cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ვერვერეუკა (ფლორეშტის რაიონი)
ვერვერეუკა (Vărvăreuca) — სოფელი მოლდოვაში, ფლორეშტის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 112 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 036 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფლორეშტის რაიონის სოფლები
საყდრიონის ეკლესია
საყდრიონის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ საყდრიონის სამხრეთით, 1 კილომეტრზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. დარბაზულია, ნაგებია რიყის ქვით. შემორჩენილია მხოლოდ აღმოსავლეთ კედელი და სამხრეთ კედლის ნაწილი. შესასვლელი სამხრეთიდან ჰქონია. სწორკუთხა, მომრგვალებულკუთხეებიანი საკურთხევლის აღმოსავლეთ კედელში სარკმელია. დარბაზი და საკურთხეველი საერთო შეისრული კამარით ყოფილა გადახურული.
ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
შიოქტონი
შიოქტონი (Shiocton) — სოფელი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში. შედის აუტაგამის ოლქის შემადგენლობაში. 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფლის მოსახლეობა 921 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 228.0 კაცი/კმ². ფართობი 4,30 კმ².
გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, სოფლის ფართობი შეადგენს 4,30 კმ²-ს. აქედან, 4,04 კმ² ხმელეთს, ხოლო 0,26 კმ² წყალს უჭირავს.
სქოლიო
კატეგორია:აუტაგამის ოლქის დასახლებები
გუმუშჰანე
გუმუშჰანე (Gümüşhane) — ქალაქი ჩრდილო-აღმოსავლეთ თურქეთში, შავი ზღვის რეგიონში, გუმუშჰანეს პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. გუმუშჰანეს პროვინცია არ მდებარეობს შავი ზღვის სანაპიროზე, ხოლო თავად ქალაქი გუმუშჰანე, ოთხივე მხრიდან მთებითაა შემოფარგლული. რაც ამ რეგიონისთვის საკმაოდ უცნაურია და იშვიათობაა. გუმუშჰანე მდებარეობს 1.150 მეტრზე ზღვის დონიდან. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით, გუმუშჰანეში 52,628 ადამიანი ცხოვრობს. ქალაქს აქვს მერია და მისი მერი არის ერჯან ჩიმენი.
გუმუშჰანეს სამხრეთითა და დასავლეთით საკუთარი პროვინციის ქალაქები ესაზღვრება. მას დასავლეთით ქალაქი თორული ესაზღვრება, სამხრეთით — ქელქითი, სამხრეთ-აღმოსავლეთით — ქიოსე, ხოლო სამხრეთ-დასავლეთით ესაზღვრება შირანი. ამას გარდა, გუმუშჰანე ბაიბურთისა და ტრაპიზონის პროვინციებს ესაზღვრება.
მეკერეუკა (დროკიის რაიონი)
მეკერეუკა (Măcăreuca) — სოფელი მოლდოვაში, დროკიის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 149 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 553 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დროკიის რაიონის სოფლები
აშაღი-ხარაშა
აშაღი-ხარაშა (Ashagy Kharasha) — სოფელი აზერბაიჯანში,  ყუბის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ყუბის რაიონის სოფლები
ლავრასი
ლავრასი (Lavras) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 919 მეტრზე. მიეკუთვნება კამპუ-დას-ვერტენტისის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ლავრასის შემადგენლობაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
იური ბანდაჟევსკი
იური ბანდაჟევსკი (ბელარუს. Юрый Бандажэўскі, დ. 9 იანვარი, 1957, ბსსრ) — ბელარუსი მეცნიერი, რადიაციული მედიცინის დარგის გამოჩენილი სპეციალისტი, მედიცინის დოქტორი (1987), პროფესორი (1989), ნიუ-იორკის მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრი. გომელის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის რექტორი დაარსების დღიდან 1990 წლის 1 ნოემბრიდან 2001 წლამდე. ის სპეციალიზირებულია ადამიანის სხეულზე რადიაციის მცირე დოზების გავლენასა და ჩერნობილის კატასტროფის შედეგების შესწავლაზე.
რადიაციული კვლევები
გომელის სამედიცინო უნივერსიტეტის რექტორის პოსტზე ყოფნისას ის დაინტერესდა ადამიანის ჯანმრთელობაზე რადიაციის მცირე დოზების ზემოქმედების პრობლემით. უნივერსიტეტის სხვა მეცნიერებთან ერთად მივიდა დასკვნამდე, რომ გულის პრობლემები გამოწვეულია რადიაციის მუდმივი ზემოქმედებით. აი, როგორ აყალიბებს თავად ავტორი ამ თეორიას:
1999 წელს ბელარუსიის ტელევიზიამ აჩვენა ფილმი "ჩერნობილის გული" ბანდაჟევსკის ნაწარმოებების მიხედვით. ამის შემდეგ, თავად ბანდაჟევსკის თქმით, ჩერნობილის ავარიის ზემოქმედები გავლენით გამოწვეული პრობლემები გულ-სისხლძარღვთა სისტემაზე "დამარხეს" მაღალ ოფისებში, ამჯობინეს ევარაუდათ, რომ რესპუბლიკის მოსახლეობის ჯანმრთელობას საფრთხე არ ემუქრებოდა.
პროფესორ ბანდაჟევსკის საქმე
1999 წლის 13 ივლისს პროფესორი ბანდაჟევსკი დააკავეს ქრთამის აღების ბრალდებით ( ჯამში 25800 აშშ დოლარი). 2001 წლის 18 ივნისს უზენაესი სასამართლოს სამხედრო კოლეგიამ ის დამნაშავედ ცნო და მიუსაჯა რვა წლით თავისუფლების აღკვეთა ქონების ჩამორთმევით 35,449,200 ბელარუსული რუბლის ოდენობით, თანამდებობების დაკავების უფლების ჩამორთმევით 5 წლის ვადით. საინტერესოა, რომ სასამართლოს ცნობით,  ქრთამის გამცემი პირები გათავისუფლდნენ სასჯელისგან.
პროფესორ ბანდაჟევსკის, როგორც მსოფლიო მნიშვნელობის მეცნიერის საქმე ხმამაღალი გამოდგა და საერთაშორისო აჟიოტაჟი გამოიწვია. არაერთი ბელარუსული და საერთაშორისო უფლებადამცველი ორგანიზაციის თანახმად, ბანდაჟევსკის საქმე შეთხზული იყო ბელარუსის ხელისუფლების მიერ, რადგან მისი სამეცნიერო კვლევის შედეგები მნიშვნელოვნად განსხვავდებოდა ოფიციალური მონაცემებისგან ჩერნობილის ატომურ ელექტროსადგურზე აფეთქების შედეგების შესახებ.
წინასწარი პატიმრობის დროს ბანდაჟევსკის ადვოკატთან წვდომა ჩამოერთვა და თავად პროცესი დამკვირვებლებმა უსამართლოდ მიიჩნიეს. გარდა ამისა, სასამართლო პროცესი ეფუძნებოდა ვლადიმერ რავკოვის ჩვენებას, რომელმაც მოგვიანებით იგი გააუქმა  და განაცხადა, რომ ჩვენება მისცა წინასწარი გამოძიების ორგანოში 1999 წლის 12 ივლისს ფსიქოტროპული ნივთიერებების ზემოქმედების ქვეშ. სასამართლომ ამ ვერსიის განხილვის შემდეგ, დამატებითი კომენტარების გარეშე ცნო არაკომპეტენტურად.
საერთაშორისო უფლებადამცველმა ორგანიზაციამ Amnesty International ბანდაჟევსკი სინდისის პატიმარად აღიარა. ბელარუსი მეცნიერი გახდა 25-ე პირი მსოფლიოში, რომელმაც მიიღო თავისუფლების პასპორტი, რომელიც იძლევა უფლებას, ადამიანმა თავისუფლად აირჩიოს საცხოვრებელი ადგილი ევროპაში. პასპორტს ხელი ევროკავშირის 15 ქვეყნის დეპუტატმა მოაწერა.
საფრანგეთში შეიქმნა პროფესორის დაცვის კომიტეტი. 2003 წლის თებერვალში იგი გამოცხადდა პარიზის საპატიო მოქალაქედ. საფრანგეთის პრეზიდენტმა ჟაკ შირაკმა რუსეთის პრეზიდენტ პუტინთან შეხვედრაზე მოითხოვა   შუამავლობა ბელარუსის პრეზიდენტთან ბანდაჟევსკის საქმესთან დაკავშირებით.
გარდა ამისა, პროფესორ ბანდაჟევსკის საქმე გახდა ერთ-ერთი მიზეზი იმისა, რომ ევროპის საბჭოს საპარლამენტო ასამბლეის დეპუტატებმა უარი განაცხადეს ბელორუსისთვის სპეციალური სტუმრის სტატუსის აღდგენაზე. 2002 წლის 27 სექტემბერს ევროპის საბჭოს საპარლამენტო ასამბლეის მიერ მიღებულ რეზოლუციაში ბანდაჟევსკის საქმე განიხილება როგორც რეპრესიები დისიდენტების წინააღმდეგ.
2003 წლის ოქტომბერში, ჯანმრთელობის პრობლემებისა და ციხის ექიმების უყურადღებობი გამო, პროფესორი ინტენსიური თერაპიის განყოფილებაში გადავიდა განგრენოზულ-ფლეგმონური აპენდიციტის დიაგნოზით, რასაც შეიძლებოდა  პერიტონიტი გამოეწვია. სასწრაფო ოპერაციამ წარმატებით ჩაიარა და მეცნიერი გადარჩა.
2005 წლის 5 აგვისტოს, სასჯელის ვადის გასვლამდე 5 თვით ადრე, ბანდაჟევსკი პირობით გაათავისუფლეს  ვადაზე ადრე  5 თვით ქვეყნიდან გასვლის უფლების გარეშე. მან  ციხეში ექვს წელზე მეტი გაატარა. ორი წელი ამნისტიით შეუმცირდა.
თავისუფლებაზე
2006 წლიდან 2007 - მდე ბანდაჟევსკი მუშაობდა ერთწლიანი კონტრაქტით საფრანგეთში ჩერნობილის კატასტროფასთან დაკავშირებით ადამიანის სხეულზე რადიაციის გავლენის გამოცდილების გასაზიარებლად, სადაც მან დაწერა ორი წიგნი. მისივე თქმით, უცხოელი მეცნიერები აქტიურად კამათობენ მის კვლევებზე დისერტაციებსა და სამეცნიერო ჟურნალის Cardiac Toxicology ფურცლებზე. მეცნიერის თქმით, მის თეორიას ევროპაში ჰყავს როგორც მოწინააღმდეგეები, რომელთაც არ სჯერათ, რომ რადიაციის გავლენა ასე სერიოზულად მოქმედებს ადამიანების ჯანმრთელობაზე, ასევე მომხრეები. 2008 წლიდან პროფესორი ვილნიუსში ცხოვრობს.
2008 წლის 17 აგვისტოს, ბანდაჟევსკის ინიციატივით, ევროპარლამენტში გაიმართა კონფერენცია, რის შემდეგაც მიღებულ იქნა დეკლარაცია ბელარუსში ჩერნობილის შემდგომი ვითარების შესახებ. დეკლარაცია მოუწოდებს ევროპულ საზოგადოებას განაგრძოს დახმარება ყველაზე დაზარალებული რეგიონების რეაბილიტაციაში, ასევე განსაკუთრებული ყურადღება დაუთმოს კატასტროფის ლიკვიდატორთა მდგომარეობას. დოკუმენტი მიესალმება ვილნიუსში საერთაშორისო კვლევითი ცენტრის "ეკოლოგია და ჯანმრთელობა" შექმნას საერთაშორისო სინდიკატის ორგანიზებით ლიკვიდატორთა დასახმარებლად. კიევში ბანდაჟევსკის ხელმძღვანელობით გაიხსნა ცენტრი "ეკოლოგია და ჯანმრთელობა".
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 9 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1957 კატეგორია:ჩერნობილის კატასტროფა კატეგორია:ბელარუსი მეცნიერები კატეგორია:რადიაცია კატეგორია:რადიაციული მედიცინა
ნანკინის ხელშეკრულება
ნანკინის ხელშეკრულება — სამშვიდობო ხელშეკრულება, რომელიც დაიდო 1842 წლის 29 აგვისტოს ნანკინში, ცინის დინასტიასა და დიდი ბრიტანეთისა და ირლანდიის გაერთიანებულ სამეფოს შორის. ხელშეკრულების შედეგად დასრულდა ოპიუმის პირველი ომი (1840-1842 წწ.).
ხელშეკრულების შედეგად დიდ ბრიტანეთს გადაეცა ჰონგ-კონგი, ჩინეთს დაეკისრა უდიდესი კონტრიბუცია (დაახლ. 21 მლნ დოლარი), ჩინეთის რამდენიმე პორტი (კანტონი, ამოი, ფუჯოუ, ნინბო, შანხაი) გაიხსნა სავაჭროდ ევროპელებისათვის.
ნანკინის ხელშეკრულების დამატება იყო ჰუმენის ხელშეკრულება, რომელსაც ჩინეთმა და დიდმა ბრიტანეთმა 1843 წელს გუანჯოუსთან ახლოს მოაწერეს ხელი.
ჩინეთში ნანკინის ხელშეკრულებას განიხილავენ, როგორც უთანასწოროს, რომელზეც ხელმოწერა ცინის დინასტიას აიძულეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:XIX საუკუნის სამშვიდობო ხელშეკრულებები კატეგორია:ჩინეთის ისტორია კატეგორია:ჰონგ-კონგი
ბაკურციხის ეკლესია
ბაკურციხის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, დგას გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბაკურციხის დასავლეთ ნაწილში, ეგრედწოდებულ ზემო უბანში, ალექსანდრე ჭარელიშვილის ეზოში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია. ნაგებია მსხვილი და საშუალო ზომის რიყის ქვითა და კირის დუღაბით. წყობა ირეგულარულია. ინტერიერი შელესილი, იგი ძლიერაა დაზიანებული. შემორჩენილია საკურთხევლის ნაწილი, დასავლეთ კედელი და გრძივი კედლების უმეტესი ნაწილი საძირკვლამდეა დანგრეული, საკურთხეველში უზარმაზარი ხეა ამოსული. ეკლესიას შესასვლელი დასავლეთიდან ჰქონდა. ნახევარწრიულ აფსიდში შემორჩენილია სარკმლის ქვედა ნაწილი. აფსიდის ჩრდილოეთ გვერდში ერთი ბრტყლად გადახურული სწორკუთხა ნიშაა.
ლიტერატურა
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კასლრეი
კასლრეი (Castlerea; An Caisleán Riabhach, „ჭრელი ციხე-სიმაგრე“) — ქალაქი ირლანდიაში, მდებარეობს როსკომონის საგრაფოში, კონაქტის პროვინციაში. დღევანდელი კასლრეი ო'კონორების კლანის უძველესი სამოსახლო იყო. აქ დაიბადა ირლანდიის პირველი პრეზიდენტი დაგლას ჰაიდი.
2011 წლის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 3 055 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ირლანდიის ქალაქები კატეგორია:როსკომონის საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
აფრიკული სპილო
აფრიკული სპილო (Loxodonta) — ძუძუმწოვართა გვარი სპილოსებრთა ოჯახისა. აერთიანებს ორ სახეობას: სავანის (L. africana) და ტყის სპილოს (L. cyclotis). ზოგიერთი სისტემატიკა ტყის სპილოს სავანის სპილოს ქვესახეობად თვლის. მამალი სავანის სპილოს სიმაღლეა 3,5 მ, დედალისა — 3 მ-მდე, ტყის სპილოები რამდენადმე მცირე ზომისანი არიან. თავის ქალის შუბლის ნაწილი ამოზნექილია, ყურები დიდი, ხორთუმის ბოლოზე ორი თითისებური ამონაზარდია. შუანი კარგადაა განვითარებული როგორც მამლებში, ისე — დედლებში (სიგრძე 3 მ-მდე, მასა 100 კგ-მდე). გავრცელებული არიან აფრიკაში. ბინადრობენ ტყეებში, ტყესტეპსა და სტეპებში. იკვებებიან უმთავრესად ხეების ტოტებითა და ფოთლებით. ადვილად შინაურდებიან, მაგრამ იშვიათად გამოიყენება სამუშაო ცხოველად.
რესურსები ინტერნეტში
* კატეგორია:სპილოსებრნი
ქინქლები
ქინქლები (Simuliidae) — სისხლმწოვი ორფრთიანი მწერების ოჯახი. მათი სხეულის სიგრძე 1,5-7 მმ აღწევს. ცნობილია ქინქლების 1800-ზე მეტი სახეობა. გავრცელებულია ყველგან. მამლები იკვებებიან მცენარეთა წვნით, დედლები წუწნიან სისხლს. მათი ნერწყვი შხამიანია. ქინქლები ადამიანისა და ცხოველების ჰელმინთოზების, ქათმის, ბატის, იხვის, მტრედის, ინდაურის ლეიკოციტოზოოზის, აგრეთვე ადამიანის ზოგიერთი ინფექციური დაავადების გამომწვევების არასპეციფიკური გადამტანები არიან. ნამარხი ქინქლები ცნობილია შუა იურული პერიოდიდან.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქინქლები
სიმონიანთხევის პირველი სამაროვანი
სიმონიანთხევის პირველი სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ სიმონიანთხევში, ადგილ ლამებში. განეკუთვნება VI-VII საუკუნეს. 1968 წელს სადაზვერვო გათხრა ჩაატარა ისტორიის და ეთნოლოგიის ინსიტუტის ერწო-თიანეთის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ხელმძღვანელი რ. რამიშვილი). გაითხარა ორი ქვისსამარხი, რომლებიც დამხრობილი იყო დასავლეთიდან აღმოსავლეთისაკენ. ერთ-ერთ სამარხში აღმოჩნდა ბრინჯაოს აბზინდა და საყურეები, რკინის რგოლი და აბზინდა, მინის მძივები და სხვა.
მოპოვებული არქეოლოგიური მასალა ინახება დუშეთის არქეოლოგიურ ბაზაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
As You Were (ლიამ გალაგერის ალბომი)
As You Were — ინგლისელი მომღერალ და სიმღერების ავტორ ლიამ გალაგერის სადებიუტო სტუდიური ალბომი. იგი გამოვიდა 2017 წლის 6 ოქტომბერს, ლეიბლზე Warner Bros. Records. .
ალბომის გამოსვლის შესახებ ცნობილი გახდა 2017 წლის ივნისში, როდესაც გამოვიდა სინგლი „Wall of Glass“. ალბომის მხარდასაჭერად დაგეგმილია მუსიკოსის პირველი სოლო-ტურნეც, რომელიც მოიცავს აშშ-ს და კანადას. დისკის სახელწოდება მომდინარეობს გამოსამშვიდობებელი გზავნილისგან, რომელსაც გალაგერი იყენებს Twitter-ში გზავნილების ბოლოს.
ალბომზე გალაგერის გარდა აგრეთვე მუშაობდნენ პროდიუსერები გრეგ კერსტინი, დენ გრეჩ-მარგერა და ენდრიუ უაიეტი.
გამოსვლისთანავე ალბომი ბრიტანეთში ჩარტის პირველ ადგილზე მოხვდა და ათეულში სხვა პოზიციებზე მყოფი ალბომების ჯამურ გაყიდვებთან შედარებით უფრო წარმატებული იყო. მას აგრეთვე წარმატება ჰქონდა სინგლების ჩარტში, უკანასკნელი ოცი წლის შედეგებთან შედარებით – ერთ კვირაში გაყიდული 16000 ასლით.
სქოლიო
კატეგორია:2017 წლის სადებიუტო ალბომები კატეგორია:Warner Bros. Records-ის ალბომები კატეგორია:ლიამ გალაგერის ალბომები
ანდრეი ბალი
ანდრეი ბალი (Андрій Михайлович Баль, Андрей Михайлович Баль; დ. 16 თებერვალი, 1958, როზდოლი, ნიკოლაევის რაიონი, უკრაინის სსრ — გ. 9 აგვისტო, 2014, კიევი, უკრაინა) — უკრაინელი და საბჭოთა ფეხბურთელი და ფეხბურთის მწვრთნელი. თამაშობდა მცველის და ნახევარმცველის პოზიციაზე. იცავდა ლვოვის „კარპატის“, კიევის „დინამოს“, თელ-ავივის „მაკაბის“, თელ-ავივის „ბნეი იეჰუდას“ და საბჭოთა კავშირის ეროვნული ნაკრების ღირსებას. საბჭოთა კავშირის ოთხგზის (1981, 1985, 1986, 1990) ჩემპიონი, საბჭოთა კავშირის თასის ოთხგზის (1982, 1985, 1987, 1990), საბჭოთა კავშირის სუპერთასის სამგზის (1981, 1986, 1987) და ევროპის თასების მფლობელთა თასის (1986) მფლობელი კიევის „დინამოს“ შემადგენლობაში. 1982 წლის ესპანეთისა და 1986 წლის მექსიკის მსოფლიო ჩემპიონატების მონაწილე საბჭოთა კავშირის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში. საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1986).
სანაკრებო კარიერა
1981–1989 წლებში საბჭოთა კავშირის ეროვნული ნაკრების ღირსებას იცავს, რომლის შემადგენლობაში 20 შეხვედრას ატარებს და ერთი ბურთი გააქვს.
მსოფლიო ჩემპიონატებზე
ბალმა მსოფლიო ჩემპიონატების 6 შეხვედრაში მიიღო მონაწილეობა და ერთი გოლი გაიტანა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1958 კატეგორია:დაბადებული 16 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 2014 კატეგორია:გარდაცვლილი 9 აგვისტო კატეგორია:უკრაინელი ფეხბურთელები კატეგორია:საბჭოთა ფეხბურთელები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:ლვივის კარპატის ფეხბურთელები კატეგორია:კიევის დინამოს ფეხბურთელები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის საერთაშორისო კლასის სპორტის ოსტატები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:1982 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:1986 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:უკრაინელი ფეხბურთის მწვრთნელები კატეგორია:საბჭოთა ფეხბურთის მწვრთნელები
საკეისრო კვეთა
მინი საკეისრო კვეთა — ქირურგიული ჩარევა, რომლის დროსაც ნაყოფსა და მომყოლს საშვილოსნოდან ოპერაციული გზით — საშვილოსნოს წინა კედელზე ხელოვნურად გაკეთებული ჭრილობიდან გამოაძევებენ.
ჩვენებები
ნებისმიერი სხვა ოპერაციული ჩარევის მსგავსად, საკეისრო კვეთაც მხოლოდ ჩვენებისამებრ უნდა ჩატარდეს. საკეისრო კვეთის ოპერაცია პათოლოგიური მდგომარეობიდან გამოსავალია და არა არჩევის მეთოდი.
განასხვავებენ საკეისრო კვეთის აბსოლუტურ და შედარებით ჩვენებებს.
აბსოლუტური ჩვენება იმას ნიშნავს, რომ მშობიარობა ბუნებრივი გზით შეუძლებელია. ასეთია გართულებები, რომლებიც დედასა და ნაყოფს სასიკვდილო საფრთხეს უქმნის:
ერთი აბსოლუტური ჩვენება საკმარისია, რომ საკეისრო კვეთა ჩატარდეს. ამ შემთხვევაში არც ოპერაციის პირობებს და არც უკუჩვენებებს არ ითვალისწინებენ. შედარებითი ჩვენება ისეთი კლინიკური სიტუაციაა, როდესაც ნაყოფის მიღება ბუნებრივი მშობიარობით შესაძლებელია, მაგრამ არსებობს უფრო დიდი რისკი, ვიდრე საკეისრო კვეთის შემთხვევაში. ამ დროს ოპერაციის ჩასატარებლად საჭიროა ორი და მეტი შედარებითი ჩვენების არსებობა.
შედარებითი ჩვენებებია:
საკეისრო კვეთის დადებითი და უარყოფითი მხარეები
საკეისრო კვეთის ყველაზე დიდი ღირსებაა ბავშვის დაბადება სწორედ მაშინ, როდესაც ამა თუ იმ მიზეზით დედას, ბავშვს ან ორივეს ერთად უდიდესი საფრთხე ემუქრება. ასე, რომ როდესაც არსებობს საკეისრო კვეთის სამედიცინო ჩვენება, მის ნაკლოვანებებზე ლაპარაკი ზედმეტია. გარდა ამისა, საკეისრო კვეთისას საშო არ იჭიმება, არ ჩნდება ჩახევები, არ ედება ნაკერები, არ იჭიმება მყესები და მენჯის ორგანოები, არ ხდება მათი დაწევა, საშვილოსნოს ყელის გახევა, შემდგომ არ ვითარდება ბუასილი და მასთან დაკავშირებული პრობლემები. რაც შეეხება ნაკლოვანებებს: მართალია, ოპერაცია ბუნებრივ მშობიარობაზე მოკლე ხანში სრულდება, მაგრამ ნარკოზიდან გამოსვლა, ჭრილობის მოშუშება, ტკივილი, სისხლის დანაკარგის აღდგენა, ინფიცირების მაღალი ალბათობა, ლაქტაციასთან დაკავშირებული პრობლემები, მოძრაობის შეზღუდვა საგრძნობლად ართულებს მელოგინის ცხოვრებას ოპერაციის შემდგომ. ნარკოზის შემდეგ მელოგინის ტვინი ვეღარ იღებს სიგნალს, რომ ბავშვი დაიბადა, რაც ორგანიზმში ერთგვარ გაურკვევლობას იწვევს და საშვილოსნო ისე ინტენსიურად ვეღარ იკუმშება, როგორც ბუნებრივი მშობიარობის შემდეგ.
ოპერაცია და გაუტკივარება
არსებობს საკეისრო კვეთის დროს მისი გაუთკივარების ორი გზა: ზოგადი (ენდოტრაქიული ნარკოზი) და რეგიონული (ეპიდურული და სპინალური ანესთეზია).
წამყვანი კლინიკები უპირატესობას ანიჭებენ ეპიდურულ და სპინარულ ანესთეზიას როგორც დედისა და ნაყოფისთვის გაუტკივარების ყველაზე სასურველ და დამზოგველ მეთოდს. რეგიონული ანესთეზიის დროს მგრძნობელობა ითიშება სხეულის განსაზღვრულ ნაწილში, მაგრამ პაციენტის ცნობიერება გამოთიშული არ არის. რეგიონული გაუტკივარების მეთოდს შორის განსაკუთრებული ადგილი უჭირავს სპინალურ და ეპიდურულ ანესთეზიას. ამ დროს ზურგის ტვინის არეში შეჰყავთ ხანგრძლივი მოქმედების საანესთეზიო საშუალება, რაც იწვევს ინექციის ადგილის ქვევით ტკივილის, შეხებისა და მოძრაობის დროებით გამოთიშვას.
დღეს ეპიდურული და სპინალური ანესთეზია ფართოდ გამოიყენება გაუტკივარებისთვის როგორც ბუნებრივი მშობიარობის, ისე საკეისრო კვეთის დროს. სპინალური გაუტკივარება ეფექტიანი, მარტივი და იაფია, მაგრამ შვდარებით ხანმოკლე, ამიტომ მას შემდეგ, რაც ხანგრძლივი ეპიდურული გაუმტკივარება დაინერგა, მას თითქმის აღარავინ იყენებს. ეპიდერული ანესთეზია ტექნიკურად უფრო რთულია, ვიდრე სპინალური, მაგრამ იმდენად ეფექტიანია, რომ შეიძლება, მეანობის ერთ-ერთ უდიდეს მონაპოვრად ჩაითვალოს. მისი ეფექტიანობა აღემატება 80 %-ს და მშობიარეს თითქმის მთლიანად ათავისუფლებს ტკივილისგან. ეპიდერული ანესთეზია საუკეთესო გზაა იმისთვის, რომ ქალმა დაივიწყოს ტკივილით მოგვრილი ტანჯვა და აქტიური მონაწილეობა მიიღოს შვილის დაბადებაში.
ენდოტრაქეულ ნარკოზს უპირატესობა ენიჭება მაშინ, როდესახც საკეისრო კვეთა ტარდება ექსტრემალური ჩვენებით (პლაცენტის აცლა, პერინატალური სისხლდენა, ნაყოფის დისტრესი), ასევე - კოაგულოპათიის, სისტემური ინფექციისა და დედის ცენტრალური ნვრვული სისტემის პათოლოგიის შემთხვევაში, პრეეკლამფსიისა და ეკლამფსიის დროს, როდესაც არსებობს რეგიონული ანესთეზიის უკუჩვენება და ბოლოს, მაშინ როდესაც პაციენტი ამა თუ იმ მიზეზით უარს ამბობს რეგიონულ ანესთეზიაზე. აღსანიშნავია, რომ ნაყოფის ამოყვანამდე ანესთეზია საკმაოდ ზვდაპირულია, რათა ბავშვზე ანესთეტიკების დამთრგუნველი ზემოქმედება გამოირიცხოს. ისიც უნდა ითქვას, რომ მეანობაში ზოგადი ანესთეზიის ერთ-ერთი ყველაზე მძიმე გართულება კუჭის შიგთავსის ასპირაციაა. სულ რაღაც 30 მლ შიგთავსის ასპირაციამ შესაძლოა ფატალური პნევმონიტი (მენდელსონის სინდრომი) გამოიწვიოს. გარდა ამისა, ორსულებში ხშირად ჭირს ინტუბაცია, განსაკუთრებით - სიმსუქნის შემთხვევაში.
მელოგინის რეჟიმი ოპრაციის შემდგომ პეროდში
პირველ დღე-ღამის მელოგინე ატარებს საოპერაციო ბლოკში. 6 საათის შემდეგ მას ნებას აძლევენ წამოჯდეს, 12 საათი შემდეგ კი წამოდგეს და მედდის დახმარებით რამდენიმე ნაბიჯიც გადადგას. მეორე დღეს იგი გადაჰყავთ პალატაში, სადაც მას შეუძლია იმყოფებოდეს თავის ახალშობილთან ერთად. ნაწლავთა ფუნქციის მოსაწესრიგებლად ერთი დღე-ღამის შემდეგ კვთდება გამწმენდი იყნა. საშვილოსნოს შეკუმშვის დასაჩქარებლად ძალიან მნიშვნელოვანია, ახალშობილის ძუძუთი კვება რაც შვიძლება მალე დაიწყოს. როდვსაც ახალშობილი ძუძუს წოვს, საშვილოსნო ინტენსიურად იწყებს შეკუმშვას. ოპერაციის შემდეგ სარძევე ჯირკვლებიდან ხსენი იწყებს დენას, ხოლო ორ დღეში იწყება ლაქტაცია და გამოიყოფა სრულყოფილი რძე.
მელოგინის კვების რეჟიმი
პირველი დღე - უგაზო მინერალური წყალი (შესაძლებელია ლიმონის წვენის დამატება). ჭამა არ შეიძლება. მეორე დღე - დიეტა ფართოვდება: ნებადართულია ფაფის, უცხიმო ბულიონის, მოხარშული ხორცის, ტკბილი ჩაის მიღება. მესამე დღე - უკვე შეიძლება სრულფასოვანი კვება.
რაციონიდან გამოირიცხება მხოლოდ ის პროდუქტები, რომლებიც უკუნაჩვენებია ძუძუთი კვების დროს. რა უნდა ახსოვდეს მელოგინეს:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაავადებები
პროდენეშტი-ვეკი
პროდენეშტი-ვეკი (Prodăneştii Vechi) — სოფელი მოლდოვაში, ფლორეშტის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 85 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 258 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფლორეშტის რაიონის სოფლები
ფორსაჟი 7
ფორსაჟი 7 (ინგლ. Furious 7) — 2015 წლის ამერიკული მძაფრ-სუჟეტიანი თრილერის ჟანრის ფილმი, რომლის რეჟისორია ჯეიმზ უანი და სცენარის ავტორი კრის მორგანი. ფილმი არის ფორსაჟი 6-ის (2013) გაგრძელება და ფორსაჟის ფრენჩაიზის მეშვიდე ნაწილი. ფილმში მთავარ როლებს ასრულებენ: ვინ დიზელი, პოლ უოკერი, დუეინ ჯონსონი, მიშელ როდრიგესი, ტირეზ გიბსონი, კრის "ლუდაკრის" ხიდები, ჯორდანა ბრიუსტერი, ჯიმონ ჰუნსოუ, კურტ რასელი და ჯეისონ სტეტჰემი. ფორსაჟი 7-ის სიუჟტი მიჰყვება დომინიკ ტორეტოს (დიზელი), ბრაიან ო'კონერის (უოკერი) და მათ გუნდს, რომლებიც დაბრუნდნენ შეერთებულ შტატებში ნორმალური ცხოვრებისთვის, ფორსაჟი 6-ში დაშვებული დანაშაულების ამნისტიის შემდეგ. დექკარდ შაუ (სტეტჰემი), სპეცდანიშნულების გადამზადებული მკვლელია, რომელიც ცდილობს შური იძიოს თავისი კომატოზური უმცროსი ძმის ოუენ შოუსთვის. ის გუნდს საფრთხის წინაშე კიდევ ერთხელ აყენებს.
ფილმი არის უკანასკნელი, სადაც პოლ უოკერი ჩნდება, რომელიც გარდაიცვალა ავარიაში 2013 წლის 30 ნოემბერს, როდესაც ფილმის მხოლოდ ნახევარი იყო გადაღებული. უოკერის გარდაცვალების შემდეგ, გადაღებები გადაიდო, გადაიწერა სცენარი, ხოლო მისი როლის შემსულებლად სპეც-ეფექტები და მისი ძმები გამოიყენეს.
გადაღებები
ძირითადი გადაღებები დაიწყო 2013 წლის სექტემბრის დასაწყისში ატლანტაში, კასტინგის შედეგად. ფილმი ასევე გადაიღეს აბუ დაბიში; მწარმოებელმა ჯგუფმა გადასაღებ ადგილად დუბაი დაბალი ფასის გამო აირჩია. რამდენიმე სცენა გადაღებულია კოლორადოშიც.
16 სექტემბერს ფილმისთვის გადაიღეს პოლ უოკერისა და ფილმში მისი ვაჟის როლის შემსრულებლის სცენა ატლანტის დაწყებითი სკოლის წინ. ჰანის დაკრძალვის სცენა გადაიღეს ოკლენდის სასაფლაოზე, 19 სექტემბრის საღამოს, ლუკას ბლეკი შეუერთდა წარმოებას მისი ერთადერთი სცენისთვის დიზელთან ერთად, რომელიც ატლანტაში ერთ-ერთ პარკინგის ობიექტზეა გადაღებული.
მუსიკა
მუსიკალური პარტია შექმნა ბრაიან ტაილერმა, რომელმაც სერიალის მესამე, მეოთხე და მეხუთე ნაწილებს გაუწია კომპოზიტორობა. „ფორსაჟი 7-ში არის ემოციური კომპონენტი, რომელიც უნიკალურია”, - თქვა ტაილერმა თავისი გამოცდილების შეფასებით და დასძინა: „ვფიქრობ, ხალხი ნამდვილად გაოცდება ამით.” ფილმის საუნდტრეკის ალბომი Atlantic Records– მა გამოუშვა 2015 წლის 17 მარტს.
ვიზ ხალიფასა და ჩარლი პუთის მუსიკამ „See You Again", რომელიც ფილმში დასარულისას ისმის მაყურებელში დიდი მოწონება დაიმსახურა. მუსიკა შეიქმნა პოლ უოკერის პატივსაცემად, რომელიც კრიტიკოსებმაც დადებითად შეაფასეს. იგი შეირჩა წლის სიმღერაზე BBC Music Awards- ისთვის და ნომინირებული იყო საუკეთესო ორიგინალური სიმღერისთვის ოქროს გლობუსის 73-ე დაჯილდოებაზე. „See You Again" 2015 წლის ყველაზე გაყიდვადი სიმღერა იყო მსოფლიოში.
სქოლიო
კატეგორია:Universal Pictures-ის ფილმები კატეგორია:Original Film-ის ფილმები კატეგორია:IMAX-ის ფილმები კატეგორია:ფილმები ტერორიზმის შესახებ კატეგორია:ამერიკული ფილმები ძარცვის შესახებ კატეგორია:ამერიკული მოქმედებითი თრილერი ფილმები კატეგორია:ამერიკული 3D ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:2015 წლის 3D ფილმები კატეგორია:2010-იანი წლების ფილმები ძარცვის შესახებ კატეგორია:2015 წლის ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
კიპროს ნიკოლაიდისი
კიპროს ნიკოლაიდისი (ბერძნ. Κύπρος Νικολαΐδης, ინგლის. Kypros Nicolaides; დ.1953, პაფოსი, კვიპროსი) — ბერძნული წარმოშობის ინგლისელი პერინატოლოგი, მსოფლიოს ერთ-ერთი წამყვანი ექსპერტი ფეტალური ქირურგიის დარგში.
ბიოგრაფია
კიპროს ნიკოლაიდისი დაიბადა 1953 წელს პაფოსში (კვიპროსი). სწავლობდა ინგლისურ სკოლაში ნიქოზიაში. შემდეგ სწავლა გააგრძელა ლონდონის სამეფო კოლეჯში, სადაც ეუფლეობდა ბიოქიმიასა და ფიზიოლოგიას და მედიცინას ლონდონის სამეფო კოლეჯის  მედიცინისა და სტომატოლოგიის სკოლაში, რომელიც დაამთავრა 1978 წელს. სკოლის დამთავრებიდან მალევე, 1980 წელს, მუშაობა დაიწყო მეანობა-გინეკოლოგიის კათედრაზე, ატარებდა კვლევებს პროფესორ სტიუარტ კემპბელთან და პროფესორ ჩარლზ როდეკთან ერთად, როგორც ამ უკანასკნელის პირველი ასისტენტი, ძირითადად მუშაობდა ფეტოსკოპიის ტექნიკასა და პროცედურებზე.
როდეკ-ნიკოლაიდისის გუნდმა მალევე გამოაქვეყნა რამდენიმე ძალიან მნიშვნელოვანი ნაშრომი ფეტოსკოპიის გამოყენების შესახებ ისეთი დარღვევების სამკურნალოდ, როგორიცაა რეზუს იზოიმუნიზაცია, ნაყოფის ჰიდროფსია და ინტრაუტერიული ზრდის შეფერხება, ასევე შეიმუშავა სისხლისა და ქსოვილის სინჯის აღების მეთოდები   მონოგენური დაავადებების დიაგნოზირებისას.
ნიკოლაიდმა შეიმუშავა ნაადრევი მშობიარობის სკრინინგის მეთოდები (რომელიც პერინატალური ავადობისა და სიკვდილიანობის მთავარი მიზეზია) საშვილოსნოს ყელის სიგრძის გაზომვით და  ვაგინალური პროგესტერონის გამოყენების პრევენციით, პრეეკლამფსიის სკრინინგით. რაც დედათა სიკვდილიანობის ერთ-ერთი მთავარი მიზეზია) დოპლერით საშვილოსნოში სისხლის ნაკადის გაზომვით და არტერიული წნევის და პლაცენტის ზრდის ჰორმონის გაზომვით და პრევენციით ასპირინის გამოყენების საშუალებით.
პროფესორ როდეკის წასვლის შემდეგ, ნიკოლაიდისი გახდა ფეტალური მედიცინის კვლევითი ცენტრის დირექტორი. ეს გახლდათ ფეტალური მედიცინის პირველი განყოფილება დიდ ბრიტანეთში. მისმა კვლევებმა და სწავლების პროგრამამ სამეფო კოლეჯის საავადმყოფო მნიშვნელოვან ცენტრად  აქცია მედიცინის ამ სფეროში.
იგი გახლავთ სამეცნიერო ჟურნალებში ათასზე მეტი სტატიის და ოცდაათზე მეტი წიგნისა და მონოგრაფიის ავტორი.
კიპროს ნიკოლაიდისი დიდი ბრიტანეთის ფეტალური მედიცინის ფონდის დამფუძნებელი და თავმჯდომარეა, რომელიც თავად დააარსა 1995 წელს. საქველმოქმედო შემოსავლის მთავარი წყარო კერძო კლინიკაა. ფეტალური მედიცინის ფონდმა 45 მილიონ ფუნტზე მეტი შესაწირი გაიღო მთელ მსოფლიოში ექიმების ტრენინგების დასაფინანსებლად და ფეტალური მედიცინის სფეროში ძირითადი მულტიცენტრული კვლევების ჩასატარებლად. მედიცინის ფონდი ასევე აწყობს ფეტალური მედიცინის ყოველწლიურ მსოფლიო კონგრესს, რომელსაც ჰყავს 2000-ზე მეტი მონაწილე, ასევე დაიწყო უფასო ონლაინ საგანმანათლებლო კურსების სერია ექიმებისა და პაციენტებისთვის.
ტელევიზიაში
BBC-ის სატელევიზიო პროგრამა "ცხოვრება დაბადებამდე" ( Life Before Birth) ეძღვნება კიპროს ნიკოლაიდისის საქმიანობას.
ნიკოლაიდისი ასევე მონაწილეობს Netflix- ის დოკუმენტური სერიალის The Surgeon's Cut-ის პირველ ეპიზოდში, რომელიც გამოვიდა 2020 წლის დეკემბერში. ეს ეპიზოდი გადაღებულია   ლონდონში,  სამეფო კოლეჯის ჰოსპიტალში,  სადაც ნიკოლაიდისის ინოვაციური მეთოდი ენდოსკოპიური ლაზერული ქირურგიაში გამოიყენება ტყუპების სიცოცხლისთვის საშიში პრენატალური მდგომარეობის —  ტრანსფუზიის სინდრომის სამკურნალოდ.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1953 კატეგორია:ბრიტანელი ქირურგები
მარამონოვკა (დროკიის რაიონი)
მარამონოვკა (Maramonovca) — სოფელი მოლდოვაში, დროკიის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 176 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 666 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დროკიის რაიონის სოფლები
საყდრიონის თეთრი გიორგის ხატი
საყდრიონის თეთრი გიორგის ხატი — საკულტო ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ საყრდიონის ჩრდილო-აღმოსავლეთით 0,8 კილომეტრზე. აგებულია XX საუკუნეში. ხატი კუბური ფორმის მასიური ნაგებობაა. ნაშენია ნატეხი ქვით, რიყის ქვითა და აგურით. დასავლეთისა და სამხრეთის წახნაგებში თითო ნიშია. მათგან დასავლეთისა ბრტყელი, ხოლო სამხრეთისა სამკუთხა თაღითაა დასრულებული. ხატს გადახურვა ჩამოშლილი აქვს.
ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
სანჩია პროვანსელი
სანჩია პროვანსელი (Sancia di Provenza, Sanchia of Provence; დ. 1228 — გ. 9 ნოემბერი, 1261) — პროვანსის გრაფ რამონ ბერენგარ IV-ის ოთხი ქალიშვილიდან მესამე. გერმანიის დედოფალი და კორნუოლის გრაფინია 1257-1261 წლებში როგორც მეფე რიჩარდ კორნუოლელის მეორე ცოლი.
ადრეული წლები
სანჩია დაიბადა 1228 წელს. იგი იყო პროვანსის გრაფ რამონ ბერენგარ IV-ისა და მისი მეუღლის, ბეატრიჩე სავოიელის შუათანა ქალიშვილი. მიუხედავად იმისა, რომ მის მშობლებს ვაჟი არ ჰყავდათ, მათი ოჯახი ევროპის ისტორიაში მაინც მეტად ცნობილია, რადგანაც სანჩიას დები ძალზედ სარფიანად გათხოვდნენ. უფროსი და, მარგარიტა ცოლად საფრანგეთის მეფე ლუი IX-ს გაჰყვა, ელეანორამ ინგლისის მეფე ჰენრი III-ზე იქორწინა, ხოლო ბეატრიჩე სიცილიის მეფე შარლ I-ს მისთხოვდა. აღსანიშნავია, რომ მემატიანეს ცნობით სანჩიას გაცილებით უფრო ლამაზი სახე ჰქონდა, ვიდრე მარგარიტასა და ელეანორას.
კორნუოლის გრაფინია
სანჩიას ქორწინება მისმა უფროსმა დამ, ინგლისის დედოფალმა ელეანორ პროვანსელმა მოაწყო. ელეანორას მოთხოვნით, მისმა მშობლებმა სანჩია დანიშნეს ინგლისის მეფე ჰენრი III-ის უმცროს ძმაზე, კორნუოლის ერლ რიჩარდზე, რომელსაც პირველი ცოლი, იზაბელ მარშალი ცოტა ხნის წინ გარდაეცვალა. იმ დროს, როცა ინგლისელებისაგან წამოვიდა წინადადება, სანჩია უკვე იყო დანიშნული ტულუზის გრაფ რაიმონდ VII-ზე, თუმცა მასთან არსებული შეთანხმება პროვანსელებმა მალევე გააუქმეს. 1242 წელს, საქორწინო კონტრაქტის გასაფორმებლად ინგლისში ბიძამისი, პიერო სავოიელი გააგზავნეს. მის მეორე ბიძას, ფილიპო სავოიელს დაევალა სანჩიას გასკონიამდე გამგზავრების უზრუნველყოფა. გასკონიის კარზე სანჩიას შეხვდნენ ელეანორა და ჰენრი III. აქ მან გაიცნო მათი ქალიშვილი ბეატრისი. 1243 წლის 23 ნოემბერს, უესტმინსტერის სააბატოში, ლონდონში შედგა სანჩია პროვანსელისა და რიჩარდ კორნუოლელის ქორწინება.
მართალია რიჩარდი ინგლისში ერთ-ერთი უმდიდრესი კაცი და ევროპელი პრინცი იყო, მაგრამ არა სუვერენული მმართველი. პატარძლის დედა, ბეატრიჩე სავოიელი ინგლისში ჩავიდა სანჩიას ქორწილზე დასასწრებად, თუმცა მამამისმა ეს ვერ მოახერხა, რადგანაც იგი სახელმწიფო საქმეებით იყო დაკავებული. აღსანიშნავია, რომ მათი პომპეზური ქორწილის უზარმაზარი ხარჯების გასტუმრება ადგილობრივ ებრაელებს დაეკისრათ.
გერმანიის დედოფალი
1256 წელს, შვიდმა კურფიურსტმა რიჩარდი გერმანიის მეფედ აირჩია. პაპი დაეთანხმა მის გერმანიის მეფედ დასმას, თუმცა მას კონკურენტად მოევლინა კასტილიის მეფე ალფონსო X, რომელიც დედის მხრიდან გერმანიის მეფე ფილიპ შვაბიელის პირდაპირი შთამომავალი იყო. აღსანიშნავია, რომ ამ ამბების შესახებ რიჩარდმა და სანჩიამ მხოლოდ 1257 წლის იანვარში, სადილობისას გაიგეს ელჩისაგან. მემატიანე ამაზე ასეთ რამეს წერს:
1257 წლის 27 მაისს, გერმანიის ქალაქ აახენში სანჩია პროვანსელი და რიჩარდ კორნუოლელი გერმანიის მეფე-დედოფლად ეკურთხნენ. ამის შემდეგ, მაინცში მეფე-დედოფალმა თხუთმეტი თვე დაჰყვეს და პოლიტიკური მდგომარეობის გაუარესების გამო, სასწრაფოდ გაემგზავრნენ ინგლისში. 1260 წლის შემოდგომაზე, დედოფალი სანჩია დასნეულდა და ამავე წლის 9 ნოემბერს გარდაიცვალა კიდეც. იგი 15 ნოემბერს დაკრძალეს ჰაილის სააბატოში. მისი გარდაცვალებიდან ცხრა წლის შემდეგ, 1269 წელს რიჩარდი მესამედ დაქორწინდა, თუმცა იგი 1272 წელს გარდაიცვალა, რის შემდეგაც ის თავის მეორე და საყვარელ ცოლთან, სანჩიასთან დაკრძალეს.
შვილები
სანჩიასა და რიჩარდს მხოლოდ ორი შვილი ეყოლათ:
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1228 კატეგორია:გარდაცვლილი 9 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1261 კატეგორია:გერმანიის დედოფლები კატეგორია:ბარსელონის დინასტია
ალექსანდრე ერიციანი
ალექსანდრე დავითის ძე ერიციანი (ერიცოვი) (Ալեքսանդր Դավթի Երիցյան; დ. 24 ოქტომბერი, 1841, თბილისი — გ. 21 თებერვალი, 1902, იქვე) — სომეხი ისტორიკოსი, არქეოლოგი.
ბიოგრაფია
სწავლობდა თბილისის ნერსესის სასულიერო-საერო სასწავლებელში, შემდეგ – რუსულ გიმნაზიაში. 1866–1867 წლებში გ. ტ. ალექსანდრიანთან ერთად გამოსცემდა გაზეთ „ვაჭარაკანს“ (ვაჭარი). თანამშრომლობდა თბილისში გამომავალ სომხურ ჟურნალ-გაზეთებთან: „კრუნქ ჰაოც აშხარჰ“ („სომხეთის ქვეყნის წერო“), „მეღუ ჰაიასტან“ („სომხეთის ფუტკარი“), აგრეთვე რუსულენოვან „Кавказ“-ში და სხვ. აგროვებდა და აქვეყნებდა XIX საუკუნის კავკასიის ხალხთა სოციალურ-ეკონომიკურ, ისტორიულ მასალებს. პერიოდულ გამოცემებში გამოქვეყნებული წერილებიდან ქართულ-სომხური ისტორიის ურთიერთობის თვალსაზრისით ყურადღებას იქცევს მისი წერილები: „ახტალის მონასტერი“, „გრაფ ლორის-მელიქიანის გვარტომობისათვის“, „თბილისელი სომხები და მისი სტატისტიკა“ და სხვა. ეს უკანასკნელი, ფაქტობრივად, უერთდებოდა სომეხ პუბლიცისტ-პოლიტიკოსების ერთი ნაწილის მიერ გაშლილ იმ კამპანიას, რომელიც საქართველოში სომეხთა მექანიკური სიმრავლის შექმნით ცდილობდა ქართულ მიწებზე თავისი „ისტორიული უფლების მტკიცებას“. მათ აღწერეს ქართლ-კახეთის სომხებად მიჩნეული მოსახლეობა და სია ჟურნალ „მურჭში“ („ურო“) გამოაქვეყნეს, უწოდეს რა ამ მოსახლეობას „ვრაც ხოს ჰაიოც“ ქართულად მოლაპარაკე სომხები. რამდენადაც მოკამათე სომხური მხარისათვის მთავარი იყო თბილისსა და აღმოსავლეთ საქართველოში სომეხთა სიჭარბის შთაბეჭდილების შექმნა, ყველა ტრიბუნიდან, ხელაღებით, უარყოფდნენ როგორც ქართველ კათოლიკეების, ისე სომხური სარწმუნოების მქონე ქართველთა კრებულის არსებობის ფაქტსაც კი. ერიციანის წერილში სომხური სარწმუნოების ქართველთა საზოგადოება მთლიანად იყო მიკუთვნებული სომხეთის ეთნოსს.
1872 წლის მაისში განახორციელა მისი მესამე არწეოლოგიური ექსპედიცია. თან ხალდა ფოტოგრაფი ე. ვესტლი. გადაიღეს ახტალის, აღპათის, სანაინის, უძის, ქობაირის, დისეგის, ჰნევანქის და წუღრუღაშენის მონასტრების 25 ფოტო. 1872 წელს ფოტოები წარმოდგენილი იყო მოსკოვის პოლიტექნიკურ გამოფენაზე. ჩაატარა არქეოლოგიური გათხრები სოფელ აღპათსა და ქობაირში. მოიარა მრავალი სოფელი და არქიტექტურული ძეგლები: ჰუჯაბი, წუღრუღაშენი, ბოლნისის სიონი და ბოლოს კოჯორთან კაბენით დაბრუნდნენ თბილისში, სადაც ფოტოგრაფმა ვესტლიმ ასევე გადაიღო ფოტოები.
სქოლიო
კატეგორია:სომეხი ისტორიკოსები კატეგორია:სომეხი არქეოლოგები
აუროვილი
ისტორია
ქალაქი დააარსა ინდოელი ფილოსოფოსის, შრი აურობინდოს მიმდევარმა და მოსწავლემ მირა ალფასამ. ქალაქის ინაუგურაციის ცერემონია შედგა 1968 წლის 28 თებერვალს. ცერემონიას ესწრებოდა 124 ქვეყნის წარმომადგენელი.
მოსახლეობა
2014 წლის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 2333 ადამიანი. ქალაქის მოსახლეობა 45 ქვეყნის წარმომადგენელია, რომელთა შორის 999 არის ინდოეთის მოქალაქე. იგეგმება, რომ ქალაქის მოსახლეობა გაიზარდოს 50 000 კაცამდე.
ინდოეთის მთავრობის აქტის თანახმად აუროვილს აკონტროლებს სამთავრობო ორგანიზაცია „Auroville Foundation“. ფორმალურად ეს ორგანიზაცია აუროვილის მცხოვრებთა საკუთრებას წარმოადგენს. „Auroville Foundation“-ი არის იმ მიწების მფლობელი, რომელზეც შენდება ქალაქი.
ღირსშესანიშნაობა
აუროვილის მთავარი ღირსშესანიშნაობაა მატრიმანდირი, შენობა რომელსაც გამოიყენებენ მედიტაციისა და იოგის პრაქტიკისათვის. მატრიმანდირი არ მიეკუთვნება რომელიმე რელიგიას.
ნაგებობა სფეროს ფორმისაა, რომელიც დაფარულია ოქროსფერი ფირფიტებით. მატრიმანდირი ააშენეს ფრანგი არქიტექტორის როჟე ანჟეს პროექტის საფუძველზე.
სქოლიო
კატეგორია:ტამილნადუს ქალაქები კატეგორია:ნიუ-ეიჯი
ჩოფჩაურის ეკლესია
ჩოფჩაურის ეკლესია — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში, დგას ნასოფლარის დასავლეთით 1,5 კილომეტრზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.
ეკლესია დარბაზულია, გეგმით თითქმის კვადრატული (4,5 X 4 მ). ნაგები ყოფილა საშუალო ზომის ნატეხი ქვით, წყობა ირეგულარულია. ძეგლი ძლიერ დაზიანებულია. შემორჩენილია მხოლოდ საკურთხევლის ნაწილი (სიმაღლე 1,6 მ). ეკლესიას შესასვლელი სამხრეთიდან ჰქონია. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდაა, რომლის ღერძზე სარკმლის ძირი და წირთხლების მცირე ნაწილებია შემორჩენილი. აფსიდის გვერდებში თითო მცირე ზომის სწორკუთხა ნიშია. ეკლესიას ირგვლივ წრიული მოხაზულობის გალავანი (შემორჩენილია ფრაგმენტულად) ევლებოდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
რაიტსტაუნი (აუტაგამის ოლქი)
რაიტსტაუნი (Wrightstown) — სოფელი აშშ-ში, უისკონსინის შტატში. შედის აუტაგამის ოლქის შემადგენლობაში. 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფლის მოსახლეობა 2 827 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 266.9 კაცი/კმ². ფართობი 11,14 კმ².
გეოგრაფია
აშშ-ის ბიუროს აღწერის მონაცემებით, სოფლის ფართობი შეადგენს 11,14 კმ²-ს. აქედან, 10,59 კმ² ხმელეთს, ხოლო 0,54 კმ² წყალს უჭირავს.
სქოლიო
კატეგორია:აუტაგამის ოლქის დასახლებები
შეჰსუვარ სულთანი
ჰასეკი შეჰსუვარ ვალიდე სულთანი ( დ. 1682 — გ. 27 აპრილი, 1756 ) — ოსმალეთის სულთნის, მუსტაფა II-ის მეოთხე ცოლი. სულთან ოსმან III-ის დედა. ვალიდე სულთანი.
ბიოგრაფია
შეჰსუვარ სულთანი დაიბადა 1682 წელს. დაბადების სახელი იყო მარია. ის იყო სერბული წარმოშობის. ორი წლის განმავლობაში იყო ვალიდე სულთანი. გარდაიცვალა 1756 წლის 27 აპრილს შვილის გარდაცვალებამდე ერთი წლით ადრე. შეჰსუვარ სულთანი დაკრძალულია ნუროსმანიეს მეჩეთში.
სქოლიო
კატეგორია:ოსმალეთის სულთნების მეუღლეები კატეგორია:ოსმალეთის იმპერია კატეგორია:ვალიდე-სულთნები კატეგორია:დაბადებული 1682 კატეგორია:გარდაცვლილი 27 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1756
სტოკპორტი
სტოკპორტი — ქალაქი გაერთიანებულ სამეფოში, დიდი მანჩესტერის საგრაფოში. მდებარეობს მდინარე მერზის ნაპირზე. სტოკპორტი XIX საუკუნს ბოლოს იყო ინგლისში ბამბის ნართისა და ქუდების წარმოების ცენტრი. ქუდების უკანასკნელი მაღაზია დაიხურა 1997 წელს. სტოკპორტიდანაა არტ-როკ ჯგუფი 10cc. ქალაქში 1968 წლიდან 1990-იან წლებამდე მოქმედებდა ხმის ჩამწერი სტუდია Strawberry Studios, სადაც იწერებოდა 10cc-ის, Joy Division-ის, The Smiths-ის ალბომები. 1982 წიდან დამეგობრებულია გერმანიის ქალაქ ჰაილბრონთან.
ლუმინარიასი
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 422 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 10.84 კმ²-ზე. ფართობი 500 143 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
აზიური სპილო (გვარი)
აზიური სპილო (Elephas) — ძუძუმწოვართა გვარი სპილოსებრთა ოჯახისა. მოიცავს ერთადერთ სახეობას — აზიურ სპილოს (Е. maximus). მამლის სიმაღლეა 3,2 მ, დედლის — 2,7 მ, იწონის 5 ტონას. თავის ქალის შუბლის ნაწილი მცირედ შეზნექილია, ყურები პატარა. ხორთუმის ბოლოზე ერთი თითისებური გამონაზარდი აქვს. შუანი მამლებს კარგად აქვს გაზრდილი (სიგრძით 2,5 მ-მდე, მასა 75 კგ თითოეული), დედლებს ზოგჯერ არ აქვს. ვხვდებით სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის ტყიან მხარეებში (ინდოეთი, პაკისტანი, მიანმარი, ტაილანდი, ვიეტნამი, კუნძულები შრი-ლანკა და სუმატრა). კალიმანტანზე ადამიანის მიერაა შეყვანილი. იკვებება უპირატესად ბალახოვანი მცენარეებით. ადვილად შინაურდება და გამოიყენება სხვადასხვა სამუშაოზე, ძირითადად ტყიან ადგილებში; შეუძლია 600 კგ-მდე ტვირთის გადატანა ზურგით ან 500 კგ-მდე ხის ტანის გადაზიდვა ხორთუმით (მცირე მანძილზე).
რესურსები ინტერნეტში
* კატეგორია:სპილოსებრნი
ტულსკი
ტულსკი (Tulsk; Tuilsce, „სველი ბორცვი“) — სოფელი ირლანდიაში, მდებარეობს როსკომონის საგრაფოში, კონაქტის პროვინციაში.
სქოლიო
კატეგორია:როსკომონის საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
მიჩურინი (დროკიის რაიონი)
მიჩურინი (Miciurin) — სოფელი მოლდოვაში, დროკიის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 162 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 608 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დროკიის რაიონის სოფლები
სამი ფაშა
სამი ფაშა (اوچ پاشلار, Üç Paşalar) ასევე ცნობილია როგორც ახალგაზრდა თურქების ტრიუმვირატი — ოსმალეთის იმპერიის მაღალჩინოსნების სამეული, რომელმაც 1913 წლის სახელმწიფო გადატრიალების შემდეგ მალევე მოახდინა ქვეყნის მთელი ძალაუფლების საკუთარ ხელში კონცენტრირება. ტრიუმვირატის შემადგენლობაში შედიოდა თალაათ-ფაშა (1874-1921 წწ.) — ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირი (1917-1918 წწ.) და შინაგან საქმეთა მინისტრი, ენვერ-ფაშა (1881-1922 წწ.) — ოსმალეთის იმპერიის ომის მინისტრი (1914-1918 წწ.) და ჯემალ-ფაშა (1872-1922 წწ.) — ოსმალეთის იმპერიის სამხედრო-საზღვაო ძალების მინისტრი (1914-1918 წწ.). მათ დიდი გავლენა მოახდინეს ოსმალეთის იმპერიის პირველ მსოფლიო ომში ჩართვის საქმეში და იყვნენ სომხების, ასირიელების და პონტოელი ბერძნების გენოციდის მთავარი ორგანიზატორები.
პირველი მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ სამხედრო ტრიბუნალმა ტრიუმვირატის სამივე წევრს სიკვდილით დასჯის განაჩენი გამოუტანა. ენვერ-ფაშა დაიღუპა ბოლშევიკებთან ბრძოლის დროს შუა აზიაში, ხოლო თალაათ-ფაშა და ჯემალ-ფაშა მოკლეს ოპერაცია „ნემესისის“ დროს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ოსმალეთის იმპერიის ისტორია
ვესკეუცი
ვესკეუცი (Văscăuţi) — სოფელი მოლდოვაში, ფლორეშტის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 194 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 067 ადამიანს შეადგენდა.
ალარი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ალარი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ჯიმითის ყველაწმინდის ეკლესია
ლიტერატურა
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ელისაბედ ბერძენი
ელისაბედ ბერძენი (Ελισάβετ της Ελλάδας; დ. 24 მაისი, 1904, ათენი, საბერძნეთი — გ. 11 იანვარი, 1955, მიუნხენი, გერმანია) — გლუქსბურგთა დინასტიის წარმომადგენელი. საბერძნეთის პრინც ნიკოლოზ ბერძენისა და რუსეთის დიდ მთავარ ელენა ვლადიმერის ასულის შუათანა ქალიშვილი.
ბიოგრაფია
ელისაბედი დაიბადა 1904 წლის 24 მაისს ათენში, ტატოის სასახლეში. იგი იყო საბერძნეთის პრინც ნიკოლოზ ბერძენისა და მისი მეუღლის, დიდ მთავარ ელენა ვლადიმერის ასულ რომანოვას მეორე ქალიშვილი. მამის მხრიდან იგი შვილიშვილად ერგებოდა საბერძნეთის მეფე გეორგიოს I-სა და დედოფალ ოლღა კონსტანტინეს ასულ რომანოვას. მას ბავშვობიდანვე ჰქონდა მიდრეკილება ხატვისა და მოჯირითეობისაკენ.
1923 წელს ელისაბედის უფროსი და, პრინცესა ოლგა ცოლად იუგოსლავიის პრინცს გაჰყვა, რის შემდეგაც მისი ჯერიც დადგა. 1934 წელს ბიძაშვილის, მეფე ალექსანდრე I-ის მკვლელობის შემდეგ ელისაბედის სიძე იუგოსლავიის რეგენტი გახდა. ამავე წელს მისი უმცროსი და, მარინა ცოლად დიდი ბრიტანეთის მეფე ჯორჯ V-ის შუათანა ვაჟს გაჰყვა, რითაც იგი კენტის ჰერცოგინია გახდა.
ასევე 1934 წლის 10 იანვარს ელისაბედი ცოლად გაჰყვა ტოირინგ-აიტენბახის გრაფ კარლ თეოდორს, რომლის დედა, პრინცესა სოფია ადელჰაიდა ბავარიელი იყო თავად ბელგიის დედოფალ ელიზაბეთ ბავარიელის ძმისწული.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 24 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1904 კატეგორია:გარდაცვლილი 11 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1955 კატეგორია:გლუქსბურგები კატეგორია:საბერძნეთის პრინცესები კატეგორია:დანიის პრინცესები
სიონთგორის სამაროვანი
ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
სიმონიანთხევის მეორე სამაროვანი
სიმონიანთხევის მეორე სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელი სიმონიანთხევის ახალი სასაფლაოს სამხრეთით, ვაკეზე. განეკუთვნება III-IV საუკუნეს. 1967 წელს შემთხვევით აღმოჩნდა მდიდრული სამარხი. ინვენტარიდან გადარჩა მხოლოდ ოქროს რომაული მონეტა. სხვა სამარხები არ დადასტურებულა, მაგრამ აღმოჩნდა სამაროვნის თანადროული კერამიკა, რაც მიუთითებს ნამოსახლის არსებობაზე.
კერამიკული მასალა ინახება არქეოლოგიური კვლევითი ცენტრის დუშეთის არქეოლოგიურ ბაზაში, ხოლო მონეტა — საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში.
ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ვოლხოვის რაიონი
ვოლხოვის რაიონი (Волховский район) — ადმინისტრაციული ერთეული ლენინგრადის ოლქში, რუსეთი. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ვოლხოვი. 2008 წლის 7 აპრილიდან რაიონის ადმინისტრაციის მეთაური სერგეი აკლუშნინია. რაიონი ლენინგრადის ოლქის ცენტრალურ ნაწილს მოიცავს, რომლის ფართობია 5124,4 კმ². ჩრდილო-აღმოსავლეთით — ლოდეინოპოლეს, სამხრეთ-აღმოსავლეთით — ტიხვინის, სამხრეთით — კირიშის, ხოლო დასავლეთით — კიროვსკის რაიონი ესაზღვრება. ჩრდილოეთიდან ემიჯნება ლადოგის ტბას. რაიონის მთავარი მდინარეებია: ვოლხოვი, სიასი და პაშა.
ისტორია
რაიონი 1927 წლის 1 აგვისტოს ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმების შედეგად წარმოიქმნა, რომლის ცენტრი ქალაქი ზვანკა, დღევანდელი ვოლხოვი, იყო. ვოლხოვის რაიონს მიეკუთვნებოდა გაუქმებული ვოლხოვის (ნოვოლადოგის) მაზრის ტერიტორიის ნაწილი. თავდაპირველად რაიონი შედგებოდა ოთხი ვოლოსტისგან (კოლჩანოვსკაია, ოქტიაბრსკაია, პროლეტარსკაია და შუმსკაია) და იყოფოდა 53 სოფსაბჭოდ.
1930 წელს ოკრუგის გაუქმების შემდეგ რაიონი უშუალოდ ლენინგრადის ოლქს დაექვემდებარა. 1939 წელს ვოლხოვი საოლქო მნიშვნელობის ქალაქი გახდა. 1946 წლის 20 მარტს წარმოიქმნა ნოვოლადოგის რაიონი, რომლის საზღვრებშიც ვოლხოვის რაიონის დასავლეთი ნაწილი მოექცა.
2006 წლის 1 იანვარს ვოლხოვის რაიონმა მუნიციპალური რაიონის სტატუსი მიიღო, რომლის შემადგენლობაშიც წარმოიქმნა საქალაქო და სასოფლო დასახლებები, ქალაქი ვოლხოვი რაიონის შემადგენლობაში შევიდა, როგორც ცალკე საქალაქო დასახლება.
მოსახლეობა
რაიონის მოსახლეობის დინამიკა:
სქოლიო
კატეგორია:ლენინგრადის ოლქის რაიონები
გურჯაანის იოანე მახარებლის ეკლესია
გურჯაანის იოანე მახარებლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი დგას გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ გურჯაანის ძველ სასაფლაოზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.
2008 წელს საერთაშორისო საქველმოქმედო ფონდ „ქართუს“ მიერ ეკლესიას ჩაუტარდა სარეაბილიტაციო სამუშაოები (არქიტექტურული რესტავრატორი იყო ნ. მინდორაშვილი). აღდგა შესავლელის წირთხლები და გადახურვა, გარეთა კედლების დანგრეული ნაწილები, მოეწყო აგურის ხერხულა, ოთხსაფეხურიანი ლავგარდანი, შენობა გადაიხურა ღარისებრი კრამიტით.
ეკლესია დარბაზულია (5.3 x 3.6 მეტრზე). ნაგებია რიყის ქვითა და კირის ხსნარით, აქა-იქ გამოყენებულია აგურიც. შესასვლელი დასავლეთიდანაა, კარი სწორკუთხაა. აღმოსავლეთით ნახევარწრიულ აფსიდში გაჭრილია ვიწრო ოთხკუთხა სარკმელი, რომლის ჩრდილოეთით ერთი განიერი ოთხკუთხა ნიშაა, ხოლო სამხრეთით კი ორი. კონქის თაღი ნახევარწრიულია. მსგავსი ფორმისაა კამარაც. დასავლეთ კედელში, შესასვლელის თავზე, ოთხკუთხა სარკმელია (გარედან ქვედა ნახევარი აღდგენილია) გაჭრილი.
ეკლესია გადახურულია ღარისებრი კრამიტით.
ლიტერატურა
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
მოარა-დე-პიატრე
მოარა-დე-პიატრე (Moara de Piatră) — სოფელი მოლდოვაში, დროკიის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 107 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 659 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დროკიის რაიონის სოფლები
იალუძიანგი
იალუძიანგი, იალუ, ამნოკანი — სასაზღვრო მდინარე ჩინეთსა და ჩრდილოეთ კორეას შორის. სიგრძე 813 კმ, აუზის ფართობი 63 ათ. კმ². სათავეს იღებს ვულკან პექტუსანის ფერდობებზე, ღრმა ხეობით კვეთს ჩანბაიშანის ზეგნის სამხრეთ ნაწილსა და მანჯურია-კორეის მთების დასავლეთ განშტოებებს; ჩაედინება ყვითელი ზღვის დასავლეთ კორეის ყურეში, წარმოქმნის ესტუარებს. ძირითადად იკვებება წვიმის წყლით, წყალმოვარდნა იცის ზაფხულში. ზამთარში იყინება. ქვემო დინებაზე წყლის საშუალო ხარჯია დაახლოებით 900 მ³/წმ. მდინარეზე აგებულია უნბონისა და სუფუნის წყალსაცავები და ჰესები (ჩრდილოეთი კორეა). იალუძიანგზე მდებარეობს ქალაქები: ჰესანი (მდინარე აქედან სანაოსნოა), სინიიჯუ (ჩრდილოეთი კორეა), ლინძიანგი, ანდუნი (ჩინეთი). ანდუნამდე ადიან საზღვაო ხომალდები.
სქოლიო
კატეგორია:ჩინეთის მდინარეები კატეგორია:ჩრდილოეთ კორეის მდინარეები კატეგორია:სასაზღვრო მდინარეები
მბანზა-კონგო
მბანზა-კონგო (M'Banza-Kongo) — ქალაქი ანგოლაში. ზაირეს პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-დასავლეთით. პორტუგალიის მმართველობის პერიოდში ატარებდა სახელწოდებას სან-სალვადორ-დუ-კონგუ.
ისტორია
1390 წლიდან კონგოს სამეფოს დედაქალაქია. აქ მდებარეობდა მანიკონგოს (კონგოს სამეფოს მმართველის ტიტული) რეზიდენცია.
XV საუკუნიდან პორტუგალიელების მოსვლასთან ერთად დაიწყო ქრისტიანობის გავრცელება. XVI საუკუნის შუა წლებში მბანზა-კონგოში ააგეს ეკლესია. მომდევნო ასწლეულის განმავლობაში ქალაქი განაგრძობდა განვითარებას. XVII საუკუნის შუა წლებში ქალაქში 30 000 ადამიანი ცხოვრობდა. 1660-იანი წლებიდან სამეფოში დაიწყო სამოქალაქო ომი (მბვილეს ბრძოლაში სამეფო ძალების პორტუგალიელებთან მარცხის შემდეგ). 1678 წელს ქალაქი პრაქტიკულად გაანადგურეს.
მბანზა-კონგო 1709 წელს აღადგინეს ანტონიანისტებმა. 1914 წელს სამეფოს ტერიტორია ქალაქთან ერთად გახდა პორტუგალიის კოლონია ანგოლის შემადგენელი ნაწილი. 1975 წლიდან შედის დამოუკიდებელი ანგოლის შემადგენლობაში.
2017 წელს კონგოს სამეფოს დედაქალაქის ნაშთები შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
ხუანა ავსტრიელი
ხუანა ავსტრიელი (Juana de Austria, Joana de Austria; დ. 24 ივნისი 1535 — გ. 7 სექტემბერი 1573) — ჰაბსბურგთა დინასტიის წარმომადგენელი. ესპანეთის ინფანტა და ავსტრიის ერცჰერცოგინია დაბადებიდან, პორტუგალიის პრინცესა ქორწინებით. საღვთო რომის იმპერატორ კარლ V-ისა და მისი მეუღლის, ისაბელ პორტუგალიელის ნაბოლარა შვილი. პორტუგალიის მეფე სებასტიან I-ის დედა. ესპანეთის მეფე ფილიპე II-ის და და მისი რეგენტი 1554-1559 წლებში.
ბიოგრაფია
ხუანა დაიბადა ესპანეთის დედაქალაქ მადრიდში. იგი იყო საღვთო რომის იმპერატორ კარლ V-ისა და ისაბელ პორტუგალიელის ნაბოლარა შვილი. მას მამის მხრიდან ბებია-ბაბუად ერგებოდნენ ბურგუნდიის ჰერცოგი ფილიპე I და კასტილიისა და არაგონის დედოფალი ხუანა I. ხოლო დედის მხრიდან პორტუგალიის მეფე მანუელ I და დედოფალი მარია არაგონელი.