cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ცისფერი ნილოსი
ქალაქ ხარტუმთან ცისფერი ნილოსი უერთდება თეთრ ნილოსს და ქმნის მდინარე ნილოსს.
წვიმების სეზონში ნილოსის მდინარეული ჩამონადენი შეადგენს 60 %-ს, მშრალ სეზონში იგი საკმაოდ მეჩხერდება. ქვემო დინების წყლის რესურსი გამოიყენება ბამბის მინდვრების მოსარწყავად და წყალმომარაგებისთვის. წვიმების სეზონში წყლის საშუალო ხარჯი შეადგენს 2350 მ³/წმ-ში.
2011 წელს დაიწყო «დიდი ეთიოპიის აღორძინების კაშხლის» მშენებლობა, რომელიც შედგებოდა 15 რადიალურ-ღერძული ჰიდროაგრეგატებისაგან. ჰესის სიმძლავრე შეადგენს 5250 მეგავატს.
სქოლიო
კატეგორია:ნილოსი კატეგორია:ნილოსის აუზი კატეგორია:ნილოსის შენაკადები კატეგორია:ეთიოპიის მდინარეები კატეგორია:სუდანის მდინარეები
445
თარიღი უცნობია
კატეგორია:445
ედიშერ ჭელიძე
ედიშერ ჭელიძე (დ. 4 აგვისტო, 1959, მახარაძე) — ქართველი თეოლოგი და ფილოლოგი. ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1997), გელათის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1995), თეოლოგიის დოქტორი (2013), პროფესორი (1999). თბილისის სასულიერო აკადემიისა და სემინარიის პატრისტიკისა და დოგმატიკის კათედრის გამგე.
ბიოგრაფია
1975 წელს დაამთავრა საშუალო სკოლა და სწავლა განაგრძო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტზე, რომლის დამთავრების შემდეგ ჩაირიცხა (1980) საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის კ. კეკელიძის სახელობის ხელნაწერთა ინსტიტუტის ასპირანტურაში ძველი ქართული ფილოლოგიის განყოფილებაში. 1984 წლიდან ხელნაწერთა ინსტიტუტის მეცნიერთანამშრომელია. 1986 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია თემაზე: „გრიგოლ ნოსელის კოსმოგონიური თხზულების „პეტრეს მიმართ ძმისა თვისისა პასუხი ექუსთა მათ დღეთათვის“ ძველი ქართული თარგმანი“ და მოიპოვა ფილოლოგიის მეცნიერებათა კანდიდატის ხარისხი. 1988 წლიდან თბილისის სასულიერო აკადემიასა და საღვთისმეტყველო ინსტიტუტში კითხულობს პატროლოგიის კურსს. 1997 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია თემაზე: „ძველი ქართული საღვთისმეტყველო ტერმინოლოგია“. 1998 წლიდან თბილისის სასულიერო აკადემიის ღვთისმეტყველების კათედრის გამგეა. 2010 წლის თებერვალში დაინიშნა პატრისტიკისა და დოგმატიკის კათედრის გამგედ. 2012 წლის 30 დეკემბერს სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქმა ილია II-მ დააჯილდოვა წმიდა გიორგის ოქროს ორდენით. 2013 წლის 14 იანვარს მსოფლიოს მართლმადიდებელ სასულიერო პირთა და ღვთისმეტყველთა საბჭომ მიანიჭა თეოლოგიის დოქტორის ხარისხი. 1995-1996 წლებში მისი რედაქტორობით გამოდიოდა ჟურნალი „გზა სამეუფო“, 2000-2001 წლებში გაზეთი „საეკლესიო სიწმინდენი“, ხოლო 2011-2012 წლებში ჟურნალი „გული გონიერი“ (I-IV ნომერი), ამჟამად კი თბილისის სასულიერო აკადემია-სემინარიის „სამეცნიერო-საღვთისმეტყველო შრომები“.
ფლობს ინგლისურ, გერმანულ, ფრანგულ, რუსულ, სომხურ, ძველ ბერძნულ, ძველ სლავურ და ლათინურ ენებს.
პუბლიკაციები
გამოქვეყნებული აქვს 25-მდე სამეცნიერო-საღვთისმეტყველო წიგნი და ათეულობით სტატია. მის მიერ ძველი ბერძნული ენიდან თარგმნილია საეკლესიო ლიტერატურის მრავალი ნაშრომი.
რადიო ლექციები
სულ წაკითხულ იქნა 370-ზე მეტი ლექცია (ხანგრძლივობა საშუალოდ 15-30 წუთი), რომლის ფარგლებშიც ავტორმა ამომწურავად მიმოიხილა I-V საუკუნის საეკლესიო მოძღვართა ცხოვრება და მოღვაწეობა.
Anticomitas vivens
Anticomitas vivens — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
მარტვილის მუნიციპალიტეტი
მარტვილის მუნიციპალიტეტი — მუნიციპალიტეტი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში. შეიქმნა 1930 წელს, 1936 წლის 3 სექტემბრიდან 1990 წლამდე გეგეჭკორის რაიონი ერქვა. 1963-66 წლებში გეგეჭკორის რაიონს შეერთებული ჰქონდა აბაშის რაიონი. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი მარტვილი.
გეოგრაფია
მარტვილის მუნიციპალიტეტი მდებარეობს დასავლეთ საქართველოს ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, ოდიშის ვაკეზე (სამხრეთი ნაწილი) და ეგრისის ქედის მთისწინეთში (ცენტრალური ნაწილი) და მის სამხრეთ კალთებზე (ჩრდილოეთი ნაწილი). ჩრდილოეთით ესაზღვრება ლენტეხის, აღმოსავლეთით ხონისა და ცაგერის, სამხრეთით — სენაკის და აბაშის, დასავლეთით ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტები.
მარტვილის ტერიტორიის სამხრეთ ნაწილი უჭირავს დაბლობს, რომელიც სამხრეთ-დასავლეთიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთისაკენ მაღლდება 60-დან 170 მეტრამდე. უმაღლესი ადგილი, ტეხურას სათავე მდებარეობს ზღვის დონიდან 3003 მეტრზე. მუნიციპალიტეტის ტერიტორიას სამხრეთ-დასავლეთით გასდევს ასხის მთის მასივი, რომელიც მდიდარია კარსტული გამოქვაბულებით, ჩანჩქერებით, წიაღისეული საბადოებითა და საამშენებლო კირქვით. ლებარდეს, „ჩექოლასა“ და დვირის მთები მდიდარია სამკურნალო მინერალური წყლებით.
მდინარეთა ხეობები ნაპირებზე ქმნის რელიეფურ წარმონაქმნებს, მცირე მდინარისპირა ვაკეებს და ზეგნებს, სადაც ალუვიურ ნიადაგზე ბაღებია გაშენებული. მთის მასივები მდიდარია სხვადასხვა მცენარეთა და ცხოველთა უნიკალური ჯიშებით. კლიმატი ნოტიო სუბტროპიკულია. წყლის ძირითადი არტერიებია აბაშა, ინჩხია, ტეხურა.
მუნიციპალიტეტის ფართობია 880,6 კმ². შორის სასოფლო-სამეურნეო სავარგულებს უკავია 300 კვ.კმ. მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე მიედინება მდინარეები ტეხური და აბაშისწყალი, რომლებიც სათავეს იღებენ ეგრისის ქედზე. მთავარი წიაღისეული სიმდიდრეა სამშენებლო კირქვა, აგრეთვე მინერალური წყლები — ლებარდე, ჩეგოლა და სხვა.
მოსახლეობა
მოსახლეობის რიცხოვნობაა 33 463 კაცი (2014 წ.); სიმჭიდროვე — 38 კაცი კვ.კმ-ზე. მოსახლეობის 13 % ქალაქში ცხოვრობს, დანარჩენი სოფლებში. მუნიციპალიტეტში 75 დასახლებული პუნქტია: 1 ქალაქი და 74 სოფელი.
მოსახლეობის ეროვნული შემადგენელობა: 1) ქართველი - 99,6 % 2) რუსი - 0,1 % 3) სხვა დანარჩენი - 0,3 %
ადმინისტრაციული ერთეულები
ქალაქი — 1: მარტვილი;
ეკონომიკა
ძირითადი დარგებია მეჩაიეობა, მარცვლეულის მეურნეობა, მეცხოველეობა და მეაბრეშუმეობა. მნიშვნელოვანია აგრეთვე მეხილეობა და მევენახეობა. მრეწველობა ძირითადად ემყარება ადგილობრივ სასოფლო-სამეურნეო ნედლეულსა და ჰიდროენერგორესურსებს. არის ჩაის და ღვინის ქარხნები. მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე გადის ადგილობრივი მნიშვნელობის გზები.
სოფლის მეურნეობა
მარტვილის მუნიციპალიტეტში სოფლის მეურნეობის ძირითადი დარგების მემარცვლეობა და მეცხოველეობა. სასოფლო-სამეურნეო სავარგული შეადგენს 37 613 ჰექტარს, მათ შორის 11 254 ჰა სახნავი მიწებია, 12 137 ჰა საძოვარი, მრავალწლიანი ნარგავები 4995 ჰა.
მემცენარეობიდან მნიშვენელოვანი ადგილი უკავია მარცვლეულ კულტურებს, კერძოდ: სიმინდს, სოიოსა და ლობიოს. მრავალწლიანი ნარგავებიდან - თხილსა და სუბტროპიკულ ხურმას. არსებობს დიდი რესურსი ჩაისა და ხილის წარმოებისათვის.
მარტვილის მუნიციპალიტეტი მდიდარია ბუნებრივი საშენი მასალებით, კირქვით.
საკურორტო და ტურიზმის რესურსები
მარტვილის მუნიციპალიტეტში მდებარეობს კურორტი ლებარდე. იგი ადგილობრივი მნიშვნელობის მთის კლიმატურ ბალნეოლოგიური კურორტია ეგრისის ქედზე. გამოირჩევა სხვადასხვა დასახელების მინერალური და მჟავე წყლებით. კურორტს ახასიათებს ზომიერად რბილი ზამთარი. ძირითადი სამკურნალო ფაქტორია: საშუალო მთის კლიმატი, ნახშირმჟავა მინერალური წყალი. სამედიცინო ჩვენება: სუნთქვისა და საჭმლის მომნელებელ ორგანოთა ქრონიკური დაავადებანი. საკურორტო სეზონი ივნისი-ოქტომბერი.
კულტურა
მუნიციპალიტეტში მოქმედებს 62 საჯარო და1 კერძო სკოლაა, 2 საშუალო პროფესიული სასწავლებელი, 21 ბიბლიოთეკა, 1 თეატრი და 1 მუზეუმი — მარტვილის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი.
სქოლიო
*
ველენშტაინი
ველენშტაინი Welleschten, Wellenstein) — ლუქსემბურგის დიდი საჰერცოგოს 116-დან ერთ-ერთი თემი და მიეკუთვნება რემიხის კანტონს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლუქსემბურგი
ელიზაბეტა გორგიევსკა
ელიზაბეტა გორგიევსკა ( Елизабета Ѓоргиевска ; დ. 6 მაისი, 1972, სკოპიე, იუგოსლავია ) —  სტომატოლოგიის ფაკულტეტის პროფესორი,  პედიატრიული და პროფილაქტიკური სტომატოლოგიის დეპარტამენტის ხელმძღვანელი სკოპიეს წმინდა კირილესა და მეთოდეს უნივერსიტეტში ჩრდილოეთ მაკედონიაში.
ბიოგრაფია
ელიზაბეტ გორგიევსკა დაიბადა 1972 წლის 6 მაისს სკოპიეში. 1996 წლის მარტში დაამთავრა სკოპიეს უნივერსიტეტის სტომატოლოგიური ფაკულტეტი (ახლანდელი წმინდა კირილესა და მეთოდეს უნივერსიტეტი სკოპიეში ). 1998 წლიდან სწავლობდა ამავე ფაკულტეტზე მაგისტრატურაში, 2002 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია, ხოლო 2006 წელს -—სადოქტორო.
1997 წლიდან 1998 წლამდე მუშაობდა ყბა-სახის ქირურგიის კლინიკაში მოხალისედ, ხოლო 1998 წლიდან ბავშვთა და პროფილაქტიკური სტომატოლოგიის კლინიკის ექიმად.2002 წელს ჩააბარა გამოცდა სპეციალობაში. 2004 წელს ელიზაბეტ გერგიევსკა გახდა უმცროსი ასისტენტი, ხოლო 2006 წელს — სკოპიეს უნივერსიტეტის პედიატრიული პროფილაქტიკური სტომატოლოგიის განყოფილებაში ასისტენტად დაიწყო მუშაობა. 2008 წლიდან  —  ასოცირებული პროფესორი.
2002 წელს მიიღო მაგისტრის ხარისხი. არის პედიატრიული და პროფილაქტიკური სტომატოლოგიის სპეციალისტი, 2006 წლიდან მეცნიერებათა დოქტორია. რამდენჯერმე კვლევითი ვიზიტით იმყოფებოდა გაერთიანებული სამეფოს, ბელგიისა და აშშ-ის უნივერსიტეტებში და ასევე მუშაობდა რამდენიმე საერთაშორისო კვლევით პროექტზე.
გამოქვეყნებული აქვს 90-ზე მეტი ნაშრომი. იყო რამდენიმე ეროვნული და საერთაშორისო სიმპოზიუმისა და კონფერენციის საორგანიზაციო და სამეცნიერო კომიტეტის წევრი. კითხულობდა ლექციებს და სემინარებს სამეცნიერო კონფერენციებზე ჩრდილოეთ მაკედონიაში და მის ფარგლებს გარეთ. ელიზავეტა გორგიევსკა მრავალი ნაშრომის ავტორია, მათ შორის ორი მონოგრაფიის და კიდევ სამი მონოგრაფიის თანაავტორი. 2010-2014 წლებში იყო მაკედონიის ბავშვთა და პროფილაქტიკური სტომატოლოგიის ასოციაციის თავმჯდომარე. ის არის სტომატოლოგიასთან დაკავშირებული სხვადასხვა საერთაშორისო ორგანიზაციის წევრი და ნიუ-იორკის კოლუმბიის უნივერსიტეტის მოწვეული პროფესორი.
ჩრდილოეთ მაკედონიის პირველი ლედი
2019 წლის 12 მაისიდან ის ჩრდილოეთ მაკედონიის პირველი ლედია.
ელიზავეტა გორგიევსკა თავის მეუღლეს, პრეზიდენტ სტევო პენდაროვსკის,  თან ახლავს  პოლიტიკოსებთან  სხვადასხვა სახის შეხვედრებზე და  საზღვარგარეთულ მოგზაურობებში. მაგალითად, იგი იასამნისფერ კაბაში გამოწყობილი შეეგება პოლონეთის პრეზიდენტის ანდჟეი დუდას მეუღლეს, რომელიც 2021 წლის ნოემბერში ეწვია ჩრდილოეთ მაკედონიას
პირადი ცხოვრება
სტევო პენდაროვსკისთან ელიზაბეტას ჰყავს ვაჟი ოგნენი. იგი მხარს უჭერდა მეუღლეს ქვეყნის საპრეზიდენტო არჩევნებში 2014 და 2019 წლებში. სტევო პენდაროვსკიმ ინტერვიუში განაცხადა, რომ დაქორწინდა ელიზაბეტაზე, რადგან ის არის "პირველი რანგის დიასახლისი, რომელიც შრომისმოყვარეა და ამავე დროს,  არის მეცნიერებათა  დოქტორი." .
სქოლიო
<references group="" responsive="1"> კატეგორია:დაბადებული 1972 კატეგორია:დაბადებული 6 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1872 კატეგორია:ჩრდილოეთ მაკედონელი მეცნიერები
Drill EP
Drill EP — ბრიტანული ალტერნატიული როკ-ჯგუფ Radiohead-ის 1992 წელს გამოცემული პირველი EP. მასზე მოხვედრილი ყველა კომპოზიცია არის ჩაწერილი ოქსონში (ინგლისი), სტუდიაში, სადაც ხმის ინჟინერი იყო კრის ჰაფორდი, ხოლო ხმის მიქსი შეასრულა ტიმ ბოლდუინმა. ჯგუფს იმ პერიოდში ჯერ კიდევ On a Friday ერქვა. შემდეგ თვეში მათ სახელად Radiohead აიღეს.
სქოლიო
კატეგორია:1992 წლის EP-ები კატეგორია:Radiohead-ის EP-ები
ელ-ლოის პროვინცია
ელ-ლოა (Provincia de El Loa) — პროვინცია ჩილეში, შედის ანტოფაგასტის რეგიონის შემადგენლობაში. ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი კალამა. პროვინცია მოიცავს 3 კომუნას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ანტოფაგასტის რეგიონის პროვინციები
სიონთგორი
სიონთგორი (ყოფილი როშკიონი) — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის თიანეთის მუნიციპალიტეტში, ღულელების თემში. მდებარეობს ერწოს ქვაბულში, ზღვის დონიდან 1070 მეტრზე. თიანეთიდან დაშორებულია 30 კილომეტრით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 49 ადამიანი.
რაჭის მაზრა
thumb|250px|რაჭის მაზრა რაჭის მაზრა — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული რუსეთის იმპერიაში. ქუთაისის გუბერნიის შემადგენელი ნაწილი. ადმინისტრაციული ცენტრი ონი, ფართობი 2857 კმ², მოსახლეობა თავდაპირველად იყო 23500 ადამიანი, XIX საუკუნის მიწურულს შეადგინა 72742 ადამიანი. ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარე რაჭა 1811-იდან რაჭის ოკრუგის სახელწოდებით იმერეთის ოლქის შემადგენლობაში იყო. 1840 წელს ეწოდა რაჭის უბანი და შევიდა საქართველო-იმერეთის გუბერნიის ქუთაისის მაზრის შემადგენლობაში. 1846, ქუთაისის გუბერნიის შექმნის შემდეგ, რაჭის უბანს დაემატა ოსეთის ოკრუგის მამისონის ხეობის სოფლები და იწოდა რაჭის მაზრად. იყოფოდა ბუგეულის, კუდარო-მამისონის, უწერისა და ხოტევის უბნებად, ხოლო 1888 წლიდან ამბროლაურისა და ონის უბნებად. საქართველოში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების (1921) შეიქმნა იმავე რაჭის მაზრის სახელწოდების ახალი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული, რომელიც 1928 წელს გაერთიანდა ლეჩხუმის მაზრასთან და იწოდა რაჭა-ლეჩხუმის მაზრად. გაუქმდა 1930 წელს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქუთაისის გუბერნია კატეგორია:რუსეთის იმპერიის მაზრები
პრჟემისლ II (პოლონეთი)
პრჟემისლ II ან პრჟემისლავ II (Przemysł(aw) II, Primislaus, 14 ოქტომბერი 1257, პოზნანი — 8 თებერვალი 1296, როგოზნო) — დიდი პოლონეთის (ვერიკოპოლსკის) ჰერცოგი პოზნანში 1273 წლიდან, დიდი პოლონეთის ჰერცოგი კალიშში 1279 წლიდან, მცირე პოლონეთის (მალოპოლსკის) ჰერცოგი კრაკოვში 1290-1291 წლებში, 1294 წლიდან აღმოსავლეთ პომორიეს ჰერცოგი და 1295 წლიდან პოლონეთის მეფე. პრჟემიშლ I სილეზიელის ვაჟი და წარმოადგენდა პიასტების დინასტიის ველიკოპოლსკი ტოტს. დაბადებისთანავე ის იზრდებოდა თავისი ბიძის ბოლესლავ ღვთისმოსავის კარზე. საკუთარი მამული - პოზნანის სამთავრო - მიიღო 1273 წელს. ექვსი წლის შემდეგ, ბიძის სიკვდილის შემდგომ, გახდა დიდი პოლონეთის მთავარი. მმართველობის დასაწყისში ანგაჟირებდა სილეზიის საქმეებს, 1281 წელს თანამშრომლობდა და მოგვიანებით კი კონკურირებდა ვროცლავის მთავარ ანრი IV (ჰენრიხ IV), ამ პოლიტიკამ გამოიწვია აჯანყება რომელიც ორიენტირებული იყო ზარემბოვ პროსლასკოს ოჯახზე და გამოიწვია რუძკის მიწის დროებითი დაკარგვა გამოიწვია. გნეზნოს არქიეპისკოპოსთან იაკუბ სვინკასთან თანამშრომლობით მიისწრაფოდნენ პიასტების სამთავროების გაერთიანებისაკენ. მას არ ჰქონდა საკმარისი მხარდაჭერა ადგილობრივ თავად-აზნაურთაგან, რათა კონკურირება გაეწია პიასტების დინასტიის სხვა შტოს წარმომადგენელისათვის ვლადისლავ I ლოკიტეკისათვის და ხვდებოდა საფრთხეების ზრდას ჩეხეთის მართველის ვაცლავ II-ის მხრიდან, ბოლოს გადაწყვიტა დაეტოვებინა მცირე პოლონეთი (მალოპოლსკი), რომელივ მაშინ პრჟემისლოვიჩების სამფლობელოში იყო.
წარმოშობა
პრჟემისლ II იყო პოზნანის მთავრის პრჟემისლ I-ის და ელჟბეტას ანრი II ღვთისმოსავის (Henryka II Pobożnego) ქალიშვილის ერთადერთი ვაჟი და ამასთან მეხუთე ყველაზე უმცროსი შვილი. პრჟემისლ II-ის დები იყვნენ: კონსტანცია, ეფროსინია, ანნა და ეუფემია.
როგორც ველიკოპოლსკის ქრონიკა (Kronika wielkopolska) აღნიშნავს სახელი მისცეს მამის სიკვდილისთანავე 1257 წლის 4 ივნის. სახელის ფორმა მაგ დროის თანამედროვეებთან ჟღერს როგორც - პრჟემისლ (Przemysł) როგორც "ჭკვიანი", "ბრძენი". მაგრამ, თუ გავითვალისწინებთ იმ ფაქტს რომ სიტყვა -Przemysł ნიშნავს წარმოებას მრეწველობას, აქვს აზრი განვიხილოთ როგორც - პრჟემისლავის სახელის წარმოების სწორი ადრეული ფორმა. სხვა სახელი რომლითაც ველიკოპოლსკის მთავარი მოხსენიებულია. თანამედროვეების მიერ współczesnym mu Roczniku kołbackim არის პეტრო - პეტრე, ოსვალდ ბალცერი თვლის მას ღია შეცდომად.
პრჟემისლ II დაიბადა 1257 წლის 14 ოქტომბერს ქალაქ პოზნანში. დიდი პოლონეთის ქრონიკის მიხედვით, ცნობილია რომ ის გამთენიისას დაიბადა, თავდაპირველი ტექსტების მიხედვით, როდესაც ელიზავეტამ ვაჟი გააჩინა, პოზნანი დილამდე მღეროდა სადიდებელ სიმღერებს. როდესაც სასულიერმა პირებმა ვაჟის დაბადება გაიგეს გაიხარეს და იგალობეს Te Deum Laudamus. პრჟემისლი დაიბადა მამის სიკვდილის ოთხნახევარი თვის შემდეგ.
ბოლესლავ ღვთისმოსავის მეურვეობის ქვეშ (1257-1273)
პრჟემისლის დაბადებისას მამამისი იყო პოზნანის სამთავროს ნომინალური მმართველი. მასზე და სამთავროზე მეურვეობა თავის თავზე დედასთან - ელიზავეტასთან ერთად აიღო ბიძამისმა მთავართმა ბოლესლავ ღვთისმოსავმა მეუღლეთურთ 1256 წ. მიუხედავად კალიშის მთავრის მეურვეობისა პრჟემისლი პოზნანის სასახლეში დარჩა და გაიზარდა დედასთან ერთად, 1265 წ. 16 იანვარს თავის მამულში გარდაიცვალა მთავრის დედა ელზავეტა. ამის შემდეგ მასზე მეურვეობას მხოლოდ ბიძამისი ბოლესლავი ახორციელებდა. პრჟემისლ II-ის განალების შესახებ ცოტაა ცნობილი. დიპლომატიური წყაროებიდან ცნობილი მისი მხოლოდ ორი მასწავლებლის სახელი: დრაგომირი და პრჟიბისლავა
ომი ბრანდებურგთან, პრჟემისლ II-ის ლაშქრობა ნოვა მარჩიში
პრჟემისლ II მეორედ მოიხსენიება მაშინ როდესაც ბიძამისმა მთავარმა ბოლესლავ ღვთისმოსავმა 1272 წელს ის ნომინალურად დანიშნა ბრანდებურგზე გალაშქრების სარდლად. ფაქტობრივ სარდლად იყო პოზნანის ვოევოდი პრჟედპელკი და კალიშის კასტელიან იანკო. ექსპედიციამ სტარტი აიღო 27 მაისს, და ჰქონდა კონკრეტული მიზანი - ხელში ჩაეგდოთ და გაენადგურებინათ დაენდრიათ ახლად აშენებული ციხე-სიმაგრე შტრცელნახ კრაენსკი (ან თუ კი შეუძლებელი იქნებოდა მაშინ ნოვი მარჩიის ტერიტორიის განადგურება დაცარიელება), სადაც ახალგაზრდა მთავრის საბრძოლო ხელოვნება უნდა დახვეწილიყო. ამ ქმედებას დაწვრილებით მაგრამ არასრულად მოგვითხრობს ველიკოპოლსკის ქრონიკა, იმიტომ რომ ციხე-სიმაგრე შტრელცე მოკლე მაგრამ ძალიან სასტიკი ბრძოლის შემდეგ, მაინც იქნა დაპყრობილი დიდი პოლონეთის მიერ. დიდი პოლონეთის მემატიანის გადმოცემით, ციხე-სიმაგრისათვის ბრძოლის დროს ცოტა გადარჩა მთავრის გარემოცვიდან, მხოლოდ ცოტა რაინდმა შეძლო გადარჩენა. როდესაც მიზნის რეალიზაციის შემდეგ რაინდი მებრძოლები დაიშალნენ სახლებში, პრჟემისლმა მიიღო კონფიდენციალური შეტყობინება, რომ დრზენიუს (Drzeniu, Drezdenku) ციხე-სიმაგრეს, იცავს მხოლოდ რამდენიმე გერმანელი მებრძოლი რაინდი. ახალგაზრდა მთავარმა, მიუხედავად იმისა რომ მას მხოლოდ მიუწვდებოდა ხელი შეიარაღებული ძალების მხოლოდ მცირე ნაწილზე, მაინც გადაწყვიტა ჩქარი თავდასხმა განეხორციელებინა. გაკვირვებულმა მოწინააღმდეგემ, იმის შიშით რათა არ გაეზიარებინათ ციხე-სიმაგრე შტრცელნახ კრაენსკის ბედი გადაწყვიტეს თვითონ ჩაებარებინათ ქალაქი თავისუფლების სანაცვლოდ. პრჟემისლ II-ს თავისიანებთან ერთად ტრიუმფალურად შეეძლო დაბრუნებულიყო სახლში.
ამა წელს მივიდნენ გადაწყვეტილებამდე შეეკრათ პირველი კავშირი გდანსკის პომორიის მთავართან მსცივოჟემ II-სთან. ეს სამთავროს პოლიტიკური გაერთიანების მიზნით თავისი ძმისა და ბიძის ბრანდებურგის მარკგრაფის წინააღმდეგ ბრძოლის კონტექსტში, ის შეპირდა დანციგის გდანსკის ოკუპირებული მიწების (რომლის განთავისუფლება პომორიეს მთავარს მარტო არ ძალუძდა) განთავისუფლებას, დახმარების სანაცვლოდ. ველიკოპოლსკი-პომორიის ერთიანი ლაშქრობით გდანსკში შეძლეს ოკუპირებული მიწები გაენთავისუფლებინათ ბრანდებურგისაგან. ამის შემდეგ პომორიის მთავარმა გადაწყვიტა სეპარატული ხელშეკრულება დაედო ბრანდებურგთან, ამიტომ ბოლესლავმა გადაწყვიტა უფრო სერიოზული მოკავშირე მოეძებნა დიდი პოლონეთისათვის, ამ მიზნით ბოლესლავმა დაიწყო საერთო ენის გამონახვა დასავლეთპომორიის მთავართან ბარნიმემ I-თან (Barnimem I).
პრჟემისლ II-ის დაქორწინება ლუდგარდაზე
მიღწეული შეთანხმებების განსამტკიცებლად ბოლესლავ ღვთისმოსავმა გადაწყვიტა პრჟემისლის დაქორწინება დასავლეთპომორიის მთავრის შვილიშვილზე და მის აღზრდილზე ლუდგარდაზე (ის იყო მაკლენბურგის (meklemburg) მთავრის ჰაინრიხ I-ის (ჰენრიხ I) და ანასტასია პომორიელის ქალიშვილი). რისთვისაც პრჟემისლი წავიდა პომორიეში საცოლის დასანიშნავად. ქორწილის შემდეგ ცოლ-ქმარი ცოტა ხნიდ დაცილდნენ. პრჟემისლი დაბრუნდა პოზნანში რათა ბიძასთან ერთად მოემზადებინათ მეუღლის საზეიმო შემოსვლა პოზნანში. იმავე წელს ახალგაზრდა ქმარი პრჟემისლი მისი ბიძა მეუღლითურთ, პოზნანის ეპისკოპოსი კლაუსი და სხვა წარჩინებულები შეეგებნენ დედოფალს დიდი პოლონეთის საზღვართან ქალაქ დრეზდენკაში და იქიდან გამოუძღვნენ პოზნანისაკენ. მთავრის მიერ კავშირის დამყარება დასავლეთ პომერანიასთან მიმართული იყო ბრანდებურგის წინააღმდეგ, რის საპასუხოდ 1274 წელს მარკგრაფმა გაილაშქრა დიდ პოლონეთში, მათ გასაკვირად ველიკოპოლიანებს დიდი წინააღმდეგობა არ გაუწევიათ, და მიაღწიეს პოზნანს, აიღეს და გადაწვეს. მხოლოდ მაშინ საჩქაროდ შეკრებილი ჯარებით გააძევეს ბრანდებურგის მებრძოლი რაინდები.
პრჟემისლ II-ის ბუნტი ბიძის წინააღმდეგ
პრჟემისლ II პოზნანის დამოუკიდებელი მთავარი გახდა 1273 წელს. ახალგაზრდა მთავარზე მემკვიდრეობის გადაცემის ნიუანსები მთლად ნათელი არ არის. წყაროებზე დაყრდბობით ცნობილია ის რომ დამოუკიდებელად გამოცემული პირველი დოკუმენტი დატირებულია 1273 წლის 1 ოქტომბრით, ველოკოპოლსკის „dux Poloniae” (książę (wielko)polski) მთავრის სტილში. გაცილებით დიდ ინფორმაციას გადმოცემს დოკუმენტი რომელიც გამოშვებულია 1289 წლის 25 აგვისტოს, გნეზნოს ვოიტოვის პეტრო ვინიარჩჟიკოვს მიერ სადაც: პრჟემისლი მადლიერებას გამოხატავს ორი სოფლის მცხოვრებლების მიმართ გნეზნოს ციხიდან თავის დაღწევაში დახმარებისათვის (არსად არაა მითითებული თუ როდის მოხდა ეს ინციდენტი) ამ დოკუმენტის წინა გამოშვება სპეციალისტების აზრით შემდეგნაირად გამოიყურებოდა: პრჟემისლ II ბიძამისის დიდი ხნის მეურვეობით უკმაყოფილომ, ზოგიერთი დიდი პოლონეთის ძლიერი წარჩინებულის დახმარებით, გადაწყვიტა თავისი მემკვიდროების უფლებების დაცვა. ამ ეტაპზე არაა ცნობილი იყო თუ არა რაიმე შეიარაღებული ინციდენტი მათ შორის, და ყოველ შემთხვევაში პრჟემისლის მეტად დაჟინებული მოთხოვნებმა გამოიწვია მისი გნეზნოს ციხე-სიმაგრეში ჩამწყვდევა.
კეიტელე
კეიტელე (Keitele) — ტბა ცენტრალურ ფინეთში. მისი ფართობი 493.59 და ქვეყნის სიდიდით მეცხრე ტბას წარმოადგენს. დაყოფილია სამ რეგიონად. ტბის წყალი გამჭვირვალე, იდეალური პირობებისაა. სანაპიროზე მდებარეობს ქალაქი ეენოკოსკი.
პრჟემისლ II (პოლონეთი)
პრჟემისლ II კავშირი ანრი IV მართალთან
გნეზნოდან გაქცევის შემდეგ მთავარი გაემართა ქვემო სილეზიაში, ვროცლავის მთავრის ანრი IV (ჰენრიხ IV) მართალის მეურვეობის ქვეშ. ანრისა და პრჟემისლს შორის კავშირი ბოლესლავი რთულ სიტუაციაში ჩააყენა, იმიტომ რომ ის პოლონელი მთავრების კოალიციაში შედიოდა  რომელიც გაერთიანებული იყვნენ ბოლესლავ V, ლეშეკ შავი და კონრად II. ალბათ, ამით შეიძლება აიხსნას ის ფაქტი, რომ ბოლესლავმა ალბათ შერიგების მიზნით გამოუყო პრჟემისლს პოზნანის რაიონი ჯერ კიდევ 1273 წელს. პრჟემისლ II ამის სანაცვლოდ არათუ შეწყვიტა ღია პოლიტიკური თანამშრომლობა ვროცლავის მთავართან არამედ გადაწყვიტა დახმარებოდა ბიძამის ვლადისლავ ოპოლსკის წინააღმდეგ ლაშქრობაში (რომელიც ჩეხეთის მეფის და ანრი IV მართლის მოკავშირე იყო). ეს იყო საპასუხო რეაქცია ვლადისლავის ცდაზე ჩამოეცილებინა ბოლესლავი მალოპოლსკის მმართველობიდან 1273 წლის პირველ ნახევარში. ასე რომ, დიდი ალბათობით შეიძლება ვამტკიცოთ რომ ჯერ კიდევ 1273 წელს კონფლიქტი ბოლესლავსა და პრჟემისლს შორის უკვე გადაწყვეტილია. 1274-1279 წლებში ცნობილია მთავრის მხოლოდ ოთხი დოკუმენტი, მათ შორის ორი ბიძასთან ერთად გამოშვებული.
კეიტელე
ტბაში მრავალი კუნძული მდებარეობს, რომელთა საერთო ფართობიც 93 კმ²-ია. 1993 წელს, რუსულმა კომპანიებმა ააშენეს 450 კმ სიგრძის სანაოსნო არხი, რომელმაც კეიტელეს პიაიიანეს ტბასთან დააკავშირა.
სქოლიო
კატეგორია:ფინეთის ტბები
პრჟემისლ II (პოლონეთი)
თანამშრომლობა ჩეხეთის მეფესთან პრჟემისლ ოტაკარ II-სთან
1277 წელს ჩეხეთის მეფემ პრჟემისლ ოტაკარ II-მ ჩეხეთის საზღვარისპირა ოპავიეში მოაწყო პოლონელი მთავრების შეკრება. საშუალება არ გვაქვს განვაცხადოთ თუ რომელი მთავრები იყვნენ კრებაზე და განვსაზღვროთ ზუსტი თარიღი. ისტორიკოსები ფიქრობენ რომ, ეს შეიძლება ყოფილიყვნენ: ანრი IV მართალი, ბოლესლავ მორცხვი, ლეშეკი, ვლადისლავ ოპოლსკი სინამიდან, ანრი გლოგოვსკი პრჟემისლ II-სთან ერთად. არის ცნობილი პილიტიკური გადაწყვეტილება, რომელიც იქ იქნა მიღებული, შემდეგ განვითარებული მოვლენების მიხედვით შეიძლება დანამდვილებით ითქვას, რომ ეს იყო სამხედრო თანამშრომლობის საკითხი. გადამწყვეტი ბრძლისათვის, სადაც პრჟემისლ ოტაკარ II დამარცხბდა რუდოლფ ჰაბსბურგთან ბრძოლასთან რომელიც მოხდა 1278 წლის 25 აგვისტოს. ერთი მესამედ ჩეხების არმიასთან ერთად კავშირში უნდა ყოფილიყვნენ პოლონების არმიასთან. პრჟემისლ II მათ შორის არ იყო, რადგან ის ლაძიაში იყო
ურთიერთობის გაუმჯობესება ბოლესლავ ღვთისმოსავთან
პრჟემისლ II-ს სილეზიისა და ჩეხეთის საქმეებში ჩარევა, მიუხედავად მათი ინტერესების მკვეთრი განსხვავებისა, არ გამოუწვევია რაიმენაირი ახალი გართულება ახალგაზრდა მთავარსა და ბიძამის ბოლესლავ კალიშს შორის, რაც მოწმობს მათ მიერ 1278 წლის 6 იანვარს ერთად გამოცემული დოკუმენტი. არის ასევე არა ერთი დამამტკიცებელი საბუთი იმისა რომ პრჟემისლს და ბოლესლავ ღვთისმოსავს სიცოცხლის ბოლოსათვის მჭიდრო ურთიერთობა ჰქონდათ.
პრჟემისლ II-ის უზენაესი მმართველობის დამყარება გაერთიანებულ დიდ პოლონეთში (ველიკოპოლსკაში)
გაერთიანება გამოდგა მეტად მყარი და იყო იმ დიდი პოლონეთის საზღვრების ფარგლებში (ვროცლავის სამთავროს საზღვრების გამოკლებით), არსებობდა ის პრჟემისლ II-ის მმართველობის ბოლომდე. მაგრამ, მიუხედავად ველიკოპოლსკას თვითშეგნების გაერთიანებისა, პოზნანისა და კალიშ-გნეზნოს მხრიდან გრძელდებოდა გამოყოფაზე ბრძოლა თითქმის მე-18 საუკუნის ბოლომდე. კაზიმირ დიდის დროს მოხდა გაყოფა პოზნანისა და კალიშის სავოევოდებად.
თანამშრომლობა მთავრებთან და ურთიერთობა მეზობლებთან
გამოქვეყნებული დოკუმენტების ანალიზი გვიჩვენებს რომ, თავისი დიდ პოლონეთში მმართველობის პირველ პერიოდში  პრჟემისლ II ეყრდნობოდა შემდეგ თავად-აზნაურებს: ეპისკოპოსი იოან გერბიჟუ (Gerbiczu) პოზნანი, კალიშ კანცლერი (1288 წლიდან ერთი საერთო კანცელარიის შექმნის შემდეგ "cancellerius tocius Polonie") შემდგომ პოზნანის ეპისკოპოსი ანდრეი ზარემბიე (Zarembie), გნეზნოს პოდკომორზი სეძივო (Sędziwo), პოზნანის ვოევოდი ბენიამინი და გნეზნოს ვოევოდი არკემბოლძი (Arkemboldzie). სხვა ახლომდგომნი იყვნენ პოზნანის პოდკომორჟი ვოიცეხ კრისტანოვიჩი ლუბრზადან (Lubrza), პოზნანის კასტელანი ტომისლავ ნალეჩი, კალიშის კასტელანი მაციე, ვიელუნის კასტელანი სტეფანე, პოზნანის მოსამართლე ნიკოლაი ლოძი, პოზნანის კანცლერი ვინსენტ ლოძი, მთავართა შთამომავლობის ნოტარიუსები: ტილონი, იასკო და ნიკოლაი (რომლებიც ძმები იყვნენ)[31].
გეგიძე
საკუთარი სახელი გეგიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
Antimelatoma
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
სელიმიეს მეჩეთი
სელიმიეს მეჩეთი (Selimiye Camii) — ოსმალეთის იმპერიის დროინდელი მეჩეთი თურქეთში, ქალაქ ედირნეში. მეჩეთის მშენებლობა მიმდინარეობდა 1569—1575 წლებში სულთან სელიმ II-ის თაოსნობით, სამუშაოებს ხელმძღვანელობდა არქიტექტორი მიმარ სინანი. თავად სინანი მას თავის შედევრად თვლიდა, ამჟამად კი მიიჩნევა ისლამური არქიტექტურის ერთ-ერთ უმაღლეს მიღწევად.
აღწერა
ეს მოზრდილი მეჩეთი კუილიეს (საავადმყოფოს, სკოლის, ბიბლიოთეკის და/ან აბანოების კომპლექსი მეჩეთის გარშემო) ცენტრშია აღმათული, რომელიც მოიცავს მედრესეს (ისლამისა და მეცნიერების სასწავლო აკადემია), მეტაბელეების ოთახსა და არასტას (ჩამწკრივებული მაღაზიები). ამ მეჩეთში სინანმა გამოიყენა საყრდენი რვაკუთხა სისტემა, რომელიც შექმნილია კდელებზე გამოკვეთილი რვა კოლონით. კოლონებზე დაშენებული თაღების უკან, მართკუთხედის კუთხეებში არსებული ოთხი ნახევრად გუმბათი წარმოადგენს შუა ნაწილს უზარმაზარი გარშემოწერილობის გუმბათსა (დიამეტრი 31,25 მ) და კედლებს შორის.
მიუხედავად იმისა, რომ მეჩეთის ინტერიერი სეგმენტებადაა დაყოფილი, სინანმა ძალ-ღონე არ დაიშურა, რომ მიჰრაბის დანახვა მეჩეთის ნებისმიერი ადგილიდან ყოფილიყო შესაძლებელი. ოთხი მაღალი მინარეთით შემოსაზღვრულ მეჩეთს მწვერვალზე დიდი გუმბათი ადგას. მის გარშემო ასევე განლაგებულია მრავალი დამატებითი ნაგებობა: ბიბლიოთეკები, სკოლები, სასტუმროები, აბანოები, უპოვართათვის განკუთვნილი წვნიანის სამზარეულოები, მაღაზიები, საავადმყოფოები და სასაფლაო. ეს ყოველივე შეჯგუფებულად, ღერძული მიმართულებითაა განლაგებული. მეჩეთის წინ გაშლილია მართკუთხა ეზო, რომლის ფართობიც მეჩეთისას უტოლდება.
1913 წელს, ედირნეზე ბულგარელების ალყის დროს, მათმა არტილერიამ მეჩეთის გუმბათზე იერიში მიიტანა. მიუხედავად ამისა, წარმოუდგენელი სიმტკიცის წყალობით, დარტყმებისას გუმბათმა მხოლოდ მცირე დაზიანება მიიღო. როგორც ამბობენ, ათათურქის ბრძანებით ის არ აღუდგენიათ, რათა მომავალი თაობებისთვის ერთგვარი გაფრთხილების სიმბოლო ყოფილიყო. 1982-1995 წლებში, მეჩეთი გამოსახული იყო თურქული ლირის 10 000-იან ბანკნოტზე. 2011 წელს, დამხმარე ნაგებობებთან ერთად მეჩეთი იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შევიდა.
სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის მეჩეთები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები თურქეთში
ბოცვაძე
საკუთარი სახელი ბოცვაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
იოანე XII (პაპი)
მინი|მარჯვნივ|იოანე XII იოანე XII (Johannes PP.. XII; გრაფი ოქტავიანე; დ. 937 — გ. 14 მაისი, 964) —  რომის პაპი 955–964  წლებში. წარმოშობით იტალიელი. პორნოკრატიის პერიოდის პაპი. მაროზიას შვილიშვილი.
მეორე პაპი (იოანე II-ის შემდეგ 533–535), რომელმაც გამოიცვალა სახელი. 18 წლისამ ჯერ მემკვიდრეობით მიიღო საერო ძალაუფლება, მერე პაპის ტახტი. იგი ზნედაცემული ტირანი იყო, რომელმაც წმინდა პეტრეს სასახლე საროსკიპოდ აქცია. დაიღუპა საყვარლის სარეცელში.
ბოჭოიძე
საკუთარი სახელი ბოჭოიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
პოლ ვალერი
პოლ ვალერი (Ambroise-Paul-Toussaint-Jules Valéry; დ. 30 ოქტომბერი, 1871, სეტი, საფრანგეთი — გ. 20 ივლისი, 1945, პარიზი, საფრანგეთი) — ფრანგი პოეტი, ესეისტი და ფილოსოფოსი.
ბიოგრაფია
პოლ ვალერი დაიბადა 1871 წლის 30 ოქტომბერს საფრანგეთის ქალაქ სეტში. მამამისი ფრანგი იყო, დედა კი იტალიელი. 1892 წლიდან დაუახლოვდა პარიზის ლიტერატურულ წრეებს, სადაც გაიცნო სტეფან მალარმე, რომელმაც დიდი გავლენა მოახდინა მის ინტელექტუალურ განვითარებაზე. პოლ ვალერის ლიტერატურული მოღვაწეობა 1889-90 წლებიდან დაიწყო, სიმბოლისტურ ჟურნალებში გამოქვეყნებული ლექსებით. მათ მოჰყვა „ლეონარდო დავინჩის მეთოდის შესავალი“ და „საღამო ბატონ ტესტთან“, მაგრამ 1900 წლიდან მოყოლებული თავს ანებებს ლიტერატურულ საქმიანობას და წლების მანძილზე კარჩაკეტილად ცხოვრობს აბსოლუტურ მდუმარებაში, რომელსაც 1917 წელს არღვევს „ნორჩი პარკას“-(მიჩნეული ვალერის ყველაზე მნიშვნელოვან პოემად) გამოქვეყნებით. ამ წიგნმა მას ჭეშმარიტი პოეტის სახელი მოუხვეჭა მეგობრებსა და პოეზიის მოტრფიალეთა შორის. 1920 წელს აქვეყნებს ”ოდებსა” და ლირიკულ პოემებს, რომელებიც შემდეგ გაერთიანდნენ კრებულში ”ხიბლლი”. ამას მოჰყვა დიალოგები: ”ევპალინოსი, ანუ ხუროთმოძღვარი” და ”სული და როკვა” (1923 წ.) ესეების ორი ტომი ”ნარევი-1” (1924 წ.) და ”ნარევი-2” (1930 წ.), აგრეთვე მრავალი მომცრო წიგნი და ლიტერატურულ-ფილოსოფიური ხასიათის ფრაგმენტები. 1925 წელს ვალერი არჩეულ იქნა საფრანგეთის აკადემიის წევრად, სადაც დაიკავა ანატოლ ფრანსის ადგილი. პოლ ვალერი შედარებულია სპინოზასა და დეკარტთან, რადგან მათი ბიოგრაფიული მსგავსებანი თუ სულიერი სივრცე არაერთ წერტილში ავლენს მსგავსებას და ზოგან იკვეთება კიდეც. მას უწოდეს ”ახალი გოეთე”, სერჯო სოლომიმ მასზე დაწერა: ”თანამედროვეობის ყველაზე მაღალი და მნიშვნელოვანი ხმა მე ვალერისგან მესმის”. როდესაც რაინერ მარია რილკემ ვალერის ”ზღვის სასაფლაო” თარგმნა - აღნიშნა, რომ ჭეშმარიტად აღფრთოვანებული, როგორიც იგი ვალერის შემოქმედებითაა ძალზე იშვიათად თუ ყოფილა. რილკე: ”მე მგონია, თავისი ცხოვრების რომელიღაც ეპიზოდში ამ დიდმა პოეტმა დათრგუნა ყოველივე წარმავალი არსებითისა და მარადიულის გულისთვის, -იმდენად ნათელი ჩანს იქ, სადაც სხვები მხოლოდ სიცხადის ხარჯზე თუ აღწევენ სიღრმეს...” ასევე რილკემ აღნიშნა: ”თუ არა ვცდები, ის სწავლობდა მათემატიკას და იმდენად ღრმა და საფუძვლიანი ცოდნა შეიძინა ამ დარგში, რომ სხვა ფრანგ სწავლულებზე ადრე შეეძლო გაეგო და ჩამოეყალიბებინა აინშტაინის მნიშვნელობა”. მასთან მეგობრობდნენ: ანდრე ჟიდი, ანრი ბერგსონი და ალბერტ აინშტაინი, რომელთა დაჟინებითაც მან არაერთი სტატია გამოაქვეყნა. პოლ ვალერი გარდაიცვალა პარიზში 1945 წელს.
სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი მწერლები კატეგორია:ფრანგი ფილოსოფოსები კატეგორია:სიმბოლისტი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 1871 კატეგორია:გარდაცვლილი 1945 კატეგორია:ფრანგი ჟურნალისტები კატეგორია:ფრანგი პოეტები კატეგორია:ეპისტემოლოგები კატეგორია:XX საუკუნის ფრანგი ფილოსოფოსები კატეგორია:საფრანგეთის აკადემიის წევრები კატეგორია:ფრანგი მამაკაცი ესეისტები კატეგორია:ფრანგი მამაკაცი პოეტები კატეგორია:XX საუკუნის ფრანგი ესეისტები კატეგორია:XX საუკუნის ფრანგი მამაკაცი მწერლები
კალავესი
კალავესი (Kallavesi) — ტბა ფინეთის სავიოს რეგიონში. მდებარეობს ქალაქ კუოპიოს გარშემო. მისი ფართობი 472.76 კმ²-ია და წარმოადგენს ქვეყნის სიდიდით მეათე ტბას. ტბის შუაგულში მდებარეობს კალავესის ნახევარკუნძული.
სუვასესის, მუურუვესის, მელავესის და რიისტავესის ტბებთან ერთად წარმოქმნის ტბების დიდ სისტემას, რომლის საერთო ფართობიც 890 კმ²-ია.
ტოკოპილიის პროვინცია
ტოკოპილია (Provincia de Tocopilla) — პროვინცია ჩილეში, შედის ანტოფაგასტის რეგიონის შემადგენლობაში. ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი ტოკოპილია. პროვინცია მოიცავს 2 კომუნას.
კალავესი
სქოლიო
კატეგორია:ფინეთის ტბები
ჟალეთი
მინი|წმინდა გიორგის ხატი ჟალეთი – ძველი ქართული ისტორიული წყაროების მიხედვით, ადრინდელი შუა საუკუნეების კახეთის პოლიტიკური და კულტურულ-რელიგიური ცენტრი.
მდებარეობდა მდინარე ივრის შუაწელზე, ამჟამად დაბა  სიონის წყლით დატბორილ მიდამოებში. იმავე წყაროების მიხედვით, ჟალეთი ეწოდებოდა ისტორიულ კახეთის შემადგენლობაში შემავალ მთელ მხარესაც, „ქვეყანას“, რომელიც მოიცავდა ივრის ხეობის მნიშვნელოვან მონაკვეთს სოფელ ბოჭორმასა და თიანეთს (სოფ. ალოტს) შორის.
უკანასკნელ დრომდე ეს სახელწოდება შემორჩა ყოფილ სოფელ ჭიოტაანთკარის აღმოსავლეთით, მდინარე ივრის მარცხენა სანაპიროზე აღმართულ მთას მას განლაგებული მცირე ეკლესიითა და ციხე-სიმაგრით ("ჯალეთი"). გათხარეს 1963-1964 წლებში (დ. მუსხელიშვილი). ძეგლი, რომლის ქვედა ქრონოლოგიური ზღვარია XI-XII საუკუნეები, არსებობას განაგრძობდა გვიანდელ შუა საუკუნეებშიც. კონტროლს უწევდა ახმეტის „ქვეყნისაკენ“ (ალაზნის აუზისაკენ) მიმავალ ერთ-ერთ გზას.
ჟალეთი პირველად იხსენიება X-XI საუკუნეების ისტორიულ წყაროებში ("მოქცევაჲ ქართლისაჲ", ლეონტი მროველი) IV საუკუნის ამბების თხრობასთან დაკავშირებით. ვახუშტი ბაგრატიონის (XVIII საუკუნე) მიხედვით, ჟალეთი იგივე ბერ ანუ ჩელეთია, სადაც, "ქართლის ცხოვრების" მიხედვით, ვახტანგ გორგასალმა (V საუკუნე) ააგო საეპისკოპოსო კათედრალური ტაძარი (ინდენტიფიცირებულია (ი. ციციშვილი, რ. რამიშვილი) სოფ. სიონის ტერიტორიაზე გათხრილ (1950, 1962) ბაზილიკასთან). ამჟამად სიონის ბაზილიკა გადატანილია (ლ. ხიმშიაშვილი) საქართველოს ხალხთა ხუროთმოძღვრებისა და ყოფის (ღია ცის ქვეშ) მუზეუმში. სხვა მკვლევართა აზრით (გ. ჩუბინაშვილი, რ. შმერლინგი), სიონის ბაზილიკა VIII-IX საუკუნეებისაა. თბილისში გადატანილია აგრეთვე სიონის ბაზილიკის აღმოსავლეთი ფასადის წინ აღმოჩენილი შირიმის თლილი კვადრებით ნაგები V-VI საუკუნეების მიწისქვეშა აკლდამა (რ. რამიშვილი, 1962). იგი სიონის ბაზილიკასთან ერთად მიჩნეულია ადგილობრივი მმართველის სამარხად. სიონის აკლდამის ხუროთმოძღვრებაში შეიმჩნევა გვიანდელი ანტიკური ხანის სამშენებლო ხელოვნების გავლენა. აკლადამასთან ახლოს აღმოჩენილია ქვიშაქვის უზარმაზარი და მთლიანი ლოდებით ნაგები, შიგნიდან ჩუქურთმით შემკული ორგანყოფილებიანი სარკოფაგი, რომელიც, შესაძლოა, აკლდამის სინქრონული იყოს. სიონის ბაზილიკის გარშემო შესწავლილია განვითარებული შუა საუკუნის მრავალიარუსიანი ვრცელი სამაროვანი. განვითარებულ შუა საუკუნეებში, როგორც არქეოლოგიურმა ძიებამ გვიჩვენა, სოფ. სიონის ადგილას მდებარე პუნქტი (ჟალეთი) მსხვილ, შესაძლოა, ქალაქური ტიპის დასახლებას წარმოადგენდა. კახეთის პოლიტიკური ცენტრის ჯერ თიანეთში, ხოლო შემდეგ თელავში (X-XI სს.) გადანაცვლების შემდგომ სოფ. სიონის ადგილას არსებული დასახლება ალბათ მხოლოდ „ჟალეთის ქვეყნის“ პოლიტიკურ ცენტრს წარმოადგენდა, თუმცა, დ. მუსხელიშვილის ვარაუდით, აღნიშნული ქვეყნის პოლიტიკური ცენტრი, შესაძლოა, გადანაცვლებულიყო „ჯალეთის“ მთაზე მდებარე ციხესიმაგრეებში.
იმავე „ჟალეთის ქვეყანაში“, ამჟამად წყლით დატბორილ სოფელ საყარაულოსთან ახლოს, ივრის მარჯვენა შემაღლებულ ნაპირზე, მდებარეობს კიდევ ერთი სამნავიანი ბაზილიკა, რომელსაც ადგილობრივი მოსახლეობა წმინდა გიორგის ხატს უწოდებს (გათხარეს 1958-1960, რესტავრირებულია 1961-1962 (ნ. ქადეიშვილი)). სამეცნიერო ლიტერატურაში ამ ბაზილიკას შეცდომით ეწოდა ჟალეთის ეკლესია. აღნიშნული ბაზილიკა თარიღდება IX-X საუკუნეებით. იქვე აღმოჩენილია რელიეფური სახეებით შემკული სანათლავი, რომელიც თარიღდება ადრინდელი შუა საუკუნეებით (ნ. ქადეიშვილი).
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს არქიტექტურული ძეგლები კატეგორია:საქართველოს ისტორიული ქალაქები
ლოლიტა ტორესი
ბეატრის მარიანა ტორესი (ესპ. Beatriz Mariana Torres), დაბ. ბეატრის მარიანა ტორესი ირიარტე (ესპ. Beatriz Mariana Torres Iriarte),  ცნობილია ლოლიტა ტორესის ფსევდონიმით (ესპ. Lolita Torres )1930-2002) — არგენტინელი მომღერალი და მსახიობი. მომღერალ დიეგო ტორესის დედა.
ბიოგრაფია
ბეატრის მარიანა ტორესი დაიბადა 1930 წლის 26 მარტს არგენტინის ქალაქ აველანედაში (ბუენოს აირესის პროვინცია). სარკინიგზო ტელეგრაფისტ პედრო ტორესის და ანჟელიკა ირიარტეს ქალიშვილი. ბავშვობიდან ოჯახში ლოლიტას ეძახდნენ. ფსევდონიმი "ლოლიტა" მისმა ბიძამ ექტორმა მოიგონა. შვიდი წლის ასაკში გოგონა უკვე ოსტატურად ასრულებდა ხალხურ ცეკვებს. 10 წლისა  ჩაირიცხა ბუენოს-აირესის კლასიკური ესპანური ცეკვის სკოლაში. 1942 წელს მისი დებიუტი წარმატებით შედგა დედაქალაქის თეატრის "ავენიდას"  სცენაზე. მსახიობის დედა ადრე გარდაიცვალა - 33 წლის ასაკში, როდესაც ლოლიტა თოთხმეტი წლის იყო. მარცხნივ|მინი|არგენტინელ მსახიობ რიკარდო პასანოსთან ერთად-1952 წ. 1944 წელს  შედგა მისი დებიუტი კინოში, როდესაც შეასრულა სიმღერა  "Gitano Jes "s" ფილმში La danza de la fortuna (ბედის ცეკვა ) და ჩაწერა პირველი დისკი სიმღერებით "Te lo juro yo" და "Gitano Jesús". 1951 წელს ლოლიტა ტორესმა ითამაშა ფილმში "მარილის და პილპილის რიტმში". ფილმმა La niña de fuego (ცეცხლოვანი გოგონა) დიდი წარმატება მოუტანა, რომელიც რეკორდული გამოდგა მაყურებელთა დასწრების რაოდენობით. მინი|1961 წელი მარცხნივ|მინი|ფილმში "სიყვარულის ასაკი" ალბერტო დალბესთან ერთად 1950-იან წლებში ლოლიტა ტორესმა ითამაშა რამდენიმე მიუზიკლში, რომლის რეჟისორი იყო ჯულიო სარასენი (ესპანელი): „კოლეჯშისაუკეთესო“, „ეკლესიის თაგვზე უფრო ღარიბი“, „ სასიძო ლორასათვის“, „სიყვარულის ასაკი“, „ერთი ნახვით შეყვარება ”და სხვ. მისი პარტნიორი ბევრ ფილმში  იყო ალბერტო დალბესი. მსახიობის პოპულარობა უსაზღვრო იყო ქვეყნის ფარგლებს გარეთაც. იგი გახლდათ ყველაზე მაღალანაზღაურებადი მსახიობი არგენტინაში.
ლოლიტა ტორესი ორჯერ იყო დაწორწინებული. 1957 წელს მსახიობ ის ცოლად გაჰყვა სამოქალაქო ავიაციის მფრინავ სანტიაგო როდოლფო ბურასტეროზე; 1959 წელს მალე მათი ვაჟის დაბადებიდან,  ქმარი დაიღუპა ავიაკატასტროფაში.
1965 წელს მსახიობი მეორედ დაქორწინდა. მისი მეუღლე გახდა  ხულიო ცეზარო კაჩია. წყვილს ოთხი შვილი  შეეძინა, მათ შორის პოპულარული მომღერალი დიეგო ტორესი. მინი|შვილებთან ერთად 1967 წ. მსახიობის ბოლო კინოროლი იყო დრამა Allá en el Norte (იქ, ჩრდილოეთში), 1968 წელს მან ითამაშა სპექტაკლში „დაე, გავიდეს წლები“. ლოლიტა ტორესი ყოველთვის აქტიურად მოღვაწეობდა სცენაზე. მონაწილეობდა  კონცერტებში.1970 წლიდან დაწყებული თამაშობდა თეატრალურ დადგმებსა და ტელესპექტაკლებში: „წმინდა სიულპისის და“, „სენიორიტა შუაღამე“, „როგორც ორი წყლის წვეთი“, "შანდლები", "მარიანა", "გორიონი" "სისხლი და არენა"და სხვ.
1993 წელს ლოლიტა ტორესმა ითამაშა ავტობიოგრაფიულ საოჯახო-მუსიკალურ ტელენოველაში "მიეცი მას, ლოლა", რომელშიც მასთან ერთად მონაწილეობდა მისი ოთხი შვილი. ტელენოველა თვენახევარი გრძელდებოდა.
მსახიობი გარდაიცვალა ბუენოს-აირესში, 2002 წლის 14 სექტემბერს.
მსახიობის პატივსაცემად მშობლიურ ქალაქ აველანედაში მოედანს უწოდეს ლოლიტა ტორესის სახელობის მოედანი.
სქოლიო
კატეგორია:მსახიობები საუკუნისა და ქვეყნის მიხედვით კატეგორია:არგენტინელი მსახიობები კატეგორია:არგენტინელი მსახიობი ქალები კატეგორია:ბუენოს-აირესის საპატიო მოქალაქეები კატეგორია:არგენტინელი მომღერლები კატეგორია:დაბადებული 1930 კატეგორია:გარდაცვლილი 2002
ბერდია ინწკირველი
ბერდია ინწკირველი (დ. 7 დეკემბერი, 1936, ოზურგეთი — გ. 23 სექტემბერი, 2022 ) — ქართველი მსახიობი, აჭარის სახალხო არტისტი.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1936 წლის 7 დეკემბერს. 1963 წელს დაამთავრა თბილისის თეატრალური ინსტიტუტის სამსახიობო ფაკულტეტი. ამავე 1963 წლიდან ბათუმის დრამატული თეატრის მსახიობია და არა ერთი თეატრალური პრემიის ლაურეატი. მის მიერ შესრულებული როლები: პიპიჩა (ჯარისკაცის მამა), ბასკან უჩარდ (ძახილი), დვალი (მოცურავე), მაქსიმა (ღამის ცეკვა), უსანთე (მელია და ყურძენი), ინკვიზიტორი (ჟანა დ'არკი), დაზმირი (საღამოს ბაღში, როგორც ფერად სიზმარში) და სხვა.
ბერდია ინწკირველი გადაღებულია მხატვრულ ფილმებში და სერიალებში: „მიზანი“; „ლეონარდო“; „მერცხლები ბეღურები“, „ყველაზე სწრაფები მსოფლიოში“, „ბანდიტი აგურის ქარხნიდან“, „ბათა ქექია“, „ებრაკალაბრა“, „წინამორბედი“, „მაისის თოვლი“, „იქ, ჩემთან“, „ღამის ცეკვა“, „ოქროს ობობა“, „ციხე-სიმაგრე“, „ოჩაბანვა“, „ბოთე“, „მარტოობის ორდენის კავალერი“, „სათნოებათა კიბე“, „კიდევ ერთი ქართული ისტორია“, „ძახილი“, „მოცურავე“, „ვერსათრიელა“, „ყველა კომეტა როდი ქრება“, „რობინზონიადა ანუ ჩემი ინგლისელი პაპა“, „გაღმა ნაპირი“ და სხვა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 7 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1936 კატეგორია:გარდაცვლილი 2022 კატეგორია:გარდაცვლილი 23 სექტემბერი კატეგორია:ქართველი მსახიობები
მაწიმი (ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტი)
მაწიმი (ყოფ. ცოდნა) — სოფელი საქართველოში, ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფელი: რაჭისუბანი). მდებარეობს ალაზნის ვაკეზე, მდინარე მაწიმისწყლის მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 380 მეტრი, ლაგოდეხიდან 4 კილომეტრი. სოფელში დგას მაჭის ციხე და მაჭის ეკლესია.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 618 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბრეგაძე
საკუთარი სახელი ბრეგაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
Antimelatoma ahiparana
Antimelatoma ahiparana — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
447
თარიღი უცნობია
*
საქართველოს ქალი
„საქართველოს ქალი“ — საქართველოს კომპარტიის ცენტრალური კომიტეტის ყოველთვიური საზოგადოებრივ-პოლიტიკური და მხატვრულ-ლიტერატურული ჟურნალი. გამოვიდა 1923 წლის სექტემბერში თბილისში „ჩვენი გზის“ სახელწოდებით. 1926 წლიდან „მშრომელი ქალი“ ერქვა. 1939 წლიდან აღარ გამოდიოდა. გამოცემა განახლდა 1957 წლის ივლისში „საბჭოთა ქალის“ სახელწოდებით. ჟურნალის პირველი ორგანიზატორები იყვნენ ლ. გასვიანი, ვ. ჯაფარიძე, მ. ორახელაშვილი, ნ. ჩარკვიანი, ფ. გეგეშიძე, ს. თალაკვაძე და სხვები, აგრეთვე ფ. მახარაძე და მ. ცხაკაია. 1957–1964 წლებში ჟურნალის რედაქტორად მუშაობდა თ. აბაშმაძე, 1965 წლიდან რედაქტორობდა მარიკა ბარათაშვილი. დაჯილდოებულია „ხალხთა მეგობრობის ორდენით“ (1974). ტირაჟი 135 ათასი (1983).
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ჟურნალები კატეგორია:ქართულენოვანი ჟურნალები
ეხტერნახი (ლუქსემბურგი)
ეხტერნახი (Iechternach, Eechternoach, Echternach) — ლუქსემბურგის დიდ საჰერცოგოში ერთ-ერთი მუნიციპალიტეტი, ამავე სახელწოდების, - ეხტერნახის კანტონის ადმინისტრაციული ცენტრი.
ეხტერნახი მდებარეობს მდინარე ზაუერზე, რომელიც იმავდროულად სასაზღვრე ზოლს ჰქმნის გერმანიასთან. ეხტერნახის მეზობლად, ჩრდილოეთით მდებარეობს ბერდორფი, დასავლეთით კონსდორფი, სამხრეთით ბეხი და როსპორი, ხოლო ჩრდილოაღმოსავლეთით გერმანული თემი ეხტერნახერბრიუკი.
ეხტერნახი მდებარეობს ერთ-ერთი მეტად მიმზიდველი ტურისტული ადგილის, ე.წ. პატარა შვეიცარიის (ფრანგულად Petite Suisse luxembourgeoise) მახლობლად.
ლიტერატურა
კატეგორია:ლუქსემბურგი
ილია პრიგოჟინი
ილია რომანოვიჩ პრიგოჟინი (Илья́ Рома́нович Приго́жин; დ. 25 იანვარი, 1917 — გ. 28 მაისი, 2003) — ფიზიკური ქიმიკოსი და 1988 წლის ნობელის პრემიის ლაურეატი.
ბიოგრაფია
პრიგოჟინი 1917 წლის 25 იანვარს დაიბადა ებრაულ ოჯახში, მოსკოვში, 1917 წლის რუსეთის რევოლუციამდე რამდენიმე თვით ადრე. მამამისი რომან პრიგოჟინი იყო ქიმიური ინჟინერი, იმპერიული მოსკოვის ტექნიკურ სკოლაში; დედამისი უილია ვიხმანი იყო პიანისტი. იმის გამო, რომ ოჯახი კრიტიკულად უყურებდა ახალ საბჭოთა სისტემას, მათ 1921 წელს დატოვეს რუსეთი. ისინი პირველად, 1929 წელს გაემგზავრნენ გერმანიაში, ბელგიაში, სადაც პრიგოჟინმა 1939 წელს აიღო ბელგიის მოქალაქეობა. მისი ძმა ალექსანდრე (1913-1991) გახდა ორნითოლოგისტი. პრიგოჟინმა ქიმია ისწავლა ბრიუსელის თავისუფალ უნივერსიტეტში, სადაც იგი 1950 წელს გახდა პროფესორი. 1959 წელს ბრიუსელში, ბელგიაში, იგი დაინიშნა საერთაშორისო სოლვაის ინსტიტუტის დირექტორად. ამ წელს, აშშ-შიტეხასის უნივერსიტეტში დაიწყო სწავლება, სადაც იგი შემდეგ პროფესორად დაინიშნა. 1961 წლიდან 1966 წლამდე იგი დაკავშირებული იყო ჩიკაგოს უნივერსიტეტის, ენრიკო ფერმის ინსტიტუტთან. 1967 წელს ოსტინში გახდა თერმოდინამიკის და სტატისტიკური მექანიკის ცენტრის თანადამფუძნებელი (ახლა კომპლექსური კვანტური სისტემების ცენტრი).
იგი იყო რამდენიმე სამეცნიერო ორგანიზაციის წევრი, აღებული აქვს რამდენიმე ჯილდო, პრიზი და 53 საპატიო ხარისხი. 1955 წელს დაჯილდოვდა ფრანკის პრემიით, შეუქცევადი თერმოდინამიკის სწავლებისთვის 1976 წელს დაჯილდოვდა რუმფორდის მედლით. ხოლო 1977 წელს გახდა ნობელის პრემიის ლაურეატი ქიმიის დარგში. გარდაცვალებამდე იყო მეცნიერების საერთაშორისო აკადემიის (მიუნხენი) დირექტორი. 1997 წელს გახდა, მსოფლიო აკრედიტაციის სააგენტოს დისტანციური სწავლების საერთაშორისო კომისიის ერთ-ერთი დამფუძნებელი. 1985 წელს ჰერიოტ-ვოტის უნივერსიტეტისგან მიიღო საპატიო დოქტორანტის წოდება.
პრიგოჟინი პირველად დაქორწინდა ბელგიელ პოეტზე ელენე ჯოფეზე (როგორც ავტორი ასევე ცნობილია ელენე პრიგოჟინი), 1945 წელს წყვილს ეყოლა ვაჟი. განქორწინების შემდეგ, 1961 წელს პრიგოჟინმა იქორწინა პოლონეთში დაბადებულ ქიმიკოსზე, მარია პროკოპოვიჩზე (ასევე ცნობილია როგორც მარია პრიგოჟინი). 1970 წელს მათ ეყოლათ ვაჟი, პასკალი.
2003 წელს გახდა იმ 22 ნობელის პრემიის ლაურეატს შორის ერთ-ერთი, რომლებმაც ჰუმანისტურ მანიფესტს ხელი მოაწერეს.
სქოლიო
კატეგორია:ბელგიელი ნობელის პრემიის ლაურეატები კატეგორია:რუსი ნობელის პრემიის ლაურეატები კატეგორია:ებრაელი ნობელის პრემიის ლაურეატები კატეგორია:ბელგიელი ფიზიკოსები კატეგორია:რუსი ფიზიკოსები კატეგორია:ებრაელი ფიზიკოსები კატეგორია:ებრაელი ქიმიკოსები
იკიკეს პროვინცია
იკიკე (Provincia de Iquique) — პროვინცია ჩილეში, შედის ტარაპაკის რეგიონის შემადგენლობაში. ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი იკიკე. პროვინცია მოიცავს 2 კომუნას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტარაპაკის რეგიონის პროვინციები
რქაწითელი
რქაწითელი, კუკურა, დედალი რქაწითელი, კახურა — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში კახეთიდან.
სახელწოდება მიღებული აქვს რქის შეფერილობის მიხედვით, რომელიც შემოდგომაზე მოწითალო-წაბლისფერია.
წარსულში რქაწითელს კუკურას უწოდებდნენ, უფრო ზუსტად, კაკურას. ეს კახის პროვინციის სახელია, რომელიც ისტორიულ პერეთში მდებარეობს. სწორედ ამ სახელით იცნობენ რქაწითელს დღემდე პერეთში (საინგილო). რაჭაში „კახურას“ ეძახიან. ბორჩალოს მაზრის გერმანელმა კოლონისტებმა კი რქაწითელს Blauhölzer (ლურჯრქიანი) და Zveiabazen (ორი აბაზი) დაარქვეს. როგორც ჩანს, ეს უკანასკნელი ყურძნის საბაზრო ღირებულებას აღნიშნავდა. რუსეთის სხვადასხვა ოლქში მას „გრუზინსკი“, „ტოპოლიოკ“, „კოროლიოკ“ და ბუდაშური შეარქვეს.
გამოვლენილია რქაწითელის რამდენიმე კლონი: კლონი №48, კლონი №65, კლონი №66, კლონი №67, კლონი №71, კლონი №320, რომლებიც განსხვავდებიან როგორც ძირითადი ფორმისგან, ასევე ერთმანეთისგან.
რქაწითელს ასევე პირველი ადგილი ეჭირა ქვეყნის ფარგლებს გარეთაც, ყოფილი საბჭოთა კავშირის ვაზის ჯიშებს შორის. რქაწითელის შეჯვარებით სხვა ჯიშებთან გამოყვანილია მრავალი საღვინე და სასუფრე მიმართულების სელექციური ჯიში.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი არის საშუალო ზომისა და მომრგვალო ფორმის, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე აბლაბუდისებრადაა შებუსული, ძარღვების გასწვრივ გასდევს თხელი ჯაგრისებრი შებუსვა. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრული ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, მხრიანი, მხრის სიგრძე ხშირად მტევნის სიგრძის ნახევარს აღწევს. საშუალო სიკუმსისაა ან კუმსი. გვხვდება თხელი მტევნებიც. მარცვალი საშუალო ზომისაა, ოვალური. მტევანში განუვითარებელი მარცვლებიც გვხვდება. სრულ სიმწიფეში მოვარდისფრო-ბრინჯაოსფერი ხდება. აქვს თხელი და მკვრივი კანი. რბილობი საკმაოდ ხორციანი და წვნიანია, ძალიან სასიამოვნო ჰარმონიული გემოთი.
რქაწითელი საშუალო ზრდისა და უხვმოსავლიანია. კახეთში სრულ სიმწიფეს სექტემბრის შუა რიცხვებისთვის, ხოლო ქართლში ოქტომბრის დასაწყისში აღწევს. სავეგეტაციო პერიოდიც შესაბამისად 154-161 დღეა. მტევნის საშუალო წონა 160-250 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა 6.0-20.0 ტონა. საკმაოდ გამძლეა გვალვების მიმართ. ზამთრის ყინვებს კი საუკეთესოდ იტანს. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 20-24%-ს (ზოგჯერ 31%), ხოლო მჟავიანობა — 7-8 გ/ლ-ს. რქაწითელი „უნივერსალური“ ვაზის ჯიშია არა მხოლოდ იმიტომ, რომ კარგად ეგუება გარემო პირობებს, არამედ იმითაც, რომ მისი ყურძნისგან მიიღება როგორც მაღალხარისხიანი ქვევრის თეთრი, მშრალი ღვინოები, ასევე ევროპული ტიპის, იშვიათი ღირსების კახური, მაღალი ღირსების ცქრიალა და სადესერტო ღვინოები. ღვინოს ახასიათებს თავისებური ხილის ბუკეტი, სინაზე, ჰარმონიულობა და სასიამოვნო გემო. კახეთის მუნიციპალიტეტების სოფლებში რქაწითელისგან მიიღება სხვადასხვა ტიპის ღვინო: ევროპული ტიპის ღვინოებიდან გამორჩეულია კონდოლის, წინანდლის, კისისხევის, ქვემო ხოდაშნის, ვაზისუბნის და მუკუზნის სუფრის თეთრი ღვინოები. ცნობილი ღვინოა ადგილწარმოშობის კონტროლირებადი დასახელების „წინანდალი“, „ვაზისუბანი“, სადაც რქაწითელი კახურ მწვანესთან ერთად მონაწილეობს. რქაწითელისგან მზადდება საუკეთესო ღირსების საბრენდე სპირტი, ჭაჭა, ბადაგი, ჩამიჩი, თათარა, ჩურჩხელა. გარდა ამისა, საუკეთესოა სასუფრე ყურძნად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კახეთის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
ალბანეთის ტურიზმი
მინი|250პქ|[[ბერატი — „ათას ერთი ფანჯრის ქალაქი“]] მინი|250პქ|[[გიროკასტრა]] მინი|250პქ|[[ბუტრინტის უძველესი ამფითეატრი]] ალბანეთის ტურიზმი ხახიათდება ბერძნული, რომაული და ოსმალური პერიოდის არქეოლოგიური მემკვიდრეობით, თვალწარმტაცი პლაჟებით, მთებით, საუცხოო ალბანური სამზარეულოთი, ცივი ომის პერიოდის არტეფაქტებით, უნიკალური ტრადიციებითა და სტუმართმოყვარეობით. მიუხედავად იმისა, რომ ჯერ კიდევ განვითარების სტადიაშია, ბოლო წლებში ტურიზმმა მნიშვნელოვანი ზრდა დაიწყო. MSN ალბანეთს 2012 წლის მეოთხე ყველაზე ცხელ ღირსშესანიშნაობად მიიჩნევს. ასევე, ბრიტანელი ტურისტების მიერ ალბანეთი ერთ-ერთ მოწინავე დესტინაციად იქნა ამორჩეული 2012 წელს. 2011 წლის აგვისტოში, ქვეყანას ეწვია ალბანური წარმოშობის ამერიკელი მსახიობი ელაიზა დუშკუ, რომელმაც მამამისის ქვეყანაზე დოკუმენტური ფილმი გადაიღო. მთავარი ტურუსტული სარეკლამო მომენტები ფილმიდან მსოფლიოს წამყვან ახალი ამბების არხებზე დატრიალდა.