cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ბრედ პიტი
1994-2000 წლები
thumb|right|270px|left|ბრედ პიტი, [[ჯორჯ კლუნი, მეტ დეიმონი, ენდი გარსია და ჯულია რობერტსი — სტივენ სოდერბერგის ფილმ „ოუშენის თერთმეტი მეგობარის“ მსახიობები]] 1994 წელს პიტმა ითამაშა ვამპირ ლუი დე პოინტე დუ ლაკის როლი, ანნ რაისის ნოველაში „ინტერვიუ ვამპირთან“. მას უწევდა 18-ე საუკუნის ვამპირის როლის განსახიერება, რის გამოც საათობით უნდებოდა გრიმის გაკეთებას, რათა მისი კანი სულ თეთრი ყოფილიყო. პიტს უწევდა მწვანე კონტაქტური ლინზებისა და ეშვების ტარება. პიტთან ერთად ფილმში მონაწილეობდნენ ტომ კრუზი, ანტონიო ბანდერასი, კრისტიან სლეიტერი და 11 წლის კირსტენ დანსტი. ამ ფილმის შემდეგ მან ითამაშა „შემოდგომის ლეგენდებში“ (1994) და „შვიდში“ (1995). „შვიდში“ პიტი თამაშობდა მორგან ფრიმენთან ერთად, ისინი იყვნენ დეტექტივები, რომელლებიც დასდევდნენ კევინ სპეისის გმირს, სერიულ მკვლელს. ამის შემდეგ პიტი ნომინირებული იყო ოსკარზე, საკუეთესო მეორეხარისხოვანი როლისთვის ფილმში „12 მაიმუნი“ (1995).
1997 წელს, პიტმა ითამაშა ჰარისონ ფორდთან ერთად ფილმში „ეშმაკის საკუთრება“. პიტმა შეასრულა IRA-ს ტერორისტის რორი დევანის როლი, სადაც მას მოუწია ირლანდიური აქცენტით საუბარი. იმავე წელს მას მოუწია ავსტრალიელი მთამსვლელის ჰაინრიხ ჰარერის როლის შესრულება, ფილმში „შვიდი წელი ტიბეტში“. პიტი თვეობით ვარჯიშობდა ამ როლისთვის, მასთან ერთად მოთამაშე დევიდ თეუილსთან ერთად. ამ ფილმის გამო, ჩინეთის ხელისუფლებამ, პიტს და თეულისს აკურძალეს სამუდამოდ ჩინეთში შესვლა.
1998 წელს პიტმა შეასრულა მთავარი როლი, ფილმში „გაიცანით ჯო ბლეკი“. ფილმმა პიტს კვლავ მისცა საშუალება კვლავ ეთამაშა სერ ენტონი ჰოპკინსთან ერთად, რომელთან ერთადაც მან უკვე ითამაშა ფილმში „შემოდგომის ლეგენდები“. 1999 წელს პიტმა ითამაშა ჩაკ პალანიკის ცნობილი რომანის ეკრანიზაციაში „მებრძოლთა კლუბი“.
2000 და შემდგომი წლები
ამის შემდეგ მან მრავალ ფილმში ითამაშა, მათ შორის „ოუშენის 12 მეგობარი“, „ტროა“. 2005 წელს კი ითამაშა ფილმში „მისტერ და მისის სმითები“, სადაც მას პარტნიორობას უწევდა ანჯელინა ჯოლი. ისინი დაქირავებული მკვლელი ცოლ-ქმრის როლს ასრულებდნენ.
2005 წელს პიტმა პროდუსირება გაუკეთა და ამავე დროს ითამაშა მთავარი როლი ფილმში „ჯესი ჯეიმზის მკვლელობა“, მაგრამ ფილმი 2007 წლამდე არ გამოსულა. 2006 წელს პიტი იყო პროდიუსერი ოსკაროსანი ფილმისა „მიცვალებულები“. მას ამავე ფილმში ლეიტენანტ კოლინ სალივანის როლი უნდა შეესრულებინა, მაგრამ როლი მეტ დეიმონს დაუთმო და თავად მონაწილეობა მიიღო ფილმში „ბაბილონი“. პიტი ალეხანდრო გონსალეს ინიარიტუს ფილმების მოყვარული იყო და ამიტომ დაინტერესდა ამ პროექტით. ფილმში ის კეიტ ბლანშეტთან ერთად თამაშობდა. ფილმმა მოიპოვა ერთი ოსკარი და ჯამში 7 ნომინაცია, აგრეთვე ნომინირებული იყო ოქროს გლობუსზე, მათ შორის ბრედ პიტი, მეორეხარისხოვანი როლისთვის.
სხვა პროექტები
ჯენიფერ ენისტონთან და პარამოუნტ პიქჩერსის მმართველთან ბრედ გრეისთან ერთად, პიტმა ჩამოაყალიება საპროდუსერო კომპანია „პლან ბე“. ენისტონი აღარ არის ამ კომპანიის პარტნიორი, თუმცა მრავალ პროექტში ფიგურირებს, რომელიც მანამდე იყო შეთანხმებული სანამ გაეყრებოდა პიტს. კომპანიამ გამოუშვა „ჩარლი და შოკოლადის ფაბრიკა“, ჯონი დეპის მონაწილეობით, „მიცვალებულები“ და „ჯესი ჯეიმზის მკვლელობა“.
პიტმა მონაწილეობა მიიღო „მეგობრების“, მერვე სეზონის ერთ-ერთ ეპიზოდში, სადაც იგი ჯენიფერ ენისტონის მოძულეს როლს ასრულებდა. აგრეთვე პიტი გამოჩნდა მტვ-ს გადაცემაში „თავქარიანები“. პიტი აგრეთვე ხშირად ერთვება ქველმოქმედებაში.
პირადი ცხოვრება
1980 და 1990 წლებში პიტი ხშირად ხვდებოდა მასთან ერთად მოთამაშე მანდილოსნებს. პიტი ასევე ხვდებოდა მსახიობს სიინიტას და თანდიე ნიუტონს. პიტი არის ვეგეტარიანელი.
ქორწინება ჯენიფერ ენისტონზე
ჯენიფერის და პიტის ქორწინებამ 4 წელი გასტანა, ამ დროის განმავლობაში ხშირად იყო ჭორები მათი დაშორების შესახებ. პიტი ჯენიფერს ოფიციალურად 2005 წელს გაეყარა. როდესაც პიტის და ანისტონის ქორწინება უკვე ბოლო დღეებს ითვლიდა, ის და მსახიობი ანჯელინა ჯოლი გაეხვიენ საყოველთაო სკანდალში, სადაც ანჯელინას ხშირად მოიხსენიებდნენ როგორც „სხვა ქალს“. იმ დროს როდესაც ჯოლი და პიტი უარყოფდნენ თავიანთ ურთიერთობებს, სპეკულაცია ამ თემაზე მაინც მიდიოდა 2004 და 2005 წლების განმავლობაში. ჯოლიმ 2005 წლის ივნისში, ინტერვიუ მისცა ანნ კურის. სადაც განაცხადა: „იყო ურთიერთობაში ცოლიან კაცთან, როდესაც ჩემი საკუთარი მამა ღალატობდა დედაჩემს, ეს ის არის რასაც ჩემ თავს ვერ ვაპატიებდი. დილაობით ჩემ თავს ვერ შევხედავდი, თუ ამას გავაკეთებდი. მე ვერასდროს შევხედავ იმ მამაკაცს, რომელიც ცოლს ღალატობს“.
ანისტონმა გაყრის შესახებ განცხადება 2005 წლის 25 მარტს შეიტანა, ხოლო 2005 წლის 2 ოქტომბერს ოფიციალურად გაშორდნენ პიტი და ენისტონი ერთმანეთს.
ურთიერთობა ანჯელინა ჯოლისთან
ერთი თვის შემდეგ, მას მერე რაც ანისტონმა შეიტანა დოკუმენტი გაყრის შესახებ, 2005 წლის აპრილს, პაპარაცების მიერ იქნა გადაღებული სურათები, რომელიც ადასტურებდა იმ ჭორს, რომელიც არსებობდა ბრედ პიტსა და ანჯელინა ჯოლის შორის. ფოტოებზე, რომელიც გაიყიდა 500 000 დოლარად, ნაჩვენები იყო პიტი, ჯოლი და მისი შვილი მედოქსი სანაპიროზე, კენიაში. ზაფხულის განმავლობაში, წყვილს სულ უფრო და უფრო ხშირად ხედავდნენ ერთად, რის მერეც მედიამ მათ „ბრანჯელინა“ შეარქვა. ორი თვის შემდეგ, პიტი და ჯოლი უკვე პოზიორობდნენ კამერების წინ როგორც წყვილი.
2007 წლის 15 მარტს, ჯოლიმ შვილად აიყვანა სამი წლის ბიჭუნა ვიეტნამიდან პაქს თიენ ჯოლი-პიტი. ვინაიდან ობოლთა თავშესაფარი, არადაქორწინებულ წყვილს არ აძლევს საშუალებას ბავშვის აყვანის, ჯოლიმ იგი მარტო იშვილა, ხოლო პიტმა მოგვიანებით იშვილა ლეგალურად.
მედიის აზრით ჯოლი კვლავ იყო ფეხმძიმედ, რაც მისმა გამოჩენამ 2008 წლის Independent Spirit Award-ზე დაამტკიცა, როდესაც იგი დახურული კაბით წარსდა მაყურებელთა წინაშე. 2008 წლის მაისში, ჯოლიმ დაუდასტურა „თუდეის“, რომ ისინი ელოდებოდნენ ტყუპებს. 2008 წლის 12 ივლის, ჯოლიმ გააჩინა ბიჭი და გოგო, სახელად ნოქს ლეონ ჯოლი პიტი და ვივიენ მარჩელინ ჯოლი პიტი. ნოქსის წონა იყო 5,05 ფუნტი, ხოლო ვივიენის 5 ფუნტი. ნოქსი ბრედ პიტის ბაბუის პატივსაცემად დაერქვა ბავშვს, ხოლო ვივიენი ანჯელინა ჯოლის დედის პატივსაცემად. 2015 წელს წყვილმა კიდევ ერთი ბიჭი, 2 წლის მუსა იშვილა, მუსა წარმოშობით სირიელია და თურქეთში, დევნილთა ბანაკშია დაბადებული.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1963 კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 18 დეკემბერი კატეგორია:ამერიკელი აგნოსტიკოსები კატეგორია:ოქროს გლობუსის გამარჯვებულები კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები
Behind the Wheel
Behind the Wheel — ინგლისური ელექტრონული ჯგუფ Depeche Mode-ის დისკოგრაფიაში რიგით მე-20 სინგლი. იგი გამოიცა ბრიტანეთში, 1987 წლის 28 დეკემბერს, როგორც მესამე სინგლი სტუდიური ალბომიდან Music for the Masses. სინგლს დიდი წარმატება ხვდა წილად, განსაკუთრებით, გერმანიაში, სადაც ჩარტში #6 ადგილი დაიკავა.
სიმღერის 2 ოფიციალური მუსიკალური ვიდეოს რეჟისორია ანტონ კორბეინი. მათში გამოიყენება სიმღერის ორი, ალბომისა და სინგლის ვერსია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1987 წლის სინგლები კატეგორია:Depeche Mode-ის სიმღერები
ძვ. წ. 625
გარდაიცვალნენ
*
აბვერი
მინი|აბვერის რადისტი მუშაობის პროცესში. [[1939, მესამე რაიხი]] აბვერი (Abwehr) — მესამე რაიხის ვერმახტის სამხედრო სადაზვევრო განყოფილება. დაარსდა 1938 წლის 4 თებერვალს. ექვემდებარებოდა ვერმახტის მთავარსარდლობას.
ისტორია
1920-1944 წლებში აბვერი ეწოდებოდა რაიხსვერის და ვერმახტის ყველა დანაყოფს, რომელსაც ევალებოდა კონტრდაზვერვა, ჯაშუშობა და დივერსიული აქტების მოწყობა.
შეიქმნა 1919 წელს, ვაიმარის რესპუბლიკის მთავრობის მიერ. რადგანაც ვერსალის ზავის თანახმად, გერმანიას არ ჰქონდა სადაზვერვო ორგანოების შექმნის უფლება, აბვერს, ფორმალურად, დაკისრებული ჰქონდა შეიარაღებულ ძალებში კონტრდაზვერვის წარმოების ფუნქცია. სინამდვილეში, აბვერი მოქმედებდა სსრკ-ში, პოლონეთში, ჩეხოსლოვაკიაში, საფრანგეთში, დიდ ბრიტანეთში და სხვა ქვეყნებში.
1944 წელს, სსრკ-სთან ბრძოლაში წარუმატებლობის გამო, აბვერის ნაწილები შევიდა „იმპერიული უსაფრთხოების მთავარ სამართველოში“, რომლის უფროსიც ჰაინრიხ ჰიმლერი იყო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გერმანია კატეგორია:მესამე რაიხი
December's Children (And Everybody's)
December's Children (And Everybody's) — ინგლისური როკ-ჯგუფ როლინგ სტოუნზის მეხუთე ამერიკული სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 1965 წელს. დისკი გამოსცა ლეიბლმა London Records.
Lasioglossum taclobanense
Lasioglossum taclobanense — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1915 წელს.
December's Children (And Everybody's)
სიმღერების სია
ყველა სიმღერის ავტორები - ჯეგერი/რიჩარდსი, გარდა აღნიშნულისა:
სქოლიო
კატეგორია:როლინგ სტოუნზის ალბომები კატეგორია:1965 წლის ალბომები კატეგორია:ალბომები ენდრიუ ლუგ ოლდემის პროდიუსერობით
Lasioglossum taclobanense
სქოლიო
taclobanense
...გუგულის ბუდეზე სხვა გადაფრინდა
...გუგულის ბუდეზე სხვა გადაფრინდა, ასევე ცნობილი, როგორც ვიღაცამ გუგულის ბუდეს გადაუფრინა (One flew over the cuckoo's nest) — კენ კიზის რომანი (1962). ითვლება ბიტნიკებისა და ჰიპების მოძრაობის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს ლიტერატურულ ნაწარმოებად. 1975 წელს ნაწარმოების მიხედვით მილოშ ფორმანმა გადაიღო ამავე სახელწოდების ფილმი.
რომანის შესავალში არის მიძღვნა: „ვიკ ლოველს, ვინც მითხრა, ურჩხულები არ არსებობენო და მერე იმათ ბუნაგში შემიყვანა.“
სიუჟეტი
რომანის მოქმედება ვითარდება ფსიქიატრიულ საავადმყოფოში. მთხრობელია ერთ-ერთი პაციენტი, ინდიელი ბრომდენი. ერთ-ერთი მთავარი პერსონაჟია თავისუფლებისმოყვარული პაციენტი რენდლ პატრიკ მაკმერფი, რომელიც ფსიქიატრიულ საავადმყოფოში ციხიდან ხვდება. სავარაუდოდ, ის იგონებს ფსიქიკურ აშლილობას, რათა თავი დააღწიოს საკატორღო სამუშაოებს. სხვა პაციენტები რომანში წარმოდგენილნი არიან არა როგორც სულიერად დაავადებულები, არამედ როგორც საზოგადოების უმრავლესობის მიერ გარიყული ნორმალური ადამიანები.
მაკმერფი უპირისპირდება მთავარ ექთანს, რომელიც მუშაობს საავადმყოფოს შესაბამის განყოფილებაში. მთავარი ექთანი, რომლის პირადი ცხოვრება არ აეწყო, ამყარებს საკუთარ ძალაუფლებას პაციენტებზე და საავადმყოფოს პერსონალზე. მოჯანყე და ინდივიდუალისტი მაკმერფი ებრძვის ექთნის მიერ დამყარებულ წესრიგს და ახდენს შესაბამის გავლენას პაციენტებზე, ასწავლის რა მათ ცხოვრებით ტკბობასა და ათავისუფლებს მათ ქრონიკული კომპლექსებისაგან. მაკმერფის ქმედებები მიდის საავადმყოფოს წესების დარღვევამდე, მათ შორის ღამის გართობამდე ალკოჰოლური სასმელის მიღებითა და მეძავების მონაწილებოთ.
მთავარ ექთანს, რომელიც ადრინდელად ვეღარ აკონტროლებს სიტუაციას, გამოჰყავს მაკმერფი წყობილებიდან, სარგებლობს მომენტით და მას გზავნის ლობოტომიაზე. მაკმერფის ოპერაცია ანადგურებს, მაგრამ სხვა პაციენტები ხდებიან გაბედულები, თავდაჯერებულები და თავისუფლდებიან მთავარი ექთნისაგან.
ეკრანიზაცია
რომანს დიდი წარმატება ჰქონდა. გამოცემიდან 1 წლის შემდეგ ის დაიდგა ბროდვეიზე. 1975 წელს მილოშ ფორმანმა გადაიღო 5 ოსკარის ლაურეატი ფილმი „ვიღაცამ გუგულის ბუდეს გადაუფრინა“. ფილმმა გაზარდა წიგნის პოპულარობა. ფილმი გააკრიტიკა კენ კიზიმ, რომელიც აცხადებდა, რომ არც უნახავს ფილმი. ის, აპროტესტებდა წიგნის მთავარი პერსონაჟის, მთხრობელი ინდიელი ბრომდენის ფილმში უკანა პლანზე გადაწევას.
ყვიბისის წმინდა გიორგის ეკლესია
ყვიბისის წმინდა გიორგის ეკლესია — ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი, მდებარეობს სოფლის სასაფლაოს ტერიტორიაზე. ეკლესია ცალნავიანი და დარბაზული ტიპის ნაგებობას წარმოადგენს, რომელიც აშენებულია ფლეთილი ქვით, კირის დუღაბზე. საკურთხევლის ცენტრში დადგმულია ერთი მასიური ქვის ტრაპეზი, ხოლო სამხრეთის და ჩრდილოეთის კედლებში ამოღებულია ზომით ერთი მეორისაგან განსხვავებული 34 ვიწრო სარკმელი. შესასვლელები დასავლეთისა და ჩრდილოეთის კედლებშია დატანებული. ტაძრის ეზოში თავად ქაიხოსრო ავალიშვილის საფლავის ქვაა, რომელზეც მოთავსებულია მხედრული ეპიტაფია. საფლავის ქვა შემდეგი სახით იკითხება:
როგორც აღნიშნული საფლავის ქვის წარწერიდან ვიგებთ, ბორჯომის ხეობის თავადი, ავალ ავალიშვილის ვაჟი ქაიხოსრო 44 წლის ასაკში ხის დაცემით მის მამულ საკოჭავში გარდაცვლილა. მას დარჩენია მეუღლე სახელად ნინო, სამი ძე და სამი ასული. ეპიტაფიის ბოლოს ქაიხოსრო თავის ოჯახს უბარებს, რომ ის დაკრძალონ მის მიერ განახლებულ ყვიბისის წმიდა გიორგის ეკლესიაში და იზრუნონ მისი სულისათვის.როგორც ვხედავთ, გარდაცვალებამდე ანუ 1851 წლამდე ქაიხორო ავალიშვილს განუახლებია ყვიბისის წმიდა გიორგის ეკლესია.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ლეონ მელიქსეთ-ბეგი
ლეონ მელიქსეთის ძე მელიქსეთ-ბეგი (Լեոն Մելիքսեթ-Բեկ; დ. 26 სექტემბერი [ ძვ. სტ. 14 სექტემბერი], 1890, თბილისი, საქართველო — გ. 3 სექტემბერი, 1963, იქვე) — სომხური წარმოშობის საქართველოში მოღვაწე მეცნიერი, არმენოლოგი, ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1928), პროფესორი (1930), საქართველოს სსრ მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1941), სომხეთის სსრ მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1945).
ბიოგრაფია
დაიბადა მოსამსახურის ოჯახში. ოდესის უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ მუშაობდა თბილისის სხვადასხვა სამეცნიერო საზოგადოებაში. 1918 წელს მიიწვიეს თბილისის უნივერსიტეტში. 1922 წლიდან გარდაცვალებამდე იყო თსუ-ის არმენოლოგიის კათედრის გამგე. მუშაობდა ლიტმცოდნეობის, არქეოლოგიის, ხელოვნებათმცოდნეობის, ეთნოგრაფიის, ეპიგრაფიკის, სამართლის, ბიბლიოგრაფიის და სხვა საკითხებზე. მისი შრომები, გარდა მეცნიერული მიზნებისა, ემსახურება ქართველთა და სომეხთა შორის ისტორიულად ჩამოყალიბებული მეგობრობის განმტკიცებას. ავტორია შრომებისა:„ქართველების ნათესაობა ესპანელებთან ძველი წყაროების მიხედვით“ (1911, რუსულ ენაზე), „მეგალითური კულტურა საქართველოში“ (1938, ქართულ ენაზე), „საქართველოს ისტორიის წერილობითი წყაროების პუბლიკაციები“ (ტ. 1, 1949, ქართულ ენაზე), „ქართული წყაროები სომხეთისა და სომხების შესახებ“ (1-3, 1934-1955, სომხურ ენაზე), „სომეხი მწერლები და საქართველო“ (ტ. 1, 1963, სომხურ ენაზე) და სხვა შრომები. ლეონ მელიქსეთ-ბეგი ეწეოდა მთარგმნელობით საქმიანობასაც (თარგმნიდა სომხურიდან ქართულზე და პირიქით). ავტორია რამდენიმე სახელმძღვანელოსი. ლეონ მელიქსეთ-ბეგის პირად არქივში დაცულია მრავალი გამოუქვეყნებელი ნაშრომი.
დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
ავსტრალიის შტატები და ტერიტორიები
ავსტრალიის ტერიტორია იყოფა ექვს შტატად. ავსტრალიის შემადგენლობაში ასევე შედის სამი ტერიტორია და შვიდი გარე ტერიტორია, რომელთაგან ერთი ავსტრალიის ანტარქტიდული ტერიტორიაა.
right|thumb|250px|ავსტრალიის ტერიტორია ქრონოლოგიურად.
შტატები და ტერიტორიები
წარსულში ავსტრალიას ჰქონდა დეფაქტო ტერიტორიები, რომლებიც მას გამოეყვნენ:
მანძილის დაფა
დაშორება კილომეტრობით.
სქოლიო
კატეგორია:ავსტრალიის შტატები და ტერიტორიები
ნორ-ჰაჭენი
ნორ-ჰაჭენი (Նոր Հաճըն) — ქალაქი სომხეთში, კოტაიკის პროვინციაში. მდებარეობს მდინარე რაზდანის მარჯვენა ნაპირზე. რკინიგზის სადგურ აბოვიანიდან 9 კილომეტრზე. ერევნიდან ჩრდილოეთით 25 კილომეტრზე. 1973 წელს ქალაქში გაიხსნა იმ დროისთვის საბჭოთა კავშირის ტერიტორიაზე ყველაზე მსხვილი ბრილიანტების გადამამუშავებელი ქარხანა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სომხეთის ქალაქები
ძვ. წ. 626
გარდაიცვალნენ
*
Cerapachys sylvicola
Cerapachys sylvicola — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cerapachys-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Cerapachyinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ძვ. წ. 627
სქოლიო
*
დიდი ვერხოტინა
დიდი ვერხოტინა (Большая Верхотина) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, უსტ-კუბინსკის რაიონში. სოფელი შედის ვისოკოვის სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 3 ადამიანს შეადგენდა.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:უსტ-კუბინსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
კოდა
კოდა შეიძლება აღნიშნავდეს:
გვეხტენჰორნი
მთის ჩრდილოეთი კალთა ძირიდან მწვერვალამდე თოვლითაა დაფარული, რის გამოც ის მეტად მიმზიდველია მეთხილამურეებისთვის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
კარლ XII
მამამისის გარდაცვალებისას კარლი უკვე ჩამოყალიბებული მეომარი იყო. იგი ტახტზე თხუთმეტი წლის ასაკში ავიდა, ხოლო სამ წელიწადში ქვეყანა დატოვა ზღვის იქით ბრძოლების სერიაში მონაწილეობის მისაღებად. ეს ბრძოლები ჩრდილოეთის დიდი ომის ნაწილი იყო, რომელთა უმრავლესობა რუსეთის იმპერატორი პეტრე დიდის წინააღმდეგ იყო მიმართული. მისი ახალგაზრდობით გათამამებულ ქვეყნებს საბაბი მიეცათ შვედეთზე თავდასხმისთვის და საქსონია, დანია-ნორვეგია, პოლონეთი და რუსეთი კოალიციას ქმნიან მის წინააღმდეგ, რაც დიდი ომის დასაბამი გახდა. თუმცა გაცილებით უფრო გამჭრიახი და გონებამახვილი ტაქტიკოსი გამოდგა ვიდრე ამას მისი მტრები მოელოდნენ, რამაჩ საშუალება მისცა მას ყველა ოპონენტი დაემარცხებინა.
კატეგორია:შვედეთის მეფეები კატეგორია:დაბადებული 1682 კატეგორია:გარდაცვლილი 1718 კატეგორია:XVII საუკუნის ევროპის მონარქები კატეგორია:ბრძოლის ველზე დაღუპული მონარქები
ძვ. წ. 628
გარდაიცვალნენ
*
სიმფსონები
„სიმფსონები“ („The Simpsons“) — ამერიკული ანიმაციური სიტკომი, შექმნილი მეტ გრენინგის მიერ Fox Broadcasting Company-სთვის. იგი არის მუშათა კლასის ცხოვრების სატირული გადმოცემა. მთავარი პერსონაჟები არიან სიმფსონების ოჯახის წევრები – ჰომერი, მარჯი, შვილები ბარტი, ლიზა და მეგი. მოვლენები ვითარდება სპრინგფილდის გამოგონილ ქალაქში. სერიალში უხვად არის ამერიკული კულტურის, საზოგადოების, ტელევიზიის და ადამიანების ყოფის პაროდირება.
გრენინგმა ოჯახის თავგადასავლები ჩაიფიქრა იმ დროს, როდესაც ჯეიმზ ლ. ბრუკსთან ერთად ქმნიდა მათ შესახებ ანიმაციურ მოკლემეტრაჟიან ნაწყვეტებს. ეს ოჯახი თავდაპირველად იყო მეტად უცნაური, ხოლო წევრები ატარებდნენ მისი საკუთარი ოჯახის წევრთა სახელებს (საკუთარი სახელი „ბარტით“ ჩაანაცვლა). მოკლემეტრაჟიანი ეპიზოდები თავდაპირველად, 1987 წლის 19 აპრილიდან, გადიოდა „ტრეისი ულმანის შოუში“. სამი სეზონის შემდეგ შემუშავდა ნახევარსაათიანი, პრაიმტაიმისთვის განკუთვნილი კონცეფცია. 1989–90 წლების Fox-ის სეზონში „სიმფსონებმა“ დიდი წარმატება მოიპოვეს.
1989 წლის 17 დეკემბერს დებიუტიდან მოყოლებული, დღემდე გამოსულია სერიალის ეპიზოდი. დღეისთვის უკანასკნელი, 29-ე სეზონი, დაიწყო 2017 წლის 1 ოქტომბერს. „სიმფსონები“ ეთერში გასვლის მიხედვით არის ყველაზე ხანგრძლივი ამერიკული ანიმაციური გადაცემა. 2007 წელს გამოვიდა „სიმფსონების ფილმი“ - სრულმეტრაჟიანი ანიმაციური ნამუშევარი, რომელშიც მოთხრობილია ერთ-ერთი ამბავი ქალაქის ცხოვრებიდან. მისმა მსოფლიო შემოსავალმა 527 მილიონი აშშ დოლარი შეადგინა. 2016 წლის 4 ნოემბერს დაინიშნა სერიალის 29-ე და 30-ე სეზონების წარმოება – ყოველ მათგანში 22 ეპიზოდით . 2019 წლის 6 თებერვალს სერიალი 31-ე და 32 -ე, 2021 წლის 3 მარტს კი 33-ე და 34-ე სეზონებზე გაანხალეს , ამრიგად, სერიალი 2023 წლამდე გაგრძელდება. „სიმფსონებმა“ კრიტიკოსების მაღალი შეფასებები დაიმსახურეს პირველი ცხრა ან ათი სეზონისთვის, რომლებიც ცნობილია როგორც სერიალის „ოქროს ხანა“. Time-მა მას უწოდა XX საუკუნის საუკეთესო ტელესერიალი, ხოლო ერიკ ადამსი (The A.V. Club) წერდა, რომ ეს იყო ტელევიზიის „უმაღლესი მიღწევა, განურჩევლად ფორმატისა“. 2000 წლის 14 იანვარს სიმფსონების ოჯახს ჰოლივუდის დიდების ხეივანში ვარსკვლავი გაუხსნეს. სერიალმა დღემდე მიიღო მრავალი ჯილდო – ემის 31 პრაიმტაიმ ჯილდო, ენის 30 ჯილდო და პიბოდის ჯილდო. ჰომერის წამოძახილი „D'oh!“ ინგლისური სასაუბრო ენის ნაწილად იქცა. თავად სერიალმა გავლენა იქონია მრავალ შემდგომ სიტკომზე. მიუხედავად ამისა, წლების განმავლობაში მისი ხარისხის კლებამ კრიტიკა გამოიწვია.
არიერგარდი
არიერგარდი (arrière-garde) — ჯარის ან ფლოტის ნაწილი. იგი მთავარ ძალებს ბოლოში მიჰყვება. არიერგარდის დანიშნულებაა ფრონტიდან ზურგისაკენ მოძრაობისას მთავარი ძალების დაცვა.
ჰულოკი
სისტემატიკა
დღეისათვის ჰულოკის ორი სახეობაა ცნობილი: აღმოსავლეთის ჰულოკი (Hoolock hoolock) და დასავლეთის ჰულოკი (Hoolock leuconedys).
ადიამანი
ადიამანი (Semsur) — თურქული ქალაქი თურქეთის სამხრეთ-აღმოსავლეთში, ადიამანის პროვინციის დედაქალაქი. ის თურქეთის ერთ-ერთი სწრაფად მზარდი ქალაქია. მოსახლეობის რაოდენობა გაიზარდა 100,045-დან (1990), 178,538-მდე (2000).
ჰულოკი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გიბონისებრნი
ადიამანი
თურქულენოვანი რესურსები
კატეგორია:თურქეთის ქალაქები
Cerapachys terricola
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
გოშავანქი
thumb|300px|გოშავანქი გოშავანქი (Գոշավանք), ნორ-გეტიკი — შუა საუკუნეთა სამონასტრო კომპლექსი სომხეთში, სოფელ გოშში. XII საუკუნეში დაუარსებია იგავმწერალ მხითარ გოშს. კომპლექსში შედის კუპელჰალეს ტიპის ეკლესიები: ასტვაწაწინი (1191-1196) გავითით (სტოა; 1197-1203) გრიგოლისა (1208-1241); ლუსავორიჩის (1237-1241) მომცრო ეკლესია, ორსართულიანი შენობა წიგნსაცავით (1231 წლამდე), რამდენიმე სამლოცველო და სხვა ძირითადი შენობები აგებულია ხუროთმოძღვარ მხითარის მიერ.
Lasioglossum tadschicum
Lasioglossum tadschicum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1929 წელს.
სქოლიო
tadschicum
რიბეირა-დუ-ამპარუ
რიბეირა-დუ-ამპარუ (Ribeira do Amparo) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში, ბრაზილიის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის ჩრდილო-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 14 267 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 699.342 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 20.4 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
მავრიკი
მავრიკი (Mauritius; Maurice) — კუნძულოვანი სახელმწიფო ინდოეთის ოკეანის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, აღმოსავლეთ აფრიკაში. მადაგასკარიდან აღმოსავლეთით 900 კილომეტრში. რესპუბლიკის შემადგენლობაში შედიან კუნძულები: მავრიკი (ყველაზე დიდი, 1865 კმ²) და როდრიგესი (104 კმ²), რომლებიც მასკარენის კუნძულების ნაწილია. ასევე შედის არქიპელაგი კარგადოს-კარახოსი, აგალეგას კუნძულები და სხვა ბევრი მომცრო კუნძული. 2011 წლის აღწერით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 1 236 817 ადამიანს. ქვეყნის საერთო ფართობია 2045 კმ². დედაქალაქი — პორტ-ლუი, რომელიც კუნძულ მავრიკზე მდებარეობს.
ჰიდროლოგია
მავრიკის პლატოებში და მთებში მოედინება ასეულობით მცირე მდინარე, რომლებშიც ბევრია ჭორომი და ჩანჩქერი. შვიდსაფეხურიან ტამარენის ჩანჩქერს აქვს ყველაზე უფრო დიდი წყალგადასაშვები (274 მეტრი). მავრიკის ყველაზე უფრო მნიშვნელოვანი მდინარეებია გრანდ-რივერ-საუტ-ისტი და გრანდ-რივერ-ნორტ-უესტი. წვიმების პერიოდში მდინარეები ჩქაროსნულად მოედინებიან და სახიფათონი ხდებიან. კუნძულის ყველაზე უფრო დიდი ტბებია — გრან-ბასენი და მარ-ო-ბაკოა.
კლიმატი
ჰავა ტროპიკულია, ზღვისა. კუნძული მდებარეობს იმ ტროპიკული ციკლონების გზაზე, რომლებიც წარმოიშვებიან ინდოეთის ოკეანეში. თითქმის ყოველწლიურად, თებერვალ-მარტში ისინი კუნძულებს დაატეხავენ ქარიშხლებს, რომელთა სიჩქარე აღწევს 220 კმ/სთ-ს და თავსხმა წვიმებს, რომლებიც იწვევენ კატასტროფულ წყალდიდობებს. წყლის საშუალო ტემპერატურა მთელი წელიწადი არ ეცემა 23 °C-ზე დაბლა. ასეთ ტემპერატურებზე ნაყოფიერ ნიადაგზე შაქრის ლერწამი იძლევა საკმაოდ მაღალ მოსავალს. ზღვისპირა დაბლობებში წელიწადში მოდის 1500—2500 მმ ნალექი. პლატოებზე ნალექების რაოდენობა მატულობს 3500 მმ-მდე, ხოლო საშუალო ტემპერატურა ეცემა 3-4 °C-ით. ყველაზე თბილი თვის (თებერვალი) საშუალო ტემპერატურაა 26 °C, ყველაზე ცივისა (აგვისტო) შიგა რაიონებში 14 °C-იდან, სანაპიროზე 18,5 °C-მდე. მხოლოდ იქ, მთების კალთებქვეშ, შესაძლებელია ისეთი კულტურების დარგვა და მოყვანა, როგორებიცაა ჩაი, თამბაქო, აგავა. მავრიკიზე პირველი კოლონისტები რგავდნენ სანელებლებს; ფრანგები — ყავას, ინგლისელები — ჩაის. ყველა ამ კულტურას შეეძლო მოეცა მშვენიერი მოსავალი, ციკლონებს რომ არ გაენადგურებინათ ნარგავები. მხოლოდ შაქრის ლერწმის ღეროები უძლებდნენ სტიქიის დარტყმას.
მავრიკი მდებარეობს ინდოეთის ოკეანეში, დაახლოებით მე-20 პარალელზე ეკვატორის სამხრეთით, რის გამოც მას აქვს ტროპიკული მუსონური კლიმატი ხანგრძლივი ნოტიო სეზონით (აღინიშნება დეკემბერ-მაისში, არ აღინიშნება ივნის-აგვისტოში) და მოკლე, შედარებით მშრალი სეზონით (სექტემბერი-ნოემბერი). მავრიკიზე წელიწადის დროთა ცვლილებას ასევე აქვს ადგილი: ზაფხული მავრიკიზე ცხელი და ნოტიოა, ზამთარი შედარებით გრილი და მშრალი. მავრიკისთვის ძალიან მაღალი ან ძალიან დაბალი ტემპერატურები არ არის დამახასიათებელი: ტემპერატურა ზაფხულში +35 °C-ზე მაღლა და ზამთარში +10 °C-ზე დაბლა შესაბამისად არც მატულობს და არც კლებულობს.
ფლორა და ფაუნა
ოდესღაც ჯიშიანი სახეობის ხეებით სავსე ხშირი ტყიანი ზეგნები დიდი ხანია გაკაფულია და შეცვლილია დარგული კანარის ფიჭვით და ევკალიპტით. აღმოსავლეთის სანაპიროს გასწვრივ შენარჩუნებულია მანგროს ტყეები. ბუნებრივი მცენარეულობის განადგურების გამო გამქრალია ადგილობრივი სახეობების პოპულაციის ნაწილი, მათ შორის მავრიკის ენდემი Acanthophoenix rubra-ს პალმა — ის კუნძულზე შენარჩუნებულია არაუმეტეს 150 ეგზემპლიარის სახით. ქალაქებში, სოფლებში და ავტოგზების გასწვრივ ჭარბობენ კუნძულებზე შემოტანილი დეკორატიული მცენარეები. ესენია: ჟაკარანდა (Jacaránda), აკაცია, სიკომორო, ოლეანდრე, ჰიბისკუსი (Hibiscus), წითელი ჟასმინი. პლაჟების გასწვრივ — კაზუარინას (Casuarina) ნარგავები. დასახლებული პუნქტების სიახლოვეს მყოფ სანაპიროებზე, ხშირად გვხვდება ქოქოსის პალმა.
კუნძულის მიწის რესურსების ინტენსიურმა ექსპლოატაციამ მოსახლეობის რაოდენობის ზრდასთან ერთად მოიტანა ის, რომ ბუნებრივ ლანდშაფტებს ახლა უკავიათ მავრიკის ფართობის მეოთხედზე ნაკლები. ამასთან ისინი უპირატესად შენარჩუნებულია კუნძულის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, ან დაფარულია ველური ბუჩქნარით, ან საერთოდ მცენარეულის გარეშეა და დაფარულია წითელი ვულკანური ქვიშით.
მავრიკი გამორჩეულია მრავალფეროვანი ფაუნით. ბევრი იქ მობინადრე ცხოველი, სხვაგან არსად არ გვხვდება. პირველი ევროპელი კოლონისტები გაკვირვებულები იყვნენ უზარმაზარი ხმელეთის კუების (Cylindraspis inepta და Cylindraspis triserrata) სიმრავლით და ბუმბულის მქონე ფრინველების სიმრავლით. კუები გაანადგურეს მეკობრეებმა და მეზღვაურებმა, რომლებიც, გემებით მავრიკის გვერდით ჩავლის დროს, აუცილებლად შედიოდნენ კუნძულზე, რომ თავიანთი ტრუმები გაევსოთ ამ „ცოცხალი კონსერვებით“. შემდეგ უფრთო დრონტების რიგიც დადგა. პირველი ნიდერლანდელი დასახლებულების მტკიცებით, კუნძულის ხეობები სავსე იყო ასეთი ფრინველებით, რომლებიც 15 კგ-მდე იწონიდნენ. დრონტები ადამიანებს ახლო მისვლის ნებას აძლევდნენ, რის შემდეგაც ისინი დრონტებს ჯოხებით კლავდნენ. შემოყვანილმა ვირთხებმა, კატებმა და ღორებმა ასევე ხელი შეუწყვეს მავრიკის დრონტების განადგურებას. 1710 წლისთვის დრონტები სრულიად განადგურდნენ. კუნძულის ათვისებამ მოიტანა სხვა ბუმბულიანი ფრინველების რაოდენობის მკვეთრი შემცირება. ამიტომ შაქრის პლანტაციებზე დაიწყო აქტიურად გამრავლება მავნებლებმა — შაქრის ტილი და წითელი კალია. მათთან საბრძოლველად ინდოეთიდან შემოიყვანეს Acridotheres, რის შედეგადაც დღეისათვის ის კუნძულზე ფრინველთა სამყაროს ყველაზე გავრცელებული წარმომადგენელია. კუნძულზე ასევე შეიყვანეს მანგუსტები, მღრღნელების დიდი რაოდენობა და მაიმუნები. შედეგად პირველყოფილი ფაუნიდან თითქმის არაფერი აღარ დარჩა.
კუნძულზე მოქმედებს ბლექ-რივერ-გორჟესის ეროვნული პარკი, სადაც შენარჩუნებულია რელიქტური ვარდისფერი მტრედი, მავრიკიული შევარდენი, მავრიკიული სამკაული თუთიყუში. მავრიკისთან ასევე ახლოს, მრგვალ კუნძულზე მდებარეობს ნაკრძალი, სადაც ბინადრობენ უნიკალური ქვეწარმავლები: სცინკი Leiolopisma telfairii, გეკონი და ხმელეთის მასკარენული შლეგელის გველი (Casarea dussumieri).
ისტორია
კუნძული მავრიკი ჯერ კიდევ X საუკუნეში იყო ცნობილი არაბი მოგზაურებისათვის, რომლებიც მას დინა არობის (ვერცხლის კუნძული) სახელით იხსენიებენ. XVI საუკუნემდე კუნძული დაუსახლებელი იყო. XVI საუკუნის დასაწყისში იქ გადასხდნენ პირველი ევროპელები — პორტუგალიელები. 1598 წელს კუნძულს დაეუფლნენ ნიდერლანდელები და უწოდეს მავრიკი (მორის ორანელის პატივსაცემად). თავდაპირველად სავაჭრო გემებისათვის კუნძული მხოლოდ დროებითი სადგომი იყო. კუნძულზე ნიდერლანდელების პირველი დასახლება დაარსდა 1638 წელს, ხოლო პირველი ბავშვი, რომელიც კუნძულზე დაიბადა ითვლება სიმონ ვან დერ სტელი. დაიწყო შაქრის ლერწმის, ბამბის, თამბაქოს პლანტაციების შექმნა და მსხვილი რქოსანი საქონლის მოშენება. ამისათვის ნიდერლანდელებმა აქ შემოიყვანეს მონები მადაგასკარიდან და აღმოსავლეთ აფრიკიდან. კუნძულის მაცხოვრებელთა რაოდენობამ ნიდერლანდელთა მმართველობის დროს მიაღწია დაახლოებით 300 ადამიანს, მონების ჩათვლით. მაგრამ 1710 წელს ნიდერლანდელებმა დატოვეს მავრიკი, რათა თავი დაეღწიათ ევროპული გემების მიერ კუნძულზე შემოყვანილი და შემდეგ მომრავლებული ვირთხებისაგან.
1715 წელს კუნძული მიიტაცეს ფრანგებმა (უწოდეს ილ-დე-ფრანსი), 1721 წელს აქ ფრანგებმა დააარსეს თავიანთი პირველი მუდმივი დასახლება. ფრანგული კოლონიზაციის წლებში ილ-დე-ფრანსზე აშენდა რამდენიმე ფორტი, გემების ასაშენებელი და სარემონტო ადგილი, გაყვანილ იქნა გზები. 1735 წელს კუნძულის მოსახლეობა ითვლიდა თითქმის 1 ათას ადამიანს (200 თეთრკანიანი, დანარჩენი — მონები აფრიკიდან და მადაგასკარიდან).
XVIII საუკუნის მეორე ნახევარში ილ-დე-ფრანსზე გადასახლდა კოლონისტების ჯგუფი ფრანგული პროვინცია ბრეტანიდან და ნორმანდიიდან; იმავდროულად შეყვანილი იქნა მონების ახალი პარტია აფრიკიდან და მადაგასკარიდან. მონების შრომა გამოიყენებოდა შაქრის ლერწმის და ყავის პლანტაციებში; კუნძულზე დაიწყეს სიმინდის, მანიჰოტის, მიხაკის ხის, ინდიგოს, სხვადასხვა სახის ბოსტნეული კულტურების და ხილის მოყვანა. კუნძულის მოსახლეობა იბრძოდა კოლონიზატორების წინააღმდეგ (აჯანყებები 1695, 1724, 1732, 1794 წლებში).
1810 წელს, ინგლისელების ჯარის ფრანგულ გარნიზონზე გამარჯვების შემდეგ, იგი დიდი ბრიტანეთის სამფლობელო გახდა. 1814 წელს პარიზის ხელშეკრულების საფუძველზე ილ-დე-ფრანსი ოფიციალურად გახდა ბრიტანეთის კოლონია და მას დაუბრუნდა მავრიკის დასახელება.
ინგლისელთა კოლონიზაციის დაწყებისას მავრიკის მოსახლეობა შეადგენდა დაახლოებით 70 ათას ადამიანს (მათ შორის 50 ათასზე მეტი — მონა). 1835 წელს მონობა გაუქმდა. იმ დროისათვის მონების რიცხვი შეადგენდა 77 ათას ადამიანს (96 ათასი მოსახლიდან). სასოფლო-სამეურნეო სამუშაოებისათვის მავრიკიზე 1830-იანი წლებიდან ინდოეთიდან დაიწყეს მუშების შეყვანა (კიდევ უფრო ადრე, 1829 წლიდან, მუშების მოსვლა დაიწყო ჩინეთიდან). 1861 წლისთვის ინდური წარმოშობის იმიგრანტების რაოდენობამ მიაღწია თითქმის 300 ათას ადამიანს. მავრიკიზე სწრაფად მიმდინარეობდა შაქრის წარმოების ზრდა, დაიწყო ჩაის და თამბაქოს მოყვანა.
როდრიგესის კუნძული 1528 წელს აღმოაჩინა პორტუგალიელმა მეზღვაურმა დიეგო როდრიგესმა (Don Diego Rodriguez). 1691—1693 წლებში მისი ოკუპაცია ნიდერლანდელებმა მოახდინეს. XVIII საუკუნეში კუნძულს დაეუფლნენ ფრანგები, რომლებსაც თავიანთ პლანტაციებში სამუშაოდ შავკანიანები შეჰყავდათ. 1810 წლიდან 1968 წლამდე კუნძულს მართავდა ბრიტანეთის იმპერია, რის შემდეგადაც ის გახდა მავრიკის სახელმწიფოს ტერიტორიული ნაწილი.
1968 წლის დასაწყისიდან დაიწყო შეტაკებები მოსახლეობის აზიური წარმოშობის ხალხსა (ძირითადად ინდოელები) და კრეოლებს (შავკანიანები და მულატები) შორის. 1970— 1971 წლებში მიმდინარეობდა დიდი გაფიცვები ეკონომიკის ბევრ სფეროში, ხელფასის გაზრდის მოთხოვნით. 1971 წლის დეკემბერში მავრიკის ხელისუფლებამ ქვეყანაში შემოიღო საგანგებო მდგომარეობა, რომელიც შეუჩერებლივ მოქმედებდა 1978 წლის მარტამდე. დაპატიმრებული იყვნენ რადიკალური მემარცხენე პარტიის — მავრიკის მებრძოლი მოძრაობის ლიდერები, აიკრძალა ამ პარტიასთან დაკავშირებული პროფკავშირების მოღვაწეობა.
სახელმწიფო წყობა
მავრიკი რესპუბლიკაა. სახელმწიფოს მეთაურია — პარლამენტის მიერ 5 წლის ვადით (შესაძლებელია ზედიზედ მეორე ვადაც) არჩეული პრეზიდენტი.
პარლამენტი — ერთპალატიანია, 70 დეპუტატი (62-ს ირჩევს მოსახლეობა 5 წლის ვადით, კიდევ 8-ს ნიშნავს საარჩევნო კომიტეტი სხვადასხვა ეთნიკური თემების წარმომადგენლებისგან).
2014 წლის 10 დეკემბრის არჩევნების შედეგად პარლამენტში წარმოდგენილია პოლიტიკური პარტიები (ალიანსები):
შეიარაღებული ძალები და პოლიცია
მავრიკის ჰყავს შეიარაღებული ძალები რაოდენობით დაახლოებით 20 ათასი სამხედრო მოსამსახურე, რომლებიც გამოიყენება ბუნებრივი კატაკლიზმების შედეგების აღმოსაფხვრელად (ტაიფუნების) და ზოგადად წარმოადგენენ საგანგებო სიტუაციების ორგანოების ძალების ანალოგს, არსებობს პოლიციაც, პოლიციური სპეციალიზირებული რაზმი და საზღვაო საპატრულო სამსახური.
ადმინისტრაციული დაყოფა
thumb|right|225px|მავრიკის ადმინისტრაციული რუკა მავრიკის რესპუბლიკა დაყოფილია ცხრა ოლქად და გარე კუნძულად, რომელშიც შედის სამი დამოკიდებული ტერიტორია და კიდევ ორი ტერიტორია, რომელიც უცხო ქვეყნის სუვერენიტეტის ქვეშ იმყოფება და რომელზეც მავრიკი პრეტენზიას აცხადებს. ეს ორი ტერიტორიაა ჩაგოსის არქიპელაგი (ბრიტანეთის ინდოეთის ოკეანის ტერიტორია) და ამჟამად საფრანგეთის კუთვნილი მომცრო კუნძული ტრომელინი.
მოსახლეობა
2011 წლის აღწერით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 1 236 817 ადამიანს.
წლიური მატება — 0,44 %. (2011 წელი)
შობადობა — 14 492 (11,20 %) (2012 წელი), სიკვდილიანობა — 9 334 (7,22 %) (2012 წელი), ბუნებრივი მატება — + 5 158 (+3,98 %) (2012 წელი), მიგრაციული მატება — (—293) (-0,23 %) (2012 წელი),
შობადობის ჯამური კოეფიციენტი — 1,4 (2011 წელი) დაბადებული ერთ ქალზე.
სიცოცხლის საშუალო ხანგრძლივობა — 69,7 წელი მამაკაცებისთვის (2011 წელი), 76,9 წელი ქალებისათვის (2011 წელი)
შეძენილი იმუნური დეფიციტის სინდრომით დაავადებულები (შიდსი) — 1,7 % (2007 წლის შეფასება).
განათლება — 88 % მამაკაცებისთვის, 80 % ქალებისთვის (2000 წლის აღწერით).
ეთნო-რასობრივი შემადგენლობა (2011 წლის აღწერით):
ენები
მავრიკის კონსტიტუცია არ აზუსტებს ქვეყნის ოფიციალურ ენებს და ქვეყნის მოსახლეობა ლაპარაკობს მავრიკიულ კრეოლურზე, ფრანგულ კრეოლურზე, ინგლისურად ან ფრანგულად. მხოლოდ პარლამენტში ოფიციალურ ენად მიღებულია ინგლისური, თუმცა ეროვნული ასამბლეის წევრებს შეუძლიათ ფრანგულ ენაზე საუბარიც. მაგრამ, მთლიანობაში ინგლისური ენა ითვლება მავრიკის ოფიციალურ ენად, როგორც სახელმწიფოს ხელისუფლების, ადმინისტრაციის და სამართალწარმოების ენა.
ყოველდღიურ ცხოვრებაში მავრიკის მაცხოვრებლებს შეუძლიათ აირჩიონ საურთიერთობო ენა სიტუაციიდან გამომდინარე. საშინაო ვითარებაში, უფრო მეტად გამოიყენება კრეოლური ან ბოჯპური, ბიზნესში და საქმიან ურთიერთობაში გამოიყენება ფრანგული ან კრეოლური, ინგლისური — სკოლებში და დაწესებულებებში. მასმედიის და გაზეთების უმრავლესობა იყენებს ფრანგულ ენას. მავრიკიული კრეოლური, რომელზეც ლაპარაკობს მოსახლეობის 90 %, ხშირად ითვლება მავრიკიელთა მშობლიურ ენად და ყველაზე უფრო იხმარება არაფორმალურ სიტუაციებში. ის ჩამოყალიბდა XVIII საუკუნეში მონებს შორის, რომლებიც ერთმანეთში და თავის ფრანგ მეპატრონეებთან, რომლებსაც არ ესმოდათ სხვადასხვა აფრიკული დიალექტები ლაპარაკობდნენ პიჯინის ენაზე. რამდენიმე თაობის შემდეგ პიჯინი გახდა საუბრის ჩვეულებრივი ნორმა. მავრიკიული კრეოლური დაფუძნებულია ფრანგულ ენაზე და ინარჩუნებს ფრანგულ წარმოთქმას და სიტყვათა შემადგენლობას.
რელიგია
აღმსარებლობა (2011 წლის აღწერით):
კრეოლების უმრავლესობა — ქრისტიანია. თითქმის ყველა მუსლიმი და ინდუსი — ინდური წარმოშობისაა. ინდუსები ლაპარაკობენ მარათულ, ტამილურ, ბოჯპურულ და ტელუგურ ენებზე. უმცირესობას წარმოადგენენ ჩინური წარმოშობის პირები, რომლებმაც მიიღეს ქრისტიანობა (კათოლიციზმი). ასევე ცხოვრობენ ბუდიზმის და კონფუციანელობის მიმდევრები.
მავრიკი — ადგილია, სადაც ერთმანეთს ერწყმის სხვადასხვა კულტურა, რაც გამოიხატება ქვეყნის არქიტექტურაში: დედაქალაქ პორტ-ლუიში ერთმანეთის მეზობლად მდებარეობს მეჩეთი ჯუმა, ინდუისტური ტაძარი მაესვარატი და ქრისტიანული საკათედრო ტაძარი სენტ-ჯეიმსი.
ეკონომიკა
მავრიკის ეკონომიკა დაფუძნებულია შაქრის (შაქრის ლერწამი მოჰყავთ დასამუშავებელი სასოფლო-სამეურნეო სავარგულების დაახლოებით 90 %-ზე) წარმოებაზე, ტურიზმზე და ტექსტილის წარმოებაზე, რითაც იგი აფრიკაში მესამე ქვეყანაა ცხოვრების დონის მიხედვით (ლიბიის და სეიშელის კუნძულების შემდეგ) და მეშვიდე ერთ სულ მოსახლეზე მშპ-ს მიხედვით (ეკვატორული გვინეის, ლიბიის, სეიშელის კუნძულების, გაბონის, ბოტსვანის და ტუნისის შემდეგ). ბოლო დროს ვითარდება ოფშორული და საბანკო ბიზნესი, ასევე ზღვის პროდუქტების და თევზის მოპოვება და გადამუშავება. აფრიკაში კონკურენტუნარიანობის მიხედვით უკავია მეხუთე ადგილი (სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის, ლიბიის, ბოტსტვანის და გაბონის შემდეგ).
2009 წელს ერთ სულ მოსახლეზე მთლიანი შიდა პროდუქტი შეადგენს 17,4 ათას დოლარს (მე-60 ადგილი მსოფლიოში). 2006 წელს სიღარიბის ზღვარს ქვემოთ ცხოვრობდა მოსახლეობის 8 %. უმუშევრობა — 7,9 % (2011 წელი).
სოფლის მეურნეობაში დაკავებულია მომუშავეთა 9 %, მრეწველობაში — 30 %, მომსახურების სფეროში — 61 %.
საექსპორტო საქონელი (2,4 მილიარდი დოლარი 2008 წელს): შაქარი, ტანსაცმელი და ქსოვილები, ყვავილები, მოლუსკები, თევზი. ძირითადი მყიდველებია — დიდი ბრიტანეთი — 31 %, საფრანგეთი — 15 %, აშშ — 9 %, იტალია — 7 %, ბელგია — 5 %.
იმპორტი (4,4 მილიარდი დოლარი 2008 წელს): სამრეწველო საქონელი, საკვები, ნავთობპროდუქტები, ქიმიკატები. ძირითადი მომწოდებლებია — ინდოეთი — 24 %, საფრანგეთი — 11 %, სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა — 10 %, ჩინეთი — 8 %, პაკისტანი — 5 %. შედის საერთაშორისო ორგანიზაციაში — აფრიკის, კარიბის აუზის და წყნარი ოკეანის რეგიონის ქვეყნები.
დიდი დაშორების მიუხედავად, მავრიკის აქვს საკმაო პოპულარობა ევროპელ ტურისტებს შორის, არის რა ერთ-ერთი ყველაზე ლამაზი და ძვირი ტურისტული კურორტი მალდივის და სეიშელის კუნძულებთან ერთად. მავრიკიზე ძირითადად გავრცელებულია საპლაჟე დასვენება, მაგრამ ასევე პოპულარულია ექსკურსიები ოკეანეზე, იშვიათად — კუნძულის შიდა რაიონებში. ერთ-ერთი ბუნებრივი ღირსშესანიშნაობაა ეგრეთ წოდებული შვიდფერა ქვიშები.
განათლება
მავრიკის ხელისუფლება თავის მოქალაქეებს აძლევს უფასო განათლების შესაძლებლობას, დაწყებული სკოლამდელი განათლებიდან უმაღლეს განათლებამდე. 2013 წელს სახელმწიფო ხარჯები განათლებაზე შეფასებულია დაახლოებით 13,5 მილიონი მავრიკის რუპიის ოდენობით, რაც შეადგენს მთელი ხარჯვითი მოცულობის 13 %-ს.
2011 წელს ზრდასრული მოსახლეობის განათლების დონე შეადგენს 89,8 %-ს. მათ შორის მამაკაცების 92,3 % და ქალების 87,3 %.
მავრიკიში განათლების სისტემა შედგება სკოლამდელი, დაწყებითი, მეორადი და მესამე სექტორებისგან. განათლების სტრუქტურა შედგება სამწლიანი სკოლამდელი დაწესებულებებისგან, ექვსწლიანი დაწყებითი სწავლებისაგან, რომელიც იძლევა მოწმობას დაწყებითი განათლების მიღების შესახებ, შემდეგ საშუალო განათლების ხუთი წელი, რომელიც იძლევა სასკოლო სერთიფიკატს და უფლებას კიდევ ორი წლით სწავლის გაგრძელების შესახებ. მისი დამთავრების შემდეგ მოსწავლეს ეძლევა სერთიფიკატი სკოლის საბოლოო დამთავრების შესახებ.
სქოლიო
კატეგორია:აფრიკის ქვეყნები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ქვეყნები კატეგორია:ფრანგულენოვანი ქვეყნები კატეგორია:გაეროს წევრი სახელმწიფოები კატეგორია:კუნძულოვანი სახელმწიფოები
ძვ. წ. 629
სქოლიო
*
ხვეწის წმინდა გიორგის ეკლესია
ხვეწის წმნიდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ბორჯომის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარ გომნის სიახლოვეს, მტკვრის მარჯვენა სანაპიროზე.
ტაძარი სამეკლესიან ბაზილიკას წარმოადგენს, ნართექსით გაერთიანებული, რომლის ცენტრალური ეკლესიის ზომებია დაახლ. 10 მ×4 მ. სარკმლები დაბალია და განიერი, აფსიდა ორი საფეხურითაა ამაღლებული. მონასტრის კედლებზე შეინიშნება შელესილობის კვალი, სამონასტრო კომპლექსს ირგვლივ გალავანი აქვს გარშემორტყმული. ტაძარი ნაგებია უხეშად ნატეხი მსხვილი ქვით. შენობის კუთხეები ამოყვანილია კარგად გათლილი დიდი ლამაზი ბლოკებით. სამშენებლო ტექნიკით ხვეწის საყდარი დიდად უახლოვდება დვირის მთავარანგელოზის ეკლესიას (იხ.ქვემოთ). მოგვიანო ხანაში აქ ჩაუდგამთ განივი ტიხარი, რომელიც სანახევროდ დანგრეულია. ამ რეკონსტრუქციას XV-XVI საუკუნეებით ათარიღებენ. სამწუხაროდ, ტაძარმა ჩვენამდე ნანაგრევების სახით მოაღწია. ტაძარს, მისი ხუროთმოძღვრული მონაცემების გათვალისწინებით, X საუკუნის შუა ხანებით ათარიღებენ.
ბორისკოვო
ბორისკოვო (Борисково) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, უსტ-კუბინსკის რაიონში. სოფელი შედის ვისოკოვის სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 1 ადამიანს შეადგენდა.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:უსტ-კუბინსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
თეოდოს II
თეოდოს II (გ. დაახლოებით 825) — დასავლეთ საქართველოს (აფხაზთა სამეფოს) მეფე დაახლოებით 798-825 წლებში, ლეონ II-ის ძე.
ლიტერატურა
კატეგორია:აფხაზთა სამეფოს მეფეები კატეგორია:გარდაცვლილი 825
გრან-დან-დე-ვეზივი
გრან-დან-დე-ვეზივი (Grande Dent de Veisivi ვეზივის დიდი კბილი) — მთა პენინის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ვალეს კანტონში; გადმოჰყურებს ევოლენის მუნიციპალიტეტს. მის სიახლოვეს აღმართულია მთა პეტი-დან-დე-ვეზივი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
Little 15
Little 15 — ინგლისური ელექტრონული ჯგუფ Depeche Mode-ის დისკოგრაფიაში რიგით მე-21 სინგლი. იგი გამოიცა ბრიტანეთში, 1988 წლის 16 მაისს, როგორც მეოთხე სინგლი სტუდიური ალბომიდან Music for the Masses. სინგლს დიდი წარმატება ხვდა წილად, განსაკუთრებით, გერმანიაში, სადაც ჩარტში #16 ადგილი დაიკავა.
სიმღერის ოფიციალური მუსიკალური ვიდეოს რეჟისორია მარტინ ეტკინსი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1988 წლის სინგლები კატეგორია:Depeche Mode-ის სიმღერები
Incesticide
Incesticide — ჯგუფ ნირვანას სიმღერების კომპილაციური ალბომი, რომელიც გამოიცა 1992 წლის 14 დეკემბერს.
ალბომის გარეკანზე გამოტანილია კურტ კობეინის მიერ 9 წლის ასაკში დახატული ნახატი. სათამაშო იხვი, რომელიც წარმოდგენილია ალბომის გარეკანის უკანა მხარეს, ასევე ეკუთვნოდა კურტს.
დისკის პირველი ასლების ანოტაციებში კურტ კობეინის მიერ დაწერილი დამატებითი ინფორმაცია იყო მითითებული.
სქოლიო
კატეგორია:1992 წლის ალბომები კატეგორია:ნირვანას ალბომები
სუ-15
სუ-15 (ნატოს კლასიფიკაციით „Flagon“) — სუხოის მიერ გამოშვებული სერიული გადამტაცი თვითმფრინავი რომელსაც უნდა ჩაეცვლებინა 1960 წელს გამოშვებული სუ-11.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სუხოის თვითმფრინავი კატეგორია:საბრძოლო თვითმფრინავები კატეგორია:სტატიების ესკიზები
რიბეირა-დუ-პომბალი
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 48 271 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 807.137 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 59.81 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
ქარბორბალა
მინი|280პქ|ქარბორბალა ზღვის თავზე, [[მალიორკა|მალიორკის სიახლოვეს, 2005 წ.]] ქარბორბალა — ძლიერი და მცირე მასშტაბის გრიგალი, რომელიც საავდრო (ქულა-წვიმის) ღრუბლებში ჩნდება და მუქი სვეტის სახით ვრცელდება ღრუბლებიდან მიწის ან წყლის ზედაპირისკენ. ზედა ნაწილში, ღრუბლის ქვედა საზღვართან, ქარბორბალა ძაბრის ფორმაზეა გაფართოებული; ტანი ეშვება მიწის ზედაპირამდე, მის ქვედა ნაწილს, რომელიც უშუალოდ ზედაპირს ეხება, ამოტრიალებული ძაბრის ფორმა აქვს. ქარბორბალას სიმაღლემ შესაძლოა 800–1500 მეტრს მიაღწიოს. მასში ჰაერი, უფრო მეტად, საათის ისრის საპირისპიროდ მოძრაობს, სპირალურად ზევით იწევა და თან ისრუტავს მტვერს ან წყალს, მიწაზე დანგრეული საგნების ნარჩენებს. ჰაერის ძლიერი აღმავალი მდგენელების შემთხვევაში ჰაერის ბრუნვის სიჩქარემ შესაძოა მოაღწიოს 50–100 მ/წმ-ს და გამოიწვიოს კატასტროფული ნგრევა, რომელსაც ზოგჯერ ადამიანური მსხვერპლიც ახლავს თან. ამავე დროს, მისი გზის მახლობლად შესაძლოა ადგილი ჰქონდეს სრულად წყნარ ამინდს.
ქარბორბალას შიგნით ჰაერის წნევა მცირდება, ხდება წყლის ორთქლის კონდენსაცია, რაც ღრუბლის ჩამოწეულ ნაწილთან, მტვერთან, წყალთან და სხვადასხვა ნამტვერვთან ერთად ქარბორბალას ხილულს ხდის. მისი ღერძი ვერტიკალური, თუმცა ხშირად მოღუნული სახეც აქვს. ზღვის თავზე მისი სიმაღლე — რამდენიმე ათეული, ხმელეთზე კი რამდენიმე ასეული მეტრია. ქარბორბალას წარმოშობა განპირობებულია ატმოსფეროს დაბალ ფენებში მისი სტრატიფიკაციის დიდი ვერტიკალური ცვალებადობით. ხმელეთზე ის დამახასიათებელია წლის ცხელი დროისათვის, ჩვეულებრივ, კონტინენტურ ტროპიკულ ჰაერში, ან, მაგალითად, აშშ-ში მექსიკის ყურიდან დაბერილ ტროპიკულ ჰაერში. ქარბორბალა ჩვეულებრივ ჩნდება ციკლონის თბილ სექტორში ცივი ფრონტის წინ და გადაადგილდება იმავე მიმართულებით და სიჩქარით (10–20 მ/წმ), რითაც ციკლონი. გადის 40–60 კმ-ს, თან ახლავს ჭექა-ქუხილი, წვიმა და სეტყვა.
ტორნადო
280პქ|მინი|მარჯვნივ|F5 კატეგორიის ტორნადო, [[მანიტობა, 2007 წ.]] ტორნადო (tornado < tornar — ტრიალი, ბრუნვა) — აშშ-ში გამოყენებული რეგიონული ტერმინი ქარბორბალას აღსანიშნავად. ყველაზე ხშირად ტორნადოს ადგილი აქვს კანზასის, არკანზასის, მისურის, ტენესის, ოკლაჰომის შტატებში, ტეხასის ჩრდილოეთ ოლქებში. ამ შტატებს „ტორნადოს ხეივანსაც“ უწოდებენ. აქ და მრავალ ქალაქში სახლები უზრუნველყოფილია ქარბორბალას საწინააღმდეგო თავშესაფრებით, დაყენებულია სირენები, რომლებიც ტორნადოს მოახლოებას აუწყებს. 1965 წლის აპრილში ერთდროულად 37 ტორნადო გაჩნდა (ძაბრის სიმაღლე 10 კმ-მდე, დიამეტრი 2 კმ), რომელთა სიჩქარე 300 კმ/სთ-ს შეადგენდა. კატასტროფამ ნგრევა მოიტანა 6 შტატში, დაშავდა 2500 ადამიანი, დაიღუპა 250.
სქოლიო
კატეგორია:კლიმატოლოგია
როზმარი კლუნი
როზმარი კლუნი (Rosemary Clooney; დ. 23 მაისი, 1928 – გ. 29 ივნისი, 2002) — ამერიკელი მომღერალი და მსახიობი. ცნობილი გახდა 1950-იანი წლების დასაწყისში სიმღერით Come On-a My House, რომელსაც მოჰყვა სხვა პოპ სიმღერები, მათ შორისაა: Botch-a-Me, Mambo Italiano, Tenderly, Half as Much. Hey There და This Ole House. იყო წარმატებული ჯაზის ვოკალისტიც. კლუნის კარიერა 1960-იან წლებში შენელდა, ნაწილობრივ დეპრესიასთან და ნარკომანიასთან დაკავშირებული პრობლემების გამო, მაგრამ აღდგა 1977 წელს, როდესაც მისმა თეთრი შობის თანავარსკვლავმა, ბინგ კროსბიმ სთხოვა, გამოჩენილიყო მასთან ერთად მისი 50 წლის იუბილესთან დაკავშირებულ შოუში. სიმღერებს 2002 წლამდე, გარდაცვალებამდე წერდა.
ადრეული ცხოვრება
მარცხნივ|200პქ|ჯონ ბრეტ რიჩესონის სახლი მეისვილში როზმარი კლუნი დაიბადა მეისვილში, კენტუკიში, მარი ფრენსის (გვარად გილფოილი) და ენდრიუ ჯოზეფ კლუნის ოჯახში. ის ხუთი შვილიდან ერთ-ერთი იყო. მისი მამა წარმოშობით ირლანდიელი და გერმანელი იყო, დედა კი ინგლისელი და ირლანდიელი. გაიზარდა კათოლიკედ. როდესაც კლუნი 15 წლის იყო, მისი დედა და ძმა ნიკი კალიფორნიაში გადავიდნენ. ის და მისი და ბეტი მამასთან დარჩნენ. ოჯახი 1940-იანი წლების ბოლოს ცხოვრობდა ჯონ ბრეტ რიჩესონის სახლში.
როზმარი და ბეტი გახდნენ გამრთობები, ხოლო ნიკი ტელემაუწყებელი (მისი ზოგიერთი შვილი, მათ შორის მიგელ ფერერი და რაფაელ ფერერი, და მისი ძმისშვილი, ჯორჯ კლუნი, ასევე გახდნენ პატივსაცემი მსახიობები და მომღერლები). 1945 წელს დებმა კლუნებმა ცინცინატის რადიოსადგურ WLW-ში მომღერლებად დაიწყეს მუშაობა. ისინი დუეტში ერთად მღეროდნენ.
პირადი ცხოვრება
მარცხნივ|მინი| კენ მიურეისთან ერთად ლუქსის შოუში ([[1957)]] კლუნი ორჯერ იყო დაქორწინებული პუერტო-რიკოელ კინოვარსკვლავ ხოსე ფერერზე, რომელიც მასზე 16 წლით უფროსი იყო. კლუნი პირველად დაქორწინდა ფერერზე 1953 წლის 1 ივნისს, დურანტში, ოკლაჰომაში. ისინი 1954 წელს გადავიდნენ სანტა მონიკაში, კალიფორნიაში, შემდეგ კი ლოს-ანჯელესში 1958 წელს. წყვილს ერთად ჰყავდა ხუთი შვილი: მიგელი, მარია, გაბრიელი, მონსიტა და რაფაელი. კლუნი და ფერერი პირველად 1961 წელს დაშორდნენ.
კლუნი ფერერზე ხელახლა დაქორწინდა 1964 წლის 22 ნოემბერს, ლოს-ანჯელესში. თუმცა, ქორწინება კვლავ დაინგრა, მაშინ, როდესაც ფერერმა კვლავ გააგრძელა რომანი სტელა მეგისთან, რომელიც მოგვიანებით მისი მეუღლე გახდა. კლუნი და ფერერი საბოლოოდ 1967 წელს დაშორდნენ.
1968 წელს მისი ურთიერთობა დრამერთან ორი წლის შემდეგ დასრულდა. ამ პერიოდში დამოკიდებული გახდა დამამშვიდებლებსა და საძილე აბებზე. მინი| კლუნი [[1997 წელს]] იგი შეუერთდა ახლო მეგობრის რობერტ კენედის საპრეზიდენტო კამპანიას. ერთი თვის შემდეგ, მას ნერვული აშლილობა დაემართა სცენაზე, რენოში, ნევადაში, სადაც მან დაიწყო ყვირილი და შეურაცხყოფა მიაყენა მაყურებელს. იგი საავადმყოფოში მოათავსეს და ფსიქოანალიტიკურ თერაპიას რვა წელი გადიოდა.
მისი და ბეტი მოულოდნელად გარდაიცვალა თავის ტვინის ანევრიზმით 1976 წელს. შემდგომში დის ხსოვნისთვის შექმნა მისი სახელობის ფონდი. ამ დროის განმავლობაში მან ასევე დაწერა თავისი პირველი ავტობიოგრაფია, ეს ხსოვნისთვის: ირლანდიელი ამერიკელი მომღერლის როზმარი კლუნის ავტობიოგრაფია, წიგნი დაწერილია „Raymond Strait“-თან თანამშრომლობით და გამოქვეყნდა „Playboy Press“-ის მიერ 1977 წელს. მან წიგნში აღწერა თავისი უბედური ადრეული ცხოვრება, კარიერა, ფერერთან ქორწინება, 1968 წელს მისი ფსიქიკური აშლილობა და ბიპოლარული აშლილობის დიაგნოზი, რამაც სერიოზულად შეაფერხა მისი კარიერა და გააუბედურა. წიგნის შესავალი დაწერა მისმა კარგმა მეგობარმა ბინგ კროსბიმ. კეტრინ კოკერმა წიგნზე დაყრდნობით გადაიღო სატელევიზიო ფილმი, როზი: როზმარი კლუნის ისტორია (1982), სონდრა ლოკის მონაწილეობით, პენელოპა მილფორდი იყო ბეტის როლში, ხოლო ტონი ორლანდო ფერერის როლს თამაშობდა.
1983 წელს როზმარი და მისი ძმა ნიკი თანათავმჯდომარეობდნენ ბეტი კლუნის ფონდს. ისინი ეხმარებოდნენ ადამიანებს, რომლებსაც ჰქონდათ სიმსივნეები, გადატანილი ჰქონდათ ინსულტი და სხვა ტვინის დაზიანებები.
1997 წელს დაქორწინდა თავის დიდი ხნის მეგობარსა და ყოფილი მოცეკვავეზე, დანტე დიპაოლოზე წმინდა პატრიკის ეკლესიაში მაისვილში, კენტუკში.
1999 წელს კლუნიმ გამოაქვეყნა თავისი მეორე ავტობიოგრაფია, გოგონა მომღერალი: ავტობიოგრაფია, სადაც აღწერილია მისი ბრძოლა დეპრესიასთან და დამოკიდებულებასთან.
ფილტვის კიბო და სიკვდილი
2001 წლის ბოლოს დაუსვეს ფილტვის კიბოს დიაგნოზი. ამ პერიოდში მან ჩაატარა მისი ერთ-ერთი ბოლო კონცერტი ჰავაიში, სადაც იმღერა სიმღერა, სახელწოდებით God Bless America. მისი ფინალური შოუ გაიმართა 2001 წლის დეკემბერში, ნიუ-ჯერსის თეატრში. მიუხედავად ოპერაციისა და კარგი მკურნალობისა, როზმარი 6 თვის შემდეგ, 2002 წლის 29 ივნისს გარდაიცვალა, ბევერლი-ჰილზში, თავის სახლში. დასაფლავებულია წმინდა პატრიკის სასაფლაოზე, მეისვილში.
მემკვიდრეობა
მარჯვნივ|მინი| როზმარი კლუნის რივერსაიდის სახლი, ავგუსტა, კენტუკი კლუნი მრავალი წლის განმავლობაში ცხოვრობდა ბევერლი ჰილზში, კალიფორნიაში, ჯორჯ და აირა გერშვინების კუთვნილ სახლში 1019 North Roxbury Drive-ში. იგი 2002 წელს მისი გარდაცვალების შემდეგ დეველოპერს მიჰყიდეს და მას შემდეგ დაანგრიეს. 1980 წელს მან იყიდა მეორე სახლი ავგუსტაში, კენტუკში, მეისვილთან ახლოს, მის მშობლიურ ქალაქში. დღეს ამ სახლში შესაძლებელია მისი პირადი ნივთების და კოლექციების ნახვა.
სქოლიო
კატეგორია:ქალი ავტობიოგრაფები კატეგორია:United Artists Records-ის შემსრულებლები კატეგორია:ტრადიციული პოპ-მუსიკის მომღერლები კატეგორია:Reprise Records-ის შემსრულებლები კატეგორია:MGM Records-ის შემსრულებლები კატეგორია:Grammy Lifetime Achievement Award-ის მფლობელები კატეგორია:Decca Records-ის შემსრულებლები კატეგორია:Coral Records-ის შემსრულებლები კატეგორია:Columbia Records-ის შემსრულებლები კატეგორია:ამერიკელი ქალი პოპ-მომღერლები კატეგორია:ამერიკელი ტელემსახიობი ქალები კატეგორია:ირლანდიელი ამერიკელები კატეგორია:გერმანელი ამერიკელები კატეგორია:ინგლისელი ამერიკელები კატეგორია:ამერიკელი ჯაზ-მომღერლები კატეგორია:ამერიკელი ქალი კინომსახიობები კატეგორია:ამერიკელი კონტრალტოები კატეგორია:ამერიკელი ავტობიოგრაფები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მომღერლები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მომღერლები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები კატეგორია:გარდაცვლილი 2002 კატეგორია:დაბადებული 1928
ქვემო მაჩხარა
ქვემო მაჩხარა — სოფელი ჯავის მუნიციპალიტეტში, (ყემულთის თემი), მდებარეობს მდინარეების ჯეჯორისა და ქეშელთის წყალგამყოფი ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე მაჩხარის ხეობაში. ზღვის დონიდან 1800 მეტრი, ჯავიდან 23 კილომეტრი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ყემულთის თემის სოფლები
ძვ. წ. 630
გარდაიცვალნენ
*