cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
აბუ ნუვასი
ალ-ჰასან იბნ ჰანი ალ-ჰაქამი აბუ ნუვასი (أبو نواس الحسن بن هانئ الحكمي; დ. 756, აჰვაზი — გ. 813 ან 814, ბაღდადი) — არაბი პოეტი. დედით (ზოგიერთი წყაროს მიხედვით მამითაც) სპარსი იყო, რამაც გარკვეული კვალი დაამჩნია აბუ ნუვასის შემოქმედებას. ზოგჯერ ამით ხსნიან შუუბიური იდეების ერთგვარ გავლენას მის პოეზიაზე. ცხოვრობდა ბასრაში. შემდეგ გადავიდა ბაღდადში, სადაც ხალიფა ჰარუნ ალ-რაშიდის კარის პოეტი გახდა. ერთხანს ეგვიპტეში იყო ამირ ალ-ხასიბის კარზე, უკანასკნელი წლები ბაღდადში გაატარა ხალიფა ალ-ამინთან. თავაშვებული ცხოვრებისა და ისლამის გმობისათვის რამდენიმეჯერ იჯდა საპყრობილეში. ხალიფა ჰარუნ ალ-რაშიდთან ერთად აბუ ნუვასი „ათას ერთი ღამის“ პოპულარული პერსონაჟია. აბუ ნუვასის დივანი არაბული პოეზიის ტრადიციული ჟანრების გარდა ახალ ჟანრებსაც შეიცავს. კასიდის ზოგი მოტივი აბუ ნუვასმა დამოუკიდებელ ჟანრად აქცია. ასეთია ტარდიათი ანუ ნადირობის თემაზე დაწერილი ლექსები და ხამრიათი — ღვინის, სალხინო პოეზია. მისი ხოტბები ეძღვნება აბასიანთა დინასტიის წარმომადგენლებს და სხვა გამოჩენილ პირთ, ხოლო ღაზალები — უპირატესად ვაჟებს. აბუ ნუვასი არაბული ლიტერატურის ისტორიაში ცნობილია როგორც განმაახლებელი.
იგი ცდილობდა შეექმნა თანადროული ცხოვრების იდეალების შესაფერისი პოეზია. პროტესტი არაბული პოეზიის მოძველებული ტრადიციების წინააღმდეგ განსაკუთრებით კარგად გამოიხატა მის ხამრიათში, რომელშიც ღვინო სულიერი და ხორციელი სიხარულის უმაღლესი წყაროა, სილამაზის, ტკბობის სიმბოლო. ღვინის ჰიმნი ზოგჯერ მხურვალე ექსტაზში გადადის (ამ მხრივ აბუ ნუვასმა გარკვეული გავლენა მოახდინა არაბულ მისტიციზმზე), რელიგიური თემა მის ღვინის ლექსებში ცინიზმითაა შეფერილი. აბუ ნუვასის პოეზიაში კარგად აისახა არაბული პოეტური აზროვნების ერთი თავისებურება: საგნის რომელიმე თვისება მის ლექსებში ხშირად ამ საგნის სიმბოლოდ, პოეტურ გამოცანად გვევლინება. მაგალითად, „წითელი“, „ძველი“, ნიშნავს ღვინოს. აბუ ნუვასის ლექსები იშვიათი მუსიკალობით გამოირჩევა.
სქოლიო
კატეგორია:არაბი პოეტები კატეგორია:დაბადებული 756 კატეგორია:გარდაცვლილი 814
მიუმხრობლობის მოძრაობა
მიუმხრობლობის მოძრაობა (Non-Aligned Movement) — საერთაშორისო მოძრაობა, აერთიანებს მსოფლიოს 120 ქვეყანას, რომელთა მიზანია არ მიიღონ მონაწილეობა სამხედრო ბლოკებში. მოძრაობა ოფიციალურად დააარსა ოცდახუთმა სახელმწიფომ ბელგრადის პირველ კონფერენციაზე 1961 წლის სექტემბერში. მოძრაობის შექმნას წინ უძღოდა ბანდუნგის კონფერენცია 1955 წელს და იოსიპ ბროზ ტიტოს, გამალ აბდელ ნასერისა და ჯავაჰარლალ ნერუს სამხრივი მოლაპარაკებები 1956 წელს.
შემადგენლობა
2009 წლის მონაცემებით მის შემადგენლობაში შედის 119 ქვეყანა, მათ შორის 1 ევროპული (ბელარუსი), 38 აზიური (მათ შორის პალესტინა, თურქმენეთი, უზბეკეთი), 53 აფრიკული, 26 სამხრეთამერიკული და კარიბის ქვეყანა.
დამკვირვებლის სტატუსი აქვს 15 ქვეყანას: სომხეთი, აზერბაიჯანი, ბოსნია და ჰერცეგოვინა, ბრაზილია, ყაზახეთი, ყირგიზეთი, ჩინეთი, კოსტა-რიკა, მექსიკა, პარაგვაი, სალვადორი, სერბეთი, მონტენეგრო, უკრაინა, ურუგვაი, ხორვატია. იმავე სტატუსს ატარებს 5 საერთაშორისო და 2 ეროვნულ-განმათავისუფლებელი ორგანიზაცია: გაერო, აფრიკის კავშირი, არაბული ქვეყნების ლიგა, ისლამური თანამშრომლობის ორგანიზაცია, კანაკის სახალხო-განმათავისუფლებელი სოციალისტური ფრონტი (ახალი კალედონია) და ახალი მოძრაობა პუერტო-რიკოს დამოუკიდებლობისათვის.
მე-14-ე ჰავანის კონფერენციაზე მოძრაობის წევრებად მიიღეს ჰაიტი და სენტ-კიტსი და ნევისი, წევრთა რიცხვი გაიზარდა 119-მდე.
2011 წელს ინდონეზიაში გაიმართა მიუმხრობელი ქვეყნების მორიგი კონფერენცია, რომელიც ორგანიზაციის 50 წლისთავს ეძღვნება და რომელზედაც წევრებად მიიღეს აზერბაიჯანი და ფიჯი.
ისტორია
მიუმხრობლობის მოძრაობა წარმოადგენს ფორუმს, რომელშიც მონაწილეობას იღებს 120 განვითარებადი ქვეყანა. ფორუმის მონაწილე ქვეყნები ფორმალურად არ მიეკუთვნებიან და არ ეწინააღმდეგებიან მსოფლიოს რომელიმე გავლენიან სამხედრო-პოლიტიკურ ან ეკონომიკურ ბლოკს. „მიუმხრობლობის მოძრაობა“ არის სახელმწიფოების ყველაზე დიდი გაერთიანება გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის შემდეგ. პირველად ტერმინი მიუმხრობლობის მოძრაობა 1976 წელს გამოჩნდა, სადაც მონაწილეები მოხსენიებულნი არიან, როგორც „მოძრაობის წევრები“.
ორგანიზაციის მიზანი ფიდელ კასტრომ 1979 წლის დეკლარაციაში დააფიქსირა: „ეროვნული დამოუკიდებლობა, სუვერენიტეტი, ტერიტორიული მთლიანობა და წევრი ქვეყნების უსაფრთხოება მათ ბრძოლაში იმპერიალიზმის, კოლონიალიზმის, ნეო-კოლონიალიზმის, რასიზმის, ყველა ფორმის აგრესიის, ოკუპაციის, ბატონობის, ჩარევის, ჰეგემონიისა და ძლიერი ბლოკების წინააღმდეგ.“ მიუმხრობლობის მოძრაობის წევრი სახელმწიფოები წარმოადგენენ გაეროს ქვეყნების 2/3-ს, რაც ჯამში მსოფლიო მოსახლეობის 55%-ია. წევრები ძირითადად განვითარებადი ან მესამე სამყაროს ქვეყნებია, თუმცა მიუმხრობლობის მოძრაობაში რამდენიმე განვითარებული სახელმწიფოცაა.
მიუხედავად იმისა, რომ მიუმხრობლობის მოძრაობის წევრები საკმაოდ მჭიდრო კავშირში იყვნენ რომელიმე ზესახელმწიფოსთან და მიუხედავად წევრებს შორის რამდენიმე კონფლიქტისა, მოძრაობამ მაინც შეინარჩუნა ერთობა ცივი ომის პერიოდში. ცივი ომის დასრულების შემდეგ, მოძრაობა ძირითადად კონცენტრირდა განვითარებადი ქვეყნების ურთიერთობების გაძლიერებაზე, განსაკუთრებით გლობალური სამხრეთის შიგნით. მისი წევრების უმრავლესობა დემოკრატიის მაღალი ინდექსით არ გამოირჩევა.
წარმოშობა და ცივი ომი
250px|მინი|შენობა, სადაც ბანდუნგის კონფერენცია მიმდინარეობდა მიუმხრობლობის მოძრაობა, როგორც ორგანიზაცია იუგოსლავიაში, ბრიონის კუნძულზე, 1956 წელს დაარსდა, ფორმალურად კი გაფორმდა 1956 წლის 19 ივლისს, ბრიონის დეკლარაციის ხელმოწერით. დეკლარაცია გააფორმეს იუგოსლავიის პრეზიდენტმა იოსიპ ბროზ ტიტომ, ინდოეთის პირველმა პრემიერ-მინისტრმა ჯავაჰარლალ ნერუმ და ეგვიპტის მეორე პრეზიდენტმა გამალ აბდერ ნასერმა. დეკლარაციის ერთ-ერთი ციტატაა: „მშვიდობა ვერ მიიღწევა განცალკევებით, მშვიდობა იქმნება კოლექტიური უსაფრთხოებისკენ სწრაფვითა და თავისუფლების გავრცელებით, ასევე ერთი ქვეყნის მეორეზე ბატონობის შეწყვეტით“.
ცივი ომის დროს მოძრაობა დასავლეთ და აღმოსავლეთ ბლოკებს შორის განვითარების შუალედურ კურსს უჭერდა მხარს. ეს პრინციპი პირველად გამოყენებულ იქნა გაეროში 1953 წელს ინდოელი დიპლომატის კრიშნა მენონის დოქტრინის წარმოსადგენად.
მაგრამ მალევე ეს სახელი გახდა აღმნიშვნელი იმ ქვეყნებისა, რომლებიც კონფერენციაში იღებდნენ მონაწილეობას. ტერმინი „მიუმხრობლობა“ 1953 წელს გაეროში დაფუძნდა. ნერუმ გამოიყენა ეს ფრაზა თავის გამოსვლისას შრი-ლანკაში 1954 წელს. მის სიტყვაში აღწერილი იყო 5 სვეტი, რომლებიც წარმოადგენდა სახელმძღვანელოს ჩინურ-ინდური ურთიერთობებისა; ამ პრინციპებს შემდგომ დაეფუძნა მიუმხრობლობის მოძრაობა. ეს პრინციპებია: • სახელმწიფოთა ურთიერთპატივისცემა ტერიტორიული მთლიანობისა და სუვერენიტეტისადმი • თავდაუსხმელობა • შიდა საქმეებში ჩაურევლობა • თანასწორობა და ურთიერთსარგებლობა • მშვიდობიანი თანაცხოვრება
კუბის როლი
1970-იან წლებში კუბას ჰქონდა მცდელობა წარმოჩენილიყო, როგორც მიუმხრობლობის მოძრაობის ლიდერი სახელმწიფო, რომელიც ჯამში 90-ზე მეტ სახელმწიფოს აერთიანებდა. ანგოლაში კუბის საბრძოლო ჯარებმა დიდი შთაბეჭდილება მოახდინეს მოძრაობის სხვა წევრ ქვეყნებზე.
კუბამ ასევე ჩამოაყალიბა სამხედრო საკონსულტაციო მისიები და ეკონომიკური და სოციალური რეფორმების პროგრამები. 1972 წლის მიუმხრობლობის მოძრაობის კონფერენცია მიესალმა კუბის ინტერნაციონალიზმს, რომელმაც „მხარი დაუჭირა ანგოლელ ხალხს სამხრეთ აფრიკის რასისტული და ექსპანსიონისტური პოლიტიკის წინააღმდეგ“. შემდეგი კონფერენცია დაიგეგმა 1979 წლისთვის, ჰავანაში, რომელიც კუბას ფაქტობრივად ხდიდა მოძრაობის დე-ფაქტო ლიდერად. 1979 წლის სექტემბერში გამართული კონფერენცია შეფასდა, როგორც კუბის პრესტიჟის ზენიტი. დამსწრეთა უმრავლესობას სჯეროდა, რომ კუბა არ იყო საბჭოთა კავშირის პარტნიორი ცივი ომის პერიოდში. თუმცა, 1979 წლის დეკემბერში, სსრკ ავღანეთის სამოქალაქო ომში ჩაერია. იმ დროს კი ავღანეთი მიუმხრობლობის მოძრაობის აქტიური წევრი იყო. გაეროს სხდომაზე კი მოძრაობის 56 წევრმა ხმა მისცა სსრკ-ს დასჯას, 9 წინააღმდეგი იყო, ხოლო 26-მა კი თავი შეიკავა. კუბამ, რომელიც იმდროს ვალში იყო მოსკოვთან, როგორც ფინანსურად ასევე პოლიტიკურად, რეზოლუციას მხარი არ დაუჭირა, რამაც რეპუტაცია შეულახა მას. კასტრო, რომელსაც შეეძლო გამხდარიყო მოძრაობის მაღალი დონის წარმომადგენელი, მშვიდად და უმოქმედოდ დარჩა, შედეგად 1983 წელს კუბა ინდოეთმა ჩაანაცვლა, რომელმაც თავის დროზე რეზოლუციის კენჭისყრის დროს თავი შეიკავა. კუბამ დაკარგა შესაძლებლობა გამხდარიყო გაეროს უშიშროების საბჭოს წევრი და მისი გლობალური მიზნებიც ჩამოიშალა. უფრო მეტიც, მოძრაობის პოზიციები ავღანეთის ომთან დაკავშირებით გაიყო. მიუხედავად იმისა, რომ მოსკოვის მოკავშირეებმა მხარი დაუჭირეს საბჭოთა ინტერვენციას, მოძრაობის სხვა წევრებმა აღნიშნული ქმედება დაგმეს.
ცივი ომის შემდგომი პერიოდი
მიუმხრობლობის მოძრაობა ცივი ომის მიმდინარეობისას ჩამოყალიბდა, შესაბამისად, მისი დასრულების შემდეგ კავშირის მიზნები და ფუნქცია კითხვის ნიშნის ქვეშ დადგა. მას შემდეგ რაც იუგოსლავია დაიშალა, 1992 წელს მოძრაობის მინისტერიალზე მას წევრის სტატუსი შეუწყდა. იუგოსლავიის სოციალისტური ფედერალური რესპუბლიკის მემკვიდრე წევრ სახელმწიფოებს არ გამოუხატავთ ინტერესი წევრობისთვის, თუმცა სერბეთსა და ბოსნია-ჰერცეგოვინას აქვთ დამკვირვებლის სტატუსი. 2004 წელს მალტამ და კვიპროსმა დატოვეს მოძრაობა და ევროკავშირში გაწევრიანდნენ. ყველაზე ბოლოს ორგანიზაციას აზერბაიჯანი და ფიჯი შეუერთდნენ, 2011 წელს. ბოსნიისა და კოსტა-რიკის განცხადებები კი უარყოფილ იქნა 1995 და 1998 წლებში.
ცივი ომის დასრულების შემდეგ, მიუმხრობლობის მოძრაობა იძულებული გახდა ხელახლა განესაზღვრა საკუთარი როლი და მიზანი საერთაშორისო სისტემაში. მთავარი კითხვა კი მდგომარეობდა შემდეგში, შეძლებდა თუ არა მისი იდეოლოგია, რომელიც დაფუძნებული იყო ეროვნულ დამოუკიდებლობაზე, ტერიტორიულ მთლიანობაზე, კოლონიალიზმისა და იმპერიალიზმის წინააღმდეგ ბრძოლაზე, მორგებას თანამედროვე თემებზე. იმისათვის, რომ გამხდარიყო ხმა გლობალური სამხრეთისა, მოძრაობამ ხაზი გაუსვა მულტილატერალიზმს, თანასწორობას და ურთიერთთავდაუსხმელობის პრინციპებს. გარდა ამისა მიზანი იყო განვითარებულ სახელმწიფოებთან მოლაპარაკებისას, გაზრდილიყო წვერი ქვეყნების პოლიტიკური ბერკეტები და მათი პრობლემები უკეთ წარმოჩინებულიყო საერთაშორისო დონეზე. სამხრეთ ინტერესების წინსვლის მცდელობებში მოძრაობამ ხაზი გაუსვა წევრ სახელმწიფოებს შორის თანამშრომლობისა და ერთიანობის მნიშვნელობას, მაგრამ, როგორც წარსულში, გაერთიანებისთვის კვლავ პრობლემად რჩება - ორგანიზაციის ზომა, დღის წესრიგების ბუნდოვანება და მსოფლიო ალიანსებს შორის ნაკლებად მკაფიო საზღვრების წარმოქმნა.
მოძრაობის აზრით, მსოფლიოს უღარიბესი ქვეყნები კვლავ ექსპლუატაციაში არიან და მარგინალიზებულ გარემოში რჩებიან, ბიპოლარული სისტემა მულტიპოლარულით შეიცვალა, მაგრამ კვლავ საჭიროა ჰეგემონიისა და ნეოკოლონიალიზმის წინააღმდეგ გაერთიანება. მოძრაობა ეწინააღმდეგება ოკუპაციასა და ჩარევას შიდა საქმეებში, მაგრამ ის ასევე აქცენტს სვამს წვერი სახელმწიფოების წინაშე მდგარ სოციალურ-ეკონომიკურ გამოწვევებზე, რომლებიც განპირობებულნი არიან გლობალიზაციითა და ნეოლიბერალური პოლიტიკით. მიუმხრობლობის მოძრაობა ეკონომიკურ ჩამორჩენას, სიღარიბესა და სოციალურ უსამართლობას განიხილავს მშვიდობისა და უსაფრთხოების მზარდ საფრთხედ.
ორგანიზაციული სტრუქტურა და წევრობა
მოძრაობის მთავარი პრინციპია რომელიმე გეოპოლიტიკურ ან სამხედრო ორგანიზაციასთან კოალიციაში გაერთიანებაზე უარის თქმა. კავშირს არ გააჩნია ძალიან მკაცრი ორგანიზაციული სტრუქტურა. ორგანიზაციული წესდების საფუძვლები განისაზღვრა 1996 წლის კარტაგენას კონფერენციაზე, რომლის მიხედვითაც მიუმხრობლობის მოძრაობის წევრი ქვეყნების მეთაურების სამიტი არის მთავარი გადაწყვეტილების მიმღები ორგანო. მოძრაობის თავმჯდომარეობა იცვლება ყველა სამიტზე, იმისდა მიხედვით თუ რომელი ქვეყანა და მთავრობაა ორგანიზატორი.
მიუმხრობლობის მოძრაობის წევრობის მოთხოვნები ემთხვევა გაეროს მთავარ შეხედულებებს. ამჟამინდელი მოთხოვნებია, რომ კანდიდატი ქვეყანა ეთანხმებოდეს 1955 წლის ბანდუნგის პრინციპებს:
პოლიტიკა და იდეოლოგია
მიუმხრობლობის მოძრაობის თავმჯდომარეები იყვნენ ისეთი განსხვავებული ფიგურები როგორებიცაა, ანტი-კომუნისტი, მილიტარისტი ზუჰარტო და სოციალ-დემოკრატი, აპარტეიდის წინააღმდეგ მებრძოლი ნელსონ მანდელა. მიუხედავად იმისა, რომ მოძრაობა საკმაოდ ჭრელია იდეოლოგიურად, მთავარი გამაერთიანებელი ფაქტორი მსოფლიო მშვიდობა და უსაფრთხოებაა. 1983 წლის მარტში გამართულ სამიტზე, ის შეფასებულ იქნა, როგორც ისტორიაში ყველაზე დიდი სამშვიდობო მოძრაობა. მოძრაობა ხაზს უსვამს განიარაღების აუცილებლობას. ბრიონში გამართულ მინისტერიალზე, 1956 წელს, იუგოსლავიის, ინდოეთისა და ეგვიპტის ლიდერებმა, დაადგინეს, რომ არსებობს კავშირი მშვიდობისთვის ბრძოლასა და განიარაღებისკენ სწრაფვას შორის.
1975 წელს ჩამოყალიბდა მიუმხრობლობის მოძრაობის ახალი ამბების სააგენტო, რომელიც 2005 წელს გადაკეთდა მიუმხრობლობის მოძრაობის ახალი ამბების კავშირად.
აშშ-ის პოლიტიკის კრიტიკა
ბოლო წლებში ორგანიზაციამ გააკრიტიკა აშშ-ს საგარეო პოლიტიკის გარკვეული ასპექტები. მოძრაობის ნაწილმა დაგმო აშშ-ს ინტერვნეცია ერაყში, ბრძოლა ტერორიზმის წინააღმდეგ, ირანისა და ჩრდილოეთ კორეის ბირთვულ პროგრამების საქმიანობაში ჩარევა. ზემოაღნიშნული აღქმულ იქნა, როგორც მცირე ერების სუვერენიტეტის მიმართ უხეში მოპყრობის მცდელობა.
პუერტო-რიკოს თვითგამორკვევის უფლება
1961 წლიდან ორგანიზაცია მხარს უჭერდა გაეროშ პუერტო-რიკოს საქმეს თვითგამორკვევის უფლების გამოყენებასთან დაკავშირებით. XV სამიტზე ამ თემასთან დაკავშირებით ჰოსტოსიანის ეროვნულმა დამოუკიდებელმა მოძრაობამ წარადგინა რეზოლუცია.
დასავლეთ საჰარას თვითგამორკვევის უფლება
1973 წლიდან მოძრაობა მხარს უჭერდა დასავლეთ საჰარას თვითგამორკვევის უფლების საქმეს, რომელიც გაეროში იქნა წარდგენილი. მოძრაობამ ხელახლა დაადასტურა (2009 წელს შეხვედრაზე), რომ მხარს უჭერდა საჰრაის ხალხთა თვითგამორკვევას და მხარეებს შორის პირდაპირი დიალოგის გამართვას. ასევე ხაზი გაუსვა გაეროს პასუხისმგებლობას საჰრავის ხალხთა პრობლემაზე.
გაეროს რეფორმები
მოძრაობა აკრიტიკებს გაეროს სტრუქტურას და ძალაუფლების დინამიკას და აღნიშნავს, რომ საერთაშორისო ინსტიტუციებს ძლიერი სახელმწიფოები იყენებენ. მიუმხრობლობის მოძრაობამ წარმოადგინა რამდენიმე რეკომენდაცია, რომლის მიხედვითაც, წევრი ქვეყნების წარმომადგენლობა და უფლებამოსილება გაიზრდება. შემოთავაზებული რეფორმები ასევე მიზნად ისახავს გაეროს გადაწყვეტილების მიღების გამჭვირვალობისა და დემოკრატიის გაუმჯობესებას. გაეროს უშიშროების საბჭო ის ელემენტია, რომელსაც მოძრაობა ყველაზე მეტად დამახინჯებულ, არადემოკრატიულ და რეფორმირების გადაუდებელი საჭიროების მქონედ მიიჩნევს.
სამიტები
350px|მინი|პირველი სამიტი, [[ბელგრადი]] 350px|მინი|მიუმხრობლობის მოძრაობის მეთექვსმეტე სამიტი, [[თეირანი]] მიუმხრომლობის მოძრაობის წევრი ქვეყნების მეთაურების კონფერენცია, ხშირად მოხსენიებული როგორც სამიტი, არის ორგანიზაციის მთავარი შეხვედრა რომელიც ყოველ რამდენიმე წელიწადში ერთხელ ტარდება:
სქოლიო
კატეგორია:ცივი ომი კატეგორია:საერთაშორისო ორგანიზაციები კატეგორია:საერთაშორისო ურთიერთობები
ბნელა საყდარი
მინი|„ბნელა საყდარი“ ბნელა საყდარი — ეკლესია მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ კევლიანში. მდებარეობს სოფლის დასავლეთით 3-4 კილომეტრზე, ხშირი ტყით დაფარულ მთაზე. სტილისტური ნიშნებით თარიღდება ადრინდელი ფეოდალური ხანის მიწურულით.
ბნელა საყდარი სამეკლესიანი ბაზილიკაა (8,7 X 8,1 მ), ნაგებია რიყის ქვით. შენობის კუთხეებში და ცალკეული არქიტექტურული ელემენტებისათვის (აფსიდის მხრები, სატრიუმფო თაღი, პილასტრები, სარკმლის წირთხლები) შირიმის ქვაა გამოყენებული. შესასვლელი სამხრეთ ეკლესიიდანაა. შუა ეკლესია გვერდით ეკლესიებთან შედარებით ფართო და მაღალია. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია, რომლის ღერძზე თაღოვანი სარკმელია, სარკმლის ორივე მხარეს - თითო სწორკუთხა ნიშია. შუა ეკლესიის გრძივ კედლებზე თითო პილასტრია, რომლებზეც კამარის საბჯენი თაღი იყო გადაყვანილი (შემორჩენილია სამხრეთ პილასტრი და საბჯენი თაღის ნაწილი). სატრიუმფო და კამარის საბჯენი თაღების ქუსლებთან თაროსა და დახრილი სიბრტყისგან შედგენილი კაპიტელებია. სამხრეთ კედელში სწორკუთხა სარკმელია. ჩრდილოეთ კედელში ორი კარია გაჭრილი - ერთი შუა ეკლესიას აკავშირებს ჩრდილოეთ ეკლესიასთან, ხოლო მეორე - საკურთხეველს სამკვეთლოსთან. სამკვეთლოში აღმოსავლეთით ერთი სარკმელია გაჭრილი. ჩრდილოეთ ეკლესიას აღმოსავლეთით სწორკუთხა ამაღლებული საკურთხეველი აქვს. სამხრეთ ეკლესია გრძელია, გეგმით სწორკუთხა, აღმოსავლეთით ერთი სწორკუთხა სარკმელი აქვს. ჩრდილოეთ კედელში შუა ეკლესიაში გადასასვლელი კარია გაჭრილი, ხოლო სამხრეთ კედელში - სამეკლესიან ბაზილიკაში შესასვლელი. სამხრეთ ეკლესიის სარკმელს ფასადზე კონქისებური შეღრმავება აქვს, ხოლო შუა ეკლესიის საკურთხევლის სარკმლის თაღი დასრულებულია გადანაკეცებიანი რელიეფური ზოლით. ეკლესიის დასავლეთით 20 მეტრზე შემორჩენილია კედლების ფრაგმენტები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
შირვანშაჰი
thumb|400 px|[[შირვანშაჰების სასახლე ბაქოში]]
შირვანშაჰი — შირვანის მმართველთა წოდება შუა საუკუნეებში. პირველი მმართველები ამ წოდებით იხსენიებიან სასანიანების ირანის დროს. შირვანშაჰების იაზიდოდთა საგვარეულო (861-1382) სათავეს იღებს აღმოსავლეთ ამიერკავკასიის მმართველ არაბ სამხედრო მოხელეთაგან: XI საუკუნიდან გვარის „საძველების“ მიზნით ისინი თავიანთ წარმოშობას სასანიანებს უკავშირებენ (იაზიდიდები, ქესრანიდები). ამით ენათესავება შირვანშაჰის საგვარეულო შტო — დერბანდი (1382-1538).
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის ისტორია კატეგორია:წოდებები
დევონი (კუნძული)
thumb|250px|right|კუნძულ დევონის სატელიტური ფოტო
დევონი — მსოფლიოში უდიდესი უკაცრიელი კუნძული, რომელიც მდებარეობს ბაფინის ყურის სანაპიროებზე. ეს კუნძული შედის კანადის ტერიტიის ნუნავუტის შემადგენლობაში. კუნძული მეკუთვნება კანადის არქტიკული არქიპელაგის შემადგენლობაში არსებულ დედოფალ ელისაბედის კუნძულების ჯგუფს. დევონის ფართობი შეადგენს 55,247 კმ²-ს, კუნძულს მსოფლიოში ოცდამეშვიდე ხოლო კანადაში მეექვსე ადგილი უკავია ფართობის მხრივ. ეს კუნძული მთიანია, აქ მდებარეობს არქტიკული კორდილიერები, კუნძულზე რამდენიმე დიდი მთა და ვულკანია. კუნძულის უდიდესი მთაა დევონი 1,920 მეტრი სიმაღლით. კუნძული დევონი შეიცავს რამდენიმე მნიშვნელოვან ქედს, მათგან აღსანიშნავია კუნძულის დასავლეთ ნაწილში მდებარე ტაუტერის ქედი, ჰედიქტონის ქედი და კუნინგჰემის ქედი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კანადის კუნძულები კატეგორია:დედოფალ ელისაბედის კუნძულები კატეგორია:კანადის არქტიკული არქიპელაგი
ედმონდ შრაიბერი
გენერალ-ლეიტენანტი სერ ედმონდ ჩარლზ აქტონ შრაიბერი (დ. 30 აპრილი 1890, ლონდონი - გ. 8 ოქტომბერი 1972, ექსმუთი)—ბრიტანეთის არმიის უფროსი ოფიცერი, რომელიც მონაწილეობდა როგორც პირველ, ასევე მეორე მსოფლიო ომში. ამ უკანასკნელში მეთაურობდა 45-ე ქვეით დივიზიას, V კორპუსს და ბრიტანეთის პირველ არმიას.
სამხედრო კარიერა
დაიბადა ლონდონში, ინგლისში, 1890 წლის 30 აპრილს, ბრიგადის გენერალ აქტონ ლემუელ შრაიბერის ოჯახში. ედმონდ ჩარლზ აქტონ შრაიბერმა განათლება მიიღო ველინგტონის კოლეჯში, ბერკშირში და სამეფო სამხედრო აკადემიაში, ვულვიჩში. 1909 წლის 23 დეკემბერს, გახდა ბრიტანეთის არმიის სამეფო საველე არტილერიის მეორე ლეიტენანტი. 1912 წლის 23 დეკემბერს მიენიჭა ლეიტენანტის წოდება. იგი მსახურობდა პირველ მსოფლიო ომში ბრიტანეთის საექსპედიციო ძალებთან, (BEF) დასავლეთ ფრონტზე. 1914 წლის დეკემბერში დაიმსახურა გამორჩეული დამხმარის ორდენი (DSO), მისი ”ძალიან მამაცური საქციელისთვის 14 სექტემბერს". ის ასევე ოთხჯერ იყო ნახსენები დეპეშებში და ომის დასასრულს, იგი ბრევეტი მაიორის წოდებას ფლობდა.
1930-იან წლებში, ომის შუა პერიოდში, ის სწავლობდა პერსონალის კოლეჯში, კემბერლში. მოგვიანებით, 1934-1937 წლებში გახდა სამხედრო შტაბის ოფიცერი. 1938-1939 წლებში იყო ბრიგადირი სამეფო არტილერიაში. იმავე წელს დაიწყო მეორე მსოფლიო ომი. მარცხნივ|მინი| კენტის ჰოუმ გვარდიის წევრები აწყობენ „შავი ბომბარდირის“ ნაღმტყორცნების ჩვენებას. გენერალ-ლეიტენანტი სერ ედუარდ შრაიბერი ბერეტით გამოსახული შუაში, 1944 წლის 23 ივლისი. მეორე მსოფლიო ომის დროს შრაიბერი მსახურობდა ბრიტანეთის საექსპედიციო ძალებთან, (BEF) საფრანგეთში, 1939-1940 წლებში. 1940 წლის 26 აპრილს დააწინაურეს გენერალ-მაიორის მოვალეობის შემსრულებლის თანამდებობაზე, იმავე დღეს გახდა გენერალ-ოფიცერი, 61-ე ქვეითი დივიზიის მეთაური (GOC), სანამ მოგვიანებით 1940 წელს არ გახდა GOC-ის 45-ე ქვეითი დივიზიის უფროსი. 1941 წლის მაისში გახდა გენერალ-ლეიტენანტის მოვალეობის შემსრულებელი, რათა იმავე წლის ბოლოს V კორპუსის მეთაურობა დაკისრებოდა. 1942 წელს იგი დაინიშნა ბრიტანეთის პირველი არმიის მეთაურად, რომელიც უნდა ყოფილიყო მოკავშირეთა ძალების მმართველი ძალა საფრანგეთის ჩრდილოეთ აფრიკაში, ნოემბრის ოპერაციის ტორჩის შემდეგ, თუმცა მას თირკმელების პრობლემა შეექმნა და აქტიური სამსახურისთვის უვარგისი გახდა.
შრეიდერი 1942 წელს გახდა დასავლეთის სარდლობის გენერალური ოფიცერი (GOC-in-C) და 1944 წელს სამხრეთ-აღმოსავლეთის სარდადლი. 1944-1946 წლებში შრაიბერი იყო მალტის გუბერნატორი და მთავარსარდალი. 1947 წელს ომის შემდეგ დატოვა თანამდებობა ბრიტანეთის არმიაში.
ოჯახი
ედმონდ შრაიბერი 1916 წელს დაქორწინდა ფილის ბარჩარდზე, ვისგანაც ეყოლა ორი ქალიშვილი.
სქოლიო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1972 კატეგორია:დაბადებული 1890
Cataulacus erinaceus
Cataulacus erinaceus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cataulacus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
კანელურა
200პქ|მინი|მარჯვნივ|ვერტიკალური კანელურები [[დორიული ორდერი|დორიულ სვეტზე]] კანელურა, კედელღარი (cannelure) — სვეტის ან პილასტრის ტანზე ამოღებული ვერტიკალური ღარაკი, აგრეთვე ჰორიზონტალური ღარაკები იონიური ბაზისის ლილვზე. ერთმანეთისაგან გამოიყოფა ან წამახვილებული ნაწიბურებით (დორიული სვეტი), ანდაც ბრტყელი ზღუდარით (იონიური სვეტი). კანელურები სვეტის ზედაპირზე სინათლისა და ჩრდილის ხაზების თანაშეზომილი განაწილების საშუალებას იძლევა, მისი წყალობით სვეტი უფრო მსუბუქი ხდება.
სქოლიო
კატეგორია:არქიტექტურული ელემენტები
Macintosh
თანამედროვე მაკები საკმაოდ მრავალფეროვანია დაწყებული ბიუჯეტური მაკ-მინიდან (Mac mini) საშუალო რანგის სერვერით, ექს-სერვი (Xserve), დამთავრებული. მაკინტოშის სისტემები ძირითადად განკუთვნილია საშინაო, საგანმანათლებლო და სახვითი ხელოვნების პროფესიული ბაზრებისთვის; ბოლო დროს ექს-სერვი G5 სერვერის გამოსვლის შემდეგ ეპლმა სამეწარმეო ბაზარშიც შეაღწია.
თავდაპირველი მაკინტოშის ოპერაციული სისტემა პირველი მაკის გამოშვებიდან მოყოლებული გამოიყენება, თუმცა მან დროთა განმავლობაში დიდი ცვლილებები განიცადა. 1999 წელს ეპლის ჯგუფმა გადაწყვიტა, რომ კლასიკურ მაკ ოს-ს აკლდა თანამედროვე კომპონენტები და გამოუშვა იუნიქსის (Unix) ბაზაზე დამუშავებული მაკ ოს X (Mac OS X), რომელიც გაცილებით სტაბილური სისტემა გახდა, თუმცა ამასთან კვლავ შესაძლებელი იყო კლასიკის აპლიკაციების გამოყენება ჩაშენებული კლასიკთან თავსებადი ინტერფეისის შრით. მაკ ოს X-ის თანამედროვე ვერსიაა v10.7 (ლომი), რომელიც ყველა ახალ მაკინტოშს მოჰყვება როგორც სტანდარტული ოპერაციული სისტემა (ექს-სერვი მაკ ოს X სერვერის ვარიანტზეა). მაკინტოშის სრულყოფისათვის ეპლმა დამატებით გამოუშვა პროგრამული უზრუნველყოფა - ციფრული მედია-აპლიკაციების მთელი სერია - iLife (აი-ლაიფ) პაკეტი, iWork (აი-ვორკ) პაკეტი და პროფესიული შემოქმედებითი ბაზრისთვის განკუთვნილი Final Cut Pro, Shake და Aperture პროგრამები.
ისტორია
მაკინტოშის პროექტი 1979 წლის გაზაფხულზე დაიწყო ეპლის თანამშრომელი ჯეფ რასკინის მიერ, რომელსაც წარმოსახული ჰქონდა ადვილად გამოყენებადი, დაბალ-ფასიანი კომპიუტერის შექმნა საშუალო მომხმარებლისთვის. 1979 წლის სექტემბერში რასკინს ნება დართეს პროექტისთვის გუნდი აეყვანა. რასკინს სჭირდებოდა ინჟინერი, რომელიც პროტოტიპის აწყობას შეძლებდა. ბილ ატკინსონი, ლიზას გუნდის წევრი (რომელიც ასევე მუშაობდა მსგავსი ჰაი-ენდ კომპიუტერის შექმნაზე) აცნობს მას ბერელ სმითს, სერვის ტექნიკოსს, რომელიც იმ წელს იყო კომპანიაში მოსული. რამდენიმე წელიწადში რასკინმა დიდი სამუშაო გუნდი შექმნა, რომელმაც დააპროექტა და ააწყო პირველი მაკინტოშის ფუნქციონირებისათის საჭირო მასალები და პროგრამული უზრუნველყოფა. რასკინის, ატკინსონისა და სმითის გარდა ჯგუფში იყვნენ კრის ესპინოზა, ჯოანა ჰოფმანი, ჯორჯ კროუ, ჯერი მანოკი, სუზან კეა და ენდი ჰერცფელდი.
left|thumb|Macintosh 128k - პირველი მაკინტოში, რომელიც 1984 წელს გამოვიდა. სმითის პირველი მაკინტოში ჯეფ რასკინის სპეციფიკაციებით დამზადდა: 64 კბ ოპერატიული მეხსიერება, მოტოროლას 6809E მიკროპროცესორი, 256x256 პიქსელიანი შავ-თეთრი ეკრანი. ბად ტრიბლი, მაკინტოშის პროგრამისტი, დაინტერესდა მაკინტოშზე ლიზას გრაფიკული პროგრამების თავსებადობით და სთხოვა სმითს თუ შესაძლებელი იქნებოდა ლიზას მოტოროლა 68000 მიკროპროცესორის დამონტაჟება ისე, რომ მაკინტოშის წარმოების ღირებულება არ გაზრდილიყო. 1980 წლის დეკემბერში სმითი ახერხებს მაკინტოშის არქიტექტურის შეცვლას ისე, რომ მასზე მოტოროლა 68000 მიკროპროცესორის არა მხოლოდ დამონტაჟება, არემედ 5–დან 8 მეგაჰერცამდე აჩქარებაც შესაძლებელი ხდება. მსგავს არქიტექტურას უკვე 384x256 პიქსელიანი შავ–თეთრი ეკრანის მხარდაჭერაც შეეძლო. სმითის დიზაინი უფრო ნაკლებ ოპერატიულ მეხსიერებას საჭიროებდა ვიდრე ლიზასი და ამგვარად, წარმოება უფრო ეკონომიური გახდა. მაკის საბოლოო დიზაინი თვითმყოფადი იყო და გაცილებით მეტი საპროგრამო კოდი ჰქონდა წაკითხვად მეხსიერებაზე (ROM), ვიდრე ნებისმიერ სხვა კომპიუტერს. მას ასევე გააჩნდა 128 კბ ოპერატიული მეხსიერება (მაქსიმალური).
ინოვაციურმა დიზაინმა სტივ ჯობსის, ეპლის თანადამფუძნებლის, ყურადღება მიიპყრო. მიხვდა რა, რომ მაკინტოში ლიზაზე უფრო გაყიდვადი იქნებოდა, მან ყურადღება მთლიანად ამ პროექტზე გადაიტანა. 1981 წელს ჯობსთან პირადი კონფლიქტის გამო რასკინი ტოვებს მაკინტოშის პროექტს და საბოლოო მაკინტოშის დიზაინი უფრო ჯობსის იდეათა განხორციელება უნდა იყოს ვიდრე რასკინის.
გაიგო რა ქსეროქსის მიერ დამუშავებული გრაფიკული სამომხმარებლო ინტერფეისის პიონერული ტექნოლოგიის შესახებ, ჯობსი გამოგონებას ეპლის აქციებზე ოპციების გაცვლის ხარჯზე იძენს. შესაბამისად ლიზასა და მაკინტოშის მომხმარებლის ინტერფეისი ქსეროქსის საწყის დიზაინზეა დამუშავებული. ჯობსი ასევე იყვანს დიზაინერ ჰერმუტ ელინგერს მაკინტოშის ხაზზე სამუშაოდ, რისი შედეგიც მაკინტოშების თოვლივით თეთრი დიზაინი გახდა, რომელიც ეპლ კომპიუტერების შუა 1980-იანებიდან მოყოლებული ხელწერა გახდა. მიუხედავად ამისა ჯობსის ლიდერობა მაკინტოშის პროექტზე ხანმოკლე გამოდგა. ეპლის ახალ აღმასრულებელ დირექტორთან, ჯონ სკალთან, შიდა უთანხმოების გამო ჯობსი 1985 წელს გადადგა. მან მალევე საკუთარი კომპანია ნექსტი (NeXT) დააფუძნა და ეპლში 1997 წლამდე არ დაბრუნებულა.
პირველი მაკინტოშის გამოჩენა ბაზარზე 1984 წლის 22 იანვარს სუპერ-ბოულის (Super Bowl) დროს გაშვებულ ამჟამად უკვე განთქმული რიდლი სკოტის შენიღბული სარეკლამო რგოლით მოხდა. თავად მაკი ოფიციალურად 24 იანვარს გამოვიდა გასაყიდი ფასით $2.495 (დღევანდელი ფასებით ~$6.000).
სქოლიო
კატეგორია:კომპიუტერი კატეგორია:Apple
გრენობლის მუზეუმი
გრენობლის მუზემი (Musée de Grenoble) — სახვითი ხელოვნების და სიძველეების მუზეუმი, რეგიონ იზერში, საფრანგეთში.
მდებარეობს მდინარე იზერის მარცხენა ნაპირზე. ადგილი ცნობილია უძველესი და თანამედროვე ხელოვნების კოლექციებით. ომისშემდგომი პერიოდის მუზეუმის ერთ-ერთი კურატორის (ანდრი-ფარსი) წყალობით, იგი ითვლება საფრანგეთში თანამედროვე ხელოვნების პირველ მუზეუმად.
ყოველწლიურად აორგანიზებს ორ გამოფენას.
ისტორია
1799 წლის დასაწყისში, ჯეიმ ნებართვა მოითხოვა, რათა ნახატები და სხვა ხელოვნების ნამუშევრები შეეგროვებინა.
ყოფილი საეპისკოპოსოს პირველი სართულის ოთხ დარბაზში განთავსებული 1800 წლის 31 დეკემბერს, მუზეუმს ჰქონდა 298 ხელოვნების ნიმუში, მათ შორის 177 ნახატი, 80 ნახატი ან გრავიურა და 45 ქანდაკება. თითოეულ დარბაზს თავისი სახელი ჰქონდა, პირველი, აპოლოს დარბაზი მიეძღვნა ფრანგი მხატვრების ნახატებს, მეორე დარბაზი მიეძღვნა იტალიურ და ფრანგულ სკოლებს, მესამე სალონს გლადიატორი ერქვა, და ბოლო დარბაზს ერქვა Hall of Venus de Medici, რომელიც ასახავდა ფლამანდური სკოლის ხელოვნებას.
1815 წელს, რესტავრაციის შედეგად, რამდენიმე ნახატი გაიფანტა, (57 ნახატი დაუბრუნდა მათ მფლობელებს, 11 გაქრა) მიუხედავად ამისა კოლექცია ზრდას განაგრძობდა. კოლექციას დაემატა ახალი შენაძენები, შემოწირულობები, მიუხედავად იმისა რომ შენობა 1844 წელს ერთხელ უკვე გაფართოებული იყო, საჭირო გახდა ახალი და უფრო დიდი შენობის აშენება. მინი| ყოფილი მუზეუმ-ბიბლიოთეკა. არქიტექტორ ჩარლზ-ოგიუსტ კუსტელის მიერ დაპროექტებული ახალი შენობა გაიხსნა 1870 წელს, ვერდუნის მოედნის ახლანდელ ადგილზე. მუზეუმ-ბიბლიოთეკა, რომელსაც ასე უწოდებენ, რადგან მასში განთავსებული იყო გრენობლის მუნიციპალური ბიბლიოთეკა, არის საფრანგეთისა და ევროპის სამუზეუმო არქიტექტურის ერთ-ერთი უდიდესი მაგალითი.
მე-19 საუკუნის დასასრულს, გენერალმა ლეონ დე ბელიემ დაასრულა მუზეუმის კოლექცია ფრანცისკო ზურბარანის ოთხი ცნობილი ნახატის შეწირვით და განაგრძო შემოწირულობების ტრადიცია. 1895 წლიდან, 1910 წლის 15 ივლისამდე, შემთხვევით გარდაცვალებამდე, მან მუზეუმისთვის შეიძინა 50 ნახატი, 13 ფერწერა, 16 ქანდაკება, 13 არქეოლოგიის ნაწილი და ასობით მასალა შორეული აღმოსავლეთიდან.
1920 წლიდან, 1947 წლამდე, პარიზის მუზეუმის გახსნამდე, გრენობლის მუზეუმი ითვლებოდა საფრანგეთის თანამედროვე ხელოვნების მთავარ მუზეუმად.
1994 წლის 30 იანვარს, ახალი შენობა, სადაც განთავსებულია კოლექციები, გახსნა პრემიერ-მინისტრმა ედუარდ ბალადურმა. მდებარეობს ქალაქის შუაგულში, მდინარე ისერის მოსაზღვრედ, ახალი მუზეუმი ძველზე სამჯერ უფრო დიდი იყო. მისი საერთო ღირებულება შეადგენდა 203 მილიონ ფრანგული ფრანკს (31 მილიონი ევრო). მინი|219x219პქ| ალექსანდრე დებელი, კურატორი [[1853 წლიდან 1887 წლამდე. ჟაკ გეის პორტრეტი]] ორმა კურატორმა განსაკუთრებული კვალი დატოვა მუზეუმის ისტორიაში: ლუი-ჯოზეფ ჯეი და ენდრი-ფარსი. პირველმა შექმნა და უზრუნველყო მუზეუმის არსებობა 1798 წლიდან 1815 წლამდე.
ბიბლიოთეკა
ხელოვნების ისტორიის ბიბლიოთეკა ღიაა საზოგადოებისთვის ადგილზე კონსულტაციით. ბიბლიოთეკა ღიაა ორშაბათს, ოთხშაბათს და პარასკევს 2 საათიდან საღამოს 6 საათამდე. ის დახურულია ზაფხულის განმავლობაში.
დროებითი გამოფენები
ყოველწლიურად ტარდება ორი დიდი გამოფენა. ერთ-ერთ გამოფენაზე დაფიქსირდა რეკორდული ვიზიტორების რაოდენობა, 143,230 მნახველი, რომელმაც გადააჭარბა 2008 წლის საფრანგეთისა და ამერიკის იმპრესიონიზმის გამოფენის 98,000 ვიზიტორის რეკორდს. 2019 წელს, გაიხსნა გამოფენა სახელწოდებით, ეგვიპტის ღმერთებს ემსახურება, ამ გამოფენას ჯამში 136, 127 ვიზიტორი ჰყავდა, რაც ასევე მნიშვნელოვანი გავლენაა მუზეუმის ისტორიაში.
საერთო ჯამში, 2000-იან წლებში მუზეუმის საშუალო წლიური მნახველების რაოდენობა იყო 180,000 ვიზიტორი.
სქოლიო
კატეგორია:მუზეუმები ევროპაში კატეგორია:საფრანგეთის არქიტექტურა კატეგორია:საფრანგეთის ღირსშესანიშნაობები კატეგორია:მუზეუმები საფრნაგეთში კატეგორია:მუზეუმები კატეგორია:პარიზის მუზეუმები
მარტინ I
მინი|მარჯვნივ|მარტინ I მარტინ I აღმსარებელი (Martinus PP. I; დ. უცნობი — გ. 16 სექტემბერი, 655, ხერსონი) — რომის პაპი 649–653 წლებში. მართლმადიდებელი (მოიხსენიებენ 27 აპრილს) და კათოლიკური (მოიხსენიებენ 13 აპრილს) ეკლესიების წმინდანი.
ცხოვრება
წმინდა მარტინე აღმსარებელი, წარმოშობით ტოსკანელი იყო. მან კარგი განათლება მიიღო და რომის ეკლესიის სამსახურში ჩადგა. პაპ თეოდორ I-ის (642-649) გარდაცვალების შემდეგ, ის აირჩიეს რომის მღვდელმთავრად.
ამ დროს ეკლესიის სიმშვიდე დაარღვია მონოთელიტობის ერესმა, რომელიც ფართოდ გავრცელდა საზოგადოების ყველა ფენაში. ერესს თავად იმპერატორი კონსტანცი (641-668) და კონსტანტინოპოლის პატრიარქი პავლე II-ც (641-654) თანაუგრძნობდნენ. იმპერატორის მითითებით გამოიცა ერეტიკული „რწმენის ნიმუში“ (ტიპოსი), რომელიც აუცილებელი იყო ყველასთვის და კრძალავდა შემდგომ კამათს.
ერეტიკული „რწმენის ნიმუშს“ რომის ეკლესია 649 წელს გაეცნო. წმინდა პაპმა მარტინმა, რომელიც მართლმადიდებლობის მტკიცე დამცველი იყო, რომში მოიწვია ადგილობრივი კრება და დაგმო მონოთელიტთა ერესი, ამასთანავე კონსტანტინოპოლის პატრიარქს გაუგზავნა ეპისტოლე და მოუწოდა მართლმადიდებლურ აღმსარებლობას დაბრუნებოდა. გაბრაზებულმა იმპერატორმა მთავარსარდალ ოლიმპიუსს უბრძანა, პაპი შეეპყრო. რომში ჩასულ ოლიმპიუსს შეეშინდა სამღვდელოებისა და ხალხის მღელვარებისა და ერთ-ერთ მეომარს დაავალა, მალულად მოეკლა წმინდა მარტინი. როგორც კი მეომარი პაპს მიუახლოვდა, მაშინვე დაბრმავდა. შეშინებული ოლიმპიუსი სასწრაფოდ სიცილიაში წავიდა და მალე ერთ-ერთ ლაშქრობაში დაიღუპა.
654 წელს იმპერატორმა, იმავე მიზნით, რომში გაგზავნა სხვა მხედართმთავარი - თეოდორე, რომელმაც პაპს ბრალდებად წაუყენა: იმპერიის მტრებთან საიდუმლო ურთიერთობა, ყოვლადწმიდა ღვთისმშობლის მკრეხელურად მოხსენიება და პაპის ტახტზე უკანონოდ ასვლა. მიუხედავად სამღვდელოებისა და ერისკაცთა მხრიდან პაპის სრული უდანაშაულობის მტკიცებისა, თეოდორემ ღამით შეიპყრო წმიდა მარტინე და ეგეოსის ზღვის ერთ-ერთ კუნძულზე გადაასახლა. მთელი წელიწადი იტანჯებოდა წმინდა მღვდელმთავარი თითქმის უკაცრიელ კუნძულზე და უდრტვინველად იტანდა დარაჯთა მხრიდან შეურაცხყოფას. ნაწამები აღმსარებელი შემდგომ კონსტანტინეპოლში წაიყვანეს.
ავადმყოფი მღვდელმთავარი სასამართლოზე საკაცით შეიყვანეს, მაგრამ მსაჯულებმა მას მოსთხოვეს, შეკითხვაზე პასუხი ფეხზე მდგარს გაეცა. ჯარისკაცები ხელებით ამაგრებდნენ ავადმყოფობისაგან ჯანგამოცლილ მოხუცს. სამსჯავროზე ცრუმოწმეები გამოვიდნენ და წმიდანს სარკინოზებთან ურთიერთობა დააბრალეს. მსაჯულებმა წმინდა მარტინის თავის მართლება ყურად არ იღეს. უსამართლობით გულმოკლულმა მოხუცმა თქვა: „უწყის უფალმა, როგორ სიკეთეს იქმთ, თუ მალე გამომასალმებთ სიცოცხლეს“.
სამსჯავროს შემდეგ წმიდა მღვდელმთავარი სამოსელშემოძარცული გამოიყვანეს ბრბოსთან, რომელიც ყვიროდა: „ანათემა მარტინე პაპს“. ვინც სიმართლე იცოდა, თვალცრემლიანი ტოვებდა მოედანს. ბოლოს გამოაცხადეს სამსჯავროს გადაწყვეტილება: იმპერატორის სასამართლო წმინდანს პაპის ხარისხს ართმევდა და სიკვდილით სჯიდა. ნახევრადშიშველ მღვდელმთავარს ბორკილები დაადეს და საპყრობილეში ჩააგდეს ავაზაკებთან ერთად.
იმპერატორი მივიდა მომაკვდავ პატრიარქ პავლესთან და სამსჯავროს ამბები აუწყა. პატრიარქმა სთხოვა მას, შეეწყვიტა წმინდა მარტინის წამება. იმპერატორმა მღვდელმთავართან გაგზავნა ხალხი დამატებით დაკითხვის ჩასატარებლად. წმინდანმა მათ უთხრა: „თუნდაც ამკუწოთ, არ მექნება ურთიერთობა კონსტანტინეპოლის ეკლესიასთან, სანამ ის მწვალებლობაშია“. ჯალათები გაოგნებულები დარჩნენ აღმსარებლის სიმტკიცით და სიკვდილით დასჯა ხერსონეში გადასახლებით შეუცვალეს.
წმინდა მარტინე გადასახლებაში გარდაიცვალა ავადმყოფობით, შიმშილით და ათასგვარი შევიწროებით გაწამებული (16 სექტემბერი, 655). დაკრძალეს ვლაქერნის ყოვლადწმიდა ღვთისმშობლის ტაძარში.
680 წ. VI მსოფლიო კრებამ დაგმო მონოთელიტთა ერესი. წმინდა აღმსარებლის ნაწილები ჯერ კონსტანტინოპოლში, შემდეგ კი რომში გადაასვენეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:რომის პაპები კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით კატეგორია:გარდაცვლილი 16 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 655 კატეგორია:VII საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
სიონი (ყაზბეგის მუნიციპალიტეტი)
სიონი — სოფელი საქართველოში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში, მდინარე თერგის მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 1860 მეტრზე, სტეფანწმინდიდან 8 კმ.
სიონის ეკლესია
სოფელში დგას IX-X საუკუნეების მიჯნის სამნავიანი ბაზილიკა, ე. წ. ხევის სიონი. ნაგებია სხვადასხვა ზომის ქვის კვადრატებით. ტაძარში დასავლეთ კედელზე შემორჩენილია მოხატულობის კვალი. ეკლესიის მახლობლად, ციცაბო კლდის პირას დგას ოთხსართულიანი, პირამიდისებრი სადარაჯო კოშკი. იქვე, კვარცხლბეკზე აღმართულია მემორიალური ქვა-სტელა, რომელსაც თავდაპირველად ჯვარი აგვირგვინებდა. ერთ ქვაზე შემორჩენილია ღვთისმშობლისა და ჩვილის გამოსახულების ნაშთი. ხოლო ფუძის რვაკუთხა ქვაზე ასომთავრული წარწერაა ამოკვეთილი. ეკლესიის შესასვლელთან ხევის უხუცესთათვის განკუთვნილი ქვის სავარძლები და სკამებია.
ისტორია
გზაზე სიონი ხევის ერთ-ერთი უძველესი დასახლებაა. სტრატეგიული თვალსაზრისით მას ადრინდელ შუა საუკუნეებში უდიდესი მნიშვნელობა ენიჭებოდა. ნ. ბერძენიშვილის აზრით, მთიულეთისაგან ადმინისტრაციულად ცალკე გამოყოფილ ხევს თავიდანვე სამხედრო-ადმინისტრაციული მოხელე განაგებდა. „ძეგლისდების“ მიხედვით, XIV საუკუნეში ამ მოხელეს „სიონის ერისთავი“ ერქვა და, მაშასადამე, ხევის მმართველის ადგილსამყოფელიც სიონი უნდა ყოფილიყო. სიონის ერისთავი საქართველოს სამეფო კარს ემორჩილებოდა. XVII საუკუნეში სამეფო ხელისუფლების დასუსტებისა და ხევზე არაგვის ერისთავთა უფლებების გავრცელების შემდეგაც, მათ კვლავ ძველი სახელით სიონის ერისთავებად იხსენიებდნენ. სიონში თავდაცვით ნაგებობათა მშენებლობას ადრინდელ შუა საუკუნეებში უნდა ჩაყროდა საფუძველი. სოფელს დამატებითი სახიზრებიც ჰქონდა. ეკლესიის მახობლად, ბორცვზე, ორი გამოქვაბულია („ზემგორის ქოხნი“), უფრო შორს, მწვერვალ ქაბარჯინის სამხრეთ-აღმოსავლეთითაც კიდევ რამდენიმე სახიზარ-გამოქვაბულია. არაგვის საერისთავოს გაუქმების შემდეგ სიონი უშუალოდ აღმოსავლეთ საქართველოს სამეფო კარს, ერთ-ერთ ბატონიშვილს ექვემდებარებოდა. რუსეთის მიერ საქართველოს მიერთების შემდეგ, რუსეთის მმართველობა საქართველოს სამხედრო გზასთან ერთად სიონსაც დიდ მნიშვნელობას ანიჭებდა. სიონის ციხეში გამაგრდნენ 1804 წელს რუსეთის წინააღმდეგ აჯანყებული აღმოსავლეთ საქართველოს მთიელები. დიდი ბრძოლების შემდეგ რუსების ჯარმა ციხე აიღო. XIX საუკუნის II ნახევრიდან სოფელი გაშლილ ადგილზე გადავიდა.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 325 კაცი.
სქოლიო
კატეგორია:ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბურსაჭირის ჩანჩქერი
ბურსაჭირის ჩანჩქერი — ჩანჩქერი დუშეთის მუნიციპალიტეტში, მდინარე ბურსაჭირის (გუდამაყრის არაგვის ერთ-ერთი მდგენელი სათავე) შუა დინებაში. ზღვის დონიდან 2170 მ, სოფელ ბურსაჭირიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 3 კმ. ფლატეს (საჩქეფეს) წარმოშობს ქვიშაქვების შრეების მძლავრი წყება ზედა ლიასის თიხაფიქლებში. ჩანჩქერის საერთო სიმაღლე 20 მ აღწევს. გადმოედინება ორ საფეხურად. ზედა — პატარა საფეხურის სიმაღლე 3—4 მ. ქვედა — დიდი საფეხურისა — 16—17 მ.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ჩანჩქერები
ანჩის საეპისკოპოსო
thumb|250px|ანჩის მონასტერი. 1903 [[ნიკოლოზ მარი]] ანჩის საეპისკოპოსო — საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის საეპისკოპოსო ისტორიულ კლარჯეთში. სავარაუდოდ, დაარსდა VI-VII საუკუნეებში.
საეპისკოპოსოს საზღვრები
ანჩის ეპარქია დაარსებული უნდა იყოს VI-VII საუკუნეებში. გრიგოლ ხანძთელის ეპოქის მთელ კლარჯეთ-შავშეთში ეს ერთი ეპარქია არსებობდა. მოგვიანებით, X საუკუნის დასაწყისში დაარსდა ტბეთის საეპისკოპოსო და ბუნებრივია, საზღვრებიც დაკანონდა. „ათორმეტ სავანეთა“ მხარე, რომელიც უშუალოდ ესაზღვრებოდა მტბევარის სამწყოს, ანჩის ეპარქიაში შედიოდა. ეს ნათლად ჩანს მერჩულეს თხზულებიდან, როცა იგი ანჩის ეპარქიის სასულიერო იერარქიის ზოგიერთ საკითხს ეხება და აღნიშნავს, რომ კლარჯეთის უდაბნოთა მღვდლები და დიაკვნები „ანჩელთა ეპისკოპოსთაგან იკურთხევიან“. მეორე მხრივ, ეპისკოპოსად კურთხევისთვის მონასტერთა თანხმობა აუცილებელი იყო: „უკუეთუ სწორედ ყოველთა მათ უდაბნოთა წამებაჲ არა აქუნ დაწიგნი ყოველთაჲ ჭეშმარიტი საწამებელი, კათალიკოზმან საეპისკოპოსოისა მის ხელთა დასხმაჲ ეპისკოპოსად არა ინებოს, არცა სათნო არნ სამართლითა საბჭოითა“.
ნიშანდობლივია აგრეთვე, რომ გრიგოლის სიკვდილის შემდეგ ზემოხსენებულ სავანეთა არქიმანდრიტობა სწორედ ანჩელ ეპისკოპოსზე გადავიდა. გრიგოლ ხანძთელის მოღვაწეობის დროს მთელი კლარჯეთი „ათორმეტ უდაბნოთა“ მხარის ჩათვლით და, მასთან ერთად, მთელი შავშეთი, ანჩის ეპარქიას შეადგენდა. ბერების ღვაწლი თანაბრად სწვდებოდა კლარჯეთსაც და შავშეთსაც. ყოველ შემთხვევაში უდაბნოთა მომიჯნავე რეგიონს.
X საუკუნის დამდეგს, აშოტ კუხის დროს ანჩის საეპისკოპოსოს გამოეყო ცალკე ეპარქია, რომელზეც ტბეთის საეპისკოპოსო დაარსდა. მათ შორის გამყოფი საზღვარი ისევე როგორც კლარჯეთსა და შავშეთს შორის იყო მდ. სამწყარისწყალი. მის ჩრდილოეთ ანუ მარჯვენა ნაპირზე მდებარეობს სოფ. ნორგიალი, რომელიც შავშეთად იყო ცნობილი; აი რას ამბობს გიორგი მერჩულე: «იყო ნეტარი მიქელ ქუეყანისა შავშეთისაჲ სოფლისა ნორგიალისაჲ»-ო. შესაბამისად გომოდის რომ ანჩის საეპიკოპოსო მოიცავდა კლარჯეთის ტერიტორიას, ხოლო შავშეთის საეპიკოპოსო ცენტრი ტბეთი იყო, შესაბამისად მათ შორის საზღვარი უკიდურეს დასავლეთში მდინარე სამწყალზე გადიოდა. თავად სოფელი ანჩა (İncilli) სადაც საკათედრო ტაძარი მდებარეობდა მდებარეობს აღნიშნული მდინარის მარცხენა ნაპირას.
XVI საუკუნის დოკუმენტის, სამცხე-საათაბაგოს მღვდელმთავართა ნუსხის, ცნობით, ანჩელის სამწყსო წარმოადგენდა სამწყალს (სამწყარო, დღევანდელი Aşağıırmaklar Bucağı) ქვემოთა ტერიტორიას, ხანცთას და ოპიზას შუა. ამის გარდა ნიგალის ხევი გონიოს საზღვრამდე. ამ საბუთში ჩამოთვლილ 13 ეპისკოპოსში ანჩელი მეოთხე ადგილზეა დასახელებული.
ისტორია
IX-X საუკუნეებიდან ანჩის საეპისკოპოსოს სამწყსო მოიცავდა: არტანუჯის მხარეს, კლარჯეთის უდაბნოებს (მონასტრებს), ლიგანის ხევის გაღმა-გამოღმა ტერიტორიას გინიომდე, მდ. ფორჩხისხევს. ანჩის საეპისკოპოსოში შემავალ კლარჯეთის მონასტრებს საუკუნეების მანძილზე უშუალოდ ცალკე არქიმანდრიტი განაგებდა, გვიანი პერიოდიდან კი არქიმანდრიტობას ანჩელი ითავსებს. იგი იწოდება "ანჩელ მთავარეპისკოპოსად და ათორმეტთა უდაბნოთა არქიმანდრიტად". ანჩის ეპისკოპოსნი ყოველთვის მცხეთის კათალიკოზის ხელ-ქვეითნი იყვნენ. ანჩელნი დიდად პატივცემულნი იყვნენ ყოველთვის, მეფეთა და კათლიკოზთა კურთხევის დროს მეთერთმეტე ადგილი ეჭირათ იშხნელსა და მტბევარს შორის.
ამასიის ზავის (1555) მიხედვით, ეს მხარე საბოლოოდ თურქების ხელში გადავიდა. ოსმალთა ბატონობის დროს საეპისკოპოსო გაუქმდა. 1664 წლისთვის ანჩის საეპისკოპოსო უკვე დაცარიელებული იყო. იმავე წელს თბილისში ჩამოიტანეს ანჩის საეპისკოპოსოს კათედრალური ტაძრის მთავარი სალოცავი, მაცხოვრის ხატი, რომელიც კათოლიკოსმა დომენტიმ თბილისის საკათალიკოსო ეკლესიაში დაასვენა. აქედან წარმოდგა ამ ეკლესიის ახალი სახელწოდება „ანჩისხატი“.
ანჩის საეპისკოპოსოს მაცხოვრის ტაძარი მთლიანი სახით დაცული იყო XIX საუკუნამდე. 1879, როდესაც ახლად გათავისუფლებულ კლარჯეთის ტერიტორიაზე ისტორიკოსმა დ. ბაქრაძემ იმოგზაურა, ტაძარი უკვე დანგრეული იყო. 1904 წელს ეკლესიის შემორჩენილი ნაწილი მოინახულა და აღწერა ნ. მარმა. დღეს ტაძრის ადგილას ნანგრევებიღაა დარჩენილი. მისი ცალკეული ფრაგმენტები (ორნამენტიანი ქვები) ჩაშენებულია სოფლის მეჩეთისა და საცხოვრებელი სახლის კედლებში.
XI საუკუნეში ეზრა ანჩელი ბაგრატ IV-ის პოლიტიკის მიმდევარი იყო. XV საუკუნის II ნახევრიდან, როდესაც სამცხის მთავრებმა ცენტრალური ხელისუფლებისაგან საეკლესიო ჩამოშორებისათვის ბრძოლა გააძლიერეს, ანჩის საეპისკოპოსო ათაბაგთა მოკავშირედ ჩანდა, მაგრამ ათაბაგების საეკლესიო პოლიტიკის მარცხთან ერთად, ანჩის საეპისკოპოსო საქართველოს ცენტრალური ხელისუფლებისა და კათოლიკოს-პატრიარქის მხარეზე გადავიდა.
თბილისის სამხატვრო აკადემია
აპოლონ ქუთათელაძის სახელობის თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემია (თსსა) — კავკასიაში ერთ-ერთი უძველესი სახელოვნებო უნივერსიტეტი. მდებარეობს თბილისში, ალექსანდრე გრიბოედოვის ქუჩა № 22-ში.
შენობა
სასახლე XIX საუკუნის 1850-იანი წლების ბოლოს აშენდა არქიტექტორ გრიგორი ივანოვის პროექტით. 1869-1886 წლებში ამ სახლში „საარტისტო წრე“ იყო მოთავსებული. სამხატვრო აკადემია დაარსების დღიდან, 1922 წლიდან ამ შენობაში ფუნქციონირებს. thumb|250px|სამხატვრო აკადემიის შესასვლელი ვესტიბიული გრიბოედოვის ქუჩის მხრიდან შენობა გეგმით ბერძნული დიდი ასო П-ს ფორმისაა. ნაგებობის ხაზგასმულად გრძივი ფასადი ფრონტალურად გასდევს გრიბოედოვის ქუჩას. მხატვრული გადაწყვეტით იგი ეკლექტურია და ეფუძნება კლასიცისტურ, ისლამურ და ბაროკოულ სტილიზაციას. ინტერიერში მუშარაბებიანი ღიობები, ბუხრების მოყვანილობა, აღმოსავლური მინიატურების გამოყენება კედლის მხატვრობაში და სხვ. აკადემიკოს ვახტანგ ბერიძის აზრით, ეს ყველაფერი თბილისში მომუშავე ირანელი ოსტატების ხელით უნდა იყოს შესრულებული.
1902 წელს შენობის მარცხენა ნაწილი (იგი ამ დროს უკვე ქობულაშვილებს ეკუთვნოდათ) გადაკეთდა არქიტექტორ სვიმონ კლდიაშვილის პროექტით, რომელმაც შეინარჩუნა ღიობთა ფორმა, ფასადი კი ბაროკო ელემენტებით მორთო (ნაძერწი ნიჟარები, გირლანდები, ნიღბები, ქალის თავის გამოსახულებები, მაღალი „კრონშტეინები“ და სხვ.).
სიონი (იერუსალიმი)
სიონი — ბორცვი ქალაქ იერუსალიმში. ბიბლიური ტრადიციით იქ იყო მეფე დავითის რეზიდენცია და ღვთაება იაჰვეს ტაძარი. იუდაიზმში სიტყვა „სიონი“ სიმბოლურად ღვთისმოშიშ ადამიანს აღნიშნავს.
თბილისის სამხატვრო აკადემია
შენობა
ადრე სასახლეს ჩრდილოეთით წმ. გიორგის სახელობის კარის ეკლესიაც ჰქონდა.
Their Greatest Hits (1971–1975)
სერტიფიცირებები
!scope="row"| ჰონგ-კონგი (IFPI Hong Kong)
სიონი (იერუსალიმი)
კატეგორია:იერუსალიმი
თბილისის სამხატვრო აკადემია
XIX —XX სს თბილისის სამხატვრო აკადემიის დაარსების წინარე პერიოდი
1874 წელს „სამხატვრო საზოგადოებამ“ თბილისში დააარსა საქართველოში პირველი დაწყებითი სამხატვრო სკოლა
1901 წელს თბილისში გაიხსნა საშუალო სამხატვრო სასწავლებელი — ფერწერისა და ქანდაკების სკოლა, რომელსაც პატრონაჟს პეტერბურგის საიმპერატორო სამხატვრო სასწავლებელი უწევდა.
Their Greatest Hits (1971–1975)
სქოლიო
კატეგორია:Elektra Records-ის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:Asylum Records-ის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:1976 წლის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:Eagles-ის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:ალბომები გლინ ჯოუნსის პროდიუსერობით კატეგორია:ალბომები ბილ შიმზიკის პროდიუსერობით
თბილისის სამხატვრო აკადემია
XIX —XX სს თბილისის სამხატვრო აკადემიის დაარსების წინარე პერიოდი
1921 წლამდე თბილისსა და საქართველოს სხვა ქალაქებში არსებობდა რამდენიმე კერძო სამხატვრო სკოლაც.
წარუმატებლად დამთავრდა ხელოვნების მოღვაწეთა მცდელობა საქართველოში უმაღლესი სამხატვრო სასწავლებლის დასაარსებლად. .
1918-1921 წლებში, საქართველოს დამოუკიდებლობის ხანმოკლე პერიოდში 1916 წელს დაარსებული ქართველ ხელოვანთა საზოგადოება (დ. შევარდნაძე) აგრძელებს კონკრეტული მუშაობას სამხატვრო აკადემიის დასაარსებლად.
1921 წლის ბოლოს დაარსდა ე.წ. უმაღლესი სამხატვრო სახელოსნოები
1922 წლის დასაწყისში მოსე თოიძემ დააარსა „სახალხო სტუდია“
დაარსების თარიღი
|thumb|მარცხნივ|300px|მარჯვნივ|შენობა 1884 წელს 1922 წლის 8 მარტს, განათლების სახალხო კომისარიატის დადგენილებით დაარსდა საქართველოს სამხატვრო აკადემია (ასე ერქვა მას თავდაპირველად) დადგენილების ტექსტის ფრაგმენტი:
„აკადემია, აგებული ცოცხალი ბუნების შესწავლის პრინციპებზე, არსდება იმ მიზნით, რომ ხელი შეუწყოს პლასტიკური ყველა დარგის შესწავლას საქართველოში!. აკადემიაში მიწვეულ იქნა იმ დროს საქართველოში მოღვაწე ყველა მნიშვნელოვანი მხატვარი.
აკადემიის სტრუქტურა. პირველ ეტაპზე ჩამოყალიბდა 4 ფაკულტეტი: ფერწერის, ქანდაკების, გრაფიკის და ხუროთმოძღვრების. 1922 წლის 22 აპრილიდან აკადემიას მართავს პროფესორთა საბჭო. მხატვრები: გიგო გაბაშვილი, იაკობ ნიკოლაძე, ევგენი ლანსერე, მოსე თოიძე, იოსებ შარლემანი, ეღიშე თათევოსიანი, ჰენრიხ (ჰენრიკ) ჰრინევსკი, იოსებ შარლემანი, არქიტექტორები: ანატოლი კალგინი, ნიკოლოზ სევეროვი.
|thumb|მარჯვნივ|300px|აკადემიის ფოტოარქივიდან. ცენტრში - გიგო გაბაშვილი. 1922 წ.
1922 წლის 14 მაისს აკადემიის საბჭოს საზეიმო სხდომაზე აირჩიეს აკადემიის პირველი რექტორი — თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ხელოვნების ისტორიის კათედრის გამგე, პროფესორი გიორგი ჩუბინაშვილი. საზეიმო აქტზე მისი შესავალი სიტყვით ოფიციალურად გაიხსნა საქართველოს სამხატვრო აკადემია — პირველი უმაღლესი სამხატვრო სასწავლებელი საქართველოსა და მთელ ამიერკავკასიაში. საბჭოთა კავშირის არსებობისას იგი შედიოდა სამხატვრო აკადემიების სამეულში (რიგა, თბილისი, ლენინგრადი). პედაგოგთა შემადგებლობას მალე შეუერთდნენ არქიტექტორი მიხეილ მაჭავარიანი, ლენინგრადში განსწავლული ნიკოლოზ კანდელაკი (1926 წლის ნოემბრიდან ასისტენტი, 1927 წლიდან პედაგოგი), ა.ფიცხელაური (1927), საფრანგეთიდან დაბრუნებული ლ.გუდიაშვილი (1926), დავით კაკაბაძე (1928) და სხვა.
თეორიულ დისციპლინებს ასწავლიდნენ პროფესორი დ. უზნაძე (1925), შ.ამირანაშვილი (1926 წლიდან ასისტენტი, 1928 წლიდან ლექტორი), ვ.კოტეტიშვილი (1928), ა.დუდუჩავა (1927), პროფ.შ.ნუცუბიძე (1929) და სხვა აკადემიის პირველ თანამშრომლებს შორის იყვნენ ქვის ოსტატი ნეოფიტე აგლაძე, მოქანდაკე და კერამიკოსი ბ.შებუევი.
1925 წელს კერამიკული სკოლის ბაზაზე გაიხსნა კერამიკული სახელოსნო. კერამიკას ბორის შებუევი ასწავლიდა, 1927 წლის შემოდგომაზე ქანდაკების ფაკულტეტთან დაარსდა კერამიკული განყოფილება. 1928 წლიდან გამგედ დაინიშნა ინჟ. ალ. ფიცხელაური, ხოლო ლაბორატორიის გამგედ — ინჟ. მ.ხანანაშვილი. 1925-26 სასწავლო წელს პრორექტორად აირჩიეს ი.ნიკოლაძე.
1922-1923 სასწავლო წელს აკადემიაში 156 სტუდენტი სწავლობდა, 1946-1947 სასწავლო წელლს — 270; 1973 წელს აკადემიის 4 ფაკულტეტზე სწავლობდა 848 სტუდენტი; პროფესორ მასწავლებელთა ოდენობა შეადგენდა 204-ს.
პირველი მიღების სტუდენტებმა სწავლა 1927 წელს დაასრულეს.
ოფიციალური გამოშვება — 100-მდე ფერმწერი, მოქანდაკე, გრაფიკოსი, არქიტექტორი შედგა 1930 წელს.
XX საუკუნის 30-იანი წლები
1933 წლის 1 თებერვალს სამხატვრო აკადემია აღდგენილ იქნა, მხოლოდ ამიერიდან მას თბილისის სამხატვრო აკადემია ეწოდა. აღდგენილ იქნა ფერწერის, ქანდაკების, გრაფიკის, კერამიკის ფაკულტეტები. ის არქიტექტურის ფაკულტეტი კვლავ დაარსდა მხოლოდ 1937 წელს. პედაგოგებს აღდგენის შემდეგ ფერწერის კათედრის გამგე იყო დ. კაკაბაძე, ქანდაკების — ი.ნიკოლაძე, ნახატის — მ. თოიძე, კერამიკის — დოცენტი ალ.ფიცხელაური ხელოვნების ისტორიის — შ. ამირანაშვილი. რექტორად დაინიშნა გ.ბუხნიკაშვილი. მოადგილედ სამეცნიერო სასწავლო დარგში დ.კაკაბაძე.
1933 წლიდან ყოველწლიურად ტარდებოდა სტუდენტური ნამუშევრების გამოფენები. სსრკ- ში მიმდინარე პროცესებმა თავისი კვალი დააჩნიეს სამხატვრო აკადემიასაც. XX საუკუნის 30-იანი წლებში რეპრესიების ტალღამ აკადემიასაც გადაუარა: დახვრიტეს ვ. კოტეტიშვილი, ა.დუდუჩავა, სტუდენტი მოქანდაკე ოთარ კრემერი, აკადემიის არქიტექტურული ფაკულტეტის ერთ-ერთი პირველი კურსდამთავრებული ქალი რ.ვაშაკიძე. გადაასახლეს ქანდაკების ფაკულტეტის პირველი კურსდამთავრებულები რ. აბრამია-მიქაძე, ი. პატარიძე და სხვები.
ატმოსფეროს კარგად ახასიათებს ერთ-ერთი ბრძანება: