cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
კომპანიის მმართველობა ინდოეთში
კომპანიის მმართველობა ინდოეთში — აღნიშნავს ინდოეთის სუბკონტინენტზე ბრიტანეთის ოსტინდოეთის კომპანიის მმართველობის პერიოდს. დასაწყისად სხვა და სხვა თარიღი მიიჩნევა ესაა ან 1757 წელს მომხდარი პლესის ბრძოლა ითვლება, როდესაც ნავაბ ბენგალი ოსტინდოეთის კომპანიასთან დამარცხდა და თავისი დომინიონების დათმობა მოუწია, ან 1765 წელი როდესაც კომპანიას ბენგალსა და ბიჰარში გადასახადების ამოღების უფლება (დივანი) გადაეცა, ანაც 1772 წელი, როდესაც კომპანიამ კოლკატაში დედაქალაქი დააარსა და უორენ ჰასტინგსი პირველ გენერალ-გუბერნატორად დანიშნა. რის შემდეგაც ინდოეთის მართვაში პირდაპირი ჩრევა დაიწყო. კომპანიის მმართველობა 1857 წელს მომხდარ აჯანყებამდე და შედეგად 1858 წელს მიღებულ ინდოეთის უკეთესი მართვის აქტამდე გრძელდებოდა.
სქოლიო
კატეგორია:ინდოეთის ისტორია კატეგორია:ისტორიული სახელმწიფოები
Ostindiska Kompaniets styrelseordförande
კლარა ცეტკინი
კლარა ცეტკინი (Clara Zetkin; დ. 5 ივლისი, 1857, ვიდერაუ, გერმანია, — გ. 20 ივნისი, 1933, არხანგელსკოე, მოსკოვის სიახლოვეს, სსრკ) — გერმანელი პოლიტიკური მოღვაწე. გერმანიისა და საერთაშორისო კომუნისტური მოძრაობის მონაწილე. გერმანიის კომუნისტური პარტიის ერთ-ერთი დამაარსებელი, ქალთა უფლებების აქტივისტი.
განათლება მიიღო ლაიფციგის კერძო პედაგოგიურ სასწავლო დაწესებულებაში, სადაც დაუახლოვდა რევოლუციონერ სტუდენტ-ემიგრანტებს რუსეთიდან, რომელთა შორის იყო მისი მომავალი მეუღლე ოსიპ ცეტკინი. 1882 წლის ნოემბრიდან კლარამ და ოსიპ ცეტკინმა ერთად დაიწყეს ცხოვრება პარიზში. ამავე დროს შეიცვალა მან თავისი ქალიშვილობის გვარი ცეტკინად. შეეძინათ ორი შვილი: მაქსიმ და კოსტია ცეტკინი. ოსიპ ცეტკინი 1889 წელს გარდაიცვალა ტუბერკულოზით.
ცეტკინმა მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა მეორე ინტერნაციონალის დაარსებაში და იყო მისი ყველა კონგრესის მონაწილე. 1881 წელს შევიდა გერმანიის სოციალ-დემოკრატიის რიგებში. ემიგრაციაში ყოფნისას მონაწილეობდა საფრანგეთის, ავსტრიისა და იტალიის სოციალისტურ მოძრაობაში. 1890 წელს ემიგრაციიდან დაბრუნების შემდეგ, სათავეში ჩაუდგა გერმანიის სოციალ-დემოკრატიულ ქალთა მოძრაობას. როზა ლუქსემბურგთან, კარლ ლიბკნეხტთან და ფრანც მერინგთან ერთად ებრძოდა რევიზიონიზმს. ცეტკინის ინიციატივით 1907 წელს მოიწვიეს I საერთაშორისო ქალთა კონფერენცია. ცეტკინი აირჩიეს საერთაშორისო ქალთა სამდივნოს მდივნად. 1910 წელს, კოპენჰაგენში სოციალისტ ქალთა საერთაშორისო კონფერენციაზე ცეტკინის წინადადებით მიიღეს გადაწყვეტილება ქალთა საერთაშორისო დღის — 8 მარტის დაწესების შესახებ.
ცეტკინს მეგობრული ურთიერთობა ჰქონდა ვლადიმერ ლენინთან და ნადეჟდა კრუპსკაიასთან. რაიხსტაგის დაწვისა და ხელისუფლებაში ადოლფ ჰიტლერის მოსვლის შემდეგ, მემარცხენე პარტიები გერმანიაში აიკრძალა და ცეტკინი უკანასკნელად წავიდა გადასახლებაში, ამჯერად საბჭოთა კავშირში. კლარა ცეტკინი გარდაიცვალა 1933 წლის 20 ივნისს ღამის 2 საათზე არხანგელსკოეში. იგი ყოველთვის იხსენებდა როზა ლუქსემბურგს და მისი უკანასკნელი სიტყვა იყო „როზა…“. დაჯილდოებულია ლენინის ორდენითა და წითელი დროშის ორდენით.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 5 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1857 კატეგორია:გარდაცვლილი 20 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1933 კატეგორია:გერმანელი პოლიტიკოსები კატეგორია:XIX საუკუნის გერმანელი მწერლები
მემნა ბოცოსძე
მემნა ბოცოსძე (იგივე ივანე-მემნა) — XIII საუკუნის I ნახევარში ქართველი მოღვაწე, სამცხის დიდგვაროვან ფეოდალთა - ბოცოსძეთა პირველი თაობის წარმომადგენელი, ბოცო ჯაყელის ძე.
სტეფანოს ორბელიანის ცნობით, 1216 წელს მემნა მონაწილეობდა ივანე ათაბაგის (მხარგრძელის) მიერ დვინში მოწვეულ საეკლესიო სასამართლოში. 1226 წელს, ჯალალედინის შემოსევის დროს, რუსუდან მეფემ ბოცოსძე და მის უმცროს ძმას ბოცო ბოცოსძეს დაავალა თბილისის დაცვის ხელმძღვანელობა. ქალაქში მცხოვრებმა სპარსელებმა უღალატეს ქართველებს და მემნა მოკლეს, რის შემდეგ მტერი ქალაქში შეიჭრა.
დუმილი (კომიქსი)
დუმილი — DC კომიქსების, გამოგონილი პერსონაჟი. მისი შემქმნელები სცენარისტი ჯეფ ლოები და მხატვარი ჯიმ ლი არიან. მისი დებიუტი შედგა კომიქსიში ბეტმენი (batman) #609 (ნოემბერი, 2002). ბეტმენის 12-ნომრიან კომიქსში (Batman: Hush) მისი დებიუტის შემდეგ დუმილი ასევე გამოჩნდა Batman: Gotham Knights-ში.
რესურსები ინტერენტში
კატეგორია:DC Comics-ის პერსონაჟები კატეგორია:კომიქსების პერსონაჟები
მილარდ ფილმორი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აშშ-ის პრეზიდენტები კატეგორია:აშშ-ის ვიცე-პრეზიდენტები კატეგორია:აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატის წევრები კატეგორია:დაბადებული 1800 კატეგორია:გარდაცვლილი 1874 კატეგორია:დაბადებული 7 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 8 მარტი
ზვარე
ზვარე შეიძლება აღნიშნავდეს:
ყანის ჭლექი
ლიტერატურა
კატეგორია:ორლებნიანნი კატეგორია:მატიტელასებრნი
ყირიმის ავტონომიური რესპუბლიკა
ყირიმის ავტონომიური რესპუბლიკა (Автономна Республіка Крим) — ავტონომიური რესპუბლიკა უკრაინის შემადგენლობაში, განლაგებულია ამავე სახელწოდების ნახევარკუნძულზე შავი ზღვის ჩრდილოეთ ნაწილში.
პოსუ-დას-ტრინშეირასი
პოსუ-დას-ტრინშეირასი (Poço das Trincheiras) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ალაგოასის შტატში. მიეკუთვნება აგრესტი-ალგოანუს მეზორეგიონს.
ყირიმის ავტონომიური რესპუბლიკა
ისტორია
1475-1774 — თურქეთის მმართველობის ქვეშ. 1783 – ანექსირებულ იქნა რუსეთის მიერ. 1917-20 – ტავრიის რესპუბლიკა. 1942-44 – ოკუპირებული იყო გერმანიის მიერ. ომის შემდეგ ყირიმელი თათრები გასახლებულ იქნენ უზბეკეთში, საიდანაც დაბრუნდნენ 1987 წელს. 1954-91 – უკრაინის ოლქი. 1991 – ავტონომიური რესპუბლიკა.
პოსუ-დას-ტრინშეირასი
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 13 873 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 302 916 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 45.8 კმ²-ზე.
ყირიმის ავტონომიური რესპუბლიკა
სქოლიო
კატეგორია:უკრაინა
ევგენი კოვტუნი
ევგენი ვიაჩესლავის ძე კოვტუნი (Евге́ний Вячесла́вович Ковтун; დ. 14 აპრილი 1977, მოსკოვი, სსრკ) — რუსი სამართალმცოდნე.
პოსუ-დას-ტრინშეირასი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალაგოასის შტატის მუნიციპალიტეტები
ევგენი კოვტუნი
არის ექსპერტი სათამაშო და სალატარეო საქმიანობათა სახელმწიფოებრივი რეგულირების დარგში, სათამაშო ბიზნესის სამართლებრივი რეგულირებისადმი მიძღვნილი მრავალი წიგნის ავტორი. ევგენი კოვტუნის ნამუშევრები გამოქვეყნებულია მასმედიის სხვადასხვა საშუალებებში, როგორც რუსეთში, ასევე საზღვარგარეთ, და ნათარგმნია მსოფლიოს მრავალ ენაზე (კერძოდ: ინგლისურ, ფრანგულ, ესპანურ, პოლონურ, ბულგარულ, რუმინულ, ესტონურ, ლატვიურ, ლიტვურ, უკრაინულ, სომხურ, ქართულ და სხვა ენებზე). მისი ნაშრომები ეძღვნება სათამაშო საქმიანობის სამართლებრივი რეგულირების საკითხებს, რომელთაგან აღსანიშნავია: „აზარტული თამაშების დაბეგვრა“ (2004), „აზარტული თამაშები და სანაძლეობები რუსეთში“ (2005) და სხვა. ევგენი კოვტუნი არის აგრეთვე რუსეთისა და საზღვარგარეთის პრესაში აზარტული თამაშების ისტორიის, მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნების სათამაშო საქმიანობის სამართლებრივი რეგულირებისადმი მიძღვნილი სტატიების ავტორი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1977 კატეგორია:რუსი იურისტები კატეგორია:დაბადებული 14 აპრილი
სეფევიე
სეფევიე — სუფიურ-დერვიშული ორდენი, რომელიც აღმოცენდა ქალაქ არდებილში. მისი დამაარსებელი იყო შეიხი სეფი ალ-დინ ისჰაკი (1252-1334). თავდაპირველად ორდენი თავის წევრებს იცავდა ფეოდალთა ჩაგვრისგან. XV საუკუნეში ორდენის წევრები გახდნენ არდებილის გამგებლები და სეფიანი შეიხების დასაყრდენი პოლიტიკური ხელისუფლებისთვის ბრძოლაში. სეფევიეს სამხედრო დასაყრდენი იყვნენ ყიზილბაშები. მათი იდეოლოგია ეფუძნებოდა შიიზმს. სეფევიეს მიმდევრების გამოსვლა დაიწყო 1499 წელს აყ-ყოინლუს წინააღმდეგ. გამოსვლა დამთავრდა მათი გამარჯვებით და სეფიანთა იმპერიის შექმნით.
ლიტერატურა
კატეგორია:სპარსეთის ისტორია კატეგორია:სეფიანთა დინასტია
მურად I
მურად I ხუდავენკიარი (ღვთის სადარი) (ოსმ. مراد اول - Murâd-ı evvel, Birinci Murat; დ. 29 ივნისი, 1326 — გ. 15 ივნისი, 1389) — ოსმალეთის სულთანი 1362–1389 წლებში, ორჰანის მეორე ვაჟი ბიზანტიის დედოფლისგან.
1362 წელს დაიპყრო მთელი თრაკია, 1365 წელს სახელმწიფოს დედაქალაქად ადრიანოპოლისი გახადა და დააარსა იანიჩართა კორპუსი. სერბები, ვლახები და ბულგარები საკუთარი ნებით გახდნენ მისი ვასალები. 1383 წელს მიიღო სულთნის ტიტული. ალე-ბეგ კონიელზე 1386 წელს გამარჯვებით მისი მმართველობის ქვეშ მოექცა მთელი მცირე აზია. კოსოვოს ველზე დაამარცხა სერბების, ალბანელებისა და ვლახების გაერთიანებული არმია, თუმცა დაიღუპა მილოშ ობილიჩის ხელით, რომელიც მალულად შეიპარა მის კარავში. გარდაცვალების შემდეგ ის ოსმალთა ტახტზე შეცვალა მისმა ვაჟმა ბაიეზიდმა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ოსმალეთის სულთნები კატეგორია:დაბადებული 29 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1326 კატეგორია:გარდაცვლილი 15 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1389 კატეგორია:ოსმანების დინასტია კატეგორია:ბრძოლის ველზე მყოფი ოსმალეთის სულთნები კატეგორია:ბრძოლის ველზე დაღუპული მონარქები
აზერბაიჯანის წითელი ნახევარმთვარის საზოგადოება
აზერბაიჯანის წითელი ნახევარმთვარის საზოგადოება (Azərbaycan Qızıl Aypara Cəmiyyəti) — უდიდესი ჰუმანიტარული ორგანიზაცია აზერბაიჯანში და არის წითელი ჯვრისა და წითელი ნახევარმთვარის საერთაშორისო მოძრაობის ნაწილი. ორგანიზაციის შტაბ-ბინა მდებარეობს ბაქოში.
აზერბაიჯანის წითელი ნახევარმთვარის საზოგადოება წარმოადგენს არაკომერციულ იურიდიულ პირს, რომელიც უზრუნველყოფს ჰუმანიტარულ დახმარებას და სოციალურ მომსახურებას. იგი რეგულირდება ქვეყნის კანონმდებლობით. მოძრაობა მთავარი მიზანია მოსახლეობის მოწყვლადი ფენების მომსახურება.
ისტორია
ორგანიზაცია დაარსდა აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის დროს 1920 წლის 10 მარტს, იმდროინდელი თავდაცვის მინისტრის მოადგილის, გენერალ-ლეიტენანტი ალი-აღა შიხლინსკის და საგარეო საქმეთა მინისტრის ფათალი ხან ხოისკის ინიციატივით. იმავე წლის 28 აპრილს საბჭოთა რუსეთის მიერ აზერბაიჯანის ოკუპაციისა და ანექსიის შემდეგ, აზერბაიჯანის წითელი ნახევარმთვარის საზოგადოება ფუნქციონირებდა, როგორც რუსეთის წითელი ჯვრის საზოგადოების აზერბაიჯანული ფილიალი. 1922 წლის ოქტომბერში აზერბაიჯანის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის სახალხო კომისართა საბჭოს გადაწყვეტილებით აღდგა აზერბაიჯანის წითელი ნახევარმთვარის საზოგადოება. იგი ფუნქციონირებდა როგორც წითელი ჯვრისა და წითელი ნახევარმთვარის საზოგადოებების საბჭოთა კავშირის ნაწილი.
1991 წელს, საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ ორგანიზაცია ფუნქციონირებს საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აზერბაიჯანის ორგანიზაციები კატეგორია:აზერბაიჯანის ორგანიზაციები სუბიექტის მიხედვით
ჯეკფრუტი
ჯეკფრუტი, ინდური პურის ხე (Artocarpus heterophyllus) — მარადმწვანე მერქნიანი მცენარე თუთისებრთა ოჯახისა. სიმაღლე 10–20 მ, ღეროს დიამეტრი 30–80 სმ. ზოგჯერ ქმნის ფიცრისებრ ფესვს. მთლიანი ფოთლები აქვს. ნაყოფის წონა 55 კგ, სიგრძე 90 სმ, დიამეტრი 50 სმ. ზრდადასრულებული ხე წელიწადში დაახლოებით 200-დან 500-მდე ნაყოფს იძლევა.
ნაყოფედს პირდაპირ ღეროზე ისხამს. დამწიფებული ნაყოფი ტკბილია და ჩვეულებრივ, დესერტად ხმარობენ. დაკონსერვებულ მწვანე ჯეკფრუტს აქვს რბილი გემო და ხორცისებრი ტექსტურა, რის გამოც მას „მცენარეულ ხორცს“ უწოდებენ. ჯეკფრუტი ჩვეულებრივ, გამოიყენება სამხრეთი და სამხრეთ-აღმოსავლეთი აზიის სამზარეულოში. საყოველთაოდ არის ხელმისაწვდომი დაკონსერვებული და გაყინული სახით. მისი სამშობლოა სამხეთი ინდოეთი.
ფართოდ არის კულტივირებული მსოფლიოს ტროპიკულ რეგიონებში, მათ შორის ინდოეთში, ბანგლადეშში, შრი-ლანკასა და ფილიპინების, ინდონეზიისა და მალაიზიის წვიმის ტყეებში. ჯეკფრუტი ბანგლადეშის და ინდოეთის კერალის შტატის ეროვნული მცენარეა.
სქოლიო
კატეგორია:თუთისებრნი
A Day at the Races (ალბომი)
A Day at the Races — ინგლისური როკ-ჯგუფ Queen-ის მეხუთე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 1976 წელს. ეს იყო მისი პირველი ალბომი, რომლის პროდიუსერიც მხოლოდ ჯგუფის წევრები იყვნენ. ალბომის სახელწოდება არის წინა სტუდიური დისკის, A Night at the Opera სათაურის პაროდირება.
ბრიტანეთში, იაპონიასა და ნიდერლანდებში დისკს დიდი წარმატება ხვდა წილად, ჩარტში #1 ადგილის სახით. ბილბორდის 200 ალბომის სიაში მან მეხუთე ადგილს მიაღწია და იქცა Queen-ის მეხუთე ალბომად, რომელმაც აშშ-ში ოქროს სტატუსი შეიძინა. იმავე პერიოდში შტატებში გაიყიდა მისი მილიონი ასლი.
სქოლიო
კატეგორია:1976 წლის ალბომები კატეგორია:Queen-ის ალბომები კატეგორია:Hollywood Records-ის ალბომები კატეგორია:EMI Records-ის ალბომები
გასეირნება თბილისში
გასეირნება თბილისში, აგრეთვე ცნობილი როგორც ნამდვილი თბილისელები და სხვები — რეჟისორ ნანა მჭედლიძის 1976 წლის მხატვრული ფილმი. შედგება 18 ნოველისაგან და 1970-იანი წლების თბილისისა და თბილისელთა ცხოვრებისეულ პერიპეტიებზე მოგვითხრობს. მისი თემებია ცბიერება, უხეშობა, მერყეობა და საზოგადოებაში ფეხმოკიდებული სხვა უარყოფითი თვისებები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სსრკ-ის ფილმები კატეგორია:1976 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები კატეგორია:ნანა მჭედლიძის ფილმები
ელ-განაიემი
ელ-განაიემი - ქალაქი ეგვიპტეში. ქალაქი მდებარეობს ცენტრალურ ეგვიპტეში. ელ-განაიემში ჩამოედინება მდინარე ნილოსი. ქალაქი ასიუტის საგუბერნატოროს დასახლებული პუნქტია.
კატეგორია:ეგვიპტის ქალაქები კატეგორია:ასიუტის მუჰაფაზა
ბოჭკოვანი მცენარეები
ლიტერატურა
კატეგორია:მცენარეები
Kill 'Em All
Kill 'Em All — ამერიკული მძიმე მეტალ ჯგუფ მეტალიკის სადებიუტო ალბომი, რომელიც გამოვიდა 1983 წლის 25 ივლისს. ალბომი ჩაიწერა მხოლოდ ორ კვირაში, 10 მაისიდან 27 მაისამდე, მცირე ბიუჯეტით. მხოლოდ 1 500 ეგზემპლარი იქნა გამოშვებული პირველად. თუმცა, დღევანდელი მდგომარეობით, ალბომი სამჯერ იქნა სერთიფიცირებული პლატინად RIAA-ს მიერ. , გაიყიდა რა სამი მილიონი ეგზემპლარი მხოლოდ აშშ-ში.
სიმღერები
ალბომი შეიცავს მეტალიკის არსებობის მანძილზე შექმნილ ორივე სიმღერას, რომლებიც მხოლოდ ერთ-ერთი წევრის მიერაა დაწერილი: Motorbreath (ჰეტფილდი) და (Anesthesia) Pulling Teeth (ბარტონი). თუმცა მასტეინმა 1984 წლის call-in რადიო-ინტერვიუში სიმღერის Motorbreath ავტორობა ჰიუ ტანერს მიაწერა.
Hit the Lights
Hit the Lights პირველი სიმღერაა, რომელზედაც მუშაობდნენ ჰეტფილდი და ულრიხი, როდესაც აყალიბებდნენ მეტალიკას. სიმღერის ადრინდელი ვერსია შესაძლოა მოვისმინოთ 1982 წლის ჯერ კიდევ ჩამოუყალიბებელი მეტალ ჯგუფების სიმღერების კრებულში Metal Massacre, ისევე, როგორც მის შემდგომ ხელახლა გამოშვებულში და ჯგუფის პირველ დემოში No Life 'til Leather. დემოს სახელწოდება მომდინარეობს სიმღერის პირველი ხაზიდან. სიმღერის უმეტესი ნაწილი ჰეტფილდმა მისი წინა ჯგუფიდან, ლიზერ ჩარმიდან მოიტანა, და ულრიხთან ერთად მუშაობდნენ სიმღერის სხვადასხვა ვერსიაზე. ეს სიმღერა ერთადერთია, რომელიც ცოცხლად შესრულდა მასტეინთან ერთად.
სიმღერის ტექსტი საკონცერტო შესრულებაზეა, მოგზაურობაზე და მძიმე მეტალის ცხოვრების სტილზე.
სიმღერის ქავერი შეასრულა ჯგუფმა Black Tide მათ სადებიუტო ალბომში Light from Above.
The Four Horsemen
The Four Horsemen მეტალიკის ფანების ერთ-ერთი საყვარელი სიმღერაა. სიმღერის სახელწოდება კი იქცა ჯგუფის ერთ-ერთ მეტსახელად.
ტექსტი, როგორც სათაურიდანაც ჩანს, ეძღვნება სამყაროს დასასრულს და აპოკალიფსს, მიემართება რა ბიბლიურ ტექსტს „აპოკალიფსის ოთხი მხედარი“ (Four Horsemen of the Apocalypse). თუმცა, ბევრს სჯერა, რომ სიმღერა თავად მეტალიკაზეა, როგორც „ოთხ მხედარზე“.
სიმღერის ხიდის დროს შესაძლოა მოვისმინოთ ბასისტ კლიფ ბარტონის ხმაც, როდესაც ის შემცვლელ ვოკალს ასრულებს.
iTunes-ზე ამ სიმღერის ბონუს ტრეკის ხილვაცაა შესაძლებელი, ჯგუფის საკონცერტო ალომიდან Live Shit: Binge & Purge, ჩაწერილი სიეტლში, 1989 წლის 29 აგვისტოს.
Motorbreath
Motorbreath-ის ტექსტი ცხოვრებაზეა სწრაფ ბილიკზე და იგივე სიმღერისა და ცეკვის სხვების მსგავსად არ დასრულებაზე. ეს ნიშნავს, იცხოვრო სავსე ცხოვრებით და მიიღო ცხოვრებისგან სიამოვნება. ადრინდელ შოუებზე ყოფილმა გიტარისტმა მასტეინმა განაცხადა, რომ ეს იყო სასიყვარულო სიმღერის მათეული ვერსია. ესაა მეტალიკის არსებობის მანძილზე შექმნილი ერთადერთი სიმღერა, რომელიც მხოლოდ ჰეტფილდის მიერაა დაწერილი, ერთ-ერთი ორიდან, რომელთა შექმნაშიც ულრიხს წვლილი არ მიუძღვის (მეორეც ამავე ალბომშია - (Anesthesia) Pulling Teeth).
სანტანა-დუ-იპანემა
სანტანა-დუ-იპანემა (Santana do Ipanema) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ალაგოასის შტატში. მიეკუთვნება აგრესტი-ალგოანუს მეზორეგიონს.
Kill 'Em All
Motorbreath
დეივ მასტეინმა მოგვიანებით გამოიყენა სიმღერის მთავარი რიფი FFF-ის შესაქმნელად Megadethს სიმღერისთვის Cryptic Writings.
სანტანა-დუ-იპანემა
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 45 453 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 437 847 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 103.81 კმ²-ზე.
Kill 'Em All
Motorbreath
Motorbreath წარმოადგენს საუნდტრეკს ვიდეო-თამაშში MTX: Mototrax და ფილმში Any Given Sunday.
სანტანა-დუ-იპანემა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალაგოასის შტატის მუნიციპალიტეტები
Kill 'Em All
Motorbreath
Motorbreath-მა შთააგონა სიმღერის Love is a Danger Zone 2 შემქმნელები, რიტმული ცეკვის ვიდეო თამაშების სერიისთვის Pump It Up.
სიმღერა შესრულდა ასევე ჯგუფის Anacrusis მიერ, რომლის ჩამოტვირთაც შესაძლებელია მათი ვებ-გვერდიდან.
Jump in the Fire
სიმღერის Jump in the Fire ტექსტ დაწერილია ეშმაკის თვალთახედვიდან, ანუ როგორ უყურებს იგი ხალხს, რომლებიც ერთმანეთს ხოცავენ, და ამგვარად იგი დარწმუნებულია, რომ ყველა ჯოჯოხეთში მოხვდება მათი ქმედებათა გამო, რადგან ისინი, ალეგორიულად, ცეცხლში ხტებიან (jump in the fire). სიმღერის თავდაპირველი ტექსტი, რომლითაც შესულია იგი დემოში No Life 'Til Leather, დაწერილია მასტეინის მიერ და ეთმობა სექსს, რომელშიაც ჩაკეტილი იყო იგი.
სიმღერა მეტალიკის მეორე სინგლია ამ ალბომიდან. სინგლი გამოვიდა სიმღერების Phantom Lord და Seek and Destroy ცრუ საკონცერტო ვერსიების თანხლებით, რომლებიც წარმოადგენდა ალტერნატიულ სტუდიურ ჩანაწერებს, რომელთაც დადებული ჰქონდა ბრბოს ხმა. სინგლის გაფორმებაზე გამოსახული დემონი აღებულია 1978 წელს მხატვარ ლეს ედვარდსის ზეთის საღებავებით შექმნილი ტილოდან სახელწოდებით Devil's D-Day.
სიმღერაზე იგრძნობა ასევე აირონ მეიდენის სიმღერის Run to the Hills გავლენა, რომელიც იმ პერიოდისათვის № 1 იყო ევროპაში.
(Anesthesia) Pulling Teeth
(Anesthesia) Pulling Teeth კლიფ ბარტონის სოლოა, რომელსაც იგი თავად ასრულებს ბას-გიტარაზე, ინსტრუმენტალი, რომელსაც ბოლოსკენ დრამებიც ერთვის. მასში ჩანს ბარტონის განმასხვავებელი წამყვანი ბასის დაკვრის სტილი, მძიმე დისტორშენის თანხლებით, ვაუ-ვაუ პედალისა და ტეპინგის აქტიური გამოყენებით. ინსტრუმენტალის დასაწყისში კლიფი ამბობს: „Bass solo, take one“, სავარაუდოდ იმის ხაზგასასმელად, რას წარმოადგენს კომპოზიცია, რომ, ფაქტობრივად, ბას-გიტარაზეა დაკრული. ეს ის სოლოა ბასზე, რომელსაც უკრავდა ბარტონი კონცერტზე, როდესაც ჰეტფილდმა და ულრიხმა პირველად ნახეს იგი. ჰეტფილდი ყვება:
Whiplash
Whiplash იყო მეტალიკის პირველი სინგლი როგორც ზოგადად, ასევე მათი 1983 წლის სადებიუტო ალბომიდან Kill 'Em All. მისი ავტორები არიან ჯეიმზ ჰეტფილდი და ლარს ულრიხი. სიმღერა უმეტესად ეხება მეტალის ფანების ცხოვრებას, გრძნობას რომელიც გეუფლება სცენის წინ თავის ქნევისას. „Bang your head against the stage“, „Make it ring, make it bleed, make it really sore“ და „You're thrashing all around...acting like a maniac“ ამის შესანიშნავი მაგალითებია.
მრავალჯერ შესრულდა სიმღერის ქავერი. მათ შორის: მოუტერჰედის მიერაც (რომელიც დასახელებული იყო მეტალიკის მიერ როგორც მათზე უდიდესი გავლენის მქონე ჯგუფი) შეასრულა ეს სიმღერა მეტალიკისადმი მიძღვნილი ალბომისთვის Metallic Attack: Metallica - The Ultimate Tribute და მოიგო მათი პირველი გრემი 2005 წელს საუკეთესო მეტალ შესრულებისათვის. ვინი აპისმა (დრამები), სკოტ იანმა (გიტარა), ბილი მილანომ (ვოკალი) და ფილ სოუსანმა (ბასი) შეასრულეს სიმღერა მეტალიკისადმი მიძღვნილი ალბომისთვის Metallic Assault: A Tribute to Metallica. Pantera-მ, სახუმარო სახელით Pantallica, შეასრულა სიმღერა ცოცხლად ჯეისონ ნიუსტედთან ერთად ბასზე, ხოლო წევრებმა დიმებაგ დარელმა (გიტარა) და პილ ანსელმომ (ვოკალი) როლები გაცვალეს. Destruction-მა შეასრულა სიმღერა მეტალიკისადმი მიძღვნილი ალბომისთვის A Tribute to the Four Horsemen და მცირე ცვლილებებით შეიტანა იგი თავის ალბომში All Hell Breaks Loose როგორც დამალული ბონუს ტრეკი. Stone Gods-მა შეასრულა ეს სიმღერა მათ ტურნეზე Knight of the Living Dead.
მეტალიკის სიეტლისა და iTunes-ის ბონუს ვერსია თითქმის ერთნაირებია, თუ არ ჩავთვლით სიმღერის დაბოლოებას, სადაც ჰეტფილდი სხვადასხვაგვარად მიმართავს აუდიტორიას.
Phantom Lord
Phantom Lord დაიწერა მითურ არსებათა საბრძოლო ყვირილის შესახებ. სიმღერა შესულია ჯგუფის პირველ დემოში No Life 'til Leather. ეს სიმღერა მეტალიკის პირველი სიმღერაა, რომლის სტრუქტურაშიც შედის გიტარის სუფთა მელოდიური შესავალი.
სიმღერის ტექსტი ეთმობა მითურ ბრძოლას მძიმე მეტალის ცხოველებს შორის. ჯგუფი ამ სიმღერას ხშირად უძღვნიდა ფანებს, რომლებიც ერთმანეთს ეჯახებოდნენ თავებით მეტალიკის ადრეული კონცერტების განმავლობაში.
აღსანიშნავია ფაქტიც, რომ ჰეტფილდის მესამე ჯგუფს მეტალიკამდე Phantom Lord ერქვა.
ჯგუფმა ანთრაქსმა ჩაწერაამ სიმღერის ქავერი როგორც B-მხარე მათი 1998 წლის ალბომისთვის Volume 8: The Threat Is Real. იგი შესაძლოა ვიპოვოთ ასევე სინგლის Inside Out იმპორტულ ვერსიაში.
Seek & Destroy
Seek & Destroy ხშირად იკვრებოდა კონცერტებბზე მისი 1982 წლის საკონცერტო დებიუტის შემდეგ და გახდა მეტალიკის ტურნეების დამამთავრებელი სიმღერა Madly in Anger with the World ტურნეს შემდეგ.
დოკუმენტურ ფილმში Some Kind of Monster ნაჩვენებია სიმღერა იმის სადემოსტრაციოდ, თუ როგორ იცვლებოდა მეტალიკის მუსიკა და გარეგნობა წლების განმავლობაში.
სიმღერა პოპულარულია სპორტში, კერძოდ კი ჭიდაობის ერთ-ერთ სახეობაში - რესლინგში, კალათბურთში, ჰოკეიში და სხვა. პროფესიონალური ჰოკეის გუნდები San Jose Sharks და New Jersey Devils იყენებენ სიმღერას გამხსნელ თემად საშინაო მატჩებისთვის.
Seek & Destroy-ის ქავერი შეასრულეს ჯიმი ბრაიანმა (ბასი), ჩაკ ბილიმ (ვოკალი), ეინსლი დანბარმა (დრამები) და ჯეიკ ლიმ (გიტარა)ალბომისთვის Metallic Assault: A Tribute to Metallica. სიმღერის ქავერი შეასრულეს ასევე ჯგუფებმა სხვადასხვა ქვეყნიდან: Testament, Bludvera, Acid Drinkers, Sil Khannaz; ინსტრუმენტული ვერსია შეასრულა ჯგუფმა Freaklabel, ხოლო ცოცხლად შეასრულეს ჯერ პანტერამ, შემდეგ აპოკალიპტიკამ.
Metal Militia
სიმღერა აღწერს მეტალიკას, როგორც „მეტალ მილიციას“ (Metal Militia), რომელიც იპყრობს მსოფლიოს თავისი მძიმე მეტალით. როგორც მილიცია, მეტალიკა ცდილობს დატოვოს შეტყობინება.
Am I Evil?
მეთერთმეტე ტრეკი ალბომიდან, (თავდაპირველად ალბომში არ იყო, მაგრამ Elektra Records-მა შეიტანა იგი 1988 წელს ხელახლა გამოცემულში ბონუს ტრეკის სახით) მეტალიკამ შეასრულა ბრიტანული მძიმე მეტალ ჯგუფ დაიმონდ ჰედის სიმღერის Am I Evil? ქავერი. ეს სიმღერა პირველად გამოჩნდა დაიმონდ ჰედის ალბომში Lightning to the Nations. მეტალიკამ კი ეს სიმღერა მეტალ სამყაროსთვის ცნობადი გახადა თავის კონცერტებზე მრავალჯერ შესრულებით. ეს სიმღერა (ისევე როგორც Blitzkrieg) შესულია მეტალიკის სინგლის Creeping Death B-მხარეზე. Elektra Records-მა შეიტანა იგი 1988 წელს ამ ალბომის ხელახლა გამოცემულ ვერსიაში ბონუს ტრეკის სახით. სიმღერა კიდევ ერთხელ გამოჩნდა მეტალიკის 1998 წლის ქავერების კრებულში Garage Inc., ასევე Live Shit: Binge & Purge სასაჩუქრე ყუთის მესამე დისკზე. კონცერტზე ლოს-ანჯელესში მეტალიკის წევრებმა შეცვლილი როლებით შეასრულეს ეს სიმღერა ხუთ შოუზე: ლარსი იყო ვოკალი, ჯეიმზი უკრავდა დრამებზე, კირკი - ბასზე, ხოლო ჯეისონი - გიტარაზე.
Blitzkrieg
Blitzkrieg (ისევე როგორც Am I Evil?) შესულია მეტალიკის სინგლის Creeping Death B-მხარეზე. ასევე Elektra Records-მა შეიტანა იგი 1988 წელს ამ ალბომის ხელახლა გამოცემულ ვერსიაში ბონუს ტრეკის სახით. წარმოადგენს ამავე სახელწოდების ჯგუფის სიმღერის ქავერს. ორივე სიმღერა შესულია 1998 წლის ქავერების კოლექციაში Garage Inc..
სქოლიო
კატეგორია:მეტალიკის ალბომები კატეგორია:Megaforce Records-ის ალბომები კატეგორია:1983 წლის სადებიუტო ალბომები კატეგორია:Elektra Records-ის ალბომები კატეგორია:Vertigo Records-ის ალბომები
ლუსი რი
ლუსი რი (Lucie Rie; დ.16 მარტი,1902, ვენა, ავსტრია-უნგრეთის იმპერია — 1 აპრილი, 1995, ლონდონი, დიდი ბრიტანეთი) — ბრიტანელი მეთუნე, მხატვარი და განმანათლებელი.
ბიოგრაფია
ლუსი რი დაიბადა 1902 წლის 16 მარტს ვენაში. მამამისი ებრაელი ექიმი ბენჯამინ გომპერცი იყო. ლუსი მისი უმცროსი შვილი გახლდათ. თავად ბენჯამინი იყო ზიგმუნდ ფროიდის კონსულტანტი. ლუსის ორი ძმა ჰყავდა - ტედი და პოლი.
განათლების შინ მიღებისა და სკოლის დამთავრების შემდეგ, ლუსი სწავლობდა კერამიკას მაიკლ პოვოლნისთან ვენის სკოლაში. ეს სკოლა ეკუთვნოდა ვენის სახელოსნოებს, სადაც იგი შევიდა სწავლის გასაგრძელებლად 1922 წელს. ვენაში ცხოვრებისას იგი გაეცნო ბიძამისის რომაული კერამიკის კოლექციას, რომელიც ავსტრიის დედაქალაქის გარეუბანში გათხრების დროს იპოვეს. ამ კოლექციამ დიდი ინტერესი გაუჩინა არქეოლოგიის მიმართ. მინი|ლურჯი დაფა იმ სახლზე, სადაც ლუსი რი ცხოვრობდა. [[ლონდონი]] 1925 წელს ლუსი რიმ გახსნა თავისი პირველი სტუდია ვენაში და იმავე წელს გამოფინა საკუთარი ნამუშევრები პარიზში მსოფლიო გამოფენაზე. ამის შემდეგ იგი აგრძელებდა გამოფენებში მონაწილეობას. 1937 წელს კვლავ პარიზის მომდევნო მსოფლიო გამოფენაზე მან მოიპოვა ვერცხლის მედალი. 1949 წელს კი გამართა თავისი პირველი მეთუნეობის გამოფენა.
1926 წელს ვენაში ლუსი დაქორწინდა ბიზნესმენ ჰანს რიზე.
1938 წელს ლუსი რი გაიქცა ნაცისტური ავსტრიიდან და ემიგრაციაში წავიდა ინგლისში, სადაც დასახლდა ლონდონში. ამ პერიოდში ქმართან ურთიერთობა გაურთულდა და მათი ქორწინება 1940 წელს დასრულდა.
ომის დროს და მის შემდეგ, თავისი თავის გასატანად იგი ამზადებდა კერამიკულ ღილებსა და სამკაულებს. ზოგიერთი მათგანი ამჟამად ლონდონის ვიქტორიასა და ალბერტის მუზეუმშია გამოფენილი. მარცხნივ|მინი|ლუსი რის სახელოსნო, [[ვიქტორიასა და ალბერტის მუზეუმი|ვიქტორიასა და ალბერტის მუზეუმის ექსპონატი]] რის თავის პატარა სტუდია სახლში ჰქონდა მოწყობილი. მისი მოღვაწეობის 50 წლის განმავლობაში სტუდია დიდად არ შეცვლილა. სტუდია რეკონსტრუირებულია ვიქტორიასა და ალბერტის მუზეუმის კერამიკის გალერეაში.
ლუსი ასწავლიდა 1960 წლიდან 1972 წლამდე კემბერველის ხელოვნების კოლეჯში. მან დიდი წარმატებით გამოფენები მოაწყო და თავისი ნამუშევრებისთვის არაერთი ჯილდო მიიღო. თავისი ნამუშევრების ნაწილი თავის ახლო მეგობარს, იაპონელ დიზაინერს ისეი მიაკეს უანდერძა.
ლუსი რის მიენიჭა ბრიტანეთის იმპერიის ორდენის რამდენიმე ხარისხი: ოფიცერი (OBE, 1968); მეთაური (CBE, 1981); ქალბატონი (1991, DBE). მან მიიღო საპატიო დოქტორის წოდება ხელოვნების სამეფო კოლეჯში 1969 წელს და საპატიო დოქტორის წოდება ჰერიოტ-ვატის უნივერსიტეტიდან 1992 წელს.
ლუსი რიმ 1990 წელს დაანება მეთუნეობის საქმეს თავი, როდესაც მან პირველი ინსულტის გადაიტანა. იგი გარდაიცვალა თავის სახლში, ლონდონში 1995 წლის 1-ლ აპრილს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1902 კატეგორია:დაბადებული 16 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1995 კატეგორია:გარდაცვლილი 1 აპრილი კატეგორია:მეთუნეობა კატეგორია:მხატვრები კატეგორია:მხატვრები ანბანის მიხედვით
ცეკვა მკვდრებით
ცეკვა მკვდრებით (კომიკური თრილერი) — პიესა ორ მოქმედებად და თექვსმეტ სურათად, ჟანრობრივად ტრაგიკომედია, დაწერილი 2005 წელს მიხო მოსულიშვილის მიერ.
შინაარსი
კავკასიაში პერმანენტულად მიმდინარე ომის ფონზე მთებში მიკარგულ საზღვრისპირა სასტუმრო Dreamland of Mountains („მთების ზღაპრული ქვეყანა“), რომელიც ნაყიდი აქვს ორ ოჯახურ წყვილს: ბოას (ცოლი) და დევის (ქმარი); ლილის (ცოლი) და ტატუს (ქმარი).
სასტუმროში არავინ მოდის, მაგრამ მეპატრონეები მაინც არ მიდიან იქიდან, რადგან ბოა და ტატუ ჰეროინის დიდ პარტიებს მეზობელ სახელმწიფოში ჰყიდიან და აღებულ ფულს ძალოვანი უწყების ერთ გენერალს უგზავნიან.
მთელი უბედურება მაშინ იწყება, როცა ჰეროინის გაყიდვის საქმეში მათ პარტნიორ სიკო-ტორპედოს მოაქვს ჩემოდანი, რომელშიც ორი მილიონი დოლარი უნდა იყოს, არადა, მხოლოდ მილიონ-ნახევარია.
ოჯახური წყვილები ერთმანეთზე ეჭვობენ ამ ნახევარი მილიონის, რაც ათასი გრამი ჰეროინის ღირებულებაა, მოპარვას. მათ კარგად იციან, რომ პატრონი ფულის დაკარგვას არ აპატიებთ და ყველას დახოცავს.
იმავდროულად, ტატუ (ქმარი) თავის ცოლს, ლილის აიძულებს, რომ მანაც გოლფის სათამაშო ჯოხი აიღოს მეორე წყვილის დასახოცად გაჰყვეს.
ლილი (ტატუს ცოლი) გოლფის ჯოხით მოკლავს ბოას (დევის ცოლს).
დევი (ბოას ქმარი) გოლფის ჯოხით მოკლავს ტატუს (ლილის ქმარს).
გადარჩენილი ლილი (ტატუს ქვრივი) და დევი (ბოას ქვრივი) ხელოვნურ ავარიას მოაწყობენ, — მანქანაში ჩასვამენ უკვე მოკლულ ტატუს და ბოას, თან ჩაუდებენ ფულის ნაწილს და მანქანას უფსკრულში გადაჩეხავენ, — რომ თითქოს მათი მეუღლეები საყვარლები იყვნენ, პატრონის (ქვეყნის ძალოვანი უწყების გენერლის) ფული მოიპარეს და როცა მანქანით გარბოდნენ, მაშინ გადაიჩეხნენ უფსკრულში.
ამის მერე ლილი (ტატუს ქვრივი) და დევი (ბოას ქვრივი) შეუღლდებიან და განაგრძობენ სასტუმროში ცხოვრებას.
ერთ დღეს მოდის პატრონი, რომელიც წარმოუდგენთ მტკიცებულებებს, რომ ავარია ხელოვნურად იყო მოწყობილი და მოპარული ფულიც უკვე დაიბრუნა, მაგრამ ლილის და დევის მხოლოდ იმიტომ არა კლავს, რომ სიკო-ტორპედოს მოსაშორებლად სჭირდება ისინი.
მოკლულები (ბოა და ტატუ) ზეცაში არიან, სადაც მათ გოლფის თამაშს უილიამ შექსპირი ასწავლის, ხოლო სოლფეჯიოს კი მუსიკალური ნოტების გამომგონებელი, გვიდო არეცოელი. ბოა და ტატუ მადლობას უთვლიან ლილის და დევის, რომ აქ გამოგზავნაში დაეხმარნენ.
პატრონი კი, რომელიც ამ მოვლენებს აკონტროლებდა და მართავდა, დარწმუნებულია, რომ თავის მეგობარ უილიამ შექსპირზე უკეთესი პიესა შექმნა.
სქოლიო
კატეგორია:მიხო მოსულიშვილის ნაწარმოებები კატეგორია:2005 წლის პიესები კატეგორია:პიესები კატეგორია:ქართული პიესები კატეგორია:მიხო მოსულიშვილის პიესები
ლომატურცხი
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 329 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის სოფლები
პარაპოლის ბარი
პარაპოლის ბარი (Парапольский дол) — ვიწრო მთათაშორისი ღრმული რუსეთში, კამჩატკის მხარეში. გამოყოფს პენჟინის ქედსა და კორიაკთა მთიანეთს, რომლებიც ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან სამხრეთ-დასავლეთისკენაა გადაჭიმული. სამხრეთი ნაწილი მდებარეობს კამჩატკის ყელზე და ოხოტის ზღვის პენჟინის უბისკენ მკვეთრადაა მოგლეჯილი. სიგრძე დაახლ. 425 კმ. გაბატონებული სიმაღლე 50–200 მ-ია. მიედინება მდინარეები პალმატკინა (ჩრდილოეთში), კუიული და პუსტაია (სამხრეთში). ძირის ბრტყელ ზედაპირზე მრავალი ტბა და ჭაობია. განვითარებულია მრავალწლოვანი მზრალობა. ფერდობებზე ჭარბობს ტუნდრის ლანდშაფტები; ადგილ-ადგილ ქონდარა ფიჭვის რაყებია.
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის დაბლობები
ბოცოსძენი
ბოცოსძენი — სამცხის დიდგვაროვან ფეოდალთა სახლი (საგვარეულო), ჯაყელთა განშტოება. მათი სამფლობელო მდებარეობდა ფოცხოვის ხეობაში, საგვარეულო მონასტერი - ალში.
საგვარეულოს ფუძემდებელი იყო XII საუკუნის მიწურულს სამცხის ერისთავთერისთავი და სპასალარი ბოცო ჯაყელი. ბოცოსძენი მნიშვნელოვან როლს ასრულებდნენ XII-XIV საუკუნეების სამცხის სოციალურ-ეკონომიკურდა პოლიტიკურ ცხოვრებაში. ამ საგვარეულოს ეკუთვნოდა არაერთი გამოჩენილი პოლიტიკური მოღვაწე და სარდალი. XII საუკუნის მიწურილს ბოცო ჯაყელმა დაკარგა სამცხის ერისთავთერისთავობა და სპასალარობა თამარ მეფის წინააღმდეგ დიდგვარიანთა აჯანყებაში მონაწილეობის გამო. ამის შემდეგ ერისთავთერისთავობა ჯაყელთა მეორე შტოს — ციხისჯვარელების ხელში გადავიდა, მაგრამ ბოცოსძენი (მემნა, ბოცო, შალვა) შემდეგაც არ ჩამოშორებიან პოლიტიკურ ასპარეზს. ბოცო ჯაყელის ვაჟს ბოცოსძე ბოცოს თამარმა ჩუხჩარხობა უბოძა. XVI საუკუნეში შედგენილი სამცხის ფეოდალთა სიიდან ჩანს, რომ ბოცოსძეთა საგვარეულო იმ დროს აღარ არსებობდა, მათი საფეოდალო კი ოლადასშვილთა ხელში იყო გადასული.
ზესტაფონის კრება
ზესტაფონის კრება 1892 წელს — მარქსისტულად განწყობილი ინტელიგენციის არალეგალური კრება. შედგა ეგნატე ნინოშვილისა და მიხა ცხაკაიას ინიციატივით 1892 წლის 25 დეკემბერს (ძველი სტილი) დაბა ზესტაფონში (ქუთაისის გუბერნია, შორაპნის მაზრა). კონსპირაციული მოსაზრებით კრებას საშობაო დღესასწაულის შეკრების ხასიათი მიეცა. ესწრებოდნენ: ეგნატე ნინოშვილი, მ. ცხაკაია, სილიბისტრო ჯიბლაძე, ნოე ჟორდანია, ი. კაკაბაძე, დ. კალანდარიშვილი, კარლო ჩხეიძე, ი. კვიცარიძე, არსენ წითლიძე, ისიდორე რამიშვილი, ე. ვაწაძე და რ. კალაძე.
კრებაზე განიხილეს ეროვნულ-დემოკრატიული ორგანიზაციის შექმნის პროგრამის პროექტი, რომელიც ნოე ჟორდანიამ წარადგინა. იგი მკაცრად გააკრიტიკა და უარყო დამსწრეთა უმრავლესობამ, თუმცა კრების მონაწილენი ჯერ კიდევ გარკვევით არ იდგნენ სოციალ-დემოკრატთა პოზიციებზე, მათ გადაჭრით გამოთქვეს აზრი სოციალიზმის იდეების პროპაგანდის სასარგებლოდ. ზესტაფონის კრება გაგრძელდა 3 დღეს. მას არ მიუღია პროგრამა და რაიმე დადგენილება, მაგრამ სამაგიეროდ აქ საფუძველი ჩაეყარა საქართველოს პირველ მარქსისტულ, სოციალ-დემოკრატიულ ორგანიზაციას რომელსაც შემდეგში „მესამე დასი“ ეწოდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს პოლიტიკური ისტორია კატეგორია:მარქსიზმი კატეგორია:ზესტაფონი
კალვინ კულიჯი
ჯონ კალვინ კულიჯ უმცროსი (John Calvin Coolidge Jr.; დ. 4 ივლისი, 1872 — გ. 5 იანვარი, 1933) — ამერიკელი პოლიტიკოსი, აშშ-ის 30-ე პრეზიდენტი, მასაჩუსეტსის გუბერნატორი. გუბერნატორობისას 1919 წლის ბოსტონის პოლიციელების გაფიცვასთან დაკავშირებით მიღებულმა ზომებმა კულიჯს მტკიცე და შეუპოვარი ადამიანის რეპუტაცია და პოპულარობა მოუტანა. 1920 წელს იგი ვიცე-პრეზიდენტად აირჩიეს, ხოლო 1923 წელს, პრეზიდენტ უორენ ჰარდინგის გარდაცვალების შემდეგ იგი პრეზიდენტი გახდა და 1924 წელს არჩევნებშიც გაიმარჯვა.
კულიჯმა თავისი პრეზიდენტობის დროს მოახერხა თეთრი სახლის მიმართ საზოგადოების ნდობა დაებრუნებინა, რომელიც ჰარდინგის ადმინისტრაციის დროს მომხდარი სკანდალების გამო დაიკარგა. თანამდებობის დატოვებისას კულიჯის პრეზიდენტობას საზოგადოებაში ძირითადად დადებითად აფასებდნენ. კულიჯის ბიოგრაფი წერს: „იგი განასახიერებდა საშუალო კლასის მოლოდინსა და განწყობილებას; მას შეეძლო მათი აზრის გამოხატვა და მგზნებარე სურვილების გადმოცემა. ის, რომ იგი წარმოადგენდა საშუალო კლასის გრძნობებს, არის მისი ძალის ყველაზე დამარწმუნებელი მტკიცებულება“. კულიჯი გარდაიცვალა 1933 წლის 5 იანვარს 60 წლის ასაკში.
კულიჯის რეპუტაციამ განიცადა „რენესანსი“ რეიგანის ადმინისტრაციის დროს, თუმცა, დღეს მისი მოღვაწეობის შეფასებები განსხვავდება: 30-ე პრეზიდენტის ეპოქას და ქმედებებს დიდად აფასებენ „მცირე მთავრობისა“ და „Laissez-faire“-ის (ეკონომიკაში სახელმწიფოს ჩაურევლობის პრინციპი) მხარდამჭერები, ხოლო ძლიერი, ცენტრალური ხელისუფლების მხარდამჭერებისთვის იგი ნაკლებადაა მოსაწონი. ამავე დროს, ორივე მხარე დიდად აფასებს იმას, რომ კულიჯი მხარს უჭერდა რასობრივ თანასწორობას.
განათლება
კულიჯი სწავლობდა შავი მდინარის აკადემიაში, შემდეგ წმინდა ჯონსბარის აკადემიაში; შემდეგ მან სწავლა გააგრძელა ამჰერსტის კოლეჯში, სადაც წარმოაჩინა საკუთარი თავი სადისკუსიო კლასში და როგორც ბოლო კურსის სტუდენტი, გაწევრიანდა ფი გამა დელტას სტუდენტების საძმოში და წარჩინებით დაასრულა კოლეჯი. სწავლისას, კულიჯზე ღრმა გავლენა მოახდინა ფილოსოფიის პროფესორმა, ჩარლზ ედუარდ გერმანმა, კონგრეგაციონალისტმა მისტიკოსმა ნეოჰეგელიანური ფილოსოფიით.
კოლეჯის დამთავრების შემდეგ, მამის რჩევით, კულიჯი გადავიდა ნორთჰემპტონში, რათა ადვოკატი გამხდარიყო. სწავლის საფასურის გადასახდელად, კულიჯი საყოველთაო მაგალითს მიჰყვა და ადვოკატური პრაქტიკა დაიწყო ადგილობრივ ფირმა Hammond & Field-ში. 1898 წელს, თავისი დანაზოგითა და ბაბუისგან მიღებული მცირე მემკვიდრეობით კულიჯმა საკუთარი ფირმა გახსნა, რომელიც კომერციულ სამართალზე იყო ორიენტირებული. კულიჯი თვლიდა, რომ კლიენტებს უკეთესად მოემსახურებოდა, თუ საქმე სასამართლოს გარეთ დარჩებოდა. კულიჯმა სახელი გაითქვა როგორც პატიოსანმა და შრომისმოყვარე ადამიანმა; შეინარჩუნა კლიენტები ადგილობრივი ბანკებისა და მეწარმეების სახით.
ქორწინება და ოჯახი
1903 წელს, კულიჯმა გაიცნო გრეის ანა გუდიუ. გრეისი სწავლობდა ვერმონტის უნივერსიტეტში და სწავლის დამთავრების შემდეგ მუშაობდა მასწავლებლად კლარკის სკოლაში ყრუთათვის (ნორთჰემპტონი). ისინი დაქორწინდნენ 1905 წლის 4 ოქტომბერს გრეისის სახლის მისაღებ ოთახში. გრეისის დედამ ცერემონიის გადადება სცადა, თუმცა, წარუმატებლად. ახალდაქორწინებულებმა თაფლობის თვის ერთი კვირა მონრეალში გაატარეს.
კულიჯებს ეყოლათ ორი შვილი: ჯონი (7 სექტემბერი, 1906 — 31 მაისი, 2000) და კალვინ უმცროსი (13 აპრილი, 1908 — 7 ივლისი, 1924). კალვინ უმცროსი 16 წლის ასაკში, სისხლის მოწამვლის შედეგად გარდაიცვალა, ხოლო უფროსმა შვილმა, ჯონიმ, მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა „კულიჯის ფონდის“ დაარსებასა და პრეზიდენტ კალვინ კულიჯის სახელმწიფო ისტორიული ძეგლის შექმნაში.
ნორთჰემპტონი
კულიჯის დროს ახალ ინგლისში რესპუბლიკური პარტია დომინირებდა. მომავალი პრეზიდენტი ჰემონდისა და ფილდის მსგავსად ადგილობრივ პოლიტიკაში ჩაერთო. 1896 წელს, კულიჯმა მონაწილეობა მიიღო რესპუბლიკელი კანდიდატის, უილიამ მაკ-კინლის საპრეზიდენტო კამპანიაში. შემდეგ წელს კულიჯი გახდა ქალაქის რესპუბლიკური კომიტეტის წევრი. 1898 წელს იგი აირჩიეს ნორთჰემპტონის საქალაქო საბჭოს წევრად. ამ თანამდებობაზე ყოფნისას კულიჯი ხელფასს არ იღებდა. 1899 წელს მან უარი თქვა საქალაქო საბჭოს წევრობის არჩევნებში მონაწილეობაზე და გადაწყვიტა სასამართლო მოხელე გამხდარიყო. მან ეს თანამდებობა 1900 წელს დაიკავა და 1902 წელს დატოვა, როდესაც საქალაქო საბჭომ ამ პოსტზე დემოკრატი დანიშნა. მალევე, გარდაიცვალა რაიონის სასამართლო მდივანი. კულიჯი მის ადგილას დანიშნეს. 1904 წელს მან კენჭი იყარა სასკოლო საბჭოს წევრობაზე, თუმცა, დამარცხდა.
კანონმდებელი და მერი
პალატაში კიდევ ერთი ვადის მოპოვების მაგივრად, კულიჯი თავის მშობლიურ ქალაქში, ოჯახთან დაბრუნდა და გადაწყვიტა ნორთჰემპტონის მერი გამხდარიყო. არჩევნებში მან 1597 ხმა მიიღო, ხოლო მისმა ოპონენტმა — 1409. თავისი პირველი ვადის დროს (1910-11) კულიჯმა გაზარდა მასწავლებლების ხელფასები, შეამცირა ქალაქის ვალი და გადასახადები. 1911 წელს კულიჯმა კვლავ გაიმარჯვა არჩევნებში და იგივე ოპონენტი ამჯერად უფრო დიდი სხვაობით დაამარცხა.
1913 წლის სესიაზე, კულიჯმა სახელი გაითქვა დასავლეთის რკინიგზის აქტის მიღებისთვის, რომელმაც დააკავშირა ნორთჰემპტონი სხვა პატარა ინდუსტრიულ ქალაქებთან დასავლეთ მასაჩუსეტსში. მეორე ვადის გასვლის შემდეგ კულიჯი, ტრადიციის მიხედვით, აღარ აპირებდა სენატში მოღვაწეობის გაგრძელებას, თუმცა, როცა ცნობილი გახდა, რომ სენატის პრეზიდენტი ლევი გრინვუდი ლეიტენანტ-გუბერნატორობაზე აპირებდა კენჭისყრას, კულიჯმა გადაწყვეტილება შეცვალა იმ იმედით, რომ სენატის პრეზიდენტი თავად გახდებოდა. მოგვიანებით, გრინვუდმა ხელი აიღო თავის ზრახვაზე, თუმცა, სენატში ადგილი დაკარგა, რაც განპირობებული იყო მისი პოზიციით ქალებისთვის ხმის უფლების მინიჭებასთან დაკავშირებით. კულიჯმა თავის ოლქში კიდევ ერთი გამარჯვება მოიპოვა და ქრეინის დახმარებით, პოლიტიკურად დაყოფილი სენატის პრეზიდენტი გახდა. 1914 წლის ივნისში კულიჯი გამოვიდა სიტყვით სათაურით „გწამდეთ მასაჩუსეტსის“, რომელშიც წარმოდგენილი იყო მისი შეხედულება ხელისუფლებაზე.
კულიჯის გამოსვლა საზოგადოებამ თბილად მიიღო. გარდა ამისა, მან თაყვანისმცემელთა გარკვეული ბაზის შექმნაც მოახერხა; ეს იყო ის საზოგადოება, რომელსაც კულიჯი ლეიტენანტ-გუბერნატორის თანამდებობაზე სურდა ენახა. მიუხედავად ამისა, კულიჯი 1914 წელს კიდევ ერთი ვადით დარჩა სენატში და პრეზიდენტის თანამდებობაც შეინარჩუნა, რომელიც მან 1915 წელს დატოვა, როდესაც ფრენკ სტირნსის მიერ ჩატარებული საარჩევნო კამპანიის შემდეგ ლეიტენანტ-გუბერნატორობაზე საკუთარი კანდიდატურის წარდგენის შესახებ განაცხადა.
გუბერნატორი და ლეიტენანტ-გუბერნატორი
კანდიდატურის წარდგენის შემდეგ, კულიჯმა გუბერნატორობის კანდიდატ სამუელ მაკ-კალთან ერთად მიიღო მონაწილეობა რესპუბლიკურ პრაიმერში. კულიჯმა მაკ-კალის აღმოსავლურ საარჩევნო ბაზას დასავლურიც მიამატა და გამარჯვება მოახერხა. მათ წარმატებას მიაღწიეს 1915 წლის არჩევნებშიც, სადაც კულიჯმა საკუთარ ოპონენტზე 50,000-ით მეტი ხმა მიიღო.
მასაჩუსეტსში, როგორც ზოგიერთ სხვა შტატში, ლეიტენანტ-გუბერნატორი არ იკავებს სენატის პრეზიდენტის თანამდებობას; მიუხედავად ამისა, ლეიტენანტ-გუბერნატორის რანგში, კულიჯი იყო „მეორე გუბერნატორი“, რომელიც ფუნქციონირებდა როგორც ადმინისტრაციული ინსპექტორი და გუბერნატორის საბჭოს წევრი. გარდა ამისა, იგი იყო საფინანსო და შეწყალების კომიტეტების თავმჯდომარე. ლეიტენანტ-გუბერნატორობის დროს კულიჯმა შეწყვიტა ადვოკატური მოღვაწეობა, ხოლო მისი ოჯახი კვლავ ნორთჰემპტონში ცხოვრობდა. მაკ-კალი და კულიჯი ორივე კვლავ აირჩიეს თავიანთ თანამდებობებზე 1916 და 1917 წლებში. 1918 წელს მაკ-კალმა გადაწყვიტა აღარ ეყარა კენჭი, რის შემდეგაც გუბერნატორობაზე კენჭისყრა კულიჯმა მოინდომა.
1918 წლის არჩევნები
რესპუბლიკურ პარტიაში კულიჯის გარდა ოფიციალურად არავის გამოუთქვამს სურვილი გუბერნატორობაზე. კულიჯმა და ლეიტენანტ-გუბერნატორობის კანდიდატმა ჩენინგ ქოქსმა (იქამდე მასაჩუსეტსის წარმომადგენელთა პალატის სპიკერი) წინა ადმინისტრაციის კურსის გაგრძელება არჩიეს, რაც ითვალისწინებდა ფისკალურ კონსერვატიზმს, ალკოჰოლის გაყიდვის აკრძალვის ოპოზიციას, ქალებისთვის ხმის უფლების მინიჭების და პირველ მსოფლიო ომში აშშ-ის ჩართვის მხარდაჭერას. ომში ჩართვის საკითხი გამყოფი აღმოჩნდა, განსაკუთრებით ირლანდიელი და გერმანელი ამერიკელებისთვის. მიუხედავად ამისა, კულიჯმა გამარჯვება მოახერხა და ოპონენტი რიჩარდ ლონგი 16,773 ხმის სხვაობით დაამარცხა.
ბოსტონის პოლიციელების გაფიცვა
1919 წელს, როცა ცნობილი გახდა, რომ ბოსტონის პოლიციელთა დიდი ნაწილი პროფკავშირში აპირებდა გაწევრიანებას, კომისარმა ედვინ კარტისმა განაცხადა, რომ ასეთი ქმედებები არ დაიშვებოდა. იმავე წლის აგვისტოში შრომის ამერიკულმა ფედერაციამ ბოსტონის პოლიციელთა პროფკავშირში ქარტია გამოსცა. კარტისმა, თავის მხრივ, განაცხადა, რომ პროფკავშირის ლიდერებს დაუმორჩილებლობა ედებოდათ ბრალად და რომ ისინი სამსახურიდან იყვნენ გათავისუფლებულნი. კარტისმა აღნიშნა, რომ იგი ამ გადაწყვეტილებას გააუქმებდა იმ შემთხვევაში, თუ პროფკავშირი 4 სექტემბრისთვის დაიშლებოდა. ბოსტონის მერმა, ენდრიუ ჯეიმზ პიტერსმა დაარწმუნა კარტისი, ვადა რამდენიმე დღით გადაეწია. კარტისი დათანხმდა და ბოლო დღედ 8 სექტემბერი დაასახელა. ამ ზომებმა შედეგი არ გამოიღო: შემდეგ დღეს ბოსტონის პოლიციელთა სამმა მეოთხედმა გაფიცვა დაიწყო. კულიჯი ჩუმად, თუმცა ბოლომდე მხარს უჭერდა კარტისის პოზიციას და ყურადღებით აკვირდებოდა სიტუაციას. მიუხედავად ამისა, მან გადაწყვიტა სიტუაციის კონტროლი ადგილობრივი ხელისუფლებისთვის გადაებარებინა. მას მიაჩნდა, რომ მხოლოდ უწესრიგობის და უკანონობის რამდენიმე დღე დაარწმუნებდა საზოგადოებას, რომ პოლიციელები გაფიცვაზე არ უნდა გადიოდნენ. ორი ღამის განმავლობაში, ბოსტონში ადგილი ჰქონდა ძალადობას და უწესრიგობას. მომდევნო დღეს მერმა პიტერსმა ბოსტონში მასაჩუსეტსის ეროვნული გვარდიის ნაწილები გამოიძახა. მას ეშინოდა, რომ პოლიციელების მაგალითს მეხანძრეები და სხვა სახელმწიფო მოხელეებიც მიჰყვებოდნენ. მან თანამდებობიდან გაათავისუფლა კომისარი კარტისიც. კულიჯი აცნობიერებდა სიტუაციის სირთულეს და იმას, რომ მისი ჩარევა აუცილებელი იყო. მან ითათბირა ქრეინის „კაცთან“, უილიამ ბატლერთან და მოქმედება დაიწყო; ბოსტონში ეროვნული გვარდიის კიდევ უფრო მეტი ნაწილები მოიწვია, კარტისი თანამდებობაზე დააბრუნა და პოლიციას პირადად ჩაუდგა სათავეში. კარტისმა განაცხადა, რომ ყველა გაფიცული სამსახურიდან დათხოვნილი იყო, ხოლო კულიჯმა ახალი პოლიციელების რეკრუტირების შესახებ გამოაცხადა. იმავე ღამეს მან მიიღო ტელეგრამა შრომის ამერიკული ფედერაციის ლიდერ სამუელ გომპერსისგან: „უწესრიგობა, რომელსაც ადგილი ჰქონდა, გამოწვეული იყო კარტისის ბრძანებით, რომლითაც მან უარყო პოლიციელების უფლებები...“. კულიჯმა ამ ტელეგრამას ღიად უპასუხა და განაცხადა, რომ გაფიცვას არანაირი გამართლება არ ჰქონდა. ამ ქმედებებმა მას პოპულარობა ფედერალურ დონეზე მოუტანა — გაზეთები მის პასუხს (მარცხნივ) ციტირებდნენ, ხოლო გაფიცვის მოწინააღმდეგენი მასში ახალ გმირს ხედავდნენ. კულიჯს დაეხმარა ისიც, რომ პირველი წითელი შიშის დროს ბევრ ამერიკელს აშინებდა კომუნისტური რევოლუციის გავრცელება, როგორც ეს მოხდა რუსეთში, გერმანიასა და უნგრეთში. გაფიცვის შემდეგ, კულიჯმა დაკარგა ზოგიერთი მეგობარი პროფკავშირებში, თუმცა, გაიჩინა ბევრად მეტი თანამოაზრე კონსერვატორთა რიგებში. საბოლოო ჯამში, ბოსტონის გაფიცვამ მას მას მტკიცე და შეუპოვარი ადამიანის რეპუტაცია მოუტანა.
1919 წლის არჩევნები
1919 წელს კულიჯმა და ლეიტენანტ-გუბერნატორმა ჩენინგ ქოქსმა კვლავ მიიღეს მონაწილეობა არჩევნებში და იგივე ოპონენტებს დაუპირისპირდნენ. ბოსტონის გაფიცვასთან დაკავშირებით მიღებულმა ზომებმა კულიჯს კიდევ ერთი გამარჯვება მოუტანა, ამჯერად, 125,101 ხმის სხვაობით. ბოლო წლებში მისმა წარმატებებმა გააჩინა ვარაუდი, რომ იგი 1920 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში პრეზიდენტად იყრიდა კენჭს.
საკანონმდებლო პროცედურები და ვეტოები
1919 წლის 2 იანვარს, კულიჯის ინაუგურაციის დროს, პირველი მსოფლიო ომი უკვე დამთავრებული იყო. მისი ძალისხმევით, გენერალურმა საბჭომ მასაჩუსეტსელ ვეტერანებს 100 დოლარიანი ბონუსი მიანიჭა. გარდა ამისა, მან ხელი მოაწერა კანონპროექტს, რომელიც ამცირებდა ქალების და ბავშვების სამუშაო საათებს კვირაში ორმოცდათხუთმეტი საათიდან ორმოცდარვა საათამდე და განაცხადა: „ჩვენ უნდა მოვახდინოთ ინდუსტრიის ჰუმანიზირება, წინააღმდეგ შემთხვევაში, სისტემა დაინგრევა“. გარდა ამისა, მისი გუბერნატორობის დროს გადასახადები იგივე დონეზე დარჩა, ხოლო შტატის ხარჯები 4 მილიონი დოლარით შემცირდა, რამაც ხელისუფლებას ვალების გარკვეული ნაწილის გასტუმრების საშუალება მისცა.
კულიჯი ხშირად იყენებდა ვეტოს უფლებას. ყველაზე ცნობილი შემთხვევა იყო ვეტო, რომელმაც არ მისცა საშუალება კანონმდებლებს მათი ხელფასი 50%-ით გაეზარდათ. ასევე, კულიჯმა ვეტო დაადო კანონპროექტს, რომელიც აშშ-ის კონსტიტუციის მეთვრამეტე შესწორებას არღვევდა და მასაჩუსეტსის შტატში ღვინის და ლუდის (რომელშიც ალკოჰოლი 2,75%-ზე ნაკლები იყო) გაყიდვის საშუალებას იძლეოდა. თავისი ვეტო მან შემდეგი ფორმულირებით ახსნა: „აზრები და დირექტივები არ არღვევენ კონსტიტუციას, ხოლო თუ არღვევენ, მაშინ, ისინი ძალადაკარგულები არიან“.
1920 წლის არჩევნები
1920 წლის რესპუბლიკურ ეროვნულ კონვენციაზე დელეგატებს ირჩევდნენ არა პრაიმერის გზით, არამედ, შტატების პარტიული კონვენციებით. ასე პრეზიდენტობის და ვიცე-პრეზიდენტობის კანდიდატურებისთვის ბევრი ადგილობრივი ფავორიტი იბრძოდა, რომელთა შორის მეექვსე ადგილზე მყოფი კულიჯიც იყო, თუმცა, პარტიის ხელმძღვანელები (სენატში რესპუბლიკური პარტიის წარმომადგენლები) მას სერიოზულად არასდროს განიხილავდნენ. მეათე ხმის მიცემის შემდეგ, ხელმძღვანელები და დელეგატები შეთანხმდნენ საპრეზიდენტო კანდიდატურაზე — სენატორზე ოჰაიოს შტატიდან უორენ ჰარდინგზე. ვიცე-პრეზიდენტობის კანდიდატად პარტიულ ხელმძღვანელებს სურდათ სენატორი უისკონსინის შტატიდან, ირვინ ლენროტი ეხილათ. მას შემდეგ, რაც მან მეოთხე ადგილი დაიკავა, ხელმძღვანელებმა დროზე ადრე დატოვეს კონვენცია იმ იმედით, რომ ლენროტის ავტორიტეტი და მათი სიტყვა მას გამარჯვებას მოუტანდა. ამას ხელი შეუშალა დელეგატმა ორეგონის შტატიდან, რომელსაც წაკითხული ჰქონდა კულიჯის „გწამდეთ მასაჩუსეტსის“ და რომელმაც ლენროტის ალტერნატივად კულიჯი წამოაყენა. ინიციატივა სწრაფად აიტაცეს მასებმა, რომლებსაც ხელმძღვანელებისგან დამოუკიდებლობის გამოჩენა სურდათ და საკმაოდ მოულოდნელად, კულიჯი ვიცე-პრეზიდენტობის კანდიდატად აირჩიეს.
მინი|[[1920 წლის საპრეზიდენტო არჩევნების შედეგები]] დემოკრატებმა პრეზიდენტობის კანდიდატად წამოაყენეს ჯეიმზ ქოქსი (ოჰაიოდან), ხოლო ფრანკლინ დელანო რუზველტი (ნიუ-იორკიდან) ვიცე-პრეზიდენტობის კანდიდატად. იმ დროისთვის, უმთავრესი თემა იყო აშშ-ის ერთა ლიგაში გაწევრიანება, რაც განიხილებოდა, როგორც პროგრესივიზმის ერის დაუმთავრებელი მემკვიდრეობა. ჰარდინგმა კამპანია მშობლიურ ოჰაიოში, ქალაქ მარიონში დაიწყო, ხოლო კულიჯი გაემგზავრა „ზემოთა სამხრეთში“, ნიუ-იორკში და ახალ ინგლისში. მისი გამოსვლებისას აუდიტორია შემოფარგლული იყო ადამიანებით, რომლებსაც კულიჯი პირადად იცნობდა და რომლებიც მოკლე და შეზღუდულ გამოსვლებს ხარისხს ამჯობინებდნენ. 1920 წლის 2 ნოემბერს ჰარდინგმა და კულიჯმა შთამბეჭდავი გამარჯვება მოიპოვეს: მათ ხმების 60% მიიღეს და მოუტანეს რესპუბლიკურ პარტიას პირველი გამარჯვება სამხრეთის შტატში (ტენესიში) რეკონსტრუქციის შემდეგ.
„ჩუმი კალვინი“
აშშ-ის ვიცე-პრეზიდენტი, ოფიციალურად, ბევრ მოვალეობას არ ასრულებს, თუმცა, პრეზიდენტმა ჰარდინგმა კულიჯი კაბინეტის შეხვედრებზე დასასწრებად მიიწვია და ამით ისტორიული პრეცედენტი შექმნა.
როგორც აშშ-ის ვიცე-პრეზიდენტს, კულიჯს ცოლთან, გრეისთან ერთად საკმაოდ ბევრ წვეულაბზე იწვევდნენ. ზუსტად იქ დაიბადა ისტორია „ჩუმ კალვინზე“ და ზუსტად იქიდან მოდის ანეკდოტები და ხუმრობები კულიჯის მონაწილეობით. საზოგადოების წინაშე იგი ხშირად და საკმაოდ კარგად გამოდიოდა, თუმცა, პირად ურთიერთობებში ბევრს არ ლაპარაკობდა და უფრო ცნობილი იყო, როგორც „ჩუმი კალვინი“. სავარაუდოდ არასარწმუნო ისტორიის თანახმად, ერთ-ერთ სადილზე მის გვერდით მჯდომმა ქალბატონმა კულიჯს უთხრა: „დღეს სანაძლეო დავდე, რომ ორ სიტყვაზე მეტს გათქმევინებთ“, ხოლო კულიჯმა უპასუხა: „თქვენ წააგეთ“. დოროთი პარკერმა, კულიჯის გარდაცვალების შემდეგ, აღნიშნა: „და როგორ იტყვიან ამას“? კულიჯი ხშირად მოუხერხებლოად გრძნობდა თავს ვაშინგტონის მაღალ საზოგადოებაში, რის გამოც მას ხშირად ეკითხებოდნენ, მაშინ რატომღა აგრძელებდა მათ სადილებსა და წვეულებებზე დასწრებას, რაზეც კულიჯი პასუხობდა, რომ „სადღაც ხომ უნდა ეჭამა“. ელის რუზველტ ლონგუორთი, რესპუბლიკელი „მახვილგონიერი“, ხაზს უსვამდა კულიჯისთვის დამახასიათებელ სიჩუმეს და მის მკაცრ პიროვნებას: „როდესაც მას სურდა, რომ ჩვენ სადმე სხვაგან ვყოფილიყავით, შეჭმუხნიდა ხოლმე ტუჩებს, ხელებს იკრეფდა და არაფერს ამბობდა; გამოიყურებოდა როგორც ბავშვი, რომელიც ეს-ესაა ძუძუს წოვას გადააჩვიეს“.
პრეზიდენტობისას, კულიჯმა შეინარჩუნა წყნარი და ჩუმი კაცის რეპუტაცია: „პრეზიდენტის სიტყვას უზარმაზარი წონა აქვს და მისი გამოყენება გარჩევის გარეშე არ შეიძლება“. მან ბრწყინვალედ იცოდა თავის რეპუტაციაზე და მისი კიდევ უფრო „გამკაცრებაც“ მოახერხა. მოგვიანებით ზოგიერთი ისტორიკოსი თვლიდა, რომ ასეთი იმიჯი მხოლოდ კამპანიის ნაწილი იყო. სხვებს კი სჯეროდათ, რომ მისი წყნარი და ჩუმი ხასიათი ბუნებრივი იყო და კიდევ უფრო გაღრმავდა უმცროსი შვილის გარდაცვალების (1924) შემდეგ.
პრეზიდენტობა
1923 წლის 2 აგვისტოს, პრეზიდენტი ჰარდინგი აშშ-ის დასავლეთ შტატებში ტურის დროს, სან-ფრანცისკოში გარდაიცვალა. ვიცე-პრეზიდენტი კულიჯი იმ დროს იმყოფებოდა შტატ ვერმონტში, თავის სახლში, სადაც არც ელექტროენერგია იყო და არც ტელეფონი, რის გამოც ჰარდინგის სიკვდილზე მან დესპანის მეშვეობით შეიტყო. კულიჯმა ჩაიცვა, ილოცა და ჩავიდა ქვევით შეკრებილ ჟურნალისტებთან. მამამისმა, მომრიგებელი მოსამართლემ და სახელმწიფო ნოტარიუსმა, ფიცის დადების ცერემონია ჩაატარა. კალვინ ჯონ კულიჯი 1923 წლის 2 აგვისტოს, ღამის 2 საათსა და 47 წუთზე, საკუთარი სახლის მისაღებ ოთახში აშშ-ის 30-ე პრეზიდენტი გახდა, რის შემდეგაც დასაძინებლად წავიდა.
მეორე დღეს კულიჯი ვაშინგტონში დაბრუნდა და კვლავ დადო ფიცი, რომელიც ამჯერად კოლუმბიის ოლქის უზენაესი სასამართლოს მოსამართლემ, ადოლფ ჰოელინგმა ჩაიბარა. მეორე ცერემონია მიზნად ისახავდა ყველანაირი ეჭვის გაბათილებას ცალკეული შტატის სახელმწიფო მოხელის უფლებამოსილებას ფედერალურ მოხელესთან შედარებით. მეორე ფიცი საიდუმლო იყო 1932 წლამდე, სანამ მის შესახებ იმდროინდელი გენერალური პროკურორი ჰარი დოგერტი არ ალაპარაკდა. მოგვიანებით, ინფორმაცია ჰოელინგმაც დაადასტურა და აღნიშნა, რომ ცერემონია დოგერტის თხოვნით, უილარდის სასტუმროში ჩაატარა. ჰოელინგის თქმით, მიზეზი მას არ უკითხავს, თუმცა, მისი აზრით, მიზანი იყო ყველა ეჭვის გაბათილება პირველი ფიცის ლეგიტიმურობაზე.