cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ჯონ პიტერ რასელი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია: ავსტრალიელი მხატვრები კატეგორია:დაბადებული 16 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1858 კატეგორია:გარდაცვლილი 30 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1930
ლე-პარენი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
საკავშირო კინოფესტივალი
ფესტივალში მონაწილე სურათები ოთხ კატეგორიაში იყვნენ წარდგენილნი: მხატვრული ფილმები; დოკუმენტური, სამეცნიერო-პოპულარული ფილმები და კინოჟურნალები; საბავშვო და საყმაწვილო მხატვრული ფილმები; მულტიპლიკაციური ფილმები.
რესურსები ინტერნეტში
* კატეგორია:სსრკ-ის კინოფესტივალები
ჟან-ლუი ლოდე
ჟან-ლუი ლოდე (Jean-Louis Loday; დ. 12 იანვარი, 1946 — გ. 6 ივნისი, 2012) — ფრანგი მათემატიკოსი, სტრასბურის ლუი პასტერის უნივერსიტეტის პროფესორი, მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა ალგებრულ ტოპოლოგიაში და მასთან დაკავშირებულ საკითხებში. განსაკუთრებით ცნობილია მისი ღვაწლი ციკლურ ჰომოლოგიათა და ოპერადების თეორიაში. ლოდე ცნობილია როგორც ლაიბნიცის ალგებრათა შემქნელი. ავტორია ისეთი მონოგრაფიების როგორებიცაა ციკლური ჰომოლოგა და  ალგებრული ოპერადები.
განსაკუთრებით ახლო ურთიერთობა ჰქონდა ქართველ მათემატიკოსებთან და რამდენიმეჯერ იყო საქართველოში, მისი ინიციატივით მოეწყო ფრანგ-ქართველ მათემატიკოსთა კონფერენცია სტრასბურგში 1998 წელს, სისტემატურად აქვეყნებდა სტატიებს ქართულ მათემატიკურ ჟურნალში.
სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი მათემატიკოსები
მონტენეგროელი სერბები
{{ინფოდაფა ეთნიკური ჯგუფი }} მონტენეგროელი სერბები (црногорcки Cрби / crnogorski Srbi) ან მონტენეგროს სერბები (Срби у Црној Гори / Srbi u Crnoj Gori) — სიდიდით მეორე ეთნიკური ჯგუფი მონტენეგროში (ქვეყნის მოსახლეობის 28,7%) მონტენეგროელების შემდეგ. მოსახლეობის დამატებით 0.64%-ს შეადგენენ სერბ-მონტენეგროელები (Срби-Црногорци / Srbi-Crnogorci) და მონტენეგროელ-სერბები (Црногорци-Cрби / Crnogorci-Srbi). სერბები ძველი მონტენეგროს, ძველი ჰერცეგოვინის, ბრდას, რაშკას, კოტორის ყურისა და ზეტას ადგილობრივი მკვიდრნი არიან.
ისტორია
მე-6 და მე-7 საუკუნეებში სლავების მოგრაციის დროს, თანამედროვე მონტენეგროს ტერიტორიაზე სერბები დასახლდნენ, რომლებმაც მოგვიანებით რეგიონში რამდენიმე სამთავრო ჩამოაყალიბეს. თანამედროვე მონტენეგროს სამხრეთ ნაწილში ჩამოყალიბდა დუკლიის სამთავრო, ხოლო დასავლეთი ნაწილები ტრავუნიას სამთავროს ეკუთვნოდა. თანამედროვე მონტენეგროს ჩრდილოეთი ნაწილი სერბეთის შიდა სამთავროს ეკუთვნოდა. ყველა ეს ადრეული სახელმწოფო აღწერილი იყო ბიზანტიის იმპერატორის, კონსტანტინე VII პორფიროგენეტის (944-959) ისტორიოგრაფიულ ნაშრომებში.
thumb|220px|მონტენეგროს ლინგვისტიკური რუკა (სერბული ენა ლურჯად)
ენა
მონტენეგროს ეროვნულ ენას ისტორიულად და ტრადიციულად სერბულს უწოდებდნენ. პავლე ივიჩის მონაცემებით, მონტენეგროში შტოკავური დიალექტის (სერბული ენის დიალექტი) ორ ქვე-დიალექტზე საუბრიბდნენ: აღმოსავლეთ ჰერცეგოვინურსა და ზეტა-სამხრეთ სანჯაკის დიალექტებზე. აღმოსავლეთ ჰერცეგოვინურ დიალექტზე საუბრობენ: ხორვატიაში, სერბეთში, ბოსნია და ჰერცეგოვინაში და მონტენეგროში. მონტენეგრული ენის თანამედროვე სტანდარტი დამყარებულია ზეტა-სამხრეთ სანჯაკის დიალექტზე. ქვეყნის მოსახლეობის 42.9% ლაპარაკობს სერბულად, როგორც მშობლიურ ენაზე, მათ შორისაა მონტენეგროელების 37%. სერბული იყო მონტენეგროს ოფიციალური ენა 2007 წლამდე, მანამ სანამ, მონტენეგროს ახალი კონსტიტუცია 1992 წლის კონსტიტუციას შეცვლიდა. ამ გადაწყვეტილებამ პროსერბული პარტიების წინააღმდეგობა და პროტესტი გამოიწვია.
მონტენეგრული ენა გახდა ქვეყნის ერთადერთი ოფიციალური ენა, ხოლო სერბულს მიენიჭა აღიარებული უმცირესობის ენის სტატუსი ბოსნიურ, ალბანურ და ხორვატულ ენებთან ერთად. 2006 წლიდან როგორც ენობრივი, ასევე კულტურული ცხოვრების სხვა ასპექტებში, მონტენეგროელი სერბები თანდათანობით „არაძალადობრივ“ „მონტენეგრიზაციას“ განიცდიან.
რელიგია
სერბები სერბეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის, მონტენეგროს ყველაზე ძლიერი რელიგიური ინსტიტუტის მიმდევრები არიან (სულ 460 383 მიმდევარი ან 74%). ერთ-ერთი უდიდესი სალოცავი ამ რელიგიის მიმდევრებისთვის პოდგორიცაში მდებარე აღდგომის ტაძარია.
thumb|220px|მონტენეგრული ქუდი
ტრადიციული ტანისამოსი
მონტენეგრული ქუდი არის ტრადიციული ქუდი, რომელსაც მონტენეგროელები და მონტენეგროელი სერბები ატარებენ. ის ბრტყელი ცილინდრის ფორმისაა, რომელსაც აქვს წითელი ზედა მხარე (ე.წ. ტეპელუკი), რაც მას ლიკასა და ჰერცეგოვინის ქუდებისგან განასხვავებს. იგი მთლიანად წითელი იყო მანამ, სანამ უფლისწულ-ეპისკოპოსმა პეტარ II პეტროვიჩ-ნიეგოშმა მისი გვერდები შავი ნაჭრით (ე.წ. დერევია) არ დაფარა. უფლისწულ-ეპისკოპოსმა ეს ოკუპირებული კოსოვოს მხარდასაჭერად გააკეთა. აღსანიშნავია ისიც, რომ კოსოვოს კულტი მონტენეგროს საუფლისწულო-საეპისკოპოსოში ძალიან პოპულარული იყო. პეტრე II-ის მიერ მონტენეგროელი მთავრებისთვის ქუდის ტარება მაშინდელი სერბული ეროვნული თვითმყოფადობის გამოხატულება იყო. ნაციონალურმა თქმულობამ ქუდის ყველაზე გავრცელებული ვერსია შემდეგნაირად დააფიქსირა: შავი სახვევი მწუხარების ნიშანი იყო ოდესღაც დიდი იმპერიისთვის, წითელი სისხლიანი მარცხი კოსოვოს ბრძოლაში და ხუთი პატარა ზოლი თავზე წარმოადგენს ოდესღაც უფრო დიდი სერბული სამეფოს დარჩენილ ნაშთებს. ეს თქმულება მეტად პოპულარული გახდა დანილო I პეტროვიჩ-ნიეგოშის მმართველობის დროს.
thumb|220px|მონტენეგროს ეთნიკური რუკა (სერბები ლურჯად)
დემოგრაფია
2011 წლის აღწერის მონაცემებით, სერბები სიდიდით მეორე ეთნიკური ჯგუფია და მონტენეგროს მოსახლეობის 28,7% -ს შეადგენენ. ისინი აბსოლუტურ უმრავლესობაში არიან სამ, ხოლო ფარდობით უმრავლესობაში კიდევ სამ მუნიციპალიტეტში. სერბების რიცხვი ქვეყნის 21 მუნიციპალიტეტიდან მხოლოდ ოთხში არ აღემატება 20%-ს. სერბების პროცენტული განაწილება მონტენეგროს მუნიციპალიტეტებში ასეთია:
ოლდენბურგი (მხარე)
მინი|ოლდენბურგის მდებარეობა გერმანიის იმპერიაში ოლდენბურგი (Oldenburg) — ისტორიული სახელმწიფო თანამედროვე გერმანიის ტერიტორიაზე, არსებობდა 1180-1918 წლებში როგორც საგრაფო, საჰერცოგო და დიდი საჰერცოგო. იმართებოდა ოლდენბურგების დინასტიის მიერ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გერმანია კატეგორია:სახელმწიფოები გერმანიის ისტორიაში
სნაიპერი
მინი|აშშ-ს საზღვაო ქვეითების სნაიპერები ვარჯიშისას სნაიპერი — მაღალმომზადებული მებრძოლი, რომელიც სამიზნეს ესვრის შენიღბული პოზიციიდან, ან მანძილიდან, რომელიც მიუწვდომელია რეგულარული ჯარის ქვეითების ცეცხლისთვის. ჩვეულებრივ სნაიპერებს გავლილი აქვთ სპეციალური წვრთნები და აღჭურვილნი არიან განსხვავებული, ზეზუსტი შაშხანებით. სამხედრო სნაიპერები ასევე გაწვრთნილები არიან შენიღბვაში, საველე ეშმაკობებში, ინფილტრაციაში, დაზვერვისა და დაკვირვების ტექნიკაში.
ეტიმოლოგია
ტერმინი „სნაიპერი“ პირველად დადასტურდა 1824 წელს, „შარპშუთერის“ (ზუსტი მსროლელი) გაგებით. ზმნა „to snipe“ წარმოიშვა 1770 წელს ბრიტანულ ინდოეთში (მაშინდელი ბრიტანეთის კოლონია), სადაც მონადირე - საკმაოდ დაოსტატებული, რომ მოეკლა მოუხელთებელი ბეკასი იწოდებოდა როგორც „სნაიპერი“. ერთ-ერთი პირველი ცნობილი მსხვერპლი იყო რობერტ გრევილი ინგლისელი ე. წ „მრგვალთავიანი“ გენერალი, რომელიც მოკლული იქნა 1643 წელს, ლიქფილდის ტაძარში (ინგლისი) დამალული სნაიპერის მიერ.
ამერიკის სამოქალაქო ომის დროს მიღებული ტერმინი იყო „სკირმიშერი“, რომელიც იყო მსუბუქად აღჭურვილი ჯარისკაცი შორსმსროლელი შაშხანით. მას დემობილიზაცია უნდა შეეტანა მტრის დანაყოფებში. ამერიკაში სამოქალაქო ომის დასრულებამდე ტერმინი სნაიპერი ფართო ხმარებაში არ ყოფილა.
მოკლე პერიოდის შემდგომ სიტყვა სნაიპერი უკვე იმდენად ფართოდ გამოიყენებოდა, რომ ზოგიერთი ადამიანი ნებისმიერი იარაღის გამოყენების ფაქტს „სნაიპინგს“ ეძახდა. ხოლო გამოთქმა „სნაიპერული შაშხანა“ აღიქმებოდა, როგორც „ძალიან საშიში ხმიანობის“ და ძალიან ეფექტიანი იყო შიშის ჩასათესად. ის ასოცირდებოდა მარტოხელა, შეუმჩნეველ, შაშხანიან მონადირე კაცთან.
ტერმინი „სნაიპერი“ ბევრად სერიოზულ ტონში გამოიყენებოდა მედია საშუალებების მიერ, ასოცირებული, პოლიციის ზეზუსტ მსროლელთან - ნებისმიერ, თუნდაც უმოკლეს მანძილზე მსროლელ ჯარისკაცთან, ნებისმიერ შაშხანიან კრიმინალთან. ეს ხშირად აფართოებდა ტერმინის მნიშვნელობას.
სხვადასხვა ქვეყნებს აქვთ სხვადასხვა სამხედრო დოქტრინები სნაიპერების სამხედრო დანაყოფებში არსებობის და დანიშნულების შესახებ.
საბჭოთა რუსეთის დროს წარმოქმნილი სამხედრო დოქტრინები მოიცავენ დანაყოფის დონის სნაიპერებს, რომლებსაც შეიძლება დაერქვათ „შარპშუთერები“, ან „წინასწარ დანიშნული მსროლელები“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შეიარაღებული ძალები
ჰაქიმ ზიეში
აბდელჰაქიმ ზიეში ან ჰაქიმ ზიეში (حكيم زياش; Hakim Ziyech; დ. 19 მარტი, 1993, დრონტენი, ნიდერლანდები), ზედმეტსახელად „ამსტერდამის ჯადოქარი“ — მაროკოელი ფეხბურთელი. ლონდონის „ჩელსისა“ და მაროკოს ეროვნული ნაკრების ფეხბურთელი. თამაშობს შემტევი ნახევარმცველისა და გარემარბის (განაპირა თავდამსხმელი) პოზიციებზე; უკეთესად თამაშობს მარცხენა ფეხით.
ზიეში გამორჩეულია თავისი დრიბლინგით, გრძელი პასებით, ტექნიკითა და ჯარიმების შესრულების ალღოთი. 2018-2019 წლების სეზონში დასახელდა უეფას ჩემპიონთა ლიგის სეზონის 20 საუკეთესო ფეხბურთელს შორის. 2019 წელს The Guardian-მა ზიეში „მსოფლიოს მოქმედ 100 საუკეთესო ფეხბურთელს“ შორის 29-ე ადგილზე დაასახელა.
ზიეშს შეეძლო ეთამაშა როგორც მაროკოს, ისე ნიდერლანდების ნაკრებში. 2015 წელს შედგა მისი დებიუტი მაროკოს ნაკრებში. მონაწილეობა მიიღო 2018 წლის მსოფლიო ჩემპიონატსა და 2019 წლის აფრიკის თასზე.
კარიერის უდიდესი ნაწილი (2012-2020) გაატარა ნიდერლანდურ კლუბებში. კარიერა დაიწყო „ჰერენვენში“, სადაც 2012-2014 წლებში თამაშობდა, შემდეგ კი ორი სეზონის მანძილზე ირიცხებოდა „ტვენტეში“. ამის შემდეგ მან გაატარა ოთხი სეზონი ამსტერდამის „აიაქსში“. 2020 წლიდან ლონდონის „ჩელსის“ რიგებში ირიცხება.
ადრეული წლები
მინი|ზიეშის მშობლიურ ქალაქ დრონტენის ქუჩა ჰაქიმ ზიეში ოთხ ძმასა და ოთხ დას შორის ყველაზე უმცროსია. ბავშვობაში მისი ზედმეტსახელი იყო „De Tovenaar“ (ფეხბურთის ჯადოქარი). მშობლები იმიგრანტები იყვნენ მაროკოს პატარა ქალაქ ტაფუღალიდან. ზიეში დრონტენის სამხრეთ ნაწილში გაიზარდა. 1990-იან წლებში მისი ორი ძმა „ზვოლესა“ და „ჰერენვენის“ აკადემიებში თამაშობდა. „რეალ დრონტენში“ ყოფნის პერიოდში ის შეხვდა აზიზ დუფიკარს, პირველ მაროკოელს, რომელმაც ნიდერლანდებში ითამაშა. დუფიკარმა დიდი გავლენა იქონია ზიეშის განვითარებაზე. ზიეშის მამა გარდაიცვალა 2003 წლის 23 დეკემბერს, როდესაც ჰაკიმი 10 წლის იყო. ეს მისთვის უდიდესი ფსიქოლოგიური დარტყმა იყო. — ფაუზი ზიეში, ჰაკიმის ერთ-ერთი ძმა
საკლუბო კარიერა
მინი|ჰაქიმ ზიეში მაროკოს ნაკრებში
ჰერენვენი
ზიეშის დებიუტი „ჰერენვენში“ 2012 წლის 2 აგვისტოს, 2012–13 წლების ევროპა ლიგის მესამე შესარჩევი ეტაპის პირველ მატჩში, ბუქარესტის „რაპიდის“ წინააღმდეგ შედგა. მოედანზე მან 53 წუთი გაატარა, რის შემდეგაც შეცვალეს. მისი დებიუტი ერედივიზიაში 10 აგვისტოს, „ნეიმეგენის“ წინააღმდეგ შედგა. გუნდმა შეხვედრა 0–2 წააგო. ზიეშმა თავისი პირველი გოლი „ჰერენვენის“ მაისურით, 2013 წლის 10 აგვისტოს „ბრედას“ გაუტანა. გუნდმა შეხვედრა 2–0 მოიგო. 23 აგვისტოს ზიეშმა გააკეთა ორი ასისტი „აიაქსის“ წინააღმდეგ, მატჩი ფრედ 3–3 დასრულდა. 8 ნოემბერს ზიეშმა გოლი და ასისტი მიითვალა „ვალვეიკთან“ მატჩში, რომელიც გუნდმა 5-2 მოიგო. 18 დეკემბერს ზიეშმა შეასრულა დუბლი „ალკმაარის“ წინააღმდეგ თასზე. 18 იავარს ზიეშმა გაიტანა „როდასთან“ მატჩში, შეხვედრა ანგარიშით 2-2 დასრულდა. 9 თებერვალს მან გაუტანა „გრონინგენს“ ანგარიშით 3-1 მოგებულ მატჩში. 27 აპრილს „უტრეხტთან“ შეხვედრაში შევიდა შეცვლაზე, გაიტანა გოლი და მიითვილა საგოლე გადაცემა, გუნდმა 4-1 მოიგო.
ტვენტე
2014 წლის 18 აგვისტოს, ზიეში შუერთდა „ტვენტეს“ 3,5 მილიონი ევროს სანაცვლოდ. ზიეშმა სამწლიან კონტრაქტს მოაწერა ხელი და გუნდში 10-ნომრიანი მაისური მიიღო. 5 ოქტომბერს ზიეშმა გაიტანა და საგოლე გადაცემა მიითვალა „ალკმაართან“ მატჩში. შეხვედრა ფრედ, ანგარიშით 2-2 დასრულდა. 2015 წლის 6 მარტს, ზიეშმა შეასრულა დუბლი „ვილემ II“-თან მატჩში. 10 მაისს მიითვალა სამი საგოლე გადაცემა „დორდრეხტთან“ 3-0 მოგებულ შეხვედრაში. 17 მაისს შეასრულა დუბლი და მიითვალა საგოლე გადაცემა თავის ყოფილ კლუბ, „ჰერენვენის“ წინააღმდეგ. ზიეშმა ერედივიზიაში სეზონი 11 გოლითა და 15 საგოლე გადაცემით დაასრულა. 2015-16 წლების სეზონისთვის ზიეშის გუნდის კაპიტნად იქნა არჩეული, მაგრამ მალევე, 2016 წლის იანვარში სტატუსი ჩამოერთვა, გუნდიდან წასვლის სურვილის საჯაროდ გამოთქმის გამო. 2015-16 წლების სეზონი მისთვის კარიერაში ყველაზე ნაყოფიერი იყო, ერედივიზიაში მან გაიტანა 17 გოლი და გააკეთა 11 საგოლე გადაცემა.
აიაქსი
მინი|ჰაქიმ ზიეში 2016 წლის 30 აგვისტოს ზიეშმა „აიაქსთან“ ხელი მოაწერა ხუთწლიან კონტრაქტს, ტრანსფერის სანაცვლოდ „ტვენტემ“ 11 მილიონი ევრო მიიღო.
2016–18: საწყისი სეზონები და ევროპული ფინალი
მინი|„აიაქსისა“ და „მანჩესტერ იუნაიტედის“ განაცხადი ევროპა ლიგის ფინალის წინ, ზიეში შუაში, მარცხნივ 15 სექტემბერს ზიეშმა მატჩის 79-ე წუთზე მიიღო წითელი ბარათი, ევროპა ლიგის ჯგუფური ეტაპის გახსნით შეხვედრაში, „პანათინაიკოსთან“, რომელიც გუნდმა 2-1 მოიგო. ექვსი დღის შემდეგ, 21 სექტემბერს „აიაქსმა“ თასზე „ვილემ II“ ანგარიშით 5-0 დაამარცხა, ზიეშმა კი გუნდის მაისურით პირველი გოლი გაიტანა. 2 ოქტომბერს, ზიეშმა გაიტანა პირველი გოლი ლიგაზე. გუნდმა 3-2 დაამარცხა „უტრეხტი“. 20 ოქტომბერს, „ევროპა ლიგაზე“ გაუტანა ვიგოს „სელტას“. შეხვედრა ანგარიშით 2-2 დასრულდა. 20 ოქტომბერს გაიტანა ერთადერთი გოლი „ექსელსიორთან“ მოგებულ შეხვედრაში. 3 ნოემბერს, ზიეშმა გაიტანა ვიგოს „სელტასთან“, 3-2 მოგებულ მატჩში. 4 დეკემბერს გაიტანა პენალტი „გრონინგენთან“ 2-0 მოგებულ შეხვედრაში. 2017 წლის 15 იანვარს გაუტანა დუბლი „ზვოლეს“, 3-1 მოგებულ მატჩში. 29 იანვარს გაიტანა „დენ ჰააგთან“ 2-0 მოგებულ შეხვედრაში. 8 აპრილს გაიტანა „ნეიმეგენთან“, „აიაქსმა“ 5-1 გაიმარჯვა.
2017 წლის 12 აგვისტოს გაიტანა „ჰერაკლესთან“ 1-2 წაგებულ შეხვედრაში. 20 აგვისტოს, ზიეშმა გაუტანა „გრონინგენს“, გუნდმა 3-1 მოიგო. 9 სექტემბერს, ზიეშმა „ზვოლესთან“ აცილებული პენალტის შემდეგ, ზუსტად ხუთ წუთში შეძლო გოლის გაიტანა, გუნდმა 3-0 მოიგო. 18 ნოემბერს ზიეშმა გააკეთა საგოლე გადაცემა „ბრედასთან“ 8-0 მოგებულ მატჩში. 26 ნოემბერს მიითვალა საგოლე გადაცემა „როდასთან“ მატჩში, „აიაქსმა“ დამაჯერებლად 5-1 გაიმარჯვა. 14 დეკემბერს გაუტანა „ექსელსიორს“ 3-1 მოგებულ შეხვედრაში. 20 დეკემბერს ზიეშმა ვერ გაიტანა პენალტი თავის ყოფილ გუნდთან, „ტვენტესთან“ სათასო მატჩში. გუნდი პენალტების სერიაში დამარცხდა. 2018 წლის 4 თებერვალს გაუტანა „ბრედას“. „აიაქსმა“ 3-1 გაიმარჯვა სამი დღის შემდეგ, 7 თებერვალს გაუტანა „როდას“, „აიაქსმა“ 4-2 მოიგო. 18 მარტს ზიეშმა შეასრულა დუბლი როტერდამის „სპარტას“ წინააღმდეგ 5-2 მოგებულ შეხვედრაში. 19 აპრილს ზიეშმა გაიტანა „ვენლოსთან“ 4-1 მოგებულ შეხვედრაში. 2017–18 წლების სეზონის ერედივიზიონში მიითვალა 15 საგოლე გადაცემა და დაიკავა პირველი ადგილი ასისტებში.
2018–20: საშინაო ტრებლი და კარგი გამოსვლა ევროტურნირებზე
2019 წლის 30 აპრილის გააკეთა საგოლე გადაცემა ჩემპიონთა ლიგის პირველ ნახევარ-ფინალურ შეხვედრაში „ტოტენჰემთან“. მან გაიტანა მეორე გოლი „ტოტენჰემთან“ მეორე ნახევარ-ფინალურ შეხვედრაში, რომელიც გუნდმა ბოლო წამებზე დათმო და 2-3 დამარცხდა. 2019 წლის აგვისტოში ზიეშმა „აიაქსთან“, ახალ სამწლიან კონტრაქტს მოაწერა ხელი.
2018, 2019 და 2020 წლებში ზედიზედ სამჯერ დასახელდა „აიაქსის“ წლის ფეხბურთელად.
ჩელსი
2020 წლის ზამთრის სატრანსფერო ფანჯრის დროს განიხილებოდა ზიეშის გადასვლა „მანჩესტერ იუნაიტედში“, მაგრამ ტრანსფერი არ შედგა. 2020 წლის 14 თებერვალს ოფიციალურად ცნობილი გახდა „აიაქსისა“ და „ჩელსის“ შეთანხმების შესახებ. ტრანსფერის სანაცვლოდ „აიაქსმა“ 38 მილიონი ევრო მიიღო. ათი დღის შემდეგ ცნობილი გახდა, რომ ზიეშმა ხელი მოაწერა ხუთწლიან კონტრაქტს. მისი დებიუტი „ჩელსიში“ შედგა ამხანაგურ მატჩში, „ბრაიტონის“ წინააღმდეგ, ზიეში დაეხმარა დებიუტანტ ტიმო ვერნერს გოლის გატანაში. შეხვედრა ანგარიშით 1-1 დასრულდა. 2020 წლის 17 ოქტომბერს შედგა მისი დებიუტი „ჩელსიში“. ზიეში „საუთჰემპტონთან“ მატჩში მოედანზე 72-ე წუთზე, მესიონ მაუნტის ნაცვლად შემოვიდა. შეხვედრა ფრედ, 3–3 დასრულდა. „ჩელსიში“ ევროტურნირებზე მისი დებიუტი ჩემპიონთა ლიგის შეხვედრაში, „სევილიას“ წინააღმდეგ შედგა, ზიეში მოედანზე 62-ე წუთზე გამოჩნდა. 2020 წლის 28 ოქტომბერს გაიტანა პირველი გოლი „ჩელსის“ მაისურით, გაუტანა „კრასნოდარს“ 4-0 მოგებულ შეხვედრაში, ეს იყო მისი პირველი გოლი უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგაზე, „ჩელსის“ რიგებში. სამი დღის შემდეგ, ზიეშმა გაიტანა თავისი პირველი გოლი პრემიერ ლიგაში და გააკეთა საგოლე გადაცემა „ბარნლისთან“ შეხვედრაში, გუნდმა შეხვედრა ანგარიშით 3-0 მოიგო. ზიეში გახდა პირველი ფეხბურთელი დიეგო კოსტას შემდეგ, რომელმაც გაიტანა თავის პირველ ორ სასტარტო შეხვედრაში „ჩელსის“ მაისურით. „ჩელსის“ მომდევნო შეხვედრაში, ზიეშმა გააკეთა ორი საგოლე გადაცემა და დასახელებული იქნა მატჩის საუკეთესო მოთამაშედ. „ჩელსიმ“ კი „შეფილდ იუნაიტედი“ 4-1 დაამარცხა. 2020-21 წლების სეზონში ზიეშმა გუნდთან ერთად მოიგო უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა.
ნიდერლანდები
მინი|ზიეში (7 ნომერი) ესპანეთის წინააღმდეგ ზიეშმა ითამაშა ნიდერლანდების 19, 20 და 21-წლამდელთა ნაკრებებში. 2014 წელს ნიდერლანდების ნაკრების მწვრთნელმა ლუი ვან გალმა შეიყვანა 2014 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის გახანგრძლივებულ შემადგენლობაში. ამ დროს ის 21 წლის იყო. ზიეში არ იქნა შეყვანილი 23 კაციან სიაში რომელიც გაემგზავრა მსოფლიო ჩემპიონატზე. ნიდერლანდების ნაკრებში არ ჩაუტარებია არცერთი შეხვედრა.
მაროკო
right|thumb|ზიეში მაროკოს ნაკრების რიგებში 2015 წელს შედგა მისი დებიუტი მაროკოს ნაკრებში, 2015 წლის 9 ოქტომბერს, კოტ-დ'იუვარის ნაკრების წინააღმდეგ, შეხვედრა მაროკოს ნაკრების მარცხით, ანგარიშით 0-1 დასრულდა. 2016 წლის 27 მაისს, მან შეასრულა დუბლი კონგოს წინააღმდეგ, შეხვედრა მაროკოს ნაკრებმა მოიგო, ანგარიშით 2-0. 4 სექტემბერს, ზიეშმა გაუტანა სან-ტომესა და პრინსიპის ნაკრებს, 2017 წლის აფრიკის თასის შესარჩევ ეტაპზე, მაროკომ ანგარიშით 2-0 მოიგო. ზიეში ვერ მოხვდა ნაკრების 23 კაციან სიაში და შესაბამისად არ მიუღია მონაწილეობა 2017 წლის აფრიკის თასზე.
2017 წლის 1 სექტემბერს ზიეშმა გაიტანა მსოფლიო ჩემპიონატის შესარჩევ მატჩში, მალის წინააღმდეგ. მაროკომ შეხვედრა ანგარიშით 6-0 მოიგო. 2018 წელს მოხვდა მაროკოს ნაკრებში, მსოფლიო თასზე. ზიეშს მსოფლიო თასზე არ გაუტანია, მაროკოს ნაკრები კი ჯგუფში ჩარჩა. გუნდმა ჯგუფურ ეტაპზე ორი შეხვედრა წააგო, ხოლო ერთი ფრედ ითამაშა. მაროკოს ნაკრებმა 2018 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე მხოლოდ ერთ მატჩში მოახერხა გატანა.
ნაკრებში თამაშობს 7-ნომრიანი მაისურით.
არის ნაკრების ერთ-ერთი ლიდერი.
2015
2015 წელს შედგა მისი დებიუტი ნაკრებში. ეს იყო მისი სადებიუტო წელი მაროკოს ეროვნულ გუნდში. ჩატარებულ ოთხ შეხვედრაში ვერ შეძლო თავის გამოჩენა. მისი დებიუტი შედგა კოტ–დ'ივუარის ნაკრებთან.
2016
2016 წელს ნაკრებში ხუთ შეხვედრაში მიიღო მონაწილეობა და ხუთი გოლი გაიტანა. თავის გამოჩენა სამ შეხვედრაში მოახერხა. ზიეშმა ჯერ კონგოს, ხოლო შემდეგ კანადის ნაკრებს გაუტანა დუბლი. ამ წელს გაიტანა თავისი პირველი გოლი ეროვნული ნაკრების მაისურით.
2017
მინი|ზიეში პორტუგალიის ნაკრების ფეხბურთელებთან ორთაბრძოლაში, [[2018 წელს]] 2017 წელს ნაკრების მაისურით ოთხ მატჩში მიიღო მონაწილეობა, თუმცა თავის გამოჩენა მხოლოდ ერთ მათგანში შეძლო. 2017 წლის 1 სექტემბერს გაიტანა დუბლი მალის ნაკრების კარში. მაროკოს ნაკრებმა შეხვედრა დამაჯერებლად, ანგარიშით 6-0 მოიგო.
2018
მინი|ჰაქიმ ზიეში [[2018 წელს, მსოფლიო ჩემპიონატზე (7 ნომრიანი მაისურით)]] 2018 წელი მისთვის სანაკრებო დონეზე ერთ-ერთი ყველაზე დატვირთული იყო. მონაწილეობა მიიღო 10 შეხვედრაში და გაიტანა 5 გოლი. ზიეშმა ითამაშა მსოფლიო ჩემპიონატზე, სადაც სამ შეხვედრაში მიიღო მონაწილეობა, თუმცა თავის გამოჩენა ვერ შეძლო. მაროკომ ჯგუფში სადაც ესპანეთთან, პორტუგალიასთან და ირანთან ერთად თამაშობდა ბოლო ადგილი დაიკავა. ზიეშმა ამ წელს ნაკრებში ერთი დუბლი შეასრულა, მან დუბლი გაუტანა კამერუნის ნაკრებს. გარდა ამისა, მან გაუტანა ესტონეთის, სერბეთისა და მალავის ნაკრებებს.
2019
2019 წელი მისთვის ყველაზე დატვირთული, მაგრამ არც თუ ისე შედეგიანი სანაკრებო წელი იყო. ზიეშმა 11 მატჩიდან მხოლოდ ერთში შეძლო თავის გამოჩენა, გაუტანა დუბლი ზამბიის ნაკრებს. მონაწილეობა მიიღო ოთხ შეხვედრაში აფრიკის თასზე, მაროკო ჯგუფიდან გავიდა, მაგრამ შემდეგ ეტაპზე დამარცხდა ბურკინა-ფასოსთან, პენალტების სერიაში. ზიეშმა აფრიკის თასზე ვერ მოახერხა გოლის გატანა.
2020
2020 წელს ნაკრებშა ჩაატარა ორი მატჩი, 2020 წლის 9 ოქტომბერს მაროკოს ნაკრებმა ამხანაგურ შეხვედრაში 3-1 დაამარცხა სენეგალი. ზიეში მოდეანზე 59 წუთზე შემოვიდა, მაგრამ ვერ მოახერხა გოლის გატანა. კორონავირუსის პანდემიის გამო ზიეშს ნაკრებში თითქმის ერთწლიანი პაუზა გამოუვიდა (ბოლოს ნაკრებში ნათამაშები ჰქონდა 2019 წლის 19 ნოემბერს). 2020 წლის 12 ნოემბერს გაიტანა დუბლი ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკს ნაკრების წინააღმდეგ, მაროკომ შეხვედრა 4-1 მოიგო. 2020 წლის 17 ნოემბერს კვლავ გაუტანა ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკის ნაკრებს, მაროკომ შეხვედრა ანგარიშით 2-0 მოიგო.
2021
2021 წლის 26 მარტს ზიეშმა ითამაშა მავრიტანიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების წინააღმდეგ, შეხვედრა ანგარიშით 0-0 დასრულდა. ზიეშმა მოედანზე 88 წუთი გაატარა. ოთხი დღის შემდეგ, 30 მარტს ითამაშა ბურუნდის ეროვნულ ნაკრებთან. მაროკომ შეხვედრა ანგარიშით 1-0 მოიგო. ზიეში შეხვედრაში 81-ე წუთზე ჩაერთო.
სანაკრებო სტატისტიკა
მინი|ზიეში [[ირანის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები|ირანის ნაკრებთან შეხვედრაში, 2018 წ.]]
თამაშის სტილი
ზიეში გამორჩეულია თავისი დრიბლინგით, გრძელი პასებით, ტექნიკითა და ჯარიმების შესრულების ალღოთი. ზიეშის სუსტი მხარეებია თავით თამაში (მიუხედავად მისი სიმაღლისა) და სისწრაფე. მას არ აქვს განსაკუთრებული ფიზიკური მონაცემები. ზიეშს აქვს კარგი ბურთის ფლობა, რაც გამოწვეულია მისი პრაქტიკით ფუტსალში, იმ პერიოდში როდესაც მას წვრთნიდა აზიზ დუფიკარი. ზიეში ასრულებს ჯარიმებს, კუთხურებსა და პენალტებს რაც მას გუნდის ლიდერად აყალიბებს. მიუხედავად მისი კარგი ინდივიდუალური თვისებებისა, ის არის გუნდური მოთამაშე, მაგრამ ასევე შეუძლია თამაშის თავის თავზე აღება.
სატრანსფერო ღირებულება
ზიეშის აგენტია ნახლი მონდიალი. მისი ამჟამინდელი სატრანსფერო ღირებულებაა 2021 წლის 18 მარტის მონაცემებით არის 36, 000, 000 ევრო.
ტიტულები
მინი|ზიეში პორტუგალიის ნაკრების წინააღმდეგ, [[2018]]
პირადი ცხოვრება
ზიეში მუსლიმია. ბევრია არაფერია ცნობილი მისი პირადი ცხოვრების შესახებ. როგორც ცნობილია, მას არ ჰყავს შეყვარებული. ზიეშს არ აქვს ტატუირება სხეულის არცერთ ნაწილზე. მისი სიმაღლეა 181 სმ, ხოლო წონა – 69 კგ.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 19 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1993 კატეგორია:მაროკოელი ფეხბურთელები კატეგორია:ამსტერდამის აიაქსის ფეხბურთელები კატეგორია:ტვენტეს ფეხბურთელები კატეგორია:ჩელსის ფეხბურთელები კატეგორია:ჰერენვენის ფეხბურთელები კატეგორია:ნიდერლანდელი ფეხბურთელები კატეგორია:ერედივიზიის ფეხბურთელები კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:2018 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:2019 წლის აფრიკის ერთა თასის ფეხბურთელები‎
ცეცხლოვანი მიწა
250px|thumb|right|ცეცხლოვანი მიწა ცეცხლოვანი მიწა (ესპ. Tierra del Fuego) — არქიპელაგი სამხრეთ ამერიკის სამხრეთ დაბოლოებასთან, რომლისგანაც გამოყოფილია მაგელანის სრუტით. აღმოსავლეთი ნაწილი ეკუთვნის არგენტინას, დასავლეთი — ჩილეს. ფართობი დაახლოებით 72 ათასი კმ² (მთავარი კუნძულია ცეცხლოვანი მიწა, ანუ ისლა გრანდე, ფართობი 48 ათასი კმ²). ახლოს მდებარე კუნძულ ჰორნზე არის ამავე სახელწოდების კონცხი (სამხრეთ ამერიკის უკიდურესი სამხრეთი წერტილი).
ცეცხლოვანი მიწის ჩრდილოეთი და აღმოსავლეთი ნაწილის რელიეფი ბორცვიანი ვაკეა, დასავლეთი და სამხრეთი ნაწილი ანდების ძლიერ დაქუცმაცებული მთებია. ჰავა ზომიერია, ოკეანური ტყე და მდელოსტეპის მცენარეულობა. არის ტორფიანი ჭაობები. მისდევენ მეცხვარეობას, მეთევზეობას. იღებენ ნავთობსა და ბუნებრივ აირს. მთავარი დასახლებული პუნქტია უშუაია (არგენტინა) და პორვენირი (ჩილე). ცეცხლოვანი მიწა აღმოაჩინა ფერნანდო მაგელანმა 1520 წელს.
ლიტერატურა
კატეგორია:არგენტინის კუნძულები კატეგორია:ჩილეს კუნძულები
ამაპა
ამაპა (პორტ. Amapá, AP) — შტატი 1990-დან, ბრაზილიის ჩრდილო-აღმოსავლეთში. ტერიტორიის უდიდესი ნაწილი დაბლობია.
კატეგორია:ბრაზილიის შტატები
გუსტავ ერიქსონ ვაზა
ბიოგრაფია
გუსტავ ერიქსონი დაიბადა ლინდჰოლმენში 1496 წელს, სავარაუდოდ, 12 მაისს. მამამისი ერიკ იუჰანსონი გარდაცვლილ რეგენტს სტენ სტურე უფროსს ენათესავებოდა, რომელსაც საკუთარი შვილები არ ჰყოლია.
გუსტავის ბავშვობის შესახებ უამრავი ამბავია შემონახული, მაგალითად, როგორ უყვარდა უფროსობა და პირველობა. ჰანს დანიელს გუსტავის დანიაში ჩაყვანა და იქ აღზრდა ეწადა, მაგრამ სტენ სტურემ ბიჭი არ გაუშვა სამხრეთში. 13 წლიდან გუსტავის სასკოლო ცხოვრება იწყება უფსალაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შვედეთის მეფეები კატეგორია:ვაზას დინასტია კატეგორია:დაბადებული 1496 კატეგორია:გარდაცვლილი 1560 კატეგორია:XVI საუკუნის ევროპის მონარქები
ვასილი კანდინსკი
ვასილი კანდინსკი (Василий Кандинский) (დ. 16 დეკემბერი [ძვ. სტ. 4 დეკემბერი], 1866 — გ. 13 დეკემბერი, 1944) —  რუსი  მხატვარი, ხელოვნებათმცოდნე. მე-20 საუკუნის ერთ-ერთი ყველაზე განთქმული ხელოვანი, აბსტრაქციონიზმის დამფუძნებელი.
1896 წელს მიუნხენში დასახლდა და სახვითი ხელოვნების აკადემიაში დაიწყო სწავლა. მოსკოვში 1914 წელს დაბრუნდა პირველი მსოფლიო ომის დაწყების შემდეგ. ხელოვნების საყოველთაოდ მიღებულ თეორიებთან კონფლიქტის გამო 1921 წელს ისევ გერმანიში დაბრუნდა. აქ ის 1922 წლიდან ბაუჰაუზში ასწავლიდა, სანამ ნაცისტებმა ეს სკოლა 1933 წელს დახურეს. შემდეგ ის საფრანგეთში გადადის, სადაც დარჩენილ ცხოვრებას ატარებს. გარდაიცვალა ნიოი-სურ-სენში 1944 წელს.
სქოლიო
კატეგორია:რუსი მხატვრები კატეგორია:დაბადებული 16 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1866 კატეგორია:გარდაცვლილი 13 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1944
ნაწისქვილარი
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 379 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
გამოღმა ქარიატა
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 268 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ხობის მუნიციპალიტეტის სოფლები
რუსუდანი (გიორგი III-ის ასული)
რუსუდანი (Ρουςουδάν; დ. 1158/1160) — საქართველოს მეფის, გიორგი III-ისა და ბურდუხანის უმცროსი ქალიშვილი, თამარ მეფის და.
1185 წელს, როდესაც ანდრონიკე I კომნენოსი ტახტიდან ჩამოაგდეს და მოკლეს, სავარაუდოდ, ამ დროს დააბრმავეს და შემდეგ მოკლეს რუსუდანის მეუღლეც. 1186 წელს დედოფალმა დატოვა კონსტანტინოპოლი და თავის ორ ვაჟთან ერთად საქართველოში ჩამოვიდა, სადაც უკვე მისი და, თამარი, მეფობდა.
მეოთხე ჯვაროსნული ლაშქრობის დროს კონსტანტინოპოლში ქაოსი სუფევდა და თამარმა გამოიყენა ეს სიტუაცია. მან დაიკავა პონტოს პროვინცია, დალაშქრა რამდენიმე სხვა ქალაქი და თავის დისშვილებს გადასცა. ასე წარმოიშვა ტრაპიზონის იმპერია, რომელსაც ალექსი ჩაუდგა სათავეში. სწორედ საქართველოსთან კავშირმა გაახანგრძლივა იმპერიის სახელმწიფოებრიობა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ტრაპიზონის იმპერიის ადამიანები კატეგორია:საქართველოს სამეფოს ბაგრატიონები
She (სტილტსკინის ალბომი)
She — ჯგუფ სტილტსკინის მეორე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 2006 წელს. ეს პროექტი აგრეთვე ცნობილია სახელით რეი უილსონი და სტილტსკინი. მუსიკალურად ალბომი არის სხვადასხვა ჟანრის ნარევი. იგი უფრო ახლოს არის Daft Punk-ის, ფილ ლინოტის, აუდიოსლეივის, მეტალიკას, დევიდ ბოუისა და Radiohead-ის ჟღერადობასთან.
სქოლიო
კატეგორია:2006 წლის ალბომები კატეგორია:სტილსკინის ალბომები კატეგორია:Inside Out Music-ის ალბომები
ესპანეთ-სომხეთის ურთიერთობები
ესპანეთ-სომხეთის ურთიერთობები აღნიშნავს ორმხრივ ურთიერთობებს სომხეთის რესპუბლიკასა და ესპანეთს შორის. ორ ქვეყანას შორის ურთიერთობის ისტორიის ცენტრალური წერტილი სომხების ესპანეთში მიგრაციაა, სადაც დაახლოებით 40 000 სომეხი გადასახლდა. ესპანეთიც და სომხეთიც ევროპის საბჭოს წევრი ქვეყნები არიან. სომხეთის საელჩო ესპანეთში მადრიდში მდებარეობს. ესპანეთის საელჩო მოსკოვში (რუსეთი) მდებარეობს და საპატიო საკონსულო ერევანშიც ფუნქციონირებს.
ადრეული ურთიერთობები
სომხეთსა და ესპანეთს შორის პირველ კონტაქტებს 1382 წლამდე მივყავართ, როდესაც კილიკიის სომეხთა სამეფოს მეფე, ლევონ VI თავშესაფრისა და დახმარების საძიებლად ესპანეთის მეფე ხუან I-ს ეწვია. ესპანეთში ლევონ VI-ს მადრიდის ლორდის წოდება მიანიჭეს. იგი ესპანეთში 1390 წლამდე დარჩა, სანამ მეფე ხუან I გარდაიცვლებოდა. საუკუნეების განმავლობაში სომხები ესპანეთში ომებისა და არეულობებისგან თავის დასაღწევად ჩადიოდნენ. XIV-XV საუკუნეებში არაერთი სომეხი ესპანურ ექსპედიციებს შეუერთდა.
1915 წელს მომხდარი სომხების გენოციდის დროს სომხების დიდი ნაწილი ესპანეთში მოგზაურობის ნაცვლად საფრანგეთში ან ყოფილ ესპანურ კოლონიებში, არგენტინასა და ურუგვაიში გაემგზავრა. 1991 წლის 26 დეკემბერს სომხეთმა დამოუკიდებლობა მოიპოვა და მალევე, 1992 წლის 27 მაისს ორ ქვეყანას შორის დიპლომატიური ურთიერთობები დამყარდა.
თანამედროვე ურთიერთობები
დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ ესპანეთში 20 000-ზე მეტი სომეხი გადასახლდა. 2003 წელს ესპანეთმა ერევანში საპატიო საკონსულო გახსნა. 2010 წლის აგვისტოში კი მადრიდში სომხეთის საელჩო გაიხსნა. ბოლო წლებში ესპანეთის ხუთმა პროვინციამ სომხების გენოციდი აღიარა (არაგონი, ბალეარის კუნძულები, ბასკეთი, კატალონია და ნავარა). 2010 წელს ვალენსიის ქალაქ მისლატაში სომხების გენოციდისადმი მიძღვნილი ძეგლი აღიმართა.
უმაღლესი დონის ვიზიტები
2007 წლის ივნისში და განმეორებით, 2010 წლის მარტში ესპანეთში ოფიციალური ვიზიტით იმყოფებოდა ესპანეთის საგარეო საქმეთა მინისტრი, მიგელ ანხელ მორატინოსი. ესპანეთის საგარეო საქმეთა მინისტრი, ხოსე მანუელ გარსია-მარგალო 2014 წლის აპრილში ეწვია სომხეთს. ამ უკანასკნელის საგარეო საქმეთა მინისტრი ვარტან ოსკანიანი პირველად 2000 წლის ნოემბერში, ხოლო მეორედ 2007 წლის ნოემბერში ოფიციალური ვიზიტით იმყოფებოდა საბერძნეთში. ბაკლანეთის სახელმწიფოში უმაღლესი ვიზიტით სამჯერ იმყოფებოდა საგარეო საქმეთა მინისტრი, ედუარდ ნალბანდიანი (2010 წლის მაისი, დეკემბერი და 2013 წლის ივნისი).
ორმხრივი შეთანხმებები
ესპანეთსა და სომხეთს შორის არაერთი ორმხრივი შეთანხმებაა დადებულ, მათ შორის: „შეთანხმება ინვესტირების ხელშეწყობისა და დაცვის შესახებ“ (1990), „შეთანხმება სახმელეთო გზებზე საერთაშორისო ტრანსპორტირების შესახებ“ (2000), „ურთიერთთანამშრომლობის მემორანდუმი ტურიზმის სფეროში“ (2013), „შეთანხმება ორმაგი გადასახადებისგან თავის არიდების შესახებ“ (2010), „შეთანხმება კულტურის, განათლებისა და მეცნიერების სფეროში ურთიერთთანამშრომლობის შესახებ“ (2013) და სხვ.
სომხები ესპანეთში
სომეხი ესპანელების რაოდენობა 40 000 ადამიანს ითვლის, რომლებიც ძირითადად ვალენსიის ბარსელონისა და მადრიდის მიდამოებში ცხოვრობენ. 2011 წელს ესპანეთი ემიგრაციის დანიშნულების ქვეყნების სიაში მეოთხე ადგილზე იყო სომხებს შორის. ესპანეთში სომხური ტაძრები 2009 წლის აგვისტომდე არ არსებობდა, სანამ ბარსელონის მახლობლად პატარა ქალაქში არ აშენდა. სომეხი ესპანელების უმრავლესობა სომხური სამოციქულო ეკლესიის მიმდევარია. სომხების უმრავლესობა სომხურ და ესპანურ ენებზე საუბრობს.
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის საგარეო ურთიერთობები კატეგორია:ესპანეთის საგარეო ურთიერთობები კატეგორია:სომხეთის ორმხრივი ურთიერთობები კატეგორია:ესპანეთის ორმხრივი ურთიერთობები კატეგორია:ესპანეთ-სომხეთის ურთიერთობები
ჯენი ადამსონი
ჯენი ადამსონი (Jennie Adamson; დ. 9 მაისი, 1882, შოტლანდია, გ. 25 აპრილი 1962) — ბრიტანეთის ლეიბორისტული პარტიის პოლიტიკოსი, რომელიც მსახურობდა პარლამენტის წევრად 1938 წლიდან 1946 წლამდე და იგი გახლდათ კლემენტ ეტლის ომის შემდგომი ლეიბორისტული მთავრობის უმცროსი მინისტრი.
ადრეული ცხოვრება და ოჯახი
ჯანეტი იყო თომას ჯონსტონის ქალიშვილი. 1902 წელს იგი დაქორწინდა უილიამ მერდოკ ადამსონზე, ტრანსპორტისა და გენერალური მშრომელთა კავშირის თანამშრომელზე, რომელიც გახდა ლეიბორისტული დეპუტატი Cannock-ისთვის.
პოლიტიკური კარიერა
ადამსონმა წარუმატებლად იბრძოლა დარტფორდზე 1935 წლის საყოველთაო არჩევნებზე, როდესაც მოქმედმა კონსერვატიულმა დეპუტატმა ფრენკ კლარკმა დაიკავა ადგილი მნიშვნელოვნად შემცირებული უმრავლესობით. თუმცა, კლარკი გარდაიცვალა 1938 წლის ივლისში და 1938 წლის ნოემბერში ჩატარებულ შუალედურ არჩევნებზე, ადამსონმა ადგილი მოიპოვა 4,2%-ით. ქმართან ერთად, იგი გახდა ერთადერთი ცოლ-ქმარი თემთა პალატაში.
საარჩევნო ოლქი გაიყო საზღვრების ცვლილებებში 1945 წლის საყოველთაო არჩევნებისთვის, როდესაც ადამსონი აირჩიეს დიდი უმრავლესობით (ხმების 27%) ახალი ბექსლის ოლქისთვის. იგი მსახურობდა საპარლამენტო კერძო მდივნად 1940-1945 წლებში და საპარლამენტო მდივნად საპენსიო სამინისტროში 1945-1946 წლებში, მინისტრ ვილფრედ პალინგის დროს.
ადამსონი გადადგა პარლამენტიდან 1946 წელს და გახდა უმუშევრობის დახმარების საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილე 1946 წლიდან 1953 წლამდე. მომდევნო საერთო არჩევნებზე, 1950 წელს, ადგილი მოიპოვა მომავალმა პრემიერ მინისტრმა ედვარდ ჰიტმა.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1882 კატეგორია:გარდაცვლილი 1962 კატეგორია:დაბადებული 9 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 25 აპრილი კატეგორია:პოლიტიკოსები კატეგორია: ბრიტანელი პოლიტიკოსები
თუშები
თუშები — ქართველ მთიელთა ეთნოგრაფიული ჯგუფი. თუშების თავდაპირველი განსხლების არეალი იყო თუშეთი — კავკასიონის ჩრდილოეთ ფერდობებზე, პირიქითა და გომეწრის ალაზნის სათავეებში. მოგვიანებით მოხდა მათი ბარში ჩამოსახლება, კერძოდ კახეთში — ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე. წოვათუშების სასაუბრო ენას წარმოადგენს ბაცბური ენა, ხოლო ჩაღმა თუშები საუბრობენ ქართული ენის თუშურ დიალექტზე.
ისტორია
წარსულში თუშებისთვის დამახასიათებელი იყო კულტურისა და ყოფის ზოგიერთი თავისებურებები, რაც მათ განასხვავებდა საქართველოს სხვა კუთხეების მცხოვრებთაგან. ისინი მისდევდნენ მეცხვარეობას, შემონახული ჰქონდათ საოჯახო-თემური ტრადიციები, არიან მაღალგანვითარებული კოშკური არქიტექტურისა და მუსიკალური ხელოვნების შემოქმედნი.
მურწა
მურწა (Luciobarbus mursa) — თევზი კობრისებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძეა 40 სმ, წონა 0,5 კგ. აქვს წაგრძელებული, თითისტარისებრი სხეული. დაფარულია წვრილი ქერცლით. შუბლი ამოზნექილია, გააჩნია ორი წყვილი ულვაში, ტუჩები ძლიერაა განვითარებული. სქესობრივად მწიფდება 2–3 წლისა. ტოფობს მაის-ივნისში, მდინარის ქვაქვიშიან ფსკერზე. ნაყოფიერება 3000–23000 ქვირითი. მტკნარი წყლის ბინადარია.
თუშები
ისტორია
ქართლის სამეფოს წარმოქმნისთანავე (ძვ. წ. IV-III ს. მიჯნა) თუშეთი ერთიანი ქართული სახელმწიფოს შემადგენლობაში შედიოდა. IV ს-ში იგი გაქრისტიანების გამო შევიწროვებული ფხოველების თავშესაფარი გახდა. თუშები აქტიურად იბრძოდნენ საქართველოში შემოსული მტრების წინააღმდეგ, მათ ძირითად ფუნქციას ქვეყნის ჩრდ. საზღვრების დაცვა შეადგენდა. ისევე, როგორც აღმ. საქართველოს მთიანეთის სხვა მკვიდრნი, თ-ც ტერიტორიული თემების/ საზოგადოებების პრინციპით ცხოვრობდნენ. უშუალოდ ემორჩილებოდნენ სამეფო სახლს. მათ შორის სოციალური დიფერენციაცია არ ყოფილა, თუშეთში არ იყვნენ თავადაზნაურები, სახელმწიფოს აქ თავისი მოხელე - მოურავი ჰყავდა.
ბათუმის არქეოლოგიური მუზეუმი
ბათუმის არქეოლოგიური მუზეუმი — მუზეუმი ბათუმში, საქართველო. დაარსდა 1994 წელს.
თუშები
ისტორია
თუშური მოსახლეობა ისტორიულად ორ ჯგუფად იყოფა: წოვათუშებად და ჩაღმათუშებად. ეს ორი ჯგუფი ეთნოგრაფიული, ყოფითი და კულტურული ტრადიციების მიხედვით თითქმის არ განსხვავდება ერთმანეთისაგან. სხვაობა მათ შორის ენობრივია: ჩაღმათუშები ერთენოვანნი არიან და მეტყველებენ ქართული ენის თუშურ (ჩაღმათუშურ) დიალექტზე, რ-იც ლინგვისტურად ფშაურ, ხევსურულ და მოხევურ დიალექტებთან ერთად ქართულ კილოთა ე. წ. ფხოვურ ჯგუფში ერთიანდება; წოვათუშები ორენოვანნი არიან. მათი საშინაო სალაპარაკო ენაა ნახური ჯგუფის ენათა თავისებური განშტოება - წოვათუშური ენა, ხოლო გარე ურთიერთობებში, განათლებისა და კულტურის სფეროში ისინი ქართულენოვანნი არიან.
მურწა
გავრცელებულია საქართველოში, სომხეთში, აზერბაიჯანში, თურქეთსა და ირანში. გვხვდება აღმოსავლეთ საქართველოში, მდინარე მტკვრის აუზის ყველა მდინარეში: ხრამში, არაგვში, ქსანში, ლიახვში, ფოცხოვისწყალში, იორში, ალაზანსა და მის შენაკადებში (ილტო, ხევისჭალა, სტორი, ლოპოტა, ჩელთი, დურუჯი, ბურსა, კაბალი), აგრეთვე ჯანდარის ტბაში, შედარებით ნაკლებადაა სიონის, თბილისისა და პალდოს წყალსაცავებში.
ბათუმის არქეოლოგიური მუზეუმი
მუზეუმში დაცულია აჭარისა და ქალაქ ბათუმის ტერიტორიაზე (ფიჭვნარი, ნამჭედური, ხიხაძირი, კვაშტა და სხვა) საქართველო-ინგლისის ერთობლივი არქეოლოგიური გათხრების შედეგად და შემთხვევით აღმოჩენილი უნიკალური მასალა მოყოლებული ბრინჯაოს ხანიდან ახ. წ. შუასაუკუნეების ჩათვლით. მათ შორის: ქართული და უცხოური წარმომავლობის მონეტების უნიკალური ნიმუშები, ბრინჯაოს, მინისა და კერამიკის ჭურჭელი და სხვა.
თუშები
ისტორია
თუშები მეურნეობის დარგებიდან ძირითადად მეცხვარეობას მისდევდნენ. კახეთის ბარში, საზამთრო საძოვრებზე ცხვარი მათ საუკუნეების განმავლობაში ჩამოჰყავდათ. ეს საძოვრები კახეთში თ-ს ისტორიულად ეკუთვნოდათ – ისინი მეფეთა მიერ ჰქონდათ ბოძებული.
მურწა
იკვებება ძირითადად წყლის მწერებითა და მათი მატლებით, აგრეთვე კიბოსნაირებით, დეტრიტითა და სხვა. გემრიელი და ძვირფასი თევზია, მაგრამ რაოდენობრივი სიმცირის გამო ნაკლები სარეწაო მნიშვნელობა აქვს. სპორტული თევზჭერის საკმაოდ კარგი და საინტერესო ობიექტია. მურწა სამხრეთ კავკასიის ენდემია. შიდა ქართლსა და კახეთში ციმორს უწოდებენ.
თუშები
ისტორია
იმის გამო, რომ მაღალ განვითარებას მიაღწია გადარეკვითმა, მთაბარულმა მეცხვარეობამ, თ-მა საუკუნეთა განმავლობაში ამ პირობებს შეგუებული ცხვრის განსაკუთრებული ჯიში – თუშური ცხვარი გამოიყვანეს (იხ. აგრეთვე თუშური ცხენი). საქართველოში განსაკუთრებით სახელგანთქმულია თუში მეცხვარეების მიერ დამზადებული თუშური ყველი. XIX ს-ში თუშური ყველი არა მარტო თბილისის ბაზარზე, არამედ რუსეთის მრავალ ქალაქშიც იყიდებოდა.
ბათუმის არქეოლოგიური მუზეუმი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბათუმის მუზეუმები კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში
მურწა
აღმოსავლეთ საქართველოში „მურწა“ ეწოდება მტკვრის წვერას, ხოლო თავად მურწას — „ციმორი“ (შდრ. ციმორი).
სქოლიო
კატეგორია:კობრისებრნი
თუშები
ისტორია
თუშურ მეცხვარეობასთან იყო დაკავშირებული მცნობის ინსტიტუტი. მცნობი არის ბატკნისა და მისი დედის (ნერბის) ცნობის განსაკუთრებული უნარით დაჯილდოებული მწყემსი.
მეცხვარეობის განვითარების მაღალი დონის მიუხედავად, თუშები ტრადიციულად მიწათმოქმედებასაც მისდევდნენ. ისინი თესავდნენ ჭვავს, ხოლო საგაზაფხულოდ – ქერსა და შვრიას. ქერი თ-ის ძირითადი საკვები იყო, ხოლო შვრიას საქონლის საკვებად და არყის გამოსახდელად იყენებდნენ. იმის გამო, რომ მამაკაცების უმეტესობა ძირითადად დაკავებული იყო მეცხვარეობით, სამიწათმოქმედო სამუშაოებს ხშირად ქალები ასრულებდნენ (მთელ საქართველოში მხოლოდ თუში ქალი ხმარობდა ცელს).
ორიგინ. იყო თუშური საცხოვრებელი სახლი, რ-იც მშრალი წყობით იყო აგებული. თუშები, ჩვეულებრივ, სახლებს პირმზითში აშენებდნენ, შემაღლებულ ადგილებზე, რათა თოვლის ზვავისაგან დაცული ყოფილიყვნენ. თ-ის საგვარეულო და სასოფლო ხუთ-ექვს სართულიანი კოშკები საიმედო თავშესაფარი იყო მტრის თავდასხმის დროს. პირველი სართული ტყვეების დასამწყვდევ დილეგს წარმოადგენდა. კოშკები იყო როგორც პირამიდულსახურავიანი („წვერიანი ციხე“), ისე ერთქანობიანი („სიპით დახურული ციხე“); გადახურული იყო ფიქალის ქვებით. პირველი მათგანი მხოლოდ პირიქითის ხეობაში ყოფილა გავრცელებული დართლოდან მოყოლებული სოფ. ჭონთიომდე. კოშკებს თუშები აგებდნენ როგორც დუღაბით, ისე უდუღაბოდ. გადმოცემით, მშვიდობიანობის დროს კოშკის თავზე ჯვარს აღმართავდნენ, ომის დროს კი – „ბაირახს“.
ყველა კოშკს ზედა სართულებში ჰქონდა ჩარდახები, სამზირები, შუკუმები. პირველ სართულს კარი არ ჰქონდა. მას შესასვლელი მეორე თვალის (სართულის) ბანის ერდოდან ჰქონდა. კოშკში მეორე სართულზე კიბით ადიოდნენ. აქ ქალები და ბავშვები თავსდებოდნენ, ხოლო უფრო ზემოთ – მეომარი ხალხი. ყველა სოფელს თავისი სალოცავი, ხოლო ზოგან ორ სოფელს საერთო სალოცავი ჰქონდა. სალოცავი ორი ტიპისა იყო: „კოშკი“ და „დარბაზი“. აქ ინახავდნენ ხატის დროშას და ჭურჭელს. სალოცავ-ნაგებობებებთან ახლოს მისვლა ქალებს ეკრძალებოდათ.
სასოფლო სალოცავებს „ჯვარი“ ეწოდებოდა. ასეთი „ჯვრები“ ქრისტ. წმინდანების სახელწოდებისაც (სამება, წმიდა გიორგი, მთავარანგელოზი, მიქელგაბრიელი) იყო და წინარექრისტიანულისაც (კოპალე, იახსარი, ბატონ ბიჭეხელი, ფიწალე, წასნეს ჯვარი, ლაღი ბიჭეხელი, ლაშარის ჯვარი).
თუშები გამოირჩევიან ტილოების, ფარდაგების, წინდების ქსოვის მაღალი ტექნოლოგიით, აგრეთვე ჩითების (ნაქსოვი ფეხსამოსი), ქუდების დამზადებით (იხ. თუშური ქუდი). შინამრეწველობის ამ დარგების განვითარებას, ბუნებრივია, მატყლის სიუხვე განაპირობებს. დადგენილია, რომ თუშური ცხვრის მატყლი უმაღლესი ხარისხის, რბილი, ნაზი და მბზინავია. აქ მატყლს ქალები ამუშავებდნენ. გოგონები ხუთი-ექვსი წლის ასაკიდან უკვე დამოუკიდებლად ქსოვდნენ წინდებს, ხოლო ცხრა-ათი წლისანი – ჩითებს. ცამეტი-თხუთმეტი წლის ქალიშვილები უკვე ფარდაგებისა და შალის დახელოვნებული მქსოველები იყვნენ.
ისტორიულად თუშეთში ჩვეულებითი სამართალი მოქმედებდა. სოფ. დართლოში ბოლო დრომდე იყო შემორჩენილი უხუცესთა თორმეტი ქვის სავარძელი. ოჯახის უფროსი მამაკაცი იწოდებოდა „ბერად“, ქალი – „ბერდედად“.
თ-მა ხატობებში ფანდურზე დამღერება იცოდნენ. ფანდურის თანხლებით ასრულებდნენ ორსართულიან საკულტო ფერხულს – „ქორბეღელასაც“.
ქართული გვარები თუშეთში ბოლოვდება -ურ (-ულ), -ძე და -შვილი სუფიქსებით: იჭირაული, ბუხაჩაური, რაინაული, სისვაური, ჩხერაული; ჩუნთაიძე, ბექურაიძე, გულუხაიძე, ხაჩიძე, იმედიძე, ჭვრიტიძე, ოშორიძე, ჭოლიკიძე, მოზაიძე, მურთაზაშვილი, ცისკარიშვილი, ბუქურაული, მაჩაბლიშვილი, შავხელიშვილი, ლაგაზიძე, დურმიშხანიძე, ბონდურიშვილი, ბობღიაშვილი, გარსევანიძე და სხვ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველები კუთხეების მიხედვით კატეგორია:ეთნოგრაფია
ასლან აბაშიძე
ასლან აბაშიძე (დ. 20 ივლისი, 1938, ბათუმი) — საქართველოს პოლიტიკური მოღვაწე. აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ფაქტობრივი ერთპიროვნული მმართველი 1991-2004 წლებში. აჭარაში მასობრივი საპროტესტო გამოსვლების შედეგად, 2004 წლის 6 მაისიდან გაქცეულია რუსეთში. გენერალ-მაიორი.
ბიოგრაფია
ასლან აბაშიძე დაიბადა სტალინის დროს რეპრესირებულ ოჯახში. მისი პაპა იყო ცნობილი საზოგადო მოღვაწე მემედ აბაშიძე. დაამთავრა ბათუმის პედაგოგიური ინსტიტუტის სახალხო მეურნეობის დაგეგმარების ფაკულტეტი. 1981-1991 წლებში უკავია აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის სხვადასხვა თანამდებობები. 1991 წლის მარტში, საქართველოს პირველი პრეზიდენტის, ზვიად გამსახურდიას მხარდაჭერით დაინიშნა აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარის მოვალეობის შემსრულებლად. 1991 წლის ივლისში არჩეულ იქნა აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარედ. საქართველოში სამოქალაქო მღელვარებების დროს მოახდინა საკუთარი ძალაუფლების კონსოლიდირება და ფაქტობრივად რეგიონის ერთპიროვნულ მმართველად იქცა.
1992 წელს ასლან აბაშიძემ დააარსა და სათავეში ჩაუდგა „საქართველოს აღორძინების კავშირს“. 1996 წელს მეორედ არჩეულ იქნა აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარედ. 1998 წელს მისი კარნახით შეიცვალა აჭარის კონსტიტუცია, რომლის საფუძველზეც აბაშიძე გახდა „ავტონომიის მეთაური“. 2000 წელს ჩატარებულ საპრეზიდენტო არჩევნებზე მოხსნა თავისი კანდიდატურა. 2001 წელს ასლან აბაშიძე აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მეთაურად აირჩიეს. მან ხმათა 99% მიიღო. მისი მმართველობის დროს აჭარა შედარებით სტაბილური მხარე იყო, თუმცა იდევნებოდა ოპოზიცია, ირღვეოდა ადამიანის უფლებები. გარკვეული ეკონომიკური წინსვლის მიუხედავად მმართველობა იყო კორუმპირებული და კონცენტრირებული აბაშიძის ოჯახის წევრების ხელში. შეიქმნა არალეგალური შეიარაღებული დაჯგუფება, რომელიც საბაჟოსა და რეგიონში განთავსებულ თავდაცვისა და შინაგან სამინისტროების ქვედანაყოფებთან ერთად პრაქტიკულად აბაშიძეს ემორჩილებოდა.
საქართველოს ცენტრალურ ხელისუფლებასთან აბაშიძის დამოკიდებულება წინააღმდეგობრივი იყო, 2003 წელს მომხდარი ე. წ. „ვარდების რევოლუციის“ შემდეგ კი ღია დაპირისპირებაში გადაიზარდა. ასლან აბაშიძემ უკანონოდ გამოსცა განკარგულება აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში საგანგებო მდგომარეობის შემოღების შესახებ. ამის შემდეგ ის ფაქტობრივად არ ემორჩილებოდა საქართველოს ცენტრალურ ხელისუფლებას. დაპირისპირებამ კულმინაციას მიაღწია 2004 წლის მაისში, როდესაც ასლან აბაშიძის ბრძანებით ააფეთქეს ხიდი მდინარე ჩოლოქზე. იმავე დღეებში მოხდა ოპოზიციის გამოსვლების დარბევა, თუმცა საპროტესტო ტალღა არ შეჩერებულა. აჭარაში განთავსებული საჯარისო ნაწილების შემადგენლობამ მასიურად დაიწყო ცენტრალური ხელისუფლების მხარეზე გადასვლა. 2004 წლის 6 მაისს, ასლან აბაშიძემ ფაქტობრივად დაკარგა კონტროლი აჭარაზე. ამის შედეგად ასლან აბაშიძე იძულებული გახდა გადამდგარიყო და რუსეთის მთავრობის წარმომადგენლის იგორ ივანოვის თანხლებით დაეტოვებიანა აჭარა.
2005 წლის დეკემბერში საქართველოს გენერალურმა პროკურატურამ სისხლის სამართლის საქმე აღძრა ასლან აბაშიძის წინააღმდეგ და იგი ძებნაში გამოაცხადა. მას ტერორიზმსა და კორუფციაში დასდეს ბრალი. 2006 წლის მარტში ასლან აბაშიძის წინააღმდეგ კიდევ ერთი ბრალდება წამოაყენეს — ამჯერად მისი ყოფილი მოადგილის ნოდარ იმნაძის განზრახ მკვლელობის (1991) მუხლით. 2007 წლის 22 იანვარს ბათუმის საქალაქო სასამართლომ ასლან აბაშიძეს დაუსწრებლად მიუსაჯა 15 წლით თავისუფლების აღკვეთა და ჯარიმის სახით 60 მილიონი დოლარის გადახდა.
ჰყავს სამი შვილი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 20 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1938 ასლან კატეგორია:საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები კატეგორია:საქართველოს III მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს IV მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს V მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:ბათუმში დაბადებულები კატეგორია:აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარეები
ასლანბეგ აბაშიძე
ასლან იბრაჰიმის ძე აბაშიძე, ასლანბეგი (დ. 1877 — გ. 1924) — ქართველი გენერალი (1918). ბათუმის სადროშოს გამგებელ სანჯაყ-ბეგ აბაშიძეთა შთამომავალი, მემედ აბაშიძის ძმა.
ბიოგრაფია
ახალგაზრდობიდან ჩაება რევოლუციურ მოძრაობაში. მონაწილეობდა 1905 წლის რევოლუციაში, ხელმძღვანელობდა სამხედრო რაზმს. იბრძოდა რუსეთის იმპერიული ხელისუფლების წინააღმდეგ აჭარაში. რეაქციის წლებში იძულებული გახდა სტამბოლში წასულიყო, სადაც მიიღო სამხედრო განათლება ოსმალეთის იმპერიის უმაღლეს სამხედრო სკოლაში. 1917 წელს თებერვლის რევოლუციის შემდეგ საქართველოში დაბრუნდა. მხარს უჭერდა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკას და პრო-ქართულ ორიენტაციას აჭარაში. მონაწილეობდა ქართული ეროვნული არმიის ჩამოყალიბებაში. 1918 წელს ხელმძღვანელობდა ქართველ მუსლიმთა შეიარაღებულ რაზმებს. იმავე წელს დაინიშნა სამხედრო სამინისტროს დავალებათა ოფიცრად, მიენიჭა ჯერ პოლკოვნიკის, შემდეგ კი გენერლის ჩინი. იყო საქართველოს ერთადერთი გენერალი აჭარიდან. 1918 წლის ბოლოს მონაწილეობდა სომხეთთან ომში
საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ გადასახლდა თურქეთში, საიდანაც ცდილობდა აჭარაში ანტისაბჭოთა აჯანყების დაწყებას. ნოემბერ-დეკემბერში მცირე ხნით დაბრუნდა აჭარაში. იყო სტამბოლის ქართული სათვისტომოს ერთ-ერთი ხელმძღვანელი. აქტიურად მონაწილეობდა 1924 წელს აჯანყების ორგანიზაციაში. მოკლეს სტამბოლში 1924 წელს, სავარაუდოდ მოწამლეს საბჭოთა კავშირის აგენტებმა. არის ავტორი მხედრული სიმღერისა „ასლანური“.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი გენერლები კატეგორია:დაბადებული 1877 კატეგორია:გარდაცვლილი 1924 ასლანბეგ კატეგორია:მოკლული ქართველები
Rhytidoponera numeensis
Rhytidoponera numeensis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Rhytidoponera-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ectatomminae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ზაზა აბაშიძე
ზაზა (ზაალ) აბაშიძე (დ. 28 ნოემბერი, 1957, თბილისი, საქართველო) — ქართველი ისტორიკოსი, საქართველოს ეროვნული ბიბლიოთეკის ყოფილი დირექტორი, საეკლესიო-საენციკლოპედიო ცენტრის გამგეობის თავმჯდომარე; ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის ხელმძღვანელი.
ბიოგრაფია
1979 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი; 1975 წელს მოსკოვის სახელმწიფო ისტორია-არქივმცოდნეობის ინსტიტუტის ისტორია-არქივმცოდნეობის ფაკულტეტი. ისტორიის მეცნიერებათა კანდიდატი, დოცენტი. მსახიობ დოდო აბაშიძის შვილი.
1980-1981 წწ. მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის კათედრის ლაბორანტად. 1981-1983 წწ. ამავე უნივერსიტეტის ტოპონიმიკის ცენტრის უმცროს მეცნიერ-თანამშრომლად; 1983-1991 წწ. საქართველოს ისტორიის კათედრის უმცროს მეცნიერ-თანამშრომლად; 1991-2001 წწ. საქართველოს ისტორიის კათედრის მასწავლებლად; 1993-1995 წწ. მუშაობდა საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროში სახვადასხვა თანამდებობებზე. 1997-1988 წწ. გაიარა სტაჟირება ოქსფორდის უნივერსიტეტში რელიგიის მცოდნეობის სპეციალობით, ხოლო 2000 წ. რეგენსბურგის აღმოსავლეთის ეკლესიათა ინსტიტუტში აღმოსავლეთის ეკლესიათა ისტორიის სპეციალობით. 2001-2005 წწ. თსუ-ს საქართველოს ისტორიის კათედრის დოცენტი. 2005-2006 წწ. საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკის გენერალურ დირექტორი. 2007 წ. საქართველოს ეროვნული არქივის თავმჯდომარის მრჩევლი. 2006 წლიდან დღემდე არის საქართველოს საპატრიარქოს საეკლესიო-საენციკლოპედიო ცენტრის ხელმძღვანელი. 2009 წლიდან დღემდე მუშაობს საქართველოს საპატრიარქოს წმ. ანდრიას სახელობის ქართული უნივერსიტეტის საეკლესიო ისტორიისა და სამართლის სამაგისტრო პროგრამის ხელმძღვანელად. არის სრული პროფესორი. გამოქვეყნებული აქვს 30 სამეცნიერო ნაშრომი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 28 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1957 კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები კატეგორია:ქართველი ტელეწამყვანები ზ კატეგორია:საქართველოს ეროვნული ბიბლიოთეკის დირექტორები
ნოდარ ბოხუა
ბიოგრაფია
ნოდარ ბოხუამ დაამთავრა ორენბურგის სამედიცინო ინსტიტუტი 1964 წელს. 1982 წლიდან თბილისში განაგებდა სისხლძარღვთა ქირურგიის რესპუბლიკურ ცენტრს, ერთდროულად 1988–90 წლებში იყო სსრკ-არაბეთის ერთობლივი წარმოების სამეცნიერო-პრაქტიკული და სასწავლო ცენტრის „ანგიოს“ გენერალური დირექტორი.
შექმნა ახალი მიმართულება კლინიკურ ანგიოლოგიაში. სისხლძარღვთა ქირურგიის განვითარებაში შეტანილი წვლილისათვის დაჯილდოებულია იტალიის გულ-სისხლძარღვთა ასოციაციის ოქროს მედლით.
1976 წელს ქირურგიის ინსტიტუტში ნოდარ ბოხუამ დააარსა საბჭოთა კავშირში ერთ-ერთი პირველი სისხლძარღვთა მიკროქირურგიის ლაბორატორია, რომლის ბაზაზეც 1980 წელს რკინიგზის საავადმყოფოში ჩამოყალიბდა სისხლძარღვთა ქირურგიის ცენტრი. 6 გამოგონებისა და მრავალი რაციონალური წინადადების ავტორია. შეისწავლიდა გულის იშემიური დაავადების, ვაზორენალური ჰიპერტონიის, მაობლიტირებელი ენდარტერიიტის, მამაკაცთა სისხლძარღვოვანი იმპოტენციის, რეკონსტრუქციული მიკროქირურგიის საკითხებს. დანერგა სისხლძარღვთა შუნტირების მრავალი ოპერაცია და სხვა.
მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები. ნოდარ ბოხუა ტრაგიკულად დაიღუპა 53 წლის ასაკში, 1995 წლის 24 მარტს. მისი სახელობისაა სისხლძარღვთა და გულის დაავადებათა ცენტრი. თბილისში არის ნოდარ ბოხუას ქუჩა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 27 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1941 კატეგორია:გარდაცვლილი 24 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1995 კატეგორია:ქართველი ანგიოლოგები კატეგორია:მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორები
ბოხუა
საკუთარი სახელი ბოხუა შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
უინძორელი მხიარული ქალები
მინი|1602 წლის გამოცემა უინძორელი მხიარული ქალები (The Merry Wives of Windsor) — უილიამ შექსპირის ხუთმოქმედებიანი კომედია, რომელიც 1597 წელს დაიწერა.