cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ლუის ალვარესი
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი ფიზიკოსები კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
დადიანების სამთავრო რეზიდენციები
დადიანების სამთავრო რეზიდენციები — სამეგრელოს მთავრების სასახლეები დასავლეთ საქართველოში.
ზუგდიდიდის სამთავრო რეზიდენცია
მინი|დადიანების სასახლე ზუგდიდში. ზუგდიდის ხუროთმოძღვრული კომპლექსი, რომელიც მოიცავს დადიანების კუთვნილ ორ სასახლეს, კარის ეკლესიას და ბოტანიკურ ბაღს. მთავარი — დედოფლისეული — სასახლე აშენდა (იონა მეუნარგიას ცნობით კი — განახლდა) XIX ს. 70-იან წლებში არქიტექტორ ე. რაისის პროექტით. წარმოადგენს XIX საუკუნის ევროპაში გავრცელებული გოთური სტილიზაციის ნიმუშს. ამავე დროს გამოყენებულია ქართული, ისლამური და რუსული არქიტექტურის ცალკეული ელემენტები.
მოგვიანებით, 80-90-იანი წლებში, აშენდა დადიანის მეორე სასახლე. ცნობილი ვლაქერნის ღვთისმშობლის ხატის დასასვენებლად 1830 წელს აშენდა კარის ეკლესია („საბორო“). ეკლესიაში აგრეთვე დაცული იყო დადიანების საგვარეულოს უმთავრესი სიწმინდე – ღვთისმშობლის სარტყელი. კომპლექსის მნიშვნელოვან შემადგენელ ნაწილს წარმოადგენს ბოტანიკური ბაღი, რომელიც ეკატერინე ჭავჭავაძე-დადიანმა აღადგინა (ყირიმის ომის დროს, 1856 წელს ოსმალთა შემოსევის გამო ბაღი მთლიანად განადგურებული იყო). 1921 წელს აქ გაიხსნა მუზეუმი. მას თავდაპირველად „სამეგრელოს მუზეუმი“, შემდგომში — ზუგდიდის სახელმწიფო ისტორიულ-ეთნოგრაფიული, ზუგდიდის ისტორიული, 2005 წელს კი დადიანების სასახლეთა სახელმწიფო ისტორიულ-არქიტექტურული მუზეუმი ეწოდა.
ჰუსაინოვო (ბელორეცკის რაიონი)
ჰუსაინოვო  (Хөсәйен) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბელორეცკის რაიონში.
დადიანების სამთავრო რეზიდენციები
გორდის სამთავრო რეზიდენცია
იონა მეუნარგიას ცნობით, XIX საუკუნის 40-იან წლებში სამეგრელოს მთავარს დავით დადიანს თავისი სიმამრის ალექსანდრე ჭავჭავაძის რჩევით და არქიტექტორ ლეონიდ ვასილიევის პროექტით ციხე-დარბაზის ტიპის ორსართულიანი სასახლე აუშენებია; იქვე, ტყე-პარკის გასაშენებლად ქ. ტრიესტიდან ცნობილი აგრონომ-დეკორატორი ჟოზეფ ბანინი და მებაღეები, ძმები გაეტანო და ჯიევანი ზამბერლეტები მოუწვევიათ. რამდენიმე წელიწადში 80 ჰა-ზე გაშენებულ ტყე-პარკში 15 ჰა ყვავილნარსა და უცხოეთიდან ჩამოტანილ დეკორატიულ მცენარეებს ეკავა. პარკს ირგვლივ ერტყა ეტლებისთვის განკუთვნილი სასეირნო ხეივანი, რომელიც უნიკალური ჯიშის ხეებით იყო გაშენებული.
ჰუსაინოვო (ბელორეცკის რაიონი)
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 238  ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბელრეცკიდან დაშორებულია 110 კილომეტრით.
კონჩანის რაიონი
კონჩანის რაიონი (Distrito de Conchán) — რაიონი პერუში, კახამარკის რეგიონის ჩოტის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 400 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 939 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 39 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 180.23 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კახამარკის რეგიონის რაიონები კატეგორია:ჩოტის პროვინციის რაიონები
ჰუსაინოვო (ბელორეცკის რაიონი)
სქოლიო
კატეგორია:ბელორეცკის რაიონის სოფლები
დადიანების სამთავრო რეზიდენციები
გორდის სამთავრო რეზიდენცია
გორდის სასახლის მნიშვნელობაზე ის ფაქტიც მიუთითებს, რომ 1856 წელს სამეგრელოში ომარ-ფაშას შემოჭრისას სამეგრელოს დედოფალმა ეკატერინე დადიანმა სამხედრო შტაბი აქ გადმოიტანა. 1854 წელს დავით დადიანის გარდაცვალების შემდეგ გორდის სასახლესა და ბაღს მისი ვაჟი ნიკო დადიანი პატრონობდა. 1903 წელს ნიკოს გარდაცვალების შემდეგ კი ტყე-პარკის ეგზოტიკური მცენარეებით გამდიდრება შეწყდა, რის გამოც იგი თანდათანობით გაპარტახდა. საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ გორდის სასახლეში წითელი არმიის ნაწილები დაბანაკდნენ, 1922-1923 წლებში კი ფოსტა გაიხსნა. 1925 წელს, ადგილობრივი ხელისუფლების წაქეზებით, მთავართა კარ-მიდამო დაუნდობლად გაძარცვეს და ააოხრეს.
სალხინოს სამთავრო რეზიდენცია
მინი|სალხინოს რეზიდენცია
სალხინოს სასახლე (მარტვილის მუნიციპალიტეტი). მას მნიშვნელობით მესამე ადგილი ეკავა (ზუგდიდისა და გორდის რეზიდენციების შემდეგ). მდებარეობს მდინარე წაჩხურის ნაპირას. სამეგრელოს მთავრებს სალხინოში უბრალო ხის ოდა ჰქონდათ, რომლის სანაცვლოდ ლევან V დადიანმა ქვის ორსართულიანი სასახლე ააშენა.
სასახლემ საბოლოო სახე ლევანის შვილიშვილის სალომე დადიანი-მიურატის დროს მიიღო, როდესაც პრინცესა სალომეს დედამისის — ეკატერინე დადიანი-ჭავჭავაძის — გარდაცვალების შემდეგ მემკვიდრეობით სალიპარტიანო ერგო. სასახლის გვერდით დღესაც დგას სამეგრელოს მთავრის კაცია II დადიანის მიერ 1782 წელს აშენებული ეკლესია. სასახლის ქვედა სართულის შუაგულში ჩატანებული უზარმაზარი ქვევრის გარშემო, დარბაზში გამართული იყო მუხის სვეტებზე აყვანილი ფანჩატური ლამაზად მოჩუქურთმებული თაღით, რაც სავსებით ამართლებდა თავის სახელწოდებას „სალხინო“. იონა მეუნარგიას სიტყვებით, „ამგვარი სასახლის აშენების აზრი უნდა მოსვლოდა ისეთ მთავარს, რომელსაც მთელი სიცოცხლე ლხინში და სიმღერაში გაუტარებია“.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამეგრელოს (ოდიშის) სამთავრო
Uaral
Uaral — ჩილეური დუმ-მეტალ ჯგუფი. ჩამოყალიბდა 1996 წელს.
ისტორია
ჯგუფის წევრების თქმით მათ ამ სახელწოდებით ჯგუფის შექმნის იდეა მაშინ გაუჩნდათ, როდესაც ძლიერი წვიმის დროს თავის ვაშლის ბაღს შეაფარეს. აქ მათ მოხუცი კაცი ნახეს გიტარით ხელში. გიტარაზე კი „Uaral“ ეწერა. ისინი დამეგობრდნენ და ერთმანეთს თავიანთი სევდა გაუზიარეს. სწორედ ეს მოხუცი ადამიანი გახდა ჯგუფის წევრთა მენტორი გიტარის დაკვრაში, სიმღერასა და პოეზიაში.
პირადი და ოჯახური ურთიერთობები, ჩილეში ცხოვრება — სწორედ ეს ყველაფერი არის „Uaral“ და ის გადმოცემულია მუსიკის სახით. მუსიკა ბუნებაში ყოფნისას, წვიმის დროს იქმნება. მათ უარი განაცხადეს ჯგუფის თუნდაც ერთი წევრის დამატებაზე, რადგან ვერ შეძლებდნენ მუშაობას მათთან, ვინც მათი ცხოვრება არ იცოდა. ჯგუფის წევრთა ვინაობა უცნობია. ისინი თავიანთ ანონიმურობას კარგად იცავენ.
პირველი სტუდიური ალბომის გამოშვება დაარსებიდან მხოლოდ 9 წლის შემდეგ გადაწყდა, თუმცა მანამდე 4 EP გამოუშვეს. ალბომი სახელწოდებით Sounds of Pain... 2005 წელს გამოვიდა. ალბომი 2003 წელს ჩაიწერა. სიმღერებში არის წვიმის, ტირილის, გოდების ხმა, რაც იმ მდგომარეობასთან არის კავშირში, რაშიც კონკრეტული სიმღერა დაიწერა. გაყიდვაში ალბომის მხოლოდ 500 ეგზემპლარი გამოვიდა. მოგვიანებით ალბომმა საზღვარგარეთ დიდი აღიარება მოიპოვა, განსაკუთრებით პოპულარული აღმოჩნდა მეექვსე ტრეკი - Depresión.
მეორე სტუდიური ალბომი, სახელწოდებით — Lamentos a Poema Muerto 2007 წლის 16 ივლისს გამოვიდა. ალბომში უმეტესად შესული იყო ძველ EP-ებში შესულ სიმღერათა განახლებული ვერსიები, მათ შორის ცნობილი Lamentos.... გაუგებარი მიზეზების გამო, აღნიშნული ალბომი ბოლო აღმოჩნდა ჯგუფის შემოქმედებაში. 2013 წელს Uaral დაიშალა.
სქოლიო
კატეგორია:ჩილეური როკ-ჯგუფები კატეგორია:დუმ მეტალ ჯგუფები კატეგორია:1996 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები კატეგორია:2013 წელს დაშლილი ჯგუფები
ვისოკე (კეგიჩივკის რაიონი)
ვისოკე (Високе; 2016 წლამდე - არტემივკა Артемівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხარკივის ოლქის კეგიჩივკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 374 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კეგიჩივკის რაიონის სოფლები
Blackfield
Blackfield — მუსიკალური პროექტი, რომელიც ჩამოყალიბდა როკ-მუსიკოს ავივ გეფენის (ისრაელი) და სტივენ უილსონის (ბრიტანეთი) მიერ. მთლიანად მათ გამოსცეს ხუთი სტუდიური ალბომი: Blackfield, Blackfield II, Welcome to my DNA (გეფენის დომინირებით), Blackfield IV (რომლის ჩაწერაში უილსონმა მცირე როლი შეასრულა) და  Blackfield V. 2014 წელს ჩატარებული ტურნეს შემდეგ უილსონმა გადაწყვიტა პროექტის დატოვება, თუმცა აქტიურად მონაწილეობდა მეხუთე ალბომის ჩაწერაშიც.
გურია-სამეგრელოს ეპარქია
გურია-სამეგრელოს ეპარქია — რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის საქართველოს საეგზარქოსოს ერთ-ერთი ეპარქია საქართველოში 1885-1917 წლებში.
შეიქმნა რუსეთის სინოდის 1885 წლის 12 ივნისს გადაწყვეტილებით, რის შედეგადაც გურიისა და სამეგრელოს ეპარქიები გაერთიანდა. კათედრად გამოცხადდა ქ. ფოთი. გაუქმდა 1917 წელს, საქართველოს ეკლესიის ავტოკეფალიის გამოცხადების შემდეგ (მის ტერიტორიაზე დაარსდა ორი ეპარქია: ჭყონდიდის ეპარქია და ბათუმ-შემოქმედის ეპარქია). ეპარქიის ტერიტორიაზე არსებობდა 2 სასულიერო სასწავლებელი, 141 საეკლესიო-სამრევლო და 4 სამონასტრო სკოლა. XX საუკუნის დასაწყისში კავკასიაში ეკლესიის რეორგანიზაციასთან დაკავშირებით რუსეთის ცარიზმს სურდა გურია-სამეგრელოს ეპარქიიდან სვანეთის გამოყოფა და მისი შეერთება სოხუმის ეპარქიასთან, მაგრამ ხალხის წინააღმდეგობის გამო ეს პროექტი ვერ განხორციელდა.
ეპარქიის მმართველები იყვნენ:
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს საეგზარქოსო კატეგორია:საქართველოს ყოფილი ეპარქიები
ზივერ ბეკ აჰმედბეკოვის ძეგლი
250პქ|მინი|მარჯვნივ|ზივერ ბეკ აჰმედბეკოვის ძეგლი ზივერ ბეკ აჰმედბეკოვის ძეგლი (Zivər bəy Əhmədbəyovun abidəsi) — აზერბაიჯანელი არქიტექტორის, ზივერ ბეკ აჰმედბეკოვის ძეგლი, რომელიც მდებარეობს ბაქოს იასამალის რაიონში. დგას ჯაფარ ჯაბარლის ქუჩაზე მდებარე პარკში, მეტროს სადგურ „ნიზამის“ წინ. ძეგლის ავტორია აზერბაიჯანის სახალხო მხატვარი ნათიგ ალიევი.
ზივერ ბეკ აჰმედბეკოვი 1918–1920 წლებში იყო ბაქოს პირველი აზერბაიჯანელი მთავარი არქირექტორი, რომელმაც მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა ქალაქის განვითარებაში. თავის პროექტებში ზივერ ბეკ აჰმედბეკოვი ოსტატურად აერთიანებდა ავროპისა და აღმოსავლეთის არქიტექტურულ ტრადიციებს.
პარკი და ძეგლი აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ილჰამ ალიევის განკარგულებით შეიქმნა. გახსნის ცერემონია შედგა 2011 წლის 26 მაისს პრეზიდენტის თანდასწრებით.
ჩერნი-მოსტი (პრაღის მეტრო)
ჩერნი-მოსტი (Černý Most) — პრაღის მეტროპოლიტენის სადგური. მდებარეობს B ხაზზე და შედგება 2 ბაქნისაგან. სადგური გაიხსნა 1998 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პრაღის მეტროსადგურები
ელაკი (მწვერვალი)
ელაკი (Ելակ) — მთა სომხეთში. მდებარეობს ტავუშის პროვინციაში, სოფელ ჯუჯევანიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 1,5 კილომეტრში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 1361 მეტრია.
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის მთები
პეტრეშტი
პეტრეშტი (Petreşti) — სოფელი მოლდოვაში, უნგენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 107 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 802 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უნგენის რაიონის სოფლები
ბორკუს რეგიონი
ბორკუს რეგიონი (Borkou, منطقة بوركو) — ჩადის რეგიონი. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ფაია-ლარჟო. ფართობი — 241 000 კმ², მოსახლეობის რაოდენობა 2009 წლის აღწერის მონაცემებით შეადგენს 97 251 ადამიანს. .
ბაჰრ-ელ-გაზელის ძველი მდინარის კალაპოტის ტერიტორიაზე, კონკრეტულად კორო-ტოროს ადგილზე, 1995 წელს ფრანგი პალეონტოლოგის მიშელ ბრუნეს მიერ ნაპოვნი იქნა უცნობი გომინიდის ამოთხრილი ნარჩენები, რომელმაც მიიღო დასახელება Australopithecus bahrelghazali.
გეოგრაფია
ბორკუს რეგიონი მდებარეობს ჩადის ჩრდილოეთით. აღმოსავლეთიდან მას ესაზღვრება აღმოსავლეთი ენედის რეგიონი, სამხრეთიდან უადი-ფირის, ბათის, ბაჰრ-ელ-გაზელის, კანემის რეგიონები, დასავლეთით — ტიბესტის რეგიონი და ნიგერი, ჩრდილოეთით ლიბია.
ისტორია
შეიქმნა ყოფილი ბორკუ-ენედი-ტიბესტის რეგიონის ტერიტორიაზე 2008 წლის 19 თებერვალს.
ადმინისტრაციული დაყოფა
ადმინისტრაციული თვალსაზრისით ბორკუს რეგიონი იყოფა 2 დეპარტამენტად, ბორკუ (შედგება 2 ქვეპრეფექტურისაგან: ფაია-ლარჟო და კუბა-ოლანგა) და ბორკუ-იალა (2 ქვეპრეფექტურისაგან: კირდიმი და იარადი).
სქოლიო
კატეგორია:ჩადის რეგიონები
სოფიივკა (კოსტიანტინივკის რაიონი)
სოფიივკა (Софіївка; 2016 წლამდე — არტემივკა Артемівка ) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს დონეცკის ოლქის კოსტიანტინივკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 538 კაცს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:კოსტიანტინივკის რაიონის სოფლები
ვასილ გურიელი
ვასილ ლევანის ძე გურიელი (დ. 7 ოქტომბერი, 1861 — გ. 1919) — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი (1917), გენერალ-ლეიტენანტ ლევან გურიელის ვაჟი.
1871-1881 წლებში იყო იმპერატორ ალექსანდრე II-ის კარის პაჟი. დაამთავრა საკავალერიო სასწავლებელი. სხვადასხვა დროს მსახურობდა 45-ე დრაგუნთა პოლკში, კავკასიის სამხედრო ოლქის შტაბში. 1914–1917 წლებში იყო განსაკუთრებულ დავალებათა გენერალი კავკასიის მეფისნაცვალთან. დაჯილდოებული იყო წმ. ვლადიმირის, წმ. ანას, წმ. სტანისლავის სხვადასხვა ხარისხის ორდენებით.
ვერხოტურეს კვართის მონასტერი
ვერხოტურეს კვართის მონასტერი (Верхотурский Покровский монастырь) — მართლმადიდებლური დედათა მონასტერი სვერდლოვსკის ოლქში, ქალაქ ვერხოტურეში. მონასტერი დაარსდა 1621 წელს.
მონასტერი მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს ეკატერინბურგის ეპარქიას. მონასტერი არის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი.
ისტორია
ვერხოტურეს კვართის მონასტერი დაარსდა 1621 წელს და იყო პირველი დედათა მონასტერი ციმბირში. მონასტრის დაარსების ინიციატორი იყო ციმბირის პირველი ეპისკოპოსი კიპრიანე სტარორუსენიკოვი. თავდაპირველად მონასტერი აგებული იყო ხისაგან, მაგრამ მოგვიანებით ხანძრების შედეგად ნელ-ნელა გადააკეთეს ქვის ნაგებობად.
ვერხოტურელმა ვაჭარმა და მაღაროელმა მაქსიმე მიხეილის ძე პოხოდიაშინმა თავისი ფინანსებით ააგო ღვთისმშობლის კვართისა (1744-1753 წწ.) და იოანე ნათლსიმცემლის შობის (1768 წ.) ტაძრები.
მონასტერი გაუქმდა 1782 წელს. მისი ფუნქციონირება აღსდგა 1896 წელს, ხოლო იმის გამო, რომ ადრე არსებული მონასტრის ეკლესია ახლა იყო სამრევლო, 1898-1902 წლებში ააგეს ახალი კვართის ეკლესია.
1914 წლის ივლისში მომლოცველობის პერიოდში მონასტერში შეჩერდა დიდი თავადი ელისაბედ თევდორეს ასული.
მონასტერი საბჭოთა ხელისუფლებამ დახურა 1926 წელს, ხოლო რყუსეთის მართლმადიდებელმა ეკლესიამ იგი დაიბრუნა 1991 წელს. 2012 წლის გაზაფხულზე დასრულდა იოანე ნათლისმცემლის შობის ეკლესიის რესტავრაციის პროექტი.
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები სვერდლოვსკის ოლქში კატეგორია:სვერდლოვსკის ოლქის მონასტრები კატეგორია:ეკატერინბურგის ეპარქიის მონასტრები
პოგორელკა (აბაკანოვოს სოფსაბჭო)
პოგორელკა (Погорелка) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ჩერეპოვეცის რაიონში. სოფელი შედის აბაკანოვოს სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, ასევე ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფის მიხედვით მიეკუთვნება აბაკანოვოს სოფსაბჭოს. 2002 წლის მონაცემებით მოსახლეობა 18 ადამიანს შეადგენდა. საავტომობილო გზით რაიონული ცენტრიდან დაშორებულია 40 კილომეტრით, ხოლო სასოფლო დასახლების ცენტრიდან — 5 კილომეტრით. უახლოესი დასახლებული პუნქტებია: ტრუშნევო, კრომინსკაია, ალეკსინო.
სქოლიო
კატეგორია:ჩერეპოვეცის რაიონის დასახლებული პუნქტები
მე ვარ ომეგა
მე ვარ ომეგა (I Am Omega) — 2007 წლის ამერიკული პოსტაპოკალიფტური სამეცნიერო ფანტასტიკური ფილმი, რომლის რეჟისორია გრიფ ფერსტი, სცენარი ეკუთვნის ჯოფ მიდის. მთავარ როლს ასრულებს ამერიკელი მსახიობი მარკ დაკასკოსი. ფილმი წარმოადგენს რიჩარდ მეთისონის რომანის, „მე ვარ ლეგენდა“ არაოფიციალურ ადაპტაციას. ფილმი გამოვიდა, „მე ვარ ლეგენდას“ პრემიერის შემდეგ, იმ მიზნით რომ მასთან გაენაწილებინა შემოსავალი.
სქოლიო
კატეგორია:2007 წლის ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:2000-იანი წლების სამეცნიერო ფანტასტიკური ფილმები კატეგორია:2000-იანი წლების თრილერი ფილმები კატეგორია:ამერიკული სამეცნიერო ფანტასტიკური ფილმები კატეგორია:The Asylum-ის ფილმები კატეგორია:პოსტაპოკალიფტური ფილმები კატეგორია:ფილმები ზომბების შესახებ კატეგორია:გრიფ ფერსტის ფილმები კატეგორია:ამერიკულ საშინელებათა რომანებზე დაფუძნებული ფილმები კატეგორია:სამეცნიერო ფანტასტიკურ რომანებზე დაფუძნებული ფილმები
უამბოსის რაიონი
უამბოსის რაიონი (Distrito de Huambos) — რაიონი პერუში, კახამარკის რეგიონის ჩოტის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 276 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 9 708 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 40 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 240.72 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კახამარკის რეგიონის რაიონები კატეგორია:ჩოტის პროვინციის რაიონები
გიორგი გურიელი
მინი|ოსმალების მიერ შეკვეთილის აღება (1853). გიორგი ლევანის ძე გურიელი (დ. წ. უცნობია, სოფ. ჩოჩხათი, ახლანდ. ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტი, — გ. 16 ნოემბერი, 1853, სოფ. შეკვეთილი, ახლანდ. ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი თავადი, რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-მაიორი (1853).
მონაწილეობდა რუსეთ-ირანისა (1826-1828) და რუსეთ-ოსმალეთის (1828-1829) ომებში. დაიღუპა ყირიმის ომის (1853–56) დასაწყისშივე, ოსმალების მიერ შეკვეთილის ციხის აღების დროს მიღებული მძიმე ჭრილობის შედეგად.
ლიტერატურა
კატეგორია:გარდაცვლილი 16 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1853 კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გენერლები კატეგორია:ქართველი გენერლები კატეგორია:გურიელები კატეგორია:ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:საბრძოლო მოქმედებებში დაღუპული სამხედრო მოღვაწეები
ჟვანიას კაბინეტი
ჟვანიას კაბინეტი წარმოადგენს 2004 წლის 4 იანვარს ჩატარებული რიგგარეშე არჩევნების შედეგად დაკომპლექტებულ მინისტრთა კაბინეტს. 2004 წლის 6 თებერვალს მიღებული საკონსტიტუციო ცვლილებებით აღდგენილ იქნა პრემიერმინისტრის თანამდებობა, რის შედეგადაც 2004 წლის 17 თებერვალიდან პრემიერმინისტრის პოსტი დაიკავა გაერთიანებული დემოკრატების ლიდერმა ზურაბ ჟვანიამ. საკონსტიტუციო ცვლილებებით ასევე შეიქმნა მინისტრებით დაკომპლექტებული მთავრობა, პრემიერმინისტრის ხელმძღვანელობით. აღსანიშნავია, რომ ახალი კონსტიტუციის მიხედვით, ძალოვანი მინისტრები არა პრემიერმინისტრის, არამედ პრეზიდენტის უფლებამოსილებას ექვემდებარებოდნენ. პრეზიდენტს შეეძლო ასევე მთავრობის დამოუკიდებლად მოწვევა და წარმართვა. 2005 წელს, ზურაბ ჟვანიას მოულოდნელი გარდაცვალების შემდეგ პრემიერმინისტრის თანამდებობა ფინანსთა მინისტრმა ზურაბ ნოღაიდელმა დაიკავა.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს მთავრობა
ლასე ჰოილი
ლასე ჰოილი (Lasse Hoile, დ. 1973, ორჰუსი, დანია) — შერეული მედიის ფორმატში მოღვაწე ხელოვანი, ფოტოგრაფი, გრაფიკული დიზაინერი, მწერალი, რეჟისორი და ოპერატორი. მისი სტილი გამოირჩევა ძველებური ესთეტიკის თანამედროვესთან შერევით. ჰოილი უფრო მეტად ცნობილია სტივენ უილსონის, Porcupine Tree-ს და Blackfield-ის პროექტებში მონაწილეობით. იგი აგრეთვე აშშ პროგრესული-მეტალ ჯგუფ Dream Theater-ის პროექციების ავტორია. 1990-იან წლებში იგი იყო დანიური ჯგუფ Panzerchrist-ის ვოკალისტი. დღესდღეობით კვლავ მუშაობს მუსიკალურ ვიდეოებზე, პოსტერებსა და ჯგუფების ფოტოგრაფად.
დისკოგრაფია
Panzerchrist
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1973 კატეგორია:დანიელი გრაფიკის დიზაინერები კატეგორია:დანიელი მძიმე-მეტალ ვოკალისტები კატეგორია:დანიელი მომღერლები
კატაკალონ კეკავმენი
კატაკალონ კეკავმენი (Κατακαλὼν Κεκαυμένος) — XI საუკუნის ცნობილი მხედართმთავარი ბიზანტიის იმპერიაში.
კატაკალონ კეკავმენი დაიბადა კოლონეიაში, განთქმული კატაკალონების ოჯახში. იოან სკილიცის მიხედვით, ის არ იყო არისტოკრატიული წარმომავლობის. პირველ წარმატებას მან გიორგი მანიაკის მეთაურობით წარმართულ სიცილიის კამპანიაში მიაღწია. ის პროტოსპაფარიის ტიტულით, 1040 წელს, მესინის არაბთა შემოსევების წინააღმდეგ, არმენიაკონის თემის დანაყოფს მეთაურობდა.
1042 წელს, მიხეილ V-მ, კეკავმენი კონსტანტინოპოლში არსებული ამბოხის ჩასახშობად გაგზავნა, მომავალ წელს კი მან რუსების დამარბეველი რაზმის თავდასხმა აარიდა იმპერიული ქალაქს, ამის სანაცვლოდ მას დუნაის ქალაქების არხონტობა უბოძეს. კონსტანტინე IX მონომახის მმართველობის ქვეშ, მას კარიერის მკვეთრი ზრდა ჰქონდა. ის აღმოსავლეთში იბერიის დუკად დანიშნეს და ადგილობრივ მოსახლეობას სელჩუკების წინააღმდეგ არსებულ მცირე თავდასხმებში მეთაურობდა. 1040-იანი წლების დასასრულს ის "აღმოსავლეთის სტარტილატის" წოდებამდე დააწინაურეს. აღმოსავლეთში ის ყივჩაღების თავდასხმებს იგერიებდა, სადაც სერიოზული ჭრილობა მიიღო. 1055 წელს მას მაგისტროსობა და პრესტიჟული ანტიოქიის მმართველობა უბოძეს.
მიხეილ VI სტრატონიკე არ ენდობოდა ძლიერ გენერლებს და მათში საშიშროებას ხედავდა; მან კატაკალონის და ისააკ კომნენოსის მოთხოვნა პროედროსის წოდებამდე დაწინაურებისთვის, უარით გაისტუმრა. ამის საპასუხოდ, 1057 წლის ისააკ კომნენოსის აჯანყებაში, კატაკალონმა ისააკის მხარი დაიჭირა, რის სანაცბლოდაც მას კურაპალატის ტიტული მიენიჭა.
ელტუნი
ელტუნი (Ելտուն) — მთა სომხეთში. მდებარეობს გეღარქუნიქის პროვინციაში, მდინარე მარტუნის მარცხენა ნაპირზე, სოფელ გეღჰოვიტიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით 8 კილომეტრში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 2790 მეტრია და წარმოადგენს ვარდენისის ქედის ნაწილს.
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის მთები
ბეიტსის მოტელი (მეორე სეზონი)
ბეიტსის მოტელის მეორე სეზონი შედგება 10 ეპიზოდისგან. პრემიერა გაიმართა A&E-ზე 2014 წლის 3 მარტს. სეზონი ეთერში გადიოდა ყოველ ორშაბათს საღამოს 9 საათზე, ხოლო დასრულდა 2014 წლის 5 მაისს. სერიალი აღწერილია, როგორც 1960 წელს გადაღებული ფილმის ფსიქოს თანამედროვე პრიკველი. სიუჟეტში ნორმან ბეიტსისა და დედამისის, ნორმა ბეიტსის ცხოვრებაა ასახული, რომელიც ჰიჩკოკის ფილმში ნაჩვენებ მოვლენებამდე ხდება. მოქმედება ვითარდება თეთრი ფიჭვის ყურეში, ორეგონში.
სეზონმა კრიტიკოსებისგან დადებითი შეფასებები მიიღო. საპრემიერო ეპიზოდს 3,07 მილიონი მაყურებელი ჰყავდა. „ბეიტსის მოტელს“ მეორე სეზონის ხუთი ეპიზოდის გამოსვლის შემდეგ მესამე სეზონი დაემატა. ვერა ფარმიგამ ნორმა ლუის ბეიტსის როლის შესრულებისთვის მოიპოვა 2014 წლის კრიტიკოსთა რჩეული დრამატული სერიალის საუკეთესო მსახიობი ქალის და 2014 წლის სატურნის ჯილდოს ნომინაციები. სეზონი Blu-ray-სა და DVD-ზე 2014 წლის 7 ოქტომბერს გამოვიდა.
გადაღება
პირველი სეზონის დაწყებისას, ბეიტსის მოტელის ორიგინალი ნაგებობის ასლი ააშენეს 272-ე ქუჩაზე ალდერგროვში, ბრიტანეთის კოლუმბიაში, სადაც მიმდინარეობდა სერიალის გადაღებები. მეორე სეზონის ძირითადი გადაღებები დაიწყო 2013 წლის 24 ივლისს. ბეიტსის მოტელის ნაგებობაზე გადაღებები დასრულდა 2013 წლის 6 ნოემბერს, რა დროსაც სეზონის დასრულებამდე მხოლოდ ერთი ადგილმდებარეობა იყო დარჩენილი. 2014 წლის მარტში ჰაიმორმა და ტირიოტმა ინტერვიუს დროს განაცხადეს, რომ ნორმანისა და დილანის ჩხუბის სცენის გადაღებისას ორივე მათგანმა მცირე დაზიანება მიიღო.
კრიტიკოსთა გამოხმაურება
ბეიტსის მოტელის მეორე სეზონმა უმეტესად დადებითი შეფასებები მიიღო. Metacritic–მა 11 კრიტიკოსზე დაყრდნობით სეზონი 100 ქულიდან 67-ით შეაფასა, რაც მიუთითებს „ზოგადად დადებით მიმოხილვაზე“. Rotten Tomatoes-ზე 21-დან 19-მა კრიტიკოსმა სეზონი დადებითად შეაფასა, საშუალოდ 90%-იანი რეიტინგით. საიტის შეფასებაში ნათქვამია: „ბეიტსის მოტელი დამაჯერებელი შესრულებებითა და გამორჩეული სცენარით ახერხებს კლასიკური თრილერის გაცოცხლებას“. 2014 წლის 7 აპრილს A&E-მ მეორე სეზონის ხუთი ეპიზოდის დადებითი გამოხმაურების შემდეგ სერიალი მესამე სეზონისთვის განაახლა.
რეიტინგები
სეზონის საპრემიერო ეპიზოდს 3,07 მილიონი მაყურებელი ჰყავდა, რომელთა შორის 18-49 წლის მაყურებელთა რაოდენობა 1,3 მილიონს შეადგენდა. სეზონის საფინალი ეპიზოდს 2,30 მილიონმა ადამიანმა უყურა, რომელთა შორის 0,9 მილიონი მაყურებელი 19-49 წლის იყო. საბოლოო ჯამში, მეორე სეზონის მაყურებელთა საშუალო რაოდენობამ 2,30 მილიონს შეადგინა.
ჯილდოები და ნომინაციები
ბეიტსის მოტელის მეორე სეზონი 16 ნომინაციაზე წარდგა, თუმცა გამარჯვება არ მოუპოვებია.
სქოლიო
კატეგორია:2014 წლის ამერიკული სატელევიზიო სეზონები სეზონი 2
რაისკა-ზაჰრადა (პრაღის მეტრო)
რაისკა-ზაჰრადა (Rajská zahrada) — პრაღის მეტროპოლიტენის სადგური. მდებარეობს B ხაზზე და შედგება 1 ბაქნისაგან. სადგური გაიხსნა 1998 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პრაღის მეტროსადგურები
დეკანოსიძე
საკუთარი სახელი დეკანოსიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
* კატეგორია:ქართული გვარები
ჯექსონ მარტინესი
ჯექსონ მარტინესი (Jackson Martínez; დ. 3 ოქტომბერი, 1986) — კოლუმბიელი ფეხბურთელი. ასპარეზობს კოლუმბიის ეროვნულ ნაკრებსა და საფეხბურთო კლუბ „ატლეტიკო მადრიდში“. პირველ კლუბში, „მედელინში“ თავის გამოჩენის შემდეგ მექსიკაში 64 მატჩი ითამაშა და 33 გოლი შეაგდო, „პორტუში“ 133 თამაშში 92 გოლი გაიტანა, მათ შორისაა ჩემპიონთა ლიგაში ნათამაშებ 24 მატჩში გატანილი 13 გოლი. მონაწილეობდა 2014 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე და სამი გოლიც გაიტანა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1986 კატეგორია:კოლუმბიელი ფეხბურთელები კატეგორია:პორტუს ფეხბურთელები კატეგორია:2014 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 3 ოქტომბერი
ოზერნე (ნოვა-ოდესის რაიონი)
ოზერნე (Озерне; 2016 წლამდე - არტემივკა Артемівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს მიკოლაივის ოლქის ნოვა-ოდესის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 642 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნოვა-ოდესის რაიონის სოფლები
ეკეღეციაცი (მწვერვალი)
ეკეღეციაცი (Եկեղեցյաց) — მთა სომხეთში. მდებარეობს სიუნიქის პროვინციაში, სოფელ ქაჯარანიდან ჩრდილო-დასავლეთით 6,5 კილომეტრში. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 3621 მეტრია და წარმოადგენს ზანგეზურის ქედის ნაწილს.
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის მთები
თურქეთის სახელწოდება
თურქეთის თანამედროვე სახელწოდება, რომელიც გამოიყენება თურქეთის რესპუბლიკის მიმართ, ისტორიულად წარმოშობილია (ძველი ფრანგულიდან Turquie) შუა საუკუნეების ლათინური Turchia-დან/Turquia-დან, ასევე შუა საუკუნეების ბერძნულიდან Τουρκία. პირველად ეს სახელწოდება შუა ინგლისურ ენაზეა ჩაწერილი (როგორც Turkye, Torke, მოგვიანებით Turkie, Turky), რომელიც დაახლოებით 1369 წელს ჯეფრი ჩოსერიმ ჩაწერა. აგრეთვე, ოსმალეთის იმპერია თურქეთის ან თურქეთის იმპერიის სახელითაა ცნობილი.
ეტიმოლოგია
თურქეთის სახელწოდება (Türkiye) ნიშნავს „თურქების მიწას“. საშუალო ინგლისურ ენაში Turkye-ის გამოყენება დასტურდება ჩოჩერის ადრეულ ნაწარმოებებში, რომელსაც ეწოდება „ჰერცოგის მეუღლის წიგნი“ (დაახ. 1369). ფრაზა land of Torke (თურქების მიწა) გამოიყენება XV საუკუნის წიგნში „დიგბის გარდაქმნა წმინდა პავლეში“. მოგვიანებით თურქეთის სახელწოდება ჩნდება უილიამ დანბარის ლექსებში, XVI საუკუნის Manipulus Vocabulorum („Turkie, Tartaria“) და ფრენსის ბეკონის „Sylva Sylvarum“-ში (Turky). თანამედროვე ორთოგრაფიული სახელწოდება „თურქეთი“, სულ მცირე 1719 წლით თარიღდება.
თურქული წყაროები
ტერმინ „თურქი“-ს (Türk) ან „თურუქი“-ს (Türük), პირველი ჩანაწერი გვხდება შუა აზიის გიოქთურქების უძველეს თურქულ ენაზე (დაახ. 735 წელი). თურქების თვითაღნიშვნა თურქებად, გამომდინარეობს VI საუკუნის დათარიღებული გიოქთურქებიდან. 585 წელს იშბარა ყაენის მიერ იმპერატორ ვენისთვის მიწერილ წერილში, ის თავისთავს უწოდებს „თურქების დიდ ყაენათ“.
ჩინური წყაროები
იგივე სახელის ადრეული ფორმა გვხდება ჩინურ წყაროებში, კერძოდ „ტიე-ლე“ (鐵勒) ან „ტუ-ჯუე“ (突厥) სახელით, რომლითაც ჯერ ძვ. წ. 177 წელს მოიხსენიებდნენ ცენტრალური აზიის, ალთაის მთების სამხრეთით მცხოვრებ ხალხს.
ბერძნული და ლათინური წყაროები
ბერძნული საზელწოდება „თურქია“-ს (Τουρκία) იყენებდა ბიზანტიის იმპერატორი და მეცნიერი კონსტანტინე VII პორფიროგენეტი თავის წიგნში „იმპერიის მართვის შესახებ“ (Πρὸς τὸν ἴδιον υἱὸν Ρωμανόν), თუმცა, სახელწოდებას „თურქები“ ყოველთვის უნგრელების აღსაწერად იყენებდა. ანალოგიურად, შუა საუკუნეების ხაზართა იმპერია, თურქული სახელმწიფო რომელიც მდებარეობდა შავი და კასპიის ზღვების ჩრდილოეთ სანაპიროებზე, მოიხსენიებოდა „თურქია“-დ (თურქების მიწა) ბიზანტიურ წყაროებში. თუმცა, მოგვიანებით ბიზანტიელები ამ სახელით აღნიშნავდნენ სელჩუკთა მიერ კონტროლირებად ანატოლიის ნაწილს, რომელიც მანასკერტის ბრძოლის (1071) შემდეგ, საუკუნეების მანძილზე სელჩუკებს ეკავა. შუა საუკუნეების ბერძნულ და ლათინურ არ აღნიშნავდნენ აღნიშნული სახელწოდებით იგივე გეოგრაფიული არეალს, რომელიც ახლა თურქეთის სახელითაა ცნობილი. ამის ნაცვლად, ტერმინი ძირითადად თართარების სინონიმად იყო, მათ შორის ხაზართა და ცენტრალური აზიის სტეპის სხვა ხალხთა სინონიმად, სანამ სელჩუკები გამოჩნდებოდნენ და XIV საუკუნეში ოსმალეთის იმპერია წარმოიშობდა, რაც თურქულ გაფართოების პროგრესი იყო.
სპარსული წყაროები
ამის საპირისპიროდ, სპარსული წარმოება ტერმინ „თურქესტანის“, ძირითადად აღწერს ცენტრალურ აზიას. სახელი მომდინარეობს თურქების თვინმაიდენცირებელი სიტყვიდან Türk, რადგან თურქესტანი სპარსული სიტყვაა და ნიშნავს „თურქების საცხოვრებლა ადგლს“. თანამედროვე სპარსული სიტყვა ترکیه არაბული ნისბა სუფიქსით გამოიყენება. თურქეთის სახელი თურქულ ენაზე Türkiye, ასევე შეიცავს ნისბა სუფიქსს.
სხვა ენებში
ისლანდიური სიტყვა Tyrkland და უნგრული სიტყვა Törökország, ანუ „თურქების მიწა“, იყენებს წარმოშობის მშობლიურ ფორმას.
სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის ისტორია თურქეთი
ვახტანგ ღამბაშიძე
ვახტანგ ღამბაშიძე (დ. 28 აპრილი, 1872, ზესტაფონი — გ. 10 ივლისი, 1951) — ქართველი ექიმი.
ბიოგრაფია
ვახტანგ ღამბაშიძის პირველი მასწავლებელი მამა იყო. მან შეასწავლა ქართული და რუსული ანბანი, საღრმთო სჯული და ანგარიში, შემდეგ წარმატებით დაამთავრა ქუთაისის პროგიმნაზია. სწავლის გარდა, ჟურნალ „მწყემსის“ დაარსებიდანვე მამას საგამომცემლო საქმეში ეხმარებოდა. იცოდა ასოების აწყობა და ბეჭდვა. განათლების შემდეგი საფეხური ქუთაისის გიმნაზია იყო, მაგრამ წარჩინებული სწავლის მიუხედავად გიმნაზიიდან დაითხოვეს. ამის მიზეზი მისი ეროვნულ, საყმაწვილო გაზეთ „განთიადის“ გამოცემაში მონაწილეობა გახდა. ვახტანგმა სწავლა თბილისის გიმნაზიაში დაასრულა და უმაღლესი განათლების მისაღებად მოსკოვს გაემგზავრა. იგი აქაც აქტიური საზოგადოებრივი ცხოვრებით ცხოვრობდა, გაწევრიანებული იყო ეგრედწოდებულ ინტერნაციონალურ წრეში. სხვადასხვა ეროვნების ახალგაზრდების ეს ჯგუფი მიზნად ისახავდა ერთმანეთისთვის თავიანთი ქვეყნის ისტორია და ლიტერატურა „პოლიტიკურ ვითარებასთან შეფარდებით“ გაეცნოთ. ამ მისიისთვის მას ცხოვრების არცერთ ეტაპზე არ უღალატია.
ვახტანგის მამა, დეკანოზი დავით ღამბაშიძე იყო ჟურნალ „მწყემსის" გამომცემელ-რედაქტორი, რომელსაც იგი 27 წლის განმავლობაში უწყვეტად გამოსცემდა დაბა ყვირილაში. „დიდ დეკანოზს“, როგორც მას თანამედროვეები ეძახდნენ, სასულიერო სემინარიის დამთავრების შემდეგ, სურვილი ჰქონია ექიმის პროფესიას დაუფლებოდა, მაგრამ პირადად გაბრიელ ეპისკოპოსს უთხოვია – განათლებული მღვდლები მჭირდებაო და ისიც ამ გზას დასდგომია. სანამ საგამომცემლო საქმეს შეუდგებოდა ხშირად თანამშრომლობდა „დროებასა” და სხვა გამოცემებთან, აგრეთვე აქტიურად მონაწილეობდა საზოგადოებრივ საქმიანობაში.
ვახტანგ ღამბაშიძემ 1896 წელს დაამთავრა მოსკოვის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტი, შემდეგ კი, მამის რჩევით, ორი წლის განმავლობაში სწავლობდა პარიზში. აქვე დაქორწინდა წარმოშობით ამერიკელ ვანდა პოპეზე, რომელიც 19 წლის ასაკში ჩავიდა საფრანგეთში და ფრანგული ენის პროფესორი გახდა. თბილისის უნივერსიტეტის დაარსების შემდეგ იგი ივანე ჯავახიშვილმა ინგლისური ენის პროფესორად მიიწვია. ვანდა ღამბაშიძისა თბილისის უნივერსიტეტის ერთ–ერთი პირველი პედაგოგთაგანია.
1898 წელს ახალშეუღლებულები ზესტაფონში ჩავიდნენ. მათი ოჯახი მალე მრავალშვილიანი გახდა. შეეძინათ ოთხი შვილი: მედეა, სუნანა, გივი და ჟორჟეტა. ვახტანგმა საექიმო პრაქტიკას მიჰყო ხელი შორაპნის მაზრაში, პარალელურად ეძებდა ადგილს თავისი მომავალი სანატორიუმისთვის. 1904 წელს მან მამასთან ერთად ბორჯომის ხეობაში დააფუძნა სანატორიუმი „პატარა ცემი", სადაც 8–16 წლამდე ტუბერკულოზით დაავადებულ ბავშვებს მკურნალობდა. მომავალი კურორტის მოდელი ლეისონში, შვეიცარიულ სანატორიუმთა ახლებური მოდელის მიხედვით იყო შედგენილი. ამ საქმეში მას მხარს უჭერდნენ: აკაკი წერეთელი, დეკანოზის უახლოესი მეგობარი და სულიერი შვილი, ვახტანგის უფროსი ქალიშვილის, მედეას ნათლია, ექიმი სამსონ თოფურია, გივი და ალ. დიასამიძეები და კიდევ რამდენიმე პირი. ამავე დროს ვახტანგ ღამბაშიძე პრესის ფურცლებიდან ცდილობდა ხალხში სამედიცინო განათლების გავრცელებას, მოსახლეობას განუმარტავდა ჯანმრთელობის რაობასა და ავადმყოფობის ნაირგვარობას.
საქართველოს პირველი რესპუბლიკის ხანაში ვახტანგ ღამბაშიძე ხელმძღვანელობდა თბილისის უნივერსიტეტის ჰიგიენის კათედრას. მისი მეუღლეც აქვე ასწავლიდა. მოხდა ისე, რომ სტუდენტის №1 ბილეთი მათ ქალიშვილ მედეას ხვდა წილად. თუმცა უნივერსიტეტის დამთავრება არ დასცალდა. სამი წელი სწავლობდა, შემდეგ კი საქართველოში მე–11 არმია შემოვიდა და მთელი ოჯახი ემიგრაციაში წავიდა. ვახტანგი იმხანად კავკასიაში ყველა საკურორტო ზონას განაგებდა. მისთვის ნებართვა მიუციათ ბრიტანეთსა და საფრანგეთში სამედიცინო აღჭურვილობა შეეძინა. მრავალი ქართველის მსგავსად ღამბაშიძეებსაც ეგონათ, რომ სამშობლოს დროებით ტოვებდნენ.
1921 წლის ნოემბრიდან ვახტანგ ღამბაშიძე კონსტანტინოპოლში მეუღლესთან ერთად „წითელ ჯვარში“ მსახურობდა, ეხმარებოდა ქართველ ლტოლვილებს. 1924 წლიდან კი უკვე პარიზშია. საფრანგეთში ზოგიერთი ახლობლის ფინანსური დახმარებით კლინიკა გახსნა, მაგრამ ვალების გამო იძულებული გახდა დაეხურა. ამის მიუხედავად, იგი წლების მანძილზე მრავალ ქართველს მკურნალობდა უსასყიდლოდ. ბატონი ვახტანგი იყო ქაქუცა ჩოლოყაშვილის პირადი ექიმი და მისი დაკრძალვის მთავარი ორგანიზატორი. გარდა საექიმო პრაქტიკისა, აქვეყნებდა სამეცნიერო–პოპულარული და საგანმანათლებლო ხასიათის სტატიებს ჯანმრთელობის თემაზე. მისი წერილები და მოგონებები ცნობილ ქართველ მოღვაწეებზე იბეჭდებოდა ქართულ ემიგრანტულ პრესაში: „ბედი ქართლისა“, „კავკასიონი“, „მერანი“.
ვახტანგ ღამბაშიძე საფრანგეთის ქართული სათვისტომოს რიგით მეორე თავმჯდომარე იყო. 19 წლის მანძილზე იგი სამჯერ ზედიზედ აირჩიეს ამ პოსტზე. მეორე მსოფლიო ომის დროს მისი ინიციატივით ქართველი სამხედრო ტყვეებისა და ემიგრაციის დასაცავად შეიქმნა ორგანიზაცია – „ქართული ეროვნული კომიტეტი საფრანგეთში", რომელსაც სიცოცხლის ბოლომდე ხელმძღვანელობდა. იგი იყო ქართული კულტურისა და ენის მოამაგე. მის ბინაში იკრიბებოდნენ სხვადასხვა თაობის ქართველი ემიგრანტები და იმართებოდა საუბრები ქართული კულტურის, ლიტერატურის, ისტორიის შესახებ, იკითხებოდა მოხსენებები და მოგონებები. 1950 წლის 19 ნოემბერს ბატონი ვახტანგი აირჩიეს „ქართული ეროვნული პოლიტიკური ცენტრის“ საპატიო წევრად; იგი ხელმძღვანელობდა საფრანგეთში არსებულ „ქართველთა პლურალისტურ ასოციაციას“; მისი ინიციატივით ყოველი წლის 26 მაისს ქართველები დამოუკიდებლობის დღის აღსანიშნავად იკრიბებოდნენ. მას დაუარსებია ქართული ბიბლიოთეკა, მონაწილეობდა კრებულ „მერანის“ გამოცემაში, ეხმარებოდა სიძეს, შოთა ნიკოლაძეს, სპორტული ასოციაცია – „შევარდენის“ და ქართული სასწავლებელის – „კერას“ შექმნაში, სადაც ემიგრანტთა ბავშვები კვირაში ორჯერ დადიოდნენ და სწავლობდნენ ქართულ წერა-კითხვას, ცეკვას, სიმღერასა და ისტორიას.
ვახტანგ ღამბაშიძე გატაცებული იყო ფოტოგრაფიით. მას ეს საქმე იმდენად მნიშვნელოვნად მიაჩნდა, რომ მის მიერ დაარსებულ სანატორიუმ „პატარა ცემში“, სანატორიუმის ბინადართა ყოველდღიური ცხოვრების ნაწილად ფოტოგრაფიის შესწავლა აქცია. ამისათვის სპეციალური ფოტოგრაფიული ოთახიც მოაწყო.
მისი ფოტოების უმრავლესობა მე-20 საუკუნის დასაწყისშია გადაღებული. აქ ნახავთ, როგორც საოჯახო, ასევე, ქვეყნის მნიშვნელოვანი საზოგადოებრივი და პოლიტიკური მოვლენების ამსახველ ფოტოებს. გარდა სამხედრო აღლუმების, საზეიმო დემონსტრაციებისა და დამფუძნებელი კრების სხდომების ფოტოებისა, მას გადაღებული აქვს თურქეთში გამგზავრებული სამთავრობო დელეგაციები. იშვიათ ფოტოებზე ასახულია მატარებელი, რომლითაც თბილისიდან ბათუმამდე იმგზავრა ტრაპიზონის კონფერენციაზე მიმავალმა ამიერკავკასიის ფედერაციული რესპუბლიკის დელეგაციამ 1918 წელს, ტრაპიზონის წმინდა გიორგის ბერძნული ეკლესიის ეზოში, იმერეთის მეფის, სოლომონ მეორის საფლავთან შეკრებილი საზოგადოება (ეს ადგილი დღეს არ არსებობს), საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობის თურქეთში წარგზავნილი დელეგაციის წევრები ნიკო ნიკოლაძე და ივანე ჯავახიშვილი, სტამბოლის ქართული კათოლიკური ეკლესიის სასულიერო პირები, 1920 წელს ბრიტანელების სამხედრო აღლუმი ბათუმში, გიორგი მაჩაბელი გემბანზე, ოსმალეთის იმპერიის უკანასკნელი სულთანი მეჰმედ VI ვაჰდეთინი და ენვერ ფაშა, საქართველო-სომხეთის ომში დაღუპულთა დაკრძალვა, 1920 წელს მეორე ინტერნაციონალის დელეგაციის თბილისში ჩამოსვლა და პოლიტიკური შინაარსის სხვა მნიშვნელოვანი ამბები.
საზოგადოებრივ მოვლენებს შორის, რომლებსაც ვახტანგ ღამბაშიძის სტერეოფოტოები გადმოგვცემენ, არის არჩილ ჯორჯაძისა და კოტე მესხის დაკრძალვა თბილისში, ექვთიმე თაყაიშვილის მეუღლის, ნინა პოლტორაცკაიას დაკრძალვა საფრანგეთში 1931 წელს, ასევე ტუბერკულოზთან ბრძოლის დღის აღნიშვნა (გვირილობის დღესასწაული) თბილისის ქუჩებში, სპორტული საზოგადოება „შევარდენის“ გამართული ღონისძიებები, მათი გამოსვლები საქართველოს დამოუკიდებლობის დღესთან დაკავშირებით ვაკეში და ა.შ. იგი იღებს აივნიდან, ფანჯრიდან, დემონსტრანტებს შორის მდგარი, ერთი სიტყვით, როგორც უშუალო თანამონაწილე და არა შეკვეთის შემსრულებელი ფოტოგრაფი. მის ფოტოებს სწორედ ეს თვისება აერთიანებთ – მინიმალური დისტანცია და მაქსიმალური თანამონაწილეობა.
ფოტოგრაფიით გატაცებული იყო ვახტანგ ღამბაშიძის უმცროსი ქალიშვილი ჟორჟეტაც, რომელიც 1920–იანი წლების ბოლოს პარიზში ცოლად გაჰყვა ნიკო ნიკოლაძის ვაჟს გიორგი ნიკოლაძეს. ახალგაზრდები საქართველოში დაბრუნდნენ. მაშინ მიმოწერა ჯერ კიდევ შესაძლებელი იყო და ისინიც ხშირად აგზავნიდნენ წერილებსა და საქართველოში გადაღებულ ფოტოებს საფრანგეთში. გიორგის უდროო გარდაცვალების შემდეგ ჟორჟეტა პარიზში დაბრუნდა. ნიკოლაძე-ღამბაშიძეების მდიდარი ფოტოკოლექცია საქართველოს ეროვნულ არქივშია დაცული.
1945 წელს ვახტანგის მეუღლეც აღესრულა. თავად ვახტანგ ღამბაშიძე გარდაიცვალა 1951 წლის 10 აგვისტოს, კინლოხში, შოტლანდიაში, სადაც სტუმრად იყო ჩასული თავის ქალიშვილ ჟორჟეტასთან. იგი ჟორჟეტასა და მისი მეუღლის ნილ სტუარტის მამულში დაკრძალეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1872 კატეგორია:გარდაცვლილი 1951 კატეგორია:ქართველი ემიგრანტები კატეგორია:ქართველი ექიმები კატეგორია:დაბადებული 28 აპრილი კატეგორია:ზესტაფონში დაბადებულები კატეგორია:გარდაცვლილი 10 ივლისი კატეგორია:საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების წევრები
არჩილ გურიელი–ჭყონია
არჩილ გურიელი–ჭყონია (დ. 18 თებერვალი, 1895, ქუთაისი, — გ. 21 ნოემბერი, 1955, ნიუ-იორკი) — ქართველი მრეწველი, ბიზნესმენი, პოლიტიკური ემიგრანტი.
ილია ნაკაშიძე (მრავალმნიშვნელოვანი)
ილია ნაკაშიძე შეიძლება აღნიშნავდეს:
ბოგდან სტაშინსკი
ბოდგან სტაშინსკი (Богда́н Никола́евич Сташи́нский, Богда́н Микола́йович Сташи́нський; დ. 4 ნოემბერი, 1931, სოფელი ბორშოვიჩი, პუსტომიტოვსკის რაიონი, ლვოვის ოლქი, უკრაინის სსრ, სსრკ) — კგბ-ს აგენტი, რომელმაც უკრაინული ნაციონალისტური მოძრაობის, ლევ რებეტის და სტეპან ბანდერას ლიკვდიდაცია მოახდინა. შესრულებული დავალებებისთვის 1959 წელს დააჯილდოვეს წითელი დროშის ორდენით. .
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1931 კატეგორია:საბჭოთა აგენტები კატეგორია:წითელი დროშის ორდენის კავალრები კატეგორია:დაბადებული 4 ნოემბერი
არჩილ გურიელი–ჭყონია
1917 წლიდან იყო საქართველოს ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის წევრი. მონაწილეობდა 1921 წლის თებერვალში წითელ არმიასთან ბრძოლებში. ემიგრაციაში იყო საფრანგეთში (1922-1937), შემდეგ ამერიკის შეერთებული შტატებში. 1937 წელს ცოლად შეირთო ცნობილი ბიზნესმენი და კოლექციონერი ელენე რუბინშტეინი. მათ ამერიკაში დააფუძნეს პარფიუმერიის სამრეწველო და სავაჭრო ქსელი „Gourielli Apothecary“. გურიელი–ჭყონია ასევე იყო პარფიუმერული წარმოება „Prince Matchabelli“-ის თანადამფუძნებელი. მონაწილეობდა ემიგრანტების საზოგადოებრივ-პოლიტიკურ საქმიანობაში. იყო აშშ-ში ქართული ასოციაციის ერთ-ერთი ფუძემდებელი, 1945-1947 წლებში — თავმჯდომარე.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 18 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1895 კატეგორია:გარდაცვლილი 21 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1955 კატეგორია:ქართველი ბიზნესმენები კატეგორია:ქართველი ემიგრანტები კატეგორია:ქართველები საფრანგეთში კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები
პოგორელკა (დმიტრიევსკის სოფსაბჭო)
პოგორელკა (Погорелка) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ჩერეპოვეცის რაიონში. სოფელი შედის აბაკანოვოს სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, ასევე ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფის მიხედვით მიეკუთვნება აბაკანოვოს სოფსაბჭოს. 2002 წლის მონაცემებით მოსახლეობა 8 ადამიანს შეადგენდა. საავტომობილო გზით რაიონული ცენტრიდან დაშორებულია 60 კილომეტრით, ხოლო სასოფლო დასახლების ცენტრიდან — 16 კილომეტრით. უახლოესი დასახლებული პუნქტებია: ელტუხოვო, დორა, ტეკუტოვო.
სქოლიო
კატეგორია:ჩერეპოვეცის რაიონის დასახლებული პუნქტები
თამარ დეკანოსიძე
თამარ დეკანოსიძე (დ. 3 ნოემბერი, 1922, ხარაგაული — გ. 23 ივლისი, 2008, თბილისი) — ქართველი პათოლოგანატომი. საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1983), საქართველოს მედიცინის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი (1973). მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1964), პროფესორი (1966), საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1976). თბილისის საპატიო მოქალაქე (2002).
ბიოგრაფია
ავტორია 250-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომისა, გამოქვეყნებული აქვს 6 მონოგრაფია, მათ შორის „შეგუებისა და კომპენსაციური პროცესების მორფოფუნქციური საფუძვლები“, რომელშიც მიენიჭა ივანე თარხნიშვილის სახელობის პრემია 1962 წელს. მისი ხელმძღვანელობით დაცულია 187 საკანდიდატო და 72 სადოქტორო დისერტაცია. მის სახელს უკავშირდება საქართველოში პათოლოგიური ანატომიის სამსახურის (1968), ჰისტოლოგიის და ემბრიოლოგიის სწავლების (1969), პათოლოგიური ანატომიის სწავლების რეორგანიზაცია (1973), იყო ქართული საბჭოთა ენციკლოპედიის სარედაქციო საბჭოს და ჟურნალ „Архив патологии“-ს რედ. კოლეგიის წევრი. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები, მ. შ. ღირსების ორდენი (1997).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ანატომები კატეგორია:ქართველი ექიმები კატეგორია:საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრ-კორესპონდენტები კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (2002) კატეგორია:ხარაგაულში დაბადებულები კატეგორია:საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები თ
ნიზამი განჯევის ძეგლები
ნიზამი განჯევი — სპარსული პოეზიის კლასიკოსი, რომელიც ქალაქ განჯაში დაიბადა. პოეტის პატივსაცემად მსოფლიოს სხვადასხვა ქალაქებში მისი ძეგლებია დადგმული.
აზერბაიჯანი
ძეგლი განჯაში (1946) — განჯაში ნიზამი განჯევის პირველი ძეგლი დამონტაჟდა 1946 წელს. ძეგლის არქიტექტორები იყვნენ სადიჰ დადაშევი და მიქაელ უსეინოვი, სკულპტორი - აზერბაიჯანის სსრ სახალხო არტისტი ფუად აბდურახმანოვი. 2009 წელს სახელმწიფო ბიუჯეტის ხარჯზე ძეგლი დარესტავრირდა.
ძეგლი ბაქოში (1949) — 1949 წლის აპრილში ისევ სადიჰ დადაშევისა და მიქაელ უსეინოვის არქიტექტორობით ბაქოში პოეტის ძეგლი დადგეს. ძეგლი წარმოადგენს 6 მეტრი სიგრძის სტატუას, რომელიც განლაგებულია 9 მეტრის სიგრძის კვარცხლბეკზე.
ძეგლი განჯაში (2012) — 2012 წლის 21 იანვარს,  განჯევის მეორე ძეგლის გახსნა განჯაში მემორიალურ კომპლექს „ხამსეში“ გაიმართა.
რუსეთი
ძეგლი მოსკოვში — მონუმენტი მოსკოვში აზერბაიჯანის საელჩოს შენობასთან მდებარეობს. იგი 1991 წელს გაიხსნა. ძეგლის მოქანდაკე ძმები ზეინალოვები, ხოლო არქიტექტორები კი ასკეროვი და ალიევი არიან.
ძეგლი სანქტ-პეტერბურგში — ძეგლი გაიხსნა 2002 წლის 9 ივნისს აზერბაიჯანისა და რუსეთის პრეზიდენტების მონაწილეობით. გიორიუშ ბაბაევის სკულპტურა აზერბაიჯანის მხრიდან იყო საჩუქარი ქალაქის 300 წლისადმი.
ძეგლი დერბენტში — ძეგლი 1992 წელს ნიზამი განჯევის პარკში დაიდგა. 2015 და 2017 წლებში ძეგლი უცნობი პირების მიერ დაზიანდა, რის შემდეგაც ძეგლისა და პარკის აღდგენა მოხდა.
ძეგლი ჩებოქსარში — 2004 წლის თებერვალში დამონტაჟებული ძეგლი ქალაქის ცენტრში მდებარეობს. მისი მოქანდაკე ცნობილი აზერბაიჯანელი სკულპტორი ომარ ელდაროვია.
იტალია
ძეგლი რომში — რომში, ნიზამი განჯავის ძეგლი დამონტაჟდა პოეტის 870 წლის დაბადების დღეს. ამის განკარგულება გასცა აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა. ძეგლი მდებარეობს ვილა ბორგეს პარკში. პროექტის ავტორები იყვნენ აზერბაიჯანელი მხატვრები ალჰაბ მამედოვი და ალი იბადულაევი. 2012 წლის 20 აპრილს შედგა ძეგლის გახსნა.
ჩინეთი
ძეგლი პეკინში — განჯევის ძეგლი პეკინში მდებარეობს ჩაოიანის პარკში. ძეგლის ავტორია ჩინელი მხატვარი იუან სიკუნი. ძეგლი დადგეს ჩინურ-აზერბაიჯანული ურთიერთობების 20 წლისთავის პატივსაცემად.
მექსიკა
ძეგლი აკაპულკოში — ძეგლს საფუძველი ჩაეყარა 2011 წლის ოქტომბერში, აზერბაიჯანის დამოუკიდებლობის აღდგენის 20 წლისთავისადმი მიძღვნილ ღონისძიებების დროს.
მოლდოვა
ძეგლი კიშინიოვში — ძეგლი მდებარეობს მოლდოვის დედაქალაქში, კიშინიოვში, ნიზამი განჯევის სახელობის პარკში. ძეგლი 2005 წელს გაიხსნა, ხოლო 2012 წლის 12 ნოემბერს მოლდოვაში აზერბაიჯანის კულტურის დღეების ფარგლებში დარესტავრირდა, როგორც ძეგლი, ასევე პარკი. მოქანდაკე იყო აკიფ ასკეროვი, ხოლო არქიტექტორი მოლდოველი და საბჭოთა არქიტექტორი სემიონ შოიხეტი.
უზბეკეთი
ძეგლი ტაშკენტში — ტაშკენტში ძეგლი ბაბურის პარკშია დამონტაჟებული. ძეგლის სკულპტორი ილჰამ ჯაბაროვია. ძეგლის გახსნა 2004 წლის 23 მარტს შედგა, რომლის ცერემონიალზე აზერბაიჯანისა და უზბეკეთის პრეზიდენტები იღებდნენ მონაწილეობას.
სქოლიო
კატეგორია:ნიზამი განჯევის ძეგლები
ლახასის რაიონი
ლახასის რაიონი (Distrito de Lajas) — რაიონი პერუში, კახამარკის რეგიონის ჩოტის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 134 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 13 401 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 110 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 120.73 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კახამარკის რეგიონის რაიონები კატეგორია:ჩოტის პროვინციის რაიონები
ტერიტორიული სუვერენიტეტი
ტერიტორიული სუვერენიტეტი (Landeshoheit) — ტერმინი, რომელიც გამოიყენებოდა საღვთო რომის იმპერიის საიმპერიო წოდებების საკუთარ ტერიტორიებზე უზენაესი უფლებების აღსანიშნავად. ტერიტორიული სუვერენიტეტი ითვალისწინებდა საღვთო რომის იმპერიის შემადგენლობაში შემავალი სახელმწიფოებრივი წარმონაქმნების მმართველების უზენაესობას შესაბამისი სახელმწიფოებრივი წარმონაქმნის საკანონმდებლო, სასამართლო და ადმინისტრაციულ სფეროებში. იზღუდებოდა იმპერატორისა და საიმპერიო ინსტიტუტების განსაზღვრული პრეროგატივებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:საღვთო რომის იმპერია კატეგორია:კონსტიტუციური სამართალი კატეგორია:საერთაშორისო სამართალი
ოქროსფერი სპარუსი
ოქროსფერი სპარუსი, დორადა (Sparus aurata) — თევზი სპარუსისებრთა ოჯახისა. ჩვეულებრივ მისი სიგრძე 35 სმ აღწევს, ზოგჯერ 70 სმ-ს, წონა დაახლოებით 7,36 კგ. სიცოცხლის მაქსიმალური ხანგრძლივობა 11 წელი. სახელწოდება მომდინარეობს თვალებს შორის მდებარე დამახასიათებელი ოქროსფერი ზოლიდან.
გვხვდება ატლანტის ოკეანის აღმოსავლეთ ნაწილსა და ხმელთაშუა ზღვაში, მათ შორის შავი ზღვის საქართველოს სანაპიროებთან. შავ ზღვაში იშვიათია. 1999 წლიდან მცირე ჯოგებისა და ერთეულების სახით რეგულარულად გვხვდება ყირიმის სანაპიროებთან. ახალგაზრდა თევზი ბინადრობს ნაპირების სიახლოვეს, მოზრდილი უპირატესობას ანიჭებს უფრო ღრმა წყლებს. გამრავლების პერიოდში გაბატონებულია 30 და 150 მ სიღრმეზე. იკვებება თევზით, კიბოსნაირებით, მოლუსკებით, ზოგჯერ ზღვის წყალმცენარეებით. აკვაკულტურის პირობებში კვებავენ გრანულირებული საკვებით.
დამახასიათებელია ოვალური სხეული, გვერდებიდან შებრტყელებული ტანი და თავის მკვეთრი პროფილი, თვალების ზემოთ გააჩნია მკაფიო მახვილი შვერილი. აქვს დიდი დაკბილული ქერცლი, თავი აგრეთვე ქერცლითაა დაფარული. ლაყუჩის სარქველი ქაცვის გარეშეა, წინასარქველის კიდე გლუვია. ქვედა პირი პატარაა. ყბები მხოლოდ ცოტათია წინ გამოშვერილი, ზედა ყბა რამდენადმე გრძელია. ორივე ყბაზე წინ 4–6 მაგარი კბილი აქვს, მათ მოსდევთ ბასრი, დაკლაკნილი კბილები, რომლებსაც მოსდევთ ორი რიგი საღეჭი კბილი. გრძელი, ზურგის გაუნაწილებელი ფარფლი, წარმოდგენილია 11 მჩხვლეტავი და 13–14 რბილი სხივით. ანალურ ფარფლში 3 მჩხვლეტავი და 11–12 რბილი სხივია. მკერდის ფარფლშია 1 მჩხვლეტავი სხივი და 5 რბილი სხივი. შეფერილობა მოვერცხლისფრო-ნაცრისფერია. ფარფლებს ვარდისფერი ელფერი დაჰკრავს. კუდის ფარფლი მუქი არშიით შუაშია, ხოლო ბოლოები თეთრია. ზურგის ფარფლის ბოლო სხივის საფუძველთან აქვს პატარა მოწითალო-მოყავისფრო ლაქები, რომლებიც ქრება თევზის სიკვდილის შემდეგ.
პროპანდრიკული ჰერმაფროდიტია, ე.ი. ახალგაზრდა თევზი 1–2 წლის ასაკში (სიგრძით 20–30 სმ) მამალია, შემდეგ უფრო ზრდასრული თევზი გარდაიქმნება დედლად. ტოფობს ოქტომბრიდან დეკემბრის ჩათვლით.
ოქროსფერი სპარუსის აკვაკულტურით ჯერ კიდევ ძველი რომაელები იყვნენ დაინტერესებულები, რისთვისაც ზღვის წყლით აშენებდნენ სპეციალურ აუზებსა და ტბორებს. თევზის ხელოვნური მოშენება ათვისებული იყო იტალიაში 1981–82 წლებში. 1988–89 წლებიდან დაწყებული დორადას მასშტაბურმა მოშენებამ მიიღო ფართო გავრცელება საბერძნეთში (49 %, 2002 წ. FAO-ს მონაცემებით), თურქეთში (15 %), ესპანეთში (14 %), იტალიაში (6 %) და ხმელთაშუა ზღვის სხვა ქვეყნებში.
დორადას მოშენება ხორციელდება ლაგუნებში (ექსტენსიური და ნახევრადექსტენსიური მეთოდები), აუზებსა და მცურავი ოჩხებით (ინტენსიური მეთოდები). ზღვისპირა ხალხი დორადას მრავალი საუკუნეა რაც საკვებში იყენებს. მისი მომზადება შეიძლება აბსოლუტურად ნებისმიერი საშუალებით. ფასობს გემრიელი ხორცის გამო.
პეტრეშტი (სადგური)
პეტრეშტი  (Petreşti, staţie) — სოფელი მოლდოვაში, უნგენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 91 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 15 ადამიანს შეადგენდა.
მანდაუე
მანდაუე (ოფიციალურად ქალაქი მანდაუე; სებ: Dakbayan sa Mandaue, ტაგ: Lungsod ng Mandaue) — პირველი კლასის მაღალურბანიზებული ქალაქი კუნძულ-პროვინცია სებუზე, ცენტრალური ვისაიასის რეგიონში, ფილიპინებში. 2015 წლის აღწერით, ქალაქის მოსახლეობის რაოდენობა 362 654 ადამიანია.
პეტრეშტი (სადგური)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უნგენის რაიონის სოფლები
მანდაუე
მანდაუე კუნძულ სებუს სამ მაღალურბანიზებულ ქალაქს შორის ერთ-ერთია და სებუს მეტროპოლიური სივრცის ნაწილია. იგი სებუს მეექვსე რაიონის შემადგენლობაში შედის კონსოლასიონისა და კორდოვას მუნიციპალიტეტებთან ერთად. 1991 წლის 15 თებერვალს მანდაუემ მაღალურბანიზებული ქალაქის სტატუსი მიიღო და სებუსგან დამოუკიდებლობა მოიპოვა, მაგრამ 1991 წლის ადგილობრივი მმართველობის კოდის 452-ე განყოფილებისა და 6641-ე რესპუბლიკური აქტის შესაბამისად პროვინციული მოხელეების არჩევნებში მონაწილეობის უფლება მიიღო. 2019 წლის 5 აპრილს, პრეზიდენტ როდრიგო დუტერტემ ხელი მოაწერა კანონს, რომლის მიხედვითაც ქალაქი ცალკე საკანონმდებლო რაიონად ჩამოყალიბდა.
ისტორია
მანდაუე ნახევრად ავტონომიური ქალაქი იყო, თუმცა კვლავ სებუს დაქვემდებარებაში შედიოდა. მიუხედავად იმისა, რომ წლების მანძილზე ქალაქი ესპანელების მიერ ყალიბდებოდა და მოსახლეობა იზრდებოდა, ესპანელებს ქალაქი დამოუკიდებელ მუნიციპალიტეტად არ ჩამოუყალიბებიათ. ქალაქი დამოუკიდებელი მუნიციპალიტეტი რევოლუციის შემდეგ, 1901 წელს გახდა.
გეოგრაფია
მანდაუეს ფართობი 34.87 კმ²-ია. 2015 წლის აღწერით, ქალაქის მოსახლეობის რაოდენობა 362 654 ადამიანია. მანდაუე მე-6 ყველაზე მცირე სამმართველო ერთეულია ფართობის მიხედვით. სებუს ადგილობრივ მმართველობის ერთეულებს შორის ქალაქი ყველაზე პატარაა კორდოვას მუნიციპალიტეტის შემდეგ. მანდაუეს ტერიტორია სებუს მეტროპოლიური სივრცის 4.5%-ია, ხოლოდ სებუს პროვინციის ტერიტორიის 1%-ს წარმოადგენს.
ჩრდილოეთის მიწის ათვისების პროექტის მიხედვით, ამჟამად ჩრდილოეთის სპეციალური ადმინისტრაციული ზონა 180 ჰექტარ მიწას მოიცავს. აქედან 36 ჰექტარი ქალაქს ეკუთვნის. მანდაუე სებუს მეტროპოლიურ სივრცეში ერთ-ერთია იმ ორ ადგილობრივ მმართველობით ერთეულს შორის (მეორე კონსოლასიონის მუნიციპალიტეტია), რომლებიც ზღვის დონიდან 100 მეტრზე დაბლა მდებარეობს.