cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
მეირა კუმარი
მეირა კუმარი (Meira Kumar, मीरा कुमार; დ. 31 მარტი 1945; პანტა, ბრიტანეთის ინდოეთი) — ინდოეთის სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე ლოკ-საბჰას ხუთი მოწვევის დეპუტატი, ადვოკატი და ყოფილი დიპლომატი. პირველი და ჯერჯერობით ერთდერთი ქალი სპიკერი ლოკ-საბჰას ისტორიაში 2009-2014 წლებში. 2004-2009 წლებში ინდოეთის სოციალური სამართლიანობისა და უფლებამოსილების მინისტრი. 2009 წელს მცირე ხნით ეკავა წყლის რესირსების მინისტრის თანამდებობა. პარტია ინდოეთის ეროვნული კონგრესის წევრი. იგი მეორე ქალია, რომელიც ინდოეთის პრეზიდენტობის კანდიდატად წარადგინეს მთავარი პოლიტიკური ბლოკიდან.
ბიოგრაფია
მეირა კუმარი დაიბადა 1945 წლის 31 მარტს პატნის ოლქის, არაჰის რაიონში, ბიჰარის შტატი. მისი მამა ჯაგჯივან რამი იყო ინდოელი პოლიტიკოსი, ხელშეუხებლების კასტის (დალიტების) ლიდერი, მომავალში კი ინდოეთის პრემიერ-მინისტრის მოადგილე, ხოლო დედა ინდრანი დევი. ორივე იბრძოდა ინდოეთის დამოუკიდებლობისათვის. ბაკალავრისა და მაგისტრის სამეცნიერო ხარისხი მიიღო დელის უნივერისტეტში.
დიპლომატიური კარიერა
1973 წელს მეირა კუმარი იწყებს დიპლომატიურ კარიერას და მუშაობა დაიწყო ინდოეთის დიპლომატიურ სამსახურში. მადრიდში ყოფნის დროს მეირა კუმარი სწავლობდა და მიიღო ესპანური ენის დიპლომი. 1976-1977 წლებში მუშაობდა ინდოეთის ესპანეთის საელჩოს თანამშრომლად. დიდ ბრიტანეთში 1977-1979 წლებში და მავრიკის კუნძულებზე. 1980 წლიდან 1985 წლამდე მუშაობდა ინდოეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროში.
პოლიტიკური კარიერა
1984 წელს მეირა კუმარი იწყებს პოლიტიკურ კარიერას. ამ პერიოდში აირჩიეს მერვე მოწვევის ლოკ-საბჰის წევრად უტარ-პრადეშის შტატის ბუჯნორის საარჩევნო ოლქიდან. აჯობა დალისტების ისეთ ცნობილ ლიდერებს როგორებიცაა რამ ვილას პასვანი და მაიავატი (შემდეგში უტარ-პრადეშის შტატის მთავარი მინისტრი). 1996-1997 წლებში XI მოწვევის ლოკ-საბჰას დეპუტატია, ხოლო 1998-1999 წლებში კი — XII მოწვევის ლოკ-საბჰას წევრია. ორივეჯერ აირჩიეს დელის კაროლ-ბაგჰის საარჩევნო ოლქიდან. 1999 წელს კანდიდატი იყო ინდოეთის სახალხო პარტიიდან და წააგო არჩევნები. 2004 წელს კი კვლავ აირჩიეს ლოკ-საბჰაში, ამჯერად XIV მოწვევის დროს და სასარამის საარჩევნო ოლქიდან, ბიჰარის შტატი, სწორედ ამ შტატიდან ადრე აირჩიეს მამამისიც. 2009 წელს ამავე საარჩევნო ოლქიდან კიდევ ერთხელ ხდება XV მოწვევის ლოკ-საბჰის წევრი.
2004-2009 წლებში ეკავა ინდოეთის სოციალური სამართლიანობისა და უფლებამოსილების მინისტრის თანამდებობა. 2009 წელს კი დანიშნეს წყლის რესურსების მინისტრად. ამ დანიშვნიდან სამ დღეში აირჩიეს ლოკ-საბჰას სპიკერად და მინისტრის თანამდებობიდან გადადგა. შესაბამისად იგი გახდა პირველი და ჯერჯერობით ერთადერთი ქალი სპიკერი ლოკ-საბჰას არსებობის ისტორიაში.
2017 წელს მთავარმა პოლიტიკურმა ბლოკმა წარადგინა საპრეზიდენტო კანდიდატად. მიიღო ხმების მხოლოდ 34,35 % და დამარცხდა ინდოეთის სახალხო პარტიის კანდიდატ რამ ნათხ კოვინდთან, რომელმაც დაიკავა კიდეც ქვეყნის მეთაურის თანამდებობა.
პირადი ცხოვრება
მეირა კუმარი გათხოვილია მანჯულ კუმარზე, რომელიც ინდოეთის უზენაესი სასამართლოს ადვიოკატია. მეირა სამი შვილის დედაა. უყვარს ცეცხლსასროლი იარაღიდან სროლა.
სქოლიო
კატეგორია:ინდოელი პოლიტიკოსი ქალები კატეგორია:ინდოელი პოლიტიკოსები კატეგორია:ლოკ-საბჰის სპიკერები
სერბული კულტურა
მინი|თეთრი ანგელოზი. სერბული კულტურა — მოიცავს სერბეთის და ეთნიკური სერბების კულტურას.
სერბული კულტურა იწყება ბალკანეთში სამხრეთ სლავების დასახლებიდან. ადრეული სერბები შესაძლოა განიცდიდნენ პალეო-ბალკანური ხალხების გავლენას. შემდგომში სერბულ კულტურაზე ბიზანტიის იმპერიას ჰქონდა უდიდესი გავლენა. სერბეთში ქრისტიანობა გაავრცელეს ბერძენმა მისიონერებმა და მათვე შეიტანეს კირილიცა. სერბეთის მართლმადიდებელმა ეკლესიამ კონსტანტინოპოლისგან ავტოკეფალია 1219 წელს მიიღო. ოსმალეთის იმპერიამ სერბეთი 1459 წელს დაიპყრო და ოთხი საუკუნე მართავდა. 1718 წლიდან სერბულ კულტურას ჰაბსბურგების მმართველობის ქვეშ განსაკუთრებული აღმავლობის პერიოდი ჰქონდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:სერბული კულტურა
მაიკლ უინსლოუ
მინიატიურა|მაიკლ უინსლოუ, ამერიკელი მსახიობი მაიკლ უინსლოუ (ინგლ. Michael Winslow, 1958 წლის 6 სექტემბერი) — ამერიკელი მსახიობი, კომიკოსი, საზოგადოების უმეტესობა მას იცნობს კომედიური ფილმიდან პოლიციის აკადემია, სადაც ითამაშა ლარველ ჯონსის როლი. უინსლოუ ცნობილია ასევე როგორც „ადამიანი 10 ათასი ხმის ეფექტით“. ის საკუთარი ხმით იმიტაციას უკეთებს ბუნებაში არსებულ თითქმის ყველა ხმას. ცხოვრობს ფლორიდაში.
პაუკარბამბის რაიონი
პაუკარბამბის რაიონი (Distrito de Paucarbamba) — რაიონი პერუში, უანკაველიკის რეგიონის ჩურკამპის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 370 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 947 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 59 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 101.41 კმ²-ია.
ქინდირღა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კახის რაიონის სოფლები
Kia Motors Slovakia
200px|thumb|[[Kia cee'd]] 200px|thumb|[[Kia Sportage]] 200px|thumb|[[Hyundai ix35]] Kia Motors Slovakia — კორეული საავტომობილო კომპანია Kia Motors-ის ქარხანა, რომელიც მდებარეობს სლოვაკეთის ქალაქ ჟილინაში. ქარხნის მშენებლობა 2004 წლის ოქტომბერში დაიწყო და 2005 წლის დეკემბერში დასრულდა. 2006 წლის ივნისში ქარხანამ საცდელ რეჟიმში დაიწყო ფუნქციონირება. პირველი ავტომობილის აწყობა 2006 წლის 7 დეკემბერს დასრულდა.
საწარმო ამჟამად შემდეგი მოდელის ავტომობილებს უშვებს :
ქარხნის საწარმოო სიმძლავრე წელიწადში 300 000 ავტომობილს უდრის. 2008 წელს Kia Motors Slovakia-მ 201 507 ავტომობილი გამოუშვა, რაც 2007 წლის მაჩვენებელზე 38%-ით მეტი იყო. 2006-2008 წლებში ქარხანამ სულ 360 623 ავტომობილი გამოუშვა. Kia Motors Slovakia ძრავების ერთადერთი მწარმოებელია სლოვაკეთში. ქარხანაში ოთხი ტიპის ძრავები იწარმოება: ბენზინის ძრავა (1,4 ლ და 1,6 ლ) და დიზელის ძრავა (1,6 ლ და 2,0 ლ). 2008 წელს ძრავების წარმოების მაჩვენებელმა 176 126 ერთეული შეადგინა, რაც 2007 წლის მაჩვენებელზე 54%-ით მეტი იყო. 2008 წლის მდგომარეობით საწარმოში დასაქმებული იყო 2 700 ადამიანი. Kia Motors Slovakia-ს შემოსავალმა 2008 წელს 1 504,6 მილიონი სლოვაკური კრონა შეადგინა, რაც წინა წლის მაჩვენებელზე 69%-ით მეტი იყო.
2009 წლის ბოლოსათვის ქარხანამ მე-500 000 ავტომობილი გამოუშვა. ეს ავტომობილი Kia cee’d_sw აღმოჩნდა, რომელიც თეთრი ფერისაა და აღჭურვილია დიზელის ძრავითა და მექანიკური სიჩქარეთა გადაცემის კოლოფით. ის ქალაქ მარტინში მდებარე ტრანსპლანტოლოგიის ცენტრს გადაეცა. 2010 წლის 15 იანვარს დაიწყო ავტომანქანა Hyundai ix35-ის წარმოება, რომელიც Kia Motors Slovakia-ს მიერ წარმოებული მესამე მოდელი გახდა.
2009 წელს Kia Motors Slovakia-მ 150 000-ზე მეტი ავტომობილი გამოუშვა. ქარხნის პროდუქციის 38%-ზე მეტს Kia cee’d-ის ხუთკარიანი ვერსია წარმოადგენს. 2009 წელს საწარმოში გამოშვებული ავტომობილების 21% რუსეთში გავიდა ექსპორტზე. 2009 წელს Kia Motors Slovakia-მ 243 000-ზე მეტი ძრავა გამოუშვა, რაც 2008 წლის მაჩვენებელზე 37%-ით მეტი იყო. წარმოებული ძრავების რაოდენობის ზრდა ასევე განაპირობა სამ სმენაში მუშაობის რეჟიმმა, რომელიც პროდუქციის ნოშოვიცეში მდებარე ჩეხური ქარხნის Hyundai Motor Manufacturing Czech-ისთვის მიწოდებით იყო გამოწვეული. ადრე წარმოებული ძრავების გარდა დაიწყო ახალი 1,4 ლიტრიანი დიზელის ძრავების წარმოებაც.
სქოლიო
კატეგორია:სლოვაკეთის საწარმოები კატეგორია:სლოვაკეთის კომპანიები
პუტილოვის ეკლესია
პუტილოვის ეკლესია (Путиловская церковь) ან ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედისა და მოწამე დედოფალ ალექსანდრას ეკლესია (Церковь святителя Николая Чудотворца и мученицы Царицы Александры) — მოქმედი მართლმადიდებლური ეკლესია სანქტ-პეტერბურგში. მდებარეობს შემდეგ მისამართზე: სტაჩეკის პროსპექტი, 48.
ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის, მოსკოვის საპატრიარქოს, სანქტ-პეტერბურგის ეპარქიას.
ისტორია
პეტერგოფის გზაზე, პუტილოვის ქარხანასთან ეკლესიის მშენებლობა დაიწყო 1901 წელს და გაგრძელდა ხუთი წელი. მშენებლობა ქარხნის მუშების ფინანსებით მიმდინარეობდა. პროექტის ავტორი იყო ხუროთმოძღვარი ვასილი კოსიაკოვი, რომელმაც ფასადი გააფორმა ფსევდორუსულ სტილში.
1906 წლის 22 მაისს წმინდა ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედისა და მოწამე დედოფალ ალექსანდრას სახელობის ეკლესია აკურთხეს. 1907 წელს ქვედა სართულზე აკურთხეს დიდმოწამე წმინდა გიორგის სახელობის ეგვტერი, სადაც გადაასვენეს პუტილოვის ქარხნის მფლობელის, სანქტ-პეტერბურგის საზღვაო ნავსადგურისა და საზღვაო არხის მშენებლის ნიკოლოზ პუტილოვისა და მისი ცოლის ნეშტი.
1918 წელს, საბჭოთა ხელისუფლების დამყარებისთანავე დააპატიმრეს და ძალიან მალევე დახვრიტეს პუტილოვის ტაძრის წინამძღვარი მღვდელი პავლე სმირნოვი. 1922 წელს პუტილოვის ქარხნის მუშებმა წინააღმვეგობა გაუწიეს ბოლშევიკებს, რომლებიც ცდილობდნენ საეკლესიო ფასეულობების გატაცებას.
1925 წელს ეკლესია დახურეს და გადააკეთეს არქიტექტორ ალექსანდრე ნიკოლსკის პროექტის მიხედვით კონსტრუქტივიზმის სტილში და მასში გახსნეს ქახნის კლუბი „წითელი პუტილოველი“. 1945 წელს იდევ ერთხელ გადააკეთეს სტალინური არქიტექტურის სტილში. ომის შემდეგ ყოფილ ეკლესიაში განათავსეს ფაბრიკა.
1990-იან წლებში ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედისა და დედოფალ ალექსანდრას ეკლესიის საზოგადოება აღსდგა. შენობის უკანასკნელმა მფლობელმა - საფეიქრო-საგალანტერიო გაერთიანება „სევერმა“ - შენობა 2005 წელს გადასცა სანქტ-პეტერბურგის ეპარქიას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ტაძრები კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
მარწყვის მდელო
მარწყვის მდელო (Smultronstället) — ინგმარ ბერგმანის 1957 წლის ფილმი. ფილმმა მიიღო ოქროს დათვი. მას ბერგმანის საუკეთესო ფილმად მიიჩნევენ.
სკანდალის ანატომია
სკანდალის ანატომია (Anatomy of a Scandal) — ამერიკული ანთოლოგიური თრილერი, სარა ვონის რომანის ადაპტაცია. სერიალი შედგება ექვსი ეპიზოდისგან, ხოლო პრემიერა Netflix- ზე 2022 წლის 15 აპრილს შედგა.
სოფი უაითჰაუსი, ბრიტანელი ტორიელი დეპუტატის ჯეიმზ უაითჰაუსის მეუღლე, გაიგებს, რომ მის ქმარს რომანი აქვს თანაშემწეთან. ახალი ამბავი გასაჯაროვდება და შეცვლის მათ სიცოცხლეს. კიდევ უფრო უარესი ის არის რომ, ჯეიმზს ბრალს სდებენ გაუპატიურებაში და სასამართლოს წინაშე წარდგენა უწევს.
წარმოება
Netflix-მა 2020 წლის მაისში გამოაცხადა, რომ სერიალის გადაღება მზადდება, რომელიც სარა ვონის რომანის ადაპტაცია იქნებოდა. სერიალის გადაღებები 2020 წლის ოქტომბერში დაიწყო. გადაღებები ასევე მიმდინარეობდა წმინდა გიორგის სახელობის დაწყებით სკოლაში ჰანოვერ-სკვერზე, მაიფეირში, ლონდონში. სექტემბერში სერიალში მონაწილეობის მისაღებად მიიწვიეს სიენა მილერი, მიშელ დოკერმი და რუპერტ ფრენდი. ნაომი სკოტმა სერიალში მონაწილეობა დეკემბერში მიიღო, ხოლო ბენ რედკლიფმა — 2021 წლის იანვარში.
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ტელეპროგრამები კატეგორია:ამერიკული თრილერი ტელესერიალები
სიმფონია № 2 (მალერი)
სიმფონია №2, ასევე ცნობილი, როგორც „აღდგომის სიმფონია“ — გუსტავ მალერის სიმფონია, რომელიც 1888-1894 წლებში დაიწერა და პირველად 1895 წელს შესრულდა. კომპოზიტორის სიცოცხლეში მისი ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული და წარმატებული ნაწარმოები იყო. ეს იყო პირველი დიდი ზომის ნამუშევარი, რომელშიც ჩამოყალიბებულია კომპოზიტორის ხედვა საიქიო ცხოვრების ხიბლსა და მკვდრეთით აღდგომაზე. ამ მასშტაბურ სიმფონიაში მალერმა კიდევ უფრო განავითარა „შორეული ხმოვანება“ და შექმნა „თვითკმარი სამყარო“, ასპექტები, რომლებიც მის პირველ სიმფონიაშიც იყო მოცემული. ნაწარმოები ოთხმოციდან ოთხმოცდაათ წუთამდე გრძელდება და მოხერხებულობისთვის, მის ტონალობად დო მინორი სახელდება ხოლმე, თუმცა „ახალი გროუვის მუსიკისა და მუსიკოსების ლექსიკონში“ ტონალობად მითითებულია დო მინორი – მი მაჟორი. BBC Music Magazine–ის მიერ 2016 წელს ჩატარებულ გამოკითხვაში დირიჟორებმა მალერის მე-2 სიმფონია ყველა დროის უდიდეს სიმფონიებს შორის მეხუთე ადგილას დაასახელეს.
შექმნის ისტორია
1888 წელს მალერმა დაასრულა ერთნაწილიანი სიმფონიური პოემა, სახელად Totenfeier („დაკრძალვის რიტუალები“), რომელიც, მოგვიანებით, მეორე სიმფონიის პირველი ნაწილი გახდა. ამავე წლით თარიღდება მეორე ნაწილის რამდენიმე მონახაზიც. მალერი ხუთი წელი ფიქრობდა, გამოეყენებინა თუ არა Totenfeier რომელიმე სიმფონიის საწყის ნაწილად, თუმცა, ხელნაწერზე მის სათაურში სწორედ „სიმფონია“ აქვს მითითებული. 1893 წელს დაწერა მეორე და მესამე ნაწილი. ფინალი პრობლემატური აღმოჩნდა. მალერი დარწმუნებული იყო, რომ ვოკალური ფინალი უნდოდა, თუმცა, ძალიან კარგად ესმოდა, რომ უცილობელ შედარებებს გამოიწვევდა ბეთჰოვენის მეცხრე სიმფონიასთან – ორივე სიმფონიას ბოლო ნაწილის ცენტრში ქორალი აქვს, ორივეს ფინალი წინა ნაწილებიდან აღებული მასალით იწყება და ზომითაც მათ ბევრად აჭარბებს. შესაფერისი ტექსტის პოვნაც ხანგრძლივი და რთული პროცესი აღმოჩნდა.
1891 წელს მალერმა ჰამბურგის სახელმწიფო ოპერაში დაიწყო მუშაობა, რა დროსაც აღმოაჩინა, რომ ქალაქში მეორე უმნიშვნელოვანესი დირიჟორი ჰანს ფონ ბიულოვი იყო, რომელიც სიმფონიურ კონცერტებს ხელმძღვანელობდა. ბიულოვზე, რომელიც კეთილი ბუნებით სულაც არ იყო ცნობილი, მალერმა კარგი შთაბეჭდილება მოახდინა. მას კომპოზიტორის მხარდაჭერა არც მაშინ შეუწყვეტია, როცა ვერ გაიგო და არ მოეწონა Totenfeier, რომელიც მალერმა მისთვის ფორტეპიანოზე დაუკრა. მისი თქმით, Totenfeier-თან შედარებით ვაგნერის „ ტრისტან და იზოლდა“ ჰაიდნის სიმფონიასავით ჟღერდა. როცა ბიულოვის ჯანმრთელობა გაუარესდა, იგი მალერმა შეცვალა. მისმა გარდაცვალებამ, 1894 წელს, კომპოზიტორზე ძლიერ იმოქმედა.
დირიჟორის დაკრძალვაზე მან მოისმინა ფრიდრიხ გოტლიბ კლოპშტოკის „აღდგომა“ (Die Auferstehung): „აღდექ, დიახ, შენ კვლავ აღდგები / ჩემო მტვერო“. „ეს მეხის დაცემასავით იყო. – სწერდა მალერი დირიჟორ ანტონ სეიდლს, – და ყველაფერი ჩემთვის ნათელი და გასაგები გახდა.“ მალერმა გამოიყენა კლოპშტოკის ჰიმნის პირველი ორი ლექსი და შემდგომ, თავისი დაამატა, რომელიც უფრო ღიად ეხება გამოხსნას და აღდგომას. 1894 წელს დაასრულა ფინალი და მოახდინა პირველი ნაწილის გაორკესტრების რევიზია, შემდეგ კი სიმღერა Urlicht („პირველქმნილი ნათელი“) ბოლოს წინა ნაწილად ჩასვა. ეს სიმღერა, სავარაუდოდ, 1892 ან 1893 წელს იყო დაწერილი.
მალერმა სიმფონიისთვის თავდაპირველად შეიმუშავა თხრობითი სახის პროგრამა (მისი რამდენიმე ვარიანტი), რომელიც რამდენიმე მეგობარს გააცნო, მათ შორის, ნატალი ბაუერ-ლეხნერს და მაქს მარშალკს; 1901 წლის 20 დეკემბრის დრეზდენის პრემიერისთვის კი პროგრამის სახითაც დაბეჭდა. ამ პროგრამის მიხედვით, პირველი ნაწილი წარმოადგენს დაკრძალვას და სვამს ისეთ შეკითხვებს, როგორიცაა „არის თუ არა სიცოცხლე სიკვდილის შემდეგ?“ მეორე ნაწილი გარდაცვლილის ცხოვრების ბედნიერი დროების გახსენებაა, მესამე წარმოადგენს ცხოვრების, როგორც უმიზნო პროცესის ხედვას, მეოთხე კი მისგან გათავისუფლების სურვილს. მეხუთე ნაწილი, მესამეს ეჭვებთან და პირველის კითხვებთან დაბრუნების შემდეგ, სრულდება მარადიული, ტრანსცენდენტული განახლების იმედით. ამ თემამ შემდგომში მალერის „დედამიწის სიმღერაში“ (Das Lied von der Erde) განიცადა ტრანსფიგურაცია. მოგვიანებით, მალერმა პროგრამის ყველა ვერსია მიმოქცევიდან ამოიღო.
გამოცემა
ნაწარმოები პირველად 1897 წელს, ფრიდრიხ ჰოფმაისტერმა გამოსცა. გამოცემის უფლება შემდეგ იოზეფ ვაინბერგერს გადაეცა, ბოლოს კი Universal Edition-ს, რომელმაც 1910 წელს მეორე გამოცემა დაბეჭდა. მესამე გამოცემა 1952 წელს გამოქვეყნდა, ხოლო მეოთხე, კრიტიკულად რედაქტირებული გამოცემა, 1970 წელს, ორივე Universal Edition-ის მიერ. მალერის სიმფონიების სრული კრიტიკული გამოცემის ფარგლებში, რომელიც გუსტავ მალერის საზოგადოების ძალისხმევით განხორციელდა, სიმფონია კიდევ ერთხელ, ერთობლივად გამოსცა Universal Edition-მა და კაპლანის ფონდმა. მისი მსოფლიო პრემიერა 2005 წლის 18 ოქტომბერს შედგა ლონდონის Royal Albert Hall-ში, სადაც სამეფო ფილარმონიულ ორკესტრს გილბერტ კაპლანი დირიჟორობდა.
ძველი ვერსიები ხელახლა გამოსცა Dover-მა და Boosey & Hawkes-მა. კაპლანის ფონდმა ასევე გამოაქვეყნა ახალი გამოცემა დამატებითი მასალებით 1986 წელს. 1989 წელს გამოიცა ბრუნო ვალტერის მიერ მომზადებული არანჟირება ფორტეპიანოსთვის (ოთხი ხელისთვის).
ინსტრუმენტული შემადგენლობა
მალერის მე-2 სიმფონია დიდი ზომის ორკესტრისთვისაა განსაზღვრული, ქვემოთ მოცემული შემადგენლობით:
ფორმა
ნაწარმოები, დასრულებული ფორმით, 5 ნაწილისგან შედგება:
I. Allegro maestoso
პირველი ნაწილი შემდეგნაირადაა აღნიშნული: Mit durchaus ernstem und feierlichem Ausdruck, რაც გამოხატვის სერიოზულ და ცერემონიულ ხასიათს მოითხოვს. იგი დო მინორშია დაწერილი, მაგრამ რამდენიმე სხვადასხვა კილოში მოძრაობს და სამგლოვიარო მარშს წააგავს:
სტრუქტურის თვალსაზრისით მოდიფიცირებულ სონატურ ფორმაშია. ექსპოზიცია სახეცვლილად მეორდება მე-4-დან მე-15 სარეპეტიციო ნიშნამდე, ისევე, როგორც ამას ბეთჰოვენი აკეთებდა თავის გვიანდელ სიმებიან კვარტეტებში. განვითარებაში მოცემულია რამდენიმე იდეა, რომელიც მოგვიანებითაცაა გამოყენებული, მათ შორის, თემა, რომელიც საგალობელ Dies irae-ზეა დაფუძნებული.
შუქდიური
შუქდიური (Shukdyur) — სოფელი აზერბაიჯანში, აღდაშის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აღდაშის რაიონის სოფლები
სიმფონია № 2 (მალერი)
I. Allegro maestoso
მეორედ დო მაჟორში გვხვდება, ტონალობაში, რომელსაც რეკაპიტულაციამდე არ ველით, სადაც ის თავდაპირველ მი მაჟორშია წარმოდგენილი. სიმფონიის საბოლოო მიზანი მი მაჟორი მხოლოდ მინიშნებულია მე-17 სარეპეტიციო ნიშნის შემდეგ საყვირების თემაში, რომელიც მოგვიანებით, ფინალშიც ბრუნდება.
პარტიტურაში მოცემულია მალერის ინსტრუქცია 5-წუთიანი შესვენების გამოცხადებაზე ამ ნაწილის შემდეგ, რომელსაც დღეს იშვიათად, ან მხოლოდ ნაწილობრივ ითვალისწინებენ. იულიუს ბუთსმა პირადად მიიღო ეს მითითება კომპოზიტორისგან 1903 წელს, დიუსელდორფში სიმფონიის შესრულებამდე, თუმცა, არჩია, ხანგრძლივი პაუზა მეოთხე და მეხუთე ნაწილებს შორის გამოეყენებინა, რისთვისაც მალერისგან ქება დაიმსახურა სწორი ხედვის, მგრძნობიარობის და გამბედაობის გამო.
მალერის მითითების შესრულების პრაქტიკული გზა არის სოლისტების და გუნდის შემოყვანა სცენაზე პირველი ნაწილის შემდეგ. ეს ქმნის ბუნებრივ გამყოფს პირველ ნაწილსა და სიმფონიის დანარჩენ ნაწილებს შორის და მომღერლებიც არ არიან იძულებული, ოც წუთზე მეტ ხანს სცენაზე ისხდნენ. დაახლოებით იგივე მოსაზრებით, მალერის მე-3 სიმფონიის პირველი ნაწილის შემდეგ, ნაწარმოების ხანგრძლივობის გამო რეკომენდებულია (და მითითებულია თავად კომპოზიტორის მიერაც) ნამდვილი შესვენების გამოცხადება, როგორც ოპერის ნაწილებს შორის. მე-2 სიმფონიის მსგავსად, დღესდღეობით ეს რეკომენდაციაც იშვიათად სრულდება.
II. Andante moderato
მეორე ნაწილი იწყება მითითებით: ''Sehr gemächlich. Nie eilen. (ძალიან მსუბუქად. აუჩქარებლად.)'' იგი წარმოადგენს დელიკატურ ლენდლერს ლა მაჟორში,
თუმცა, შეიცავს ორ კონტრასტულ მონაკვეთს შედარებით მუქი შეფერილობის მუსიკით.
ეს ნელი ნაწილი კონტრასტულია მისი წინა და მომდევნო ნაწილებისა და სტრუქტურულად მალერის მთელს შემოქმედებაში ერთ-ერთი უმარტივესია. ის წარმოადგენს ბედნიერი მომენტების გახსენებას გარდაცვლილის ცხოვრებიდან.
III. In ruhig fließender Bewegung (წყნარად მიმდინარე მოძრაობით)
მესამე ნაწილი არის სკერცო დო მინორში. ის იწყება ლიტავრის ორი ძლიერი, მოკლე დარტყმით, რომელსაც უფრო მსუბუქი დარტყმები მოჰყვება. ისინი ქმნიან ტემპს ამ ნაწილისთვის, რომელშიც ებრაულ ხალხურ მუსიკაზეც არის მინიშნებები.
ნაწილის ბოლოში არსებულ კულმინაციას მალერი ზოგჯერ „სასოწარკვეთილ ყვირილს“, ზოგჯერ კი „სიკვდილის კივილს“ უწოდებდა.
ეს ნაწილი დაფუძნებულია მალერის მუსიკაზე ლექსისთვის „ანტონ პადუელის ქადაგება თევზების მიმართ“ (Des Antonius von Padua Fischpredigt). იგი ნაწილია სიმღერების ციკლისა „ბიჭუნას ჯადოსნური ბუკი“ (Des Knaben Wunderhorn), რომელსაც კომპოზიტორი თითქმის იმავდროულად წერდა. როგორც მიმოწერიდან ჩანს, მალერს ამხიარულებდა იმის წარმოდგენა, რომ მუსიკის მხიარულ ხასიათში ვინმეს შეიძლება ეგულისხმა, რომ წმ. ანტონ პადუელი მთვრალი იყო, როცა თევზებს უქადაგებდა. 1967-1968 წლებში ეს ნაწილი გამოიყენა ლუჩიანო ბერიომ თავის Sinfonia-ში, როგორც ჩარჩო დასავლური კლასიკური მუსიკის ნიმუშებისგან შედგენილი მუსიკალური კოლაჟის ასაწყობად.
IV. „Urlicht“
მეოთხე ნაწილი, Urlicht („პირველქმნილი ნათელი“) იწყება აღნიშვნით: Sehr feierlich, aber schlicht (ძალიან სერიოზულად, მაგრამ უბრალოდ). ისიც სიმღერაა „ჯადოსნური ბუკიდან“, რომელსაც ალტი მღერის და ასრულებს ფინალის შესავლის ფუნქციას. სიმღერა, რომელიც შორეულ, რე მაჟორის ტონალობაშია, გამოხატავს ამქვეყნიური წუხილისგან გათავისუფლების სურვილს და პირდაპირ გადადის ფინალურ ნაწილიში.
V. Im Tempo des Scherzos (სკერცოს ტემპში)
ფინალი ყველაზე ხანგრძლივია და ჩვეულებრივ, ნახევარ საათზე მეტ ხანს გრძელდება. დაყოფილია ორ დიდ ნაწილად. პირველი ნაწილი ინსტრუმენტული და ძალზედ ეპიზოდურია, შეიცავს ბევრ სხვადასხვა კილოს, ტემპსა და ტონალობას, ხოლო მასალის უდიდესი ნაწილი ემყარება წინა ნაწილებს. მიუხედავად ამისა, მიჰყვება სონატის ზოგად პრინციპებს, ახალი თემები მეორდება და იცვლება. მეორე ნაწილი გუნდის შემოსვლით იწყება და მისი ფორმა გამოყენებული ტექსტითაა ნაკარნახევი.
ნაწილს ხსნის მოზრდილი შესავალი, რომელიც იწყება „სასოწარკვეთილი ყვირილით“, რომელიც მესამე ნაწილის კულმინაციას წარმოადგენდა. მას მოსდევს მშვიდი შემოსვლა თემისა, რომელიც, მოგვიანებით, საგუნდო ნაწილის სტრუქტურულ ელემენტად იქნება გამოყენებული და ვალტორნების გამოძახილი სცენის მიღმა. პირველი თემატური ჯგუფი იმეორებს Dies irae-ს თემას პირველი ნაწილიდან, შემდეგ კი შემოჰყავს „აღდგომის“ თემა, რომელზეც გუნდი პირველ ფრაზას მღერის. მეორე თემა წარმოადგენს გრძელ საორკესტრო რეჩიტატივს, რომელიც სოლო ალტის მუსიკაა საგუნდო სექციაში. ექსპოზიცია სრულდება პირველი თემატური ჯგუფის გამეორებით. ეს ხანგრძლივი შესავალი გვაცნობს რამდენიმე თემას, რომელიც ფინალის საგუნდო ნაწილში მნიშვნელოვანი გახდება.
განვითარების სექციას, რომელებსაც დაფდაფები და გონგები იწყებენ, მალერი „მკვდართა მარშს“ უწოდებდა ხოლმე. გარდა Dies irae-ს და აღდგომის თემებისა, ამ ნაწილში აგრეთვე ეპიზოდურად მოცემულია სხვა თემებიც, ძირითადად ადრინდელ მასალაზე დაყრდნობით. რეკაპიტულაცია კვეთს მარშს და მასში პირველი თემატური ჯგუფი მხოლოდ ნაწილობრივაა გამეორებული. საორკესტრო რეჩიტატივი მთლიანად არის გამეორებული და ამჯერად, მასში ჩართულია მეტალის ჩასაბერები და პერკუსია სცენის მიღმიდან (რასაც ზოგი აპოკალიფსის შვიდ საყვირთან აკავშირებს). ამას მივყავართ კულმინაციასთან, რომლის შემდეგაც შესავლის თემა მეორდება, ვალტორნების გამოძახილს კი ქორალის სექცია შემოჰყავს.
ტონალურად, პირველი, ინსტრუმენტული ნაწილი ფა მინორშია. შესავლის შემდეგ, რომელშიც ორი სხვა ტონალობაცაა მოცემული წინა ნაწილებიდან, პირველი თემატური ჯგუფი მთლიანად ფა მინორშია წარმოდგენილი, ხოლო მეორე - სუბდომინანტურ სი მინორში. პირველი ჯგუფის გამეორება დომინანტურ დო მაჟორშია. განვითარების სექცია რამდენიმე ტონალობაში მოძრაობს, მათ შორის, მედიანტურ ლა მაჟორში და პარალელურ ფა მაჟორში. პირველი ნაწილისგან განსხვავებით, მეორე თემის რეკაპიტულაცია, როგორც მოსალოდნელია, ტონიკაში ხდება. შესავლის გამეორება კი თემატურადაც და ტონალურადაც მეორე დიდ ნაწილზე გადასვლაა, რომელიც სოლ მაჟორში იწყება.
საგუნდო სექციაში წინა ნაწილების თემებია გამოყენებული და მისი სტრუქტურა, ძირითადად, ტექსტს ემყარება. ქვედა სი, რომელიც ბანის საგუნდო პარტიაში ოთხჯერ გვხვდება, სტანდარტულ კლასიკურ რეპერტუარში ყველაზე დაბალი ვოკალური ნოტია. მალერის მითითებით, ბანები, რომლებსაც ამ ნოტის სიმღერა არ შეუძლიათ, უმჯობესია ჩუმად იყვნენ, ვიდრე ოქტავით მაღლა იმღერონ. პირველ ორ ლექსს ინსტრუმენტული ინტერლუდია მოჰყვება. ალტოს და სოპრანოს სოლო, „O Glaube“,
რომელიც ზემოხსენებული რეჩიტატივის მელოდიაზეა დაფუძნებული, წინ უძღვის მეოთხე ლექსს, ხოლო მეხუთე ორი სოლისტის დუეტს წარმოადგენს. პირველი ორი ლექსი სოლ მაჟორშია, სოლოები და მეოთხე ლექსი სი მინორში (რომელშიც რეჩიტატივის მელოდია თავდაპირველად გაჟღერდა), ხოლო დუეტი - ლა მაჟორში. საბოლოო მიზანი, მი მაჟორი, დო მინორის პარალელური მაჟორი, სოლისტების შემდეგ გუნდის შემოსვლისას მიიღწევა, სიტყვებზე „Mit Flügeln“,
თუმცა რვა ტაქტის შემდეგ მუსიკა სოლ მაჟორში ინაცვლებს (კადანსის გარეშე).
მი მოულოდნელად ბრუნდება ტექსტით „Sterben werd' ich um zu leben“ და ნამდვილი კადანსიც ბოლო ლექსის სუსტ დროზე იწყება, სადაც აქამდე მდუმარე ორღანი შემოდის (აღნიშვნით volles Werk, მთლიანი ორღანი). გუნდისთვის მოცემულია მითითება mit höchster Kraft (უმაღლესი ძალით). ინსტრუმენტული კოდა ამავე ტონალობაშია და თან დიდი ზარების რეკვა ახლავს. მალერმა ამ მიზნით ნამდვილი საეკლესიო ზარებიც კი შეიძინა, რადგან სხვა საშუალებებით მიღებულმა ხმოვანებამ არ დააკმაყოფილა. ამ ნაწილის შესახებ ის წერდა: „დაძაბულობა, რომელიც ფინალურ კულმინაციამდე იზრდება ისეთი უზარმაზარია, რომ ახლა, როცა უკვე დასრულდა, არც კი ვიცი, როგორ დავწერე.“
ტექსტი
შენიშვნა: ქვემოთ მოცემული ტექსტი გადმოთარგმნილია სიტყვა-სიტყვით, სტრიქონების შესაბამისად, რიტმის და მეტრის გაუთვალისწინებლად.
მეოთხე ნაწილი
<poem lang="de" style="float:left;">გერმანულად
Urlicht O Röschen rot! Der Mensch liegt in größter Not! Der Mensch liegt in größter Pein! Je lieber möcht' ich im Himmel sein. Da kam ich auf einen breiten Weg: Da kam ein Engelein und wollt' mich abweisen. Ach nein! Ich ließ mich nicht abweisen! Ich bin von Gott und will wieder zu Gott! Der liebe Gott wird mir ein Lichtchen geben, Wird leuchten mir bis in das ewig selig Leben!
—Des Knaben Wunderhorn <poem style="margin-left:2em; float:left;">ქართულად
პირველქმნილი ნათელი ო, პატარა წითელო ვარდო! ადამიანი უდიდეს გაჭირვებაშია! ადამიანი უდიდეს ტკივილშია! ნეტავ, ზეცაში ვიყო. ფართო გზაზე აღმოვჩნდი, როცა პატარა ანგელოზი მოვიდა და ჩემი უკან გაბრუნება სურდა. არა! არ დავანებებდი ჩემს უკან დაბრუნებას! ღმერთისგან ვარ და ღმერთთან უნდა მივიდე! მოსიყვარულე ღმერთი მცირედ ნათელს მომანიჭებს, რომელიც გამინათებს გზას იმ მარადიულ, ნეტარ ცხოვრებაში!
მეხუთე ნაწილი
Note: პირველი ორი სტროფი მალერმა ფრიდრიხ გოტლიბ კლოპშტოკის ლექსიდან „აღდგომა “(Die Auferstehung) აიღო, დანარჩენი კი („O glaube“-დან) თავად დაამატა.
<poem lang="de" style="float:left;">Original German
Aufersteh'n, ja aufersteh'n Wirst du, Mein Staub, Nach kurzer Ruh'! Unsterblich Leben! Unsterblich Leben wird der dich rief dir geben!
Wieder aufzublüh'n wirst du gesät! Der Herr der Ernte geht und sammelt Garben uns ein, die starben!
—	ფრიდრიხ კლოპშტოკი
O glaube, mein Herz, o glaube: Es geht dir nichts verloren! Dein ist, ja dein, was du gesehnt! Dein, was du geliebt, Was du gestritten!
O glaube Du wardst nicht umsonst geboren! Hast nicht umsonst gelebt, gelitten!
Was entstanden ist Das muss vergehen! Was vergangen, auferstehen! Hör' auf zu beben! Bereite dich zu leben!
Mit Flügeln, die ich mir errungen, In heißem Liebesstreben, Werd' ich entschweben Zum Licht, zu dem kein Aug' gedrungen!
Sterben werd' ich, um zu leben! Aufersteh'n, ja aufersteh'n wirst du, mein Herz, in einem Nu! Was du geschlagen zu Gott wird es dich tragen!
—	გუსტავ მალერი <poem style="margin-left:2em; float:left;">ქართულად
ხელახლა აყვავებისთვის იყავი დათესილი! მოსავლის უფალი მოდის და გვაგროვებს, როგორც თავთავებს, ჩვენ, ვინც მოვკვდით. გჯეროდეს, ჩემო გულო, გჯეროდეს: არაფერია შენთვის დაკარგული! შენია, დიახ, შენი, რაც გსურდა, შენია, რაც გიყვარდა, რისთვისაც იბრძოდი!
რაც შეიქმნა, უნდა მოკვდეს, რაც მოკვდა, უნდა აღდგეს! შეწყვიტე კანკალი! მოემზადე სიცოცხლისთვის!
ო, ტკივილო, რომელიც ყველაფერს კვეთ, მე შენ დაგისხლტი! ო, სიკვდილო, ყველაფრის დამპყრობელო, ახლა შენ ხარ დაპყრობილი!
მოვკვდები, რათა ვიცოცხლო. აღდეგ, დიახ, აღდეგ, ჩემო გულო, ერთ წამში! ის, რისთვისაც იტანჯებოდი, ღმერთთან მიგიყვანს!
პრემიერა საქართველოში
მალერის მე-2 სიმფონიის პრემიერა საქართველოში 2019 წლის 8 სექტემბერს, წინანდლის პირველი მუსიკალური ფესტივალის გახსნაზე შესრულდა. სპეციალურად ფესტივალისთვის ჩამოყალიბებულ პან-კავკასიურ ახალგაზრდულ ორკესტრს და თბილისის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო თეატრის გუნდს იტალიელი დირიჟორი, ჯანანდრეა ნოზედა ხელმძღვანელობდა. სოლისტები იყვნენ ინგ ფანგი და ქეთევან ქემოკლიძე
პარტიტურა
ორიგინალი ხელნაწერი პარტიტურა მალერის ქვრივმა ვილემ მენგელბერგს გადასცა 1920 წელს გამართულ მალერის ფესტივალზე, რომელიც მენგელბერგმა ამსტერდამის Concertgebouw Orchestra-სთან ერთად ჩაატარა. 1984 წელს ის მენგელბერგისგან გილბერტ კაპლანმა შეიძინა, რომელიც ამ სიმფონიას სამოყვარულო დონეზე დირიჟორობდა.
2016 წლის 29 ნოემბერს აღნიშნული პარტიტურა ლონდონის სოთბის აუქციონზე 4.5 მილიონ ფუნტ სტერლინგად გაიყიდა, რაც მუსიკალურ ხელნაწერში გადახდილ ყველაზე მაღალ ფასს წარმოადგენს. ოთხ პრეტენდენტს შორის გამარჯვებულმა მყიდველმა ანონიმურად დარჩენა ამჯობინა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მალერის სიმფონიები
გიფჩაგი
გიფჩაგი  (Qıpçaq) — სოფელი აზერბაიჯანში, შაქი-ზაქათალის რეგიონის კახის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 616 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კახის რაიონის სოფლები
კეი ჯეი აფა
მინი|220პქ|კეი ჯეი 2017 წელს კენეტი ჯეიმზ ფიცჯერალდ „კეი ჯეი“ აფა (Keneti James Fitzgerald „KJ“ Apa; დ. 17 ივნისი, 1997) — ახალზელანდიელი მსახიობი. იგი ცნობილია არჩი ენდრიუსის როლით დრამატული ტელესერიალიდან „რივერდეილი“.
იგი პირველად ეკრანებზე 2013 წელს გამოჩნდა და დღემდე აქტიურად მოღვაწეობს კინოში. განსაკუთრებული პოპულარობა ტელესერიალ „რივერდეილმა“ მოუტანა, სადაც ასრულებს ერთ-ერთი მთავარი პერსონაჟ არჩი ენდრიუსის როლს. 2013-2015 წლებში მონაწილეობდა ტელესერიალ „შორტლანდ-სტრიტში“.
ბერთა ბურგუნდიელი
ბერთა ბურგუნდიელი (Bertha von Burgund, Berthe de Bourgogne; დ. 964 — გ. 16 იანვარი, 1010) — ველფების დინასტიის წარმომადგენელი. ბურგუნდიის მეფე კონარდ I-ისა და დედოფალ მატილდა ფრანგის ასული. საფრანგეთის დედოფალი 996-1000 წლებში როგორც რობერ II-ის მეორე ცოლი.
ბიოგრაფია
ბერთა დაიბადა 964 წელს. იგი იყო ბურგუნდიის მეფე კონრად I-ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ მატილდა ფრანგის უფროსი ასული. მას სახელი მამის დედის, დედოფალ ბერთა შვაბიელის პატივსაცემად დაარქვეს. დედის მხრიდან მისი ბებია-ბაბუა საფრანგეთის მეფე ლუი IV და დედოფალი გერბერგა საქსონიელი იყვნენ.
983 წელს ბერთა მიათხოვეს ბლუას გრაფ ოდო I-ს, რომელთანაც მას შვიდი შვილი შეეძინა.
996 წელს ქმრის გარდაცვალების შემდეგ, ბერთა მალევე ცოლად გაჰყვა საფრანგეთის ახლადგაქნორწინებულ მეფე რობერ II-ს, რომელსაც იმედი ჰქონდა, რომ თავისი ნაყოფიერებით ცნობილი ბერთა შვილებს გაუჩენდა. აქამდე რობერს ცოლად ბერნარდ II-ის ასული როზალა იტალიელი ჰყავდა, რომელსაც ბერთას მსგავსად პირველ ქმართან შვილები ჰყავდა, თუმცა რობერთან ვერ გააჩინა. ამის გამო, ცხადია კაპეტინგების დინასტია სერიოზული საფრთხის ქვეშ იდგა.
თავიდან მათი ქორწინება უკანონოდ ითვლებოდა, თუმცა საბოლოოდ რომის პაპმა გრიგოლ V-მ ეს ქორწინება ლეგიტიმურად სცნო. მალევე ბერთასა და რობერს შვილი შეეძინა, თუმცა იგი მალევე დაიღუპა. ამის შემდეგ, რამდენიმე წელი ბერთა ბავშვს ვეღარ აჩენდა, რის გამოც რობერ II-მ პაპ სილვესტერ II-ს ბერთასთან განქორწინება სთხოვა. 1000 წელს რომის პაპმა მათი ქორწინების ანულირება მოახდინა, რის შემდეგაც ბერთას ჩამოერთვა საფრანგეთის დედოფლის წოდება.
სულ მალე რობერმა მესამედ იქორწინა კონსტანსია დ'არლზე, რომელთანაც საბოლოოდ შეეძინა მემკვიდრეები. თავად ბერთა გარდაიცვალა 1010 წლის 16 იანვარს.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 964 კატეგორია:გარდაცვლილი 16 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1010 კატეგორია:ველფების დინასტია კატეგორია:საფრანგეთის დედოფლები
საქართველოს არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სია
სქოლიო
*
ტანგანიიკის რესპუბლიკა
ტანგანიიკის რესპუბლიკა (Republic of Tanganyika) — სახელმწიფო დიდი ბრიტანეთის ყოფილ სამანდატო ტერიტორიაზე. ქვეყანა არსებობდა 1961–1964 წლებში, ნიასას, ტანგანიიკასა და ვიქტორიას ტბებს და ინდოეთის ოკეანეს შორის მდებარე ტერიტორიაზე. 1885–1919 წლებში გერმანიის აღმოსავლეთი აფრიკის კოლონიის ნაწილი, ამჟამად ტანზანიის კონტინენტური ნაწილი.
ისტორია
ქვეყანამ დამოუკიდებლობა მოიპოვა 1961 წლის 9 დეკემბერს. ზუსტად ერთი წლის შემდეგ გამოცხადდა რესპუბლიკად და გაერთიანდა ერთა თანამეგობრობის ფარგლებში. 1964 წელს ზანზიბარისა და პემბის სახალხო რესპუბლიკასთან გაერთიანების შემდეგ ჩამოყალიბდა ტანზანიის გაერთიანებული რესპუბლიკა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ტანზანიის ისტორია კატეგორია:ისტორიული სახელმწიფოები კატეგორია:ცივი ომის პერიოდის ისტორიული სახელმწიფოები
დირკ ვან ბაბიურენი
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1595 კატეგორია:გარდაცვლილი 21 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1624 კატეგორია:ნიდერლანდელი მხატვრები
იარქენდი
იარქენდი (يەكەن ناھىيىسى), შაჩე — ქალაქი და მაზრა ჩრდილო-დასავლეთ ჩინეთში, სინძიან-უიღურეთის ავტონომიურ რაიონში, მდინარე იარქენდის ხეობაში, უდაბნო ტაკლა-მაკანის დასავლეთ განაპირა მხარეს. 851 374 მცხოვრები (2015). ჩრდილოეთ კუნლუნის ავტოსაჭაპანო გზის სატრანსპორტო პუნქტი. სამიწათმოქმედო ოაზისის ცენტრი (სარწყავ მიწებზე მოჰყავთ ხორბალი და ბამბა; განვითარებულია მეხილეობა და მეაბრეშუმეობა). მისდევენ შინამრეწველობას (ხალიჩების, ჩესუჩების, აბრეშუმისა და ბამბეულის ნაკეთობების წარმოება).
სქოლიო
კატეგორია:ჩინეთის ქალაქები
Four by The Beatles
Four by the Beatles — ინგლისური როკ-ჯგუფ The Beatles-ის აშშ-ში გამოცემული EP-ებიდან მეორე და Capitol Records-ის მიერ გამოცემული ორიდან პირველი. 1963 წლის ამ გრამფირფიტაზე გამოვიდა სიმღერები, რომლებიც მანამდე აშშ-ში ხელმისაწვდომი იყო მხოლოდ კანადიდან იმპორტირებული სინგლების სახით. Billboard Hot 100-ში მან #92 პოზიცია დაიკავა.
სქოლიო
კატეგორია:1964 წლის EP-ები კატეგორია:The Beatles-ის EP-ები კატეგორია:Capitol Records-ის EP-ები კატეგორია:ები-როუდის სტუდიებში ჩაწერილი ალბომები
მარია კლემენტინა ავსტრიელი (1798-1881)
მარია კლემენტინა ავსტრიელი (Maria Klementine von Österreich, Maria Clementina d'Austria; დ. 1 მარტი, 1798, ვენა, ავსტრია — გ. 3 სექტემბერი, 1881, უაზა, საფრანგეთი) — ჰაბსბურგ-ლოთარინგიის დინასტიის წარმომადგენელი. საღვთო რომისა და ავსტრიის იმპერატორ ფრანც II-ისა და დედოფალ მარია ტერეზა სიცილიელის ასული. სალერნოს პრინცესა როგორც პრინც ლეოპოლდო სიცილიელის მეუღლე.
ბიოგრაფია
მარია კლემენტინა დაიბადა 1798 წლის 1 მარტს ვენაში. იგი იყო საღვთო რომისა და ავსტრიის იმპერატორ ფრანც II-ისა და მისი მეორე ცოლის, დედოფალ მარია ტერეზა სიცილიელის შუათანა ქალიშვილი. მარცხნივ|მინი|328x328პქ|სალერნოს პრინცესა მარია კლემენტინა მისი უფროსი და-ძმები იყვნენ: საფრანგეთის იმპერატრიცა მარია ლუიზა, ავსტრიის იმპერატორი ფერდინანდ I და ბრაზილიისა და პორტუგალიის იმპერატრიცა მარია ლეოპოლდინა ავსტრიელები. იგი ასევე იყო საქსონიის კრონპრინცესა მარია კაროლინას, ერცჰერცოგი ფრანც კარლისა და ერცჰერცოგინია მარია ანა ავსტრიელის უფროსი და.
1816 წლის 28 ივლისს მარია კლემენტინა შონბურნის სასახლეში, ვენაში დაქორწინდა თავისი დედის ძმაზე, სალერნოს პრინც ლეოპოლდო სიცილიელზე, რომელიც იყო ორი სიცილიის მეფე ფრანჩესკო I-ისა და დედოფალ მარია ისაბელ ესპანელის უმცროსი ვაჟი.
მარია კლემენტინას ქმართან ოთხი შვილი შეეძინა, რომელთაგან მხოლოდ ერთი გოგონა გადარჩა. მისი ერთადერთი ქალიშვილი, პრინცესა მარია კაროლინა 1844 წელს ნეაპოლში დააქორწინეს ომალის ჰერცოგ ანრი ორლეანელზე, რომელიც იყო საფრანგეთის მეფე ლუი ფილიპ I-ისა და დედოფალ მარია ამალია სიცილიელის შუათანა ვაჟი.
1851 წელს მარია კლემენტინა დაქვრივდა, რის შემდეგაც მეორედ აღარ დაქორწინებულა. მას შემდეგ, რაც 1860 წელს იტალია გაერთიანდა და სიცილიაში ბურბონთა მმართველობა დაემხო, მარია კლემენტინა საფრანგეთში გაიქცა და თავის ქალიშვილთან ცხოვრობდა. მას შემდეგ, რაც 1869 წელს მისი ქალიშვილიც გარდაიცვალა, იგი ზრუნავდა მის ობლებსა და ქვრივ ქმარზე. სწორედ ასე გაატარა მან სიცოცხლის უკანასკნელი წლები და გარდაიცვალა 1881 წლის 3 სექტემბერს უაზაში, საფრანგეთში, 83 წლის ასაკში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1798 კატეგორია:გარდაცვლილი 3 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1881 კატეგორია:ჰაბსბურგ-ლოთარინგიელები კატეგორია:ავსტრიის პრინცესები კატეგორია:დედოფალ მარია ლუიზას ორდენის კავალრები
გავაზის კვირაცხოვლის ეკლესია
გავაზის კვირაცხოვლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ გავაზში. აგებულია შუა საუკუნეებში.
ეკლესია სოფლის ჩრდილო-დასავლეთით 1 კმ-ზე, მდ. ჭურთულას ხეობაში მდებარეობს. ძეგლი ადგილობრივი წარმოშობის ქვითაა ნაგები. კედლები შემორჩენილია 1,5 -2 მეტრის სიმაღლეზე. აღმოსავლეთით აქვს სწორკუთხა საკურთხევალი. შესასვლელი სამხრეთ კედელშია მოთავსებული.
ლიტერატურა
კატეგორია:ახალგორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
დანა წყალში
დანა წყალში (Nóż w wodzie) — რეჟისორ რომან პოლანსკის სადებიუტო ფილმი. ფილმში მხოლოდ სამი ადამიანი მონაწილეობს. ფილმი წარდგენილი იყო ოსკარზე საუკეთესო უცხოენოვანი ფილმის კატეგორიაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პოლონური ფილმები კატეგორია:პოლონურენოვანი ფილმები კატეგორია:1962 წლის ფილმები კატეგორია:რომან პოლანსკის ფილმები კატეგორია:შავ-თეთრი ფილმები
კოლაგის მთვარანგელოზთა ეკლესია
კოლაგის მთვარანგელოზთა ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ კოლაგის დასავლეთით, სასაფლაოზე. განეკუტვნება XIX საუკუნეს.
ეკლესია დარბაზულია (14,7 x 7,1 მეტრზე), ნაგებია აგურითა და რიყის ქვით. გარეთა კედლებში რიყის ქვის რიგები მოქცეულია ერთმანეთისგან თანაბარი მანძილით დაცილებულ ორრიგად ნაწყობ აგურის ჰორიზონტალურ შრეებს შორის, რომლებიც რიტმულად ანაწევრებენ კედლების ვრცელ ზედაპირს. შენობის გარეთა კუთხეები, კარ-სარკმელთა ღიობები, პილასტრები, ფრონტონის გვერდები და ლავგარდანი აგურისაა. კედლები გარედან შეთეთრებულია. შიგნით პილასტრები, საბჯენი თაღები, კონქი კამარა მთლიანად აგურითაა გამოყვანილი. აგურითვეა მოგებული იატაკიც. ინტერიერი შელესილია,
შესასვლელი ორია - დასავლეთიდან და ჩრდილოეთიდან. ორივე კარი თაღოვანია.
ეკლესიის შიდა სივრცე შემაღლებული და აღმოსავლეთით დასრულებულია საკურთხევლის ნახევარწრიული აფსიდით, რომლის ორივე მხარეს მოწყობილია თითო პატარა (ფართობი დაახლოებით 5 კვადრატული მეტრი) სწორკუთხა სათავსი-სამკვეთლო და სადიაკვნე. ორივეს მნიშვნელოვანი ნაწილი ეკლესიის კორპუსის გარეთაა გასული, რის გამოც ეკლესიის გეგმას გარედან ჯვრის მოხაზულობა აქვს, საკმაოდ წაგრძელებული დასავლეთ მკლავით.
საკურთხევლის აფსიდში ერთი მოზრდილი თაღოვანი სარკმელი და მის ორივე მხარეს განლაგებული ორი თაღოვანი ნიშაა.ორივე ნიშის ზურგის კედელში თითო თაღოვანი ხვრელებია, რომლითაც ნიშები მათ უკან, კედლის სისქეში მოწყობილ წრიული გეგმის სამალავს უკავშირდება. საკურთხეველი დარბაზისგან გამოყოფილია წყვილი პილასტრითა და მათზე დაყრდობილი შეისრული თაღით.
სამკვეთლო და სადიაკვნე საკურთხეველს თითო თაღოვანი კარით უკაშირდება. სამკვეთლოს მეორე კარიც აქვს — დასავლეთით, რომელიც დარბაზში გადის. ორივე სათავსო ვიწროა და საკმაოდ მაღალი; შიგნით და გარედან გადახურულია ცალფერდა და სახურავით. ორივე სათავისი განატებულია თითო თაღოვანი სარკმლებით, რომლებიც სამხრეთ და ჩრდილოეთით კედლებშია გაჭრილი. სამკვეთლოს დასავლეთ კედელში პატარა ნიშაა მოწყობილი.
დარბაზის გრძივი კედლები ორი წყვილი მძლავრი ორსაფეხურიანი პილასტრით სამ-სამ თითქმის თანაბარ ნაწილად არის გაყოფილი — შუა გვერდებზე ოდნავ უფრო განიერია. პლასტრების პირველ საფეხურზე კედლის თაღებია დაყრდნობილი. მეორე საფეხურზე კი — კამარის საბჯენი თაღები. ყველა თაღი შეისრულია. შეისრულია კამარაც. დასავლეთით იგი ეყრდნობა კედლის მიმდებარე საბჯენ თაღს. თაღი — კუთხის პილასტრებს. კამრის საბჯენი თაღების ქუსლებთნ გამოყოფილია დაბალი თაროსებრი იმპოსტები.
შიდა სივრცე, გარდა საკურთხევლის სარკმლისა, კიდევ 6 თაღოვანი სარკმელი აშუქებს: სამი სამხრეთ კედელშია გაჭრილი, ორი — ჩრდილოეთით და ერთი დასავლეთ კედელში კარის ზემოთ.
ეკლესიის დასავლეთ ნაწილში მოწყობილი ყოფილა ხის პატრონიკე (შემორჩენილი იყო ძელების საყრდენი ბუდეები).
გარედნ ეკლესიის აღმოსავლეთ ფასადს ბაზილიკის მოხაზულობა აქვს — ორქანობიანი სახურავით დასრულებულ ძირითად კორპუსს. გვერდებიდან სამკვეთლოს და სადიაკვნის ცალფერდასახურავიანი მაღალი ყრუ კედლები ეკვრის, რომლებიც ძირითადი კორპუსის კედელთან ერთ სიბრტყეში არ მდებარეობს და ოდავ დასავლეთით არის გადადებული. აღმოსავლეთი ფასადის გლუვ სიბრტყეზე მხოლოდ საკურთხევლის სარკმლის ღიობია. დასავლეთით ფსადის კედლებთან, მთელ სიმაღლეზე. პილასტრებია გამოყოფილი, ფასადის ღერძზე თაღოვანი შემოსასვლელია. მის ზემოთ კი — დიდი სარკმლები, რომლის გვერდებზე თითო მაღალი საფეხუროვან კვარლცხბეკზე დაყრდნობილი შეღრმავებული ჯვარია გამოსახული.
დასავლეთ ფასადის ფრონტონას წვერზე დადგმულია ვიწრო და მაღალი სამრეკვლოს ექვსწახნაგი. შეისრული თაღებით გახსნილი ფანჩატური, რომელიც პირამიდული სახურავითაა დასრულებული.
ეკლესიის კედლები დასრულებულია ორსაფეხურიანი ლავგარდნით, რომელიც დასავლეთ ფასადზე სამრეკლოს ოთხწახნაგა ბაზას ეკვრის.
2005-2006 წლებში ადგილილობრივი მოსახლეობის მიერ ძეგლს ჩაუტარდა საერემონტო სამუშაოები. შიგნით ეკლესია შეილესა გაჯით, მოიხსნა კრამიტის საბურავი და გადაიხურა თუნუქით. ეკლესიის ჩრდილო-დასავლეთით აიგო ორსართულიანი სამრეკვლო.
ლიტერატურა
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
სან-მიგელ-დე-მაიოკის რაიონი
სან-მიგელ-დე-მაიოკის რაიონი (Distrito de San Miguel de Mayocc) — რაიონი პერუში, უანკაველიკის რეგიონის ჩურკამპის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 212 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 897 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 24 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 37.86 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უანკაველიკის რეგიონის რაიონები კატეგორია:ჩურკამპის პროვინციის რაიონები
უფსალის უნივერსიტეტი
უფსალის უნივერსიტეტი („უუ“; Uppsala universitet) —  კვლევითი უნივერსიტეტი ქალაქ უფსალაში, შვედეთში. მისი დაარსების თარიღი 1477 წელია, რაც მას ქვეყნისა და მთლიანად სკანდინავიის უძველეს უნივერსიტეტად ხდის. საერთაშორისო შეფასებებით ის ჩრდილოეთ ევროპის საუკეთესო უნივერსიტეტების სიაში ხვდება. მარცხნივ|thumb|უფსალის უნივერსიტეტის ინტერიერი უნივერსიტეტმა მაღალ სიდიდეებს, მე-16 საუკუნის ბოლოს შვედეთის იმპერიად გარდაქმნის შემდეგ მიაღწია, რომლის შემდეგაც ადრეულ XVII საუკუნეში შედარებით სტაბილური ფინანსური უზრუნველყოფა მიიღო მეფე გუსტავ ადოლფის დიდი შემოწირულობის ხარჯზე. უფსალას ასევე მნიშვნელოვანი ისტორიული ადგილი უჭირავს შვედეთის ეროვნულ კულტურაში, იდენტურობაში, შვედეთის როლის დამკვიდრებაში: ისტორიოგრაფიაში, ლიტერატურაში, პოლიტიკასა და მუსიკაში. ზოგადად შვედური აკადემიური კულტურის მრავალი ასპექტი, მაგალითისთვის როგორიცაა თეთრი სტუდენტური კეპი, სწორედ უფსალადან იღებს სათავეს. ლუნდისა და ჰელსინკის უნივერსიტეტებთან ის გარკვეულ განსაკუთებულობებს იზიარებს, ისეთებს როგორიცაა სტუდენტთა ეროვნული სისტემა.
უფსალა ევროპული უნივერსიტეტების კოიმბრას ჯგუფს მიეკუთვნება. უნივერსიტეტს ცხრა ფაკულტეტი აქვს, რომელიც სამ „ძირითად დისციპლინას“ შორის ნაწილდება. მას დაახლოებით 23,000 სრული დროის სტუდენტი და 2,400 სადოქტოროს სტუდენტი ჰყავს. უნივერსიტეტის პერსონალი დაახლოებით 4,000 მასწავლებელს ითვლის (არასრული და სრული დროით), საერთო ჯამში კი 6,200 თანამშრომელს. უნივერსიტეტის 575 პროფესორთაგან 25%-ს ქალები წარმოადგენენ. 2012 წელს უნივერსიტეტის 5.5 მილიარდი შვედური კრონის (დაახლ. $850 მლნ.) ფინანსური ბრუნვიდან, 29% განათლების ბაზისურ და მოწინავე დონეებზე დაიხარჯა, 67% კი კვლევებსა და კვლევით პროგრამებზე.
აკადემიური დაწესებულები
1879-1887 წლებში აშენებული უნივერსიტეტის შენობა აშენებულია რენესანსის სტილში, მარმარილოს სვეტებით, მდიდრული დარბაზებითა და აუდიტორიებით.
არქიტექტურულად, უფსალის უნივერსიტეტს ტრადიციულად მდინარე ფირისანის დასავლეთით მდებარე საკათედრო ტაძრის მიდამოებზე დიდი გავლენა ჰქონდა. მიუხედავად შედარებით ახალი მშენებლობლობებისა, ქალაქის ცენტრისგან მოშორებით, უფსალის ისტორიული ცენტრი მაინც უნივერსიტეტის ზეგავლენის ქვეშ რჩება.
სქოლიო
კატეგორია:უფსალის უნივერსიტეტი შვედეთი
აკაკი პაპავა
აკაკი პაპავა (დ. 1890 — გ. 27 ივლისი, 1964) — ქართველი მწერალი და ჟურნალისტი.
ბიოგრაფია
აკაკი პაპავა დაიბადა 1890 წელს სამტრედიაში. პირველდაწყებითი განათლება სამტრედიაშივე მიიღო, დაამთავრა ქუთაისის რეალური სასწავლებელი და შემდეგ იურევის უნივერსიტეტის ისტორია–ფილოლოგიის ფაკულტეტზე შევიდა, საიდანაც მოსკოვის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე განაგრძო სწავლა.
აკაკი პაპავამ ქართული საზოგადოების ყურადღება ჯერ კიდევ სტუდენტობის დროს მიიპყრო, როცა საქართველოს ქალაქებსა და დაბებში კითხულობდა ლექციებს ქართულ ლიტერატურაზე, ეწეოდა საზოგდოებრივ მოღვაწეობას. მისი პირველი წერილები 1910-იანი წლებიდან ქვეყნდებოდა ქართული პრესის ფურცლებზე: „იმერეთი", „საფირონო", „კოლხიდა", „თემი", „ერი", „თეატრი და ცხოვრება", „ცისარტყელა", „პრომეთე", „ლომისი", „ქართველი მწერლობა", „სახალხო გაზეთი" და სხვ. აკაკი პაპავა იყო სოციალისტ–ფედერალისტთა პარტიის წევრი.
დიდია აკაკი პაპავას ღვაწლი ქართული თეატრის წინაშე. 1914 წელს იგი სრულიად საქართველოს სათეატრო მოღვაწეთა პირველი ყრილობის დელეგატად აირჩიეს, ხოლო ქართველ მწერალთა საერთო ყრილობამ აკაკი პაპავა მწერალთა კავშირის მეორე თავმჯდომარედ დანიშნა (პირველი თავმჯდომარე იყო კოტე მაყაშვილი).
I მსოფლიო ომის წლებში აკაკი პაპავა სამხედრო სამსახურში, კერძოდ, კავკასიის ფრონტზე გაიწვიეს, სადაც აირჩიეს კავკასიის ჯარისკაცთა საბჭოს წევრად. რევოლუციამ კავკასიის ფრონტზე მოუსწრო. საქართველოში დაბრუნებული აკაკი პაპავა იყო ქალაქის საბჭოს ხმოსანი, ქალაქის გამგეობისა და ამავე დროს საქართველოს პარლამენტის წევრი, ხოლო საქართველოში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ, ხელმძღვანელობდა მწერალთა კავშირის განყოფილებას, რედაქტორობდა ორკვირეულ სახელოვნო–საინფორმაციო ჟურნალ „ხელოვნებას".
II მსოფლიო ომის წლებში პაპავების ოჯახი სხვადასხვა ქალაქში ცხოვრობდა, ხოლო 1949 წლიდან სამხრეთ ამერიკაში, კერძოდ, არგენტინაში გადასახლდა. ამ პერიოდიდან აკაკი პაპავა ინტენსიურად თანამშრომლობდა ქართულ ემიგრანტულ პრესაში – „კავკასიონი", „ბედი ქართლისა", „მამული", „სახალხო გაზეთი". წერდა ნოველებს, რომანებს, იყო დრამატურგიც და ისტორიის მკვლევარიც.
1956 წელს ბუენოს–აირესში აკაკი პაპვამ მეუღლესთან ერთად გამოსცა წიგნი: „მარიამ უკანასკნელი დედოფალი საქართველოსი". აკაკი პაპავას წერილები ხშირად იბეჭდებოდა ნიუ–იორკში გამომავალ ქართულ გაზეთ „ქართულ აზრში".
აკაკი პაპავას პირველი ლექსები ჯერ კიდევ ემიგრაციაში წასვლამდე, საქართველოში, „ჩანგში" ყოფილა გამოქვეყნებული. უცხოეთში დაწერილი ლექსების კრებული აკაკი პაპავამ გამოსცა სათაურით „1500–წლოვან თბილისს", ხოლო უკანასკნელ ლექსთა კრებული „მოწამეთობა" 1962 წელს ნიუ–იორკში დაიბეჭდა. საინტერესო წერილები მიუძღვნა აკაკი პაპავამ შოთა რუსთაველის დაბადების 800 წლისთავს. მისი წერილი – „ვეფხისტყაოსანი" და მისი ავტორი" 1966 წელს პარიზში „კავკასიონის" საგანგებო ნომერში გამოქვეყნდა.
განსაკუთრებული აღნიშვნის ღირსია პაპავების ღვაწლი უცხოეთში გაბნეული ქართული რელიქვიებისა და არტეფაქტების მოძიებისა და გადარჩენის საქმეში. მათ შორის სიონის ტაძრის საკურთხევლის ოქროსა და ვერცხლის მკედით ნაქარგი გადასაფარებელი, რომელსაც აკაკი პაპავა 1937 წელს ბერლინში წააწყდა. ქართველმა ემიგრანტებმა იგი შეიძინეს – ინახებოდა პაპავების ოჯახში. დიდი ხნის შემდეგ, რეზო თაბუკაშვილის ხელით, საქართველოში დაბრუნდა და დღეს ხელოვნების მუზეუმშია დაცული.
აკაკი პაპავა გარდაიცვალა 1964 წლის 27 ივლისს, არგენტინაში. ანდერძის თანახმად, გადმოასვენეს საფრანგეთში და პარიზთან ახლოს ლევილში, ქართველთა სავანეში დაკრძალეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი მწერლები კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები კატეგორია:ქართველი ემიგრანტები კატეგორია:დაბადებული 1890 კატეგორია:გარდაცვლილი 1964 კატეგორია:სამტრედიის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:დაკრძალულები ლევილის სასაფლაოზე კატეგორია:ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები
Deus vult
Deus vult (ლათინურიდან ითარგმნება როგორც „ასე სურს ღმერთს“) — საომარი შეძახილი, რომელიც პირველად გაჟღერდა პირველი ჯვაროსნული ლაშქრობის დაწყების გამოცხადებისას, კლერმონის საეკლესიო კრებაზე, 1095 წელს. კრება მოწვეული იყო აღმოსავლეთის ქრისტიანთა მიერ რომის პაპ ურბან მეორისადმი მუსლიმთა წინააღმდეგ დახმარების თხოვნით მიმართვის შემდეგ. ფრაზის სხვადასხვა ვარიაციები არსებობს, მაგ,: Deus vult (კლასიკური ლათინური), Dieu le veut (ფრანგულად), Deus lo vult და სხვა. ფრაზა Deus lo vult ასევე წარმოადგენდა წმინდა აკლდამის ორდენისა და კათოლიკური სამხედრო ორდენის დევიზსაც.
სქოლიო
კატეგორია:ლათინური ტერმინები და ფრაზები
რესპუბლიკის დღე (თურქეთი)
რესპუბლიკის დღე (Cumhuriyet Bayramı) — თურქეთის დიდი ეროვნული კრების მიერ, 1923 წლის 29 ოქტომბერს რესპუბლიკის გამოცხადების აღსანიშნავად, ყოველი წლის 29 ოქტომბერს თურქეთში და ჩრდილოეთ კვიპროსში გამართული ეროვნული დღესასწაულია.
იმ ქვეყნებში, სადაც რესპუბლიკის დღე აღინიშნება, 28 ოქტომბერის 12 საათიდან და 29 ოქტომბერი სრული დღე ოფიციალური დღესასწაულია და უქმე დღეა. 29 ოქტომბერს სტადიონებზე ტარდება სხვადასხვა ფესტივალები, საღამოს ტრადიციულად იმართება ფეირვერკით შოუ.
1933 წლის 29 ოქტომბერს, თურქეთის რესპუბლიკის დამფუძნებელი, მუსტაფა ქემალ ათათურქის, რესპუბლიკის მეათე საიუბილეო ზეიმზე სიტყვით გამოსვლის დროს, მან ეს დღე ყველაზე დიდ დღესასწაულად გამოაცხადა.
რესპუბლიკის გამოცხადებამდე
აბსოლუტურ მონარქს ხალხის მართავაში დასახმარებლად შეიქმნა პარლამენტი. პარლამენტის წევრები ხალხის სურვილს აცნობდნენ მმართველს და ამზადებდნენ კანონპროექტებს. ეს კანონპროექტები მმართველის მიერ დადასტურების შემთხვევაში კანონის ძალას იძენდა. მმართველობის ამ ფორმას „კონსტიტუციონალზმი“ ჰქვია. პარლამენტის როლი მონარქიის დროს შეიძლება იყოს სიმბოლურ დონეზე, ხოლო რესპუბლიკის შემთხვევაში უფრო ფართოა. ოსმალეთის იმპერიაში, 1876 და 1908 წლებში, კონსტიტუციური მონარქია ორჯერ გამოცხადდა.