cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკა
განათლება
განათლების სფეროს მცირე ბიუჯეტმა და ხელფასების დავალიანებამ გამოიწვია მასწავლებლების უკმარისობა და უდედმამო ბავშვების რაოდენობის ზრდა. ეროვნული ბიუჯეტიდან განათლებაზე გამოყოფილია წილი, რომელიც ტრადიციულად შეადგენს 12 %-ზე ნაკლებს და 18 %-მდე გაიზარდა 1990-იანი წლების ბოლოს. ხელისუფლების აზრით, ეს 2010 წლისათვის გამოიწვევს ბიუჯეტის შემდგომ გაზრდას 25 %-მდე.
15-24 წლის ასაკის მამაკაცებს შორის განათლების დონე შეადგენს 72,3 %-ს, იმავე ასაკის ქალებს შორის განათლების დონე შეადგენს 59,1 %-ს.
ქვეყნის დედაქალაქში მდებარე ბანგის უნივერსიტეტი, რომელიც მოიცავს სამედიცინო სკოლას და EUCLID-ის უნივერსიტეტს, და ბანგის საერთაშორისო უნივერსიტეტი უმაღლესი განათლების ორი დაწესებულებაა ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკაში.
ჯანდაცვა
ქვეყნის მნიშვნელოვანი საავადმყოფოები მდებარეობენ დედაქალაქ ბანგის რაიონში. როგორც ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის წევრი, ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკა ვაქცინაციისათვის იღებს დახმარებას, როგორც 2014 წელს წითელისს ეპიდემიის აღმოფხვრის დროს. 2007 წლის მონაცემებით სიცოცხლის საშუალო ხანგრძლივობამ ქალებისათვის შეადგინა 48,2 წელი, ხოლო მამაკაცებისათვის 45,1 წელი.
ქვეყანაში ქალების ჯანდაცვის მდგომარეობა საკმაოდ დაბალია. 2010 წლის მდგომარეობით ქვეყანა მეოთხე ადგილზე დგას დედათა სიკვდილიანობის მიხედვით მსოფლიოში. 2014 წლის შეფასებით შობადობის ჯამური მაჩვენებელი შეადგენდა 4,46 ბავშვს ერთ ქალზე. ქალების დაახლოებით 25 % განიცდის ქალთა წინადაცვეთას. ქვეყანაში მშობიარობის დროს ბევრი ქალი იყენებს ბებიაქალების ტრადიციულ მეთოდს, რომლებსაც პროფესიონალიზმი ან საერთოდ არ გააჩნიათ, ან აქვთ საკმაოდ მცირე დონე.
მალარია ქვეყანაში სიკვდილიანობის ერთ-ერთი მთავარი მიზეზია. 2009 წლის ჯამური მონაცემებით შიდსის დაავადების გავრცელების მაჩვენებელი შეადგენს მოზრდილი მოსახლეობის (15-49 წელი) დაახლოებით 4,7 %-ს. 2006 წელს ჯანდაცვაზე სახელმწიფო ხარჯებმა ერთ სულ ადამიანზე შეადგინა US$20, ხოლო სახელმწიფო ხარჯების მთლიანმა მოცულობამ 10,9 %. 2009 წელს ქვეყანაში 20 000 ადამიანზე მოდიოდა მხოლოდ ერთი ექიმი.
მასმედია
ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკაში მასმედია კონტროლდება ხელისუფლების მიერ. სატელეფონო კავშირით ქვეყნის დედაქალაქი ბანგი ხელოვნური თანამგზავრის მეშვეობით დაკავშირებულია საფრანგეთთან, გაერთიანებულ სამეფოსთან, აშშ-სთან და საბერძნეთთან. ქვეყანა პარიზთან დაკავშირებულია რადიოსატელეფონო, სატელეგრაფო და ტელექსის საშუალებებით. 2003 წელს აღირიცხებოდა დაახლოებით ორი ტელეფონის ნომერი ყოველ 1000 ადამიანზე; ტელეფონის დადგმის რიგში იდგა დაახლოებით 1200 ადამიანი. ამავე წელს აღირიცხებოდა დაახლოებით 10 მობილური ტელეფონი ყოველ 1000 ადამიანზე.
სატელევიზიო მაუწყებლობას აკონტროლებს სახელმწიფო და იგი იმართება ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის რადიო–ტელევიზიის (Radio–Télévision Centrafrique) მიერ. სატელევიზიო გადაცემების მიღება მხოლოდ დედაქალაქ ბანგიშია შესაძლებელი. მაუწყებლობა მიმდინარეობს სანგოს და ფრანგულ ენებზე. 2002 წელს მაუწყებლობდა ხუთი FM და ერთი AM რადიოსადგური, ასევე ერთი ტელესადგური.
ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის რადიოს აკონტროლებს სახელმწიფო. Radio Notre Dame მაუწყებლობს რომის კათოლიკური ეკლესიის, ხოლო Radio Ndeke Luka გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის დახმარებით. 2003 წელს ყოველ 1000 ადამიანზე აღირიცხებოდა დაახლოებით 80 რადიოსადგური და 6 ტელესადგური. ამავე წელს გაჩნდა ორი პერსონალური კომპიუტერი ყოველ 1000 ადამიანზე და ერთი ადამიანი ყოველი 1000-დან ჩართული იყო ინტერნეტში.
ქვეყანაში პირველი ყოველდღიური გაზეთი — E Le Songo — დაიბეჭდა 1986 წელს, რომელსაც დღეისათვის სახელმწიფო აკონტროლებს. 1995 წელს მისი ბრუნვა იყო 2000. Centrafrique Presse ხელისუფლებამ შექმნა 2001 წელს და გამოხატავს მმართველი MLPC-ის თვალსაზრისს. Echo de CentrAfrique — კერძო ყოველდღიური გაზეთია, მაგრამ სავარაუდოდ იგი დაკავშირებულია მმართველ პარტიასთან.
Le Citoyen, Be Afrika, და Le Democrate ყველაზე უფრო ფართედ საკითხავი გაზეთებია; ასევე იბეჭდება ბევრი კერძო გაზეთი, მაგრამ არაყოველდღიურად. ოფიციალური ახალი ამბების სააგენტოა — Agence Centrafricaine de Presse (ACAP), რომლის ბიულეტენები ეპიზოდურად ჩნდება.
კონსტიტუციაში გათვალისწინებულია სიტყვის და აზრის გამოხატვის თავისუფლება. 2000 წელს პრეზიდენტმა დაითხოვა მაუწყებლობის უმაღლესი საბჭო, რომელიც შექმნილი იყო მასმედიის რეგულირებისათვის. მაგრამ ხელისუფლება დღემდე აკონტროლებს მასმედიას და მის შინაარსს.
სამზარეულო
ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის სამზარეულო მოიცავს ქვეყნის კულინარიულ ტრადიციებს, წეს-ჩვეულებებს, ინგრედიენტებს და საკვებ პროდუქტებს. ქვეყნის ადგილობრივი სასოფლო-სამეურნეო ნაწარმი შედგება ისეთი პროდუქტებისაგან, როგორებიცაა ფეტვი, სორგო, ბანანი, იამსი, ბამი, ხახვი, ნიორი, ისპანახი, ბრინჯი და პალმის ზეთი. ქვეყანაში ასევე მოჰყავთ ამერიკიდან იმპორტირებული მარცვლეული კულტურები: სიმინდი, მანიჰოტი (კასავა), არაქისი, წიწაკა, ბატატი და პომიდორი. დამატებით იწარმოება შემდეგი პროდუქტები: ხახვი, ნიორი, წიწაკა და არაქისი.
ქვეყანაში ხორცი ზოგჯერ დეფიციტურია, თუმცა თევზი გამოიყენება სხვადასხვა საკვებში. ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის სამზარეულოს საერთო ასორტიმენტია ქათამი და თხა. ქვეყანაში ასევე ნადირობენ გარეულ ცხოველებზე, განსაკუთრებით სოფლებთან ახლოს და მშრალ სეზონში ბალახის წვის დროს. კვების ძირითად პროდუქტებს მიეკუთვნება: ხორბალი, ბრინჯი, შირბახტი და სორგო. ასევე გამოიყენება მრავალფეროვანი ბოსტნეული კულტურები და სოუსი.
გზისპირა სავაჭრო ჯიხურებში ჰყიდიან ისეთ პროდუქტებს, როგორებიცაა ნამცხვრები და მაკარა (შემწვარი პური), ბუტერბროდები, ცეცხლზე შემწვარი ხორცი. დედაქალაქ ბანგის ბაზრებში ჰყიდიან ტყის პროდუქტებს. რესტორნებში ძირითადად უცხოელები დადიან. ფართოდ გამოიყენება ველური გორგლები, ფოთლები, სოკოები. სხვადასხვა საკვებში ასევე ხშირად იყენებენ პალმის ზეთს.
დედაქალაქ ბანგში არსებობს დასავლური საკვები და სასტუმრო-რესტორნები. სპირტიანი სასმელების მიღების ლეგალური ასაკი შეადგენს 18 წელს. მუსლიმებს ალკოჰოლის მიღება აკრძალული აქვთ. K-Cinq-ის რაიონი ცნობილია იაფი ტრადიციული საკვებიანი თავისი მცირე რესტორნებით.
მუსიკა
ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის მუსიკა მოიცავს ბევრ სხვადასხვა ფორმას. დასავლური როკი და პოპ-მუსიკა, ასევე აფრობიტი, soukous და სხვა ჟანრები პოპულარულები გახდნენ მთელ ქვეყანაში. ქვეყანაში ერთ-ერთი პოპულარული ინსტრუმენტია მბირა.
პიგმეებს აქვთ რთული ხალხური მუსიკალური ტრადიციები. პოლიფონია და კონტრაპუნქტი საერთო კომპონენტებია, ასევე მრავალფეროვანია რიტმული სტრუქტურები. საყვირი ბანდას ხალხის მუსიკის საფუძველია და ამ ხალხის განსახლების არეალის ფარგლებს გარეთ გააჩნია გარკვეული პოპულარობა მისი ჯაზური სტრუქტურის გამო. მბაკას ხალხი იყენებს განსაკუთრებულ ინსტრუმენტს, რომელსაც ჰქვია მბელა და რომელსაც გააჩნია თაღოვანი ფორმა და ორ ბოლოს შორის დაჭიმული სიმები. მბელას მსგავსი სხვა ინსტრუმენტები ზოგჯერ ითვლება სიმებიანი საკრავების უძველეს წინაპრებად.
ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის სახელმწიფო ჰიმნია „აღორძინება“. ეს სიმღერა, რომელიც იყო ქვეყნის ჰიმნი 1960-იანი წლებიდან, დაიწერა ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის პირველი პრეზიდენტის (როდესაც ის იყო ავტონომია საფრანგეთის თანამეგობრობაში) ბარტელემი ბოგანდას (სიტყვები) და ჰერბერტ პეპერის, ვინც ასევე შექმნა მელოდია სენეგალის ეროვნული ჰიმნისთვის, მიერ.
ცენტრალურ აფრიკის რესპუბლიკაში პოპულარული მუსიკა წარმოქმნილია კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ან აფრიკის სხვა ადგილების მუსიკისაგან; თუმცა ასევე გავრცელებულია ლათინოამერიკული, ევროპული და ამერიკული პოპი და ჩვეულებრივი, როგორებიცაა ჯაზი და როკ-ენ-როლი.
ხალხური მუსიკა
ბანდას ხალხი ქმნიდა ზოგიერთ თანამედროვე პოპულარულ მუსიკას, ჯაზური მუსიკის საფუძველზე საყვირების დახმარებით, რომელიც იუნესკომ აღიარა „ჩვენი საუკუნის ერთ-ერთ უდიდეს მუსიკალურ აღმოჩენად“. ბანდას ხალხის ხალხური მუსიკა მოიცავს თავისებურ საყვირ ონგოს, გაკეთებულს მერქანისაგან ან ანტილოპის რქისაგან. ონგო გამოიყენება წეს-ჩვეულებებში და რიტუალებში, მათ შორის მოზარდთა ინიციაციის წეს-ჩვეულებების დროს, ხოლო პოლიფონიურ ასამბლებში გამოიყენება 18 საყვირი.
ფორმალურად პიგმეების მუსიკა სულ შედგება ოთხი ნაწილისგან და შეიძლება ჩაითვალოს როგორც, „ოსტინატო ვარიაციებით“, ან ჰგავს პასაკალიას, რადგანაც ის ციკლურია. სინამდვილეში ის დაფუძნებულია ერთნაირი სიგრძის პერიოდების გამეორებაზე, რომელთაგან თითოეულს მომღერალი გამოჰყოფს სხვადასხვა რითმული საშუალებების გამოყენებით, რომელიც დამახასიათებელია სხვადასხვა რეპერტუარებისათვის და სიმღერებისთვის. მუსიკალური ეთნოგრაფიის და ეთნომათემატიკის ეს საინტერესო შემთხვევა ქმნის არა მარტო განმეორადობის პერიოდის ანალოგიურ დეტალურ ზედაპირს და უსასრულო ვარიაციებს, არამედ მუსიკალურ ნაწარმოებს. როგორც ბალის კუნძულის ზოგიერთი გამელანი, ეს მოდელები ემყარება სუპერ-ნიმუშებს, რომლებიც არასოდეს ყოფილა ცნობილი. პიგმეებმა თვითონ არასდროს არ იციან და არ იგონებენ საკუთარი მუსიკის თეორიულ სტრუქტურას, მაგრამ სწავლობენ მუსიკის შექმნას.
პიგმეების სტილი მოიცავს liquindi-ს, ანუ წყლის ბარაბნებს და ინსტრუმენტებს, როგორებიცაა bow harp (ieta), ngombi (harp zither) და limbindi (სიმებიანი მუსიკალური მშვილდი) (Abram).
სპორტი
კალათბურთი ქვეყანაში ყველაზე პოპულარული სპორტის სახეობაა და კარგი საშუალებაა მოსახლეობის გასაერთიანებლად. ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის ეროვნულმა საკალათბურთო ნაკრებმა ორჯერ გაიმარჯვა აფრიკის საკალათბურთო ჩემპიონატში და გახდა პირველი აფრიკული ნაკრები, რომელმაც მონაწილეობა მიიღო ფიბა-ს მსოფლიო ჩემპიონატში.
ქვეყანაში ასევე არსებობს ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები, რომელიც შედის ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის ფეხბურთის ფედერაციაში და საშინაო მატჩებს ატარებს ბარტელემი ბოგანდას სტადიონზე.
სქოლიო
კატეგორია:აფრიკის ქვეყნები კატეგორია:ფრანგულენოვანი ქვეყნები კატეგორია:გაეროს წევრი სახელმწიფოები კატეგორია:ზღვაზე გასასვლელის არმქონე სახელმწიფოები
სინდიეთი
სინდიეთი — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტში, მაჭახელის თემში. მდებარეობს მდინარე მაჭახლისწყლის ნაპირზე, ზღვის დონიდან 340 მ სიმაღლეზე. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 162 კაცი.
სქოლიო
კატეგორია:ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ივანე II მხარგრძელი
ივანე II მხარგრძელი — საქართველოს დიდებული XIII საუკუნის 50-60-იან წლებში, მანდატურთუხუცესი. მანდატურთუხუცეს შანშე მხარგრძელის ძე. მისი ბრძანება კოშელი გლეხების გადასახადისაგან გათავისუფლების შესახებ ამოკვეთილია კოშის ეკლესიის (ერევნის ახლოს) კედელზე.
გენეალოგიური ხე
მხარგრძელთა გენეალოგია
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი დიდი ფეოდალები
მეზოკეფალია
მეზოკეფალია - ( <ბერძ.: mesos - საშუალო, შუალედური და  kefale - თავი) — ადამიანის თავის ფორმა. დამახასიათებელია თავის მაჩვენებლის საშუალო ზომები. როცა თავის განივი და სიგრძივი დიამეტრის პროცენტული შეფარდება მერყეობს 76,0-დან 80,9-დე. მრგვალთავიანობა.
ასლი ერდოღანი
ასლი ერდოღანი (Aslı Erdoğan; დ. 8 მარტი 1967, სტამბოლი, თურქეთი) — თურქი მწერალი, ადამიანის უფლებათა დამცველი, გაზეთ „Özgür Gündem“-ის მიმომხილველი და გაზეთ „Radikal“-ის ყოფილი მიმომხილველი. მისი მეორე რომანი გამოიცა ინგლისურად.
მეზოკეფალია
ლიტერატურა
კატეგორია:ადამიანის სხეული
ასლი ერდოღანი
ადრეული წლები
დაიბადა სტამბოლში, 1983 წელს დაამთავრა სტამბოლის რობერტის კოლეჯი და 1988 წელს ბოსფორის უნივერსიტეტის კომპიუტერული ინჟინერიის ფაკულტეტი. 1991-1993 წლებში მუშაობდა CERN-ში, როგორც ელემენტარული ნაწილაკების ფიზიკოსი, ხოლო მისი კვლევის შედეგად, ბოსფორის უნივერსიტეტში მიიღო ფიზიკოსის მაგისტრის ხარისხი. მას შემდეგ დაიწყო კვლევის ჩატარება რიო-დე-ჟანეიროში, ფიზიკის დოქტორის ხარისხის მისაღებად, ხოლო შემდეგ, 1996 წელს დაბრუნდა თურქეთში, რომ გახდეს სრულყოფილი მწერალი.
მწერალი
მისი პირველი მოთხრობა „საბოლოო გამოსამშვიდებელი ნოტა“, 1990 წელს „იუნუს ნადის“ კონკუსში მესამე ადგილი მოიპოვა. მისი პირველი რომანი, „Kabuk Adam“ (ქერქის კაცი) 1994 წელს გამოიცა, რასაც 1996 წელს „Mucizevi Mandarin“ (სასწაულებრივი მანდარინი) მოყვა, რომელიც ერთმანეთთან დაკავშირებული მოკლე მოთხრობების სერიაა. მისმა მოკლე მოთხრობამ „ხის ჩიტები“, 1997 წელს Deutsche Welle-ის პრიზი მიიღო, ხოლო მისი მეორე რომანი, „Kırmızı Pelerinli Kent“ (წითელ მოსასხამიანი ქალაქი), მიიღო უამრავი პრიზი საზღვარგარეთ და გამოიცა ინგლისურ ენაზეც.
1998-2000 წლებში, ერდოღანი PEN International-ზე „ციხეში მყოფი მწერლების“ კომიტეტში, თურქეთის წარმომადგენელი იყო. ასევე დაწერა სტატია სათაურით „სხვები“, რომელიც თურქულ გაზეთ „რადიკალში“ დაიბეჭდა, მოგვიანებით ამ სტატიების შეკრებით, გამოსცა წიგნი სახელად „Bir Yolculuk Ne Zaman Biter“ (ერთი მოგზაურობა როდის დასრულდება) და 2004 წელს გამოიცა M.E.E.T-ის ჟურნალში.
იგი ბევრს მოგზაურობს და დაინტერესებულია ამერიკის ადგილობრივი მოსახლეობის ანთროპოლოგიით და კულტურით.
2011 წლის დეკემბრიდან 2012 წლის მაისამდე, „Literaturhaus Zürich“-ისა და PWG Foundation-ის მოწვევით, ერდოღანი ციურიხის „მწერალთა რეზიდენციაში“ იყო.
2016 წელს იყო მწერალი რეზიდენტი ICORN-ისთვის კრაკოვში. მას შემდეგ, რაც თურქეთში დაბრუნდა, მან განაგრძო პრო-ქურთული გაზეთისთვის „Özgür Gündem“-ისთვის წერა.
დაკავება
2016 წლის 16 აგვისტოს, ასლი ერდოღანი „Özgür Gündem“-ში საპოლიციო რეიდის დროს დააპატიმრეს. 2016 წლის 17 აგვისტოს, მას გაზეთის მრჩეველთა საბჭოს წევრობისთის ბრალი წაუყენეს. 20 აგვისტოს, დააპატიმრეს და წინასწარ პატიმრობაში ჩასვეს. „Özgür Gündem“-მა სწრაფად შეცვალა სახელი და გახდა „Özgürlükçü Demokrasi“ („თავისუფალი დემოკრატია“), რომელშიც გამოდიოდა ყოველდღიური სვეტი სახელად „ასლის მეგობრები“.
სქოლიო
კატეგორია:თურქი მწერლები კატეგორია:თურქი მწერალი ქალები
თამაზ ბაძაღუა
თამაზ ბაძაღუა (დ. 1959, ნახუნავო, ახლანდელი მარტვილის მუნიციპალიტეტი — გ. 5 ნოემბერი, 1987, სამტრედიის მიდამოები) — ქართველი დრამატურგი, პოეტი.
დაიბადა უძველეს სოფელ ნახუნავოში, გეგეჭკორის რაიონი, პედაგოგების პოლიკარპე და თალიკო ბაძაღუების ოჯახში. ჰყავდა ორი და - დოდო და ლეილა.
1975 წელს დაამთავრა ნახუნავოს სკოლა და ამავე წელს ჩააბარა მისაღები გამოცდები თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიურ ფაკულტეტზე. პირველი სამეცნიერო ნაშრომი I კურსის სტუდენტმა წარმოადგინა სტუდენტთა 38 სამეცნიერო კონფერენციაზე „პერსონოლოგიური ანალოგია“. II კურსის სტუდენტმა 1977 წელს ისევ სტუდენტთა 39-ე სამეცნიერო კონფერენციაზე წაიკითხა ნაშრომი: „მისტიკური სილამაზის გამოსახვა იოანე მტბევარის საგალობლებში“, ხელმძღვანელი იყო გ. ფარულავა. 1980 წელს თამაზმა დაამთავრა უნივერსიტეტი, დაწერა სადიპლომო ნაშრომი ოთარ ჭილაძის რომანზე „გზაზე ერთი კაცი მიდიოდა“, ამავე წელს დაიწყო მუშაობა მხატვრული თარგმანის მთავარ სარედაქციო კოლეგიაში. 23 წლისამ 1982 წელს გამოსცა პირველი წიგნი „მესამე ზარი“ ოჯახიც დროულად, ახალგაზრდამ შექმნა.
1985 წელს გამომცემლობა „განათლებამ“ დასტამბა მის მიერ თარგმნილი ჯაკომო ლეოპარდის ლექსები. თარგმნა პიერ პაოლო პაზოლინის, მიქელანჯელო ბუონაროტის, გიიომ აპოლინერის, რაინერ მარია რილკეს ლექსები. თამაზი მუშაობდა დრამატურგიაშიც. ის იყო ახალგაზრდა დრამატურგთა ბიჭინთვის სემინარის უცვლელი წევრი. მისი პიესები იდგმებოდა რუსთავის, თბილისის სანდრო ახმეტელის სახელობის, ერთი მსახიობის თეატრებში. მისი პირველი პიესა იყო „იფიგენია“ ხოლო „ბოლო ღამე და თუთიყუში“ 2001 წელს ერთი მსახიობის თეატრში დაიდგა მისი პიესა „ღამე და თუთიყუში“, მსახიობ დუტა სხირტლაძის შესრულებით. თამაზის პიესები „რეკვიემი ვერცხლის ქორწილისათვის“, „ღუზა ჩაუშვი“, ანგელოზო", „ძველი როიალი“ წარმატებით იდგმებოდა თეატრების სცენაზე. პროზაშიც სცადა ბედი 1982 წელს „ცისკრის ბიბლიოთეკის“  3-4 ნომერში გამოქვეყნდა მისი მოთხრობა „დღე“
1987 წლის 5 ნოემბერს პოეტი და დრამატურგი თამაზ ბაძაღუა ოჯახთან ერთად ტრაგიკულად დაიღუპა ავტოკატასტროფაში.
2011 წლის 22 იანვარს საქართველოს საპატრიარქოსთან არსებული ახალგაზრდობის სულიერი და ინტელექტუალური განვითარების ცენტრის დარბაზში პოეტისა და დრამატურგის ხსოვნისადმი მიძღვნილი საღამო გაიმართა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი დრამატურგები კატეგორია:ქართველი პოეტები კატეგორია:დაბადებული 1959 კატეგორია:გარდაცვლილი 1987 კატეგორია:მარტვილის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ფრედერიკსბერგი
thumb|[[ფრედერიკსბერგის სასახლე]] ფრიდერიკსბერგი (Frederiksberg) — ქალაქი კუნძულ ზელანდიაზე, დანიაში. ფრედერიკსბერგი კოპენჰაგენის ნაწილად მიიჩნევა. 2009 წლის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 95 029 ადამიანს შეადგენს და ამ მხრივ ფრედერიკსბერგი დანიის სიდიდით მეხუთე ქალაქია კოპენჰაგენის, ორჰუსის, ოდენსესა და ოლბორგის შემდეგ.
ფრედერიკსბერგი იგივე სახელწოდების მუნიციპალიტეტის მთავარი ცენტრია, სადაც მუნიციპალური საბჭოა განლაგებული.
ფრედერიკსბერგი კოპენჰაგენის მუნიციპალურ ანკლავშია მოქცეული. თუმცა იგი კოპენჰაგენის დასავლეთით იყო განლაგებული, პატარ-პატარა მუნიციპალიტეტების გაჩენამ 1901 წელს დედაქალაქს მიაჯაჭვა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დანიის ქალაქები
აბრეშუმის ჭია
მარჯვნივ|მინი|[[თუთის აბრეშუმხვევია 30 დღის ასაკში]] აბრეშუმის ჭია — თუთის აბრეშუმხვევიას (აბრეშუმის პეპლის) ლარვა (მატლი). ზრდის დასრულებამდე აბრეშუმის ჭია 4-ჯერ იცვლია კანს, აქვს 5 ასაკი. გამოჩეკიდან ზრდის დასრულებამდე წონაში 10000-ჯერ მატულობს, სიგრძეში — 20-ჯერ (4 მმ-იდან 80 მმ-მდე). თუთის აბრეშუმხვევიას განვითარების ციკლში მხოლოდ აბრეშუმის ჭია იღებს საკვებს. ლარვის ფაზა 28-35 დღეს გრძელდება. ამ ვადის შემცირება შეიძლება კვებისა და ტემპერატურის საგანგებო რეჟიმის შექმნით.
აბრეშუმის ჭიის გამოკვება
აბრეშუმის ჭიის გამოკვება ხდება სპეციალურ საჭიეში ან დროებით გამოყოფილ შენობაში. გამოკვებას წინ უძღვის სპეციალურ შენობაში, ინკუბატორში, გრენის გამოცოცხლება. ინკუბატორიდან აბრეშუმის ჭია საჭიეში გადაჰყავთ და საგანგებო თაროებზე — ლასტებზე ათავსებენ. გამოკვება 28-35 დღეს გრძელდება, განსაკუთრებული ყურადღება ექცევა ჭიის პირველ სამ ასაკს. პირველი ორი ასაკის ჭიას კვებავენ ინკუბატორთან არსებულ დამხმარე შენობაში, სადაც სათანადო პირობებია შექმნილი. ამის შემდეგ ჭიას მეაბრეშუმეებს ურიგებენ. გამოკვების ხანგრძლივობა საგანგებო კვებისა და ტემპერატურის რეჟიმის პირობებში შეიძლება 21-22 დღემდე დავიყვანოთ. სანაშენე გამოკვებისათვის რეკომენდირებულია ტემპერატურისა და ჰაერის შეფარდებითი ტენიანობის შემდეგი რეჟიმი: I-III ასაკში 25-26°C და 65-75%, IV-V ასაკში 22-23°C და 65-75%, ხოლო პარკის ახვევის დროს 24-25°C და 60-70%. სანაშენე გამოკვების ხანგრძლივობა 26-30 დღეა. გამოკვების განმსაზღვრელი ერთ-ერთი ძირითადი ფაქტორია საკვები, მისი რაოდენობა და ხარისხი. ერთი კოლოფი აბრეშუმის ჭიის გამოსაკვებად საჭიროა 1000 კგ-მდე თუთის ფოთოლი: I ასაკში 10კგ-მდე, II — 20 კგ-მდე, III — 70 კგ-მდე, IV — 180 კგ-მდე, V — 720 კგ-მდე. ფოთოლს მეტწილად საღამოს იმარაგებენ და გრილად ინახავენ. პირველი ორი ასაკის ჭიისათვის საჭიროა ცილით მდიდარი ყლორტის ნორჩი ფოთოლი. I-II ასაკის ჭიას დაჭრილ ფოთოს აძლევენ, III ასაკისას — წვრილ ყლორტს, IV ასაკისას — ყლორტსა და შეფოთლილ პატარა ტოტს, V ასაკისას — შეფოთლილ ტოტს. პირველი სამი ასაკის ჭიას დღე-ღამეში 10-12-ჯერ კვებავენ (აქედან 1-4-ჯერ ღამით), IV ასაკისას — 6-8-ჯერ, V ასაკისას — 4-5-ჯერ. გამოსაკვებ თაროზე გროვდება ნაძირი: საკვების ნარჩენები, ექსკრემენტი და დაღუპული ჭია. I ასაკში ჭიას ნაძირს არ აცლიან, II ასაკში 2-ჯერ აცლიან, III ასაკიდან კი — ყოველ მესამე დღეს. ნაძირის გამოსუფთავებისას ნახვრეტებიან გადასაყვან ქაღალდს იყენებენ. გამოკვების დროა ადრე გაზაფხული, ზაფხული და შემოდგომა.
ნარიან-მარი
ნარიან-მარი (ნენ. Няръяна мар — წითელი ქალაქი) — ქალაქი 1935 წლიდან; ნენთა ავტონომიური ოკრუგის ადმინისტრაციული ცენტრი; რუსეთი.
აბრეშუმის ჭია
ლიტერატურა
კატეგორია:მეაბრეშუმეობა
ნარიან-მარი
მდებარეობს პოლარული წრის იქით.
მოსახლეობა — 19,3 ათ. ად. (2008).
ქალაქი მდინარე პეჩორას ქვემოთში მდებარეობს, ბარენცის ზღვიდან 100 კილომეტრში.
უახლოესი სარკინიგზო სადგური — უსინსკი, მდებარეობს 376 კმ. ზამთრის გზაზე.
ეკონომიკა
გაზსადენი ვასილკოვოს საბადოდან, საბოლოო პუნქტი ნარიან-მარი.
კლიმატი
ჰავა სუბტროპიკულია, ზომიერად კონტინენტური. ქალაქი მუდმივი გამყინვარების ზონაში მდებარეობს, დეკემბერ-იანვარში პოლარული ღამეებია. ზამთარი პოლარული განედების კვალობაზე საკმაოდ რბილია ბარენცის ზღვის გამო, მაგრამ, გაზაფხული და შემოდგომა ხანგრძლივია და ცივი, ხოლო ზაფხული გრილია. დღე-ღამური ტემპერატურა ნულს მხოლოდ მაისში სცილდება და ოქტომბრის პირველ რიცხვებამდე ასე რჩება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნენთა ავტონომიური ოკრუგის ქალაქები
ნოზემატოზი
ფუტკრის ნოზემატოზი, ფუტკრის ოჯახის ინვაზიური დაავადება, რომელსაც იწვევს ნოზემას გვარის ერთუჯრედიანი პარაზიტი. აზიანებს უმთავრესად შუა ნაწლავის ეპითელიუმის უჯრედებსა და მალპიგის მილებს. ინვაზიის გამომწვევი გადააქვს დაავადებულ ფუტკარს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ცხოველთა დაავადებები კატეგორია:მეფუტკრეობა
წალკის წყალსაცავი
წალკის წყალსაცავი — სარკის ფართობით საქართველოს უდიდესი წყალსაცავი, წალკის მუნიციპალიტეტში, ზღვის დონიდან 1506 მ სიმაღლეზე, მდინარე ხრამის ხეობაში. სარკის ფართობი 33,7 კმ², წყალშემკრები აუზის ფართობი 1060 კმ². წყლის მოცულობა 312 მლნ. მ³. მაქსიმალური სიღრმე 25 მ, საშუალო სიღრმე 9,3 მ. წაგრძელებულია დასავლეთიდან აღმოსავლეთისაკენ. ნაპირები უმეტეს ნაწილში დაბალი და დამრეცია, სანაპიროს სამხრეთ-აღმოსავლეთ მონაკვეთზე — ციცაბო და მაღალი. საზრდოობს ხრამისა და სხვა პატარა მდინარეთა წყლით, აგრეთვე თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. ენერგეტიკული მიზნებისათვის 1946 წელს აშენებულია ბეტონის კაშხალით ლავურ სერში გამომუშავებულ ვიწრო და ღრმა ხეობაში. სეზონური რეგულირებისაა. დაბალი დონე აქვს თებერვალ-მარტში. წყლის დაგროვება იწყება აპრილში და გრძელდება ივლისამდე, შემდეგ ხდება წყლის ხარჯვა. დონე ინტენსიურად იკლებს ნოემბრიდან, როდესაც ჰესები მთელი სიმძლავრით მუშაობს. წყლის დონის რყევის საშუალო წლიური ამპლიტუდა 891 სმ-ია. წყალსაცავზე გაედინება მდინარე ქცია-ხრამი.
წყალი ყველაზე ცივია თებერვალში (0,2 °C), თბილი აგვისტოში (18,7 °C). დეკემბრიდან მარტის ბოლომდე იქმნება ყინულნაპირისი, ყინულსაფარი და სხვ. ყინულოვანი მოვლენების საშუალო ხანგრძლივობა 82 დღეა. ყინულსაფრის სისქე თებერვალში ზოგჯერ 80 სმ-ს აღწევს. წყალსაცავი ემსახურება 2 ჰესს: — ხრამჰეს I, ხრამჰეს II. განვითარებულია თევზის რეწვა. სანაპიროსთან გაშენებულია ქალაქი წალკა, ხოლო სიახლოვეს არის სოფლები, გადის გზები. რამდენიმე კილომეტრში მდებარეობს ხადიკის ტბა, სანთის ტბა და სხვა.
სქოლიო
კატეგორია:ქვემო ქართლის მხარის წყალსაცავები
მოქვი
მოქვი — მდინარე საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში. სიგრძე 47 კმ, აუზის ფართობი 336 კმ². სათავე აქვს კოდორის ქედის სამხრეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 2560 მ-ზე. ერთვის შავ ზღვას სოფელ ჯუყმურის მახლობლად. საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულსა და ზაფხულში, წლის დანარჩენ დროს — წყალმოვარდნები. საშუალო წლიური ხარჯი 18 მ³/წმ.
ლიტერატურა
კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მდინარეები კატეგორია:შავ ზღვაში ჩამდინარე მდინარეები
კელასური (ახალსოფლის თემი)
კელასური – სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის სოხუმის მუნიციპალიტეტში (ახალსოფლის თემი), მდინარე კელასურის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 22 მ, სოხუმიდან 5 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ
სქოლიო
კატეგორია:ახალსოფლის თემის სოფლები (სოხუმის მუნიციპალიტეტი)
სიტყვები (რომანი)
„სიტყვები“ — ქართველი მწერლის ზაზა თვარაძის რომანი. პირველად დაიბეჭდა 1994 წელს ჟურნალ „ცისკარში“. „სიტყვები” „ბაკურ სულაკაურის გამომცემლობამ“ პირველად 2005 წელს, ავტორის სიცოცხლეშივე გამოსცა სერიაში „ყველა დროის საუკეთესო ქართული მცირე რომანი”.
შინაარსი და სტრუქტურა
რომანის მთავარი გმირი, ერთ ჩვეულებრივ ქალაქში მცხოვრები ჩვეულებრივი ახალგაზრდა კაცი ერთ დღეს მეგობართან ერთად აღმოაჩენს უცნაურ ჯიხურს — „სანეტარო კანტორას”, სადაც შეუძლია იყიდოს ყველაფერი, რაც ნეტარებას მიანიჭებს — ნარკოტიკსაც კი. თუმცა, ის ყიდულობს ზარდახშას, რომელშიც სიტყვებია თავმოყრილი. წიგნის გმირი თანდათან სწავლობს ჰაერში მოლივლივე სიტყვებთან ურთიერთობას და მათი დახმარებით ქმნის არა მხოლოდ ცალკეულ წინადადებებს, არამედ უჩვეულო და შთამბეჭდავ ნაწარმოებსაც კი. „სიტყვები“ სამი ნაწილისგან შედგება და დახვეწილი ენითა და უჩვეულო სიუჟეტით გამოირჩევა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია: ზაზა თვარაძის ნაწარმოებები კატეგორია:ქართული რომანები კატეგორია:1994 წლის რომანები
უნსიის მუნიციპალიტეტი
უნსიის მუნიციპალიტეტი (Uncía) — მუნიციპალიტეტი ბოლივიაში, პოტოსის დეპარტამენტის რაფაელ-ბუსტილიოს პროვინციაში. 2010 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 18 522 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პოტოსის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები
Eko & Vinda Folio
Eko & Vinda Folio — ერეკლე დეისაძის და თემო ეზუგბაიას (Kung Fu Junkie) ერთობლივი პროექტი. მათი სინგლი „შენ ანათებ“ გამოიცა 2017 წელს, ფრანგულ ლეიბლზე Talitres.
მუსიკოსების თანამშრომლობა დაიწყო 2012 წელს, როდესაც მონაწილეობდნენ სიმღერის „სისტემა უნდა დაინგრეს“ ჩაწერაში. მოგვიანებით დეისაძემ გაიცნო Motorama-ს მონაწილე ვლად პარშინი, რომელიც დაეხმარა ლეიბლ Talitres-თან დაკავშირებაში. სინგლი გამოიცა ორი სიმღერით.
პროექტი აქტიურად მუშაობს სტუდიური ალბომის ჩაწერაზე.
სქოლიო
კატეგორია:ქართული ელექტრონული ჯგუფები
პარეიაზავრები
პარეიაზავრები (Pareiasauria) — ამომწყდარი ბალახისმჭამელი ქვეწარმავლების ქვერიგი. მათი სხეულის სიგრძე 3 მ აღწევდა. ზოგიერთს ზურგზე ჰქონდათ ძვლოვანი ფირფიტების ჯავშანი, რომელიც განსაკუთრებით კარგად იყო განვითარებული მხრის სარტყლისა და გავის მიდამოში. კიდურები მასიური და თითქმის ვერტიკალურად მიმართული იყო, რის გამოც პარეიაზავრების ტანი, ქვეწარმავლების უმეტესობისაგან განსხვავებით, საკმაოდ მაღლა ჰქონდათ ხმელეთიდან აწეული. ქალა მოკლე, მაღალი, განიერი ყვრიმალებით და ზემოდან უხეშ სკულპტირებული. ყბებზე მომრგვალო, მსხვილი და კიდედაკბილულ-გვირგვინიანი ერთგვაროვანი კბილები იყო განლაგებული. ჰქონდათ სასის კბილებიც, რომლებიც ორივე მხარეზე სამ რიგად იყო გაწყობილი. ცნობილია სამხრეთ აფრიკისა და ყოფილი სსრკ ევროპის ნაწილის გვიანპერმული ნალექებიდან.
ლიტერატურა
კატეგორია:გადაშენებული ქვეწარმავლები
Flexopecten glaber ponticus
Flexopecten glaber ponticus — ზღვის ორსაგდულიანი მოლუსკების სახეობა Ostreoida-ს რიგისა. მათი გარსი შეიცავს 98,2% კარბონატის კალციუმს. გვხვდება 50-იდან 60-მდე სიღრმეში. სხვა მოლუსკებისგან განსხვავებით იგი ცურავს, რაც მოკლე ნახტომებით გამოიხატება. გავრცელებულია ხმელთაშუა ზღვის აუზში, მათ შორის შავ ზღვაში. 1990-იანი წლებიდან მოყოლებული მათი რაოდენობა მკვეთრად შემცირდა. ბოლო წლებში შემჩნეული არ ყოფილა. Flexopecten glaber ponticus-ით იკვებება მტაცებელი მოლუსკი რაპანა.
Wii
thumb Wii — სახლის ვიდეო თამაშების კონსოლი, რომელიც გამოსცა Nintendo-მ. იგი არის მეშვიდე თაობის კონსოლი, ამიტომ ძირითად კონკურენციას უწევს Microsoftს Xbox 360-სა და სონის PlayStation 3-ს.
Flexopecten glaber ponticus
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ორსაგდულიანები
Wii
Wii არის Nintendo-ს მეხუთე კონსოლი, GameCube-ის შთამომავალი. მასზე შესაძლებელია GameCube-ის ოფიციალური თამაშების თამაშიც. Nintendo-მ პირველად განაცხადა კონსოლის შესახებ 2004 წლის E3 პრეს-კონფერენციაზე, შემდეგ კი წარმოადგინეს სისტემა 2005 წელს. 2006 წლის E3-ზე კონსოლმა პირველად მოიგო რამდენიმე ახალი ჯილდო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:Wii კატეგორია:სახლის ვიდეო თამაშების კონსოლები კატეგორია:მეშვიდე თაობის ვიდეო თამაშების კონსოლები კატეგორია:Nintendo კატეგორია:Nintendo-ს კონსოლები კატეგორია:2000-იანების სათამაშოები კატეგორია:2010-იანი წლების სათამაშოები კატეგორია:2006 წელს წარმოდგენილი პროდუქტები
აბრეშუმხვევიასებრნი
აბრეშუმხვევიასებრნი (Bombycidae) — მწერების ოჯახი ქერცლფრთიანების რიგისა. სხეული შედარებით მასიური აქვთ, პირის აპარატი - რუდიმენტული, ულვაშები - სავარცხლისებრი, წინა ფრთების გარეთა კიდე - ამონაკვთული, ბოლოები - ნამგლისებრი. მატლის სხეულის წინა ნაწილი ვიწროა. მუცლის მერვე სეგმენტზე აქვს მოკლე, ქაცვისებრი გამონაზარდები. აბრეშუმხვევიასებრთა ოჯახი 20-მდე გვარს აერთიანებს. უმრავლესობა ტროპიკულ ქვეყნებში ბინადრობს. კერძოდ საქართველოში, მოშენებულია თუთის აბრეშუმხვევია.
რუის-ურბნისის ძეგლისწერა
რუის-ურბბნისის კრების ძეგლისწერა მიიღეს რუის-ურბნისის საეკლესიო კრებაზე. ამ საეკლესიო კრების დადგენილებებს კანონის ძალა ჰქონდა. რუის-ურბნისის საეკლესიო კრება მოიწვიეს 1103/4 წელს. კრების თავმჯდომარე იყო იოანე კათალიკოსი:
ძეგლისწერის შემუშავებაში მონაწილეობას იღებდნენ გიორგი მწიგნობართუხუცესი და არსენ იყალთოელი.
რუის-ურბნისის კრება მოიწვიეს დავით აღმაშენებლის ინიციატივით. ეს კარგად ჩანს ძეგლის სათაურიდანაც:
აღმაშენებლის ისტორიკოსის გადმოცემით, ეკლესიას დაეუფლნენ „ქუაბ ავაზაკნი“, რომლებიც „მამულობით“, ე.ი. გვარიშვილობით დაეპატრონნენ ეპისკოპოსთა თანამდებობებს. „მამულობით“ ეკლესიის თანამდებობათა დამპყრობნი ფეოდალების ოჯახებიდან იყვნენ და მხარს უჭერდნენ ფეოდალებს მეფის წინააღმდეგ ბრძოლაში. მეფეს კი სწადდა, ასეთი უწესოები და ფეოდალთა დასაყრდენი გადაეყენებინა თანამდებობებიდან.
ნ. ურბნელის მიხედვით, დავით აღმაშენებელს გამიზნული ჰქონდა კრების სახელითა და შემწეობით გაეძლიერებინა სამეფო ტახტის მნიშვნელობა, ფეოდალების ძალა მოესპო, მთავრები და ერისთავები დაემორჩილებინა, დესუსტებინა. ნ. ურბნელი ასევე ამბობს, რომ დავითს სურდა სახელმწიფო ეკლესიაზე მაღლა დაეყენებინა, ე.ი. ეკლესია სახელმწიფოსთვის დაემორჩილებინა.
შემადგენლობა
ივ. ჯავახიშვილი ძეგლისწერას ოთხ ნაწილად ყოფს: 1) შესავალი, 2) დადგენილებანი, 3) დავითის შესხმა, 4) გამოჩენილ ქართველ მოღვაწეთა მრავალჟამიერი და საუკუნო ხსენება.
კ. კეკელიძე ძეგლისწერას სამ ნაწილად ყოფს: 1) შესავალი, 2) დადგენილებანი, 3) სინოდიკონი . (სინოდიკონი ბიზანტიაში ეწოდებოდა განსაკუთრებულ საეკლესიო სამსახურს, რომელიც შემოღებულ იყო 843 წელს მართლმადიდებლური ეკლესიის მწვალებლებზე გამარჯვების ნიშნად).
ძეგლისწერაში შესავალს მოსდევს კანონები, კანონებს — „მეფესა დავითს მონაზონი არსენი“. ეს არის დავით აღმაშენებლისადმი მიმართული შესხმა არსენ იყალთოელის მიერ დაწერილი.
ძეგლისწერის შესავალში მოთხრობილია ადამიანის წარმოშობის ისტორია, ღმერთის მიერ ადამიანის გაჩენა, ადამიანის ცხოვრება სამოთხეში, ღმერთისგან ადამიანისთვის თავისუფლების მინიჭება, რაც ადამიანმა ვერ გამოიყენა. ამას შემდეგ მოსდევს კაენის მიერ ძმის მოკვლა და ამის გამო ღმერთის მიერ ქვეყნის დაწყევლა. ღმერთმა მისცა ადამიანს მოსეს რჯული, თუმცა ამის შემდეგაც ადგილი ჰქონდა კერპთაყვანისმცემლობას — ვერაფერმა ვერ უშველა ქვეყანას. ქვეყნის სახსნელად მოვიდა ქრისტე და ეწამა ადამიანთათვის. ქრისტემ აღდგომის შემდეგ მოავლინა თავისი თორმეტი მოციქული, რომ ადამიანს მოაშიროს „ბნელი უღმერთობისაჲ“ და ასწავლოს ჭეშმარიტი სარწმუნოება. ანდრია მოციქულმა უქადაგა „ყოველსა ქუეყანასა საქართველოჲსასა“, მაგრამ ჟამთასვლელობაში მრავალმა ქართველმა დაივიწყა ქადაგება. მირიანის მეფობის დროს კი საქართველოს მოევლინა განმანათლებელი ნინო კაპადოკიელი.
ძეგლისწერა სამართლის ფილოსოფიის საკითხებსაც აყენებს. მაგალითად, ძეგლისწერის მიხედვით, არსებობს ბუნებითი და პოზიტიური სამართალი. ბუნებითი სამართალი მომდინარეობს ღვთისგან, ბუნებისგან. მას იყენებდნენ ბატონყმობის არსებობის გასამართლებლად. პოზიტიური სამართალი კი არის „დაწერილი სჯული“, ანუ დაწერილი კანონი.
დადგენილებები
ძეგლისწერის მიხედვით, სოდომური ცოდვაც განსხვავებულია ჩამოთვლილი ცოდვებისაგან. ყოველგვარი ნივთი, საგანი ღმერთმა შექმნა და მათ გარკვეული დანიშნულება მისცა ადამიანის სასარგებლოდ. სოდომური ცოდვა ღვთისა და ბუნების საწინააღმდეგო მოვლენაა. ამ ცოდვამ დაღუპა მრავალი სახელმწიფო, მრავალ ხალხს დაუკარგა თავისუფლება.
სქოლიო
კატეგორია:ძველი ქართული სამართალი კატეგორია:საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია
ნილს აბელი
ნილს ჰენრიკ აბელი (Niels Henrik Abel; დ. 5 აგვისტო, 1802, სტავანგერის მახლობლად  — გ. 6 აპრილი, 1829, არენდალის მახლობლად) — ნორვეგიელი მათემატიკოსი.
აბელის შრომებმა დიდი გავლენა იქონია მათემატიკის საერთო განვითარებაზე. მათ საფუძველზე შეიქმნა ახალი მათემატიკური დისციპლინები: გალუას თეორია, ალგებრული ფუნქციების თეორია და სხვ. აბელმა დაამტკიცა (1824) ოთხზე მაღალი ხარისხის ზოგადი ალგებრული განტოლების ამოუხსნადობა რადიკალებში. ინტეგრალურ აღრიცხვაში უჩვენა ისეთი ფუნქციების არსებობა, რომელთა ინტეგრირება ელემენტარულ ფუნქციებში არ ხერხდება, მათ ინტეგრირებას მივყავართ ახალ ტრანსცენდენტურ ფუნქციებამდე. ამ გამოკვლევებმა აბელი მიიყვანა ელიფსური ფუნქციების და ჰიპერელიფსური ფუნქციების აღმოჩენამდე. აბელმა გამოიკვლია ინტეგრალები, რომლებიც ამჟამად მის სახელს ატარებს. აქვს მნიშვნელოვანი შრომები მწკვრივთა თეორიაში. ცნობილია აბელის იგივეობა, აბელის უტოლობა, აბელის პრობლემა, აბელის განტოლება, აბელის ჯგუფი, აბელის თეორემები, აბელური კატეგორია, აბელური მრავალსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:ნორვეგიელი მათემატიკოსები კატეგორია:ტუბერკულოზით გარდაცვლილები
უ ტანი
უ ტანი (ဦးသန; დ. 22 იანვარი, 1909, პანდანო, ბირმა — გ. 25 ნოემბერი, 1974, ნიუ-იორკი, აშშ) — ბირმელი პედაგოგი, დიპლომატი. გაეროს მე-3 გენერალური მდივანი (1962–1971 წწ.). გაეროს გენერალური მდივნის თანამდებობაზე აირჩიეს დაგ ჰამარშელდის ავიაკატასტროფაში დაღუპვის შემდეგ 1961 წლის სექტემბერში. პირველი არასკანდინავიელი მდივანი. უ ტანი ყველაზე დიდხანს იკავებდა გაეროს გენერალური მდივანის თანამდებობას.
უ ტანის გენერალურ მდივნად მოღვაწეობის პერიოდს დაემთხვა ისეთი მნიშვნელოვანი მოვლენები, როგორიცაა კონგოს კრიზისი, კარიბის კრიზისი, ექვსდღიანი ომი და ვიეტნამის ომის დასაწყისი. მოღვაწეობის განმავლობაში უ ტანმა საკუთარი წვლილი შეიტანა კარიბის კრიზისის დასრულებაში, განავითარა პრევენციული დიპლომატიისა და მედიაციის პრაქტიკა, მიმართა მშვიდობის იძულებას. უ ტანი გარდაიცვალა 1974 წელს. მის გარდაცვალებას ბირმაში სახალხო მღელვარება მოჰყვა.
ადრეული წლები
უ ტანი დაიბადა კოლონიური ბირმის პატარა ქალაქ პანტანაუში 1909 წლის 22 იანვარს, შეძლებული მეწისქვილე მამისა და მორწმუნე ბუდისტი დედის ოჯახში. მისი ოჯახი ბამარების ეთნიკურ ჯგუფს განეკუთვნებოდა. სკოლაში სწავლისას ტანი ინტერესს იჩენდა კითხვისადმი, რის გამოც, სკოლაში მას ზედმეტსახელად „ფილოსოფოსი“ შეარქვეს. ბირმელი ახალგაზრდების უმრავლესობის მსგავსად, უ ტანმა გარკვეული ხანი დაჰყო ბუდისტურ მონასტერში. ახალგაზრდა უ ტანისთვის სამაგალითო პიროვნებები იყვნენ სერ სტეფორდ კრიპსი — ინდოეთის დამოუკიდებლობის მომხრე ბრიტანელი სოციალისტი პოლიტიკოსი, ეროვნული მოძრაობების ლიდერები - ეამონ დე ვალერა, სუნ იატსენი და მაჰათმა განდი.
მშობლიურ პანტანაუში უმაღლესი ეროვნული სკოლის დამთავრების შემდეგ, ტანმა რანგუნის საუნივერსიტეტო კოლეჯში განაგრძო სწავლა. მამის გარდაცვალების შემდეგ ტანს მშობლიურ ქალაქში დაბრუნება მოუხდა, რათა ოჯახის საქმეებს გაძღოლოდა და დაქვრივებულ დედასა და უმცროს ძმებზე ეზრუნა.
20 წლის ასაკში ტანმა გაიმარჯვა მთელი ბირმის მასშატბით ჩატარებულ მთარგმნელობით კონკურსში. 22 წლისა კი სკოლის დირექტორი გახდა პანტანაუში. პარალელურად, ტანი განაგრძობდა მთარგმნელობით საქმიანობას. მან ინგლისურიდან ბირმულად თარგმნა წიგნი ერთა ლიგის შესახებ. პანტანაუს სკოლის დირექტორად მუშაობისას ტანმა გაიცნო და სკოლების ზედამხედველი უ ნუ, ბირმის მომავალი პრემიერ-მინისტრი.
იაპონიის მიერ ბირმის ოკუპაციის დროს ტანი პანტანაუს ადმინისტრაციულ საბჭოში მსახურობდა. 3 თვის განმავლობაში კი რანგუნიში განათლების რეორგანიზების კომიტეტის მდივნის მოვალეობას ასრულებდა. ტანმა უარი განაცხადა დამორჩილებოდა ბრძანებას, რომლის თანახმადაც, იაპონური ენა სავალდებულო უნდა გამხდარიყო სკოლებში. დაპატიმრებას ტანი ყოფილი მოსწავლეებისა და მასთან დამეგობრებული იაპონელი ჯარისკაცის წყალობით გადაურჩა.
საჯარო მოხელე
1948 წელს ბირმამ დიდი ბრიტანეთისგან დამოუკიდებლობა მოიპოვა. ქვეყნის პირველი პრემიერ-მინისტრი უ ნუ გახდა. უ ტანი მთავრობის კომუნიკაციების დირექტორი გახდა.
1948 წელს კარენების ეთნიკურ ჯგუფმა ცენტრალურ ხელისუფლების დაუმორჩილებლობა დაიწყო. უ ტანი პირადად იყო ჩართული სამშვიდობო მოლაპარაკებებში. მიუხედავად მისი მცდელობისა, ბირმაში კონფლიქტმა იფეთქა. დაუმორჩილებლობა სეცესიონისტურ მოძრაობაში გადაიზარდა. კონფლიქტის დროს დაზარალდა ტანის მშობლიური ქალაქი და მისი ოჯახის ქონებაც.
1951-1957 წლებში ტანი ბირმის პრემიერ-მინისტრის მდივანი იყო. ის უ ნუსთვის ამზადებდა სიტყვებს, გეგმავდა მის საგარეო ვიზიტებსა და შეხვედრებს. ტანი თან ახლდა პრემიერ-მინისტრს 1955 წელს გამართულ ბანდუნგის კონფერენციაზე, რომელზეც აფრიკისა და აზიის სახელმწიფოების წარმომადგენლებმა მოიყარეს თავი. ბანდუნგის კონფერენციაზე მიუმხრობლობის მოძრაობას ჩაეყარა საფუძველი.
ბირმის წარმომადგენელი გაეროში
1957 წელს ტანი გაერთიანებული ერების ორგანიზაციაში ბირმის მუდმივ წარმომადგენლად დაინიშნა. ტანი თავმჯდომარეობდა აფრო-აზიური კომიტეტს ალჟირის დამოუკიდებლობის საკითხის განხილვისას. მან მხარი დაუჭირა გაეროს რეზოლუციას, რომლითაც დაიგმო უნგრეთის 1956 წლის რევოლუციის ჩახშობა. 1960-იან წლებში გაეროსთვის მნიშვნელოვან გამოწვევად იქცა კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში შექმნილი კრიზისი. 1961 წელს ტანი დაინიშნა კონგოს შერიგების კომისიის თავმჯდომარედ.
თანამდებობაზე არჩევა
1961 წლის სექტემბერში კონგოში მიმავალი გაეროს გენერალური მდივანი დაგ ჰამარშელდი ავიაკატასტროფაში დაიღუპა. გაეროს სამდივნო კრიზისში აღმოჩნდა. საბჭოთა კავშირი გამოვიდა ინიციატივით, გენერალური მდივნის ნაცვლად აერჩიათ „ტროიკა“. ტანი ამ წინადადების წინააღმდეგ წავიდა, რადგან მისი აზრით, ეს გაეროს დაასუსტებდა. მას შემდეგ, რაც „ტროიკის“ შექმნის იდეამ მხარდაჭერა კვლავ ვერ მოიპოვა, საბჭოელებმა მათთვის მისაღები კანდიდატურის ძებნა დაიწყეს და თანამდებობა ირლანდიელ დიპლომატ ფრედერიკ ბოლანდს შესთავაზეს.
ბოლანდმა შეთავაზებაზე უარი განაცხადა და გენერალური მდივნის თანამდებობაზე წამოაყენა ტანის კანდიდატურა. მისი საქმის კურსში ჩაყენების გარეშე, ბოლანდმა ტანი იახლა საბჭოთა კავშირის საგარეო საქმეთა მინისტრ ანდრეი გრომიკოსთან შეხვედრაზე. გრომიკომ განაცხადა, რომ საბჭოთა კავშირი აღარ მოითხოვდა „ტროიკის“ ფორმატზე გადასვლას, თუკი გენერალური მდივანი არ იქნებოდა დასავლეთის ქვეყნის წარმომადგენელი.
1961 წლის 3 ნოემბერს უშიშროების საბჭოს მიერ ერთსულოვნად მხარდაჭერილი ტანი გენერალურმა ასაბლეამ გენერალური მდივნის მოვალეობის შემსრულებლად აირჩია, ხოლო 1962 წლის 30 ნოემბერს უ ტანი გაეროს გენერალურმა ასამბლეამ ერთხმად აირჩია გენერალურ მდივნად.
კარიბის კრიზისი
უ ტანის გენერალური მდივნის მოვალეობის შემსრულებლად დანიშვნა ცივი ომის ერთ-ერთ პიკს დაემთხვა, როცა ორი ზესახელმწიფო ბირთვული ომის ზღვარზე აღმოჩნდა. 1961 წლის 16 ოქტომბერს ამერიკის შეერთებული შტატების პრეზიდენტ ჯონ კენედის აცნობეს, რომ საბჭოთა კავშირმა კუბაზე ბირთვული რაკეტები განათავსა. შემდგომი ექვსი დღის განმავლობაში პრეზიდენტი და მისი მრჩევლები შესაძლო საპასუხო ქმედებების შესახებ მსჯელობდნენ. 20 ოქტომბერს რაკეტების შესახებ უ ტანის მრჩეველ ინდარ ჯიტ რიხის აცნობეს. რიხი პენტაგონს ეწვია, რის შემდეგაც ტანს ამერიკელების მიერ მოწოდებული რაკეტის სურათები წარუდგინა.
22 ოქტომბერს პრეზიდენტმა კენედიმ კუბის საზღვაო კარანტინის ბრძანება გასცა. ბრძანების თანახმად, კარანტინი ძალაში 24 ოქტომბერს შედიოდა. 24 ოქტომბერს საბჭოთა კავშირის ლიდერმა ნიკიტა ხრუშჩოვმა კენედის გადაწყვეტილება აგრესიის აქტად შეაფასა. 24 ოქტომბერს ტანმა უშიშროების საბჭოს მიმართა და თქვა, რომ სასწორზე მთელი კაცობრიობის ბედი იდო. მან მოითხოვა მყისიერად დაწყებულიყო მოლაპარაკებები მხარეებს შორის. იმავე დღეს, ტანმა კენედისა და ხრუშოვს გაუგზავნა მოთხოვნა 2 ან 3-კვირიანი მორატორიუმის დაწესების შესახებ. საბჭოთა კავშირის მხრიდან, ეს გულისხმობდა კუბის იარაღით მომარაგების შეწყვეტას, შეერთებული შტატების მხრიდან კი, კარანტინის შეწყვეტას.
25 ოქტომბერს ხრუშოვი დათანხმდა უ ტანის შეთავაზებას, რის შემდეგაც კუბისკენ მიმავალი საბჭოთა გემების უმრავლესობამ კურსი უკან აიღეს, თუმცა რამდენიმე გემი განაგრძობდა გადაადგილებას კუბისკენ და უახლოვდებოდა კარანტინში მოქცეულ წყლებს. წინადადების მიღებაზე მზაობა განაცხადა შეერთებული შტატაების პრეზიდენტმაც. ამასთან, კენედისთვის კრიზისის დასაძლევად საჭირო პირობა იყო კუბიდან საბჭოური იარაღის გატანა. საბჭოთა გემები განაგრძობდნენ გადაადგილებას ბლოკადაში მოქცეული წყლებისკენ. იყო საშიშროება საბჭოთა ხომალდებს დაერღვიათ კარანტინი, რასაც მოჰყვებოდა ორი სახელმწიფოს გემებს შორის დაპირისპირება, რაც შეუძლებელს გახდიდა შემდგომ მოლაპარაკებებს. დაპირისპირების აღსაკვეთად, იმავე დღეს, უ ტანმა მოუწოდა ხრუშჩოვს გარკვეული დროით შეეჩერებინა საბჭოთა გემების გადაადგილება კარანტინში მოქცეული არეალისკენ, ხოლო კენედის სთხოვა გაეცა განკარგულება კარიბის ზღვაში განლაგებული ამერიკული გემებისათვის თავი აერიდებინათ პირდაპირი კონფრონტაციისთვის საბჭოთა ხომალდებთან. უ ტანი დაპირდა მხარეებს, რომ დაუყოვნებლივ მიაწვდიდა თითოეულს ინფორმაციას მოწინააღმდეგე მხარის გადაწყვეტილების შესახებ.
ორივე მხარე დაეთანხმა უ ტანის შეთავაზებას და მიიღო შესაბამისი ზომები. 26 ოქტომბერს უ ტანმა აცნობა კუბის ლიდერ ფიდელ კასტროს ამერიკისა და საბჭოთა კავშირის პოზიციები და მოუწოდა მას მოლაპარაკებების მსვლელობის პროცესში შეეჩერებინა საშუალო და შორი დაფარვის რაკეტების გასაშვები სამხედრო ობიექტების მშენებლობა კუბის ტერიტორიაზე.
უ ტანის ძალისხმევის შემდეგ ამერიკის პრეზიდენტსა და საბჭოთა კავშირის გენერალურ მდივანს შორის პირდაპირი მოლაპარაკებები დაიწყო, რასაც შემდგომი შეთანხმება და კრიზისის დასრულება მოჰყვა. 30-31 ოქტომბერს უ ტანი კუბას ეწვია და კუბის ლიდერებს შეხვდა. მოლაპარაკებების დასრულების შემდეგ ამერიკელმა და საბჭოელმა მომლაპარაკებლებმა ერთობლივი წერილით მადლობა მოუხადეს უ ტანს მის მიერ კრიზისის დროს გაწეული ძალისხმევისათვის, რამაც კარიბის რეგიონში მშვიდობისათვის შექმნილი საფრთხე აღმოფხვრა.
კონგოს კრიზისი
კონგოსგან განსხვავებით, ნაკლებად შედეგიანი აღმოჩნდა გაეროს ჩართულობა კვიპროსში. 1960 წელს კვიპროსის დამოუკიდებლობა გამოცხადდა. 1963 წლის შობის ღამეს კუნძულზე თემთაშორისმა დაპირისპირებამ იფეთქა. დიდმა ბრიტანეთმა, როგორც კვიპროსის დამოუკიდებლობის ერთ-ერთმა გარანტორმა ვერ უზრუნველყო ბრძოლების აღკვეთა, რის შემდეგაც გაეროს უშიშროების საბჭოს ერთსულოვანი გადაწყვეტილებით გენერალურ მდივანს მიეცა უფლებამოსილება კვიპროსზე გაეროს სამშვიდობო ძალები (UNFICYP) გაეგზავნა. სამშვიდობო ძალებს სამთვიანი მანდატი მიეცათ, რა დროშიც მათ ევალებოდათ ბრძოლების განახლების აღკვეთა და წესრიგის უზრუნველყოფა.
1965-1966 წლებში უ ტანი უშედეგოდ ცდილობდა შუამავლობა გაეწია ვაშინგტონსა და ჰანოის შორის. მის მიერ შემუშავებული სამსაფეხურიანი გეგმა, რომელიც მიზნად ისახავდა მოლაპარაკებებისთვის ნიადაგის შემზადებას ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა უგულვებელყო.
1966 წლის 2 დეკემბერს უ ტანი მეორე ვადით აირჩიეს გაეროს გენერალურ მდივნად. მეორე ვადისას უ ტანის გამოწვევად იქცა ისრაელ-არაბული კონფლიქტი. სუეცის კრიზისის შემდეგ გაერთიანებული ერების საგანგებო ძალები (UNEF) სინის ნახევარკუნძულზე იყვნენ განთავსებული. 1967 წელს ეგვიპტის ხელისუფლებამ გაეროს მოუწოდა საკუთარი ძალები გაეყვანა სინის ნახევარკუნძულიდან. უ ტანმა გენერალური ასამბლეისა და უშიშროების საბჭოს თანხმობის გარეშე მიიღო გადაწყვეტილება სამშვიდობოების გაყვანის შესახებ. სამშვიდობოების გაყვანას ექვსდღიანი ომი მოჰყვა, რის გამოც ტანის გადაწყვეტილება კრიტიკის სამიზნე აღმოჩნდა.
1971 წელს ვადის ამოწურვის შემდეგ უ ტანმა გენერალური მდივნის თანამდებობა დატოვა. მისი ადგილი კურტ ვალდჰაიმმა დაიკავა.
გარდაცვალება და დაკრძალვა
მინი|250პქ|უ ტანის საფლავი, კანდავმინის მავზოლეუმების ბაღი უ ტანი 1974 წლის 25 ნოემბერს ფილტვის კიბოსგან გარდიცვალა. იმჟამად ბირმის მმართველმა სამხედრო ხუნტამ, რომელიც ხელისუფლებაში უ ნუს დამხობის შემდეგ მოვიდა უარი განაცხადა ტანისათვის ოფიციალური პატივის მიგებაზე. უ ტანის დაკრძალვაზე რანგუნში ათი ათასობით ადამიანმა მოიყარა თავი. ტანი რანგუნის სასაფლაოზე უნდა დაეკრძალათ, თუმცა სტუდენტების ჯგუფმა ტანის ცხედარი გაიტაცა და იმ ადგილას დაასაფლავა, სადაც ადრე რანგუნის უნივერსიტეტის სტუდენტური კავშირი მდებარეობდა, ვიდრე ის 1962 წელს ნე ვინმა არ ააფეთქებინა. საფლავზე რამდენიმე დღით დროებითი მავზოლეუმიც აღიმართა სადაც სტუდნეტები დემონსტრაციებს მართავდნენ და ანტისამთავრობო განცხადებებს აკეთებდნენ. 12 დეკემბერს სამთავრობო ძალებმა მიტინგი დაარბიეს და ტანის ცხედარი კანდავმინის მავზოლეუმების ბაღში გადაასვენეს.
მემკვიდრეობა
დაგ ჰამარშელდის კვალდაკვალ, უ ტანი შეეცადა გენერალური მდივნის, როგორც უშიშროების საბჭოსა და გენერალური ასამბლეისაგან დამოუკიდებელი მედიატორის როლის წინ წამოწევას. ტანის აზრით, ზოგიერთ შემთხვევაში გენერალურ მდივანს უნდა შეესრულებინა „მოდერატორის“ როლი. მაგალითად, იემენის კონფლიქტისას ტანმა მონაწილეობა მიიღო არა მხოლოდ სამშვიდობო ხელშეკრულების შედგენაში, არამედ უზრუნველყო იქ სამშვიდობო ოპერაციის გაგზავნა და მხოლოდ ამის შემდეგ მოახდინა ოპერაციის ავტორიზება უშიშროების საბჭოზე.
წინამორბედი გენერალური მდივნის მსგავსად, ტანი აქცენტს აკეთებდა პრევენციულ დიპლომატიაზე, რისი გამოვლინება იყო მისი მოქმედება კარიბის კრიზისის დროს.
ტანმა ერთ-ერთმა პირველმა გამოიყენა ტერმინები „მესამე სამყარო“ და „განვითარებადი სამყარო“. მისი გენერალური მდივნობისას გაერომ იწყო დიდი ხარჯების გაწევა განვითარების, ეკონომიკურ და სოციალურ საკიხებზე. ტანის გენერალური მდივნობისას დაფუძნდა გაეროს განვითარების პროგრამა (UNDP).
ჯილდოები
1965 წელს ნორვეგიელმა დიპლომატმა უ ტანს აცნობა, რომ კარიბის კრიზისის გადალახვაში შეტანილი წვლილისათვის იგეგმებოდა მისთვის ნობელის პრემიის მინიჭება მშვიდობის დარგში, რაზეც ტანმა განაცხადა, რომ მშვიდობისთვის მუშაობა გენერალური მდივნი საკუთარ საქმეს ასრულებდა. 1965 წელს უ ტანი საერთაშორისო ურთიერთგაგების განვითარებაში შეტანილი წვლილისთვის ჯავაჰარლალ ნერუს სახელობის პრემიით დაჯილდოვდა.
სქოლიო
კატეგორია:მიანმარელები კატეგორია:დაბადებული 22 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1909 კატეგორია:გარდაცვლილი 25 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1974 კატეგორია:გაეროს გენერალური მდივნები
პეტსი რედი
პატრიცია ლი „პეტსი“ რედი (ინგლ. Patricia Lee «Patsy» Reddy; დ. 17 მაისი 1954, მატამატა, უაიკატო, ახალი ზელანდია)  —  ახალზელანდიელი სახელმწიფო მოღვაწე, იურისტი და მეწარმე, ახალი ზელანდიის 21-ე გენერალური გუბერნატორი 2016-2021 წლებში.
ადრეული წლები და განათლება
პატრიცია ლი რედი დაიბადა 1954 წლის 17 მაისს მატამატაში, სკოლის მასწავლებლების ნილ უილიამის და კეტრინ მარჯორი "ქეი" რედის ოჯახში. მას ირლანდიელი წინაპრები ჰყავდა, რომლებიც ცხოვრობდნენ   კანადაში, ავსტრალიასა და ახალ ზელანდიაში. პეტსი რედის ერთ-ერთი შორეული ბიძაშვილია ავსტრალიელი მომღერალი ჰელენ რედი. გოგონა გაიზარდა ვაიკატოს პატარა ქალაქებში ტე აკაუსა და მინგინუიში. 6 წლის ასაკში ოჯახთან ერთად გადავიდა საცხოვრებლად ჰამილტონში. დაამთავრა ჰილკრესტის დაწყებითი სკოლა, პიჩგროუვის საშუალო სკოლა და ჰემილტონის გოგონების საშუალო სკოლა.
პატრიცია სწავლობდა ველინგტონში  ვიქტორიას უნივერსიტეტში, 1976 წელს მიიღო სამართლის ბაკალავრის ხარისხი, ხოლო 1979 წელს  — სამართლის მაგისტრის ხარისხი წარჩინებით. უნივერიტეტში სწავლის დროს, რედი პირველად შეხვდა   ავსტრალიელ ფემინისტ ჟერმენ გრირს და მოექცა მისი იდეების გავლენის ქვეშ, შემდგომ კი პოსტფემინიზმისკენ გადაიხარა.
კარიერა
პატრიცია ვიქტორიის უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტის ლექტორად მუშაობდა. 1982 წელს  შეუერთდა ველინგტონის იურიდიულ ფირმას Watts and Patterson, ხოლო 1983 წელს გახდა მისი პირველი ქალი პარტნიორი, სპეციალიზირდა   საგადასახადო და კორპორატიულ საკითხებზე, ასევე  კინოწარმოებაზე. 1987 წელს  გადავიდა Brierley Investments-ში, სადაც  11 წლის განმავლობაში  მუშაობდა ისეთ საქმეებზე, როგორიცაა Air New Zealand-ის პრივატიზაცია.
ახალი ზელანდიის გენერალური გუბერნატორი
მარცხნივ|მინი|უინსტონ პეტერსთან და [[ჯასინდა არდერნი|ჯასინდა არნერნთან ერთად]] 2016 წლის 22 მარტ ს, ახალი ზელანდიის პრემიერ მინისტრმა ჯონ ფილიპ კიმ გამოაცხადა, რომ დედოფალმა ელისაბედ მეორემ დაამტკიცა პეტსი რედის კანდიდატურა ახალი ზელანდიის გენერალურ გუბერნატორის თანამდებობაზე   ჯერი მატეპარაის უფლებამოსილების დასრულების შემდეგ . 2016 წლის 26 ოქტომბერს რედი დანიშნა პრემიერ მინისტრმა ჯასინდა არდერნმა.
რედის დანიშვნა განიხილებოდა, როგორც ახალი ზელანდიის მიერ  გენდერული ბალანსის დაცვა. ჯერ კიდევ 2009 წელს, პეტსი რედი გახლდათ Global Women New Zealand ჯგუფის ერთ-ერთი თანადამფუძნებელი. ჯგუფმა შეკრიბა ცნობილი ქალბატონები, რომლებიც მხარს უჭერენ მრავალფეროვნებას და  ხელმძღვანელ თანამდებობებზე ქალების დაწინაურებას. 2014 წელს რედიმ აღნიშნა:
ამრიგად, პეტსი რედი  გახდა მესამე ქალი, რომელიც მსახურობდა გენერალურ გუბერნატორად, კეტრინ ტიზარდისა და სილვია კარტრაის შემდეგ.
პეტსი რედი პენსიაზე გავიდა 2021 წლის 28 სექტემბერს. გუბერნატორის მოვალეობის შემსრულებელი გახდა მთავარი მოსამართლე ჰელენ ვინკლმენი. 21 ოქტომბერს, ახალი გენერალური გუბერნატორის თანამდებობა დაიკავა სიდნი კირომ.
პირადი ცხოვრება
მეუღლე — დევიდ გასკოინი, ახალი ზელანდიის მოსამართლეთა საქმეების  ყოფილი კომისარი. წყვილმა  ქორწინება 2016 წლის 14 მარტს Featherstone Marriage Office-ში დაარეგისტრირა, რედის გენერალურ გუბერნატორად დანიშვნამდე რამდენიმე დღით ადრე. ყოფილი ქმარი გახლდათ  ჯეფ ჰარლი, საგადასახადო ადვოკატი, რომელსაც   1988 წელს დაშორდა. ამავდროულად, რედის ორივე ქმარი მუშაობდა მასთან ერთსა და იმავე იურიდიულ ფირმაში — "Watts and Patterson".
ლიტერატურა
Alister Taylor. New Zealand Who's Who Aotearoa. — Auckland: Alister Taylor Publishers & New Zealand Who's Who Publications, 2001. — 1039 p. — (Who's Who in New Zealand).
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 17 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1954 კატეგორია:ახალზელანდიელი იურისტები კატეგორია:ახალზელანდიელი პოლიტიკოსი ქალები კატეგორია:ახალზელანდიელი ქალი მეწარმეები კატეგორია:ვეგანობა კატეგორია:ახალზელანდიელი ფემინისტები კატეგორია:ახალი ზელანდიის გენერალ-გუბერნატორი ქალები
ვლადიმერ ქარსელაძე
ვლადიმერ ქარსელაძე (დ. 6 აპრილი, 1947, თბილისი) — ქართველი პოლიტიკოსი.
1970 წელს დაამთავრა საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი (მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“. 1999-2004 წლებში — საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკიდან „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 6 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1947 კატეგორია:საქართველოს IV მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს V მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
აპოლონი (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი აპოლონი შეიძლება აღნიშნავდეს: