cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ექვთიმე აღმსარებელი (კერესელიძე)
ბერად აღკვეცა
1925 წელს, როდესაც საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი წმიდა ამბროსი (ხელაია) მეტეხის ციხეში იყო დატყვევებული, ხოლო საქართველოს ეკლესიის უკლებლივ ყველა მსახური საშინელ დევნას განიცდიდა, მამა ექვთიმე კვლავაც აგრძელებდა საეკლესიო გალობის იშვიათი ნიმუშების გადარჩენას. სვეტიცხოვლის ტაძრის წიგნთსაცავში მან მიაკვლია ძლისპირთა უძველეს ნევმირებულ კრებულს და ეს საგალობლებიც ხუთხაზიან სანოტო სისტემაზე გადაიტანა.
1929 წლიდან მამა ექვთიმე ზედაზნის მონასტერში განაწესეს. მან ახლა იქ აიტანა ქართული გალობის ხელნაწერები და დიდ რკინის ყუთებში საიმედოდ დაცული მიწაში დაფლა.
თბილისის „მეტეხის“ მუზეუმის თბილისის „მეტეხის“ მუზეუმის ერთ-ერთმა თანამშრომელმა - დავით დავითაშვილმა, ბეთანიის ბერებთან - წმიდა აღმსარებლებთან არქიმანდრიტ იოანე მაისურაძესა და გიორგი მხეიძესთან საუბრისას მწუხარება გამოთქვა ფილიმონ ქორიძის მიერ ჩაწერილი ძველი ქართული საგალობლების დაკარგვის გამო და როდესაც მათგან შეიტყო, ხსენებული ხელნაწერები ზედაზნის მონასტერში იღუმენ ექვთიმესთან ინახებაო, იმავე დღეს ზედაზნის მონასტისკენ გაეშურა. შეიქმნა კომისია ისტორიკოსებისა და მუსიკოსების შემადგენლობით, რომელმაც ამ ხელნაწერების განსაკუთრებული ფასეულობა და დიდი ისტორიული მნიშვნელობა დაადასტურა. მამა ექვთიმემ 1935 წლის ნოემბერში სახელმწიფო მუზეუმს გადასცა ოცდათოთხმეტი სანოტო კრებული, რომელიც 5081 საგალობლისა და რამდენიმე სასულიერო შინაარსის ხელნაწერისგან შედგებოდა. ექვთიმეს სახელმწიფო პენსია დაენიშნა რომელიც 1939 წლამდე დაუბრკოლებლად ეძლეოდა.
1939 წელს ექვთიმეს პენსიის მიღება შეუწყდა. ამ საკითხთან დაკავშირებით კოტე ფოცხვერაშვილის შუამდგომლობით სახელმწიფოსთან შეიქმნა კომისია, რომელმაც მამა ექვთიმეს საქმე ხელახლა შეისწავლა და დაუნიშნა პენსია სიცოცხლის ბოლომდე 300 მანეთის ოდენობით. პენსიას აიღებდა საცხოვრებელ მსიამართზე.
1941 წლის 22 მარტს საქ. სახელმწიფო მუზეუმის, მისი დირექტორის შალვა იასონის ძე ამირანაშვილის სახით, ერთი მხრით, და კერესელიძე ექვთიმე სოლომონის ძე, მეორე მხრით, დაიდო ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც ექვთიმე კერესელიძე უთქმობს საკუთრებად საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმს, მის მიერ შეგროვილი საქართველოს ყველა კუთხის ძველ ქართულ საეკლესიო საგალობელს, ნოტებზე გადაღებულს; რომელიც მოთავსებული არის 37 წიგნში და რომელიც შედგება 5532 ნომრისგან. ეს ხელშეკრულება სრული სახით თანდართულია ექვთიმე კერესელიძის ხელნაწერში. ყველა ეს საგალობელი ამჟამად დაცულია კორნელი კეკელიძის სახელობის ხელნაწერთა ინსტიტუტში.
1941 წელს დაწერა „ისტორია ქართულ საეკლესიო საგალობლების ნოტებზე გადაღებისა.“ მასში ქრონოლოგიურად გადმოცემულია ესტატე კერესელიძეზედ გადამხდარი ამბები 1882 წლიდან 1941 წლამდე, მოხსენიებულია სხვადასხვა ისტორიული როგორც საერო ასევე სასულიერო პირები - მღვდლები, ეპისკოპოსები, პატრიარქები, წარმოდგენილია ასევე XIX საუკუნის მიწურულს და XX საუკუნის პირველი ნახევრის შესაბამისი საკანონმდებლო სფერო და იურიდიული აქტების გაფორმების ნიმუშები და მრავალი სხვა.
1941 წელს ექვთიმე თავისთან მიიწვია საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქმაკალისტრატემ, რომელმაც მადლობა გადაუხადა ექვთიმეს შრომისა და ღვაწლისათვის. პატრიარქისვე თხოვნით ექვთიმემ ნოტებზე გადაიტანა საღვთო მსახურების დროს სათქმელი დიდი და მცირე კვერექსები. 1944 წლის ზამთარში ზედაზნის მონასტერში მარტო მცხოვრები მამა ექვითმეს სანახავად ასულ სამთავროს მონასტრის დედებს წმიდანი სასიკვდილოდ დასნეულებული დახვდათ. ექვთიმე იმავე წელს გარდაიცვალა. დაკრძალეს ზედაზნის მონასტრის ეზოში, საკურთხეველთან. მისი მდიდარი ბიბლიოთეკა სამთავროს მონასტერში გადაიტანეს, არქივი კი დაუდევრობით განადგურდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი წმინდანები კატეგორია:XX საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები კატეგორია:დაბადებული 1865 კატეგორია:გარდაცვლილი 1944
ალბერტო-დე-აგოსტინის ეროვნული პარკი
thumb|250px|კორდილერა-დარვინის მთების ხედი ალბერტო-დე-აგუსტინის ეროვნული პარკი (Parque nacional Alberto de Agostini) ― დაცული ტერიტორია მაგალიანესის რეგიონში, ჩილეში, ცეცხლოვანი მიწის არქიპელაგის შემადგენლობაში. შეიქმნა 1965 წლის 22 იანვარს, „ოლიანდის“ სატყეო ნაკრძალისა და ერნანდო დე მაგალიანესის ეროვნული პარკის ტერიტორიაზე. პარკის ფართობი 1 460 000 ჰექტარია. მის ტერიტორიაზეა კორდილერა-დარვინის ქედი. სახელი ეწოდა იტალიელი მისიონერისა და მკვლევრის, ალბერტო მარია დე აგოსტინის პატივსაცემად. პარკი მოიცავს ზღვის სანაპირო რამდენიმე მყინვარს და ციცაბო ყურეს. მის ტერიტორიაში ასევე შედის გორდონის, ლონდონდერის კუნძულები და ოსტის კუნძულის ნაწილი.
სქოლიო
კატეგორია:ჩილეს ეროვნული პარკები კატეგორია:IUCN კატეგორია II კატეგორია:მაგალიანესის რეგიონის დაცული ტერიტორიები კატეგორია:ცეცხლოვანი მიწის არქიპელაგი კატეგორია:1965 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები კატეგორია:ჩილეს დაცული ტერიტორიები კატეგორია:ჩილეს ბუნება კატეგორია:ჩილეს ბიოსფერული ნაკრძალები
გეტის ცენტრი
გეტის ცენტრი (Getty Center) — პოლ გეტის მუზეუმის კამპუსი. 1.3 მილიარდი დოლარის ღირებულების ცენტრი გაიხსნა საზოგადოებისთვის 1997 წლის 16 დეკემბერს და ცნობილია თავისი არქიტექტურით, ბაღებითა და ხედებით, რომელიც გადაჰყურებს ლოს ანჯელესს. ცენტრი მდებარეობს ბორცვის თავზე, რომელიც დაკავშირებულია ვიზიტორების ავტოსადგომთან გორაკის ბოლოში, გეტის ცენტრის ტრამვაით.
მუზეუმის ცენტრალურ ფილიალში წარმოდგენილია მე-20 საუკუნის წინანდელი ევროპული ნახატები, ხელნაწერები, ქანდაკებები, დეკორატიული ხელოვნება და ფოტოები 1830-იანი წლებიდან დღემდე. გარდა ამისა, მუზეუმის კოლექცია მოიცავს გარე ქანდაკებებს, რომლებიც განლაგებულია ტერასებზე და ბაღებში, ასევე აქ არის რობერტ ირვინის მიერ შექმნილი დიდი ცენტრალური ბაღი. გამოფენილ ნამუშევრებს შორის არის ვინსენტ ვან გოგის ნახატი ,,მზესუმზირები". არქიტექტორ რიჩარდ მეიერის დიზაინით, კამპუსში ასევე არის გეტის კვლევითი ინსტიტუტი (GRI), გეტის კონსერვაციის ინსტიტუტი, გეტის ფონდი და J. Paul Getty Trust.
ადგილმდებარეობა და ისტორია
თავდაპირველად, გეტის მუზეუმი შეიქმნა პოლ გეტის სახლში, რომელიც მდებარეობს ლოს-ანჯელესში. 1970-იან წლებში გეტიმ ააგო იტალიური ვილის ასლი, რათა უკეთ შეენახა მისი კოლექცია, რომელიც გაიხსნა 1974 წელს. 1976 წელს გეტის გარდაცვალების შემდეგ, მთელი ქონება გადაეცა მუზეუმს. მალე, კოლექცია გაიზარდა და საჭირო გახდა ახალი ფილიალის მოძებნა. მუზეუმმა შეიძინა კამპუსი სანტა-მონიკას მთებში. გორაკის მწვერვალი ზღვის დონიდან არის 900 ფუტზე (270 მ), საკმარისად მაღალი, რომ შესაძლებელია დაინახოთ არა მხოლოდ ლოს-ანჯელესის ხედი, არამედ სან-ბერნარდინოს მთებიც, ასევე სან გაბრიელის მთები აღმოსავლეთით და წყნარი ოკეანე დასავლეთით.
ცენტრის ფასმა შეადგინა 733 მილიონი აშშ დოლარი, რომელიც მოიცავს 449 მილიონ აშშ დოლარს მშენებლობისთვის, 115 მილიონი აშშ დოლარი მიწისა და სამშენებლო სამუშაოებისთვის, 30 მილიონი აშშ დოლარი მოწყობილობებისა და აღჭურვილობისთვის, ხოლო 139 მილიონი აშშ დოლარი დაზღვევისთვის, ინჟინრებისა და არქიტექტორების საფასურისთვის, ნებართვებისა და უსაფრთხოების ზომებისთვის.
ქონების ამჟამინდელი ფასი ცვალებადია ბაზართან მიმართებაში, მაგრამ 2013 წლის ივნისში მიწა და შენობები შეფასდა 3,853 მილიარდ დოლარად (ექსპონატები არ შედის).
1984 წელს რიჩარდ მაიერი აირჩიეს ცენტრის არქიტექტორად. ფართო პირობითი გამოყენების ნებართვის პროცესის შემდეგ, მშენებლობა Hathaway Dinwiddie სამშენებლო კომპანიის მიერ დაიწყო 1989 წლის აგვისტოში. მშენებლობა მნიშვნელოვნად შეფერხდა, დაგეგმილი დასრულების თარიღი გადავიდა 1988 წლიდან 1995 წლამდე (1990 წლის მდგომარეობით). თუმცა 1995 წლისთვის კამპუსი ჯერ კიდევ არ იყო დასრულებული.
2005 წელს, ლოს-ანჯელეს თაიმსში სტატიების სერიის შემდეგ გეტის ტრასტისა და მისი მაშინდელი პრეზიდენტის დოქტორ ბარი მუნიცის ფულადი შემოსავლების და ხარჯის შესახებ, კალიფორნიის გენერალურმა პროკურორმა ჩაატარა გამოძიება გეტის ტრასტზე და აღმოაჩინა, რომ არანაირი კანონი არ დარღვეულა და დათანხმდა გარე მონიტორინგის დანიშვნას მომავალი ხარჯების განსახილველად. გეტის ტრასტმა ფინანსური სირთულეები განიცადა 2008 და 2009 წლებში და ხარჯების შესამცირებლად 1,487 ბიუჯეტირებული თანამშრომლის 205 ადგილი შეამცირა. მიუხედავად იმისა, რომ გეტის ფონდის შემოსავალმა 2007 წელს მიაღწია 6,4 მილიარდ აშშ დოლარს, 2009 წელს იგი დაეცა 4,5 მილიარდ დოლარამდე. ფონდის შემოსავალი 2013 წლისათვის გაიზარდა 6.2 მილიარდამდე.
გეტის კვლევითი ინსტიტუტი (GRI)
გეტის კვლევითი ინსტიტუტი (GRI) ,,ეძღვნება ვიზუალური ხელოვნების ცოდნის გაღრმავებას და წინსვლას." სხვა ჰოლდინგებთან ერთად, GRI- ს კვლევითი ბიბლიოთეკა მოიცავს 900,000-ზე მეტ წიგნს, ასევე პერიოდულ გამოცემებს და აუქციონის კატალოგებს, სპეციალურ კოლექციებს და ხელოვნებისა და არქიტექტურის ორ მილიონ ფოტოსურათს. GRI–ს სხვა საქმიანობა მოიცავს გამოფენებს, პუბლიკაციებს და მკვლევართა პროგრამას. გეტის ცენტრში, GRI მდებარეობს მუზეუმის დასავლეთით. მრგვალი შენობა გარშემორტყმულია კეთილმოწყობილი ბაღით და მდებარეობს ცენტრალური ბაღის დასავლეთით. GRI–ს მთავარი შესასვლელი ტერასით არის დაკავშირებული მუზეუმის მთავარ შესასვლელ კორტთან, მარშრუტის გასწვრივ განთავსებული გარე ქანდაკებებით. GRI–ს აქვს ერთი სამხატვრო გალერეა შესასვლელთან, რომელიც ღიაა საზოგადოებისთვის.
სქოლიო
კატეგორია:მუზეუმები კატეგორია:მუზეუმები დაარსების წლის მიხედვით კატეგორია:მუზეუმები ამერიკაში კატეგორია:მუზეუმები ლოს-ანჯელესში კატეგორია:მუზეუმის ტიპები კატეგორია:მუზეუმი
ქალთა X საჭადრაკო ოლიმპიადა
'''30 ოქტომბერი - 16 ნოემბერი 1982. ლუცერნი, შვეიცარია'''
ისტორია
სსრ კავშირის ნაკრები კვლავ ქართველი მოჭადრაკეებით იყო დაკომპლექტებული. მხოლოდ ნონა გაფრინდაშვილმა და ნანა ალექსანდრიამ გაცვალეს დაფები.
ტექნიკური შედეგები (პირველი ათეული)
! style="background: #ddffdd;"|ა ! s! style="background: #ddffdd;"|გუნდები ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|კ ! s! style="background: #ddffdd;"|მ ! s! style="background: #ddffdd;"|ფ ! s! style="background: #ddffdd;"|წ ! s! style="background: #ddffdd;"|1 ! s! style="background: #ddffdd;"|2 ! s! style="background: #ddffdd;"|3 ! s! style="background: #ddffdd;"|4 ! s! style="background: #ddffdd;"|5 ! s! style="background: #ddffdd;"|6 ! s! style="background: #ddffdd;"|7 ! s! style="background: #ddffdd;"|8 ! s! style="background: #ddffdd;"|9 ! s! style="background: #ddffdd;"|10 ! s! style="background: #ddffdd;"|11 ! s! style="background: #ddffdd;"|12 ! s! style="background: #ddffdd;"|13 ! s! style="background: #ddffdd;"|14 3 2,5 2 2,5 3 2 1,5 2 2,5 2 2 3 2,5 2,5 3 2,5 1 2,5 2 2,5 2 1 1,5 1,5 3 2,5 2,5 2.5 3 2 2 1,5 1 2 1,5 3 1,5 1,5 1,5 2 2,5 1 2,5 3 1 1,5 2 1,5 2,5 2 0,5 2 2,5 1,5 2 1 3 3 2 0,5 0,5 2,5 2,5 1,5 1,5 1,5 0,5 1,5 2 2 3 1,5 1 2,5 1 2,5 2,5 1 1,5 1,5 2 1,5 1,5 1,5 3 2 2 1,5 2,5 1 1 2 2,5 1 1 1 1,5 2 2 3 1 2 1 2,5 2 1,5 1 1 1 1,5 2 2 3 1 1,5 2 0,5 0 1 3 3 2 1,5 0 3 2 3 3 1 0,5 2 1 1 2 2,5 1,5 1 2 1 1,5
11.🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 england, 12. undefined, 13.🇫🇷 france, 14.🇧🇬 bulgaria, 15.🇨🇴 colombia, 16.🇧🇷 brazil, 17.🇦🇺 australia, 18.🇮🇹 italy, 19.🇨🇦 canada, 20. undefined, 21.🇦🇺 australia, 22. undefined, 23.🇦🇷 argentina, 24. undefined, 25.🇮🇸 iceland, 26.🇨🇭 switzerland, 27. undefined, 28.🇳🇿 new zealand, 29.🇦🇹 austria, 30.🇮🇱 israel, 31. undefined 32.🇫🇮 finland, 33.🇲🇽 mexico, 34.🇧🇪 belgium, (35)🇨🇭 switzerland-2 -19,5, 35.🇯🇵 japan, 36.🇹🇷 turkey, 37.🇻🇪 venezuela, 38.🏴󠁧󠁢󠁷󠁬󠁳󠁿 wales 39.🇳🇴 norway, 40.🇮🇪 ireland, 41.🇪🇬 egypt, 42.🇹🇹 trinidad and tobago 43. undefined 44.🇻🇮 virgin islands, u.s. 42🇩🇴 dominican republic გამოეთიშა პირველი ტურის შემდეგ.
ჩემპიონის შედეგები მატჩების მიხედვით
! style="background: #ddffdd;"| ! s! style="background: #ddffdd;"|🇫🇮 ! s! style="background: #ddffdd;"|🇮🇳 ! s! style="background: #ddffdd;"|🇧🇬 ! s! style="background: #ddffdd;"|🇩🇪 ! s! style="background: #ddffdd;"|🇭🇺 ! s! style="background: #ddffdd;"|🇪🇸 ! s! style="background: #ddffdd;"| ! s! style="background: #ddffdd;"|🇮🇱 ! s! style="background: #ddffdd;"|🇵🇱 ! s! style="background: #ddffdd;"|🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 ! s! style="background: #ddffdd;"|🇦🇺 ! s! style="background: #ddffdd;"|🇨🇳 ! s! style="background: #ddffdd;"|🇺🇸 ! s! style="background: #ddffdd;"| ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|+ ! s! style="background: #ddffdd;"|= ! s! style="background: #ddffdd;"|-
პრიზიორთა შემადგენლობა და შედეგები
undefined
მარგარეტა მურეშანი - 4,5 (+2=5-3), მარინა პოგორევიჩი - 7,5 (+7=1-3), დანიელა ნუცუ - 11(+10=2-0), ელიზაბეტა პოლიქრონიადე - 7 (+6=2-1).
ჟუჟა ვერეცი - 10,5 (+7=7-0), მარია ივანკა - 5,5 (+3=5-4), მარია პორუბსკი - 9(+8=2-2), ტუნდე ჩონკიჩი - 1 (+0=2-2).
საუკეთესო შედეგები დაფების მიხედვით
! style="background: #ddffdd;"|პირველი დაფა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|%
! style="background: #ddffdd;"|მეორე დაფა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|%
! style="background: #ddffdd;"|მესამე დაფა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|%
! style="background: #ddffdd;"|სათდარიგო დაფა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|%
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საჭადრაკო ოლიმპიადები 10
დაჩნაია (ბლაგოვეშჩენსკის რაიონი)
დაჩნაია (Дача; Дачная) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბლაგოვეშჩენსკის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 5 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ბლაგოვეშჩენსკის რაიონის სოფლები
თამარ ყუფუნია
თამარ ყუფუნია (დ. 21 სექტემბერი [ძვ. სტ. 8 სექტემბერი], 1901, სოფ. ზუბი, ახლანდელი ხობის მუნიციპალიტეტი — გ. 26 ნოემბერი, 1985, ზუგდიდი) — საკოლმეურნეო წარმოების ნოვატორი, ორგზის სოციალისტური შრომის გმირი (1948, 1951). ზუგდიდის რაიონის სოფელ ახალსოფლის ვ. ი. ლენინის სახელობის კოლმეურნეობის № 1 საწარმოო ბრიგადის ბრიგადირი. საქართველოს სსრ სოფლის მეურნეობის დამსახურებული მუშაკი. სკკპ წევრი 1943 წლიდან. კოლმეურნეობაში შევიდა 1930 წელს. გმირობა პირველად სიმინდის, ხოლო მეორედ ჩაის ფოთლის უხვი მოსავლის მიღებისას მიენიჭა. საქართველოს სსრ III — XI მოწვევების უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. დაჯილდოებულია 4 ლენინის ორდენით, ოქტომბრის რევოლუციის, შრომის წითელი დროშის ორდენებითა და მრავალი მედლებით (მათ შორის საკავშირო სასოფლო-სამეურნეო გამოფენის 1 დიდი ოქროს, 5 მცირე ოქროს და ვერცხლის მედლებით).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სოციალისტური შრომის გმირები კატეგორია:დაბადებული 21 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1901 კატეგორია:გარდაცვლილი 26 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1985 კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის III მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის IV მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის V მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის VI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის VII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის VIII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის IX მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის X მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის XI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები კატეგორია:ოქტომბრის რევოლუციის ორდენის კავალრები კატეგორია:ხობის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები თ კატეგორია:ქართველი სოფლის მეურნეობის მუშაკები კატეგორია:საქართველოს სსრ სოფლის მეურნეობის დამსახურებული მუშაკები
Music for Nations
Music for Nations — დამოუკიდებელი ბრიტანული ხმის ჩამწერი ლეიბლი, რომელიც ძირითადად ორიენტირებული იყო როკ მუსიკასა და მეტალზე. Music for Nations იყო შვილობილი კომპანია უფრო დიდი კორპორაციისა Zomba Records, რომელიც თავის მხრივ ეკუთვნის BMG-ს. 2004 წელს ლეიბლი ოფიციალურად დაიხურა, მისმა კლიენტებმა კი მის მშობელ კომპანიასთან გააგრძელეს მუშაობა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მუსიკალური ლეიბლები
ელისე წინასწარმეტყველი
thumb|300px|ელისე წინასწარმეტყველის რუსული ხატი. მე-18 საუკუნე. ელისე (ებრ. Eliša, ʾĔlîša, אֱלִישַׁע „ვისი მხსნელიც ღმერთია“. ბერძ. Ελισσαίος, Elisaios) — ძველი აღთქმის წინასწარმეტყველი. ცხოვრობდა ჩვ. წ-მდე IX საუკუნეში.
სასწაულებრივი ცხოვრება
წინასწარმეტყველი ელისე იყო აბელ-მეოლას საფატის შვილი, ელია თეზბიტელის მოწაფე და მემკვიდრე (1 მეფეთა 19,16-19). მას შემდგომ, რაც უფალმა ელია ცეცხლოვანი ეტლით აიტაცა ზეცად, ელისე გახდა წინასწარმეტყველთა ვაჟების („ძენი წინასწარმეტყველთანი“) წინამძღოლი. უფლისადმი უზომო სიყვარულითა და სათნოებით მან მალევე გაითქვა სახელი ისრაელში. 60 წლის მანძილზე (ჩვ. წ-მდე 892-832 წწ.) იგი ატარებდა ”ისრაელის წინასწარმეტყველის” ტიტულს (2 მეფეთა 5,8), უშიშრად ამხელდა ისრაელის მეფეების: აქაბის და იოსიას უსჯულოებასა და კერპთაყვანისმცემლობისკენ მიდრეკილებას.
წყლისა და ზეთის სასწაული
ღმერთმა ელისე დიდ წინასწარმეტყველად აქცია და მრავალ სასწაულს ახდენდა მისით. ერთხელ, როდესაც ელისე ქალაქ იერიხონში იყო, ამ ქალაქის მცხოვრებნი მივიდნენ მასთან და უთხრეს: ”კარგი მდებარეობა აქვს ამ ქალაქს...მაგრამ ცუდი წყალი აქვს და უნაყოფო მიწა”. მაშინ ელისემ მოითხოვა მოეტანათ ერთი ახალი თასი და შიგ ცოტაოდენი მარილი ჩაეყარათ. როდესაც თასი მოუტანეს, წყაროსთან მივიდა, შიგ მარილი ჩაყარა და თქვა, რომ უფლის სიტყვით წყალი გამოსწორდებაო.
სხვა დროს მასთან მივიდა ერთი ქვრივი ქალი ტირილით და თავისი გასაჭირი შესჩივლა. ქმრის სიკვდილის შემდეგ ქვრივი ქალი ვალებს ვეღარ იხდიდა და მევალე ორივე ვაჟის წართმევას უპირებდა მონებად. ელისემ ქვრივს ჰკითხა: ”მითხარი, რა გაქვს სახლში?” ქალმა უპასუხა: ”სახლში არაფერი აქვს შენს მხევალს, გარდა მცირეოდენი ზეთისა”. ელისემ უთხრა: წადი და ჭურჭელი ინათხოვრე ყველა მეზობლისაგან, ბევრი დააგროვე; ჩაიკეტეთ შინ შენ და შენი შვილები და ყველა ის ჭურჭელი დაავსე იმ შენი საზეთედანო.
წავიდა ქვრივი შინ და ისე გააკეთა, როგორც ელისემ უთხრა. და როდესაც ყველა ჭურჭელი გაივსო, ნახა, რომ ზეთი არ თავდებოდა პატარა დოქში. მაშინ მან შვილს უთხრა, კიდევ მომეცი სხვა ჭურჭელი, მაგრამ ცარიელი ჭურჭელი აღარ იყო. ქალმა შეამჩნია, რომ მის დოქშიც გათავდა ზეთი.
როდესაც ნათხოვარი ჭურჭელი დაავსო, ქვრივი ქალი ელისესთან მივიდა და მოუყვა მომხდარი სასწაულის შესახებ. ელისემ უთხრა მას: ”წადი, გაყიდე ზეთი და გაისტუმრე ვალი. დანარჩენით თავი ირჩინეთ შენ და შენმა შვილებმა”.
4 მეფეთა 2,19-22; 4,1-7
არამის მეფის სარდალი ნაყამანი
არამის მეფეს შესანიშნავი სარდალი ჰყავდა, სახელად ნაყამანი. ის სახელგანთქმული და პატივდებული კაცი იყო, მაგრამ საშინელი ავადმყოფობა სჭირდა - კეთრი. ერთ-ერთ ბრძოლაში არამელებმა ტყვედ წაიყვანეს ისრაელი გოგონა, რომელიც მხევლად მისცეს ნაყამანის მეუღლეს. ამ გოგონას სწამდა ცოცხალი ღმერთი და იცოდა იმ სასწაულთა შესახებ, რომლებსაც უფალი ახდენდა ელისეს ხელით. ერთხელ მან თავის ქალბატონს უთხრა: ”ნეტავ მოსულიყო ჩემი ბატონი წინასწარმეტყველთან სამარიაში, ხომ განკურნავდა კეთრისაგან”. ნაყამანმა ეს რომ გაიგო, მივიდა თავის მეფესთან და შეატყობინა, რაცა თქვა ისრაელმა ტყვე გოგნამ. მაშინ არამის მეფემ უთხრა ნაყამანს: ”წადი, წერილს გაგატან ისრაელიანთა მეფესთან”.
ნაყამანი გამოემშვიდობა ცოლს და ისრაელისაკენ გაეშურა. როდესაც ნაყამანი ისრაელინათა მეფესთან მივიდა, წერილი გადასცა, რომელშიც ეწერა: ”ამ წერილთან ერთად გიგზავნი ნაყამანს, ჩემს მსახურს, რომ განკურნო იგი კეთრისაგან”. წერილი მეფემ წაიკითხა, ტანსაცმელი დაიპო და იყვირა: ”ღმერთი ხომ არა ვარ, რომ ვკლავდე და ვაცოცხლებდე, რომ მითვლის კეთრისაგან განმიკურნე ეს კაციო? იცოდეთ, შემორჩენილია იგი და მიზეზს ეძებს”.
როდესაც ეს ამბავი ელისემ გაიგო, მსახური გაუგზავნა მეფეს და შეუთვალა: რისთვის შემოიხიე სამოსელი? მოვიდეს ჩემთან და დარწმუნდეს, რომ არის წინასწარმეტყველი ისრაელში”.
4 მეფეთა 5,1-8
left|thumb|ელისე უარს ამბობს ნაყამანის საჩუქარზე. პიტერ დე გრებერის ნამუშევარი.
მაშინ მასთან მივიდნენ მისი მონები და უთხრეს: ”ჩვენო მამავ, საძნელო რამე რომ მოეთხოვა შენგან მაგ წინასწარმეტყველს, ხომ შეასრულებდი? მით უფრო, როდესაც გეუბნება: იბანე და განიწმიდებიო”. ამის შემდეგ დათანხმდა ნაყამანი წინასწარმეტყველის სიტყვის მიხედვით მოქცეულიყო: წავიდა მდინარე იორდანეზე, შვიდჯერ გაებანა და განიწმიდა მისი სხეული და პატარა ბავშვის სხეულს დაემგვანა”.
ნაყამანი დაბრუნდა ღვთის კაცთან და უთხრა: ”აჰა, დავრწმუნდი, რომ მთელ ქვეყანაზე მხოლოდ ისრაელშია ღმერთი. ახლა მიიღე საჩუქარი შენი მსახურისაგან”. მაგრამ ელისემ უარი თქვა მის საჩუქარზე. წასვლის წინ ნაყამანმა აღუთქვა ელისეს, რომ ამიერიდან იგი სხვა ღმერთებს აღარ შესწირავდა სრულადდასაწველ მსხვერპლს, გარდა უფლისა.
ასე მიიყვანა ნაყამანი პატარა გოგნას უბრალო დამოწმებამ ცოცხალ და ჭეშმარიტ ღმერთთან.
4 მეფეთა 5,9-17
დაბრმავებული დამპყრობნი
არამისა და ისრაელიანთა ომის დროს ელისე ატყობინებდა ისრაელიანთა მეფეს არამის ჯარების განლაგების ადგილ-სამყოფელს, რადგან უფალი უცხადებდა ამას, ამიტომაც ისრაელიანები გამარჯვებას გამარჯვებაზე აღწევდნენ. არამის მეფე ძლიერ იყო შეძრწუნებული, იგი ფიქრობდა, რომ მის მებრძოლთა შორის ერია გამცემი, რომელიც ისრაელიანთ ატყობინებდა მათს სამხედრო საიდუმლოებას. მაგრამ ერთა მისმა მსახურმა უთხრა: ”არავინ არის გამცემი ჩვენს შორის, მეფე-ბატონო, ელისე, ისრაელის წინასწარმეტყველი ატყობინებს ისრაელიანთა მეფეს ყოველს სიტყვას, რასაც შენს საწოლ ოთახში ლაპარაკობ”.
მეფემ ბრძანა გაეგოთ, რომელ ქალაქში ცხოვრობდა ელისე, რათა ტყვედ წამოეყვანათ იგი. როდესაც გაიგო, დიდძალი ჯარი გაგზავნა იქ, ღამით მივიდა და ქალაქს ალყა შემოარტყა. როდესაც არამელნი მიადგნენ ელისეს, მან უფლის მიმართ ლოცვა აღავლინა და შესთხოვა: ”დააბრმავე ეს ხალხი”. და მანაც დააბრმავა ისინი ელისეს სიტყვით. ელისემ დაბრმავებული არამელნი იქიდან წაიყვანა და ქალაქ სამარიას მიაყენა, რომელიც მაშინ ჩრდილოეთ ისრაელის დედაქალაქი იყო. როდესაც ისინი სამარიაში მივიდნენ, ელისემ თქვა: ”უფალო! აუხილე თვალნი ამათ, რათა დაინახონ”. აუხილა უფალმა მათ თვალები და დაინახეს, რომ შუა სამარიაში არიან. და უთხრა ისრაელიანთა მეფემ ელისეს, როდესაც ისინი დაინახა: ”დავხოცო ისინი, მამაო?” ელისემ კი უთხრა; ”არ დახოცო. შენი მახვილით და მშვილდით ხომ არ დაგიტყვევებია, რომ შენ ამოხოცო? მიეცი პური და წყალი. ჭამონ და სვან, და თავიანთ ბატონთან წავიდნენ”. და გაუმართა დიდი პურობა. მათაც ჭამეს და თავიანთ ბატონთან წავიდნენ. ამის მეტად აღარ შემოსულან ისრაელიანთა ქვეყანაში არამელები.
ღვთის სიტყვა გვასწავლის არა შურისძიებას, არამედ კეთილის ქნას და მტრების სიყვარულს: ”თუ შენი მტერი მშიერია, პური აჭამე; თუ სწყურია, წყალი ასვი”. ”გიყვარდეთ თქვენი მტრები, დალოცეთ თქვენი მაწყევრები, სიკეთე უყავით თქვენს მოძულეებს და ილოცეთ მათთვის, ვინც თქვენ გავიწროებთ და გდევნით”. ”სძლიე ბოროტს კეთილით”.
4 მეფეთა 6,8-23; იგავნი 25,21; მათე 5,44; რომაელთა 12,21
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ძველი აღთქმის წინასწარმეტყველები კატეგორია:ბიბლიური პერსონაჟები კატეგორია:წმინდანები
გეწაძე
საკუთარი სახელი გეწაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
ბერმუდო II (ლეონი)
thumb|right|ბერმუდო II (ლეონი) ბერმუდო II (ესპ. Bermudo II) (956 - 999) — ლეონის მეფე 982 - 999 წლებში. რამირო II-ს ვაჟი.
ბერმუდო გამეფთა თავისი ძმის შვილის, რამირო III-ს ტახტიდან ჩამოგდების შედეგად. მას პადაგრა ჰქონდა და არც სიარული, არც ჯირითი შეეძლო. ლაშქრობებში იგი ეტლით დაყავდათ. იგი ჭკვიანი კაცი იყო და მზრუნველი მმართველი. მაგრამ ეს თვისებები არ იყო საკმარისი იმ ქვეყანაში წესრიგის დასამყარებლად, სადაც ხალხი მხოლოდ იმას ემორჩილება, ვისაც ხმალი კარგად უჭირავს. ბერმუდოს მმართველობისას არ წყდებოდა დიდებულთა აჯანყებები, რომლებიც არაბებს იშველიებდნენ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ლეონის მეფეები კატეგორია:დაბადებული 956 კატეგორია:გარდაცვლილი 999
Asperdaphne trimaculata
Asperdaphne trimaculata — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
შავი მოცხარი
სქოლიო
კატეგორია:ხუნწისებრნი
საქართველოს ინდუსტრიული ჯგუფი
ჰოლდინგი საქართველოს ინდუსტრიული ჯგუფი (აკრონიმი GIG) — ჰოლდინგური კომპანია, რომელიც აერთიანებს და მართავს ორმოცზე მეტ კომპანიას ენერგეტიკის, ბუნებრივი რესურსების მოპოვება-დამუშავების, საშენ მასალათა წარმოების, ლოჯისტიკური მომსახურების, დეველოპმენტის და სხვა სფეროებში. ჰოლდინგის კომპანიებში სამი ათასამდე ადამიანია დასაქმებული.
ჰოლდინგის მომხმარებლები არიან: საქართველოს მსხვილი ინდუსტრიული კომპანიები, რომლებიც დაკავებულნი არიან ცემენტის, მადნების, ქიმიური და სხვა სახის პროდუქციის გამოშვებით; მცირე და საშუალო ბიზნესი; მოსახლეობა. აგრეთვე უცხოური კომპანიები საექსპორტო ბაზრებზე (თურქეთი, სამხრეთ კავკასია, ევროპა).
ისტორია
დღესდღეობით, ჰოლდინგი საქართველოს ინდუსტრიული ჯგუფი საქართველოში უმსხვილეს ჰოლდინგს წარმოადგენს და ფლობს ფართო ბიზნეს პორტფელს, რომელშიც შედის ქვანახშირის მოპოვება, ელექტროენერგიის გამომუშავება, ბუნებრივი აირის რეალიზაცია, უძრავი ქონება და სხვა სექტორების მთელი სპექტრი.
2006 წელს საქართველოს ინდუსტრიულმა ჯგუფმა მიიღო ჰოლდინგური კომპანიის ამჟამინდელი სტრუქტურა. მას შემდეგ, ჯგუფი ახორციელებს ინვესტიციებს სხვადასხვა დარგში, რომლებსაც დიდი მნიშვნელობა აქვს საქართველოს ეკონომიკური და სოციალური გარემოსთვის, როგორც მოცემულ მომენტში, ასევე გრძელვადიან პერსპექტივაში.
ჰოლდინგი ახორციელებს ინვესტიციებს სხვადასხვა განვითარების პროექტებში ტექნოლოგიების დანერგვითა და ახალი პერსპექტივების ძიებით.
კომპანიას გააჩნია გეგმები და განვითარების სტრატეგიები, განსაკუთრებით ენერგეტიკის, სამთო-მრეწველობისა და უძრავი ქონების სექტორებში. ინვესტიციების მოსაზიდად და ბიზნესის შემდგომი განვითარებისთვის საქართველოს ინდუსტრიული ჯგუფი თანამშრომლობს როგორც ადგილობრივ, ასევე უცხოელ ინვესტორებთან.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს კომპანიები
მისტერ სინისტერი
მისტერ სინისტერი (ინგ. Mister Sinister. ქართ. მისტერ ავბედითი (?)) - სუპერბოროტმოქმედი Marvel Comics-ის მსოფლიოში. შექმნილია მწერალი კლის კლერმონისა და ილუსტრატორი მარკ სილვესტრის მიერ. პირველად გამოჩნდა კომიქსში შემზარავი იქს-ადამიანები #221 (1987 წლის სექტემბერი).
გამოგონილი პერსონაჟის ბიოგრაფია
XIX საუკუნეში, ნათანიელ ესსექსი საუკუნეების-ხნის მუტანტმა, აპოკალიფსმა, საკუთარი ტექნოლოგიის მეშვეობით ’სინისტერად’, ზეადამიანურ ქმნილებად გარდაქმნა. მცირე ხნის შემდგომ, დროში გადანაცვლებული გამბიტი და კურიერი სინისტერთან დახმარების სათხოვნელად მიდიან. დახმარების სანაცვლოდ ესსექსი კურიერის დეენემის სინჯს ითხოვს, რისი მეშვეობითაც მუტანტმა კურიერისათვის დამახასიათებელი ფორმის შეცვლის შესაძლებლობები შეიძინა. XX საუკუნის დასაწყისისათვის, სინისტერმა ადამიანის გენომი გატეხა, მოპოვებული ინფორმაცია კი ჰერბერტ ედგარ უინდჰამს გაუზიარა. მეორე მსოფლიო ომის განმავლობაში, სინისტერი ნაცისტებთან თანამშრომლობდა, იგი შეძლებისდაგვარად დიდი რაოდენობით აგროვებდა ადამიანების სისხლის სინჯებს. ამ პერიოდში იგი შეხვდა ნამორს, აღფრთოვანდა მისით და გადაწყვიტა მისი კლონის შექმნა. მან წამოიწყო ე.წ. ცდა N2. თუმცა ნამორის კლონი საბოლოოდ კაპიტანმა ამერიკამ დაამარცხა. გარკვეული დროის შემდგომ, სინისტერმა გამბიტს დამრბევების ერთად თავმოყრა და Morlocks გუნდის წევრების ამოხოცვა დაავალა. მან შექმნა ჯინ გრეის კლონი, მედლის პრიორის სახით, ვისთანაც ციკლოპს შეეძინა ვაჟი, კეიბლი. სინისტერის მაქინაციები საფუძვლად დაედო ინფერნოს მოვლენებს. ამ პერიოდში, ციკლოპი ოპტიკური ბლასტით თითქოსდა კლავს სინისტერს, თუმცა მალევე ირკვევა, რომ იგი ცოცხალი და უვნებელია. იგი აცნობებს ციკლოპს, რომ არსებობს სამერსების მესამე ძმა (ვულკანი). სინისტერი მონაწილეობას იღებს სტრაიფის მცდელობაში - მოკლას პროფესორი ქსავიე. მან მიჰყიდა სტრაიფს ციკლოპი და ჯინ გრეი მათი დეენემების სანაცვლოდ. სტრაიფმა სინისტერს გადასცა ე.წ. მემკვიდრული ვირუსი, რომელმაც გამოიწვია რამდენიმე მუტანტის სიკვდილი. დოქტორი რობერტ უინდსორის სახელს ამოფარებულმა მონაწილეობა მიიღო იქს-იარაღის პროგრამის ხელახლა დაარსებაში, მუტანტებს დახმარებასა და კონცენტრაციული ბანაკიდან, ე.წ. ’ნევერლენდიდან’ დახსნას დაჰპირდა, რეალურად კი, ისინი გამოსაცდელ სუბიექტებად გამოიყენა.
აპოკალიფსის ჟამი
პარალელურ რეალობაში, რომელიც ცნობილია აპოკალიფსის ჟამის სახელით, სინისტერმა შექმნა ნეით გრეი ციკლოპისა და ფენიქსის გენეტიკური მასალისგან. ამ რეალობაში, სინისტერი აპოკალიფსის ერთ-ერთი მსახურია. მისთვის ესოდენ საძულველი ბოსის თავიდან მოშორების მიზნით იგი ძლიერი მუტანტის, ნეით გრეის გამოყენებას აპირებს. ციკლოპის დახმარებით, გრეი სინისტერის კლანჭებიდან თავის დახსნას ახერხებს, მოგვიანებით ებრძვის მას და სასიკვდილოდ ღადავს.
დედამიწა X
ამ რეალობაში, სინისტერი ხნიერი კოლოსუსია, რუსეთის მმართველი. ჯინ გრეის მიერ დევნილი დროში მოგზაურობს და ვიქტორიას ეპოქაში ხვდება.
ძალები და შესაძლებლობები
აპოკალიფსის მიერ ესსექსის გენეტიკის შეცვლის შემდგომ სინისტერი გამაუგნებლად გამძლე, მტკიცე გახდა, ამასთან ერთად გაიზარდა მისი სიცოცხლის ხანგრძლივობა. წლების მანძილზე, მან გამოიყენა უამრავი მუტანტის გენეტიკური მასალა და გაიფართოვა ზებუნებრივი შესაძლებლობებეის არეალი: ტელეპათია, ტელეკინეზისი, ზეადამიანური ფიზიკური ძალა, საკუთარი სხეულის სრული კონტროლი, მოლეკულურ დონეზეც კი. სინისტერს ასევე შეუძლია ხელებიდან დამადამბლავებელი ენერგიის გატყორცნა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1987 წლის კომიქსების პერსონაჟები კატეგორია:Marvel Comics-ის ბოროტმოქმედები
კეთრი
მინი|250პქ|კეთრით დაავადებული 24 წლის ადამიანი მინი|250პქ|კეთრის გავრცელება მსოფლიოში, 2003 წ. კეთრი (lepra) — ადამიანის ქრონიკული, გენერალიზებული ინფექცია. უმთავრესად აზიანებს კანს, ლორწოვან გარსებსა და პერიფერიულ ნერვულ სისტემას. კეთრი კაცობრიობისათვის ცნობილი ერთ-ერთი უძველესი ინფექციაა. მასზე ცნობები მოცემულია ჯერ კიდევ 3000 წლის წინანდელ ჩინურ ტრაქტატებში. ქვეყნების უმრავლესობაში კეთრით დაავადება სამოქალაქო სიკვდილს უდრიდა, რაც ნიშნავდა საზოგადოებიდან მოკვეთას. ავადმყოფს ან კლავდნენ ან აძევებდნენ უდაბურ, დაუსახლებელ ადგილებში.
კეთრის მიკრობაქტერია
კეთრის გამომწვევია გერჰარდ ჰანსენის (ნორვეგია) მიერ 1873 წელს აღმოჩენილი გრამ-დადებითი Mycobacterium leprae. იგი სწორი ან ოდნავ მოღუნული ჩხირის ფორმისაა, მომრგვალებული ბოლოებით. 1-7 მკმ სიგრძისა და 0.2-0.5 მკმ სიგანის. ზოგჯერ მასში აღინიშნება წვრილი, მარცვლოვანი გრანულაცია. Mycobacterium leprae ახდენს გლიცერინის და გლუკოზის უტილიზაციას. კეთრის მიკობაქტერიების დამახასიათებელი თვისებაა გამძლეობა მჟავასა და სპირტისადმი, რაც განაპირობებს მის ელექტიურ შეღებვას ცილ-ნილსენის მეთოდით. მიკროორგანიზმის რეპლიკაცია ხდება მასპინძელი უჯრედის შიგნით, კერძოდ კანის ჰისტიოციტებში, ენდოთელურ უჯრედებში, აგრეთვე ნერვების ე.წ. შვანის უჯრედებში.
ეპიდემიოლოგია
კეთრით დასნებოვნებას ხელს უწყობს მოსახლეობის მჭიდრო დასახლება, სივიწროვე, არასაკმარისი კვება, ცუდი სანიტარულ-ჰიგიენური პირობები. ორგანიზმის დამასუსტებელი ყველა ფაქტორი არა მარტო აქვეითებს მის რეზისტენტობას, არამედ ხშირად გამოავლენს კიდევაც კეთრის გამომწვევს, რომელიც აქამდე ლატენტურ მდგომარეობაში იმოფებოდა. დასნებოვნების უშუალო წყაროა დაავადებული ადამიანი, რომელიც დიდი რაოდენობით გამოყოფს ბაქტერიებს. ყველაზე უფრო მოსალოდნელია დასნებოვნება ცხვირის ლორწოვანი გარსისა და დაზიანებული კანის მეშვეობით.
კლინიკური სურათი
გამოყოფენ რამდენიმე კლინიკურ ტიპს: ლეპრომატოზული – განსაკუთრებულად ავთვისებიანი; გამოირჩევა დაზიანების კერებში დიდი რაოდენობით მიკობაქტერიების არსებობით. ეს ავადმყოფები განსაკუთრებით კონტაგიოზურები არიან, ვინაიდან გამოყოფენ გამომწვევის უამრავ რაოდენობას. ზიანდება კანი, ლორწოვანი გარსები, თვალები, ლიმფური კვანძები, პერიფერიული ნერვული ღეროები, ასევე ენდოკრინული სისტემა და ზოგიერთი შინაგანი ორგანო. სახის კანზე, წინამხრის გამშლელ ზედაპირზე, წვივებზე, მტევნების ზურგზე, დუნდულოებზე ჩნდება სხვადასხვა ზომისა და მოხაზულობის ერითემულ – პიგმენტური ლაქები, რომელთაც არ აქვს მკაფიო საზღვრები. ლაქები თანდათანობით ინფილტრირდება, სცილდებიან კანის ზედაპირს, მატულობენ ზომებში. სახის კანის დიფუზური ინფილტრაციის შედეგად წარბზედა რკალები მკვეთრად გამოდის წინ, ცხვირი დეფორმირდება, ლოყები, ტუჩები და ნიკაპი იღებს წილაკოვან სახეს – ვითარდება „ლომისებრი სახე“; წარბები გაცვენილია, დაწყებული გარეთა მხრიდან. ინფილტრატების ზონაში კანი დაჭიმულია. ზოგჯერ აქვს ფორთოხლის ქერქის სახე;
გვიანდელ სტადიებში ოფლის გამოყოფა დაზიანების უბნებში წყდება, ინფიტრატები იღებენ მოლურჯო – მურა ფერს. კანზე ჩნდება ხორკლები და კვანძები – ლეპრომები 2 – 3 მმ – დან 2 სმ – მდე და მეტი და უფრო მკვრივ – ელასტიკური კონსისტენციის და მოწითალო ფერის. ლეპრომები თანდათანობით წყლულდებიან. წყლულოვან ზედაპირებს აქვთ მრგვალი, ინფილტრირებული კიდეები, შესაძლებელია შეერთდნენ, და წარმოქმნან ფართო წყლულოვანი დეფექტები, ძნელად შეხორცებადი არასწორი ნაწიბურით. პრაქტიკულად ყველა ავადმყოფს აღენიშნება ცხვირის ლორწოვანი გარსის დაზიანება; ცხვირის ლორწოვანი ხდება ჰიპერემიული, შეშუპებული, დიდი რაოდენობის ეროზიებით (ლეპრომატოზული რინიტი). შემდეგში ვითარდება მისი ატროფია და ჩნდება ცალკეული ლეპრომები და ინფილტრატები, ძნელდება ცხვირით სუნთქვა. ლეპტომების დაშლისას ცხვირი დეფორმირდება. მძიმე მიმდინარეობისას ზიანდება მაგარი და რბილი სასის, ხორხის, ენის ზურგის ლორწოვანი გარსები. პერიფერიული ნერვების დაზიანება ჩვეულებრივ ორმხრივი და სიმეტრულია და ვითარდება შედარებით გვიან. თავდაპირველად დაზიანების ზონებში სუსტდება, შემდეგ კი ქრება ტემპერატურული მგრძნობელობა, მას მოჰყვება ტკივილისა და ტაქტილური მგრძნობელობის მოშლაც. ლეპრომატოზული ნევრიტების თავისებურებაა მათი აღმავალი ხასიათი. განსაკუთრებით ხშირად ზიანდება იდაყვის, ყურის ნერვი, სახის ნერვის ზედა ტოტი. ნერვული ღეროები გამსხვილებული, მკვრივი, გლუვია. თანდათანობით ვითარდება ტროფიკული და მოძრაობითი დარღვევები (ლაგოფთალმი, საღეჭი და მიმიკური მუსკულატურის პარეზი, ამიოტროფიები, კონტრაქტურები, ტროფიკული წყლულები).
ტუბერკულოიდური ლეპრა
ტუბერკულოიდური ტიპი გამოირჩევა შედარებით მსუბუქი მიმდინარეობით; ზიანდება კანისა და პერიფერიული ნერვები. მიკობაქტერია კერებში ვლინდება ძნელად. კლინიკური გამოვლინებები ხასიათდება კანზე არამრავალრიცხოვანი სიდიდისა და მოხაზულობის სხვადასხვა ერითემატოზული ლაქების გაჩენით, ასევე პაპულოზური ელემენტებისა, რომლებიც წარმოადგენენ დაავადების ძირითად ნიშანს. პაპულები მცირე ზომის, ბრტყელი, მოწითალო – მოლურჯო, პოლიგონალურია, მიდრეკილნი არიან გაერთიანებისაკენ ბალთებად, რომლებსაც აქვთ მკაფიო მოხაზულობა, ლილვაკისებურად ამაღლებული მრგვალი ან პოლიციკლური კიდე. ბალთები მიდრეკილნი არიან პერიფერიული ზრდისადმი. გამონაყრის დამახასიათებელი ლოკალიზაციაა სახე, კისერი, კიდურების მომხრელები, ზურგი, დუნდულოები. ბალთების ცენტრალური ნაწილი თანდათანობით ატროფირდება, ჰიპერპიგმენტირდება, იწყებს აქერცვლას, ხოლო მათ კიდეებზე რჩება ერითემატოზული არშია 2 – 3 სმ სიგანისა და მეტი – ფუგურული ტუბორკულოიდი. გაწოვილი გამონაყრის ადგილზე რჩება ჰიპოპიგმენტაციის ან კანის ატროფიული უბნები. დაზიანების კერებში დარღვეულია ცხიმისა და ოფლის გამოყოფა. პერიფერიული ნერვული ღეროების, ნერვების კანის ტოტების, ვაზომოტორული დარღვევები ვლინდება ძალიან ადრე (ზოგჯერ კანისმიერ გამოვლინებებამდე). აღინიშნება ტემპერატურული, ტკივილისა და ტაქტილური მგრძნობელობის დარღვევები.
განსაკუთრებით ხშირად ზიანდება იდაყვისა და მცირე წვივის ნერვები, რაც გამოიხატება მათი გამსხვილებითა და მტკივნეულობით. თანდათანობით ეს იწვევს პარეზებს, დამბლებს, თითების კონტრაქტურას, მცირე კუნთების, კანის, ფრჩხილების ატროფიას, ტერფებისა და მტევნების მუტილაციას; ქვეითდება მყესთა რეფლექსები. კეთრის მოსაზღვრე ტიპები ხასიათდებიან კანზე გეოგრაფიული მოხაზულობის ლაქოვანი გამონაყრით – ჰიპოქრომული, ერითემატოზული, შერეული. თავდაპირველად პერიფერიული ნერვების დაზიანება არ აღინიშნება, შემდეგ კი თანდათანობით ვითარდება სპეციფიკური პოლინევრიტი, რაც იწვევს მგრძნობელობის დარღვევებს კიდურების დისტალურ ნაწილებში, მცირე კუნთების ატროფიას, თითების კონტრაქტურებს, ტროფიკულ წყლულებს. კანზე შესაძლებელია წარმოიქმნას როგორც ლეპრომატოზული, ასევე ტუბერკულოიდური ტიპი, რომელიც შედეგში ტრანსფორმირდება შესაბამის ტიპად. კეთრის ყველა ტიპების მიმდინარეობაში განასხვავებენ პროგრესულ, სტაციონარულ, რეგრესულ და რეზიდუალურ სტადიებს. შესაძლებელია ერთი ტიპის ტრანსფორმაცია მეორედ. თვალის კეთრისმიერი დაზიანებისათვის დამახასიათებელია ქუთუთოების დიფუზური ინფილტრაცია ან ლეპრომა, იშვიათად აღინიშნება ეპისკლერიტი, კერატიტი დამახასიათებელი ნიშნით – ლეპროზული პანუსით; ირიტი, რომელსაც თან ახლავს სისხლძარღვთა პერიკორნეალური ინიექცია, სინათლის შიში, ცრემლდენა, ტკივილი და ფერადი გარსის ზედაპირზე ფიბრინული ექსუდატის ჩალაგება, რამაც შესაძლებელია გამოიწვიოს გუგის კიდეების შეხორცება და მეორადი გლაუკომა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ინფექციური დაავადებები
იტრიუმი
იტრიუმი (Yttrium; ქიმიური სიმბოლო — ) — ელემენტთა პერიოდული სისტემის მეხუთე პერიოდის, მესამე ჯგუფის (მოძველებული კლასიფიკაციით — მესამე ჯგუფის თანაური ქვეჯგუფის, IIIბ) ქიმიური ელემენტი. მისი ატომური ნომერია 39, ატომური მასა — 88.906, tდნ — 1526 °C, tდუღ — 2930 °C, სიმკვრივე — 4.472 გ/სმ3. მოვერცხლისფრო-თეთრი ფერის ლითონი. ბუნებრივი იტრიუმი ერთი სტაბილური იზოტოპისაგან შედგება. არსებობს იტრიუმი ორი კრისტალური მოდიფიკაციით: α-Y მაგნიუმის ტიპის ჰექსაგონალური მესერით, β-Y α-Fe-ის ტიპის კუბური მოცულობაცენტრირებული მესერით, გადასვლის ტემპერატურა α↔β 1482 °C/>.
ისტორია
1794 წელს ფინელმა ქიმიკოსმა იუჰან (იოგან) გადოლინმა (1760—1852) მინერალ იტერბიტიდან გამოჰყო ელემენტის ოქსიდი, რომელსაც იტრიუმი უწოდა. 1843 კ. გ. მოსანდერმა დაამტკიცა, რომ ეს ოქსიდი სინამდვილეში წარმოადგენს იტრიუმის ერბიუმის და ტერბიუმის ოქსიდების ნარევს, და ამ ნარევიდან გამოჰყო Y2O3. ლითონური იტრიუმი, რომელიც შეიცავს ერბიუმის, ტერბიუმის და სხვა ლანთანოიდების მინარევებს, პირველად მიღებულ იქნა 1828 წელს ფ. ველერის მიერ.
ბუნებაში
იტრიუმი — ლანთანის ქიმიური ანალოგია. კლარკი 26 გრ/ტ, ზღვის წყალში იტრიუმის შემცველობაა 0,0003 მგრ/ლ. იტრიუმი მინერალურ ნედლეულში თითქმის ყოველთვის არის ლანთანთან ერთად. მიუხედავად იშვიათ მიწა ელემენტების ჯგუფში შეუზღუდავი იზომორფიზმისა  გარკვეულ გეოლოგიურ პირობებში შესაძლებელია იშვიათ მიწა იტრიუმისა და ცერიუმის ქვეჯგუფის ელემენტების ცალკე გამოყოფილი კონცენტრაცია. მაგალითად, ტუტე ქანებში მათთან დაკავშირებულ პოსტმაგმატიკურ პროდუქტებში უპირატესად განვითარებას პოვებს ცერიუმის ქვეჯგუფი, ხოლო ძოწინოიდების პოსტმაგმატიკურ ჭარბ ტუტიან პროდუქტებში — იტრიუმის ქვეჯგუფი. ფტორ კარბონატების უმრავლესობა გამდიდრებულია ცერიუმის ქვეჯგუფის ელემენტებით. ბევრი ტანტალ-ნიობატები შეიცავს იტრიუმის ქვეჯგუფს, ხოლო ტიტანატები და ტიტანი-ტანტალი-ნიობატები ცერიუმის ქვეჯგუფს. იტრიუმის უმთავრესი მინერალებია — ქსენოტიმი YPO4, გადოლინიტი Y2FeBe2Si2O10.
საბადოები
იტრიუმის მთავარი საბადოებია ჩინეთში, ავსტრალიაში, კანადაში, აშშ, ინდოეთში, ბრაზილიაში, მალაიზიაში.
მიღება
იტრიუმის ნაერთებს ექსტრაქციითა და იონური მიმოცვლით მიიღებენ სხვა იშვიათ მიწა ლითონებთან ნარევებისაგან. ლითონურ Y მიიღებენ იტრიუმის უწყლო ჰალოგენიდების აღდგენით ლითიუმით ან კალციუმით მინარევების შემდგომი გამოდევნით.
ფიზიკური თვისებები
იტრიუმი — ღია მოვერცხლისფრო-თეთრი ფერის ლითონია. არსებობს ორი კრისტალური მოდიფიკაციით: α-Y მაგნიუმის სტრუქტურული ტიპის მაგნიუმის ტიპის ჰექსაგონალური მესერი (a=3,6474 Å; с=5,7306 Å; z=2; სივრცული ჯგუფით P63/mmc), β-Y α-Fe-ის ტიპის კუბური წახნაგცენტრიებული მესერით (a=4,08 Å; z=2; სივრცული ჯგუფი Im3m), გადასვლის ტემპერატურა α↔β 1482 °C, ΔH გადასვ. 4,98 კჯ/მოლი. დნობის ტემპერატურა 1528 °C, დუღილის ტემპერატურა მიახლოებით 3320 °C. იტრიუმი ადვილად ყვება მექანიკურ დამუშავება.
იზოტოპები
იტრიუმი მონოიზოტოპური ელემენტია, ბუნებაში წარმოდგენილია ერთი სტაბილური ნუკლიდით 89Y.
ქიმიური თვისებები
1482 °C-მდე a-მოდიფიკაცია მდგრადია: Mg-ის ტიპის ჰექსაგონალური მესერით, а = 0,36474 ნმ და с = 0,57306 ნმ. 1482 °C-ზე ზევით მდგრადია b-მოდიფიკაცია: a-Fe ტიპის კუბური მესერით. დნობის ტემპერატურა 1528 °C, დუღილის ტემპერატურა 3320 °C, სიმკვრივე 4,45 კგ/დმ3. ჰაერზე Y იფარება ოქიდის მკვრივი ფენით. 370—425 °C-ის დროს წარმოიქმნება ოქსიდის შავი ფენა. ინტენსიური ჟანგვა იწყება 750 °C-ზე. კომპაქტური ლითონი იჟანგება ჰაერის ჟანგბადით მდუღარე წყალში, რეაგირებს მინერალურ მჟავეებთან, ძმარმჟავასთან, არ რეაგირებს ფტორწყალბადთან. იტრიუმი გახურებისას რეაგირებს ჰალოგენებთან, წყალბადთან, აზოტთან, გოგირდთან და ფოსფორთან. ოქსიდს Y2О3 აქვს ფუძე თვისებები, მას პასუხობს ფუძე Y(ОН)3.
გამახურებელი ელემენტების კერამიკა
იტრიუმის ქრომიტი —ეს არის საუკეთესო წინაღობიანი მაღალტემპერატურული გამახურებლების მასალა, რომელიც შეიძლება გამოყენებულ იქნას მჟანგავ გარემოში (ჰაერი, ჟანგბადი).
იკ — კერამიკა
«იტრალოქსი»(Yttralox) — არის თორიუმის ორჟანგის და იტრიუმის ოქიდის მყარი ხსნარი. ხილვადი შუქისათვის ეს მასალა გამჭვირვალეა, როგორც მინა, მაგრამ ის ძალიან კარგად ატარებს ინფრაწითელ გამოსხივებას, ამიტომაც მას გამოიყენებენ ინფრაწითელი «ფანჯრების» დასამზადებლად, სპეციალურ აპარატურაში და რაკეტებში, ასევე გამოიყენებენ როგორც საყურებელ «თვალს» მაღალტემპერატურულ ღუმელებში. «იტრიუმ-ლოქსი» დნება მხოლოდ 2207 °C ტემპერატურის დროს.
თერმოელექტრო მასალები
იტრიუმის მნიშვნელოვან ნაერთს წარმოადგენს მისი ტელურიდი. მცირე სიმკვრივის მქონეს, აქვს დნობი მაღალი ტემპერატურა და სიმტკიცე, იტრიუმის ტელურიდს ყველა ტელურიდებს შორის აქვს ერთ-ერთი ყველაზე მაღალი თერმო-ე.მ.ძ., ანუ 921 მკვ/К (ბისმუტის ტელურიდს მაგალითად აქვს 280 მკვ/К) და წარმოადგენს ინტერეს მაღალი მქკ-ს მქონე თერმოელექტროგენერატორების წარმოებისათვის.
ზეგამტარები
იტრიუმ-სპილენძ-ბარიუმის კერამიკის ერთ-ერთი კომპონენტი საერთო ფორმულით YBa2Cu3O7-δ — პერპექტიულია მაღალტემპერატურულ ზეგამტარად, 90 К ზეგამტარობის გადასვლის ტემპერატურით.
იტრიუმის ბერილიდი (როგორც სკანდიუმის ბერილიდი) წარმოადგენს ერთ-ერთ საუკეთესო კონსტრუქციულ მასალას აეროკოსმოსურ ტექნიკაში და დნება მიახლოებით 1920 °C ტემპერატურზე, ჰაერზე ჟანგვას იწყებს 1670 °C გრადუსზე(!). ასეთი მასალების კუთრი სიმტკიცე ძალიან მაღალია, და გამოიყენება როგორც ძაფისმაგვარი კრისტალებით ავსებული მატრიცა, ასეთ მასალებს აქვთ ფანტასტიკური სიმტკიცე და ელასტიურობის მაჩვენებლები.
იტრიუმის შენადნობები
იტრიუმი წარმოადგენს ლითონს, რომელსაც აქვ მთელი რიგი უნიკალური თვისებები, და ეს თვისებები მნიშვნელოვანწილად განსაზღვრავენ მის ძალიან ფართო გამოყენებას მრეწველობაში, და ალბათ მომავალში უფრო მეტად გამოეყენებენ. არალეგირებული სუფთა იტრიუმის სიმტკიცის ზღვარი გახლეჩაზე არის მიახლოებით 300 მპა (30 კგ/მმ²). ლითონური იტრიუმის და მისი შენადნობების ძალიან მნიშვნელოვან თვისებას წარმოადგენს ის გარემოება, რომ როგორც აქტიური ქიმიური ელემენტი, იტრიუმი გახურებისას ჰაერზე იფარება ოქსიდისა და ნიტრიდის ფენით, რომელიც იცავს მას შემდგომი ჟანგვისაგან 1000 °C-მდე. იტრიუმის შენადნობების გამოყენების პერსპექტიულ დარგს წარმოადგენს ავიაკოსმოსური მრეწველობა, ატომური ტექნიკა, მანქანათმშენებლობა. ძალიან მნიშვნელოვანია ის გარემოება, რომ იტრიუმი და მისი ზოგი შენადნობი არ ურთიერთქმედებს გამდნარ ურანთან და პლუტონიუმთან, და საშუალებას იძლევა გამოიყენონ ბირთვულ გაზოფაზურ სარაკეტო ძრავებში.
ლეგირება
ალუმინის ლეგირება იტრიუმით, ზრდის ელექტროგამტარობას 7,5 %-ით.
იტრიუმს აქვს სიმტკიცისა და დნობის ტემპერატურის მაღალი ზღვარი, ამიტომაც შეუძლია გაუწიოს კონკურენცია ტიტანს ყველა დარგში (რადგანაც იტრიუმის შენადნობები უფრო მტკიცეა ვიდრე ტიტანის).
იტრიუმი შეჰყავთ ნიკელისა და ქრომის (ნიქრომის) ცეცხლგამძლე შენადნობებში, გამახურებელი მავთულის ან ლენტის საექსპლუატაციო ტემპერატურის ამაღლების მიზნით და ამ სპირალების გამახურებელი მავთულების მუშაობის ვადის 2—3-ჯერ გაზრდის მიზნით, რასაც უდიდესი ეკონომიკური მნიშვნელობა აქვს (იტრიუმის ადგოლზე სკანდიუმის გამოყენება რამდენიმეჯერ ზრდის შენადნობების ექსპლუატაციის ვადებს).
მაგნიტური მასალები
შეისწავლება მაგნიტური შენადნობის ნეოდიმი-იტრიუმი-კობალტის პერსპექტიურობა.
ლუმინოფორები
ევროპიუმის იონებით ლეგირებული იტრიუმის ჟანგი და ვანადატი, გამოიყენება ფერადი ტელევიზორების კინესკოპების წარმოებაში.
ევროპიუმით აქტივირებული იტრიუმის ოქსოსულფიდი, გამოიყენება ლუმინოფორების წარმოებისათვის ფერად ტელევიზორებში (წითელი კომპონენტები), ხოლო თერბიუმით აქტივირებული — შავ-თეთრი ტელევიზიისთვის.
შედუღება
ვოლფრამში იტრიუმის დამატებით მკვეთრად მცირდება გამოსვლის მუშაობა (წმინდა იტრიუმისთვის 3,3 ევ), რაც გამოიყენება იტრიუმირებული ვოლფრამის ელექტროდების დასამზადებლად არგონის შედუღებისას და შეადგენს იტრიუმის ხარჯის, გამოყენების მნიშვნელოვან სტატიას.
იტრიუმის ჰექსაბორიდს აქვს ისევე მცირე გამოსვლის მუშაობა (2,22 ევ) და გამოიყენება ელექტრონული ქვემეხების მძლავრი კათოდების წარმოებისათვის (ელექტრო-სხივური შედუღება და ჭრა ვაკუუმში).
გამოყენების სხვა სფეროები
იტრიუმის ტეტრაბორიდი პოულობს გამოყენებას როგორც ატომური რეაქტორის მართვის მასალა (აქვს ჰელიუმისა და წყალბადის მცირე გამოყოფის თვისება).
იტრიუმის ორთოტანტალატი სენთეზირდება და გამოიყენება რენდგენოკონტრასტული საფარების წარმოებაში.
სინთეზირებული იტრიუმ-ალუმინიანი ძოწები («სიგრანები»), რომლებსაც გააჩნიათ ღირებული ფიზიკო-ქიმიური თვისებები, შეიძლება გამოყენებული იქნან საიუველირო საქმეში  ოქრომჭედლობაში, და საკმაოდ დიდი ხანია გამოიყენება  როგორც ტექნოლოგიური  და შედარებით იაფ მყარსხეულიან ლაზერებში. მნიშვნელოვან სალაზერო მასალას წარმოადგენს - იტრიუმ-სკანდიუმ-ჰელიემიანი ძოწი (ისჰძ).
იტრიუმის ფერიტი გამოიყენება სუპერ -ეგმ-ში, თუმცა ის რამდენიმეჯერ ჩამორჩება სკანდიუმის ფერიტს, ის შედარებით იაფია.
იტრიუმ-რკინის ჰიდრიდი გამოიყენება როგორც წყალბადის აკუმულატორი, მაღალი ტევადობით და საკმაოდ იაფიცაა.
კრაგუევაცი
კრაგუევაცი (Крагуjeвац) — ქალაქი სერბეთის ცენტრალურ ნაწილში, შუმადიის ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი. 150 835 მცხოვრები (2011). მდებარეობს მთათაშორის ქვაბულში, მდინარე ლეპენიცაზე (ველიკა-მორავის მარჯვენა შენაკადი, დუნაის აუზი). საავტომობილო გზების კვანძი. რკინიგზის სადგური.
პირველად იხსენიება 1476 წლის თურქულ დოკუმენტებში. XVII–XVIII საუკუნეებში ანტითურქული აჯანყებების ერთ-ერთი ცენტრი იყო. 1818–1841 წლებში სერბეთის სამთავროს დედაქალაქს წარმოადგენდა. 1868–1880 წლებში სერბეთში პირველი პარლამენტი კრაგუევაცში მდებარეობდა. XIX საუკუნის მე-2 ნახევრიდან სამხედრო მრეწველობის მსხვილი ცენტრია (1851 წელს აშენდა იარაღის ქარხანა). 1887 წელს გაიყვანეს სარკინიგზო ხაზი ლაპოვო – კრაგუევაცი. პირველი მსოფლიო ომის პერიოდში სერბეთის დროებითი დედაქალაქი იყო (1914–1915). 1941 წლის აპრილიდან 1944 წლის ოქტომბრამდე ოკუპირებული იყო ფაშისტური გერმანიის მიერ; 1941 წლის 11 ნოემბერს ოკუპანტებმა 7 ათასი მცხოვრები დახვრიტეს, არსებობს მათი მემორიალური პარკი. 1999 წელს დაიბომბა NATO-ს ძალების მიერ, იუგოსლავიაში შეჭრის დროს.
ქალაქის ისტორიული ნაწილი მდინარე ლეპენიცის გაყოლებაზე მდებარეობს. აღსანიშნავია სულიწმიდის მოფენის ეკლესია (ე.წ. ძველი ეკლესია, 1818; 1907 წლის სამრეკლოთი), ახალბიზანტიურ სტილში აგებული ყოვლადწმიდა ღვთისმშობელის მიძინების სახელობის ქალაქის საკათედრო ტაძარი (ე.წ. ახალი ეკლესია, 1869–1884; არქიტექტორი — ა. ანდრეევიჩი); წმ. დიმიტრის (1991), წმ. საბას (1993), ჯვართამაღლების (1995), წმ. პანტელეიმონის (1996) ეკლესიები. საერო დანიშნულების ნაგებობებს შორისაა: ამიჯინის სასახლე (1819–1824) თავად მილოშ ობრენოვიჩის კარის შენობათა კომპლექსიდან, ს. მარკოვიჩის სახლი (1840), ეროვნული ასამბლეის ძველი შენობა (1859, 1992-დან ეროვნული მუზეუმია), თავად მიხაილ ობრენოვიჩის სასახლე (1860), გიმნაზია (1885–1887), სამსხმელოს (1851; დღეს მეტალურგიის მუზეუმი) და სამჭედლოს (1880-იანი წწ.) შენობები, იარაღის ქარხნის საამქროები, მერიისა და სასამართლოს შენობები (1903–1907), სახლი „მოსკოვი“ (1911), ქარხნის სამმართველოს შენობა (1926), ეროვნული ბანკის შენობა (1939–1940).
ქალაქში არის უნივერსიტეტი (1976), ეროვნული ბანკი (1866). აღსანიშნავი მუზეუმებია: ეროვნული (1818), მემორიალური „კრაგუევაცის ოქტომბერი“ (გაიხსნა 1976 წელს) და სხვ. აგრეთვე არის სამხატვრო გალერეა (XIX–XX საუკუნეების სერბული ფერწერა), თანამედროვე ხელოვნების გალერეა, იოაკიმ ვუიიჩის სახელობის თეატრი (1835), ოკეანარიუმი.
წინათ კრაგუევაცი უმთავრესად შუმადიის სასოფლო-სამეურნეო რაიონის (მარცვლეული, ბაღჩეული, თამბაქო; ბაღები) ცენტრი იყო. ახლა სატრანსპორტო მანქანათმშენებლობის მსხვილი ცენტრია (ძირითადი საწარმოები 1999 წლის განადგურების შემდეგ აღდგა). მოქმედებს საავტომობილო ქარხანა „Zastava Automobile“ (ყოფ. „Црвена Застава“; შეიქმნა 1953 წელს ყოფილი იარაღის ქარხნის საამქროებში; მუშაობს იტალიურ კონცერნ FIAT-თან თანამშრომლობით; 2007 წელს იწარმოა 18,6 ათ. მსუბუქი ავტომობილი). კომპანიათა ჯგუფი „Zastava Holding“ აგრეთვე უშვებს სატვირთო ავტომობილებსა და მიკროავტობუსებს (7 ათ. 2007 წელს), ნაჭედ ნამზადებს, ცეცხლსასროლ იარაღს და სხვ. განვითარებულია ავტომობილების კომპლექტური დეტალების, კვანძებისა და აგრეგატების (ქარხანა „TPV Šumadija“), რადიოაპარატების, სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკის, სამთო მოწყობილობების წარმოება. არის ლითონდასამუშავებელი, ქიმიური, მსუბუქი (საფეიქრო და ტყავის), კვების (საფქვავი და რძის), ხე-ტყის გადამამუშავებელი, პოლიგრაფიული მრეწველობის საწარმოები; მიმდინარეობს სამშენებლო მასალათა წარმოებაც.
კრაგუევაცის სიახლოვესაა პეტკოვიცის (წმ. პარასკევას XIII საუკუნის ეკლესია, XIII საუკუნის ბოლოსა და XIV საუკუნის მე-2 ნახევრის ფრესკები), ხარების (XIV–XV საუკუნეების ხარების ეკლესია, XIV საუკუნის ბოლოსა და XVII საუკუნის მოხატულობა) მონასტრები, წმ. ნიკოლოზის ეკლესია სოფელ რამაჩაში (დაახლ. 1395 წლის ფრესკები).
სქოლიო
კატეგორია:სერბეთის ქალაქები