cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
კახეთის სამეფო
კახეთის მეფეები
1801 წლის 12 სექტემბერს რუსეთის იმპერატორი ალექსანდრე I ხელს აწერს რუსეთის იმპერიასთან ქართლ-კახეთის სამეფოს "შეერთების" მანიფესტს.
ლიტერატურა
*
ბიჭვინთის ფიჭვი
ბიჭვინთის ფიჭვი (Pinus pityusa, Pinus brutia var. pityusa) — მცენარე ფიჭვის გვარისა. 25-40 მ-მდე სიმაღლის, სწორტანიანი, გაშლილვარჯიანი ხეა. აქვს 10-16 სმ სიგრძის ღია მწვანე ფერის წყვილ-წყვილად მჯდომი წიწვები, კვერცხისებრ-კონუსისებრი მოწითალო-წაბლა და პრიალა გირჩები (სიგრძით 6-10 სმ), რომლებიც ან მარტოულია, ანდა ორად ან ოთხად შეკრებილია და თითქმის მჯდომარე. ბიჭვინთის ფიჭვი მესამეული პერიოდის რელიქტია, კავკასიის ენდემი. გავრცელებულია შავი ზღვის სანაპიროებზე ანაპის მიდამოებიდან (კრასნოდარის მხარე) ფსირცხამდე (აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკა) და სამხრეთ ყირიმში. გვხვდება ზღვის დონიდან 300-400 მ-ზე, თუმცა ფსირცხაში 900 მ აღწევს.
იზრდება როგორც ზღვისპირული ვაკის ნიადაგზე (ბიჭვინთის კონცხი), ისე მთის კალთების ღორღიან თხელ ნიადაგზე და კირქვებზე; ბიჭვინთის კონცხზე 298,7 ჰა-ზე ქმნის წმინდა ერთასაკოვან კორომს, რომლის ნაწილი ბიჭვინთის ფიჭვის ნაკრძალს წარმოადგენს. წმინდა კორომს ქმნის იგი ჯანხოთშიც (გელენჯიკის რაიონი). მთის კალთებზე ბიჭვინთის ფიჭვის მცირე კორომები მუხის სარტყელშია მოქცეული. აქ შერეულია ქართული მუხა, კავკასიური რცხილა, ჯაგრცხილა და სხვა ფოთლოვანი ჯიშები. ბიჭვინთის ფიჭვი სწრაფმზარდი, სინათლისა და სითბოს მოყვარული, მეტ-ნაკლებად გვალვა- და ქარგამძლე ჯიშია; ეგუება ნიადაგის სუსტ დამლაშებას, ნაკლებად უძლებს ყინვას. თესლმსხმოიარობას იწყებს 10-15 წლის ასაკში.
დეკორატიულია და ფართოდ გამოიყენება ბაღ-პარკების მოსაწყობად შავი ზღვის სანაპიროს საკურორტო ზოლში და ნაწილობრივ აღმოსავლეთ ამიერკავკასიაში. იყენებენ აგრეთვე ტყის გასაშენებლად. მისი მერქანი უფრო ნაკლები ღირსებისაა, ვიდრე ჩვეულებრივი ფიჭვისა. შეტანილია საქართველოს „წითელ წიგნში“. სამხრეთ ყირიმში იზრდება მისი სახესხვაობა (Pinus pithyusa var. stankewiczi), რომელსაც ზოგიერთი მკვლევარი ცალკე სახეობად (Pinus stankewiczi) მიიჩნევს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ფიჭვი
ევგენი ხრუნოვი
ევგენი ხრუნოვი (დ. 10 სექტემბერი, 1933, პრუდი — გ. 19 მაისი, 2000) — რუსი კოსმონავტი, მფრინავი, პოლკოვნიკი, საბჭოთა კავშირის გმირი (1969).
ბიოგრაფია
1953 წელს დაამთავრა სამხედრო-საავიაციო სკოლა. 1956 წელს დაამთავრა ბატაისკის სამხედრო-საავიაციო სასწავლებელი. 1968 წელს დაამთავრა ჟუკოვსკის სამხედრო საჰაერო საინჟინრო აკადემია. მუშაობდა ავიაციაში. 16960 წლიდან იყო კოსმონავტთა რაზმში. 1969 წლის 15 ივნისს გაფრინდა კოსმოსში ხომალდ „სოიუზ-5“-ით, რომელსაც ბორის ვოლინოვი მართავდა. ასრულებდა მკვლევარი ინჟინრის ფუნქციებს. 16 იანვარს ა. ელისეევთან ერთად გადავიდა ხომალდ სოიუზ-4-ში, რომელსაც მართავდა ვ. შატალოვი და რომელიც დედამიწაზე დაეშვა 17 იანვარს. ღია კოსმოსში დაჰყო 37 წუთი.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 10 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1933 კატეგორია:გარდაცვლილი 2000 კატეგორია:გარდაცვლილი 19 მაისი კატეგორია:რუსი კოსმონავტები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის გმირები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
სავადი
სავადი — საბუთის პირი XVII-XVIII საუკუნეების საქართველოში სულხან-საბა ორბელიანის განმარტებით, უსტარის „გარდანაწერს“ ეწოდება „პაჭენისი, რომელსა სპარსნი სავადსა უჴმობენ“.
ლიტერატურა
კატეგორია:ძველი ქართული სამართალი
ბიჯი
ლიტერატურა
კატეგორია:სიგრძის საზომი ერთეულები
ლუანგპრაბანგი
ლუანგპრაბანგი (ຫລວງພະບາງ) – ქალაქი ლაოსში. იყო ამავე სახელწოდების სახელმწიფოს დედაქალაქი, ამჟამად ლუანგპრაბანგის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრია. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთ ცენტრალურ ნაწილში, ვიენტიანიდან 425 კილომეტრზე ჩრდილოეთით. 2005 წლის მონაცემებიტ ქალაქში ცხოვრობს 50 000 კაცი.
ლაოსის სახალხო-დემოკრატიული რესპუბლიკის დაარსებამდე (1975 წ.) ქალაქს უწოდებდნენ „სამეფო დედაქალაქს“, რადგან აქ მდებარეობდა ლაოსის მეფის რეზიდენცია. ქალაქის ძველი სახელწოდებაა მიანგ-სუა.
ქალაქს 1995 წლიდან იცავს იუნესკო, როგორც მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლაოსის ქალაქები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ლაოსში
დონის ღვთისმშობლის ხატი
thumb|დონის ღვთისმშობელი დონის ღვთისმშობლის ხატი — ღვთისმშობლის ხატი, დაბრძანებულია მოსკოვში, დონის მონასტერში. მართლმადიდებელთა რწმენით, კულიკოვოს ბრძოლაში დიმიტრი დონელმა დიდი გამარჯვება მოიპოვა თათართა ხანზე, ამ ხატის შემწეობით. ამის შემდეგ ხატი თან ახლდათ რუს მეომრებს. ყოველ წელს ხატის ხსენების დღესასწაულს აღნიშნავენ ქალაქის ქუჩაბში ამ ხატის მსვლელობითა და გალობით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ღვთისმშობლის ხატები
ვალდემარ II გამარჯვებული
ვალდემარ II გამარჯვებული (დ. 9 მაისი, 1170 — გ. 28 მარტი, 1241) — დანიის მეფე 1202–1241 წლებში. XIII საუკუნის დამდეგს დაიმორჩილა ჩრდილოეთ გერმანიის ქალაქები (ჰამბურგისა და ლიუბეკის ჩათვლით) და სამთავროები (დაკარგა ბორნჰევედის ბრძოლაში ჩრდილოეთ გერმანიის მთავრებთან დამარცხების შემდეგ 1227 წელს), 1219 წელს დაიპყრო ჩრდილოეთი ესტონეთი. 1241 წელს გამოსცა ე. წ. იუტების კანონები.
ლიტერატურა
კატეგორია:დანიის მეფეები კატეგორია:დაბადებული 1170 კატეგორია:გარდაცვლილი   28 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1241
კონსტანტინე I (მუხრანბატონი)
კონსტანტინე მუხრანბატონი (დ. 1622 — გ. 1667) — სამუხრანბატონოს სახლის უფროსი და შიდა ქართლის მარცხენა სადროშოს უფროსი.
Polyrhachis jianghuaensis
Polyrhachis jianghuaensis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
კონსტანტინე I (მუხრანბატონი)
კონსტანტინე I დაიბადა 1622 წელს, თეიმურაზ I მუხრანბატონისა და არაგვის ერისთავის, ნუგზარის ასულის, ანას ოჯახში.
Polyrhachis jianghuaensis
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
კონსტანტინე I (მუხრანბატონი)
1658 წელს, ქართლის მეფე როსტომი გარდაიცვალა და ტახტზე ავიდა მისი უფროსი ძმა ვახტანგი. ის ირანში ეწვია შაჰს, მიიღო ისლამი და კვლავ ქართლში გამობრუნდა, ხოლო კონსტანტინეს ქრისტიანობა არ უარყვია.
კონსტანტინე I გარდაიცვალა 1667 წელს. დაკრძალულია სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძარში.
ოჯახი
კონსტანტინეს ცოლად ჰყავდა დარეჯან აბაშიძე, რომლისგანაც მას ეყოლა 6 შვილი:
პირველად ლევან დადიანზე
მეორედ ბაგრატ IV იმერთა მეფეზე,
მესამედ გიორგი გურიელზე
ლიტერატურა
კატეგორია:მუხრანელების თავადური შტო კატეგორია:დაბადებული 1622 კატეგორია:გარდაცვლილი 1667
ლიდიის ღვთისმშობლის ხატი
350px|thumb|ლიდიის ღვთისმშობლის ხატი რომის ანუ ლიდიის ღვთისმშობლის ხატი – მარიამ ღვთისმშობლის სასწაულმოქმედი ხატი ლიდიაში, იერუსალიმის მახლობლად.
ისტორია
ნეტარი გერმანი, კონსტანტინოპოლის მომავალი პატრიარქი გაემგზავრა იერუსალიმში მაცხოვრის საფლავის თყვანისცემის მიზნით. გზად შეჩერდა ლიდიაში და ხატმწერს სთხოვა, გადაეწერა ღვთისმშობლის ასსაწაულმოქმედი ხატის ასლი დაფაზე. ამ ხატს იგი ინახავდა როგორც ძვირფასს განძს. იგი მალე პატრიარქი გახდა. ამ დროს დაიწყო ხატების დევნის ერესი. პატრიაქიც მოჰყვა დევნაში. მან გაქცევამდე მოასწრო მაცხოვრისა და ღვთისმშობლის ხატების აღება(რომელიც წარმოადგენს ლიდიის ღვთისმშობლის ასლს). იგი ავიდა გემზე და დაწერა წერილი რომის პაპთან, შეატყობინა თავის ქვეყანაში დაწყებული დევნის შესახებ. დაწერა თარიღი, ჩადო წერილი მაცხოვრის ხატში და ჩაუშვა ზღვაში. ერთ დღე–ღამეში ხატი ჩავიდა რომში. იმ ღამეს რომის პაპს გრიგორი II-ს ესიზმრა მაცხოვრის წმინდა ხატი, დილით ადრე მდინარით გაემგზავრა ზღვის პირას და მართლაც იხილა მათკენ მომავალი მაცხოვრის ხატი.ხატი მოწიწებით, გალობით და ფსალმუნების კითხვით წააბრძანეს პეტრე მოციქულის სახელობის ტაძარში. პაპმა წერილი წაიკითხა და შეიტყო კონსტანტინოპოლში ხატების დევნის შესახებ. ნეტარი გერმანი ამასობაში კვლავ დევნაში იმყოფებოდა. მან იგრძნო სიკვდილის მოახოება. ხატების ერესი ისევ გრძელდებოდა. ამიტომ მან მოწიწებუთ იაღო თავისი ძვირფასი ხატი და წერილით იმავე გზით გაგზავნა რომში. რომის პაპმა, მაცხოვრის ხატის მსგავსად, ნახა ხილვა წინასწარ, შეხვდა ხატს და დიდი პატივით დააბრძანა იმავე ტაძარში. გავიდა მრავალი წელი. დამთავრდა ხატების ერესი. ლიდიის ღვთისმშობლის ხატმა ლიტურგიის დროს დაიწყო თავისით რხევა. რომაელები შეშინდნენ და ჩათვალეს, რომ ეს იყო ღვთის რისხვა. ერთხელაც ხატი ძლიერ შეირხა, მოწყდა ადგილს და ჰაერში აღმართა, ცდილობდნენ დაეჭირათ ხატი, მაგრამ მან დატოვა ტაძარი და გაემგზავრა მდინარისაკენ. ხალხი მიხვდა, რომ ის იმ გზით მიდიოდა, საიდანაც მოვიდა. მართლაც, ერთ დღეში იგი კონსტანტინოპოლის ნაპირტან გაჩერდა. სიწმინდე მიაბრძანეს დედოფალ თეოდორასთან. მიხვდნენ,რომ ეს ერთ–ერთი იმ ხატთაგანია, რომლებიც დევნაში მოყვნენ. მალე რომაელებიისგან შეიტყვეს ხატის ისტორია. დედოფალმა თეოდორამ და მეფე მიხეილმა ხატი პატივით გადააბრძანეს ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის ტაძარში. ამ დღიდან ხატს ეწოდა ლიდიის ანუ რომაელთა ხატი.მაგრამ რომელია ორი ხატიდან ლიდიის, ანუ რომაელთა, თუ ოდიგრიტიის, რომელიც გადაბრძანდა ტიხვინში და ცნობილია, როგორც ტიხვინის ხატი,დღეს უცნობია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ღვთისმშობლის ხატები
ქისტები
ქისტები — საქართველოში მცხოვრები ჩეჩნები. ძირითადად ცხოვრობენ პანკისის ხეობაში (ახმეტის მუნიციპალიტეტი). ქისტები საკუთარ თავს „ქისტიე“ ან „ვეჲ ნახ-ს“ უწოდებენ. „ვეჲ ნახ“ ითარგმნება, როგორც „ჩვენი ხალხი“. ამ სახელით მოიხსენიებენ ჩეჩენი, ინგუში და ქისტი ხალხი საკუთარ თავს სხვა მთიელი კავკასიელებისგან განსასხვავებლად. სასაუბრო ენა ქისტებისათვის ჩეჩნური ენის ქისტური დიალექტია.
ოლა (პანამა)
ოლა (Olá) — ქალაქი პანამაში, კოკლეს პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 649 ადამიანს შეადგენდა.
ქისტები
საქართველოში ვაინახების ჩამოსახლება პერიოდულად ხდებოდა, რაც საბოლოოდ მათი ასიმილაციით სრულდებოდა. ბოლო მასობრივი ჩამოსახლება საქართველოს ტერიტორიაზე XIX საუკუნის ოციან წლებში მოხდა. ქისტების ნაწილი საქართველოში ჩამოსახლების პერიოდში ქრისტიანი იყო, ნაწილი მუსლიმი, თუმცა ძირითადი ნაწილი ტრადიციულ რწმენა-წარმოდგენებს მისდევდა. თუმცა 2000-იანი წლების შემდეგ ქისტებში სრულად ისლამი გავრცელდა.
საქართველოში, მდინარე ალაზნის ვიწრო ხეობაში ერთმანეთთან ახლოს განლაგებულია ხეობის ზემოთ დასახლებულ ქისტების სოფლები. ისინი გადმოვიდნენ კავკასიონის ქედის ჩრდილო კალთებიდან და შეადგენენ ჩეჩნების განაყოფს. მათ უკავიათ მდ. ალაზნის გასწვრივ მდებარე სოფლები: დუისი, ჯოყოლო, ბირკიანი, ომალო, დუმასტური, ზემო ხალაწანი, შუა ხალაწანი, ქვემო ხალაწანი, წინუბანი, ძიბახევი, ასევე ქართვებთან ერთად ცხოვრობენ ქორეთში და ყვარელწყალში.
2014 წლის მოსახლეობის აღწერით საქართველოში ცხოვრობდა 5697 ქისტი.
სქოლიო
კატეგორია:კავკასიის ხალხები
ტანსაცმელი
მინი| ტანსაცმელი — სხეულის ხელოვნური საფარველი, რომლის ფორმებს განსაზღვრავს ეთნიკური ნორმები და ეკოლოგიური პირობები, სამეურნეო მდგომარეობა და ხალხთა შორის კულტურულ-ისტორიული კავშირი. ქვის ხანაში ადამიანმა ისწავლა ტყავის დამუშავება, ნაჭრების ერთმანეთზე გადაბმის ხერხი, უფრო გვიან აითვისა ქსოვის ტექნიკა.
ტანსაცმლის პირველყოფილი სახეა შეუკერავი ტანსაცმელი — მოსასხამები და სხეულის გარკვეული ნაწილების დასაფარავი ნაჭრები. პირველიდან განვითარდა სამხრე, მეორიდან — წელსქვედა სამოსელი. ფეხის უმარტივესი საფარავი საფუძვლად დაედო ფეხსაცმლის ფორმებს.
ტანსაცმლის ჩამოყალიბებაზე დიდი გავლენა მოახდინა კლიმატურმა პირობებმა. ტროპიკულ ქვეყნებში დამკვიდრდა ტეძოზე შემოსახვევი სამოსელი, ცივსა და არქტიკულ ქვეყნებში — ბეწვის ტანსაცმელი.
საზოგადოების განვითარების გარკვეულ ეტაპზე ერთმანეთს გაემიჯნა ქალისა და მამაკაცის, გათხოვილი და გაუთხოვარი ქალის, ყოველდღიური და სადღესასწაულო, რიტუალური, საქორწილო, სამგლოვიარო და სხვა ტანსაცმელი. გაჩნდა ტანსაცმლის პროფესიული და კლასობრივი სახეები. ძვ. ხალხებიდან სიშიშვლეს მხოლოდ ბერძნები არ ერიდებოდნენ, მაგრამ ბერძნულ გემოვნებას ბრძოლა გამოუცხადა ქრისტიანობამ, ბიზანტიაში დაიწყეს მძიმე ქსოვილისაგან შეკერილი სამოსლის ტარება, რომელშიც ადამიანის სხეული გაუჩინარდა. სხეულის წარმომჩენი სამოსელი უფრო მოგვიანებით გაჩნდა ევროპის ხალხებში, რასაც საფუძვლად დაედო ჩრდილოეთიდან და აღმოსავლეთიდან წამოსული ელემენტები — შარვალი და ხალათი.
რესურსები ინტერნეტში
*
ლევან ასათიანი (იურისტი)
ლევან გიორგის ძე ასათიანი (დ. 3 აპრილი, 1887, თბილისი, — გ. 9 მაისი, 1971, იქვე) — ქართველი იურისტი და ეკონომისტი, საქართველოს სსრ მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1967).
დაამთავრა მოსკოვის უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტის ეკონომიკური განყოფილება 1911 წელს. 1922 წლამდე იურისტად მუშაობდა მოსკოვსა და თბილისში. 1918 წლის დეკემბერში არჩეული იყო თბილისის მაზრის ხმოსნად. 1919-1921 წლებში იყო საქართველოს სენატის წევრი, მუშაობდა სამოქალაქო სამართლის საკასაციო დეპარტამენტის სენატორად. შემდეგ მოღვაწეობდა ეკონომიკის დარგში სხვადასხვა სამეურნეო ორგანიზაციაში. ამავე დროს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტსა და საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტში კითხულობდა ლექციების კურსს ეკონომიკაში.
1942 წლიდან ასათიანი სამეცნიერო-პედაგოგიურ მუშაობას ეწეოდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკის კათედრაზე. აქვე დააარსა და ხელმძღვანელობდა ეკონომიკური ინფორმაციის მექანიზებული დამუშავების კათედრას. მისი სამეცნიერო შრომები ეძღვნება ეკონომიკის ინფორმაციის მანქანური დამუშავების საკითხებს. ასათიანმა შექმნა გამოთვლითი ცხრილები, შეადგინა სახელმძღვანელოები. ავტორია 4 გამოგონებისა, აქედან — „მოწყობილობას საანგარიშო გამოთვლებისათვის“ მიენიჭა სპეციალური პრემია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 3 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1887 კატეგორია:გარდაცვლილი 9 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1971 კატეგორია:ქართველი იურისტები კატეგორია:ქართველი ეკონომისტები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორები კატეგორია:საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწეები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
ისარი (გაზეთი)
„ისარი“ — ქართული ყოველდღიური ლიტერატურულ-პოლიტიკური გაზეთი. სოციალ-ფედერალისტთა ცენტრალური ორგანო. გამოდიოდა თბილისში 1907–1908 წლებში გაზეთ „მეგობრის“ ნაცვლად. 1907 წელს გამოიცა №№ 1 –287, 1903 წელს — №№ 1– 48. რედაქტორ-გამომცემლები: ი. მჭედლიშვილი (1907, №№ 1– 122), ე. ავალიშვილი (1907, №№ 123-იდან 1908 წლის № 11-მდე); 1908 წლის № 12-იდან რედაქტორი — ვ. გუნია, გამომცემელი — ე. ავალიშვილი. დაიხურა თბილისის გენერალ-გუბერნატორის განკარგულებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს გაზეთები კატეგორია:ქართულენოვანი გაზეთები
ასტერიქსი და ოქროს ნამგალი
„ასტერიქსი და ოქროს ნამგალი“ („La Serpe d'or“) — რიგით მეორე წიგნი ასტერიქსის შესახებ კომიქსების სერიაში. მასში მოთხრობილი ისტორიების ავტორი რენე გოსინია, ხოლო მხატვარი - ალბერ უდერზო. კომიქსი იბეჭდებოდა ჟურნალში Pilote (1960–1961, გამოშვებები 42-74), ხოლო ალბომის სახით გამოიცა 1962 წელს, გამომცემლობის Hachette მიერ.
სიუჟეტის მიხედვით, დრუიდ პანორამიქსის ოქროს ნამგალი (რომლითაც იგი ჭრის მცენარეებს სასწაულმოქმედი სასმელისთვის) ტყდება. ასტერიქსი და ობელიქსი ჩადიან ლუტეციაში და ეძებენ ამერიქსს, ნამგლების ოსტატს, რომელიც უცნაურ ვითარებაში გაუჩინარებულია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ასტერიქსის კომიქსები კატეგორია:1962 წლის წიგნები კატეგორია:1962 წლის კომიქსები
Roots (სეპულტურას ალბომი)
Roots — ჯგუფ სეპულტურას 1996 წლის სტუდიური ალბომი. ეს იყო უკანასკნელი დისკი, ჩაწერილი ვოკალისტ მაქს კავალერას მონაწილეობით.
ალბომის Chaos A.D. ექსპერიმენტული მუსიკის შემდეგ, Roots-ში შეტანილი იქნა ბრაზილიური ხალხური რითმები და მოტივები.
სქოლიო
კატეგორია:1996 წლის ალბომები კატეგორია:სეპულტურას ალბომები კატეგორია:Roadrunner Records-ის ალბომები კატეგორია:ალბომები როს რობინსონის პროდიუსერობით
ბელა (ფილმი)
ბელა — ვლადიმერ ბარსკის 1927 წლის ფილმი. ფილმი გადაღებულია მიხაილ ლერმონტოვის რომანის „ჩვენი დროის გმირის“ ამავე სახელწოდების თავის მიხედვით. ფილმი ამ რომანის მიხედვით გადაღებული ტრილოგიის ნაწილია.
სიუჟეტი
ფილმი რუსეთის არმიის ჩამოქვეითებული ოფიცრის, პეჩორინის თავგადასავალს მოგვითხრობს. პეტერბურგის მაღალ საზოგადოებაში ცხოვრება მოყირჭებული ახალგაზრდა ახალ გასართობს პოულობს მას შემდეგ, რაც მას ჩრდილოეთ კავკასიის მთიან აულში გადაასახლებენ. ის აულში მცხოვრებ აზამატს კაზბიჩის ცხენს ჰპირდება, თუკი იგი სანაცვლოდ მშვენიერ ბელას მოატაცინებს. აზამატი ცხენით ისე არის მოხიბლული, რომ მზად არის ბელა ცხენის სანაცვლოდ მოიტაცოს. პეჩორინი დაპირებებით შეაცდენს მოგვრილ ქალს, მაგრამ მალე მობეზრდება იგი. შურისძიებით ანთებული ჩერქეზი ბელას ჰკლავს, მაგრამ პეჩორინის გაქვავებულ გულს ეს ამბავი დიდად არ ანაღვლებს. თავიდან ის ქალის სიკვდილს განიცდის, დაკრძალვასაც დაესწრება, მაგრამ მალე აულიდან მიემგზავრება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რომანებზე დაფუძნებული ფილმები კატეგორია:ვლადიმერ ბარსკის ფილმები კატეგორია:სსრკ-ის მუნჯი ფილმები კატეგორია:1927 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:ქართული შავ-თეთრი ფილმები
ბაჰაიზმის მსოფლიო ცენტრი
ბაჰაიზმის მსოფლიო ცენტრის შენობა,რომელიც მდებარეობს ისრაელის ქალაქ ჰაიფაში, ერთდროულად წარმოადგენს როგორც წმინდა ადგილს პილიგრიმთათვის, ისე ბაჰაიზმის საერთაშორიოსო ადმინისტრაციულ ცენტრს. მოიცავს 20-ზე მეტ ადმინისტრაციულ ოფისს, პილიგრიმთა შენობებს, ბიბლიოთეკებს, არქივებს, ისტორიულ რეზიდენციებს და სალოცავებს. ყველა ეს სტრუქტურა 30-მდე ინდივიდუალური ბაღის შუაგულშია მოქცეული.
2008 წელს იუნესკომ შენობა მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შიეტანა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ისრაელში
ც (ასო)
ც, ⴚ, Ⴚ, Ც (ცანი) — ქართული ანბანის ოცდამეშვიდე ასო (ძველ ქართულში ოცდამეათე იყო). შეესაბამება წინაენისმიერ ფშვინიერ სისინა თანხმოვანს. ძველ ქართულ სათვალავში აღნიშნავდა რიცხვ ორი ათასს (2000).
მოხაზულობა
ც-ს მოხაზულობა ასომთავრულში მარჯვნივ გახსნილი წრეა, რომელიც კვადრატულ არეს იკავებს. ც ნუსხურში კუთხოვანი ფორმისაა და მარჯვნივა გადახრილი. მას მხედრულში მომრგვალებული ფორმა აქვს. ნუსხურსა და მხედრულში ც ქვედა სამ ხაზში იწერება.
ხეთურა
ხეთურა — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი სასუფრე ვაზის ჯიში არაგვის ხეობიდან.
არაგვის ხეობაში ერთ-ერთი სამეცნიერო ექსპედიციის დროს გაველურებულ მდგომარეობაში აღმოაჩინა სელექციონერმა რეზო რამიშვილმა.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან ოდნავ ოვალური, ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე თხელ აბლაბუდისებრადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ძირითადად უფორმო, ზოგჯერ ცილინდრულ-კონუსური ფორმის. თხელია ან მეჩხერი. მარცვალი საშუალო და საშუალოზე მცირე ზომისაა, ოვალური ან წაგრძელებული ფორმის, ღია მწვანე, მოყვითალო ელფერით. რბილობი უფრო ხორციანია, ვიდრე წვნიანი. ხეთურა სრულ სიმწიფეში სექტემბრის დასაწყისში შედის. ვაზი ძლიერი ზრდისა და მცირემოსავლიანია. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 7.8 გ/ლ-ს.
გამოიყენება სასუფრე ყურძნად.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი სასუფრე ქართული ჯიშები
Polyrhachis jurii
Polyrhachis jurii — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
თორნიკე მუმლაძე
2011-12 წლებში გამოძახებული იყო საქართველოს 21 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრებში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 23 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1992 კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები
ვალდემარ IV ატერდაგი
ვალდემარ IV ატერდაგი (Valdemar Atterdag; დ. 1320 — გ. 24 ოქტომბერი, 1375) — დანიის მეფე 1340–1375 წლებში. 40-იან წლებში გააერთიანა სამეფოს ცალკეული ნაწილები, რომლებიც გერმანელ ფეოდალებს ჰქონდათ მიტაცებული. დააწესა მძიმე გადასახადები. ესტონელ გლეხთა აჯანყებამ აიძულა ჩრდილოეთ ესტონეთი ლივონიის ორდენისათვის მიეყიდა. ბალტიის ზღვის დასავლეთ ნაწილში გაბატონებისათვის ეომებოდა ჰანზას და შვედეთს. 1361 წელს დაიპყრო კუნძული გოტლანდი, მის დროს დანია-ჰანზის ახალი ომი (1367–1370) დანიის დამარცხებით დამთავრდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:დანიის მეფეები კატეგორია:დაბადებული 1320 კატეგორია:გარდაცვლილი 24 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1375
მორის ფოცხიშვილი
მორის თომას ძე ფოცხიშვილი (დ. 11 ივნისი, 1930, თბილისი — გ. 1997 ) — ქართველი პოეტი.
ბიოგრაფია
1954 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი, ჟურნალისტიკის განყოფილება. 1959–1965 წლებში მუშაობდა გამომცემლობა „ლიტერატურა და ხელოვნებაში“. 1979-1982 წლებში იყო ჟურნალ „ცისკრის“ რედაქტორი, 1983-1987 წლებში — გამომცემლობა „ნაკადულის“ დორექტორი. 1987 წლიდან მუშაობდა წიგნის პალატის დირექტორად. პირველი ლექსები 1950 წელს გამოაქვეყნა. პირველი პოეტური კრებული „ალუბლები წვიმაში“ — 1957 წელს. ამას მოჰყვა მისი შემოქმედებისათვის მნიშვნელოვანი კრებულები: „ხმა“ (1966), „რწმენა“ (1970), „შენითა“ (1983), „შენ სიყვარულო, შენ“ (1991), „სანთელ-საკმევლისა“ (1998) და მრავალი სხვა კრებული თუ ერთტომეული. იგი ლაურეატია ნ.ოსტროვსკის, გ. ტაბიძის, ა. წერეთლის, ზვიო ზდოსლავის, ო. თუმანიანის სახელობისა და სახელმწიფო პრემიებისა. მიღებული აქვს ალბერტ შვაიცერის მშვიდობის მედალი (1983).
მორის ფოცხიშვილი ეწეოდა მთარგმნელობით მუშაობასაც. მან თარგმნა სერგეი ესენინის, ნიკოლოზ ტიხონოვის, ბორის პასტერნაკის, ანდრეი ვოზნესენსკის, ევგენი ევტუშენკოსა და სხვათა ნაწარმოებები, უკრაინელ, ბელორუს და მოლდაველ პოეტთა ლექსები.
გარდაიცვალა 1997 წელს. დაკრძალულია ანდერძისამებრ მცხეთაში, დედათა მონასტრის ეზოში.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი პოეტები კატეგორია:დაბადებული 1930 კატეგორია:გარდაცვლილი 1997
კენიგსბერგი
კენიგსბერგი (Königsberg) — აღმოსავლეთ პრუსიის პოლიტიკური, კულტურული და ეკონომიკური ცენტრი 1255–1945 წლებში. მეორე მსოფლიო ომის დამთავრების შემდეგ, როდესაც აღმოსავლეთ პრუსიის ჩრდილოეთი ნაწილი საბჭოთა კავშირს გადაეცა, კენიგსბერგის ნანგრევებზე აშენდა საბჭოთა ქალაქი კალინინგრადი.
ასლამაზიშვილი
საკუთარი სახელი ასლამაზიშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:
კატეგორია:ქართული გვარები
ბორის ლიატოშინსკი
ბორის მიკოლაიოვიჩ ლიატოშინსკი (უკრ: Бори́с Миколáйович Лятоши́нський; დ. 3 იანვარი, 1895 ― 15 აპრილი, 1968) ― უკრაინელი კომპოზიტორი, დირიჟორი და მასწავლებელი. XX საუკუნის უკრაინელი კომპოზიტორების ახალი თაობის წამყვანი წევრი. არაერთი ჯილდოსა და წოდების მფლობელი, მათ შორის: უკრაინის სახალხო არტისტისა და სსრკ-ის ორი სახელმწიფო პრემიის (1946, 1952).
ბიოგრაფია
ბორის ლიატოშინსკი გარდაიცვალა 1968 წლის 15 აპრილს. დაკრძალულია კიევში, ბაიკოვის სასაფლაოზე.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 3 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1895 კატეგორია:გარდაცვლილი 15 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1968 კატეგორია:XX საუკუნის კლასიკური კომპოზიტორები კატეგორია:კიევის კონსერვატორიის კურსდამთავრებულები კატეგორია:სტალინური პრემიის ლაურეატები კატეგორია:უკრაინელი კლასიკური კომპოზიტორები
პოკრი (კოკლე)
პოკრი (Pocrí) — ქალაქი პანამაში, კოკლეს პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 12 759 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პანამის ქალაქები კატეგორია:კოკლეს დასახლებული პუნქტები
Polyrhachis kaipi
Polyrhachis kaipi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ალფ-არსლანი
ალფ-არსლან ბენ ჩაღრი  (დ. 20 იანვარი, 1029 — გ. 15 დეკემბერი, 1072) — სელჩუკთა იმპერიის სულთანი 1063–1072 წლებში.
ალფ-არსლანი სელჩუკთა სულთნის თოღრულ-ბეგის ძმის, ჩაღრი-ბეგის შვილი იყო. მან შეძლო მანამდე დანაწევრებული სელჩუკთა სამფლობელოების ერთ, ცენტრალიზებულ სახელმწიფოდ გაერთიანება. ალფ-არსლანმა საქართველოში ორჯერ ილაშქრა. 1064 წელს მან ჯერ სომხეთი დალაშქრა და ქალაქი ანისი აიღო. გადმოცემის თანახმად ალფ-არსლანმა სომეხ ტყვეებს თავები დააჭრა. სისხლით აუზი გაავსო და მასში იბანავა. სომხეთიდან წამოსული ალფ-არსლანი მესხეთს შემოესია, ახალქალაქი აიღო და გადაბუგა. 1068 წელს კი კახეთი დალაშქრა.
1071 წელს ალფ-არსლანმა მანასკერტის ბრძოლაში დაამარცხა ბიზანტიელები და მათი იმპერატორი რომანოზ IV დიოგენე დაატყვევა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 20 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1029 კატეგორია:გარდაცვლილი 15 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1072 კატეგორია:სელჩუკი მმართველები
ალონსო-დე-იბანიესის პროვინცია
ალონსო-დე-იბანიესის პროვინცია (Provincia de Alonso de Ibáñez) — პროვინცია ბოლივიაში, პოტოსის დეპარტამენტის ჩრდილოეთ ნაწილში. დედაქალაქია საკაკა.
ალონსო-დე-იბანიესი ერთ-ერთია პოტოსის დეპარტამენტის თექვსმეტი პროვინციიდან. ჩრდილოეთით ესაზღვრება კოჩაბამბის დეპარტამენტი, სამხრეთ-დასავლეთით — ორუროს დეპარტამენტი. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ გადაჭიმულია 60 კმ-ზე, აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ 75 კმ-ზე, ხოლო მთლიანი ფართობი 1 378 კმ²-ს შეადგენს.
მოსახლეობა
მინი|მარცხნივ|250პქ|[[პოტოსის დეპარტამენტის პროვინციები]]
მოსახლეობის ძირითადი ნაწილი კეჩუასა და აიმარას შთამომავლები არიან.
დაყოფა
პროვინცია შედგება ორი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პოტოსის დეპარტამენტის პროვინციები
ბენზინის ჩამომსხმელი
ბენზინის ჩამომსხმელი — 1977 წლის ქართული ფილმი. რეჟისორი — ბიძინა ჩხეიძე.
სიუჟეტი
ფილმში გატარებულია ფრიად მნიშვნელოვანი და ღრმა აზრი: ადამიანები სიკეთეს უნდა თესავდნენ, შეძლებისდაგვარად ემსახურებოდნენ და მხარში ედგნენ ერთმანეთს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სსრკ-ის ფილმები კატეგორია:1977 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები
ბლაგოდატი
ბლაგოდატი (Благодать) — მთა რუსეთში, შუა ურალის აღმოსავლეთ ფერდობზე, სვერდლოვსკის ოლქში. სიმაღლე 364 მ. მაგნეტური რკინის მადნის საბადო. მადნის მოპოვება 1735 წელს დაიწყეს და უმთავრესად ღია წესით იღებენ. საბადოს ბაზაზე აშენდა კუშვის, ვერხნაია-ტურის, ბარანჩინსკის რკინეულის ქარხნები.
ლიტერატურა
კატეგორია:სვერდლოვსკის ოლქის მთები
დმიტრო კრემინი
დმიტრო კრემინი (დ. 21 აგვისტო, 1953, სოფ. სუხა, ზაკარპატიის ოლქი — გ. 25 მაისი, 2019, მიკოლაივი) — უკრაინელი პოეტი, ესეისტი, მთარგმნელი, პუბლიცისტი, პედაგოგი. უკრაინის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (2016). უკრაინის ტარას შემჩენკოს სახელობის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1999). ვ. ჩუმაკისა (1987) და ვ. სვიძინსკის (2011) სახელობის ლიტერატურული პრემიების, მ. არკასის სახელობის კულტუროლოგიის პრემიის (1994) ლაურეატი. უკრაინის მწერალთა ეროვნული კავშირისა (1979) და უკრაინის მწერალთა ასოციაციის (1997) წევრი.
დაამთავრა უჟჰოროდის უნივერსიტეტი (1975). ასწავლიდა მიკოლაივში: 1979–1981 წლებში — პედაგოგიური ინსტიტუტის უკრაინული ლიტერატურის კათედრის მასწავლებელი; 1980–2000 წლებში მუშაობდა ლიტერატურულ სტუდიებში „ჯერელა“ და „ბორვი“; 1981–1990 წლებში — გაზეთ „ლენინსკე პლემიას“ განყოფილების გამგე; 1991 წლიდან — კულტურისა და სულიერების განყოფილების გამგე, 2001 წლიდან — გაზეთ „რიდნე ბრიბუჟიას“ მთავარი რედაქტორის მოადგილე. 2010 წლიდან — უკრაინის მწერალთა ეროვნული კავშირის მიკოლაივის ორგანიზაციის ხელმძღვანელი.
ნათარგმნი აქვს ცალკეული ნაწარმოებები რუსულიდან (ბორის პასტერნაკი, ანდრეი ვოზნესენსკი, ევგენი ევტუშენკო, ვლადიმერ პუჩკოვი), ქართულიდან (ლ. ნადარეიშვილი, მარიამ წიკლაური), ოსური (სერგო მინდიაშვილი, ვლადიმერ იკაევი), გერმანული (ჰაინრიხ ჰაინე), სლოვაკური (ი. კოსტრუ, ლ. ფელდეკი) და სხვა ენებიდან. კრემინის რამდენიმე ლექსი თარგმნილია ქართულ, ოსური, ჩეჩნურ და ბულგარულ ენებზე.
სქოლიო
კატეგორია:უკრაინელი პოეტები კატეგორია:უკრაინელი მთარგმნელები კატეგორია:უკრაინელი პუბლიცისტები
ლაშა დვალი
ლაშა დვალი (დ. 14 მაისი, 1995, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი, შეცინის კლუბ „პოგონში“ მოასპარეზე და საქართველოს ეროვნული ნაკრების ცენტრალური მცველი. აგრეთვე გამოდის საქართველოს 21 წლამდელთა ნაკრების რიგებში.
ადრეული წლები
ლაშა დვალი დაიბადა 1995 წლის 14 მაისს თბილისში. 6 წლის ასაკში საფეხბურთო სკოლა საბურთალოში შეიყვანეს. მისი პირველი მწვრთნელი მამუკა ღვიტიძე იყო. 13 წლის ასაკში გადავიდა მწვრთნელ გუბაზ დოლიძესთან იბერია 2010-ში, რომელიც იმ პერიოდში რუსთავის მეტალურგის დუბლების სახელით გამოდიოდა. აქ მან 3.5 წელი დაჰყო.
საკლუბო
2013 წლის სექტემბრიდან დვალი ინგლისური „რიდინგის“ ფეხბურთელი იყო და რიგის „სკონტოში“ განათხოვრების წესით თამაშობდა. დვალმა გაერთიანებულ სამეფოში სამუშაო ვიზა ვერ მიიღო და ახალ გუნდს ეძებდა. 2015 წლის 2 თებერვლიდან ის „ქასიმფაშას“ მთავარი მწვრთნელის, შოთა არველაძის ინიციატივით თურქულ კლუბში 4 თვით იჯარის წესით ჩაირიცხა.
2015 წლის 31 აგვისტოს 1 წლიანი კონტრაქტი გააფორმა გერმანიის მეორე ბუნდესლიგაში მოასპარეზე „დუისბურგთან“.
სანაკრებო
ლაშა დვალს უთამაშია საქართველოს ასაკობრივ გუნდებში: 17-წლამდელთა, 19-წლამდელთა და 21-წლამდელთა ნაკრებებში.
საქართველოს ძირითად გუნდში დვალი პირველად 2014 წლის ოქტომბერში გამოიძახა თემურ ქეცბაიამ, შოტლანდიასთან და გიბრალტართან გასვლითი მატჩების წინ. მან დიდი ბრიტანეთის ვიზა დროულად ვერ აიღო და გლაზგოური დაპირისპირება გამოტოვა, გიბრალტართან კი მწვრთნელმა არ ათამაშა. მისი სანაკრებო დებიუტი 2015 წლის 29 მარტს შედგა გერმანიის ნაკრებთან შეხვედრაში (0-2), — მწვრთნელმა კახა ცხადაძემ მე-4 წუთზე ტრავმირებული ალექსანდრე ამისულაშვილის ნაცვლად შეიყვანა მინდორზე. .
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1995 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:რიგის სკონტოს ფეხბურთელები კატეგორია:რედინგის ფეხბურთელები კატეგორია:ქასიმფაშას ფეხბურთელები კატეგორია:დუისბურგის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 14 მაისი კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:საქართველოს ნაკრების ფეხბურთელები
Chants And Dances Of The Native Americans
Chants And Dances Of The Native Americans — კლაუს ცუნდელის პროექტს Sacred Spirit-ის სადებიუტო სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 1994 წელს. წარმოადგენს ნიუ ეიჯის ჟანრის სიმღერების კომპილაციას, ინდიელთა ხალხური სიმღერების ელემენტებით. სინგლების სახით გამოიცა სიმღერები „Yeha-Noha“, „Tor-Cheney-Nahana (Winter Ceremony)“ და „The Counterclockwise Circle Dance (Ly-O-Lay Ale Loya)“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:Sacred Spirit-ის ალბომები კატეგორია:1994 წლის ალბომები
ასტერიქსი და გუთები
„ასტერიქსი და გუთები“ („Astérix et les Goths“) — რიგით მესამე წიგნი ასტერიქსის შესახებ კომიქსების სერიაში. მასში მოთხრობილი ისტორიების ავტორი რენე გოსინია, ხოლო მხატვარი - ალბერ უდერზო. კომიქსი იბეჭდებოდა ჟურნალში Pilote (1961-1962, გამოშვებები 82–122), ხოლო ალბომის სახით გამოიცა 1963 წელს, გამომცემლობის Hachette მიერ.
სიუჟეტის მიხედვით, დრუიდ პანორამიქსს (ისევე, როგორც პირველ ამბავში, „გალი ასტერიქსი“) კვლავ იტაცებენ – ამჯერად გუთები. მათ სურთ, გამოსტყუონ ძალის მოსამატებელი სასწაულმოქმედი ელიქსირის საიდუმლო და რომის იმპერიის წინააღმდეგ გაილაშქრონ.
ციმბირული ლარიქსი
ციმბირული ლარიქსი (ლათ. Larix sibirica) — წიწვოვანი მცენარის სახეობა ფიჭვისებრთა ოჯახისა. იზრდება ტყის ზონაში. 30-40 მ სიმაღლის ხეა, ღეროს დიამეტრი 80-100 (180) სმ. ახალგაზრდა ხის ვარჯი პირამიდისებურია, შემდეგ მომრგვალო ფორმას იღებს. კვირტი ფართო კონუსისებრი ან — ნახევარსფეროსებრია. წიწვი რბილია, ვიწროზოლიანი, სიგრძე 13-45 მმ, სიგანე 1,6 მმ. დამტვერვა მაისშია. გირჩა კვერცხისებრი ან მოგრძო-ოვალურია, ჯერ მეწამული, ხოლო შემდეგ ღია მურა ან ღია მოყვითალო; სიგრძე 2-4 სმ, სიგანე 2-3 სმ. თესლის სიგრძე 2-5 მმ, ხოლო სიგანე 3-4 მმ აღწევს.
გავრცელებულია ძირითადად ციმბირში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლარიქსი
არაყი
მინი|250პქ|არყის ბოთლი არაყი (عَرَق არაკ — ოფლი) — მაგარი ალკოჰოლიანი სასმელი. ძირითადად ამზადებენ ორი გზით: რექტიფიცირებული ეთილის სპირტის წყალთან შერევით ან შაქრის და სახამებლის შემცველი ნედლეულის უშუალო გამოხდით.
პირველი მეთოდით არაყი მზადდება შემდეგნაირად: კარტოფილის ან მარცვლეული კულტურების რექტიფიცირებულ ეთილის სპირტს აზავებენ წყლით და გააქტივებული ნახშირისა და სილის ფილტრებში ატარებენ. ამგვარად მიღებული არაყი (ე. წ. „რუსული არაყი“) შეიცავს 40,5 ან 56 % ეთილის სპირტს. გემოს გასაუმჯობესებლად მას უმატებენ შაქარს, ძმარმჟავა ნატრიუმს და სხვ. არაყზე პიტნის, ტარხუნის, ციტრუსების და მისთანათა ექსტრაქტების დამატებით მიიღება შესაბამისი სახელწოდების ნაყენი.
მეორე სახის არაყს ამზადებენ შაქრის ან სახამებლის შემცველი ნედლეულის უშუალო გამოხდით; შაქრის შემცველ ნედლეულს ხდიან ალკოჰოლური დადუღების, სახამებლის შემცველს კი ფერმენტული დაშაქრებისა და ალკოჰოლური დადუღების შემდეგ. ამგვარი გზით მიიღება ხილის, ჭაჭის, სანთლის, პურისა და სხვა არაყი. ასე მიღებულ არაყს შენარჩუნებული აქვს გამოყენებული ნედლეულის გემო და არომატი.
არყის ნაირსახეობებია: კონიაკი, ბრენდი, ვისკი, ჯინი, რომი და სხვ.
უძველეს ქართულ წერილობით წყაროებში არაყი იხსენიება „იყის“ სახელით (ახალი აღთქმა, ლუკა 1:15). საქართველოში არყის დამზადებას არყის გამოხდას უწოდებენ. გამოხდის ხალხური ტექნოლოგია სხვადასხვა კუთხეში სხვადასხვანაირია, რასაც ნაწილობრივ განაპირობებს საარაყე მასალის (ხორბლეული, ხილი, ჭაჭა, თაფლიანი ფიჭა, ანწლი) თავისებურება.
ლიტერატურა
კატეგორია:ალკოჰოლური სასმელები
ბადრიაშვილი
საკუთარი სახელი ბადრიაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:
კატეგორია:ქართული გვარები
ეგრისის დიდი ომი
ეგრისის დიდი ომი, ასევე, ლაზური ომი — ომი, რომელიც ბიზანტიასა და სასანიანთა იმპერიას შორის ეგრისის (ლაზიკის) ტერიტორიაზე მიმდინარეობდა ეგრისში გაბატონებისათვის. ეგრისის დიდი ომი 20 წელს გაგრძელდა (542-562 წწ.) და ბიზანტიელთა გამარჯვებით დასრულდა. ომი დეტალურად აქვთ აღწერილი პროკოპი კესარიელსა და აგათია სქოლასტიკოსს.
ეგრისს, რომელიც შავი ზღვის სანაპიროზე მდებარეობდა, კავკასიონის მთებზე მნიშვნელოვან გადასასვლელებს აკონტროლებდა, რასაც სტრატეგიული მნიშვნელობა ჰქონდა ორივე იმპერიისთვის. ბიზანტიელთათვის ეს იყო ბარიერი სპარსელთა მიერ იბერიის გავლით შავ ზღვაზე გასვლისთვის ხელის შესაშლელად.
მოკავშირეებმა უშედეგოდ სცადეს პეტრის აღება. ხოსრო I-მა ეგრისში ძლიერი ჯარი გამოგზავნა მერმეროეს სარდლობით, რომელმაც პეტრის ციხეში 3 000 კაცი ჩააყენა, თავად კი პერსარმენიისაკენ გაემართა. 550 წელს ეგრის-ბიზანტიის ჯარმა რიონის ბრძოლაში სპარსელთა 5 000 კაციანი რაზმი გაანადგურა. სპარსელი სარდალი ხურიანე ეგრისში ახალი ჯარით შეიჭრა, მაგრამ ცხენისწყალთან ბრძოლაში დამარცხდა. ბრძოლის შემდეგ მოკავშირეთა შორის უთანხმოებამ იჩინა თავი. ბიზანტიელთა სარდლობის უპასუხისმგებლო მოქმედებების გამო ეგრისელებმა იმპერატორს მიმართეს, რომელმაც დაგისთე გაიწვია და დააპატიმრა, მის ნაცვლად კი გამოცდილი სტრატეგოსი ბესა გამოგზავნა. მას ეგრისში სპარსელთა სარდალი ნაბედი დახვდა, რომელიც ბიზანტიელთა წინააღმდეგ აჯანყებულმა აბაზგებმა მოიწვიეს. ბესამ ჯერ აბაზგები დაიმორჩილა, ხოლო შემდეგ, 551 წელს, პეტრაც აიღო. პეტრის დასახმარებლად მიმავალმა მერმეროემ გეზი იცვალა და ციხეგოჯს (არქეოპოლისს) მიადგა, მაგრამ დამარცხდა და უკან დაიხია, თუმცა ქუთაისისა და უქიმერიონის ციხეთა აღება მაინც მოახერხა, რითაც ეგრისს ლეჩხუმისა და სვანეთის მნიშვნელოვანი სავაჭრო გზა გადაუკეტა. 553 წლის ზაფხულში მერმეროე ახალი ჯარით შემოვიდა ეგრსში და ტელეფისის ბრძოლაში ეგრის-ბიზანტიის ლაშქარი დაამარცხა. ამ მარცხს გუბაზი ბიზანტიელ სარდლებს აბრალებდა და მისი დასმენით იუსტინიანემ ბესა დასაჯა. ამით უკმაყოფილო სარდლებმა რუსტიკემ და იოანემ 554 წელს გუბაზ მეფე ვერაგულად მოკლეს. მომხდარით აღშფოთებულმა ეგრისელებმა იმპერატორს მკვლელების დასჯა და გუბაზის ძმის, წათეს გამეფება მოსთხოვეს. იუსტინიანე I-მა ეს მოთხოვნა შეასრულა.
555 წელს ხოსრო I-მა ეგრისში სპარსელთა ჯარის მეთაურად გამოცდილი სარდალი ნახორაგონი გამოგზავნა, რომელიც ბიზანტიელებმა და ეგრისელებმა ციხეგოჯისა და ფოთის ბრძოლებში დაამარცხეს. ამ გამარჯვებების შემდეგ, ბიზანტიელებმა გაასამართლეს და სიკვდილით დასაჯეს რუსტიკე და იოანე.
ბიზანტიელებს მოუწიათ მათი მოხელეთა თვითნებობის შედეგად აჯანყებული მისიმიელებისა და აფშილების დამორჩილება. 556 წელს სპარსელები კვლავ დამარცხდნენ ეგრისში. 562 წელს ბიზანტიასა და სპარსეთს შორის დაიდო 50 წლიანი ზავი, რომლის თანახმადაც, ეგრისი ბიზანტიის ვასალურ ქვეყნად დარჩა.
ომის წინაპირობები
VI საუკუნის პირველ ნახევარში ბიზანტიაში იუსტინიანე I-ის, ხოლო სასანიანთა სპარსეთში ხოსრო I-ის მმართველობის პერიოდში, ამ ორი მეზობელი იმპერიის ინტერესები კიდევ უფრო მწვავედ შეეჯახა ერთმანეთს. 528 წელს იუსტინიანემ სპარსეთთან ომი განაახლა. მოწინააღმდეგეთა შორის საომარი მოქმედებები ორ ფორნტზე წარიმართა — ჩრდილოეთ მესოპოტამიასა და ეგრისში, სადაც წათე I-ის განდგომის საპასუხოდ სპარსელებმა დამსჯელი ჯარი გაგზავნეს. ეგრისის მეფემ, ბიზანტიელთა დახმარებით, მათი ქვეყნიდან განდევნა შეძლო. მხარეებს დროის გაყვანა სჭირდებოდათ, ამიტომაც 532 წელს გააფორმეს ე. წ. „უვადო ზავი“. ამ ხელშეკრულებას ასეთი სახელი იმიტომ ეწოდა, რომ მისი მოქმედების ვადა განსაზღვრული არ იყო. ზავის პირობების თანახმად, აღდგა ძალთა ძველი წონასწორობა — დასავლეთი საქართველო ბიზანტიის გავლენის სფეროში დარჩა, ხოლო აღმოსავლეთი — სპარსეთის ქვეშევრდომობაში. მხარეებს უნდა დაეცალათ ომის განმავლობაში ერთმანეთის ტერიტორიებზე დაკავებული ციხეები. სპარსელებმა პირობა შეასრულეს და სკანდისა და შორაპნის ციხეებიდან თავიანთი გარნიზონები გაიყვანეს.
მას შემდეგ, რაც ბიზანტიელებმა ეგრისში პოზიციები განიმტკიცეს, ქვეყნის მთელი საგარეო ვაჭრობა ბიზანტიელი სტრატეგოსების ხელში აღმოჩნდა. ამ პერიოდში თავად ბიზანტია ეკონომიკურ კრიზისს განიცდიდა, რის დასაძლევადაც მთელ მის ტერიტორიაზე მონოპოლიური ვაჭრობა დაწესდა. ამგვარი ვაჭრობა შემოიღო ეგრისში სტრატეგოსმა იოანე ციბემაც, რითაც ეგრისელ ვაჭრებს საერთოდ წაერთვათ თავისუფალი ვაჭრობის უფლება და დიდ გასაჭირშიც აღმოჩნდნენ. სტრატეგოსთა ნებართვის გარეშე ეგრისელებს აღარ შეეძლოთ ქვეყნიდან გაეტანათ საკუთარი ნაწარმი ან შემოეტანათ მარილი და სხვა საქონელი, რაც ქვეყანას სჭირდებოდა. ყველა სახის საქონელზე ფასს თავად სტრატეგოსები აწესებდნენ და მთელ მოგებასაც თავად იტოვებდნენ. მათ სიხარბესა და მომხვეჭელობას საზღვარი არ ჰქონდა. ეგრისელებს ისედაც დიდ ტვირთად აწვათ ბიზანტიელთა ჯარის შენახვა, თავისუფალი ვაჭრობის აკრძალვამ კი ისინი უმძიმეს მდგომარეობაში ჩააყენა. ადგილობრივთა მიმართ სტრატეგოსების შეუბრალებელ დამოკიდებულებას თვით ბერძენი ავტორებიც კი აღიარებენ. სტრატეგოსთა მიერ მნიშვნელოვნად შეიკვეცა მეფის უფლებებიც, რადგანაც ისინი უხეშად ერეოდნენ სახელმწიფო საქმეებში.
უკიდურესად შეჭირვებულმა ეგრისელებმა მეფე გუბაზ II-ს ისევ სპარსეთის ქვეშევრდომობის მიღება ურჩიეს. მანაც, ბიზანტიელთაგან ფარულად, შაჰთან ელჩები გაგზავნა და ეგრისში მოიწვია. ელჩებმა სპარსეთის მბრძანებელს ეგრისელთა უკმაყოფილების მიზეზები აუწყეს:
შემდეგ ელჩებმა სპარსეთის შაჰს ის სარგებელი შეახსენეს, რაც მას ეგრისში ელოდა:
ხოსრო I-მა სიამოვნებით მიიღო ეგრისის მეფის წინადადება და ელჩების პირით გუბაზ მეფეს ყოველმხრივი დახმარება აღუთქვა. ელჩებს მხოლოდ ასეთი რამ ჰკითხა: „''შესაძლებელია კი დიდი ჯარით შესვლა თქვენს ქვეყანაში? მსმენია, რომ ეს ქვეყანა მსუბუქად ჩაცმულ კაცთათვისაც ძნელად სავალია, რადგან იგი ზომაზე მეტად დაქანებული და გაუვალი ტყეებით ყოფილა დაფარული''“. ელჩები დაჟინებით უმტკიცებდნენ შაჰანშაჰს, რომ სპარსელთა ჯარი გზას იოლად გაიკვლევდა, თუ ხეებს მოჭრიდნენ და ძნელად სავალ ხევებში ჩაყრიდნენ. აღუთქვეს, რომ ამ საქმეში მათ თავად ლაზები დაეხმარებოდნენ.
ომის დასაწყისი: სპარსეთეთ-ეგრისის ერთობლივი ბრძოლა ბიზანტიის წინააღმდეგ
542 წელს ხოსრო ანუშირვანის პირადი სარდლობით ქართლში გალავნის სანგრევი მანქანებითა და საბრძოლო სპილოებით აღჭურვილი დიდი სპარსული არმია შემოვიდა და აქედან ეგრისელი ელჩების მეგზურობით, ეგრისის ტერიტორიაზე შეიჭრა. უღრანი ტყისა და ძლიერ დამრეცი ფერდობების გამო, გზა სრულიად გაუვალი იყო, მაგრამ ეგრისელთა რჩევით, სპარსელები გზადაგზა ტყეს კაფავდნენ, ძნელად სავალ დახრამულ ადგილებში დიდრონ მორებს ყრიდნენ და ამგვარად მიაღწიეს ვარდციხეს, სადაც მათ გუბაზ მეფე შეხვდათ ეგრისელთა ლაშქრით.
ეგრის-სპარსეთის გაერთიანებული ჯარის სარდლობამ, უპირველესად, პეტრას ციხის აღება გადაწყვიტა, სადაც ბიზანტიელთა მთავარი სამხედრო ძალა იყო განლაგებული. სტრატეგოსმა იოანე ციბემ, როდესაც სპარსელთა მიახლოების შესახებ შეიტყო, მებრძოლებს უბრძანა, ციხის კედლებთან განლაგებულიყვნენ და სამარისებული სიჩუმე დაეცვათ, რათა მტერს ჰგონებოდა, რომ სიმაგრე ცარიელი იყო. სპარსელები სიჩუმემ მოატყუა. ისინი ციხის კედლებთან ძალიან ახლოს მივიდნენ და როდესაც კიბეების მიდგმას აპირებდნენ, უეცრად ციხის კარები გაიღო, მეციხოვნეები გამოცვივდნენ და მოულოდნელი თავდასხმით დაბნეულ მტერს მუსრი გაავლეს. სარდლებმა და ჯარის ნაწილმა თავს გაქცევით უშველეს. ხოსრო I ამ ამბავს ახლომდებარე ბორცვიდან აკვირდებოდა. მარცხით განრისხებულმა შაჰმა სპარსელთა სარდალი სარზე წამოაცმევინა, თავად კი დანარჩენი ჯარით ალყაში მოაქცია ციხე-ქალაქი. პირველ დღეს მოწინააღმდეგეები ისრის სეტყვას უშენდნენ ერთმანეთს, თუმცა შესამჩნევი უპირატესობის მოპოვება ვერც ერთმა მხარემ ვერ შეძლო. დაბინდებისას სპარსელთა მხრიდან ნასროლი ისარი იოანე ციბეს მოხვდა კისერში და ადგილზე მოკლა. ამ ამბავმა ბიზანტიელები შეაკრთო და დააბნია, მაგრამ ღამის სიბნელემ სპარსელებს ბრძოლის გაგრძელების საშუალება არ მისცა.
მეორე დღეს სპარსელებმა ხერხს მიმართეს: ერთ კედელს ძირი გამოუთხარეს, შიგ ბლომად შეშა შეაწყვეს და ცეცხლი წაუკიდეს. ხანძარმა კედლის სიმტკიცე შეარყია და ჩამოშალა. სპარსელებმა ქალაქი აიღეს, ხოლო აკროპოლისში გამაგრებულმა ბიზანტიელებმა მათთან მოლაპარაკება გამართეს და სიცოცხლისა და ქონების შენარჩუნების პირობით დანებდნენ ხოსროს. შაჰმა პირობა შეასრულა და ნადავლად მხოლოდ იოანე ციბეს ქონება წაიღო, რომელიც მართლაც შთამბეჭდავი აღმოჩნდა. სპარსელებს სხვა არაფრისათვის ხელი არ უხლიათ და დატყვევებულ ბიზანტიელებსაც შეუნარჩუნეს სიცოცხლე.
პეტრასთან მოპოვებული გამარჯვებისა და მაშასადამე, ეგრისის სამხრეთ-დასავლეთი კარიბჭის დაპყრობის შემდეგ, ხოსრომ ქვეყნის უკიდურესი ჩრდილო-დასავლეთი ტერიტორიის დაპყრობაც განიზრახა, სადაც იგი სებასტოპოლისსა და პიტიუნტის ციხეებში მდგარი ბიზანტიური გარნიზონების განდევნასა და ამ ციხესიმაგრეთა თავის კონტროლის ქვეშ მოქცევას აპირებდა, რითაც, ჯერ ერთი, უვნებელყოფდა ჩრდილო-დასავლეთ იმიერკავკასიელთა (ალანებისა და საბირების) შემოსევას, რამდენადაც ბიზანტიელთა მიერ ამ შესაძლებლობის გამოყენება სავსებით რეალური იყო; მეორე მხრივ, ეგრისს სამი მხრიდან (აღმოსავლეთიდან ანუ ქართლის მხრიდან, სამხრეთ-დასავლეთიდან და ჩრდილო-დასავლეთიდან) სპარსული სამხედრო ძალების რკალში მოაქცევდა; გამორიცხული არაა, რომ მას სვანების მომხრობის იმედიც ჰქონდა. ამგვარად, შაჰის წინაშე იშლებოდა პერსპექტივა, ბიზანტიელთა წინააღმდეგ არა მარტო სვანები, არამედ თვით ალანები და ჰუნებიც (საბირები) კი გამოეყენებინა, რადგანაც ამ უკანასკნელთა ფულით დაქირავება ჩვეულებრივი ამბავი იყო, თუმცა სპარსეთის შაჰანშაჰმა ამ მიზნის განხორციელება ვერ შეძლო:
პეტრაში ყოფნისას ხოსრო ანუშირვანს აცნობეს, რომ ბიზანტიელთა მთავარსარდალმა ველისარიუსმა სპარსეთის დასავლეთი საზღვარი გაარღვია და მესოპოტამიაში შეიჭრა. შაჰმა „მაშინვე ჩააყენა მცველები პეტრაში და დანარჩენი ჯარითა და დატყვევებული რომაელებითურთ გაემართა სპარსთა ქვეყანაში“.
ამის შემდეგ, სამხედრო შეტაკებები სამხრეთით, მესოპოტამიის ტერიტორიაზე გრძელდებოდა, სანამ 545 წელს, იმპერატორ იუსტინიანე I-ის ინიციატივით, მეომარ მხარეებს შორის დროებითი ხუთწლიანი ზავი არ დაიდო.
დროებითი მშვიდობა: ეგრისი სპარსელთა უღელქვეშ და შაჰის ფარული გეგმა
მინიატიურა|მარჯვნივ|[[ხოსრო I|ხოსრო I ანუშირვანი]] ბიზანტიელები ეგრისიდან წავიდნენ, თუმცა უკეთესნი არც ახალი დამპყრობლები აღმოჩნდნენ. სპარსთა ბატონობა კიდევ უფრო მიუღებელი გამოდგა, რადგანაც ეგრისელები ვერ ეგუებოდნენ სრულიად უცხო რჯულსა და რწმენას, ცხოვრების ახალ წესსა და უმკაცრეს კანონებს, რომლებსაც ისინი ახვევდნენ თავს. კიდევ უფრო დამძიმდა ქვეყნის ეკონომიკური მდგომარეობა, რადგანაც არსებობისათვის ასე აუცილებელი მარილი, ღვინო და ხორბალი ბიზანტიური პროვინციებიდან ზღვით შემოჰქონდათ, ახლა კი ეს ვაჭრობა სრულიად შეწყდა. მოსახლეობის უკმაყოფილება იზრდებოდა, ეგრისი მორიგი აჯანყებისათვის იყო მზად.
თავისი მიზნები ჰქონდა ხოსრო I-ს, რომელიც დროებითი მშვიდობის წლების ეგრისის წინააღმდეგ ვერაგული განზრახვის განსახორციელებლად გამოყენებას აპირებდა. ამ სტრატეგიულად მნიშვნელოვანი მხარის დაპყრობით ხოსროს ახალი პერსპექტივები ესახებოდა: იგი შეძლებდა საბოლოოდ გაეტეხა წელში აჯანყებისათვის მუდამ მზადმყოფი ქართლი, ეგრისის სანაპიროთი კი სპარსეთს შავ ზღვაზე გასასვლელი ეძლეოდა, სადაც უკვე ხელთ ეპყრა პეტრა, იქიდან კი გზა ხსნილი იყო ბიზანტიის მდიდარი პროვინციებისაკენ; უფრო საიმედოდ დაიცავდა სპარსეთის საზღვრებს ჩრდილოელი ჰუნებისაგან და საჭიროების შემთხვევაში, მათ ბიზანტიის წინააღმდეგაც გამოიყენებდა. ამ ამბიციური გეგმების განსახორციელებლად შაჰს ისეთი ხალხი სჭირდებოდა, რომლის ერთგულებაც საეჭვო არავისთვის იქნებოდა, ეგრისელებს კი ხოსრო არ ენდობოდა, ამიტომ გადაწყვიტა მათი აყრა და გადასახლება, ხოლო მათ ადგილას სპარსელთა ჩამოსახლება. ამ გეგმის განსახორციელებლად, უპირველესად, გუბაზ მეფის სიკვდილი იყო საჭირო, რათა ხალხი წინამძღოლის გარეშე დარჩენილიყო.
ხოსრო I-ის გეგმის გამომჟღავნება და გუბაზის განდგომა სპარსელთაგან
548 წელს ხოსრომ ეგრისში ხომალდთა ასაგებად უამრავი ხე-ტყე გამოგზავნა. ამას გარდა, 300 მამაცი მებრძოლიც შეკრიბა და წინამძღოლად თავისი ერთგული მსახური, მთელ სპარსეთში ვერაგობით ცნობილი ფაბრიზი დაუნიშნა, რომელსაც გუბაზის მკვლელობის მოწყობა დაავალა. ეგრისში ჩასვლისთანავე, ფაბრიზმა დავალების შესრულებაზე დაიწყო ფიქრი. ადგილობრივ მკვიდრთა შორის მან იპოვა კაცი, სახელად ფარსანსი, რომელიც გუბაზ მეფესთან „დიდს შუღლში“ იყო. მასთან ერთად ფაბრიზმა ასეთი გეგმა მოიფიქრა: ფაბრიზი თავისი მეომრებით ჩავიდოდა პეტრაში, სადაც მოიწვევდა გუბაზს ვითომ საქვეყნო საქმეებზე სათათბიროდ და აქ მოხდებოდა ის, რაც განზრახული ჰქონდა. თუმცა ყველაფერი სულ სხვაგვარად მოხდა: ფარსანსი ნამდვილი პატრიოტი აღმოჩნდა და მან შუღლის მიუხედავად, ყველაფერი გუბაზს აცნობა, რომელმაც საბოლოოდ გადაწყვიტა სპარსელთგან განდგომა, ამის შესახებ იმპერატორ იუსტინიანეს აცნობა, შეცდომისათვის პატიება სთხოვა და აგრეთვე, დახმარება სპარსელთაგან გათავისუფლებისათვის ბრძოლაში. ეს მოხდა იმავე, 548 წელს.
ომის განახლება: ბიზანტია-ეგრისის ერთობლივი ბრძოლა სპარსელთა წინააღმდეგ
მინიატიურა|მარცხნივ|იუსტინიანე I საქმის ამგვარად შემოტრიალებით ნასიამოვნებმა იუსტინიანემ ეგრისელთა დასახმარებლად 7 000 ბიზანტიელი და 1 000 ჭანი მეომარი გამოგზავნა დაგისთეს სარდლობით. გუბაზ მეფე ბიზანტიელთა სარდლობას შეეგება და მათთან ერთად საბრძოლო მოქმედების გეგმა შეიმუშავა. მოკავშირეთა ლაშქარმა პეტრას მიაშურა, სადაც სპარსელთა გარნიზონი იდგა და ქალაქს ალყა შემოარტყა. ამასობაში, ფაბრიზი სპარსეთში გაიქცა და მომხდარის შესახებ შაჰს შეატყობინა. ხოსრომაც არ დააყოვნა და ეგრისში მეციხოვნეთა დასახმარებლად, დამატებით, დიდძალი ჯარი გამოგზავნა მერმეროეს მეთაურობით.
როდესაც გუბაზმა ამის შესახებ შეიტყო, დაგისთეს შეუთვალა პეტრასკენ მომავალი სამხრეთი გზის ვიწრობები საგანგებოდ დაეცვა, ხოლო ქალაქისათვის ალყა არავითარ შემთხვევაში არ მოეხსნა; თავად კი ეგრისელთა მთელი ჯარით ეგრის-ქართლის საზღვრისაკენ გაემართა, რათა იქ მერმეროესათვის ვიწრობებში გზა გადაეჭრა.
მერმეროემ სწორედ სამხრეთის გზა აირჩია და გუბაზის ლაშქარს ასცდა. ბიზანტიელთა მეთაური, დაგისთე, ახალგაზრდა და გამოუცდელი სარდალი იყო. სპარსული გარნიზონი, სიმცირის მიუხედავად, ქალაქს მედგრად იცავდა, დაგისთე კი არ ჩქარობდა და რიცხობრივი უპირატესობის გამოყენებასაც ვერ ახერხებდა. ამასობაში სპარსელები იმ ვიწრობს მიუახლოვდნენ, სადაც ასიოდე ბიზანტიელი მეომარი იყო გამაგრებული. ბიზანტიელები თავგამოდებულნი იბრძოდნენ და მტერს დიდი ზარალიც მიაყენეს, თუმცა, საბოლოოდ, რიცხობრივმა უპირატესობამ თავისი გაიტანა. სპარსელებმა დაძლიეს ეს წინააღმდეგობა და პეტრასკენ გაემართნენ. დაგისთემ, რომელიც დღე-დღეზე ელოდებოდა ალყაშემორტყმულთა დანებებას, ქალაქის აღებასა და იმპერატორისაგან ჯილდოს მიღებას, როგორც კი ამის შესახებ შეიტყო, მაშინვე მოხსნა ალყა და ლაშქრითურთ მდინარე ფაზისისაკენ გაემართა ისე სწრაფად, რომ მთელი ქონება ბანაკში დატოვა. გამხნევებული სპარსელები გარეთ გამოცვივდნენ და ბიზანტიელთა ბანაკის რბევა დაიწყეს, მაგრამ, მოულოდნელად, მათ თავს დაესხნენ ჭანები, რომლებიც დაგისთეს არ გაჰყოლიან. მათ სპარსელები დაიფრინეს და ბანაკის ავლადიდებაც დაისაკუთრეს, რის შემდეგაც რიზე-ტრაპეზუნტის გზით შინ დაბრუნდნენ. მინიატიურა|მარჯვნივ|ხოსრო I-ის გამოსახულება მონეტაზე მერმეროე ლაშქრითურთ დაგისთეს გაქცევიდან მხოლოდ მეცხრე დღეს მოვიდა ქალაქში, სადაც მას 500 სპარსელიღა დახვდა, რომელთაგან მხოლოდ 150 იყო ბრძოლისუნარიანი. ამის მხილველმა სპარსთა სარდალმა თქვა: „რომაელთა სახელმწიფო ცრემლისა და ტირილის ღირსია, ისე დაუძლურებულან, რომ ას ორმოცდაათი გაუმაგრებელი სპარსელის დამორჩილებაც ვერ მოუხერხებიათ“. მან სასწრაფოდ შეაკეთებინა ქალაქის ჩამონგრეული კედელი, პეტრას დასაცავად 3 000 მებრძოლი დატოვა და მთელი სურსათიც მათ დაუტოვა. თავად კი ჯარის დანარჩენი ნაწილით უკან გაბრუნდა. გზად კიდევ 5 000 მეომარი დატოვა სოფლების დასარბევად, თავად კი 25 000 მოლაშქრით პერსარმენიაში წავიდა და დვინის მახლობლად დაბანაკდა.
მეფე გუბაზმა მწუხარებით შეიტყო პეტრასთან მომხდარის შესახებ, თუმცა არ შეშინდა და არც დაცვა მოშალა, რადგან ხალხის გადარჩენაზე ფიქრობდა. მან თავიდანვე გათვალა, რომ სპარსელები, თუნდაც პეტრასთან გაემარჯვათ, ლაზების მიწას დიდ ზიანს ვერ მიაყენებდნენ, რადგან მდინარე ფაზისის შესართავს ვერ გადალახავდნენ, ამიტომაც მტრის მოძრაობას ფხიზლად აკვირდებოდა. პეტრადან მობრუნებული სპარსელთა ჯარი ფაზისის მარცხენა ნაპირზე დაბანაკდა და აქედან დაიწყო სოფლებზე თავდასხმა. გუბაზი მარჯვენა ნაპირზე იყო გამაგრებული. მან მოძებნა ფონი, რომლზეც სპარსელებს წარმოდგენაც არ ჰქონდათ, ჩუმად გადალახა მდინარე და სპარსელთა 1 000 კაციან მარბიელ რაზმს ზურგიდან მოუარა. ლაზებმა მტრის ნაწილი დახოცეს, ნაწილი კი დაატყვევეს. ამ უკანასკნელთაგან მათ სპარსელთა მთავარი ბანაკის ადგილსამყოფელი და განლაგება შეიტყვეს. გამთენიისას, როდესაც სპარსელები ღრმა ძილში იყვნენ, ეგრისელთა ჯარი მეფის სარდლობით თავს დაესხა მათ. მტერი გაჟლიტეს, ხოლო დიდძალი ტყვე და ნადავლი ხელში ჩაიგდეს. ეს 549 წელს მოხდა.