cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ამრამ მიცნა
ბიოგრაფია
2008 წლის აპრილსა და 2009 წლის ივნისში მიცნამ ხელი მოაწერა წერილებს აშშ-ს ახლად შექმნილი სამშვიდობო ლობისტური ჯგუფ J Street- ის მხარდასაჭერად.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1945 კატეგორია:დაბადებული 20 თებერვალი კატეგორია:ისრაელის პოლიტიკოსები კატეგორია:ისრაელის სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:ქნესეთის დეპუტატები
კარტი-სუგტუპუ
კარტი-სუგტუპუ (Cartí Sugtupu) — ქალაქი პანამაში, გუნა-იალის პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 171 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პანამის ქალაქები კატეგორია:გუნა-იალის დასახლებული პუნქტები
პიარნუ
მინი|დრონით გადაღებული ვიდეო, 2022 პიარნუ (Pernau; Pērnava; Parnawa; Пярну; ძველად Пернов) — ქალაქი სამხრეთ-დასავლეთ ესტონეთში, რიგის ყურის (ბალტიის ზღვა) სანაპიროზე.
ქალაქი პიარნუ ესტონეთის ტურისტული ინდუსტრიის ცენტრს წარმოადგენს. იგი ცნობილია ათასგვარი სამკურნალო–განმაჯანსაღებელი, ფიზიოთერაპიული, სარეკრეაციო–თერაპიული ცენტრებით. ამ ცენტრებიდან განსაკუთრებით აღსანიშნავია რანაჰოტელი [სანაპირო სასტუმრო] (1937. არქ. ა. სოანსი და ო. სიინმაა) თავისი ისტორიული მემკვიდრეობით. კერძოდ, ცნობილია, რომ აქ ესტონეთის I რესპუბლიკის (1918–1940) პრეზიდენტები ისვენებდნენ.
მიუხედავად იმისა, რომ ქალაქი XIII საუკუნეში დაარსდა, ყველაზე ძველი შენობა–თეთრი კოშკი XVI საუკუნის დასასრულით თარიღდება. XVII-XVIII საუკუნეების დროინდელი საფორტიფიკაციო ნაგებობებიდან მხოლოდ ბაროკოს სტილის ,,ტალინის კარიბჭე" (1675–1685) და რამდენიმე კოშკია შემორჩენილი.
სქოლიო
კატეგორია:ესტონეთის ქალაქები
ბზუალასებრნი
ბზუალასებრნი (Bombyliidae) — მწერების ოჯახი ორფრთიანების რიგისა. აქვთ გრძელი ფრთები და ფეხები, უმრავლესობას — გრძელი ხორთუმი. ოჯახში 3 ათასამდე სახეობაა, რომლებიც უმთავრესად მშრალ ტროპიკებსა და სუბტროპიკებშია გავრცელებული. განსაკუთრებით ბევრია შუა აზიაში, გვხვდება საქართველოშიც. ბზუალასებრთა უმრავლესობა მწერების — ფუტკრის, კალიის, პეპლის — პარაზიტებია.
ლიტერატურა
კატეგორია:ორფრთიანები
ჰისენ ჰაბრე
ჰისენ ჰაბრე (Hissène Habré; დ. 13 აგვისტო, 1942, ფაია-ლარგო, ჩადი — 24 აგვისტო, 2021, დაკარი, სენეგალი ) — ჩადის სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე. ქვეყნის პრეზიდენტი 1982 - 1990 წწ.
1983 წელს უედეის მხარდასაჭერად ლიბიამ მოახდინა ჩადის მეოთხე ინტერვენცია. თუმცა საფრანგეთისა და აშშ-ს დახმარებით ჰისენ ჰაბრემ გაიმარჯვა, მუამარ კადაფის ჯარებმა ქვეყანა დატოვეს.
სამხედრო გადატრიალება
1989 წელს ქვეყანაში სამხედრო გადატრიალების მცდელობა იყო, რომელსაც მეთაურობდა შინაგან საქმეთა მინისტრი ბრაჰიმ იტნო და მისი სამხედრო მრჩევლები: ჰასან ჯამუსი და იდრის დები. იტნო დააპატიმრეს, ჯამუსი მოკლეს, ხოლო იდრის დები ქვეყნიდან გაიქცა და მომდევნო წელს იერიში წამოიწყო ჰაბრეს ხელისუფლების წინააღმდეგ.
1990 წლის ბოლოს იდრის დების ხელმძღვანელობით მოქმედმა ჩადის ეროვნული ხსნის მოძრაობის შეიარაღებულმა ძალებმა აღმოსავლეთ ჩადში მდებარე ქალაქი აბეშე დაიკავეს. 1 დეკემბერს ჰისენ ჰაბრე ჯერ კამერუნში გაიქცა, შემდეგ კი სენეგალში გადავიდა.
ბრალდება
1991 წელს შექმნილმა კომისიამ ჰაბრეს ადმინისტრაციას 40 000 პოლიტიკური მკვლელობისა და 200 000 წამების ფაქტის ჩადენისათვის დასდო ბრალი. ადამიანის უფლებათა დამცველ ჯგუფებს ხელთ ჰქონდათ 97 პოლიტიკური მკვლელობის, 142 წამებისა და 100 ადამიანის გაუჩინარების დეტალურად აღწერილი ფაქტის ამსახველი მასალა. გაერომ მხარი დაუჭირა მის სისხლის სამართლებრივ დევნას ადამიანის უფლებების დარღვევისათვის, რაც ჰაბრეს ექსტრადიციას ითვალისწინებს.
გარდაცვალება
გარდაიცვალა 74 წლის ასაკში 2021 წლის 24 აგვისტოს სენეგალის დედაქალაქ დაკარში COVID-19-საგან.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1942 კატეგორია:დაბადებული 13 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 2021 კატეგორია:გარდაცვლილი 24 აგვისტო კატეგორია:ჩადის პრეზიდენტები კატეგორია:ჩადის პრემიერ-მინისტრები კატეგორია:COVID-19-ის პანდემიით გარდაცვლილები სენეგალში
ჭოჭიანი (დმანისის მუნიციპალიტეტი)
ჭოჭიანი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის დმანისის მუნიციპალიტეტში, გომარეთის თემში.
სქოლიო
კატეგორია:გომარეთის თემის ყოფილი სოფლები
ქართველი ებრაელები
thumb|right|300px|[[თბილისის სინაგოგა]]
ქართველი ებრაელები — ებრაელი ხალხის ეთნოლინგვისტური ჯგუფი. ქართულ ლიტერატურაში ტერმინი იხმარებოდა XI საუკუნიდან. XIX საუკუნეში ტერმინმა მიიღო ფართო გავრცელება რუსეთის იმპერიაში. საქართველოს ებრაული თემი მნიშვნელოვანი მხარდაჭერით სარგებლობს საერთაშორისო ებრაული ორგანიზაციების მხრიდან. მას მხარს უჭერს „ამერიკის ებრაელთა გაერთიანებული კომიტეტი“ (დაარსებული 1914 წელს). ფუნქციონირებს ებრაული კულტურულ-საგანმანათლებლო ფონდი, რომელიც დაარსდა 1993 წელს. მისი მხარდაჭერით გამოიცემა ჟურნალი „ნაბიჯი თორისკენ“. საქართველოს თავარი რაბინია არიელ ლევინი. საქართველოში დაახლოებით 4 ათასამდე ებრაელი ცხოვრბს. მათი 80% სეფარდია, დანარჩენი კი აშქენაზი. მოქმედებს თბილისის, ბათუმის, ონის, სურამის, გორის, ქუთაისის და ახალციხისა სინაგოგები. თბილისში მოქმედებს საქართველოს ებრაელთა ისტორიის მუზეუმი. ქართველი ებრაელები საუბრობენ ქართულ ენაზე, თუმცა ვაჭრებში შეიქმნა ქართულ-ებრაული ენა ყივრული.
ისტორია
ძველი ქართული საისტორიო მწერლობის მიხედვით ებრაელები საქართველოში მივიდნენ ნაბუქოდონოსორის მიერ იერუსალმის დარბევს შემდეგ, ძვ. წ. VI საუკუნეში. მათ მცხეთაში მამასახლისისგან აიღეს მიწები ხარკით და დასახლდნენ მის გარეუბან ზანავში. „მოქცევაი ქართლისაის“ მიხედვით ებრაელთა ნაწილი ქართლში მივიდა ძვ. წ. 169 ბარ-კოხბას აჯანყების დამარცხების შემდეგ. ებრაელების ახალი ტალღა საქართველოში გაჩნდა ახ. წ. I საუკუნეში, ვესპასიანეს მიერ იერუსალიმის დარბევის შემდეგ. ებრაელებმა განსაკუთრებული როლი შეასრულეს საქართვლოში მონოთეიზმის იდეის გავრცელებაში. „მოქცევაი ქართლისაის“ მიხედვით მცხეთელი ებრაელი ქალი სიდონია საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის პირველი წმინდანია, ხოლო ქართველი ებრაელი ელიოზ მცხეთელი არის საქართველოში უფლის კვართის ჩამომტანი.
ფეოდალური ხანა
IV საუკუნეში მცხეთის გარდა ებრაელები ცხოვრობდნენ ურბნისში, ბოდბეში, კოდისწყაროსა და ხობისში. მცხეთის იმ უბანს, სადაც ებრაელები ცხოვრობდნენ „უბანი ჰურიათა“ ეწოდებოდა. მათ ჰქონდათ საკუთარი სინაგოგები. ამ დროს იბერიაში თანაბრად გავრცელებულ ექვს ენას შორის იყო ებრაული ენაც. თუმცა საქართველოში მცხოვრებმა ებრაელობამ ადრევე შეითვისა ქართული ენა და ქართული ადათ-წესები. აღმოჩენილია III-IV საუკუნეების ებრაელთა ეპიგრაფიკული ძეგლები ნებრაულ და არამეულ ენებზე მცხეთასა და ურბნისში. საქართველოში ჩამოსულმა წმინდა ნინომ პირველად ებრაელთა სინაგოგას მიაკითხა და პირველად ისინი გააქრისტიანა. VI საუკუნეში ებრაელთა კიდევ ერთი ჯგუფი, ამჯერად ბიზანტიის იმპერიიდან დაიძრა და ჯერ დასავლეთ, შემდეგ კი აღმოსავლეთ საქართველოში დამკვიდრდა. IX საუკუნის მიწურულს საქართველოში წარმოიქმნა იუდაისიტური სექტა, რომელიც გალახას ზოგიერთ პუნქტს უარყოფდა, მათ შორის სქესობრივ ცხოვრებასთან და საკვების აკრძალვასთან დაკავშირებულ დებულებებს. მისი დამფუძნებელი აბუ იმრან მოშე საქართველოში ბაბილონიდან ჩავიდა. მისმა სექტამ დაახლოებით 300 წელს იარსება. X საუკუნეში საქართველოში დაბინავდა ხაზართა სახაკანოს დაცემის შემდეგ სლავებისგან დევნილი ხაზარი ყარაიმი იუდეველების ერთი ნაწილი. საქართველოსაც შეეხო ამ პერიოდის დაპირისპირება რაბინულ-თალმუდისტურ და ყარაიმულ იუდაიზმს შორის. საბოლოოდ ქართველი ებრაელები თალმუდისტური იუდაიზმის ერთგულები დარჩნენ. შუა საუკუნეებში ქართველი ებრაელები აღმოსავლეთის ებრაელობის რელიგიურ ცენტრთან ბაღდადთან ინარჩუნებდნენ ურთიერთობას. X საუკუნეს მიეკუთვნება ლაილაშის ბიბლია, რომელსაც ებრაულთან ერთად ქრისტიანული მოსახლეობაც სასწაულმოქმედ ძალას მიაწერდა.
XIII საუკუნეში მონღოლთა ბატონობის დროს ებრაელები აღმოსავლეთ და სამხრეთ საქართველოდან დასავლეთში გადავიდნენ და იქ ახალი თემები ჩამოაყალიბეს. მარკო პოლო, რომელმაც თბილისი მოინახულა 1272 წელს, წერდა რომ თბილისში ცხოვრობდნენ ძირითადად ქრისტიანი ქართველები და სომხები, აგრეთვე მუსლიმები და ებრაელები. XIV საუკუნეში ებრაული თემი გაძლიერდა ქალაქ გაგრაში. ამ დროს გაგრაში ცხოვრობდა სწავლული ფილოლოგი რაბინი იეჰუდა ბენ იაკობი, რომელიც იყო გადამწერი ებრაული გრამატიკისა, რომელსაც ყარაიმული გრამატიკული სკოლის გავლენა ეტყობა. XIV საუკუნეში ქალაქ თავრიზში მოღვაწეობდა იეშა-იაჰუ ბენ იოსებ თბილელი, რომელმაც 1330 წელს დაწერა „სამოთხის წიგნი“. სოფელ ბრეთში ინახებოდა 1513 წელს სალონიკში გადაწერილი ე.წ. ავალიშვილების ბიბლია. გვიანფეოდალურ ხანაში ებრააელების სამოსახლო ადგილები იყო ქართლში სურამი, ალი, ბაზალეთი, ცხინვალი, არაგვისპირი, ატენი, ძეგვი, ხერკი, კასპი, კავთისხევი, მესხეთში ფანასკერტი, არტანუჯი, ახალქალაქი, ახალციხე, კახეთში ბოდბისხევი, ზემო ხოდაშენი, ველისციხე, ურიათუბანი, საგარეჯო, დასავლეთ საქართველოში ქუთაისი, ვანი, კულაში, ფოთი, ბანძა, სენაკი, ოზურგეთი, ონი, ლაილაში, ხოტევი. ებრაელები კონცენტრირებულად ცხოვრობდნენ სინაგოგის ირგვლივ, რადგან სინაგოგა წარმოადგენდა მათი როგორც რელიგიური, ასევე საზოგადოებრივი ცხოვრების ცენტრს. თბილისში ებრაელთა უბანი მდებარეობდა ფეთხაინის ძირში, სიონთან ახლოს. აქ მდებარეობდა თბილისის ჰურიათა ბაგინი.
საქართველო რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში
XIX საუკუნის ბოლოდან საქართველოში გაჩნდა სიონისტური წრეები. სიონიზმის შემომტანი და გამავრცელებლები იყვნენ ძირითადად აშქენაზები. ასეთი წრეები გაჩნდა თბილისში, სოხუმში, ბათუმში, ქუთაისში, ფოთში. 1905 წლის რევოლუციის დროს შეიქმნა ებრაელთა ეროვნული კომიტეტი. 1919 წლის ივნისში ამ კომიტეტმა თავი საქართველოს სიონისტურ კომიტეტად გამოაცხადა. აგვისტოში მან მოიწვია საქართველოს პირველი სიონისტური კონფერენცია. 1903 წელს გამართულ ბაზელის სიონისტურ კონგრესში მონაწილეობდა ქართველი რაბინი დავით ბააზოვი. მასთან ერთად XX საუკუნის დასაწყისში სიონისტურ მოძრაობას ხელმძღვანელობდა ნათან ელიაშვილი (1893-1929). სიონისტებს საქართველოში წინააღმდეგობა შეხვდათ მოძრაობა ხაბადის მხრიდან, რომელმაც საქართველოში 1916 წლიდან დაიწყო საქმიანობა.
საბჭოთა პერიოდში
საბჭოთა პერიოდში ქართველ ებრაელთა უმრავლესობა განაგრძობდა სინაგოგაში სიარულს, იცავდა ქაშრუთს, წინადაცვეთის, ქორწინების და დასაფლავების რიტუალებს. 1960-იან წლებში მთელი საბჭოთა კავშირის მასშტაბით გაჩაღდა ბრძოლა ისრაელში დაბრუნებისთვის. ამ ბრძოლაში ჩაებნენ ქართველი ებრაელებიც. 1967 წლის 9 აგვისტოს 18-მა ებრაულმა ოჯახმა მიმართვა გაუგზავნა გაეროს ისრაელში წასვლის უფლების მოსაპოვებლად. პირველებმა ქართველმა ებრაელებმა შეძლეს საბჭოთა ანტისიონიზმის და რკინის ფარდის გარღვევა. 1998 წლის სექტემბერში საქართველოში ფართოდ იზეიმეს თანაცხოვრების 2600 წლისთავი. საქართველოდან ებრაელთა გადინებამ კულმინაციას მიაღწია 1991-1994 წლებში.
სოციალური სტრუქტურა
მინი|320პქ|მარჯვნივ|ქართველი ებრაელები [[საჩხერეში, 1962 წელს]] ადრე ფეოდალურ ხანამდე სოციალური სტრუქტურით ქართველი ებრაელები არაფრით არ განსხვავდებოდნენ მათი მეზობელი ქართველებისაგან, თუმცა მათი აბსოლუტური უმრავლესობა ბატონყმობის პერიოდში საზოგადოების ყველაზე დაბას ფენებში მოექცნენ და უუფლებო ყმათა მასას შეადგენდნენ. ისინი ძირითადად მიწათმოქმედებით და ხელოსნობით იყვნენ დაკავებულნი და იჯარას უხდიდნენ თავიანთ ბატონებს (ეკლესიას ან ადგილობრივ ფეოდალებს). მხოლოდ ბატონყმობის გაუქმების შემდგომ დაიწყო მათი კონცენტრაცია ქალაქურ ცენტრებში და ვაჭრობითა და სხვა თავისუფალი პროფესიებით დაკავება. შესაძლებელია ითქვას, რომ ქართველი ებრაელების რელიგიურ-სოციალური სეგრეგაცია ძირითადი ქართული მოსახლეობისაგან აშკარა ფაქტი იყო და საქართველოს სხვადასხვა ისტორიულ პერიოდებში მხოლოდ სიმძაფრეს იცვლიდა. ძალიან მწირი ისტორიული წყაროებია ქართველ ებრაელთა ფაქტობრივ მდგომარეობაზე 18-საუკუნემდე, მაგრამ ნათელია, რომ ქართულ სახელმწიფოებში ებრაელების მიმართ არ ყოფილა რაიმე მიზანმიმართული დევნა ან შევიწროება რელიგიურ ან ეთნიკურ ნიადაგზე. მდგომარეობა მკვეთრად შეიცვალა საქართველოს დამოუკიდებლობის დაკარგვის და რუსეთთან შეერთების შემდეგ, როდესაც რუსეთის ადმინისტრაციამ 19 საუკუნის 70-იან წლებში საქართველო გადააქცია ანტესემიტური აქციების პოლიგონად (საჩხერეს ებრაელთა საქმე, შემდომში კი მრავალრიცხოვანი ანტისემიტური ექსცესები დასავლეთ საქართველოში, დაგეგმილი და განხორციელებული ცარისტული უშიშროების სამსახურების მიერ). მიუხედავად ამ ხელოვნურად დანერგილი კონფლიქტების მცდელობებისა, ქართველი ხალხი განსაკუთრებულ ტოლერანტობას ინარჩუნებდა მათი მეზობელი ებრაელების მიმართ. უფრო მეტიც, ქართველი ინტელიგენცია შეუპოვრად ამხილებდა ამ მცდელობებს და ილაშქრებდა მათ წინააღმდეგ. განსაკუთრებით აღსანიშნავია ილია ჭავჭავაძის წერილები, სადაც სჩანს, რომ ამ უდიდესმა მოაზროვნემ ნახევარი საუკუნით ადრე განსჭვრიტა და იწინასწარმეტყველა ევროპელი ებრაელების კატასტროფა.
თვით ქართველი ებრაელები მკვეთრად გამოჰყოფდნენ თავიანთ თავს არა მარტო ქართველებისაგან (რელიგიური ნიშნის მიხედვით), არამედ სხვა არაქართველი ებრაელებისაგან (ეთნიკური ნიშნით). სოციალურად კი ისინი დახურულ კასტას წარმოადგენდნენ და თავიანთ თავს განიხილავდნენ როგორც "ჩვენებურები". საინტერესოა რომ ამავე ტერმინით გაემიჯნებოდნენ ქართველი მუსლიმი ქრისტიანი ქართველებისაგან. ამის მიუხედავად, ქართველი ებრაელები განუმეორებლივად ერთგული რჩებოდნენ საქართველოს სამეფო კარის და ქართული სახელმწიფოებრიობის მიმართ. უფრო მეტიც, საქართველოს პერიფერიულ რაიონებში ისინი ქართული სახელმწიფოებრიობის, ქართული ენისა  და კულტურის  ძირითად საყრდენადაც გვევლინებოდნენ ისტორიის გარკვეულ პერიოდებში (მაგალითად, ცხინვალის და ახალციხის მოსახლეობის თითქმის ნახევარს ქართველი ებრაელები შეადგენდნენ)  რუსული და ოსმალური ოკუპაციის პირობებში. ასევე იყო შუა საუკუნეების აფხაზეთში (გაგრის ქართული ებრაული თემი). ქართველ ებრაელთა ეთნოპოლიტიკური ინტეგრაციის ხარისხი ქართულ სახელმწიფოში იმდენად დიდი იყო, რომ ისინი შესაძლოა ქართველი ხალხის განუყოფელ ეთნორელიგიურ ნაწილადაც განიხილებოდეს. მით უმეტეს, რომ საქართველოში სხვა ასეთი ეთნორელიგიური ჯგუფების წარმოქმნა (მუსლიმი ქართველები, გრიგორიანი და კათოლიკე ქართველები) დამახასიათებელი იყო საქართველოს სახელმწიფოებრივი დეზინტეგრაციისა და დაკნინების პირობებში. ქართული ნაციონალიზმის წარმოშობასთან ერთად, ქართველი ინტელიგენციის დიდი ნაწილი (ქართული ეთნოცენტრიზმის წარმომადგენლები) ქართველ ებრაელებს განიხილავდნენ როგორც ქართველი ხალხის განუყოფელ ნაწილს. მაგალითად, იაკობ გოგებაშვილი თავის დედა ენას "ყველა სარწმუნოების ქართველთათვის" ქმნიდა; ქართველი სოციალ დემოკრატები კი ქართველ ებრაელებს "მოსეს რჯულის ქართველებად" მიიჩნევდნენ. თუმცა მეოცე საუკუნის დასაწყისში იყო გარკვეული ნაწილი თვით ქუთაისელ ქართველ ებრაელთა შორის (ხანანაშვილების ჯგუფი), რომლებიც ასიმილატორულ რელსებზე იდგნენ და თავს ქართველებად მოიხსენიებდნენ, მაგრამ ამ კონცეფციამ დამარცხება განიცადა ებრაული თვითშეგნებისა და პოლიტიკური სიონიზმის წინაშე, რომელმაც ქართველ ებრაელთა შორის ფეხი 20 საუკუნის 10-ან წლებში მოიკიდა. ამ პროცესებზე გადამწყვეტი მნიშვნელობა იქონია საქართველოში ლიტველი და იერუსალიმელი ებრაული სექტების მისიონერულმა საქმიანობამ (რაბი ხვოლესი ცხინვალში, რაბი ელიაშვილი ქუთაისში) 19 საუკუნის დასასრულსა და 20 საუკუნის დასაწყისში.
დღეს ქართველი ებრაელების უმრავლესობა ისრაელშია და მათი ისრაელის სხვა ებრაელ მოსახლეობასთან ინტეგრაციის და ასიმილაციის პროცესი თანდათან ჩქარდება. ის იგივე პროცესია, რომელსაც ადგილი აქვს თურქეთში მუსლიმ ქართველებსა ("ჩვენებურები") და თურქეთის ძირითად მოსახლეობას შორის. სამწუხაროდ, განმანათლებითი ინფრასტრუქტურის უქონლობის გამო ძნელდება ქართული ენისადა და ქართული ტრადიციების მომავალი თაობისათვის გადაცემა, თუმცა აშკარად სჩანს ახალგაზრდების დაინტერესება შეინარჩუნოს ქართული ენა.
ლაბეონი
მარკუს ანტისციუს ლაბეონი (Marcus Antistius Labeo; დ. დაახლ. ძვ. წ. 50 — გ. 18) — რომაელი იურისტი. დააარსა რომის იურისტთა სკოლა, რომელსაც ლაბეონის მოწაფის პროკულუსის სახელის მიხედვით პროკულუსიანელთა სკოლა ეწოდა. იუსტინიანეს კოდიფიკაციაში შესულია ნაწყვეტები ლაბეონის მოწაფეთა თხზულებებიდან, რომლებშიც ლაბეონის მოსაზრებებია გადმოცემული.
ლიტერატურა
კატეგორია:გარდაცვლილი 18 კატეგორია:ძვ. წ. I საუკუნის რომაელები კატეგორია:რომაელი იურისტები
ბეღლევი (ზედა საქარის თემი)
ბეღლევი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ზესტაფონის მუნიციპალიტეტში (ზედა საქარის თემში). მდებარეობს მდინარე ბუჯას ხეობაში. ზღვის დონიდან 280 მეტრი, ზესტაფონიდან 4 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 167 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ზესტაფონის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ვალეს წმინდა ევსტათი მცხეთელის ეკლესია
ვალეს წმინდა ევსტათი მცხეთელის ეკლესია — ქართული მართლმადიდებლური ეკლესია ვალეში. აგებულია 2001-2003 წლებში.
უჩვეულო გეგმის მცირე ზომის სამლოცველო ნაგებია ტუფის სუფთად გათლილი კვადრებით (გარე ზომებია: 3,8X4,63 მ.). ერთადერთი შესასვლელი დასავლეთიდანაა. საკურთხეველი ბრტყელია, აფსიდური მომრგვალების და საკურთხევლის სარკმლის გარეშე. ტაძარი ორი სარკმლით ნათდება, თითო-თითო ჩრდილოეთისა და სამხრეთის კედლებშია გაჭრილი.
სწორკუთხა შესასვლელის ღიობს ლილვი შემოუყვება და არქიტრავზე ტიმპანის მაგვარ არეს შემოსაზღვრავს, სადაც ტოლმკლავა ჯვარია ამოკვეთილი. არქიტრავის ქვის კიდეებში ვაზის რელიეფური ჩუქურთმებია ამოკვეთილი.
თაროსებრი კარნიზი შემკულია ორი ერთმანეთში გადაჭდობილი ზონარით მიღებული რომბების გრაფიკული ორნამენტაციით. სამლოცველოს ორქანობიანი სახურავი შემოსილია კრამიტით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ახალციხის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ბატადი (ილოილო)
ბატადი (ოფიციალურად ბატადის მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Batad; Bayan ng Batad) ― მეხუთე კლასის მუნიციპალიტეტი ილოილოს პროვინციის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 22 157 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 24 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ილოილოს პროვინციის მუნიციპალიტეტები
ტრონი: მემკვიდრეობა (საუნდტრეკი)
Tron: Legacy — Daft Punk-ის ალბომი და საუნდტრეკი ფილმისთვის „ტრონი: მემკვიდრეობა“. იგი გამოვიდა 2010 წლის 6 დეკემბერს, ლეიბლზე Walt Disney Records. ეს არის Daft Punk-ის ისტორიაში რიგით პირველი სპეციალურად შექმნილი საუნდტრეკი.
ბრეთი
ბრეთი — სოფელი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ქარელის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფლები: არადეთი, დოღლაური, საღოლაშენი, წვერი). მდებარეობს შიდა ქართლის ვაკეზე, მდინარე აღმოსავლეთის ფრონეს მარცხენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 710 მეტრი, ქარელიდან 9 კილომეტრი.
მოსახლეობა
სოფელ ბრეთში დაიბადა გამოჩენილი ქართველი საბავშვო მწერალი შიო მღვიმელი (ქუჩუკაშვილი, 1866–1933).
ღირსშესანიშნაობები
სოფელში არსებული კულტურული მემკვიდრეობიდან აღსანიშნავია პიროს ბრეთელის მიერ VI საუკუნეში დაარსებული ეკლესია, ასევე VI საუკუნის წმინდა გიორგის ეკლესია და XVI-XVII საუკუნეების დარბაზული ეკლესია.
სქოლიო
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფლები
BAFTA საუკეთესო ორიგინალური სცენარისთვის
BAFTA საუკეთესო ორიგინალური სცენარისთვის — ბრიტანული კინოაკადემიის ჯილდო. პრიზით აჯილდოებენ საუკეთესო ორიგინალურ სენარის ავტორებს 1984 წლიდან. მას შემდეგ, რაც კატეგორია BAFTA საუკეთესო სცენარისთვის გაიყო ორ ნომინაციად საუკეთესო ადაპტირებული სცენარი და საუკეთესო ორიგინალური სცენარი. ჯილდო ყველაზე მეტჯერ (4) მიღებული აქვს ვუდი ალენს.
2010-იანები
კატეგორია:BAFTA-ს ჯილდოები
ჰოკს-ბეის რეგიონი
ჰოკს-ბეის რეგიონი (Hawke's Bay, მაორ. Heretaunga) — ახალი ზელანდიის ერთ-ერთი ადმინისტრაციული რეგიონი. მდებარეობს ჩრდილოეთ კუნძულის აღმოსავლეთ სანაპიროსთან. საქვეყნოდ აღიარებულია მსოფლიოში მრავალი ჯილდოს მფლობელი ღვინოებით. რეგიონული საბჭო განთავსებულია ქალაქ ნეიპირსა და ჰეისტინგსში. სახელი მომდინარეობს ჰოკის უბისგან, რომელსაც ეს სახელი კაპიტანმა ჯეიმზ კუკმა უწოდა ადმირალ ჰოკის პატივსაცემად.
რეგიონი მოიცავს გორაკ-ბორცვიან სანაპირო ტერიტორიას, ჰოკის უბის ირგვლივ.
ეკონომიკა
2003 წელს, რეგიონის მშპ 4,3 მლრდ აშშ დოლარი იყო, ახალი ზელანდიის მშპ-ის 3 %.
ღვინო
XIX საუკუნის შუა წლებში, მისიონერებმა ვაზის პირველი ნერგები დარგეს. დღეისათვის კი ჰოკს-ბეის მნიშვნელოვანი ადგილი უჭირავს წითელი ღვინოების წარმოებაში. 2010 წლის მონაცემებით, რეგიონში ფუნქციონირებდა 74 ღვინის ქარხანა.
სქოლიო
კატეგორია:ახალი ზელანდიის რეგიონები
ლოს-ანჯელესი
ისტორია
ისტორიული კუთვნილება:
სქოლიო
კატეგორია:ლოს-ანჯელესი კატეგორია:აშშ-ის ქალაქები კატეგორია:ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების მასპინძელი ქალაქები
ტიტო გობი
ბიოგრაფია
1938 წელს პირველად გამოვიდა ოპერის სცენაზე რომში. 1942 წლიდან იყო მილანის ლა-სკალას სოლისტი. 1947 წლიდან მღეროდა მსოფლიოს მრავალ ქვეყანაში. განსაკუთრებული წარმატებით ასრულებდა ჯუზეპე ვერდის ოპერის გმირების პარტიებს. მონაწილეობდა მრავალ მუსიკალურ ფილმში.
Polyrhachis convexa
Polyrhachis convexa — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ლაჰილი
ლაჰილი, ლაჰლა, ლაილა — მწვერვალი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, მესტიის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სვანეთის ქედზე, მდინარე ენგურის მარცხენა შენაკადის — ლაილჭალის სათავეებში. წარმოადგენს სვანეთის ქედის უმაღლეს წერტილს. სიმაღლე 4008 მ. აგებულია ზედაპალეოზოურ-ტრიასული კვარციტებით, მეტამორფული ფიქლებითა და ქვიშაქვებით. დაფარულია თოვლ-ყინულით. მწვერვალის ჩრდილოეთ კალთაზე ხეობის ტიპის მყინვარებია. ლაჰილის კალთებიდან ჩამონადენი მყინვარული ნაკადებით საზრდოობს ლაჰილის მყინვარი. პირველად მწვერვალი დაიპყრო ჯონ კოკინმა 1887 წელს.
სქოლიო
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მთები კატეგორია:სვანეთის კავკასიონის მთები
ქრისტეს სუდარა
250px|right|thumb|250px|right|ქრისტეს სახის თანამედროვე ფოტო: მარცხნივ - პოზიტივი, მარჯვნივ - ნეგატივი. ქრისტეს სუდარა (აგრეთვე ცნობილი როგორც ტურინის სუდარა) — ქსოვილის ნაჭერი (სუდარა), რომელშიც გადმოცემით იესო ნაზარეველი გაახვიეს გარდაცვალებისას. ამჟამად ინახება ტურინის საკათედრო ტაძარში. ახალ აღთქმაში ქრისტეს მოციქულები ადასტურებენ, რომ იოსებ არიმათიელმა, ქრისტეს (საიდუმლო) მოწაფემ და ნიკოდემოსმა ჩამოხსნეს ქრისტეს სხეული ჯვრიდან, განბანეს ნელსაცხებლებით, გაახვიეს სუდარაში და დამარხეს კლდეში ახლადგამოკვეთილ სამარხში, ისე, როგორც ებრაელები ჩვეულებისამებრ მარხავდნენ გარდაცვლილებს. იოანე ღვთისმეტყველი მოგვითხრობს, რომ იგი პეტრესთან ერთად შევიდა სამარხში, მაგრამ ჯვარცმული ქრისტეს სხეული ვერ იპოვნა. ე.წ. ტურინის სუდარა არის გრძელი ნაჭერი (4,36X1,1) ძველებური, განსაკუთრებულად ნაქსოვი მატერია, რომელზეც აღბეჭდილია ორი მთლიანი სიგრძის ნაწამები ადამიანის გამოსახულება. მოოქროსფრო-მოყავისფრო ანაბეჭდებს აქვთ ფოტოგრაფიული ნეგატივის ყველა დამახასიათებელი თვისება. შემდგომი გამოკვლევებისას დადგინდა, რომ გამოსახულება 3 განზომილებიანია. ანაბეჭდები სუდარაზე თავით თავზეა გადაბმული, რადგან სუდარა სხეულს ქვემოთ ჰქონდა დაგებული, თავზე გადადიოდა და მთლიანად ფარავდა სხეულს.
ისტორია
გადმოცემის თანახმად, თავდაპირველად სუდარა ინახებოდა წმინდა პეტრე მოციქულთან, შემდგომში კი გადაეცემოდა მოციქულებს. ქრისტიანების დევნის პერიოდში სუდარას მალავდნენ, რადგან ებრაელები და რომაელები ცდილობდნენ გაენადგურებინათ ქრისტიანული რელიკვიები. ქრისტიანობის ოფიციალურ რელიგიად გამოცხადების შემდეგ სუდარა კონსტანტინოპოლში გადაიტანეს. V ს. სუდარა გადაიტანეს ყოვლადწმიდა ღვთისმშობლის ბაზილიკაში ქ. ვლახერნში. ხატთმებრძოლთა რეაქციის პერიოდში სუდარა იერუსალიმში გადაიტანეს. შემდგომში კი კვლავ კონსტანტინოპოლში, სადაც სპეციალურად განკუთვნილ დღეებში გამოჰქონდათ ხალხის წინაშე. სუდარა სურნელოვან არომატს გამოსცემდა. მოშორებიდან სუდარაზე აღბეჭდილი გამოსახულება მამაკაცის სხეულს ჩამოჰგავდა, ახლოდან კი ეს ეფექტი იკარგებოდა. ჯვაროსნების მიერ კონსტანტინოპოლის აღების და გაძარცვის შემდეგ, სუდარა ევროპაში აღმოჩნდა (1353 წ.). სუდარა ჯერ ინახებოდა საფრანგეთში, პარიზთან ახლოს, შემდგომში კი გადაიტანეს იტალიაში, ქ. ტურინის საკათედრო ტაძარში, სადაც ის დღემდე ინახება. თავდაპირველად, სუდარის სინამდვილეში, ბევრს შეჰქონდა ეჭვი. იმის დასამტკიცებლად, რომ გამოსახულებანი სუდარაზე არ იყო დახატული, 1508 წ. ის დიდხანს ადუღეს ზეთში, შემდეგ გაიტანეს მოედანზე და ხალხის თანდასწრებით გარეცხეს და გახეხეს. მიუხედავად ამისა, ადამიანის სხეულის ანაბეჭდები სუდარაზე არ გამქრალა. სუდარა 3-ჯერ მოჰყვა ხანძარში - ერთხელ კონსტანტინოპოლში და ორჯერ ევროპაში, მაგრამ მნიშვნელოვნად არ დაზიანებულა.
მეცნიერული კვლევები
thumb|200px|right|thumb|180px|right|ქრისტეს სუდარის ორმხრივი ფოტო 1898 წ. 28 მაისს სუდარა გამოიტანეს რელიგიური ხელოვნების გამოფენაზე ქ. ტურინში, სადაც ის გადაიღო იტალიელმა ადვოკატმა და ფოტომოყვარულმა სეკონდო პიამ. მან გააკეთა ორი ფოტო დიდი ზომის ფურცლებზე (50X60 სმ). ფირის გამჟღავნებისას კი მოხდა იმ დროისთვის მეცნიერულად აუხსნელი და წარმოუდგენელი მოვლენა: ნეგატივზე გამოჩნდა მშვიდი და კეთილშობილი სახის მამაკაცის პოზიტიური ფოტოგრაფიული გამოსახულება. ამ უჩვეულო მოვლენის შემდგომ სუდარით განსაკუთრებულად დაინტერესდნენ სხვადასხვა ქვეყნის მეცნიერები. თანამედროვე ფოტოგრაფიებზე ძალზედ მკაფიოდ ჩანს სისხლჩაქცევები, ამოგლეჯილი წვერი თუ სხვა დანარჩენი ჭრილობები. მრავალრიცხოვანმა ექსპერიმენტებმა დაამტკიცეს, რომ სმირნისა და ალოესაგან დამზადებულ ნელსაცხებელს თუ წავუსვამთ მიცვალებულს, ანაბეჭდები მართლაც გადავა სუდარაზე, მაგრამ ასეთ ანაბეჭდებს არ ექნებათ სხეულის კონტურის სწორი მოხაზულობა. ასეთი ანაბეჭდები დაემსგავსებიან ლაქებს და კარიკატურულ სილუეტებს, რაც დამოკიდაბული იქნება იმაზე, თუ სად შეეხება ტილო სხეულს. თანამედროვე ეპოქაში დაიწყო სუდარის აუტენტიფიკაცია, მისი შესწავლა-გამოკვლევა ყველაზე დახვეწილი მეთოდებით. ექსპერტებმა უპირველეს ყოვლისა დაადგინეს დამზადების დრო. პირველი დამადასტურებელი ეს არის თავად სუდარა. აღმოჩნდა, რომ ეს არის ძალიან ძველი და განსაკუთრებულად ნაქსოვი ტილო ე.წ. "დამასკო", რომელიც მზადდებოდა მხოლოდ I საუკუნემდე; მეორე დამადასტურებელია პილატეს მონეტა, რომელიც თვალებზე ჰქონდა დადებული სხეულს. მონეტა ძალზედ მკაფიოდ არის აღბეჭდილი სუდარაზე, იმდენად მკაფიოდ, რომ მეცნიერებმა შესძლეს გრავიურაზე ორთოგრაფიული შეცდომის აღმოჩენა. ნუმიზმატებმა რამდენიმე ასეთი მონეტა მოიძიეს, რომლებიც ზუსტად ადასტურებენ დამზადების დროს - I ს. ქრისტეშობიდან. დადგინდა ასევე გეოგრაფიული მდებარეობა. ექსპერტებმა გამოიკვლიეს ქსოვილზე არსებული ნივთიერებები. დადგინდა, რომ სულ 49 მცენარის ნაშთია შემორჩენილი; მათში 12 ენდემური მცენარის, რომლებიც მხოლოდ სამხრეთ პალესტინაში იზრდება, მკვდარი ზღვის უდაბნოს აუზში. მეცნიერებმა აღმოაჩინეს მათრახის 98 კვალი, რომელსაც იყენებდნენ რომაელები 1 ს.-ში; ხელ-ფეხზე ლურსმნის 4 ნაიარევი და სხვ. მეცნიერებმა განსაზღვრეს წონა: დაახ. 79 – 80 კგ. სიმაღლე: 180 სმ.; სისხლი: IV ჯგუფი, რეზუს-უარყოფითი.
დათარიღების პრობლემები და სკეპტიციზმი
XX ს.-ში სუდარის გამოკვლევებში თითქმის ყველა მოწინავე ქვეყნის მეცნიერული საზოგადოებები ჩაებნენ. 1988 წელს აშშ-ს, დიდი ბრიტანეთის და შვეიცარიის ლაბორატორიებში ჩატარდა რადიო-იზოტოპური ანალიზი ნახშირბადის იზოტოპის C14-ის გამოყენებით. სამმა დამოუკიდებელმა გამოკვლევამ დაადგინა სუდარის ასაკი - დაახ. 700-800 წ. ამ გამოკვლევათა საფუძველზე ოქსფორდის უნივერსიტეტის პროფესორმა ედვარ ჰილმა გამოთქვა ვარაუდი, რომ გამოსახულება სუდარაზე დახატულია. ტურინის კარდინალმა ანასტასიო ბალლესტრერომ ზოგიერთ მეცნიერთა ვარაუდიდან გამომდინარე დასაშვებად მიიჩნია სუდარის სიყალბე. ცალკეულ მეცნიერთა სკეპტიკურმა დამოკიდებულებამ დიდი რეზონანსი გამოიწვია მსოფლიოს მეცნიერულ წრეებში. მეცნიერთა სხვადასხვა ჯგუფმა შემდგომი კვლევების საფუძველზე გამოთქვა მოსაზრება, რომელიც მართლაც დადასტურდა: 1988 წ. სუდარიდან ნიმუშები აღებული იყო შუა საუკუნეებში ჩაკერებული ფრაგმენტებიდან. იგივე დაადასტურა წამყვანმა ამერიკელმა მეცნიერმა რ. როჯერსმა (აშშ ტურინის სუდარის შემსწავლელი ცენტრის ქიმიური კვლევების განყოფილების ხელმძღვანელი) თავის ცნობილ გამოკვლევებში. რუსეთის ფედერალური უშიშროების სამსახურის (ФСБ) კრიმინალისტიკის ინსტიტუტის მკვლევართა ჯგუფმა ანატოლი ფესენკოს ხელმძღვანელობით დაადასტურა 1988 წლის გამოკვლევათა უზუსტობა. რუსმა კრიმინალისტებმა დაადგინეს, რომ სუდარა ნამდვილად I საუკუნეს განეკუთვნება და მასზე აღბეჭდილი გამოსახულება არ არის დახატული.
თანამედროვე კვლევები
2008 წ. ოქსფორდის უნივერსიტეტის პროფესორებმა კრისტოფერ რამსის ხელმძღვანელობით ჩაატერეს სუდარის გამოკვლევა, რომელმაც გაამყარა რუსეთის ფედერაციის ფედერალური უშიშროების სამსახურის დასკვნები. კვლევებმა დაადასტურა, რომ სუდარაზე არსებული გამოსახულება არ არის დახატული. სუდარაზე შემონახულია ადამიანის სისხლის ლაქები. მეცნიერებმა გამოიკვლიეს სისხლი და აღმოაჩინეს მისი კომპონენტები: ჰემოგლობინი, ბილირუბინი და ალბუმინი. ალბუმინის მომატებული რაოდენობა მეცნიერთა მტკიცებით მიუთითებს იმ გარემოებაზე, რომ ადამიანი გარდაიცვალა სტრესულ მდგომარეობაში, წამებისას. ლეიკოციტებში ქრომოსომათა განლაგებით განისაზღვრა მამრობითი სქესი. ვატიკანის თანხმობით სუდარის გამოკვლევა კვლავ გრძელდება. 2008 წ. მეცნიერებმა პირველად შესძლეს გაეკეთებინათ სუდარის უზუსტესი ციფრული ფოტო. მაურო გავინელლის განცხადებით ციფრული ფოტოს გარჩევადობა 12,8 მილიარდი პიქსელია, რაც თითქმის 1300 ჯერ აღემადება აქამდე არსებულ ციფრულ ფოტოს 10 მილიონი პიქსელის გარჩევადობით. უახლესი ფოტო 1600 კადრისგან შედგება და საშუალებას გვაძლევს დავინახოთ ქრისტეს გამოსახულების უმცირესი დეტალებიც. მეცნიერები გეგმავენ ამ უნიკალური ციფრული ფოტოს ინტერნეტში განთავსებას.
ქრისტეს გამოსახულება
მეცნიერებისთვის უმთავრესი გამოცანად რჩება სუდარაზე ქრისტეს 3 განზომილებიანი გამოსახულება. თანამედროვე ფიზიკისთვის უცნობმა გამოსხივებამ, რომელიც წამის მემილიონედების განმავლობაში გრძელდებოდა სუდარაზე დატოვა უზუსტესი ფოტოგრაფიული გამოსახულება, რომლის სისქე სულ რამდენიმე მიკრონია. ჯერ კიდევ 1978 წ. ცნობილ გამოკვლევებისას (სუდარის აუტენტიფიკაციაში საბჭოთა მეცნიერებიც იღებდნენ მონაწილეობას, მაგრამ მათ, თავი შეიკავეს სუდარაზე გამოსახული ადამიანის შესახებ კომენტარისგან). მეცნიერებმა გამოთქვეს აზრი, რომ ანაბეჭდები სუდარაზე გადავიდა თერმობირთვული აფეთქების მსგავსად მომხდარი ზემძლავრი განათების შედეგად ქრისტეს აღდგომის მომენტში. მეცნიერთა აზრით მსგავს მოვლენას ადგილი აქვს ხიროსიმაში და ნაგასაკიში, სადაც ატომური ბომბების აფეთქების შედეგად შენობებზე დაფიქსირადა ე.წ. "მუდმივი ჩრდილები". რუსეთის და ევროპის წამყვანმა მეცნიერებმა ვარაუდი გაქმოთქვეს, რომ გამოსახულება წარმოიქმნა მძლავრი სპეციფიკური გამოსხივების შედეგად. შემდგომმა კვლევებმა დაამტკიცეს, რომ გამოსხივება არ ემორჩილებოდა ჩვენთვის ცნობილ ფიზიკის კანონებს. ცნობილმა რუსმა ფიზიკოსმა ა. ბელიაკოვმა დაამუშავა თეორია, რომელსაც ”ცეცხლოვანი სხეულის თეორია” ეწოდა. აღდგომის მომენტში ქრისტეს სხეული სინათლედ გარდაისახა და ქსოვილზე მეცნიერებისათვის წარმოუდგენლად ზუსტი გამოსახულება დატოვა, ისე, რომ მიმხმარი სისხლის და სხვა გვამური სითხეების ლაქები უვნებლად დატოვა. მეცნიერთა მტკიცებით, სუდარის გვამიდან აცლის შემთხვევაში აუცილებლად დარჩებოდა ნაკვალევი. ქრისტეს სხეული აღდგომისას სინათლედ გარდაისახა. მეცნიერთა მტკიცებით სუდარა წარმოადგენს იესო ქრისტეს აღდგომის უდავო ფიზიკურ მტკიცებულებას. ქრისტეს სუდარას XX ს. ეწოდა აგრეთვე ”მეხუთე სახარება”.
ასუანის მუჰაფაზა
thumb|250px|ასუანი ასუანი (أسوان‎) — ეგვიპტის 29 საგუბერნატოროდან ერთ-ერთი. საგუბერნატორო მდებარეობს ეგვიპტის სამხრეთ ნაწილში. ასუანის ტერიტორია მოიცავს მდინარე ნილოსის აღმოსავლეთ და დასავლეთ სანაპიროებს. პროვინციას ესაზღვრება 3 ეგვიპტიური საგუბერნატორო : ახალი ველი, წითელი ზღვა და ლუქსორი. პროვინციას სამხრეთიდან ესაზღვრება სუდანი.
ასუანის საგუბერნატოროში მდებარეობს ეგვიპტის ერთ-ერთი ყველაზე ღირსშესანიშნავი ადგილი აბუ სიმბალი. საგუბერნატოროს ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ასუანი. პროვინციის ფართობი შეადგენს 34 608 კმ²-ს. 2001 წლის მონაცემებით ასუანის მოსახლეობა 1 184 432 ადამიანია. პროვინციაში ყველაზე გავრცელებული ენებია არაბული და ნუბიური.
ადმინისტრაციული დაყოფა
საგუბერნატორო იყოფა 5 ადმინისტრაციულ ერთეულად (რაიონად): სხვა ქალაქები:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ეგვიპტის მუჰაფაზები
სამართალი ბატონისშვილის ვახტანგისა
„სამართალი ბატონისშვილის ვახტანგისა“, ვახტანგ VI-ის განმგებლობაში შედგენილი კოდექსი, ვახტანგ VI-ის სამართლის წიგნთა კრებულის, ანუ კორპუსის, დამაგვირგვინებელი ნაწილი; შემუშავებულია ვახტანგის თაოსნობით და უშუალო მონაწილეობით 1705-1708 წლებში. ვახტანგ VI-ის კოდიფიკაცია განაპირობა იმან, რომ ძველი სამართლეებრივი წიგნების შედგენის დროიდან საზოგადოებრივ ცხოვრებამ ცვლილება განიცადა და ახლა, გამოვლილი ძნელბედობის შემდეგ, რამდენადმე ხელსაყრელი საგარეო და შინაგანი ვითარება შეიქმნა, ქვეყანა აღორძინებისა და წინსვლის გზას დაადგა.
„სამართალი ბატონისშვილის ვახტანგისა“ შეიქმნა წარსული საკანონმდებლო მემკვიდრეობისა და სამართლეებრივი ჩვეულებების კრიტიკული შეთვისება-გადახალისების შედეგად, მასში შევიდა აგრეთვე მთელი წყება სიახლეებისა. თვითონ კანონმდებელი მას უპირატესობას ანიჭებდა თავისი კორპუსის როგორც უცხოური, ისე ქართული სამართლეებრივი წიგნების წინაშე და პრაქტიკაშიც კორპუსის ამ სხვა ნაწილებს მხოლოდ დამხმარე მნიშვნელობა ჰქონდა. „სამართალი ბატონისშვილის ვახტანგისა“ გავრცელდა და მოქმედებდა საქართველოს ყველა სამეფოსა და სამთავროში. სამოქალაქო ურთიერთობათა დარგში მისი ნორმები მოქმედებდა რუსეთთან შეერთების შემდეგაც 1859-1870-მდე; მისი სამოქმედო დებულებანი შეიტანეს რუსეთის კანონთა კრებულის X ტომში.
„სამართალი ბატონისშვილის ვახტანგისა“ „გაჩენილია“ სამეფო საბჭოს დარბაზის „თანადგომით“, აგრეთვე „კითხვითა ჭკუათა მყოფელთა და მოხუცებულთა კაცთათა“. მას აქვს სამოქმედოდ შემომღბი პრეამბულა, რომელსაც მოსდევს 270 მუხლი; 204-205 მუხლებს შუა არის დასკვნა, რომლითაც თავდაპირველად სამართლეებრივი წიგნი თავდებოდა; 205-270 მმ. „ნოველებია“ და დართულია შემდეგ, მაგრამ ვახტანგის ხელშივე. მათ უნდა შეევსოთ ხარვეზები, აღენუსხათ ახლებური მიდგომა ზოგი მართლურთიერთობისადმი და აესახათ სასამართლო პრაქტიკა.
„სამართალი ბატონისშვილის ვახტანგისა“ ფეოდალური სამართლეებრივი წიგნია, ძირითადად აგებულია კაზუსების მიხედვით და ეხება თითქმის ყველა მაშინდელ ურთიერთობას იმათ გარდა, რომელთაც ვახტანგისავე დასტურლამალი აწესრიგებს. პირველ ნაწილში გამოყოფილია 5 კარი: „თეთრის გარიგებისა“ (თეთრი), „გაყრისა“, „ვალისა“, „ქურდობისა“ და „ნასყიდობისა“; ცალკე დასათაურებულია ორი მუხლიც - „ამანათისა“ და „გაცვლილობისა“; მეორე ნაწილში დასათაურებული 29 მუხლიდან ზოგის სათაური რამდენსამე მუხლს აერთიანებს (მაგ., ანაბრობა-ნათხოვრობას 207-211 მმ. ეკუთვნის).
„სამართალი ბატონისშვილის ვახტანგისა“ გამოხატავდა ფეოდალთა კლასის მოწინავე ნაწილის მართლშეგნებას. კანონმდებელი მიისწრაფვის აღკვეთოს ფეოდალური შუღლი, ალაგმოს მებატონეთა თვითნებობა, უზრუნველყოს დროთა მსვლელობაში ჩამოყალიბებული „ბატონყმური რიგის“ დაცვა.
„სამართალი ბატონისშვილის ვახტანგისა“ განსაზღვრავს სახელმწიფოსა და ეკლესიის მესვეურთა სტატუსს. სანივთო სამართალში მთავარი ადგილი უჭირავს ფეოდალთა საადგილმამულო მფლობელობის მოწესრიგებას; მის წიაღში მკვიდრდება კერძო, სათავისთაო საკუთრებაც, დაკანონებულია ვინდიკაციის ხალხური ხატოვანი ფორმულა: „კაცი თავის საქონელს იცნობს, შუა წყალში ჩაეჭიდებისო“; საძოვარი და ტყე გამოცხადებულია საერთო სარგებლობის სავარგულებად; მოგვარებულის სამიჯნო სამართლისა და ირიგაციის საკითხები. განვითარების დონით გამოირჩევა ვალდებულებითი სამართალი; განსაზღვრულია სარგებლის ნიხრი და სავალო საბუთის რეკვიზიტები; მოწესრიგებულია ვალაუვალობის საკითხები; ძირძირობამდე მოწესრიგებულია საოჯახო-საქორწინო და სამემკვიდრეო ურთიერთობანი. სისხლის სამართალში აღსანიშნავია დანაშაულნი სახელმწიფოსა და ეკლესიის, კერძოდ, მმართველობის წესის წინააღმდეგ; ბრალის ცნებაში გამოყოფილია ფათერაკი - შემთხვევა და მსუბუქი გაუფრთხილებლობა; აღიარებულია პიროვნული და მხოლოდ ბრალეული პასუხისმგებლობის პრინციპები; განსაზღვრულია პასუხისმგებლობის დაწყებითი ასაკი, გამაქარწყლებელი და შემამსუბუქებელ-დამამძიმებელი გარემოებანი; ცნობილია მცდელობა და თანამონაწილეობა. სასჯელთა სისტემაში მთავარია წოდებრივი პრინციპით აგებულ კომპოზიციათა - „ სისხლისა “ და საუპატიოს ნიხრი, ამასთანავე გამოყენებულია წმინდა საჯარო ხასიათის სასჯელები; სიკვდილით დასჯა საგანგებოდ გათვალისწინებული არ არის; წამოყენებულია ქმედობის და სასჯელის თანაფარდობისა და ერთისა და იმავე დანაშაულისათვის ორჯერ მოკითხვის შეუწყნარებლობის (nonbisin idem) დებულებანი. სახელმწიფოს უპირველეს ფუნქციად მიჩნეულია მართლმსაჯულება, რომელსაც საფუძვლად ედება მტკიცე კანონიერება; პირველად ჩამოყალიბებულია მტკიცებულებათა სისტემა; პროცესის შეჯიბრებითობა შეზავებულია მოსამართლის თაოსნობით მტკიცებულებათა მოპოვებასთან.
„სამართალი ბატონისშვილის ვახტანგისა“ შემონახულია 100-ზე მეტ ხელნაწერად, მ. შ. უპირველესი მნიშვნელობისაა ვახტანგის ხელში გამოვლილი ავთენტური ნუსხა S - 3683 და 1710-იანი წლების ნუსხა Q - 575, რომლებიც დაცულია კ. კეკელიძის სახელობის ხელნაწერთა ინსტიტუტში, აგრეთვე ქუთაისის ისტორიულ-ეთნოგრაფიულ მუზეუმის 1746 ხელნაწერი № 201.
„სამართალი ბატონისშვილის ვახტანგისა“ ქართული სამართლეებრივი და საერთოდ საქართველოს ისტორიის დიდმნიშვნელოვანი წყაროა. იგი საყურადღებო ძეგლია ისტორიულ-შედარებითი სამართალმცოდნეობისათვის. „სამართალი ბატონისშვილის ვახტანგისა“ პირველად გამოაქვეყნა დ. ჩუბინაშვილმა თავის „ქართულ ქრესტომათიაში“ (ნაწ. 1, 1846), შემდეგ - თ. ენუქიძემ (1955) და ი. დოლიძემ (1963-1981). რუსულად იგი ითარგმნა XIX საუკუნის I მეოთხედში, რუსეთის სენატმა დასტამბა სამსახურებრივი საჭიროებისათვის (1828 ან, შესაძლოა მხოლო 1836); ეს გამოცემა განმეორდა 1887 დ. ბაქრაძის რედაქტორობით; ახალი რუსული თარგმანი და მისი გამოცემა ეკუთვნის დ. ფურცელაძეს (1980). არსებობს ცნობა, რომ მას ფრანგულად თარგმნიდა მ. ბროსე; 1930-იან წლებში ფრანგულად თარგმნა და გამოსცა ჟ. კარსტმა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ძველი ქართული სამართალი
Polyrhachis cornuta
Polyrhachis cornuta — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
არგენტინა 1968 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
არგენტინამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეცამეტედ იასპარეზა 1968 წელს, მექსიკის დედაქალაქ მეხიკოში. ამ თამაშებზე მათ ორი ბრინჯაოს მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1968 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:არგენტინა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:სამხრეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ბზუალა ხოჭოები
ბზუალა ხოჭოები (Carabidae) — მწერების ოჯახი ხოჭოების რიგისა, ხშირად განვითარებული აქვთ ანალური ჯირკვლები, რომლებიც გამოყოფენ სუნიან, მწვავე სითხეს. ბზუალა ხოჭოების უმრავლესობა მტაცებლებია, მათი ძირითადი საკვებია მოლუსკები, მწერების მატლები, ზოგჯერ ნიადაგის ჭიები. ზოგი ხოჭო მცენარეს ჭამს, აზიანებს პურეულს. ზოგს სარგებლობა მოაქვს ტყისა და ბაღის მეურნეობისათვის — ანადგურებს არაფარდი აბრეშუმხვევიას მატლებს, ხვატრებსა და ლოქორებს. აღწერილია ბზუალა ხოჭოების 20 ათასამდე სახეობა. საქართველოში ბზუალა ხოჭოებიდან გამოირჩევა ამიერკავკასიური პურის ბზუალა, რომელიც აზიანებს მარცვლოვნებს.
ლიტერატურა
*
იური დევდარიანი
იური სეითის ძე დევდარიანი (დ. 4 აგვისტო, 1909, ქ. ვოლოგდა, — გ. 15 ივნისი, 1989, თბილისი) — ქართველი ჰიდროტექნიკოსი. ტექიკურ მეცნიერებათა დოქტორი (1960), პროფესორი (1965), საქართველოს მეცნიერებისა და ტექნიკის დამსახურებული მოღვაწე (1974).
დაამთავრა ლენინგრადის წყლის ტრანსპორტის ინჟინერთა ინსტიტუტი (1930). 1930–1941 წლებში მუშაობდა თბილისში „ჰიდროენერგოპროექტში“, 1941 წლიდან — საქართველოს ენერგეტიკისა და ჰიდროტექნიკის ნაგებობათა სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში (1971 წლიდან საქართვ. მეცნ. აკად. ა. დიდებულიძის სახ. ენერგეტიკის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტი). 1958–1979 წლებში იყო ამ ინსტიტუტის ჰიდროტექნიკის განყოფილების გამგე, 1979–1986 წლებში — სექტორის გამგე, 1986–1989 წლებში — წამყვანი მეცნიერი თანამშრომელი. მისი შრომები ეხება უმთავრესად ენერგოსისტემების განვითარების საკითხებს.
ვლადიმირ დახნო
ვლადიმირ დახნო (Владимир Авксентеевич Дахно; დ. 7 მარტი, 1932, ზაპოროჟიე ― დ. 28 ივლისი, 2006, კიევი, უკრაინა) ― უკრაინელი ანიმატორი, ანიმაციური ფილმების რეჟისორი და სცენარისტი. 1988 წელს გახდა უკრაინის ეროვნული პრემიის ლაურეატი, ხოლო 1996 წელს ― უკრაინის სახალხო არტისტი. ცნობილია ანიმაციური სერიალით „კაზაკები“ (Казаки). მუშაობდა „Київнаукфільм“-ში.
ბიოგრაფია
ვლადიმირ დახნო 1932 წლის 7 მარტს ზაპოროჟიეში დაიბადა. სკოლის დმათავრების შემდეგ კიევის სამედიცინო ინსტიტუტში ჩაირიცხა, საიდანაც მალევე კიევის სამოქალაქო ინჟინერიის ინსტიტუტში გადავიდა, სადაც იოსიფ კარაკისის კლასში სწავლობდა. ინსტიტუტის დასრულების შემდეგ, 1955 წლიდან კიევში არქიტექტორად მუშაობდა. უჩვეულო არქიტექტურული პროექტის შესახებ დისერტაციით დახნომ ცნობილი მულტიპლიკატორების, მარკ დრაიცუნისა და დავიდ ჩერკასკის ყურადღება მიიპყრო, რომლებმაც „Київнаукфільм“-ში მუშაობა შესთავაზეს.
2013 წლის 7 მარტს Google-მა დახნოს სახსოვრად Doodle გამოუშვა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 7 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1932 კატეგორია:გარდაცვლილი 28 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 2006 კატეგორია:უკრაინელი კინორეჟისორები კატეგორია:უკრაინელი ანიმატორები
ირმისტუჩა
ირმისტუჩა (Hydnum repandum) — სოკოს სახეობა ირმისტუჩისებრთა ოჯახისა, რომელიც ფართოდ არის გავრცელებული ევრაზიისა და ჩრდილოეთ ამერიკის ზომიერი კლიმატის ზონებში.
კოეტუპო
კოეტუპო (Coetupo) — ქალაქი პანამაში, გუნა-იალის პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 037 ადამიანს შეადგენდა.
ირმისტუჩა
კარგი ხარისხის საჭმელი სოკოა, იჭმება ახალი ნორჩი ეგზემპლარები. მიკორიზას ქმნის სხვადასხვა სახეობის ფოთლოვან და წიწვოვან ხეებთან. იზრდება ერთეულებად ან დიდ ჯგუფებად ზაფხულიდან შემოდგომამდე.
კოეტუპო
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პანამის ქალაქები კატეგორია:გუნა-იალის დასახლებული პუნქტები
ირმისტუჩა
სოკო პირველად აღწერა შვედმა ბუნებისმეტყველმა კარლ ლინემ 1753 წელს.
სამეცნიერო სინონიმები:
აღწერა
ნაყოფსხეული სიმაღლეში 5—10 სანტიმეტრს აღწევს. ქუდის დიამეტრი — 3-12 (15) სმ, ხორციანი, მშრალი და მყარია, უსწორმასწორო ბორცვიანი ზედაპირით, ხშირად არასწორი ფორმის. ნორჩობაში ქუდი ოდნავ ამოზნექილია, კიდეები შეკეცილია, ოდნავ ხავერდოვანი; სიბერეში ბრტყელია, ცენტრში ჩაზნექილი და ტალღოვანი, ზოგჯერ ლაპოტისებრი კიდეებით. არცთუ იშვიათად მეზობელი სოკოების ქუდებთან არის შეზრდილი. კანი არ სცილდება. შეფერილობა — ღია-ჯანგმიწისფერი და მოვარდისფრო-ყვითელი მოწითურო-ნარინჯისფერი და ღია-თხილისფრამდე. დაჭერისას ან გაჭრისას მუქდება, იღებს მოწითურო, ნარინჯისფერ ელფერს; მშრალ ამინდში უფერულდება და იღებს მკრთალ-ყვითელ ან მოთეთრო ფერს.
რბილობი — მკვრივი, მყიფე, მოთეთრო ან მოყვითალო, გადატეხვისას მომურო-ყვითელ ფერს იღებს. სუსტად გამოხატული სასიამოვნო (ხილის) სუნით. ასაკთან ერთად მაგრდება და მწარდება. თითქმის არასდროს არ ჭიანდება.
ფეხის სიგრძე — 3-5 (8) სმ, სისქე — 1-3 სმ, მკვრივი, მთლიანი (ზოგჯერ კავერნებით), ცილინდრული ან ოდნავ მოხრილი, ხშირად ძირში გაფართოებული. ქუდთან მიმართებაში ექსცენტრული. ზედაპირი გლუვია (ძირში ქეჩისებრი), მშრალი, მოთეთრო ან მოყვითალო, ასაკთან ერთად მუქდება.
ეკოლოგია და გავრცელება
მიკორიზას ქმნის სხვადასხვა სახეობის ფოთლოვან და წიწვოვან ხეებთან. იზრდება ტყეში და ბუჩქნარში ნებისმიერ ნიადაგზე, ხშირად კირიანზე, უპირატესობას ანიჭებს ხავსიან საფარს. უხვად მოდის არყთან შერეულ ნათელ ტყეებში. ნაყოფსხეული ჩნდება ერთეულებად, გორებად ან დიდ ჯგუფებად, თითქმის შეზრდილი ქუდებით და ფეხებით ერთ მთლიანობად, ხანდახან რიგებად და „ქაჯის წრეებად“.
ფართოდ არის გავრცელებული ევროპა, აზიასა და ჩრდილოეთ ამერიკის ზომიერი კლიმატის ზონებში. გავრცელების არეალი აგრეთვე მოიცავს ავსტრალიას, ახალ ზელანდიასა და ჩრდილოეთ აფრიკას. გვხვდება ცივ რეგიონებშიც; რუსეთის ვროპულ ნაწილში, ციმბირში და შორეულ აღმოსავლეთში.
სეზონი — ზაფხულის დასაწყისიდან შემოდგომამდე, პირველ ყინვებამდე (მასიური მოსავალია აგვისტოს მეორე ნახევრიდან სექტემბრის პირველ ნახევრამდე).
კვებითი ღირებულება
კარგი ხარისხის საჭმელ სოკოდ ითვლება. ახასიათებს თხილის მოტკბო გემო. იჭმება ნორჩობაში ახალი, შემწვარი, გამხმარი და დამარინადებული. შესაძლებელია გაყინვაც. სიმწიფეში ახასიათებს მწარე გემო, რომელიც ქვრება წინასწარი გათუთქვის (დაახ. 25 წუთის) შემდეგ. მომზადების შემდეგ სოკო ზომაში არ იკლებს.
წიწვოვან ხეებთან დაკრეფილ ეგზეპლარებს შესაძლოა ძლიერ გამოხატული არასასიამოვნო გემო ახასიათებდეს.
სქოლიო
კატეგორია:ბაზიდიუმიანი სოკოები კატეგორია:საჭმელი სოკოები
ბზუბზუ
ბზუბზუ — ქედის მუნიციპალიტეტის სოფლების ზედა ბზუბზუსა და ქვედა ბზუბზუს ძველი სახელწოდება.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს სოფლების ძველი სახელწოდებები
ჯავახი (დმანისის მუნიციპალიტეტი)
ჯავახი (1949 წლის 12 ივლისამდე — „მიჯა“ ) — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის დმანისის მუნიციპალიტეტში, განთიადის თემში.
ისტორია
სოფლის სახელწოდება „მიჯა“ დაფიქსირებულია 1898 წლის რუსეთის ერთვერსიან რუკაზე „Миджа“ სახით.
სქოლიო
კატეგორია:დმანისის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ზუმბი
ზუმბი (Zumbi; დ. 1655 — გ. 20 ნოემბერი, 1695, ალაგაოსის შტატი, ბრაზილია) — ქილომბო დოს პალმარესის (გაქცეულ მონათა თავშესაფარი) ბოლო ლიდერთაგანი.
ქილომბო დოს პალმარესი ბრაზილიის პორტუგალიური დასახლებებიდან გაქცეულ შავკანიანთა თვითმყოფადი რესპუბლიკა იყო - მიახლ. პორტუგალიის ზომის რეგიონი ბაიას შიდა რაიონში. მისი არსებობის პიკში, პალმარესის მოსახლეობამ 30.000-ს მიაღწია. იძულებულნი იყვნენ რა თავი დაეცვათ ჰოლანდიელი და პორტუგალიელი კოლონიური ძალების შემოტევებისგან, პალმარეს მეომრები კაპოეირას (მე-16 საუკუნეში ბრაზილიაში აფრიკელ მონათა მიერ შექმნილი საბრძოლო ხელოვნება) ექსპერტები იყვნენ.
აფრიკელი, ცნობილი როგორც ზუმბი, პალმარესში 1655 წელს თავისუფლად დაბადებული, პორტუგალიელებმა დაიჭირეს და მისიონერ მამა ანტონიო მელოს მიჰყიდეს, როდესაც ის დაახლოებით 6 წლისა იყო. ფრანცისკოდ მონათლულ ზუმბის ასწავლეს სახარება, პორტუგალიური და ლათინური ენები და ყოველდღიურ მესაზე დამხმარედ ამუშავებდნენ. მისი "ცივილიზების" მცდელობის მიუხედავად, ზუმბი 1670 წელს, 15 წლის ასაკში, გაქცევას ახერხებს და მშობლიურ ადგილს უბრუნდება. ზუმბი მალევე ცნობილი გახდა მისი ფიზიკური შესაძლებლობებისა და საბრძოლო ტექნიკის მეოხებით და 20 წლის ასაკისთვის სახელმოხვეჭილი სამხედრო სტრატეგი იყო.
1678 წელს პერნამბუკოს ოლქის მმართველმა პედრო ალმეიდამ, პალმარებთან ხანგრძლივი კონფლიქტით თავგაბეზრებულმა, მათ ლიდერ განგა ზუმბას დაზავება შესთავაზა. ალმეიდა ყველა გაქცეულ მონას თავისუფლებას შეჰპირდა, თუ პალმარები პორტუგალიის მმართველობას სცნობდნენ. განგა ზუმბა შემოთავაზებაზე დათანხმდა. თუმცა თავად ზუმბი პორტუგალიელებს არ ენდობოდა. დანარჩენ აფრიკელთა მონომის პირობებში მხოლოდ პალმარეს ხალხის თავისუფლება მიუღებელი იქნებოდა. ამიტომ ზუმბიმ უარყო ალმეიდას პირობა და განგა ზუმბას ლიდერობა ეჭვქვეშ დააყენა. პორტუგალიურ ზეწოლაზე წინააღმდეგობის გაგრძელების მოწოდებით ზუმბი პალმარესის ახალი ლიდერი გახდა.
ამჟამად 20 ნოემბერი აღინიშნება ძირითადად რიო დე ჟანეიროში, როგორც ეროვნული ღირსების დღე. ამ დღეს განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს აფრო-ბრაზილიელებისთვის, რომელთათვის ზუმბი თავისუფლებისთვის მებრძოლი გმირი და თავისუფლების სიმბოლო არის.
კატეგორია:ბრაზილიის გმირები კატეგორია:დაბადებული 1655 კატეგორია:გარდაცვლილი 20 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1695
ბეღლევი (ბოსლევის თემი)
ბეღლევი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ზესტაფონის მუნიციპალიტეტში, ბოსლევის თემის ცენტრი (სოფლები: გამოღმა ბოსლევი, გაღმა ბოსლევი, დიდწიფელა, მარცხენა რკვია, მარჯვენა რკვია). მდებარეობს იმერეთის მაღლობის დასავლეთ ნაწილში. მდინარე ყვირილის მარჯვენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 400 მეტრი, ზესტაფონიდან 15 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 235 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ზესტაფონის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ესტონეთის პრემიერ-მინისტრი
მინი|[[ტაავი რიივასი.]] ესტონეთის პრემიერ-მინისტრი — ესტონეთის რესპუბლიკის მთავრობის მეთაური. მას პრეზიდენტი არჩევს და უფლებამოსილებას პარლამენტი ანიჭებს.
რესურსები ინტერნეტში
*
ბი...
ბი...  (ლათ. bi… ორი, bis — ორჯერ) — რთული სიტყვის შემადგენელი ნაწილი, რომელიც მიუთითებს საგნის ან თვისების ორმაგობაზე. მაგ., ბიკვადრატული (ორკვადრატული), ბინომი (ორწევრი).
ლიტერატურა
კატეგორია:თავსართები
ინკოტერმსი
ინკოტერმსები
„ინკოტერმს 2000“ საყურადღებოა იმ მხრივაც, რომ მისი შემუშავების დროს სამუშაო ჯგუფში წარმოიშვა იდეა - მომხდარიყო ინკოტერმსში გაერთიანებულ ტერმინთა დიფერენცირება 4 საბაზისო კატეგორიად, რაც გაადვილებდა აღნიშნულ ტერმინთა წაკითხვა-აღქმას. აღნიშნული დაყოფის კრიტერიუმებად აღებულ იქნა არა მხოლოდ ტერმინთა საწყისი ასოები, არამედ მისი ძირითადი დამახასიათებელი ნიშან-თვისებები.
EXW (ex works) ქარხნიდან
ეს ინკოტერმსი მინიმალურად ამცირებს გამყიდველის ვალდებულებებს, მაშინ როცა მთელი პასუხისმგებლობა ტვირთის დანიშნულების ადგილამდე გადასატანად ეკისრება მყიდველს. გამყიდველი მოვალეა დაეხმაროს მყიდველს საექსპორტო დოკუმენტაციის მომზადებაში და პასუხს აგებს მყიდველის წინაშე, არასწორი დატვირთვის გამო. მყიდველს ეკისრება ყველა რისკი და ხარჯი საქონლის შენობიდან დანიშნულების ადგილზე მიტანისათვის.
FCA (free carrier) თავისუფალი ექსპედიტორამდე მიტანიდან
გამყიდველის ვალდებულება მყიდველისათვის საქონლის მიწოდებაზე შესრულებულად ითვლება, თუ იგი გადასცემს ექსპორტისათვის მომზადებულ საქონელს მყიდველის მიერ არჩეულ ტვირთის გადამტანთან მითითებულ მისამართზე.
FOB (free on board) თავისუფალია გემბანის ბორტზე დადებიდან
გამყიდველის მიერ მყიდველისათვის საქონლის მოწოდების ვალდებულება შესრულებულად ითვლება, როდესაც საქონელი გადაჰკვეთს გემის კიდეს დასახელებული ჩატვირთვის პორტში. ამ მომენტიდან ტვირთვის შემთხვევით დაღუპვის ან დაზიანების რისკი ეკისრება მყიდველს. გარდა ამისა, FOB-ი გულისხმობს გამყიდველის მიერ საქონლის ექსპორტისათვის მომზადებას.
მოცემული ტერმინი გამოიყენება მხოლოდ საზღვაო და შიდასახმელეთო საწყალოსნო გადაზიდვების შემთხვევაში.
CFR (cost and freight) ხარჯები და ფრახტი
გამყიდველის მოვალეობაა, გადაიხადოს საქონლის დანიშნულების პორტში ჩატანისათვის აუცილებელი ხარჯი და დაფრახტვის ღირებულება, მაგრამ მას არ ეკისრება ტვირთის შემთხვევითი დაღუპვის ან განადგურების რისკი. გარდა ამისა, გამყიდველს არ ეკისრება იმ ხარჯების გადახდა, რომელიც გამოწვეულია ტვირთის გემბანზე მოთავსების შემდეგ წარმოქმნილი მოვლენებით. გამყიდველს ეკისრება აგრეთვე საქონლის ექსპორტისათვის მომზადება.
მოცემული ტერმინი გამოიყენება მხოლოდ საზღვაო და შიდასახმელეთო საწყალოსნო გადაზიდვების შემთხვევაში.
CIF (cost, insurance, freight) ხარჯები, დაზღვევა და ფრახტი
მოცემული ტერმინის შემთხვევაში გამყიდველს ეკისრება იგივე ვალდებულებები, რაც CFR ტერმინის შემთხვევაში, პლუს საზღვაო დაზღვევის უზრუნველყოფა მყიდველის მიერ საქონლის ტრანსპორტირების პერიოდში ტვირთის შემთხვევით დაღუპვის ან განადგურების შემთხვევაში. გამყიდველი ვალდებულია გადაიხადოს სადაზღვევო პრემია. ამ შემთხვევაში, იგი უზრუნველყოფს დაზღვევას მინიმალური დაფარვით
მოცემული ტერმინი გამოიყენება მხოლოდ საზღვაო და შიდასახმელეთო საწყალოსნო გადაზიდვების შემთხვევაში.
CPT (carriage paid to ...) ფრახტისგან თავისუფალი
გამყიდველი იხდის ფრახტს საქონლის დასახელებულ ადგილამდე ტრანსპორტირებისათვის. ტვირთის შემთხვევით დაკარგვის ან დაზიანების შემთხვევაში პასუხისმგებლობა ეკისრება მყიდველს იმ მომენტიდან, როდესაც იგი საქონელს გადამტანს ჩააბარებს. საქონელს ექსპორტისათვის ამზადებს გამყიდველი.