cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
იური კუზნეცოვი
იური ალექსის ძე კუზნეცოვი (Кузнецов, Юрий Алексеевич; დ.  2 მაისი, [ ძვ. სტ. 19 აპრილი], 1903, ქალაქი ნიკოლსკი — გ. 16 მაისი, 1982, ნოვოსიბირსკი) — რუსი გეოლოგი. სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1966). დაამთავრა ტომსკის უნივერსიტეტი (1924). 1930 წლიდან ტომსკის პოლიტექნიკურ უნივერსიტეტში კითხულობდა ლექციებს (1938 წლიდან პროფესორი). ამავე დროს მუშაობდა დასავლეთ ციმბირის საძიებო-გეოლოგიურ ორგანიზაციებში, იკვლევდა ალთაის, კუზნეცკის ალათაუს, აღმოსავლეთ საიანისა და ენისეის ქედების გეოლოგიას.
1958 წლიდან მუშაობს სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის ციმბირის განყოფილების გეოლოგიურ და გეოფიზიკურ ინსტიტუტში. კუზნეცოვის შრომები ძირითადად ეხება მაგმური ქანების ფორმაციული ანალიზისა და სასარგებლო წიაღისეულის გეოლოგიის საკითხებს. აღმოაჩინა რამდენიმე სამრეწველო მნიშვნელობის საბადო. ალექსანდრე კარპინსკის სახელობის პრემია (1970). დაჯილდოებულია 3 ლენინის ორდენით, 2 სხვა ორდენითა და მედლებით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საბჭოთა გეოლოგები კატეგორია:რუსი გეოლოგები კატეგორია:გეოლოგიურ-მინერალოგიურ მეცნიერებათა დოქტორები კატეგორია:სსრკ-ის მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრები კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები
Thatcheria
Thatcheria — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
იოთამ ამილახვარი
იოთამ პაპუნას ძე ამილახვარი (გ. დაახლოებით 1649) — XVII საუკუნის  30-50 წლების ქართლის დიდი ფეოდალი, პოლიტიკური მოღვაწე.
ზურაბ არაგვის ერისთავთან ერთად ეურჩებოდა გიორგი სააკაძეს. ხან თეიმურაზ I-ს ებრძოდა, ხან როსტომ მეფეს. ბერი ეგნატაშვილის ცნობით, „სიტკენაც დრო დაახელოს, იქითკენ იყვის“.
მოხსენიებულია ანჩიხატის წარწერებში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი დიდი ფეოდალები იოთამ
M-47 Patton
M47 Patton — მეორე ამერიკული ტანკი, რომელსაც მიენიჭა სახელი გენერალ ჯორჯ პატონი პატივსაცემად. ტანკი წარმოადგენს M-46 - ის მოდერნიზებულ ვარიანტს რომლის წარმოება დაიწყო აშში 1951 წელს Detroit Tank Arsenal და American Locomotive Co მიერ.
ისტორია
M47 - ითვლებოდა ამერიკის და ამერიკის საზღვაო ძალების ძირითად ტანკად რომლის უპირველესი მიზეზი M46 Patton და M4 - ი შერმანის ტანკების მთლიანი ჩანაცვლება გარდა ამისა დიდი რაოდენობით გამოიყენებოდა ცივი ომის ამერიკის ორ მოკავშირე ალინსის მიერ ნატოს და სეატოს მიერ,M47 წარმოადგენს ერთადერთ პატონის ტანკს რომელიც არ გამოყენებულა ომში ამერიკის მიერ. წარმოების დაწყებიდან ორ წელიწადში გამოვიდა საფუძვლიანად მოდერნიზებული M-48 და M-60 ტიპის ტანკები რომლებმაც მთლიანად ჩაანაცვლეს M47 ტანკები.
შექმნა
ახალმა ძალოვანმა დანადგარებმა თითქმის მთლიანად მოაგვარა M-26 პერშინგის პრობლემები და სახელი M-46 მიენიჭა თუმცა ამ ვერსიას ბევრი პრობლემა ჰქონდა სწორედ ამიტომაც მის ჩასანაცვლებლად მუშაობა მიმდინარეობდა T42 ტიპის ტანკზე თუმცა კორეის ომმა ცხადყო საჭირო იყო ბევრად უფრო მალე გამოშვება ახალი ტანკის ვიდრე დაგეგმილი იყო,ამიტომაც T42-ზე რომელსაც უამრავი ტექნიკური პრობლემა ჰქონდა და მის გამოსწორებას დიდი დრო სჭირდებოდა,სწორედ ამიტომაც მისი პროექტი შეაჩერეს ხოლო მისი კოშკურა დეტროიტის ქარხანამ M-46 - ის გაუმჯობესებულ შასზე დაამონტაჟეს და შედეგად ახალი ტანკი M47 Patton - ი მიიღეს,რომლის წარმოები 1951 - წელს დაიწყეს. ტანკის მთავარი იარაღი 90მმიანი M36 ქვემეხი იყო რომელზეც დამონტაჟებული M12 ტიპის მანძილმზომი იყო დაყენებული,ხოლო მეორე ხარისხოვანი შეიარაღება 2 ბრაუნინგს ტყვიამფრქვევი იყო,ერთი კოშკურაზე ხოლო მეორე კი შასში,M47 კი იყო ბოლო ამერიკული ტანკი რომელსაც 2 ტყვიამფრქვევი ეყენი,კოშკურა კი შედარებით დიდი იყო ვიდრე M26/M46 ტიპის ტანკების,ასევე კოშკურის ფრონტალური ჯავშანი გაძლიერებული იყო. thumb|250px|[[სომალი|სომალში განადგურებული M-47]]
ყოფილი ოპერატორები
thumb|250px|[[გერმანია|გერმანიის სატანკო მუზეომი]]
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ცივი ომის ამერიკული ტანკები
მილეტის სკოლა
მილეტის სკოლით ფაქტობრივად იწყება ძველი ბერძნული ფილოსოფია, რადგან იგი თვალხილული მოვლენების მრავალფეროვნების მიღმა ეძიებდა მათგან განსხვავებულ საგანთა არსს. მილეტის სკოლა სამყაროს ცოცხალი მთელის სახით განიხილავდა. ცოცხალსა და არაცოცხალს, ფსიქიკურსა და ფიზიკურს განასხვავებდა მხოლოდ მეტ-ნაკლები გასულიერების მიხედვით.
თვით გასულიერებას (სული) მილეტის სკოლა მიიჩნევდა პირველადი ნივთიერების ფაქიზ და მოძრავ სახეობად.
მილეტის სკოლამ დიდი გავლენა მოახდინა ძველი ბერძნული მატერიალისტური ფილოსოფიის შემდგომ განვითარებაზე.
ლიტერატურა
კატეგორია:ფილოსოფია
ვლადიმერი (ბოგოიავლენსკი)
thumb|მიტროპოლიტი ვლადიმერი მიტროპოლიტი ვლადიმერი (ერისკაცობაში — ვასილი ნიკიფორეს ძე ბოგოიავლენსკი) — რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მღვდელთმთავარი. საქართველოს ეგზარქოსი 1892-1898 წლებში.
ვლადიმერი დაიბადა1848 წელს. იგი იყო ტამბოვის ეპარქიის მღვდლის შვილი. დაამთავრა კიევის სასულიერო აკადემია, მასწავლებლობდა ტამბოვის სასულიერო აკადემიაში, დაქვრივების შემდეგ აღიკვეცა ბერად, სამების მონასტრის წინამძღოლი ქ. კოზლოვში, 1888 წ. ეკურთხა ეპისკოპოსად, ნოვგოროდის ეპისკოპოსის ვიკარი.
1892-1898 წლებშისაქართველოს ეგზარქოსია.
მიტროპოლიტი ვლადიმერი მოკლეს 1918 წლის 25 იანვარს კიევ-პეჩორის ლავრის კედლებთან კომუნისტებმა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს ეგზარქოსები კატეგორია:დაბადებული 1848 კატეგორია:გარდაცვლილი 1918 კატეგორია:მოკლული რუსები
შავო ოდაჯიანი
შავარშ „შავო“ ოდაჯიანი (Շավարշ "Շավո" Օդաջյան; დ. 22 აპრილი, 1974) — სომეხი-ამერიკელი მუსიკოსი და კომპოზიტორი. ყველაზე მეტად ცნობილია ჯგუფის, System of a Down-ის ბასისტად და სიმღერების ავტორად. ის ასევე უკრავს ბასს ჯგუფში, „North Kingsley“-ში. ჯგუფის შესვენების დროს, 2006 წლიდან 2010 წლამდე, ოდაჯიანი თანამშრომლობდა Wu-Tang Clan-თან RZA-ს დამფუძნებელთან პროექტზე, სახელწოდებით „AcHoZeN“.
ადრეული ცხოვრება
ოდაჯიანი დაიბადა ერევანში, სომხეთის საბჭოთა სოციალურ რესპუბლიკაში, საბჭოთა კავშირში. 5 წლის ასაკში გადავიდა ლოს-ანჯელესში, სადაც დადიოდა სომხურ სამრევლო სკოლაში, ალექს პილიბოს დაწყებით სკოლაში. ამ სკოლაში ასევე სწავლობდნენ მისი ბენდის მომავალი წევრები, დარონ მალაკიანი და სერჟ თანკიანი. თუმცა ისინი თავდაპირველად ერთმანეთს არ იცნობდნენ, ასაკის სხვაობის გამო. ახალგაზრდობისას ოდაჯიანმა განაცხადა, რომ თავისი დროის უმეტეს ნაწილს ატარებდა სკეიტბორდზე და უსმენდა პანკ როკსა და მძიმე მეტალის მუსიკას. Dead Kennedys- ს, სლეიერი, Black Sabbath-ს და Metallica-ს მის საყვარელ მუსიკალურ ჯგუფებად ასახელებს, რომლებმაც უმნიშვნელოვანესი გავლენა მოახდინეს მის მუსიკალურ განვითარებასა და კარიერაზე.
System of a Down
მარცხნივ|მინი| ოდაჯიანი (მარცხნივ) [[სერჟ თანქიანი|სერჟ ტანკიანთან ერთად 2013 წელს პარიზში System of a Down-ის გამოსვლაზე]] კოლეჯში ფსიქოლოგიისა და ხელოვნების ფაკულტეტზე სწავლისას და ბანკში მუშაობის დროს, ოდაჯიანმა გადაწყვიტა შეექმნა ბენდი, დარონ მალაკიანთან და სერჟ თანკიანთან ერთად, რომლებსაც იმ ჩანაწერების სტუდიაში შეხვდა, სადაც იგი რეპეტიციას გადიოდა. მარჯვნივ|მინი| ოდაჯიანი 1995 წელს ოდაჯიანი ჯგუფის მუდმივი ბასისტი გახდა. მათ საკუთარ თავს System of a Down დაარქვეს, ჯგუფის წევრის, დარონ მალაკიანის მიერ დაწერილი ლექსის მიხედვით, სახელწოდებით „დაცემის მსხვერპლები“. ოდაჯიანმა სახელწოდება შეცვალა, რადგან მიაჩნდა რომ სიტყვა „სისტემა“ უფრო ფართო აუდიტორიას მიიზიდავდა. ჯგუფმა განაცხადა, რომ მათ ასევე სურდათ, რომ მათი დისკები განთავსებულიყო მაღაზიებში, მათ საყვარელ ჯგუფთან, სლეიერთან ერთად. სწორედ ამ დროს მათი მენეჯერი გახდა Velvet Hammer Music. ცოტა ხნის შემდეგ, დრამერი ენდი ხაჩატურიანი შეუერთდა ჯგუფს, რომელიც 1997 წელს ხელის დაზიანების გამო ჩაანაცვლა დრამერმა ჯონ დოლმაიანმა.
ოდაჯიანმა დაწერა System of a Down-ის ცნობილი სიმღერები, მათ შორისაა „Toxicity“, „Sugar“, „Jet Pilot“, „Bounce“, „Mind“, „Dreaming“ და „U-Fig“. იგი ხელმძღვანელობს ჯგუფის მუსიკალური კლიპების გადაღების უმრავლესობას და პასუხისმგებელია სცენის დიზაინზე და განათებაზე.
ჯგუფის მუშაობა შეჩერდა 2006 წლიდან 2010 წლამდე, ამ დროის პერიოდში ჯგუფის წევრები ორიენტირებულნი იყვნენ სხვა პროექტებზე. 2010 წლის 23 ნოემბერს System-მა გამოაქვეყნა ოფიციალური განცხადება, რომელშიც ნათქვამია, რომ ისინი 2011 წელს მონაწილეობას რამდენიმე ევროპულ ფესტივალზე მიიღებენ. ჯგუფს ასევე მონაწილეობა აქვს მიღებული ჩრდილოეთ ამერიკაში გამართულ მუსიკალურ შოუებშიც.
North Kingsley
ჯგუფი შეიქმნა 2019 წელს. თავიდან ოდაჯიანი შეუერთდა რეი ჰოთორნისა და სარო პაპარიანის პროექტს, სადაც აღმასრულებელი პროდიუსერი იყო. რამდენიმე თვის შემდეგ ჯგუფის წევრი გახდა და ბენდს North Kingsley ეწოდა. ჯგუფის სახელი დაკავშირებულია ლოს-ანჯელესის იმ ქუჩასთან, რომელშიც ოდაჯიანი ცხოვრობდა, სომხეთიდან გადასვლის შემდეგ.
სქოლიო
კატეგორია:გრემის ჯილდოს მფლობელები კატეგორია:ამერიკელი ადამიანის უფლებების დამცველი აქტივისტები კატეგორია:ალტერნატიული მეტალ-მუსიკოსები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ბას-გიტარისტები კატეგორია:ამერიკელი ექპერიმენტალისტი მუსიკოსები კატეგორია:ამერიკელი მუსიკალური ვიდეოების რეჟისორები კატეგორია:დაბადებული 1974 კატეგორია:სომეხი მუსიკოსები
კრასნოიარსკის წყალსაცავი
კრასნოიარსკის წყალსაცავი (Красноярское водохранилище) — წყალსაცავი მდინარე ენისეიზე, რუსეთის კრასნოიარსკის მხარეში. შექმნილია კრასნოიარსკის ჰესის კაშხლით. წყალსაცავი აივსო 1967-1970 წლებში. ზედაპირის ფართობი 2000 კმ², მოცულობა 73,3 კმ³, სიგრძე 388 კმ, მაქსიმალური სიგანე 15 კმ, საშუალო სიღრმე 37 მ, მაქსიმალური სიღრმე 105 მ. წყალსაცავის დონე ცვალებადობს 18 მ-ის ფარგლებში. კრასნოიარსკის წყალსაცავი შეიქმნა ენერგეტიკული და წყლის ტრანსპორტის განვითარების მიზნით. კრასნოიარსკის წყალსაცავს ჩაერთვის რამდენიმე დიდი მდინარე, მათ შორის: ტუბა, სისიმი, კრასნოტურანსკი და სხვა. ბევრია ყურე. კაშხალთან მდებარეობს ქალაქი დივნოგორსკი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუსეთის წყალსაცავები
ილიაწმინდა
ილიაწმინდა (ყოფილი ახალი ალექსანდროვკა, ულიანოვკა) — სოფელი საქართველოში, სიღნაღის მუნიციპალიტეტში, ივრის ზეგნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კალთაზე. თემის ცენტრი. ზღვის დონიდან 630 მეტრი. სიღნაღიდან 20 კილომეტრი.
მოსახლეობა
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 560 ადამიანი. დღეს აქ ცხოვრობენ ფშავისა და ქიზიყის სოფლებიდან გადასახლებულები, თუმცა XX საუკუნის დასაწყისში სოფელში მალაკნები და ბოშები სახლობდნენ.
სქოლიო
კატეგორია:სიღნაღის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მანჯურიული კაკალი
მანჯურიული კაკალი — ფოთოლმცვივანი ერთსახლიანი ხე კაკლისებრთა ოჯახისა. მისი სიმაღლე 30 მ აღწევს, სწორტანიანია. იზრდება ჩრდილოეთ ჩინეთსა და კორეაში, ყოფილ სსრკ-ში — შორეულ აღმოსავლეთში, მდინარისპირა და მთის ქვედა სარტყლის შერეულ ფოთლოვან და კედარ (ციმბირული)-ფართოფოთლოვან ტყეებში.
ყვავილობს მაის-ივლისში, ნაყოფი (კურკიანა) მწიფდება სექტემბერში. წენგო მურა-მწვანეა და ადვილად შორდება ნაჭუჭს. იჭმება, მაგრამ ძალიან კერკეტია. ლებნისაგან ხდიან მაღალხარისხოვან ზეთს.
მერქანი კარგ საავეჯე მასალას იძლევა. მისგან ამზადებენ ფირფიცარასაც. ქერქი, ფოთოლი და ნაყოფი შეიცავს ტანიდებს. დეკორატიული, იყენებენ დასახლებათა (ქარხნების) გასამწვანებლად.
ლიტერატურა
კატეგორია:კაკლისებრნი
მსოფლიო მეხსიერება
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იუნესკო *
AVG AntiVirus
AVG AntiVirus, AVG Anti-Virus — ჩეხური ანტივირუსული პროგრამა, რომელიც შექმნილია კომპანია GriSoft-ის მიერ. დღეისათვის გამოდის პროგრამის ორი ვარიანტი - ფასიანი და უფასო.
ასევე პროგრამის ორი ვარიანტი არსებობს ოპერატიული სისტემის მიხედვით - გამოდის პროგრამა როგორც Microsoft Windows-ისთვის და Windows NT-ისთვის, ისევე ლინუქსისთვის და FreeBSD-ისთვის.
ანტივირუსულ პროგრამასთან ერთად GriSoft ასევე უშვებს სხვადასხვა პროგრამებს, რომლებიც გამოიყენება კომპიუტერის დასაცავად:
ასევე გამოდის პროგრამის ვერსია სერვერებისთვის:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ანტივირუსული პროგრამები
საქართველოს მღვიმეების სია
ა
*
აშშ-ის ქალაქების სია მოსახლეობის მიხედვით
სტატიაში მოცემულია შეერთებული შტატების ყველაზე დიდი დასახლებული ადგილები მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ, განსაზღვრული შეერთებული შტატების აღწერის ბიუროს მიერ, სია მოიცავს სხვადასხვა ადგილებს, მათ შორის შტატების დედაქალაქები, ქალაქები, სოფლები, დაბები და მუნიციპალიტეტები.
აშშ-ის ქალაქები 100 000 კაცზე მეტი მოსახლეობით
ქვემოთ მოცემულ ცხრილში მოყვანილია აშშ-ის ქალაქები მოსახლეობის მიხედვით, 2014 წლის მონაცემებით, აღრიცხვა ჩაატარა აშშ-ის მოსახლეობის აღწერის ბიურომ.
პუერტო-რიკოს ქალაქები, 100 100-ზე მეტი მცხოვრებით, მოყვანილია ცალკე, ქვემოთ.
პუერტო-რიკო
ქვემოთ მოცემულ ცხრილში მოყვანილია პუერტო-რიკოს მუნიციპალიტეტში შემავალი ქალაქები მოსახლეობის მიხედვით, 2009 წლის 1 ივლისის მონაცემებით, აღრიცხვა ჩაატარა აშშ-ის მოსახლეობის აღწერის ბიურომ.
საქმე გადაეცემა სასამართლოს
საქმე გადაეცემა სასამართლოს — ქართული მხატვრული ფილმი კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ მიერ გადაღებული 1975 წელს.
სიუჟეტი
პატარა ქალაქის სამეურნეო ხელმძღვნაელობის წინაშე დღის წესრიგში ხიდის მშენებლობის საკითხი დგება. საკითხის გადაწყვეტის მიმართ განსხვავებული დამოკიდებულება აქვთ გამოცდილ პროკურორს და მის ახალგაზრდა კოლეგას. ამ უკანასკნელის პრინციპულობა, ჭეშმარიტების დადგენის სურვილი ბევრის მომსწრე პროკურორს საგონებელში, ჩააგდებს პროფესიული ზნეობის საკითხებზე დააფიქრებს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები კატეგორია:1975 წლის ქართული ფილმები
Lasioglossum fernandezis
Lasioglossum fernandezis — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 2000 წელს.
სქოლიო
fernandezis
1667
თარიღი უცნობია
*
იუსტინე არველაძე
იუსტინე არველაძე (დ. 14 სექტემბერი, 1947, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.
ბიოგრაფია
1971 წელს დაამთავრა ტიუმენის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.
1971–1973 წლებში იყო ქარელის რაისაავადმყოფოს ექიმი–ანესთეზიოლოგი. 1973–1981 წლებში თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის პათანატომიის კათედრის ასისტენტი. 1981–1986 წლებში საქართველოს ჯანდაცვის სამინისტროს ჟორდანიას სახელობის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ–თანამშრომელი. 1986–1996 წლებში თბილისის I სამედიცინო სასწავლებლის დირექტორის მოადგილე. 1996 წლიდან ცენტრალური კლინიკური საავადმყოფოს ექიმი. ავტორია 8 სამეცნიერო ნაშრომის. არის ექიმი–ანესთეზიოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (2002), ჯანმრთელობის დაცვის ორგანიზატორი.
საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „სხვადასხვა ტიპის კაპილარების ასაკობრივი ცვლილებები“, დაიცვა 1986 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 14 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1947 კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი ექიმები
ფასკუნჯი (გაზეთი)
„ფასკუნჯი“ — ქართული ყოველკვირეული ლიტერატურულ-მხატვრული გაზეთი ეროვნულ-პატრიოტული მიმართულებისა. გამოდიოდა თბილისში 1908-1909 წლებში (1908 წელს გამოიცა 8 ნომერი, 1909 წელს – 17), 1910 წელს №1 გამოვიდა ჟურნალის სახით. რედაქტორ-გამომცემელი – გ. ტატიშვილი. აშუქებდა ლიტერატურის, ხელოვნების, მუსიკისა და თეატრის საკითხებს. დაბეჭდილია ილია ჭავჭავაძის, სოფრომ მგალობლიშვილის, დუტუ მეგრელის, სანდრო შანშიაშვილის, ნინო ნაკაშიძის, განდეგილის (დომინიკა ერისთავის), შიო მღვიმელის ნაწარმოებები; კიტა აბაშიძის ზაქარია ფალიაშვილისა და სხვათა სტატიები; ფრიდრიხ შილერის, ალფრედ დე მიუსეს, ედგარ ალან პოს, ემილ ვერჰარნის, მორის მეტერლინკის, საადის, მიხეილ ლერმონტოვისა და კონსტანტინე ბალმონტის ნაწარმოებთა თარგმანები.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს გაზეთები კატეგორია:ქართულენოვანი გაზეთები
Green (R.E.M.-ის ალბომი)
Green — ამერიკული ალტერნატიული როკ-ჯგუფ R.E.M.-ის მეექვსე სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 1988 წელს. ალბომი გამოსცა ლეიბლმა Warner Bros..
25 წლიანი იუბილეს აღსანიშნავი გამოცემა, დისკი 2 – Live in Greensboro 1989
მუსიკალური მაღაზიების დღის ექსკლუზიური დამატება – Live in Greensboro EP
სქოლიო
კატეგორია:R.E.M.-ის ალბომები კატეგორია:1988 წლის ალბომები
UNIX
მინი|250პქ|იუნიქსისა და იუნიქსის მაგვარი სისტემების ევოლუცია იუნიქსი (Unix) — კომპიუტერის ოპერაციული სისტემა, რომელიც შეიქმნა ბელის ლაბორატორიაში, კომპანია „ეითიენდთიში“ (AT&T), 1960-1970-იან წლებში. მისი ავტორები იყვნენ კენ ტომსონი, დენის რიჩი და დაგლას მაკელროი.
დროთა განმავლობაში გაჩნდა იუნიქსის მრავალი ნაირსახეობა და კიდევ უფრო ბევრი სახეობა იუნიქსთან თავსებადი და იუნიქსის მაგვარი ოპერაციული სისტემებისა. ასეთთა რიცხვშია: „ლინუქსი“, „ბიესდი“ (BSD), „ფრიბიესდი“ (FreeBSD), „ოეს ათი“, „სოლარისი“ და სხვა.
რესურსები ინტერნეტში
* კატეგორია:ოპერაციული სისტემის ოჯახები
ჰერბი ჰენკოკი
მინი|250პქ|ჰერბი ჰენკოკი, 2006. ჰერბერტ "ჰერბი" ჯეფრი ჰენკოკი (Herbert Jeffrey Hancock) (12 აპრილი, 1940, ჩიკაგო, ილინოისი), ამერიკის აკადემიისა და გრემის ჯილდოების მფლობელი ჯაზის პიანისტი და კომპოზიტორი.
მაილს დეივისის "მეორე დიდი კვინტეტის" შემადგენლობაში ჰენკოკს ჯაზის რიტმულობის განსაზღვრაში მიუძღვის წვლილი და "პოსტ-ბოპ" ხმის ერთ-ერთი ძირითადი "არქიტექტორი" იყო. მოგვიანებით ის ერთ-ერთი პირველთაგანი იყო, რომელმაც ჯაზში სინთეზატორი და ფანკი შემოიტანა. თუმცა, მიუხედავად მისი დაუღალავი ექსპერიმენტალიზმისა, ჰენკოკის მუსიკა ხშირად მელოდიური და მისაწვდომია. მისი მრავალი სიმღერა სხვა ჟანრებშიც იჭრება და შედეგად მას დიდი წარმატება ჰქონდა პოპ მსმენელთა შორისაც.
ჰენკოკის საუკეთესო სოლო ნამუშევრათა შორისაა "Cantaloupe Island", "Watermelon Man", "Maiden Voyage", "Chameleon", და სინგლი "Rockit."
კატეგორია:ამერიკელი კომპოზიტორები კატეგორია:ჯაზის შემსრულებლები კატეგორია:დაბადებული 1940
მონღოლები
მონღოლები — ცენტრალური აღმოსავლეთ აზიის ეთნიკური ჯგუფი, რომელიც ძირითადად ცხოვრობს მონღოლეთში, ჩინეთსა და რუსეთში.
მონღოლთა იმპერიის შექმნა
XIII საუკუნის დასაწყისში აზიის აღმოსავლეთ ნაწილიდან ახალი დამპყრობლები — მონღოლები დაიძრნენ დასავლეთის მიმართულებით. მათ უმოკლეს დროში მოახერხეს ისლამური სამყაროს დიდი ნაწილის, კავკასიის, რუსეთისა და აღმოსავლეთ ევროპის მნიშვნელოვანი ტერიტორიის დაპყრობა, ამ დაპყრობების შედეგად კი წარმოიქმნა მსოფლიო ისტორიაში უდიდესი იმპერია.
მონღოლმა ბელადმა ჩინგიზ ყაენმა ხანგძლივი ბრძოლის შემდეგ მოახერხა ერთმანეთთან მოქიშპე მომთაბარე მონღოლური ტომების გაერთიანება და სათავეში ჩაუდგა მათ ჩინგიზ ყაენის სახელით. 1206 წელს, მდინარე ონონის სათავესთან გამართულ თავყრილობაზე მონღოლურმა ტომებმა მას ერთგულების ფიცი დაუდეს. დაიწყო მონღოლების დაპყრობების ეპოქა.
შემდეგ წლებში ჩინგიზ ყაენმა დაიმორჩილა დარჩენილი მონღოლური ტომები, წარმართი თურქების ტომები და სამხრეთ ციმბირის ტყეებში მცხოვრები ხალხებიც. 1218 წლისათვის ჩრდილო–აღმოსავლეთი აზიის უმეტესი ნაწილი მის გამგებლობაში იყო და ის დასავლეთისაკენ შემოტრიალდა. ჩინგიზ ყაენის მხედართმთავრის ჯებე ნოინის მეთაურობით მონღოლებმა დაიმორჩილეს ყარა–კიტაის სამეფო და მალე მათ გამგებლობაში აღმოჩნდა სირფარიის აღმოსავლეთით არსებული მიწები. ამდენად, ისინი უშუალოდ გაუმეზობლდნენ ხორეზმის თურქული წარმომავლობის მუსლიმ შაჰს.
მოდმევნო წელს სირდარიის ნაპირზე მდებარე ქალაქ ოტრარის ხორეზმელი გამგებლის ბრძანებით გაძარცვეს მონღოლეთიდან მომვალი ქარავანი და 450 ვაჭარი მოკლეს. მონღოლთა შურისძიებამ არ დააყოვნა. იმავე წელს ჩინგიზ ყაენმა თავისი არმიით გადალახა სირდარია და შეიჭრა ისლამურ სამყაროს ტერიტორიაზე. 1220 წელს მთელი ცენტრალური აზია უმნიშვნელოვანესი ქალაქების, ბუხარას და სამარყანდის ჩათვლით. მის ხელთ იყო. მალე მონღოლებმა მდინარე ამუდარიაც გადალახეს და შეიჭრნენ აღმოსავლეთ ირანში.
1227 წელს ჩინგიზ ყაენი გარდაიცვალა და მონღოლთა წინსვლა დროებით შეჩერდა.
1258 წელს მონღლთა ჯარები ბაღდადში შეიჭრნენ. მათ უკანასკნელი აბასიანი ხალიფა ალ–მუსთასიმი, საგვარეულოს ყველა წარმომადგენელთან ერთად, სიცოცხლეს გამოასალმეს. აბასიანთა დინასტია, რომელიც 5 საუკუნის მანძლზე სუნიტური ისლამის საყრდენად ითვლებოდა, ისტორიას ჩაბარდა.
მონღოლთა ძლევამოსილი წინსვლა ეგვიპტის მამლუქთა არმიამ შეაჩერა, რომელიც 1260 წელს აიუნ ჯალუთის ბრძოლაში გაანადგურა მონღოლთა არმია. 1277 წელს კიდევ ერთხელ დაუპირისპირდნენ ერთმანეთს მონღოლები და ეგვიპტელები. მონღოლები ამჯერადაც დამარცხდნენ. მონღოლთა არმიაში იბრძოდა სამი ათასი ქართველი, რომლებმაც მარცხის მიუხედევად, სიმამაცით გამოიჩინეს თავი.
XII საუკუნის არაბი ისტორიკოსი იბნ ალ ასირი მონღოლთა სამხედრო ტაქტიკისა და სისასტიკის შესახებ:
მნიშვნელოვანი წლები
1160-1227 — ჩინგიზ ყაენი 1215 — პეკინის აღება 1256 — ალამუთის ციხე-სიმაგრის აღება და ასასინთა სახელმწიფოს განადგურება 1258 — ბაღდადის აღება და აბასიანთა სახალიფოს აღსასრული 1260 — აინ ჯალუთის ბრძოლა
სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიოს ხალხები
რევაზ ამილახვარი
რევაზ ოთარის ძე ამილახვარი (დ. დაახლ. 1737 – გ. 1775) — XVIII საუკუნის შუა წლების აღმოსავლეთ საქართველოს პოლიტიკური მოღვაწე. მონაწილეობდა გივი ამილახვრის ანტიირანულ აჯანყებაში. 1744 წელს აჯანყებას ჩამოშორდა და თეიმურაზ II-ს მიემხმრო. 1750 დანიშნეს თბილისის ციხისთავად (მინბაშად), 1754 — ქართლის ნაიბად. 1772 ამილახორობა მიიღო. მისი ქალიშვილი სალომე ცოლად ჰყავდა იულონ ბატონიშვილს, ერეკლე II-ის ვაჟს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი დიდი ფეოდალები რ
სსრ კავშირის საბჭოების VI ყრილობა
სსრკ საბჭოების VI ყრილობა (VI Всесоюзный съезд Советов) — სსრ კავშრის საბჭოების რიგით მეექვსე ყრილობა, მიმდინარეობდა 1931 წლის 8-17 მარტს მოსკოვში. ესწრებოდა 2403 დელეგატი მათ შორის 1570 გადამწყვეტი ხმით. სოციალური შემადგენლობა: მუშა 54,4%, გლეხი 25,6%, მოსამსახურე 20%. პარტიული შემადგენლობა: საკავშირო კპ(ბ) წევრი 72,8%, საკავშირო ალკკ წევრი 2,4%, უპარტიო 24,8%. წარმოდგენილი იყო 66 ეროვნება.
ისტორია
დღის წესრიგი: სსრკ მთავრობის ანგარიში (ვ. მოლოტოვი); სსრკ მიწათმოქმედების სახალხო კომისარიატის, მარცვლეულისა და მეცხოველეობის საბჭოთა მეურნეობების ტრესტების მოხსენება საბჭოთა მეურნეობების მშენებლობის მოხსენების შესახებ (ი. იაკოვლევი); სსრკ მიწათმოქმედების სახალხო კომისარიატის, საკოლმეურნეო და სატრაქტორო ცენტრების საკოლმეურნეო ცენტრების შესახებ (ი. იაკოვლევი); სსრკ კონსტიტუციის საკითხები (ა. ენუქიძე); სსრკ ცაკის არჩევნები.
ყრილობამ მთლიანად მოიწონა საბჭოტა მთავრობის საგარეო და საშინაო პოლიტიკა. დაავალა საბჭოთა მთავრობას, განუხრელად განეგრძო მშვიდობის პოლიტიკა, განემტკიცებინა ურთიერთობა სხვა ქვეყნებთან; ამასთანავე, გაეთვალისწინებინა სამხედრო საშიშროების ზრდა და ყოველმხრივ აემაღლებინა ქვეყნის თავდაცვისუნარიანობა. ყრილობამ დიდი ყურადღება დაუთმო სოფლის მეურნეობის სოციალისტური გარდაქმნის საკითხებს. დადგენილებაში „საბჭოთა მეურნეობების მშენებლობის შესახებ“ ხაზგასმული იყო საბჭოტა მეურნეობების მსხვილი სანიმუშო მეურნეობების მნიშვნელობის შესახებ, რომელთაგანაც კოლმეურნეობები იღებდნენ სხვადასხვა სახის დახმარებას. დადგენილებაში „საკოლმეურნეო მშენებლობის შესახებ“ შეჯამებული იყო 1929-1930 წლების საკოლმეურნეო მოძრაობა და დაისახა ამოცანები კოლმეურნეობის ორგანიზაციასა და მუშაობაშ ნაკლულოვანებათა ლიკვიდაციის შესახებ. ყრილობამ აღნიშნა, რომ მოცემულ ეტაპზე საკოლმეურნეო მოძრაობის ძირითადი ფორმა იყო სასოფლო-სამეურნეო არტელი. მოწონებულ იქნა მთავრობის გადაწყვეტილება ოკრუგების ლიკვიდაციისა და რაიონების, როგორც სოციალისტური რეკონსტრუქციის ძირითადი რგოლის განმტკიცების შესახებ.
ყრილობამ აირჩია სსრკ-ის ცაკი. კავშირების საბჭში შევიდა 473 წევრი, ეროვნებათა საბჭოში — 138 წევრი.
ლიტერატურა
*
Thatcheria mirabilis
Thatcheria mirabilis — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
მაჟარა
კავკასიის ენდემია. გავრცელებულია საქართველოს ყველა რაიონში. იზრდება ბუჩქნარებსა და ტყის პირებზე მთის შუა სარტყლიდან სუბალპურ სარტყლამდე.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბაიასებრნი
გუტაპერჩოვანი მცენარეები
გუტაპერჩოვანი მცენარეები — მცენარეები, რომლებიც თავისი ცხოველმოქმედების პროცესში სპეციალურ უჯრედულ სათავსებში აგროვებენ ნახშირწყალბადს — გუტას. განსაკუთრებით დიდი სარეწაო მნიშვნელობა აქვს ტროპიკული ზონის პალაკვიუმის (Palaquium), პაიენისა (Payena) და ბასიის (Bassia) გვარის ხემცენარეებს. აგრეთვე საპოტისებრთა (Sapotaceae) ოჯახის მერქნიან ჯიშებს, რომლებიც იზრდებიან სამხრეთ-აღმოსავლეთი აზიის ქვეყნების, ახალი გვინეისა და სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის ხელუხლებელ ტყეებსა და პლანტაციებში. გუტა, წვნის — ლიტექსის სახით გროვდება ღერძული ორგანოებისა და ფოთლის სარძევეებში; შერეულია ხოლმე ფისებთან, შაქრებთან, პროტეინთან და მინერალურ მარილებთან.
ლიტერატურა
კატეგორია:მცენარეები
ჩარი რამა
ჩარი რამა — ქართული მხატვრული ფილმი, კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ მიერ გადაღებული 1972 წელს.
სიუჟეტი
ინსტიტუტის სასტრადო ანსამბლის ხელმძღვანელი სთხოვს გურამს, სოფელში ხალხური სიმღერები შეკრიბოს. გურამის სოფელში დაბრუნება განსაკუთრებით მეზობლის გოგონას, ნელის უხარია. გურამი - თავქარიანად თვლის, რადგან იგი ხალხურ სიმღერებს საესტრადო მანერაზე მღერის. გურამი გამოსავალს იპოვის - ორკესტრის ხელმძღვანელს ნელის ანსამბლის წევრად მიღებას სთხოვს და მასთან ერთად საკონცერტო ნომერს მოამზადებს. მთელი სოფელი ტელევიზიით მისმენს გურამისა და ნელის შესრულებულ "ჩარი-რამას" და ახალდაქორწინებულთა შესახვედრად გაემზადება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1972 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები კატეგორია:ნიკოლოზ სანიშვილის ფილმები კატეგორია:ფილმები ანბანის მიხედვით
ელ გრინი
ალბერტ გრინი (დ. 1946 წლის 13 აპრილს),, უფრო მეტად ცნობილი სასცენო სახელით ელ გრინი - ცნობილი ამერიკელი საეკლესიო მსახური და გოსპელ-მომღერალი. იგი პოპულარული გახდა 1970-იან წლებში, სიმღერებით "You Oughta Be With Me," "Spending My Time," "Love and Happiness", და "Let's Stay Together". ჟურნალმა როლინგ სტოუნი გრინი დაასახელა ყველა დროის შემსრულებელთა სიაში #65 პოზიციაზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი მომღერლები კატეგორია:დაბადებული 1946
ახალი კვალი
„ახალი კვალი“ შეიძლება აღნიშნავდეს:
ქვემო მაღარო
ქვემო მაღარო — სოფელი სიღნაღის მუნიციპალიტეტში, ივრის ზეგნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კიდეზე. მაღაროს თემის ცენტრი (სოფელი: ზემო მაღარო). ზღვის დონიდან 680 მეტრი. სიღნაღიდან 11 კილომეტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 2737 კაცი. სოფელი გაშენებულია თბილისი - დედოფლისწყაროს რკინიგზასა და გზატკეცილზე.
სოფ. ქვემო მაღაროში მდებარეობს რკინიგზის სადგური, ამბულატორია, სკოლა, თემი.
ლიტერატურა
კატეგორია:სიღნაღის მუნიციპალიტეტის ისტორიული სოფლები
ახალი კავკასიონი
„ახალი კავკასიონი“ — ქართული ყოველთვიური ჟურნალი, საქართველოს მწერალთა კავშირის ორგანო. გამოვიდა 1925 წელს თბილისში, №1-2 საქართველოს მწერალთა კავშირის საბჭოს პრეზიდიუმის გამოცემა. რედაქტორი პ. ინგოროყვა. ჟურნალში თანამშრომლობდნენ იმ დროის გამოჩენილი ქართველი მწერლები, კრიტიკოსები და მეცნიერები.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ჟურნალები კატეგორია:ქართულენოვანი ჟურნალები
ფლავიანე (გოროდეცკი)
მინიატიურა|მიტროპოლიტი ფლავიანე მიტროპოლიტი ფლავიანე (ერისკაცობაში — ნიკოლოზ ნიკოლოზის ძე გოროდეცკი) — რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მღვდელთმთავარი. საქართველოს ეგზარქოსი 1898-1901 წლებში.
ფლავიანე არ ეკუთვნოდა სასულიერო წოდებას. სწავლობდა მოსკოვის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე, შემდგომ აღიკვეცა ბერად, 1873 წლიდან 1884 წლამდე რუსეთის სასულიერო მისიის წევრი პეკინში (ჩინეთი), შემდეგ ამ მისიის თავმჯდომარე, შეისწავლა ჩინური ენა, ჩინურად თარგმნა მის მიერვე შედგენილი "Объяснение православного богослужения". 1885 წლიდან ეპისკოპოსი ლიუბლინისა, მთავარეპისკოპოსი ვარშავისა.
1898-1901 წლებში საქართველის ეგზარქოსი. 1901 წლიდან ხარკოვის მთავარეპისკოპოსი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს ეგზარქოსები კატეგორია:დაბადებული 1841 კატეგორია:გარდაცვლილი 1915
ზეის წყალსაცავი
ზეის წყალსაცავი (Зейское водохранилище) — წყალსაცავი მდინარე ზეის ზემოთში, ამურის ოლქში (რუსეთი). წარმოქმნილია ზეის ჰიდროელექტროსადგურის კაშხლის ხარჯზე. აივსო 1974-1980 წწ. ფართობი 2420 კმ², სიგრძე 225 კმ, სიგანე 24 კმ, მოცულობა 68,4 კმ³. წყალსაცავი იწყება ზეის ჰიდროელექტროსაგდურის კაშხალთან, იქ სადაც გაშენებულია ქალაქი ზეა. გაივლის რა 40 კმ-ს ვიწრო ხეობას, შემდეგ გადადის ფართო წყალსატევში. წყალსაცავი ჩამონადენის მრავალწლიური მარეგულირებელია. დონის რყევა შეადგენს 26 მ-ს. ზეის წყალსაცავი შექმნილია ენერგეტიკული მიზნებისათვის და ასევე წყალდიდობასთან ბრძოლისათვის. ფართოდ წარმოებს აგრეთვე თევზჭერა (სიგი, წერი, ამურის ლოქო, ზუთხი). ნაპირებზე მდებარეობს ზეის ნაკრძალი, რომელიც 1963 წელს შეიქმნა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუსეთის წყალსაცავები
გუშაგი (მრავალმნიშვნელოვანი)
გუშაგი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ანტონ ცაგარელ-ჭყონდიდელი
ანტონ ცაგარელ-ჭყონდიდელი (დ. 1703 — გ. 1815) — ქართველი საეკლესიო მოღვაწე, მქადაგებელი. სამეგრელოს მთავრის ოტია დადიანის ვაჟიშვილი.
ბიოგრაფია
ახალგაზრდა ანტონი მამის გარდაცვალების შემდეგ ძმის, კაცია დადიანის კარზე იზრდებოდა. მას საერო მოღვაწედ ამზადებდნენ და ამიტომაც საღვთო წერილსა და მამათა შრომებზე უფრო ღრმად საერო მწერლობა, პოეზია, ფილოსოფია და ხელოვნება შეასწავლეს. ანტონი ფლობდა თათრულ ენასაც, რომელიც იმ დროისათვის ძალზე პრესტიჟული და აუცილებელი იყო, მაგრამ მოხდა ისე რომ ანტონმა მონაზვნობა გადაწყვიტა და მალე აღიკვეცა კიდეც.
მონაზვნად შემდგარმა ანტონმა მომეტებულად იგრძნო წყურვილი საეკლესიო განათლებისა. მან მიმართა მარტვილის ბერებს, რომელთა ხელმძღვანელობითაც ეცნობოდა წმიდა მამათა თხზულებებს. განათლების შესავსებად მას მიჰგვარეს ფრანგი მისიონერები, რომელთაც მისთვის უნდა ესწავლებინათ სქოლასტიკური ფილოსოფია. ანტონს არც ფრანგების ქცევა მოეწონა და არც მათი სწავლება, მან შეიტყო, რომ ფრანგი ბერები მწვალებლობის ღვარძლს ურევდნენ მართლმადიდებლურ მოძღვრებაში. ერთხელ, სადილობის დროს, ანტონმა უთხრა ლათინ ბერს: „თუ შეგიძლია ამ წყლიან ჭიქაში ღვინო ჩაასხა ისე, რომ ერთმანეთში არ გაერიოს?“ ლათინმა მოძღვარმა უპასუხა, რომ ეს შეუძლებელია. მაშინ ანტონმა უთხრა: „როგორც ერთ ჭიქაში წყალი და ღვინო არ ჩაისხმის ისე, რომ ერთმანეთში არ გაერიოს, აგრეთვე ერთი კაცის გონება ვერ დაიტევს მართლმადიდებლურ და მწვალებლურ მოძღვრებებს ისე, რომ ერთი მეორეს არ გაჰრიოსო“, - და ამ დღიდან დაითხოვა ლათინი ბერი.
სწავლის სურვილი არ ასვენებდა ანტონს. „ურვა მქონდა სწავლისა და მკურნალს ვეძიებდ“, - წერს თავად. ამ დროს სამეგრელოში გაიგეს, რომ აღმოსავლეთ საქართველოში გაიხსნა საფილოსოფოსო სკოლა და 1757 წლის ახლო ხანებში ანტონი გაემგზავრა თბილისს, მეფე ერეკლე II-ის კარზე, რომელსაც ცოლად ჰყავდა მისი მამიდა დარეჯანი.
სამეგრელოში დაბრუნების შემდეგ, 1761 წელს ღირს ანტონს ხელი დაასხეს ცაგერის ეპისკოპოსად. 1765 წელს ანტონ ცაგარელს მოუხდა თბილისში წასვლა: ერეკლეს და, ელისაბედი, მისთხოვდა ანტონის ძმას, კაცია დადიანს. წირვის დროს ახალგაზრდა ანტონს ხელში მისცეს დაუწერელი ქაღალდი. მაშინდელი ჩვეულებით, ეს იმას ნიშნავდა, რომ მას ქადაგება უნდა წარმოეთქვა. ეს მოხდა სულთმოფენობის დღეს. ანტონს ისე ლამაზად და ბრძნულად უქადაგია, რომ აღტაცებულ კათოლიკოსს იგი ამბიონზე გადაუკოცნია.
ანტონ ჭყონდიდელის ქადაგებას განუზომელი გავლენა ჰქონდა მსმენელებზე. მის მარხვისაგან გალეულ პირისახეზე აღბეჭდილი იყო ანგელოზებრივი სათნოება. საოცრად კეთილი მღვდელმთავრის ბრძანებით, ჭყონდიდელის რეზიდენციაში ყოველდღე მზადდებოდა სადილი ღარიბ-ღატაკთათვის.
XVIII საუკუნეში სამეგრელოში ზოგიერთმა დიდებულმა შემოიღო ტყვეთა გაყიდვის უსაშინლესი წესი. ანტონი მტკიცედ აღუდგა წინ ამ ბოროტ ჩვეულებას. ის შეაჩვენებდა ტყვეების მსყიდველთ. მათ სახლში მღვდელს არ შეუშვებდა. სოფელში ეკლესიას დაკეტავდა. 1792 და 1794 წელს ანტონის თავმჯდომარეობით ჩატარდა ადგილობრივი კრება, რომელმაც მკაცრი განაჩენი გამოუტანა ტყვეთა მსყიდველებს. სასტიკი ზომები მიზანს აღწევდა: დამნაშავენი შენდობას თხოულობდნენ, საკანონოს იხდიდნენ და გაყიდულ ტყვეს გამოიხსნიდნენ ხოლმე.
1789 წელს მიტროპოლიტმა ანტონმაც დატოვა ჭყონდიდის კათედრა, უბრალო მონაზვნური ღვაწლი იტვირთა და მის მიერვე აშენებულ ნახარებაუს მონასტერში განმარტოვდა. მან ეს მონასტერი გაამდიდრა სიწმიდეებით, ძველი ხატებით, დიდძალი მამულებით და გლეხებით. ჭყონდიდელობიდან გადადგომის წინა წელს (1788 წ.) მთავარს, კაცია დადიანს, ყველა საეკლესიო მამული გაათავისუფლებინა საერო გადასახადებისგან. წმიდა ანტონს მუდამ გვერდით ედგა უახლოესი მეგობარი და თანაშემწე, მღვდელ–მონაზონი იაკობი, რომლის შესახებ ბიოგრაფიული ცნობები არ მოგვეპოვება.
ღირსი ანტონი ღრმად მოხუცებული გარდაიცვალა 1815 წელს მის მიერვე აშენებულ მონასტერში, დაკრძალულია იქვე.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი ეპისკოპოსები კატეგორია:გარდაცვლილი 1815 ა კატეგორია:დაბადებული 1703
სოჰო
საკუთარი სახელით სოჰო აღნიშნულია შემდეგი გეოგრაფიული მდებარეობანი:
სახელი/ტერმინი სოჰო ასევე შეიძლება მიუთითებდეს:
ალექსანდრე ფირცხალაიშვილი
ალექსანდრე ფირცხალაიშვილი (დ. 1888, ოზურგეთი — გ. 23 მარტი, 1965, თბილისი) — ქართველი საბჭოთა ისტორიკოსი, ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი (1942), პროფესორი (1945). საქართველოს სსრ-ის მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1961). 1915 წელს დაამთავრა კიევის უნივერსიტეტის ისტორიულ-ფილოლოგიური ფაკულტეტი. 1912 წელს უნივერსიტეტში სწავლის დროს კვალიფიკაციის ასამღლებლად მიავლინეს გერმანიაში, ჰაიდელბერგის უნივერსიტეტში. საქართველოში დაბრუნების შემდეგ ფირცხალაიშვილი ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას. 1929 წელს მიიწვიეს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, სადაც მუშაობდა გარდაცვალებამდე. კითხულობდა ლექციების კურსს სსრკ-ის ხალხთა ისტორიაში. იკვლევდა XIX საუკუნის საქართველოს ისტორიას, აგრეთვე საქართველო-რუსეთის ურთიერთობას. აქვს ნაშრომები სკოლაში ისტორიის სწავლების შესახებ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1888 კატეგორია:გარდაცვლილი 23 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1965 კატეგორია:ოზურგეთში დაბადებულები
მიკის საშობაო სიმღერა
მიკის საშობაო სიმღერა იყო 30 წლიანი პაუზის შემდეგ პირველი ფილმი მიკი მაუსის მონაწილეობით. სხვადასხვა დროს იგი ნაჩვენები იქნა ტელეეთერით. 2008 წლის 10 დეკემბერში ტელეარხმა ABC Family წარმოადგინა იგი საშობაო პროგრამების ფარგლებში, მაგრამ შემოკლებული სახით. ტელეარხმა Toon Disney იგი აჩვენა შემოკლებების გარეშე.
სიუჟეტი
ებენეზერ სკრუჯი (სკრუჯ მაკდაკი) — ძალიან მდიდარი, მაგრამ მეტად ძუნჭი. იგი უხეშად ექცევა ყველა გარშემომყოფს. შობის წინ იგი გამოისტუმრებს ბობ კრეტჩიტს (მიკი მაუსი), რომელიც მასთან მსახურობს, ისე რომ არც კი იფიქრებს მის გაჭირვებულ ოჯახზე. მიკი დაღონებული ბრუნდება ოჯახში.
სკრუჯი ბრუნდება შინ, მაგრამ ღამით მას გამოეცხადება სამი სხვადასხვა სული. პირველია წარსულის სული, რომელიც უჩვენებს მას წარსულს და მის შეცდომებს. მეორეა აწმყოს სული, რომელიც უჩვენებს თუ როგორ ცხოვრობს ბობი. მესამეა მომავლის სული, რომელიც შეაშინებს სკრუჯს იმით რომ საკუთარ საფლავს უჩვენებს. ებენეზერი მიხვდება, რომ მისი სიძუნწე ცუდ შედეგებს მოუტანს. დილით გაღვიძებული, იგი გარბის ქუჩაში, გახარებული ესალმება ყველას, ხოლო კრეტჩიტის ბავშვებს ასაჩუქრებს სხვადასხვა სათამაშოებით, ბობს კი აწინაურებს თანამდებობით.
პერსონაჟები
ამ ფილმში ჩნდება ბევრი პერსონაჟი დისნეის ძველი ფილმებიდან, რომელიც არც კი ჩანს ეკრანზე. მაგალითად, სამი პატარა გოჭი მღერის სიმღერას ფილმის დასაწყისში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1983 წლის ანიმაციური ფილმები კატეგორია:ამერიკული ანიმაციური ფილმები კატეგორია:უოლტ დისნეის სტუდიების ანიმაციური ფილმები
გორგაძეები (ხულოს მუნიციპალიტეტი)
გორგაძეები — სოფელი აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ხულოს მუნიციპალიტეტში (ღორჯომის თემში ). მდებარეობს მესხეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ღორჯომისწყლის (მდინარე აჭარისწყლის მარჯვენა შენაკადი) ზემო დინებაში. ზღვის დონიდან 1000 მეტრზე, ხულოდან დაშორებულია 5 კილომეტრით, დიაკონიძეებიდან 1 კმ. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეთამბაქოეობა და მეცხოველეობა.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 371 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ხულოს მუნიციპალიტეტის სოფლები
ვახტანგ I გორგასალი
ვახტანგ გორგასალი — ქართლის მეფე V საუკუნის II ნახევარში. „გორგასალი“ სპარსელებმა შეარქვეს. ვახტანგ გორგასალი გამეფდა 15 წლისა, იმეფა 45 წელი, აღესრულა 60 წლისა. საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მიერ შერაცხულია წმინდანად. მისი მოხსენიების დღეა 13 დეკემბერი.
ყრმობა და სიჭაბუკე
სავარაუდოდ, დაიბადა 442 წელს ქართლის მეფე მირდატ და დედოფალ საგდუხტის ოჯახში. მისი აღმზრდელი ყოფილა საურმაგ სპასპეტი. 449 წელს, როდესაც ვახტანგი 7 წლის იყო გარდაიცვალა მირდატ მეფე.
ქვეყნის მართვა-გამგეობა დროებით ხელში აიღო დედამ, საგდუხტ დედოფალმა. საგდუხტი წარმოშობით ირანელი მოხელის, ბარდავის ერისთავის ბარზაბოდის ქალიშვილი იყო. ბარზაბოდი რელიგიურად მაზდეანი იყო და პროსპარსულ პოლიტიკას უჭერდა მხარს. ის ქრისტიანობის წინააღმდეგი იყო და სიძე-ხელმწიფის მიმართ მტრობას იჩენდა. საგდუხტმა კარგად იცოდა მშობლის ხასიათი, ბოროტი განზრახვა შეუტყო, დაასწრო და თვითონ ეახლა მამას ბარდავში. სთხოვა, არ გაემაზდიანებინა ვახტანგი. ბარზაბოდმა შეიწყალა საფასურის სანაცვლოდ - მცხეთაში მოგვები უნდა დამსხდარიყვნენ და ხალხსაც თვითონ უნდა აერჩია სჯული.
მცხეთაში მოსულ მოგვთა უმაღლესი ქურუმი იყო ბინქარანი, რომელმაც უამრავი ქართველი აცდუნა. ქრისტიანული სამწყოს მეთაურიც სპარსეთის მსტოვარი იყო მცხეთაში, ეპისკოპოსი მობიდანი გარეგნულად მართლმადიდებელი, შიგნიდან მაზდეანი და ყოველგვარი ქართულის შეფარვით მოძულე იყო.
მცირე ხნის შემდეგ ზედიზედ დაიხოცნენ ბარდავის ერისთავი ბარზაბოდი, სპასპეტი საურმაგი და ეპისკოპოსი მობიდანი. საგდუხტ დედოფალმა დრო იხელთა და კონსტანტინოპოლიდან გამოიწვია მიქაელ მღვდელი, რომელიც ეპისკოპოსად დასვა მცხეთაში. მიქაელი საკმაოდ ენერგიული კაცი გამოდგა და მძაფრად აღუდგა წინ ბინქარანს.
ვახტანგის მცირეწლოვანებით და ქვეყნის უპატრონობით ისარგებლეს ალანებმა და 451 წელს გადმოვიდნენ ქართლში. ქვეყანა მოაოხრეს, დაეცნენ კასპს და გაიტაცეს ვახტანგის სამი წლის და — მირანდუხტი.
ამ მომენტით ბიზანტიამაც ისარგებლა. მან ჯერ კლარჯეთი დაიჭირა და შემდგომ აფხაზეთშიც გადმოსხა ლეგიონები. ამის შემდეგ ეგრისს შემოესივნენ და ციხეგოჯამდე მოვიდნენ.
ვახტანგი 15-დან 23 წლამდე
458 წელს თხუთმეტი წლის ვახტანგი ქართლის ტახტზე ავიდა. მან ტახტზე ასვლისთანავე ბრძანა საომარი სამზადისი და 16 წლის ასაკში საპასუხო ლაშქრობა მოაწყო ჩრდილოეთ კავკასიაში, რომელიც ალანთა დამარცხებით დასრულდა. ვახტანგმა დაიმორჩილა ალანები, გამოიხსნა ტყვეები, მათ შორის, თავისი მცირეწლოვანი და -მირანდუხტი. დაიკავა დარიალის ციხე, იქ თავისი მეციხოვნეები ჩააყენა და გაამაგრა ქართლის ჩრდილოეთი საზღვარი.
ალანთა დამორჩილების შემდგომ, ვახტანგმა გაილაშქრა და დაიმორჩილა ჩრდილოეთ კავკასიის სხვა ოლქები. გადმოსასვლელები შეკრა და მეციხოვნეები ჩააყენა. ამრიგად, მთელი ჩრდილოეთ კავკასია ქართველ ხელმწიფეს ემორჩილებოდა. ჯიქეთიდან ვახტანგ მეფე გადავიდა აფხაზეთში, განდევნა იქიდან ბიზანტიელები და ეგრისის დიდი ნაწილი და კლარჯეთი შემოიერთა. დასავლეთ საქართველოს შემოერთების შემდეგ მეფე მცხეთაში დაბრუნდა. ამ ლაშქრობის შემდეგ მიიღო ვახტანგ გორგასალმა „იალბუზის გმირის“ წოდება და ცნობილი ხალხური ლექსი დარჩა ისტორიაში, რომელიც მას სიყვარულით მიუძღვნა ხალხმა:
„ვახტანგ მეფე ღმერთს უყვარდა,
იალბუზზე ფეხი შედგა
დიდმა მთებმა იწყეს დრეკა.“
ვახტანგ გორგასლის ოჯახი
ვახტანგი პირველად 20 წლის ასაკში დაქორწინდა, მას შემდეგ, რაც დალაშქრა მთელი კავკასია და დაიბრუნა წართმეული ტერიტორიები.
I მეუღლე — დედოფალი ბალენდუხტი, სპარსეთის შაჰის ჰორმიზდ III-ის ასული. ბალენდუხტ დედოფალმა უშვა ვახტანგს ძე და ასული (ტყუპი) და მშობიარობას გადაყვა. ვახტანგმა ძეს უწოდა დაჩი ანუ დარჩილი. დაჩი გახდა ტახტის მემკვიდრე, რომელიც მამის გარდაცვალების შემდეგ გამეფდა. მეფობდა დაახლოებით 502-514 წ.წ.
II მეუღლე — დედოფალი ელენე, ბიზანტიის კეისრის ლეონ I-ის ასული. ბერძენი ცოლისაგან ვახტანგ გორგასალს შეეძინა სამი ძე და ორი ასული, რომელთაგან ცნობილია ლეონი და მირდატი.
დაჩის გამეფების შემდეგ დანარჩენ ძმებს ეწოდათ არა მეფეები, არამედ ერისთავთა მთავრები და იყვნენ მეფე დაჩის მორჩილების ქვეშ. ლეონი ადრე გარდაცვლილა, ხოლო მირდატი ერისთავის ხარისხში ფლობდა ტერიტორიას ტაშისკარიდან და ფარავნიდან სპერის ზღვამდე. ის მორჩილობდა მეფე დაჩის და ქრისტიანული აღმშენებლობით იყო დაკავებული. მის მიერ აგებულ ტაძართა შორის გამოირჩევა წყაროსთავის ეკლესია ჯავახეთში.
ლაშქრობა შუა აზიასა და ინდოეთში
მინი|ვახტანგ გორგასალი ქართულ საფოსტო მარკაზე. 459 წელს სპარსეთის შაჰი ჰორმიზდ III ჰუნების დახმარებით მოკლა თავისმა ძმამ, პეროზმა. სპარსეთის სამეფოს სასანიდთა დინასტიის მეჩვიდმეტე მეფე პეროზ I (459-484), დაეპატრონა. თავისი გამეფებიდან ცოტა ხნის შემდეგ პეროზმა ომი დაიწყო შუა აზიაში.
მათ პირველად დალაშქრეს ჯორჯანეთი (გურგანი) და იქ სპარსელები დაასახლეს, ხოლო ჯორჯანელები დაბეგრეს. შემდეგ გაილაშქრეს ინდოეთში და გადაიხადეს. პირისპირ ბრძოლაში ვახტანგმა მოკლა თხუთმეტი ბუმბერაზი, „რომელთაც მოეკლათ მრავალნი ბუმბერაზნი სპარსთანი“. ინდოეთში სამი წელი იბრძოდნენ, მაგრამ გამაგრებული ციხე-ქალაქები ვერ აიღეს. მაშინ ხარკი აიღეს ინდოეთის მეფისაგან და სინდეთში გადავიდნენ. ერთ-ერთ ბრძოლაში სინდთა მეფემ გამოიწვია ორთაბრძოლაში ვახტანგი. ვახტანგმა თავის თანმხლებთ მიმართა: ღმერთს ევედრეთ და ზურგი გამიმაგრეთო და საბრძოლველად გავიდა. ორივეს ჰქონდა ლახვარი (შუბი). სინდთა მეფემ შეუტია, მაგრამ ვახტანგი „სიმჴნითა და სიკისკასითა ტანისა მისისათა“ განერიდა და თვითონ აძგერა შუბი მარცხენა ბეჭში. ვერ დაიფარა სინდთა მეფე საჭურველმა და მძიმედ დაიჭრა, და როცა ცხენიდან ჩამოვარდა, ფეხით დაითრია ვახტანგმა და სპარსთა მეფესთან მიიყვანა. სპარსთა ლაშქარმა მაღალი ხმით ქება შეასხა ვახტანგს, ხოლო სპარსთა მეფე და მისი წარჩინებულები დიდი სიხარულით აღივსნენ და დიდი ძღვენიც მიართვეს მას. სპარსთა მეფემ მოიყვანა მკურნალნი და თავზე დაახვია სინდთა მეფეს, ხოლო სინდელებმა მეფის მაგივრად მისი ძე აამაღლეს. მაშინ ვახტანგმა სპარსთა მეფეს ურჩია რომ, სინდთა მეფე გაეთავისუფლებინა, ხარკი აეღო და მძევლები აეყვანა. მასაც მოეწონა ვახტანგის რჩევა. სინდთა მეფე გაუშვა და მისგან ორჯერ მეტი ხარკი აიღო, ვიდრე ინდოელებისგან, მისი ორი შვილი მძევლად აიყვანა, და აღებული ხარკი მთლიანად ვახტანგს მისცა. სინდთა მეფე კი დიდი სიყვარულით დაემოყვრა ვახტანგს, პირველად იმისათვის, რომ როცა მის ხელში ჩავარდა, მან არ მოკლა და ცოცხალი მიიყვანა სპარსთა მეფესთან. შემდგომ კი იმისათვის, რომ მისი რჩევის შედეგად გათავისუფლდა ტყვეობისაგან. ამიტომ უძღვნა მას „ძღუენი მიუწვდომელი დიდძალი“.
დიდი ომები და გორგასლის გარდაცვალება
ვახტანგ გორგასალი დიდხანს ემზადებოდა სპარსეთთან გადამწყვეტი ომისთვის. მან 482 წელს სიკვდილით დასაჯა ქვემო ქართლის თავგასული პიტიახში ვარსქენი. ეს ფაქტობრივად სპარსეთთან ომის გამოცხადებას ნიშნავდა.
პეროზ-შაჰმა დიდძალი ჯარი დასძრა საქართველოსკენ მიჰრან-შაბურის სარდლობით. მტკვრის ხეობა სპარსელებით აივსო. ვახტანგ მეფემ თავისი მცირერიცხოვანი ჯარები ქვემო ქართლის მთებში ჩაასაფრა. ვახტანგი ელოდა დახმარებას ბიზანტიიდან, ჰუნებიდან და სომხებიდან. სომხები კი მოვიდნენ, მაგრამ ბრძოლის წინა დღეს ქართველთა ბანაკი მიატოვეს და სპარსელებს ჩაბარდნენ. ხოლო ბიზანტიელები და ჰუნები საერთოდ არ გამოჩენილან. პირველივე შეტაკებაში ვახტანგი დამარცხდა წარჩინებულთა ღალატის გამო. მეფე სასწრაფოდ ეგრისში გადავიდა ჯარების შესაკრებად. სანამ ვახტანგი ძალებს აგროვებდა ეგრისში, სპარსეთის სარდალი უკან გაბრუნდა, რადგან პეროზი დაიღუპა ჰუნებთან ბრძოლაში და მისი გვამი ვერ იპოვეს.
სასანიანთა სპარსეთში გამეფდა პეროზის ძმა, ბალაში (484-488). ამ დროისთვის ვახტანგ გორგასალმა აღიდგინა პირველობა წინა აზიაში. 488 წელს სპარსეთში არეულობა დაიწყო - ტახტიდან ჩამოაგდეს ბალაში და გაამეფეს პეროზის ვაჟი კავად I (488-531). ირანის არეულობა გამოიყენა ვახტანგმა იმით, რომ ახალი ქალაქის - თბილისის მშენებლობა დაიწყო. ახალმა შაჰმა, კავადმა მოსთხოვდა ქართველთა მეფეს ბიზანტიაზე ლაშქრობაში მონაწილეობის მიღება. ვახტანგმა უარი განაცხადა და ომისთვის მზადება დაიწყო.
გორგასალმა ელენე დედოფალი შვილებითურთ უჯარმაში გააგზავნა. მცხეთა-არმაზი და მისი შემოგარენი სამ ერისთავს - დემეტრეს, ნერსესა და ბივრიტიანს ჩააბარა.
502 წელს სპარსეთის ურდო ისევ შემოესია ქართლს. უთვალავ მხედრობას თავად კავად შაჰი და უფლისწული ბარტამი მოუძღვოდნენ. მტერი შემოვიდა ივრის ხეობაში, რუსთავსა და სამგორში. ქართველთა ჯარი სპარსელებზე ხუთჯერ ნაკლები იყო.
ბრძოლის წინ პეტრე კათალიკოსმა დალოცა მეფე ვახტანგი და მისი ჯარი. ვახტანგმა დილა სისხამზე იერიში ბრძანა. შეუკავებლად მიარღვევდა სამოცი წლის ქართველი მეფე შაჰის კარვისკენ. მიაღწია კიდეც, შევარდა შაჰის კარავში. გრიგალივით მოვარდნილი მთაკაცის ხილვით შეძრწუნებულმა კავადმა წამსვე ცხენი შეატრიალა და ბრძოლის ველიდან გაქუსლა. გორგასალს შეერკინა უფლისწული ბარტამი. მზის ამოსვლიდან საღამომდე იბრძოდა ვახტანგი, რომელიც მოღალატე მონაყოფილმა იღლიაში დაჭრა. მხოლოდ უჯარმაში შეიტყვეს, რომ მეფე დაჭრილი იყო, როცა ძალაგამოცლილი უღონოდ დაეცა სარეცელზე. ამასობაში ბიზანტიის კეისარი ანასტასი მოადგა ქართლს დიდძალი ჯარით. შაჰმა სასწრაფოდ აჰყარა თავისი ჯარი და სამხრეთისკენ გაეშურა. კარნუ-ქალაქთან შეიბნენ სპარსელები და ბიზანტიელები ერთმანეთს. დიდი სისხლისღვრა უშედეგოდ დამთავრდა. ორივე გვირგვინოსანი თავს გამარჯვებულად თვლიდა, მაგრამ ორივე ხელცარიელი დაბრუნდა თავის სატახტოში.
რეფორმები
ვახტანგ გორგასალის მეფობის დროს უდიდესი მოვლენა იყო საქართველოს ეკლესიის მიერ ავტოკეფალიის მოპოვება. ამ ფაქტს წინ უძღოდა კონფლიქტი მეფესა და მთავარეპისკოპოს მიქაელს შორის. შუა აზიასა და ინდოეთის ლაშქრობებიდან დაბრუნებულ ვახტანგს მიქაელმა ქრისტიანობის უარყოფა დასწამა. მეფემ უარყო აბსურდული ბრალდება და თავის მხრივ მთავარეპისკოპოსი „ვერცხლისმოყვარეობაში“ დაადანაშაულა. მეფეს გადაწყვეტილი ჰქონდა გაეწმინდა ეკლესიები უღირსი და მეფის მოწინააღმდეგე პირებისაგან. მიქაელი ამის წინააღმდეგ გამოვიდა და სავარაუდოდ, კონფლიქტის მთავარი მიზეზიც სწორედ ეს იყო. ვახტანგი პირადად მივიდა მთავარეპისკოპოსთან კონფლიქტის მოსაგვარებლად, მაგრამ მთავარეპისკოპოსმა მას ფიზიკური შეურაცხყოფა მიაყენა. როდესაც მას მეფე კურთხევის მისაღებად მიუახლოვდა, მიქაელმა ფეხი მოუქნია და კბილებში სცა. ვახტანგს წინა კბილი ჩაემტვრა და სისხლი წარსდინდა. განრისხებული მეფის ბრძანებით მიქაელი კონსტანტინოპოლის პატრიარქთან დასასჯელად გააგზავნეს, ხოლო საქართველოს ეკლესიის მეთაურად (კათალიკოსად) ბიზანტიის იმპერატორს პეტრეს კურთხევა სთხოვა. პეტრე და სამოელი იყვნენ გრიგოლ ნაზიანზელის ეკლესიაში მოღვაწე სასულიერო პირები, მღვდელი და დიაკონი, რომლებიც ვახტანგ მეფემ ბიზანტიის წინააღმდეგ ერთ-ერთი ლაშქრობის დროს ტყვედ აიყვანა, ხოლო შემდეგ და ძალიან მოიხიბლა მათი სიბრძნით.
მალე ბიზანტიიდან ჩამოვიდა პეტრე კათალიკოსი, სამოელი და კიდევ სხვა 11 ეპისკოპოსი, რომელთაც ახლადშექმნილი საეპისკოპოსოები ჩააბარა (მანამდე არსებობდა მხოლოდ ქართლის მთავარეპისკოპოსის ჩინი და არ იყო ეპარქალური დაყოფა).
კათალიკოსობის შემოღება მიჩნეულია საქართველოს ეკლესიის მიერ ავტოკეფალიის (დამოუკიდებლობის) მოპოვების ფაქტად, რამაც აამაღლა ქართული ეკლესიის როლი და ავტორიტეტი მსოფლიო საქრისტიანოს სარბიელზე.
გუფთა
გუფთა — ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფლების დიდი გუფთისა და პატარა გუფთის ძველი სახელწოდება. ვახუშტი ბატონიშვილი თავის ნაშრომში „აღწერა სამეფოსა საქართველოსა“ გუფთას იხსენიებს დიდი ლიახვის სოფელთა სიაში.
ვახტანგ I გორგასალი
აღმშენებლობა გორგასლისა
ვახტანგ მეფე დაკავებული იყო დიდი აღმშენებლობითი საქმიანობით. მან შექმნა საფორტიფიკაციო ნაგებობათა მთელი სისტემა, ააგო ციხე-ქალაქები - თავისი ახალი რეზიდენცია უჯარმა, ასევე, ბოჭორმა, ხორნაბუჯი და ჭერემი, რაც ქვეყნის აღმოსავლეთიდან დაცვას ემსახურებოდა. მან ბიზანტიელთაგან მიტაცებულ და შემდგომში უკანდაბრუნებულ კლარჯეთის ტერიტორიაზე შექმნა საერისთავო და ააგო არტანუჯის ციხე. მისი მითითებით შეაკეთეს შორაპნისა და დიმნის ციხეები.
გუფთა
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს სოფლების ძველი სახელწოდებები
ვახტანგ I გორგასალი
აღმშენებლობა გორგასლისა
ვახტანგის ბრძანებით აშენდა საეპისკოპოსო ეკლესიები: ნიქოზს, ნინოწმინდას, ჭერემსა და ჩელეთს. ასევე, მან წამოიწყო მცხეთაში, წმინდა ნინოსა და მირიან მეფის დროინდელი ძველი ხის ეკლესიის ადგილას ქვის დიდი ტაძრის, სვეტიცხოვლის მშენებლობა.
თბილისი და ვახტანგ გორგასალი
თბილისის მშენებლობა და გადედაქალაქება ასევე, დაკავშირებულია ვახტანგ გორგასალის სახელთან.
ლეგენდის თანახმად, თბილისის ტერიტორია ტყით ყოფილა დაფარული. ქართველ მეფეს ერთ-ერთი ვერსიის შესაბამისად, ნადირობის დროს შველი დაუჭრია. შველი ცხელ წყაროში განბანილა და განკურნებული გაქცევია მონადირეებს. სხვა ვერსიით, მეფის მიმინო თავს დასხმია ხოხობს, ბრძოლის დროს  ცხელ წყალში ჩავარდნილან და ორივე დაფუფქულან. ვახტანგს მსგავსი ცხელი წყლები მანამდე სპარსეთში ყოფნისას უნახავს და კარგად სცოდნია მისი სამკურნალო თვისებების შესახებ. სწორედ ცხელი წყლის სამკურნალო თვისებებისა და ადგილის ხელსაყრელი მდებარეობის გამო, მეფეს ტყე გაუკაფავს და ქალაქი გაუშენებია.
სახელწოდება „თბილისი“ („ტფილისი“) ქალაქს აქ არსებული „თბილი“ (ძვ. ქართულად „ტფილი“)  წყაროების გამო უწოდეს.
ვახტანგმა „ტფილისი“ სამ ნაწილად დაჰყო, პირველი კალა ანუ კალოუბანი, მდებარეობდა ქალაქის ბჭის ჩრდილო-დასავლეთით მიდამოებში. მეორე ნაწილი - „ტფილისი“, ტერიტორია, სადაც თბილი გოგირდოვანი წყაროები ამოდიოდა; მესამე - ისანი, დღესდღეობით ავლაბარი, მტკვრის მარცხენა სანაპირო.
ვახტანგ მეფეს „ტფილისი“, პატარა იერუსალიმად ჰქონდა ჩაფიქრებული. ამიტომაც გვაქვს აქ უძველესი, იმ სახელის მქონე ეკლესიები, რომლებიც იერუსალიმში იყო: თაბორის, ფერისცვალების, ღმრთისმშობლის, და ბეთლემისა
მეფე თავად ვერ მოესწრო ქალაქის მშენებლობის დასრულებას. მოგვიანებით, დაჩი I-მა უჯარმელმა (VI ს-ის დამდეგი) დაამთავრა ქალაქის ზღუდე-გალავნის აგება, ქალაქის საზღვრები განავრცო და მამის ანდერძის თანახმად, სატახტო ქალაქი მცხეთიდან თბილისში გადმოიტანა, ხოლო უძველესი დროიდან ქართველთა დედაქალაქი მცხეთა საეკლესიო ქალაქად, ცენტრად გამოცხადდა. შემდგომში თბილი წყლების უბანში გოგირდის აბანოები გაშენდა. დღეისათვის, აღნიშნული ადგილი თბილისის ისტორიული უბანი - აბანოთუბანია.