cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
შილდის პირველი ეკლესია
შილდის პირველი ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი მდებარეობს  ყვარლის მუნიციპალიტეტის, სოფელი შილდის ჩრდილო-დასავლეთით, 2 კილომენტრზე, ნასოფლარ ვეძისხევის ტერიტორიაზე, მდინარე ვეძისხევის მარჯვენა ნაპირას, სწორ ადგილზე, თარიღდება VI საუკუნით.
აღწერა
ძეგლი სამეკლესიანი ბაზილიკაა. ნაგებია სხვადასხვა ზომის ნატეხი ქვის და რიყის ქვის შერეული წყობით. კედლები შიგნიდან და გარედან შელესილი ყოფილა.
შენობის გეგმის სწორკუთხედში ჩაწერილია სამი განცალკევებული ნავი, რომლებიც დამოუკიდებელ ეკლესიებს წარმოადგენს. შუა ეკლესია, დანარჩეებთან შედარებით, უფრო ფართო და მაღალია. შესასვლელები მას დასავლეთიდან და სამხრეთიდან აქვს. ორივე კარი განიერი და მაღალია. ისინი შიგნიდან ნალისებრი თაღითაა დასრულებული, ხოლო გარედან - მოზრდილი ქვის ზღურდით. საკურთხევლის აფსიდი, რომელიც საფეხურითაა შემაღლებული, გეგმით ნახევარწრიულია. მასში მოწყობილია ვიწრო, შიგნიდან და გარედან ბრტყლად გადახურული სარკმელი და ორი მცირე, კვადრატული ნიშა. აფსიდი გადახურულია წესიერი ფორმის კონქით, რომლის თაღი ნალისებრი ფორმისაა და რიყის ქვის თაროსებრ იმპოსტებს ეყრდნობა. სამხრეთ კედელში ორი სარკმელია,რომელთა თავი კამარის ქუსლის დონეზეა. ორივეს გადახურვა ჩამონგრეული აქვს. შემორჩენილი კვალის მიხედვით, ისინი თარაზულად ყოფილა გადახურული.
შუა ეკლესიის სამივე კედელს მთელ სიგრძეზე გასდევდა ჩამოსაჯდომი საფეხური.
ეკლესიის კამარა ეყრდნობა ორ განიერ საბჯენ თაღს, რომელთაგან ერთი ნავის შუაშია, მეორე - დასავლეთ კედელთან. ჩრდილოეთ კედლის აღმოსავლეთ ნაწილში ჩრდილოეთ ეკლესიაში გასასვლელი მაღალი, ნალისებრთაღიანი კარია, რომელიც ჩრდილოეთ ეკლესიის მხრიდან ბრტყლადაა გადახურული.
გვერდითა ეკლესიები ვიწრო, გრძელი დერეფნებია. მათგან სამხრეთისა, აღმოსავლეთით, ნალისებრი აფსიდითაა დასრულებული, ჩრდილოეთისა კი - სწორი კედლით. სამხრეთ ეკლესიის სამხრეთ კედლებში მოწყობილია ფართო შესასვლელი - ორმაგი ნალისებრი თაღი მრგვალ ბოძზე. აფსიდში გადაჭრილია ბრტყლად გადახურული სარკმელი, რომლის ქვემოთ, კედელზე, ქვის ტრაპეზია მიშენებული. ნალისებრი ფორმისაა აფსიდის კონქის თაღიც. მის ქუსლებთან თაროსებრი იმპოსტებია გამოყოფილი. ორივე ეკლესიის კამარა ოდნავ ნალისებრი ფორმისაა და დაყრდნობილია ნავის შუაში მოწყობილ შეკიდულ საბჯენ თაღზე. ჩრდილოეთ ეკლესიის აღმოსავლეთ კედელში გაჭრილია თარაზულად გადახურული, ვიწრო, მაღალი სარკმელი. გრძივ კედლებს და დასავლეთ კედელს ქვის ჩამოსაჯდომი საფეხური გასდევს. გარეთა კედლები დასრულებული იყო ნატეხი ქვით ნაწყობი, მაღალი, ორსაფეხურიანი ლავგარდნით. შენობა გადახურული იყო ბრტყელი და ღარისებრი კრამიტით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ჰატერია
ჰატერია, ტუატარა (Sphenodon punctatus) — ქვეწარმავალი; ნისკარტთავიანთა ქვეკლასის ერთადერთი თანამედროვე წარმომადგენელი. წააგავს ხვლიკს. მისი მომწვანო-წენგოსფერი სხეულის სიგრძე 75 სმ აღწევს. აქვს დიდი თავი და 5-თითიანი კიდურები. ზურგსა და კუდზე სამკუთხა ქერცლებისაგან შემდგარი დაბალი ქედი გასდევს. თვალის გუგა ვერტიკალურია, კარგად აქვს განვითარებული კეფის თვალი. დაფის აპკი და შუა ყური არ აქვს. შემორჩენილია ახალი ზელანდიის მცირე კუნძულებზე, სადაც სპეციალური ნაკრძალია შექმნილი. ცხოვრობს სოროებში. აქტიურია ღამით. იკვებება უხერხემლოებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ნისკარტთავიანები
ქედიგორა
გეოგრაფია
მდებარეობს მდინარეების მეჯუდისა და ლეხურის წყალგამყოფის სამხრეთ მთისწინეთში. ზღვის დონიდან 1040 მ, ახალგორიდან 75 კმ.
ისტორია
რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში ყოფნის დროს შედიოდა თბილისის გუბერნიის გორის მაზრის მეჯვრისხევის მონაკვეთში. საქართველოს სსრ ადმინისტრაციული დაყოფით — სამხრეთ ოსეთის ავტონომიური ოლქის ლენინგორის რაიონის წინაგრის სოფსაბჭოში. ქართულ-ოსური კონფლიქტის დაწყების შემდეგ, 1992 წლიდან, სოფელს ვერ აკონტროლებდა საქართველოს ცენტრალური ხელისუფლება. 2008 წლის აგვისტოს ომის შემდეგ ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ და დე ფაქტოდ შედის არაღიარებული ე. წ. „სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკის“ ლენინგორის რაიონის შემადგენლობაში.
ჭრელი სქელშუბლა
ჭრელი სქელშუბლა (Hypophthalmichthys nobilis) — თევზი კობრისებრთა ოჯახისა. პელაგიური სახეობაა. სწრაფად იზრდება. სხეულის სიგრძე 60 სმ აღწევს, წონა 40 კგ. ზოგიერთი ეგზემპლარის სიგრძე 1 მ-ს, ხოლო წონა 70 კგ-ს აღწევს. გვხვდება შორეული აღმოსავლეთის მდინარეებში. 1950-იანი წლებიდან მოყოლებული განხორციელდა ჭრელი და თეთრი სქელშუბლის მასიური განსახლება. ჭრელი სქელშუბლა ინტროდუცირებულია და გავრცელებულია მსოფლიოს მრავალ ქვეყანაში. საქართველოში 1962 წლიდან არის აკლიმატიზებული.
ქედიგორა
მოსახლეობა
1908 წელს სოფელში ცხოვრობდა 45 კაცი (უმრავლესობა ოსი; აღწერაში შესულია როგორც „ქედი“), 1911 წელსაც — 45 (ოსები). 1926 წლის აღწერით (ამ დროს შედიოდა „წინა-კარის“ (დღ. წინაგარი) სოფსაბჭოში) ქედიგორაში დასახლებული იყო 16 კომლი და 123 კაცი (ოსი — 100 %; აღწერაში შესულია როგორც „ქედი-გორა“). 1959 წელს (ამ დროს შედიოდა წინაგრის სოფსაბჭოში) სოფელში ცხოვრობდა კვლავ 123 კაცი, რომელთაგან უმრავლესობა იყო ისევ ოსი. დე ფაქტო სამხრეთ ოსეთის მიერ 2015 წელს ჩატარებული აღწერის მიხედვით მსხლების მოსახლეობას 3 კაცი (2 მამაკაცი და 1 ქალი) შეადგენდა (აღწერაში შესულია „რაგიყაუს“ სახელით).
ღირსშესანიშნაობები
არქიტექტურული ძეგლებიდან აღსანიშნავია ქედიგორის წმინდა გიორგისა და კვირაცხოვლის ეკლესიები.
ცნობილი ადამიანები
სოფელ ქედიგორაში დაიბადა ცნობილი ქართველი (ეროვნებით ოსი) ფეხბურთელი და მწვრთნელი ვლადიმერ გუცაევი.
სქოლიო
კატეგორია:წინაგრის თემის სოფლები კატეგორია:საქართველოს ოკუპირებული სოფლები
პუერტო-პრინსესა
პუერტო-პრინსესა (ოფიციალურად ქალაქი პუერტო-პრინსესა; ტაგ:  Lungsod ng Puerto Princesa; სებ: Siyudad i'ang Puerto Princesa) — პირველი კლასის მაღალურბანიზებული ქალაქი მიმაროპის რეგიონში (რეგიონი IV-B), ფილიპინებში. 2015 წლის აღწერით ქალაქის მოსახლეობა 255 116 ადამიანია.
პუერტო-პრინსესა მდებარეობს პალავანის პროვინციის დასავლეთ ნაწილში და ფილიპინების ყველაზე დასავლეთით მდებარე ქალაქია. მართალია ქალაქი პროვინციის დედაქალაქია, თუმცა პუერტო-პრინსესა ფილიპინების 38 დამოუკიდებელ ქალაქს მიეკუთვნება და იმ პროვინციის მიერ არ იმართება, რომელშიც გეოგრაფიულად მდებარეობს.
პუერტო-პრინსესას ფილიპინების ქალაქებს შორის მოსახლეობის სიმჭიდროვის ყველაზე დაბალი მაჩვენებელი აქვს. ფართობის მიხედვით ქალაქი მეორე ადგილზეა დავაოს შემდეგ და 2 381.02 კმ² ტერიტორიას ფარავს.
ამჟამად პუერტო-პრინსესა ტურისტული ქალაქია და პლაჟებითა და ზღვის პროდუქტების რესტორნებითაა ცნობილი. იგი არაერთხელ დასახელდა ფილიპინების ყველაზე სუფთა და მწვანე ქალაქად.
ეტიმოლოგია
სახელწოდება პუერტო-პრინსესას წარმოშობის რამდენიმე ვერსია არსებობს. ერთ-ერთი ვერსიით ქალაქს სახელი ეწოდა ქალწულის საპატივცემულოდ, რომელიც იმ ადგილებში წელიწადის განსაზღვრულ ღამეებში დაიარებოდა. მეორე ვერსიით, ქალაქის სახელწოდება მის გეოგრაფიულ უპირატესობასთანაა დაკავშირებული: პუერტო-პრინსესა საზღვაო პორტია და ბუნებრივად დაცულია მთებით, ზღვის სიღრმის გამო კი ნებისმიერი ზომის საზღვაო ტრანსპორტის სადგომს წარმოადგენს.
ისტორიულად ქალაქს პორტი ასუნსიონი ერქვა, პრინცესა ასუნსიონის პატივსაცემად, რომელიც ისაბელ II-ისა და ფრანსისკო დე ასის დე ბურბონის ქალიშვილი იყო. პრინცესას გარდაცვალების შემდეგ დედოფალმა ქალაქის სახელწოდება შეცვალა და პუერტო-დე-ლა-პრინცესა უწოდა. საბოლოოდ ქალაქის სახელი შემოკლდა და პუერტო-პრინსესა დაერქვა.
გეოგრაფია
პუერტო-პრინსესა კუნძულ პალავანის შუა ნაწილში მდებარეობს. აღმოსავლეთიდან სულუს ზღვით, დასავლეთიდან სამხრეთ ჩინეთის ზღვით, ჩრდილოეთიდან სან-ვისენტესა და როხასის მუნიციპალიტეტებით, ხოლო სამხრეთიდან აბორლანის მუნიციპალიტეტითაა შემოსაზღვრული. პუერტო-პრინსესა მანილიდან 567 კმ-ით (306 საზღვაო მილი), კუნძულ პანაიდან — 380 კმ-ით (205 საზღვაო მილი), ხოლო მინდანაოზე მდებარე ქალაქ ზამბოანგიდან 460 კმ-ითაა (250 საზღვაო მილი) დაშორებული.
ბარანგაები
ადმინისტრაციულად და პოლიტიკურად პუერტო-პრინსესა 66 ბარანგაიდ იყოფა, რომლებიც ორ რაიონში ერთიანდება. 35 ბარანგაი ურბანულია, ხოლო 31 მათგანს სასოფლო სტატუსი აქვს.
კლიმატი
კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაციით პუერტო-პრინსესაში ტროპიკული წვიმებისა და მშრალი კლიმატია. წვიმების სეზონი მაისიდან დეკემბრამდეა, ხოლო მშრალი სეზონი იანვრიდან აპრილამდე გრძელდება. საშუალო ტემპერატურა 27.43 °C-ია (81.37 °F), ხოლო საშუალო წლიური ნალექიანობის მაჩვენებელი 1 563.8 მმ-ია. მთელი წლის მანძილზე ქალაქში თბილი და ტენიანი ამინდია.
დემოგრაფია
2015 წლის აღწერით პუერტო-პრინსესას მოსახლეობის რაოდენობა 255 116 ადამიანს უდრის. მოსახლეობის სიმჭიდროვის მაჩვენებელი ერთ კვადრატულ კმ-ზე 110 ადამიანია.
ფილიპინების პროვინციებიდან და სხვა ქვეყნებიდან მიგრანტთა ტალღების გამო პუერტო-პრინსესა სხვადასხვა კულტურის „სადნობ ქვაბად“ იქცა. აბორიგენებს შორის არიან კუიონონები, რომლებსაც მდიდარი ფოლკლორი და ტრაციები აქვთ. ადგილობრივებს შორის არიან ტაგბანვას, პალავანის, მოლბოგისა და ბატაკის ეთნიკური ჯგუფების წარმომადგენლები, რომლებსაც ინდივიდუალური კულტურა და რწმენათა სისტემა აქვთ.
ქალაქის მოსახლეობის 3/4 ქალაქის ურბანულ ნაწილში ან პუერტო-პრინსესას ყურის სანაპიროებზე ცხოვრობს. მოსახლეობის უმრავლესობის მშობლიური ენა ტაგალური ენაა. მთელი ქალაქის მასშტაბით ფართოდაა გავრცელებული კუიონონის ენაზ, ჰილიგაინონი, სხვა ბისაიანური ენები და ინგლისური ენა.
ეკონომიკა
პუერტო-პრინსესა ხშირად „ფილიპინების ეკოტურიზმის“ ცენტრად მოიხსენიებენ. მიწისქვეშა მდინარე პუერტო-პრინსესა, ბუნების ახალი 7 საოცრებიდან ერთ-ერთი ქალაქიდან 50 კმ-ის დაშორებით მდებარეობს. ქალაქი ტუბატაჰის რიფისკენ მიმავალ წერტილს წარმოადგენს.
ადგილობრივი მმართველობა
პუერტო-პრინსესის მთავრობა მერის, ვიცე-მერის, საბჭოს ათი წევრის, ახალგაზრდული საბჭოს (Sangguniang Kabataan) ერთი წარმომადგენლისა და ბარანგაების კაპიტნების ასოციაციის წარმომადგენლითაა დაკომპლექტებული. ყოველი მოხელე საჯაროდ 3 წლის ვადით აირჩევა.
სქოლიო
კატეგორია:პუერტო-პრინსესა კატეგორია:მიმაპორის ქალაქები კატეგორია:ფილიპინების დამოუკიდებელბი ქალაქები კატეგორია:ფილიპინების პროვინციული დედაქალაქები
ბოგდან მიშენკო
ბოგდან მიშენკო (Богдан Олексійович Мишенко; დ. 29 დეკემბერი, 1994, ჰერონიმოვკა, უკრაინა) — უკრაინელი ფეხბურთელი, პოზიციით მარჯვენა მცველი. ამჟამად იცავს „დინამო თბილისის“ ღირსებას.
საკლუბო
ახალგაზრდული კარიერა დაიწყო პოლტავის „მლოდიში“. 2012 წელს კონტრაქტი გააფორმა დონეცკის „მეტალურგთან“. 2014 წლამდე ითამაშა ახალგაზრდულ გუნდში, ძირითად გუნდში გაატარა ერთი, 2014-15 წლების სეზონი და 9 მატჩში მიიღო მონაწილეობა (7 მატჩში შეცვლაზე შემოვიდა). უკაინის პრემიერ ლიგაში მისი დებიუტი შედგა 2014 წლის 3 აგვისტოს, ლვოვის „კარპატის“ წინააღმდეგ. სეზონის დასრულების შემდეგ გამოიძახეს უკრაინის ახალგაზრდულ ნაკრებში. ნაკრებში ჩატარებულ პირველივე მატჩში მიიღო ტრავმა, რის გამოც 6 კვირა გაუცდა. 2015 წლის ივლისში დონეცკის „მეტალურგი“ გაკოტრდა, რის გამოც მიშენკო უკლუბოდ დარჩა.
თავისუფალი აგენტის სტატუსით, სინჯებზე იმყოფებოდა ხარკოვის „მეტალისტში“. 2015 წლის ზაფხულის სატრანსფერო ფანჯრისას შეუერთდა მოლდოვურ „მილსამის“, სადაც ნახევარი სეზონი დაჰყო და 8 მატჩში მიიღო მონაწილეობა. 2016 წლის იანვრიდან ამავე წლის ივლისამდე უკლუბოდ იყო, შემდეგ შეუერთდა ჩერნიგოვის „დესნას“. უკრაინის დონით მეორე ჩემპიონატში მოასპარეზე კლუბში გაატარა ნახევარი სეზონი, ჩაატარა 11 მატჩი (4 მატჩი ძირითად შემადგენლობაში დაიწყო და შეცვალეს, 7 მატჩში შეცვლაზე შევიდა). 2017 წლის იანვრიდან „დინამო თბილისის“ ფეხბურთელია.
სანაკრებო
2015 წლის ივნისში, მიშენკო, უკრაინის ახალგაზრდული ნაკრების მწვრთნელმა, სერგეი კოვალეცმა ვალერი ლობანოვსკის ხსოვნისადმი მიძღვნილ ჩემპიონატზე გასამართი მატჩებისთვის მიიწვია. ამ ტურნირში უკრაინის გუნდმა მეორე ადგილი დაიკავა, მიშენკომ მხოლოდ 1 მატჩში შეძლო მონაწილეობის მიღება, მოლდოვის წინააღმდეგ, იგი მოედანზე 54-ე წუთზე შევიდა, 59-ე წუთზე გოლის გატანა მოახერხა. მე-60 წუთზე მიიღებული მძიმე ტრავმის გამო მოედნის დატოვება მოუწია.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1994 კატეგორია:უკრაინელი ფეხბურთელები კატეგორია:დონეცკის მეტალურგის ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 29 დეკემბერი
ასქანაზ მრავიანი
ასქანაზ არტემის ძე მრავიანი (დ. 21 დეკემბერი, 1885, ელიზავეტპოლი (ახლანდელ განჯაში) — გ. 23 ოქტომბერი, 1929, ერევანი) — სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე. კომპარტიის წევრი 1905 წლიდან.
დაამთავრა პეტერბურგის ფსიქონევროლოგიის ინსტიტუტის პედაგოგიური ფაკულტეტი (1915 წელი). პარტნიორულ მუშაობას ეწეოდა ერევანში, თბილისში, ბაქოსა და პეტერბურგში. 1915-1917 წლებში იყო გაზეთ „პაიქარის“ („ბრძოლა“) რედაქტორი. 1917 წელს გაზეთ „ბანვორი კრივის“ („მუშის ბრძოლა“) რედაქტორი. რსდმპ თბილისის კომიტეტისა და კავკასიის სამხარეო კომიტეტის წევრი. 1918 წელს კავკასიის სამხარეო კომიტეტის მდივანი და გაზეთი „კავკასიული სიმართლის“ რედაქტორი. 1920-1922 წლებში სომხური რევკომის წევრი, შემდეგ სომხეთის სსრ საგარეო საქმეთა სახალხო კომისარი. 1923 წლიდან სომხეთის სსრ განათლების სახკომი, შემდეგ სახკომსაბჭოს თავმჯდომარე, ერთდროულად „სოვეტაკან ჰაიასტანის“ („საბჭოთა სომხეთის“) რედაქტორი. სსრკ ცაკ-ის წევრი.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 21 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1885 კატეგორია:გარდაცვლილი 23 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1929 კატეგორია:სომეხი პოლიტიკოსები
დათარიღების მეთოდები
ჯერ კიდევ უძველესი დროიდან ადამიანი ცდილობდა დედამიწის ისტორიის უმნიშვნელოვანესი მოვლენები დაეთარიღებინა. კვლევები სტრატიგრაფია ზე მეთვრამეტე საუკუნიდან ჩნდება. ადამიანის გამოგონებებს შორის, ბოლო 150 წელი მოწმეა დათარიღების ბევრნაირი მეთოდისა, რომლებიც ძველ სამეცნიერო შესწავლას მიესადაგება. დათარიღების ეს სხვადასხვა ხერხი ორ კატეგორიას მოიცავს: აბსოლუტურსა და ნათესავურს.
დათარიღების პირველი მცდელობები
გეოლოგიური პერიოდების პირველი მეცნიერული გააზრება ხდება XVIII საუკუნეში, როდესაც ჩნდება პირველი კვლევები სტრატიგრაფიაზე. იქმნება გლობალური მასშტაბის სტრატიგრაფიები, რომელიც ეყრდნობა განამარხებული ზღვიური ორგანიზმების და კლიმატური ციკლების (ზღვების მიქცევებისა და მოქცევების) კვლევის შედეგებს. ამ შრომის შედეგად XIX საუკუნეში მივიღეთ დღე ეკვე კარგად ცნობილი ოთხი დიდი გეოლოგიური ერა. არტეფაქტებისა და სხვა მასალის კონტექსტში ჩადების უმნიშვნელოვანესი ნაწილია მათი სწორ ქრონოლოგიურ ჩარჩოში მოთავსება. მაგალითად, პრიმატების ევოლუციის ისტორიის რეკონსტრუქციისათვის აუცილებელია პრიმატების განამარხებული ნაშთების ასაკის ცოდნა. ადრე დათარიღების ერთადერთ მეთოდს შედარებითი დათარიღება წარმოადგენდა. უკანასკნელი 45 წლის განმავლობაში დაიწყო მნიშვნელოვანი წინსვლა აბსოლუტურ დათარიღებაში, რაც პრიმატების ევოლუციის ადრეული ფაზების მასალის დათარიღებისათვის საჭირო ტექნოლოგიების განვითარებას მოჰყვა. შედარებითი დახასიათება აღნიშნავს ცალკეული ნივთის ან მასალის დათარიღებას სხვა ნივთებთან ან მასალასთან შედარების გზით. აბსოლუტური ანუ ქრონომეტრული დატარიღება გამოიყენება ცალკეული ნივთის ან მასალის რეალური ასაკის დასადგენად.
შედარებითი დათარიღება - ნივთის ან რამე მასალის დათარიღება მისი სხვა ნივთთან ან მასალასთან შედარებით.
აბსოლუტური, ანუ ქრონომეტრული დათარიღება - ამ მეთოდით, ფიზიკური და ქიმიური ანალიზის შედეგად, ვიღებთ ცალკეული ნივთის ან განამარხებული მასალის რეალურ თარიღს.
აბსოლუტური მეთოდი
დათარიღების აბსოლუტური მეთოდით არტეფაქტის, განამარხებისაა ან ადგილმდებარეობის სპეციფიკურ თარიღს ადგენენ. ეს მეთოდი ემყარება ან ცოდნას, რა დრო სჭირდება ამა თუ იმ პროცესს, როგორიცაა ატომური დაშლა, ან - გლობალურ მოვლენებს, როგორიცაა ესა თუ ის ცვლილება დედამიწის მაგნიტურ ველში. აბსოლუტური თარიღები კალენდარულ წლებშია მოცემული. ასეთი მეთოდის მრავალფეროვნება თანდათან ვითარდებოდა, განსაკუთრებით - XX საუკუნის მეორე ნახევრიდან.
დენდროქრონოლოგია
დენდროქრონოლოგია, სხვაგვარად ხის რგოლების დათარიღება, აბსოლუტური დათარიღების ერთ-ერთი ყველაზე ძველი მეთოდია. უმეტესობა ხეებისა ყოველწლიურად ახალ რგოლს იმატებს. გარემო პირობები, ტემპერატურის ცვლილება, ხის რგოლების სიგანეზე ზემოქმედებს - რაც უფრო ვიწროვდება რგოლები, მით უფრო ბერდება ხე. დენდროქრონოლოგები სწორედ ამ რგოლების დათვლით ადგენენ ხის წლოვანებას - ზომავენ მათს სისქეს და სხვა ახლოსმყოფ ხეებს ადარებენ, რათა რეგიონის ქრონოლოგია დაადგინონ. ეს მეთოდი განსაკუთრებით ეფექტიანი სამხრეთ-დასავლეთ ამერიკაში იყო, სადაც ხე კარგადაა შენარჩუნებული.
რადიოკარბონული დათარიღება
დათარიღების ეს მეთოდი 14C (ნახშირბად-14)-ის რაოდენობის გაზომვას გულისხმობს. რადიოკარბონული დათარიღება არქეოლოგებისთვის გამორჩეულად მნიშვნელოვანი მეთოდია, მაგრამ ადამიანის ევოლუციის მხოლოდ ახალ დონეზე შეიძლება, გამოიყენებოდეს.
რადიოკარბონული დათარიღების მეთოდი 1949 წლის შემდეგ (მას შემდეგ, რაც ეს ხერხი ჯ. რ. არნოლდმა და ვ. ფ. ლიბიმ განავითარეს) ფართოდ გამოიყენებოდა. ამ მეთოდით დასათარიღებლად არტეფაქტებისა და სტრატიგრაფიული მიმდევრობის გათვალისწინება არ არის საჭირო. ნახშირბადის არასტაბილური იზოტოპი, ნახშირბად-14, ფორმირდება მაშინ, როცა კოსმოსური რადიაცია აზოტს წყვეტს. ამ ნახშირბადს მცენარეები და ცხოველები შეიწოვენ. მას შემდეგ, რაც მცენარე ან ცხოველი კვდება, ნახშირბად-14-ის ფარდობითობის კოეფიციენტი ეცემა. მეცნიერებმა ამ შემცირების სიძლიერე, დოზა იციან და, შესაბამისად, შეუძლიათ, ნივთის წლოვანება დაადგინონ.
ლუმინესცენციით დათარიღება ჩრდილოეთ ამერიკაში 1950-იან და 1960-იან წლებში განვითარდა. 1985 წელს მეცნიერებმა ლაზერის გამოყენებით ოპტიკურად აგზნებული ლუმინესცენციის მეთოდი განავითარეს. ეს მეთოდი ნალექების დასათარიღებლად გამოიყენება.
კალიუმ-არგონის მეთოდიც რადიოაქტიურ გამოსხივებას ეფუძნება. ეს მეთოდი პირველად - ტანზანიაში, ხოლო ამ გზის სახეცვლილება, არგონ-არგონის მეთოდი, პომპეიში გამოიყენეს.
ვულკანური ჰიდრატაცია ვულკანური მინის დასათარიღებლად გამოიყენება. რამდენიმე ბზარის შემდეგ ახალი ნახვრეტი დაფარულია ქერქით, რომელიც მუდმივი სისწრაფით იზრდება. ეს მეთოდი მხოლოდ ძველი მოტეხილობების დასათარიღებლად თუ გამოდგება.
დათარიღების არქეომაგნეტური და პალეომაგნეტური მეთოდები გეოლოგებმა აღმოაცენეს. ეს მეთოდები პირველად 1960-იან წლებში შეერთებულ შტატებში  გამოიყენეს და ამერიკის სამხრეთ-დასავლეთი ნაწილისთვის საკმაოდ სასარგებლო აღმოჩნდა.
დაჟანგვით დათარიღება ერთ-ერთი უახლესი მეთოდია. ეს არის ქიმიური პროცესი, რომელიც დუგლას ფრინკმა განავითარა. ბოლო დროს აღმოჩენილ მეთოდებს შორის ერთ-ერთი ელექტრონული პარამაგნიტური რეზონანსია, რომელიც განამარხებული ძვლებისა და კბილების მიწისქვეშა წყლით გაჟღენთილი ურანის ლპობას ზომავს.
ამინომჟავების რაცემიზირება
ამინომჟავების რაცემიზაცია აბსოლუტური დათარიღების უახლესი მეთოდია. ბუნებაში ყველაზე რთული, კომპლექსური, ქიმიკალები ორი, L და D, ფორმით გვხვდება. ამინომჟავა ლეიცინი, რომელიც კვერცხის ნაჭუჭის შემადგენლობაში შედის, დროთა განმავლობაში L ფორმიდან D ფორმად გადაიქცევა. სირაქლემის კვერცხის ნატეხებს ხშირად აზიისა და აფრიკის ტერიტორიაზე ვხვდებით. ამ კვერცხის რაცემიზირებით დათარიღება განამარხებული ადგილების წლოვანების დადგენის სანდო მეთოდია.
გარემოს რეკონსტრუქცია
პალეოანთროპოლოგები და არქეოლოგები ცდილობენ, არტეფაქტები, განამარხები და სხვა მონაცემები უფრო ფართო ჭრილში დაინახონ. გარემო ფაქტორები სხვადასხვაგვარ შესაძლებლობებს გვთავაზობენ და ადგენენ მრავალფეროვან შეზღუდვებს, რომლებმაც ადამიანის ბიოლოგიური და კულტურული ევოლუცია განაპირობა. ქვედარგს, რომელიც წარსული გარემოს შესწავლას ეძღვნება, პალეო-ეკოლოგიური კვლევა ეწოდება.
კლიმატი
წყალს დედამიწის ზედაპირის დაახლოებით სამი-მეოთხედი უკავია. მეცნიერები, რომლებიც პალეოკლიმატს შეისწავლიან, ხშირად მტკიცებულებებს წყლის ქვეშაც ეძებენ. ოკეანის ფსკერზე ნალექები და წყლის სხვა სხეულები დროდადრო გროვდება. წყლის ფსკერზე მოპოვებული სხეულების შემოწმებით კლიმატური ცვლილებების შესახებ ბევრ ინფორმაციას ვიღებთ. წყნარი ოკეანის ერთი ასეთი სხეულის შესწავლით მეცნიერებს კლიმატის ცვლილების დაახლოებით 2 მილიონ წლიანი ისტორია შეუძლიათ, აითვისონ - ამ კვლევებით ადგენენ, როგორ შეიცვალა ტემპერატურა დროთა განმავლობაში.
ცხოველები
კაცობრიობის წარსულში როგორც დიდი (მეგაფაუნა), ასევე პატარა (პოლიფაუნა) ცხოველები ყოველთვის არსებობდნენ. ძველმა არქეოლოგებმა შენიშნეს, რამდენად მნიშვნელოვანი იყო ფაუნა სხვადასხვა დროს და ამიტომ წარსულ ერას სახელები დაარქვეს (როგორიცაა მამონტების ხანა).
მიკროფაუნის ანალიზი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია წარსულის ეკოლოგიის აღსადგენად, ვინაიდან პატარა ცხოველებს გავრცელების უფრო პატარა ადგილი აქვთ, ვიდრე - დიდებს და, შესაბამისად, კლიმატის ცვლილების მიმართ გაცილებით მგრძნობიარენი არიან. ძირითადად, განამარხებული მიკროფაუნიდან მწერებს, მღრღნელებსა და ხელფრთიანებს აკვირდებიან.
არტეფაქტების, განამარხებისა და რაიონების დაცულობა
ადამიანის ბიოლოგიური და კულტურული ევოლუციის ძირითადი მიმართულებებისა და კანონზომიერებების იდენტიფიცირება და ახსნა არქეოლოგიის განსაკუთრებული როლია. ხოლო არქეოლოგიური კვლევის ერთ-ერთი მიზანია წარსულის აღწერა ან მისი რეკონსტრუქცია.
განამარხები და არქეოლოგიური მონაკვეთები ბუნებრივი ელემენტებისგან, მშენებლობებისა და ომებისგან დაცვას საჭიროებენ. მათ დასაცავად (ბუნებრივი ელემენტებისგან) სამუშაო ტერიტორიაზე ერთგვარი თავშესაფრის აშენება არის საჭირო, მაგრამ ხშირად ეს არასაკმარისია. ნაშთების მიწით ან წყლით დაფარვა მათი დაცვის საუკეთესო საშუალებაა. ტანზანიაში პრეისტორიული ფეხის ნაკვალევის აღმოჩენის შემდეგ სამუშაო არეალი მძიმე შავი პლასტმასით დაფარეს. გეგმამ არ გაამართლა, ვინაიდან პლასტმასმა ხელი შეუწყო მცენაშრეების აღმოცენებას და, საბოლოოდ, ნაკვალევზე ამოიზარდა.
პალეოანთროპოლოგები და ანთროპოლოგები უფრო და უფრო მეტი ძალისხმევით ცდილობენ, არტეფაქტებისა და განამარხების ასეთი ექსპლუატაციისგან დაცვის შედარებით ძლიერი მეთოდები შეიმუშავონ.
თარაქემა
თარაქემა (Tarakema) — სოფელი აზერბაიჯანში, ქალბაჯარ-ლაჩინის რეგიონში, ზანგილანის რაიონში. 1993-2020 წლებში დე-ფაქტოდ კონტროლირდებოდა სეპარატისტული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:ზანგილანის რაიონის სოფლები
ტრინკომალი
ტრინკომალი (ත්‍රිකුණාමළය; திருகோணமலை) — ქალაქი შრი-ლანკაში; აღმოსავლეთი პროვინციისა და ტრინკომალის ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს ქალაქ ჯაფნიდან სამხრეთით 113 მილის დაშორებით და ბატიკალოიდან ჩრდილოეთით 69 მილზე, იმავე სახელწოდების ნახევარკუნძულზე. მოსახლეობა შეადგენს 99 135 ადამიანს. გააჩნია საკმაოდ ხანგრძლივი ისტორია.
სქოლიო
კატეგორია:შრი-ლანკის ქალაქები კატეგორია:შრი-ლანკის პროვინციების ადმინისტრაციული ცენტრები
მერი არაბიძე
მინი|მერი არაბიძე მერი არაბიძე (დ.  25 თებერვალი, 1994, სამტრედია) — ჭადრაკის ქართველი დიდოსტატი. მას მოგებული აქვს მსოფლიოს ახალგაზრდული მსოფლიო ჩემპიონატი ჭადრაკში, და ევროპის ჭადრაკის ჩემპიონატი ახალგაზრდებს შორის. მან მიიღო კვალიფიკაცია ქალთა შორის ჭადრაკში 2014 წლის მსოფლიოს ჩემპიონატზე. დაიკავა პირველი ადგილი ქალთა შორის მსოფლიოს გუნდურ ჩემპიონატზე (2015; ჩენდუ, ჩინეთი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი მოჭადრაკეები კატეგორია:დაბადებული 25 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1994 კატეგორია:ქართველი მსოფლიო ჩემპიონები კატეგორია:სამტრედიის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
სან-ფელიპეს რაიონი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კახამარკის რეგიონის რაიონები კატეგორია:ხაენის პროვინციის რაიონები
კონტენდა
კონტენდა (Contenda) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 878 მეტრზე. მიეკუთვნება კურიტიბის აგლომერაციის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კურიტიბის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 15 891 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 53.14 კმ²-ზე. ფართობი 299 037 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
ჰონუბა-შიხლარი
ჰონუბა-შიხლარი (Honuba Şıxlar) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის იარდიმლის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 458 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იარდიმლის რაიონის სოფლები
გიგა ჭეიშვილი
გიგა ჭეიშვილი (დ. 17 სექტემბერი, 1993) — ქართველი ფეხბურთელი, ლანჩხუთის „გურიას“ მცველი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1993 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:გაგრას ფეხბურთელები კატეგორია:ლანჩხუთის გურიას ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 17 სექტემბერი
ბილეჯიქი
ბილეჯიქი (Bilecik) — ქალაქი ჩრდილო-დასავლეთ თურქეთში, მარმარილოს ზღვის რეგიონში, ბილეჯიქის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. ბილეჯიქი მდებარეობს ისტორიულ-გეოგრაფიულ პროვინცია აღმოსავლეთ თრაკიაში. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით, ბილეჯიქში 57 117 ადამიანი ცხოვრობს. მდებარეობს 850 მეტრზე ზღვის დონიდან. ქალაქ ბილეჯიქს აქვს მერია და მისი მერი არის სელიმ იაღჯი.
საჰილ ბაბაევი
საჰილ რაფიგ ოღლუ ბაბაევი (Sahil Rafiq oğlu Babayev დ. 1980 წ.) — აზერბაიჯანის სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე, აზერბაიჯანის მოსახლეობის შრომისა და სოციალური დაცვის მინისტრი (2018 წლიდან); ფილოსოფიის დოქტორი სამართალში.
ბილეჯიქი
ბილეჯიქს სამი მხრიდან ესაზღვრება საკუთარი პროვინციის ქალაქი. აღმოსავლეთით ესაზღვრება ისტორიული ქალაქი სოღუთი, რომელიც იყო ოსმალეთის იმპერიის პირველი დედაქალაქი 1299-1326 წლებში. აგრეთვე, ბილეჯიქს აღმოსავლეთით ესაზღვრება გიოლფაზარი. სამხრეთით — პაზარიერი და ბოზიუიუქი, ხოლო ჩრდილოეთით — ოსმანელი. აგრეთვე, ბილეჯიქს დასავლეთით ესაზღვრება ბურსის პროვინცია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თურქეთის ქალაქები კატეგორია:ძველბერძნული ქალაქები
საჰილ ბაბაევი
ბიოგრაფია
საჰილ ბაბაევი დაიბადა 1980 წელს ქალაქ ბაქოში.
1999 წლიდან 2006 წლამდე მუშაობდა მთავარ სპეციალისტად და აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახელმწიფო ნავთობკომპანიის ინვესტიციის დეპარტამენტის განყოფილების უფროსად (SOCAR). ამ ხნის განმავლობაში ბაბაევმა წარჩინებით დაამთავრა ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის საერთაშორისო სამართლისა და საერთაშორისო ურთიერთობების ფაკულტეტი და მიიღო ბაკალავრის ხარისხი, ხოლო 2002 წელს მაგისტრის ხარისხი.
ჩაიიაფუმი
ჩაიიაფუმი (ชัยภูมิ) — ქალაქი ჩრდილო-აღმოსავლეთ ტაილანდში, ჩაიიაფუმის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2015 წლის მდგომარეობით ქალაქში ცხოვრობდა 58,350 ადამიანი. მდებარეობს ბანგკოკიდან 337 კმ-ში, კორატის პლატოზე, ზღვის დონიდან 185 მ სიმაღლეზე. ქალაქის სიახლოვეს არსებული ტერიტორია სავსებით მოსწორებულია, თუმცა დასავლეთით აღმართულია ფეტჩაბუნის მთები. განვითარებულია ტროპიკული სავანური კლიმატი. ზამთარი მშრალია და ძალიან თბილი, აპრილი ძალიან ცხელი თვეა, რომლის საშუალო დღიური მაქსიმალური ტემპერატურა უდრის 36.4 °C. მუსონური სეზონები გვიან აპრილიდან ოქტომბრამდეა, რომელსაც თან ახლავს თავსხმა, დღის განმავლობაში არსებული რამდენადმე გრილი ტემპერატურით, ღამეები მაინც თბილი რჩება.
საჰილ ბაბაევი
ბიოგრაფია
იგი იყო აზერბაიჯანის საერთაშორისო ბანკის სამეთვალყურეო საბჭოს წევრი (2018 წლის მაისში იგი შეცვალა ქონების საკითხთა სახელმწიფო კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილემ, რუსტამ შაჰბაზოვმა).
ჩაიიაფუმი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტაილანდის ქალაქები
საჰილ ბაბაევი
საჯარო სამსახური
2006 წელს, საჰილ ბაბაევი გახდა მილი მეჯლისის თავმჯდომარის მოადგილის თანაშემწე და პარლამენტში 2009 წლამდე იმუშავა, სანამ 2009 წელს მან საგარეო საქმეთა ინვესტიციების კოორდინაციისა და ეკონომიკური განვითარების განყოფილების უფროსის თანამდებობა მიიღო.
2011 წლიდან ბაბაევი მუშაობდა დეპარტამენტის საერთაშორისო ორგანიზაციებთან თანამშრომლობის განყოფილების უფროსად, ხოლო 2014 წლის მარტში, პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა ბაბაევი დანიშნა ეკონომიკისა და წარმოების მინისტრის ერთ-ერთ მოადგილედ.
2018 წლის 21 აპრილს, პრეზიდენტ ალიევის ბრძანებულების შესაბამისად, საჰილ ბაბაევი გახდა შრომისა და მოსახლეობის სოციალური დაცვის მინისტრი.
2019 წლის ივლისში, საჰილ ბაბაევი, აზერბაიჯანული მხრიდან, გახდა აზერბაიჯან-სერბეთის მთავრობისა და ეკონომიკური თანამშრომლობის მთავრობათაშორისი კომისიის თანათავმჯდომარე, და რამდენიმე დღის შემდეგ, ეკონომიკური თანამშრომლობის ერთობლივი აზერბაიჯან-უნგრეთის მთავრობათაშორისი კომისიის თანათავმჯდომარე.
იგი არის მმართველი „ ახალი აზერბაიჯანის “ პარტიის წევრი (1995 წლიდან).
პირადი ცხოვრება
დაქორწინებულია და ორი შვილი ჰყავს. 2010 წელს, იგი გახდა იურიდიულ მეცნიერებათა კანდიდატი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1980 კატეგორია:აზერბაიჯანის მინისტრები
არტაშატის რაიონი
არტაშატის რაიონი (Արտաշատի շրջան — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული სომხეთის სსრ-ისა და სომხეთის შემადგენლობაში, არსებობდა 1930-1995 წლებში. ცენტრი - არტაშატი.
ისტორია
რაიონი შეიქმნა 1930 წელს, სახელწოდებით კამარლინის რაიონი. 1945 წელს, რაიონს სახელი შეეცვალა და არტაშატის რაიონი ეწოდა.
1995 წელს სომხეთში ახალი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფის შემოღების შემდეგ რაიონი გაუქმდა.
გეოგრაფია
1948 წლის 1 იანვარს, რაიონის ფართობი 378 კმ²-ს შეადგენდა.
ადმინისტრაციული დაყოფა
1948 წელს, რაიონში შედიოდა 1 დაბა (არტაშატი) და 22 სასოფლო საბჭო: აზატავანის, აიღესტანის, არევშატის, ბაშპალინის, ვერინ-არტაშატის, ვერინ-დვინსკის, ვერინ-ნოვრუზლინის, ვოსტანის, დალარის, დარღალინის, ჯარშენის, ზოვაშენის, ლუსაკერტის, მასისის, მრგანუშის, მხჩიანის, ნერქინ-დვინსკის, ნერქინ-კამარლინის, ნორაშენის, საბუნჩინის, ტორპახკალინის, ჩილახანლინის, იუვინის.
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის სსრ-ის რაიონები
ეპიორნისი
ეპიორნისი (Aepyornis) — სირაქლემის მსგავსი მორბენალი ნამარხ ფრინველთა გვარი. ახლოს დგას სირაქლემასთან და მოასთან. ცნობილია მადაგასკარის მეოთხეული ნალექებიდან.
ამოწყვიტა ადამიანმა XVII საუკუნეში. 3 მ-მდე სიმაღლისა იყო, ჰქონდა თითქმის განუვითარებელი ფრთები (შემორჩენილი იყო მხოლოდ მხრის ძვლის პატარა რუდიმენტი), სუსტად განვითარებული მკერდის ძვალი და მხრის სარტყელი, მასიური უკანა კიდურები. იწონიდა დაახლოებით 400 კგ-ს. მისი კვერცხის სიგრძე 34 სმ აღწევდა.
ეპიორნისის კვერცხი თითქმის 3-ჯერ აღემატებოდა სირაქლემის კვერცხს; გარდა ამისა მისი კვერცხის მოცულობა ქათმის კვერცხის მოცულობას 160-ჯერ აღემატებოდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:გადაშენებული ფრინველები
ფეტიცა
ფეტიცა (Fetiţa) — სოფელი მოლდოვაში, ჩიმიშლიის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 112 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 436 ადამიანს შეადგენდა.
ირანის კულტურა
მინი ირანის კულტურა (სპარსეთის კულტურა) - ირანის ტრადიციების ერთობლიობა, რომელიც აერთიანებს ირანულ ანუ სპარსულ ლიტერატურას, არქიტექტურას, მუსიკას, ფილოსოფიას, პოლიტიკას, რელიგიას და ზოგად ცხოვრების წესს. ირანის კულტურა მსოფლიოში ისტორიულად ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი კულტურაა. ირანი ასევე ითვლება ცივილიზაციის ერთ-ერთ აკვანად, დომინანტური გეოპოლიტიკური პოზიციისა და კულტურის გამო ირანმა დიდი გავლენა მოახდინა სხვადასხვა კულტურებსა და ხალხებზე, მათ შორის იტალიაზე, ჩრდილოეთ მაკედონიასა და საბერძნეთზე, რუსეთზე და აღმოსავლეთ ევროპაზე არაბეთის და ინდოეთის ნახევარკუნძულზე და აღმოსავლეთი აზიის ქვეყნებზე თავისი ხელოვნების, არქიტექტურის, პოეზიის, მეცნიერებისა და ტექნიკის, მედიცინის, ფილოსოფიისა და ინჟინერიის მეშვეობით.
მუსიკა
ირანის მუსიკამ დიდი გავლენა იქონია აღმოსავლეთი და სამხრეთი აზიის სხვადასხვა ქვეყნის მუსიკაზე, მეზობელი არაბული და თურქული მუსიკალური ტერნინოლოგიის დიდი ნაწილი სპარსულიდანაა გადმოტანილი.
პრეისლამური მუსიკა
ირანში წარმოიშვა ბევრი რთული მოწყობის მუსიკალური ინსტრუმენტი, უძველესი ინსტრუმენტები ძვ.წ. III ათასწლეულით თარიღდება. აღმოსავლეთ ირანში აღმოაჩინეს ვერცხლის, ოქროს და სპილენძისგან დამზადებული მრავალი საყვირი, რომლებიც მიეკუთვნება ოქუსის ცივილიზაციას და თარიღდება ჩვენს წელთაღრიცხვამდე 2200 - 1750 წლებს. ვერტიკალური და ჰორიზონტალური კუთხოვანი არფების გამოყენება დასტურდება მადაქტუს და კულ-შაფის არქეოლოგიური აღმოჩენებით (ძვ. წ. 650 წ. და ძვ.წ. 900–600 წწ).
ისლამური მუსიკა
სასანიდური მეფის ხოსრო II- ის მმართველობა ირანული მუსიკისთვის "ოქროს ხანად" ითვლება. მსოფლიოს მრავალი მუსიკალური კულტურა შორეულ სათავეს იღებს სასანიდურ მუსიკაში. ხოსრო II- ის კარზე მოღვაწეობდა არაერთი გამოჩენილი მუსიკოსი, მათ შორის აზიდი, ბამშადი, ბარბადი, ნაგიზა, რამტინი და სარქაში. ამ სახელებს შორის ბარბადს ბევრი დოკუმენტი მოიხსენიებს, როგორც გამოჩენილად ნიჭიერ მუსიკოსს.
ლიტერატურა
ირანის ლიტერატურა მსოფლიოში ერთ-ერთი უძველესი და ყველაზე ცნობილი ლიტერატურაა, რომლის ისტორია 2500 წელს მოიცავს, აქემენიდების დინასტიიდან ისლამის ოქროს ხანის დროინდელ და თანამედროვე პოეტებამდე. ირანული ლიტერატურა მოიხსენიება, როგორც კაცობრიობის ერთ – ერთი უდიდესი ლიტერატურა და მსოფლიო ლიტერატურის ოთხი მთავარი წყაროსგან ერთ-ერთი. წარჩინებულმა პროფესორმა ლ.პ. ელველ-სატონმა სპარსული ენის ლიტერატურა აღწერა, როგორც "მსოფლიოს ერთ-ერთი ყველაზე მდიდარი პოეტური ლიტერატურა".
ჰორავარი
ჰორავარი  (Horavar) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის იარდიმლის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 820 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იარდიმლის რაიონის სოფლები
ირანის კულტურა
პრეისლამური ლიტერატურა
პრეისლამური ირანის ძალიან ცოტა ლიტერატურული ძეგლი შემორჩა. ამის მიზეზია ალექსანდრე მაკედონელის მიერ პერსეპოლისის ბიბლიოთეკების განადგურება და არაბთა შემოსევა, რომლებსაც ყველა არაისლამური ტექსტის განადგურება სურდათ. ამან გამოიწვია ირანის ყველა ბიბლიოთეკის განადგურება და წიგნების დაწვა ან მდინარეებში გადაყრა. წიგნების დაცვის ერთადერთი გზა მათი დამარხვა გახდა, მაგრამ ბევრი ტექსტი დროთა განმავლობაში დავიწყებას მიეცა. მდგომარეობის გამოსწორებისთანავე მათ განაგრძეს წიგნების დაწერა და ბიბლიოთეკების მშენებლობა.
ისლამური ლიტერატურა
ისლამური ოქროს ხანის პერიოდში სპარსული ენა ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი სალიტერატურო ენა იყო, სპარსეთი კი პოეზიის ერთ-ერთი ცენტრი აზერბაიჯანთან ერთად. კლასიკური სპარსული პოეზია საკმაოდ მდიდარია და ირანის ლიტერატურაზე დღემდე ახდენს გავლენას.
რელიგია
არაბთა მიერ დაპყრობამდე ათასწლეულზე მეტი ხნის განმავლობაში სპარსეთის რელიგია ზოროასტრიზმი იყო. მან უდიდესი გავლენა იქონია ირანულ ფილოსოფიაზე, კულტურასა და ხელოვნებაზე, რაც ისლამის მიღების შემდეგაც შენარჩუნდა.
დღეს ირანის მოსახლეობის 98% მუსლიმია, მათგან დაახლოებით 89% შიიტია, მხოლოდ 9% სუნიტი, თუმცა, ეს ოფიციალური მონაცემები სადავოა. შიიტების და სუნიტების ასეთი პროპორცია უჩვეულოა დანარჩენი მსოფლიოსთვის, ქვეყნების უმეტესობაში სუნიტები უმრავლესობას ადგენენ.
ლიტერატურა
კატეგორია:აზია კატეგორია:ირანი კატეგორია:კულტურა
პორტატიული ვიდეო თამაშების კონსოლების სია
ეს არის პორტატიული კონსოლების სია. ამ სიაში არ არის წარმოდგენილი ჯიბის კომპიუტერები, სმარტფონები, ან პლანშეტები; მიუხედავად იმისა, რომ ამ მოწყობილობებზე თავსებადია ვიდეო თამაშები, ისინი არ მოიხსენიებიან ვიდეო თამაშების კონსოლებად.
სქოლიო
კატეგორია:ვიდეო თამაშების კონსოლების სია კატეგორია:პორტატიული ვიდეო თამაშების კონსოლები
წმინდა გიორგის ციხე
წმინდა გიორგის ციხე — ციხე მდებარეობს ჟინვალის დაბის ჩრდილოეთით, 1.5-2 კმ-ზე, ჟინვალ-ანანურის გზის მარცხენა მხარეს. შედიოდა ჟინვალის ნაქალაქარის სათავდაცვო სისტემაში. ძირითადი ნაწილი XII-XIV საუკუნეებს განეკუთვნება, ნაწილი XVII-XVIII საუკუნეებს.
1975-1976 წლებში გათხარა იაე ინსტიტუტის ჟინვალის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ხელმძღვ. რ. რამიშვილი).
ციხე აგებულია ციცაბო კლდოვან ფერდობზე და გეგმით თითქმის სამკუთხა მოხაზულობა აქვს. ციხის ყველაზე მაღალ (დასავლეთ) ნაწილში ციტადელია, ქვედა აღმოსავლეთ ნაწილში კი საყრდენი კედლებით შექმნილია ორი ვიწრო და გრძელი ტერასა, რომლებიც აღმოსავლეთის და ჩრდილოეთის მხრიდან მაღალი გალავნით იყო შემოზღუდული. ციხის შესასვლელი ქვედა ტერასაზეა, გალავნის ჩრდილოეთი კედლის აღმოსავლეთ კიდეში. კარი ორ მძლავრ ბურჯზს შორისაა მოქცეული. ციხის ქვედა ნაწილში შემორჩენილია წმინდა გიორგის ეკლესია, ორი სწორკუთხა ნაგებობის ნანგრევები, გალავნის ჩრდილოეთი კედლის ნაწილი, სამეურნეო ორმო და წყლის რეზერვუარი.
ეკლესია დარბაზულია (4,9x4,8 მ), ნაგებია ტლანქად დამუშავებული ნატეხი ქვით, რიყის ქვით და შირიმით. შეკეთებულ ნაწილებში გამოყენებულია აგური. ძლიერ დაზიანებულია. შემორჩენილია 1,7 მ. სიმაღლის კედლები. შესასვლელი სამხრეთი კედლის დასავლეთ კიდეშია. აღმოსავლით ნახევარწრიულ აფსიდში ერთი ვიწრო სარკმელი და ორი მცირე კვადრატული ნიშია. შემორჩენილია კანკელის ნაშთი.
გათხრების შედეგად აღმოჩნდა მოუჭიქავი და მოჭიქული თიხის ჭურჭლის და კრამიტის ნატეხები, ქვევრები, აღმოჩენილი მასალა ინახება აკც-ის დუშეთის არქეოლოგიურ ბაზაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
ფაზენდა-რიუ-გრანდი
ფაზენდა-რიუ-გრანდი (Fazenda Rio Grande) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 910 მეტრზე. მიეკუთვნება კურიტიბის აგლომერაციის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კურიტიბის შემადგენლობაში.
ვიტამინი E
ვიტამინი E — წარმოადგენს ანტიოქსიდანტურ საშუალებას. მას აქვს უნარი დაიცვას სხვადასხვა ნივთიერებები ზეჟანგვითი ცვლიებებისგან, თრგუნავს ცილების, ნუკლეინის მჟავების და სტეროიდების ცვლას.
ფაზენდა-რიუ-გრანდი
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 81 675 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 700 კმ²-ზე. ფართობი 116 678 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
ვიტამინი E
წყაროები
ვიტამინი E ორგანიზმში საკვების საშუალებით ხვდება.
ნაკლებობა
ვიტამინი E - მისი დეფიციტი იწვევს პერიფერიულ ნეიროპათიას, სპინოცერებრალურ ატაქსიას, ხერხემლის კუნთების ატროფიას, რეტინოპათიას. ვითარდება ცხიმების მალაბსორბცის დროს, ან ვიტამინი E-ს გენეტიკური დარღვევების დროს. დარღვეულია მისი მეტაბოლიზმი/ტრანსპორტი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ვიტამინი E
სან-ხოსე-დელ-ალტოს რაიონი
სან-ხოსე-დელ-ალტოს რაიონი (Distrito de San José del Alto) — რაიონი პერუში, კახამარკის რეგიონის ხაენის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 500 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 608 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 10 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 634.11 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კახამარკის რეგიონის რაიონები კატეგორია:ხაენის პროვინციის რაიონები
კუჭატნის ეკლესია
კუჭატანის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ კუჭატანში. თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით.
ეკლესია დარბაზულია. ნაგებია ნატეხი ქვითა და აგურით. დაზიანებულია: თითქმის მთლიანადაა დანგრეული დასავლეთი კედელი, აყრილია სახურავის საფარი, ჩამოშლილია ლავგარდანი.
ეკლესიის შიდა სივრცე აღმოსავლეთით დასრულებულია ოდნავ ნალისებრი აფსიდით. კონქის თაღი ნახევარწრიული ფორმისაა. აფსიდის ღერძზე გაჭრილია თაღოვანი სარკმელი. თითო თაღოვანი სარკმელი ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედლებშიცაა. აფსიდის შუაში დგას ქვის ტრაპეზი. ეკლესიის დარბაზი გადახურულია ნახევარცილინდრული კამარით. კამარა ორ, ნახევარწრიული ფორმის საბჯენ თაღს ეყრდნობა. მათგან ერთი, დარბაზის შუაშია, ეყრდნობა კრონშტაინებს, მეორე - დასავლეთი კუთხის პილასტრებს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ზიტო
ჟოზე ელი დე მირანდა (José Ely de Miranda; დ. 8 აგვისტო, 1932, როზეირა, სან-პაულუ, ბრაზილია — გ. 14 ივნისი, 2015, სანტუსი, სან-პაულუ, ბრაზილია) — ბრაზილიელი ფეხბურთელი, ნახევარმცველი. ფეხბურთის გულშემატკივრებში უფრო ცნობილია როგორც ზიტო. ორგზის მსოფლიო ჩემპიონი ბრაზილიის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში.
სანაკრებო კარიერა
1955–1966 წლებში იყო ბრაზილიის ეროვნული ნაკრების წევრი, რომლის შემადგენლობაში 46 მატჩი ითამაშა და 3 ბურთი გაიტანა.
მსოფლიო ჩემპიონატებზე
ზიტომ მსოფლიო ჩემპიონატების 10 შეხვედრაში მიიღო მონაწილეობა და ერთი ბურთი გაიტანა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1932 კატეგორია:დაბადებული 8 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 2015 კატეგორია:გარდაცვლილი 14 ივნისი კატეგორია:ბრაზილიელი ფეხბურთელები კატეგორია:ბრაზილიის ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:ბრაზილიის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:სანტოსის ფეხბურთელები კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონები ფეხბურთში კატეგორია:1958 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:1962 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:1966 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
UTC+03:30
UTC+03:30 — სასაათო სარტყელი, რომელიც გამოიყენება ირანში (თეირანის დრო) მთელი წლის განმავლობაში. 2022 წლამდე ირანში ზაფხულის დროდ იყენებდნენ UTC+04:30-ს.
სქოლიო
UTC+03:30
ჭიკაანის ყვანწაანთ ციხე
ჭიკაანის ყვანწაანთ ციხე — კოშკი, არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს სოფელი ჭიკაანის მიდამოებში, ყვარლის მუნიციპალიტეტში. თარიღდება XVIII საუკუნით. ნაგებია ნატეხი და ყორე ქვით კირის ხსნარზე. დანგრეულია კოშკი, როგორც ჩანს, ექვსსართულიანი ყოფილა. შემორჩენილია ჩრდილოეთ ნაწილი, ჩაშლილია სართულშუა გადახურვები, ჩანს კოჭების საყრდენი ბუდეები. პირველი სართულის დიდი ნაწილი ამოვსებულია მიწით. მეორე, მესამე, მეოთხე და მეხუთე სართულის კედლებში ნიშები და სათოფურებია მოწყობილი. მეორე სართულის აღმოსავლეთ კედელში ბუხრის კვალია. მეხუთე სართულის ჩრდილოეთი კედლის შუაში გაჭრილია განიერი, თაღოვანი სარკმელი, რომლის ზევით, მეექვსე სართულის დონეზე, კიდევ ერთი ღიობის წირთხლი ჩანს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ბრუნო ბერნარი
ბრუნო ბერნარ ჟოზეფ ოდონ ლუი (დ. 9 თებერვალი,  1966 , რუვო, ბელგია) — ბელგიელი მწერალი და ექსპერტი საერთაშორისო ვაჭრობის საკითხებში.
ბიოგრაფია
იგი მონაწილეობს საერთაშორისო ვაჭრობის საკითხებზე მრავალ სატელევიზიო გადაცემაში. მსოფლიოს მასშტაბით სხვადასხვა უნივერსიტეტების<sup class="noprint Inline-Template " style="white-space:nowrap;">[''<span title="The material near this tag possibly uses too vague attribution or weasel words. (February 2016)">which? ''], პროფესორი და ლექტორი, ავტორი მრავალი პოპულარული წიგნისა ეთნიკური ვაჭრობისა და ექსპორტის საკითხებზე, რომლებიც თარგმნილია თორმეტ ენაზე და გამოქვეყნებულია სამ კონტინენტზე.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 9 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1966 კატეგორია:ბელგიელი მწერლები
იარი ლიტმანენი
იარი ლიტმანენი (Jari Litmanen; დ. ) — ვეტერანი ფინელი ფეხბურთელი. ფინეთის ყველა დროის ერთ-ერთი ყველაზე ტიტულოვანი ფეხბურთელი და ეროვნული ნაკრების ყოფილი კაპიტანი. ლიტმანენი ცხრაჯერ იყო დასახელებული ფინეთის წლის საუკეთესო ფეხბურთელად, ხოლო 1995 წელს დაასახელეს ფინეთის წლის საუკეთესო სპორტსმენად, იგი ერთადერთია ფინელ ფეხბურთელებს შორის, სამი ჰიუპიასთან ერთად, ვინც ეს აღიარება მოიპოვა.
საკლუბო კარიერის განმავლობაში ლიტმანენმა ათი სხვადასხვა კლუბის შემადგენლობაში იასპარეზა, მათ შორის ევროპული ფეხბურთის ისეთ გრანდებში, როგორებიც არიან — ბარსელონა, ლივერპული და აიაქსი. სწორედ ჰოლანდიურ აიაქსში გაატარა ლიტმანენმა კარიერის უდიდესი ნაწილი, სადაც მოიპოვა მსოფლიო აღიარება და უამრავი ტიტული მოიპოვა. იგი აიაქსის შემადგენლობაში ოთხჯერ გახდა ქვეყნის ჩემპიონი, 1993–1994 წლების სეზონში ჩემპიონატის საუკეთესო ბომბარდირი, 1995 წელს მოიგო ევროპის ჩემპიონთა თასი, 1996 წელს კი — ფინალში იასპარეზა, 1995 წელს გახდა ევროპის სუპერთასის და საკონტინენტთაშორისო თასის გამარჯვებული, ამავე წელს დასახელებული იყო ოქროს ბურთის ევროპის საუკეთესო ფეხბურთელების სამეულში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფინელი ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 1971 კატეგორია:დაბადებული 20 თებერვალი
ბაიაზიდი (აჰმედ I-ის ვაჟი)
შეჰზადე ბაიაზიდი (Şehzade Bayezid; დ. 1 დეკემბერი, 1612, სტამბოლი — გ. 27 ივლისი, 1635,იქვე) — აჰმედ I-ისა და მაჰფირუზ ჰატიჯე სულთნის შვილი. ოსმალეთის იმპერიის ტახტის მემკვიდრე 1623-1635 წლებში.
ბიოგრაფია
ბაიაზიდი დაიბადა 1612 წელს, თოფქაფის სასახლეში,სტამბოლში, სულთან აჰმედისა და მაჰფირუზ ჰატიჯე სულთნის ოჯახში. 1617 წელს მამა გარდაეცვალა და სულთნის ტახტზე მისი უნარშეზღუდული ბიძა, მუსტაფა I ავიდა. ბაიაზიდი თავის ძმებთან ერთად გამოკეტილი იყო თოფქაფის სასახლის ჰარამხანაში. მუსტაფა 3 თვეში ჩამოაგდეს და 1618 წელს ტახტზე ბაიაზიდის უფროსი ძმა, ოსმან II ავიდა, თუმცა ოსმანიც მალევე გადააყენეს და მოკლეს, 1622 წლის მაისში. სულთნის ტახტი კი ისევ შეშლილ მუსტაფას ერგო. მისი მეორე მმართველობა წელიწადსა და 4 თვემდე გაგრძელდა. 1623 წელს ქიოსემ სულთნის მომხრე იანიჩრებმა მეორედ ჩამოაგდეს მუსტაფა და მის მაგივრად მისი ძმისშვილი და ბაიაზიდის უფროსი ძმა, მურად IV აიყვანეს. ბაიაზიდი, როგორც უფროსი უფლისწული ტახტის მემკვიდრედ დასახელდა. მას მურადთან კარგი ურთიერთობა ჰქონდა. ის სარგებლობდა ძმის ნდობით და ხშირად იღებდა მისგან სასახლიდან გასვლის უფლებას. 1633 წელს მონაწილეობა მიიღო ირან-ოსმალეთის ომში.1634 წელს, სულთნის ლაშქრობაში ყოფნის დროს, ტახტის მცველადაც კი იყო დანიშნული სტამბოლში. თუმცა მურად IV-მ თავისი ეჭვებისა და ტახტის დაკარგვის შიშის გამო მისი ძმების თავიდან მოშორება გადაწყვიტა. 1635 წელს ერევნის დასალაშქრად მიმავალმა სულთანმა ბაიაზიდისა და მისი ძმის, შეჰზადე სულეიმანის სიკვდილით დასჯა განიზრახა. 27 ივლისს ბრძანება აღსრულდა. შეჰზადე ბაიაზიდი თავის ძმასთან ერთად დაკრძალეს მამამისის სახელობის ცისფერი მეჩეთის მავზოლეუმში.
პოპულარულ კულტურაში
2015 წელს დაწყებულ თურქულ ისტორიულ სერიალში დიდებული საუკუნე: ქიოსემი შეჰზადე ბაიაზიდის როლს ასრულებს ბერქ ფამირი (როგორც პატარა ბაიაზიდი) და იღით უჩანი  (როგორც ზრდასრული ბაიაზიდი).
ლიტერატურა
კატეგორია:ოსმანების დინასტია კატეგორია:დაბადებული 1 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1635 კატეგორია:გარდაცვლილი 27 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1612 კატეგორია:შეჰზადეები კატეგორია:ტახტის მემკვიდრეები რომლებმაც ვერ შეძლეს ტახტზე ასვლა
არარატის რაიონი
არარატის რაიონი (Արարատի շրջան) — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული სომხეთის სსრ-ისა და სომხეთის შემადგენლობაში, არსებობდა 1930—1995 წლებში. ცენტრი — ვედი.
ჰირტოპი (ჩიმიშლიის რაიონი)
ჰირტოპი  (Hîrtop) — სოფელი მოლდოვაში, ჩიმიშლიის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 134 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2011 ადამიანს შეადგენდა.
არარატის რაიონი
ისტორია
რაიონი შეიქმნა 1930 წელს, სახელწოდებით — ვედის რაიონი. 1962 წელს, ვედის რაიონი გაუქმდა და აღდგა 1964 წელს.
ჰირტოპი (ჩიმიშლიის რაიონი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩიმიშლიის რაიონის სოფლები
არარატის რაიონი
ისტორია
1960 წელს, რაიონს სახელი შეეცვალა და ეწოდა არარატის რაიონი.
1995 წელს სომხეთში ახალი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფის შემოღების შემდეგ რაიონი გაუქმდა.
გეოგრაფია
1948 წლის 1 იანვარს, რაიონის ტერიტორიის ფართობი 495კმ²-ს შეადგენდა.
ადმინისტრაციული დაყოფა
1948 წელს, რაიონში შედიოდა 1 დაბა (არარატი), 1 მუშათა დასახლება და 15 სოფსაბჭო: ავშარის, აიღავანის, ალმაძედის, არარატის, არმაშის, ვედინის, ენჰიჯინის, ენიკენდის, კარალარის, კეჩიკ-ვედინის, ნორ-კიანკის, ტაიტანის, ჰალისენის, შიდლუნის, შირალინის.
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის სსრ-ის რაიონები
გრემის ხის სვეტებიანი სახლი
გრემის ხის სვეტებიანი სახლი — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ გრემში, ნაქალაქარის ჩრდილოეთ განაპირას. მთლიანად დანგრეულია. შემორჩენილი კედლების სიმაღლე 0,5 – 0,7 მეტრია. ნაგებობის გეგმა სამხრეთ-ჩრდილოეთის მიმართულებით წაგრძელებული სწორკუთხედია, რომელსაც აღმოსავლეთიდან, მთელს სიგრძეზე ეკვრის შედარებით ვიწრო ნაწილი. იმ ნაწილის ჩრდილოეთ კედელი, ძირითადი კედლის გაგრძელებაა, ხოლო სამხრეთისა ახდენილია და ძირითადი ნაწილის სამხრეთ კედელზე გარედანაა მიდგმული. ძირითადი ნაწილის კედლები ნაგებია ნატეხი ქვითა და აგურით, ხოლო ვიწრო ნაწილი ერთიანია და როგორც ჩანს, აივანს წარმოადგენდა. ძირითადი ნაწილის კედლები ერთ დონეზეა ამოყვანილი. მშენებლობისას მათში ჩაუდგამთ ოთხკუთხა სვეტები, რომლებიც მოპირდაპირე კედლებზე ერთიანადაა განლაგებული. სვეტებზე, სავარაუდოდ გადებული იყო, ხის კოჭები, რომლებსაც შენობის გადახურვა ეყრდნობოდა. სახლს აღმოსავლეთიდან აკრავს ვრცელი ეზო რომელიც შემოსაზღვრული ყოფილა რიყის ქვის კედლებით, მათ შორის ერთი, რომელიც მდინარის გასწვრივაა, ორმაგია. კედლებს შორის მოქცეული არე სიგრძეში სამ ნაწილად იყოფა. შუა ნაწილის სიგრძე ეზოს სიგანის ტოლია, ხოლო განაპირა მონაკვეთები მცირეა. მათგან სამხრეთისაში წყალსადენის რთული მექანიზმი იყო მოწყობილი. წყალსადენის მილები აქ განლაგებული იყო ორ დონედ. ქვედა დონეზე განლაგებული მილებით წყალი ქალაქისკენ მიედინებოდა, მეორე დონეზე განლაგებული მილებით კი აღმოსავლეთიდან - დასავლეთისკენ. ეზოს აღმოსავლეთ ნაწილში მოწყობილი იყო მცირე ზომის აუზი, რომელშიც, აუზსა და ორმაგ კედელს შორის აგებული კედლის მეშვეობით, კერამიკული მილებით, წყალი ორმაგი კედლის შუა ნაწილიდან მიდიოდა. მოგვიანებით სახლი დაუნგრევიათ და მის ნანგრევებზე, რვაგვერდა კოშკი დაუდგამთ, რომლის შემორჩენილი კედლები მთლიანად რიყის ქვითაა ნაგები.
ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
ევროპული ქვაქვეშია
ევროპული ქვაქვეშია (Myoxocephalus scorpius) — თევზი ქვაქვეშიასებრთა ოჯახისა. ოჯახის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი წარმომადგენელია, რომლის სხეულის სიგრძე 60 სმ აღწევს. გავრცელებულია გრენლანდიის, ისლანდიის, ბრიტანეთის კუნძულების სანაპიროებთან და სხვა. უპირატესობას ანიჭებს ქვიან-ქვიშიან და მღვრიე ფსკერს. მრავლდება დეკემბრიდან მარტის ჩათვლით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვაქვეშიასებრნი
იტაპერუსუ
იტაპერუსუ (Itaperuçu) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება კურიტიბის აგლომერაციის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კურიტიბის შემადგენლობაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
ბოლო გასეირნება
ბოლო გასეირნება — მესამე ფილმი კინოტრილოგიიდან, რომელშიც შედის გასეირნება ყარაბაღში და კონფლიქტის ზონა. გადაღებულია 2012 წელს ზაზა ურუშაძის მიერ.
სიუჟეტი
ბოლო გასეირნება ტრილოგიის მესამე ფილმია. 16 წლის პატიმრობის შემდეგ, ერთ დროს უდარდელი გოგლიკო სტუმრად საკუთარ ქალაქში. ომებგამოვლილი ოთხმოცდაათიანელები — ისინი ვისაც დაკარგულ თაობად მოიხსენიებენ და პოსტრევოლუციური საქართველო, განსხვავებული მენტალიტეტი და განსხვავებული ურთიერთობები. საკუთარ სამყაროში ჩარჩენილი მიშა მესხის გმირი თანამედროვე თბილისში მამონტს წააგავს, „ბატონი თენგოსგან“ განსხვავებით ის თანამედროვე ყოფას ვერ მოერგო. მაგრამ როდესაც საქმე სიკეთესა და ბოროტებას, სიყვარულსა და მტრობას ეხება არ აქვს მნიშვნელობა რომელი თაობის წარმომადგენელი ხარ. როდესაც შვილების ბედნიერებას მამების ცოდვები საფრთხეს უქმნიან, გამოსავალი ისევ მამებმა უნდა მონახონ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:2012 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:ზაზა ურუშაძის ფილმები
UTC+04:30
UTC+04:30 — სასაათო სარტყელი, რომელიც გამოიყენება ავღანეთში მთელი წლის განმავლობაში. 2022 წლამდე ირანში გამოიყენებოდა ზაფხულის დროდ.
ერმისი (საფეხბურთო კლუბი)
საფეხბურთო კლუბი ერმისი (Ερμής Αραδίππου) — კვიპროსის საფეხბურთო კლუბი, დაარსდა ქალაქ ლარნაკას გარეუბანში, არადიპუში. ასპარეზობს კვიპროსის პირველ დივიზიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კვიპროსის საფეხბურთო კლუბები კატეგორია:ერმისი (საფეხბურთო კლუბი)
იოანის კაპოდისტრიასი
იოანის კაპოდისტრიასი (Ιωάννης Καποδίστριας; დ. 11 თებერვალი, 1776 — გ. 9 ოქტომბერი, 1831) — საბერძნეთისა და რუსეთის სახელმწიფო მოღვაწე. რუსეთის საგარეო საქმეთა მინისტრი (1816–1822 ). საბერძნეთის პირველი პრეზიდენტი (1828–1831 ) და პრემიერ-მინისტრი  (1827–1831 წწ.).
1816–1822 წლებში ეკავა რუსეთის საგარეო საქმეთა მინისტრის თანამდებობა. 1827 წლიდან გარდაცვალებამდე ეკავა საბერძნეთის პრემიერ-მინისტრისა და პრეზიდენტის თანამდებობა.