cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ჯორჯ გერშვინი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი კომპოზიტორები კატეგორია:ამერიკელი მუსიკოსები კატეგორია:ამერიკელი პიანისტები კატეგორია:დაბადებული 26 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1898 კატეგორია:გარდაცვლილი 11 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1937
კაჰორი
კაჰორი |მინი კაჰორი — სადესერტო ღვინო, ამზადებენ წითელი ყურძნის (კაბერნე, საფერავი და სხვა) ჯიშებისაგან. სახელწოდება მიიღო საფრანგეთის ქალაქ კაჰორიდან (კაორიდან). კაჰორის დასამზადებლად დაჭყეტილი ყურძნის მასას ათბობენ 45—50°C და უფრო მაღალ ტემპერატურაზე, ან მთელ მტევნებს 80—90°C-მდე ორთქლით, მშრალი ჰაერით, ან 2—3 წუთით ჩაყურსავენ მდუღარე წყალში თუ ბადაგში. ყოფილ სსრ-ში საუკეთესო (16 მოცულობით % სპირტი და 16—20% შაქარი) ამზადებენ ყირიმში, სომხეთში, აზერბაიჯანში, უზბეკეთში. კაჰორს საქართველოში, ბოლნისის მუნიციპალიტეტშიც ამზადებენ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ფრანგული ღვინოები
გურძემი
გურძემი — მარტვილის მუნიციპალიტეტის სოფლების პირველი გურძემისა და მეორე გურძემის ძველი სახელწოდება. ასევე, მარტვილის მუნიციპალიტეტის ერთ-ერთი ადმინისტრაციული ერთეული (ყოფ. თემი), რომელშიც შედის პირველი გურძემი, მეორე გურძემი და ნახურცილავო.
ავთანდილ შულავრელი
ავთანდილ შულავრელი — XVIII საუკუნის ქართველი ხუროთმოძღვარი. ააშენა ბარაკონის ღვთისმშობლის ტაძარი სოფ. წესთან (ამბროლაურის მუნიციპალიტეტი). მისი სახელი მოხსენიებულია აღმოსავლეთის ფასადის წარწერაში:"ამისი ოსტატი შულავრელი ავთანდილ, ვინც ნახოთ, შენდობა ბძანეთ". მეორე წარწერის მიხედვით, ძეგლი 1753 წელს აუგიათ. ტაძარი ძველი ქართული გუმბათოვანი ხუროთმოძღვრების ერთ-ერთი უკანასკნელი ნიმუშია.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი ხუროთმოძღვრები
მაჭარწყალი
მაჭარწყალი — სოფელი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, ბაკურიანის თემში. მდებარეობს მდინარე გუჯარეთისწყლის (მტკვრის მარჯვენა შენაკადი) მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1480 მეტრი, ბორჯომიდან 29 კილომეტრი. შედიოდა გვერდისუბნის თემში.
გურძემი
ლიტერატურა
კატეგორია:მარტვილის მუნიციპალიტეტის ისტორიული სოფლები კატეგორია:მარტვილის მუნიციპალიტეტის თემები
მაჭარწყალი
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 3 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტის სოფლები
არაკელი (პალავანი)
სქოლიო
კატეგორია:პალავანის მუნიციპალიტეტები
საცრიანი მილები
საცრიანი მილები, ცხაური მილები — ყვავილოვან მცენარეთა გამტარი ელემენტები; წაგრძელებული უჯრედების გასწვრივი ჭიმები. უჯრედებს შორის განლაგებულია საცრისებრი ფირფიტები, რომელთა მრავალრიცხოვანი ხვრელი ამოფენილია კალოზით. საცრიანი მილების ყოველ ნაწევარს თან ახლავს თანამგზავრი უჯრედების ჭიმები. საცრიანი მილების განვითარებისას უჯრედებში ტონოპლასტი იშლება, ციტოპლაზმა შეერევა უჯრედის წვენს, ხდება ორგანელებისა და ბირთვის დეგენარაცია. სავეგეტაციო პერიოდის დასასრულს საცრისებრი ფირფიტის ხვრელები იხშობა კალოზით. როდესაც საცრიანი მილები შეწყვეტს მოქმედებას, დეფორმირდება და ობლიტერაციას განიცდის.
ლიტერატურა
კატეგორია:მცენარეთა მორფოლოგია
ავსტრიის ოკუპაცია მოკავშირეთა მიერ
thumb|400px|ავსტრიის საოკუპაციო ზონები ავსტრიის ოკუპაცია მოკავშირეთა ჯარების მიერ დაიწყო 1945 წელს, მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ და გაგრძელდა 1955 წლამდე. ავსტრიის 1938 წლამდელი, (ანშლუსამდელი) ტერიტორია დაინაწილებს სახელმწიფოებმა, ცალკე დაყვეს დედაქალაქი — ვენა.
ავსტრიის საოკუპაციო ზონები
საოკუპაციო ზონებისა და ქალაქ ვენის მმართველობა განსაზღვრული იყო 1945 წლის 4 ივლისისისა (შეთანხმება ავსტრიის კონტროლის სისტემაზე) და 1945 წლის 9 ივლისის  (შეთანხმება საოკუპაციო ზონებზე) ხელშეკრულებებით. ძირითადი მდგომარეობები კი ამის თაობაზე შეტანილი იყო ჯერ კიდევ 1943 წლის 30 ოქტომბრის „მოსკოვის დეკლარაციაში“. მცირე ცვლილებები შევიდა საოკუპაციო ქვეყნებში საფრანგეთის დამატებით. 1945 წლის იანვარში ეს ინფორმაცია ხელმისაწვდომი გახდა ვერმახტისა და სს-ის დანაყოფებისთვის.
საოკუპაციო ზონები, ვენის გამოკლებით, შემდეგნაირად იყო განაწილებული:
საოკუპაციო ზონების სადემარკაციო ხაზებს შორის გადასასვლელად საჭირო იყო საიდენტიფიკაციო ბარათი.
ვენის საოკუპაციო სექტორები
გამარჯვებულ სახელმწიფოთა შტაბ-ბინები ვენაში იყო განლაგებული:
სექტორებს შორის გადაადგილება თავისუფალი იყო.
სამხედრო ტყვეთა დაბრუნება
ომის დროს ვერმახტის ბევრი ჯარისკაცი ჩავარდა ტყვედ. უკვე 1945 წლის ზაფხულში ლეოპოლდ ფიგლის მიმართვის შემდეგ სახლში დაბრუნდა პირველი სამხედრო ტყვე, რომელიც დასავლეთის ძალების ბანაკში იმყოფებოდა. 1947 წლის ბოლოს აშშ-მა, დიდმა ბრიტანეთმა და საფრანგეთმა ბანაკში დარჩენილი ყველა ტყვე გაათავისუფლეს. ვინერ-ნოიშტადტში პირველი ტყვეებიანი (1200 ტყვე) მატარებელი ჩამოვიდა 1947 წლის 11 სექტემბერს. 1947 წლის ბოლომდე სსრკ-დან დაახლოებით 162 000 ტყვე ჩავიდა ვინერ-ნოიშტადტში. ოფიციალურად უკანასკნელი მატარებელი საბჭოთა კავშირიდან 1955 წლის 25 ივლისს გავიდა, ავსტრიის დამოუკიდებლობის დეკლარაციის მიღების შემდეგ.
ლიტერატურა
კატეგორია:XX საუკუნე ავსტრიაში კატეგორია:ოკუპაცია კატეგორია:ცივი ომის პერიოდის ისტორიული სახელმწიფოები
ანტისხეული
ანტისხეული (anticorporum) — იმუნოგლობულინური ბუნების ცილა, რომელიც წარმოიქმნება ორგანიზმში ანტიგენის შეყვანის საპასუხოდ. ანტისხეულების სინთეზს აწარმოებენ B ლიმფოციტები, ხოლო სეკრეციას — პლაზმური უჯრედები. ანტისხეულები აქტიური უბნებით უკავშირდებიან ბაქტერიებს ან ვირუსებს და ეწინააღმდეგებიან მათ გამრავლებას ან ახდენენ მათ მიერ გამოყოფილი ტოქსიკური ნივთიერებების ნეიტრალიზებას. სისხლში ანტისხეულების არსებობა მიუთითებს იმაზე, რომ ორგანიზმი შევიდა ანტიგენთან ურთიერთქმედებაში ამ უკანასკნელის მიერ გამოწვეული დაავადების საწინააღმდეგოდ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იმუნური სისტემა
კასტროპოლი (ესპანეთი)
კასტროპოლი ; — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ასტურიის პროვინციის ეო-ნავიის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 125,77 კმ². მოსახლეობა — 3 807 კაცი (2010 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ასტურიის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ასტურიის ქალაქები
ტურკუ
ტურკუ (Turku, Åbo) — ქალაქი ფინეთში, ვარსინაის-სუომის რეგიონის უდიდესი ქალაქი და ადმინისტრაციული ცენტრი. ქალაქში ცხოვრობს 177 430 კაცი, ხოლო მის აგლომერაციაში 303 492 კაცი. ტურკუს მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ ფინეთში მეხუთე ადგილი უკავია, ხოლო აგლომერაციის მოსახლეობა ჩამორჩება მხოლოდ ჰელსინკის და ტამპერეს. ტურკუ იყო ფინეთის დედაქალაქი, ვიდრე ჰელსინკი გახდებოდა და დღეს ფინეთის მნიშვნელობით მეორე ქალაქია ტამპერესთან ერთად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფინეთის ქალაქები კატეგორია:ევროპის კულტურული დედაქალაქები
Fables of the Reconstruction
Fables of the Reconstruction — ამერიკული ალტერნატიული როკ-ჯგუფ R.E.M.-ის მესამე სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 1985 წელს. ალბომი გამოსცა ლეიბლმა I.R.S..
სქოლიო
კატეგორია:R.E.M.-ის ალბომები კატეგორია:1985 წლის ალბომები კატეგორია:ალბომები ჯო ბოიდის პროდიუსერობით
კოლიმა
კოლიმა (Colima) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი სამხრეთ მექსიკაში. კოლიმის შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა 137 000 ადამიანი (2005). ქალაქი 1527 წელს დააარსა გონსალო დე სანდოვალმა.
ქალაქიდან ჩრდილოეთით 37 კმ-ში მდებარეობს ვულკანი კოლიმა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მექსიკის ქალაქები
აქვაჩარხუ
აქვაჩარხუ — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (ჯირხვის თემი). ზღვის დონიდან 150 მ, შავი ზღვიდან 12 კმ, გუდაუთიდან 19 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:ჯირხვის თემის სოფლები
Teretia acus
Teretia acus — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
რექომი
მინი|რექომის სალოცავი რექომი (Реком) — ნაყოფიერების ღვთაება, ცარაზონთა გვარის ერთ-ერთი მფარველი.
ოსების რწმენით, რექომი უზრუნველყოფს მოსავლის სიუხვეს, საქონლის დაცვა-გამრავლებასა და ადამიანთა კეთილდღეობას. მისი სამლოცველო, ხის ეკლესია, რომელიც ოდესღაც წმინდა გიორგის (ვასთირჯის) სახელობის ყოფილა, მდებარეობს ალაგირის ხეობის სოფ. ცეიში, ე. წ. რექომი ფაზის ველზე (აქედან მომდინარეობს ღვთაების სახელი). რექომი ვასთირჯის (Рекомы Уастырджы — „რექომის წმინდა გიორგი“).
ეკლესიის აგებასთან დაკავშირებით არის ერთი საინტერესო გადმოცემა: უხსოვარ დროში ვასთირჯიმ გადაწყვიტა, ოსებისათვის სამლოცველო აეშენებინა ისეთი ძელებისაგან, რომლებიც არასოდეს ლპებოდნენ. ასეთი გამძლეობის ხეები მხოლოდ მთის გადაღმა ტყეებში ხარობდნენ. ვასთირჯიმ ძელების ჩამოტანა თავის ხარებს დაავალა. ურმები თავისით იტვირთებოდნენ და ხარებიც გამცილებლის გარეშე დადიოდნენ. როგორც კი მასალა მოზიდეს, ხარები პატრონთან წავიდნენ; ეკლესია კი თავისით, ადამიანის შრომის გარეშე აიგო (ქრისტიანულ სამყაროში ფართოდ გავრცელებული თქმულების ოსური ვარიანტი). რექომის ეკლესიას ოსები ძირითადად მისი სახელობის დღესასწაულის დროს სტუმრობდნენ. სამლოცველოს ზედამხედველობდა და ეკლესიის გასაღები ებარა სოფლის ავტორიტეტულ უხუცეს — ძუარი ლაგს (ხატის მსახურს), რომლის გარდა შიგნით ვერავინ შევიდოდა (მლოცველების მიერ შემოწირული მისაინაგები — მონეტები თუ ბამბის ფთილები ეკლესიაში ძუარი ლაგს შეჰქონდა). რექომის დღეობა ივლისის თვეში იმართებოდა და ერთი კვირა გრძელდებოდა. სამლოცველოსთან ახლოს აგებული იყო სახლაკები, რომლებსაც მლოცველები სამზარეულოდ და უამინდობის შემთხვევაში თავშესაფრად იყენებდნენ. აქვე ახლოს სპილენძის ქვაბებში ხარშავდნენ ლუდს და რექომს ხარებსა და ცხვრებს სწირავდნენ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნართული ეპოსი
ქოქოსი
ქოქოსი (Cocos nucifera) — მაღალი პალმა, რომელსაც აქვს რგოლებიანი ტანი და ფრთისებრი ფოთლები. ისხამს მსხვილ, გემრიელ, ყუათიან ნაყოფს.
კატეგორია:პალმები კატეგორია:სართავი კულტურები
Lasioglossum fasciatum
Lasioglossum fasciatum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1995 წელს.
სქოლიო
fasciatum
IGoogle
thumb|230px|iGoogle-ის ლოგო iGoogle (ოფიციალურად Google Personalized Homepage (Google-ის განსახიერებული მთავარი გვერდი) და Google IG) - Google-ის სერვისი, AJAX-ზე დაფუძნებული მთავარი გვერდით ან პერსონალურ ვებ პორტალით (ძირითადად როგორიცაა Netvibes, Pageflakes, My Yahoo!). Google-მა ოფიციალურად აამუშავა სერვისი 2005 წლის მაისში. იგი საშუალებას იძლევა, რომ მთავარ გვერდზე მომხმარებლებმა დაამატონ Google Gadgets-ები (მსგავსადდ როგორიცაა Google Desktop-ზე).
2007 წლის 30 აპრილს, Google-მა შეუცვალა "Google Personalized Homepage"-ს სახელი და დაარქვა "iGoogle". 2007 წლის 17 ოქტომბრის მონაცამებით, Google-ს გქონდა სერვისის 42 ენიანი ვერსია და 70 ქვეყნის დომენი.
რესურსები ინტერნეტში
დაარქივებული ოფიციალური ვებ გვერდი
სქოლიო
კატეგორია:Google-ის სერვისები
კიროსი (ასტურია)
კიროსი ; — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ასტურიის პროვინციის ოვიდეოს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 208,79 კმ². მოსახლეობა — 1426 კაცი (2010 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ასტურიის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ასტურიის ქალაქები
ტრუგბერგი
ტრუგბერგი (Trugberg) — მთა ბერნის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს კონკორდიაპლაცის თოვლიან-ყინულიანი არეალის თავზე, მენხის მთის სამხრეთით.
1841 წელს, მკვლევართა ჯგუფი, რომელთა შორის ლუი აგასისიც იყო, იუნგფრაუსკენ გაემართა. კონკორდიაპლაცთან მათ რამდენიმე მწვერვალი შეხვდათ. აგასისი დაეჭვდა, რომ ისინი შეცდომით სხვა მწვერვალისკენ მიდიოდნენ. საბოლოოდ, როდესაც იგი შეცდომაში დარწმუნდა, მწვერვალს ტრუგბერგი, „მცდარი მთა“ უწოდა.
ტრუგბერგი პირველად 1871 წლის 13 ივლისს ემილ ბურკარდტმა დალაშქრა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
გურძიევცეკი
გურძიევცეკი, საქართველოს გადასასვლელი — უღელტეხილი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში, ონის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს კავკასიონის მთავარ წყალგამყოფ ქედზე, მდინარეების რიონისა და ურეხის წყალგამყოფ მწვერვალებს ციხვარგასა და ბურჭულას შორის. სიმაღლე 3349 მ. გურძიევცეკი მდინარე ნოწარულას ხეობით სოფელ ჭიორას (ონის მუნიციპალიტეტი) აკავშირებს სოფელ ძინაღთან (ჩრდილოეთი ოსეთი). 1724 წელს ამ უღელტეხილზე გადავიდა ლტოლვილი მეფე ვახტანგ VI 1200 თანამგზავრით.
ლიტერატურა
კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის უღელტეხილები
ათანასე თბილელი
ათანასე თბილელი, ამილახვარი (გ. 9 ივნისი, 1774, მოსკოვი) — ქართველი საეკლესიო და პოლიტიკური მოღვაწე, რუსეთთან კავშირის აქტიური მომხრე.
1724 წელს დაბრუნდა საქართველოში და მიიღო მროველობა (რუისის ეპისკოპოსობა). 1740 წელს — თბილისის მიტროპოლიტობა. 1752 წელს თეიმურაზ II-მ და ერეკლე II-მ ათანასე თბილელი სიმონ მაყაშვილთან ერთად გაგზავნეს მოსკოვში სამხედრო დახმარებისა და მფარველობის სათხოვნელად. ათანასე თბილელმა სიბერე და ავადმყოფობა მოიმიზეზა და სამუდამოდ დარჩა რუსეთში. 1762 წელს მოსკოვში დააარსა ქართული სტამბა. ბეჭდავდა უმთავრესად სასულიერო-საეკლესიო წიგნებს.
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილელი მღვდელთმთავრები კატეგორია:მროველი მღვდელთმთავრები კატეგორია:ქართველი პოლიტიკოსები კატეგორია:გარდაცვლილი 9 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1774
1660
თარიღი უცნობია
*
Teretia anceps
Teretia anceps — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
განადგურებული ლიტერატურული ნაწარმოებები
ლიტერატურა
კატეგორია:ლიტერატურა
მზეთამზე
მზეთამზე — სოფელი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში (წაღვერის თემში). მდებარეობს თორის ქვაბულში, ციხისჯვრის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე. მდინარე გუჯარეთისწყლის (მტკვრის მარჯვენა შენაკადი) მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1250 მეტრი, ბორჯომიდან 18 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 346 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტის სოფლები
პონტოური მუხა
პონტოური მუხა (Quercus pontica) — მაღალი ბუჩქი ან პატარა ხე (5-7, იშვიათად 10-12 მ სიმაღლისა) წიფლისებრთა ოჯახისა. გავრცელებულია მცირე აზიაში, პონტოს ქედზე და დასავლეთ საქართველოში (აფხაზეთი, სვანეთი, სამეგრელო, გურია და აჭარა). იზრდება ზღვის დონიდან 800 (1200) - 2200 მ სიმაღლეზე, კირქვიან კლდეებსა და თიხნარ ნიადაგებზე. ზოგჯერ ქმნის წმინდა კორომს. ხშირად ქვეტყეში ერევა ცირცელი, მედვედევის არყი, მარადმწვანე ბუჩქები. სინათლის მოყვარულია. ღერო ხშირად გართხმულია. ზამთრის მკაცრი პირობების გადატანა უხდება თოვლის მძლავრი საფრის ქვეშ. ყინვაგამძლეა, ნორჩი ყლორტები ზრდას ამთავრებს გაზაფხულზე და ყინვამდე ასწრებს გამერქნებას. ნაყოფმსხმოიარობს ცუდად და იშვიათად. რკო ხშირად დამწიფებას ვერ ასწრებს, ამიტომ აღმოცენების უნარი არ აქვს. მიწაზე გართხმული ტოტები ბევრ ადგილზე ფესვიანდება და ქმნის გაუვალ რაყას. მერქანი მაგარი აქვს. დეკორატიულია.
ლიტერატურა
კატეგორია:წიფლისებრნი
ბოტსვანის ქალაქები
thumb|right|300px|ბოტსვანის რუკა thumb|right|300px|[[გაბორონე]] thumb|right|300px|[[ფრანსისთაუნი]] ბოტსვანის ქალაქები (Cities in Botswana) — ბოტსვანის დასახლებული პუნქტების სია. ინტერნეტ-რესურსის World Gazeteer მიხედვით, ბოტსვანაში 200 ისეთი ქალაქია, რომლებშიც 1000-ზე მეტი კაცი ცხოვრობს.
პორტალი (არქიტექტურა)
მინიატიურა|პორტალი პორტალი (Portal < porta — შესასვლელი, ჭიშკარი) — არქიტექტურულად გაფორმებული ღიობი, რომელიც მეტწილად შენობაში შესვლელად არის გამოყენებული. ძვ. ეგვიპტისა და ანტიკური ხანის ხუროთმოძღვრებისათვის დამახასიათებელია ბრტყელი კოჭით გადახურული პორტალი; ძველი მესოპოტამიისათვის — თაღოვანი, ახლო და შუა აღმოსავლეთისათვის — პორტალი-პეშტაკი. XII საუკუნიდან რომანულ, გოთიკურ და ძველ რუსულ არქიტექტურაში გავრცელდა თაღოვანი, ე. წ. პერსპექტიული, პორტალი რენენსანსული და ბაროკოული პორტალები დამუშავებული იყო სვეტებითა და პილასტრებით, რომლებსაც ეყრდნობოდა ანტაბლემენტი ან ფრონტონი.
ლიტერატურა
კატეგორია:არქიტექტურული ელემენტები
მრუდე ტბა
სქოლიო
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთის მხარის ტბები
Voyageur (ალბომი)
Voyageur (მოგზაური) — მუსიკალურ პროექტ ენიგმას მეხუთე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 2003 წელს.
ამ ალბომში ენიგმას მუსიკა ოდნავ შეიცვალა. შაკუჰაჩის ფლეიტას, გრეგორიანულ და სხვა საგალობლებს ჩაენაცვლა სხვა მუსიკალური ელემენტები. სიმღერების უმეტესობა პოპ-მუსიკასთან უფრო ახლოს არის.
სქოლიო
კატეგორია:ენიგმას ალბომები კატეგორია:2003 წლის ალბომები კატეგორია:Virgin Records-ის ალბომები კატეგორია:ალბომები მიხაელ კრეტუს პროდიუსერობით
კოანია
ოანია (Coaña; Cuaña) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ასტურიის პროვინციის ეო-ნავიის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 65,80 კმ². მოსახლეობა — 3 464 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ასტურიის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ასტურიის ქალაქები
ახალი აღთქმა
მინიატიურა|ვატიკანის კოდექსი, რომელიც თარიღდება 4 საუკუნით
ახალი აღთქმა, „საღვთო წიგნების“ კრებული, ბიბლიის ნაწილი, რომელშიც გადმოცემულია იესო ქრისტეს მოძღვრება. ახალი აღთქმის წიგნების (სულ 27) პირველი ნაწილია „ოთხთავი“, ანუ 4 სახარება - მათესი, მარკოზის, ლუკასი და იოანესი. მას მოსდევს „საქმე მოციქულთა“, „კათოლიკე ეპისტოლენი“ (7), „ეპისტოლენი წმინდისა მოციქულისა პავლესნი“ (14) და „გამოცხადება იოანესი“, ანუ „აპოკალიფსისი“.
ახალი აღთქმის კანონის ჩამოყალიბება
პირვანდელი ქრისტიანული საკრებულოები იუდეველთა სინაგოგებში მიღებულ წესებს მისდევდნენ (იუდეველთაგან მოქცეულნი), ე.ი. ქრისტიანთა შეკრებებზე კითხულობდნენ ძველი აღთქმის გარკვეულ მონაკვეთებს, მაგრამ რადგანაც ქრისტიანები იესო ქრისტეს ეთაყვანებოდნენ, მათთვის ბუნებრივი იქნებოდა ძველი აღთქმის საკითხავები შეევსოთ რომელიღაც მოთხრობით ქრისტეს ცხოვრებისა და მოძღვრების შესახებ.
პირველ ხანებში თავისი მოგონებები ქრისტეზე მასთან უშუალოდ დაახლოებულ პირს შეეძლო სხვებისთვისაც გაეზიარებინა, მაგრამ ეკლესიათა რიცხვი დღითიდღე იზრდებოდა, ქრისტეს უშუალო მნახველთა რიცხვი კი კლებულობდა, ამიტომაც აუცილებელი გახდა, რომ ეს ამბები ქრისტეს შესახებ ჩაწერილიყო. სწორედ ამ გზით შეიქმნა ოთხი სახარება (მათესი, მარკოზისა, ლუკასა და იოანესი), რომელთაც მნიშვნელოვანი ადგილი დაიკავეს პირველი ქრისტიანული ეკლესიების ღვთისმსახურებასა თუ მთლიანად მათს ცხოვრებაში.
გარდა ამისა, მოციქულებმა დაგვიტოვეს ცალკეული თემისა თუ პიროვნებისადმი გაგზავნილი მრავალი წერილი. რამდენადაც ეს ეპისტოლეები ქრისტიანული ცხოვრებისადა რწმენის ზოგად დებულებებს შეიცავდნენ, მათი სარგებლიანობა ეკლესიის მიერ მალევე იქნა აღიარებული.
მოციქულთა საქმეები ეკლესიამ მიიღო, რადგანაც იგი ავსებდა იმ ისტორიას, რომელსაც ლუკას სახარება იწყებს. ამ წიგნმა - ერტადერთმა მოიტანა ჩვენამდე ადრექრისტიანული ეკლესიის ცხოვრების დეტალები.
ჩვ.წ.ა. 200 წლისთვის იესოს შესახებ არსებული ყველა მოთხრობიდან ოფიციალური აღიარება მხოლოდ ჩვენთვის ცნობილმა ოთხმა სახარებამ მიიღო, თუმცაღა ამათ გარდა არსებობდა მრავალი აპოკრიფტული სახარება. ეკლესია სრულიად გარკვევით აღიარებდა, რომ ქრისტეს ცხოვრებისა და მოძღვრების ავტორიტეტულ წყაროდ მას მხოლოდ მათეს, მარკოზის, ლუკასა და იოანეს სახარებები მაიაჩნია. უკვე ამ დროისთვის ამ სახარებათა ტოლფასი ღირებულება მოიპოვა „პავლემაც“.
რაც შეეხება ახალი აღთქმის დანარჩენ წიგნებს, საყოველთაო აღიარება მათ უფრო მოგვიანებით მიიღეს. მაგალითად, უეჭველია, რომ „გამოცხადებას“ მეორე საუკუნეში უკვე კითხულობდნენ, მაგრამ მესამე საუკუნემდე ამ წიგნს ფართო გავრცელება არ ჰქონია.
ლაოდიკიისა (363) და კართაგენის (397) კრებებზე ეპისკოპოსებმა დაამტკიცეს ახალი აღთქმის წიგნების სია, რომელიც დღევანდელს შეესაბამებოდა ერთი განსხვავებით: ლაოდიკიის კრების სიას იოანეს გამოცხადება აკლდა. ეკლესია, უპირველეს ყოვლისა, ცდილობდა, რომ ახალ აღთქმაში შესულ წიგნებს ნამდვილად აესახათ მოციქულთა სულიერი გამოცდიება.
ახალი აღთქმის ქართული თარგმანები
ვარაუდობენ, რომ ქართულ ენაზე ახალი აღთქმის ზოგი წიგნი (უპირველეს ყოვლისა სახარება) IV საუკუნის II ნახევრიდან ითარგმნა. დანარჩენი V-VI საუკუნიდან, გარდა იოანეს გამოცხადებისა, რომელიც ითარგმნა X საუკუნეში. V-VI საუკუნეებში ხანმეტი ძეგლები სახარებისა და ახალი აღთქმის ზოგი სხვა წიგნის ტექსტებსაც შეიცავენ. სახარებას („ევანგელე“) მოიხსენიებს იაკობ ცურტაველი (V საუკუნის 70-იანი წლები). ახალი აღთქმის წიგნებს უაღრესად დიდი მნიშვნელობა აქვს ძველი ქართული ენისა და ლიტერატურის შესასწავლად. საქართველოში მეცნიერულად გამოცემულია სახარება, მოციქულთა საქმე, კათოლიკე ეპისტოლეები და იოანეს გამოცხადება. არსებობს ქართული სახარების სიმფონია-ლექსიკონი.
სქოლიო
*
Lasioglossum fasciger
Lasioglossum fasciger — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1909 წელს.
სქოლიო
fasciger
ალექსანდრე ალექსიძე
ბიოგრაფია
1895 წელს პარიზში, რუსულ ეთნოგრაფიულ გამოფენაზე ქართული ცეკვების შესრულებისათვის ოქროს დიდი მედლით დააჯოლდოვეს. 1896–1924 წლებში იყო თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის მოცეკვავე. 1902 წელს თბილისში დააარსა ქართული ცეკვის პირველი სტუდია, რომელსაც სათავეში ედგა 1934 წლამდე. მისი მოწაფეები იყვნენ ილიკო სუხიშვილი, მიხეილ  სულხანიშვილი, ანტონ ჩიხლაძე, რუბენ ჭოხონელიძე და სხვები.
ალიგატორისებრნი
ალიგატორისებრნი — ნიანგების ოჯახი, შეიცავს ალიგატორებს და კაიმანებს. ბინადრობენ ჩინეთში, ჩრდილოეთ და სამხრეთ ამერიკაში.
ალექსანდრე ალექსიძე
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი მოცეკვავეები კატეგორია:დაბადებული 1874 კატეგორია:გარდაცვლილი 27 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1934
ალიგატორისებრნი
კლაციფიკაცია
* კატეგორია:ნიანგები
No Mercy (ჯგუფი)
ჯგუფი ცნობილია სადებიუტო ალბომით No Mercy და მასში შეტანილი სიმღერებით „Missing“ (Everything but the Girl-ის სიმღერის ქავერ-ვერსია), „Where Do You Go“ და „When I Die“. წარმატება იქონია მათმა შემდგომმა სინგლებმაც - „Kiss You All Over“ და „Hello How Are You“.
ამირინდო ამილახვარი
ამირინდო ავთანდილის ძე ამილახვარი(გ. თებერვალი, 1772) — ქართლ-კახეთის სამეფოს პოლიტიკური მოღვაწე.
1735 წლიდან იყო ამილახორი. მხარს უჭერდა თეიმურაზისა და ერეკლე II-ის ქართლში გამეფებას. რამდენიმეჯერ დაკარგა ამილახორობა, მაგრამ საბოლოოდ დაიბრუნა იგი 1765 წლის შემდეგ. იყო ზემო ქართლის სადროშოს სარდალი და გორის მოურავი.
ლიტერატურა
კატეგორია:მოურავები კატეგორია:გარდაცვლილი 1772 ა
ზუბი (ცაგერის მუნიციპალიტეტი)
კურსივის ტექსტი ზუბი — სოფელი საქართველოში, ცაგერის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფლები: ისუნდერი, მახურა). მდებარეობს მდინარე ცხენისწყლის მარჯვენა მხარეს. ცაგერი-ქუთაისის საავტომობილო გზაზე. ზღვის დონიდან 640 მეტრზე, ცაგერიდან დაშორებულია 13 კილომეტრით. ზუბი ერთ-ერთია იმ რამდენიმე სოფლიდან, სადაც მოდის ვაზის ჯიში უსახელოური.
ისტორია
ზუბი წყაროებში პირველად მოხსენიებულია XVII საუკუნეში. სოფლის მიდამოებში შემორჩენილია შუა საუკუნეების ზუბის ციხის ნანგრევები. სოფლის ტერიტორიაზე, მდინარე ცხენისწყლის მარჯვენა ნაპირზე, შემთხვევითაა აღმოჩენილი შუა ბრინჯაოს ხანის შავპრიალა თიხის დაბალი, სამყურიანი ჭურჭელი და ელინური ხანის ბრინჯაოს 2 სამაჯური. მასალა ინახება ცაგერის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში.
საბჭოთა პერიოდში მოქმედებდა მევენახეობის მეურნეობა.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 471 ადამიანი.
Teretia teres
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ზუბი (ცაგერის მუნიციპალიტეტი)
სქოლიო
კატეგორია:ცაგერის მუნიციპალიტეტის სოფლები
გურჯაანი (მრავალმნიშვნელოვანი)
გურჯაანი შეიძლება აღნიშნავდეს:
მარი უნდერი
ადრეული წლები
უნდერი დაიბადა რევალში (ახლანდელი ტალინი), ესტონეთის სკოლის მასწავლებლების პრიდუს (1843–1930) და ლეენა ანდერის ( ძვ. კერნერი) (1854–1934) ოჯახში. მას ჰყავდა ორი უფროსი და-ძმა, ევანჯელინი (1880–1932?) და გოტრიდი (1881–1882) და ორი უმცროსი, ბერტა (1885–1974) და კრისტფრიდი (1887–1934). სწავლობდა გოგონათა გერმანულ კერძო სკოლაში. სკოლის დამთავრების შემდეგ მუშაობდა წიგნის მაღაზიაში გამყიდველად. თავისუფალ დროს წერდა პოეზიას გერმანულ ენაზე. 1902 წელს იგი დაქორწინდა ესტონელ ბუღალტერ კარლ ჰაკერზე. მოსკოვის გარეუბანში, კუჩნოში ყოფნისას წყვილს ორი შვილი, დაგმარი და ჰედა შეეძინა. თუმცა, 1904 წელს მას შეუყვარდა ესტონელი მხატვარი ანტს ლაიკმაა. ლაიკმამ დაარწმუნა, რომ მისი პოეზია ესტონურად ეთარგმნა და მისი ნათარგმნი ნაწარმოებები ადგილობრივ გაზეთებს წარუდგინა. მარცხნივ|მინი| მარი უნდერის პორტრეტი ესტონელი მხატვრის [[ანტს ლაიკმა|ანტს ლაიკმას მიერ, 1904]]
დაბრუნება ესტონეთში
1906 წელს უნდერი დაბრუნდა რევალში (ახლა: ტალინი). 1913 წელს იგი შეხვდა არტურ ადსონს, რომელიც მისი მდივანი გახდა. მან ასევე შეადგინა მის მიერ გამოქვეყნებული პოეზიის პირველი ტომი. 1924 წელს უნდერი დაშორდა კარლ ჰაკერს და დაქორწინდა ადსონზე.
რექომის სალოცავი
42.79078°N, 43.90456°W მინი|რექომის სალოცავი მინი|რექომის სალოცავის რელიქვიები რექომის სალოცავი (Рекомы кувæндон) — შუასაუკუნეების სალოცავი ჩრდილოეთ ოსეთში. 1995 წელს ხანძრის შედეგად სრულად განადგურდა, აღდგენილია.
მარი უნდერი
დაბრუნება ესტონეთში
1910-იანი წლების ბოლოს უნდერი მონაწილეობდა სიურუს გავლენიან ლიტერატურულ მოძრაობაში. ფინურ მითოლოგიაში ცეცხლის ფრინველის სახელით დაარსდა 1917 წელს და იყო ექსპრესიონისტული და ნეორომანტიული მოძრაობა, რომელიც ეწინააღმდეგებოდა ახალგაზრდა ესტონეთის ფორმალისტურ ტრადიციას. სხვა ესტონელი პოეტები და ავტორები, რომლებიც მონაწილეობდნენ სიურუს მოძრაობაში, იყვნენ პიტ არენი, ოტო კრუსტენი, ფრიდებერტ ტუგლასი, არტურ ადსონი, ავგუსტ გაილიტი, იოჰანეს სემპერი და ჰენრიკ ვისნაპუ. 1917-1919 წლებში პოეტთა ჯგუფმა გამოსცა პოეზიის სამი ტომი. 1919 წელს ჯგუფში არსებული კონფლიქტის გამო ვისნაპუმ და გაილიტმა დატოვეს, ხოლო იოჰანეს ვარსი და ავგუსტ ალი შეუერთდნენ ახალ წევრებად.
რექომის სალოცავი
ოსების რწმენით, რექომი უზრუნველყოფს მოსავლის სიუხვეს, საქონლის დაცვა-გამრავლებასა და ადამიანთა კეთილდღეობას. მისი სამლოცველო, ხის ეკლესია, რომელიც ოდესღაც წმ. გიორგის (ვასთირჯის) სახელობის ყოფილა, მდებარეობს ალაგირის ხეობის სოფ. ცეიში, ე. წ. რექომი ფაზის ველზე (აქედან მომდინარეობს ღვთაების სახელი). რექომი ვასთირჯის (Рекомы Уастырджы — „რექომის წმ. გიორგი“).
მარი უნდერი
დაბრუნება ესტონეთში
უნდერი იყო ესტონეთის მწერალთა კავშირის ერთ-ერთი დამაარსებელი 1922 წელს.
რექომის სალოცავი
ეკლესიის აგებასთან დაკავშირებით არის ერთი საინტერესო გადმოცემა: უხსოვარ დროში ვასთირჯიმ გადაწყვიტა, ოსებისათვის სამლოცველო აეშენებინა ისეთი ძელებისაგან, რომლებიც არასოდეს ლპებოდნენ. ასეთი გამძლეობის ხეები მხოლოდ მთის გადაღმა ტყეებში ხარობდნენ. ვასთირჯიმ ძელების ჩამოტანა თავის ხარებს დაავალა. ურმები თავისით იტვირთებოდნენ და ხარებიც გამცილებლის გარეშე დადიოდნენ. როგორც კი მასალა მოზიდეს, ხარები პატრონთან წავიდნენ; ეკლესია კი თავისით, ადამიანის შრომის გარეშე აიგო (ქრისტიანულ სამყაროში ფართოდ გავრცელებული თქმულების ოსური ვარიანტი). რექომის ეკლესიას ოსები ძირითადად მისი სახელობის დღესასწაულის დროს სტუმრობდნენ. სამლოცველოს ზედამხედველობდა და ეკლესიის გასაღები ებარა სოფლის ავტორიტეტულ უხუცეს — ძუარი ლაგს (ხატის მსახურს), რომლის გარდა შიგნით ვერავინ შევიდოდა (მლოცველების მიერ შემოწირული მისაინაგები — მონეტები თუ ბამბის ფთილები ეკლესიაში ძუარი ლაგს შეჰქონდა). რექომის დღეობა ივლისის თვეში იმართებოდა და ერთი კვირა გრძელდებოდა. სამლოცველოსთან ახლოს აგებული იყო სახლაკები, რომლებსაც მლოცველები სამზარეულოდ და უამინდობის შემთხვევაში თავშესაფრად იყენებდნენ. აქვე ახლოს სპილენძის ქვაბებში ხარშავდნენ ლუდს და რექომს ხარებსა და ცხვრებს სწირავდნენ.
მარი უნდერი
დაბრუნება ესტონეთში
1920-იან წლებში უნდერი ხშირი სტუმარი იყო რუსი პოეტის, იგორ სევერიანინის სახლში, სოფელ ტოილაში, სადაც ის ხშირად მიდიოდა შვებულებაში. სევერიანინმა გამოსცა უნდერის ნაშრომები თარგმანების წიგნი. სევერიანინი არ ლაპარაკობდა ესტონურად და საფუძვლად იყენებდა სიტყვა-სიტყვით თარგმანებს.
რექომის სალოცავი
ზარი
მინი|ქართულწარწერიანი ზარი რექომის სალოცავიდან სალოცავში ბოლო დრომდე შემონახული იყო საქართველოს მეფის გიორგი XI-ის მიერ შეწირული და 1674 წლით დათარირებული ზარი ქართული წარწერით.
მარი უნდერი
ცხოვრება გადასახლებაში
1944 წლის სექტემბრიდან სსრკ-მ ხელახლა დაიკავა ესტონეთი. უნდერი და მისი ოჯახი შვედეთში გაიქცნენ. მათ თითქმის ერთი წელი გაატარეს ლტოლვილთა ბანაკში. 1945 წელს ოჯახი საცხოვრებლად გადავიდა მალარჰოჟდენში, სტოკჰოლმის გარეუბანში, შვედეთი, სადაც უნდერი სიკვდილამდე ცხოვრობდა. იგი გარდაიცვალა სტოკჰოლმში 1980 წლის 25 სექტემბერს და დაკრძალეს სკუგსჩიურკოგორდენში, სტოკჰოლმი. 2015 წლის იანვარში გამოაცხადეს, რომ იგი ესტონეთში უნდა დაეკრძალათ. 2016 წლის 9 ივნისს უნდერი და ადსონი დაკრძალეს ტალინში, რაჰუმეს სასაფლაოზე, ქალიშვილ ჰედა ჰაკერთან და დასთან, ბერტასთან ერთად.
რექომის სალოცავი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩრდილოეთ ოსეთის სალოცავები
მარი უნდერი
თარგმანები
უნდერის ნამუშევარი ითარგმნა მინიმუმ 26 ენაზე. ის არის ერთ-ერთი საუკეთესო თარგმნილი ესტონელი ავტორი.
სქოლიო
<references group="" responsive="1">
კატეგორია:გარდაცვლილი 1980 კატეგორია:დაბადებული 1883 კატეგორია:ესტონელი ემიგრანტები შვედეთში კატეგორია:ესტონელი მწერლები კატეგორია:ესტონელი ქალი მწერლები კატეგორია:ესტონელი ქალი პოეტები
Lost For Words (სიმღერა)
„Lost For Words“ — ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ პინკ ფლოიდის სიმღერა ალბომიდან The Division Bell. სიმღერა აშშ-ის რადიოსთვის პრომო-სინგლის სახით გამოიცა, ალბომის გამოცემამდე ერთი კვირით ადრე. კანადის ჩარტში სიმღერამ #53 პოზიციამდე მიაღწია.
სიმღერა იწყება ჯაჭვის და კარიბჭის ხმებით. მესამე სტროფის შემდეგ გაისმის ფრაგმენტი კრივის მოედნიდან. ალბომის ბუკლეტზე, ტექსტის გვერდით მოთავსებულია მოკრივის ხელთათმანების სურათი. იგივე სურათი გამოყენებულია პრომო-სინგლზე.
ეს კომპოზიცია, ჯგუფის მოყვარულების აზრით, შეიცავს რამდენიმე მინიშნებას ჯგუფის წარსულზე, მათ შორის - როჯერ უოტერსის პიროვნებაზე. ტექსტში დეივიდ გილმორი ახსენებს, რომ იგი თავის მტრებს მეგობრობის ხელს უწვდის, „მაგრამ ისინი მკვახედ ისტუმრებენ“.
სქოლიო
კატეგორია:1994 წლის სიმღერები კატეგორია:პინკ ფლოიდის სიმღერები კატეგორია:სიმღერები დეივიდ გილმორის ავტორობით
Eldrine
Eldrine (ƎLDRINE ან ელდრაინი) — ქართული როკ-ჯგუფი, რომელმაც გაიმარჯვა ევროვიზიის შიდა შესარჩევ ტურში. ჯგუფმა 2011 წლის 10 მაისს წარადგინა საქართველო ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე სიმღერით „One More Day“.
შემადგენლობა
ჯგუფის შემადგენლობაში ცვლილებები 2011 წლის 28 თებერვალს მოხდა. მთავარი ვოკალი თამარ ვადაჭკორია შეცვალა სოფიო ტოროშელიძემ. .
სქოლიო
კატეგორია:ევროვიზიის კონკურსანტები კატეგორია:ქართული როკ-ჯგუფები
ზედა რგანი
ზედა რგანი — სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში (სარქველთუბნის თემი), მდებარეობს ჭიათურის პლატოზე, მდინარე ყვირილის ხეობაში. ზღვის დონიდან 600 მეტრი, ჭიათურიდან 7 კილომეტრი (საბაგირო გზა მანძილს ამცირებს 2 კმ.-მდე), ქუთაისიდან – 74 კმ. თბილისიდან – 186 კმ. სოფელში არის მანგანუმის საბადო და კვარციანი ქვიშის კარიერი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 182 ადამიანი.
ცნობილი ადამიანები
სოფელში დაიბადნენ:
უილიამ კერტისი
უილიამ კერტისი (William Curtis; დ. 11 იანვარი, 1746, ალტონი — გ. 7 ივლისი, 1799, ლონდონი) — ინგლისელი ბოტანიკოსი და ენტემოლოგი, ლონდონის ლინეს საზოგადოების წევრი.
მისი სტანდარტული საავტორო ბოტანიკური შემოკლებაა Curtis.
დაიბადა 1746 წლის 11 იანვარს ალტონში (ჰემფშირი), კვაკერების ოჯახში. ადრეულ წლებში მუშაობდა აფთიაქარად ლონდონში. 1789 წელს დააფუძნა ბოტანიკური ბაღი, სადაც კითხულობდა ლექციებს. 1787 წელს დააარსა საკუთარი ჟურნალი „Curtis’s Botanical Magazine“, რომელიც დღემდე გამოიცემა და ითვლება ერთ-ერთ უძველეს ბოტანიკურ ჟურნალად მსოფლიოში.
უილიამ კერტისი გარდაიცვალა 1799 წლის 7 ივლისს, ლონდონში, 53 წლის ასაკში.
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისელი ბოტანიკოსები კატეგორია:ინგლისელი მიკოლოგები კატეგორია:ინგლისელი ენტემოლოგები
ბალაბაკი (პალავანი)
ბალაბაკი (ოფიციალურად ბალაბაკის მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Balabac) ― მეორე კლასის მუნიციპალიტეტი პალავანის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 42 527 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 20 ბარანგაის. მუნიციპალიტეტი 36 კუნძულისგან შედგება. მთავარი კუნძულია ბალაბაკი.
სქოლიო
კატეგორია:პალავანის მუნიციპალიტეტები
ეთიოპია-სომალის სასაზღვრო ომი (1964)
ეს იყო პირველი კონფლიქტი სომალსა და ეთიოპიას შორის თანამედროვე ეპოქაში.
ისტორია
მინი| ეთიოპიის [[ოგადენი|ოგადენის რეგიონი, სადაც ბრძოლები მიმდინარეობდა]] 1960 წლის 1 ივლისს ბრიტანული სომალილენდის და სომალილენდის ნდობის ტერიტორიის დამოუკიდებლობისა და გაერთიანების შემდეგ, სომალის რესპუბლიკის ერთ-ერთი მთავარი მიზანი იყო დიდი სომალის გაერთიანება, რომელიც მოიცავდა სომალის რეგიონს ეთიოპიაში. სომალის რესპუბლიკის დაარსების შემდეგ, ეთიოპიის მთავრობამ, იგრძნო სომალისგან მომავალი საფრთხე, სასწრაფოდ გაგზავნა ჯარები ოგადენის რეგიონში სამხედრო ბაზების მოსაწყობად, 1960 წლის აგვისტოში გადაასახლეს და მოკლეს ასობით სომალელი, რომლებიც შეადგენდნენ ტერიტორიის ეთნიკურ უმრავლესობას. მიუხედავად იმისა, რომ ეთიოპიის ჯარები კარგად არ მიიღეს მოსახლეობაში, მათ კიდევ ჰქონდათ 2 წელი აჯანყებამდე.
1962 წელს სომალის მთავრობა ეხმარებოდა ბეილის აჯანყების, რომელიც დაიწყო ეთიოპიაში სომალისა და ორომოს მოსახლეობაში.
მცირე შეტაკებები დაიწყო 1963 წელს ეთიოპიის პოლიციასა და სომალელი მომთაბარეების შეიარაღებულ პარტიებს შორის. თანდათან იზრდებოდა საომარი მოქმედებების რაოდენობა. მალევე, ოგადენში სომალელი საოლქო კომისრები გაათავისუფლეს და ჩაანაცვლეს ეთიოპიელებით, რამაც გამოიწვია ოგადენის სომალის „ეთიოპიიზაციის“ მცდელობის შიში.
ომი
საკამათოა, ვინ წამოიწყო პირველი სერიოზული შეჭრა, მაგრამ 1964 წლის თებერვლის დასაწყისში, სომალის ან ეთიოპიის არმიის ნაწილებმა გადაკვეთეს მოწინააღმდეგე მხარეების საზღვარი ჩრდილოეთ ოგადენში. მიუხედავად იმისა, თუ ვინ იყო კონფლიქტის ინიციატორი, მალე ორივე მხარემ შეიჭრა ერთმანეთის ტერიტორიებზე.
4 თებერვალს, იმპერატორი ჰაილე სელასიე I უძღვებოდა მისი კაბინეტის საგანგებო სხდომას, რომელსაც მოჰყვა მეორე სხდომა 6 თებერვალს, ფართომასშტაბიანი შემოსევის შესახებ ცნობების შემდეგ. ადის-აბებას რადიოში გავრცელდა ინფორმაცია, რომ 300 მებრძოლიდან 30 სომალელი მოკლეს, რომლებიც ცდილობდნენ საზღვრის გადაკვეთას ჯიგიგას პროვინციაში. ეთიოპელები აცხადებდნენ, რომ 2000 სომალელი ჯარისკაცი შეიჭრა საარტილერიო აღჭურვილობით, რათა ზეწოლა მოეხდინათ ეთიოპიის 10 საგუშაგოზე, საზღვრის გასწვრივ.
შეტაკებები ტოგ-ვაჯალეში /ტოგოჩალეში
პარასკევს, 7 თებერვალს, პირველი სერიოზული ბრძოლა მოხდა ქალაქ ჰარგეისასა და ჯიჯიგას სომალი-ეთიოპიის საზღვრის გასწვრივ. 8 თებერვალს ბრძოლები კვლავ გაჩაღდა სომალის სასაზღვრო სოფლის გარშემო. ტოგ-ვაჯალეში, ქვეყნის ჩრდილოეთით, ღამით შესვენების შემდეგ, როდესაც ეთიოპელებმა გააძლიერეს თავიანთი პოზიციები. სომალელებმა განაცხადეს, რომ ეთიოპიის თვითმფრინავმა დაარტყა სოფელს და პრესკონფერენციაზე ასევე განაცხადეს, რომ ეთიოპიის ჯარები შევიდნენ სომალიში და შეეჯახნენ სომალის სამხედროებს, მაგრამ ბრძოლა არ გავრცელებულა ტოგ-ვაჯალის მიმდებარე ტერიტორიის მიღმა.
როგორც სომალის, ასევე ეთიოპიის მთავრობებმა გამოაცხადეს საგანგებო მდგომარეობა შეტაკებების შემდეგ. ეთიოპიის მთავრობამ სომალი დაადანაშაულა „ექსპანსიონისტურ ქმედებებში“, ხოლო სომალის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ ეთიოპიას ბრალი დასდო ''„სომალის რესპუბლიკის წინააღმდეგ შეიარაღებულ აგრესიაში“. '' 9 თებერვალს, გაეროს გენერალურმა მდივანმა, უ ტანმა, გაუგზავნა სასწრაფო მიმართვა ორივე ერს, რათა დაუყოვნებლივ შეეწყვიტათ საომარი მოქმედებები.
ორდღიანი ბრძოლის შემდეგ, ტოგ-ვაჯალესთან სასაზღვრო შეტაკებამ სერიოზული მასშტაბები შეიძინა. ეთიოპელებმა გაგზავნეს სადესანტო ასეული, ქვეითი ბატალიონი, საარტილერიო ბატარეა და მექანიზებული ოცეული M24 ტანკებით ტოგ-ვაჯალე/ტოგოჩალე-ში, ხოლო სომალელებმა გაგზავნეს მძიმე არტილერია და ტანკები. ეთიოპიის საჰაერო ძალებს ჰქონდათ სრული საჰაერო უპირატესობა, რადგან სომალის საჰაერო ძალები არ იყო კარგად აღჭურვილი. სომალის ძალებმა განაცხადეს, რომ მტრის რვა ტანკი განადგურდა პირველ ორდღიან ბრძოლაში და რომ ეთიოპიის საჰაერო ძალებმა არაერთხელ სცადა სომალის ქვეითი პოზიციების შეტევა. ორივე მხარე ჩაერთო სანგრების ომში, სომალის ნაღმტყორცნებმა პირდაპირი დარტყმა მიაყენეს საბრძოლო მასალის საწყობს, გაანადგურეს ეთიოპიის სამხედრო ბანაკი. თავდაპირველ შეტაკებებში, ეთიოპელებმა განაცხადეს, რომ მოკლეს 400 სომალელი ჯარისკაცი და დაჭრეს 700, ხოლო ეთიოპიის დანაკარგების შესახებ წყაროები ვარაუდობენ, რომ 350 დაიღუპა, ნახევარი საბრძოლო მასალის საწყობის აფეთქების შედეგად.
სამშაბათს, 11 თებერვალს, სომალის მთავრობამ გასცა ბრძანება ეთიოპიელებთან ცეცხლის დაუყოვნებლივ შეწყვეტის შესახებ ტოგ-ვაჯალეში.
სამხრეთის შეტაკებები და აფრიკის ერთიანობის ორგანიზაცის შუამავლობის მცდელობები ცეცხლის შესაწყვეტად
1964 წლის 12 თებერვალს ტოგ-ვაჯალეში ცეცხლის შეწყვეტის მიუხედავად, ბრძოლები გაგრძელდა სამხრეთით საზღვრის გასწვრივ, ბრძოლების უმეტესობა სომალის ტერიტორიაზე მიმდინარეობდა. ეთიოპიის საჰაერო ძალებმა დაიწყეს დარტყმები სამხრეთ-დასავლეთ საზღვრის გასწვრივ ქალაქ ფეერფეერისა და გალკაიოს წინააღმდეგ. ეთიოპიის ძალებმა განაცხადეს, რომ იმ ღამეს სომალის არმიის ცხრა სატვირთო მანქანა გაანადგურეს.
1964 წლის 15 თებერვალს სომალის მთავრობამ დაადანაშაულა ეთიოპია სასაზღვრო პუნქტებზე თავდასხმაში და სოფლების დაბომბვაში, ცეცხლის შეწყვეტის მიუხედავად, რომელიც შუადღისას უნდა დაწყებულიყო, და განაცხადა, რომ 12 სხვადასხვა სოფელზე საჰაერო თავდასხმის შედეგად დაიღუპა 117 მშვიდობიანი მოქალაქე. ეთიოპიამ სომალელები დაადანაშაულა ეთიოპიაში არტილერიის დახმარებით თავდასხმაში შუადღის ვადის დასრულებამდე. ორშაბათს, 17 თებერვალს, როგორც ჩანს, ცეცხლის შეწყვეტა შენარჩუნდა და სომალის პრემიერმა აბდირაშიდ ალი შერმარკიმ პრესკონფერენციაზე განაცხადა, რომ ეთიოპიის საზღვარი მთელი დღის განმავლობაში მშვიდი იყო. მალევე დაირღვა ზავი და ბრძოლა გაგრძელდა. კიდევ ერთი ცეცხლის შეწყვეტის მცდელობა იყო მარტის დასაწყისში, მაგრამ ორი დღის შემდეგ პირობა დაირღვა.
საბოლოო შეტაკებები და ზავი
1964 წლის მარტის შუა რიცხვებში სომალმა და ეთიოპიამ კიდევ ერთხელ დაიწყეს მოლაპარაკებები ხარტუმში, სუდანი, რათა მოეგვარებინათ სასაზღვრო ომი აფრიკის მრავალი სახელმწიფოს მეთაურის მოთხოვნით.
1964 წლის 30 მარტს სომალი და ეთიოპია შეთანხმდნენ ცეცხლის შეწყვეტაზე და ბრძოლა 10 დღის შემდეგ ჩაცხრა. კონფლიქტის ბოლო კვირის განმავლობაში ბრძოლის ბოლო შეტაკებები იყო ქალაქ დოლოში, სადაც ერთმანეთს უერთდება ეთიოპიის, სომალის და კენიის საზღვრები. 1964 წლის 8 აპრილს ეთიოპიამ გამოაცხადა, რომ გაიყვანა მთელი თავისი ჯარი სომალის სადავო სასაზღვრო ზონიდან და დელეგაცია შეხვდა სომალის ოფიციალურ პირებს რეგიონში სამშვიდობო ოპერაციის დასაწყებად. 1964 წლის 18 აპრილს ეთიოპია-სომალის ერთობლივმა კომისიამ დაასრულა სამეთვალყურეო ჯარების გაყვანა სამხრეთ სასაზღვრო ზონიდან და იგივე მოხდა ჩრდილოეთში.
მომდევნო რამდენიმე თვის განმავლობაში, სომალი-ეთიოპიის ურთიერთობები დათბა და ორმა მხარემ ხელი მოაწერა შეთანხმებას ხარტუმში, სუდანი, შეთანხმდნენ, რომ გაიყვანონ ჯარები საზღვრიდან, შეწყვიტონ მტრული პროპაგანდა და დაიწყონ სამშვიდობო მოლაპარაკებები.
სქოლიო
<references group="" responsive="1"> კატეგორია:XXI საუკუნის ომები
წერეთლისეული ვეფხისტყაოსანი
ვეფხისტყაოსნის წერეთლისეული ნუსხა — XVIII საუკუნის ხელნაწერი ვეფხისტყაოსანი.
საწერ მასალად გამოყენებულია ქაღალდი. ხელნაწერი შეიცავს 289 ფურცელს, რომელთა ზომებია 33X22 სანტიმეტრი. ნაწერია მხედრული დამწერლობით, შავი მელნით; სათაურები და სტროფების დასაწყისები სინგურითაა შესრულებული. ხელნაწერის მინიატიურები ორი მხატვრის მიერაა შესრულებული. მინიატიურების ნაწილს ირანული ისფაჰანური სამინიატიურო მხატვრობის გავლენა ეტყობა, ნაწილი კი ეროვნულ ქართულ ტრადიციებს ასახავს.
წერეთლისეული ვეფხისტყაოსანი დღეს ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის S ფონდშია დაცული (S-5006).
ისტორია
1879 წლის 21 თებერვალს გაზეთმა „ დროებამ “ გამოაქვეყნა ცნობა, რომ პელაგია წერეთელს ჰქონდა ძველი წიგნები და მათ შორის „ ვეფხისტყაოსნის “ ერთი შესანიშნავი, სურათებით შემკული ეგზემპლარი, რომელიც პოემის ვრცელ ვარიანტს შეიცავდა. როცა ქართველ მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა ჯგუფი „ ვეფხისტყაოსნის “ ახალი გამოცემისათვის სამზადისს შეუდგა და „ დროების “ ფურცლებიდან თხოვნით მიმართა საზოგადოებას, პოემის ხელნაწერები გვათხოვეთო, რასაკვირველია, ზემოხსენებული ძველი ხელნაწერიც არ დარჩენილა უყურადღებოდ. გრიგოლ გურიელი გაზეთის რედაქციას აცნობებდა: ''„მე როგორც მახსოვს, ბიძაჩემს ქაიხოსრო გურიელს ჰქონდა დანაშთი მამიდგან ერთი კარგი „ვეფხისტყაოსანი“ რუსთაველისა ხელნაწერი და შიგ გამოხატული მოქმედი პირებით, რომელიც უნდა იყოს, ჩემის აზრით, პირველი ან სისწორით გადმოწერილი. დღეს ის, როგორც ვიცი, აქვს ჩემს ბიძაშვილს პელაგიას, ნესტორ წერეთლის მეუღლეს. ამისათვის არ იქნება ურიგო, რომ ვეფხისტყაოსნის რედაქციამ იმას მიმართოს თხოვნით, რომ გამოგზავნოს და, იმედია, უარს არ იტყვის“.''
ამ ცნობას ახლდა შემდეგი სარედაქციო შენიშვნა: ''„ამავე საგნის შესახებ მივიღეთ კიდევ შემდეგი წერილი თ. დ. ნ-საგან: ...იყვნენ ისეთი ხელნაწერი ვეფხისტყაოსნები სრულის მხატვროვნებით, რომელნიც ძრიელ გამოირჩევოდნენ და ოქროს წონით ფასდებოდნენ. ერთი ამისთანა ვეფხისტყაოსანი ჰქონდა დიდ მეფე სოლომონს, რომელიც შემდეგ მეფის უძეოთ გარდა ცვალებისა, დარჩა მეფის ასულს დარეჯან ბატონიშვილს, რო ელიც იყო დედა თ. ივანე აბაშიძისა. 1820 წელს, როდესაც ქუთათელი და გენათელი განდევნეს, დარეჯან ბატონიშვილი რუსეთში წაიყვანეს და ივანე აბაშიძე დაარბიეს, ის წიგნიც დაიკარგა ისე, როგორც სხვა ძვირფასი სამკაული ოჯახისა და ყოველივე ხსენებულის აბაშიძისა. დღეს ეს ხსენებული ვეფხისტყაოსანი უშოვია როგორღაც კნეინა პელაგია წერეთლისას და დარწმუნებული ვართ, რომ კნეინა დიდის კმაყოფილებით გათხოვებსთ დასაბეჭდათ ამ თავის ვეფხისტყაოსანს“.''
მართლაც, არ გასულა დიდი ხანი, რომ „ დროებამ “ გამოაქვეყნა ახალი ცნობა: ''„თ. პელაგია წერეთლისას თავისი ვეფხისტყაოსანი ბატ. დ. ი. ყიფიანისათვის მიუცია ამ უკვდავი პოემის რედაქციისათვის გარდასაცემად“.'' წერეთლისეული „ვეფხისტყაოსანი“ მიიღო ტექსტის დამდგენმა კომისიამ 1881 წლის დამდეგს, ხოლო იმავე წლის 11 თებერვალს „ დროებაში “ დაიბეჭდა იონა მეუნარგიას წერილი, რომელიც შეკრებილ ხელნაწერთა მოკლე დახასიათებას შეიცავდა.
წერეთლისეულ ვეფხისტყაოსანს ყდის მეტი თითქმის არაფერი ჰქონდა დაზიანებული, შეიცავდა პოემის ვრცელ ტექსტს, შემკული იყო 87 ფერადი ილუსტრაციით, ოღონდ ხელნაწერს ანდერძი ჰქონდა და არ ჩანდა ვინ, როდის ან ვისი დაკვეთით გადაწერა და შეამკო ეს წიგნი. იონა მეუნარგიამ იგი ხელის მიხედვით XVIII საუკუნის დასაწყისით დაათარიღა. შემდგომში ექვთიმე თაყაიშვილმა ხელნაწერი XVII საუკუნის მეორე ნახევარს მიაკუთვნა, მაგრამ შემდეგ სარგის ცაიშვილმა განაცხადა, რომ მისი ერთი მონაკვეთი გადაწერილია ვახტანგ მეექვსის გამოცემიდან, ე. ი. ხელნაწერი 1712 წლის შემდეგ არის გადაწერილი. ზოგიერთი ნიშნის მიხედვით წერეთლისეულ ხელნაწერს განსაკუთრებული მნიშვნელობა მიენიჭა პოემის ტექსტის ისტორიის გასათვალისწინებლად. ამიტომ მას მრავალი გამოკვლევა მიეძღვნა.
შექმნის ისტორია
დღეისათვის ამ ხელნაწერის შექმნის ისტორია შემდეგნაირად შეიძლება წარმოვიდგინოთ: XVIII საუკუნეში იმერეთის მეფის სოლომონ პირველის (1735– 1784) დავალებით განუახლებიათ „ ვეფხისტყაოსნის “ ერთი ძველი, დაზიანებული ხელნაწერი, რომელიც ორი სხვადასხვა მხატვრის მიერ შესრულებული ილუსტრაციებით ყოფილა შემკული. განახლებისას ტექსტი ხელახლა გადაუწერიათ, სურათები კი ძველი ხელნაწერიდან ახალში გადაუტანიათ, ოღონდ რაკი მათი ფორმატი სხვადასხვა იყო და სურათები უფრო მცირე მოცულობის ქაღალდზე იყო შესრულებული, მათთვის ზემოდან და ქვემოდან აშიები შემოუწებებიათ. ზოგი სურათი, რომელიც ძალზე დაზიანებული იყო, ახალ ხელნაწერში აღარ გადაუტანიათ. სამაგიეროდ, დაუმატებიათ ერთი ახალი ილუსტრაცია. ტექსტის ის ნაწილი, რომელიც ძველ ხელნაწერს აკლდა (დაახლოებით 600 სტროფი), ვახტანგ მეექვსის მიერ 1712 წელს დაბეჭდილი „ ვეფხისტყაოსნის “ მიხედვით შეუვსიათ. ბოლოში კი პოემის გაგრძელებებიც დაურთავთ სხვა ხელნაწერიდან (350-მდე სტროფი).გადამწერი განსაკუთრებულ მნიშვნელობას ანიჭებდა ხელნაწერის გარეგნული სილამაზეს. ამოფხეკილი და გადასწორებული ადგილები რომ ვინმეს თვალში არ მოხვედროდა, ამჯობინებდა შემჩნეული შეცდომები გაუსწორებლად დაეტოვებინა.
სოლომონ I, ივანე აბაშიძე, პელაგია წერეთელი და დავით სარაჯიშვილი
ახლად გადაწერილი და მოკაზმული „ ვეფხისტყაოსანი “ სოლომონ მეფეს მიართვეს. სოლომონი რომ გარდაიცვალა, ეს წიგნი მის ასულს დარეჯანს დარჩა (შესაძლოა, დარეჯანმა მამის სიცოცხლეშივე მზითევში მიიღო ხელნაწერი). დარეჯან ბატონიშვილი ცოლად ჰყავდა ქაიხოსრო აბაშიძეს. მათი შვილი იყო იმერეთის ცნობილი აჯანყების მეთაური ივანე აბაშიძე. ამ აჯანყებამ იფეთქა იმერეთში 1819 წელს, ხოლო შემდეგ გურიასა და სამეგრელოსაც მოედო. მისი საბაბი გახდა საეკლესიო რეფორმები, რომელთაც რუსეთი ატარებდა მის მფლობელობაში ახლად შესულ მხარეებში. 1820 წლის 4 მარტს იმერეთის მმართველმა პუზირევსკიმ ქუთაისში შეიპყრო აჯანყების ზოგიერთი მეთაური, მათ შორის ქუთაისისა და გელათის ეპისკოპოსები და დარეჯან ბატონიშვილი, ხოლო ივანე აბაშიძემ თავი შეაფარა თავისი ცოლის ბიძის ქაიხოსრო გურიელის ოჯახს სოფლ შემოქმედში (ივანეს ცოლად ჰყავდა ქაიხოსროს უფროსი ძმის სვიმონის ასული ელისაბედი). ცხადია, ივანემ კარგად იცოდა, რომ მის ოჯახს იმერეთში დაარბევდნენ, ამიტომ თან წაიღო ყველაფერი, რაც ძვირფსი იყო და რისი წაღებაც შეიძლებოდა. მათ შორის იყო სოლომონ მეფის ნაქონი „ ვეფხისტყაოსნის “ ძვირფასი ხელნაწერიც. იმერეთის მმართველმა პუზირევსკიმ, რომელმაც შეიტყო ივანე აბაშიძის ადგილსამყოფელი, ჯერ ქაიხოსრო გურიელთან მოლაპარაკების გზით სცადა ხელში ჩაეგდო აჯანყების მეთაური, მაგრამ როცა ამ ხერხმა არ გაჭრა, შეტევაზე გადავიდა. 1820 წლის 17 აპრილს პუზირევსკი მოკლეს სოფელ შემოქმედის ახლოს. ქაიხოსრო გურიელი სათავეში ჩაუდგა აჯანყებას, ივანე აბაშიძე კი ფარულად დაბრუნდა იმერეთში და ხანისწყლის ხეობაში გამაგრდა. რამდენიმე თვის შემდეგ, 1820 წლის ივლისში, რუსეთის ჯარმა აჯანყება საბოლოოდ ჩაახშო. დამარცხებული ქაიხოსრო გურიელი და ივანე აბაშიძე ოსმალეთში გაიქცნენ. წერეთლისეული ვეფხისტყაოსანი დარჩა სოფელ შემოქმედში, ქაიხოსრო გურიელის ოჯახში. ამის შემდეგ ქაიხოსრო გურიელის ქალიშვილი პელაგია ცოლად გაჰყვა საჩხერელ ცნობილ თავადს ნესტორ წერეთელს. პელაგიას მზითევში იყო წერეთლისეული ვეფხისტყაოსანიც. პელაგია წერეთელმა ეს ხელნაწერი დროებით სარგებლობისათვის გაუგზავნა „ვეფხისტყაოსნის“ ტექსტის დამდგენ კომისიას 1880 წლის ბოლოს. 1882 წლის დასაწყისში, როცა კომისიამ მუშაობა დაასრულა, ხელნაწერი ისევ პატრონს დაუბრუნდა. მალე პელაგია გარდაიცვალა. მისი მეუღლე ნესტორი ამ დროს უკვე გარდაცვლილი იყო. მემკვიდრეებმა ქონება რომ გაიყვეს, „ვეფხისტყაოსნის“ ხელნაწერს გაუჩნდა ახალი პატრონი – გიგო წერეთელი. „ ვეფხისტყაოსნის “ დასურათებული ხელნაწერი ოჯახის ძვირფას რელიქვიად ითვლებოდა და მას თვალისჩინივით უფრთხილდებოდნენ, მაგრამ დროთა განმავლობაში წიგნს ყდა შემოაცვდა და დაიფურცლა, საჭირო გახდა მისი ხელახლა შეკინძვა. შემდეგ გიგო წერეთლის მეუღლემ თბილისში მიმავალ თავის ვაჟიშვილებს გაატანა ეს წიგნი და სთხოვა, ყდა გამიკეთებინეთო. ძმებმა წაიღეს ხელნაწერი და ხავერდის ყდაში ჩაასმევინეს, მაგრამ მერე როგორღაც ეტლში დარჩათ. ეს ეტლი, შემდეგ თურმე ცნობილი ვაჭრის ფორაქიშვილის ერთმა ნოქარმა დაიქირავა და იპოვა ხელნაწერი. ფორაქიშვილმა გაიგო ეს ამბავი და ნოქარი ექვთიმე თაყაიშვილთან გააგზავნა, ამ ხელნაწერს ის შეიძენს წერა-კითხვის საზოგადოებისათვისო. თაყაიშვილი ამ დროს სადღაც იყო წასული. მაშინ ნოქარი ადგა და ხელნაწერი ფორაქიშვილების სიძეს, დავით სარაჯიშვილს მიუტანა სოლოლაკში. სარაჯიშვილმა ნოქარს სამი თუმანი მისცა და წიგნი დაიტოვა,
ცოტა ხნის შემდეგ, სარაჯიშვილს სტუმრები ჰყავდა და ექვთიმე თაყაიშვილიც დაპატიჟა. მისვლისთანავე უჩვენა მეცნიერს ახლად შეძენილი ხელნაწერი და თაყაიშვილმაც სიამოვნებით წამოიღო. მან ხელნაწერი წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების ბიბლიოთეკა-მუზეუმში შეიტანა და მისი აღწერილობაც გამოაქვეყნა.
ხელნაწერის საჩხერეში წაღება
ერთ დღეს ექვთიმე თაყაიშვილს მიადგა ორი წარმოსადეგი, სასიამოვნო შესახედავი და ჩოხა-ახალუხში კოხტად გამოწყობილი ბიჭი, რომლებიც გიგო წერეთლის ვაჟიშვილები იყვნენ. მოახსენეს ხელნაწერზე ყველაფერი და ჰკითხეს თქვენ ხომ არ გაქვთო. თაყაიშვილს ყოყმანი რომ შეატყვეს, ძმები შეეხვეწნენ: – თუ თქვენთანაა, გვათხოვეთ და გაძლევთ პატიოსან სიტყვას, ისევ დაგიბრუნებთ, ოღონდ დედას ვაჩვენოთ და დავარწმუნოთ, რომ არ დაკარგულაო. – არ დაგიმალავთ, ეგ ხელნაწერი ჩვენს მუზეუმშია, მაგრამ, სამწუხაროდ, სხვისი ნაყიდია, მერე შემოსწირა მუზეუმს და ახლა საზოგადოების საკუთრებას შეადგენს, მისი წაღება არ შეიძილებაო, – უთხრა ძმებს თაყაიშვილმა.
წერეთლებს გაუხარდათ, რომ წიგნი არ დაკარგულიყო, მაგრამ დედას ისე ვერ დააჯერებდნენ, თუ წიგნს არ უჩვენებდნენ. თაყაიშვილისაგან რომ მტკიცე უარი მიიღეს, ახლა წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების გამგეობას მიმართეს. იქაც უარი უთხრეს: — ეგ ჩვენ არ გვეკითხება, თაყაიშვილის საქმეაო. მიადგნენ ისევ თაყაიშვილს. მან დიდი გაჭირვებით გაატანა ძმებს წერილი მუზეუმში, – დროებით მიეცით ხელნაწერიო. გავიდა დიდი ხანი, მაგრამ წერეთლებმა ხელნაწერი უკან არ დააბრუნეს. ექვთიმე შეშფოთდა. გამგეობის ზოგი წევრიც ცეცხლზე ნავთს უსხამდა:–არ უნდა გაგეტანებინა, ეგ რა გიქნიაო.
მალევე საჩხერეში ძველი ყორღანული სამარხი აღმოჩნდა და თაყაიშვილი მის გასათხრელად გაემგზავრა. საჩხერეში მაშინ მოთავეობდა ელისაბედ წერეთელი. მის მამულში ბლომად მოიპოვებოდა შავი ქვის მადანი და მას წერეთლებში ყველაზე მეტი სიმდიდრე ჰქონდა. ის საჩხერის სკოლის მზრუნველთა საბჭოს თავმჯდომარე იყო და იმ სკოლის სასარგებლოდ ყოველ წელიწადს აწყობდა დიდ მეჯლისს, სადაც იწვევდა სტუმრებს ქუთაისის გუბერნიის ყველა კუთხიდან. ერთი ასეთი მეჯლისი სწორედ თაყაიშვილის საჩხერეში ყოფნის დროს გაიმართა და ელისაბედმა ისიც მიიწვია. თაყაიშვილი რომ მივიდა, ელისაბედი მას თბილად შეეგება, გადაკოცნა და მოიკითხა. ქალს ახალგაზრდა თავადიშვილთა ამალა ახლდა და მათ შორის სწორედ ძმები წერეთლებიც იყვნენ. ექვთიმემ მაშინვე მოკიდა ძმებს ხელი და მოკითხვის სამაგიეროდ ელისაბედს მოახსენა: — ''კნეინა, ახლა სხვაზე ნურაფერზე მელაპარაკებით, გთხოვთ, მე და ეს ახალგაზრდები გაგვასამართლოთ!.. ეს ყმაწვილები მოვიდნენ ჩემთან და დროებით მთხოვეს საზოგადოების კუთვნილი ვეფხისტყაოსნის ხელნაწერი, თან პატიოსანი სიტყვა მომცეს, რომ დააბრუნებდნენ და აკი არ დააბრუნეს! სხვისი ვათხოვე და ახლა არ ვიცი, რა პასუხი გავცე პატრონს, უხერხულ მდგომარეობაში ჩამაყენესო.''