cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ჯაზი
დიზი გილესპი და ჩანო პოზო
გილესპის კოლაბორაციამ პოზოსთან ბიბოპში აფრიკულზე დაფუძნებული სპეციფიკური რიტმები შემოიტანა. cu-bop-ში ჰარმონიული იმპროვიზაცია ზღვარს აღწევდა, თუმცა, იგი ეყრდნობოდა აფრიკულ რიტმსაც. ჯაზური არანჟირებები, სადაც A სექცია ლათინურია, ხოლო B სექცია და გუნდები - სვინგი, ლათინურ მელოდიებთან დაკავშირებულ ჯაზ-სტანდარტებში გავრცელებული პრაქტიკა გახდა. ეს მიდგომა ისმის 1980 წლამდე გაკეთებულ ჩანაწერებში ისეთი სტანდარტებისა, როგორიცაა „Manteca“, „A Night in Tunisia“, „Tin Tin Deo“ და „On Green Dolphin Street“.
აფრიკული ჯვარედინი რიტმი
კუბელმა პერკუსიონისტმა, მონგო სანტამარიამ თავისი კომპოზიცია „Afro Blue“ პირველად 1959 წელს ჩაწერა. „Afro Blue“ იყო პირველი ჯაზ-სტანდარტი, რომელიც აგებული იყო ტიპურ აფრიკულ 3:2 ჯვარედინ რიტმზე, იგივე ჰემიოლა. ნაწარმოები იწყება ბასით, რომელიც ზომის ტაქტში ოთხწილად მთავარ პულზე 6-წილად ჯვარედინ ფიგურას უკრავს — 6:4 (ორჯერ 3:2).
შემდეგ მაგალითში მოცემულია „Afro Blue-ს“ ბასის ორიგინალი ოსტინატო. ჯვარედინით აღნიშნული ნოტები აღნიშნავს არა ბანის ნოტებს, არამედ მთავარ პულსს.
1963 წელს „Afro Blue-ს“ ქავერი ჯონ კოლტრეინმა ჩაწერა. მან რიტმული იერარქია შეაბრუნა და ნაწარმოები დაუკრა, როგორც ზომის ჯაზური ვალსი ორწილადი ჯვარედინი ფიგურით (2:3). მან, ასევე გააფართოვა ნაწარმოების ჰარმონიული სტრუქტურა, რომელიც ორიგინალში B პენტატონურ გამას ეფუძნებოდა.
1950-იანი წლების ყველაზე აღიარებული აფრო-კუბური ანსამბლი, სავარაუდოდმ ვიბრაფონისტ კალ ტიადერის ბენდი იყო, რომელშიც მონგო სანტამარია, არმანდო პერაზა და უილი ბობო შედიოდნენ.
დიქსილენდის გაცოცხლება
1940-იანი წლების ბოლოს ადგილი ჰქონდა დიქსილენდის გაცოცხლებას, რაც ახალი ორლეანის კონტრაპუნქტულ სტილს უკავშირდება. მეტწილად, ეს გამოწვეული იყო სხვადასხვა კომპანიის მიერ ოლივერის, მორტონის და არმოსტრონგის ბენდების 1930-იანი წლების კლასიკური ჩანაწერების ხელახალი გამოშვებით. ამ გაცოცხლებაში ორი ტიპის მუსიკოსები იყვნენ ჩართული: პირველი ჯგუფი იყო მუსიკოსები, რომლებსაც კარიერა ტრადიციულ სტილში დაკვრით ჰქონდათ დაწყებული და ახლა მას უბრუნდებოდნენ (ან აგრძელებდნენ იმას, რასაც აქამდეც აკეთებდნენ). ასეთი იყო ბობ კროსბის Bobcats, მაქს კამინსკი და უაილდ ბილ დევისონი. ამ შემსრულებელთა დიდი ნაწილი წარმოშობით შუა დასავლეთიდან იყო, თუმცა, ჯგუფი ახალი ორლეანელ მუსიკოსებსაც მოიცავდა. მეორე ჯგუფი შედარებით ახალგაზრდა მუსიკოსები იყვნენ, როგორიცაა ლუ უოტერსის ბენდი, კონრად იანისი და უორდ კიმბოლის ბენდი Firehouse Five Plus Two. გვიანი 1940-იანი წლებისთვის წამყვან ანსამბლს Louis Armstrong's Allstars წარმოადგენდა. 1950-იან და 1960-იან წლებში აშშ-ში, ევროპასა და იაპონიაში დიქსილენდი ჯაზის ყველაზე პოპულარული სტილი იყო, თუმცა, კრიტიკოსები მას დიდ ყურადღებას არ აქცევდნენ.
ჰარდ ბოპი
ჰარდ ბოპი ბიბოპის გაგრძელებაა, რომელზეც გავლენა იქონია ბლუზმა, რიტმ-ენდ-ბლუზმა და გოსპელმა, განსაკუთრებით, ფორტეპიანოზე და საქსოფონზე დაკვრის კუთხით. იგი 1950-იანი წლებში განვითარდა და სრულყოფილ ფორმას 1953-1954 წლებში მიაღწია. იგი, ნაწილიბრივ, პასუხი იყო cool jazz-ზე და მისი ჩამოყალიბება რიტმ-ენდ-ბლუზის წარმოშობას ემთხვევა. ამ სტილის წარდგენა ჯაზ-სამყაროსთვის 1954 წელს მოხდა, როცა ნიუპორტის პირველ ჯაზ ფესტივალზე მაილს დეივისმა „Walkin'“ შეასრულა. დეივისთან ერთად, ჰარდ ბოპის ლიდერებად არტ ბლეიკი და მისი Jazz Messengers ითვლებიან, რომელშიც პიანისტი ჰორას სილვერი და მესაყვირე კლიფორდ ბრაუნი შედიოდნენ.
მოდალური ჯაზი
მოდალური ჯაზის განვითარება 1950-იანი წლების ბოლოს დაიწყო. მასში მუსიკალური სტრუქტურისა და იმპროვიზაციის საფუძველს მუსიკალური კილო (mode) წარმოადგენს. მანამდე, იმპროვიზაციული სოლო მოცემულ აკორდულ მიმდევრობას უნდა მიჰყოლოდა, ხოლო მოდალურ ჯაზში სოლისტი მელოდიას ერთი (ან მცირე რაოდენობის) კილოების გამოყენებით ქმნის. ამდენად, აქცენტი გადატანილია არა ჰარმონიაზე, არამედ მელოდიაზე. პიანისტი მარკ ლივაინი წერს: „ისტორიული თვალსაზრისით, ამან ჯაზ-მუსიკოსებს შორის სეისმური ძვრები გამოიწვია. აზროვნება ვერტიკალურიდან (აკორდი) ჰორიზონტალურ მიდგომაზე გადავიდა (კილო)“.
ჯაზში მოდალური თეორია კომპოზიტორ ჯორჯ რასელის შემოქმედებიდან იღებს სათავეს. ფართო საზოგადოებას იგი მაილს დევისმა გააცნო ალბომით Kind of Blue (1959). იგი მოდალური ჯაზის შესაძლებლობებს წარმოაჩენს და მოგვიანებით, ჯაზის ყველა დროის ყველაზე გაყიდვადი ალბომი გახდა. დეივისის წინა ალბომებისგან განსხვავებით, რომლებიც კომპლექსური აკორდული მიმდევრობებით ხასიათდება, Kind of Blue შეიქმნა, როგორც მოდალური სკეტჩების სერია, რომლებსაც მუსიკოსების სტილი და იმპროვიზაცი ეყრდნობოდა.
„მე არ დამიწერია მუსიკა ალბომისთვის Kind of Blue, არამედ მოვიტანე ესკიზები იმისა, რაც ყველას უნდა დაეკრა, რადგან ბევრი სპონტანურობა მინდოდა“, იხსენებდა დეივისი. ნაწარმოები So What მხოლოდ ორ აკორდს ეყრდნობა: D-7 და E-7.
ამ სტილის ნოვატორთა შორის აღსანიშნავია ჯეკი მაკლინი და ორი მუსიკოსი, რომელიც Kind of Blue-შიც უკრავს: ჯონ კოლტრეინი და ბილ ევანსი.
თავისუფალი ჯაზი
თავისუფალი ჯაზი და მასთან დაკავშირებული ავანგარდული ჯაზი „თავისუფალი ტონალობის“ სამყაროში შეიქმნა, სადაც მეტრი, პულსი და ფორმალური სიმეტრია გაქრა; ინდოეთიდან, აფრიკიდან და არაბეთიდან წამოსული მსოფლიო მუსიკა ერთმანეთს შეერწყა და იქცა ინტენსიურ, თითქმის რელიგიური ან ორგიული ექსტაზით გამორჩეულ დაკვრის სტილად. იგი გარკვეულ კავშირშია ბიბოპთან, თუმცა, თავისუფალი ჯაზის მელოდიებმა შესმრულებლებს ბევრად მეტი გასაქანი მისცეს, იმდენად, რომ თავიფალმა ჰარმონიამ და ტემპებმა თავდაპირველად აზრთა სხვადასხვაობა გამოიწვია. ჯაზში ავანგარდთან ხშირად ასოცირდება ბასისტი ჩარლზ მინგუსი, თუმცა, მისი კომპოზიციების შთაგონების წყარო მრავალგვარია და ბევრ სხვადასხვა სტილსა და ჟანრს უკავშირდება.
პირველი ძვრები 1950-იან წლებში, ორნეტ კოულმენის და სესილ ტეილორის ადრეული შემოქმედებით დაიწყო (ტერმინი „თავისუფალი ჯაზი“ კოულმენის 1960 წლის ალბომიდან მოდის: Free Jazz: A Collective Improvisation). 1960-იან წლებში სტილის წარმომადგენლებად ითვლებოდნენ ალბერტ ეილერი, გატო ბარბიერი, კარლა ბლეი, დონ ჩერი, ლარი კორიელი, კონ კოლტრეინი, ბილ დიქსონი, ჯიმი ჯუფრე, სტივ ლეისი, მაიკლ მანტლერი, სან რა, როზუელ რუდი, ფეროუ სანდერსი და ჯონ ჩიკაი. თავისი გვიანდელი სტილის ჩამოყალიბების პროცესში კოლტრეინზე განსაკუთრებული გავლენა იქონია ეილერის ტრიოს დისონანსებმა ბასისტ გარი პიკოკთან და დრამერ სანი მარისთან ერთად. 1961 წლის ნოემბერში კოლტრეინმა დაუკრა ვილიჯ ვენგარდში. აქ წარმოიშვა კლასიკური Chasin' the 'Trane, რომელსაც ჟურნალმა Down Beat „ანტი-ჯაზი“ უწოდა. 1961 წელს საფრანგეთში გამართულ ტურნეზე ცუდად შეხვდნენ, თუმცა, არ დანებდა და კონტრაქტი გააფორმა ახალ კომპანია Impulse! Records-თან და აქცია იგი „სახლად, რომელიც ტრეინმა (Trane) ააშენა“. კოლტრეინი ხელს უწყობდა ბევრ ახალგაზრდა მუსიკოსსაც თავისუფალი ჯაზის სტილში. მათგან აღსანიშნავია არჩი შეპი, რომელიც ხშირად უკრავდა მესაყვირე ბილ დიქსონთან ერთად. დიქსონმა 1964 წელს მანჰეტენზე მოაწყო თავისუფალი ჯაზის პირველი ფესტივალი "October Revolution in Jazz".
Classic Quartet-თან ერთად 1965 წლის პირველ ნახევარში გაკეთებულ ჩანაწერებში კოლტრეინის შესრულება სულ უფრო აბსტრაქტული ხდება, უფრო მეტად იყენებს მულტიფონიკებს, ობერტონებს, უკრავს ინსტრუმენტის ყველაზე მაღალ (altissimo) რეგისტრში და გარკვეულწილად, უბრუნდება თავის ძველ ტექნიკას, რომელსაც „ხმოვანი ფირცლები“ (sheets of sound) უწოდეს. სტუდიაში თითქმის აღარ იყენებდა სოპრანოს და მეტწილად ტენორის საქსოფონზე კონცენტრირდა. გარდა ამისა, ლიდერს კვარტეტის დანარჩენმა წევრებმაც უფრო თავისუფალი დაკვრით უპასუხეს. ჯგუფის ევოლუციაზე თვალის მიდევნება შესაძლებელია შემდეგი ჩანაწერებით: The John Coltrane Quartet Plays, Living Space და Transition (ორივე 1965 წლის ივნისისთ თარიღდება), New Thing at Newport (1965 წლის ივლისი), Sun Ship (1965 წლის აგვისტო) და First Meditations (1965 წლის სექტემბერი).
თავისუფალი ჯაზი ევროპაში
ევროპაში თავისუფალი ჯაზის შემოსვლას განაპირობებდა ის, რომ ამერიკელი მუსიკოსები, მათ შორის ეილერი, ტეილორი, სტივ ლეისი და ერიკ დოლფი ევროპაში დიდ დროს ატარებდნენ. ასევე, ევროპელმა მუსიკოსებმა, მათ შორის, მიხაელ მანტლერმა და ჯონ ჩიკაიმ ამერიკის შეერთებულ შტატებში მოგზაურობისას უშუალოდ გაიცნეს თავისუფალი ჯაზი. ევროპული თავისუფალი ჯაზის ფორმირებაში უმნიშვნელოვანესი იყო პეტერ ბრეცმანი, ჯონ სერმანი, კშიშტოფ კომედა, ზბიგნევ ნამისლოვსკი, ტომაშ სტანკო, ლარს გულინი, ჯო ჰარიოტი, ალბერტ მანგელსდორფი, კენი უილერი, გრემ კოლიერი, მაიკლ გარიკი და მაიკ უესტბრუკი. მათ მიდგომებში მუსიკასთან კარგადაა ასახული მათი წარმომავლობა.
1960-იანი წლებიდან მოყოლებული ევროპაში შეიქმნა და განვითარდა ჯაზის შემოქმედებითი ცენტრები, მათ შორის იყო ამსტერდამის შემოქმედებითი ჯაზ-სცენა. დრამერ ჰან ბენიკის და პიანისტ მიშა მენგელბერგის მოღვაწეობის კვალდაკვალ, ბევრი მუსიკოსი მიმართავდა კოლექტიურ იმპროვიზაციას. წიგნში „ახალი ჰოლანდიური სვინგი“ (New Dutch Swing) ჯაზის კრიტიკოსმა კევინ უაიტჰედმა აღწერა ამსტერდამის ჯაზის სცენა და მისი რამდენიმე მთავარი წარმომადგენელი, მათ შორის, ICP (Instant Composers Pool) ორკესტრი. ბრიტანელი მწერალი სტიუარტ ნიკოლსონი ამტკიცებს, რომ ევროპული თანამედროვე ჯაზის იდენტობა განსხვავდება ამერიკულისგან და იგი განსხვავებულ ტრაექტორიას მიჰყვება.
სერო-დე-ტოკორპური
სერო-დე-ტოკორპური (Cerro Pantoja) — ვულკანური კომპლექსი ანდების მთებში, ჩილეს ჩრდილოეთ ნაწილში. ჩილესა და ბოლივიის საზღვარზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან — 5808 მ.
ჯაზი
ლათინოამერიკული ჯაზი
ლათინოამერიკული ჯაზი იყენებს ლათინოამერიკულ რიტმებს და როგორც წესი, ტერმინს უფრო ვიწრო მნიშვნელობა აქვს, ვიდრე „ჯაზი ლათინოამერიკული ქვეყნებიდან“. უფრო ზუსტი ტერმინი, შესაძლოა, იყოს „აფრო-ლათინო ჯაზი“, რადგანაც ეს ქვეჟანრი იყენებს რიტმებს, რომელთაც პირდაპირი ანალოგი აქვთ აფრიკაში ან ამჟღავნებს აფრიკულ გავლენას უფრო მეტად, ვიდრე სხვა ჟანრები. ლათინური ჯაზის 2 მთავარი კატეგორიაა აფრო-კუბური ჯაზი და ბრაზილიური ჯაზი.
სერო-დე-ტოკორპური
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩილეს ვულკანები კატეგორია:ბოლივიის ვულკანები
აღმოსავლეთი იავა
აღმოსავლეთი იავა (Jawa Timur) — პროვინცია ინდონეზიაში. მდებარეობს კუნძლ იავის აღმოსავლეთ ნაწილში და ასევე მოიცავს ახლომდებარე კუნძულ მადურასა და მასელემბუს კუნძულებს. დასავლეთით ესაზღვრება ცენტრალური იავის პროვინცია. პროვინციული დედაქალაქია სურაბაია — ინდონეზიის მეორე უდიდესი ქალაქი, მთავარი სამრეწველო ცენტრი და პორტი.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს 37 476 011 ადამიანს. ძირითადი რელიგიებია ინდუიზმი და ბუდიზმი, იმატებს ისლამის წილიც.
ადმინისტრაციულად პროვინცია 29 სარეგენტოდ იყოფა.
სქოლიო
კატეგორია:ინდონეზიის პროვინციები
გიგა გაბელაია
გიგა გაბელაია (დ. 1 მაისი, 1977, აბაშა) — ქართველი თანამდებობის პირი, იურისტი და პოლიტიკოსი. აბაშის მუნიციპალიტეტის მერი 2021 წლის 27 ოქტომბრიდან.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1977 წლის 1 მაისს. დაამთავრა N1 საშუალო სკოლა-გიმნაზია. სწავლა გააგრძელა თბილისის მართვის ინსტიტუტში სამართალმცოდნეობის ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავრა 1999 წელს, იურისტის პროფესიით. 2014-2015 წლებში მუშაობდა აბაშის მუნიციპალიტეტის გამგეობის შიდა აუდიტის სამსახურის უფროსად. 2015-2019 წლებში საქართველოს განათლების, მეცნიერების, კულტურისა და სპორტის სამინისტროს სსიპ ბავშვთა და ახალგაზრდობის ეროვნული ცენტრის უფროსი. 2019 წლიდან სსიპ სახელმწიფო იურიდიული დახმარების სამსახურის რეგიონალური მენეჯერი იყო. 2021 წლის 27 ოქტომბრიდან აბაშის მუნიციპალიტეტის მერი.
თვითმმართველობის არჩევნები 2021
2021 წლის თვითმმართველობის არჩევნებზე „ქართული ოცნებს“ სახელით იყრიდა კენჭს აბაშის მუნიციპალიტეტის მერობის კანდიდატად. მისი მთავარი კონკურენტი არჩევნებზე იყო „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ კანდიდატი ნუგზარ წიკლაური. გაბელაიამ პირველ ტურში ხმათა 54,31% (6788 ხმა) მიიღო და გამარჯვება პირველ ტურში მოახერხა.
განაჩენი
განაჩენი — სასამართლოს მიერ სისხლის სამართლის საქმეზე გამოტანილი გადაწყვეტილება, პირის ქმედების ბრალეულად ცნობის ან გამართლების და შემდგომში მის მიმართ გასატარებელი ღონისძიების შესახებ (სასჯელის შეფარდება ან განთავისუფლება). განაჩენი ორი სახისაა: გამამტყუნებელი და გამამართლებელი.
ძველ ქართულ სამართალში ტერმინი განაჩენი დამკვიდრდა ტერმინ განჩინებასთან ერთად და XIX საუკუნემდე იხმარებოდა ყოველგვარი საკანონმდებლო აქტის მნიშვნელობით. XVII საუკუნის ბოლოდან ამ ტერმინებმა შეიძინეს სამოქალაქო და სისხლის სამართლებრივ საქმეებზე გამოტანილი გადაწყვეტილების მნიშვნელობა.
ლიტერატურა
კატეგორია:სისხლის სამართალი
საუკეთესო სიმღერები (ვია 75-ის ალბომი)
მინიატიურა|ვია 75. კომპაქტ-დისკი.2011 წელი
საუკეთესო სიმღერები — ანსამბლ ვია 75-ის ალბომი. გამოვიდა 2011 წელს. წარმოადგენს საუკეთესო სიმღერების კრებულს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვია 75-ის ალბომები კატეგორია:2011 წლის კომპილაციური ალბომები
კანარანა
2011 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 24 055 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 617.991 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 38.92 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
Follow You Follow Me
სიმღერის ავტორები არიან ტონი ბენქსი, ფილ კოლინზი და მაიკ რეზერფორდი, ტექსტი კი რეზერფორდს ეკუთვნის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1978 წლის სინგლები კატეგორია:ჯენესისის სიმღერები კატეგორია:1978 წლის სიმღერები
სალსედო (სამხრეთი ილოკოსი)
სალსედო (ოფიციალურად სალსედოს მუნიციპალიტეტი; ილოკ: li ti Salcedo; ფილ: Bayan ng Salcedo) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი სამხრეთ ილოკოსის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 11 110 ადამიანს შეადგენს. ადმინისტრაციულად 21 ბარანგაიდ იყოფა.
სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ ილოკოსის მუნიციპალიტეტები
ირაკლი კირცხალია
ირაკლი კირცხალია (დ. 2 ივლისი, 1989) — ქართველი პოლიტიკოსი. საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი 2023 წლიდან.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1989 წლის 2 ივლისს. 2009 წელს დაამთავრა კავკასიის ბიზნეს სკოლა (ბიზნესის ადმინისტრირება). 2010 წელს ამერიკის ჰუმანიტარული ინსტიტუტი (ბიზნესის ადმინისტრირება). 2015 წელს ბალტიის საერთაშორისო აკადემია (ბიზნესის ადმინისტრირება). 2018 წელს მერიმაუნტი კალიფორნიის უნივერსიტეტი (ბიზნესის ადმინისტრირების მაგისტრი). 2012-2023 წლებში შპს „ეპიკ დეველოპმენტის“ დირექტორი
2023 წლის 4 აპრილიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 2 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1989 კატეგორია:საქართველოს X მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები
შვეიცარიის მყინვარების სია
სტატიაში მოცემულია შვეიცარიის მთავარი მყინვარების არასრული ჩამონათვალი. მითითებულია მათი სიგრძე 1850 და 2002 წლებში, ფართობი და კანტონი, სადაც მდებარეობენ.
მინი|[[მორტერაჩის მყინვარი|მორტერაჩი]] მინი|[[ალეჩის მყინვარი|ალეჩი]] მინი|[[გორნერი]] მინი|[[ზემო გრინდელვალდის მყინვარი|ზემო გრინდელვალდი]] მინი|[[ლანგის მყინვარი|ლანგი]]
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შვეიცარიის მყინვარები კატეგორია:ალპების მყინვარები
საპარდიელ-დე-ლა-რიბერა
საპარდიელ-დე-ლა-რიბერა (Zapardiel de la Ribera) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების ავილის პროვინციის ელ-ბარკო-დე-ავილა-პიედრახიტის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 43 კმ². მოსახლეობა — 92 კაცი (2022 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ავილის მუნიციპალიტეტები
ბიისი
ბიისი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში (ბოშურის თემი). მდებარეობს მდინარე ტანის (მტკვრის მარჯვენა შენაკადი) მარჯვენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 1080 მეტრი, გორიდან 24 კილომეტრი.
არის კლიმატურ-ბალნეოლოგიური კურორტი. მდებარეობს ქართლისა და ახალციხის ზეგნის დაბალმთიან საკურორტო რაიონში. სამკურნალო ფაქტორი: სულფიდური მინერალური წყალი. სამედიცინო ჩვენება: ართროლოგიური, ნევროლოგიური (პერიფერიური ნერვული სისტემა), გინეკოლოგიური.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 30 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის სოფლები კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის კურორტები
ეგორევკა (კუიურგაზის რაიონი)
ეგორევკა (Егорьевка; Егорьевка) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის კუიურგაზის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 25 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ერმოლაევოდან დაშორებულია 20 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია კუმერტაუ, რომელიც დაშორებულია 10 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას შეადგენენ ბაშკირები (87%).
სქოლიო
კატეგორია:კუიურგაზის რაიონის სოფლები
Naudedrillia filosa
Naudedrillia filosa — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ვერუელა
ვერუელა (ოფიციალურად ვერუელის მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Veruela; Bayan ng Veruela) ― მეორე კლასის მუნიციპალიტეტი სამხრეთ აგუსანის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 39 708 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 20 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ აგუსანის მუნიციპალიტეტები
Lasioglossum aulacophorum
Lasioglossum aulacophorum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1913 წელს.
სქოლიო
aulacophorum
ცხოვრების ხე (ფილმი)
სიუჟეტი
ჯეკ ო'ბრაიენი იხსენებს საკუთარ ბავშვობას, იმ დროს, როცა ორ ძმასთან ერთად იზრდებოდა. ბიჭს ყველაფერი ჯადოსნური ეჩვენებოდა. მისი დედა სიყვარულისა და გულისხმიერების განსახიერება იყო. მკაცრი მამა კი ბავშვებს ცხოვრების რეალობასთან აბრუნებდა.
სქოლიო
კატეგორია:2011 წლის ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:ოქროს პალმის რტოს მფლობელი ფილმები კატეგორია:დრამატული ფილმები
გოგორეთის ბრძოლა
გოგორეთის ბრძოლა — ბრძოლა გურიის აჯანყების დროს, 1841 წლის 9 აგვისტოს, აჯანყებულ გურულებსა და  რუსეთის იმპერიის რეგულარული ჯარის ნაწილებს შორის.
1841 წ. აგვისტოსთვის გურიის აჯანყება გამწვავებული იყო. რუსეთის რეგულარული არმიის სარდალი გურიაში, პოლკოვნიკი ალექსეი ბრუსილოვი შიშობდა, რომ აჯანყებულები დაამყარებდნენ კონტროლს ოზურგეთი-შეკვეთილის გზაზე. ამის თავიდან აცილებისთვის ის 9 აგვისტოს, დილის 5 საათზე 200 ქვეითითა და 2 ზარბაზნით ოზურგეთიდან დასავლეთით დაიძრა. მან გზად შეიტყო, რომ სოფელ გოგორეთის ეკლესიასთან იმყოფებოდა 300-მდე აჯანყებული გლეხი, ხოლო მთლიანად სოფელში აჯანყებულების რაოდენობა 500-ს შეადგენდა. გოგორეთში თავს იყრიდნენ გლეხები და აზნაურები სხვადასხვა სოფლებიდან, რათა თავს დასხმოდნენ შეკვეთილის სიმაგრეს. ბრუსილოვმა წინ გაგზავნა კაპიტანი გაბაშვილი 100 ჯარისკაცით. აჯანყებულებმა გაბაშვილის რაზმს ცეცხლი გაუხსნეს. ამას ბრუსილოვმა არტილერიის ცეცხლით უპასუხა. ორმხრივი ცეცხლი 4 საათს, დილის 10 საათიდან შუადღის 2 საათამდე გაგრძელდა. ბრუსილოვს ტყვია-წამლის მარაგი ამოეწურა, თანაც ოზურგეთში მას მცირე გარნიზონი ჰყავდა დატოვებული, ამიტომ უკან დახევა დაიწყო.
აჯანყებულებმა გლეხ აბესა ბოლქვაძის მეთაურობით 12 ვერსზე სდიეს რუსეთის ჯარს. ბრძოლაში რუსეთის ჯარის მხარეს დაიღუპა 6 და დაიჭრა 16 ადამიანი, ხოლო აჯანყებულებს რუსების მიერ არტილერიის გამოყენების გამო მიადგათ მეტი ზიანი, დაეღუპათ 15 და დაეჭრათ 40 ადამიანი, მათ შორის დაიჭრა აბესა ბოლქვაძე. რუსეთის რეგულარული ჯარის დამარცხებამ ახალი საბრძოლო შემართება მისცა აჯანყებულებს.
სეკუნდი
სეკუნდი — ბრტყელი კუთხეების საზომი ერთეული, რომელიც ტოლია გრადუსის 1/3600, ან მინუტის 1/60 და აღინიშნება  სიმბოლოთი.
ლიტერატურა
კატეგორია:გეომეტრია კატეგორია:ბრტელი კუთხის საზომი ერთეულები
ნუგზარ ერგემლიძე
ნუგზარ ერგემლიძე (დ. 1 მაისი, 1955, ბათუმი, საქართველოს სსრ) — ქართველი მხატვარი, მუსიკოსი, კომპოზიტორი, მომღერალი, პოეტი, მწერალი, ტელეწამყვანი და პოლიტიკოსი. საქართველოს მხატვართა კავშირის, საქართველოს ჟურნალისტთა ფედერაციის და საქართველოს VII მოწვევის პარლამენტის წევრი (2008–2012).
ბიოგრაფია
დაიბადა ოთარ ერგემლიძისა და ვალენტინა კოპალეიშვილის ოჯახში. დაამთავრა ბათუმის №2 საშუალო სკოლა (ახლანდელი №1) ბათუმის სამხატვრო სკოლა. მე-5 კლასში პირველად მოისმინა ჯგუფ The Beatles-ის ჩანაწერები და შთაგონებულმა დაიწყო გიტარაზე დაკვრის სწავლა — ჯერ ბებიის, თამარ ქვარიანის, შემდეგ თვითმასწავლებლის სახელმძღვანელოთი. პარალელურად დაიწყო ლექსების წერა.
ნუგზარის შემოქმედებით დაინტერესდა ამჟამად ისრაელში მოღვაწე სოსო ბარდანაშვილი, რომელიც კონსერვატორიის სტუდენტი იყო. იგი მას უხსნიდა მუსიკალური ჰარმონიის საფუძვლებს და ლექსებსაც უსწორებდა.
1973 წელს ნუგზარმა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიაში ჩააბარა, სადაც ასევე თვითმოქმედი ანსამბლის წევრიც იყო, უკრავდა ბას-გიტარაზე და საკუთარ სიმღერებს ასრულებდა. ანსამბლში ასევე შედიოდნენ ზურაბ მანაგაძე, ავთანდილ შარვაძე, ოთარ იაგორაშვილი, ავთო ფერაძე და სხვები.
1975 წელს რობერტ ბარძიმაშვილის ხელმძღვანელობით შეიქმნა ანსამბლი ვია 75. რობერტს სურდა როკ-ოპერის შექმნა და მის კომპოზიტორად სოსო ბარდანაშვილი აირჩია, ხოლო ლიბრეტოზე სამუშაოდ — ნუგზარი.
1978 წელს ნუგზარმა დაამთავრა სამხატვრო აკადემია და რამდენიმე ახალგაზრდულ გამოფენაში მონაწილეობაც მიიღო. თავდაპირველად მუშაობდა ტექნიკური ესთეტიკის ინსტიტუტში, თუმცა ვია 75-თანაც თანამშრომლობდა.
1980 წელს ვია 75-მა წარადგინა პროგრამა „რეტრო“, რომელშიც ნუგზარის ავტორობით (მუსიკა ან ტექსტი) რამდენიმე სიმღერაც შევიდა — „თუკი (პირველი სიყვარული)“, „ბაკურიანი“, „ლიანები“, „სადღაც“, „ფოთოლცვენა“, „როცა თოვლი მოვა“ და ა.შ.
ტელევიზია
1982 წლიდან ნუგზარ ერგემლიძე საქართველოს ტელევიზიის რედაქტორი იყო. მუშაობდა სხვადასხვა გადაცემის სცენარისტად. მათ შორის სხვადასხვა წლებში იყო: „რეტროვიზია“, „მეშვიდე ცა“, „რადიო რინგი“, „ცოცხალი პოკერი“, „მო-TV“, „რეტრომობილი“, „გემო-TV“, „ნაღდი შოუ“. მონაწილეობდა სხვადასხვა შოუში.
კომპოზიტორი
სხვადასხვა წლებში ნუგზარის სიმღერებს ვია 75-ის გარდა ასრულებდნენ: რობერტ ბარძიმაშვილის „ჯორჯია“, მერაფ სეფაშვილი, ვალერი ლომსაძე, „პირამიდა“, „ბარძიმი“, „სეფას ბიჭები“, მამუკა ონაშვილი, კაკო ვაშალომიძე, ზურაბ კობეშავიძე, ირმა სოხაძე, ქეთა თოფურია, ნეკა სებისკვერაძე, თემურ ბოჯგუა, ნუგზარ კვაშალი, ზურაბ მანაგაძე, მიხეილ ზაქარიაშვილი, მამუკა მესხი, ბესიკ კალანდაძე, თემურ რევაზიშვილი, კობა ბეჟიტაშვილი და სხვა.
ლექსების ავტორი
როგორც ლექსების ავტორი, თანამშრომლობდა ცნობილ კომპოზიტორებთან, რომელთა შორის იყვნენ — ალექსანდრე ბასილაია, ზურაბ მანაგაძე, რომან რცხილაძე, ვაჟა დურგლიშვილი, ზურაბ ჩინჩალაძე. არის გიორგი ცაბაძის უკანასკნელი სიმღერის „ქვეყნად სიყვარული მეფობს“ ლექსის ავტორი.
სხვადასხვა
1987 წელს გამომცემლობა „აჭარამ“ გამოსცა ნუგზარის ლექსებისა და რამდენიმე სიმღერის ნოტების კრებული. გამოცემული აქვს ორი რომანი — „ისევ საბჭოთა კავშირში“ (2012) და „მხატვარი და მარგარიტა ანუ მიწისძვრა ფიროსმანის ქუჩაზე“ (2009). პერიოდიკაში იბეჭდებოდა მისი ლექსები და მოთხრობები. 1988 წლიდან არის მხატვართა კავშირის წევრი.
სხვადასხვა წლებში იმართებოდა ნუგზარის სიმღერების ბენეფისები. საბჭოთა პერიოდში გამოცემული გრამფირფიტების გარდა, 1998, 1999 და 2009 წლებში გამოცემული აქვს კომპაქტ-დისკები. სხვადასხვა წლებში, ასევე, იმართებოდა მისი პერსონალური გამოფენები. მუშაობდა ორენოვან (ქართული და რუსული ენები) მიუზიკლზე — „ისევ საბჭოთა კავშირში“.
პოლიტიკური საქმიანობა
2008 წლის 27 მაისს საქართველოს ლეიბორისტულმა პარტიამ თავისი სიის მეხუთე ნომრად წარადგინა ნუგზარ ერგემლიძე. იგი 2008-2012 წლებში იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი  პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „შალვა ნათელაშვილი — საქართველოს ლეიბორისტული პარტია“. თუმცა საჯარო სამსახურის პარალელურად განაგრძობდა შემოქმედებით მუშაობას.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1955 კატეგორია:ბათუმში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი მომღერლები კატეგორია:ქართველი მუსიკოსები კატეგორია:ქართველი მხატვრები კატეგორია:ქართველი პოეტები კატეგორია:ქართველი ტელეწამყვანები კატეგორია:საქართველოს VII მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის კურსდამთავრებულები
ევრობასკეტი 2013
მასპინძლობის კანდიდატები
თავდაპირველად, ევრობასკეტის მასპინძლობის სურვილი ბოსნია და ჰერცეგოვინამ, ხორვატიამ, ჩეხეთმა, გერმანიამ, იტალიამ და სლოვენიამ გამოთქვეს. კანდიდატურის წამოყენების ბოლო ვადა იყო 2010 წლის 31 აგვისტო. 2010 წლის 5 სექტემბერს გამოცხადდა, რომ მხოლოდ ორმა ქვეყანამ, სლოვენიამ და იტალიამ, გააკეთა ოფიციალური განაცხადი. 2010 წლის 15 ოქტომბერს იტალიამ განაცხადა, რომ ის ეთიშებოდა კენჭისყრას. სლოვენიის კალათბურთის ფედერაცია (BFS) ერთადერთი კანდიდატი დარჩა.
ოფიციალური გადაწყვეტილება გამოცხადდა 2010 წლის 5 დეკემბერს, ფიბა ევროპის მიერ მიუნხენში გამართული შეხვედრის შემდეგ. 2011 წლის მარტში სლოვენიის კალათბურთის ფედერაციამ ღონისძიების ხელმძღვანელად დანიშნა ეკონომისტი ალეშ კრიჟნარი.
მატჩების ჩატარების ადგილები
2011 წლის 24 მარტს ოფიციალურად გამოცხადდა, რომ წინასწარი ეტაპის მატჩებს უმასპინძლებდა შემდეგ ქალაქები: ნოვო-მესტო, ესენიცე, კოპერი და პტუი, ხოლო სლოვენიის დედაქალაქი ლიუბლიანა, უმასპინძლებდა ფინალური ეტაპის მატჩებს არენა სტოჟიცე-ზე. 2012 წლის 18 ივნისს ცნობილი გახდა რომ პტუის ქალაქის საბჭომ უარი თქვა თავის კანდიდატურაზე. იმავე წლის 2 ივლისს მასპინძლობაზე უარი თქვა ქალაქმა ნოვო-მესტომაც. 28 აგვისტოს გამოცხადდა, რომ პტუისა და ნოვო-მესტოს მაგივრად წინასწარი ეტაპის მატჩებს ქალაქები, ცელე და ლიუბლიანა (ტივოლი ჰოლი), უმასპინძლებდნენ.
საკვალიფიკაციო ეტაპი
დარჩენილი 31 ნაკრები გადანაწილდა ხუთ 5-გუნდიან და ერთ 6-გუნდიან ჯგუფში. ჯგუფების პირველ და მეორე ადგილზე გასულმა გუნდებმა და 4 საუკეთესო მესამეადგილოსანმა ნაკრებმა მოიპოვა ფინალური ეტაპის საგზური.
საკვალიფიკაციო ეტაპის თამაშები გაიმართა 2012 წლის 14 აგვისტოდან 11 სექტემბრამდე.
ევრობასკეტი 2013-ის ფინალური ეტაპის კენჭისყრა გაიმართება 2012 წლის 18 ნოემბერს.
მონაწილეები
მინი|მარჯვნივ|300პქ|ევრობასკეტი 2013-ის მონაწილე ქვეყნები.
კენჭისყრა
ევრობასკეტი 2013-ის კენჭისყრა გაიმართა 2012 წლის 18 ნოემბერს და არსებობის მანძილზე პირველად ჩატარდა მიწისქვეშ - პოსტოინის მღვიმეში. კვალიფიცირებული ნაკრებები განაწილდა ოთხ ექვსგუნდიან A, B, C, და D ჯგუფში. გადაწყდა, რომ მატჩები გაიმართება ოთხ ქალაქში, ესენია ცელე, ესენიცე, კოპერი და ლიუბლიანა.
მეორე რაუნდი
ჯგუფებში წარმოდგენილი იქნება A, B, C და D ჯგუფების სამ-სამი საუკეთესო გუნდი. ერთი და იგივე ჯგუფიდან გამოსული გუნდები ერთმანეთთან აღარ გამართავენ მატჩებს, მაგრამ მათ „შეუნარჩუნდებათ“ პირველ რაუნდში დაგროვილი ქულები.
საუკეთესო ოთხი გუნდი გააგრძელებს მონაწილეობას მეოთხედფინალში.
სქოლიო
2013  კატეგორია:2013 წელი კალათბურთში
1295
თარიღი უცნობია
*
ლადო მრელაშვილი
ლადო ლევანის ძე მრელაშვილი (დ. 8 მარტი, 1926, იყალთო, ახლანდელი თელავის მუნიციპალიტეტი — გ. 2006) — ქართველი მწერალი.
ბიოგრაფია
1950 წელს დაამთავრა პუშკინის სახელობის პედაგოგიური ინსტიტუტის ქართული ენისა და ლიტერატურის ფაკულტეტი. პირველი ლექსი „ლაზი ვიყავ და ლაზი ვიქნები“ 1948 წელს გაზეთ „ახალგაზრდა კომუნისტში“ გამოაქვეყნა, პირველი წიგნი — პოემა „ზარი სამგორში“ — 1955 წელს. მრელაშვილი ავტორია პროზაული და პოეტური კრებულებისა, მ. შ. აღსანიშნავია საყმაწვილო წიგნი „იყალთოელი ბიჭები“ (1957), „ლექსები“ (1959), „განკვეთილი სიდავე“ (1970), „თავგადასავალი სამი ღამისა“ (1971), „გზები სავსეა მოულოდნელობებით“ (1973).
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 1926 კატეგორია:გარდაცვლილი 2006 კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
6 აგვისტო
იხილეთ აგრეთვე
0806
ჟენტიუ-დი-ორუ
ჟენტიუ-დი-ორუ (Gentio do Ouro) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის ჩრდილო-ცენტრალურ მეზორეგიონს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
გამსი
გამსი (ყოფილი — მაცხუბანი) — სოფელი საქართველოში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში, გუდამაყრის თემში, მდებარეობს მთიულეთის ქედის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კალთის ძირში. მდინარე გუდამაყრის არაგვის მარჯვენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 1440 მეტრზე, დუშეთიდან 54 კილომეტრში.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 20 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კალისტრატე დგებუაძე
კალისტრატე მალაქიას ძე დგებუაძე (დ. 1911, სოფელი ოტობაია, სოხუმის ოკრუგი, რუსეთის იმპერია — გ. 16 თებერვალი, 1943) — საბჭოთა პოლიტიკური და სახელმწიფო და მოღვაწე.
ბიოგრაფია
კონსტანტინე დგებუაძე დაიბადა 1911 წელს სოფელ ოტობაიაში. 1926 წელს დაამთავრა სოფლის შვიდწლედი, 1930 წელს — ზუგდიდის პედაგოგიური ტექნიკუმი.
1935 წელს გაიწვიეს მუშურ-გლეხური წითელი არმიის რიგებში, სადაც მან მიიღო პოლიტიკური მუშაობის გამოცდილება. დემობილიზაციის შემდეგ კალისტრატე დგებუაძე მუშაობდა გალის რაიონის ფიჩორის არასრული საშუალო სკოლის დირექტორად. 1937 წლის ივლისში ის არჩეულ იქნა კომკავშირის გალის რაიკომის მდივნად. იმავე წლის სექტემბერში — საქართველოს ალკკ აფხაზეთის საოლქო კომიტეტის მეორე მდივნად. კალისტრატე დგებუაძე იყო საქართველოს ალკკ აფხაზეთის საოლქო კომიტეტის პლენუმის და საქართველოს ალკკ ცეკას პლენუმის წევრი.
1938 წელს იყო აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს ცენტრალური საარჩევნო კომისიის თავმჯდომარე. 1938 წლის აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს არჩევნებზე რეგისტრირებული იყო აფხაზეთის ასსრ უმაღლესი საბჭოების დეპუტატობის კანდიდატად ქ. სოხუმის №12 პირველი მაისის საარჩევნო ოლქში, რომლის შედეგადაც ის არჩეულ იქნა აფხაზეთის ასსრ-ის I მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატად.
გარდაცივალა მეორე მსოფლიო ომში 1943 წლის 16 თებერვალს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1911 კატეგორია:გარდაცვლილი 16 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1943 კატეგორია:აფხაზეთის ასსრ-ის I მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
სამხრეთი ურალი
სამხრეთი ურალი (Южный Урал) — ურალის მთათა სისტემის სამხრეთი და ყველაზე განიერი ნაწილი რუსეთში. გადაჭიმულია 550 კმ-ზე მდინარე უფის განედური მონაკვეთიდან მდინარე ურალამდე. სიგანე 250 კმ-მდე. მაქსიმალური სიმაღლე 1640,4 მ (მთა იამანთაუ). შუა ურალს ზემოთ საფეხურად არის აღმართული. მის ჩრდილოეთ დაბოლოებას ქმნის მასიური მთა ბრტყელი მწვერვალებით — იურმა. სამხრეთი ურალის სამხრეთი საზღვარია მუღოჯარები.
სამხრეთ ურალის მთები უფრო მაღალია ვიდრე შუა ურალის მეზობელი მთები. მისი ოროგრაფია ხასიათდება მარაოსებრი ფორმით: ჩრდილოეთი ნაწილიდან ქედები იშლებიან სამხრეთისაკენ. ღერძული ნაწილი, ისე როგორც მთელ ურალში, შექმნილია ორი ძირითადი მთაგრეხილით: აღმოსავლეთი და დასავლეთი მთაგრეხილები.
აღმოსავლეთი მთაგრეხილი ურალთაუს ქედთან ერთად წარმოადგენს წყალგამყოფს, დასავლეთზე დაბალია და სიმაღლით 1000 მ აღემატება. დასავლეთი მთაგრეხილი შედგება კიდობანის ფორმის 1200–1600 მ სიმაღლის მთებისაგან. წარმოდგენილია საშუალომთიანი ზიგალგისა და მაშაკის ქედებითა და იამანთაუსა და დიდი ირემელის მასივებით.
აგებულია კვარციტებით, გნაისებით, კრისტალური ფიქლებით. ურალის ამ ნაწილში, ისე, როგორც მთელ ურალში, წარმოდგენილია რელიეფის დანგრეული მყინვარული ფორმები, რომელნიც შეიძლება მივიჩნიოთ ძველი გამყინვარების კვალად. მთების კალთებზე კურუმების მინდვრებია. ყველაზე მაღალი ქედები და ცალკეული მასივები შექმნილია ურალთაუსა და ბაშკირეთის ანტიკლინორიუმებით. ცენტრალური ზოლიდან დასავლეთით და აღმოსავლეთით რელიეფი დაბლდება, ნაწევრდება, მაგრამ მთები ინარჩუნებენ თითქმის მერიდიანულ გაჭიმულობას.
მკაფიოდ არის გამოხატული კალთების ასიმეტრია. მნიშვნელოვნად არის გავრცელებული ეროზიული ფორმები, რომლებიც დაკავშირებულია რელიეფის ტექტონიკურ ფორმებთან. აღმოსავლეთი კალთა, რომელიც შედგება ცალკეული დაბალმთიანი ქედებისაგან და მწვერვალებისაგან, რელიეფში შეესატყვისება ანტიკლინალებსა და ტაგილ-მაგნიტოგორსკის სინკლინორიუმის ინტრუზიულ მასივებს. მას ამ მონაკვეთზე აქვს ყველაზე დიდი განი.
ინტრუზიული მასივების აღმოსავლეთით მდებარეობს იმიერურალის პენეპლენი, რომლის სიმაღლე შეადგენს ზღვის დონიდან 300 მ-ს. იმიერურალის პენეპლენიზებული ვაკე წარმოიქმნა დენუდაციური პროცესების შედეგად აღმოსავლეთ ურალის ანტიკლინორიუმისა და აღმოსავლეთ ურალის სინკლინორიუმის ადგილას. ამიტომ პენეპლენის საფუძველი აგებულია დისლოცირებული ქანებით, რომლებიც გაკვეთილია ფუძე და მჟავე ინტრუზიებით. ზედაპირზე ალაგ-ალაგ განვითარებულია მეზოზოური და კაინოზოური კონტინენტური დანალექები.
მდინარე ბელაიას განედური დინებიდან სამხრეთით ქედები დაბლდება და ზილაირის სინკლინორიუმის, ურალთაუს ანტიკლინორიუმისა და სხვა დანგრეული მსხვილი სტრუქტურების ადგილას ქმნიან სამხრეთ ურალის პენეპლენს: მის ზედაპირს აქვს ბორცვიან-ტალღოვანი ამაღლებული ვაკის სახე, ცალკეული შთენილი მაღლობებით. ვაკე დანაწევრებულია ურალისა და საკმარის მდინარეთა და მათი შენაკადების ღრმა ხეობებით.
კლიმატი მკვეთრად კონტინენტურია. ზამთარი ხანგრძლივია, მკაცრი, ქარბუქებითა და ბურანით; იანვრის საშუალო ტემპერატურა –22°C. ზაფხული ზომიერად თბილია, იცის ჭექა-ქუხილი და თავსხმა; ივლისის საშუალო ტემპერატურა 19°C. ატმოსფერული ნალექების რაოდენობა წელიწადში დასავლეთით 700–800 მმ-დან, აღმოსავლეთით 350 მმ-მდე. თითქმის ყველა მდინარე მიეკუთვნება კასპიის ზღვის აუზს; ჩრდილოეთის ყინულოვან ოკეანეში ჩაედინება მდინარეები უი და მიასი. ბევრია ტბა, განსაკუთრებით აღმოსავლეთ მთისწინეთში. არის კარსტული ტბებიც.
სქოლიო
კატეგორია:ურალის მთები
საპარდიელ-დე-ლა-კანიადა
საპარდიელ-დე-ლა-კანიადა (Zapardiel de la Cañada) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების ავილის პროვინციის ელ-ბარკო-დე-ავილა-პიედრახიტის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 40 კმ². მოსახლეობა — 88 კაცი (2022 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ავილის მუნიციპალიტეტები
ჩაპალა
ჩაპალა (Lago de Chapala) — მექსიკის უდიდესი მტკნარი ტბა. მდებარეობს ხალისკოს შტატში, მიჩოაკანის შტატის საზღვართან, ქალაქ გვადალახარიდან სამხრეთით 45 კმ-ზე, ზღვის დონიდან 1524 მეტრზე. ტბის ფართობია 1100 კმ² და გადაჭიმულია აღმოსავლეთიდან დასავლეთით 80 კილომეტრის სიგრძეზე და 18 კილომეტრზე ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ. ტბა საკმაოდ წყალმარჩხია, საშუალო სიღრმე 7 მეტრია, ხოლო ყველაზე ღრმა ადგილისა — 10,5 მ. აქ მდებარეობს ორი კუნძული. უდიდესია ლოს-ალაკრანესი.
ჩაპალაში ჩაედინება ოთხი მდინარე: ლერმა, სულა, უარაჩა, დუერო და გამოედინება ერთი — სანტიაგო, რომელიც შემდეგ წყნარ ოკეანეს ერთვის.
ტბის წყლის ბოროტად გამოყენებამ, იგი მნიშვნელოვანი საფრთხის, დაშრობის საშიშროებამდე მიიყვანა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მექსიკის ტბები
რაჭის მიწისძვრა
რაჭის მიწისძვრა — 1991 წლის მიწისძვრა რაჭაში (საქართველო).
ისტორია
1991 წლის 29 აპრილს 9 სთ-სა და 12 წუთზე გრინვიჩის დროით მოხდა მიწისძვრა. მიწისძვრის მაგნიტუდა იყო 6.9, ხოლო ინტენსივობა ეპიცენტრში - 9 ბალი. მიწისძვრის ეპიცენტრი რაჭისა და იმერეთის მაღალმთიან სოფლებში მდებარეობდა.
მიწისძვრის ჰიპოცენტრი იყო ღრმაკეროვანი (17 კმ.) მისი ეფექტი დედამიწის ზედაპირზე 8-9 ბალით განისაზღვრა. მიწისძვრამ დააზიანა 46,000 შენობა. მსხვერპლი 114-270 ადამიანი იყო. ზარალი მაშინდელი კურსით 100 მლნ. მანეთს აჭარბებდა. განმეორებითი ბიძგები რამდენიმე თვე მეორდებოდა, მათ შორის ყველაზე ძლიერი 1992 წლის 23 ოქტომბერს, ბარისახოში დაფიქსირდა, მაგნიტუდით 6.4
აფტერშოკები
მიწისძვრას მოჰყვა დიდი რაოდენობით აფთერშოკები. მათგან ზოგიერთი იყო საკმაოდ ძლიერი და დამატებითი ნგრევა და მსხვერპლი გამოიწვია.
რაჭის მიწისძვრიდან წელიწადნახევრის შემდეგ 1992 წლის ოქტომბერში მოხდა ძლიერი მიწისძვრა მაგნიტუდა 6.5, ხოლო ინტენსივობა ეპიცენტრში 8 ბალი იყო. ეპიცენტრი ბარისახოსთან მდებარეობდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:მიწისძვრები საქართველოში
ნოვაია-კაზანკოვკა
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 240 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ მელეუზიდან დაშორებულია 20 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია მელეუზი, რომელიც დაშორებულია 20 კმ-ით.
სქოლიო
კატეგორია:მელეუზის რაიონის სოფლები
Naudedrillia hayesi
Naudedrillia hayesi — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ართურ კლარკი
სერ ართურ ჩარლზ კლარკი (Arthur C. Clarke; დ. 16 დეკემბერი, 1917 — გ. 19 მარტი, 2008) — ბრიტანელი მწერალი. იგი წერდა სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის ნაწარმოებს. მისი ყველაზე ცნობილი წიგნია 2001: კოსმოსური ოდისეა, რომელიც იქცა ამავე სახელწოდების ფილმის პროტოტიპად.
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისელი მწერლები კატეგორია:ართურ კლარკი კატეგორია:XX საუკუნის ინგლისელი რომანისტები კატეგორია:XX საუკუნის ესეისტები კატეგორია:XXI საუკუნის ბრიტანელი რომანისტები კატეგორია:რელიგიის კრიტიკოსები კატეგორია:ინგლისელი ათეისტები კატეგორია:ინგლისელი ესეისტები კატეგორია:ინგლისელი ჰუმანისტები კატეგორია:ინგლისელი გამომგონებლები კატეგორია:ინგლისელი სკეპტიკოსები კატეგორია:ინგლისელი სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის მწერლები კატეგორია:ლგბტ მწერლები კატეგორია:მამაკაცი ესეისტები კატეგორია:ნებულას ჯილდოს მფლობელები კატეგორია:სამეცნიერო ფანტასტიკის დიდების დარბაზის წევრები კატეგორია:XXI საუკუნის ინგლისელი რომანისტები
Lasioglossum aurantiacum
Lasioglossum aurantiacum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1916 წელს.
სქოლიო
aurantiacum
კარლოს დავილა
კარლოს გრეგორიო დავილა ესპინოსა (Carlos Gregorio Dávila Espinoza; დ. 15 სექტემბერი, 1887, ლოს-ანხელესი, ჩილე — გ. 19 ოქტომბერი, 1955, მასაჩუსეტსი, აშშ) — ჩილელი პოლიტიკური მოღვაწე. ჩილეს პრეზიდენტი 1932–1932 წწ.
კარლოს დავილა დაიბადა 1887 წლის 15 სექტემბერს ჩილეს ქალაქ ლოს-ანხელესში. იგი იყო ჩილეს დროებითი პრეზიდენტი 1932 წლის 8 ივლისიდან — 1932 წლის 13 სექტემბრამდე. 1932 წლის 16 ივნისიდან, 1932 წლის 8 ივლისამდე იყო ჩილეს სამთავრობო ხუნტის პრეზიდენტი. ხოლო, 1954 წლიდან — მის გარდაცვალებამდე, 1955 წლის 19 ოქტომბრამდე ამერიკის სახელმწიფოთა ორგანიზაციის გენერალური მდივანი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩილეს პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 15 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1887 კატეგორია:გარდაცვლილი 19 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1955
ერგე
ერგე — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტში, შარაბიძეების თემში. მდებარეობს მდინარეების ჭოროხისა და ჯოჭოსწყლის შესართავთან, ბათუმი-ქედას საავტომობილო გზაზე. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 569 კაცი.
ისტორია
სოფელში აღმოჩენილი ძეგლები ადასტურებენ, რომ ადამიანს აქ გვიანდელი ბრინჯაოს ხანაში უცხოვრია. ფეოდალური ხანის ძეგლთაგან აღსანიშნავია გვიანდელი შუა საუკუნეების ნაციხარი.
სქოლიო
კატეგორია:ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ლას-ნიევესი
ლას-ნიევესი (ოფიციალურად ლას-ნიევესის მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Las Nieves; Bayan ng Las Nieves) ― მეორე კლასის მუნიციპალიტეტი ჩრდილოეთ აგუსანის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 30 240 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 20 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ აგუსანის მუნიციპალიტეტები
ფანასკერტის დარბაზობა
ფანასკერტის დარბაზობა — ქართულ ისტორიოგრაფიაში ამ ტერმინით ცნობილია გაერთიანებული საქართველოს პირველი მეფის ბაგრატ III-ის მიერ სახელმწიფო ხელისუფლების ცენტრალიზაციის განსამტკიცებლად გატარებული ღონისძიება, რომელიც ითვალისწინებდა მეფის ხელისუფლების მოწინააღმდეგეთ უვნებელყოფას. დაახლოებით 1010 წელს, ბაგრატ III-მ ფანასკერტში სანადიმოდ მოიწვია თავისი ნათესავები ბაგრატ არტანუჯელის ძენი სუმბატი და გურგენი. ვერაგულად შეიპყრო ისინი და თმოგვის ციხეში დაამწყვდია, სადაც 1012 წელს გარდაიცვალნენ. მის დროს კლარჯეთის ბაგრატიონთა სხვა მემკვიდრეებიც პატიმრობაში დაიხოცნენ.
Atlantic Records
Atlantic Records (Atlantic Recording Corporation) — ცნობილი აშშ ხმისჩამწერი კომპანია. იგი ცნობილი არის რიტმ-ენდ-ბლუზის, როკ-ენ-როლისა და ჯაზური ჟანრების ჩანაწერების გამოცემით. ამჟამად იგი არის Warner Music Group-ის განშტოება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მუსიკალური ლეიბლები კატეგორია:Atlantic Records Group
გრადუსი (გეომეტრია)
გრადუსი (gradus) — ბრტყელი კუთხეების საზომი ერთეული, მართი კუთხის 1/90 ნაწილი. გრადუსი იყოფა 60 მინუტად, მინუტი — 60 სეკუნდად.
ერთი გრადუსი, ერთი მინუტი და ერთი სეკუნდი ჩაიწერება შემდეგნაირად — 1°, 1′, 1″.
გრადუსი გამოიყენება წრეწირის რკალების გასაზომად (სრული წრეწირი შეადგენს 360°-ს).
ლიტერატურა
კატეგორია:გეომეტრია კატეგორია:ბრტელი კუთხის საზომი ერთეულები
1296
თარიღი უცნობია
*
სუქითის სამების ეკლესია
სუქითის სამების ეკლესია — ეკლესია ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ სუქითში. მდებარეობს სოფლის ჩრდილოეთით დაახლოებით 300-400 მეტრზე, სასაფლაოზე. სტილისტური ნიშნებით თარიღდება IX-X საუკუნეებით.
ეკლესია დარბაზულია (12 X 7 მ), ნაგებია უხეშად დამუშავებული ქვიშაქვით, ლავგარდანი და იმპოსტები სუფთა გათლილი ქვიშაქვისაა. შესასვლელი მხოლოდ ჩრდილოეთით შემორჩა. სავარაუდოა, რომ სამხრეთის კედლის დასავლეთ ნაწილშიც იყო. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე ვიწრო თაღოვანი სარკმელი იყო. მის ორივე მხარეს თითო სწორკუთხა ნიშია. ჩრდილოეთ ნიშის ზემოთ, კედლის სისქეში მცირე სამალავია, რომელიც საკურთხეველთან დაკავშირებულია სწორკუთხა ხვრელობით. აფსიდის სარკმლის ძირის დონემდე გამოყოფილია განსხვავებული წყობით ნაგები ზოლი. კონქი და კამარა (ნაშთები შემორჩენილია ჩრდილოეთ კედელთან) სხმული ყოფილა. დარბაზის გრძივ კედლებზე წყვილი ორსაფეხურიანი პილასტრია. ზედა საფეხურის იმპოსტს კამარის საბჯენი თაღი ეყრდნობა, ხოლო ქვედას - კედლის დეკორატიული თაღები. ეკლესიის კედლები დასრულებული იყო ლავგარდნით, რომლის პროფილი შედგენილია თაროს, ოდნავ შეზნექილი პირისა და ლილვისაგან.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ვილიარ-დე-კორნეხა
ვილიარ-დე-კორნეხა (Villar de Corneja) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების ავილის პროვინციის ელ-ბარკო-დე-ავილა-პიედრახიტის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 7 კმ². მოსახლეობა — 38 კაცი (2022 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ავილის მუნიციპალიტეტები
Naudedrillia mitromorpha
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ტალღური რიცხვი
ფიზიკაში ტალღური რიცხვი არის ტალღური მოძრაობის მახასიათებელი, რომელიც უკუპროპორციულია ტალღის სიგრძის და განიმარტება როგორც
სადაც λ არის ტალღის სიგრძე.
შესაბამისად SI სისტემაში ტალღური რიცხვის ერთეული არის (მ−1).
ტალღურ განტოლებაში
ელექტრომაგნიტური ტალღისთვის სადაც \nu არის ტალღის სიხშირე, vp არის ფაზური სიჩქარე, ω არისკუთხური სიხშირე, E არის ტალღის ენერგია, ħ არის პლანკის მუდმივა, ხოლო c არის სინათლის სიჩქარე ვაკუუმში.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ფიზიკური სიდიდეები
Lasioglossum auratum
Lasioglossum auratum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1900 წელს.
სქოლიო
auratum
დიდებანი
დიდებანი — სოფელი საქართველოში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში, გუდამაყრის თემში, მდებარეობს მთიულეთის ქედის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კალთაზე, გუდამაყრის ხეობაში. ზღვის დონიდან 1420 მეტრზე, დუშეთიდან 55 კილომეტრში.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 9 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბობნევი
ისტორია
1862 წელს, მებატონე ერისთავმა სოფლის გლეხებს ფულადი გადასახადები გაუდიდა და 2000 მანეთი და 45 კაპიკი შეაწერა. გლეხებმა გადასახადების გადახდაზე უარი განაცხადეს და 1863 წლის მაისში აუჯანყდნენ მებატონეს. მმართველობის ადგილობრივი ორგანოების ბრძანებით, სოფელში ეგზეკუცია ჩააყენეს, დაარბიეს გლეხების სახლ-კარი და აიძულეს ისინი დამორჩილებოდნენ მებატონეს.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 156 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბაჰამური დოლარი
ბაჰამური დოლარი (Bahamian dollar) — ფულის ერთეული ბაჰამის კუნძულებზე, მიმოქცევაში შევიდა 1966 წელს. მიმოქცევაში არის მონეტები ნომინალით 1, 5, 10, 15, 25 ცენტი და ბანკნოტები ნომინალით 1, 5, 10, 20, 50 და 100 ბაჰამური დოლარი.
ბანკნოტები
1966 წლს ბაჰამის ხელისუფლებამ გამოუშვა ბანკნოტები ნომინალით ½, 1, 3, 5, 10, 20, 50 და 100 დოლარი. 1974 წელს ბაჰამის ცენტრალურმა ბანკმა თავის თავზე აიღო ვალუტის გამოშვება. მისი პირველ გამოშვებაში არ შედიოდა ½ და 3 დოლარი, მაგრამ 1984 წელს ის ისევ დაიწყო ამ ნომინალის ბანკნოტების გამოშვება.
ბაჰამურმა დოლარმა უკანასკნელი 20 წლის განმავლობაში განიცადა რამდენიმე ცვლილება, მათ შორის შესამჩნევია უკიდურესად ფერადი დიზაინი. ყველა ბანკნოტის გადის დიზაინის ცვლილებას, ბოლო წლებში ვალუტის გაყალბების აღსაკვეთად. აღსანიშნავია, რომ როგორც ამერიკული დოლარი ასევე ბაჰამური დოლარის ყველა ბანკნოტი ერთიდა იმავე ზომისაა.
რამდენიმე წლით ადრე ყველა ბანკნოტზე გამოსახული იყო ელისაბედ IIს პორტრეტი, მაგრამ ახალ ბანკნოტებზე გაჩნდა გარდაცვლილი ბაჰამელი პოლიტიკოსების პორტრეტები. ელისაბედ II-ის პორტრეტი გამოსახულია ½, 10 და 100 ბაჰამურ დოლარზე.
2005 წლის სერია
200პქ 200პქ 50 ბაჰამური ცენტი
200პქ 200პქ 1 ბაჰამური დოლარი
200პქ 200პქ 5 ბაჰამური დოლარი
200პქ 200პქ 10 ბაჰამური დოლარი
200პქ 200პქ 20 ბაჰამური დოლარი
მონეტები
1966 წელს მიმოქცევაში შევიდა მონეტები ნომინალით 1, 5, 10, 15, 25, 50 ცენტი და 1 ბაჰამური დოლარი. 1 ცენტი მოჭრილი იყო ნიკელი-თითბერისგან, 5, 10 და 15 სპილენძისგან, 20 ცენტი ნიკელისგან, 50 ცენტი და 1 დოლარი ვერცხლისგან. 15 ცენტი იყო კვადრატის ფორმის. ვერცხლის მონეტების გამოშვება შეწყდა 1966 წლიდან. 1970 წლს ნიკელი-თითბერის 1 ცენტიანი შეცვალა ბრინჯაომ.
საიუბილეო მონეტები
200პქ 2500 დოლარი 2000 წელი
200პქ 2500 დოლარი 1985 წელი
200პქ 2500 დოლარი 1977 წელი
125პქ 125პქ 100 დოლარ 1978 წელი
წყალქვეშა მთა
წყალქვეშა მთა — ზღვის ფსკერიდან აზიდული იზოლირებული მთა, რომელიც ვერ აღწევს ზღვის დონეს და შესაბამისად არ წარმოქმნის კუნძულს. როგორც წესი ვულკანური წარმოშობისაა. აქვს მკვეთრად გამოყოფილი მწვერვალი და ციცაბო ფერდობები. კონუსური ან გუმბათისებრი მოყვანილობისაა. ოკეანის საგებიდან აზიდულია 1000-4000 მ-მდე. მსოფლიო ოკეანეში არსებობს დაახლოებით 20 ათასი წყალქვეშა მთა. დამახასიათებელია ფორმისა და ზომების სხვადასხვაგვარობა. უკანასკნელ წლებში რამდენიმე აქტიურ წყალქვეშა მთას მიაგნეს ჰავაის კუნძულებთან. ჰორიზონტულ კვეთში წყალქვეშა მთების ფორმა მეტწილად ელიფსურია ან უბრალოდ წაგრძელებული. წყალქვეშა მთებიდან აზიდული ქანების ნიმუშები ძირითადად შედგება მიკროკრისტალური ან მინისებური ოკეანური ბაზალტისაგან. წყალქვეშა მთების მწვერვალი და ფერდობები როგორც წესი, დაფარულია ზღვიური დანალექების ფენით. 1970-იანი წლების ბოლოს წყნარი ოკეანის რუკაზე გამოსახული იყო 10 ათასზე მეტი წყალქვეშა ობიექტი. პრაქტიკულად თითოეული ოკეანოგრაფიული ექსპედიცია პოულობს ახალ წყალქვეშა მთებს. წყალქვეშა მოქმედი ვულკანებიდან აღსანიშნავია ლოიჰი ჰავაის კუნძულებთან. წყალქვეშა მთა საფრთხეს უქმნის გემების უსაფრთხო ნაოსნობას.
ბაჰამური დოლარი
მონეტები
125პქ 125პქ 2 დოლარი 1972 წელი
იხილეთ აგრეთვე
მსოფლიოს ვალუტები
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბრუნვაში არსებული ვალუტები
ლონკომილია
ლონკომილია (Loncomilla) — მდინარე ჩილეში. მდებარეობს მაულეს რეგიონის ლინარესის პროვინციაში. მდინარე მაულეს შენაკადი. იგი წარმოიქმნება მდინარეების პერკელაუკენისა და ლონგავის შეერთების შედეგად. სიგრძე 226 კმ. აუზის ფართობი – 7.573 კმ².
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩილეს მდინარეები
კარსნისხევის არქეოლოგიური ძეგლები
კარსნისხევის არქეოლოგიური ძეგლები — მრავალფენიანი არქეოლოგიური ძეგლი სოფელ კარსანის (მცხეთის მუნიციპალიტეტი) მიდამოებში.
მცირე მასშტაბის გათხრები ჩატარდა 1925 წელს (გიორგი ნიორაძე). 1975 წლიდან მიმდინარეობს სტაციონარული გათხრები (ანდრია აფაქიძე, ვ. ნიკოლაიშვილი).
კარსნისხევი დასახლებული ყოფილა გვიანდელი ბრინჯაოს ხანიდან. გამოვლენილია ამ ხანის სამარხები. კარსნისხევის მარჯვენა ნაპირას აღმოჩნდა ძვ. წ. I საუკუნის — ახ. წ. I საუკუნის კომპლექსური ძეგლი: ხელოსანთა დასახლება, საწარმოო უბანი და სამაროვანი. ნამოსახლარზე გამოვლინდა 3 სამშენებლო ჰორიზონტი. ქვეტეხილითა და ტალახით ნაგები გეგმით მოგრძო, ოთხკუთხა შენობები გადახურული ყოფილა ანტიკური ხანის მცხეთური ბრტყელი და ღარიანი კრამიტით. თიხატკეპნილი იატაკის ცენტრალურ ნაწილში ქვითა და თიხით ნაგები კერები იყო. დიდი რაოდენობითაა მოპოვებული, უმთავრესად, მოწითალოდ გამომწვარი, თხელკეციანი საოჯახო კერამიკული ნაწარმი, ლითონისა და თიხის ქანდაკებანი, ნამოსახლარის აღმოსავლეთით, დაახლოებით 60 მ-ზე, აღმოჩნდა საწარმოო უბანბი. გამოვლინდა თიხის ჭურჭლის გამოსაწვავი ალიზის ორსართულიანი ქურები და მასთან დაკავშირებულ ნაგებობათა ნაშთები. ნამოსახლარის მახლობლად გამოვლინდა I-III საუკუნეების სამაროვანი. ძირითადად გაითხარა კრამიტსამარხები, აგრეთვე ორმოსამარხები (მ. შ. ხის ძელებით გადახურულიც). კრამიტისამარხები ბრტყელი და ღარიანი კრამიტითაა ნაგები. გადახურვა ორფერდაა. ზოგს იატაკიც კრამიტისა ჰქონდა. სამარხებში აღმოჩნდა ჭურჭელი, სამკაული, რომაული და პართული მონეტები და სხვა.
1925 წელს კარსნისხევის ბოლოში გათხარეს IV—V საუკუნეების სამაროვანი. ქვიშაქვის დიდი ქვებით ნაგები ქვაყუთები ბანურად იყო გადახურული. სამარხებში აღმოჩნდა სამკაული და ჩაცმულობასთან დაკავშირებული ნივთები.
კარნისხევის სათავესთან მიწის ხედაპირზე შეინიშნება შუა ფეოდალური ხანის ნასოფლარი და პატარა ეკლესიები. იქვე, ხეობის მარჯვენა ნაპირას, დადასტურდა მინის საწარმოს ნაშთები.
ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ვილიანუევა-დელ-კამპილიო
ვილიანუევა-დელ-კამპილიო (Villanueva del Campillo) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების ავილის პროვინციის ელ-ბარკო-დე-ავილა-პიედრახიტის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 46 კმ². მოსახლეობა — 110 კაცი (2022 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ავილის მუნიციპალიტეტები
მათეოს ურჰაეცი
მათეოს ურჰაეცი, მათე ურჰაელი, ედესელი, (სომხ. Մատթէոս Ուռհայեցի) XII საუკუნის I ნახევრის სომეხი ისტორიკოსი. ცხოვრობდა ქ. ედესაში (ახლანდელი ქ. ურფა, თურქეთი). მის ნაშრომში „ჟამთააღმწერლობა“ გადმოცემულია 952-1136 წლების ისტორიული მოვლენები (შემდეგ თხზულების წერა გააგრძელა სომეხმა ისტორიკოსმა გრიგოლ ხუცესმა და მოვლენათა თხრობა 1162 წლამდე მიიყვანა).
მათეოს ურჰაეცის ნაშრომი სომხეთის ისტორიის გარდა შეიცავს ცნობებს ახლო აღმოსავლეთსა და, კერძოდ, საქართველოზე. მათეოს ურჰაეცი იმ სომეხ ისტორიკოსთა ჯგუფს განეკუთვნებოდა, რომლებიც ერთიანი ქართული მონარქიის დახმარებით ფიქრობდნენ სომხეთის სახელმწიფოს აღდგენას. „ჟამთააღმწერლობა“ ფართოდაა გამოყენებული ქართულ ისტორიოგრაფიაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:სომეხი ისტორიკოსები
აჩიბუენო
მინი|250პქ|[[მაულე (რეგიონი)|მაულეს რეგიონის მდინარეები]] მინი|250პქ|აჩიბუენო აჩიბუენო (Achibueno) — მდინარე ჩილეში. მდებარეობს მაულეს რეგიონის ლინარესის პროვინციაში. მდინარე ლონკომილიის შენაკადი.