cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
მოსთაღანემი
thumb|ჯირითი მოსთაღანემში მოსთაღანემი — ქალაქი და ნავსადგური ჩრდილო-დასავლეთ ალჟირში, ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროზე, ორანიდამ 72 კილომეტრზე. მოსთაღანემის ვილაიის ადმინიცტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა — 130 288. ქალაქში არის რკინიგზის სადგური, საავტომობილო გზების კვანძი, აეროდრომი. გარდა ამისა, მოსთაღანემი სავაჭრო-სამრეწველო ცენტრია. აქ არის კვების, ლითოდასამუშავებელი, ცემენტის მრეწველობის საწარმოები. ქსოვენ ბადეებს; განვითარებულია თევზჭერა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ალჟირის ქალაქები
ვილიანუევა-დელ-ასერალი
ვილიანუევა-დელ-ასერალი (Villanueva del Aceral) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების ავილის პროვინციის ლა-მორანიის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 17,57 კმ². მოსახლეობა — 109 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ავილის მუნიციპალიტეტები
ელემენტები და ნაერთები
ელემენტები და ნაერთები — ჩვენს წინაპრებს სწამდათ, რომ ჩვენს გარშემო ყველაფერი ოთხი ძირითადი სუბსტანციის - ჰაერის, მიწის, წყლისა და ცეცხლისგან შედგებოდა. დღეს კი ვიცით, რომ ეს ასე არაა. ყველა ნივთიერება იმ ძირითადი სუბსტანციებისგან შედგება, რომლებსაც ელემენტები ეწოდება. ბუნებაში 90-ზე მეტი სხვადასხვა ელემენტი არსებობს, მაგრამ მიწა, წყალი, ჰაერი და ცეცხლი მათ შორის არაა.
ელემენტი, მაგალითად, რკინა, ოქრო, ჟანგბადი, ნახშირბადი ან წყალბადი, ისეთი ნივთიერებაა, რომლის გაყოფა უფრო მარტივ ნივთიერებებად შეუძლებელია. ყველა ელემენტი პაწაწინა იდენტური ნაწილაკებისგან შედგება, ამ ნაწილაკებს კი ატომი ეწოდება. თითოეულ ელემენტს განსაკუთრებული ზომის ატომი აქვს, რომელიც მხოლოდ მისთვის დამახასიათებლად იქცევა. ზოგოერთი ელემენტების ატომები შეიძლება გაერთიანდეს და წარმოქმნას უფრო დიდი ნაწილაკები, მოლეკულები. ქიმიური ნაერთები სხვადასხვა ელემენტების ატომთა შემცველი მოლეკულებისგან შედგება. მაგალითად, მეთანის (ბუნებრივი აირის) მოლეკულა შეიცავს ნახშირბადის ერთ და წყალბადის ოთხ ატომს.
ყველა სახის ელემენტები
მიუხედავად იმისა, რომ ბუნებაში მხოლოდ 90 ელემენტი არსებობს, ბირთვულ რეაქტორებსა და მეცნიერულ ლაბორატორიებში დაახლოებით 25 ახალი ელემენტი მიიღეს. თუმცა ამ ხელოვნური ელემენტების დიდი ნაწილი ძალიან არასტაბილურია და წამის უმცირეს მონაკვეთში არსებობს.
ელემენტების უმრავლესობა მყარია ოთახის ტემპერატურაზე, მაგრამ მათ შორის არის აირებიც (მაგალითად, ჟანგბადი, წყლბადი, აზოტი, ჰელიუმი და ნეონი). ვერცხლისწყალი და ბრომი კი თხევადი ელემენტებია. ელემენტთა უმრავლესობა ლითონებია, მხოლოდ 19 ელემენტია არალითონი (მაგალითად, ნახშირბადი, გოგირდი და იოდი). გარდა ამისა, 5 ელემენტი, მათ შორის, სილიციუმი, მეტალოიდია, ანუ ლითონებსა და არალითონებს შორის მდგარი ელემენტია.
მაგალითად, ალმასი და გრაფიტი ნახშირბადის ალოტროპებია.
მილიონობით ნაერთი
დედამიწაზე 120-ზე ნაკლები ელემენტია, მაგრამ მეცნიერებმა მათი 26 მილიონზე მეტი სხვადასხვა ნაერთი აღმოაჩინეს ან მიიღეს, უმეტესობა- უკანასკნელ 70 წელიწადში.
ზოგი ნაერთი მარტივია. წყალი შედგება მოლეკულებისგან, რომლებიც წყალბადის ორ და ჟანგბადის ერთ ატომს შეიცავს. ზოგიერთი ნაერთის, მაგალითად, ადამიანის საჭმლის მონელებისთვის საჭირო ფერმენტების მოლეკულები ათასობით ატომს შეიცავს.
ნაერთების თვისებები მათი შემადგენელი ელემენტების თვისებებისგან განსხვავდება. საჭმელს მცირე რაოდენობით ნატრიუმის ქლორიდს თუ მოვაყრით, ესარანაირ ზიანს არ მოგვაყენებს. მაგრამ სუფთა ნატრიუმი ენას დაგვიწვავს, სუფთა ქლორი კი მოგვწამლავდა. ნაერთების მოქმედება იმაზეცაა დამოკიდებული, კონკრეტული ელემენტების რამდენი ატომია თითოეულ მის მოლეკულაში.
ლიტერატურა
ოქსფორდის ილუსტრირებული სამეცნიერო ენციკლოპედია
კატეგორია:ქიმია
მუამარ კადაფი
2009 წლის თებერვალში, მას შემდეგ რაც აირჩიეს აფრიკის კავშირის თავმჯდომარედ ეთიოპიაში, კადაფიმ მიმართა შეკრებილ აფრიკელ ლიდერებს: „მე გავაგრძელებ დაჟინებულ მოქმედებას, რათა ჩვენმა სუვერენულმა ქვეყნებმა იმუშაონ და მიაღწიონ აფრიკის შეერთებულ შტატებს“.
2010-2011 წლებში არაბულ სამყაროს მოედო საერთო სახალხო მღელვარება, რომელსაც არაბული გაზაფხული ეწოდა. ეს მღელვარებები ლიბიაში ფართომასშტაბიან სამოქალაქო ომში გადაიზარდა. ლიბიაში სამხედრო დაპირისპირება 2011 წლის 17 თებერვლიდან - 23 ოტომბრამდე გრძელდებოდა. რომელიც მუამარ კადაფის მკვლელობით და და მისი რეჟიმის დამხობით დასრულდა.
ადრეული ცხოვრება
კადაფი დაიბადა ბედუინის ოჯახში. მისი მამა იყო მოჰამედ აბდულ სალამ ბინ ჰამედ ბინ მოჰამედ ალ კადაფი, ცნობილია როგორც აბუ მენიარი (გარდაიცვალა 1985 წელს), დედა არის აიშა კადაფი. კადაფი გაიზარდა სურთის უდაბურ რეგიონში. 1956-1961 წლებში საბჰას სკოლაში ტრადიციული სასულიერო განათლება მიიღო. კადაფმა და სკოლაში გაცნობილმა მეგობრების ჯგუფმა საფუძველი ჩაუყარეს სამხედრო რევოლუციურ ჯგუფს, რომელმაც შემდგომ სამხედრო გადატრიალება მოახდინა და კონტროლი აიღო სრულიად ლიბიაზე.
კადაფმა დაამთავრა ლიბიის სამართლის უნივერსიტეტი, სადაც მან სწავლა მაღალ ქულებზე დაასრულა. შემდეგ ის შევიდა ბენღაზის სამხედრო აკადემიაში 1963 წელს, სადაც მან და მისმა მეგობრებმა ჩამოაყალიბეს საიდუმლო ჯგუფი, რომელმაც მიზნად დაისახა პრო დასავლური ორიენტაციის მქონე მონარქის გადაგდება. უმაღლესი სამხედრო განათლების მიღების შემდეგ 1965 წელს ის გაგზავნეს ხანგრძლივი წვრთნებისთვის ბრიტანეთის სტაფის კოლეჯში, საიდანაც 1966 წელს დაბრუნდა სამშობლოში.
სამხედრო გადატრიალება
1969 წლის 1 სექტემბერს ოფიცრების მცირე ჯგუფმა კადაფის მეთაურობით მოაწყვეს უსისხლო სამხედრო გადატრიალება მეფე იდრის I-ის წინააღმდეგ, რომელიც იმყოფებოდა კამენა გურლაში, საბერძნეთის მიპატიჟებით სამედიცინო გამოკვლევასა და მკურნალობისთვის. მისი ძმისწული სამეფო ტახტის პრინცი საიდ ჰასან არ რიდა ალ მაჰდი ას სანუსი გახდა მეფე. 1 სექტემბრის გადატრიალების შემდეგ საიდ ჰასანს მიუსაჯეს შინა პატიმრობა. რევოლუციური არმიის ოფიცრებმა გააუქმეს მონარქია და გამოაცხადეს ახალი არაბული რესპუბლიკა.
სხვა სამხედრო რევოლუციონერებისგან განსხვავებით, კადაფის არ აუმაღლებია სამხედრო ჩინი ძლაუფლების ხელში აღებამდე, მაგრამ რევოლუციის დასრულების შემდეგ ის სიამოვნებით დათანხმდა კაპიტნიდან პოლკოვნიკამდე ჩინის ამაღლებას და საბოლოოდ დარჩა ამ სამხედრო წოდებაზე.
ისლამური სოციალიზმი და პან-არაბიზმი
კადაფმა მისი რეჟიმის ბაზისად აიღო არაბული ნაციონალიზმი და სოციალური კეთილდღეობა. ის მის სისტემას უწოდებდა ისლამურ სოციალიზმს მაშინ როდესაც მან კონტროლი დაამყარა დიდ კომპანიებზე თუმცა არ შეხებია წვრილ და საშუალო ბიზნესს. კეთილდღეობა, თავისუფლება და განათლება გახდა სახელმწიფოს პრიორიტეტი. მან სისტემაში გამოიყენა ისლამური მორალი, კერძოდ აკრძალა ალკოჰოლი და აზარატული თამაშები. ისევე როგორც წინა მდებარე რევოლუციურმა ფიგურებმა, როგორიც იყო მაო და მისი პატარა წითელი წიგნი, კადაფიმ მისი ფილოსოფია მოაქცია მწვანე წიგნში სადაც აძლიერებდა სოციალისტ-ისლამიზმის იდეას. წიგნი გამოიცა სამ ტომად 1975-1979 წლებში.
პრაქტიკულად ლიბიის პოლიტიკური სისტემა გამოირჩეოდა მიუხედევად ყველაფრისა ნაკლები იდეალიზმით, რაც გამოიხატა იმაში, რომ კადაფი იდეოლოგიურ მტრებს დრო და დრო ძალიან ნელი ტემპებით ებრძოდა. ლიბიის რევოლუციური კომიტეტი ცნობილია საზღვარგარეთ ლიბიელი დისიდენტების მკვლელობებით 1980 წლის აპრილში, რომელიც შეასრულა ლიბიის მოიერიშე რაზმებმა, რომლებიც სპეციალურად იქნენ გაგზავნილნი გამანადგურებელი ოპერაციების ჩასატარებლად. 26 აპრილს კადაფიმ დააწესა სიკვდილი 11 დისიდენტებისთვის, სადაც მან მოუწოდა ლიბიაში დაბრუნებისკენ დისიდენტებს, წინააღმდეგ შემთხვევაში ისინი აღმოჩნდებოდნენ რევოლუციური კომიტეტის ბრჭყალებში. მთელ ამ პერიოდში განადგურებული იქნა 9 დისიდენტი, 5 მათგანი იტალიაში.
ებრაელთა დევნა
1969 წელს, როდესაც პოლკოვნიკი მუამარ ალ-კადაფი მოვიდა ძალაუფლებაში, ლიბიაში შემორჩენილი იყო 100 ებრაელი. მისი მმართველობის ქვეშ, ყველა ებრაელის ქონებას გაუკეთეს კონფისკაცია, სახელმწიფოს ვალები ებრაელთა მიმართ გაუქმებულ იქნა, ემიგრაცია ებრაელთათვის კი იქნა არალეგალურად გამოცხადებული. მისი გატარებული ღონისძიებების შედეგად 1974 წლისათვის მხოლოდ 20 ებრაელი ცხოვრობდა ლიბიაში. 2002 წელს გარდაიცვალა უკანასკნელი ოფიციალურად ცნობილი ებრაელი ესმერალდა მეგნაგი, რითაც დასრულდა ებრაელობის გრძელი ისტორია ლიბიაში.
საგარეო ურთიერთობები
thumb|250px|რუსეთის პრეზიდენტი [[ვლადიმერ პუტინი და მუამარ კადაფი.]] რაც შეეხება ლიბიის მეზობლებს, კადაფი მიჰყვა აბდელ ნასერის პან არაბიზმის იდეას და შეიქნა თავგამოდებული დამცველი არაბული ქვეყნებისა. ის ასევე მხარს უჭერდა პან ისლამიზმს, ცნებას თავისუფალი ისლამური ქვეყნების კავშირისა და ხალხებისა. ნასერის სიკვდილის შემდეგ 1970 წლის 28 სექტემბერს კადაფიმ იტვირთა არაბული ნაციონალიზმის ლიდერის ტვირთი. 1972 წელს მან გამოაცხადა „არაბთა ფედერაციული რესპუბლიკის“ შექმნის შესახებ (ლიბია, ეგვიპტე, სირია), იმ იმედით, რომ შექმნიდა პან არაბულ სახელმწიფოს, მაგრამ სამი ქვეყანა ვერ შეთანხმდა მათი ქვეყნების შეერთების სპეციფიკურ საკითხებზე. 1974 წელს მან გააფორმა ხელშეკრულება ტუნისის ლიდერთან ჰაბიბ ბურგუიბასთან ორი ქვეყნის შეერთების შესახებ, რაც ასევე ჩაიშალა იდეის პრაქტიკაში გატარების თანავე და დიდმა განსხავებებმა ამ ორ ქვეყანას შორის, რამაც შემდგომ გააუარესა კიდეც ურთიერთობები და მტრებად აქცია ორი ქვეყანა.
ლიბია ასევე ჩაერთო ტერიტორიულ კონფლიქტში ჩადისთან აუზუს ზოლის გარშემო, რომლის ოკუპაცია ლიბიამ 1973 წელს მოახდინა. კონფლიქტი, რომელიც ლიბიის შეჭრით დაიწყო, დასრულდა 1987 წელს ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ დოკუმენტის გაფორმებით. ხოლო სრული მშვიდობა დამყარდა მხოლოდ 1994 წელს ლიბიის მიერ შეიარაღებული ძალების გამოყვანით, საერთაშორისო სასამართლოს 1994 წელს გამოტანილი განაჩენის შემდეგ.
კადაფი ასევე გახდა ძლიერი მხარდამჭერი პალესტინის განმათავისუფლებელი ორგანიზაციისა, რომლის მხარდაჭერამაც კიდევ უფრო გააფუჭა ურთიერთობები ეგვიპტესთან, როცა 1979 წელს ისრაელი და ეგვიპტე შეთანხმდნენ სამშვიდობო დოკუმენტზე. როგორც კი ლიბიის ურთიერთობები გაფუჭდა ეგვიპტესთან კადაფი მალევე დაუახლოვდა საბჭოთა კავშირს. ლიბია გახდა პირველი ქვეყანა, რომელმაც მიიღო იმ დროისთვის ულტრათანამედროვე გამანადგურებელი მიგ 25, თუმცა ორი ქვეყნის ურთიერთობები იყო მაინც დისტანციური. კადაფი ასევე ცდილობდა გაეზარდა ლიბიის გავლენა, განსაკუთრებით კი მუსულმანურ დასახლებებში, რომელმაც მოუწოდა ისლამურ სამყაროს საჰარის ისლამური სახელმწიფოს შექმნისკენ და აქტიურად უჭერდა მხარს ანტი სამთავრობო მოძრაობებს ჩრდილოეთ საჰარაში.
კადაფის პოლიტიკაში აღსანიშნავია იყო მხარდაჭერა განმათავისუფლებელი ორგანიზაციებისთვის და ასევე სპონსორი იყო რევოლუციური მოძრაობებისა დასავლეთ აფრიკაში, აღსანიშნავია სიერა-ლეონე და ლიბერია, სადაც მნიშვნელოვნად აქტიურობდნენ ისლამისტური დაჯგუფებები. 1970-იან და 1980-იან წლებში ეს დახმარება ისე აშკარად და თავისუფლად გაიცემოდა, რომ შესაძლებელი იყო ლიბიისგან დახმარება მიეღო ყველაზე არასიმპათიურ ძალასაც კი მსოფლიოში. ხშირად ლიბიის მიერ მხარდაჭერილი ძალები შორს იყვნენ კადაფის პირად იდეოლოგიასთან. 1970-იან წლებში მისი რეჟიმი უკვე ჩარეული იყო სამხედრო გადატრიალებებში და ტერორისტული აქტოვობებში, როგორც არაბულ ისე არა არაბულ ქვეყნებში. 1980-იან წლებში ფართოდ იქნა გამოაშკარავებული ლიბიის ფინანსური დახმარებები მსოფლიო ტერორიზმისთვის დასავლეთის მიერ. კადაფის ანგარიშზეა „შავი სექტემბრის მოძრაობის“ ფართო დაფინანსება, რომელმაც ხოცვა-ჟლეტა მოაწყო 1972 წლის მიუნხენის ზაფხულის ოლიმპიადაზე და 1986 წელს ბერლინის დისკოთეკაზე, სადაც დაიღუპა 3 ადამიანი და დაიჭრა 200-ზე მეტი.
1984 წელს ბრიტანელი პოლიციელი იოვნ ფლეტჩერი მოკლულ იქნა ლიბიის საელჩოდან ავტომატური ცეცხლსასროლი იარაღით, მაშინ როდესაც ის მეთვალყურეობდა დემონსტრაციას რომელიც მიმდინარეობდა ლიბიის ლონდონის საელჩოსთან, მაგრამ დიპლომატებმა გამოიყენეს მათი დიპლომატიური იმუნიტეტი და პასუხისმგებლობას გადაურჩნენ, სამაგიეროდ დიპლომატიური ურთიერთობები გაფუჭდა დიდ ბრიტანეთსა და ლიბიას შორის მთელი დეკადით.
თავისუფალი სანავიგაციო პრინციპების შესაბამისად ამერიკამ „შარი მოსდო“ ლიბიის ტანკერებს პრინციპების უგულვებელყოფაში მაშინ, როდესაც კონფლიქტი წარმოიშვა სიდრას ყურესთან დაკავშირებით, რომელსაც ლიბია აცხადებდა საკუთარ ტერიტორიულ წყლებად. 1986 წყლის 19 აპრილს რონალდ რეიგანმა გასცა ბრძანება დაეწყოთ ძირითადი დაბომბვითი რეიდები, ოპერაციას ეწოდა „ელ დორადოს კანიონი“, ტრიპოლისა და ბენღაზის წინააღმდეგ შედეგად დაიღუპა 45 ლიბიელი სამხედრო და 15 ოფიციალური და სამოქალაქო პირი. შეტევას წინ უძღვოდა დასავლეთ გერმანიაში მომხდარი ტერორისტული აქტი დისკოტეკაზე სადაც დაიღუპა ამერიკის მოქალაქე. ლიბიის დაბომბვის შედეგად დაიღუპა კადაფის ქალიშვილი ჰანანი. დაბომბვებს ლიბიამ ორი სკადის ტიპის ბალისტიკური რაკეტით უპასუხა, რომლის სამიზნე აშშ-ს სანაპირო დაცვის ნავიგაციის სადგური გახდა იტალიის კუნძულ ლამპედუსაზე, თუმცა ორივე რაკეტა მიზანს აცდა და ზღვაში ჩავარდა.
1990-იანი წლებისთვის ლიბიას დაადეს ეკონომიკური სანქციები და ქვეყანა მოექცა დიპლომატიურ იზოლაციაში, შედეგად კადაფი დათანხმდა ორი ლიბიელი ტერორისტის ექსტრადაციას ამერიკაში ან ინგლისში, რომლებმაც დაამონტაჟეს ბომბი პან ამ რეის 103-ზე, რომელიც აფეთქდა ქალაქ ლოკერბის თავზე.
სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ნელსონ მანდელას მაღალი პროფილის მქონე ვიზიტის შემდეგ 1997 წელს და შემდგომ გაეროს გენერალური მდივნის კოფი ანანის ვიზიტის შემდეგ 1999 წელს კადაფი დათანხმდა ორი ლიბიელი ტერორისტის ნიდერლანდებში გასამართლებაზე შოტლანდიური კანონებით, რასაც მოჰყვა გაეროს მიერ სანქციების მოხსნა, თუმცა აშშ-მა სანქციები ძალაში დატოვა.
2003 წლის აგვისტოს, 2 წლის შემდეგ რაც ალი მოჰამედ ალ მეგრაჰის სასჯელი მიუსაჯეს, ლიბიამ ფორმალურად აღიარა გაერთიანებული ერების წინაშე ლოკერბის თვითმფრინავის აფეთქებაში პასუხისმგებლობა და დათანხმდა კონპესაციის სახით 2,7 მილიარდი ამერიკული დოლარის ანუ 10 მილიონი თითოეულ დაზარალებულ ოჯახს. ამავე თვეს ბრიტანეთმა და ბულგარეთმა დაუჭირეს მხარი ლიბიისთვის სანქციების მოხსნას გაეროს მიერ. (ბულგარეთის გადაწყვეტილება ბულგარელი ექთნების განთავისუფებით იყო განპირობებული). ლიბიამ შეძლო და გადაიხადა 40 % კონპენსაციისა შესაბამისად გაერომ მოუხსნა ლიბიას 40 % სანქციებისა, ხოლო იმისთვის რომ ამერიკის შეერთებულ შტატებს ამოეღო ლიბია ტერორიზმის სპონსორ ქვეყანათა რიგებიდან მან ლიბიას მოსთხოვა კიდე 20 % კომპენსაციის გადახდა (540$ მილიონი). 2008 წელს ლიბიამ გადაიხადა სრულად კონპენსაცია (1.5$ მილიარდი). შედეგად ამერიკის პრეზიდენტმა ჯორჯ ბუშმა მოხსნა ლიბიის მთავრობას ტერორიზმის მხარდამჭერის სტატუსი.
უახლესი სიცხადე
ყველაფერთან ერთად კადაფი გადაიქცა აფრიკელ ლიდერად, როგორც კონტინენტის ყველაზე გრძელვადიან მეთაური, პოსტ კოლონიური ქვეყნის ლიდერი, კადაფი ატარებს რეპუტაციას ბევრ აფრიკელს შორის როგორც გამოცდილი და ბრძენი ლიდერის რომელიც მუდამ იდგა ფრონტის წინა ხაზზე წლების განმავლობაში. კადაფიმ გამოიმუშავა ისეთივე სიმპატიები და ქება-დიდება აფრიკაში, როგორც ნელსონ მანდელამ და სხვებმა. ის არის გამოჩენილი ფიგურა პან აფრიკულ ორგანიზაციებში, როგორიც არის აფრიკის გაერთიანებული ორგანიზაცია (დღეს უკვე ამ ორგანიზაციას აფრიკის კავშირი ჰქვია).
ის ასევე ეცადა გაეუმჯობესებინა იმიჯი დასავლეთში. ორი წლით ადრე 2001 წლის 11 სექტემბერამდე, ლიბიამ შესთავაზა ამერიკას და დასავლეთს ბრძოლა ალ-ყაიდას წინააღმდეგ და ასევე შესთავაზა დასავლეთს ინტერნაციონალური ინსპექცია ლიბიის სამხედრო პროგრამაზე, თუმცა კლინტონის ადმინისტრაციამ არ მიაქცია ყურადღება კადაფის შეთავაზებას ლიბიის სამხედრო პროგრამასთან დაკავშირებით, რადგან ის არ წარმოადგენდა საფრთხეს ამერიკისთვის, ამიტომ აქცენტი გაკეთდა ლოკერბის თავზე თვითმფრინავის აფეთქების ფაქტზე, რომელიც ლიბიის ხელშეწყობით მოხდა. 2001 წლის 11 სექტემბრის ტერაქტის შემდეგ, კადაფიმ ერთ ერთმა პირველმა გააკეთა მტკიცე და მკაცრი განცხადება და დაადანაშაულა ალ-ქაედა. thumb|250px|მუამარ კადაფი და [[ნიკოლა სარკოზი]] არსებობს ბევრი ახსნა, თუ რატომ შეცვალა კადაფიმ პოლიტიკა. ყველაზე აშკარა მიზეზი არის ის, რომ ერთ დროს მდიდარი ლიბია გახდა ნაკლებ მდიდარი, როგორც კი ნავთობის ფასები მკვეთრად დავარდა 1990იან წლებში. კადაფიმ მიმართა სხვა ქვეყნებს დახმარებისკენ, თუმცა ნაკლებად ელოდა, დახმარების მაგივრად ლიბიამ მიიღო გაეროს და აშშ-ს სანქციები, რაც უფრო და უფრო ღრმა კრიზისში აგდებდა ლიბიას. სხვა მიზეზი არის ის რომ კადაფიმ თავად შეცვალა ქვეყნის რეალპოლიტიკა, რადგან მისმა იდეალებმა და მიზნებმა კრახი განიცადეს: არასოდეს შექმნილა არაბთა კავშირი, რაც მისი ცხოვრების მიზანი იყო, რევოლუციურმა ორგანიზაციებმა, რომლებსაც ის მხარს უჭერდა ვერ მიაღწიეს მიზნებს, ხოლო საბჭოთა კავშირის დანგრევის შემდეგ კადაფიმ საბოლოოდ დატოვა მთავარი სიმბოლური მიზანი. აშშ გახდა ისეთი ძლიერი როგორიც არასდროს.
სადამ ჰუსეინის გადაგდების შემდეგ 2003 წელს, კადაფიმ გაახმაურა, რომ მისი ერი ფლობდა მასობრივი განადგურების იარაღის აქტიურ პროგრამას, თუმცა ის მზად იყო შეეშვა ინტერნაციონალური დამკვირვებლები თავის ქვეყანაში, რათა ენახათ და დემონტაჟი გაეკეთებინათ იარაღისთვის. ჯორჯ ბუშმა და ერაყის ომის სხვა მხარდამჭერებმა ჩათვალეს, რომ კადაფის ცდილობდა მოეცილებინა ბირთვული იარაღი, რათა უზრუნველყო მისი რეჟიმის მომავალი საგარეო უსაფრთხოება. რამდენიმე წლის შემდეგ მართლაც დაიწყო ლიბიიდან ქიმიური იარაღის გატანა და განადგურება. იარაღის განადგურებასთან ერთად ლიბია აქტიურად ცდილობდა დასავლეთთან დაახლოებას, რასაც ასე თუ ისე წარმატებით ახორციელებდა.
2006 წლის 15 მაისს აშშ-ს სახელმწიფო დეპარტამენტმა განაცხადა ლიბისთან დიპლომატიური ურთიერთობების სრულად აღდგენის შესახებ. ასევე ლიბია ამოღებული იქნება ტერორიზმის მხარდამჭერი ქვეყნების სიიდან. 2006 წლის 31 აგვისტოს კადაფიმ ღიად მოუწოდა მის მხარდამჭერებს „მოეკლათ მტრები“, რომლებიც ღიად დასვამდნენ კითხვებს პოლიტიკურ ცვლილებებზე.
2007 წლის ივლისში საფრანგეთის პრეზიდენტი ნიკოლა სარკოზი ეწვია ლიბიას და გაფორმდა ხელშეკრულებები ლიბიასა და ევროკავშირს შორის თანამშრომლობის შესახებ სხვადასხვა სფეროებში.
2008 წლის 4 მარტს კადაფიმ გაახმაურა განზრახვა დაეშალა ამჟამინდელი ქვეყნის ადმინისტრაციული სტრუქტურა და ნავთობის შემოსავალი მიემართა ხალხისთვის. მისი გეგმა ითვალისწინებს ყველა სამინისტროს გაუქმებას, გარდა თავდაცვის, უშიშროების, საგარეო უსაფრთხოების და სტრატეგიული პროექტების დეპარტამენტისა.
2008 წლის სექტემბერში ამერიკის შეერთებული შტატების სახელმწიფო მდივანი რაისი ეწვია ლიბიას ჩრდ. აფრიკული ტურის შემდეგ, ეს იყო პირველი ვიზიტი ლიბიაში ამერიკის სახელმწიფო მდივნის მიერ 1953 წლის შემდეგ.
მუსა ალ-სადრის გაუჩინარება
ოფიციალური ტრიპოლი ამ ფაქტს უარყოფს და აცხადებს, რომ ალ-სადრი და მისი კომპანიონები გაემგზავრნენ იტალიაში. არსებობს მეორე ვერსია, რომ ალ-სადრი დააკავეს და გადაიყვანეს ლიბიის საიდუმლო ციხეში. ალ-სადრის გაუჩინარება გახდა მთავარი მიზეზი ლიბიასა და ლიბანს შორის ურთიერთობების გაფუჭებისა. ლიბანის პარლამენტის სპიკერმა ნაბი ბერიმ მოითხოვა პასუხისმგებლობის დაკისრება ლიბიის რეჟიმზე და ნაწილობრივ კადაფიზე, რომელიც პასუხისმგებელი იყო იმამ ალ-სადრის გაუჩინარებაზე. 2008 წლის 27 აგვისტოს ლიბანის პარლამენტმა ბრალი წაუყენა მუამარ ალ-კადაფის ალ-სადრის გაუჩინარებაზე.
შიდა უთანხმოებები
1993 წლის ოქტომბერში იყო კადაფის მოკვლის მცდელობა ლიბიის არმიის ელემენტების მიერ. 1996 წელს სისხლიანი აჯანყება მოეწყო კადაფის წინააღმდეგ, მაგრამ ესეც წარუმატებლად.
ქვეყანაში არსებობდა გარკვეული პოლიტიკური ჯგუფები, რომლებიც ებრძოდნენ კადაფის რეჟიმს:
ლიბიის სამოქალაქო ომი
სამოქალაქო ომი საბოლოოდ 2011 წლის 23 ოქტომბერს მუამარ კადაფის მკვლელობითა და მისი რეჟიმის დამხობით დასრულდა.
დიდი ხელოვნური მდინარე
ეს არის მსოფლიოში ყველაზე ფართო მიწისშქვეშა მილსადენების ქსელი რომელიც შედგება 1300 ჭაბურღილისგან, უმეტესობა მათგანი 500 მეტრზე მეტ სიღმეში და გამოიმუშავებს 6 500 000 მ³ მტკნარ წყალს დღეში საჰარის უდაბნოდან ჩრდილოეთ ქალაქებს: ბენღაზის რეგიონს, ტრიპოლის, ბენღაზის, სირთს და სხვ.
კონსტრუქციის მშენებლობის პირველი ფაზა დაიწყო 1984 წელს და დაჯდა $5 მილიარდი, პროექტის სრულად დასრულება სავარაუდოდ $25 მილიარდი დაჯდება.
მუამარ კადაფიმ მას „მსოფლიოს VIII საოცრება“ უწოდა და წარადგინა, როგორც საჩუქარი მესამე მსოფლიოსთვის.
ობსერვატორია
ლიბია ასტრონომის და ალექსანდრიის დიდი ბიბლიოთეკის ხელმძღვანელის ერატოსთენეს მშობლიური ქვეყანაა. იგი დაიბადა დღევანდელ შაჰატში, სადაც ამჟამად უნდა აშენდეს ჩრდილო აფრიკაში უდიდესი ობსერვატორია. ლიბიის ნაციონალური ობსერვატორიის პროექტი ღირს დაახლოებით 10 მილიონი ევრო, რომელიც კადაფის პირადი ბრძანებით აშენდება ფრანგული კომპანია REOSC-ის მიერ.
პირადი ცხოვრება და ოჯახი
პირველი ქორწინებიდან (1969-1970) ფატიმა ალ-მურისგან ჰყავს ვაჟი მუჰამედი დაბ. 1970 წელს, იყო ოლიმპიური კომიტეტის თავმჯდომარე. 2011 წლის 21 აგვისტოს მერე ან მოკლულია, ან გაქცეული.
კადაფი მეორედ 1970 წელს დაქორწინდა სოფია ფარკაშზე. ჰყავდათ 6 ვაჟი და ერთი ქალიშვილი, კადაფის ჰყავდა შვილობილი ჰანა, რომელიც 4 წლის ასაკში დაიღუპა ნატოს ჯარების მიერ 1986 წელს, სავარაუდოდ ამ ტრაგედიის მერე იშვილა მეორე გოგონა, რომელსაც აგრეთვე ჰანა შეარქვა.
უფროსი ვაჟი მეორე ქორწინებიდან საიფ ალ-ისლამ კადაფი დაიბადა 1972 წელს. 2006 წელს მამის რეჟიმის მწვავე კრიტიკის შემდეგ დატოვა ლიბია და გააგრძელა ოპოზიციური მოძრაობა ლიბიის ფარგლებს გარეთ, თუმცა ის მალევე შეურიგდა მამას დაბრუნდა ლიბიაში და ჩაერთო კომპენსაციების საკითხებში ამერიკისთვის და იტალიისთვის.
მომდევნო ვაჟი საადი ალ-კადაფი (1973 წ. დაბ) პროფესიონალი ფეხბურთელი. დაქორწინდა სამხედრო მეთაურის ქალიშვილზე. საადი იყო ლიბიის ფეხბურთის ფედერაციის პრეზიდენტი. კადაფის მეოთხე ვაჟი მოატესემ ბილაჰ კადაფი, იყო ვიცე-პოლკოვნიკი ლიბიის არმიაში. ის გაიქცა ეგვიპტეში მას შემდეგ რაც ჩავარდა ეგვიპტის მიერ მხარდაჭერილი გადატრიალება მისი მამის წინააღმდეგ, რომლის მონაწილეც თავადაც იყო. კადაფიმ მოატესემს აპატია და ის დაბრუნდა ლიბიაში, სადაც დღეს ის არის ნაციონალური უსაფრთხოების მრჩეველი და შენაერთის ხელმძღვანელი ლიბიის არმიაში.
საიფ ალ-ისლამი და მოატესემ ბილაჰ განიხილებიან შესაძლო მემკვიდრეებად მათი მამისა. კადაფის ერთადერთი ქალიშვილი დაიღუპა აშშ-ს მიერ ლიბიის დაბომბვისას 1986 წელს.
2002 წელს კადაფიმ შეიძინა საფეხბურთო კლუბ იუვენტუსის 7,5 % 21 მილიონ დოლარად.
კომპოსტელა (დავაო-დე-ორო)
კომპოსტელა (ოფიციალურად კომპოსტელის მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Compostela; Bayan ng Compostela) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი დავაო-დე-ოროს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 89 884 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 16 ბარანგაის.
მუამარ კადაფი
სქოლიო
კატეგორია:ლიბიის მმართველები კატეგორია:დაბადებული 7 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1942 კატეგორია:გარდაცვლილი 20 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2011 კატეგორია:ცივი ომის ლიდერები კატეგორია:ლიდერები რომლებმაც ძალაუფლება ხელში აიღეს პუტჩით კატეგორია:ბერბერები კატეგორია:ლიბიელი პოლიტიკოსები
კომპოსტელა (დავაო-დე-ორო)
სქოლიო
კატეგორია:დავაო-დე-ოროს მუნიციპალიტეტები
ფარიდ მარი აბრაამი
'''ფ. მარი აბრაჰამი''' (F. Murray Abraham; დ. 24 ოქტომბერი, 1939) — ამერიკელი კინო, სატელევიზიო და თეატრის მსახიობი კაცი. ცნობილი გახდა 1980-იან წლებში შესრულებული კინოროლებით. არის ოსკარის მფლობელი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი კინომსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1939 კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები კატეგორია:დაბადებული 24 ოქტომბერი კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ტელემსახიობები კატეგორია:იტალო-ამერიკელები კატეგორია:Obie-ის ჯილდოს მფლობელები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები
ოკონომიაკი
მინი|ოკონომიაკი ოკონომიაკი (お好み焼き, o-konomi-yaki; (მოსმენა)) არის იაპონური სანელებლიანი ბლინები. ბლინები ხორბლის ფქვილით მზადდება და მისი უამრავი ვერსია არსებობს განსხვავებული ინგრედიენტებით. ეს კერძი კონამონის (იაპონური სამზარეულოს ნაწილი, რომელიც ფქვილზეა დაფუძნებული) ნაწილია. სახელი მომდინარეობს სიტყვიდან okonomi, რაც ნიშნავს "როგორ მოგწონს" ან "რა მოგწონს" და yaki, რაც ნიშნავს "მომზადებულს" (ძირითადად, შემწვარს). ოკონომიაკი ძირითადად ასოცირდება კანსაის ან ჰიროსიმას რაიონებთან, მაგრამ ფართოდაა გავრცელებული მთელი ქვეყნის გარშემო. შემცველობა და ბლინების შიგთავსი რეგიონების მიხედვით განსხვავდება. ტოკიოში ცნობილია ნახევრად თხევადი ოკონომიაკი, რომელსაც მონძაიაკს უწოდებენ.
კანსაის რაიონი
მინი|ოსაკას სტილის ოკონომიაკი კანსაის ან ოსაკას სტილის ოკონომიაკი კერძის ყველაზე ცნობილი ვარიანტია, რომელიც იაპონიის თითქმის ყველა წერტილში მოიძებნება. ცომი მზადდება ხორბლის ფქვილისგან, გახეხილი ნაგაიმოსგან (ასევე უწოდებენ ჩინურ კარტოფილს; ბოსტნეულია), წყლისგან, დაშისგან (გამომშრალი, ფერმენტირებული თევზის ბულიონი), კვერცხისგან და გახეხილი კომბოსტოსგან, მაგრამ, შეიცავს სხვა ინგრედიენტებსაც, როგორიცაა მწვანე ხახვი, ხორცი (ჩვეულებრივ წვრილად დაჭრილი ღორის მუცელი ან ამერიკული ბეკონი), რვაფეხა, კალმარი, კრევეტები, ბოსტნეული, კონიაკი, მოჩი ან ყველი. ოკონომიაკის ზოგჯერ ადარებენ ომლეტს ან ბლინებს და უწოდებენ "იაპონურ პიცას" ან "Osaka soul food"-ს.
ოკონომიაკის ზოგიერთი რესტორანი მომხმარებელს სთავაზობს, თავად მოამზადონ ეს კერძი. მიმტანს მოაქვს უმი ინგრედიენტები ცალკეულ ჭურჭელში, რომელსაც მომხმარებელი წვავს და სურვლისამებრ ურევს ინგრედიენტებს. ზოგიერთ რესტორანში, შესაძლებელია მზარეული სტუმრის წინაშე ამზადებდეს კერძს.
ნეგიაკი (ねぎ焼き) - არის ოკონომიაკის უფრო თხელი ვერსია, დიდი რაოდენობით მწვანე ხახვით.
მოდან-იაკი (モダン焼き) - არის ოკონომიაკი, ზემოდან იაპონური შემწვარი პასტათი (მაკარონით). სიტყვა მოდის მორი დაკუსანი-დან (盛りだくさん), რაც ნიშნავს "ბევრს" ან "მაღალს".
ჰიროსიმა
მინი|ჰიროსიმას სტილის ოკონომიაკი ჰიროსიმაში ინგრედიენტებს ერთმანეთს არ ურევენ, ფენებად აწყობენ. როგორც წესი, გვხვდება ცომის, კომბოსტოს და ღორის ხორცის ფენები და სურვილისამებრ კალმარი, რვაფეხა და ყველი. იაპონური პასტა (იაკისობა, უდონი) ასევე გამოიყენება ზემოდან შემწვარი კვერცხით და დიდი რაოდენობით ოკონომიაკის სოუსით.
2004 წლის აპრილის გამოკითხვის თანახმად, Okonomi-mura (ოკონომიაკის სწრაფი კვების ობიექტი), Naka-ku-ში, იყო ყველაზე პოპულარული დანიშნულების ადგილი ოჯახებისთვის იაპონიაში.
ისტორია
სურსათის მკვლევარმა ტეკიშო მოტოიამამ აღნიშნა, რომ ფრანგული ბლინის მსგავსი საკონდიტრო ნაწარმი, სახელად ფუნოიაკი ((麩の焼き) შეიძლება ამ კერძის წინამორბედი იყოს, თუმცა მას და ოკონომიაკს თითქმის არ აქვთ საერთო ინგრედიენტები. სიტყვა ფუნოიაკის ჩანაწერები ჯერ კიდევ XVI საუკუნეში გვხვდება და ამის შესახებ Sen no Rikyū წერს, გვიანი ედოს პერიოდში. ამ სახელით, ის გულისხმობდა თხელ ბლინს, რომელიც ტაფაზე მზადდებოდა და მისოს წვნიანით მიირთმევენ.
ისენ იოშოკუ (一銭洋食 "დასავლური კერძები"), რომელიც კიოტოში, ტაიშოს ეპოქაში შეიქმნა, შეიძლება ოკონომიაკის პრიმიტიულ ვერსიად ჩაითვალოს.
სქოლიო
კატეგორია:იაპონური სამზარეულო
Rhopalothrix isthmica
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
კიკინდის თემი
კიკინდის თემი (Кикинда) — თემი სერბეთში, შედის ჩრდილო-ბანატის ოლქში.
თემის მოსახლეობა შეადგენს 63 324 ადამიანს (2007 წლის აღწერის მონაცემები), მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 81 ადამ./კმ². თემის ფართობი — 782 კმ².
თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი კიკინდა. კიკინდის თემი შედგება 10 დასახლებული პუნქტისგან, მათი საშუალო ფართობია 78.2 კმ².
სქოლიო
კატეგორია:სერბეთის თემები
კლემენტ II
thumb|კლემენტ II კლემენტ II (Clemens PP. II, ერისკაცობაში სუიტგერ შიდგერ-მორსლებენ-ჰორნბურგი; დ. 1005 — გ. 9 ოქტომბერი, 1047) — გერმანელი რომის პაპი 1046–1047 წლებში.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:რომის პაპები კატეგორია:დაბადებული 1005 კატეგორია:გარდაცვლილი 9 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1047 კატეგორია:გერმანელი პაპები
ჩილე 1896 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ჩილემ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე პირველად იასპარეზა 1896 წელს, საბერძნეთის დედაქალაქ ათენში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1896 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჩილე ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:სამხრეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ნავთლუღის სასაფლაოს წმინდა ბარბარეს ეკლესია
ნავთლუღის სასაფლაოს წმინდა ბარბარეს ეკლესია — ქართული მართლმადიდებლური ტაძარი, მდებარეობს თბილისში, ქინძმარაულის შესახვევში, წმინდა ბარბარეს სასაფლაოზე.
ნავთლუღის წმინდა ბარბარეს ეკლესია პირველად 1779 წელს მოიხსენიება. ეკლესია სოფელ ნავთლუღის მფლობელთა და მეპატრონეთა, თავადი სუმბათაშვილების საგვარეულო საძვალეც იყო. მათი შთამომავლები დღეისათვის საფრანგეთში ცხოვრობენ.
1880-1883 წლებში ეკლესია შეაკეთა და განაახლა მღვდელმა თეოფანე ჩიჯავაძემ. ამჟამად ტაძრის მოძღვრის მამა იესე არხოზაშვილის ინიციატივით ტაძარი იხატება დავით იმერლიშვილის მიერ.
თბილისის წმინდა ბარბარეს ქვემო ეკლესიაში დასვენებულია წმინდა ბარბარეს XVI-XVII საუკუნის სასწაულმოქმედი ხატი, რომელსაც სამი შარავანდედი ადგას თავზე. ასევე აქ დასვენებულია XVI საუკუნის ყოველთა წმიდათას აღდგომის ხატი და სხვა ხატები.
წმინდა ბარბარეს (ქვემო) ეკლესია წარმოადგენს ერთნავიან შენობას, რომლისთვისაც მინაშენი მეფე ერეკლეს XVIII საუკუნეში გაუკეთებია. 1903 წლის გაზეთი ”ივერია” წერდა, რომ: ”4 იანვარს, ნავთლუხში, ნავთლუხის წმინდა ბარბარეს ეკკლესიის მღვდელის მამა იოსებ ჩიჯავაძის მოთავეობით გამართული იქნება საქველმოქმედო საღამო მუსიკალური განყოფილებით. შემოსავალი ამ საღამოსი გაეგზავნებათ ქალაქ ანდიჯანში მიწისძვრისაგან დაზარალებულთ შესაწევრად”. ამ სტატიის მიხედვით, შეიძლება წარმოვიდგინოთ, რამდენად ფართო იყო ამ ეკლესიის საქმიანობის ფარგლები.
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის ეკლესიები
რესი
რესი — ნასოფლარი საქართველოში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში (კობის თემი), მდებარეობს თრუსოს ხეობაში, მდინარე თერგის მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 2400 მეტრი, სტეფანწმინდიდან 42 კილომეტრი.
ისტორია
შუა საუკუნეებში რესი გარკვეულ როლს ასრულებდა თრუსოს ხეობის ერთიან თავდაცვით სისტემაში. XVII საუკუნის II ნახევარში და XVIII საუკუნის დასაწყისში სოფელი არაგვის ერისთავების ხელდებული იყო. არაგვის საერისთავოს გაუქმების შემდეგ, XVIII საუკუნის აღწერილობით, იგი სამეფო სოფელი იყო და მნის სამოურავოში შედიოდა. სოფელში უძველესი დროიდან ქართველები ცხოვრობდნენ, XVIII საუკუნიდან კი ოსები დამკვიდრდნენ. XX საუკუნის 30-იანი წლებისთვის რესში ოსების 27 კომლი ცხოვრობდა. მომდევნო წლებში მოსახლეობის რაოდენობამ იკლო.
სქოლიო
კატეგორია:ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
სკანდინავიის საპასპორტო კავშირი
სკანდინავიის საპასპორტო კავშირი ანუ ჩრდილოეთის საპასპორტო კავშირი არის სკანდინავიის ქვეყნების კავშირი, რომელიც ითვალისწინებს თავისუფალ მიმოსვლასა და ერთიან სამუშაო ბაზარს წევრ-ქვეყნების მოქალაქეთათვის. კავშირში გაწევრიანებულნი არიან დანიის (ფარერისა და გრენლანდიის კუნძულების ჩათვლით), შვედეთისა და ნორვეგიის სამეფოები, ასევე ფინეთი და ისლანდია.
კარაკალა
მინი|კარაკალა კარაკალა (Lucius Septimius Bassianus Caracalla; დ. 4 აპრილი, 186 — გ. 8 აპრილი, 217) — რომის 22-ე იმპერატორი სევერუსების დინასტიიდან, ლუციუს სეპტიმიუს სევერუსის უფროსი ვაჟიშვილი. 198 წლიდან ის თავის ძმასთან გეტასთან ერთად მართავდა რომის იმპერიას. 211 წელს მან მოაკვლევინა გეტა და გახდა რომის იმპერატორი. 217 წელს ის მოკლეს გზაზე ჰარანთან.
სქოლიო
კატეგორია:რომის იმპერატორები კატეგორია:დაბადებული 186 კატეგორია:გარდაცვლილი 217 კატეგორია:პრეტორიანელების მიერ მოკლული რომის იმპერატორები კატეგორია:რომის გაღმერთებული იმპერატორები კატეგორია:II საუკუნის რომის იმპერატორები
სკანდინავიის საპასპორტო კავშირი
კავშირის შექმნა
კატეგორია:ევროპის კავშირი კატეგორია:საერთაშორისო ხელშეკრულებები
კათოლიციზმი საქართველოში
thumb|[[თბილისის პეტრე და პავლე მოციქულთა ეკლესია.]] კათოლიციზმი საქართველოში ან კათოლიკე ეკლესია საქართველოში — რომის კათოლიკური ეკლესიის ნაწილი საქართველოში. ქვეყანაში კათოლიკეთა რაოდენობა დაახლოებით 19,2 ათას ადამიანს (მოსახლეობის 0,5%) შეადგენს. კათოლიკური ტაძრები და საკრებულოები მოქმედებს თბილისში, გორში, ქუთაისში, ბათუმში, ოზურგეთში, კახეთში, სამცხეში (უდე, არალი, აბასთუმანი, ახალციხე). კათოლიკეებმა ღირსშესანიშნავი კვალი დაამჩნიეს ქართულ კულტურას, მათი მეურვეობით რომში დაიბეჭდა პირველი ქართული წიგნები: ქართულ-იტალიური ლექსიკონი, ქართული ენის გრამატიკა, ლორეტას ლიტურგია. მათ პირველებმა ჩაწერეს ქართული ზღაპრები, შეადგინეს ქვეყნის სხვადასხვაგვარი აღწერილობა და სხვ.
ისტორია
ისტორიულ წყაროთა თანახმად, ქართლის სამეფოს სარწმუნოებრივი კავშირი რომის ეკლესიასთან სამეფოში ქრისტიანობის სახელმწიფო რელიგიად გამოცხადებისთანავე დამყარდა. წმინდა ნინომ და მეფე მირიან III-მ მიიღეს კურთხევის წერილი რომის პაპის სილვესტერ I-საგან, რომელიც მცხეთაში ვინმე „ბრანჯი“ მთავარდიაკონმა ჩაიტანა. 596 წელს ნესტორიანელთა ხელახლა ნათლობის სადავო საკითხის გადასაწყვეტად ქართლის კათოლიკოსმა კირონ I-მა რომის პაპს მიმართა და სამოძღვრო წერილი გრიგოლ I დიდისგან მიიღო. XIII საუკუნიდან საქართველოში მოღვაწეობა დაიწყო ლათინური წესის სამღვდელოებამ. 1240 წელს პაპმა გრიგოლ IX-მ რუსუდან მეფესთან ფრანცისკელი მოძღვრები გაგზავნა, მალე მათ შეუერთდნენ დომინიკელები, რომლებმაც თბილისში მონასტერი ააშენეს. მისიონერების პროპაგანდის შედეგად თბილისში მომრავლდნენ ქართველი კათოლიკეები.
საეპისკოპოსოს გაუქმების შემდეგ კათოლიკე მისიონერების მოღვაწეობა არ შეწყვეტილა. 1633 წელს პროპაგანდა ფიდეს დეკრეტით საქართველო ისპაჰანის ეპისკოპოსის იურისდქციას დაექვემდებარა, ხოლო თბილისში დაწესდა სამოციქულო სავიკარიუსო. ამ თანამდებობაზე დანიშნული იყო ჯოვანი ტადეო. XVII საუკუნის განმავლობაში კათოლიკე ეპისკოპოსი საქართველოში საერთოდ არ ჩასულა, ხოლო XVIII საუკუნეში ჩავიდა სამჯერ ან ოთხჯერ. XVII საუკუნეში საქართველოს სამეფო-სამთავროებში მისიონერად მოღვაწეოდბენ ავგუსტინელი და იეზუიტი მისიონერები. 1628 წელს პორტუგალიელმა ავგუსტინელებმა თეიმურაზ I-ს ჩაუტანეს წამებული ქეთევან დედოფლის ნეშტი. მადლობის ნიშნად თეიმურაზმა მათ გორში აჩუქა მიწა, სადაც მოგვიანებით კათოლიკური ტაძარი აშენდა.
1626 წელს პაპმა ურბან VIII-მ საქართველოში გაგზავნა თეატინელი ბერები პიეტრო ავიტაბილე, კრისტოფორო კასტელი, ანტონიო ჯარდინა, არქანჯელო ლამბერტი და სხვები. მათ დატოვეს მრავალი ჩანახატი და აღწერა იმ პერიოდის საქართველოს ცხოვრებისა. თეატინელი მისიონერები საქართველოში თავდაპირველად კარგად მიიღეს, მაგრამ ქართლის სამეფოში როსტომის გამეფების შემდეგ მათი მდგომარეობა დამძმდა. 1634 წელს თეატინელები დასავლეთ საქართველოში გადავიდნენ. იქ მათ მფარველობდა მალაქია II. მისიონერები ძირითადად ოდიშისა და გურიის სამთავროებში მოღვაწეობდნენ. მალაქიას სიკვდილის შემდეგ ვახტანგ II გურიელმა მისიონერები გურიიდან განდევნა და ისინი სამეგრელოსა და იმერეთში აგრძელებდნენ საქმიანობას. კათოლიკეთა მოღვაწეობამ დასავლეთ საქართველოში ისე შეაწუხა ალექსანდრიის პატრიარქი ნიკიფორე, რომ ის ჩავიდა ქუთაისში იმერეთის მეფეის დასარწმუნებლად, რომ გაეშვა სამეფოდან კათოლიკე მისიონერები, მაგრამ მეფე ალექსანდრე III ვერ დაითანხმა. თეატინელი მისიონერები გურია-სამეგრელოში ებრძოდნენ ტყვის სყიდვას, აარსებდნენ კათოლიკურ სკოლებს, ზრუნავდნენ განათლებასა და კათოლიზიცმის გავრცელებაზე, უწევდნენ ხალხს საექიმო დახმარებას. 1657 წელს ლევან II დადიანის გარდაცვალების შემდეგ დასავლეთ საქართველოში აღარ დარჩა კათოლიკე მისიონრების მფარველი მთავარი. თეატინელთა მისიონი 1660 წელს უკვე პრაქტიკულად გაუქმებული იყო.
პროპაგანდა ფიდემ 1661 წელს გადაწყვიტა საქართველოში კაპუცინების მისიის გაგზავნა. კაპუცინები ყველაზე მეტად გამოირჩეოდნენ ღატაკური ცხოვრებით და ომებისგან გაჩანაგებულ საქართველოში მათ ნაკლები დანახარჯები ექნქებოდათ. ამან ვერ გაამართლა პროპაგანდა ფიდეს ვარაუდი, კაპუცინელები ხშირად ითხოვდნენ ფინანსურ შმწეობას ვატიკანისგან. 1663 წელს სამი კაპუცინელი პატრი თბილისში ჩავიდა. როსტომ-ხანმა მათ მისცა ღვთისმსახურების უფლება. კაპუცინებმა თბილისში ააშენეს სკოლა და ეკლესია. თბილისის მისიას რომის ეკლესია მიიჩნევდა ყველაზე უფრო ნაყოფიერად აზიაში არსებულ კაპუცინთა მისიებს შორის. მათ კათოლიციზმზე მოაქციეს მეფე გიორგი XI, რომელმაც 1687 წლის 29 აპრილის თავისი და თავისი შვილის ბაგრატის სახელით ერთგულება გამოუცხადა რომის პაპ ინოკენტი XI-ს. კათოლიკობა მიიღეს მეფის ძმა ლევანმა, ძმისწულმა ქაიხოსრომ, არქიეპისკოპოსმა ექვთიმემ და რამდენიმე მღვდელმა, მაგრამ ყველაზე დიდი გამოხმაურება 1701 წელს სულხან-საბა ორბელიანის მიერ კათოლიკობის მიღებას მოჰყვა. ორბელიანი დიპლომატიური მისიით საფრანგეთსა და რომში იმყოფებოდა. ის 1714 წელს რომში კლემენტ XI-ს შეხვდა. 1717 წელს მის საქართველოში დაბრუნებას კათოლიკე მისიონის დევნა მოჰყვა, ხოლო ვახტანგ VI და სულხან-საბა ორბელიანი 1724 წელს სპარსეთის იმპერიასთან დაპირისპირების გამო რუსეთის იმპერიაში გადაიხვეწნენ.
1917 წელს თებერვლის რევოლუციის შემდეგ დაიწყო აქტიური მოთხოვნა ქართველი კათოლიკეებისა, რომ ღვთისმსახურება ესმინათ და ელოცათ არა სომხურ ენაზე, როგორც ეს მანამდე იყო, არამედ ქართულ ენაზე. 25 მარტს (7 აპრილი) ქართველ კათოლიკეთა კრებაზე მიღებულ იქნა დადგენილება აღდგენილიყო ქართველ კათოლიკეთა საეპისკოპოსო კათედრა თბილისში, რომელიც არსებობდა XIII საუკუნეში. არჩეულ იქნა ბიურო, რომელსაც დაევალა თბილისში საეპისკოპოსო კათედრის აღდგენის ორგანიზება. ბიუროში შედიოდნენ: ა. ი. გურჯი, მ. ი. მღებრიშვილი, მ. პ. პარმახსიზიშვილი, ზ. პ. ფალიაშვილი, გ. ზ. ისარლიშვილი, კ. ფ. სააკაძე, პ. პ. ლითანოვი, ს. ე. ყარაგოზიშვილი, ი. პ. საანიშვილი და ნ. ა. ვართანოვი. ბიურომ პრეზიდიუმში აირჩია: თავჯდომარედ მ. პ. პარმახსიზიშვილი, მოადგილედ ა. ი. გურჯი, მდივნად მ. ი. მღებრიშვილი და ხაზინადრად ს. ე. ყარაგოზიშვილი. 4 (17) აპრილს ქუთაისის კათოლიკეთა ეკლესიის სკოლის დარბაზში მოწვეულ იქნა ქართველ კათოლიკეთა კრება ქართულ ტიპიკონზე დაბრუნების და თბილისში ქართველ კათოლიკეთა საკუთარი საეპისკოპოსო კათედრის აღდგენის შესახებ.
1920 წლის 20 ოქტომბერს, საქართველოს დამოუკიდებლობის პირობებში თბილისის კათოლიკური საეპისკოპოსო კვლავ აღდა. მის მმართველად დაინიშნა ეპისკოპოსი ნატალე გაბრიელ მორიონდო. 1920-იან წლებში ქართველ კათოლიკეთა რაოდენობა დაახლოებით 50 000-ს შეადგენდა. საქართველოს საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ კათოლიკეებმა დიდი დევნა განიცადეს, საეპისკოპოსო გააუქმეს, პაპის წარმომადგენლები საქართველოდან გააძევეს, კათოლიკური ეკლესიებიც დახურეს, განადგურდა კათოლიკე სამღვდელოება, დაიხურა და დაინგრა ტაძრები, 60 ტაძრიდან მოქმედებდა მხოლოდ ერთი — თბილისში პეტრე-პავლეს სახელობისა, რომელიც ლიტვის ეპისკოპოსს ექვემდებარებოდა. დიდი წმენდის დროს დახვრიტეს საქართველოს კათოლიკეთა სამოციქულო ადმინისტრაციის უფროსი, არქიმანდრიტი შიო ბათმანიშვილი. საბჭოთა პერიოდში მოღვაწეობდნენ უკანასკნელი ეთნიკურად ქართველი კათოლიკე მღვდლები ემანუელ ვარდიძე და კონსტანტინე საფარიშვილი, მათ შემდეგ საქართველოში ადგილობრივ კათოლიკე მღვდელს აღარ უმსახურია.
ამჟამად საქართველოში მოღვაწეობს კარმილელთა ორდენი, სტიგმელთა კონგრეგაცია, დედა ტერეზა კალკუტელის მოწყალების ორდენი, სალეზელთა საზოგადოება და სხვ. შეიქმნა საქველმოქმედო კათოლიკური ორგანიზაცია „საქართველოს კარიტასი“, თბილისის კათოლიკური საავადმყოფო „კაცთა მაცხოვარი“, დაარსდა სულხან-საბა ორბელიანის სახელობის თეოლოგიის, ფილოსოფიის, კულტურისა და ისტორიის ინსტიტუტი. იბეჭდება საქართველოს კათოლიკეთა ყოველთვიური მაცნე „საბა“, აღმოსავლურ-დასავლური ქრისტიანობის ჟურნალი „დიალოგი“. კათოლიკეებს საკუთრად მიაჩნიათ საქართველოში არსებული ხუთი ისტორიული ტაძარი, მათ შორის ქუთაისის ღვთისმშობლის ხარების ეკლესია, რომლებიც ამჟამად საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის საკუთრებაა.
სქოლიო
კატეგორია:კათოლიკური ეკლესია საქართველოში
კაზინო როიალი (2006 წლის ფილმი)
კაზინო როიალი (2006) — 21-ე ფილმი ჯეიმზ ბონდის შესახებ. გადაღებულია იენ ფლემინგის ამავე სახელწოდების რომანის მიხედვით. მისი რეჟისორია მარტინ კემპბელი.
ეს იყო „კაზინო როიალის“ გადაღების მესამე მცდელობა. წინა ორიდან პირველი იყო სატელევიზიო სერიალის ეპიზოდი, ხოლო მეორე - 1967 წლის სატირული ჟანრის ფილმი.
მოცემულ ფილმში შეიცვალა ბონდის კონცეფცია, წარმოდგენილია მოვლენების ახალი ქრონოლოგია, რომელიც არ ჯდება არც ერთ წინა ფილმთან მიმართებაში. მაგალითად, ბონდს მცირე ხნის წინ აქვს მიღებული ორი ნულიანი თავისი კოდური სახელისათვის (ანუ მას ეწოდება 007). ფილმში ასევე წარმოდგენილია ნაკლებად გამოცდილი და უფრო ემოციური ბონდი.
მოქმედება მიმდინარეობს ჯეიმზის კარიერის დასაწყისში, სწორედ მაშინ, როდესაც მან ეს-ესაა მიიღო მოკვლის ლიცენზია. მაიამის აეროპორტში ტერორისტული აქტის თავიდან აცილების შემდეგ მას უყვარდება ვესპერ ლინდი - აგენტი, რომელიც მას გადასცემს სპეციალურ თანხას, რათა ჯეიმზმა იგი გამოიყენოს კაზინოში სათამაშოდ და ბოროტმოქმედების გამოსავლენად. ფილმში განვითარებული ამბები გრძელდება გაგრძელებაში, „უმნიშვნელო ნუგეში“.
მსახიობთა შერჩევა დიდი ხნის განმავლობაში მიმდინარეობდა. პირს ბროსნანის მოყვარულებმა პროტესტი გამოხატეს, თუმცა, მიუხედავად ამისა, კრიტიკოსებმა ფილმი დადებითად შეაფასეს.
სიუჟეტი
მას შემდეგ, რაც პრაღაში წარმატებულად იქნა განადგურებული ორი დამნაშავე, ბონდი ხდება აგენტი 007. მას ავალებენ ერთ-ერთი ორგანიზაციის პოვნას და ტერორისტ მოლაკას დაკითხვას, რომელიც მადაგასკარზე იმყოფება. მაგრამ ოპერაცია წარუმატებლად მიმდინარეობს. მოლაკა გარბის, ბონდი ცდილობს მის დაჭერას, მშენებლობაზე იწყება ჩხუბი, ხოლო მოლაკა იმალება თავისი ქვეყნის, ნამბუტუს საელჩოში. ბონდი სცემს ნამბუტუს ელჩს. რათა იქაურობა დატოვოს, იგი იძულებულია, მოკლას მოლაკა. მაგრამ მას თან აქვს დამნაშავის მობილური ტელეფონი, რომლითაც პოულობს ბაჰამის კუნძულებზე მყოფ ტერორისტ დიმიტრიოსს. ბონდი მიემართება კუნძულებზე და გაიცნობს დიმიტრიოსის მეუღლე სოლანჟს. მისგან ჯეიმზი დაადგენს, რომ დიმიტრიოსი მაიამიში გადაფრინდა. ბონდი მას მიჰყვება, მაგრამ დიმიტრიოსი აღმოაჩენს, რომ უთვალთვალებენ, ცდილობს ჯეიმზის მოკლავს, მაგრამ საბოლოოდ თავად იღუპება. სიკვდილის წინ იგი მობილური ტელეფონიდან აგზავნის იგივე გზავნილს, რაც მანამდე მოლაკმა გააგზავნა. ორივე გზავნილი განკუთვნილია პიროვნებისათვის, რომელიც ავიალაინერის აფეთქებას ცდილობს — ეს გეგმა ითვალისწინებს მისი მფლობელი ავიაკომპანიისადმი ნდობის დაკარგვას. თუმცა ბონდის ძალისხმევით, აფეთქებები აღიკვეთება.
MI-6-ისათვის ცნობილი ხდება, რომ დიმიტროსი პირდაპირ კავშირში იყო ლე შიფრთან, ტერორისტულ დაჯგუფებათა მსხვილ ბანკირთან, რომელსაც აფრიკელი ტერორისტების ვალი დარჩა - 106.206.000 აშშ დოლარი. რა „დაიბრუნოს“ ეს ფული, ლე შიფრი აწყობს პოკერის ტურნირს ცნობილ კაზინო როიალში, რომელიც ჩერნოგორიაში მდებარეობს. MI-6 იქ ბონდს მიავლენს, როგორც ბანქოს ერთ-ერთ საუკეთესო მოთამაშეს. ფულს, რომელიც ბონდს ტურნირზე მოსახვედრად სჭირდება, აგენტს გადასცემს იდუმალი ვესპერ ლინდი. თამაშის მსვლელობისას ჯეიმზი აღმოაჩენს, რომ ლე შიფრი სხვა მოთამაშეთა მოტყუებისას ნერვული ქცევით გამოირჩევა. ერთ-ერთი შესვენებისას ბონდი, მატისის დახმარებით, ლე შიფრის ინგალატორზე ამაგრებს სათვალთვალო ჩიპს. მისი დახმარებით ის დაადგენს ტერორისტის სასტუმროს ნომერს, მიემართება იქ და ესმის ყვირილები. ვესპერს და მას თავს ესხმის ორი უგანდელი აჯანყებული, რომლებიც ასევე მოატყუა ლე შიფრმა. ბონდი ორივეს კლავს. თამაშის ერთ-ერთი პარტიისას ჯეიმზს წამლავენ, მაგრამ ვესპერისა და MI-6-ის დახმარებით, იგი გადაურჩება გულის გაჩერებას. შემდეგი თამაშისას ბონდი ვა-ბანკზე მიდის, მაგრამ მთელ თანხას აგებს. იგი ვარაუდობს, რომ მის გეგმებზე ლე შიფრს ვიღაცამ უამბო.
ლინდი უარს ეუბნება ბონდს დამატებითი 5 მილიონი დოლარის გადაცემაზე და 007 სასოწარკვეთილ ნაბიჯს გადადგამს - აპირებს ლე შიფრის მოკვლას. ბონდს ეხმარება ცსბ-ს აგენტი ფელიქს რეიტერი, რომელიც ასევე გააგზავნეს ლე შიფრის ფულის მოსაგებად. მაგრამ მისი საქმეები არც თუ კარგად მიდის და ამიტომ იგი ბონდს სთავაზობს შემდეგ გეგმას - ლეიტერი ბონდის თამაშს დააფინანსებს, მაგრამ ჯეიმზის მოგების შემთხვევაში ლე შიფრს აიყვანს ცსბ, ხოლო 007 მიიღებს ფულს. ტურნირის ბოლოს ბონდი იგებს მთელ თანხას, 100 მილიონზე მეტ დოლარს. ლე შიფრი გადადის უფრო მძაფრ გეგმაზე - იტაცებს ვესპერ ლინდს და ავტომანქანით გარბის. ბონდი მათ საკუთარი „ასტონ მარტინით“ მისდევს და აღმოაჩენს, რომ ვესპერი შუა გზაზეა დატოვებული, დაბმულ მდგომარეობაში. რათა არ დაეჯახოს მას, ბონდი ტრასიდან გვერდზე ეშვება. მას პოულობენ ლე შიფრის მცველები და მიჰყავთ უცნობ ადგილზე, სადაც ლე შიფრი მას თავად აწამებს, რათა დაადგინოს იმ ანგარიშის პაროლი, რომელზეც ინახება მთელი მოგებული თანხა. უეცრად ჩნდება მკვლელი, რომელიც კლავს ლე შიფრს. სამედიცინო დახმარების შემდეგ ჯეიმზი ისვენებს ზღვასთან, ვესპერ ლინდთან ერთად. ისინი ერთმანეთს სიყვარულში გამოუტყდებიან. ბონდი გადაწყვიტავს, შეწყვიტოს მოკვლა და ვესპერს სთავაზობს მოგზაურობას, სანამ კარგ სამუშაოს იპოვნიან.
ვენეციაში, სადაც ორივე თაფლობის თვეზე იმყოფება, ბონდი მ.-ს წერს წერილს, რომელშიც სთხოვს, მიიღონ მისი თხოვნა სამსახურიდან გათავისუფლების თაობაზე. მ. ურეკავს ჯეიმზს და ეუბნება, რომ მის მიერ მოგებული თანხა დღემდე არ იქნა გადარიცხული მთავრობის ანგარიშზე. ბონდი ურეკავს თავის ბანკირს, რომელიც აუწყებს, რომ სწორედ იმ წამს თანხა მისი ანგარიშიდან ირიცხება ვენეციაში მდებარე მოედნიდან. ჯეიმზი მიხვდება, რომ ლინდმა იგი მოატყუა და ვენეციაში მიემართება. ვესპერი მძევლად აჰყავს დამნაშავეებს, რომლებსაც მისგან ფული უნდა მიეღოთ. ბონდი ცდილობს ვესპერის ჩაკეტილი ლიფტიდან გათავისუფლებას, მაგრამ ამ დროს სახლი, რომელშიც ლიფტი მდებარეობს, იწყებს ჩაძირვას. ვესპერი იღუპება გადარჩენის ყოველგვარი შანსის გარეშე.
მ. უამბობს ბონდს, რომ ვესპერმა მთელი ფული მოიპარა მისთვის, რათა ჯეიმზისათვის არაფერი ევნოთ. ბონდი მობილურ ტელეფონზე აღმოაჩენს ვინმე მისტერ უაიტის ტელეფონის ნომერს, რომელიც სიკვდილის წინ ვესპერმა გამოუგზავნა. საკუთარ მამულში მისტერ უაიტი იღებს ყურმილს და ესმის ბონდის ხმა. ჯეიმზი ესვრის მას. უაიტი დაჭრილია და ცდილობს სახლში შეღწევას. სახლის კიბეებზე მისულს ბონდი დაადგება და მიმართავს: „მე ვარ ბონდი. ჯეიმზ ბონდი“. ეს მოვლენები გრძელდება ფილმში „უმნიშვნელო ნუგეში“.
როლები
ფილმში ასევე მონაწილეობს რიჩარდ ბრენსონი.
სქოლიო
კატეგორია:ჯეიმზ ბონდის ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:ბრიტანული ფილმები კატეგორია:2006 წლის ფილმები
ერიხ ფონ მანშტაინი
thumb|170 px|ერიხ ფონ მანშტაინი ფრიც-ერიხ ფონ ლევინსკი (Fritz-Erich von Lewinski) ცნობილია როგორც ერიხ ფონ მანშტაინი (Erich von Manstein; დ. 24 ნოემბერი, 1887, ბერლინი — გ. 10 ივნისი, 1973, ირშენჰაუზენი, ბავარია) — გერმანელი სამხედრო მოღვაწე, „ვერმახტის“ გენერალ-ფელდმარშალი და არმიათა ჯგუფის მთავარსარდალი მეორე მსოფლიო ომის დროს.
დაიბადა მდიდარი სამხედრო ტრადიციების მქონე პრუსიულ ოჯახში. იგი ადრეულ ასაკშივე ჩაირიცხა არმიაში და მონაწილეობა მიიღო პირველ მსოფლიო ომში, როგორც დასავლეთ, ისე აღმოსავლეთის ფრონტზე. ომის ბოლომდე კაპიტნის რანგს მიაღწია, ხოლო მსოფლიო ომებს შორის პერიოდში აქტიურად მონაწილეობდა ახალი გერმანული არმიის ჩამოყალიბებაში. 1939 წელს, პოლონეთში შეჭრის დროს იყო გერდ ფონ რუნდშტეტის არმიათა ჯგუფ სამხრეთის შტაბის უფროსი. 1940 წელს საფრანგეთის წინააღმდეგ კამპანიისთვის ჰიტლერმა სწორედ მანშტაინის გეგმა გაითვალისწინა. გაითვალისწინა რა ის გარემოება, რომ გერმანიის შეტევა საფრანგეთის წინააღმდეგ ჩრდილოეთიდან, ბელგიის გავლით წარუმატებელი იქნებოდა, მანშტაინმა შეიმუშავა ალტერნატიული გეგმა, რომლის მიხედვითაც გერმანულმა ნაწილებმა შეტევა ბელგია-საფრანგეთის საზღვარზე მდებარე არდენის ტყის გავლით განახორციელეს. არდენის ხშირი ტყე თითქმის შეუძლებელს ხდიდა მასირებულ შეტევას რის გამოც საზღვრის აღნიშნული მონაკვეთი უყურადღებოდ იყო დატოვებული მოკავშირეების მიერ. წარმატებული გარღვევის შემდეგ გერმანული ნაწილები ინგლისის არხისკენ გაიჭრნენ რითაც შეძლეს და მთლიანი ბრიტანულ-ფრანგული ძალები, რომლებიც ბელგიასა და ნიდერლანდებში იყვნენ დისლოცირებულნი, მოწყვიტეს დანარჩენ საფრანგეთს. კამპანიის დასრულებისას მანშტაინმა გენერლის წოდება დაიმსახურა და აქტიურად იღებდა მონაწილეობას ოპერაცია ბარბაროსაში. სევასტოპოლის ალყის შემდეგ (1942) მიენიჭა გენერალ-ფელდმარშალის წოდება და მცირე დროით ხელმძღვანელობდა ლენინგრადის ალყას.
სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:დაბადებული 24 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1887 კატეგორია:გარდაცვლილი 10 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1973
Discovery (მაიკ ოლდფილდის ალბომი)
Discovery — მაიკ ოლდფილდის სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 1984 წელს. ეს არის მუსიკოსის მეცხრე სტუდიური დისკი, რომელიც ჩაიწერა შვეიცარიაში, სადაც მუსიკოსი დროებით ცხოვრობდა. ამის მიზეზი იყო ინგლისში არსებული მაღალი გადასახადები.
2016 წლის დელუქს გამოცემა
დისკი 1 - Discovery - რემასტერი
სიმღერები 9-11 აღებულია 12" სინგლიდან To France. სიმღერები 12-13 აღებულია სინგლის Tricks of the Light B-მხარიდან.
დისკი 2 - The 1984 Suite
დისკი 3 - DVD
ჩარტები
T
სქოლიო
კატეგორია:მაიკ ოლდფილდის ალბომები კატეგორია:1984 წლის ალბომები კატეგორია:Virgin Records-ის ალბომები
ვინიეგრა-დე-მორანია
ვინიეგრა-დე-მორანია (Viñegra de Moraña) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების ავილის პროვინციის ლა-მორანიის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 10 კმ². მოსახლეობა — 53 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ავილის მუნიციპალიტეტები
ანდორა
ანდორა, ოფიციალურად ანდორის სამთავრო (კატალ. Principat d'Andorra) — ჯუჯა, ზღვაზე გასასვლელის არმქონე სახელმწიფო სამხრეთ ევროპაში, პირენეებში; საფრანგეთსა და ესპანეთს შორის. ითვლება, რომ შეიქმნა კარლოს დიდის მიერ. ანდორას მართავდნენ ურხელის გრაფები 988 წლამდე, როდესაც ის გადაეცა ურხელის რომაულ კათოლიკურ ეპარქიას. ახლანდელი სამთავრო ჩამოყალიბდა 1278 წელს. იგი ცნობილია როგორც სამთავრო, რადგან წარმოადგენს დიარქიას, რომელსაც სათავეში უდგას ორი თავადი: ურხელის ეპისკოპოსი კატალონიაში, ესპანეთში და საფრანგეთის რესპუბლიკის პრეზიდენტი.
ანდორა ევროპაში მეექვსე ყველაზე პატარა სახელმწიფოა, რომლის ფართობი 468 კმ2, ხოლო მოსახლეობა 77,006-ია. ანდორელი ხალხი კატალონიური წარმოშობის რომანული ეთნიკური ჯგუფის წარმომადგენლები არიან. ფართობით ანდორა მე-16 ყველაზე პატარა ქვეყანაა მსოფლიოში, ხოლო მოსახლეობის რაოდენობით მე-11 ყველაზე მცირე რაოდენობის მქონე. მისი დედაქალაქი ანდორა-ლა-ველა, ევროპაში ყველაზე მაღალი დედაქალაქია, რომლის სიმაღლე ზღვის დონიდან 1,023 მ-ია. ოფიციალური ენა კატალანურია, თუმცა საუბრობენ ასევე ესპანურ, პორტუგალიურ და ფრანგულ ენებზეც.
ანდორა ყოველწლიურად 10,2 მილიონ ტურისტს მასპინძლობს. ანდორა არ არის ევროკავშირის წევრი, მაგრამ ევრო მისი ოფიციალური ვალუტაა. იგი გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის წევრია 1993 წლიდან. 2013 წელს, ანდორას ჰქონდა ყველაზე მაღალი სიცოცხლის ხანგრძლივობის მაჩვენებელი მსოფლიოში - 81 წელი.