cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
უსტაროვო
უსტაროვო (Утар; Утарово) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბაკალის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 207 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბაკალიდან დაშორებულია 25 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ტუიმაზი, რომელიც დაშორებულია 57 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას თათრების ეთნოკონფესიური ჯგუფი-კრიაშინები (84 %) შეადგენენ.
სქოლიო
კატეგორია:ბაკალის რაიონის სოფლები
გვადალუპეს გეგმა
გვადალუპეს გეგმა (Plan de Guadalupe) — დოკუმნტი, რომელიც შედგა 1913 წლის 23 მარტს, მექსიკაში, ვენუსტაინო კარანსას მიერ. ეს გეგმა მიზნად ისახავდა მექსიკის პრეზიდენტის — ფრანსისკო მადეროს მკვლელობას. იგი ფორმალურად გამოქვეყნდა სამი დღის შემდეგ, 26 მარტს.
მადეროს მკვლელობა ითავა მისმა უმაღლესმა გენერალმა, ვიქტორიანო უერტამ, რომელიც მექსიკის რევოლუციის დროს ოპოზიციურ ძალებს მიემხრო. პრეზიდენტის მკვლელობით დამყარდა უერტას დიქტატურა, რომელიც „ტრაგიკული დეკადის“ სახელით შევიდა ისტორიაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მექსიკის ისტორია
ჰააგა
ჰააგა (’s-Gravenhage, სიტყვასიტყვით - გრაფის მესერი, იშვიათად Den Haag) — ქალაქი ნიდერლანდებში, სამეფო კარისა და მთავრობის რეზიდენცია. სამხრეთ ჰოლანდიის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა - 977 ათასი მცხოვრები (გარეუბნებიანად, 2004). წყაროებში პირველად იხსენიება 1097 წელს. XVI საუკუნის დამლევიდან გენერალური შტატების სხდომების ადგილია. XIX საუკუნის დამდეგს მიიღო ქალაქის სტატუსი. XVII საუკუნის II ნახევრიდან აქ ჩატარდა მრავალი საერთაშორისო კონფერენცია - I ინტერნაციონალური კონგრესი (1872), ჰააგის კონფერენცია 1922, ჰააგის კონფერენცია რეპარაციების საკითხში 1929-1930 და სხვ. 1940-იდან 1945 მაისამდე ოკუპირებული იყო გერმანიის ფაშისტთა ჯარების მიერ. საერთაშორისო სასამართლოს ადგილსამყოფელი. ჰააგა დიდი სატრანსპორტო კვანძია. არხებით, საავტომობილო გზებითა და რკინიგზით უკავშირდება ამსტერდამს, როტერდამს და სხვა ქალაქებს. მასთან ფაქტობრივად შეერთებულია ზღვისპირა კურორტი და თევზსაჭერი ნავსადგური სხევენინგენი (ჩრდილოეთის ზღვა). ჰააგა ქვეყნის მნიშვნელოვანი ეკონომიკური ცენტრია. ქალაქში თავმოყრილია კვების, მსუბუქი მრეწველობის, რადიო- და ტელეაპარატურის, ელექტრონული მოწყობილობის, სატელეფონო და სატელეგრაფო აპარატურის დიდი საწარმოები; გარეუბანში - საავიაციო ქარხნები. ამზადებენ ხის, მინისა და სხვა მხატვრულ ნაკეთობებს. ჰააგაში განლაგებულია სავაჭრო და სამრეწველო ფირმების გამგეობები, მომსახურების სფეროს მრავალი დაწესებულება, სამეცნიერო საზოგადოებები, სახელმწიფო არქივო და ბიბლიოთეკა, სახვითი ხელოვნების სამეფო აკადემია, მუზეუმები.
ქალაქის ქუჩების სწორკუთხა ქსელი მოდერნიზებულია და გაფართოებულია თავისუფლად დაგეგმარებული ახალი რაიონებით (1908-1909, არქიტექტორი ჰ. ბერლაგე; 1935, არქიტექტორი ვ. დიუდოკი). ხუროთმოძღვრული ძეგლები:
სქოლიო
კატეგორია:ნიდერლანდების ქალაქები
დიმიტრი ბუჭყიაშვილი
დიმიტრი ივანეს ძე ბუჭყიაშვილი (ბუჩქიევი) (დ. 1789 ― გ. 1849) — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი. ერეკლე II-ის მინბაშის ივანე ბუჭყიაშვილი შვილი, პოდპოლკოვნიკ გედეონ ბუჭყიაშვილის ძმა.
მსახურობდა შირვანის პოლკში. რუსეთ-ოსმალეთის ომის (1828-1829) დროს მონაწილეობდა ახალციხის აღებაში. იყო ალექსანდროპოლის (ახლანდელი გიუმრი) ციხესიმაგრის კომენდანტი. დაკრძალულია ანჩისხატის ეკლესიაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გენერალ-მაიორები კატეგორია:დაბადებული 1789 კატეგორია:გარდაცვლილი 1849 დიმიტრი
ადოლფ ნურენი
ადოლფ ნურენი (დ. 13 მარტი, 1854, სუნეს მუნიციპალიტეტი — გ. 13 ივნისი, 1925) — შვედი ლინგვისტი, რომელიც იყო შვედეთის აკადემიის წევრი 1919 წლიდან გარდაცვალებამდე.
ბიოგრაფია
ნურენი დაიბადა ვერმლანდის პროვინციაში. 1871 წელს გახდა უფსალის უნივერსიტეტის სტუდენტი, სადაც 1877 წელს დაიცვა დოქტორის ხარისხი. იმავე წელს დაიწყო უნივერსიტეტში პედაგოგიური მუშაობა. ნერენმა 1879 წლის უმეტესი დრო გაატარა ლაიფციგის უნივერსიტეტში, რომელიც ახალგაზრდა-ენათმეცნიერების სკოლა იყო - სკოლა რომელსაც ნურენი მთელი ცხოვრება ეკუთვნოდა. ლაიპციგში ყოფნის დროს მან ავგუსტ ლესკინის (რომელიც იყო ფონეტიკური პროცესების კვლევის პიონერი) დახმარებით შეისწავლა ლიტვური ენა.
ნურენის ადრეული შრომა ძირითადად ფოკუსირებული იყო შვედური ენის დიალექტებზე, კონკრეტულად მისი მშობლიური ვერმლანის და მეზობელი პროვინციის დალარნას დიალექტებზე. მისი შრომები პირველი იყო შვედეთში რომელი იყენებდა ახალგაზრდა-ენათმეცნიერების სკოლის მიღწევებს, რომლებიც მთელი XX საუკუნის განმავლობაში ინარჩუნებდნენ გავლენას. ნურენის 1880 წლიდან ისტორიული ენათმეცნიერებით ინტერესდება, კონკრეტულად გერმანული ენებით. მისი ნაშრომებს: გრამატიკა ძველი სკანდინავიურისთვის და გრამატიკა ძველი შვედურისთვის მეცნიერების მიერ დღემდე გამოიყენება. 1887 წელს ის დასახელდა უპსალის უნივერსიტეტის გერმანული ენების მესამე პროფესორად. მან ბოლო ოცი წელი მიუძღვნა ნაშრომს Vårt språk (ჩვენი ენა), სადაც მან გააკეთა უნიფიკაცია მისი ნარკვევები შვედური ენის გრამატიკის ფონოლოგიის და მორფოლოგიის შესახებ. ნურენი 1919 წელს აირჩიეს შვედეთის აკადემიის წევრად.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1854 კატეგორია:გარდაცვლილი 1925 კატეგორია:შვედი ენათმეცნიერები
ნოგყაუ (ყაზბეგის მუნიციპალიტეტი)
ნოგყაუ — ნასოფლარი საქართველოში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში (კობის თემი), მდებარეობს მდინარე თერგის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 1980 მეტრი, სტეფანწმინდიდან 23 კილომეტრი.
ისტორია
სხვადასხვა დროს სოფელი ეკუთვნოდა ჯერ ქართლის, შემდეგ ქართლ-კახეთის მეფეებს. არსებობს მოსაზრება, რომ სოფელი აღმოცენდა ძველი ქართული სოფლის — ადოს ადგილზე და მას იქ დასახლებულმა ოსებმა ნოგყაუ (ახალი სოფელი) შეარქვეს. სოფელზე გადიოდა ძველი სამხრეთ გზის ერთი მონაკვეთი, რომელზეც მოძრაობა განსაკუთრებულით გაცხოველდა XVIII საუკუნის II ნახევარსა და XIX საუკუნის დასაწყისში. ამ გზით იმოგზაურა იოჰან გიულდენშტედტმა.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში აღარავინ ცხოვრობს.
სქოლიო
კატეგორია:ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
თხმორულა
თხმორულა — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში რაჭა-ლეჩხუმიდან.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალოზე დიდი ზომისაა, მომრგვალო, ოდნავ ოვალურისკენ გადახრილი, ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე დაფარულია ხშირი აბლაბუდისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური, მხრიანი, საშუალო სიკუმსის ან კუმსი. გვხვდება ცილინდრულ-კონუსური ფორმის მტევნებიც. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, მოყვითალო-მომწვანო ფერის. კანი თხელი და მკვრივი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით თხლად დაფარული. რბილობი მდნარი და წვნიანია, სასიამოვნო გემოთი.
ჯიში სიმწიფის საშუალო და საგვიანო პერიოდისაა.
მიიღება სუფრის თეთრი მშრალი ღვინო.
ლიტერატურა
კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
მონღოლეთის იმპერიის დაყოფა
მონღოლეთის იმპერიის დაყოფა დაიწყო მაშინ, როცა მუნქე ხანი გარდაიცვალა 1259 წელს დიაოიუს ციხესიმაგრის ალყის დროს, რადგან მას არ ჰყავდა მემკვიდრე, რამაც დააჩქარა შიდა ბრძოლა ტოლუის ოჯახური ხაზის წევრებს შორის ხაკანის წოდების მოსაპოვებლად. ამან კი გამოიწვია ტოლუიდების სამოქალაქო ომი. ამ სამოქალაქო ომმა, ბერკე-ჰულაღუსა და მის მომდევნო ყაიდუ-ყუბილაის ომებთან ერთად, ძლიერ დაასუსტა დიდი ყაენის ძალაუფლება მთელს მონღოლეთის იმპერიაში და იმპერია დაიშალა 4 სახანოდ: ოქროს ურდო აღმოსავლეთ ევროპაში, ჩაღათაის სახანო ცენტრალურ აზიაში, ილსახანო სამხრეთ-დასავლეთ აზიაში და იუანის დინასტია სამხრეთ აზიაში მდებარე თანამედროვე პეკინში - თუმცა, იუანის იმპერატორები ატარებდნენ იმპერიის ხაკანის ნომინალურ წოდებას. ოთხივე განაყოფი მისდევდა საკუთარ ინტერესებს, მიზნებს და ისინი დაიშალნენ სხვადასხვა დროს. დასავლეთ სახანოების უმეტესობა არ აღიარებდა ყუბილაის, როგორც დიდი ყაენს. მიუხედავად იმისა, რომ ზოგიერთი მათგანი კვლავ სთხოვდა ყუბილაის იმას, რომ მას დაემტკიცებინა ახალი რეგიონული ხანების სამეფო ტახტზე ასვლა, 4 სახანო ფუნქციონალურად დამოუკიდებელ სუვერენულ სახელმწიფოდ რჩებოდა. ილსახანოსა და იუანის დინასტიას ჰქონდათ მჭიდრო დიპლომატიური ურთიერთობები და ერთმანეთს უზიარებდნენ სამეცნიერო და კულტურულ ცოდნას, თუმცა სამხედრო თანამშრობლობა ოთხივე მონღოლურ სახანოს შორის აღარასდროს მოხდებოდა კიდევ ერთხელ - გაერთიანებული მონღოლური იმპერია უკვე დაშლილი იყო.
დავა მემკვიდრეობის შესახებ
მინი| მონღოლები ომში. მუნქე ხანის ძმამ ჰულაგუ ხანმა შეწყვიტა წარმატებული სამხედრო წინსვლა სირიაში, თავისი ძალების ძირითადი ბირთვი წაიყვანა მუღანის ვაკის მიმართულებით და მხოლოდ მცირეოდენი კონტიგენტი დატოვა გენერალ ყითბუქას მეთაურობის ქვეშ. მოწინააღმდეგე ძალები რეგიონში, კერძოდ, ქრისტიანი ჯვაროსნები და მუსლიმი მამლუქები, აცნობიერებდნენ, რომ მონღოლები დიდ საფრთხეს წარმოადგენდნენ. მათ ისარგებლეს დასუსტებული მონღოლური ჯარის მდგომარეობით და უჩვეულო პასიური დროებითი ზავი დადეს ერთმანეთთან.
1260 წელს, მამლუქები წამოვიდნენ ეგვიპტიდან და მათ მიეცათ დაბანაკებისა და მარაგების შევსების საშუალება ქრისტიანული ციხე-სიმაგრის, აკოს მახლობლად. ისინი ჩაებნენ ბრძოლაში ყითბუქას ძალებთან გალილეის ჩრდილოეთით, რაც ცნობილია "აინ ჯალუთის ბრძოლის" სახელით. მონღოლები დამარცხდნენ და ყითბუქა მოკლეს. ამ მნიშვნელოვანმა ბრძოლამ აჩვენა დასავლეთით მონღოლების ექსპანსიის ლიმიტი, რამდენადაც მონღოლები კიდევ ერთხელ ვეღარ შეძლებდნენ რაიმე სერიოზული სამხედრო წინსვლის განხორციელებას სირიის მიღმა.
იმპერიის მეორე მხარეს, ჰულაგუსა და მუნქეს მეორე ძმამ, ყუბილაიმ, ხუაიხეს მდინარესთან მყოფმა გაიგო დიდი ყაენის სიკვდილის შესახებ. დედაქალაქში დაბრუნების მაგივრად, მან განაგრძო წინსვლა ვუჩანგის მიმართულებით, იანძის მდინარესთან ახლოს. მათმა ახალგაზრდა ძმამ, არიკ ბიოკემ ისარგებლა ჰულაგუსა და ყუბილაის დედაქალაქში არყოფნით და გამოიყენა თავისი პოზიცია დიდი ყაენის (ხაკანის) წოდების მოსაპოვებლად, ხოლო მისი ოჯახის ყველა განშტოებამ იგი აღიარა ყარაყორუმში ყურულთაის ლიდერად. როცა ეს ყუბილაიმ გაიგო, მან შეკრიბა საკუთარი ყურულთაი შანდუში, სადაც, ფაქტობრივად, ჩრდილოეთ ჩინეთსა და მანჯურიაში მცხოვრებმა ყველა უფროსმა პრინცმა და დიდმა ნოიანებმა მხარი დაუჭირეს მის კანდიდატურას არიკ ბიოკეს წინააღმდეგ.
სამოქალაქო ომი
მინი| [[ყუბილაი|ყუბილაი ხანი (იუანის იმპერატორი შიზუ), ჩინგიზ ხანის შვილიშვილი და იუანის დინასტიის დამაარსებელი.]] ამას მოჰყვა ბრძოლები ყუბილაისა და მისი ძმის, არიკ ბიოკეს ჯარებს შორის, რომელიც მოიცავდა მუნქეს წინა ადმინისტრაციის მიმართ ჯერ კიდევ ერთგულ ძალებს. ყუბილაის ჯარმა მარტივად გაანადგურა არიკ ბიოკეს მხარდამჭერები და კონტროლი დაამყარა სამხრეთ მონღოლეთში მდებარე სამოქალაქო ადმინისტრაციაზე. მომდევნო გამოწვევა წამოვიდა მათი ბიძაშვილების, ჩაღათაიდების მხრიდან. ყუბილაიმ გაგზავნა აბიშკა, მისი ერთგული ჩაღათაიდების პრინცი, რათა მას დაეპყრო ჩაღათაის სამეფო. თუმცა, არიკ ბიოკემ შეიპყრო ის და შემდგომ სიკვდილით დასაჯა, ხოლო მის მაგივრად ტახტზე დასვა მისი კაცი ალღუ. ყუბილაის ახალმა ადმინისტრაციამ დაბლოკა არიკ ბიოკე მონღოლეთში და გადაუკეტა მას საკვების მარაგები, რასაც შიმშილობა მოჰყვა. ყარაყორუმი სწრაფად დამორჩილდა ყუბილაის, თუმცა არიკ ბიოკემ გაიბრძოლა და მოახერხა მისი ხელში ჩაგდება 1261 წელს.
სამხრეთ-დასავლეთ ილსახანოში, ჰულაგუ ერთგულებას უწევდა თავის ძმას, ყუბილაის, მაგრამ შეტაკებები მათ ბიძაშვილ ბერკესთან, რომელიც იყო იმპერიის ჩრდილო-დასავლეთით მდებარე ოქროს ურდოს მმართველი, დაიწყო 1262 წელს. ჰულაგუს სამსახურში მყოფი ჯოჩიდი პრინცების საეჭვო გარდაცვალებამ, ომიდან მიღებული ნადავლის არათანაბარმა განაწილებამ და ჰულაგუს მიერ მუსლიმების ხოცვა-ჟლეტამ, ბერკეს გაბრაზება გამოიწვია, რომელმაც განიზრახა "საქართველოს სამეფოს" აჯანყების მხარდაჭერა 1259-1260 წლებში ჰულაგუს მმართველობის წინააღმდეგ. ბერკემ, ასევე, შეკრა ალიანსი ეგვიპტელ მამლუქებთან ჰულაგუს წინააღმდეგ და მხარი დაუჭირა ყუბილაის მტერს, არიკ ბიოკეს.
ჰულაგუ გარდაიცვალა 1265 წლის 8 თებერვალს. ბერკემ შემთხვევით ისარგებლა და შეიჭრა ჰულაგუს სამეფოში, მაგრამ გზად ისიც გარდაიცვალა, ხოლო რამდენიმე თვის შემდეგ, ჩაღათაის სახანოს ხანი ალღუც დაიღუპა. ყუბილაიმ ჰულაგუს შემცვლელად დაასახელა მისი ვაჟი აბაღა, როგორც ახალი ილხანი. აბაღა ეძებდა საგარეო ალიანსებს, კერძოდ, ის შეეცადა შეექმნა ფრანკო-მონღოლური ალიანსი ევროპელებთან ერთად ეგვიპტელი მამლუქების წინააღმდეგ. ყუბილაიმ ოქროს ურდოს მეთაურად დანიშნა ბათოს შვილიშვილი მუნქე თემური. არიკ ბიოკე დამორჩილდა ყუბილაის შანდუში 1264 წლის 21 აგვისტოს.
4 სახანოდ იმპერიის დაშლა
ყუბილაის (იმპერატორი შიზუ) მიერ იუანის დინასტიის (1271-1368 წწ.) დაფუძნებამ დააჩქარა მონღოლთა იმპერიის დაშლა-დანაწევრება. მონღოლთა იმპერია დაიშალა 4 სახანოდ. ორ მათგანს, იუანის დინასტიას და ილსახანოს, მართავდა ტოლუის ხაზი. ოქროს ურდო დააარსა ჯუჩის ხაზმა, ხოლო ჩაღათაის სახანო - ჩაღათაიმ. 1304 წელს სახანოებს შორის სამშვიდობო ზავმა დასავლეთ სახანოებზე დაამყარა იუანის დინასტიის ნომინალური უპირატესობა. თუმცა, ამ უპირატესობას არავითარი მსგავსება არ ჰქონდა ხაკანების ადრეულ აღმატებულებასთან. კონფლიქტები, როგორიცაა სასაზღვრო შეტაკებები მათ შორის, კვლავ გაგრძელდა. ამის მაგალითი იქნებოდა "ესენ ბუქა-აიურბარვადას ომი", რომელიც მოხდა 1310-იან წლებში. 4-მა სახანომ განაგრძო ფუნქციონირება, როგორც დამოუკიდებელმა სახელმწიფოებმა და ისინი დაეცნენ სხვადასხვა დროს.
იუანის დინასტია
მარცხნივ|მინი| იუანის დინასტიის ნეფრიტის ქამრის დაფა, რომელზეც გამოსახულია [[ჩინური დრაკონი|დრაკონის მოჩუქურთმებული ნიმუშები.]] მონღოლეთის იმპერიის დედაქალაქის გარდაქმნას ყარაყორუმიდან ხანბალიქად (დადუ, თანამედროვე პეკინი) ყუბილაის მიერ 1264 წელს ბევრი კონსერვატორი მონღოლი შეეწინააღმდეგა. ამდენად, არიკ ბიოკეს ჰქონდა მცდელობა შეენარჩუნებინა იმპერიის ცენტრი გარე მონღოლეთის ტრადიციულ მშობლიურ მიწაზე. არიკ ბიოკეს გარდაცვალების შემდეგ, ეს მცდელობა კიდევ ერთხელ ჰქონდა ყაიდუს, რომელიც იყო ოღედეი ხანისა და ლორდ ნაიანის შვილიშვილი.
1279 წელს სუნის დინასტიის განადგურების შემდეგ, ყუბილაიმ დაასრულა შიდა ჩინეთის დაპყრობა. იუანის დინასტიის ფლოტი შეეცადა 1274 და 1281 წლებში შეჭრილიყო იაპონიაში, მაგრამ ორივე ინტერვენცია ჩავარდა და გემების დიდი რაოდენობა განადგურდა ზღვის შტორმების გამო, რომლებსაც უწოდებდნენ "კამიკაძეებს" (საღვთო ქარი). რიგითი მოქალაქეები განიცდიდნენ სირთულეებს იუანის დინასტიის დროს. აქედან გამომდინარე, მონღოლი ჯარისკაცები აუჯანყდნენ ყუბილაის 1289 წელს. ყუბილაი გარდაიცვალა 1294 წელს და მისი მემკვიდრე გახდა თემური (იმპერატორი ჩინგზონგი), რომელმაც განაგრძო ბრძოლა ყაიდუს წინააღმდეგ. ეს ბრძოლა გაგრძელდა 1301 წელს ყაიდუს გარდაცვალებამდე. ბუიანთუ ყაენი მოვიდა ძალაუფლებაში 1312 წელს. სამოქალაქო მსახურების საგამოცდო სისტემა დაიწყო იუანის დინასტიაში 1313 წელს.
ამბოხება, სახელწოდებით "წითელი ტურბან აჯანყება" დაიწყო 1350-იან წლებში და იუანის დინასტია მინის დინასტიამ ჩამოაგდო 1368 წელს. უკანასკნელი იუანის იმპერატორი, თოღონ თემურ-ყაენი (იმპერატორი ჰუიზონგი) გაიქცა ჩრდილოეთით ინგჩანგში და გარდაიცვალა იქ 1370 წელს. იუანის ნარჩენმა მემკვიდრეებმა, რომლებმაც უკან დაიხიეს მონღოლური პლატოსკენ, ისტორიოგრაფიაში ცნობილი არიან, როგორც ჩრდილოეთ იუანის დინასტია. მათ განაგრძეს წინააღმდეგობის გაწევა მინის დინასტიისთვის, სანამ მას დაიპყრობდა ჯურჯენების მიერ მართული მოგვიანო ჯინის დინასტია (ცინის დინასტიის წინამორბედი) 1635 წელს.
ოქროს ურდო
თავდაპირველი დედაქალაქი იყო სარაი ბათო, ხოლო მოგვიანებით - სარაი ბერკე. ეს ვრცელი იმპერია დასუსტდა ბათოს მემკვიდრეებს შორის ბრძოლის შედეგად და გაიყო ყაზახეთის სახანოდ, ყაზანის სახანოდ, ასტრახანის სახანოდ, ყირიმის სახანოდ, ციმბირის სახანოდ, დიდ ურდოდ, ნოღაის ურდოდ და თეთრ ურდოდ, მე-15 საუკუნის განმავლობაში. გაერთიანებულმა რუსულმა ძალებმა ყაზანის სახანო დაიპყრეს 1552 წელს, ასტრახანის სახანო - 1556 წელს, ციმბირის სახანო - 1582 წელს, ხოლო რუსეთის იმპერიამ ყირიმის სახანო დაიმორჩილა 1783 წელს.
ჩაღათაის სახანო
მოგოლისტანმა მოიპოვა ძლიერება თემურლენგის მმართველობის დროს (1395-1405 წწ.), რომელიც იყო მეომარი ბარლასის კლანიდან. თემურლენგმა დაამარცხა ოქროს ურდოს თოხთამიში ხანი 1395 წელს და ჩამოართვა მას ჩრდილოეთ კავკასია. მან გაანადგურა ოსმალეთის სულთნის ჯარი ანკარასთან. ეს იყო მოვლენა, რომელმაც 50 წლით გადადო ოსმალების მიერ ბიზანტიის იმპერიის დაპყრობა. თემურლენგის იმპერია მისი სიკვდილის შემდეგ მალევე დაიშალა.
თემურლენგის შვილიშვილი ულუღ ბეგი (1409-1449 წწ.) მართავდა ტრანსოქსიანას და მისი მმართველობის დროს ვაჭრობა და ეკონომიკა საგრძნობლად განვითარდა. ულუღ ბეგმა ააშენა ასტრონომიული ობსერვატორია სამარყანდის მახლობლად 1429 წელს და დაწერა ნაშრომი, სახელწოდებით "ზიჯ-ი სულთანი", რომელიც შედგება ასტრონომიის თეორიებისგან და კატალოგისგან, რაც, თავის მხრივ, მოიცავს ცის სფეროში ზუსტ პოზიციებზე მდებარე 1 000-ზე მეტ ვარსკვლავს.
ოირატებთან მოგოლისტანის გრძელვადიანი დაპირისპირება ოირატების გამარჯვებით დამთავრდა 1530 წელს. ბაბურმა, ქაბულის ტიმურიდმა მმართველმა, დაიპყრო ინდოეთის უმეტესობა 1526 წელს და დააარსა მუღალის იმპერია. მუღალის იმპერია დაიშალა რამდენიმე მცირე სახელმწიფოდ მე-18 და მე-19 საუკუნეებში "მარათას აჯანყების" შედეგად, ხოლო მოგვიანებით, ყოფილი იმპერიის დედაქალაქი დაიპყრო ბრიტანეთის იმპერიამ 1858 წელს.
ილსახანო
მინი| სოლტანიეს გუმბათი ილსახანო, რომელსაც მართავდა ჰულაგუს ტოლუიდების სამეფო სახლი, შეიქმნა 1256 წელს და მოიცავდა ირანს, ერაყს, ტრანსკავკასიას, აღმოსავლეთ მცირე აზიას და დასავლეთ თურქესტანს. მაშინ, როცა სახანოს ადრეული მმართველები მისდევდნენ ტიბეტურ ბუდიზმს, მონღოლი მმართველები მოექცნენ ისლამზე ყაზან-ყაენის კურთხევის შემდეგ (1295-1304 წწ.). 1300 წელს, რაშიდ-ად-დინ ჰამადანმა მონღოლ ისტორიკოსებთან თანამშრომლობით დაიწყო "ჯამი ალ-ტავარიხის" (მატიანეს კრებული) წერა ყაზანური წესრიგის დროს. ნაშრომის წერა დასრულდა 1311 წელს ილხან ოლჯაითუ-ყაენის მმართველობის დროს (1304-1316 წწ.). "ალტან დებტერი", რომელიც დაწერილი იყო მონღოლი ისტორიკოსის, ბოლად ჩინსანის მიერ, წარმოადგენდა "ჯამი ალ-ტავარიხის" საფუძველს. აბუ საიდ ხანის გარდაცვალების შემდეგ (1316-1335 წწ.), ილსახანო მყისიერად დაიშალა რამდენიმე სახელმწიფოდ. მათ შორის ყველაზე სახელგანთქმული იყო ჯალაირიდების დინასტია, რომელსაც მართავდნენ ჯალაირის მუხალის მემკვიდრეები.
ციტირებული ნაშრომები
კატეგორია:იმპერიების დაშლები კატეგორია:ჰულაგუიანთა სახელმწიფო კატეგორია:ოქროს ურდო კატეგორია:მონღოლთა იმპერია
სომხეთის ტავრი
სომხეთის ტავრი, აღმოსავლეთი ტავრი (Güneydoğu Toroslar) — ქედი თურქეთში. ტავრის აღმოსავლეთი ნაწილი. განლაგებულია ანატოლიის ზეგნისა და სომხეთის მთიანეთის სამხრეთი კიდის გასწვრივ. განედური მიმართულებით დასავლეთიდან აღმოსავლეთისაკენ გადაჭიმულია 500 კმ-ზე, სიგანე 35–100 კმ. გეგმაში რკალისებრია, ახასიათებს ასიმეტრიულობა.
სომხეთის ტავრი მდინარეების მურათისა და ტიგროსის აუზების წყალგამყოფია. საშუალო სიმაღლეები 2200–2300 მ, მაქსიმალური სიმაღლე 3090 მ. უღელტეხილების სიმაღლე ზოგადად არ აჭარბებს 1500 მ-ს. სტრუქტურულ-ეროზიული ნაგებობაა.
შუა და აღმოსავლეთი ნაწილი აგებულია პალეოზოური მეტამორფული ქანებით, ხოლო დასავლეთი ნაწილი კარბონული და პერმული ასაკის ქანებით. სამხრეთი კალთების გასწვრივ შეინიშნება ცარცული ასაკის დანალექი ქანები. შედგება აჰირის, ენგიზექის, მალათიის, ერგანის, ნურჰაკის, ჰაჩრეშის, ბითლისდაღისა და ჰაქიარის ქედებისაგან. დანაწევრებულია მდინარეების ჯეიჰანის, ევფრატისა და ტიგროსის გამჭოლი ხეობებით.
ჩრდილოეთი მშრალი კალთების ქვედა სარტყელში გავრცელებულია ნახევარუდაბნო, უფრო ზევით სტეპი. სამხრეთი კალთები შემოსილია მაკვისის ტიპის რაყებით, ზევით მუხის პარკული ტყე ფსტისა და ღვიის ნათელი ტყეები, მთის სტეპი და ალპური მდელოებია. ბითლისისა და ფაზარჯიქის გასასვლელებში გაყვანილია სარკინიგზო და საავტომობილო გზები. არის რკინის მადნის, ქრომიტების, სპილენძის, სამხრეთ მთისწინეთში ნავთობის საბადოები.
სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის ქედები
სამეფო გეოგრაფიული საზოგადოება
სამეფო გეოგრაფიული საზოგადოება (Royal Geographical Society; RGS) — გეოგრაფიული სამეცნიერო საზოგადოება დიდ ბრიტანეთში, ქალაქ ლონდონში. თავდაპირველად ეწოდებოდა „ლონდონის გეოგრაფიული საზოგადოება“. დააარსეს ჯონ ბაროუმ, ჯონ ფრანკლინმა და ფრენსის ბოფორტმა 1830 წელს. საზოგადოება შეიქმნა მეფე უილიამ IV-ის მფარველობით. ლონდონის გეოგრაფიული საზოგადოების შემადგენლობაში თავიდანვე შევიდა აფრიკის ასოციაცია, როლის კლუბი და პალესტინის ასოციაცია. საზოგადოებამ არაერთი გამოჩენილი მეცნიერისა თუ მოგზაურის საქმიანობას შეუწყო ხელი, მათ შორის იყვნენ ჩარლზ დარვინი, დეივიდ ლივინგსტონი, ჰენრი მორგან სტენლი, რობერტ ფალკონ სკოტი, ერნესტ ჰენრი შეკლტონი, ედმუნდ ჰილარი და სხვა. 1859 წელს საზოგადოებამ დედოფალ ვიქტორიისაგან მიიღო პრივილეგიები. საზოგადოების ძირითადი მიზანია „გეოგრაფიული მეცნიერების განვითარება“, თუმცა საზოგადოების თავდაპირველი ისტორია მჭიროდ იყო დაკავშირებული აფრიკაში, სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში, პოლარულ მხარეებში და ცენტრალურ აზიაში განხორციელებულ კოლონიურ აღმოჩენებთან.
XIX საუკუნის შუა წლებიდან 1916 წლამდე სამეფო გეოგრაფიული საზოგადოების მიერ დაფინანსებული ექსპედიციები შუქდებოდა წამყვანი გაზეთების ფურცლებზე. სამეფო გეოგრაფიული საზოგადოება ტრადიციულად დიდ ყურადღებას უთმობდა გეოგრაფიის შესწავლის საქმეს.
სამეფო გეოგრაფიული საზოგადოება ამჟამად ევროპის უმსხვილესი გეოგრაფიული და სამეცნიერო საზოგადოებაა. მოქმედებს საერთაშორისო, ეროვნულ და რეგიონულ დონეზე. გააჩნია მნიშვნელოვანი პროფესიული პოტენციალი. შეიცავს დაახლოებით 30-მდე სპეციალიზებულ სამეცნიერო-კვლევით ჯგუფს, სამასწავლებლო და საველე საკონსულტაციო ჯგუფებს. აქვს 9 რეგიონული განყოფილება დიდ ბრიტანეთში და 2 საზღვარგარეთ — ჰონგკონგსა და სინგაპურში.
კვლევითი ჯგუფები
საზოგადოების კვლევით ჯგუფებში გაწევრიანებულები არიან აქტიური მკვლევრები და პროფესიონალი გეოგრაფები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სამეფო გეოგრაფიული საზოგადოება კატეგორია:გეოგრაფიული საზოგადოებები
ესკალანტეს უდაბნო
ნალექების საშუალო წლიური მაჩვენებელი 330 მმ-ს შეადგენს.
სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის უდაბნოები
Red Hot Chili Peppers (ალბომი)
Red Hot Chili Peppers — ჯგუფ Red Hot Chili Peppers-ის სადებიუტო სტუდიური ალბომი. იგი გამოვიდა 1984 წლის 10 აგვისტოს. დისკი გამოსცა ლეიბლმა EMI. ალბომიდან გამოვიდა 2 სინგლი - True Men Don't Kill Coyotes და Get Up and Jump. დისკის პროდიუსერია ენდი გილი (Gang of Four). ეს არის ჯგუფის ერთადერთი ალბომი გიტარისტ ჯეკ შერმენის მონაწილეობით.
ჩაწერა
Red Hot Chili Peppers-ს გაფორმებული ჰქონდა კონტრაქტი EMI-სთან. მიუხედავად ამისა, ჰილელ სლოვაკი და ჯეკ აირონსი ჩაწერაში არ მონაწილეობდნენ, ვინაიდან მანამდე 2 კვირით ადრე კონტრაქტი MCA records-თან გააფორმეს. მათ დროებით ჩაენაცვლა ორი მუსიკოსი - კლიფ მარტინესი (დასარტყმელი საკრავები) და ჯეკ შერმენი (გიტარა).
ალბომის ჩაწერას თან ბევრი სირთულე ახლდა. ენდი გილი და ჯგუფი კამათობდნენ შემოქმედებით საკითხებზე. გილს სურდა კოლექტივში უფრო კომერციული ჟღერადობის მიღწევა. კიდისის ავტობიოგრაფიულ წიგნში Scar Tissue აღწერილია, რომ ენდი „მოსპო სიმღერის Police Helicopter გასწვრივ გილის მიერ მიწერილი სიტყვის shit დანახვამ“ - ვინაიდან ეს იყო ჯგუფის მიერ დაწერილი ერთ-ერთი პირველი სიმღერა და კიდისის თქმით, „მასში აისახა ჯგუფის ჟღერადობისა და ენერგიის დინამიური, განმგმირავი, მოუქნელი, ამაღელვებელი ძალის სული“. ცნობილია, რომ ჯგუფი ჩაწერილი სიმღერებით უკმაყოფილო დარჩა და უფრო მეტად მოსწონდა სლოვაკთან და აირონსთან ერთად ჩაწერილი დემო-ვერსიები. კიდისის თანახმად, ჩაწერის დროს მისთვის უცნაური აღმოჩნდა, რომ შერმენი თითებისათვის გელის მსგავს სითხეს იყენებდა, რათა გიტარაზე დაკვრისას თითები არ სტკენოდა.
სქოლიო
კატეგორია:1984 წლის სადებიუტო ალბომები კატეგორია:Red Hot Chili Peppers-ის ალბომები კატეგორია:Capitol Records-ის ალბომები კატეგორია:ალბომები ენდი გილის პროდიუსერობით
ნიგავზები
ნიგავზები — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ონის მუნიციპალიტეტში, უწერის თემში.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 29 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ონის მუნიციპალიტეტის სოფლები
1414
თარიღი უცნობია
*
ლეოპოლდო ო’დონელ ი ხორისი
thumb|250px|ლეოპოლდო ო’დონელ ი ხორისი ლეოპოლდო ო’დონელ ი ხორისი (Leopoldo O'Donnell y Jorris; დ. 12 იანვარი, 1809, სანტა-კრუს-დე-ტენერიფე, ესპანეთი — გ. 5 ნოემბერი, 1867, ბიარიცი, ესპანეთი) — ესპანეთის სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე. I კარლისტურ ომში (1833–1840) იბრძოდა კარლისტების წინააღმდეგ. ბალდომერო ესპარტეროს სახელმწიფოს სათავეში მოსვლის (1840) შემდეგ ემიგრაციაში წავიდა საფრანგეთში; 1843 დაბრუნდა ესპანეთში. 1854 წლის 7 ივლისს გამოაქვეყნა ე. წ. მანსანარეისის მანიფესტი, რომელშიც ჩამოყალიბებული იყო ესპანეთის 1854–1856 რევოლუციის დროს ლიბერალური ბურჟუაზიის მიერ წამოყენებული მოთხოვნები. 1854 წლის დამლევს სათავეში ჩაუდგა ლიბერალურ კავშირს (მემარჯვენე ლიბერალური პარტია). პრემიერ-მინისტრი 1856, 1858–1863, 1865–1866 წლებში.
ლეოპოლდო ო’დონელ ი ხორისმა დაშალა რევოლუციის დროს შექმნილი ეროვნული მილიცია, ნებადართულად გამოაცხადა 1835 წელს აკრძალული იეზუიტების მოღვაწეობა, ჩაახშო აჯანყება ანდალუსიაში (1861). ესპანეთ-მაიორკის ომის (1859–1860) დროს სარდლობდა მაროკოს ტერიტორიაზე მოქმედ ესპანეთის ჯარებს. 1861 წელს დადო შეთანხმება დიდი ბრიტანეთისა და საფრანგეთის მთავრობებთან მექსიკაში ინგლის-საფრანგეთ-ესპანეთის ერთობლივი სამხედრო ინტერვენციის შესახებ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ესპანეთის პრემიერ-მინისტრები კატეგორია:დაბადებული 12 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1809 კატეგორია:გარდაცვლილი 5 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1867
ტრაგიკული დეკადა
thumb|right|250px|ტრაგიკული დეკადა ტრაგიკული დეკადა – (ესპ. La decena trágica) ეწოდება მექსიკის დედაქალაქ მეხიკოში 1913 წლის 9 თებერვლიდან 19 თებერვლამდე, მექსიკის რევოლუციის განმავლობაში განვითარებულ მოვლენებს. ამ ყველაფრის კულმინაცია კი იყო სახელმწიფო გადატრიალება და პრეზიდენტ ფრანსისკო მადეროსა და მისი ვიცე-პრეზიდენტის – ხოსე მარია პინო სუარესის მკვლელობა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მექსიკის ისტორია
ბლანდა
ბლანდა (Blanda) — ერთ-ერთი გრძელი და ორაგულით მდიდარი მდინარე ისლანდიაში. ბლანდა სიგრძით მერვე მდინარეა ისლანდიაში. მასზე აშენებულია ჰიდროელექტროსადგური, რომლის სიმძლავრე 150 მვტ შეადგენს.
ხევარდული
ხევარდული — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი სასუფრე ვაზის ჯიში შავშეთ-კლარჯეთიდან.
მარცვალი მოოქროსფეროა. გამოიყენებოდა სასუფრედ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი სასუფრე ქართული ჯიშები
მეინსტრიმი
მეინსტრიმი არის:
სქოლიო
კატეგორია:პოპ კულტურა კატეგორია:სოციოლოგია
Lasioglossum mirifrons
Lasioglossum mirifrons — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1939 წელს.
სქოლიო
mirifrons
რიმნიკის ბრძოლა
რიმნიკის ბრძოლა — ბრძოლა ოსმალეთისა და რუსეთ-ავსტრიის ჯარებს შორის მდინარე რიმნიკთან (რუმინეთი) 1789 წლის 11 (22) სექტემბერს 1787-1791 წლების რუსეთ-ოსმალეთის ომის დროს. ოსმალეთის მთავარსარდალმა დიდმა ვეზირმა იუსუფ-ფაშამ შებოჭა რუსეთის არმიის მთავარი ძალები იზმაილის რაიონში დემონსტრაციული მოქმედებით, ხოლო ფოქშანის რაიონში განლაგებული რუსეთის მოკავშირე ავსტრიის 18 ათასიანი კორპუსის წინააღმდეგ თავისი მთავარი ძალები გაგზავნა. ალექსანდრე სუვოროვი 7 ათასიანი რაზმით მოკავშირის დასახმარებლად გაეშურა და ფოქშანში ოსმალებზე ადრე მივიდა. იგი სათავეში ჩაუდგა რუსეთ-ავსტრიის ჯარებს და 14 კმ ღამის მარშის შემდეგ მოულოდნლად ეკვეთა მტერს, ხელთ იგდო მისი სამი ბანაკი და დიდი ზარალით უკუაგდო.
დაქცეული
დაქცეული, დაქცეულა — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი ვაზის ჯიში რაჭა-ლეჩხუმიდან.
დაქცეული წარმოადგენს ადრე არსებული, მაგრამ ამჟამად მოუძიებელი ვაზის ჯიშს.
ლიტერატურა
კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი ქართული ჯიშები
მალა
მალა, ჯაპა (სანსკ. माला mālā „თაიგული“) — ინდუისტური კრიალოსანი, ტრადიციულად შედგება 108 ბურთულისგან, რომლებიც წმინდა ტულსის ხისგანაა გამოთლილი, უფრო იშვიათად — სხვა მასალებისგან.
მორწმუნენი მალას ყელსაბამივით ან ხელსაბნევივით ატარებენ და მას მედიტაციასა და ლოცვაში გამოიყენებენ: ხელს ჰკიდებენ ერთი მეორის მიყოლებით ბურთულებს და თავიანთი რწმენის შესაბამისი ღვთაების 108 სახელს იხსენებენ.
დასავლეთი რანგა
დასავლეთი რანგა — მდინარე ისლანდიის სამხრეთ-დასავლეთში.
მდინარის სათავე მდებარეობს ვულკან ჰეკლადან ჩრდილიეთით, შემდეგ მიედინება სამხრეთ-დასავლეთით და უერთდება მდინარე თვეროუს, რომელიც წარმოქმნის ჰოულსაუს, რომელიც თავის მხრივ, 11 კილომეტრის გავლის შემდეგ ჩაედინება ატლანტის ოკეანეში.
წყალი გამჭვირვალეა. თევზჭერა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ისლანდიის მდინარეები
ჭეშმარიტას ეკლესია
ჭეშმარიტას ეკლესია — ეკლესია ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჭანდრებში. მდებარეობს სოფლის ცენტრში, მდინარე ხვედრულის მარჯვენა ნაპირზე. სტილისტური ნიშნებით თარიღდება ფეოდალური ხანის გარდამავალი პერიოდით.
ეკლესია დარბაზულია (10,9 X 4,6 მ), ნაგებია ნატეხი ქვიშაქვით, წყობა ირეგულარულია; აფსიდის კუთხეები და კარ-სარკმლის ღიობები მოპირკეთებულია შირიმით. სამხრეთით გარედან არქიტრავით გადახურული, შიგნიდან თაღოვანი შესასვლელია, დასავლეთის შესასვლელი სწორკუთხაა. ეკლესიის, საკმაოდ წაგრძელებული დარბაზი, აღმოსავლეთით დასრულებულია ნახევარწრიული აფსიდით, რომლის ღერძზე თაღოვანი სარკმელია. სარკმლის ორივე მხარეს ღრმა სწორკუთხა ნიშებია. კონქი დამრეცია. ორი სწორკუთხა სარკმელი სამხრეთ კედელშია. ნახევარცილინდრული კამარა დარბაზის გრძივ კედლებს და სატრიუმფო თაღს ეყრდნობოდა. აღმოსავლეთ ფასადის ფრონტონის კეხზე შემორჩენილია თაროსებრი ლავგარდნის ორი ქვა.
ნაგებობის კედლებში ჩატანებულია რამდენიმე მხატვრულად საინტერესო ქვა. ინტერიერში ჩრდილოეთის კედლის წყობაში ჩასმულია ქვიშაქვის სტელა (მოჩანს ერთი გვერდი და მისი წიბოები). ჩანს ძლიერ დაზიანებული, ვიწრო განივი ზოლით გაყოფილი ორი კომპოზიციის ფრაგმენტები: ზედა მონაკვეთზე ორი ფეხზე მდგომი ფიგურა იყო გამოსახული (დარჩენილია ტანის ქვედა ნაწილები), ქვედაზე შემორჩენილია ორი შარავანდიანი გამოსახულება. წიბოები დამუშავებულია ორ ვიწრო ლილვს შორის მოქცეული ჩაჭრილი სამკუთხედებით. დარბაზის სამხრეთ კედლის აღმოსავლეთ ნაწილში და სამხრეთ ფასადზე ჩასმული ღვინისფერი ქვები შემკულია რელიეფური უჯრედებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ვახტანგ ბუჭყიაშვილი
ვახტანგ ბეჟანის (ბორისის) ძე ბუჭყიაშვილი (ბუჩქიევი) (დ. 18? — გ. 1901) — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი. ერეკლე II-ის მინბაშის ივანე ბუჭყიაშვილის შვილიშვილი; რუსეთის არმიის ოფიცრების ივანე, ალექსანდრე და მიხეილ ბუჭყიაშვილების ძმა.
მსახურობდა ტვერის დრაგუნთა პოლკში. მონაწილეობას იღებდა რუსეთის მიერ დასავლეთ კავკასიის მთიელების დამორჩილებაში, რუსეთ-ოსმალეთის ომში (1877-1878). დაკრძალულია ანჩისხატის ეკლესიაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გენერალ-მაიორები კატეგორია:გარდაცვლილი 1901 ვახტანგ
მოსიარულე მკვდრები (ტელესერიალი)
მოსიარულე მკვდრები (The Walking Dead) — ამერიკული ტელესერიალი, გადაღებული რეჟისორ ფრენკ დარაბონტის მიერ. იგი დაფუძნებულია რობერტ კირკმენის, ტონი მურისა და ჩარლი ადლარდის ამავე სახელწოდების კომიქსების სერიაზე. მთავარ როლშია ენდრიუ ლინკოლნი, რომელიც შერიფის მოადგილის, რიკ გრაიმზის როლს ასრულებს. მისი პერსონაჟი იღვიძებს ხანგრძლივი კომიდან და აღმოაჩენს, რომ მთელი მსოფლიო მოიცვა ინფექციამ და მოსახლეობის უმეტესი ნაწილი იქცა „მოსიარულეებად“ წოდებულ სისხლის მსმელ ზომბებად. გრაიმზი ნახულობს მის ოჯახს და ხდება ჯგუფის ლიდერი, რომელსაც ქმნის სხვა გადარჩენილ ადამიანებთან ერთად. ისინი ერთად იბრძვიან გადარჩენისთვის და ცდილობენ შეეგუონ პოსტაპოკალიპტურ სამყაროს, რომელიც ავსებულია ზომბებითა და ადამიანებისგან შემდგარი მოწინააღმდეგე ჯგუფებისგან, რომლებიც, ზოგჯერ უფრო სახიფათოები არიან ვიდრე „მოსიარულეები“. სერიალში მოქმედება ვითარდება ატლანტაში (ჯორჯია), მოგვიანებით კი ალექსანდრიაში (ვირჯინია). სერიალის მთავარმა გმირმა ენდრიუ ლინკოლნმა მეცხრე სეზონიდან დატოვა ტელესერიალი.
სერიალს აშშ-ში ექსკლუზიურად გადასცემს საკაბელო ტელეარხი AMC. „მოსიარულე მკვდრების“ პრემიერა გაიმართა 2010 წლის 31 ოქტომბერს აშშ-ში. სერიალის მაღალი რეიტინგიდან გამომდინარე, AMC ყოველ წელს უშვებს ახალ სეზონს. 2018 წლის 7 ოქტომბერს შედგა სერიალის მეცხრე სეზონის პირველი სერიის დებიუტი. 2015 წლიდან AMC გადასცემს „მოსიარულე მკვდრების“ სპინოფს სახელად „გეშინოდეთ მოსიარულე მკვდრების“. 2019 წლის თებერვალში AMC-მ დააადასტურა, რომ იმავე წლის 6 ოქტომბერს გამოვა სერიალის მეათე სეზონი. აგრეთვე გახდა ცნობილი, რომ შემუშავებაშია სამნაწილიანი სრულმეტრაჟიანი ფილმი „მოსიარულე მკვდრების“ შესახებ, სადაც მთავარ როლს ენდრიუ ლინკოლნი შეასრულებს. 2021 წლის 4 აპრილს გახდა ცნობილი, რომ მეთერთმეთე და ფინალური სეზონი 2021 წლის 22 აგვისტოს გამოვა.
სერიალის მიმოხილვა
„მოსიარულე მკვდრებში“ მოქმედება მიმდინარეობს ზომბი-აპოკალიპსის პერიოდში. ზომბები, რომლებიც პირობითად მოიხსენიაბიან როგორც „მოსიარულეები“, ჭამენ ყველა ცოცხალ არსებას. დასაწყისში გადარჩენილებს ჰგონიათ, რომ ადამიანები მხოლოდ კბენის შედეგად იქცევიან ზომბებად, თუმცა შემდგომში ირკვევა, რომ ყველა ცოცხალი ადამიანი ვირუსის მატარებელია და მისი გარდაცვალების შემდეგ ზომბად იქცევა, ხოლო მისი მოკვლა შესაძლებელია მხოლოდ ტვინის დაზიანებით ან სხეულის სრულად განადგურებით.
სერიალის ცენტრშია შერიფის მოადგილე რიკ გრაიმზი, რომელიც დიდხნიანი კომის შემდეგ იღვიძებს და აღმოაჩენს, რომ მთელი მსოფლიო შეპყრობილია ზომბებით. შემდგომში იგი ხდება ატლანტის გადარჩენილთა ჯგუფის ლიდერი და ცდილობს საკუთარი ჯგუფის გადარჩენას არა მარტო ზომბებისგან, არამედ სხვა მტრულად განწყობილი ადამიანთა ჯგუფებისაგან.
სეზონები
პირველი სეზონის პრემიერა გაიმართა 2010 წლის 31 ოქტომბერს აშშ-ში საკაბელო სატელევიზიო არხზე AMC და მოიცავდა 6 სერიას (ეპიზოდს), მისი პრემიერა 5.35 მილიონმა ადამიანმა ნახა. პირველმა სეზონმა რამდენიმე ნომინაცია მიიღო,მათშორის აღსანიშნავია საუკეთესო სატელევიზიო დრამა სერიალის ნომინაცია ოქროს გლობუსის რიგით 86-ე დაჯილდოებაზე. მოსიარულე მკვდრები ასევე ნომინირებული იყო Writers Guild of America Awards-ზე 2011 წლის საუკეთესო სერიალისთვის.
მეორე სეზონის პრემიერა გაიმართა 2011 წელს და მოიცავდა 13 სერიას(ეპიზოდს),მისი პრემიერა 7.25 მილიონმა ადამიანმა ნახა.სერიალმა Primetime Emmy Awards Emmy Awards-ზე მიიღო 3 ნომინაცია,მოიგო ჯილდო საუკეთესო სატელევიზიო პრეზენტაციისთვის ნორმან რიდესმა მიიღო საუკეთესო მეორეხარისხოვანი მსახიობის როლი ტელევიზიაში.მეორე სეზონს დაემატნენ ახალი მსახიობები: ლორენ კოჰენი, სქოტ ვილსონი, ჯეინ მაკნეილი და სხა.
მესამე სეზონის პრემიერა გაიმართა 2012 წლის 14 ოქტომბერს,რომელიც 10.87 მილიონმა ადამიანმა ნახა. სეზონი მოიცავს 16 სერიას(ეპიზოდს),აქედან 8 სერია 2012 წელს გამოვიდა,ხოლო დანარჩენი რვა სერიას 2013 წლის 10 თებერვლიდან გამოუშვებენ და მეთექვსმეტე სერიის ჩვენება დაგეგმილია 2013 წლის 31 მარტს. მესამე სეზონს დაემატნენ მსახიობები: დანაი გურირა (მიშონი), დეივიდ მორისი (გუბერნატორი), მაიკლ რუკერი, მერლ დიქსონი და სხვა.
მეოთხე სეზონის პრემიერა გაიმართა 2013 წლის 13 ოქტომბერს. სეზონი მოიცავს 16 სერიას(ეპიზოდს) და როგორც მესამე სეზონი გაიყოფა ორ ნაწილად, პირველი 8 სერია 2013 წელს გამოვა, ხოლო დანარჩენი 8 სერია 2014 წლის თებერვლიდან. 2013 წლის 29 ოქტომბერს სატელევიზიო არხმა AMC გააგრძელა სერიალი მეხუთე სეზონზე.
პირველი სეზონი
ცეცხლსასროლი იარაღით მიყენებული მძიმე ჭრილობის გამო შერიფის მოადგილე რიკ გრაიმზი ვარდება კომაში. ჰოსპიტალში გამოღვიძების შემდეგ აღმოჩენს, რომ მთელი მსოფლიო შეპყრობილია ზომბებით. რიკი მარტო მოგზაურობს ატლანტაში, რათა იპოვოს თავისი ცოლი, ლორი და შვილი, კარლი. მას შემდეგ რაც იგი ნახულობს მის ოჯახს, მის თანამშრომელს, შეინ უოლშსა და სხვა გადარჩენილებს, ჯგუფთან ერთად მიემართება აშშ-ის დაავადებათა კონტროლისა და პრევენციის ცენტრში, სადაც დახვდებათ ცენტრის ერთადერთი გადარჩენილი თანამშრომელი, რომლისგანაც გაიგებენ, რომ ვირუსისგან განკურნება შეუძლებელია.
მეორე სეზონი
რიკის ჯგუფი ტოვებს ატლანტას და ბინას იდებს ჰერშელ გრინის ფერმაში. ამავდროულად ისინი ეძებენ ჯგუფის წევრის, კეროლის დაკარგულ ქალიშვილ სოფიას. რიკის ჯგუფსა და ჰერშელის ოჯახს შორის მდოგმარეობა დაიძაბება, მას შემდეგ, რაც აღმოჩნდება, რომ ჰერშელს ერთ-ერთ ბეღელში დამწყვდეული ჰყავს „მოსიარულეები“, მათ შორის ზომბად ქცეული სოფია. რიკს და შეინს შორის ურთიერთობა სულ უფრო და უფრო უარესდება, რადგანაც რიკი გაიგებს, რომ მისი ცოლი ლორი ორსულადაა. შეინთან შეხლახლა-შემოხლისას, რიკი, თავდაცვის მიზნით ჰკლავს მას, ხოლო კარლი ესვრის შეინს მას შემდეგ, რაც ის გადაიქცევა ზომბად. ხმაური მიიქცევს ზომბების ყურადღებას და ჯგუფი იძულებული გახდება დატოვოს ფერმა.
მესამე სეზონი
ჰერშელის ფერმიდან წამოსვლიდან ექვსი თვის შემდეგ, ისინი აღმოაჩენენ ციხეს, რომელსაც ასუფთვებენ ზომბებისგან და იქ სახლდებიან. რიკის ცოლი, ლორი მშობიარობას გადაყვება, ამის გამო რიკი საკუთარ თავში ჩაიკეტება. ამავდროულად, ანდრეას გადაარჩენს მიშონი. მოგზაურობისას, მიშონი და ანდრეა აღმოაჩენენ საიმედოდ გამაგრებულ ქალაქს ვუდბერის, რომელსაც ხელმძღვანელობს ადამიანი, რომელიც იწოდება გუბერნატორად. გუბერნატორი გაიგებს რიკის ჯგუფის ადგილსამყოფელის შესახებ და წამოიწყებს ომს მათ წინააღმდეგ. საბოლოოდ რიკი და მისი ხალხი ანადგურებენ ვუდბერის, მაგრამ გუბერნატორი კლავს ანდრეას და გარბის. ვუდბერის მოსახლეობა შეუერთდება რიკის ჯგუფს ციხეში.
მეოთხე სეზონი
გუბერნატორის თავდასხმიდან რამდენიმე თვის შემდეგ გაურკვეველი გრიპი კლავს ციხის მოსახლეობის უმეტესობას. ამ დროს გუბერნატორი ნახულობს თავის ყოფილ მარჯვენა ხელს, კლავს მას, კონტროლს ამყარებს მის ჯგუფზე და მათი დახმარებით ანადგურებს ციხეს. ბრძოლისას იღუპება გუბერნატორი და ჰერშელი. გადარჩენილები გაიყოფიან და სხავადასხვა მიმართულებით წავლენ. გარკვეული ხნის შემდეგ ერთმანეთისგან დამოუკიდებლად აღმოაჩენენ ქუჩაში მინიშნებას უსაფრთხო „სამოთხის“ შესახებ სახელად „ტერმინუსი“. საბოლოოდ ჯგუფი კვლავ გაერთიანდება ტერმინუსში, თუმცა იქ მათ შეიპყრობენ ტერმინუსის მოსახლეები.
მეხუთე სეზონი
რიკი აღმოაჩენს, რომ ტერმინუსის მოსახლეობა დაკავებულია კანიბალიზმით, თუმცა ჯგუფი შეძლებს ტერმინუსის განადგურებას და კვლავ გაერთიანებას. ჯგუფის ზოგიერთი წევრი დაჭრილია, ხოლო ზოგიერთები მოტაცებულია სავაადმყოფოში, რომელსაც მართავენ ყოფილი პოლიციელები და ექიმები. ცოცხლად დარჩენილ ჯგუფის წევრებს გადააწყდება უცნობი პიროვნება სახელად აარონი, რომელიც შესთავაზებს მათ შეუერთდნენ კარგად გამაგრებულ თავშესაფარ ალექსანდრიას. ალექსანდრიის მოსახლეობა დადებითად შეხვდება მათ, თუმცა სულ მალე რიკის ჯგუფი მიხვდება, რომ თავშესაფრის მოსახლეობა გამოუცდელია და რეალური საფრთხის პირისპირ ჯერ არ დამდგარა. მორგანი, რომელიც დიდი ხანი ეძებდა რიკს, მიდის ალექსანდრიაში და გაოცდება იმით, რომ რიკი კლავს ალქესაანდრიის ერთ-ერთ მოსახლეს, რომელიც სცემდა და შეურაცხყოფას აყენებდა საკუთარ ცოლს.
მეექვსე სეზონი
რიკის ჯუფმა მოიპოვებს ალექსანდრიის მცხოვრებლებთა ნდობას. ჯგუფი, რომელიც ცნობილია „მგლების„ სახელით, იყენებს ზომბების ურდოს ალექსანდრიაზე თავდასხმისთვის, რასაც უამრავი ადამიანის სიცოცხლე შეეწირება. მალე, ჯგუფი იგებს დასახლების შესახებ, რომელსაც ჰქვია ჰილტოპი. ჰილტოპში მათ სთავაზობენ პროდუქტების და რესურსები გაცვლას, იმ შემთხვევაში თუ ისინი გაანადგურებენ გამომძალველთა ჯგუფ „მხსნელებს“, რომელსაც მეთაურობს ნიგანი. მიუხედავად იმისა, რომ რიკის ჯგუფი ანადგურებს მხსნელების ერთ-ერთ ავანპოსტს, მოგვიანებით ნიგანი დაატყვევებს მათ და აიძულებს ემსახურონ მას.
მეშვიდე სეზონი
ნიგანი თავისი ბეისბოლის ბიტით სასტიკად კლავს გლენს და აბაჰამს. იგი ალექსანდრიის მაცხოვრებლებს აიძულებს გახდნენ მისი მონები. მოგვიანებით მიშონი დაარწმუნებს რიკს ნიგანთან ბრძოლაში, რის შემდეგაც ისინი დახმარებისთვის მიმართავენ ადამიანთა ჯგუფს „მენაგვეებს“. ამავდროულად, როზიტა და იუჯინი გეგმავენ ნიგანის მოკვლას. მას შემდეგ, რაც მათი გეგმა ჩავარდება (ტყვია მოხვდება ნიგანის ბეისბოლის ბიტას), ნიგანს თან მიჰყავს იუჯინი და ძალით ცდილობს მის გადაბირებას. ამ დროს კეროლი და მორგანი დაუმეგობრდებიან ერთ-ერთი მსხვილი დასახლება „სამეფოს“ ლიდერს, მეფე ეზეკიელს. მოგვიანებით ალექსანდრიას თავს ესხმის ნიგანის ჯგუფი და „მენაგვეები“, მაგრამ ალექსანდრიას დაეხმარებიან „სამეფოს“ და „ჰილტოპის“ მეომრები და იხსნიან მას განადგურებისგან.
მერვე სეზონი
რიკი, მეგი და ეზეკიელი ერთიანდებიან ნიგანისა და მსხნელების წინააღმდეგ. დანაკარგები ორივე მხარეს დიდია. სამეფოს უმეტესი მეომარი იღუპება, ალექსანდრია ეცემა, ხოლო კარლი ინფიცირდება ვირუსით. თვითმკვლელობამდე, კარლი დაარწმუნებს რიკს წერტილი დაუსვას ომს და აღადგინოს ალექსანდრია. დასკვნით ბრძოლაში, ნიგანი ცდილობს რიკისა და მისი მოკავშირეების განადგურებას, მაგრამ იუჯინი ხელს შეუშლის ამ გეგმის განხორციელებაში. როდესაც ნიგანი დაიჭრება, მას შეიპყრობს რიკი. საბოლოოდ, ნიგანს დაამწყვდევენ ციხეში, რითაც წერტილი დაესმევა ომს.
მეცხრე სეზონი
ნიგანის დამარცხებიდან 18 თვის შემდეგ, რიკი სთავაზობს ჯგუფს სავაჭრო დანიშნულების ხიდის აგებას. ერთ დღესაც, ზომბების შემოტევის ასაცილებლად რიკი აფეთქებს ხიდს. შედეგად ჯგუფის წევრები ჩათვლიან, რომ იგი დაიღუპა. ამ მოვლენიდან ექვსი წლის შემდეგ ისინი აღმოჩნდებიან ახალი მტრის, „მოჩურჩულეების“ პირისპირ, რომელებსაც ხელმძღვანელობს ქალი სახელად „ალფა“. „მოჩურჩულეებს“ ძალუძთ ზომბის ურდოს კონტროლი, ხოლო მათი მთავარი მოთხვნაა, რომ გადარჩენილებმა არ გადაკვეთონ მათი საზღვარი. მას შემდეგ, რაც ალფას შვილი ლიდია ტოვებს ჯგუფს და უერთდება სამეფოს, ალფა უარყოფს მას და გამოფენის დროს კლავს სამეფოს რამდენიმე მაცხოვრებელს.
მეათე სეზონი
ალფა იწყებს თემების დაშლას ერთი შეხედვით შემთხვევითი მოსიარულეთა თავდასხმებითა და საბოტაჟის აქტებით. კეროლის ბრძანებით, ნეგანი შეაღწევს "მოჩურჩულეებში" და კლავს ალფას. მისი მარჯვენა ხელი ბეტა ხდება "მოჩურჩულეების" ლიდერი, მაგრამ ის და ურდო დამარცხებულნი არიან გადარჩენილთა მიერ. იუჯინი ხელმძღვანელობს ჯგუფს დასავლეთ ვირჯინიაში, რათა შეხვდეს გადარჩენილთა ახალ ჯგუფს. იმავდროულად, მიშონი მიემგზავრება ჩრდილოეთით რიკის მოსაძებნად, მას შემდეგ რაც გაიგო რომ რიკი ცოცხალია, რომ იგი გადაურჩა მის აშკარა სიკვდილს.
სქოლიო
კატეგორია:მოსიარულე მკვდრები
ვერაკრუსის ოკუპაცია
thumb|250px|ამერიკული გემები ვერაკრუსთან აშშ-ის მიერ მექსიკის ნაწილის, ვერაკრუსის ოკუპაცია, რომელიც დაიწყო ვერაკრუსის ბრძოლით, 1914 წლის 9 აპრილს, გრძელდებოდა ათი დღე. ინციდენტი გამოიწვია მექსიკის რევოლუციის შემდეგ, აშშ-სა და მექსიკას შორის დიპლომატიური ურთიერთობების გაუარესებამ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მექსიკის ისტორია
ისლანდიური დამწერლობა
თანამედროვე ისლანდიური ანბანი შედგება 32 ასოსგან:
დაფუძნებულია ლათინურ ანბანზე დიაკრიტიკებით, Ðð [eð]ი და რუნული Þþ [θorn]ი დამატებით. Ææ და Öö ითვლება ჩვეულებრივ ასოებად და არა დიაკრიტიკებად.
ხშირად, ხელით წერისას, გლიფები მარტივდება, მაგ: æ-ს წერენ ae-დ.
ისტორია
თანამედროვე ისლანდიური ანბანის სტანდარტი ჩამოყალიბდა XIX ს-ში დანიელ ლინგვისტ რასმუს რასკის მიერ. ის ეყრდნობა XII ს-ში უცნობი ავტორის მიერ შექმნილი პირველი გრამატიკული ტრაქტატის  ორთოგრაფიულ სტანდარტებს. სტანდარტი განკუთვნილი იყო საერთო სკანდინავიური ენისთვის, იგივე ძველი ნორვეგიული.
ანბანის ძირითადი მახასიათებლები, რომლებიც ჩამოყალიბდა ძველ ტრაქტატში:
რასმუს რასკის მოგვიანო სტანდარტი ძირითადად იყო ძველი ტრაქტატის რე-ანონიზირება მცირე ცვლილებებით, c-ს ნაცვლად k-ს უფრო ექსკლუზიურად ხმარება. ð-ს მსგავს გამოსახულებებს მოგვიანო საუკუნეებში იშვიათად ვხვდებით.
გვიანი XX ს-ის ასანიშნავი ცვლილებებია é-ს შემოღება je-ს ნაცვლად და 1973-ში z-ს შემოღება.
ასოთა სახელები
ასოთა სახელებია:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლათინური დამწერლობები
კუმუშა
კუმუშა — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში გურიიდან.
კუმუშა წარმოადგენს ადრე არსებული, მაგრამ ამჟამად მოუძიებელი ვაზის ჯიშს.
ლიტერატურა
კატეგორია:გურიის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
Original Soundtracks 1
Original Soundtracks 1 (აგრეთვე ცნობილი როგორც Original Soundtracks) — ირლანდიური როკ-ჯგუფ U2-ს და პროდიუსერ ბრაიან ინოს დამატებითი პროექტის Passengers ერთადერთი ალბომი. გამოვიდა 1995 წლის 7 ნოემბერს.
ალბომი შედგება მუსიკალური კომპოზიციებისგან, რომელთა უმეტესობაც არარსებული ფილმებისათვის არის შექმნილი. გამონაკლისია ფილმებისთვის „სიცხე“, „აჩრდილი აბჯარში“, „მისს სარაევო“ და „ღრუბლებს მიღმა“ შექმნილი თემები.
ისტორია
რადგანაც ეს ალბომი მთლიანად ექსპერიმენტული მუსიკისგან არის შედგენილი, ლეიბლმა Island Records იგი გამოუშვა, როგორც U2-ს ალბომი.
ჯგუფის მოყვარულები ხშირად კამათობენ, არის თუ არა ეს U2-ს დისკი, მაგრამ როგორც წესი, იგი არ ითვლება ოფიციალურ დისკოგრაფიებში, იმის გამო, რომ გამოიცა Passengers-ის სახელით.
თავის მხრივ, ალბომის სხვა სახელით გამოცემის გამო, იგი ნაკლებად ცნობილია და ყველაზე ცუდად გაყიდვადიც, თუკი ჯგუფის ალბომების კატალოგზეა საუბარი. კრიტიკა პრესის, მოყვარულთა და თავად ჯგუფის წევრების მხრიდან ერთმანეთისგან განსხვავდებოდა.
ალბომის ნახევარი ინსტრუმენტული ნომრებისგან შედგება, ვოკალი სულ რამდენიმე სიმღერაშია, მაგრამ ისეთივე ჟღერადობა აქვს, როგორც თავად U2-ს სიმღერებში. აქედან ყველაზე ცნობილია Miss Sarajevo, რომელიც ჩაიწერა ლუჩიანო პავაროტისთან ერთად და იქცა ჯგუფის რომელიმე სხვა შემსრულებელთან ჩაწერილი დუეტებიდან საუკეთესო ნამუშევრად.
ალბომის შექმნის ისტორია აღწერილია ინოს დღიურებში.
ალბომში შეტანილი Your Blue Room შეიცავს ადამ კლეიტონის საუბარს. მანამდე მისი ვოკალის მოსმენა შესაძლებელი იყო მხოლოდ 1983 წლის სინგლის Two Hearts Beat as One B-გვერდზე Endless Deep.
ბრაიან ინოს თქმით, სტუდიური სესიებიდან რამდენიმე სიმღერაც დარჩა, რომელიც ჩაიწერა იაპონელ შემსრულებელთან ჰოლი. დაიგეგმა ამ სიმღერების სამომავლოდ გამოცემა, თუმცა გამოცემის თარიღი დღემდე უცნობია.
სიმღერების სია
Your Blue Room უნდა გამოსულიყო შემდეგი სინგლის სახით, მაგრამ იდეა გაუქმდა, როდესაც აღმოჩნდა, რომ ალბომი ცუდად იყიდებოდა.
ალბომის იაპონურ გამოცემას თან ახლავს დამატებითი სიმღერა Bottoms (Watashitachi no Ookina Yume). იგი შეტანილი იქნა სინგლის Miss Sarajevo B-გვერდზე. ეს არის კომპოზიციის Zoo Station ინსტრუმენტული ვარიანტი. კომპოზიციის სახელწოდება ნიშნავს ”ჩვენი დიდი ოცნება”.
კომპოზიციამ Always Forever Now გაიჟღერა ფილმში ”სიცხე” და შეტანილია ალბომში ამ ფილმის მუსიკით. მასში ასევე შეტანილია ბრაიან ინოს სხვა კომპოზიციები.
სქოლიო
კატეგორია:U2-ს ალბომები კატეგორია:1995 წლის ალბომები კატეგორია:ბრაიან ინოს ალბომები კატეგორია:ალბომები ბრაიან ინოს პროდიუსერობით კატეგორია:კონცეპტუალური ალბომები კატეგორია:Island Records-ის ალბომები
ფოთოლეთის ეკლესიის ნაკაწრი წარწერები
ფოთოლეთის ეკლესიის ნაკაწრი წარწერები — ფოთოლეთის ეკლესიის წარწერების კორპუსი. ერთი ნაწილი გამოვლინდა 1939 წელს სიძველეთა კომიტეტის მიერ ჩატარებული არქეოლოგიური გათხრების დროს. შესრულებულია კანკელის მარცხენა ბოძს მთელ სიგრძეზე. წარწერების მეორე ნაწილი გამოვლინდა 2007-2008 წლებში მიმდინარე სარესტავრაციო სამუშაოების დროს ჩრდილოეთის გარშემოსავლელში, სამკვეთლოს დასავლეთით მდებარე აკლდამის გადამხურავ ქვის ფილაზე.
ფოთოლეთის ეკლესის ძველი კანკელის ფრაგმენტები საქართველოს ხელოვნების მუზეუმში ინახება, ხოლო აკლდამის ქვის ფილა ბორჯომის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში.
ნიკოლოზის სავედრებელი წარწერა
წარწერა ამოკაწრულია საფლავის ქვის ფილის პირველი ფრაგმენტის ზედა მხარეს. ტექსტი შედგება სამი სიტყვისაგან. იგი ვინმე ნიკოლოზის მოსახსენებელია და ასე იკითხება
შალვას სავედრებელი წარწერა
წარწერა ამოკაწრულია საფლავის ქვის ფილის II და III ფრაგმენტების ზედა მხარეს. ტექსტი შედგება თერთმეტი სიტყვისაგან. იგი ვინმე შალვას მოსახსენებელ ტექსტს წარმოადგენს და იკითხება ასე:
იოვანეს სავედრებელი წარწერა
წარწერა ამოკაწრულია დაზიანებული ქვის ფილაზე. ტექსტი შედგება სამი სიტყვისაგან. იგი ვინმე იოვანეს მოსახსენებელია და იკითხება ასე:
მნათეს სავედრებელი წარწერა
წარწერა ამოკვეთილია დაზიანებული ქვის შუა წელზე, სამივე ფილაზე. ტექსტი შედგება რვა სიტყვისაგან. იგი ვინმე მნათეს ანუ სტიქაროსანის მოსახსენებელია და ასე იკითხება:
შარიაქას სავედრებელი წარწერა
წარწერა ამოკვეთილია დაზიანებული ქვის პირველ ფილაზე. ტექსტი შედგება ოცდაორი სიტყვისაგან. იგი ვინმე შარიაქას სავედრებელ ტექსტს წარმოადგენს და ასე იკითხება:
თორნიკეს სავედრებელი წარწერა
წარწერა ამოკვეთილია დაზიანებული ქვის მეორე და მესამე ფილაზე. ტექსტი შედგება ოთხი სიტყვისაგან. იგი ვინმე თორნიკეს სავედრებელ ტექსტს წარწმოადგენს და იკითხება ასე:
სავედრებელი წარწერის ფრაგმენტი
წარწერა ამოკაწრულია დაზიანებული ქვის მეორე ფილაზე. ტექსტი შედგება ორი სიტყვისაგან და ასე იკითხება:
ვიეტნამისტიკა
ვიეტნამისტიკა (ვიეტნამურად Việt Nam học, ან Nghiên cứu Việt Nam) — აკადემიური დისციპლინა და სპეციალობა, რომელიც ვიეტთა ენის, ისტორიისა და დღევანდელი ვიეტნამის კულტურის შესწავლითა და მეცნიერული კვლევითაა დაკავებული.
ყოველივეს მიზანი სხვადასხვა თეორიულად და მეთოდოლოგიურად შემუშავებული ვიეტნამისტიკური დისციპლინისა, უპირველეს ყოვლისა კი ჰუმანიტარული და საზოგადოებათმცოდნეობითი კვლევის სფეროში, არის ვიეტნამური ენის, ისტორიის ღრმა წვდომა, მთლიანად ამ ქვეყნის კულტურის უკეთ გაგება.
ვიეტნამისტიკა, როგორც დარგი მსოფლიოს მრავალ ქვეყანაში (ძირითადად მაინც ფილოლოგიური განხრით: ამერიკა, საფრანგეთი, იტალია, გერმანია, რუსეთი) საუნივერსიტეტო სწავლებას ეფუძნება, ხოლო საქართველოში, სადაც მას ჯერ კიდევ იმ ე.წ. დარგებს მიათვლიან, რომელთა დაფუძნება ჯერჯერობით ვერადავერ მოხერხდა.
ზოგიერთი ქვეყნის უნივერსიტეტში ამ ენის სწავლის მსურველთ კლასიკურ საენათმეცნიერო განათლების მიღებასთან ერთად სთავაზობენ ასევე ე. წ. აღმოსავლეთ აზიის „ლათინურს“ — კლასიკური ჩინური (სადამწერლობო) ენის შესწავლას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აკადემიური დისციპლინები კატეგორია:ფილოლოგია
ციხიდან გაქცევა (სეზონი 4)
სატელევიზიო სერიალ „ციხიდან გაქცევის“ (Prison Break) მეოთხე სეზონის პრემიერა 2008 წლის 1 სექტემბერს გაიმართა და 2009 წლის 15 მაისს დასრულდა. იგი შედგებოდა 23 ეპიზოდისგან.