cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
მოდენის საკათედრო ტაძარი
ამ ადგილას, V საუკუნიდან მოყოლებული, ორი ეკლესია მდებარეობდა, მაგრამ ორივე დაინგრა. თანამედროვე ტაძრის სამშენებლო სამუშაოები 1099 წელს დაიწყო მშენებლობის ოსტატის, ლანფრანკოს მეთაურობით, იმ ადგილას, სადაც მოდენის მფარველის, წმინდა ჯემინიანუსის საფლავი მდებარეობდა. მისი წმინდა ნაწილები დღესაც კათედრალის აკლდამაშია დაბრძანებული. მშენებლობა საბოლოოდ 1184 წლის 12 ივლისს, პაპ ლუციუს III-ის დროს დასრულდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიის ეკლესიები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იტალიაში
ესტელიენქსი
ესტელიენქსი (Estellencs) — მუნიციპალიტელიტეტი ესპანეთში, შედის ბალეარის კუნძულების ავტონომიური გაერთიანების სერა-დე-ტრამუნტანის კომარკაში. მდებარეობს კუნძულ მალიორკაზე. ფართობი — 13 კმ². მოსახლეობა — 326 კაცი (2021 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ბალეარის კუნძულების მუნიციპალიტეტები
Lasioglossum bribiensiforme
Lasioglossum bribiensiforme — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1930 წელს.
სქოლიო
bribiensiforme
პულიდო
პულიდო - მდინარე ჩილეში, ატაკამის რეგიონის აღმოსავლეთ ნაწილში, მდინარე კოპიაპოს ერთ-ერთი შენაკადი. მისი სიგრძეა 79 კმ. აუზის ფართობი – 2100 კმ².
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩილეს მდინარეები
ზულფიყარი
ზულფიყარი (სპარს.. زولفقار) — მეორე თაობის ირანული ძირითადი საბრძოლო ტანკი. ტანკს სახელი ზულფიყარი დაერქვა იმამ ალის ლეგენდარული ხმლის სახელიდან. ტანკების პროტოტიპები გამოცადეს 1993 წელს. ტანკის ექვსი არასერიული პროტოტიპი გამოუშვეს და გამოცადეს 1997 წელს.
კატეგორია:ძირითადი საბრძოლო ტანკები
ტექსტილი
საქსოვი დაზგებიდან მოხსნილ ტექსტილს ეწოდება ხამი ქსოვილი, რომელსაც შემდეგ ამუშავებენ, ათეთრებენ, აუთოებენ და სხვ. ტექსტილი გამოდის გათეთრებული, ერთ ფერად შეღებილი და დაჩითული. ტექსტილის მისაღები ტექნოლოგიური პროცესების ერთობლიობას ეწოდება საფეიქრო წარმოება.
ლიტერატურა
კატეგორია:ტექსტილი
ტრიკონოდონტები
ტრიკონოდონტები (Triconodonta) — ამომწყდარი პრიმიტიული ძუძუმწოვრების რიგი. დედამიწაზე ცხოვრობდნენ მეზოზოურ ერაში (იურულ და ცარცულ პერიოდებში). პატარა ცხოველები იყვნენ. თავის ქალასა და ქვედა ყბის აგებულებაში შენარჩუნებული ჰქონდათ მხეცისნაირი ქვეწარმავლების — ცინოდონტების ნიშნები. ტრიკონოდონტების ნაშთები ცნობილია ჩრდილოეთ ამერიკის, ევროპისა და აზიის ნალექებიდან.
ლიტერატურა
კატეგორია:გადაშენებული ძუძუმწოვრები
დიდი მიტარბი
დიდი მიტარბი — სოფელი საქართველოში, ბორჯომის მუნიციპალიტეტში (ბაკურიანის თემში). მდებარეობს თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე. მდინარე მიტარბულის (გუჯარეთისწყლის მარცხენა შენაკადი) ნაპირას. ზღვის დონიდან 1480 მეტრი, ბორჯომიდან დაშორებულია 36 კილომეტრით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 54 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ფუენსალიდა
ფუენსალიდა (Fuensalida) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია-ლა-მანჩის ავტონომიური გაერთიანების ტოლედოს პროვინციის ტორიხოსის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 68 კმ². მოსახლეობა — 11 655 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ტოლედოს მუნიციპალიტეტები
Lasioglossum brisbanense
Lasioglossum brisbanense — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1918 წელს.
სქოლიო
brisbanense
B-2 Spirit
Northrop Grumman B-2 Spirit (აგრეთვე ცნობილი როგორც Stealth Bomber) — ამერიკული მძიმე ბომბდამშენი, დაფუძნებული მცირედ შესამჩნევი სტელსის ტექნოლოგიაზე, დაპროექტებულია მოწინააღმდეგის ჰაერსაწინაამღმდეგო თავდაცვის გასარღვევად და იქ როგორც ჩევულებრივი, ასევე ბირთვული იარაღის განსათავსებლად. მნიშვნელოვანი კაპიტალური და საექსპლუატაციო ხარჯების გამო პროექტმა ორაზროვნება გამოიწვია კონგრესსა და სამხედრო შტაბის უფროსებს შორის. გვიანი 1980-იანებისა და ადრეული 1990-იანების განმავლობაში კონგრესმა შეამცირა თავდაპირველი გეგმები 132 ბობდამშენის წარმოების შესახებ, და ნება დართო, გამოეშვათ მხოლოდ 21.
კამპუ-ფორმოზუ
კამპუ-ფორმოზუ (Campo Formoso) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის ჩრდილო-ცენტრალური მეზორეგიონს.
B-2 Spirit
თითო თვითმფრინავის საშუალო ღირებულება 737 მილიონი აშშ-ის დოლარია (1997 წლის კურსით). თითოეული ასეთი თვითმფრინავის სრული შენაძენი საშუალოდ 929 მილიონი დოლარი ჯდება, რომელშიც შედის სათადარიგო ნაწილები, აღჭურვილობა, მოდერნიზაცია და პროგრამული უზრუნველყოფა. პროგრამის სრულმა ღირებულებამ, რომელიც მოიცავს ინჟინერიას, განვითარებასა და ტესტირებას, საშუალოდ 2.1 მილიარდი დოლარს აღწევს ერთ თვითმფრინავზე (1997).
ოცი B-2 აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალების განკარგულებაშია. თავდაპირველად დაპროექტებული 1980-იან წლებში ცივი ომის ოპერაციებისთვის, პირველად გამოყენებული იქნა სამხედრო მიზნებისთვის ბომბების ჩამოსაყრელად სერბეთში კოსოვოს ომის დროს 1999 წელს, შემდეგ ერაყის ომსა და ავღანეთში. ერთმა თვითმფრინავმა კატასტროფა განიცადა 2008 წელს ანდერსენის ბაზიდან აფრენისთანავე; პილოტებმა კატაპულტირება მოასწრეს.
კამპუ-ფორმოზუ
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 66 616 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 7.258 574 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 9.1 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
B-2 Spirit
ბომბდამშენს ჰყავს ორ-კაციანი ეკიპაჟი და შეუძლია ჩამოყაროს 80 ცალი 230 კილოგრამიანი JDAM-ის ტიპის GPS სისტემის ბომბები, ან 16 ცალი 1100 კილოგრამიანი B83-ის ტიპის ბირთვული ბომბები. B-2 ერთადერთი თვითმფრინავია, რომელსაც შეუძლია ატაროს დიდი ჰაერი-მიწა ტიპის შეიარაღება სტელსის კონფიგურაციაში.
B-2 გამოიყენება ჯაშუშად კონტრდაზვერვის მიერ და აწყობს დასამახსოვრებელ საზოგადოებრივ წარმოდგენებს ავიაშოუებზე 1990-იანების შემდეგ.
სქოლიო
კატეგორია:საბრძოლო თვითმფრინავები
ჟორჟ ჟაკ დანტონი
ჟორჟ ჟაკ დანტონი (Georges Jacques Danton; დ. 26 ოქტომბერი, 1759 – გ. 5 აპრილი, 1794) — საფრანგეთის რევოლუციის ადრეული ეტაპის წამყვანი ფიგურა.
დანტონი განათლებით იურისტი იყო. დიდი ორატორული ტალანტის წყალობით რევოლუციის დასაწყისშივე ძალზე პოპულარული გახდა. იგი იაკობინელთა პოზიციებს იზიარებდა, მხარს უჭერდა 1792 წლის აჯანყებას.
მონარქიის დამხობის შემდეგ იუსტიციის მინისტრის პოსტი დაიკავა. საფრანგეთისათვის უმძიმეს დღეებში – 1792 წლის აგვისტო–სექტემბერში – დიდი გამბედაობა და ენერგია გამოამჟღავნა, როდესაც ხალხს სამშობლოს დაცვისაკენ მოუწოდებდა. 1792 წელს კონვენტში აირჩიეს. ჟირონდისტთა და იაკობინელთა ბრძოლაში შემრიგებლური პოზიცია დაიკავა. 1793-1794 წლების ზამთარში მის გარშემო ჩამოყალიბდა ოპოზიციური დაჯგუფება, რომელიც რევოლუციური ტერორის შემსუბუქებას მოითხოვდა და იაკობინელთა პოლიტიკას ეწინააღმდეგებოდა. იგი მის მომხრეებთან ერთად 1794 წლის 5 აპრილს სიკვდილით დასაჯეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:საფრანგეთის რევოლუციის ფიგურები კატეგორია:დაბადებული 1759 კატეგორია:გარდაცვლილი 1794 კატეგორია:დაბადებული 26 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 5 აპრილი
გვიმბრალა
გვიმბრალა — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ლენტეხის მუნიციპალიტეტში, რცხმელურის თემში, მდებარეობს ლეჩხუმის ქედის სამხრეთ-დასავლეთ კალთაზე, მდინარე ცხენისწყლის მარცხენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 1120 მეტრი, ლენტეხიდან დაშორებულია 15 კილომეტრით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 77 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ლენტეხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
თეთრყვავილა
თეთრყვავილა (Galanthus) — მცენარის გვარი ამარილისისებრთა ოჯახისა. პატარა ზომის მრავალწლოვანი ბოლქვიანი მცენარეებია. აქვთ ორი, ხაზური ან მოგრძო ხაზური ფოთლები და რამდენადმე გრძელი საყვავილე ღერძი, რომელზედაც მეტწილად ერთი თავჩაქინდრული თეთრი ყვავილია.
17-18 სახეობა გავრცელებულია მცირე აზიაში, ცენტრალურ და სამხრეთ ევროპაში. 11 სახეობა კავკასიაშია გავრცელებული, საქართველოში — 9 (ალპური თეთრყვავილა, ლაგოდეხის თეთრყვავილა, ბრტყელფოთოლა თეთრყვავილა, ვორონოვის თეთრყვავილა და სხვ.), რომელიც მთის ტყეებსა და მაღალმთის მდელოებზე იზრდება, მ. შ. საქართველოს ენდემია, ხოლო 1 — კავკასიისა. ადრე გაზაფხულზე ლამაზად მოყვავილე მცენარეებია. ცნობილია მისი ბაღის რამდენიმე ფორმა, მ. შ. ვარაც (ბუთხუზაც). თეთრყვავილას ზოგიერთი სახეობის ფოთლები და ბოლქვები შეიცავს ალკალოიდებს — ლევოინსა და ლევკოციტინს.
ლიტერატურა
*
ჟოზეფ კასავუბუ
ჟოზეფ კასავუბუ (Joseph Kasa-Vubu; დ. 1910, ტშელა, ბელგიის კონგო — გ. 24 მარტი, 1969, ბომა, კდრ) — კონგოელი პოლიტიკური მოღვაწე. კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პრეზიდენტი 1960–1965 წლებში.
განათლება მიიღო სასულიერო სემინარიაში, რის შემდეგაც 2 წელიწადი მუშაობდა საშუალო სკოლის მასწავლებლად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 1910 კატეგორია:გარდაცვლილი 24 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1969
ჰერბერტ ფონ კარაიანი
ჰერბერტ ფონ კარაიანი (Herbert von Karajan; დაბადების სახელი Heribert Ritter von Karajan; დ. 5 აპრილი, 1908 — გ. 16 ივლისი, 1989) — ავსტრიელი დირიჟორი. ბერლინის ფილარმონიული ორკესტრის მთავარი დირიჟორი 35 წლის განმავლობაში. ფართოდ განიხილება, როგორც XX საუკუნის ერთ-ერთი უდიდესი დირიჟორი. 1950-იანი წლებიდან გარდაცვალებამდე წარმოადგენდა ერთ-ერთ დომინანტ ფიგურას ევროპულ კლასიკურ მუსიკაში. ამის ერთ-ერთი მიზეზი იყო მის მიერ გაკეთებული მრავალრიცხოვანი წარმატებული ჩანაწერი. ერთ-ერთი გამოთვლით, ყველა დროის ყველაზე გაყიდვადი კლასიკური მუსიკოსია, ასობით მილიონი გაყიდული ჩანაწერით.
გენეალოგია
კარაიანები წარმოშობით მაკედონელები     ან არომანები იყვნენ. მისი დიდი პაპის პაპა, გეორგ კარაიანი (Geórgios Karajánnis, Γεώργιος Καραγιάννης), დაიბადა კოზანიში, ოტომანების იმპერიის რუმელიის პროვინციაში (ამჟამად საბერძნეთშია). 1767 წელს იგი ვენაში, ხოლო საბოლოოდ, კემნიცში, საქსონიის საკურფიურსტოში გადავიდა. ძმასთან ერთად მონაწილეობდა საქსონიის ქსოვილის ინდუსტრიის შექმნაში და 1792 წლის 1 ივნისს ორივე მათგანს კურფიურსტმა ფრიდიხ ავგუსტ III-მ კეთილშობილური ტიტული უბოძა, რის შემდეგაც მათ გვარს წინდებული „von“ დაემატა. მისი გამოყენება პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ, ავსტრიული ტიტულების გაუქმებასთან ერთად შეწყდა, გვარი Karajánnis კი გახდა Karajan.
მიუხედავად იმისა, რომ კარაიანის დედას ბიოგრაფები სლოვაკურ, სერბულ ან უბრალოდ, სლავურ წარმოშობას მიაწერდნენ, მისი ოჯახი დედის მხრიდან სლოვენური წარმოშობისა იყო, გამომდინარე იქიდან, რომ მისი პაპა კარნიოლას საგრაფოს სოფელ მოისტრანაში დაიბადა (ამჟამად, სლოვენიაშია). ამ ხაზით, კარაიანი ენათესავებოდა სლოვენური წარმოშობის ავსტრიელ კომპოზიტორს, ჰუგო ვოლფს. არსებობს ვარაუდი, რომ კარაიანმა ცოტაოდენი სლოვენიურიც იცოდა.
ადრეული წლები
კარაიანი ზალცბურგში, ავსტრო-უნგრეთის იმპერიაში დაიბადა, თავდაპირველი სახელით ჰერიბერტ რიტერ ფონ კარაიანი. ბავშვობაში ფორტეპიანოზე დაკვრის განსაკუთრებული ნიჭით გამოირჩეოდა. 1916–1926 წლებში კონსერვატორია „მოცარტეუმში“ სწავლობდა ფრანც ლედვენკესთან, სადაც თეორიას ფრანც ცაუერი, ხოლო კომპოზიციას ბერნჰარდ პაუმგარტნერი ასწავლიდა. დირიჟორობაზე კონცენტრირება სწორედ პაუმგარტნერმა ურჩია, შეამჩნია რა მისი გამორჩეული ტალანტი ამ მიმართულებით. 1926 წელს კარაიანმა კონსერვატორია დაამთავრა და სწავლა ვენის აკადემიაში განაგრძო. აქ ფორტეპიანოს იოზეფ ჰოფმანთან (პიანისტ იოზეფ ჰოფმანის მოსახელე), ხოლო დირიჟორობას ალექსანდერ ვუნდერერთან და ფრანც შალკთან სწავლობდა.
1929 წელს ზალცბურგის საფესტივალო სახლში შტრაუსის „სალომე“ იდირიჟორა, 1929-დან 1934 წლამდე კი ულმის სახელმწიფო თეატრში კაპელმაისტერად მუშაობდა. ულმში მისი უფროსი კოლეგა ოტო შულმანი იყო. 1933 წელს შულმანი იძულებული გახდა, გერმანია დაეტოვებინა, რის შემდეგაც კარაიანი პირველი კაპელმაისტერი გახდა. 1933 წელს შედგა მისი სადირიჟორო დებიუტი ზალცბურგის ფესტივალზე ვალპურგის ღამის სცენით გუნოს „ფაუსტიდან“. 1933 წელსვე გაწევრიანდა ნაცისტურ პარტიაში, რის გამოც, მოგვიანებით, ხშირად ხდებოდა კრიტიკის ობიექტი.
1934 წელს, ზალცბურგში, პირველად უხელმძღვანელა ვენის ფილარმონიულ ორკესტრს, 1934 წლიდან 1941 წლამდე კი აახენის თეატრში სიმფონიურ და საოპერო კონცერტებს დირიჟორობდა.
ნაცისტური პარტიის წევრობა
1933 წლის 8 აპრილს, ზალცბურგში, კარაიანი ნაცისტურ პარტიაში გაწევრიანდა. იმავე წლის ივნისში ავტრიაში პარტია კანონგარეშედ გამოცხადდა. 1939 წელს, ავსტრიის ანშლუსის შემდეგ, წევრობის ავსტრიული მოწმობები ნაცისტური პარტიის გენერალურ ოფისში შეამოწმეს, რა დროსაც კარაიანისა ძალადაკარგულად გამოცხადდა, სავარაუდოდ, იმის გამო, რომ მას წევრობაზე ხელი გერმანიაშიც, კერძოდ, აახენში ჰქონდა მოწერილი. ბრიტანელი მუსიკოლოგი და კრიტიკოსი რიჩარდ ოზბორნი წერს:
"რა ფაქტები გვაქვს? პირველი, კარაიანი ჯერ კიდევ აუკრძალავი პარტიის კანდიდატად ზალცბურგში, 1933 წლის აპრილში დაასახელეს. მას არ აუღია თავისი ბარათი, არც საწევრო გადაუხდია, თუმცა, მოხვდა რეესტრში (ნომრით 1607525) და მისმა ნომერმა შემდეგში ბევრ მემორანდუმსა თუ კვლევით ნაშრომში ამოჰყო თავი. მეორე, ის არ გაწევრიანებულა პარტიაში 1933 წლის 1 მაისს, მიუხედავად ე.წ. „პირველწყაროს“ ინფორმაციისა. პირველ რიგში, მისი ნომერი 3430914 ზედმეტად მაღალია, რომ ამ თარიღს შეესაბამებოდეს. უმაღლესი ნომერი, რომელიც გაიცა გაწევრების შეჩერებამდე, ანუ 1933 წლის მაისიდან 1937 წლამდე პერიოდის დაწყებამდე, იყო 3262698. თუმცა, ამ შეჩერების პერიოდში ზოგიერთმა მოხელემ, დიპლომატმა და სხვებმა მიიღეს საწევრო ბარათები ნიშნით NG, ანუ Nachgereichte (უკუდათარიღებული). ყველა ეს ბარათი შეჩერების დაწყების დღით, 1933 წლის 1 მაისით იყო დათარიღებული. კარაიანის აახენის მოწმობასაც NG ნიშანი ჰქონდა, ხოლო მისი ნომერი 1935 წელს გაცემულებისას ემთხვევა. სწორედ ამ წელს, თავისივე მონათხრობით, კარაიანს პარტიაში გაწევრება სთხოვეს."
კარაიანის ცნობადობა 1933 წლიდან 1945 წლამდე მნიშვნელოვნად გაიზარდა, რამაც საფუძველი მისცა სპეკულაციებს, რომ ის პარტიაში წმინდა კარიერული მოსაზრებით გაწევრიანდა. ზოგიერთი კრიტიკოსი, მათ შორის, ჯიმ სვეიდა, აღნიშნავენ, რომ იმავე პერიოდის სხვა ცნობილი დირიჟორები, მაგალითად, არტურო ტოსკანინი, ოტო კლემპერერი, ერიხ კლაიბერი და ფრიც ბუში იტალიიდან და გერმანიიდან გაიქცნენ. რიჩარდ ოზბორნი კი აღნიშნავს, რომ იმ მნიშვნელოვან დირიჟორებს შორის, რომლებიც ომის პერიოდში გერმანიაში აგრძელებდნენ მუშაობას (ვილჰელმ ფურტვენგლერი, კარლ შურიხტი, კარლ ბემი, ჰანს კნაპერტსბუში, კლემენს კრაუსი, კარლ ელმენდორფი და სხვები) კარაიანი ერთ-ერთი ყველაზე ახალგაზრდა და კარიერაში ერთ-ერთი ყველაზე ნაკლებად წარმატებული იყო. პარტიის წევრობის გამო, კარაიანს ნებართვა ჰქონდა, ედირიჟორა სხვადასხვა ორკესტრისთვის და შეეძლო, თავისუფლად ემოგზაურა, მაგალითად, ნიდერლანდებში, სადაც კონცერტხებაუს ორკესტრს უდირიჟორა და მათთან ერთად 1943 წელს ჩანაწერებიც გააკეთა.
ომისშემდგომი წლები
1946 წლის 18 მარტს ავსტრიის დენაციფიკაციის კომისიამ კარაიანს ყველა ბრალდება მოუხსნა და ცოტა ხნის შემდეგ მან სადირიჟორო საქმიანობაც განაახლა. წლების შემდეგ, გერმანიის ყოფილი კანცლერი, ჰელმუტ შმიდტი კარაიანზე ამბობდა: „ცხადია, კარაიანი ნაცისტი არ ყოფილა. ის მათი მიმდევარი (Mitläufer) იყო“.
1946 წელს კარაიანმა პირველი ომისშემდგომი კონცერტი გამართა ვენაში, ვენის ფილარმონიულ ორკესტრთან ერთად, თუმცა, შემდგომი სადირიჟორო საქმიანობა საბჭოთა საოკუპაციო მთავრობის მხრიდან აეკრძალა. იმავე ზაფხულს ანონიმურად მიიღო მონაწილეობა ზალცბურგის ფესტივალში.
1947 წლის 28 ოქტომბერს, სადირიჟორო საქმიანობაზე აკრძალვის მოხსნის შემდეგ, პირველი საჯარო კონცერტი გამართა ვენაში, სადაც ვენის ფილარმონიულთან და მუსიკის მეგობართა საზოგადოებასთან (Gesellschaft der Musikfreunde) ერთად ბრამსის „გერმანული რექვიემი“ შეასრულა.
1949 წელს ვენის მუსიკის მეგობართა საზოგადოების სამხატვრო დირექტორი გახდა. გამოდიოდა მილანის ლა სკალაშიც. ამ პერიოდში მისი ყველაზე მნიშვნელოვანი საქმიანობა ლონდონში, ახლად დაარსებულ Philharmonia Orchestra-სთან ერთად ჩანაწერების გაკეთება იყო, რითიც ხელი შეუწყო მსოფლიოს ერთ-ერთ საუკეთესო ორკესტრად მის ჩამოყალიბებას. ამავე წელს პირველად მიიღო მონაწილეობა ლუცერნის ფესტივალში, რომელსაც გარდაცვალებამდე ყოველწლიურად ესწრებოდა.
1951 და 1952 წლებში იდირიჟორა ბაიროითის საფესტივალო სახლში.
დანიშვნა ბერლინში
1956 წელს კარაიანი ბერლინის ფილარმონიული ორკესტრის მუდმივ მთავარ დირიჟორად დაინიშნა. 1955 წელს, ნიუ-იორკის კარნეგი-ჰოლში კონცერტის გასამართად ჩასულ კარაიანს და ბერლინის ფილარმონიულს საპროტესტო აქციით დახვდნენ ისინი, ვინც მათ ჯერ კიდევ ნაცისტებთან ზედმეტად მჭიდროდ დაკავშირებულად თვლიდა. იმ საღამოსთან დაკავშირებული კრიტიკული გამოხმაურება ენთუზიაზმით სავსე იყო და ამან პროტესტის მიწყნარება, მეტწილად, შეძლო. 1957-დან 1964 წლამდე ვენის სახელმწიფო ოპერის სამხატვრო დირექტორი იყო. მჭიდროდ იყო დაკავშირებული ვენის ფილარმონიულ ორკესტრთან და ზალცბურგის ფესტივალთან, სადაც დააფუძნა აღდგომის ფესტივალი, რომელიც მისი გარდაცვალების შემდეგაც ბერლინის ფილარმონიული ორკესტრის მოქმედ დირიჟორთანაა დაკავშირებული.
1958 წლის 6 ოქტომბერს დაქორწინდა მესამე ცოლზე, ფრანგ მოდელ ელიეტ მურეზე. ისინი ორი გოგონას, იზაბელის და არაბელის მშობლები გახდნენ.
1983 წლის თებერვალში ბერლინის ახლადაშენებულ სახელმწიფო თეატრში კარაიანის ბრინჯაოს ბიუსტი გაიხსნა. ორი თვის შემდეგ გულის გაჩერებით გარდაიცვალა მისი პირველი მეუღლე, ელმი კარაიან-ჰოლგერლეფი. დირიჟორის ზალცბურგის ოფისის მიერ გავრცელებული განცხადების თანახმად, კარაიანი ძლიერ შოკირებული იყო, განიცდიდა და ძლიერ დამწუხრებული იყო ამ ამბით: „მას არასოდეს დავიწყებია იგი (მეუღლე) და ყოველთვის მიაჩნდა თავისი ცხოვრების ნაწილად“. მიუხედავად ამისა, კარაიანი აახენში გამართულ დაკრძალვას არ დასწრებია.
უკანასკნელი წლები
სიცოცხლის ბოლო წლებში კარაიანს გულისა და ზურგის პრობლემები აწუხებდა, რის გამოც ოპერაციაც დასჭირდა. ბერლინის ფილარმონიულის მთავარი დირიჟორის პოსტი მან 1989 წლის 24 აპრილს დატოვა. მისი ბოლო კონცერტი ბრუკნერის მე-7 სიმფონია იყო ვენის ფილარმონიულ ორკესტრთან ერთად. 1989 წლის 16 ივლისს, ანიფში, საკუთარ სახლში გულის შეტევით გარდაიცვალა. იგი 81 წლის იყო.
კარაიანი ძენ-ბუდიზმთან დაკავშირებით მამა ჰუგო ენომია-ლასალის ნაშრომებს კითხულობდა და ამ მოძღვრების მიმდევარიც გახდა. მტკიცედ სწამდა რეინკარნაციის და თავისივე სიტყვებით, სურდა მეორედ არწივად დაბადებულიყო, რათა საყვარელი ალპებისთვის გადაეფრინა. მიუხედავად ამისა, 1985 წლის 29 ივნისს, წმინდა პეტრეს ბაზილიკაში, პეტრე-პავლობის დღესასწაულის აღსანიშნავად იოანე-პავლე II-ს მიერ ჩატარებული მესის დროს მოცარტის საკორონაციო მესა იდირიჟორა და პაპისგან, ცოლთან და ქალიშვილებთან ერთად, ზიარებაც მიიღო. ცხოვრების დასასრულს, კათოლიკური ეკლესიისკენ შემობრუნდა და კათოლიკური დაკრძალვა მოითხოვა.
მუსიკალური ხასიათი
არსებობს ფართოდ მიღებული მოსაზრება, რომ კარაიანს ორკესტრისგან ლამაზი ხმოვანების მიღების გამორჩეული ნიჭი გააჩნდა. პინგვინის სახელმძღვანელო კომპაქტ-დისკებისთვის (Penguin Guide to Compact Discs) ორ ურთიერთსაწინაღმდეგო რეზიუმეს გვთავაზობს, რაც ზემოთაღნიშნულის კარგი ილუსტრაციაა:
მიუხედავად ამისა, იგივე სახელმძღვანელო უმაღლეს შეფასებას აძლევს ჰაიდნის ორი ორატორიის ჩანაწერს (შესაქმე და წელიწადის დრონი). ჰაიდნის მკვლევარი რობინს ლენდონი, რომელმაც 12 „ლონდონური“ სიმფონიის კარაიანისეული ჩანაწერისთვის შენიშვნები მოამზადა, ამბობდა, რომ მისი ჩანაწერები ერთ-ერთი საუკეთესო იყო, რომელთა შესახებაც სმენოდა.
კარაიანის მუსიკალური სტილი, EMI-ს ადრეული ჩანაწერების გამოკლებით, მეტწილად, აკადემიური იყო, ზედმეტი რისკის გარეშე, თუმცა, იგი უდიდეს მნიშვნელობას ანიჭებდა ბგერას. მისი იდეალი უკიდურესად დახვეწილი, „დემატერიალიზებული“, „გლუვი“ ხმოვანება იყო, რომელიც დაცლილი იყო ფიზიკურობისა და არამუსიკალური ბგერებისგან. ეს მიდგომა შთამბეჭდავ შედეგებს იძლეოდა ბგერაზე ორიენტირებული იმპრესიონისტული ნაწარმოებების, მაგალითად, ჟან სიბელიუსის მუსიკის ინტერპრეტირებისას. კომპოზიტორის ქალიშვილის გადმოცემით, სიბელიუსს კარაიანი თავისი თაობის უდიდეს დირიჟორად მიაჩნდა, რომელიც ყველაზე კარგად გრძნობდა მის მუსიკას. ამ რეპერტუართან მიმართებაში, ლეოპოლდ სტოკოვსკისთან ერთად, კარაიანი ერთ-ერთ უდიდეს „ბგერის ჯადოქრად“ ითვლება. მეორეს მხრივ, კლასიკურ და რომანტიკულ რეპერტუართან მიმართებაში მის იდეალიზებულ ბგერას ხშირად აკრიტიკებდნენ, როგორც ზედაპირულად „გაპრიალებულს“. წინააღმდეგობრივია, ასევე, მისი ბრუკნერი და მალერი. იგორ სტრავინსკი ღიად აცხადებდა, რომ ეეჭვებოდა, მისი „კურთხეული გაზაფხულის შესრულება ბატონი კარაიანის მანერით საერთოდ ყოფილიყო შესაძლებელი“.
მემკვიდრეობა
მის სიცოცხლეში, კარაიანის კონცერტები დიდ კულტურულ მოვლენებად მიიჩნეოდა ხოლმე. 1982 წლის ამერიკული ტურნეს დროს კარნეგი-ჰოლში გამართულ კონცერტებს ისეთი მნიშვნელოვანი მუსიკალური ვარსკვლავები ესწრებოდნენ, როგორიცაა ზუბინ მეტა, სეიჯი ოზავა და ფრენკ სინატრა. თავად კარაიანი დაინტერესებული იყო არა საკუთარი, არამედ მუსიკის პოპულარიზაციით. „როცა პოდიუმზე ვდგავარ, პუბლიკა მავიწყდება“, ამბობდა იგი. „მე არ მაინტერესებს საჯაროობა. მხოლოდ იმას ვიმედოვნებ, რომ ჩემი მსოფლიოში ცნობადობა და ინტერესი, რაც ხალხში ჩემს მიმართ არსებობს, შემდგომ მუსიკის მიმართ ინტერესში გადაიზრდება.“
მიუხედავად დიდი სადირიჟორო ოსტატობისა, კარაიანი კამერის უკან უფრო ხშირად ჩანდა, ვიდრე სასწავლო სივრცეში, რადგან მასტერკლასების ჩატარებას, არჩევდა, რეპეტიციების ვიდეოჩანაწერები გაეკეთებინა. ხანგრძლივი მეგობრობა აკავშირებდა იაპონელ დირიჟორ სეიჯი ოზავასთან, რომლის წარმატებაც მას კარაიანის ყველაზე ცნობილ მოსწავლედ აქცევს. მეტიც, გადმოცემის თანახმად, ოზავა კარაიანის მემკვიდრეობის რეალურ კანდიდატადაც განიხილებოდა ბერლინის ფილარმონიულში, (კარაიანის შეფასებით, მას „საუკეთესო ხასიათი“ გააჩნდა აღნიშნული პოსტისთვის).
thumb|upright|5 ევროს ღირებულების ავსტრიული მონეტა (2008)
კარაიანს ეკუთვნის ბეთჰოვენის მე-9 სიმფონიის მეოთხე მოქმედების („ოდა სიხარულისადმი“) არანჟირება, რომელიც 1972 წლიდან ევროპის ჰიმნად არის გამოყენებული. მანვე იდირიჟორა ჰიმნის პირველი ჩანაწერი.
ზალცბურგში ყოფილი Sigmundsplatz ამჟამად კარაიანის სახელს ატარებს (Herbert-von-Karajan-Platz). 1996 წლის 19 სექტემბერს მისივე სახელი ეწოდა ტერიტორიას ვენის სახელმწიფო ოპერის მიმდებარედ, ოპერის წრესა და ფილარმონიკერშტრასეს შორის.
ზლცბურგის აეროპორტის ერთ-ერთ ტერმინალს, ფრენის მოყვარული დირიჟორის საპატივცემულოდ, Herbert-von-Karajan-General-Aviation-Terminal ეწოდება.
1991 წლის 13 ივნისს ავსტრიამ 500 შილინგის ღირებულების 350 000 ერთეული საიუბილეო ვერცხლის მონეტა გამოუშვა. მონეტის წინა მხარეს ჰერბერტ ფონ კარაიანი და მისი ხელმოწერაა გამოსახული, უკანა მხარეს კი ზალცბურგის საფესტივალო სახლი.
2007 წლის 26 სექტემბერს ერთ-ერთ ასტეროიდს (6973) კარაიანის სახელი ეწოდა.
1999 წლის 16 ივლისს, კარაიანის გარდაცვალებიდან ზუსტად ათი წლის თავზე, მისმა მემკვიდრემ ბერლინის ფილარმონიულ ორკესტრში, კლაუდიო აბადომ თავისი წინამორბედის საპატივცემულოდ ზალცბურგის საკათედრო ტაძარში მოცარტის რექვიემი შეასრულა.
ჯილდოები
1977 წელს გადაეცა ერნსტ ფონ სიმენსის პრემია მუსიკაში. 1978 წლის 21 ივნისს ოქსფორდის უნივერსიტეტისგან მუსიკის დოქტორის საპატიო ხარისხი მიენიჭა. საფრანგეთის აკადემიისგან Médaille de Vermeil გადაეცა, ხოლო ლონდონის სამეფო ფილარმონიულმა საზოგადოებამ ოქროს მედლით დააჯილდოვა. მიღებული აქვს ოლიმპიური ჯილდო ონასისის ფონდისგან, აგრეთვე, UNESCO-ს საერთაშორისო მუსიკალური ჯილდო.
მიღებული ქვს ორი გრამოფონის ჯილდო: მალერის მე-9 სიმფონიის და პარსიფალის 1981 წლის ჩანაწერისთვის. გერმანულმა ედუარდ რაინის ფონდმა 1984 წელს ედუარდ რაინის ღირსების ბეჭედი გადასცა. 2012 წელს ჟურნალ გრამოფონის დიდების დარბაზში შეიყვანეს. UNESCO-სგან მიღებული აქვს პიკასოს მედალიც.
2003-დან 2015 წლამდე ბადენ-ბადენის საფესტივალო სახლი ბრწყინვალე მუსიკალური მიღწევებისთვის ყოველწლიურ ჰერბერტ ფონ კარაიანის მუსიკალურ პრემიას გასცემდა. 2003 წელს პირველი ჯილდო ანა-სოფი მუტერმა მიიღო, რომლის დებიუტიც 1977 წელს, კარაიანთან ერთად შედგა. 2015 წლიდან აღნიშნული ჯილდო ჰერბერტ ფონ კარაიანის პრემიამ ჩაანაცვლა, რომელსაც ზალცბურგის აღდგომის ფესტივალი გასცემს.
კარაიანი ზალცბურგის (1968), ბერლინის (1973) და ვენის (1978) საპატიო მოქალაქე იყო. მის მემკვიდრეობას 2005 წლიდან ელიეტ და ჰერბერტ ფონ კარაიანების ინსტიტუტი განაგებს.
გრემის ჯილდოები
კარაიანი 30 წლის განმავლობაში გრემის ჯილდოზე 40-ჯერ იყო წარდგენილი, რაც მას ისტორიაში ერთ-ერთ ყველაზე წარმატებულ დირიჟორად აქცევს. ჯილდო სამჯერ აქვს მიღებული: 1964 წელს საუკეთესო საოპერო ჩანაწერის ნომინაციაში ბიზეს კარმენისთვის; 1969 წელს, იმავე ნომინაციაში ვაგნერის ზიგფრიდისთვის, ხოლო 1978 წელს ბეთჰოვენის სიმფონიების ციკლით საუკეთესო კლასიკური საორკესტრო პერფორმანსის ნომინაციაში გაიმარჯვა. კარაიანის მიერ ჩაწერილი ბეთჰოვენის ციკლები დღემდე რჩება ყველაზე პოპულარულ და წარმატებულ ჩანაწერებს შორის მსოფლიოს მასშტაბით. ისინი XX საუკუნის საუკეთესო კრიტიკული შეფასების მქონე ჩანაწერებს შორისაც არის.
დისკოგრაფია
კარაიანის მემკვიდრეობა განუყოფლადაა დაკავშირებული მის გამბედავ მიდგომასთან ხმის ჩამწერი ტექნოლოგიების მიმართ. კარიერის განმავლობაში მან 800-ზე მეტი ჩანაწერი შექმნა (130-მდე კომპოზიტორის 700-ზე მეტი ნაწარმოები), რაც მისი თანამედროვე სხვა დირიჟორების დანატოვარს გაცილებით აჭარბებს. Deutsche Grammophon-ის, დასავლეთგერმანული ხმის ჩამწერი კომპანიის თანახმად, კარაიანის ჩანაწერები, სავარაუდოდ, 300 მილიონამდე გაიყიდა. აღნიშნული კომპანია კარაიანთან 1960 წლიდან ექსკლუზიურად თანამშრომლობდა. 2008 წლისთვის, მისი გაყიდვების დაახლოებით მესამედს კარაიანის ჩანაწერები წარმოადგენდა. გაზეთ Der Spiegel-ის ცნობით, კარაიანის შემოსავალი, რომელსაც ის ჩანაწერების გაყიდვით და სადირიჟორო ჰონორარებით იღებდა, ყოველწლიურად 6 მილიონ აშშ დოლარს აჭარბებდა.
ყოველთვის განსაკუთრებულად ასოცირდებოდა ბეთჰოვენის შემოქმედებასთან, რომლის სრული სიმფონიური ციკლიც ოთხჯერ ჩაწერა: პირველად, 1951-1955 წლებში ლონდონის Philharmonia Orchestra-სთან Angel-ის ლეიბლით, შემდეგ კი სამჯერ ბერლინის ფილარმონიულ ორკესტრთან Deutsche Grammophon-ის ლეიბლით (1961-62, 1975-76, და 1982-1984 წლებში).
XX საუკუნის პერიოდიდან კარაიანი უპირატესობას საუკუნის პირველი ნახევრის შემოქმედებას ანიჭებდა, მათ შორის მალერის, შონბერგის, ბერგის, ვებერნის, ბარტოკის, სიბელიუსის, შტრაუსის, პუჩინის, ონეგერის, პროკოფიევის, დებიუსის, რაველის, ჰინდემიტის, ნილსენის და სტრავინსკის მუსიკას. 1950 წლის შემდეგ შექმნილი ნაწარმოებებიდან აღსანიშნავია შოსტაკოვიჩის მე-10 სიმფონია (1953), რომელიც მან მრავალჯერ შეასრულა და ორჯერ ჩაწერა. ის და შოსტაკოვიჩი 1969 წლის მაისში, მოსკოვში შეხვდნენ, სადაც ბერლინის ფილარმონიულის ტურნეს დასკვნითი ნაწილი გაიმართა. გერმანულ ტელეარხ ZDF-თან ინტერვიუში, 1983 წელს, კარაიანმა განაცხადა, რომ დირიჟორის ნაცვლად კომპოზიტორი რომ ყოფილიყო, მისი მუსიკა შოსტაკოვიჩის მუსიკის მსგავსი იქნებოდა. მიუხედავად ამ გრძნობებისა, შოსტაკოვიჩის შემოქმედებიდან მე-10 სიმფონიის გარდა არაფერი შეუსრულებია. ჰანს ვერნერ ჰენცეს შემოქმედებიდან მხოლოდ სონატა სიმებიანებისთვის (1958) და ანტიფონები (1960) შეასრულა ბერლინის ფილარმონიულთან ერთად. 1960 წელს იდირიჟორა ილდებრანდო პიცეტის ოპერა მკვლელი ტაძარში (Assassinio nella cattedrale), რომელიც ორი წლით ადრე იყო დაწერილი. 1973 წელს, კელნის რადიოს სიმფონიურ ორკესტრთან ერთად წარადგინა პრემიერა კარლ ორფის ნაწარმოებისა De temporum fine comoedia და იგი Deutsche Grammophon-ისთვის ჩაწერა კიდეც.
საუნდტრეკი ფილმისა 2001: კოსმოსური ოდისეა კარაიანის ორ ჩანაწერს შეიცავს. იოჰან შტრაუსის ცისფერი დუნაი, რომელიც ფილმის დასაწყისში, კოსმოსური სივრცის სცენებში ჟღერს, კარაიანისა და ბერლინის ფილარმონიულის ჩანაწერია, ხოლო რიხარდ შტრაუსის Also sprach Zarathustra-ს ფილმში გამოყენებული ვერსია მისი და ვენის ფილარმონიული ორკესტრისა.
პირადი ცხოვრება
ჰერბერტ ფონ კარაიანი სამჯერ იყო დაქორწინებული. მისი პირველი მეუღლე ფრაიბურგის თეატრის სოპრანო ელმი ჰელგერლეფი იყო (1938 წლის 26 ივლისი), მეორე – ანა მარია („ანიტა“) გიუტერმანი, ძაფების ფირმა Güttermann-ის მემკვიდრე (1942 წლის 22 ოქტომბერი), ხოლო მესამე – 1939 წელს დაბადებული ელიეტ მურე (1958). მესამე ქორწინებიდან ორი ქალიშვილი – იზაბელი (1960) და არაბელი (1964) შეეძინა. ორივე გოგონას სპონსორობას კარაიანთან დაკავშირებული ორკესტრები – იზაბელს ვენის ფილარმონიული, ხოლო არაბელს – ბერლინის ფილარმონიული უწევდნენ.
კარაიანის ტექნიკური ინტერესები ხმის ჩამწერი ტექნოლოგიებით არ შემოიფარგლებოდა. ის სწრაფი ავტომანქანების, განსაკუთრებით „პორშეს“ დიდი მოყვარული იყო. მიეკუთვნებოდა ცნობილ ადამიანთა ვიწრო წრეს, რომელთაც Porsche 959 ერგოთ (აღნიშნული მოდელის 300-ზე ნაკლები ეგზემპლარი გამოვიდა). კარაიანმა „პორშეს“ სპეციალური მოდელის მირება ორჯერაც კი მოახერხა. „პირველთან არავითარი პრობლემა არ მქონია, თუმცა ის დაიწვა.“ – განაცხადა დირიჟორმა. 1975 წელს მისი დაკვეთით და დაწვრილებითი მითითებებით, Porsche 930-ის ბაზაზე სტანდარტულზე უფრო მსუბუქი და სწრაფი ავტომობილი დაამზადეს. პროცესს კომპანიის მთავარი აღამასრულებელი დირექტორი, ერნსტ ფურმანი პირადად ზედამხედველობდა. შედეგად მიღებული Porsche 911-ის უნიკალური მოდელი დღემდე კარაიანის სახელს ატარებს.
ფლობდა მოყვარული მფრინავის ლიცენზიას და თავისი Cessna-თი ხშირად დაფრინავდა. შესაბამისი რეიტინგის მიღების შემდეგ დაფრინავდა Dassault Falcon 10-თაც (იგივე Mystère 10). დიდი ზომის იახტებით ნაოსნობაც მისი ერთ-ერთი ჰობი იყო. მსგავსი ტიპის აქტივობებს ხშირად მედიაც ესწრებოდა (წინასწარი განზრახვით).
კარაიანი 1989 წლის 16 ივლისს, ანიფში, მიოკარდიული ინფარქტით გარდაიცვალა. ცოტა ხნით ადრე იგი Sony-ს ხელმძღვანელს, ნორიო ოგას ესაუბრა, იმ დილით კი ბალ-მასკარადის რეპეტიცია იდირიჟორა. მეორე დღეს, მისივე ანდერძის თანახმად, ოფიციალური ცერემონიის გარეშე დაკრძალეს ანიფის სასაფლაოზე. მისი ქონება ნახევარ მილიარდ გერმანულ მარკაზე (დაახლოებით 256 მილიონ ევროზე) მეტად შეფასდა.
სქოლიო
კატეგორია:ავსტრიელი მუსიკოსები კატეგორია:ავსტრიელი დირიჟორები კატეგორია:დაბადებული 1908 კატეგორია:გარდაცვლილი 1989
ფილიპ სეიმურ ჰოფმანი
ფილიპ სეიმურ ჰოფმანი (Philip Seymour Hoffman; დ. 23 ივლისი, 1967, ფეირპორტი — გ. 2 თებერვალი, 2014, ნიუ-იორკი) — კინოსა და თეატრის ამერიკელი მსახიობი, რეჟისორი. 2006 წელს ოსკარის პრემიის ლაურეატი გახდა მთავარი როლისთვის ფილმში „კაპოტე“. მიიჩნევა მისი თაობის ერთ-ერთ საუკეთესო ამერიკელ მსახიობად.
ბიოგრაფია
ჰოფმანი 1984 წელს ნიუ-იორკის შტატის ხელოვნების საზაფხულო სკოლის თეატრალურ კურსებს დაესწრო. ხოლო დრამატურგიაში ბაკალავრის ხარისხი ნიუ-იორკის უნივერსიტეტში მიიღო 1989 წელს.
2014 წლის 2 თებერვალს მსახიობი ნიუ-იორკში, საკუთარ სახლში გარდაცვლილი იპოვეს. პოლიციის თანახმად, ჰოფმანი ნარკოტიკების გადაჭარბებული დოზის მიღების გამო გარდაიცვალა.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები კატეგორია:დაბადებული 23 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1967 კატეგორია:გარდაცვლილი   2  თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 2014 კატეგორია:გერმანელი ამერიკელები
ბრენდი ნორვუდი
ბრენდი რეიანა ნორვუდი (Brandy Rayana Norwood; დაიბადა 1979 წლის 11 თებერვალს, მაკკომბი, მისისიპი, აშშ) - უკეთ ცნობილი მისი მონონიმით ბრენდი. ის არის ამერიკელი მომღერალი, კომპოზიტორი, ჩანაწერის პროდიუსერი, მსახიობი და ბიზნესმენი. მისისიპიში, მაკკომბში, მუსიკალურ ოჯახში დაბადებული, ნორვუდი გაიზარდა კარსონში, კალიფორნია.
ადრეული ცხოვრება
ნორვუდი 1979 წლის 11 თებერვალს დაიბადა მისისიპის მაკკომბში, სახარების მომღერლისა და გუნდის ხელმძღვანელის ვილი ნორვუდის ქალიშვილთან და მის მეუღლესთან, სონჯა ნორვუდთან (ნეიტ ბეიტსი), H&R ბლოკის რაიონის მენეჯერი. ბრენდი არის არტისტი რეი ჯ-ს უფროსი და, ასევე რეპერი სნუპ დოგისა და WWE მოჭიდავე საშა ბენქსის ბიძაშვილი. ქრისტიანების სახლში აღზრდილმა ნორვუდმა სიმღერა დაიწყო მამამისის მოღვაწეობით, როგორც ადგილობრივი საეკლესიო გუნდის ნაწილი, პირველი სახარების სოლოს შესრულება ორი წლის ასაკში. 1983 წელს მისი მშობლები საცხოვრებლად კარსონში, კალიფორნიაში გადასახლდნენ და ნორვუდმა მიიღო განათლება ჰოლივუდის უმაღლესი საშემსრულებლო ხელოვნების ცენტრში. მუსიკისა და მუსიკისადმი ინტერესი მას შემდეგ გაიზარდა, რაც შვიდი წლის ასაკში მომღერალი უიტნი ჰიუსტონის გულშემატკივარი გახდა, ნორვუდმა თერთმეტი წლის ასაკში დაიწყო ტალანტების შოუებში მონაწილეობა და, როგორც ახალგაზრდული სიმღერის ჯგუფი, შეასრულა რამდენიმე საჯარო თავშეყრის ადგილას. 1990 წელს მან კონტრაქტი დადო Teaspoon Productions– თან, რომელსაც ხელმძღვანელობდნენ კრის სტოუკსი და ერლ ჰარისი, რომლებმაც მისცეს სამუშაო ადგილი R&B ჯგუფის Immature ბექ – ვოკალისტად და მოაწყვეს დემო ფირის წარმოება.
კარიერა
1993 წელს, East West Records- თან მიმდინარე მოლაპარაკებების ფონზე, ნორვუდის მშობლებმა კომპანიის A&R დირექტორის დარილ უილიამსის აუდიტის ჩატარების შემდეგ აფორმეს ჩამწერი ხელშეკრულება Atlantic Recording Corporation- თან. 1993 წელს Atlantic Records- თან ხელმოწერის შემდეგ, მან მომდევნო წელს გამოსცა თავისი სათაურიანი სადებიუტო ალბომი, რომლის გაყიდვაც ექვსი მილიონი ეგზემპლარი გახდა მსოფლიოში. 1996 წელს ნორვუდმა დაიწყო მონაწილეობა UPN- ის სიტკომ Moesha- ში, რომელიც შექმნა და დაწერა რალფ ფარქუარმა, როგორც სათაურის პერსონაჟი, რომელიც გაგრძელდა ექვსი სეზონი და მრავალი სხვა როლი შეასრულა. მან მუსიკალური კარიერა განაახლა 1998 წელს წარმატებული დუეტით R&B თანამედროვე მონიკასთან, "The Boy Is Mine", რომელიც გახდა ყველა დროის ერთ-ერთი ყველაზე გაყიდვადი ქალი დუეტი. მის მეორე ალბომში, არასდროს თქვა არასდროს, შედგა ორი პირველ ადგილოსანი სინგლი და ნორვუდს მოუტანა გრემის პირველი ჯილდო. 2000-იანი წლების განმავლობაში ნორვუდს მაღალი პოზიცია ეკავა პოპ ინდუსტრიაში. 2002 წელს მან ითამაშა რეალისტურ სერიალში Brandy: Special Delivery. მისი მესამე და მეოთხე ალბომები, Full Moon (2002) და Afrodisiac (2004), გამოვიდა კრიტიკული წარმატებით. იგი იყო America's Got Talent- ის პირველ სეზონში ჟიური, სანამ 2006 წელს ფართოდ გახმაურებულ ავტოავარიაში მოხვდებოდა. შემთხვევის შედეგად დაწყებული რამდენიმე სარჩელის შემდეგ, ნორვუდის მეხუთე ალბომი Human (2008) გამოვიდა კომერციული წარუმატებლობის გამო. 2010-იან წლებში ნორვუდმა კრიტიკული და კომერციული აღორძინება განიცადა. 2010 წელს იგი დაბრუნდა ტელევიზიაში, როგორც Dancer with the Stars- ის მეთერთმეტე სეზონის კონკურსანტი და ითამაშა რეალისტურ სერიალში Brandy & Ray J: A Family Business. 2012 წელს გახდა სერიალი რეგულარულად BET სერიალ The Game- ში და გამოაქვეყნა მეექვსე ალბომი Two Eleven კრიტიკის სადიდებლად. 2015 წლის აპრილში ნორვუდის დებიუტი შედგა ბროდვეის მიუზიკლ ჩიკაგოში. მან ითამაშა და შექმნა სიტკომი, სახელწოდებით Zoe Ever After BET– ზე, რომლის პრემიერა შედგა 2016 წლის იანვარში. 2020 წლის ივლისში, ნორვუდმა გამოუშვა მეშვიდე სტუდიური ალბომი, B7, რომელიც გამოვიდა კრიტიკოსთა აღიარებით. 2020 წლის აგვისტოს მონაცემებით, მან 40 მილიონზე მეტი ჩანაწერი გაყიდა მსოფლიოში, დაახლოებით 8,62 მილიონი ალბომი გაიყიდა მხოლოდ შეერთებულ შტატებში. მისმა ნამუშევარმა უამრავი ჯილდო და მოწონება დაიმსახურა, მათ შორის გრემის პრემია, ამერიკული მუსიკალური პრემია და შვიდი Billboard Music Awards. იგი ცნობილი გახდა თავისი გამორჩეული ჟღერადობით, რომელიც ხასიათდება თავისებური ჟღერადობით, ხმის ჩახლეჩითა და რთული რიფებით, რამაც მას მეტსახელად "ვოკალური ბიბლია" მიანიჭა ინდუსტრიის თანატოლებისა და კრიტიკოსებისგან.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 11 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1979 კატეგორია:ამერიკელი მომღერლები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მომღერლები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მომღერლები კატეგორია:ფემინისტი მუსიკოსები კატეგორია:პოპ-მუსიკა
11 სექტემბერი
11 სექტემბერი — გრიგორიანული კალენდრის 254-ე დღე (ნაკიან წლებში – 255-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 111 დღე.
იხილეთ აგრეთვე
0911
სანსელიესი
სანსელიესი (Sancelles) — მუნიციპალიტელიტეტი ესპანეთში, შედის ბალეარის კუნძულების ავტონომიური გაერთიანების პლა-დე-მალიორკის კომარკაში. მდებარეობს კუნძულ მალიორკაზე. ფართობი — 52.86 კმ². მოსახლეობა — 3 542 კაცი (2021 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ბალეარის კუნძულების მუნიციპალიტეტები
Lasioglossum briseis
Lasioglossum briseis — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 2005 წელს.
სქოლიო
briseis
გენოციდი
მინი|[[ბუხენვალდის საკონცეტრაციო ბანაკი]] გენოციდი (γένος — ჯიში, თემი და caedo — ვკლავ) — რასობრივი, ეროვნული თუ რელიგიური მოტივებით მოსახლეობის ცალკეული ჯგუფების ფიზიკური მოსპობა ან ცხოვრების ისეთ პირობებში ჩაყენება, რაც მათ განადგურებას გამოიწვევს. გენოციდი კაცობრიობის წინააღმდეგ მიმართული ერთ-ერთი უმძიმესი დანაშაულია. იგი ორგანულად უკავშირდება რეაქციულ „თეორიებს“, რომლებიც ქადაგებენ რასობრივ და ეროვნულ სიძულვილს, ე. წ. „უმაღლესი“ რასის გაბატონებას „დაბალ“ რასაზე და სხვა. 1948 წლიდან ითვლება საერთაშორისო დანაშაულად. მსოფლიო კაცობრიობის ისტორიაში არის გენოციდის ბევრი შემთხვევა დაწყებული უძველესი დროიდან ჩვენს დრომდე. ყველაზე მეტად ეს დამახასიათებელია გამანადგურებელი ომებისა და თავდასხმებისათვის, დამპყრობლებისათვის, შინაგანი ეთნიკური და რელიგიური დაპირისპირებისათვის, ქვეყნის გაყოფის პერიოდში, გაყოფილი მსოფლიოს გადასხვაფერების პროცესისათვის უმკაცრეს ბრძოლებში, რომელიც ორ მსოფლიო ომამდე მივიდა.
თავად ტერმინი „გენოციდი“ ხმარებაში XX საუკუნის 30-იანი წლების დასაწყისში შემოვიდა. იგი, პოლონელი იურისტის რაფაელ ლემკინის მიერ იქნა შემოღებული (სომხური და ებრაული წყაროს საფუძველზე) და საერთაშორისო სამართლიანობის სტატუსი მხოლოდ მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ, გაეროს გენერალურმა ასამბლეამ 1948 წლის 9 დეკემბერს მიიღო, როგორც ყველაზე მძიმე დანაშაული ადამიანის მიმართ. გენოციდი აღიარებულია საერთაშორისო დანაშაულად. კონკრეტულად, რუსეთში არის სამართლებრივი პასუხისმგებლობა გენოციდისთვის, როგორც დანაშაულისა მსოფლიოს და კაცობრიობის უსაფრთხოების წინაშე (357-ე მუხლი) რამდენიმე მოსაზრების თანახმად, გენოციდი არ მიეწერება სახელმწიფოს, არამედ ხელისუფლებას.
XX საუკუნის ყველაზე ცნობილი გენოციდის ფაქტები:
ტერმინის წარმოშობის ისტორია
საერთაშორისო სამხედრო სასამართლოს მიერ გერმანიის უმაღლესი პოლიტიკური და სამხედრო პირების გასამართლების საკითხს, ანუ ნიურნბერგის პროცესს უკავშირდება   შემდეგი ტერმინების დამკვიდრება; „კაცობრიობის წინააღმდეგ (მიმართული) დანაშაული“ და გენოციდი. ნიურნბერგის ქარტიაში ტერმინ „კაცობრიობის წინააღმდეგ ჩადენილი დანაშაულის“ შეტანა, ჰერშ ლაუტერპახის დამსახურებაა, რომელიც შემდეგ საერთაშორისო სამართლის პროფესორი გახლდათ კემბრიჯის უნივერსიტეტში. ხოლო, მის შემდეგ, სულ რამდენიმე წელიწადში გამოჩნდა მეორეც – რაფაელ ლემკინი, რომელმაც 1943 წელს შეიმუშავა სიტყვა გენოციდი და მასში ჯგუფების განადგურების საზრისი ჩადო.
ლემკინი „გენოციდის“ იდეის განმარტებისას აღნიშნავდა, რომ ეს ტერმინი მოიცავს „ეროვნული ან ეთნიკური ჯგუფის განადგურებას და გულისხმობს შეთანხმებული გეგმის არსებობას, მიმართულს ინდივიდუალურად ამორჩეული პირების სრული განადგურებისაკენ, მხოლოდ იმიტომ, რომ ისინი არიან ამ ჯგუფების წევრები. მისდა საპირისპიროდ, ლაუტერპახს სახიფათოდ მიაჩნდა ეს კონცეფცია - მისთვის მნიშვნელოვანი იყო იმის ხაზგასმა, რომ ადამიანები ინდივიდები არიან და სამართლებრივად დაცულნი უნდა იქნენ როგორც ინდივიდები – არა იმიტომ, რომ რომელიმე ჯგუფის წევრები არიან. ლაუტერპახის გაგებით, საფრთხე მდგომარეობდა იმაში, რომ ლემკინის იდეა, რომელიც ჯგუფების დაცვას ემსახურება, შექმნიდა სწორედ იმის პირობებს, რომელთაგანაც ლემკინს ყველას დაცვა სურდა – კერძოდ, ერთ ჯგუფს დაუპირისპირებდა მეორე ჯგუფს. ის კონკრეტულად ჩამოაყალიბებდა იდეას, რომ ჯგუფებს აქვთ სამართლებრივი იდენტობა და საჭიროა მათი, როგორც ჯგუფების, დაცვა. ამდენად, ამ ორ იურისტს შორის ღრმა კონცეპტუალური დაპირისპირება არსებობდა.
ხშირად ხდება გენოციდისა და კაცობრიობის წინააღმდეგ მიმართული დანაშაულების ცნებათა აღრევა. კაცობრიობის წინააღმდეგ დანაშაულებსა და გენოციდს შორის ძირითადი განსხვავება შემდეგში მდგომარეობს: კაცობრიობის წინააღმდეგ დანაშაულების ცნება ეხება ადამიანების დიდი რაოდენობის მოკვლას. ძალიან ბევრი ინდივიდის სისტემატური, მასობრივი დახოცვა მიჩნეულია კაცობრიობის წინააღმდეგ დანაშაულად. გენოციდი მისგან განსხვავდება: გენოციდის ფოკუსშია არა ინდივიდების დახოცვა, არამედ ჯგუფების განადგურება - სხვაგვარად რომ ვთქვათ, განადგურება დიდი რაოდენობით ინდივიდებისა, რომლებიც ერთი გარკვეული ჯგუფის წევრები არიან. მიუხედავად იმისა, რომ თავად ტერმინი ახლადდამკვიდრებულია, გენოციდის პრაქტიკას კაცობრიობის მთელი ისტორიის განმავლობაში ჰქონდა ადგილი (თუმცა, მეცნიერთა უმეტესობა  იშვიათი  შემთხვევების გარდა ტერმინის გამოყენებას არ ემხრობა). ჯერ კიდევ ძვ. წ. V-IV საუკუნეში, თუკიდიდეს თანახმად, მაგალითად, პელოპონესის ომის დროს, ათენელებმა, მილოსის ხალხი მასობრივი სიკვდილით დასაჯეს არ დანებების გამო. ზოგადად, ანტიკურ ეპოქაში ომში გამარჯვებულებისთვის ჩვეული ქცევა იყო დაპყრობილი მოსახლეობის სრულიად ამოხოცვა. XIII საუკუნეში ალბიგოური ჯვაროსნული ლაშქრობა — ინოკენტი III-ის ინიციატივით წამოწყებული ოცწლიანი სამხედრო კამპანია, რომელიც მიზნად ისახავდა ლანგედოკში, საფრანგეთის სამხრეთში აღმოცენებული რელიგიური მიმდინარეობის, კათარების ერესის ლიკვიდაციას, ხშირად მოხსენიებულია როგორც გენოციდის ადრეული ფაქტი. თუმცა, შუა საუკუნეების ეპოქის მკვლევარები ტერმინ გენოციდის ხმარებას ეწინააღმდეგებიან.
ნიურნბერგის პროცესი და საერთაშორისო სასამართლო
მეორე მსოფლიო ომში გამარჯვებულებმა სსრკ-მა, აშშ-მა, დიდმა ბრიტანეთმა და საფრანგეთმა დააარსეს საერთაშორისო სამხედრო ტრიბუნალი, რომელსაც უნდა გაესამართლებინა დამარცხებული სახელმწიფოს გერმანიის უმაღლესი პოლიტიკური და სამხედრო პირები. ტრიბუნალმა ბინა დაიდო გერმანიის ქ. ნიურნბერგში. ნიურნბერგის პროცესი დაიწყო 1945 წლის 20 ნოემბერს და დასრულდა 1946 წლის 1 ოქტომბერს. გენოციდი, ერთ-ერთი მთავარი ბრალდება იყო გერმანელი ნაცისტების მიმართ.
ნიურბერგის პროცესზე დასაჯეს მესამე რაიხის პოლიტიკური, სამხედრო, ფინანსური, იდეოლოგიური და პროპაგანდისტული სტრუქტურის ხელმძღვანელები. სასამართლოზე ასევე განიხილებოდა დასჯილიყვნენ ნაციონალ-სოციალისტური პარტია, SS, SD, გესტაპო და გენშტაბი.
საყურადღებოა გაერთიანებული ერების პირველი ინიციატივები 1946 წლიდან, რომ შეიქმნას საერთაშორისო სამართლის კომისია (სსკ), საერთაშორისო სამართლის შემუშავების და კოდიფიცრებისთვის, ასევე, საერთაშორისო კრიმინალური სასამართლოს სტატუსის მომზადებისთვის. 1948 წლის 9 დეკემბერს გაერო-ს მიერ მიღებულ იქნა საერთაშორისო კონვენცია გენოციდის დანაშაულის თავიდან აცილებისა და დასჯის შესახებ. კონვენციით განიმარტა დანაშაულის შემადგენლობა.
საერთაშორისო სამხედრო ტრიბუნალის კრიტიკა
სამეცნიერო ლიტერატურაში აქტუალურია საკითხი ნიურნბერგის პროცესის სამართლიანობის თაობაზე. მკვლევართა ნაწილი ტრიბუნალს მიკერძოებულად მიიჩნევს და დასამოწმებლად ხშირად ხდება ჰერმან ვილჰელმ გერინგის სიტყვების ციტირება:
დღემდე განსჯის საგანია რის გამო შეიკრიბა ტრიბუნალი, იყო ეს მართლაც სასამართლო პროცესი თუ უბრალოდ ტერიტორიების ახლებული გადანაწილება ევროპაში. მოკავშირეებმა, ნაცისტური გერმანიის პოლიტიკური ელიტა გაასამართლეს არა გერმანული კანონმდებლობით, არამედ ახალშემოღებული საერთაშორისო სამართლებრივი ნორმებით და მათ მიანიჭეს საერთაშორისო დამნაშავეების სტატუსი. გერმანული კანონმდებლობით ვერ მოხდებოდა მათი გასამართლება იმ მიზეზით, რომ გერმანული კანონმდებლობა მათ ამ შინაარსის ბრალის წაყენების შესაძლებლობას ვერ მისცემდა. ბევრი მკვლევარისა და ისტორიკოსის აზრით, ნიურბერგის პროცესი არ გულისხმობდა სამართლიანობის აღდგენის ცდას და იგი შეფასებულია როგორც გამარჯვებულთა მიერ დამარცხებულთა დასჯა.
გენოციდის დანაშაულის თავიდან აცილებისა და დასჯის შესახებ კონვენცის მოკლე მიმოხილვა და მნიშვნელოვანი ფაქტები
კონვენციის ხელმომწერი სახელმწიფოები ვალდებულებას იღებენ არ დაუშვან ამ დანაშაულის განხორციელება, ან მისი განხორციელების შემთხვევაში უზრუნველყონ პასუხისმგებელ პირთა დასჯა. კონვენციის მე-3 მუხლში მოცემულია დასჯადი ქმებების ნუსხა: გენოციდი, შეთქმულება გენოციდის ჩადენის მიზნით, პირდაპირი და საჯარო წაქეზება გენოციდის ჩადენისთვის, გენოციდის ჩადენის მცდელობა, თანამონაწილეობა გენოციდში.
კონგოს თავისუფალი სახელმწიფო
კონგოს თავისუფალ სახელმწიფოს მართავდა ბელგიის მეფე ლეოპოლდ II, 1885-1908 წწ, რომელიც სასტიკ კოლონიალურ პოლიტიკას ატარებდა - იძულებითი შრომის მეშვეობით ის დაეპატრონა კონგოს მიწის მთელ სიმდიდრეს; კონგოს მაცხოვრებლებს როგორც მონებს ისე ექცეოდნენ – სამუშაოს შეუსრულებლობის შემთხვევაში კი მათ ხელის მტევნებს აჭრიდნენ. სიკვდილის ძირითადი გამომწვევი მიზეზი იყო მკვლელობა, შეურაცხმყოფელი და სასტიკი სასჯელი, ექსპლუატაცია. ამასთან, რეგიონისთვის მანამდე უცნობმა ახალმა დაავადებებმა უამრავი ადამიანის სიცოცხლე შეიწირა. სავარაუდო მოკლულთა რაოდენობამ 10 000 000-ს მიაღწია. ევროპა აღშფოთებული იყო კონგოში ლეოპოლდის მიერ ჩადენილი სისასტიკით, რის გამოც 1908 წელს ბელგიის მთავრობამ აიძულა ის კოლონიის კონტროლი სამოქალაქო ადმინისტრაციისთვის გადაეცა.
ჰოლოდომორი
ჰოლოდომორი - უკრაინელთა განადგურება მასობრივი შიმშილობის გამოწვევით საბჭოთა ხელისუფლების მიერ, რომლის სათავეში იოსებ სტალინი იყო. 1932-1933 წლებში. გარდაცვლილთა სავარაოდო რაოდენობა 7, 500, 000 ადამიანია. 1933 წელს მოსავლის სრული კონფისკაციის ხარჯზე  გლეხებს საკუთარი თავის გამოსაკვებად მიზერული რაოდენობის საკვები დაუტოვეს. აკრძალული იყო რაიმე სახის საკვების შეტანა უკრაინის რესპუბლიკაში. უმძიმესი ვითარება შეიქმნა ქვეყანაში, განსაკუთრებით კი სოფლებში – ხალხი შიმშილისგან მასობრივად იღუპებოდა, აღრიცხულია კანიბალიზმის ასობით შემთხვევა.
2008 წელს ევროპის პარლამენტმა რეზოლუცია მიიღო, რომლის თანახმადაც ჰოლოდომორი კაცობრიობის წინაშე ჩადენილ დანაშაულად სცნო. 2010 წლის 13 იანვარს უკრაინის სასამართლომ იოსებ სტალინი, ვიაჩესლავ მოლოტოვი, ლ.კაგანოვიჩი, სტანისლავ კოსიორი, პაველ პოსტიაშევი, ვლას ჩუბარი და მენდელ ხატაევიჩი დამნაშავეებად სცნო უკრაინელი ხალხის გენოციდში.
რუანდას გენოციდი
რუანდას გენოციდი მოეწყო ტუტსის ეთნიკური ჯგუფის წინააღმდეგ, რომელიც განხორციელდა ჰუტუს ექსტრემისტული დაჯგუფების მიერ. 1994 წლის 6 აპრილიდან მოყოლებული დაიწყო რუანდას მოსახლეობის მასობრივი ხოცვა-ჟლეტა, რომელიც 100 დღის მანძილზე გაგრძელდა. მას შემდეგ, რაც რუანდას პატრიოტულმა ფრონტმა დაიბრუნა ძალაუფლება, გენოციდიც დასრულდა. თუმცა, 2 000 000 რუანდელი ლტოლვილად იქცა (ძირითადად ჰუტუს ტომის წარმომადგენლები), ხოლო დაახლოებით 1 000 000 ადამიანი მოკვდა.
აღნიშნული გენოციდი სამოქალაქო ომის პერიოდში განხორციელდა, რომელიც 1990 წელს დაიწყო ჰუტუს მთავრობასა და პატრიოტულ ფრონტს შორის. რამაც საშინელი ზეგავლენა იქონია შემდგომში რუანდასა და მის მეზობელ ქვეყნებზე. გენოციდის დროს მასიურად ადგილი ჰქონდა გაუპატიურების შემთხვევებს, რის შედეგადაც გაიზარდა აივ ინფექციებით დაავადებულთა რაოდენობა.
კამბოჯის გენოციდი
კამბოჯის გენოციდი განხორციელდა კომუნისტური პარტიის კამპუჩეას მიერ, გენერალ პოლ პოტის მეთაურობით, 1975-1979 წლებში. ქჰმერის რეჟიმის მიზანი იყო „მოსახლეობის გაწმენდა“ აგრარულ- სოციალისტური საზოგადოების შექმნის მიზნით. უსწორდებოდნენ ყველას, ვინც კი მათი იდეოლოგიის მოწინააღმდეგე იყო – ინტელიგენციას, სასულიერო პირებს, ყოფილი ხელისუფლების წარმომადგენლებს. გარდა ამისა, შიმშილობამ და მონურმა შრომამ ასობით ათასი ადამიანის სიცოცხლე შეიწირა. მოსახლეობას მასიურად ხოცავდნენ და ერთად მარხავდნენ. აღმოჩენილია 20 000 ასეთი სასაფლაო, მსხვერპლთა რაოდენობა კი მიახლოებით 1 000 000-3 000 000 კაცია.
სომეხთა გენოციდი
სომეხთა გენოციდი იყო სომეხი ხალხის სისტემური განადგურება ოსმალეთის მმართველთა მიერ. 1915-1923 წლებში. გენოციდი დაიწყო 1915 წლის 24 აპრილს, როდესაც თურქეთის მთავრობამ 250 სომეხი ინტელექტუალი დააპატიმრა. ამის შენდეგ თურქმა სამხედროებმა სომხები საკუთარი სახლებიდან გამოყარეს და აიძულეს ასობით კილომეტრი ეარათ საკვებისა და წყლის გარეშე უდაბნოსკენ, რომელიც ამჟამად სირიაშია. ხოცვა-ჟლეტის დროს ანგარიშს არ უწევდნენ ასაკსა და სქესს – გაუპატიურება და სხვა სექსუალური ძალადობის აქტები ჩვეულებრივ მოვლენას წარმოადგენდა. გენოციდი პირველი მსოფლიო ომის პერიოდში და მისი დასრულების შემდეგაც მიმდინარეობდა. ხდებოდა ბავშვების, ქალების, მოხუცებისა და უნარშეზღუდული მოსახლეობის მასიური დეპორტაცია, შრომისუნარიან მამაკაცებს ხოცავდნენ. გენოციდის პერიოდში 1 500 000 ადამიანი გარდაიცვალა.
ბერძნების გენოციდი
ბერძნების გენოციდი - 1914-1923 წლებში. გენოციდი თურქეთის ტერიტორიაზე პირველი მსოფლიო ომის და მის შემდგომ პერიოდს მოიცავს, როდესაც ხდებოდა ეთნიკური ბერძნების სისტემური განადგურება აღმოსავლეთ თრაკიასა და მცირე აზიაში. გენოციდი ჩაიდინა თურქეთის ქემალისტურმა მთავრობამ. ისევე როგორც სომხები და ასირიელები, ბერძნებიც სასტიკ დევნას განიცდიდნენ „ახალგაზრდა თურქების“ მიერ, დაფიქსირდა – „სიკვდილის მარში“, მასიური ხოცვა-ჟლეტისა და გაძევების შემთხვევბი. სავარაუდოდ მოკლულთა რაოდენობა 1 400 000-1 700 000 ადამიანია.
ნიგერია
ნიგერიის სამოქალაქო ომი იყო კონფლიქტი ეთნიკურ და პოლიტიკურ ნიადაგზე ჩრდილოეთში მცხოვრებ მუსლიმ ჰაუსას და სამხრეთში მოსახლე ქრისტიან იგბოს ხალხებს შორის. 1960 წელს ნიგერიამ ბრიტანეთისგან დამოუკიდებლობა მოიპოვა. 7 წლის შემდეგ კი, იგბოებმა ნიგერიიდან გამოყოფა სცადეს, დამოუკიდებლობა გამოაცხადეს და ახლადშექმნილ სახელმწიფოს ბიაფრის რესპუბლიკა უწოდეს. გარდა სისხლიანი ხოცვა-ჟლეტისა, რასაც ნიგერია-ბიაფრას ომის დროს ჰქონდა ადგილი, ფედერალურმა მთავრობამ თვითგამოცხადებული სახელმწიფოს საზღვაო ბლოკირება მოახდინა, რასაც მოჰყვა ჰუმანიტარული კრიზისი და შედეგად შიმშილობა – ორ წელიწად ნახევარში დაახლოებით ორი მილიონი ადამიანი დაიღუპა შიმშილითა და სხვადასხვა დაავადებებით. საბოლოოდ ბიაფრა 1970 წლის 15 იანვარს დანებდა, როდესაც მათი სამხედრო მეთაური კოტ დიუვარში გაიქცა. გენოციდი 1967-1970 წლებში იყო, რომლის შედეგადაც 1 000 000-3 000 000 ადამიანი გარდაიცვალა.
გერმანელთა გადასახლება აღმოსავლეთ ევროპიდან
მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ, ეთნიკური გერმანელები, რომლებიც გერმანიის ყოფილ აღმოსავლეთ ტერიტორიებზე ცხოვრობდნენ (მათ შორის, რუსეთში, რუმინეთში, ჩეხოსლოვაკიაში, უნგრეთში და პოლონეთის ომამდელ მიწებზე), გამოდევნეს. ამ პერიოდში დაახლოებით 14 მილიონმა გერმანელმა მიგრაცია განიცადა. ეს იყო ყველაზე დიდი, ომის შემდგომი იძულებითი გადასახლება რაც კი მომხდარა ევროპის ისტორიაში. ბევრი ეთნიკური გერმანელი გააგზავნეს შრომით ბანაკებში, სადაც ისინი ხშირ შემთხვევაში იღუპებოდნენ. ეს მოვლენა შეფასდა როგორც ეთნიკური წმენდა. გერმანელთა გადასახლება აღმოსავლეთ ევროპიდან 1945-1950 წლებში მიმდინარეობდა, მოკლულთა სავარაუდო რაოდენობა კი 3 000 000-ს აღწევს.