cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ზოლტან ტილდი
მინი|250პქ|ზოლტან ტილდი ზოლტან ტილდი (Zoltán Tildy; დ. 18 ნოემბერი, 1889, ლუჩენეცი, სლოვაკია — გ. 3 აგვისტო, 1961, ბუდაპეშტი) — გავლენიანი უნგრელი პოლიტიკოსი, უნგრეთის პრემიერ-მინისტრი 1945-1946 წლებში და უნგრეთის პრეზიდენტი 1946-1948 წლებში.
დაიბადა ლუჩენცში ადგილობრივი ჩინოვნიკის ოჯახში. სწავლობდა თეოლოგიას პაპის თეოლოგიურ აკადემიაში. იყო უნგრეთის პარლამენტის წევრი. 1945 წლის 15 ნოემბრიდან 1946 წლის 1 თებერვლამდე ეკავა პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა, რის შემდეგაც შეუდგა ქვეყნის მეთაურის მოვალეობის შესრულებას. პრეზიდენტის თანამდებობა ეკავა 1948 წლის 31 ივლისამდე. 1956 წლამდე იმყოფებოდა შინაპატიმრობაში. უნგრეთში 1956 წელს განვითარებული მოვლენების შემდეგ დააპატიმრეს და მიუსაჯეს 6 წლით თავისუფლების აღკვეთა, მაგრამ 1959 წელს გაათავისუფლეს ინდივიდუალური ამნისტიის საფუძველზე ჯანმრთელობის პრობლემების გამო. ამის შემდეგ იგი პრაქტიკულად აღარ მონაწილეობდა საზოგადოებრივ საქმიანობაში.
გარდაიცვალა 1961 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უნგრეთის პრეზიდენტები კატეგორია:უნგრეთის პრემიერ-მინისტრები კატეგორია:დაბადებული 18 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1889 კატეგორია:გარდაცვლილი 3 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1961
მაფალდა სავოიელი
მაფალდა სავოიელი (Mafalda di Savoia, Mafalda de Saboia; დ. 1125 — გ. 4 ნოემბერი, 1157) — პორტუგალიის პირველი დედოფალი 1146-57 წლებში როგორც აფონსუ I-ის მეუღლე. პორტუგალიის მეფე სანშუ I-ის დედა.
ბიოგრაფია
მაფალდა დაიბადა 1125 წელს სავოიაში. იგი იყო სავოიის გრაფ ამადეო III-ისა და მისი ცოლის, მაუტ დ'ალბონის მეორე ქალიშვილი.
მამამისი, გრაფი ამადეო თავისი მმართველობის გამყარებას სავოიასა და მორიენში ქალიშვილების სარფიანად გათხოვებით ცდილობდა. სწორედ ამიტომ, 1146 წლის ივნისში მაფალდა დააქორწინეს პორტუგალიის მეფე აფონსუ I-ზე, რითაც იგი პორტუგალიის ისტორიაში პირველი დედოფალი გახდა. მისი ქმარი, რეკონკისტაში აქტიურად იყო ჩაბმული და ერთ-ერთ მთავარ მებრძოლადაც ითვლებოდა.
დედოფალ მაფალდას ცხოვრებისა და მოღვაწეობის შესახებ ბევრი არაფერია ცნობილი. იგი გარდაიცვალა 1157 წლის 4 ნოემბერს, კოიმბრაში. მისი ქმარი ამ ამბიდან ოც წელიწადში გარდაიცვალა. ისინი ერთად განისვენებენ პორტუგალიის წმინდა ჯვრის სახელობის საკათედრო ტაძარში, კოიმბრაში.
ვონგ კარ-ვაი
ვონგ კარ-ვაი (王家衛 / 王家卫; დ. 17 ივლისი, 1958, შანხაი, ჩინეთი) — ჰონგ-კონგელი კინორეჟისორი და სცენარისტი.
ბიოგრაფია
როცა კარ-ვაი ხუთი წლის იყო,  მისი ოჯახი საცხოვრებლად ჰონგ-კონგში გადავიდა. აქ მან დიდხანს ვერ შეძლო კანტონურ დიალექტთან ადაპტირება. ენის ასათვისებლად ის დედასთან ერთად დადიოდა კინოთეატრებში და საათობით უყურებდა ფილმებს. 1980 წელს დაამთავრა ჰონგ-კონგის პოლიტექნიკური უნივერსიტეტი „გრაფიკული დიზაინის“ სპეციალობით და დაიწყო მუშაობა ტელეკომპანია Television Broadcasts Limited-ში (TVB), სცენარისტად. 1980-დან 1987 წლამდე პერიოდში დაწერა სცენარი ათზე მეტი ფილმისთვის.
რეჟისორის კარიერა
1988 წელს შედგა მისი დებიუტი კრიმინალური მელოდრამით „სანამ გაშრება ცრემლი“. ამ სარეჟსორო ნამუშევარში იგრძნობა მარტინ სკორსეზეს „ბოროტი ქუჩების“ (1974) გავლენა, თუმცა უკვე კარგად ჩაანს კარ-ვაის ხელწერა — დამახასიათებელი ატმოსფერო, უდაბური ქუჩები, იაფფასიანი აზიური სასადილოები, გმირების ფატალური მარტოობა და ექსპრესიონისტული ფერთა პალიტრა. იმის მიუხედავად, რომ ეს მისი სადებიუტო ნამუშევარი იყო, ფილმის წარმატებამ კრიტიკოსების ყველა მოლოდინს გადააჭარბა.
მისი შემოქმედების მწვერვალი გახდა სურათი „სასიყვარულო განწყობა“. გენიალური შერევა გმირების, მათი ბედის, ატმოსფეროს და სიუჟეტური ხაზების. ფილმმა მიიღო ყველა შესაძლო ჯილდო და პრიზი თავის კატეგორიაში.
ვონგ კარ-ვაი იყო ჟიურის თავმჯდომარე კანის კინოფესტივალზე 2006 წელს, ასევე ბერლინის 63-ე კინოფესტივალზე 2013 წელს.
2007 წელს გამოვიდა მისი პირველი ნამუშევარი ამერიკელ მსახიობებთან „ჩემი კენკროვანი ღამეები“.
მუშაობის მანერა
ბევრი მსახიობი, რომელიც თამაშობდა კარ-ვაის ფილმებში აღნიშნავს, რომ ის იწყებდა გადაღებს პრაქტიკულად ყოველგვარი მომზადების და სცენარის დამუშავების გარეშე. ამის გამო რეჟისორი ყველა სცენას რამდენიმეჯერ იღებდა, აძლევდა მსახიობებს საშუალებას მინდობოდნენ საკუთარ თავს და ეთამაშათ ისე, როგორც თავად გრძნობდნენ როლს. მსახიობი ჩან ძი იხსენებს: „...როცა ვონგ კარ-ვაისთან გადაღება დავიწყე, მას საბოლოოდ ჩამოყალიბებული სცენარიც კი არ ჰქონდა. მე არ ვიცოდი რაზე იყო ფილმი, ვიცოდი მხოლოდ როგორი იქნებოდა ჩემი როლი და ყველაფერს თანდათან ვიგებდი: დღეს ამას, ხვალ იმას. ის გვაძლევდა რამდენიმე ფურცელს, ხელით დაწერილ ტექსტს და გვეუბნებოდა: აი, დღეს შენ ეს. მე მას იქვე გადასაღებ მოედანზე ვკითხულობდი. ყოველი დღე ასეთ გადაღებებზე სიახლით სუნთქავდა“. მსგავს გამოცდილებაზე ყვება ცნობილი მსახიობი მეგი ჩუნი: „ჩვენ, მსახიობები ვიწყებდით პრაქტიკულად ყველაფრის გარეშე: სცენარის გარეშე, კონკრეტული იდეის გარეშე იმაზე, თუ რა ისტორიას მოგვითხრობდა ფილმი „სასიყვარულო განწყობა“. როლები ვითარდებოდა გადაღების დროს. ცხადია, იქამდე სანამ ჩაირთვებოდა კამერა, ვონგ კარ-ვაი გვიხსნიდა რას მოითხოვდა ჩვენგან“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩინელი კინორეჟისორები კატეგორია:დაბადებული 1958 კატეგორია:დაბადებული 17 ივლისი
ზანდამი
სქოლიო
კატეგორია:ნიდერლანდების ქალაქები
Arx Fatalis
Arx Fatalis — პირველი პირის როლური ვიდეო თამაში შემუშავებული ფრანგული კომპანია Arkane Studios მიერ, რომელიც მდებარეობს ლიონში. თამაში გამოვიდა 2002 წლის ნოემბერს Xbox-სა და Microsoft Windows-ისთვის და ითვლება Ultima Underworld-ის ჭეშმარიტ მემკვიდრედ.
2011 წელს კომპანია ZeniMax-მა, რომლის ქვედანაყოფს წარმოადგენს Arkane Studios, გახსნა თამაშის ღია კოდები GPLv3-ის ლიცენზის ქვეშ.
სქოლიო
კატეგორია:Arkane Studios თამაშები კატეგორია:2002 წლის ვიდეო თამაშები კატეგორია:როლური ვიდეო თამაშები კატეგორია:Windows-ის თამაშები კატეგორია:Xbox-ის თამაშები
არპად საკაშიცი
პრეზიდენტის თანამდებობა ეკავა 1948 წლის 2 აგვისტოდან 1949 წლის 23 აგვისტომდე. შემდეგ იყო საპრეზიდენტო საბჭოს თავმჯდომარე 1950 წლის 26 აპრილამდე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უნგრეთის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 6 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1888 კატეგორია:გარდაცვლილი 3 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1965
სტოროჟინეცის რაიონი
სტოროჟინეცის რაიონი (Сторожинецький район) — რაიონი უკრაინაში, ჩერნივცის ოლქში. მისი ფართობია 1 160 კმ². 2013 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 95 295 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 82 კაცს კმ²-ზე. სტოროჟინეცის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი სტოროჟინეცი.
სქოლიო
კატეგორია:ჩერნივცის ოლქის რაიონები
ჩერკასი (უფის რაიონი)
ჩერკასი (Черкассы; Черкассы) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, უფის რაიონში. მიეკუთვნება ჩერკასის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ უფიდან განლაგებულია 35 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ ჩერნიკოვსკაიიდან 20 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 710 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ.
სქოლიო
კატეგორია:უფის რაიონის სოფლები
კეთრინ მაერი
განათლება
2002-2003 წლებში მაერი კაიროს ამერიკული უნივერსიტეტის არაბული ენის ინსტიტუტში სწავლობდა, 2003 წლიდან კი ნიუ-იორკის უნივერსიტეტის მეცნიერებისა და ხელოვნების კოლეჯში, სადაც 2005 წელს ბაკალავრის ხარისხი მიიღო.
კარიერა
2016 წლის მარტიდან, მაერი ფონდ ვიკიმედიის აღმასრულებელი დირექტორის მოვალეობის შემსრულებელი იყო, ივნისში კი თანამდებობაზე ოფიციალურად დაინიშნა.
მსოფლიო ბანკში, საერთაშორისო განვითარებისა და დემოკრატიზაციის კონსულტანტი იყო ტექნოლოგიების მიმართულებით. მისი საქმიანობა ამ ორგანიზაციაში ფოკუსირებული იყო მობილური ტელეფონებისა და სხვა ტექნოლოგიების როლზე სამოქალაქო საზოგადოების ხელშესაწყობად და ინსტიტუციური რეფორმისათვის, ძირითადად ახლო აღმოსავლეთსა და აფრიკაში.
ფონდ ვიკიმედიას მაერი 2014 წლის აპრილში შეუართდა კომუნიკაციების უფროსი ოფიცრის პოზიციაზე;  მისი ძირითადი საქმიანობა საავტორო უფლებების კანონმდებლობას ეხებოდა. ერთი წლის შემდეგ, 2016 წლის მარტში ფონდის აღმასრულებელი დირექტორის მოვალეობის შემსრულებელი გახდა — შეცვალა იმჟამინდელი დირექტორი ლაილა ტრეტიკოვი. აღმასრულებელი დირექტორის პოზიციაზე მისი ფოიციალურად დანიშვნის შესახებ 2016 წლის 24 ივნისს, იტალიაში, ვიკიმანია 2016-ზე ფონდის დამფუძნებელმა ჯიმი უელსმა განაცხადა.
სქოლიო
კატეგორია:ფონდი ვიკიმედია
მუჰამად რიზა აგაჰი
მუჰამად რიზა აგაჰი (Muhammad Rizo Ogahiy; დ. 1809, ხივა — გ. 1874, იქვე) — უზბეკი მწერალი, მთარგმნელი, ისტორიკოსი. ხივის სასახლის კარის მემატიანე. წერდა უზბეკურ და ტაჯიკურ ენებზე. განაგრძო თავისი წინამორბედის შრომა და ხვარაზმის ისტორია 1839-1840 წლებიდან 1872 წლებამდე გაასრულა. მისი მატიანე დაწერილია მაღალფარდოვანი სტილით, გადატვირთულია შედარებებითა და მეტაფორებით. ტექსტში ჩართულია ლექსები, არაბული და სპარსული ციტატები. მუჰამად რიზა აგაჰი ავტორია დივანისა „შეყვარებულთა თილისმა“, რომელშიც სამიჯნურო ჰანგებს სოფლის სამდურავიც ერთვის. უზბეკურ ენაზე თარგმნა აღმოსავლეთის კლასიკოსთა 20-ზე მეტი ისტორიული და მხატვრული თხზულება, მათ შორის საადის „გოლეთსანი“ („ვარდნარი“), ჯამის „ბეჰარესთანი“ („გაზაფხულის ბაღი“) და სხვა.
სქოლიო
კატეგორია:უზბეკი მწერლები
მირონი (რუმინეთის პატრიარქი)
პატრიარქი მირონი (Patriarhul Miron, ერისკაცობაში ელიე კრისტია, Elie Cristea; დ. 20 ივლისი, 1868, ტოპლიცა, ავსტრია-უნგრეთი — გ. 6 მარტი, 1939, კანი, საფრანგეთი) — რუმინეთის სახელმწიფო და რელიგიური მოღვაწე, სრულიად რუმინეთის პატრიარქი (1925-1939 წწ.) და პრემიერ-მინისტრი (1938-1939 წწ.).
1925 წელს რუმინეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის კრებამ გამოაცხადა პატრიარქად. 1938 წელს ქვეყანაში არსებული რთული პოლიტიკური ვითარების ფონზე, იგი პრემიერ-მინისტრად დანიშნეს. იგი მხარს უჭერდა დიდი რუმინეთის შექმნას. არარუმინელი ხალხის მიმართ ატარებდა დისკრიმინაციის პოლიტიკას, 200 ათას ებრაელს ჩამოართვა მოქალაქეობა.
გარდაიცვალა 1939 წლის 6 მარტს კანში, დაკრძალულია ბუქარესტის საკათედრო ტაძარში.
სქოლიო
კატეგორია:რუმინეთის პატრიარქები კატეგორია:რუმინეთის პრემიერ-მინისტრები კატეგორია:დაბადებული 20 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1868 კატეგორია:გარდაცვლილი 6 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1939
შაჰტახტი
მინი|შაჰტახტი XIX საუკუნის ბოლოს. შაჰტახტი — ქალაქის გალავანი სამხრეთიდან სალალაკის ქედს მიუყვებოდა, ყოფილი კომკავშირის ხეივნის ხაზზე, შემდეგ მკვეთრად უხვევდა და ქედის ფერდობზე ეშვებოდა, დღევანდელი დადიანის ქუჩის მიმართულებით.
ამ კუთხეზე, სამხრეთის და დასავლეთის კედლების შესაყარზე მძლავრი ბასტიონი იყო აღმართული, რომელსაც ვახუშტი ბაგრატიონი აღნიშნავს და შაჰის ტახტს უწოდებს. 30 მეტრი სიგრძის მართკუთხა ციხესიმაგრე კოშკებით იყო გამაგრებული. თბილისის 1800 წლის გეგმაზე შაჰტახტი ან შაიტახტი ექსპლიკაციაში აღნიშნულია ქალაქის 12 ძირითად ნაწილს შორის, რაც მის სიძლიერესა და მნიშვნებობაზე მიუთითებს. პლატონ იოსელიანის ცნობით, XIX საუკუნეში, 1837 წლამდე, შაჰტახტი ობსერვატორიის დანიშნულებას ასრულებდა. ზოგიერთი მკვლევარის აზრით, აქ ობსერვატორია გაცილებით ადრე არსებობდა. ობსერვატორია დაარსებული უნდა იყოს თბილისის ცალკე საამიროს შექმნის ხანაში (IX საუკუნე). ეს ვარაუდი მით უფრო ყურადსაღებია, რომ არაბულ სახელმწიფოებში ასტროლოგიას მეტად დიდი მნიშვნელობა ენიჭებოდა. არაბული მთვარის კალენდარი რთული იყო და ვარსკვლავებზე სისტემატურ დაკვირვებას მოითხოვდა. არსებობს არაბი გეოგრაფის ალ-ისტაჰრის ცნობა X საუკუნის დასაწყისში თბილისში ობსერვატორიის არსებობის თაობაზე. ამასვე უნდა მოწმობდეს ის ცნობაც, რომ XIII საუკუნეში ახლად აშენებულ მარაღის ობსერვატორიაში მიწვეულთა შორის იყო თბილისელი ასტრონომი ფახრედ ახლათი.
დღეს შაჰტახტის მხოლოდ მცირე ნაწილია შემორჩენილი. 2016-17 წლებში ჩატარებულმა არქეოლოგიურმა გათხრებმა გამოავლინა XI-XII საუკუნის სამეურნეო ნაგებობები, თონე და ქვევრები.
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის ისტორია კატეგორია:თბილისის ისტორიული ძეგლები კატეგორია:თბილისის ციხესიმაგრეები
ფლანდრია (ისტორიული ოლქი)
thumb|240px|[[1609 წლის ფლანდრიის რუკა]] ფლანდრია (Vlaanderen — დაბლობი ჭაობი, დას. ფლამ. Vloandern, Flandre) — ისტორიული ოლქი თანამედროვე საფრანგეთის, ბელგიისა და ნიდერლანდების ტერიტორიაზე. ფლანდრიის მოსახლეობას ძირითადად ფლამანდიელები შეადგენენ.
IX საუკუნის მეორე ნახევრიდან ფლანდრია საფრანგეთზე იყო დამოკიდებული. XII-XV საუკუნეებში შედიოდა ევროპის იმ რეგიონთა რიცხვში, რომლებსაც უფრო მეტად განვითარებული ეკონომიკა ჰქონდათ, რასთან დაკავშირებითაც იქ ადრევე წარმოიქმნა და განვითარდა შუა საუკუნეების ქალაქები, რომლებშიც დიდ გავლენას ფლობდნენ ქალაქის მოხელეთა საამქრო გაერთიანებები. ფლანდრიის ქალაქებს შორის აღსანიშნავია გენტი, იპრი და ბრიუგე, რომლებშიც ვითარდებოდა მაუდის წარმოება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბელგიის რეგიონები კატეგორია:ფლანდრია
კლდისუბნის ეკლესია
კლდისუბნის წმინდა გიორგის ეკლესია — თბილისის ეკლესია, მდებარეობს ძველი თბილისის ერთ-ერთ მიკროუბანში — კლდისუბანში, რის გამოც ეკლესიას XVIII საუკუნის დოკუმენტური მასალა მოიხსენიებს, როგორც „კლდისუბნის წმ. გიორგის ეკლესიას“.
დავით კარიჭაშვილი ამბობს: ჩრდილოეთის კედელში დატანებული მცირე სარკმლის მაღლა ჩასმული ორენოვანი — ქართული და სომხური წარწერა მოგვითხრობს, როგორც ეკლესიის აღმშენებლის, ასევე მისი აგების თარიღის შესახებ. წარწერის თავზე ვკითხულობთ „ქორონიკონსა უმა“ (441) 1753. ამ ეკლესიას ძველ თბილისში „ხიხოს ეკლესიასაც“ ეძახდნენ. ამჟამად ეკლესიაში წირვა-ლოცვა ქართულ ენაზე სრულდება.
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის ეკლესიები
ვახტანგ VI-ის სამემკვიდრეო კანონი
ვახტანგ VI-ის სამემკვიდრეო კანონი — ვახტანგ VI-ის სამემკვიდრეო კანონი, 1722 წლის წყალობის სიგელი თბილისის მოქელაქეთადმი კანონისმიერ შეზღუდვის თაობაზე. კანონი ხელს უწყობდა შეძლებული ფენის (დიდებული ვაჭრებისა და ქეთხუდების) კაპიტალის ზრდას, მის დაბანდებას სააღებმიცემო ბრუნვასა და მსხვილ სახელოსნო ნაწარმოებაში, ქალაქისა და მთელი ქვეყნის სამეურნეო აღმავლობა. ამ სიგელის საფუძველზე ჩამოყალიბებული წესები ხშირად „საკუთრების ქალაქურ წესად“, ანდა, უბრალოდ, „ქალაქურ წესადაც“ იწოდება.
ლიტერატურა
კატეგორია:ძველი ქართული სამართალი
ზანური ენა
მინი|ზანური ენების გავრცელების არეალი ზანური ენა, მეგრულ-ჭანური ენა — ქართველურ ენათა ჯგუფის ერთ-ერთი ქვეჯგუფი. სახელწოდება პირობითია და შექმნილია ვარაუდის საფუძველზე, რომ ადრინდელი სახელწოდება ასეთი უნდა ყოფილიყო. ამჟამად ზანური გათიშულია მეგრულად და ლაზურად. მეგრულში გამოიყოფა ორი დიალექტი: ზუგდიდურ-სამურზაყანული და სენაკურ-მარტვილური. ლაზური გავრცელებულია თურქეთის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, შავი ზღვის სანაპიროზე. ლაზურში გამოიყოფა სამი კოლი: ხოფური, ვიწურ-არქაბული და ათინური. ზანური ენები ერთმანეთის უშუალო მოსაზღვრე იყო XVIII საუკუნის წინ, თუმცა ქართულენოვანმა ტომებმა შეაღწიეს მათ შორის და ტერიტორიულად გათიშეს ისინი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველური ენები
Memento mori
Memento mori („გახსოვდეს, რომ სიკვდილი გელის“) — ლათინური გამოთქმა, რომელიც სათავეს იღებს ძველ რომში გავრცელებული პრაქტიკიდან; როდესაც სარდალი ბრძოლიდან გამარჯვებული ბრუნდებოდა და საზეიმო მსვლელობისას („ტრიუმფი“) რომის მოქალაქეთა ბრბოსაგან ქებასა და პატივისცემას იღებდა, არსებობდა რისკი, რომ იგი ამპარტავნებისა და დიდებულების ილუზიის მსხვერპლად იქცეოდა, ამის თავიდან ასარიდებლად, მის უკან მდგარი მონა ეუბნებოდა „Respice post te. Hominem te memento“ („იზრუნე [დროზე შენი სიკვდილის შემდეგ] და გახსოვდეს, რომ [მხოლოდ] კაცი ხარ“). ფრაზას ხელახლა იყენებდნენ შუა საუკუნეებში და ის დაკავშირებული იყო ars moriendi-სა („სიკვდილის ხელოვნება“) და მასთან კავშირის მქონე ლიტერატურასთან. Memento mori ასკეტური დისციპლინის მნიშვნელოვანი ნაწილია, როგორც განმარტოვებასა და სხვა სათნოებებზე ზრუნვით პიროვნული სრულყოფისა და ყურადღების სულის უკვდავებისა და საიქიო ცხოვრებისაკენ მიპყრობის საშუალება.
ხელოვნებაში mementos mori მოკვდაობის მხატვრული ან სიმბოლური შეხსენებაა. ევროპის ქრისტიანული ხელოვნების კონტექსტში, ესაა „გამოთქმა… ქრისტიანობის ზრდასთან ერთად განვითარებული, რომელიც ყურადღებას ამახვილებს ზეცაზე, ჯოჯოხეთსა და საიქიო ცხოვრებაში სულის ხსნაზე“.
თარგმანი და მნიშვნელობა
Memento არის meminī-ის (დამახსოვრება, გონებაში ქონა) მეორე პირის მხოლობითი რიცხვის მომავალი დროის მოქმედებითი გვარის ბრძანებითი კილოს ფორმა და ჩვეულებრივ, გაფრთხილების როლს ასრულებს: გახსოვდეს!; mori კი morior-ის აწმყო დროის მოქმედებითი გვარის განუსაზღვრელი ფორმაა და სიტყვასიტყვით, სიკვდილს, კვდომას ნიშნავს.
სხვა სიტყვებით, ‘გახსოვდეს სიკვდილი’ ან ‘გახსოვდეს, რომ მოკვდები’.
კლასიკური პერიოდი
პლატონის ფაედო, სადაც სოკრატეს სიკვდილია მოთხრობილი, წარმოგვიდგენს იდეას, რომ ფილოსოფოსის შესაფერისი პრაქტიკა „სხვა არაფერია თუ არა კვდომა და მკვდრად ყოფნა“. სტოიკოსები განსაკუთრებით იყვნენ ცნობილები ამ დისციპლინის გამოყენებით. ლუციუს ანეუს სენეკას წერილები სავსეა სიკვდილზე ფიქრის მითითებებით.
რელიგიური გამოყენება
Memento mori-ს მისალმებად იყენებდნენ პავლისტები (1620-1633), რომელთაც სიკვდილის ძმების სახელითაც იცნობენ. ამტკიცებდნენ, რომ ფრაზას ამავე დანიშნულებით იყენებდნენ ტრაპისტებიც, თუმცა ეს სიმართლეს არ შეესაბამება.
პურიტანულ ამერიკაში
პურიტანული გავლენის გამო, კოლონიალური ამერიკის ხელოვნებაში დიდი რაოდენობით ვხვდებით memento mori-ის გამოსახულებებს. XVII საუკუნის ჩრდილოამერიკული პურიტანული საზოგადოება ალმაცერად უყურებდა ხელოვნებას, რადგანაც სჯეროდათ, რომ ის მართლმორწმუნეებს ღვთისაგან განაშორებდა, ღმერთისაგან შორს კი მას მხოლოდ ეშმაკისაკენ შეეძლო წაეყვანა ისინი, თუმცა პორტრეტები ისტორიის ასახვად ითვლებოდა და ამდენად, ნებადართული იყო. თომას სმითი, XVII საუკუნის პურიტანი, რომელსაც მრავალ საზღვაო ბრძოლაში უბრძოლია, ხატავდა კიდეც. მის ავტოპორტრეტში ჩვენ ვხედავთ ტიპურ პურიტანულ memento mori-ს თავის ქალით, რაც სიკვდილის გარდაუვლობაზე მიგვანიშნებს.
ლექსი თავის ქალის ქვეშ ხაზს უსვამს სმითის მიმღეობას სიკვდილისადმი.
მექსიკაში
memento mori-ის ხელოვნების უდიდესი ნაწილი დაკავშირებულია მექსიკურ ფესტივალთან, გარდაცვლილთა დღე, რაც მოიცავს თავის ქალის ფორმის ტკბილეულსა და პურის „ძვლებით“ მორთულ ფუნთუშებს.
ეს თემა გადმოცემულია ცნობილია მექსიკელი გრავიორის, ხოსე გვადალუპე პოსადას ნამუშევრებში, სადაც ცხოვრების სხვადასხვა მსვლელობა ჩონჩხების სახითაა გამოხატული.
memento mori-ის კიდევ ერთი გამოვლინებაა მექსიკური „კალავერა“, ლიტერატურული კომპოზიცია ლექსის ფორმით, რომელიც, ტრადიციულად, იწერება ადამიანის პატივსაცემად, რომელიც ჯერ ისევ ცოცხალია, თუმცა ისეა დაწერილი, თითქოს ის უკვე მკვდარი იყოს. ამ კომპოზიციებს კომიკური ტონი ახასიათებთ და ხშირად მეგობრები უძღვნიან ერთმანეთს გარდაცვლილთა დღეს.
ბუდიზმში
ადრეულ ბუდისტურ ტექსტებში (სუტაპიტაკა) გვხვდება სიტყვა მარანასატი. პალის ენაზე იგი რთული სიტყვაა, რომელიც შედგება ორი სიტყვისაგან, „მარანასა“ და „სატისაგან“. ამ სიტყვების თარგმანი მსგავსია (თუ ზუსტად იგივე არაა) „memento mori“-ის თარგმანისა. მარანა ნიშნავს „სიკვდილს“ (და სავარაუდოდ, იგი დაკავშირებული უნდა იყოს ლათინურ „მორი“-თან საერთო პროტო-ინდურ-ევროპული ძირის, „მერ-“-ის საშუალებით), სატი კი შესაძლოა ნიშნავდეს „გახსოვდეს“, ასე რომ, მათგან შემდგარი სიტყვა დაახლოებით, ჟღერს, როგორც „გახსოვდეს სიკვდილი!“ (memento mori).
ისლამში
„სიკვდილის მოგონება“ („დჰიკრ ალ-მავთი“) ისლამური სულიერების (ე. ი. „ტაზკიის“, რაც თვითგანწმენდას, გულის გასუფთავებას ნიშნავს) მთავარი თემაა წინასწარმეტყველ მუჰამედის მედინაში ყოფნის დროიდან. ამ საკითხის საფუძველი ყურანშია მოცემული, სადაც ხშირადაა მითითებები წინა თაობების ბედისათვის ყურადღების მიპყრობის შესახებ. ჰადისურ ლიტერატურაში, რომელიც მუჰამედის სწავლებებს ინახავს, ჩაწერილია წინასწარმეტყველის რჩევა მორწმუნეთათვის: „ხშირად გაიხსენეთ სიკვდილი, სიამეთა გამანადგურებელი“. ზოგიერთ სუფს „აჰლ ალ-კუბურს“, „საფლავთა ადამიანს“ ეძახდნენ, რადგანაც ისინი ხშირად დადიოდნენ საფლავების მოსანახულებლად, რათა ეფიქრათ მოკვდაობასა და ამაოებაზე, რაც დაფუძნებული იყო მუჰამედის სწავლებაზე, მოენახულებინათ საფლავები. ალ-ღაზალი თავის უკანასკნელ წიგნს, „რელიგიის მეცნიერებათა გაცოცხლება“, სწორედ ამ საკითხს უძღვნის.
სქოლიო
კატეგორია:ხელოვნების ჟანრები კატეგორია:ლათინური ტერმინები და ფრაზები
სუპერლიგა (ფეხბურთი)
სუპერლიგა, აგრეთვე ცნობილი როგორც ევროპის სუპერლიგა — საფეხბურთო ტურნირი, რომელიც 2021 წლის 18 აპრილს დაფუძნდა. ტურნირი 12-მა კლუბმა დააფუძნა. მონაწილეთა რაოდენობა, ჩანაფიქრის თანახმად, 20 უნდა იყოს. ტურნირის პირველი თავმჯდომარეა ფლორენტინო პერესი. ტურნირის შექმნის ერთ-ერთ მიზეზად კლუბების მიერ უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის ჩანაცვლების სურვილია. უეფა, ფიფა და ეროვნული ფედერაციები სუპერლიგის წინააღმდეგნი არიან.
სქოლიო
კატეგორია:საფეხბურთო ტურნირები
ხოტინის რაიონი
ხოტინის რაიონი (Хотинський район) — რაიონი უკრაინაში, ჩერნივცის ოლქში. მისი ფართობია 716 კმ². 2013 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 72 000 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 100 კაცს კმ²-ზე. ხოტინის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ხოტინი.
სქოლიო
კატეგორია:ჩერნივცის ოლქის რაიონები
მიხაილ ბოროდინი
მიხაილ მარკოზის ძე ბოროდინიმ ნადმვილი გვარი გრუზენბერგი (اМихаи́л Mápкoвич Бороди́н‎‎ დ. 1885 — გ. 1951, ლეფორტოვო) — რუსი რევოლუციონერი, დიპლომატი, პარტიული მოღვაწე.
ბიოგრაფია
რსდმპ(ბ) წევრი 1903 წლიდან. 1905-07 წლის რევოლუციის დროს ეწეოდა იატაკქვეშა რევოლუციურ მუშაობას რიგაში. იყო ტამერფორსის კონფერენციის მონაწილე და რსდმპ IV ყრილობის დელეგატი. 1906 წლიდან ემიგრაციაშია, ჯერ ინგლისში, შემდეგ კი აშშ-ში. 1918 წლიდან ლენინის მითითებით იმყოფებოდა შვედეთში. 1919 წელს ინიშნება რსფსრ-ს კონსულად მექსიკაში. ინდოელ კომუნისტ მანაბენდრა როისთან ერთად მონაწილეობდა მექსიკის კომუნისტური პარტიისა და III ინტერნაციონალის ლათინოამერიკული ბიუროს დაარსებაში. 1919-22 წლებში მუშაობდა კომინტერნში, იმყოფებოდა საბჭოთა დიპლომატიურ წარმომადგენლობებში შოტლანდიასა და თურქეთში. 1923 წლის სექტემბრიდან 1927 წლის ივლისმდე გომინდანის ცაკ-ისპოლიტიკური მრჩეველია ჩინეთში. მისი მეშვეობით დამყარდა კავშირი გომინდანის პარტიასა და ჩინეთის კომუნისტურ პარტია შორის. 1927 წლიდან საბჭოთა კავშირის შრომის სახალხო კომისრის მოადგილეა. 1932 წლიდან გაზეთ "Moscow News-ის" მთავარი რედაქტორი, 1941-49 წლებში სოვინფორმბიუროს მთავარი რედაქტორი. 1949 წელს დააპატიმრეს „კოსმოპოლიტებთან“ ბრძოლის კამპანიის მსვლელობისას. გარდაიცვალა ლეფორტოვოს ციხეში 1951 წელს.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1885 კატეგორია:გარდაცვლილი 1951 კატეგორია:ბოლშევიკები კატეგორია:რუსი რევოლუციონერები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი
Here Come the Warm Jets
Here Come the Warm Jets — ბრაიან ინოს სადებიუტო ალბომი, გამოცემული უბრალოდ „ინოს“ სახელით. იგი გამოვიდა 1974 წელს, ლეიბლზე Island Records. მუსიკალურად იგი არის გლემ როკისა და არტ-როკის ჰიბრიდი, რომელიც უფრო ახლოს არის ინოს ნამუშევრებთან ჯგუფში Roxy Music.
ნათელა იანქოშვილი
ნათელა იანქოშვილი (დ. 28 აგვისტო, 1918 — გ. 2008) — ქართველი მხატვარი და დაზგური გრაფიკოსი. თბილისის საპატიო მოქალაქე (2000), ღირსების ორდენის კავალერი (1996), შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1995).
ბიოგრაფია
ნათელა იანქოშვილი დაიბადა 1918 წელს ქალაქ გურჯაანში. 1943 წელს დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია. მისი ნამუშევრებიდან გამოირჩევა: პორტრეტები — „ნინო ჭავჭავაძე“ (1958, ინახება საქართველოს ხელოვნების მუზეუმში), „მამის პორტრეტები“ (1959, საქართველოს ხელოვნების მუზეუმი), „ნუკრია“ (1958, მხატვრის კუთვნილება), „ირმა ჩოფიკაშვილი“ (1960, მხატვრის კუთვნილება), „ანა კალანდაძე“ (1961, მხატვრის კუთვნილება), „მუხრან მაჭავარიანი“ (1969, მხატვრის კუთვნილება), „მედეა ჯაფარიძე“ (1976, მხატვრის კუთვნილება), „ნიკოლოზ ბარათაშვილი“ (1978, მხატვრის კუთვნილება), „მიხეილ თუმანიშვილი“ (1978, მხატვრის კუთვნილება); პეიზაჟები — „მცხეთის ჯვარი“ (1967), „კახეთი“ (1974), „შატილის კუთხე“ (1980); დაზგური გრაფიკა — „მეფე თამარი“ (1960), „მთვარიანი ღამე“ (1945); ავტორია სერიებისა: „სვანეთი“, „მექსიკა“, „კუბა“; დასურათებული აქვს „ვეფხისტყაოსანი“ (1964–1966, 18 ილუსტრაცია); გაფორმებული აქვს არაერთი წიგნი. თბილისში არსებობს „ერთი მხატვრის — ნათელა იანქოშვილის მუზეუმი“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 28 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1918 კატეგორია:გურჯაანში დაბადებულები კატეგორია:გარდაცვლილი 2008 კატეგორია:ქართველი მხატვრები კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (2000) კატეგორია:შოთა რუსთაველის სახელობის პრემიის ლაურეატები
ბაფუსამი
ბაფუსამი (Bafoussam) — ქალაქი კამერუნის სამხრეთ-დასავლეთში. დასავლეთის რეგიონის და მიფის დეპარტამენტის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2005 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს — 239 287 ადამიანს.
ქალაქი რომის კათოლიკური ეკლესიის ბაფუსამის ეპარქიის ცენტრია.
ეკონომიკა
ბაფუსამი ჯერ კიდევ ძველი დროიდან ადგილობრივი ბამილეკეს ხალხის სავაჭრო ცენტრია. მის ბაზრებზე იყიდება ქალაქის შემოგარენში მოყვანილი ყავა, ჩაი, თამბაქო, კაკალი ხეკოლა და ქინაქინის ხის (Cínchona) ქერქი, რომლისგანაც შემდგომში ამზადებენ ქინაქინას. ქალაქის შემოგარენში განვითარებულია მეფრინველეობა და მეღორეობა.
ქალაქში ასევე არსებობს მრეწველობის სამშენებლო და სატყეო დარგები. ფუნქციონირებს ბაფუსამის საერთაშორისო აეროპორტი.
კვიპროსის დროშა
კვიპროსის დროშა (ბერძნ. Σημαία της Κύπρου; თურქ. Kıbrıs bayrağı) — კვიპროსის სახელმწიფო სიმბოლო გერბსა და ჰიმნთან ერთად. გამოიყენება 1960 წლის 16 აგვისტოდან, მას შემდეგ, რაც კვიპროსი დამოუკიდებელი სახელმწიფო გახდა. დროშის ავტორია კვიპროსელი თურქი ისმეთ გუნეი.
დროშაზე გამოსახულია კუნძულის სპილენძისფერი (კვიპროსში არსებული სპილენძის საბადოების აღსანიშნავად. სავარაუდოდ, სწორედ სპილენძის ლათინური სახელწოდებიდან მომდინარეობს კუნძულის სახელი) რუკა თეთრ (მშვიდობის სიმბოლო) ფონზე, მის ქვეშ კი ზეთისხილის ორი რტო (ასევე მშვიდობის სიმბოლო). სავარაუდოდ, ზეთისხილის რტოები აღნიშნავს მშვიდობას ბერძნებსა და თურქებს შორის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კვიპროსის ეროვნული სიმბოლოები კატეგორია:მსოფლიოს ქვეყნების დროშები
თეკლეს ქარვასლა
თეკლეს ქარვასლა — XVII საუკუნეში სიონის მოპირდაპირე მხარეზე მეფის (ბატონის) ფუნდუკი აშენდა. აღა-მაჰმად-ხანის შემოსევის შემდეგ დანგრეული შენობის საძირკველზე ახალი, თეკლე ბატონიშვილის ქარვასლა ააგეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ძველი თბილისი
ლუციუს ემილიუს ლეპიდუს პაულუსი (კონსული ძვ. წ. 34)
ლუციუს ემილიუს ლეპიდუს პაულუსი (Lucius Aemilius Lepidus Paullus) ასევე ცნობილია, როგორც პაულუს ემილიუს ლეპიდუსი (Paullus Aemilius Lepidus; დ. დაახლ. ძვ. წ. 77 — გ. ძვ. წ. 11 წლის შემდეგ) — ძველი რომის პოლიტიკური მოღვაწე, კონსული (სუფექტი) ძვ. წ. 34 წელს და ცენზორი ძვ. წ. 22 წელს.
პაულუსი ემილიუსების გვარის წევრი იყო. იგი იყო მარკუს ემილიუს ლეპიდუსისა და აპულეიას შვილიშვილი იყო — მათი ვაჟის, ლუციუს ემილიუს ლეპიდუს პაულუსისა და ამ უკანასკნელის ცოლის შვილი, რომლის სახელიც ცნობილი არაა. მამამისის ძმა, მარკუს ემილიუს ლეპიდუსი მეორე ტრიუმვირატის წევრი იყო.
პაულუსი პირველად კორნელიაზე (დაახლ. ძვ. წ. 54-16 წწ.) დაქორწინდა, რომლისგანაც ეყოლა ორი ვაჟი (ლუციუს ემილიუს პაულუსი (დაახლ. ძვ. წ. 37-ახ. წ. 14 წწ.), იულია უმცროსის ქმარი და კონსული ახ. წ. 1 წელს და მარკუს ემილიუს ლეპიდუსი (დაახლ. ძვ. წ. 30-ახ. წ. 33 წწ.), რომელიც კონსული ახ. წ. 6 წელს გახდა) და ერთი ქალიშვილი (ემილია პაულა). პაულუსი ძვ. წ. 16 წელს დაქვრივდა.
ძვ. წ. 12 წელს პაულუსი კლავდია მარცელა უმცროსზე დაქორწინდა, რომელიც კონსულ გაიუს კლავდიუს მარცელუს უმცროსისა და ოქტავია უმცროსის ქალიშვილი იყო და ამდენად, იმპერატორ ავგუსტუსის დისწული. მარცელასა და პაულუსის ქორწინებამ ერთმანეთთან დააკავშირა ორი წარჩინებული რესპუბლიკური სახლი და ისინი საიმპერატორო კარსაც დაუახლოვა. პაულუსის სიკვდილამდე, თუმცა არა ძვ. წ. 11 წლის შემდეგ, მარცელამ მას ვაჟი, პაულუს ემილიუს რეგულუსი გაუჩინა, რომელიც იმპერატორ ტიბერიუსის ზეობისას (ახ. წ. 14-37 წწ.) კვესტორის თანამდებობას იკავებდა.
სქოლიო
კატეგორია:ძვ. წ. I საუკუნის რომაელები კატეგორია:დაბადებული ძვ. წ. 70-იანები კატეგორია:გარდაცვლილი ძვ. წ. 10-იანები კატეგორია:რომის რესპუბლიკის კონსულები კატეგორია:რომის ცენზორები
ლინეიკა
ლინეიკა — მრავალადგილიანი, გრძელი, ფართო, ოთხთვლიანი, რესორებიანი, 1 ან 2-ცხენიანი ღია ეტლი. ლინეიკა როგორც საქალაქო ტრანსპორტი, თბილისში გამოჩნდა XIX საუკუნის II ნახევარში. ლინეიკამ შეცვალა (ისევე როგორც ფაეტონმა) უფრო პატარა და ურესორო დროშკა. გამოიყენებოდა მგზავრთა გადასაყვანად და ბარგის გადასაზიდად. თბილისში შემორჩა XX საუკუნის შუა ხანებამდე.
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის ტრანსპორტი
გლდანის დევნილი ეპარქია
გლდანის დევნილი ეპარქია — მართლმადიდებლური დაჯგუფება საქართველოში, რომელიც სქიზმაში იმყოფება საქართველოს მართლმადიდებელ ეკლესიასთან. ჩამოყალიბდა 1994 წელს. ეკლესიის წინამძღვარია დეკანოზი ბასილ მკალავიშვილი, რის გამოც მას მკალავიშვილის მრევლის ან მკალავიშვილის ჯგუფის სახელთაც იხსენიებენ. ჯგუფის თვითდასახელებაა „გლდანის დევნილი ეპარქია“. გლდანის დევნილი ეპარქია ზვიად გამსახურდიას მომხრეთა მიერ შექმნილი ანტიეკუმენური გაერთიანებაა, რომელიც რადიკალიზმით გამოირჩევა. ცნობილია იეჰოვას მოწმეების მიმართ განხორციელებული თავდასხმებით. 2008 წლისთვის მისი მიდევრების რიცხვი დაახლოებით 2 ათას ადამიანს შეადგენდა.
ისტორია
1991-1995 წლებში ზვიად გამსახურდიას მომხრე სასულიერო პირთა ნაწილი დაუპირისპირდა საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქ ილია II-ს და დაადანაშაულა ის ეკუმენიზმში. მათ საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მონაწილეობას ეკუმენისტურ მოძრაობაში ერესის კვალიფიკაცია მისცეს და პატრიარქს მოუწოდეს მონანიებისკენ. განსაკუთრებით აქტიურობდა დეკანოზი ბასილ მკალავიშვილი. 1994 წელს მისი საქციელი დაგომა საქართველოს ეკლესიის სინოდმა და მკალავიშვილს სინანულისკენ მოუწოდა. მკალავიშვილი არ დაემორჩილა სინოდს, რის გამოც განკვეთილ იქნა მღვდლობისგან. საპასუხოდ, მკალავიშვილმა გაწყვიტა ზიარებითი კავშირი საქართველოს ეკლესიასთან. ის და მისი მრევლი დაუკავშირდა ერთ-ერთ ბერძნულ სქიზმატურ ეკლესიას, ე.წ. კვიპრიანეს ფრთას და მისი იურისდიქციის ფარგლებში შექმნა გლდანის ეპარქია. ისინი თავდაპირველად იკრიბებოდნენ გლდანში, საბავშვო ბაღის ეზოში, შემდგომში კი ააშენეს წმინდა გიორგის სახელობის ტაძარი. ეპარქია გამოსცემდა გაზეთს „ლომისა“ და რელიგიურ-პოლიტიკურ ლიტერატურას. 1997 წელს გლდანის ეპარქიამ წამოაყენა ლოზუნგი „მართლმადიდებლბა ან სიკვდილი“ და ფართოდ გაშალა სხვა აღმსარებლობების საწინააღმდეგო კამპანია, რაც გადაიზარდა თავდასხმებში, დარბევებში, რელიგიური ლიტერატურის საჯარო განადგურებაში. 1999-2003 წლებში მისი მიმდევრების რაოდენობა ათი ათას ადამიანს აღწევდა. 2003 წლის 24 იანვარს ეპარქიის მრევლმა ძალადობრივად დაშალა ეკუმენური ლოცვა თბილისის ევანგელურ-ბაპტისტურ ეკლესიაში. ლოცვას ესწრებოდნენ საქართველოში მყოფი უცხოელი დიპლომატებიც, რის გამოც ინციდენტის შესახებ ინფორმაცია მთელ მსოფლიოში გავრცელდა. მომხდარის გამო დაიწყო გამოძიება და 2003 წლის 4 ივნისს თბილისის სასამართლომ მკალავიშვილს და მის რამდენიმე მომხრეს პატიმრობა შეფარდა, თუმცა განაჩენი არ აღსრულებულა. მკალავიშვილი და მისი მიმდევრები დაპატიმრებულ იქნენ მხოლოდ 2004 წლის 12 მარტს, სამართლდამცავი ორგანოების მიერ გლდანის წმინდა გიორგის ეკლესიის შეტევით აღების და მრევლის ფიზიკური წინააღმდეგობის გადალახვის შემდგომ. მკალავიშვილის და ზოგიერთი აქტივისტის დაპატიმრების შემდეგ გლდანის ეპარქიის რადიკალიზმი შენელდა. მკალავიშილი გათავისუფლდა 2008 წლის 25 ივლისს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქრისტიანობა საქართველოში კატეგორია:მართლმადიდებელი ეკლესიები
ჩერნოვსკი (ბაშკირეთი)
ჩერნოვსკი (Черновский; Черновка) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, უფის რაიონში. მიეკუთვნება კრასნოიარის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ უფიდან განლაგებულია 20 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ უფიდან 20 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 60 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები და ბაშკირები შეადგენენ.
სქოლიო
კატეგორია:უფის რაიონის სოფლები
ბადენ-ბადენი
ბადენ-ბადენი (Baden-Baden, Bade-Bade) — ქალაქი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის მიწაზე. განლაგებულია მდინარე ოსის ნაპირებზე, შვარცვალდის დასავლეთ ფერდობებზე. მოსახლეობა შეადგენს დაახლოებით 54 ათას ადამიანს. ცნობილი საკურორტო ადგილია. 1931 წლამდე ქალაქს ეწოდებოდა ბადენი, მაგრამ ხალხი ხშირად ამბობდა: „ბადენი ბადენში“ (ბადენის რეგიონი), ასე წარმოიქმნა ამჟამინდელი სახელწოდება ბადენ-ბადენი.
სქოლიო
კატეგორია:გერმანიის კურორტები კატეგორია:ბადენ-ვიურტემბერგის ქალაქები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გერმანიაში
ტრისტან ფერაძე
ტრისტან ფერაძე (დ. 10 ოქტომბერი, 1938, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, ანგიოლოგიისა და რეკონსტრუქციული ქირურგიის კლინიკის ხელმძღვანელი.
ბიოგრაფია
1969 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.
1969 წელს იყო რუსთავის უბნის ექიმი. 1970-1972 წლებში მეტალურგიული ქარხნის მედსანნაწილის ქირურგი. 1972-1974 წლებში კლინიკური ორდინატურის კურსი გაიარა მოსკოვში. 1975-1980 წლებში იყო რუსთავის მეტალურგიული ქარხნის სანიტარული ნაწილის ქირურგ-ორდინატორი. 1983-1988 წლებში მოსკოვის ქირურგიის საკავშირო ცენტრის უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. 1988-1991 წლებში მთავარი მეცნიერ-თანამშრომელი, ქირურგიის ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილე სამეცნიერო დარგში. ავტორია 102 ნაშრომის და 5 გამოგონებისა, რომლებიც ეხება ექსპერიმენტულ ქირურგიას, მიკროქირურგიას, ბავშვთა ქირურგიასა და სისხლძარღვთა ქირურგიას. მისი ხელმძღვანელობით დაცულია 3 საკანდიდატო და ერთი სადოქტორო დისერტაცია. 1975 წელს მან პირველმა დაიცვა საბჭოთა კავშირში დისერტაცია მიკროქირურგიაში და 1987 წელს სადოქტორო დისერტაცია ბავშვთა მიკროქირურგიაში, 1981 წელს მან პირველმა მოახდინა მიკრორეპლანტაცია ევროპაში.
საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „რეკონსტრუქციული ოპერაციები მცირე კალიბრის სისხლძარღვებზე მიკროქირურგიული ტექნიკის გამოყენებით“, დაიცვა 1975 წელს.
სადოქტორო დისერტაციის თემა — „ბავშვთა და მოზრდილთა კიდურების რეკონსტრუქციული მიკროქირურგია“, დაიცვა 1987 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 10 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1938 კატეგორია:ქართველი ექიმები კატეგორია:ქართველი პედაგოგები კატეგორია:მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორები
მანაბენდრა როი
მანაბენდრა როი, ნამდვილი სახელი და გვარი ჰარენდრანატჰ ბჰატაჩარია (დ. 1887 — გ. 1954, ინდოეთი) —  ინდოელი აქტივისტი, ინდური ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის ერთ-ერთი ლიდერი.
ბიოგრაფია
პირველ მსოფლიო ომამდე ინდოეთის დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლაში მონაწილეობას იღებდა იატაკქვეშა ორგანიზაციების მეშვეობით. 1915 წელს გაემგზავრა ჯერ ბატავიაში, შემდეგ შანხაიში. 1916-17 წლებში ცხოვრობდა აშშ-ში, 1917-19 წლებში მექსიკაში. შედიოდა ადგილობრივი სოციალისტური მოძრაობების ლიდერთა შემადგენლობაში. 1919 წლის შემოდგომაზე მიხაილ ბოროდინთან ერთად აარსებს მექსიკის კომუნისტურ პარტიას. 1919 წლის ბოლოდან მოსკოვშია, მუშაობს კომინტერნში. 1920 წელს ტაშკენტში მონაწილეობს ინდოეთის კომუნისტური პარტიის დაარსებაში. 1922 წლიდან კომინტერნის აღმასკომის წევრია. დაამთავრა სტალინის სახელობის „აღმოსავლეთის მშრომელთა კომუნისტური უნივერსიტეტი“. 1927 წლიდან კომინტერნის წარმომადგენელია ჩინეთში. ჩან კაიშის მიერ ჩინეთში კომუნისტური მოძრაობის ჩახშობის შემდეგ ბრუნდება მოსკოვში. 1928 წლიდან ჩამოსცილდა კომინტერნს და დაუპირისპირდა სტალინს. ბრუნდება ინდოეთში, სადაც მას აპატიმრებს ბრიტანული ხელისუფლება. 1931-36 წლებში საპატიმროშია. პატიმრობიდან გათავისუფლების შემდეგ აგრძელებს სტალინური კურსისა და კომუნისტური პარტიის იდეოლოგიის კრიტიკას. გარდაიცვალა 1954 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1887 კატეგორია:გარდაცვლილი 1954 კატეგორია:ინდოელი აქტივისტები
ამპატო
ამპატო  (სავარაუდოდ კეჩუურიდან ჰამპატუ ან აიმარულიდან ხამპატუ, ორივე ნიშნავს ბაყაყს) — წყნარი სტრატოვულკანი სამხრეთ პერუს ანდებში. ის მდებარეობსარეკიპის ჩრდილო-დასავლეთით 70-75 კილომეტრის მოშორებით  და არის ზღვის დონიდან 6288 მეტრზე. ის მიეკუთვნება ჩრდილო სამხრეთის მთათა სისტემას რომელიც ასევე შეიცავს ამპატოს მსგავსს ვულკანებს, ეს ვულკანებია მაგალითად: უალკა უალკა და საბანკაია. რომელთაგანაც ჩამონათვალში ბოლო, აქტიური იყო ისტორიულ პერიოდში.
ამპატო შედგება სამი ვულკანური კონუსისაგან რომლებიც განთავსებულია ვულკანის უფრო ძველ გამყარებულ საფუძველზე. მათი ფორმირება სისტემატიურად გამოყოფილი ლავის დინებების მეშვეობით მოხდა, მაგრამ ამპატოს ასევე ჰქონდა უფრო ფეთქებადი ამოფრქვევებიც რომლებიც ატმოსფეროში ფერფლის, ლაპილისა და პემზის მტვრის მასებს გამოყოფდა. ერთ-ერთი ახალი ლავის დინება თარიღდება ძველი წელთაღრიცხვით 17,000 ± 6,000 წელს, მაგრამ მწვერვალის ზედა ნაწილი კიდევ უფრო ახალგაზრდაა.ფერფლის ფენები ტორფის ჩანთებში შეიძლება ბოლო ამოფრქვევებით ყოფილიყო გამოწვეული.
თანამედროვე ვულკანი დაფარულია ყინულის თავით, ბოლო მყინვარული მაქსიმუმის დროს კი მყინვარები დაბალ  სიმაღლეებსაც წვდებოდნენ. 1995 წელს ინკური მუმია ცნობილი როგორც მუმია ხუანიტა იქნა ნაპოვნი ამპატოზე ჯოან რეინარდის მიერ; მუმიას მსხვერპლობის სურვილი დაახლოებით 600 წლის წინ დაუკმაყოფილეს.
გეოგრაფია
ამპატო დგას კოლკას კანიონის სამხრეთით, სამხრეთ ბოლოში ქედის ფორმირებული საბანკაიას და უალკა უალკას მიერ. საათის ისრის მიმართულებით ჩრდილო აღმოსავლეთიდან დაწყებული, ამპატოს გარშემო არის ქალაქები: კოლიუირი, კახამარკანა, სალალი, ხაპო, ბაილილასი, კორინტა და კოლპა.
ამპატო ეკუთვნის ცენტრალურ ვულკანურ ზონას ანდებში რომელშიც შედის რამდენიმე ათეული ვულკანი, არის ასევე ვულკანები რომლებიც ამოიფრქვნენ ისტორიულ დროში როგორიცაა: საბანკაია, უბინასი და ჰუაიენაპუტინა.რომელთაგანაც ბოლოს ამოფრქვევა ისტორიულ დროში,ანდებში  უდიდესი იყო.
ვულკანი შედგება სამი ინდივიდუალური ციცაბო მხრიანი კონუსისგან რომლებიც აღიმართება მყინვარულად შექმნილი ძირიდან. ამპატო არის ერთ-ერთი უმაღლესი ვულკანი ცენტრალურ ვულკანურ ზონაში და სიმაღლით 35-ე მწვერვალი ანდებში.
გეოლოგია
სამხრეთ ამერიკის დასავლეთ სანაპიროდან ნაზკას ფილა ეხახუნება სამხრეთ ამრიკულ ფილას და შედის მის ქვეშ დაახლოებით 5-6 სანტიმეტრით წელიწადში.
კომპოზიცია
ამპატოს მიერ ამოფრქვეული ქვების შემცველობა განსხვავდებოდა მისი არსებობის სხვადასხვა ეტაპებზე, ყველაზე ადრინდელი ქვები შეიცავდა დიდი რაოდენობით ანდეზიტსა და დაციტს. ქვები ასევე შეიცავენ დიდი რაოდენობით ბიოტიტს, რკინის ოქსიდს, პიროქსინს, ოლივინს, პლაგიოკლასს, ისევე როგორც ტიტანიუმის ოქსიდს.
ადამიანების ისტორია
ამპატო იყო მსხვერლშეწირვის ადგი ინკების დროს, დაახლოებით 1466 წელს მუმია ხუანიტას შესთავაზეს თავის თავის მსხვერპლად შეწირვა ორ გოგონასთან და ერთ ბიჭთან ერთად. მსხვერპლშეწირვა მოხდა პლატფორმაზე რომელიც ვულკანის წვერზე მდებარეობდა და იყო ნავარაუდები, რომ მსხვერპლის შეწირვით დაამშვიდებდნენ ვულკანის სულებს.მუმიები აღმოჩენილი იყვნენ 1995 წელს მთის მწვერვალზე ჯოან რეინარდის და მისი კოლეგების მიერ.
ჰაპლოჯგუფი G-M201
ჰაპლოჯგუფი G2 (M201) — ადამიანის Y-ქრომოსომის ჰაპლოჯგუფი. მისი ასაკი დაახლოებით 20 000 წელს შეადგენს. ვარაუდობენ, რომ ის წარმოშობილი უნდა იყოს აღმოსავლეთ ანატოლიაში, თანამედროვე სომხეთში, დასავლეთ ირანში, ან კავკასიაში. ეროვნული პოპულაციების დონეზე G-M201 ყველაზე ხშირად გვხვდება საქართველოში და ქართველების 35%-ზე მეტს ეს ჰაპლოჯგუფი აქვს. ჰაპლოჯგუფი G2 გვხვდება მთელ საქართველოში, მაგრამ ყველაზე გავრცელებულია სვანეთში და სვანების 90% სწორედ ამ ჰაპლოჯგუფს მიეკუთნება. ჰაპლოჯგუფი G2 ასევე გავრცელებულია სხვა კავკასიელ ხალხებში, მათ შორის ოსებში (67%), ყარაჩაი-ბალყარელებში (23%) და აფხაზებში (56,9%).
ჩარლზ გრეი
პრემიერ-მინისტრობის დროს მთავრობაში მისი ხელმძღვანელობით განხორციელდა ორი მნიშვნელოვანი რეფორმა. 1832 წლის რეფორმის აქტით ცვლილებები შევიდა თემთა პალატაში. მისმა მთავრობამ ასევე მიიღო 1833 წლის კანონი მონობის გაუქმების შესახებ, რომლის შედეგადაც, ბრიტანეთის იმპერიის უმეტეს ნაწილში გაუქმდა მონობა.
ჰაპლოჯგუფი G-M201
სქოლიო
კატეგორია:ჰაპლოჯგუფები
ჩარლზ გრეი
ერლ გრეის ჩაი მის სახელს ატარებს.
ადრეული ცხოვრება
მარცხნივ|მინი| ჩარლზ გრეის ფარი, მე-2 ერლ გრეი ჩარლზ გრეი იყო გენერალ ჩარლზ გრეის (1729–1807) და მისი მეუღლის, ელიზაბეტის (1743/4–1822) მეორე, მაგრამ უფროსი ვაჟი. ჰყავდა ოთხი ძმა და ორი და. განათლება მიიღო რიჩმონდის სკოლაში, შემდეგ ისწავლა ეტონის და ტრინიტის კოლეჯში, კემბრიჯში. დაიხვეწა ლათინურ და ინგლისურ ენებში, რამაც საშუალება მისცა გამხდარიყო მისი თაობის ერთ-ერთი წარმატებული საპარლამენტო ორატორი.
სამთავრობო კარიერა
გრეი 1786 წლის 14 სექტემბერს, 22 წლის ასაკში, ნორთამბერლენდის ოლქის პარლამენტის წევრად აირჩიეს. გაიცნო ჩარლზ ჯეიმზ ფოქსი, რიჩარდ ბრინსლი შერიდანი და ჯორჯ IV და მალევე გახდა ვიგის პარტიის ერთ-ერთი მთავარი ლიდერი.
სხვადასხვა დროს, ხელმძღვანელობდა საპარლამენტო რეფორმებს, ასევე იყო კათოლიკური ემანსიპაციის მომხრე. ურთიერთობა ჰქონდა ჯორჯიანა კავენდიშთან, რომელიც ასევე აქტიური პოლიტიკური კამპანიის მონაწილე იყო.
ჩარლზ ჯეიმზ ფოქსის გარდაცვალების შემდეგ დაიკავა საგარეო საქმეთა მინისტრის თანამდებობა და ასევე გახდა პოლიტიკური პარტიის, ვიგის ლიდერი.
პირადი ცხოვრება
ქორწინებამდე გრეის რომანი ჰქონდა დაქორწინებულ ჯორჯიანა კავენდიშთან, დევონშირის ჰერცოგინიასთან. ისინი ერთმანეთს შეხვდნენ დევონშირის სახლში და მალევე დაიწყეს ურთიერთობა. 1791 წელს, მას შემდეგ რაც ჯორჯიანა დაორსულდა, იგი გაგზავნეს საფრანგეთში, სადაც შეეძინა უკანონო ქალიშვილი, სახელად ელიზა კორტნი. ელიზა გაზარდეს გრეის მშობლებმა.
1794 წლის 18 ნოემბერს გრეი დაქორწინდა მერი ელიზაბეტ პონსონბიზე (1776–1861). მათ შეეძინათ 10 ვაჟი და 6 ქალიშვილი.
ვაკის პარკი მეგობრებთან ერთად
ვაკის პარკი მეგობრებთან ერთად — ქართული როკ-ჯგუფ ვაკის პარკის მესამე სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 2001 წელს. ალბომში შეტანილია პოპულარული სიმღერების ინტერპრეტაციები, სხვადასხვა შემსრულებელთან შესრულებული დუეტების სახით.
ბადრი ბეგალიშვილი (უმცროსი)
ბადრი ბაადურის ძე  ბეგალიშვილი (დ. 12 სექტემბერი, 1973) — ქართველი მსახიობი.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1973 წლის 12 სექტემბერს საქართველოს სახალხო არტისტის ბადრი ბეგალიშვილის და საქართველოს დამსახურებული არტისტის იზა ბოჭოიძის ოჯახში. დაამთავრა ქალაქ თბილისის 22-ე საშუალო სკოლა
1994 წელს დაამთავრა შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრისა და კინოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამსახიობო ფაკულტეტი.
2018 წელს მსახიობმა საქართველო დატოვა
მიღწეული წარმატებები
1995–1996 წლის აღიარეს სეზონის საუკეთესო მსახიობ მამაკაცად ახალგაზრდებს შორის.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 12 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1973 კატეგორია:ქართველი მსახიობები ბადრი
ანრი გრეგუარი (ისტორიკოსი)
ანრი გრეგუარი (Henri Grégoire; დ. 21 მარტი, 1881, გიუი, — გ. 28 სექტემბერი, 1964, ბრიუსელი) — ბელგიელი ბიზანტინისტი და სლავისტი, კლასიკური ფილოლოგიის სპეციალისტი.
კარიერის ძირითადი ნაწილი ბრიუსელის თავისუფალ უნივერსიტეტში გაატარა. მეორე მსოფლიო ომის წლებში ასწავლიდა ამერიკაში საზოგადოებრივი კვლევების ახალი სკოლასთან ემიგრირებული ფრანგი და ბელგიელი სწავლულების მიერ შექმნილ „განვითარებული კვლევების თავისუფალ სკოლაში“. იყო ბიზანტინოლოგიის დარგში საერთაშორისო კონგრესების მოწყობის ერთ-ერთი ინიციატორი და ჟურნალების „Byzantion“ და „Corpus bruxellense historiae Byzantinae“ დამაარსებელი და რედაქტორი. გრეგუარის ნაშრომთა უმრავლესობა ეხება ბიზანტიის წყაროთმცოდნეობის, პოლიტიკური ისტორიის, ასევე ბერძნული პოემის „დიგენის აკრიტასთან“ დაკავშირებულ საკითხებს. გრეგუარის წერილი „ივერთა მონასტერი და ათონის მთის ქართველთა როლი“ (ფრანგ. Le Monastère d'Iviron et le rôle de Géorgiens du Mont Athos) 1963 წელს დაიბეჭდა „ბიზანტინოლოგიური საზოგადოების წელიწდეულში“, ხოლო მისი ქართული თარგმანი სიმონ ყაუხჩიშვილმა გამოაქვეყნა. გრეგუარი „ბალავარიანის“ ბერძნული რედაქციის ავტორად ექვთიმე მთაწმიდელს მიიჩნევს და ამ ლიტერატურულ ნაწარმოებს უმაღლეს შეფასებას აძლევს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 21 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1881 კატეგორია:გარდაცვლილი 28 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1964 კატეგორია:ბელგიელი ისტორიკოსები კატეგორია:უცხოელი ავტორები საქართველოსა და ქართველების შესახებ
ალ-მუთადიდი
აბუ ლ-აბას აჰმად იბნ ტალჰა ალ-მუვაფაქი  უკეთ ცნობილი, როგორც ალ-მუთადიდ ბილაჰი; المعتضد بالله‎) (დ. 854/861 — გ. 5 აპრილი, 902, ბაღდადი) — აბასიანთა სახალიფოს ხალიფა ბაღდადში 892 წლიდან 902 წელს გარდაცვალებამდე. მისი წინამორბედის, ხალიფა ალ-მუთამიდის ძმის, ალ-მუვაფაქის შვილი.
ლიტერატურა
კატეგორია:აბასიანთა ხალიფები კატეგორია:გარდაცვლილი 5 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 902
MAC-მისამართი
Ethernet კომპიტერული ქსელის სტანდარტების ფორმულირებისას დაიგეგმა, რომ მასში ჩართულ თითოეულ ქსელურ ინტერფეისს უნდა ჰქონოდა უნიკალური ექვსბაიტიანი ნომერი (MAC-მისამართი), რომელიც მოწყობილობის დამამზადებლის მიერ იქნებოდა მასში ინტეგრირებული. MAC მისამართი გამოიყენება თითოელი მოწყობილობის იდენტიფიცირებისთვის ქსელური პაკეტების მიმოცვლისას კომპიუტერულ ქსელში. ასევე იგი შეიძლება გამოიყენოს ქსელური სისტემის ადმინისტრატორმა გარკვეული MAC მისამართის მოწყობილობებისთვის ქსელზე წვდომის შესაზღუდებლად.
right|MAC მისამართის სტრუქტურა
ელექტროტექნიკის და ელექტრონიკის ინჟინერების ინსტიტუტი სტანდარტულად განსაზღვრავს 48 ბიტიან (6 ოქტეტიან) MAC მისამართებს, რომელიც ოთხ ნაწილადაა გაყოფილი. პირველი სამი ოქტეტი შეიცავს 24 ბიტიან მოწყობილობის დამამზადებელი ორგანიზაციის უნიკალურ იდენტიფიკატორს (OUI). ამავდროულად, პირველ ოქტეტში OUI ნომრისთვის განკუთვნილია 6 უფროსი ბიტი, ხოლო დანარჩენ 2 უმცროს ბიტს სპეციალური დანიშნულება აქვს: ნულოვანი ბიტი, რომელიც მიუთითებს ინდივიდუალური (0) თუ ჯგუფური (1) ადრესატისთვისაა განკუთვნილი მისამართი და პირველი ბიტი, რომელიც მიუთითებს გლობალური (0) თუ ლოკალური (1) ადმინისტრირებისთვისაა განსაზღვრული მისამართი. შემდეგი სამი ოქტეტი შერჩეულია მოწყობილობის დამამზადებლის მიერ თითოეული ეკზემპლარისთვის. გლობალურად ადმინისტრირებადი MAC მისამართი გლობალურად უნიკალურია, ხოლო ლოკალურად ადმინისტრირებადი მისამართის შემთხვევაში დამამზადებლის მიერ „ჩაშენებული“ მისამართი შეიძლება ჩაანაცვლის ქსელის ადმინისტრატორის მიერ მინიჭებულმა მისამართმა და იგი შესაძლოა არ შეიცავდეს OUI ინფორმაციას. ლოკალურად თუ გლობალურადაა ადმინისტრირებადი MAC მისამართი მითითებულია პირველი ოქტეტის პირველ ბიტში.
საკმაოდ გავრცელებულია შეხედულება, რომ MAC მისამართის შეცვლა შესაძლოა მხოლოდ პროგრამატორის მეშვეობით, თუმცა ეს არ შეესაბამება სიმართლეს, რადგან ქსელურ დრაივერში მითითებული MAC მისამართი უფრო პრიორიტეტულია ვიდრე „ჩაშენებული“ მისამართი. თუმცა არსებობენ ხელსაწყოები, რომელთა MAC მისამართის შეცვლა მხოლოდ პროგრამატორითაა შესაძლებელი (ძირითადად ასეთი ხელსაწყოებია ტელეკომუნიკაციის მოწყობილობები, IPTV-ის კონსოლი).
კოდი, რომლის ტერმინალში მითითებისას შეიძლება საკუთარი მოწყობილობის MAC მისამართის ნახვა სხვადასხვა ოპერაციულ სისტემებში:
ლიტერატურა
კატეგორია:სტატიების ესკიზები კომპიუტერების შესახებ კატეგორია:უნიკალური იდენტიფიკატორები
ორმოცდაათი წლისთავის პარკი
thumb|250px|ორმოცდაათი წლისთავის პარკის [[შეიარაღებული ძალებისა და სამხედრო ისტორიის სამეფო მუზეუმი|სამხედრო მუზეუმი და ტრიუმფალური თაღი.]] ორმოცდაათი წლისთავის პარკი (Parc du Cinquantenaire, Jubelpark) — პარკი ბრიუსელში, მდებარეობს დაახლოებით კილომეტრნახევარში ვარანდეს პარკის (Warandepark) აღმოსავლეთით. მისი ფართობი 37 ჰექტარია. ზაფხულის პერიოდში — ბრიუსელელებისთვის პოპულარული დასხვენების ადგილი.
ისტორია
1880 წელს ბელგია საკუთარი დამოუკიდებლობის 50 წლისთავს აღნიშნავდა. ამ მოვლენასთან დაკავშირებით მეფე ლეოპოლდ II-მ გადაწყვიტა მსოფლიო გამოფენა მოეწყო ბრიუსელში. ამ მიზნისთვის არჩეულ იქნა ყოფილი სამხედრო პოლიგონი. ახალ პარკს იმპოზანტური ნაგებობებით მსოფლიოსთვის უნდა ეჩვენებინა განვითარებული და შეძლებული ბელგიის სახე. მეორე მსოფლიო ომის დროს პარკი გამოიყენებოდა ხილეულის მოსაყვანად.
მარიანა გაპონენკო
მარიანა გაპონენკო (Мар'яна Михайлівна Гапоненко; Marjana Michailowna Gaponenko; დ. 6 სექტემბერი 1981, ოდესა, უკრაინა) — გერმანელი მწერალი, რომელიც დაიბადა ოდესაში.
ბიოგრაფია და კარიერა
მარიანამ თავისი ბავშვობა და ახალგაზრდობა ოდესაში გაატარა. სკოლის დამთავრების შემდეგ სწავლობდა გერმანულ ენას ოდესის უნივერსიტეტში, სადაც დაიწყო ლექსების წერა და მათი გამოცემა. გერმანიაში მას თავდაპირველად ხელი შეუწყო ერიკ მარტინმა „Muschelhaufen“-ით, ასე გახდა ცნობილი ფართო წრის მკითხველისთვის. 2000 წელს, შედგა მისი დებიუტი, როდესაც გამოვიდა პოეტური კრებული „როგორია რაინდების ცრემლები“. 2001 წელს, ჟურნალ Deutsche Sprachwelt-ის „წლის ავტორი“-ს ტიტულის ერთ-ერთი კანდიდატი იყო. 2010 წელს გამოაქვეყნა თავისი პირველი რომანი „ანუშკას ყვავილი“, Residenz Verlag. მისი ლექსები თარგმნილია ინგლისურ, ფრანგულ, იტალიურ, პოლონურ, რუმინულ და თურქულ ენებზე. საავტორო ფორუმის ოქროს თევზი-ს წევრია.
თავის რომანში „ვინ არის მართა?“ (2012), ორი მოხუცი მამაკაცი ატარებენ თავიანთ უკანასკნელ დღეებს Vienna Hotel და ელოდებიან სიკვდილს. „როგორი საოცარი, როგორი ახალგაზრდა [ავტორი]“ - ვოლკერ ჰაგე წერდა შპიგელში: „ასევე მისი რომანი ქმნილების იუბელია, ხოლო მისი რომანები სასწაულია, სავსეა სიცოცხლით“.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1981 კატეგორია:უკრაინელი მწერლები
კარლ XI
კარლ XI (Karl XI; დ. 24 ნოემბერი, 1655, სტოკჰოლმი, შვედეთი — გ. 5 აპრილი, 1697, სტოკჰოლმი, შვედეთი) — პფალც-ცვაიბრიუხენის დინასტიის წარმომადგენელი. შვედეთის მეფე 1660-1697 წლებში. მეფე კარლ X გუსტავისა და დედოფალ ჰედვიგ ელეონორა ჰოლშტაინ-გოტორპელის ერთადერთი ვაჟი. მონაწილეობდა სკანდინავიურ ომში და ცდილობდა ქვეყანაში აბსოლუტიზმის დამყარებას.
ადრეული ცხოვრება
კარლი დაიბადა 1655 წლის 24 ნოემბერს სტოკჰოლმში. იგი იყო შვედეთის მეფე კარლ X გუსტავისა და მისი ცოლის, დედოფალ ჰედვიგ ელეონორა ჰოლშტაინ-გოტორპელის ერთადერთი შვილი, რომელიც მათი შეუღლებიდან ერთ წელიწადში დაიბადა. მარცხნივ|მინი|305x305პქ|მეფე კარლ XI 1660 წელს ხუთი წლის ასაკში. ვინაიდან იგი ტახტის ერთადერთი მემკვიდრე იყო, მშობლები მის განათლებასა და აღზრდაზე სერიოზულად ზრუნავდნენ, მაგრამ კარლმა მოგვიანებით დისლექსიის ნიშნები გამოავლინა. მას არ უყვარდა სწავლა, წერა-კითხვა და ა.შ. ამის გამო იგი არასოდეს კითხულობდა წიგნებს და წერიელბსაც სხვებს აწერინებდა. პრობლემის აღმოსაფხვრელად დედამისმა მას იტალიელი მწერალი ლორენცო მაგალოტი დაუქირავა, თუმცა პატარა პრინცს სწავლა ვერ შეაყვარა.
რეგენტობა
1660 წლის 13 თებერვალს, 37 წლის ასაკში მეფე კარლ X გუსტავი გარდაიცვალა, რის გამოც ტახტი 5 წლის კარლ XI-მ დაიკავა, რომელსაც მცირეწლოვანების გამო რეგენტად დედა, დედოფალი ჰედვიგ ელეონორა დაენიშნა.
სკანდინავიური ომი
მარცხნივ|მინი|295x295პქ|მეფე კარლ XI 1682 წელს 1675 წლიდან დაიწყო ე.წ. სკანდინავიური ომი. მასში ერთ მხარეს იბრძოდა შვედეთის მეფე კარლ XI და მისი მთავარი მოკავშირე, საფრანგეთის მეფე ლუი XIV, ხოლო მეორე მხარეს ბრანდენბურგის კურფიურსტი ფრიდრიხ ვილჰელმ I და დანია-ნორვეგიის მეფე კრისტიან V. ძალიან მალე ომში დანიის მხარეს ჩაება ნიდერლანდები და საღვთო რომის იმპერიაც, მაგრამ მათ რაიმე სამხედრო დახმარება არ გაუწევიათ.