cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
კაზანლიკის თრაკიული აკლდამა
აკლდამა დიდი, თრაკიული ნეკროპოლისის შემადგენელი ნაწილია. მოიცავს ვიწრო კორიდორსა და მრგვალ, დასაკრძალ ოთახს. ორივე მათგანი მორთულია ფრესკებით, სადაც გამოსახულია წყვილი, რომელიც დაკრძალვის ნადიმობაზე იმყოფება. მონუმენტი ძვ.წ. IV საუკუნით თარიღდება. 1979 წელს, ის იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა. ნახატები ელინისტური პერიოდის ხელოვნების ნამდვილი შედევრებია და საუკეთესოდ შემონახული მთელი ბულგარეთის მასშტაბით.
აკლდამა ძველი თრაკიის დედაქალაქის, სევტოპოლისის მახლობლად მდებარეობს.
ბრიტანეთის არმია
„ბრიტანეთის არმია“ ემორჩილება ბრიტანეთის მონარქს, რომელიც არის ყველა შეიარაღებული ძალების უმაღლესი მთავარსარდალი. 1962 წლიდან „ბრიტანეთის არმია“ მხოლოდ მოხალისეებისაგან კომპლექტდება. უკანასკნელი 50 წლის მანძილზე „ბრიტანეთის არმია“ მონაწილეობას იღებდა შემდეგ დიდ სამხედრო კონფლიქტებში: ფოლკლენდის ომი, კოსოსვოს ომი, ავღანეთის ომი, ერაყის ომი და ჩრდილოეთ ირლანდიის კონფლიქტი.
კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს შეიარაღებული ძალები კატეგორია:გაერთიანებული სამეფო
ჩარეტერს-ტაუერსი
ჩარეტერს-ტაუერსი (Charters Towers) — ქალაქი ავსტრალიაში. მდებარეობს ქვეყნის აღმოსავლეთ ნაწილში, კუინზლენდის შტატში. 2011 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 8234 ადამიანს. ჩარეტერს-ტაუერსი შტატის ადმინისტრაციულ ცენტრ ბრიზბენიდან დაშორებულია 1311 კილომეტრით, ქალაქ ტაუნსვილიდან 135 კილომეტრით. ქალაქი დაარსდა 1845 წელს. მისგან რამდენიმე კილომეტრში მდებარეობს ტასმანიის ზღვა. ჩარეტერს-ტაუერსი ზღვის დონიდან მდებარეობს 309,8 მეტრ სიმაღლეზე. ყველაზე ცხელი თვეებია იანვარი და თებერვალი, ყველაზე ცივი — ივლისი და აგვისტო. ნალექების ყოველწლიური რაოდენობა შეადგენს 659,5 მმ-ს.
სქოლიო
კატეგორია:კუინზლენდის ქალაქები
ტენერე
მინი|260პქ|მდებარეობა ტენერე — უდაბნო სამხრეთ-ცენტრალურ საჰარაში. მოიცავს ფართო, ქვიშიან სივრცეს, რომელიც გადაჭიმულია ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნიგერიდან ჩადის დასავლეთ ნაწილამდე. ფართობი შეადგენს 400 000 კმ²-ს. დასავლეთით ესაზღვრება აირის მთები, ჩრდილოეთით აჰაგარის მთები, ჩრდილო-დასავლეთით ჯადოს პლატო, აღმოსავლეთით ტიბესტის მთები, სამხრეთით კი ჩადის ტბის აუზი.
უდაბნოს ჰავა ექსტრემელურად ცხელია, პრაქტიკულად არ გვხვდება არანაირი მცენარე. ზაფხულში ტემპერატურა 42 °C-ს აღწევს. ნალექების წლიური რაოდენობა 25 მმ-ს შეადგენს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნიგერის უდაბნოები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ნიგერში კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები საფრთხის ქვეშ
ათი ათასის ლაშქრობა
300px|მინი|ათი ათასის გადაადგილება
ათი ათასი — კიროს უმცროსის მიერ დაქირავებული ჯარისკაცების ლაშქრობა სპარსეთის ტახტის მოსაპოვებლად. კიროსის მიზანი იყო ტახტიდან ჩამოეგდო მისი უფროსი ძმა არტაქსერქსე II. ისინი გაემგზავრნენ შუამდინარეთში, მონაწილეობა მიიღეს კუნაქსის ბრძოლაში შემდეგ კი დაბრუნდნენ საბერძნეთში. მთელი ეს ისტორია კი ჩაიწერა ქსენოფონტემ ანაბასისში.
კამპანია
ძვ. წ. 401-399 წლებში ჯარისკაცებმა ანატოლია გადალახეს და იბძოლეს კუნაქსის ბრძოლაში, შემდეგ კი დაბრუნდნენ საბერძნეთში.
ქსენოფონტმა ანაბასისში განაცხადა, რომ ბერძნულმა ჯარებმა ორჯერ გაანადგურეს მათი მოწინააღმდეგეები კუნაქსაში, რის შედეგადაც მხოლოდ ერთი ბერძენი ჯარისკაცი დაიჭრა.
ბრძოლის შემდეგ ათი ათასი ჯარისკაცი დარჩა, სახლიდან შორს, საჭმლის, დამსაქმებლის და მოკავშირის გარეშე.
მათ შესთავაზეს თავიანთი თავი, არიუს მოკავშირედ რათა ტახტზე ასულიყო, მაგრამ ამაზე უარი განაცხადა, რადგან არ იყო სამეფო სისხლის წარმომავლობის და მხარდაჭერას ვერ მოიპოვებდა.
შემდეგ მათ შესთავაზეს თავიანთი მომსახურება ტისაფერნესს, არტაშესის წამყვან სატრაპს, მაგრამ მან მოითხოვა მათი სრული დანებება, რაზეც მათ უარი თქვეს. ამან ტისაფერნესს უჩინა პრობლემა - მძიმედ შეიარაღებული ჯარების დიდი არმია, რომელიც მან ვერ დაამარცხა ფრონტალური იერიშით. მან მიაწოდა მათ საკვები და, დიდი ხნის ლოდინის შემდეგ, წაიყვანა ისინი ჩრდილოეთისაკენ სახლისკენ.
ამასობაში მან მოახერხა სპარსელი გენერალი არიეუსი და მისი მსუბუქი ჯარის მოტყუება. ბერძენი უფროსი ოფიცრები, სულელურად დასთანხმდნენ ტისაფერნესის დღესასწაულზე მოწვევას. ოფიცრები დაატყვევეს და წაიყვანეს მეფესთან სადაც თავი მოჰკვეთეს.
ბერძნებმა აირჩიეს ახალი ოფიცრები და გაემართნენ შავი ზღვისკენ კორდუენისა და სომხეთის გავლით, რათა მიეღწიათ ნაპირზე მდებარე ბერძნულ კოლონიებამდე.
ქსენოფონტსა და მის კაცებს თავდაპირველად სპარსეთის უსწრაფესი კავალერიის შევიწროების მცირე ძალის ზალპებთან ბრძოლა მოუწიათ. ყოველდღე, ეს კავალერია, უახლოვდებოდა ბერძენთა ჯარს.
ერთ ღამეს ქსენოფონტმა მშვილდოსნებისა და მსუბუქი კავალერიის ჯარი ჩამოაყალიბა. როდესაც სპარსეთის კავალერია მათ მიუახლოვდა, ქსენოფონტმა მოულოდნელად შეუტია, სპარსელები გაოგნებული და დაბნეულები იყვენენ ამიტომაც ბერძნებმა ისინი გაანადგურეს.
ტისაფერნესი დიდი ძალით დაედევნა ქსენოფონტს და როდესაც ბერძნებმა მიაღწიეს ფართო და ღრმა მდინარე დიდ ზაბს, ისინი თითქოს ალყაში მოექცნენ. როდიელმა შესთავაზა გეგმა ნიჭის სანაცვლოდ; ყველა თხა, მსხვილფეხა პირუტყვი, ცხვარი და ვირი უნდა დაეკლათ და მათი სხეულები თივით გაევსოთ, დაეგდოთ მდინარის გაღმა, შეკერილი და დაფარული მიწით, რათა არ ესრიალა. ამაზე უარი თქვეს, რადგან მისი განხორციელება შეუძლებელი იქნებოდა, ამიტომ ბერძნები უბრალოდ შემობრუნდნენ, სპარსელებმა კი უარი განაცხადეს დევნაზე.
ათი ათასი საბოლოოდ ავიდა კარდუჩების ქვეყანაში, ველური ტომის, რომელიც ბინადრობდა თანამედროვე სამხრეთ-აღმოსავლეთ თურქეთის მთებში. „სასტიკი, ომის მსგავსი რასა, რომელიც არასოდეს ყოფილა დაპყრობილი. ერთხელ დიდმა მეფემ მათ ქვეყანაში გაგზავნა 120 000 კაციანი არმია, რათა დაემორჩილებინა ისინი, მაგრამ მთელი ამ დიდი ლაშქრიდან არცერთს არ უნახავს თავისი სახლი.“
ათი ათასი ავიდა და რამდენიმე დღის განმავლობაში ესროდნენ ქვებს და ისრებს, სანამ არ მიაღწიეს სიბინძურეს, სადაც მთავარი კარდუჩიელი მასპინძელი იდგა. კარდუჩის დეფილის ბრძოლაში ქსენოფონტმა 8000 კაცით წამოიწყო შეტევა მასპინძელზე, ხლო დანარჩენი 2000 წვიმის საფარქვეშ გადაადგილდნენ პატიმართან ერთად, უღელტეხილის უკანა მხარეს, ისინი გაბედულად შეეჩეხნენ გაოგნებულ კარდუჩიელებს. კარდუცელებმა ჩაბერეს მრავალ საყვირს ამით კი მიხვდა ქსენოფონტე რომ დანარჩენმა რაზმმა წარმატებით შეასრულა თავისი დავალება. მთავარი ლაშქარი მაშინვე შეუერთდა შეტევას ხეობის მხრიდან და კარდუჩები განდევნეს მათივე დასაყრდენიდან.
მთაში მძიმე ბრძოლების შემდეგ, ბერძნებმა მდინარე ცენტრიტესთან მთების ჩრდილოეთ მთისწინეთისკენ აიღეს გზა, მაგრამ იპოვეს ძირითადი სპარსული ძალა, რომელიც ბლოკავდა გასასვლელს. ამ დროს კარდუჩელები ბერძნთა უკან გადაადგილდებოდნენ, ამ სიტუაციაში ქსენოფონტს კვლავ შეექმნა ბრძოლაში სრული განადგურების საფრთხე.
ქსენოფონტეს მზვერავებმა სწრაფად იპოვეს სხვა გზა მდინარის გადაღმა, მაგრამ სპარსელები გადავიდნენ და ესეც გადაკეტეს. ქსენოფონტმა მცირე ძალები გაგზავნა უკან მეორე ფორდისკენ, რის გამოც შეშფოთებულ სპარსელებს თავიანთი ძალების ძირითადი ნაწილი გამოეყო. ქსენოფონტი შეიჭრა და მთლიანად დაამარცხა ფორდთან დარჩენილი ძალები, ხოლო ბერძნული რაზმი იძულებით გაემართა ხიდთან.
როდესაც ზამთარი მოახლოვდა ბერძნებს ამინდთან შეუფერებელი ტანსაცმელი ეცვათ.
იმ ეტაპზე, როდესაც ბერძნებს სასოწარკვეთილად სჭირდებოდათ საკვები, მათ გადაწყვიტეს თავდასხმა ხის ციხეზე, სადაც დიდი რაოდენობიტ საკვები ინახებოდა. თუმცა ციხე ტყით გარშემორტყმულ ბორცვზე მდებარეობდა. ქსენოფონტმა უბრძანა თავისი კაცების მცირე პარტიებს გამოჩენილიყვნენ გორაზე; და როცა დამცველები ლოდებს ჩაყრიდნენ, ჯარისკაცები ხეებს ამოეფარებოდნენ, ამით გარნიზონს ახარჯინებდნენ ქვებს, ბერძნებმა ეს სანახაობა მხიარულებად მიიღეს და სულ ცოტა ხანში სხვა ჯარისკაცებიც იმეორებდნენ იგივეს.
როდესაც ქვები თითქმის გაუთავდათ, ჯარისკაცები ერთმანეთს დაუპირისპირდნენ გზის გაშლილ ნაწილზე“, შეიჭრნენ ციხესიმაგრეში, სადაც ახლა განეიტრალებული გარნიზონის უმეტესობა ძლივს იბრძოდა. ქსენოფონტე წერს იმ სასიხარულო მომენტს, როდესაც ათიათასმა (მაშინ რეალურად გაცილებით ნაკლებმა) თექეს მთის სიმაღლეებიდან დაინახა ზღვა და მეგობრული ბერძნული კოლონიები სანაპიროზე, რაც ნიშნავს, რომ მათი გაქცევა გამართლდა, რის შემდეგაც ისინი ყვიროდნენ Θάλαττα! θάλαττα! (ზღვა!, ზღვა!)
მალე ქსენოფონტეს კაცებმა შავი ზღვის სანაპიროზე მდებარე ტრაპეზუნტამდე მიაღწიეს. სანამ ისინი წავიდოდნენ, ბერძნებმა მოკავშირეობა დაამყარეს ადგილობრივ მოსახლეობასთან და ბოლო ბრძოლა გამართეს მთიან ქვეყანაში სპარსელთა ვასალების კოლხების წინააღმდეგ. ქსენოფონტმა თავის კაცებს უბრძანა, განლაგებულიყვნენ უკიდურესად თხლად, რათა გადაფარონ მტერი და შეინარჩუნონ ძლიერი რეზერვი. კოლხებმა დაინახეს, რომ ისინი ფლანგიდან ჩამოშორდნენ, გაყვეს ჯარი ბერძნების განლაგების შესამოწმებლად, ამ დროს კი გამოჩნდა სივრცე მათ შორის, სადაც ქსენოფონტე შევარდა თავისი რეზერვებით და მოიპოვა ბერძნების გამარჯვება.
სქოლიო
კატეგორია:სპარსეთის ისტორია კატეგორია:საბერძნეთის ისტორია
ფაიფური
right|300px|ფაიფურის ნაკეთობა 300px|right|ფაიფურის ნაკეთობა ფაიფური — თეთრი, გამჭვირავი, თხელკედლიანი, აირშეუღწევი კერამიკული ნაკეთობა დამზადებული კაოლინის, კვარცხის, მინდვრის შპატისა და პლასტიკური თეთრი თიხის წმინდა ნარევისაგან. გამონაკლისია ფერადი ფაიფური, რომელსაც ამზადებენ მასაზე სპეციალური კერამიკული საღებავების დამატებით.
ისტორია
ფაიფური გამოიგონეს ჩინეთში. იქ არის მთა, რომელსაც კაულინი (მაღალი მთა) ეწოდება. ამ მთის ძირში ფაიფურის დასამაზადებლად საჭირო ნედლეულის მდიდარი საბადოა.
ფაიფურის წარმოების ხელოვნება ჩინეთიდან კორეაში გადავიდა, იქიდან კი იაპონიაში. ფაიფურის ჭურჭელს ძველ რომშიაც ამზადებდნენ, მაგრამ მისი წარმოების საიდუმლობა დაიკარგა. პორტუგალიელმა და ჰოლანდიელმა ვაჭარ–მეზღვაურებმა ფაიფურის ნაკეთობანი ჩინეთიდან ევროპაში შემოიტანეს, მაგრამ მათ ვერ შეძლეს გაეგოთ ფაიფურის წარმოების საიდუმლო.
XVIII საუკუნეში პოლონეთის მეფის ავგუსტ II–ის ალქიმიკოსმა ბეტგერმა (1682–1719) საინტერესო აღმოჩენა მოახდინა. პოლონეთის მეფე ვალებში იყო ჩაფლული და ბეტგერიც ოქროს დამზადების წესს ეძებდა. ამ კვლევების დროს მან შემთხვევით გამოარკვია, რომ ის ფქვილი, რომელიც ფუდრის სახით პარიკებს აყრიდნენ, კაოლინს შეიცავდა.
მალე საქსონიაშo წარმოიშვა მრეწველობის ახალი დარგი – ფაიფურის მრეწველობა. საქსონურმა ფაიფურმა თავისი მაღალი ხარისხის გამო სწრაფად სახელი გაითქვა მთელს ევროპაში. ამჟამად ფაიფურის წარმოება სხვადასხვა ქვეყნების მრეწველობის ერთ–ერთი მნიშვნელოვანი დარგია.
ფაიფურის თვისებები
ფაიფური როგორც ტექნიკური მასალა ხასიათდება მთელი რიგი ძვირფასი თვისებებით – მაღალი მექანიკური და ელექტრონული სიმტკიცით, ქიმიური და თერმული მედეგობით. საოჯახო ფაიფური ხასიათდება იშვიათი დეკორატიული მონაცემებით. ბუნებაში ფართოდ გავრცელებული მინერალური ნედლეულის ბაზაზე დამზადებული ფაიფურის მასალაში ამ თვისებათა შერწყმამ უზრუნველყო ფაიფურის მეტად მრავალგვარი და ეფექტიანი გამოყენება თანამედროვე ტექნიკასა და ყოფაცხოვრებაში.
ერთმანეთისაგან ანსხვავებენ „სალ“ და „რბილ“ ფაუფურს. სალი ფაიფურის მასათა შემადგენლობაში მეტი რაოდენობით შედის კაოლინი და უფრო მცირე რაოდენობით მინდვრის შპატი. მათ უფრი მაღალ ტემპერატურაზე გამოწვავენ, ვიდრე რბილი ფაიფურის მასებს.
სალ ფაიფურს მაღალი მექანიკური სიმტკიცე, კარგი დიელექტიკური მაჩვენებლები, მაღალი ქიმიური და თერმული მედეგობა აქვს და ძვირფას მასალას წარმოადგენს იზოლატორთა, ქიმიური წარმოების ნაკეთობათა და საუკეთესი ხარისხის კერამიკულ ნაკეთობათა დასამზადებლად. სალ ფაიფურზე უფრო მაღალი ტექნიკური მაჩვენებელი გააჩნია მხოლოდ სპეციალური კერამიკის ზოგიერთ სახეობას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კერამიკული ნაკეთობა
1010
მმართველები
*
კარაგა (აღმოსავლეთი დავაო)
კარაგა (ოფიციალურად კარაგის მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Caraga; Bayan ng Caraga) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი აღმოსავლეთ დავაოს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 39 704 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 17 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:აღმოსავლეთ დავაოს მუნიციპალიტეტები
781
თარიღი უცნობია
*
გუაიანეკოს არქიპელაგი
გაიანეკოს არქიპელაგი (Archipiélago Guayaneco) — არქიპელაგი სამხრეთ ჩილეს სანაპიროსთან. ბოლო გამყინვარებისას ეს არქიპელაგი მთლიანად ყინულით იყო დაფარული. მყინვარებმა ამ მთიან კუნძულებზე თავის კვალი დატოვა, რაც უამრავი ღრმა ხეობის არსებობაში გამოიხატება. მთების ფერდობები დაფარულია ტყეებით. ადამიანთა დასახლება ამ კუნძულებზე საკმაოდ იშვიათია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩილეს კუნძულები
აპოსტოლური სასახლე
აპოსტულური სასახლე — რომის პაპის ოფიციალური რეზიდენცია ვატიკანის ქალაქ-სახელმწიფოში. სასახლე ასევე ცნობილია როგორც წმინდა სასახლე, პაპის სასახლე ან ვატიკანის სასახლე. თავად ოფიციალური ვატიკანი, სასახლეს იხსენიებს როგორც სიქსტუს V-ის სასახლეს, პაპი სიქსტუს V-ს პატივსაცემად.
კატეგორია:ვატიკანი კატეგორია:სასახლეები კატეგორია:იტალიის სასახლეები კატეგორია:ვატიკანის სასახლეები კატეგორია:ოფიციალური რეზიდენციები
Clavatula hattenbergeri
Clavatula hattenbergeri — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
Look at Yourself
სიმღერების სია
ყველა სიმღერის ავტორი - კენ ჰენსლი, გარდა მითითებულისა.
სქოლიო
კატეგორია:Uriah Heep-ის ალბომები კატეგორია:1971 წლის ალბომები
კატეგორია:ალბომები ჯერი ბრონის პროდიუსერობით
ოთარ ჩხობაძე
ოთარ მიტროფანეს ძე ჩხობაძე (დ. 23 ივლისი, 1923 — გ. 15 ივლისი, 1998) — ქართველი ექიმი-თერაპევტი, სკკპ-ის წევრი 1949 წლიდან, საქართველოს სსრ დამსახურებული ექიმი (1969), სსრკ სახალხო ექიმი (1984).
ბიოგრაფია
1944 წელს დაამთავრა თბილისის სამედიცინო ინსტიტუტი და იმავე წელს დაიწყო მუშაობა. 1944-48 წლებში ცაგერის რაიონის სოფ. ოფიტარას, 1949-56 წლებში კი ვანის რაიონის სოფლების უხუთის და ბზვანის ამბულატორიების გამგედ მუშაობდა. 1956 წლიდან მუშაობდა ქუთაისის ს. ორჯონიკიძის სახელობის საავტომობილო ქარხნის სამედიცინო-სანიტარულ ნაწილში. 1958 წლიდან იყო მთავარი ექიმი. მისი მოღვაწეობის პერიოდში ავტოქარხანაში უძლიერესი სამედიცინო დაწესებულება ჩამოყალიბდა, მასში შედიოდა მრავალპროფილიანი სტაციონარი 450 საწოლზე, პოლიკლინიკა, ჯან-დაცვის პუნქტები და პათოლოგიური ცენტრი.
გარდაიცვალა 1998 წლის 15 ივნისს.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ექიმები კატეგორია:დაბადებული 23 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1923 კატეგორია:გარდაცვლილი 15 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1998 კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:ჩხობაძეები
1011
მმართველები
*
ამიერკავკასიის სეიმი
ამიერკავკასიის სეიმი — ამიერკავკასიის კომისარიატის წარმომადგენლობითი ხელისუფლების ორგანო.
პირველი ქესალო
პირველი ქესალო — სოფელი საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის მარნეულის მუნიციპალიტეტში, ქაფანახჩის თემში. მდებარეობს მარნეულის ვაკეზე, მდინარეების მტკვრისა დ ალგეთის შესართავთან. ზღვის დონიდან 300 მ სიმაღლეზე. ქალაქ მარნეულიდან დაშორებულია 28 კილომეტრით.
ამიერკავკასიის სეიმი
სეიმში ჩამოყალიბდა სამი ფრაქცია:
პირველი ქესალო
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1267 ადამიანი.
ამიერკავკასიის სეიმი
ისტორია
1917 წლის ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ რუსეთში განუკითხაობამ დაისადგურა. არ არსებობდა ცენტრაური ხელისუფლება და შესაბამისად ვერ ხდებოდა რეგიონებზე კონტროლი. უკონტროლობის გამო რეგიონებშიც რომ არ წარმოქმნილიყო ქაოსი, აუცილებელი გახდა ყველას თავის გადასარჩენად თავისი ზომები მოეძებნა. ამიერკავკასიაში, მალევე ჩამოყალიბდა ამიერკავკასიის კომისარიატი, რომელიც დროებითი მთავრობის ფუნქციას ითავსებდა. ამის გარდა საჭიროებამ მოიტანა, ხახლის მიერ არჩეული სრულიად რუსეთის დამფუძნებელი კრების ამიერკავკასიის დეპუტატებით დაკომპლექტებულიყო წარმომადგენლობითი ორგანოც.
პირველი ქესალო
სქოლიო
კატეგორია:მარნეულის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ამიერკავკასიის სეიმი
ისტორია
1918 წლის 22 იანვარს თბილისში სასახლის დარბაზში გაიხსნა სრულიად რუსეთის დამფუძნებელ კრების ამიერკავკასიის დეპუტატთა კრება (ესწრებოდა 26-მდე დეპუტატი). კრება გახსნა ამიერკავკასიის კომისარიატის სახელით ევგენი გეგეჭკორმა. კომისარიატი მთელი შემადგენლობით დაესწრო. კრებას ესწრებოდნენ, როგორც რევოლუციურ ორგანიზაციების წარმომადგენლები ისე გარეშე პირებიც. თავჯდომარედ ერთხმად აირჩიეს კარლო ჩხეიძე, რომელმაც მოკლე სიტყვით მიმართა კრებას. მიღებულ იქნა ნოე ჟორდანიას წინადადება, რომლის თანახმად პირველად უნდა განეხილათ საკითხი კრების კონსტრუქციის შესახებ, ანუ უნდა გამოერკვიათ მისი უფლება-მოვალეობანი. ამ საკითხის შესახებ სიტყვა წარმოსთქვა ნოე ჟორდანიამ. მისი აზრით კრების შემადგენლობა უნდა გადიდებულიყო, ხოლო სახელად კი „ამიერკავკასიის სეიმი“ დაერქვათ, რომელიც გადაჭრიდა ადგილობრივ საკითხებს. კრება დასრულდა მეორე დღის პირველ საათამდე, რათა სხვა ფრაქციებსაც მისცემოდათ საშუალება ამ საკითხის შესახებ თავისი აზრი ჩამოეყალიბებინათ.
მორიგ შეხვედრაზე გადაწყდა ამიერკავკასიის სეიმი გაფართოებული შემადგენლობით 10 თებერვალს შეკრებილიყო. ასევე საუბარი შედგა სეიმისა და საბჭოების უფლება-მოვალეობების გადანაწილების თაობაზე.
10 თებერვალს დღის 1 საათსა და 10 წუთზე გაიხსნა ამიერკავკასიის სეიმის პირველი სხდომა, რომელიც დაკომპლექტდა რუსეთის დამფუძნებელ კრებაში არჩეული ამიერკავკასიელი დეპუტატებით.
სხდომის გახსნისას სიტყვა წარმოსთქვა კარლო ჩხეიძემ. დასასრულ, წინადადებით გამოვიდა შეემუშავებინათ დღის წესრიგი. სიტყვა ითხოვა სულთანოვმა. მან განაცხადა, რომ „მუსავათის“ დელეგატები, რიცხვით 33 კაცი, ჯერ არ იყვნენ ბაქოდან ჩამოსულნი და ამისათვის კრება გადადებულიყო მომდევნო დღისათვის. წინადადებას „დაშნაკიუცუნის“ ფრაქციის სახელით მიემხრო ხატისოვი, ეროვნულ-დემოკრატების — გვაზავა.
სოციალ-დემოკრატების ფრაქციის სახელით ნ. რამიშვილმა წინადადება შეიტანა გადადებულიყო კრება 13 რიცხვისათვის, როცა ყველა დელეგატი ადგილზე იქნებოდა.
13 თებერვალს დღის პირველის ნახევარზე გაიხსნა ამიერკავკასიის სეიმის მეორე სხდომა.
სხდომა გახსნა კ. ჩხეიძემ. სიტყვით გამოსვლის შემდეგ მიღებული იქნა შემდეგი დღის წესრიგი:
ამიერკავკასიის მეორე სხდომაზე აირჩიეს განსაკუთრებული კომისია, რომელიც ოსმალეთთან ზავის პირობებს შეიმუშავებდა, ხოლო შეიმდეგ სეიმს წარუდგენდა დასამტკიცებლად.
„'''თავჯდომარე კ. ჩხეიძე''' — ვხსნი სეიმის კრებას. დღიური წესრიგი ასეთია: პრეზიდიუმის არჩევა, ამიერკავკასიის კომისარიატის მოხსენება და სხვადასხვა კომისიების არჩევნები და სხვა. გთხოვთ დაასახელოთ თავჯდომარე.
ყველა ფრაქციის წარმომადგენელნი ერთსულოვნად აცხადებენ, რომ ხარს უჭერენ ჩხეიძის კანდიდატურას თავჯდომარის ადგილზე.
თავჯდომარე — კანდიდატი დასახელებულია. ეხლა როგორ გნებავთ, აირჩიოთ ფარული კენჭის ყრით თუ უბრალოდ ხელის აწევით.
კრება სურვლის აცხადებს ხელის აწევით აირჩიონ თავჯდომარე.
ერთხმად ირჩევენ ამხ. კ. ჩხეიძეს.
'''კ. ჩხეიძე'''. მოქალაქენო და სეიმის წევრნო! გულწრფელ მადლობას გიცხადებთ, რომ ასეთი ერთსულოვანი ნდობა გამომიცხადეთ და ასეთი მძიმე საქმე დამავალეთ. ვკისრულობ ამ მძიმე მოვალეობას იმ იმედით, რომ თქვენ დამეხმარებით პირნათლად შევასრულო ეს მოვალეობა. სიტყვა ეკუთვნის ამიერკავკასიის კომისარიატის თავჯდომარეს ევ. გეგეჭკორს.
'''ე. გეგეჭკორი'''. მოქალაქენო და სეიმის წევრნო! გამოვდივარ თქვენს წინაშე, როგორც ამიერკავკასიის მთავრობის წარმომადგენელი, რომელიც მოიწვია ყველა რევოლუციურმა ორგანიზაციებმა ასეთ საშინელ დროს. არ დავფარავ, რომ აღელვებული ვარ. როგორც ვსთქვი ჩვენ მოგვიწია ამიერკავკასიის ყველა რევოლუციურმა ორგანიზაციებმა სათავეში ჩავდგომოდით კავკასიის მთელ ცხოვრებას ისეთ დროს, როდესაც მთელი რუსეთის და ამიერკავკასიის საზოგადო ცხოვრება ძირიან ბუდიანათ შერყეული იყო, და არ გვქონდა აქ საარსებო საშუალება, ასეთ დროს არა თუ ძნელი იყო ჩვენთვის მუშაობა, პირდაპირ შეუძლებელი იყო რამეს გაკეთება. არავითარი საშუალება არ გვქონდა შემოქმედებითი მუშაობისათვის მიგვეყო ხელი. მაგრამ მიუხედავად ამისა ჩვენ ვალდებული ვიყავით გვემუშავნა, რადგან ამას გვავალებდა ჩვენი სინდისი და რევოლუციური დემოკრატია. კასა ცარიელი გვქონდა, ყოველ დღე მოდიოდნენ ჩვენთან მუშები და თავიანთ ხვედრ ფულებს გვთხოვდნენ. როცა არ გვქონდა აბა რა უნდა მიგვეცა? ცენტრიდან არაფერს მოველოდით. და აი ასეთ საშინელ დროს ჩვენ მაინც არ დაგვიყრია ძირს ფარ-ხმალი და როგორც შეგვეძლო ისე ვაკეთებდით დავალებულ საქმეს.
ჩვენ ვმუშაობდით მუშათა და ჯარისკაცთა დეპუტატების საბჭოსთან სრულ შეთანხმებით. ეხლა თქვენს ყურადღებას მივაქცევ იმ მოვლენებს, რომლებსაც ადგილი ჰქონდთ მთელ რუსეთში და აგრეთვე ჩვენშიაც. მე მოგახსენებთ ზავის შესახებ. თქვენ კარგად იცით თუ რა ცეცხლში გაიარა ამ საკითხმა. იცით რუსეთის რევოლუციური ლოზუნგი —ზავი უანექსიო და უკონტრიბუციო. ბევრი ლაპარაკით თავს არ მოგაწყენთ, მოგახსენებთ მხოლოდ უკანაკსნელ ამბავს. ლენინის მთავრობამ შეჰკრა ზავი გერმანიასთან, ამით რუსეთის რევოლუცია საბოლოოდ დაიღუპა და გერმანიის იმპერიალიზმს გამარჯვების ფრთები შეასხა. სახალხო კომისრების საბჭომ ხელი მოაწერა ისეთ სამარცხვინო ზავის პირობებს, რომლითაც გაამზადეს კუბო და ეხლა შიგ მათ მიერ გულ-განგმირული რევოლუცია უნდა ჩაასვენონ. რუსეთი გერმანიის ახალშენად გადაიქცა, მას ხელ-ფეხი შეუკრეს ეკონომიურად, რასაც პოლიტიკური დამოკიდებულებაც თან მოჰყვება. ამ გვარ ზავით ჩვენც დიდი საფრთხე მოგვიმზადეს. ეხლა ჩვენს გამჭრიახობაზე და ენერგიაზეა დამოკიდებული თუ როგორ მოვახერხოთ ოსმალეთთან ზავის შეკვრა. ზავის საკითხს დიდი საფრთხე მოელის, ამიტომ ამ საკითხის გადაწყვეტის დაყოვნება ყოვლად შეუძლებელია. სეიმმა უპირველეს ყოვლისა ზავის საკითხი უნდა გადაწყვიტოს.
ეხლა მოგახსენებთ რა გავაკეთეთ ჩენ ამ მხრით. (ის კითხულობს ვეხიბ-ფაშასთან მიწერ-მოწერის დეპეშას). უკანასკნელ დეპეშით ჩენ ვაცნობეთ ვეხიბ-ფაშას, რომ ჩვენი დელეგატები 17 თებერვალს წავლენ მოსალაპარაკებლად. კიდევ ვამბობ, რომ ეს საკითხი ფრიად საჩქაროა, რადგან ცნობები მივიღეთ, რომ შესაძლებელია ფრონტზე შეტაკება მოხდეს. თუ გსურთ ახლა გაგაცნობთ კავკასიის ფრონტის მდგომარეობას. ჯერ კიდევ ზავზე მოლაპარაკება არ დაწყებულიო, რომ ჯარმა თავისი ნებით წამოსვლა იწყო, პირველად წამოვიდა ცნობილი 39 დივიზია. ჯარების წამოსვლამ სტიქიური ხასიათი მიიღო, ყველაფერი იქ დაყარეს, რის წამოღებაც არ შეეძლოთ, აუარებელი სიმდიდრე ფრონტზე დატოვეს და სახლისკენ გამოიქცნენ. ფრონტი გატიტვლდა. ოსმალთა ჯარი წინ წამოვიდა და დაიჭირა ერზინჯანი, არდასუ და ტრაპიზონსაც მალე ხელში ჩაიგდებენ. ვეხიბ-ფაშა თავის ასეთ მოქმედების საბუთად იმას ასახელებს, რომ რუსის ჯარმა ყველაფერი ოხრად დასტოვა და მოვლა-პატრონობა უნდაო.
ასეთია ფრონტზე მდგომარეობა და კიდევ ვიმეორებ ზავის საკითხი დაუყოვნებლივ უნდა გადასჭრათ. 17 თებერვალი შორს არ არის, როცა თქვენ აუცილებლად უნდა გაგზავნოთ დელეგატები.
შემდეგ გეგეჭკორი ეხება შაუმიანის სასაცილო მდგომარეობას, როგორ გამოაცხადა მან თავი კავკასიის საგანგებო კომისრად, როგორ იწვევდა ეს „ეხლანდელი ნამესტნიკი“ დაწესებულებათა წარმომადგენლებს და კერძო პირთ მიემართათ მისთვის კოჩუბეის ქუჩაზე. რა ზომა მიიღო ამის შესახებ ამიერკავკასიის კომისარიატმა, რომელმაც გადაწყვიტა შაუმიანის გაძევება და არ წავიდოდა დაეჭირა, მაგრამ ის მიიმალა. დასასრულ ის ეხება 10 თებერვალს ალექსანდროვის ბაღში მომხდარ შეტაკების ამბებს და ამბობს: 10 თებერვალს, როცა ამივრკავკასიის სეიმის კრება იყო დანიშნული, ალექსანდროვის ბაღში გამართეს კრება. დაცვის შტაბმა გაიგო, რომ იქ იყევნ დასაჭერი პირები, რომლებიც მოუწოდვბდნენ კრებას გაემართათ მანიფესტაცია და შეიძლება კიდევ სხვა რადაც. იქ გაგზავნეს მილიციონერი ამ პირთა დასაჭერათ. მილიციონერი მოკლეს. მეორეს იარაღი აჰყარეს და მესამე დაჭრეს. მერე რაც მოხდა, თქვენც იცით. სამწუხარო ამბავია, მაგრამ ის კი უტყუარი ფაქტია, რომ ამ ჯგუფს უნდოდა სისხლის ღვრა მოეხდინა. გუშინ ჩემთან მოვიდენ ახლოს მდგარ მიმავალ ეშელონების წარმომადგენელნი და მომთხოვეს გამეშვა დაჭერილები ღა გაზეთების გამოცემის ნება მიმეცა. მე მათ ავუხსენი, რომ ამიერკავკასიის კომისარიატი ცდილობს დაეხმაროს მას ყოველის მხრით და უზრუნველყოს მათი უვნებლად მოგზაურობა. მე ვურჩიე მათ არ აყოლოდნენ პროვოკაციას და მშვიდობიანად თავიანთ გზას გასდგომოდენ. გარწმუნებთ, რომ ეს ჯგუფი იქ ბოჭკებით ეზიდება ღვინოს და არაყს, რობ ამ გზით მოახერხოს თავის სამარცხვინო საქმის გაკეთება, მთვრალი ხალხი მოგვისიოს და თბილისში სისხლის ტბები დააყენოს.
ამგვარათ, მოგახსენებთ, რომ ჩვენ ძალ-ღონე არ დაგვიშურავს და რაც შეგვეძლო გავაკეთეთ, როგორც პატიოსანმა რვვოლუციონერებმა. ეხლა კი, როცა სეიმი შესდგა, ჩვენ ვანებებთ თავს ჩვენს მოვალეობას და ვაბარებთ სეიმს. (ხანგრძლივი ტაში).
Gothic
გოთიკა — ვიდეო თამაში, რომელიც 2001 წელს ესენური ფირმის Piranha Bytes მიერ იქნა შექმნილი.
ამიერკავკასიის სეიმი
ისტორია
თავმჯდომარე — კითხულობს კომისარიატის განცხადებას გადადგომის შესახებ.
Gothic
დღეისათვის გამოცემულია: გოთიკა (2001), გოთიკა II (2002), გოთიკა 3 (2006) და არკანია: გოთიკა 4 (2010)
ამიერკავკასიის სეიმი
ისტორია
'''ნ. ჟორდანია''' ამბობს, რომ ზავის საკითხი სასწრაფოა და ის უნდა გადაწყვიტოს უპირველეს ყოვლისა სეიმმა. უნდა აირჩიონ კომისია, რომელიც დელეგაციას აირჩევს და 17 თებერვალს გაგზავნის. კომისარიატის შვსახებ თქვა, რომ მისი განცხადება სეიმმა უნდა მიიღოს, რადგან ის სეიმის მოწვევამდე, იყო დაყენებული, მაგრამ სანამ ახალი მთავრობა მედგებოდეს სთხოვოს სეიმმა დარჩეს.
Gothic
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:2001 წლის ვიდეო თამაშები
Gothic (Spieleserie) Gothic Gothic Gothic
ამიერკავკასიის სეიმი
ისტორია
კრება 15 წუთით შეწყდა.
კრების განახლვბისას აირჩიეს ზავის, სარეგლამენტო და სამანდატო კომისიები.
ზავის კომისიაში: სოციალ-დვმოკრატი მენშევიკებისაგან — ნ. რამიშვილი და ა. ზურაბოვი; მუსულმანთა პარტია „გუმეტისაგან“ — შეიხ-ულ ისლამოვი, მუსულმანთა სოციალ. ბროკისგან პიპინოვი, მუსავათისგან — მამედ გარანგანჯინსკი და ხან ხოისკი; დაშნაკცაკანებიდან — ტიგრანიანი და ხატისოვი, ფედერალისტებისაგან — ლასხიშვილი, ნაციონალ დემოკრატებისაგან — გვაზავა და სხვა. აირჩიეს აგრვთვე სამანდატო და სარეგლამენტო კომისიები.
14 თებერვალს შემდგარ სხდომაზე დრო მთლიანად დაეთმო პარტიათა დეკლარაციებისა და მათი სამოქმედო გეგმების განხილვას.
15 თებერვალს 11 საათზე დანიშნული სხდომა სახელმწიფო თეატრის დარბაზში ორი საათის დაგვიანებით შედგა. თავჯდომარეობდა ალექსანდრე ლომთათიძე. სიტყვით გამოვიდნენ: ნოე ჟორდანია, ევგენი გეგეჭკორი, მ. ცხაკაია, ხუდადოვი და ი. ბარათაშვილი. ზავის დასადებად გადაწყდა ამიერკავკასიის სეიმის წარმომადგენლების გაგზავნა ტრაპიზონში.
17 თებერვალს სხდომა გვიან 15:15 საათზე გაიხსნა. საუბარი შეეხო ოსმალეთთან დადებულ ზავსა და არჩეულ დელეგატებს.
18 თებერვალს მოწვეულ იქნა საგანგებო სხდომა, რომელიც საღამოს 5 საათის მაგივრად 10 საათზე შედგა სასახლის დარბაზში. საუბარი ეხებოდა ამიერკავკასიაში მოვლენების განვითარებას და საზავო ხელშეკრულებას. სხდომა დაიხურა 11 საათზე.
19 თებერვალს სხდომა 14:40 საათზე გაიხსნა. მოხსენებით გამოვიდა სამანდატო კომისიის თავჯდომარე ალ. ლომთათიძე. შემდეგ სიტყვით გამოვიდნენ და კამათობდნენ ნ. ჟორდანია, ე. გეგეჭკორი, გობეჩია და ჯაფაროვი. კამათის გაგრძელება შემდეგი დღისთვის გადაიდო. სხდომა დაიხურა.
20 თებერვალს სხდომა დღის 1 საათზე გაიხსნა. სიტყვით გამოვიდნენ არზუმოვი და რამიშვილი. დასასრულ სხდომა დაიხურა.
22 თებერვალს სხდომა დღის 1 საათზე გაიხსნა. კენჭის ყრის შედეგად მდივნად არჩეულ იქნა კანტემიროვი. აირჩიეს კომისიები. სიტყვით გამოსული იყო ნ. რამიშვილი. სესიაზე დაისვა საკითხი ამიერკავკასიის დამოუკიდებლობის გამოცხადების თაობაზე. აღნიშნულთან დაკავშირებით გადაწყდა შექმნილიყო სპეციალური კომისია. სხდომა დაიხურა.
ამიერკავკასიის სეიმმა მიიღო ოსმალეთის წინადადება ზავის ჩამოგდების შესახებ.
26 თებერვალს სეიმის სხდომაზე სიტყვით იყო გამოსული ლებედინსკი, ხან ხოისკი, სემიონოვი, გეგეჭკორი და ნ. ჟორდანია.
27 თებერვალს დაიწყო შეხვედრა ამიერკავკასიისა და ოსმალეთის დელეგაციების შეხვედრა ზავის თაობაზე.
28 თებერვლის სხდომას თავჯდომარეობდა კ. ჩხეიძე.
5 მარტის სხდომას თავჯდომარეობდა კ. ჩხეიძე. სიტყვით იყვნენ გამოსულები არსენიძე, ლომთათიძე, მანდაშიანი, რეუსტამბეკოვი, გეგეჭკორი, კანტემიროვი, აგაევი, მახმუდოვი და სხვები.
7 მარტის დილის სხდომას თავჯდომარეობდა კ. ჩხეიძე. სიტყვით გამოვიდნენ ნ. ხომერიკი, ი. სემიონოვი, ი. გობეჩია, შახატუნი, კანტემიროვი, დ. ონიაშვილი და სხვები.
7 მარტს საღამოს დაინიშნა საგანგებო სხდომა. განხილულ იქნა ერევანში მომხდარი ამბები.
13 მარტის სხდომაზე ე. გეგეჭკორმა სეიმის მინდობით შეადგინა და წარუდგინა ახალი მთავრობა თავისი მომავალი სამოქმედო გეგმით.
17 მარტის სხდომას თავჯდომარეობდა კ. ჩხეიძე. სიტყვით იყვნენ გამოსულები სხვადასხვა დეპუტატები.
20 მარტის სხდომას თავჯდომარეობდა კ. ჩხეიძე. სიტყვით იყვნენ გამოსულები სხვადასხვა დეპუტატები.
24 მარტის სხდომას თავჯდომარეობდა კ. ჩხეიძე. სიტყვით იყვნენ გამოსულები სხვადასხვა დეპუტატები.
ამიერკავკასიის სეიმის 22 აპრილის სხდომაზე გამოცხადდა ამიერკავკასიის დემოკრატიული ფედერაციული რესპუბლიკის დამოუკიდებლობა და ჩამოაყალიბა სამთავრობო კაბინეტი აკაკი ჩხენკელის მეთაურობით. 1918 წლის 26 მაისს სეიმმა თვითლიკვიდაცია და ადფრ-ის ლიკვიდაცია გამოაცხადა.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ისტორია კატეგორია:აზერბაიჯანის ისტორია კატეგორია:სომხეთის ისტორია კატეგორია:ამიერკავკასიის ისტორია
ბუდე
thumb|right|ბუდე ბუდე — ნაგებობა, რომელსაც ცხოველი იშენებს შთამომავლობის გამოსაზრდელად ან თავშესაფრად. გამრავლებისათვის გამოსაყენებელი ბუდე ნაირგვარია. მაგ., ობობას ბუდე ქსლისაგან მოქსოვილი პარკია, მარტოული კრაზანისა — მიწის უჯრედები, რომლებიც ერთიმეორესთან შეწებებულია ნერწყვით. ორაგული ქვირითს ფლავს კენჭებიან გრუნტში, სამნემსა მახათა — ბურთისებურ ბუდეში, რომელსაც წყალმცენარეებისაგან იშენებს. ფილომედუზა ქვირითს ყრის მილივით დახვეულ ფოთოლში. კუ და ნიანგი კვერცხებს ფლავენ მიწაში. ხოხბის, როჭოს, ტყის ქათმის ბუდე მარტივი ორმოა, რომელშიც მცირეოდენი საფენია. ჭინჭრაქასა და რემეზის ბუდეები ბურთისებურია. გვრიტი ფიჩხისაგან იკეთებს მარტის ბუდეს, რომელშიც კვერცხები ქვემოდან მოჩანს. ორბის ბუდე რამდენიმე ქვით და ფიჩხის ნამტვრევებითაა შემოფარგლული. რთულ ბუდეს იშენებს სოფლის მერცხალი, რომელიც ტალაცის კოშტებს ნერწყვით ამაგრებს აივნის ჭერსა და სხვა მსგავს ადგილებში. სალანგანის ბუდეს, რომელიც ჰაერზე გამკვრივებული ნერწყვისაგან შედგება, სამხრეთ აზიის მცხოვრებნი საკვებად იყენებენ. ჰამაკის მსგავს ბუდეს იკეთებს მოლაღური. ფიჩხის ნამტვრევებისა და ჩალაბულისაგანაა აშენებული შაშვის ბუდე, რომელიც შიგნიდან ტალახითაა გალესილი. ციყვის ბუდე აშენებულია ბალახბულახის, ბუმბულოვანი საფენისა და სხვა მასალისაგან. თახვი „ქოხს“ იშენებს ხის ტოტებისა და შლამისაგან. ცხოველების უმრავლესობა ბუდეს თავისთვის იშენებს. კოლონიური ბუდეები აქვთ „საზოგადოებრივ“ მწერებს: ფუტკრებს, კრაზანებს, ჭიანჭსელებს და სხვა. უზარმაზარ (7-8 მ-მდე სიმაღლის) ბუდეს იშენებენ ტერმიტები. ფრინველებიდან კოლონიებად ბუდობენ ალკები, კაირები, პინგვინები, თოლიები და სხვა. აფრიკის ფეიქარები ერთობლივად აშენებენ დიდ ბუდეს, რომელშიც წყვილ-წყვილად ბინავდებიან.
ლიტერატურა
კატეგორია:ცხოველთა ნაგებობები
პორტუ (საფეხბურთო კლუბი)
პორტუ (Futebol Clube do Porto) — პორტუგალიის ამავე სახელწოდების ქალაქის საფეხბურთო კლუბი. 1990-იანი წლების დასაწყისში გამოაცხადეს, რომ კლუბი „პორტუ“ 1893 წელს დააარსა ღვინით მოვაჭრე ანტონიუ ნიკოლაუ დე ალმეიდამ, ინგლისში პირველი ვიზიტის დროს ფეხბურთის გაცნობის შემდეგ.
კლუბის საშინაო მოედანია „ესტადიუ დუ დრაგაუ“, რომელიც 2003 წელს აშენდა ევროპის ჩემპიონატისთვის. „პორტუ“ ლისაბონურ კლუბებთან — ბენფიკასთან და სპორტინგთან ერთად ქმნის პორტუგალიურ „დიდ სამეულს“ (Três Grandes).
საშინაო
Primeira Liga: 30 Taça de Portugal: 19 Supertaça de Portugal: 22 (record) Campeonato de Portugal: 4 (shared record)[g]
საერთაშორისო
ევროპის ჩემპიონთა თასი / უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა: 2 (პორტუგალიური რეკორდი საერთო ბენფიკასთან) უეფა-ს თასი / უეფა-ს ევროპა ლიგა: 2 (Portuguese record) უეფა-ს სუპერთასი: 1 (Portuguese record) საკონინენტთაშორისო თასი: 2 (Portuguese record)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პორტუგალიის საფეხბურთო კლუბები
გლადსტონი
სქოლიო
კატეგორია:კუინზლენდის ქალაქები
ჰუმანიზმი
thumb|right|200px| [[და ვინჩი, ლეონარდო|ლეონარდო და ვინჩის ანატომიური ნახაზები]] ჰუმანიზმი (humanus, ადამიანისეული, ადამიანური, განათლებული) — მიმდინარეობა ფილოსოფიაში, ხელოვნებასა და ლიტერატურაში რენესანსის პერიოდში, რომელიც ყველაფერზე მაღლა ადამიანსა და ადამიანურ ფასეულობებს აყენებს. იგი მოიცავს XIV-XVI საუკუნეებს და ხასიათდება ანტიკური ტექსტებით დაინტერესებით, ცხოვრების, წერის, აზროვნების სტილის შეცვლით.
ჰუმანიზმი ვიწრო გაგებით — რენესანსის კულტურული მიმართულება, რომელმაც შუა საუკუნეების მისტიკურად გაგებულ ადამიანის კულტს მიწიერი, ამქვეყნიური ადამიანის იდეალი დაუპირისპირა და მისთვის ზრუნვა საყოველთაო მიზნად გამოაცხადა. ფართო გაგებით — ისტორიულად ცვალებად შეხედულებათა სისტემა, რომელიც ძირითად ღირებულებად თვლის ადამიანის პიროვნებას, აღიარებს მის უფლებას ბედნიერებაზე, თავისუფლებაზე, თანასწორობასა და ყოველგვარი უნარის გამოვლენაზე. მისი აზრით, ადამიანის კეთილდღეობა სოციალური ინსტიტუტების ავკარგიანობის შეფასების საზომია, ხოლო თავისუფლების, თანასწორობის, სამართლიანობისა და კაცთმოყვარეობის პრინციპი — ადამიანთა შორის ურთიერთობის ნორმები.
ადამიანურობისა და კაცთმოყვარეობის მოტივები უძველესი დროიდან იჩენდა თავს ფოლკლორულ, მხატვრულ-ლიტერატურულ მასალაში, ეთიკურ-ფილოსოფიურ და რელიგიურ კონცეფციებში. ჰუმანიზმი როგორც სისტემური მიმდინარეობა, წარმოიშვა რენესანსის ეპოქაში და წამყვან მსოფლმხედველობრივ და კულტურულ ნაკადად იქცა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლიტერატურული მიმდინარეობები კატეგორია:ფილოსოფიური მიმდინარეობები
სრებირნის ნაკრძალი
სრებირნის ნაკრძალი (ბულგ. Природен резерват Сребърна) — ბუნების ნაკრძალი ჩრდილო-აღმოსავლეთ ბულგარეთში. მდებარეობს სოფელ სრებირნის სიახლოვეს, ქალაქ სილისტრიდან 18 კმ-ით დასავლკეთით და მდინარე დუნაიდან 2 კმ-ით სამხრეთით.
ნაკრძალი მოიცავს სრებირნის ტბასა და მის შემოგარენს, ასევე ვია-პონტიკას — გადამფრენ ფრინველთა გზას ევროპასა და აფრიკას შორის.
ნაკრძალი წარმოადგენს 6 კმ² ფართობის დაცულ ტერიტორიას და 5,4 კმ² ბუფერულ ზონას, შეიქმნა 1948 წელს. აქ ბინადრობს 100 სახეობის ფრინველი, რომელთაგან ზოგიერთი საფრთხეში მყოფადაა მიჩნეული, დაახლოებით 80 სახეობის ფრინველი კი ტბასთან ზამთრის გადაფრენისას ჩერდება. მათ შორის აღსანიშნავია დალმატინური ვარხვი, თეთრი ყანჩა, იბისი, ჟერო.
ტბაში ბინადრობს 6 სახეობის თევზი და 35 სახეობის ამფიბია.
ნაკრძალის სიახლოვეს მდებარეობს მუზეუმი, სადაც გამოფენილია აქ გავრცელებული სახოებები.
1983 წელს, სრებირნის ნაკრძალი იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სილისტრის ოლქი კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ბულგარეთში კატეგორია:ბულგარეთის ნაკრძალები
ოგიუსტ ესკოფიე
thumb|ჟორჟ ესკოფიე ჟორჟ-ოგიუსტ ესკოფიე (Georges Auguste Escoffier; დ. 28 ოქტომბერი, 1846, ვილნევ-ლუბე, ზღვისპირა ალპები — გ. 12 თებერვალი, 1935, მონტე-კარლო) — ფრანგი კულინარი, კრიტიკოსი, კულინარული მწერალი, ფრანგული სამზარეულოს ნოვატორი, მეტსახელად „მზარეულთა მეფე და მეფეთა მზარეული“ (ფრანგ. roi des cuisiniers et cuisinier des rois).
ესკოფიე ლეგენდარული პიროვნებაა მზარეულთა და გურმანთა შორის, და ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ლიდერთაგანი იყო თანამედროვე ფრანგული სამზარეულოს ჩამოყალიბებაში. ესკოფიეს ტექნიკა ძირითადად ეფუძნებოდა კარემის სტილს, რომელმაც ფრანგული მაღალი სამზარეულოს კლასიფიცირება მოახდინა, თუმცა ესკოფიეს მიღწევა კარემის რთული სისტემის გამარტივება და მოდერნიზება იყო.
რეცეპტების ჩაწერისა და გამოგონების გარდა, ესკოფიეს წვლილი კულინარიაში იყო ასევე მზარეულის პროფესიისთვის პრესტიჟის ამაღლება იყო მის სამზარეულოებში ორგანიზებული დისციპლინის შემოღებით. ესკოფიემ გამოსცა „კულინარული მეგზური“ (ფრანგ. Le Guide Culinaire), რომელიც დღემდე სახელმძღვანელო ნაშრომად ითვლება, როგორც კერძების წიგნი, ასევე სახელმძღვანელო მომზადების ტექნიკაზე. ესკოფიეს რეცეპტები, ტექნიკა და მიდგომა სამზარეულოს მართვაში უკიდურესად გავლენიანი დღესაც და ათვისებულია შეფ-მზარეულების მიერ არა მხოლოდ საფრანგეთში, არამედ მთელ მსოფლიოში.
სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი მზარეულები კატეგორია:ფრანგი კრიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 28 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1848 კატეგორია:გარდაცვლილი 12 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1935
პარალიმპიური თამაშები
1976 წელს შვეიცარიაში გაიმართა ზამთრის პირველი თამაშები შშმ პირებისთვის. 1988 წელს, სეულის ოლიმპიადის დასრულების შემდეგ, ორგანიზატორებმა ოლიმპიური დარბაზები და სტადიონები შშმ პირებს დაუთმეს. აქედან მოყოლებული, ამ შეჯიბრებას პარალიმპიური თამაშები ეწოდება. 1982 წელს შეიქმნა შშმ პირთა სპორტის მსოფლიო ორგანიზაციის საკოორდინაციო კომიტეტი, რომელმაც ხელი შეუწყო პარალიმპიური მოძრაობის პოპულარიზაციასა და გაფართოებას.
1989 წლიდან ჩამოყალიბდა საერთაშორისო პარალიმპიური კომიტეტი. დღეს მის შემადგენლობაში შედის 163 ქვეყნის ეროვნული პარალიმპიური კომიტეტი და 5 საერთაშორისო სპორტული ფედერაცია. პარალიმპიელები მონაწილეობენ 20-ზე მეტ სპორტულ დისციპლინაში. მათ შორისაა: მშვილდოსნობა, ტყვიის სროლა, მძლეოსნობა, ძალოსნობა, ველოსპორტი, კალათბურთი, ფეხბურთი, ჰოკეი, ფარიკაობა, თხილამურობა, მაგიდის ჩოგბურთი და სხვა სახეობები.
ქართული პარალიმპიური კომიტეტი 90-იანი წლებიდან არსებობს, თუმცა პარალიმპიურმა კომიტეტმა განვითარება 2006 წლიდან დაიწყო და პირველად საქართველოს დელეგაციამ 2008 წლის პეკინის პარალიმპიურ თამაშებზე მიიღო მონაწილეობა. პეკინში საქართველოს სახელით ერთი ათლეტი — იაგო გორგოძე ასპარეზობდა ძალოსნობის დისციპლინაში და შედეგად მე-8 ადგილი დაიკავა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ოლიმპიური თამაშები
Clavatula helena
Clavatula helena — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ავსტრონეზიულ-ანდამანური ენები
ავსტრონეზიულ-ანდამანური — ბლევინის მიერ ანდამანურსა და ავსტრონეზიულ ენებს შორის კავშირის შესახებ 2007 წელს ჩამოყალიბებული თეორია. ანდამანურიენები შედგება ორი მცირე ენისგან რომლებიც გავრცელებულია ანდამანის კუნძულზე, ხოლო ავსტრონეზიული მსოფლიოს უდიდესი ენათა ოჯახი, რომელიც შეიცავს წყნარ ოკეანეში გავრცელებულ ათასამდე ენას.
ალეხანდრო სელკირკის კუნძული
ალეხანდრო სელკირკის კუნძული — კუნძული ჩილეს სანაპიროსთან, სიდიდით მეორე და ყველაზე დასავლეთით მდებარე ხუან-ფერნანდესის კუნძულების ჯგუფიდან. მდებარეობს რობინზონ კრუზოს კუნძულიდან 181 კილომეტრით დასავლეთით.
დასახლება
გასულ საუკუნეში, კუნძულზე არსებობდა ციხე-კოლონიები, სადაც განსაკუთრებით მძიმე დანაშაულისთვის გასამართლებული პირები იხდიდნენ სასჯელს. 1927-1930 წლებში აქ იმყოფებოდა 160 პოლიტპატიმარი. კუნძულის დღევანდელ მოსახლეობას სწორედ ყოფილი პატიმრები შეადგენენ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩილეს კუნძულები
იბარაკი (ქალაქი)
მინიატიურა|200პქ|იბარაკი იბარაკი (茨木市) — ქალაქი იაპონიაში, კუნძულ ჰონსიუზე, ოსაკის პრეფექტურაში. მოსახლეობა 2007 წლის აღწერით შეადგენს 268.151 მცხოვრებს. ქალაქში მდებარეობს მეტალურგიული, ელექტრომანქანათსაშენი, კაბელის, ქიმიური და კვების მრეწველობის საწარმოები.
ლიტერატურა
კატეგორია:იაპონიის ქალაქები
კატეელი
სქოლიო
კატეგორია:აღმოსავლეთ დავაოს მუნიციპალიტეტები
Lady in Black (სიმღერა)
Lady in Black — მეოთხე კომპოზიცია ჯგუფ Uriah Heep-ის 1971 წლის ალბომიდან Salisbury.
Salisbury
ყარაბაღის ომი
ყარაბაღის ომი (Արցախյան գոյամարտ; Qarabağ müharibəsi) (1991—1994) — სამხედრო კონფლიქტი სომხურ და აზერბაიჯანულ შეიარაღებულ შენაერთებს შორის მთიანი ყარაბაღის რეგიონზე კონტროლის დასამყარებლად.
სამსონის შადრევანი (კიევი)
სამსონის შადრევანი ან ფელიციალი (უკრ.: Фонтан Самсон, Феліціял), უკრაინული ბაროკოს სტილის შადრევანი კიევის პოდილის რაიონში. შადრევანი XVIII საკუნეში ააგეს, თუმცა ბოლშევიკებმა იგი 1934 (თუ 1935) წელს დაანგრიეს. აღდგენილ იქნა 1981 წელს კიევის რუსეთის 1500 წლისთავზე.
ყარაბაღის ომი
წინარეისტორია
ბრძოლა ყარაბაღისთვის ჯერ კიდევ XX საუკუნის დასაწყისში დაიწყო, რომელიც მაშინ აზერბაიჯანის გამარჯვებით და მასზე კონტროლის დაწესებით დასრულდა.
სამსონის შადრევანი (კიევი)
ისტორია
ლომთან მორკინალი სამსონის პირველი ქანდაკება ამ ადგილას 1749 წელს გაჩნდა. ქანდაკება არქიტექტორი ივანე გრიგოროვიჩ-ბარსკის პროექტით შეიქმნა წყალმომარაგების ახალი სისტემის გაყვანასთან ერთად. ეს კიევში პირველი წყალგაყვანილობა იყო. თუმცა წყლის რეზერვუარი ამ ადგილას ჯერ კიდევ კიევის რუსეთის პერიოდიდან არსებობდა. წყალი მასში ხის მილებით მოედინებოდა, ხოლო პოდოლის მცხოვრებლები მას საკუთარი საჭიროებებისთვის იყენებდნენ. იმ პერიოდში, როდესაც ევროპაში მოდაში შემოვიდა ცენტრალური მოედნების ქანდაკებებიანი შადრევნებით მორთვა, კიეველებმაც გადაწყვიტეს საკუთარი რეზერვუარის მცირე შადრევნით გალამაზება. შადრევანი წრიულ როტონდაში მოაქციეს. მასში დადგეს ანგელოზის ხის ქანდაკება ხელში თასით, რომლიდანაც წყალი გადმოედინებოდა. როტონდის თავზე გაჩნდა კიდევ ერთი ანგელოზის ფიგურა, რომელსაც ქარი ატრიალებდა. ამ პავილიონს "ფელიციონს" უწოდებდნენ. დღესასწაულების დღეებში შადრევნის წყალს სამღვდელოება აკურთხებდა, ხოლო როტონდის სვეტებს ხის ტოტებით რთავდნენ. ბიბლიურ გმირს მკერდზე ჯვრებს ჰკიდებდნენ, რათა მას ქალაქი უბედურებისგან დაეცვა. XVIII საუკუნის ბოლოს როტონდის სახურავზე მზის საათი დააყენეს, თუმცა საათი პავილიონთან ერთად პოდოლში 1811 წელს მომხდარმა გრანდიოზულმა ხანძარმა გაანადგურა. როტონდა მალევე აღადგინეს, თუმცა უკვე უსაათოდ.
ყარაბაღის ომი
წინარეისტორია
1921 წელს რუსეთმა კავკასიის სამივე სახელმწიფო: სომხეთის დემოკრატიული რესპუბლიკა, აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკა, და საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა დაიპყრო. საბჭოთა კავშირის შექმნის შემდეგ, ყარაბაღი სომხეთის სსრ-ს გადაეცა, რასაც დიდი საპროტესტო მოძრაობა მოჰყვა აზერბაიჯანში, ხოლო ერევანში ისევ საბჭოთა ოკუპაციის წინააღმდეგ მიმართული აჯანყება მიმდინარეობდა. ამ ფაქტორების გათვალისწინებით, 1921 წელს მთიანი ყარაბაღი აზერბაიჯანს გადაეცა. 1923 წელს ტერიტორია მთიანი ყარაბაღის ავტონომიური რეგიონად გადაიქცა და აზერბაიჯანის სსრ-ში შევიდა. ამ დროისთვის, ყარაბაღის მოსახლეობის 94%-ს სომეხი ეროვნების მოსახლეობა შეადგენდა. ავტონომიური რეგიონის დედაქალაქი შუშადან ხანკენდში გადაიტანეს, რომელსაც სომხური მხარე სტეფანაკერტს უწოდებს.
სამსონის შადრევანი (კიევი)
ისტორია
1934 წელს ყველასთვის საყვარელი შადრევანი მოულოდნელად დაშალეს. გადმოცემით, ეს შემთხვევით მოხდა. რომელიღაც დღესასწაულის წინ ერთ-ერთ ადგილობრივ მმართველს სამსონთან ნაგვის გროვა დაუნახავს და უბრძანებია: "მოაშორეთ!" ხელქვეითებმა გადაწყვიტეს, რომ მოშორების ბრძანება შადრევანს ეხებოდა და ამგვარად პოდოლზე შადრევანი გაქრა.
ყარაბაღის ომი
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის უახლესი ისტორია კატეგორია:სომხეთის უახლესი ისტორია კატეგორია:ამიერკავკასიაში XX საუკუნის სამხედრო კონფლიქტები კატეგორია:XX საუკუნის ომები
სამსონის შადრევანი (კიევი)
ისტორია
ახალი ცხოვრება "სამსონმა" ნახევარი საუკუნის შემდეგ მიიღო. კიევის რუსეთის 1500 წლის ზეიმის აღსანიშნავად ძველის ნიმუშად ამ ადგილას იგივე შადრევანი ააგეს. ეს შადრევანი დღეს პოპულარული ადგილია, როგორც ადგილობრივთა, ისე ქალაქის სტუმართა შორის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კიევის შადრევნები კატეგორია:კიევის მონუმენტები
ონეზაშვილები
ონეზაშვილი — ქართული გვარი.
წარმოშობა
გვარი ონეზაშვილი წარმოდგება სახელი ონესას ფუძიდან. შემდეგ ფუძისეული „ს“ შეიცვალა „ზ“-თი  და ონეზაშვილად დაიწერა. სამოქალაქო რეესტრის 2010 წლის მონაცემებით, საქართველოში სულ 265 ონეზაშვილი ცხოვრობს. აქედან 85 კასპის რაიონში, ძირითადად კი, კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ სასირეთში, 50 გორის რაიონში, 109 თბილისში. რამდენიმე ოჯახი ცხოვრობს ასევე კახეთში. კახეთსა და გორის რაიონში ონეზაშვილები სავარაუდოდ კასპის რაიონიდან  გადასახლდნენ. გორელი ონეზაშვილების ცნობით, მათი წინაპარი დასახლდა გორის რაიონის სოფელ ახალსოფელში, თუმცა არ იციან ეს ზუსტად როდის მოხდა და საიდან ჩავიდა.სავარაუდოდ ეს მე–19 საუკუნის მიწურულს, ან მე–20 საუკუნის დასაწყისში უნდა მომხდარიყო.რაც შეეხება კასპის რაიონის სოფელ სასირეთს,სადაც ონეზაშვილთა უმრავლესობა ცხოვრობს, შემორჩენილია ძველი საფლავის ქვა, რომელიც მე–19 საუკუნით თარიღდება და ზედ ონეზაშვილის გვარია ამოტვიფრული. ონეზაშვილები თბილისში სასირეთიდან და გორიდან არიან გადასახლებულები.რამდენიმე ათეული ონეზშვილი ცხოვრობს რუსეთის სხვადასხვა ქალაქშიც. ისინი იქ საბჭოთა პერიოდში გადასახლდნენ.
საარქივო ჩანაწერებში გვარი ონეზაშვილი XVII საუკუნეში გვხვდება. სახელმწიფო არქივში ინახება ამავე საუკუნის თამასუქი, რომლის მიხედვით ერთ-ერთ ონეზაშვილს ეპისკოპოსისაგან ვალი ჰქონია აღებული.
სქოლიო
*
მილერის გზაჯვარედინი
მილერის გზაჯვარედინი (Miller's Crossing) — ძმები კოენების კრიმინალური დრამა. ფილმი გადაღებულია 1990 წელს.
სიუჟეტი
მოქმედება ვითარდება 30-იანი წლების აშშ-ში, მშრალი კანონის დროს. ქალაქის ორი გავლენიანი კრიმინალური დაჯგუფება ერთმანეთს ებრძვის. ტომ რეიგანი, გამჭრიახი დამნაშავე არის ერთ-ერთი კლანის ლიდერის, ლეოს მრჩეველი. ტომი ხან ერთი ბანდის მხარეს იჭერს, ხან მეორის და ახერხებს, ცოცხალი გადარჩეს. ტომის ამოცანას ართულებს მისი ურთიერთობა ლეოს საცოლე ვერნასთან.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1990 წლის ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:ძმები კოენების ფილმები კატეგორია:კრიმინალური დრამები კატეგორია:ნეო-ნუარის ჟანრის ფილმები კატეგორია:ფილმები განგსტერების შესახებ
ლუცერნი
ლუცერნი (Luzern; Lucerne) — ქალაქი ჩრდილო-ცენტრალურ შვეიცარიაში, ქვეყნის გერმანულენოვან ნაწილში. ლუცერნის კანტონისა და თავისივე სახელწოდების რაიონის დედაქალაქი. 2010 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 76 200 ადამიანია და ამ მხრივ წარმოადგენს ცენტრალური შვეიცარიის უდიდეს ქალაქსა და რეგიონის სატრანსპორტო, სატელეკომუნიკაციო და პოლიტიკურ ცენტრს. ურბანული არეალი მოიცავს 17 ქალაქს და განთავსებულია სამი სხვადასხვა კანტონის ტერიტორიაზე; მისი მთლიანი მოსახლეობა 250 000 ადამიანს შეადგენს.
ფირვალდშტეტის ტბის ნაპირებზე, შვეიცარიის ალპების პილატუსისა და რიგის მთების ძირში მდებარეობის გამო, ლუცერნი მნიშვნელოვანი ტურისტული დანიშნულებისაა. მისი ერთ-ერთი მთავარი ღირსშესანიშნაობაა კაპელაპბრიუკი — XIV საუკუნის ხის ხიდი.
ლუცერნის დაარსების ზუსტი თარიღი უცნობია. ისტორიკოსების აზრით, რომაულ ხანაში, იმ ადგილას, სადაც ფირვალდშტეტის ტბიდან მდინარე როისი გამოედინებოდა, უკვე არსებობდა პატარა დასახლება.
დაძმობილებული ქალაქები
ლუცერნი დაძმობილებულია შემდეგ ქალაქებთან:
სქოლიო
კატეგორია:შვეიცარიის ქალაქები
აცენტეხოს პირველი ბრძოლა
აცენტეხოს პირველი ბრძოლა — აცენტეხოს პირველი ბრძოლა გაიმართა კუნძულ ტენერიფეზე გუანშებისა და ესპანელების, სხვა ევროპელების და მათთან დაკავშირებული ადგილობრივების ალიანსს შორის (ძირითადად სხვა კუნძულებიდან), 1494 წლის 31 მაისს, ესპანელთა მიერ ამ კუნძულის დაპყრობის დროს. ამან გამოიწვია ტენერიფეს გუანშების გამარჯვება.
მაგდალენა (კუნძული)
მაგდალენა (Isla Magdalena) — კუნძული წყნარ ოკეანეში, სამხრეთ ჩილეს სანაპიროსთან, ჩილეს აისენის რეგიონში. კუნძულის ფართობი 2,025 კვ.კმ-ია. მდებარეობს მორალედის არხსა და პუიუაპის არხებს შორის. ნაწილობრივ მიეკუთვნება კუნძულ მაგდალენას ეროვნულ პარკს.
აცენტეხოს პირველი ბრძოლა
ესპანელები იმყოფებოდნენ ადელანტადოს (სამხედრო გუბერნატორის ტიტული) ალონსო ფერნანდეს დე ლუგოს მეთაურობით, რომელმაც გაყიდა თავისი ქონება ტენერიფის დაპყრობის დასაფინანსებლად. ფერნანდეს დე ლუგოს დაეხმარა ის ფაქტი, რომ მისიონერებმა უკვე დაიწყეს ტენერიფეს გუანჩების გაქრისტიანება და გუანჩეს რამდენიმე მენცეიატო ან სამეფო, მათ შორის გიმარი, აბონა, ადეჟე და მოგვიანებით ანაგა, მეგობრული იყო კასტილიელების მიმართ. ფერნანდეს დე ლუგო აპრილის ბოლოს დაეშვა ანაზოში, დღევანდელი სანტა-კრუზ-დე-ტენერიფეს მახლობლად, და ააგო ელ რეალ დე სანტა კრუზის გამაგრებული ბანაკი. კუნძულის ინტერიერისკენ მიმავალმა ფერნანდეს დე ლუგომ დაადასტურა თავისი მეგობრობა ბანდო დე პაზთან და ცდილობდა იმავე შეთანხმებას მიეღწია სხვა გუანჩე მენცეიატოსთან, მათ შორის ტაოროსთან. ბენკომომ, ტაოროს მმართველმა, უარი თქვა ფერნანდეს დე ლუგოს პირობებზე და ამის ნაცვლად დაიწყო საკუთარი ალიანსის შექმნა კასტილიელთა წინააღმდეგ, რომელიც შედგებოდა ტაკორონტეს, ტეგესტეს, დაუტეს და იკოდის მენცეიატოსგან.
საომარ მდგომარეობაში ფერნანდეს დე ლუგომ დღევანდელი სან-კრისტობალ-დე-ლა-ლაგუნას გავლით მიაღწია იმ მხარეში, რომელიც ცნობილია როგორც აცენტეხო. კასტილიელებმა საშინელი შეცდომა ჩაიდინეს და ბრმად შევიდნენ ხევში, რომელსაც ახლა ბარანკო დე სან ანტონიო ჰქვია, აცენტეხოში. მიუხედავად მათი ტექნოლოგიური უპირატესობისა, ჯავშანტექნიკითა და ფარებით დაცულ ესპანელებს ებრძოდნენ ბუნდოვანი ავტობუსებითა და ქვემეხებით, გუანჩები, რომლებიც შიშველნი იბრძოდნენ, ფერდობიდან თავს ესხმოდნენ გამაგრებული ხის ქვებითა და შუბებით (ცნობილი როგორც ბანოტები). ესპანელებმა ცხენებით მანევრირება ვერ შეძლეს, რადგან ეს ფერდობები დაფარული იყო ძალიან სქელი, ნარგაული ჯაგრისით, ხოლო გუანჩები, რომლებიც დაახლოებით 3300 კაცს ითვლიდნენ საკმაოდ კარგად მანევრირებდნენ, აცენტეხოს კომარკის უფროსის ხელმძღვანელობით. მათ გამოიყენეს მათი მობილურობა და რელიეფის ინტიმური ცოდნა უპირატესობის მოსაპოვებლად. მაშინ, როცა ტინგუარო 300 კაცით ჩასაფრებული იყო კასტილიური ძალების ავანგარდში, ბენკომო ბრძოლაში 3000 კაცით მივიდა და დაარბია ევროპელების უკანა ჯარი.
მაგდალენა (კუნძული)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩილეს კუნძულები
აცენტეხოს პირველი ბრძოლა
ითვლება, რომ ხუთი ესპანელი ჯარისკაციდან ოთხი დაეცა ამ ბრძოლაში, რის შედეგადაც 900-1000 დაიღუპა ბრძოლის ველზე საწყისი 1120-დან. თუმცა დამარცხება ტოტალური არ იყო. ფერნანდეს დე ლუგომ, შეძლო თავის დაღწევა, თუმცა დაჭრილმა, ხოლო მისი გადარჩენილი ძალები (დაახლოებით 200 კაცი) აწამეს მანამ, სანამ არ აიძულეს ხელახლა ჩასვლა. მან შეძლო დაბრუნება და ადგილობრივი ძალების დამარცხება ორ მთავარ ბრძოლაში: აგერეს ბრძოლაში და აცენტეხოს მეორე ბრძოლაში და სხვა მცირე შეტაკებებში, როგორიცაა ლას პენიუელასის ბრძოლა.
იმ ადგილას, სადაც ბრძოლა მოხდა, აშენებულ ქალაქს ჰქვია La Matanza de Acentejo ("აცეტეხოს ხოცვა"), რომელიც ასევე შეიცავს გამარჯვების აღსანიშნავად დიდ მემორიალს კედლის მხატვრობის სახით.
ეს იყო უდიდესი მარცხი ესპანეთის ატლანტიკური ექსპანსიის ისტორიაში.
პოლონური მუზეუმი (რაპერსვილი)
ისტორია
პოლონური მუზეუმი რაპერსვილის სასახლეშია განთავსებული. სასახლე XII საუკუნეში აშენდა გრაფ რუდოლფ რაპერსვილელის დროს და წლების მანძილზე ჰაბსბურგების დაქვემდებარებაში იყო. რაპერსვილი თავისუფალი ქალაქი (Freie Reichsstadt) გახდა 1415 წელს, საბოლოოდ კი, შვეიცარიის კონფედერაციას შეუერთდა. წლების მანძილზე უყურადღებობის გამო სასახლე ავარიულ მდგომარეობაში აღმოჩნდა.