cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
თამარიანი (ნაწარმოები)
ხოტბის მთავარი ობიექტია თამარ მეფე. თხზულება დაწერილი უნდა იყოს თამარის ზეობის ხანაში, უფრო ზუსტად - ისტორიულ რეალიებზე დაყრდნობით, XIII საუკუნის პირველ ათწლეულში. კომპოზიციურად „თამარიანი“ წარმოადგენს ცალკეული ოდების კრებულს, რომელსაც აერთიანებს საერთო იდეური მიზანდასახულობა და ქების ობიექტები: თამარ მეფე, მისი მეუღლე დავით სოსლანი და ვაჟი ლაშა-გიორგი. თხზულებაში აღწერილია თამარ მეფის ქველი საქმეები. თამარის გარეგნულ მშვენიერებასთან ერთად, რაც აღნიშნულია იმავე ეპოქის სხვა თხზულებებშიც („აბდულმესიანი“, „ისტორიანი და აზმანი...“), გადმოცემულია მეფის სამაგალითო პირადი ღირსებანი. იგი წარმოდგენილია როგორც სახელოვანი წინაპრების (ვახტანგ გორგასლის, დავით აღმაშენებლის და სხვა) დიდებულ საქმეთა ჭეშმარიტი მემკვიდრე, ძლიერი ქართული სახელმწიფოს ურყევი ბურჯი. თამარის სახელმწიფოებრივ სიბრძნეს მხარს უმშვენებს დავით სოსლანის ბრწყინვალე მხედრული ნიჭი, რაც გამოვლინდა თხზულებაშივე აღწერილ მრავალრიცხოვან ბრძოლებში. ლაშა-გიორგი დასახულია საქართველოს მომავლის იმედად, მან უნდა განაგრძოს მშობლების დიადი საქმიანობა სამშობლოს საკეთილდღეოდ.
„თამარიანის“ ავტორი თავისი დროისთვის სწორ პოლიტიკურ ალღოს ავლენს. მისი აზრით, ქვეყნის ძლიერების საფუძველია ერთიანობა და ცენტრალიზებული ხელისუფლება, რომელსაც სათავეში უდგას მკაცრი, მაგრამ სამართლიანი თვითმპყრობელი. ხაზგასმულია საქართველოს როლი საერთაშორისო სარბიელზე. ისევე როგორც „აბდულმესიანში“, აქაც მძლავრადაა წარმოდგენილი მესიანისტური კონცეფცია: ქართული სახელმწიფოს მაღალი მისია თითქოს წინასწარვე იყო განსაზღვრული ღვთის მიერ. ძლიერი ქართული სახელმწიფო მეზობელი შეჭირვებული ქვეყნების დამცველია, ებრძვის მოძალებულ მუსლიმანობას, მეთაურობს იმ დროისთვის მოწინავე ქრისტიანული აღმსარებლობის დამკვიდრებას. თამარის სახეც ასეთი პოზიციიდანაა გაშუქებული: იგი ღვთისსწორია (იზოთეოზისის მოტივი), მეორე მესიაა, რომელსაც დაკისრებული აქვს მუსლიმანური კატასტროფისაგან ქრისტიანული სამყაროს ხსნა. ამ ნიშნით „თამარიანი“ სცილდება სახოტბო თხზულების ვიწრო პანეგირიკულ მიზანდასახულობას და ხატავს ფართო სოციალურ-პოლიტიკურ პანორამას. ავტორი ეროვნული იდეოლოგიის დამცველად გვევლინება. „თამარიანი“ არის აგრეთვე ძვირფასი ისტორიული წყარო, რომელშიც წარმოჩენილია ეპოქის ძირითადი იდეოლოგიის მიმართულებანი, უმთავრესი სოციალურ-პოლიტიკური მოვლენები თუ ცალკეული მნიშვნელოვანი ისტორიული რეალიები.
„თამარიანის“ ჟანრული თავისებურება განაპირობებს თხზულების სტილს - პოეტური მეტყველება ზვიადი და მაღალფარდოვანია; თვალში საცემია ეპითეტების სიუხვე („თამარ წყნარი, შესაწყნარი, ხმა-ნარნარი, პირ-მცინარი, მზე მცინარი, საჩინარი, წყალი მქნარი, მომდინარი...“ და ა. შ.), მოულოდნელი ასოციაციები, ლიტერატურული პარალელები, რომლებიც ავლენს ავტორის ღრმა განსწავლულობას (თხზულებაში მოხსენიებულია პერსონაჟები მსოფლიო მწერლობის სხვადასხვა ნიმუშიდან). სიტყვათწარმოების განსაკუთრებული სითამამე, რასაც ზოგჯერ აშკარად თვითმიზნური ხასიათი აქვს, მნიშვნელოვნად აძნელებს ტექსტის გაშიფვრას.
„თამარიანის“ კომპოზიციური თავისებურების გამო (ნ. მარის მოსაზრებით, თხზულება 11 სახოტბო და 2 ელეგიური ლექსისაგან შედგება; ი. ლოლაშვილი „თამარიანს“ 12 ოდის, 4 თითოსტროფიანი სახოტბო ლექსისა და 2 ფრანგმენტის კრებულად მიიჩნევს). ვარაუდობენ, რომ ოდები სხვადასხვა დროს, სხვადასხვა პოლიტიკურ მოვლენებთან მიმართებით იქმნებოდა და შემდეგ გაააერთიანეს ერთ კრებულად. გამოთქმულია საწინააღმდეგო მოსაზრებაც: თხზულება უნდა წარმოადგენდეს ერთიან პოემას, რომელშიც გადმოცემულია თამარის ცხოვრების ძირითადი ეტაპები.
„თამარიანში“ ჩართული 2 პოეტური ფრაგმენტი, რომლებსაც ნ. მარი „ელეგიებს“ უწოდებდა, გადმოგვცემს უცნობი პოეტ-მოგზაურის რომანტიკულ თავგადასავალს და წარმოადგენს მისი მოგზაურობის ფართო მარშრუტს (ახლო აღმოსავლეთი, შუა აზია, ვოლგისპირეთი, აფრიკის ქვეყნები და სხვა) ერთგვარი პოეტური კომენტარით.
პოემა გამართულია შინაგანრითმებიანი ოცმარცვლიანი სალექსო საზომით, რომლის დამკვიდრება ტრადიციულად ჩახრუხაძეს მიეწერება.
„თამარიანის“ ჩვენამდე მოღწეული ხელნაწერები XVII-XVIII საუკუნეებით თარიღდება. ტექსტი გამოსცა პ. იოსელიანმა (1838); პირველი მეცნიერული გამოცემა ეკუთვნის ნ. მარს (1902). რუსულად თარგმნა შ. ნუცუბიძემ (1942).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ძველი ქართული ლიტერატურა
Clinura
Clinura — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ახალუბანი (გორის მუნიციპალიტეტი)
ახალუბანი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: აძვი, ახრისი, მუმლაანთკარი, ქვემო არცევი, ქვეში, ციცაგიანთკარი, ჯარიაშენი). მდებარეობს ტირიფონის ვაკეზე. მდინარე მეჯუდის მარჯვენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 800 მეტრი. გორიდან 18 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 435 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ერთიანი რუსეთი
ერთიანი რუსეთი (Единая Россия; „ედინაია როსია“) — რუსეთის ფედერაციის პოლიტიკური პარტია, რომელიც საკუთარ თავს ცენტრისტულად მოიხსენიებს. დაარსდა 2001 წლის აპრილში იური ლუჟკოვის, ევგენი პრიმაკოვისა და მინტიმერ შაემიევის პარტია „სამშობლო - სრულიად რუსეთისა“ და „რუსეთის ერთობის პარტიის“ (სერგეი შოიგუსა და ალექსანდრ კარელინის მეთაურობით) გაერთიანებით.
2003 წლის საპარლამენტო არჩევნებში „ერთიანმა რუსეთმა“ პარტიული ხმებით 37 % დააგროვა. 2005 წლის იანვრისთვის კი 450-დან 305 ადგილი ეჭირა, რაც მას კონსტიტუციური უმრავლესობის სტატუსს ანიჭებს. 2009 წელს მან ქვეყნის ადგილობრივ არჩევნებში გაიმარჯვა და სადეპუტატო მანდატების 80% მოიპოვა.
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის პოლიტიკური პარტიები
პრობოლინგო
პრობოლინგო (Probolinggo) — ქალაქი ინდონეზიაში, აღმოსავლეთ იავის პროვინციის ჩრდილოეთ სანაპიროზე, პრობოლინგოს სარეგენტოში.
აღმოსავლეთ იავის ჩრდილოეთის სხვა ბევრი ქალაქის მსგავსად, პრობოლინგოს მოსახლეობის ძირითად ნაწილს მადურის ხალხი შეადგენსს, იავის სხვა ხალხებთან ერთად. გაშენებულია იავის მთავარი გზატკეცილის გასწვრივ; მისი ნავსადგური თევზის გადაზიდვებისთვის გამოიყენება.
ჰოლანდიის ოსტინდოეთის კოლონიური ადმინისტრაციის დროს, ძირითადად XIX საუკუნეში, საკმაოდ შემოსავლიანი რეგიონული ცენტრი იყო, ექსპორტზე გაჰქონდა შაქარი და სხვა პროდუქტები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინდონეზიის ქალაქები
ჰასანაბადი (შუშა)
ჰასანაბადი (Həsənabad) — სოფელი აზერბაიჯანში, ზემო ყარაბაყის რეგიონში, შუშის რაიონში, სოფელ ხანალის ადმინისტრაციულ თემში.
1992 წლიდან ოკუპირებულია სომხეთის შეიარაყებული ძალების მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:შუშის რაიონის სოფლები
თესალონიკის ალყა (1422-1430)
თესალონიკი უკვე იმყოფებოდა ოსმალეთის გავლენის ქვეშ 1387 წლიდან 1403 წლამდე, სანამ ანკარის ბრძოლის შედეგად იგი ბიზანტიას დაუბრუნდებოდა. 1422 წელს, მას შემდეგ, რაც ბიზანტიამ მხარი დაუჭირა მუსტაფა ჩელების, როგორც ოსმალეთის მოწინააღმდეგე პრეტენდენტს, მურადმა თესალონიკზე შეტევა განიზრახა. იმდროინდელმა ბიზანტიელმა დიდგვაროვანმა და ქალაქ სალონიკის გუბერნატორმა, ანდრონიკე პალეოლოგოსმა ვერ უზრუნველყო ქალაქის გარნიზონების დაცვა და მისი ბედი ვენეციის რესპუბლიკას მიანდო, 1423 წლის სექტემბერში. ვენეციელები ცდილობდნენ, დაეყოლიებინათ სულთანი იმ ფაქტთან დაკავშირებით, რომ ამ უკანასკნელს ეღიარებინა თესალონიკი, როგორც ვენეციელთა საკუთრება, თუმცა ამაოდ. მსგავსმა ჩიხმა გამოიწვია თესალონიკის ოსმალური ბლოკადა, რომელიც ძირითადად ქალაქზე ხშირი თავდასხმების ფონზე მიმდინარეობდა. ამავდროულად, მოწინააღმდეგეები საომარ მოქმედებებს ბალკანეთსა და ეგეოსის ზღვის კუნძულებზე აგრძელებდნენ. ვენეციელებმა არაერთხელ სცადეს ზეწოლა გალიპოლიში დარდანელის სრუტის გადაკეტვით, თუმცა ეს მცირე წარმატების მომტანი აღმოჩნდა.
ოსმალურმა ბლოკადამ მალე მშვიდობიანი მოსახლეობის შიმშილი გამოიწვია, ამიტომ მათმა დიდმა ნაწილმა ქალაქის დატოვება დაიწყო. ვენეციის უუნარობამ, სათანადოდ გამკლავებოდა მტერს, აგრეთვე ბლოკადის სიძლიერემ, განაპირობა ქალაქში დანებების მომხრე კოალიციის ჩამოყალიბება. მათ შორის იყო მიტროპოლიტი სიმეონი, რომელმაც საკუთარ მრევლს მოქმედებისკენ უბიძგა. ვენეციას არ შეეძლო მშვიდობის დამყარება საკუთარი ძალებით, რამაც გამოიწვია მოსახლეობის დიდი ნაწილის დანებებაზე წასვლა. ასევე, წარუმატებელი აღმოჩნდა ვენეციელთა მცდელობა, მოეძებნათ მოკავშირე ოსმალეთის წინააღმდეგ საბრძოლველად 一 რეგიონში არსებული ქვეყენბი, ძირითად შემთხვევაში, ან ანტივენეციურ პოლიტიკას წარმართავდნენ ან თავად ოსმალების მიერ იყვნენ ოკუპირებულები.
წლების განმავლობაში არსებულ უთანხმოების გამო, მხარეები საბოლოო დაპირისპირებაზე 1429 წელს შეთანხმდნენ. ამავე წლის მარტში, ვენეციამ ოფიციალურად გამოუცხადა ომი ოსმალეთს, თუმცა, მაშინაც კი, კონსერვატიული მერკანტილური არისტოკრატია არ იყო დაინტერესებული ქალაქის ძალების გამაგრებით. 1430 წელს მურადმა საკუთარი არმია თესალონიკის საწინააღმდეგოდ მიმართა და, საბოლოოდ, 1430 წლის 29 მარტს იგი შტურმით აიღო. მათმა შემოტევამ და მთელი ქალაქის გაძარცვამ განაპირობა 40000-იანი მოსახლეობის მქონე ქალაქის 2000-მდე დაყვანა, შედეგად, მომდევნო წლებში ოსმალეთს მისი რეკონსტრუქცია მოუხდა. ვენეციამ ივლისში ხელი მოაწერა სამშვიდობო ხელშეკრულებას, უკვე ახალი სტატუსის აღიარებით. მომდევნო ათწლეულების განმავლობაში, ანტაგონიზმი ვენეციასა და ოსმალეთს შორის უკვე მტრობაში გადაიზარდა, ძირითადად ალბანეთზე კონტროლის მოპოვების სურვილის გამო.
ფონი
მინი|350x350პქ|სამხრეთ [[ბალკანეთის ნახევარკუნძული|ბალკანეთისა და დასავლეთ ანატოლიის მდგომარეობა, 1410-იანები.]] XIV საუკუნეში მოვლენების ეპიცენტრში ერთვება ახალი ოსმალეთის იმპერია, რომელმაც, უკვე ორი დეკადის შემდეგ, მზარდი განვითარება განიცადა. ფაქტობრივად მთელი ანატოლიის დამორჩილების შემდეგ, როცა ოსმალებმა გალიპოლიც აიღეს, თავისუფლად მოიკიდეს ფეხი მთელ ბალკანეთში. რეგიონის ქრისტიანული ნაწილი, ძირითადად კი ბიზანტია, შიდა და გარე პოლიტიკის გამო საკმაოდ გაჩანაგებულ მდგომარეობაში იყო, რამაც ოსმალეთს საშუალება მისცა, დრო ეხელთა და მთელ ბალკანეთზე განევრცო კონტროლი. ამ ექსპანსიას აწარმოებდნენ, როგორც ოსმალეთის სულთნები, ისე რიგითი, ნახევრად დამოუკიდებელი ღაზები. 1369 წელს ოსმალებმა შეძლეს ადრიანოპოლის, ბიზანტიის მესამე ყველაზე მნიშვნელოვანი ქალაქის (კონსტანტინოპოლისა და თესალონიკის შემდეგ) ხელში ჩაგდება. რაც შეეხება თესალონიკს, რომელსაც მართავდა ბიზანტიის პრინცი და მომავალი იმპერატორი მანუელ II პალეოლოგოსი, თავადვე დანებდა 1387 წლის ხანგრძლივი ალყის შემდეგ, ქალაქ ქრისტოპოლისთან ერთად.
თავდაპირველად, ჩაბარებულ ქალაქებს მიენიჭათ სრული ავტონომია ჰარაჩის გადახდის სანაცვლოდ. იმპერატორ იოანე პალეოლოგოსის გარდაცვალების შემდეგ, 1391 წელს, მანუელ მეორემ თავი დააღწია ოსმალეთის პატიმრობას და გაემგზავრა კონსტანტინოპოლში, სადაც იგი იმპერატორად აკურთხეს. ამან განარისხა სულთან ბაიაზიდი, რომელმაც გაანადგურა ბიზანტიის დარჩენილი ტერიტორიები, შემდეგ კი მიუბრუნდა ქრისტოპოლისს, რომელიც საშინელმა გრიგალმა მიწასთან გაასწორა. თესალონიკე კვლავ დაემორჩილა ოსმალეთის მმართველობას, შეიძლება ითქვას, ხანმოკლე წინააღმდეგობის შემდეგ, თუმცა მას ოსმალები შედარებით ლმობიერად ეპყრობოდნენ. მიუხედავად იმისა, რომ ქალაქი ოსმალთა სრული კონტროლის ქვეშ მოექცა, ადგილობრივმა ქრისტიანმა მოსახლეობამ შეინარჩუნეს თავიანთი საკუთრების უდიდესი ნაწილი, ქალაქმა შეინარჩუნა საკუთარი ინსტიტუტები და ა.შ.
თესალონიკე დარჩა ოსმალეთის გავლენის ქვეშ 1403 წლამდე, სანამ იმპერატორმა მანუელ პალეოლოგოსმა მხარი არ დაუჭირა ბაიაზიდის უფროს ვაჟს, სულეიმან ჩელების, ოსმალეტის მემკვიდრეობისთვის ბრძოლაში. ეს ყველაფერი კი მას შემდეგ დაიწყო, რაც ანკარის ომში თემურიდებმა ოსმალთა წინააღმდეგ გაიმარჯვეს, ამან კი გამოიწვია სულთან ბაიაზიდის შვილებს შორის დავა, რომელიც სამოქალაქო ომში გადაიზარდა. 1402 წელს, ბიზანტიის იმპერიამ, სხვა დათმობებთან ერთად, უზრუნველყო თესალონიკის ოსმალთათვის გადაცემა და, ფაქტობრივად, მთელი ქალკედონი.
ბიზანტიური მმართველობის აღდგენის მიუხედავად, თესალონიკსა და კონსტანტინოპოლს შორის ურთიერთობა კვლავ დაიძაბა. ბიზანტიური მმარტველობის შემდეგ, თესალონიკე და მიმდებარე რეგიონები ავტონომიურ აპანაჟად გადაეცა მანუელ II-ის ძმისშვილს, იოანე პალეოლოგოსს. 1408 წელს, მისი გარდაცვალების შემდეგ, იმპერატორი დესპოტი ანდრონიკე პალეოლოგოსი ხდება. ოსმალეთის სამოქალაქო ომის დასრულების შემდეგ, თურქების ზეწოლა თესალონიკზე კვლავ გაიზარდა. ისევე, როგორც 1383-1387 წლების ალყის დროს, ამჯერადაც, ქალაქში წინააღმდეგობის მხარდამჭერ ფრაქციებს შორის აზრი ორად გაიყო იმასთან დაკავშირებით, საჭიროების შემთხვევაში მიემართათ თუ არა დასავლეთ ევროპისთვის დახმარების თხოვნით. მეორე ნაწილი, ძირითადად, დათმობაზე და ზავზე იყო ორიენტირებული.
ოსმალთა თავდასხმები და ქალაქის ვენეციისთვის ნდობა
მინი|413x413პქ|[[მანუელ II პალეოლოგოსი საკუთარ ოჯახთან ერთად, შუა საუკუნეების ბიზანტიური მინიატურა.]] ოსმალეთის სამოქალაქო ომში საბოლოოდ გამარჯვებულ მეჰმედს კარგი ურთიერტობა ჰქონდა ბიზანტიელებთან 一 ეს უკანასკნელნი მას მხარს უჭერდნენ. მურად II-ის ოსმალეთის ტახტზე ასვლით სიტუაცია შეიცვალა, რადგან იოანე პალეოლოგოსმა, მანუელის მემკვიდრემ, მუსტაფა ჩელები მურადის მეტოქედ აქცია და მის წინააღმდეგ მანიპულაციურ იარარად გამოყენებას შეეცადა. მას შემდეგ, რაც ჩელები დამარცხდა, მურადმა ალყა შემოარტყა კონსტანტინოპოლს, 1422 წლის 10 ივლისიდან 6 სექტემბრამდე, თუმცა ეს ალყა წარუმატებელი აღმოჩნდა. იმავე წლის ივნისში, ოსმალეთის სამხედრო მეთაურის, ევრენოსის ვაჟმა, ბურაკ ბეიმ, ალყა შემოარტყა თესალონიკს, გაანადგურა მისი დიდი ნაწილი და დაეუფლა ქალკედონსაც.
ქალაქის ეპისკოპოსის, მიტროპოლიტ სიმეონის თქმით, (1416 – 1429), როგორც მან, ისე ანდრონიკემ კონსტანტინოპოლს არაერთხელ მიმართეს დახმარების მოთხოვნით, მაგრამ იმპერიულ მთავრობას რესურსები აკლდა და საკუთარ პრობლემებში იყო ჩართული. საბოლოოდ, ქალაქში ერთი უსახელო მეთაური გაგზავნეს, მაგრამ მას არც ჯარისკაცები მოუყვანია და არც ფული უზრუნველსაყოფად. ამ მეთაურმა მოქალაქეთა საერთო ფონდის შექმნას დაუჭირა მხარი, მაგრამ ამ წინადადებას დიდი წინააღმდეგობა ხვდა წილად, განსაკუთრებით მდიდარი არისტოკრატიის მხრიდან, რომელთაც, ბუნებრივია, დიდი ხარჯის გაწევა მოუწევდათ. ანალოგიურად იყო უბრალო ხალხის შემთხვევაშიც. ამის შემდეგ გაცხადდა, რომ ოსმალები თესალონიკელებს სთავაზობდნენ მშვიდობას იმ პირობით, თუ ანდრონიკე ქალაქს დატოვებდა, თუმცა ამანაც უკმაყოფილება გამოიწვია ბერძნულ მოსახლეობაში.
სწორედ იმ მომენტში, არისტოკრატიამ დაარწმუნა ანდრონიკე, დახმარება ვენეციისთვის ეთხოვა, რაც, სავარაუდოდ, კონსტანტინოპოლის დაუკითხავად შედგა. 1423 წლის გაზაფხულზე, ანდრონიკემ აცნობა ვენეციელებს საკუთარი განზრახვების შესახებ, რომ მას სურდა ქალაქის ვენეციელთა მფარველობის ქვეშ მოქცევა. ამან ვენეციელთა შეშფოთება გამოიწვია. ამის შემდეგ კი ანდრონიკე პირობას ფულის სანაცვკლოდ აყენებს. მართლაც, XVI საუკუნის მემატიანე, მაკარიოს მელისენოსი საკუთარ ნარკვევებში იწრმუნება, რომ ანდრონიკემ ქალაქის დაცვის სანაცვლოდ 50 ათას დუკატი გადაუხადა ვენეციელებს. ეს ვერსია მკვლევართათვის, მეოცე საუკუნემდე, მისაღები იყო, სანამ სხვა წყაროებიც არ ჩართეს.
ეს შეთავაზება ვენეციაში საკმაოდ შესაფერის დროს ჩავიდა. მის ჰერცოგად ფრანჩესკო ფოსკარის არჩევამ ხელისუფლებაში ანტიოსმალური განწყობა გააღვივა. მაგრამ ვენეციის დიდი საბჭოს უმრავლესობაში კვლავ დომინირებდა სავაჭრო თავადაზნაურობის უფრო ფრთხილი ტენდენციები, რომლებიც მართავდნენ რესპუბლიკას და მათ ეშინოდათ ვაჭრობის შეფერხების, რომელიც ოსმალეთთან ღია ომს მოჰყვებოდა. მეოთხე ჯვაროსნული ლაშქრობის შემდეგ ვენეციელებმა შემდეგ ხერხს მიმართეს 一 თანდათანობით მიეღოთ ფორპოსტები, ციხესიმაგრეები და კუნძულები დაშლილი ბიზანტიის იმპერიისგან, რაც უზრუნველყოფდა ვენეციის სავაჭრო კავშირს აღმოსავლეთთან. დიდი ხნის განმავლობაში ვენეცია თესალონიკეს განიხილავდა, როგორც პოტენციური გაფართოების სამიზნეს, განსაკუთრებით იმის განმო, რომ კონსტანტინოპოლი თურქების ხელში ჩავარდნის პირას იყო. ამრიგად, 1419 წელს ვენეციამ აღადგინა ქალაქში საკუთარი საკონსულო, რომელსაც ხელმძღვანელობდა ადგილობრივი ბერძენი, ჯორჯ ფილომატი, ხოლო მისი გარდაცვალების შემდეგ, 1422 წელს, მისივე ძმა 一 დემეტრე.
მიუხედავად მსგავსი სიტუაციისა, მოსახლეობის დიდი ნაწილი ნაინც ცდილობდა ოსმალეთთან საერთო ენის გამონახვას. მიტროპოლიტ სვიმეონის თხზულებაში ნათქვამია, რომ ქალაქის არაერთი მაცხოვრებელი ამ დროს ოსმალეთში გაიქცა. ეს განწყობილება მოიცავდა თავადაზნაურობის ზოგიერთ წევრსაც: თანამედროვე ბიზანტიელი ისტორიკოსი, დუკასი წერს, რომ ქალაქის აღების შემდეგ ვენეციელებმა დააპატიმრეს ოთხი წამყვანი არისტოკრატი, გარკვეული პლატისკალიტების მეთაურობით, ოსმალეთთან კავშირის გამო. ისინი ჯერ კრეტაზე გადაასახლეს, შემდეგ ვენეციაში, ბოლოს კი პადუაში. მხოლოდ 1430 წელს, თესალონიკის დაცემის შემდეგ გათავიუსფლდა ოთხთაგან ორი გადარჩენილი.
დაცემა
მარცხნივ|მინი|378x378პქ|[[მურად II|სულთან მურად II]] 1430 წლის თებერვლის შუა რიცხვებში, სულთან მურადი ედირნედან ჩადის სერეზში. აქ მან შეკრიბა ანატოლიის ძალები ჰამზა ბეის მეთაურობით, რომელიც, იმავდროულად, იყო ანატოლიის ბეილერბეი, აგრეთვე რუმელიის ჯარები სინან ბეის მეთაურობით. ის რჩება სერეზში და ჰამზა ბეი წი ინაცვლებს. ალყისთვის მზადების გამოცხადების შემდეგ, ვენეციის გუბერნატორს დანებება შესთავაზა, მაგრამ გუბერნატორი ცივ უარზეა. შედეგად, ჰამზა ბეი კატაპულტირების საშუალებით იწყებს ქალაქის კედლების განგრევას. მიუხედავად იმისა, რომ თესალონიკელებმა ვენეციელებს საზღვაო ფლოტით დახმარება სთხოვეს, იგი არ განხორციელებულა. ალყის შტაბში მისულ სულთანს სურდა, ქალაქი რაც შეიძლება მალე დაცემულიყო. ვინაიდან ვენეციელები ბერძნებს არ ენდობოდნენ, მათ თავიანთი ჯარისკაცები გაუგზავნეს ბერძნებს. ისინი დაარბიეს. საბოლოოდ, ქალაქის დაცვისას სიტუაცია ისე დაიძაბა, რომ ვენეციელები ბერძნების ღალატსა და თურქების მხარეს გადასვლასაც არ გამორიცხავდნენ.
26 თებერვლის ღამეს მომხდარი მიწისძვრის შედეგად მოსახლეობამ დიდი მღელვარება განიცადა. თუმცა ვენეციელების ძალისხმევის შედეგად ეს შიში და მღელვარება აღმოიფხვრა და დაცვამ მეტი ძალა მოიპოვა. ჰამზა ბეის იდეის უარყოფისას, დათმობასთან და ციხის გადაცემასთან დაკავშირებით, სულთანმა შეტევა განიზრახა. სულთანი იძულებული გახდა, რომ უკიდურესი ზომებისთვის მიემართა, რადგან ყოველი წინადადება მშვიდობის შესახებ ვენეციელთაგან უპასუხოდ დარჩა.
28 თებერვლის ღამიდან მოყოლებული, სალონიკის მოსახლეობაში ვარდება ჭორები ოსმალთა მოახლოებულ შეტევაზე. ამის შემდეგ, ხალხმა ეკლესიებში ჯგუფებად დაიწყეს შეყრა. იმ დღეს, ოსმალებმა სამი ვენეციური გალეა გადაწვეს, რამაც ვენეციელებში დიდი შიში გამოიწვია. ოსმალთა გალეებზე კონცენტრირება ერთგვარი მახე აღმოჩნდა ვენეციელთათვის 一 მათ მთელი არმია საზღვაო შეტაკებისკენ მიმართეს, რაც ბერძენთათვის დამღუპველი აღმოჩნდა. ზოგიერთმა არისტოკრატმა მიატოვა კიდეც მიწა, საბჭოს წევრებმა კი თანამდებობაც კი მიატოვეს. მეორე დღის გამთენიისას დაწყებული საერთო შეტევის დასასრულს ოსმალეთის სამხედროებმა ქალაქში შესვლა დაიწყეს. ამავდროულად, ვენეციელები ოსმალური ფლოტების ხელში ჩაგდებას ცდილობდნენ. შეშინებულმა მოსახლეობა ვენეციელთა გალეებში ჩასხდომა განიზრახა, თუმცა ვენეციელებმა ისინი გაწირეს. ვენეციელები, რომლებმაც ფულით იყიდეს ქალაქი სალონიკი, მხოლოდ ქალაქის ვაჭრობაზე ფიქრობდნენ. როგორც ჩანს, ქალაქში გავრცელებული ჭორები სრულებით არ აღმოჩენილა მითი. მარტის მეორე დღეს ქალაქის აღება ქალაქის კარიბჭის ჩამოღებით დასრულდა. სალონიკის დაცემამ დიდი მწუხარება გამოიწვია მთელ ევროპაში, განსაკუთრებით ვენეციაში.
შედეგი
როდესაც სალონიკი დაეცა, სულთან მურადმა სალონიკში თურქი მოსახლეობის განსახლებას მიჰყო ხელი. ამ პოლიტიკით იგი ცდილობდა ქალაქში მაჰმადიანური თურქული დომინირების მოპოვებას. მან ყველა ადგილობრივი ეკლესია მეჩეთად გადააქცია, გარდა აია დიმიტრის ეკლესიისა. ავსტრიელი ისტორიკოსის, იოზეფ ჰამერის, ცნობით, ეკლესიის ნანგრევებზე აქ თურქებს აბანო გაუშენებიათ.
თესალონიკის აღების შემდეგ ოსმალებმა განაგრძეს დომინირება დასავლეთ საბერძნეთში. ზოგიერთი ისტორიკოსის აზრით, სალონიკის დაცემა, კონსტანტინოპოლის დაცემის შემდეგ, ყველაზე საზარელი მარცხია ბიზანტიის იმპერიის ისტორიაში.
სქოლიო
კატეგორია:ოსმალეთის ბრძოლები კატეგორია:ოსმალეთ-ვენეციის ომები კატეგორია:XV საუკუნის ბრძოლები კატეგორია:ბიზანტიის ბრძოლები კატეგორია:ბრძოლები მდებარეობის მიხედვით კატეგორია:ოსმალეთის ექსპანსია ევროპაში
პაუ გასოლი
პაუ გასოლი (Pau Gasol; დ. 6 ივლისი, 1980, ბარსელონა, ესპანეთი) — ესპანელი პროფესიონალი კალათბურთელი. 2014 წლიდან თამაშობს ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის კლუბ ჩიკაგო ბულზში და ესპანეთის ნაკრებში. მისი უმცროსი ძმაა მარკ გასოლი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ესპანელი კალათბურთელები კატეგორია:დაბადებული 1980 კატეგორია:დაბადებული 6 ივლისი
მოწამეთის ნაეკლესიარი
მოწამეთის ნაეკლესიარი — არქეოლოგიური ძეგლი ტყიბულის მუნიციპალიტეტის სოფელ მოწამეთაში, მოწამეთის მონასტრისაკენ მიმავალი საავტომობილო გზის მარცხენა მხარეს, ტყის მასივში.
დღეისათვის შემორჩენილია მხოლოდ დანგრეული და დაშლილი კედლების ფრაგმენტები, რომლებიც აგებულია ნახევრად დამუშავებული სხვადასხვა ზომის ქვისაგან და კირხსნარისაგან. შემორჩენილი ნაგებობის სიგანეა 80 სმ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტყიბულის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
გუდაუთა
გუდაუთა (Гəдоуҭа) — ქალაქი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს შავიზღვისპირა დაბლობზე, მდინარე გუდოუს შესართავთან, სოხუმიდან 37 კმ-ში. XIX ს. 30-იან წლებში სოფელ ლიხნიდან გამოყოფის გზით აღმოცენდა. XIX ს. შუა ხანებში გუდაუთა პატარა სავაჭრო დაბა იყო ასი მცხოვრებით. გუდაუთა სწრაფად გავნითარდა მისი ხელსაყრელი გეოფრაფიული მდებარეობის გამო. 1874 წელს აქ დაფუძნდა სადაბო მმართველობა. ქალაქად გამოცხადდა 1926 წლის 10 ნოემბერს. მოსახლეობა 15,3 ათასი (1991 წ.). 1948 წელს დადგინდა სახელწოდების დაწერილობის ფორმა გუდაუთა – გუდაუთი-ს ნაცვლად.
გუდაუთაში ბომბორის აეროდრომზე საბჭოთა პერიოდში განთავსებული იყო საბჭოთა საჰაერო თავდაცვის ძალების ბაზა, საიდანაც ცივი ომის პერიოდში სამხედრო ავიაციის 171-ე ან 529-ე დივიზიების სუ-27 ტიპის ავიამოიერიშეები დაფრინავდა. ეს დივიზია ემორჩილებოდა ბაქოს საჰაერო თავდაცვის არმიას (მე-19 არმია). აფხაზეთის კონფლიქტის პერიოდში გუდაუთა იყო აფხაზ სეპარატისტთა წინააღმდეგობის ცენტრი საქართველოს მთავრობის ძალებთან ბრძოლისას 1992-93 წლებში.
საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ ბომბორას ავიაბაზა რუსეთის 50-ე სამხედრო ბაზად გადაკეთდა, შემდეგ კი მე-10 დამოუკიდებელ სამშვიდობო საჰაერო დივიზიის ბაზად. ეს ქვედანაყოფი პირდაპირ ემორჩილებოდა რუსეთის გენერალურ შტაბს.
1999 წლისთვის ავიაბაზის ეკიპირებაში შედიოდა 142 ჯავშანტრანსპორტიორი (მათ შორის - 62 ბმდ-1 და 11 ბმდ-2); და 11 თვითმავალი საარტილერიო დანადგარი 2ს9 „ნონა-ს“.
ეს ბაზა ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს როლს ასრულებდა აფხაზეთის კონფლიქტში. ქართული მხარისა და მრავალი დასავლეთი დამოუკიდებელი დამკვირვებლის მტკიცებით, გუდაუთის ბაზა მთავარი სამხედრო მხარდაჭერა იყო აფხაზი სეპარატისტებისთვის 1992-93 წლებში. 1995 წლის სექტემბერში საქართველო იძულებული გახდა ლეგიტიმური სტატუსი მიენიჭებინა რუსეთისთვის ამ ბაზის ლიზინგზე.
2008 წლის რუსეთ-საქართველოს ომის შემდეგ რუსეთმა აფხაზეთი დამოუკიდებელ სახელმწიფოდ ცნო და ამ ორ ქვეყანას შორის ურთიერთდახმარების ხელშეკრულებები დაიდო. ეს ხელშეკრულება რუსეთს საშუალებას აძლევს მისი სამხედრო ბაზები განათავსოს გუდაუთაში, რაც ავიატექნიკასთან ერთად მოიცავს ტ-62 ტანკებს, მსუბუქ ჯავშნიან მანქანებს, ს-300 ჰაერსაწინააღმდეგო სისტემებსა და სხვა.
გუდაუთის ბაზა დღემდე რჩება რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობების ერთ-ერთ ძირითად პრობლემად.
ეტიმოლოგია
სახელწოდება მდინარის სახელისაგან მომდინარეობს -ҭа ადგილის სუფიქსის დართვით. თავდაპირველად მას და მდ. გუდოუს გუდავა ეწოდებოდა. გუდოუ გუდავას აფხაზური ფორმაა. 1948 წელს დადგინდა სახელწოდების დაწერილობის ფორმა გუდაუთა – გუდაუთი-ს ნაცვლად.
სქოლიო
კატეგორია:გუდაუთის მუნიციპალიტეტის ქალაქები
Clinura hosoi
Clinura hosoi — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
კაუტინის პროვინცია
კაუტინი (Provincia de Cautín) — პროვინცია ჩილეში, შედის არაუკანიის რეგიონის შემადგენლობაში. ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი ტემუკო. პროვინცია მოიცავს 21 კომუნას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არაუკანიის რეგიონის პროვინციები
დიუსელდორფი
დიუსელდორფი (გერმ. ) — ქალაქი გერმანიაში, ჩრდილოეთ რაინ-ვესტფალიის დედაქალაქი.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:გერმანიის ქალაქები კატეგორია:გერმანიის ფედერალური მხარეების დედაქალაქები
არაპენეტრაციული სექსი
thumb|right|250px|[[ფრანც ფონ ბაიროსის ნახატი, რომელზეც ნაჩვენებია თითაობის აქტი]] არაპენეტრაციული სექსი, სექსი პენეტრაციის გარეშე — სექსუალური აქტივობა, რომელიც, როგორც წესი, არ მოიცავს სექსუალურ პენეტრაციას. მასში არ შედის ვაგინალური, ანალური და ორალური სექსუალური აქტივობების პენეტრაციული ასპექტები, თუმცა ის მოიცავს ბევრ სხვა სექსუალურ და არასექსუალურ აქტივობას, მათ შორის ე.წ. „მშრალ სექსს“, ორმხრივ მასტურბაციას, კოცნას ან ჩახუტებას. არაპენეტრაციული სექსის ზოგიერთი ფორმა ზოგჯერ მოიცავს პენეტრაციულ ასპექტებს, მაგალითად, სხეულში შეღწევას თითაობის — ე.წ. „ფინგერინგის“ — ან ორალური სექსის დროს.
ადამიანები არაპენეტრაციული სექსით სხვადასხვა მიზეზის გამო კავდებიან, მათ შორის პრელუდიის ან მთავარი თუ სასურველი სექსუალური აქტის სახით. ჰეტეროსექსუალი წყვილები შეიძლება არაპენეტრაციული სექსით დაკავდნენ „პენისი ვაგინაში“ ტიპის სექსის ალტერნატივის სახით, უბიწობის შესანარჩუნებლად ან ორსულობის თავიდან ასაცილებლად. ერთნაირსქესიანი წყვილები ასევე შეიძლება დაკავდნენ არაპენეტრაციული სექსით უბიწობის შესანარჩუნებლად — გეი კაცებმა ის შეიძლება ანალური პენეტრაციის ალტერნატივად გამოიყენონ.
მართალია, ზოგიერთი სქესობრივი გზით გადამდები ინფექცია (სგგი) — როგორებიცაა, მაგალითად, ჰერპესი, პაპილომავირუსი და ბოქვენის ტილი — შეიძლება არაპენეტრაციული სექსის დროს გენიტალიების ერთმანეთზე ან სხეულზე ხახუნისას გავრცელდეს, მაგრამ არაპენეტრაციული სექსი მაინც უფრო მეტად უსაფრთხო სექსის ფორმად მიიჩნევა, რადგან მის დროს ნაკლებად სავარაუდოა, რომ სექსუალურ აქტივობაში სხეულის სითხეების მიმოცვლა მოხდეს (რაც სგგი-ს გავრცელების მთავარი მიზეზია), განსაკუთრებით ექსკლუზიურად არაპენეტრაციული ასპექტების შემთხვევაში.
სქოლიო
კატეგორია:სექსი კატეგორია:მასტურბაცია კატეგორია:სექსუალური აქტივობის ფორმები
816
თარიღი უცნობია
*
ჯერი გოლდსმითი
მინი|მარჯვნივ|ჯერი გოლდსმიტი ჯერი გოლდსმიტი (დ. 10 თებერვალი, 1929 — გ. 21 ივლისი, 2004) — ამერიკელი კინო-კომპოზიტორი. მოგებული აქვს ოთხი ემის პრემია და ერთი ოსკარი ფილმისათვის „ომენი“ (1977). ოსკარის პრემიაზე ის სულ ჩვიდმეტჯერ იყო წარდგენილი. მუსიკას ძირითადად წერდა მხატვრული ფილმებისათვის.
რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატი 2003 ფინალი
! s! style="background: #ddffdd;"|ინგლისი🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 მწვრთნელი - ქლაივ ვუდვორდი ! s! style="background: #ddffdd;"|# ! s! style="background: #ddffdd;"|🇦🇺 მწვრთნელი - ედი  ჯოუნზი
ანგარიშის მიმდინარეობა
! style="background: #ddffdd;"|წუთი ! s! style="background: #ddffdd;"|ანგარიში ! s! style="background: #ddffdd;"|მოთამაშე ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქულის მოპოვების ხერხი
კატეგორია:რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატი
მარკ გასოლი
მარკ გასოლი (Marc Gasol; დ. 29 იანვარი, 1985, ბარსელონა, ესპანეთი) — ესპანელი პროფესიონალი კალათბურთელი. თამაშობს ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის კლუბ მემფის-გრიზლისში და ესპანეთის ნაკრებში. მისი უფროსი ძმა პაუ გასოლი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ესპანელი კალათბურთელები კატეგორია:დაბადებული 1985 კატეგორია:დაბადებული 29 იანვარი
Dune (კლაუს შულცეს ალბომი)
Dune — მუსიკოს კლაუს შულცეს სტუდიური ალბომი, გამოცემული 1979 წელს. 2005 წელს გამოვიდა მისი ახალი გამოცემა. კომპოზიციის Shadows of Ignorance ჩაწერაში მონაწილეობდა ართურ ბრაუნი.
სქოლიო
კატეგორია:კლაუს შულცეს ალბომები კატეგორია:1979 წლის ალბომები
პრელუდია (სექსი)
პრელუდია — ემოციური და ფიზიკური ინტიმურობის აქტი სექსის წინ ორ ან მეტ ადამიანს შორის, რათა ხელი შეეწყობს სქესობრივი აქტისთვის აღგზნებისა და ლტოლვის სტიმულაციას.
სქოლიო
კატეგორია:სექსუალური აქტივობის ფორმები კატეგორია:სექსი
ჯუჯა ანტილოპები
ჯუჯა ანტილოპები (Neotragini) — წყვილჩლიქოსანი ძუძუმწოვრების ტრიბა ნამდვილი ანტილოპების ქვეოჯახისა. მოიცავს ექვს გვარს: ზოგიერთი მკვლევარი ჯუჯა ანტილოპებს მიიჩნევს ძროხისებრთა ოჯახის ქვეოჯახად (Neotraginae).
სქოლიო
* კატეგორია:ძროხისებრნი
თურაბხანი (შუშა)
1992 წლიდან ოკუპირებულია სომხეთის შეიარაღებული ძალების მიერ.
ისტორია
სოფელი ტურაბხანი მდებარეობს მთის ძირში. სოფლის მოსახლეობის თქმით, სოფელს ოდესღაც ტურაბხანს ეკუთვნოდა, ამიტომ მისი სახელი ეწოდა.
სქოლიო
კატეგორია:შუშის რაიონის სოფლები
Clinura vitrea
Clinura vitrea — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
ჟან ვიგო
ჟან ვიგო (Jean Vigo; დ. 26 აპრილი 1905 — გ. 5 ოქტომბერი 1934) — ფრანგი კინორეჟისორი და სცენარისტი.
ბიოგრაფია
ჟან ვიგო დაიბადა საფრანგეთის დედაქალაქ პარიზში 1905 წლის 26 აპრილს. იყო მეამბოხე ანარქისტის ეჟენ ბონავენტურა დე ვიგოსა და ემილი კლეროს შვილი. ეჟენ ბონავენტურა დე ვიგოს ხელმძღვანელობით გამოდიოდა სატირული გაზეთი სახელწოდებით „წითელქუდა“. შემდეგ გერმანიის მხარდაჭერისათვის მას ბრალი დასდეს ღალატში და ციხე მიუსაჯეს, სადაც 1917 წლის 13 აგვისტოს გაურკვეველ ვითარებაში გარდაიცვალა.
ჟან ვიგოს ბაშვობიდანვე სუსტი ჯანმრთელობა ჰქონდა და პატარა ასაკობიდანვე ხშირად უწევდა საავადმყოფოებსა და სანატორიუმებში სიარული. რადგან მისი მშობლები აქტიურ პოლიტიკაში იყვნენ ჩაბმულები, მის აღზრდა-განათლებაზე ზრუნავდნენ ნათესავები და ოჯახის ახლო მეგობრები. ვიგო სწავლობდა სკოლა-ინტერნატში, გამოგონილი ფსევდონიმით ჟან სალე.
1922 წელს ახალგაზრდა ჟან ვიგო გადავიდა საცხოვრებლად დედამისთან და 1926 წელს გარკვეული დროით სწავლობდა პარიზში სორბონის უნივერსიტეტში. 1929 წელს იგი დაქორწინდა ელიზაბეტ ლოზინსკაიაზე. 1931 წელს წყვილს ქალიშვილი შეეძინა, რომელსაც ლუსი დაარქვეს.
შემოქმედებითი კარიერა
ჟან ვიგო ახალგაზრდობიდანვე დაინტერსდა კინემატოგრაფიით. 1928 წელს კინოში დაიწყო მუშაობა ოპერატორის თანაშემწედ, სადაც ეხმარებოდა ანრი ბიურელს ფილმ „ვენერას“ დადგმაში. ამ საქმიანობით ვიგო მეტად დაინტერესდა და გადაწყვიტა საკუთრივ დაეწყო ფილმების გადაღება. ამ მიზნით მან შეიძინა კინოკამერა და 1930 წელს დაიწყო მუშაობა თავის პირველ დამოუკიდებელ ნამუშევარ ფილმზე სახელწოდებით „ნიცის გამო“. ეს იყო მოკლემეტრაჟიანი (დაახლოებით 20 წუთიანი) მწვავე სოციალური პამფლეტი, რომელსაც დოკუმენტური ჟანრი აქვს. გაშუქებულია ქალაქის (საზოგადოებრივი) ცხოვრება, კერძოდ ხალხის ჩაცმულობა, ქალთა მიერ ქუჩაში ტანსაცმლის რეცხვა, ცეკვა და სხვა. ასევე მოთხრობილია ქალაქის ნიშან-თვისებებზე და ზღვის სანაპიროზე. აღსანიშნავია ფილმის კომპოზიცია, რომელიც მთელი კინოს განმავლობაში უწყვეტად ჟღერს. ამ ფილმის შემდეგ ვიგომ ალღო აუღო რეალობის ბუნებრივ სილამაზეს და ბანალურ სცენებს პოეტურ ჟღერადობას ანიჭებდა.
ვიგოს რიგით მეორე ფილმი გახდა „ტარისი“ (მოკლემეტრაჟიანი ფილმი), რომელიც ერთგვადარ დოკუმენტური ხასიათისაა; მოთხრობილია მოცურავე ჟან ტარისზე, რომელიც შეჯიბრში იღებს მონაწილეობას. იგი მეტად ტიტულოვანი სპორტსმენია, რომელიც საფრანგეთისა და მსოფლიოს ჩემპიონია. ფილმში გაშუქებულია მოცურავის პლასტიკა, მოძრაობა, მანერა. მაღალ დონეზეა წარმოდგენილი საოპერატორო სამუშაოები. მნიშვნელოვანი მომენტია ნელ კადრში გადაღებული ფრაგმენტები. ზოგადად ფილმი წარმოადგენს სასწავლო ფილმს, სადაც ახსნილია ცურვის ტექნიკა.
შემდეგ იყო ფილმი „ნული ყოფაქცევაში“, რომელიც ეხება აღზრდის თემას საფრანგეთის სკოლა-ინტერნატებში. ფილმის სიუჟეტის ცენტრალური ნაწილია ის მოქმედება, რომლებიც ბავშვების მიერ არის წამოწყებული სკოლა-ინტერნატის წესრიგის წინააღმდეგ. თუმცა ეს ფილმი ცენზურამ არ მოიწონა და მას ტაბუ დაადო. ამ ფილმის ყურებაზე შეზღუდვა მხოლოდ 1945 წელს მოიხსნა.
1934 წელს ჟან ვიგომ გადაიღო თავის ყველაზე მნიშვნელოვანი და შემოქმედებითი კინო „ატალანტა“, სადაც მთავარ როლში ითამაშა დიტა პარლომ. მოთხრობილია ახალდაქორწინებულ წყვილზე, რომლებმაც გადაწყვიტეს მოგზაურობა პარიზში. მცირე დროით მათ ურთიერთობაში გაუგებრობა იჩენს თავს, თუმცა ახალდაქორწინებულები შერიგდებიან და ისევ გააგრძელებენ ერთად ყოფნას. ამ ფილმმა დიდი გავლენა იქონია მომავალი თაობის ფრანგ რეჟისორებზე, კერძოდ, ფრანგული ახალი ტალღის განვითარება-დახვეწაზე. ჟან ვიგო 29 წლის ასაკში გარდაიცვალა ტუბერკულოზით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფრანგი რეჟისორები კატეგორია:ფრანგი სცენარისტები კატეგორია:დაბადებული 26 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1905 კატეგორია:გარდაცვლილი 5 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1934
მაგნიუმი
მაგნიუმი (Magnium; ქიმიური სიბოლო — ) — ელემენტთა პერიოდული სისტემის მესამე პერიოდის, მეორე ჯგუფის (მოძველებული კლასიფიკაციით — მეორე ჯგუფის მთავარი ქვეჯგუფის, IIა) ქიმიური ელემენტი. ატომური ნომერია — 12, ატომური მასა — 24.305, საერთო ჟანგვის რიცხვი +2. ის მიეკუთვნება ტუტემიწა მეტალებს და მერვეა დედამიწის ქერქში გავრცელებით მასის მიხედვით (2%), ხოლო მეცხრე სამყაროში ყველაზე გავრცელებულ ელემენტებს შორის. ის არის მოვერცხლისფრო ჭედადი მსუბუქი ლითონი. წვის დროს გამოსცემს თეთრ კაშკაშა ალს.
მაგნიუმის იონის წყალში მაღალი ხსნადობა იძლევა იმის გარანტიას, რომ იგი მესამე ელემენტია ზღვის წყალში გავრცელების მიხედვით.
მაგნიუმს იყენებენ ფოტოგრაფიაში, პიროტექნიკაში და სხვ.
ისტორია
მაგნიუმის დასახელება წარმოიშვა ბერძნული სიტყვიდან, თესალიის რაიონის მაგნეზიის დასახელებიდან.
მაგნიუმი არის მეშვიდე ყველაზე მეტად გავრცელებული ელემენტი დედამიწის ქერქში მასის მიხედვით, ხოლო მერვე ელემენტი მოლარობის მიხედვით. მაგნიუმი არის მაგნეზიტის, დოლომიტის და სხვა მინერალების საბადოებში, რომლებიც დიდი რაოდენობით იქნა აღმოჩენილი. ასევე მინერალური წყლები შეიცავს მაგნიუმის ხსნად მარილებს. 1618 წელს ეფსონმა (ინგლისი) მოსინჯა ცხოველებისათვის მიეცა ასეთი მინერალური წყალი. მათ უარი განაცხადეს წყლის გემოს გამო. თუმცა ფერმერმა შემჩნია, რომ ასეთი წყალი კარგად მოქმედებდა ნაკაწრებისა და ჭრილობების მოსაშუშებლად. ამიტომ მაგნიუმის სულფატს - MgSO4 ხშირად ეფსონის მარილსაც უწოდებენ.
თვით მეტალი პირველად მიღებულ იქნა ინგლისში სერ ჰამფრი დეივის მიერ 1808 წელს ელექტროლიზის მეთოდით, მაგნეზეტისა და ვერცხლისწყლის ოქსიდიდან.
მიღება
MgCl2 (ელექტროლიზი) = Mg + Cl2
გამდნარ მეტალს პერიოდულად იღებენ ელექტროლიტური აბაზანიდან, ხოლო შიგ უმატებენ მაგნიუმის შემცველი ნედლეულის ახალ პორციებს. ამ მეთოდით მიღებული მაგნიუმი შედარებით ბევრია (მინარევი დაახლოებით 0.1%), აუცილებლობის შემთხვევაში ”ნედლი” მაგნიუმი ექვემდებარება დამატებით გასუფთავებას. ამ მიზნით იყენებენ ელექტროლიტურ რაფინირებას, ვაკუუმში გადადნობას სპეციალური დანამატის - ფლუსების გამოყენებით, რომლებიც მაგნიუმს ”ართმევენ” მინარევებს ან მეტალის გადადენით ვაკუუმში. რაფინირებული მაგნიუმის სისუფთავე აღწევს 99.999% და უფრო მეტიც.
შემუშავებულია ასევე სხვა მეთოდი მაგნიუმის მიღებისა - თერმული.ამ შემთხვევაში მაგნიუმის ოქსიდის აღსადგენად მაღალ ტემპერატურაზე იყენებენ სილიციუმს ან კოქს:
MgO + C = Mg + CO
სილიციუმის გამოყენება იძლევა იმის საშუალებას, რომ მაგნიუმი მიღებულ იქნას ისეთი ნედლეულისგან, როგორიცაა დოლომიტი CaCO3 × MgCO3, მაგნიუმისა და კალციუმის წინასწარი დაცალკევების გარეშე. დოლომიტის მონაწილეობით მიმდინარეობს შემდეგი რეაქციები:
CaCO3 • MgCO3 = CaO + MgO + 2CO2
2MgO + CaO + Si = CaSiO3 + 2Mg
თერმული მეთოდის უპირატესობა იმაში მდგომარეობს, რომ ის იძლევა საშუალებას მიღებულ იქნას მაგნიუმი უფო მაღალი სისუფთავით. მაგნიუმის მისაღებად იყენებენ არა მარტო მინერალურ ნედლეულს, არამედ ზღვის წყალს.
ფიზიკური თვისებები
მაგნიუმი არის მეტალი მოვერცხლისფრო-თეთრი ფერის ჰექსაგონალური მესრით. ჩვეულებრივ პირობებში მაგნიუმი დაფარულია მდგრადი მაგნიუმის ოქსიდის MgO დამცავი პლიონკით, რომელიც იშლება ჰაერზე გაცხელებით დაახლოებით 600°C, რის შემდეგაც მეტალი იწვის კაშკაშა თეთრი ალით, მაგნიუმის ოქსიდისა და ნიტრიდის Mg3N2 წარმოქმნით. მაგნიუმის სიმკვრივე 20°C-ზე არის 1.74გ/სმ3, მეტალის ლღობის ტემპერატურა არის Tლღ =650°C, ხოლო დუღილის ტემპერატურა - Tდუღ = 1105°C, სითბოგამტარობა 20°C-ზე - 156ვტ. მაღალი სისუფთავის მაგნიუმი არის პლასტიური, კარგად იპრესება, იგლინება და ექვემდებარება დამუშავებას..
ქიმიური თვისებები
კალიუმის პერმანგანატისა KMnO4 და ფხვნილისებრი მაგნიუმის ნარევი - არის ფეთქებადი ნივთიერება.
გავარვარებული მაგნიუმი ურთიერთქმედებს წყალთან:
Mg (გავარვარებული) + H2O = MgO + H2↑
ტუტეები მაგნიუმზე არ მოქმედებენ. მჟავებში ის ნელა იხსნება წყალბადის გამოყოფით:
Mg + HCl = MgCl2 + H2
ჰაერზე გაცხელებით მაგნიუმი იწვის, წარმოიქმნება ოქსიდი, ასევე შეუძლია აზოტთან წარმოქმნას ნიტრიდი მცირე რაოდენობით:
2 Mg + O2 = 2MgO
3 Mg + N2 = Mg3N2
გავრცელება
მიუხედავად იმისა, რომ მაგნიუმს შეიცავს 60 მინერალზე მეტი, მხოლოდ დოლომიტს, მაგნეზიტს, ბრუსიტს, კარნალიტს და ტალკს აქვთ სარეწაო (სამრეწველო) მნიშვნელობა.
მაგნიუმის კათიონი – Mg+2 არის მეორე ყველაზე მეტად გავრცელებული კათიონებიდან ზღვის წყლებში. რაც ზღვის წყალსა და ზღვის მარილს ხდის კომერციულად მიმზიდველს, როგორც მაგნიუმის წყარო. მაგნიუმის გამოსაყოფად ზღვის წყალს უმატებენ კალციუმის ჰიდროქსიდს, რომლის შედეგადაც წარმოიქმნება მაგნიუმის ჰიდროქსიდი ნალექის სახით.
მაგნიუმის ჰიდროქსიდი (ბრუსიტი) წყალში უხსნადია, ბრუსიტის გაფილტვრა შესაძლებელი რომ იყოს მას უმატებენ მარილმჟავას და ღებულობენ მაგნიუმის ქლორიდს.
Mg(OH)2 + 2 HCl → MgCl2 + 2 H2O
მაგნიუმის ქლორიდიდან კი მაგნიუმს ღებულობენ ელექტროლიზით.
ამერიკის შეერთებულ შტატებში მაგნიუმს ძირითადად ღებულობენ გამლღვალი მაგნიუმის მარილხსნარებიდან და ზღვის წყლიდან ელექტროლიზის გზით.
Mg2+ + 2 e− → Mg
შეერთებული შტატები ტრადიციულად იყო ძირითადი მიმწოდებელი ამ მეტალისა მსოფლიო ბაზარზე.არც თუ ისე დიდი ხნის წინ, ანუ 1995 წელს. მსოფლოი წარმოების 45% შტატებზე მოდიოდა. დღესდღეობით კი შეერთებული შტატების წილი არის 7%.
2005 წელს ჩინეთმა თავის თავზე აიღო დომინანტი მიმწოდებლის როლი, ისინი ხელოვნურად ინარჩუნებენ მსოფლიო წარმოების 60%. გარდა ზემოთ აღწერილი ელექტროლიტური მეთოდისა ჩინეთი იყენებს თითქმის ყველა მეთოდს ამ მეტალის მისაღებად სხვადასვხა საბადოებიდან.
მაგნიუმი დიდი რაოდენობითაა ზღვის წყლებში. მაგნიუმი ძირითადად გვხვდება შემდეგი მადნების სახით:
ზღვის წყალი - (Mg 0.12-0.13 %)
კარნალიტი - MgCl2 • KCl • 6H2O (Mg 8.7 %)
ბოშოფიტი - MgCl2 • 6H2O (Mg 11.9 %)
კიზერიტი - MgSO4 • H2O (Mg 17.6 %)
კაინიტი - KCl • MgSO4 • 3H2O (Mg 9.8 %)
მაგნეზიტი - MgCO3 (Mg 28.7 %)
დოლომიტი - CaCO3•MgCO3 (Mg 13.1 %)
ბრუსიტი - Mg(OH)2 (Mg 41.ს6 %).
მაგნიუმის მარილები დიდ ოდენობით გვხვდება ბუნებრივი თვითწარმოქმნილი ტბების მარილების დანალექებში. ადგილმდებარეობა დანალექი წარმოშობის კარნალიტის მარილების წიაღისეულისა ცნობილია ბევრ ქვეყანაში.
მაგნეზიტი წარმოიქმნება უპირატესად ჰიდროთერმულ პირობებში და მიეკუთვნება საშუალო ტემპერატურულ ჰიდროთერმულ საბადოებს. მაგნიუმის მნიშვნელოვან ნედლეულის წყაროს წარმოადგენს ასევე დოლომიტი. დოლომიტის საბადოები ფართოდაა გავრცელებული და მისი მარაგები უზარმაზარია. ისინი ასოცირდებიან კარბონატულ ქანებთან. დოლომიტური წარმოიქმნება დალექვის გზით, თუმცა შესაძლებელია წარმოიქმნას ასევე კირქვის ჰიდროთერმულ ხსნარებზე მიწისქვეშა ან ზედაპირული წყლების ზემოქმედების შედეგად.
იზოტოპები
მაგნიუმს გააჩნია სამი სტაბილური იზოტოპი: 24Mg, 25Mg და 26Mg.. 24Mg–ში არის დაახლოებით 79% Mg. 28Mg არის რადიოქტიური იზოტოპი, 1950 წლიდან 1970 წლამდე იყო გაკეთებული რამდენიმე კომერციული ატომური ელექტროსადგური სამეცნიერო ექსპერიმენტებისათვის. ამ იზოტოპს გააჩნია შედარებით ხანმოკლე ნახევარდაშლის პერიოდი (21 საათი) და მისი გამოყენება იყო შეზღუდული.
26Mg გამოყენება ჰპოვა იზოტოპურ გეოლოგიაში, ალუმინის იზოტოპის მსგავსად. 26Mg წარმოადგენს 26Al რადიოგენურ პროდუქტს, რომლის ნახევარდაშლის პერიოდია 717000 წელი.
სტანდარტული ატომური მასა
მაგნიუმის სტანდარტულ ატომურ მასად მიღებულია — 24,305, რომელიც როგორც წესი იანგარიშება ბუნებაში არსებულ ყველა სტაბილურ იზოტოპტთა საშუალო შეწონილი მასით, მათი დედამიწის ქერქსა და ატმოსფეროში გავრცელების პროპორციულად.
შენალღობები
შენალღობი მაგნიუმის საფუძველზე წარმოადგენს მნიშვნელოვან კონსტრუქციულ მასალას საავიაციო და საავტომობილო მრეწველობაში, მათი სიმსუბუქისა და მდგრადობის წყალობით.
დენის ქიმიური წყარო
მაგნიუმი, როგორც თავისუფალი სახით, ასევე მისი ქიმიური ნაერთები (ბრომიდი, პერქლორატი) გამოიყენება ძლიან მძლავრი რეზერვული ელექტრული ბატარეების საწარმოებლად (მაგალითად, მაგნიუმ-პერქლორატული ელემენტი, გოგირდ-მაგნიუმის ელემენტი, ქლორტყვია-მაგნიუმის ელემენტი, ქლორვერცხლ - მაგნიუმის ელემენტი, ქლორსპილენძ - მაგნიუმის ელემენტი, მაგნიუმ - ვანადიუმის ელემენტი და სხვა.) და მშრალი ელემენტები (მანგანუმ - მაგნიუმის ელემენტი, ბისმუტ - მაგნიუმის ელემენტი და სხვა.). დენის ქიმიური წყარო მაგნიუმის საფუძველზე გამოირჩევა ძლიან მაღალი კუთრი ენერგეტიკული მახასიათებლების მნიშვნელობებით და მაღალი სიხშირის ძაბვით.
ცეცხლგამძლე მასალები
მაგნიუმის ოქსიდი MgO გამოიყენება, როგორც ცეცხლგამძლე მასალების ტიგელებისა და მეტალურგიული ღუმელებისათვის სპეციალური ამონაგების საწარმოებლად.
მაგნიუმის პერქლორატი Mg(ClO4)2 – (ანჰიდრონი) გამოიყენება ლაბორატორიაში გაზის ღრმა გაშრობისათვის და ელექტროლიტის სახით დენის ქიმიური წყაროსათვის მაგნიუმის მონაწილეობით.
მაგნიუმის ფტორიდი MgF2 – სინთეზური მონოკრისტალების სახით გამოიყენება ოპტიკაში (ლინზები, პრიზმები).
მაგნიუმის ბრომიდი MgBr2 - ელექტროლიტის სახით რეზერვული დენის ქიმიური წყაროსათვის.
სამხედრო საქმე
მაგნიუმის თვისება, რომ იწვის კაშკაშა თეთრი ალით ფართოდ გამოიყენება სამხედრო ტექნიკაში გამნათებელი და სასიგნალო რაკეტების, ტრასირების ტყვიების და ჭურვების, აალებადი ბომბების დასამზადებლად.
მედიცინა
მაგნიუმის ოქსიდები და მარილები გამოიყენება მედიცინაში (ასპარკამი, მაგნიუმის სულფატი, მაგნიუმის ციტრატი, მინერალი ბიშოფიტი). ბიშოფიტოთერაპია იყენებს ბუნებრივი მაგნიუმის ბიოლოგიურ ეფექტებს დაავადებების ფართო სპექტრის მკურნალობისა და რეაბილიტაციის დროს, პირველ რიგში კი საყრდენ-მოძრავი აპარატის, ნერვული და გულსისხლძარღვთა სისტემების მკურნალობის დროს.
ფოტოგრაფია
მაგნიუმის ფხვნილი ჟანგვის დანამატებით (ბარიუმის ნიტრატი, ამონიუმის ნიტრატი, კალიუმის პერმანგანატი, ნატრიუმის ჰიპოქლორიტი, კალიუმის ქლორატი და სხვა) გამოიყენება (დღეს იშვიათ შემთხვევაში) ფოტოსაქმეში ქიმიურ ფოტონათებაში (მაგნიუმის ფოტონათება)
ბიოლოგიური როლი და ტოქსიკოლოგია
მაგნიუმი - ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ელემენტია, რომელიც არსებობს ორგანიზმის ყველა ქსოვილში და მცენარეებში. ადამიანის ორგანიზმი სულ 21-28 გრამ მაგნიუმს შეიცავს, მაგრამ ამ ელემენტის გარეშე მისი ცხოველქმედება წარმოუდგენელია. მაგნიუმი, როგორც კალიუმი, არის უჯრედშიდა იონი. მაგნიუმის 99% მოთავსებულია უჯრედებში, მათ შორის უმეტესი ნაწილი კონცენტრირდება ძვლებში (60%-მდე). საჭიროების შემთხვევაში (მაგალითად, სისხლში მაგნიუმის კონცენტრაციის დაქვეითებისას) მაგნიუმის დაახლოებით 20-30% შეიძლება გამოთავისუფლდეს ძვლოვანი ქსოვილიდან. მაგნიუმი მნიშვნელოვან როლს ასრულებს მრავალ შიდაუჯრედულ პროცესში, მონაწილეობს 300-ზე მეტ ფერმენტაციის რეაქციაში. Mg+2 მრავალი ფერმენტის კოფაქტორია, რომლებიც ახდენენ ნივთიერებათა ცვლის რეაქციების კატალიზს, განსაკუთრებით აღსანიშნავია ის ფერმენტები, რომლებიც მონაწილეობენ ენერგიის გარდაქმნის პროცესებში. მაგნიუმის იონების მნიშვნელოვანი როლი გლიკოლიზის პროცესში და აგრეთვე ატფ- დამოკიდებულ რეაქციებში განპირობებულია იმით, რომ პრაქტიკულად ყველა გლიკოლიზური ფერმენტი აქტივობის გამოსამჟღავნებლად საჭიროებს მაგნიუმის იონებს.
აღსანიშნავია ისიც, რომ მაგნიუმის დეფიციტის დროს მრავალი მინერალი თუ საკვები ნივთიერება თავის ფუნქციას სათანადოდ ვეღარ ასრულებს და ნივთიერებათა ცვლის ბალანსი ირღვევა.
ამიტომ, მაგნიუმი არის ელემენტი, რომელიც აკონტროლებს ორგანიზმის ენერგიას. მაგნიუმი აუცილებელია ცილის სინთეზის ყველა ეტაპზე. დადგენილია ასვე, რომ თანამედროვე ადამიანების 80 – 90% იტანჯება მაგნიუმის დეფიციტით. ეს შეიძლება გამოიხატოს სხვადასხვაგვარად: უძილობა, ქრონიკული დაღლილობა, ართრიტი, სპაზმები, გულის არითმია, შეკრულობა და ავადმყოფობის სხვადასხვა მიზეზები.
მაგნიუმის დეფიციტი უარყოფითად აისახება ყველა სასიცოცხლო პროცესზე. ძნელი წარმოსადგენი არ არის, რა ელის ამ მინერალის ნაკლებობის შემთხვევაში ცალკეულ ორგანოთა ფუნქციებს. აღსანიშნავია ისიც, რომ მაგნიუმის დეფიციტის დროს მრავალი მინერალი თუ საკვები ნივთიერება თავის ფუნქციას სათანადოდ ვეღარ ასრულებს და ნივთიერებათა ცვლის ბალანსი ირღვევა.
მაგნუმით მდიდარ საკვებს მიეკუთვნება: ქუნჯუთი, შირბახტი, ქატო და თხილი. მაგნიუმი ძალიან მცირე რაოდენობითაა პურში, რძის, ხორცის და ყოველდღიური მოხმარების კვების სხვადასხვა პროდუქტებში თანამედროვე ადამიანისათვის. იმისათვის, რომ მიიღონ მაგნიუმის ყოველდღიური ნორმა, რომელიც ქალებისათვის შეადგენა 300მგ., ხოლო მამაკაცებისატვის 400 მგ-ს, აუცილებელია დალიონ 3-4ლ. რძე ან შეჭამონ 1.5 – 2კგ ხორცი.
ბოლოდროინდელი კვლევის შედეგების მიხედვით დადგენილ იქნა, რომ მაგნიუმის ციტრატი არის ყველაზე ადვილად ათვისებადი მაგნიუმშემცველი პროდუქტი.
დადგენილია, რომ კალციუმის ასათვისებლად, ორგანიზმისთვის აუცილებელია მაგნიუმი.
პალეოკლიმატოლოგია
პალეოკლიმატოლოგია (ბერძნ. palaios – ძველი და კლიმატოლოგია) — მეცნიერება, რომელიც შეისწავლის დედამიწის გეოლოგიური წარსულის ჰავასა და მის ცვალებადობას. პალეოკლიმატოლოგიას მეცნიერული საფუძვლები ჩაეყარა XIX საუკუნის 80-იან წლებში. ძველი ეპოქების ჰავის აღდგენა ემყარება ლითოლოგიურ, პალეონტოლოგიურ, აგრეთვე გეოქიმიურ და გეოფიზიკურ მაჩვენებლებს.
ლითოლოგიური მაჩვენებლებიდან პალეოკლიმატოლოგიისათვის განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს ინფორმაციას გამოფიტვის პროცესების ინტენსიურობისა და ხასიათის, დანალექი დიფერენციაციის ხარისხისა და აუტიგენური მინერალთწარმოქმნის შესახებ.
პალეონტოლოგიური მაჩვენებლების (ქანებში განამარხებული მცენარეებისა და ცხოველების სახეობრივი შედგენილობა, ეკოლოგიური თავისებურებები, მორფოლოგია და სხვ.) საშუალებით შესაძლებელია ვიმსჯელოთ პალეოკლიმატური ზონალურობის შესახებ.
გეოქიმიური მაჩვენებლების (განამარხებულ ზღვის ორგანიზმთა ნიჟარებში ჟანგბადის იზოტოპების შეფარდება o18/o16, კარბონატულ ნალექებში აგრეთვე — ca/mg და ca/sr და სხვ.) საშუალებით გამოითვლება ძველი ზღვის წყლის ტემპერატურა.
გეოფიზიკური მაჩვენებლები (პალეომაგნეტიზმის მეთოდების საშუალებით დადგენილი პალეოგანედები) გვაძლევს დამატებით ინფორმაციას პალეოკლიმატოლოგიური ზონალურობის შესახებ.
ყველაზე სრულად პალეოკლიმატოლოგიური რეკონსტრუქციის საშუალებას იძლევა ყველა ჩამოთვლილი მაჩვენებლების კომპლექსური გათვალისწინება აქტუალიზმის მეთოდის გამოყენებით. პალეოკლიმატოლოგიას დიდი თეორიული და პრაქტიკული მნიშვნელობა აქვს. დედამიწის კლიმატური ისტორიის შესწავლა აფართოებს ჩვენს წარმოდგენებს წარსულში მიმდინარე გამოფიტვის, ნალექთდაგროვების პროცესებისა და მათთან დაკავშირებული სასარგებლო წიაღისეულის წარმოქმნის შესახებ, გვიჩვენებს წარსული გეოლოგიური ეპოქების მცენარეთა და ცხოველთა არსებობის პირობებს, იძლევა აგრეთვე ჰავის შეცვლის პროგნოზირების საშუალებას.
ლიტერატურა
კატეგორია:პალეოკლიმატოლოგია კატეგორია:კლიმატის ისტორია კატეგორია:ფიზიკური გეოგრაფია
თიბისი ბანკი
თიბისი ბანკი — ერთ-ერთი წამყვანი ბანკი საქართველოში, რომელიც ემსახურება თითქმის 700,000 მომხმარებელს ოთხ ბიზნეს სეგმენტში: კორპორატიული, საცალო, მცირე და საშუალო ბიზნესი და მიკრო. ეს არის ქვეყანაში მეორე უდიდესი ბანკი აქტივების მიხედვით და ბაზრის ლიდერი – საცალო დეპოზიტების სეგმენტში.
შვილობილ კომპანიებთან ერთად თიბისიში დასაქმებულია თითქმის 4,000 ადამიანი. ბანკი, ძირითადად, საქართველოში აწარმოებს საქმიანობას, თუმცა, მზარდი ქსელი შექმნა რეგიონში მისი შვილობილი კომპანიების მეშვეობით: თიბისი კრედიტი - აზერბაიჯანში, თიბისი ინვესტი – ისრაელში და ბანკი კონსტანტა –  საქართველოში, საერთო ჯამში 119 ფილიალით, 332 ბანკომატით და 2,779 პოს-ტერმინალით, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით.
თიბისი ბანკის აქციონერთა შორისაა საერთაშორისო საფინანსო კორპორაცია (IFC), ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკი (EBRD), Deutsche Investitions- und Entwicklungsgesellschaft (DEG) და Nerlandese Financierings-Maatschappi Voor Ontwikkelingsladen N.V. (FMO), ბანკის 57% სააქციო კაპიტალით. სხვა საერთაშორისო ინსტიტუციონალური ინვესტორები, როგორებიცაა J.P. Morgan Chase Bank, N.A., London Branch („JPMorgan“) და Ashmore Cayman SPC No. 2 Ltd. („Ashmore“), საერთო ჯამში ფლობენ ბანკის აქციების 10%-ს. ორი დამფუძნებელი აქციონერი ერთად ბანკის სააქციო კაპიტალის 26%-ს ფლობს, ხოლო დანარჩენი 7% მენეჯმენტს და მინორიტარულ აქციონერებს ეკუთვნით.
საერთაშორისო სარეიტინგო სააგენტოები Fitch Rating Agency and Moody’s Investor Services აწარმოებენ ბანკის ყოველწლიურ შეფასებას. მიმდინარე რეიტინგებია BB- (გრძელვადიანი IDR)/ B (მოკლევადიანი IDR) მინიჭებული Fitch-ის მიერ და B1 (FC)/ Ba3 (LC) მინიჭებული Moody’s-ის მიერ. უახლესი შეფასებები ჩატარდა 2013 და 2012 წლებში. 2012 წლის ივლისში Fitch-მა თიბისი ბანკის გრძელვადიანი რეიტინგი (IDR) ‘B+’ საფეხურიდან ‘BB-’ საფეხურამდე აამაღლა, „სტაბილური“ პროგნოზით. ამავე დროს, სააგენტომ ბანკის მდგრადობის რეიტინგი (VR) ‘b+ საფეხურიდან ‘bb-’ საფეხურამდე გაზარდა. მანამდე, 2011 წელს, სააგენტო Moody’s-მა ბანკის დეპოზიტების რეიტინგი უცხოურ ვალუტაში B3 საფეხურიდან B1 საფეხურამდე, ხოლო მისი ფინანსური პოტენციალის რეიტინგი (E+)-დან (D-)-მდე აამაღლა.
სახელი, თიბისი ბანკი, მის საწყის დასახელებასთან – თბილისის ბიზნეს ცენტრი – არის დაკავშირებული, რომელიც ჯერ კიდევ 1992 წელს დაარსდა. ამჟამად, თიბისი ბანკი მისი ოფიციალურად რეგისტრირებული სახელია და არა საწყისი დასახელების აბრევიატურა.
ფინანსური მონაცემები/ფაქტები
thumb|თიბისი ბანკის სათაო ოფისი თბილისში ფინანსური ანგარიშგების საერთაშორისო სტანდარტების (IFRS) შესაბამისად ჩატარებული აუდიტის კონსოლიდირებული შედეგები აშშ დოლარში (მლნ)
** მოიცავს აქციების არასაკონტროლო (მინორიტარულ) პაკეტს