cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
როკითის ბრძოლა
როკითის ბრძოლა — ბრძოლა 1684 წელს იმერეთის მეფე ალექსანდრე IV-სა და გურიის მთავარ გიორგი III გურიელს შორის. გიორგი III გურიელმა იმერეთის ტახტის დასაბრუნებლად კავშირი შეკრა ალექსანდრე IV-ის წინააღმდეგ. გურიელს მიემხრნენ რაჭის ერისთავი შოშიტა III, ოდიშის ფაქტობრივი მმართველი გიორგი ლიპარტიანი, ჩიჯავაძეები, ლეჩხუმელი ფეოდალები და სხვები. ალექსანდრე IV-ს — პაატა აბაშიძე თავისი ქვეშევრდომი ზემოიმერლებით, მიქელაძეები და სხვები. ბრძოლა გაიმართა სოფელ როკითთან (ახლანდელი ბაღდათის მუნიციპალიტეტი). გაიმარჯვა ალექსანდრე IV-მ. ბრძოლაში დაიღუპნენ თვითონ გურიელი და შოშიტა III. ტყვედ ჩავარდნილები გაყიდეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ბრძოლები კატეგორია:XVII საუკუნის ბრძოლები
მარგარეტ მურეი
მარგარეტ ელის მურეი (Margaret Alice Murray; დ. 13 ივლისი, 1863 – გ. 13 ნოემბერი, 1963) — ანგლო-ინდოელი ეგვიპტოლოგი, არქეოლოგი, ანთროპოლოგი, ისტორიკოსი და ფოლკლორისტი. პირველი ქალი, რომელიც დაინიშნა გაერთიანებულ სამეფოში არქეოლოგიის ლექტორად, მუშაობდა ლონდონის საუნივერსიტეტო კოლეჯში (UCL) 1898 წლიდან 1935 წლამდე. მსახურობდა ფოლკლორის საზოგადოების პრეზიდენტად 1953 წლიდან 1955 წლამდე, თავისი კარიერის განმავლობაში მრავალი პუბლიკაცია გამოუქვეყნებია.
დაიბადა მდიდარ საშუალო კლასის ინგლისურ ოჯახში კოლკატაში, ბრიტანეთის ინდოეთში. ახალგაზრდობის პერიოდი გაატარა ინდოეთში, ბრიტანეთსა და გერმანიაში, სადაც სწავლობდა მედდობასა და სოციალურ მუშაკობას. ლონდონში გადასვლისას, 1894 წელს მან დაიწყო ეგვიპტოლოგიის შესწავლა UCL-ში, მეგობრობა დაიწყო დეპარტამენტის ხელმძღვანელთან ფლინდერს პეტრისთან, რომელმაც მხარი დაუჭირა მის აკადემიურ პუბლიკაციებს, ხოლო 1898 წელს დანიშნა უმცროს პროფესორად. 1902–1903 წლებში მონაწილეობა მიიღო პეტრის გათხრებში აბიდოსში, ეგვიპტეში, სადაც აღმოაჩინა ოსირეონის ტაძარი. შემდეგ გამოიკვლია საქარას სასაფლაო, რამაც კარგი რეპუტაცია მოუპოვა ეგვიპტოლოგიაში. ლექციებს კითხულობდა ბრიტანეთის მუზეუმსა და მანჩესტერის მუზეუმში. მას შემდეგ რაც ეგვიპტოლოგიით საზოგადოების დიდი ნაწილი დაინტერესდა, მურეიმ დაწერა რამდენიმე წიგნი ძველი ეგვიპტის შესახებ.
მურეის ნამუშევრებმა ეგვიპტოლოგიასა და არქეოლოგიაში დიდი მოწონება დაიმსახურა, მას მიენიჭა მეტსახელი „ეგვიპტოლოგიის დიდი მოხუცი ქალი“.
ადრეული ცხოვრება
მარგარეტ მურეი დაიბადა 1863 წლის 13 ივლისს, კოლკატაში, მაშინ ბრიტანეთის ინდოეთის დიდ სამხედრო დედაქალაქში. ქალაქში მასთან ერთად ცხოვრობდნენ მისი ოჯახის წევრები: მშობლები ჯეიმზ და მარგარეტ მურეი, უფროსი და სახელად მერი და მისი ბებია და დიდი ბებია. ჯეიმზ მურეი, ინდოეთში დაბადებული ინგლისელი, იყო ბიზნესმენი და სერამპორის ქაღალდის ქარხნების მენეჯერი, იგი სამჯერ აირჩიეს კოლკატას სავაჭრო პალატის პრეზიდენტად. მისი მეუღლე, მარგარეტი 1857 წელს გადავიდა ინდოეთში, რათა ემუშავა მისიონერად, იგი ქადაგებდა ქრისტიანობას და ასწავლიდა ინდოელ ქალებს. მან ეს საქმე გააგრძელა ჯეიმზზე დაქორწინებისა და ორი ქალიშვილის გაჩენის შემდეგაც.მიუხედავად იმისა, რომ მათ ცხოვრების უმეტესი ნაწილი კოლკატას ევროპულ მხარეში გაატარეს, მურეიმ შეძლო ინდური კულტურის გაცნობა. ბავშვობაში მურეის არასოდეს მიუღია ფორმალური განათლება, მოგვიანებით იგი ამაყობდა იმით, რომ უნივერსიტეტში შესვლისთვის არასდროს მოსწევია გამოცდის ჩაბარება.
1870 წელს მარგარეტი და მისი და მერი გაგზავნეს ბრიტანეთში, სადაც ბიძა ჯონთან, ვიკართან და მის მეუღლესთან ჰარიეტთან ერთად გადავიდნენ თავიანთ სახლში ლამბურნში, ბერკშირში. ჯონი მათ მტკიცე ქრისტიანული სარწმუნოების ღირებულებებს და მიზოგონიას აცნობდა, თუმცა მარგარეტი მას არ ეთანხმებოდა. ბიძამისი მარგარეტთან ერთად ხშირად დადიოდა ადგილობრივი არქეოლოგიური ძეგლების სანახავად, რამაც მარგარეტს არქეოლოგიისადმი ინტერესი გაუღვივა. 1873 წელს დედამისმა მურეი და მისი და მერი ევროპაში, კერძოდ, ბონში, გერმანიაში წაიყვანა, სადაც მათ შეისწავლეს გერმანული. 1875 წელს ისინი დაბრუნდნენ კალკოტაში და დარჩნენ იქ 1877 წლამდე. მარგარეტი გახდა კალკუტის გენერალური საავადმყოფოს მედდა, რომელსაც მართავდა Calcutta General Hospital-ი. ეხმარებოდა საავადმყოფოს ქოლერიის ეპიდემიასთან ბრძოლისას. 1887 წელს დაბრუნდა ინგლისში, გადავიდა რაგბიში, უორვიკშირში, სადაც ასევე იმყოფებოდა ახლად დაქვრივებული ბიძამისი, ჯონი. მარგარეტმა დაიწყო სოციალური მუშაკობა, იგი ეხმარებოდა ადგილობრივ არაპრივილიგებულ ადამიანებს. როდესაც მამამისი ჰერტფორდშირში, ინგლისში გადავიდა, 1891 წლამდე, მის გარდაცვალებამდე მარგარეტი მასთან იმყოფებოდა. 1893 წელს იმოგზაურა მადრასში, სადაც მისი და მერი მეუღლესთან ერთად ცხოვრობდა.
სასარი
სასარი (Sassari, სარდ. Tàtari) — ქალაქი იტალიაში. მისი მოსახლეობა 130 000 ადამიანია (მეტროპოლიის 300 000) და წარმოადგენს კუნძულ სარდინიის მეორე უმსხვილეს ქალაქს მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით. მიეკუთვნება კუნძულის ერთ-ერთ უძველეს ქალაქს და ფლობს ხელოვნების მნიშვნელოვან კოლექციას.
მარგარეტ მურეი
საუნივერსიტეტო წლები
მან მალევე გაიცნო ფლინდერს პეტრი, შექმნა ნახატები Qift-ში ჩატარებული ექსპედიციების შესახებ. პეტრიმ წაახალისა მარგარეტი, რომ დაეწერა მისი პირველი კვლევითი ნაშრომი, „საკუთრების წარმოშობა ეგვიპტის ისტორიის ადრეულ პერიოდებში“, რომელიც გამოქვეყნდა 1895 წელს ბიბლიური არქეოლოგიის საზოგადოების შრომებში. გახდა პეტრის ასისტენტი, ფრენსის გრიფიტის არყოფნის დროს მის ნაცვლად კითხულობდა ლექციებს. 1898 წელს დაინიშნა უმცროსი ლექტორის თანამდებობაზე, პასუხისმგებელი იყო ეგვიპტოლოგიის განყოფილებაში ენობრივი კურსების სწავლებაზე; გახდა პირველი ლექტორი ქალი მთელ გაერთიანებულ სამეფოში. ლონდონის საუნივერსიტეტო კოლეჯში ლექციებს კვირაში ორი დღე ატარებდა, დანარჩენ დროს უთმობდა ავადმყოფი დედის მოვლას. მის სტუდენტებს შორის იყვნენ: რეჯინალდ ენგელბახი, ჯორჯინა აიტკენი, გაი ბრუნტონი და მირტლ ბრუმი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1863 კატეგორია:გარდაცვლილი 1963 კატეგორია:ბრიტანელი არქეოლოგები კატეგორია:ბრიტანელი ანთროპოლოგები კატეგორია:ბრიტანელი მწერლები კატეგორია:ბრიტანელი ეგვიპტოლოგები კატეგორია:ბრიტანელი ქალი ანთროპოლოგები კატეგორია:ბრიტანელი ქალი არქეოლოგები კატეგორია:ბრიტანელი ქალი მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის ბრიტანელი ქალი მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის ბრიტანელი მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის არქეოლოგები კატეგორია:ბრიტანელი ფემინისტები კატეგორია:ბრიტანელი ქალი ისტორიკოსები
სასარი
როგორც სარდინიის მეორე უმსხვილესი და იტალიის მეხუთე უდიდესი მუნიციპალიტეტი (546 კმ²), კუნძულისთვის მას გააჩნია დიდი კულტურული, ტურისტული, კომერციული და პოლიტიკური მნიშვნელობა. ქალაქის ეკონომიკა ძირითადად ეფუძნება ტურიზმისა და მომსახურების სექტორებს, ნაწილობრივ კი კვლევების, მშენებლობის, ფარმაცევტულ და ნავთობინდუსტრიას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიის ქალაქები
Camponotus quadriceps convexior
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
სასი (ლა-კორუნია)
სასი  — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის გალისიის ავტონომიური გაერთიანების ლა-კორუნიის პროვინციის ტიერა-დე-სონეირის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 133,68 კმ². მოსახლეობა — 4393 კაცი (2020 წ.).
NGC 7539
NGC 7539 — გალაქტიკა პეგასის თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1828 წლის 17 აგვისტო. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი
ჩრდილოეთი ბრაბანტი
ჩრდილოეთი ბრაბანტი (Noord-Brabant) — პროვინცია სამხრეთ ნიდერლანდებში. სამხრეთით ესაზრვრება ბელგიის ლიმბურგის პროვინცია, აღმოსავლეთით ნიდერლანდების ლიმბურგის პროვინცია, დასავლეთით ზელანდიის პროვინცია, ჩრდილოეთით მდინარე მაასის ხეობა. დედაქალაქი ჰერტოგენბოსი, უდიდესი ქალაქია ეინდჰოვენი. ტერიტორია უმეტესად დაბლობია, თუმცა ზღვის დონიდან მაღლა მდებარეობს. 2006 წლის აღწერის მონაცემებით ჩრდილოეთი ბრაბანტის მოსახლეობა უდრიდა 2,415,946 ადამიანს.
ადრეულ დროში პროვინციის ტერიტორიაზე მდინარე მაასის გასწვრივ იყო რომაული ბანაკები. XVII საუკუნემდე დღევანდელ ფარგლებში ბრაბანტის საჰერცოგოს ნაწილს წარმოადგენდა, რომლის სამხრეთი მონაკვეთი ამჟამად ბელგიის ტერიტორიაზეა. XIV-XV საუკუნეებში რეგიონის ცხოვრება ოქროს ხანის პერიოდს დაემთხვა, განსაკუთრებით შეეხო ლევენს, ანტვერპენს, ბრედასა და ჰერტოგენბოსს. 1579 წელს უტრეხტის უნიაში გაწევრიანების შემდეგ, ბრაბანტი გახდა ბრძოლის ველი ესპანეთის წინააღმდეგ ბრძოლაში, რომელსაც სამხრეთი ნიდერლანდები ეკავა. ჩრდილოეთ ბრაბანტში პროტესტანტიზმის გავრცელება მთლიანობაში წარუმატებელი აღმოჩნდა, მაინც რეგიონი რომის კათოლიკური ეკლესიის გავლენის ქვეშ რჩებოდა. დიდი ხნის განმავლობაში იყო სამხედრო ბუფერული ზონა. 1815 წელს ბელგია და ნიდერლანდები გაერთიანდნენ ნიდერლანდების გაერთიანებულ სამეფოში და სამხრეთ ბრაბანტთან განსხვავებისთვის პროვინციას ჩრდილოეთი ბრაბანტი ეწოდა.
ეკონომიკა ეფუძნება სოფლის მეურნეობასა და მრეწველობას. მოჰყავთ ხორბალი, შაქრის ჭარხალი; განვითარებულია მეძროხეობა და მეღორეობა. მრეწველობის მთავარი დარგია ავტომობილების, ტექსტილისა და ფეხსაცმლის წარმოება, ელექტონიკა. ეინდჰოვენი სარკინიგზო კვანძი და ნავსადგურია. ამუშვებენ ხე-ტყეს. XX საუკუნიდან ფართოდ მოიკიდა ფეხი ტურიზმმა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნიდერლანდების პროვინციები
საომარ მოქმედებათა თეატრი
საომარ მოქმედებათა თეატრი — ისეთი საზღვაო, საოკეანო ან სახმელეთო სივრცე, სადაც გაშლილია დაპირისპირებულ მხარეთა ჯარების დაჯგუფებები, რომლებიც აწარმოებენ საომარ მოქმედებებს, როგორც ხმელეთზე, ასევე ჰაერში და ზღვაზე. საომარ მოქმედებათა თეატრის გამოყოფა ხდება არა მარტო საომარ, არამედ მშვიდობიან დროსაც.
უექსფორდის საგრაფო
უექსფორდი, ან ლოხ-გარმანი (Wexford; Loch Garman) — საგრაფო ირლანდიის სამხრეთ-აღმოსავლეთით. შედის ლენსტერის პროვინციაში. დედაქალაქი და უდიდესი ქალაქი — უექსფორდი. მოსახლეობა — 145,320 ადამიანი (მე-14 ადგილი საგრაფოებს შორის; 2011 წლის მონაცემები).
დიდუბე (თბილისის მეტრო)
დიდუბე — თბილისის მეტროპოლიტენის პირველი ხაზის ერთ-ერთი სადგური, რომელიც ღრმაღელეს და გოცირიძის სადგურებს შორის მდებარეობს. იგი 1966 წლის 16 იანვარს გაიხსნა. არქიტექტორები გ. მოძმანიშვილი და ნ. ლომიძე. სამშენებლო სამუშაოები განახორციელა „თბილმეტრომშენმა“.
მიწისზედა სადგური წარმოადგენს ღია პლატფორმას რკინაბეტონის გადახურვით. პლატფორმის ნაწილზე აღმართულია ორსინათლიანი ვესტიბიული — მსუბუქი რკინაბეტონის კარკასი დიდი შემინული ღიობებით. სადგური ქალაქის ქუჩებთან დაკავშირებულია კიბეებითა და გადასასვლელებით.
სქოლიო
კატეგორია:ახმეტელი-ვარკეთილის ხაზი
მურმან ქურიძე
მურმან ქურიძე (დ. 10 მაისი, 1945, თბილისი ) — ქართველი პოლიტიკოსი, ტექნოლოგი.
დაამთავრა საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი. 2004-2008 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ნაციონალური მოძრაობა — დემოკრატები “.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 10 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1945 კატეგორია:საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები მურმან
ერიმანთოსი
ერიმანთოსი (ბერძნ. Ερύμανθος) — მდინარე საბერძნეთში, პელოპონესის დასავლეთით. მიედინება აქაიის, არკადიისა და ელიდას ნომების ტერიტორიაზე. სათავე აქვს ერიმანთოსის მთის სამხრეთ-აღმოსავლეთ კალთაზე. სიგრძე 40 (50) კმ. ხეობა შემოსილია ხშირი ფიჭვით. მდინარის ნაპირებთან გაშენებულია რამდენიმე სოფელი. ერიმანთოსი მდინარე ალფეოსის შენაკადია.
აქვს შენაკადები. მდინარის ხეობის ზოგიერთი მონაკვეთი ტყითაა დაფარული.
სქოლიო
კატეგორია:საბერძნეთის მდინარეები
პორტუ-დუ-მანგი
პორტუ-დუ-მანგი (Porto do Mangue) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება ოესტე-პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ვალი-დუ-ასუს შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 217 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 16.36 კმ²-ზე. ფართობი 318 968 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის მუნიციპალიტეტები
შეიარაღებული კონფლიქტი
შეიარაღებული კონფლიქტი წარმოადგენს ქვეყნის შიგნით ან სახელმწიფოებს შორის შეიარაღებული წინააღმდეგობის ფორმას პოლიტიკურ, ეკონომიკურ, ნაციონალურ, ეთნიკურ, რელიგიურ თუ სხვა სახის დაპირისპირებათა გადასაწყვეტად, რომლის დროსაც კონფლიქტში მონაწილეთა მხრიდან ადგილი აქვს სამხედრო ძალის შეზღუდულ გამოყენებას. ომთან შედარებით შეიარაღებული კონფლიქტის მიზნები და ტერიტორიული მასშტაბები გაცილებით შეზღუდულია. ამასთან, შეიარაღებული კონფლიქტი შესაძლოა იყოს პერიოდული, რომლის დროსაც საბრძოლო მოქმედებები არ ატარებს სისტემატურ ხასიათს.
კატეგორია:პოლიტიკური ტერმინები კატეგორია:ომი
Camponotus quadriceps
Camponotus quadriceps — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
Ք
Ք, ք (քե) — სომხური ანბანის ოცდამეთექვსმეტე ასო. ტრანსკრიფციაა — [k῾]; გამოითქმის, როგორც ქართული „ქ“; რიცხვითი მნიშვნელობაა — 9000 (ცხრაათასი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სომხური ასოები
გრასა (სეარა)
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 15 052 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 281.890 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 53.4 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები
დოდრო
დოდრო  — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის გალისიის ავტონომიური გაერთიანების ლა-კორუნიის პროვინციის სარის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 36,5 კმ². მოსახლეობა — 2750 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ლა-კორუნიის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ლა-კორუნიის ქალაქები
ნიჟარა (მრავალმნიშვნელოვანი)
ნიჟარა შეიძლება აღნიშნავდეს:
აროანიოსი
აროანიოსი (ბერძნ. Αροάνιος) — მდინარე საბერძნეთში. გაედინება აქაიის ნომის დასავლეთ ნაწილში. მდინარე ლადონის შენაკადი. სათავეს იღებს აროანიასთან ახლოს. სიგრძე დაახლოებით 25 კმ.
ნიჟარა (მრავალმნიშვნელოვანი)
Skal
აროანიოსი
მდინარის ნაპირებზე გაშენებულია ლაგკადა (Λαγκάδα) და ქალიკი (Χαλίκι).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საბერძნეთის მდინარეები
სამხრეთი
მინი|250პქ|მარჯვნივ|ჰორიზონტის წერტილი - სამხრეთი, რომელიც ქვემოთაა განთავსებული (S) სამხრეთი (სამხრეთის წერტილი) — ჰორიზონტის ერთ-ერთი მთავარი წერტილი, სამყაროს სამხრეთ პოლუსთან უახლოესი იმ ორ წერტილს შორის, რომლებშიც ცის მერიდიანი ჭეშმარიტ ჰორიზონტთან იკვეთება. აღინიშნება S ასოთი.
გეოგრაფიული ორიენტაცია
სამხრეთი წერტილი თანამედროვე მსოფლიო გეოგრაფიულ რუკაზე, გამოისახება რუკის ქვემო ნაწილში, ე. ი. მის ქვედა მხარეზე ანუ სამხრეთით. სამხრეთის წერტილი რუკაზე დაგვეხმარება ქვეყნის ან რომელიმე პუნქტის ადგილმდებარეობის გამოსავლენად. ცალკეულ ქვეყანაში ხშირად ზუსტად შეგვიძლია გამოვყოთ სამხრეთის წერტილი (მხარე), რაც წარმოდგენას შეგვიქმნის ტერიტორიის ამა თუ იმ ნაწილის გამოსარკვევად, რაც მეტად მნიშვნელოვანია. მსოფლიო რუკის სამხრეთ ზონაში იქმნება ე. წ. სამხრეთის ნახევარსფერო, რომელიც ეკვატორიდან სამხრეთით იწყება. მის შემადგენლობაშია სამხრეთი ამერიკის, აფრიკისა და აზიის კონტინენტების დიდი ნაწილები და აგრეთვე ანტარქტიკა.
მხედველობაშია მისაღები აგრეთვე გლობუსი. ასეთ შემთხვევაში გლობუსზე „დამსხდარი“ ქვეყნისა (და წყლის) ნაწილები იქნება მის ქვედა ნაწილში, ე. ი. სამხრეთში.
ცალკეულ ქვეყანებში სხვა ჰორიზონტის ნაწილებთან ერთად გამოიყოფა სამხრეთი მხარეც. ამის კარგ მაგალითს გვაძლევს საქართველო.
საქართველოს რელიეფში მკაფიოდ გამოიყოფა სამხრეთი საქართველოს ბუნებრივი მხარე, რომელიც სპეციფიკური რელიეფით ხასიათდება და რომელშიც გამოვლინებულია ინდივიდუალური ბუნებრივი პირობები, რაც გვაძლევს იმის საშუალებას, რომ ეს მხარე მივიღოთ მხედველობაში როგორც ცალკე ბუნებრივი არე, რომელიც კავკასიონის მთავარი თხემიდან სამხრეთით მიდის. სამხრეთ საქართველოს ცალკე ინდივიდუალობას ამტკიცებს მისი განსაკუთრებული მდგომარეობა აღმოსავლეთ ამიერკავკასიის ლანდშაფტების სისტემაში.
სამხრეთ ტერიტორიას ამა თუ იმ მონაკვეთში ემატება ჰორიზონტის სხვა მნიშვნელოვანი წერტილები — აღმოსავლეთი და დასავლეთი, რომლებიც უფრო დეტალურად დაადგენენ მოცემულ გეოგრაფიულ სივრცეში ამა თუ იმ ტერიტორიას.
ლიტერატურა
კატეგორია:ორიენტაცია კატეგორია:გეოგრაფიული ტერმინები
ჰაჯი-ფაშა
ჰაჯი-ფაშა (Hacı Paşa)— ოსმალეთის იმპერიის მესამე დიდი ვეზირი 1348-1349 წლებში. თანამდებობა ეკავა სულთან ორჰან I-ის დროს. იგი წარმოშობით თურქი იყო.
ლიტერატურა
კატეგორია:ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირები
ცისფერი ტბა
სქოლიო
კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ტბები
ვარსკვლავური ომები, ეპიზოდი III: სითების შურისძიება
„ვარსკვლავური ომები, ეპიზოდი III: სითების შურისძიება“ (Star Wars Episode III: Revenge of the Sith) — ამერიკული და ავსტრალიური ეპიკური კოსმოსური ოპერის ჟანრის ფილმი, რომლის სცენარის ავტორი და რეჟისორია ჯორჯ ლუკასი. ეს არის დღეისათვის მეექვსე და უკანასკნელი ფილმი, გამოშვებული ფილმების სერიაში „ვარსკვლავური ომები“. გარდა ამისა, მოვლენათა ქრონოლოგიის მიხედვით იგი არის რიგით მესამე ფილმებს შორს.
ფილმში მოქმედება მიმდინარეობს კლონების ომის დაწყებიდან სამი წლის შემდეგ. ჯედაის რაინდები მოგზაურობენ გალაქტიკაში და სეპარატისტების წინააღმდეგ გამოყვანილ საბრძოლო კლონებს ხელმძღვანელობენ. ჯედაის საბჭოს დავალებით ობი-ვან კენობი, ჯედაის ხელოვნების ერთ-ერთი ოსტატი, ბოროტ გენერალ გრივუსის, სეპარატისტთა არმიის მეთაურის ლიკვიდაციას ცდილობს. ამასობაში ჯედაის რაინდი, ენეკინ სკაიუოკერი, რომელიც კენობისგან ცალკე მოქმედებს, პალპატინის, გალაქტიკური იმპერიის კანცლერის გავლენის ქვეშ ექცევა, რომელიც სითების ფარული მრძანებელია. მათი მეგობრობა სრულდება ენეკინის ძალის ბნელ მხარეს მოქცევით. ენეკინი იქცევა დართ ვეიდერად და გალაქტიკის ბედი სამუდამოდ იცვლება.
ლუკასმა ფილმის სცენარზე მუშაობა დაიწყო ფილმზე „ვარსკვლავური ომები, ეპიზოდი II: კლონების თავდასხმა“ მუშაობამდე. გადაღება დაიწყო ავსტრალიაში. დამატებითი სცენები გადაღებული იქნა ტაილანდსა და იტალიაში და სამ თვეზე მეტი გასტანა. ფილმი კინოთეატრებში 2005 წლის 19 მაისს გამოვიდა და წინა ფილმებთან შედარებით ძირითადად დადებითი შეფასებები მიიღო.
ფილმმა კინოთეატრებში დემონსტრირებისას რამდენიმე რეკორდი დაამყარა და გამოსვლიდან პირველი კვირის ბოლოს მსოფლიო მასშტაბით 848 მილიონი აშშ დოლარი შეაგროვა, რამაც იგი „ვარსკვლავური ომების“ ფილმებს შორის რიგით მეორე ყველაზე შემოსავლიან ფილმად აქცია. იგი აშშ-ში ასევე იყო 2005 წლის ყველაზე შემოსავლიანი ფილმი და მსოფლიო მასშტაბით - რიგით მეორე ყველაზე შემოსავლიანი, ფილმის „ჰარი პოტერი და ცეცხლოვანი თასი“ შემდეგ. დღეისათვის „ვარსკვლავური ომები, ეპიზოდი III: სითების შურისძიება“ არის ფილმების სერიის „ვარსკვლავური ომები“ ერთადერთი ნაწილი, რომელიც MPAA-ს მიერ PG-13 რეიტინგით, ACB-ს მიერ M რეიტინგით, ხოლო BBFC-ს მიერ - 12A რეიტინგით იქნა შეფასებული.
სქოლიო
კატეგორია:2005 წლის ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:ვარსკვლავური ომების ფილმები კატეგორია:ჯორჯ ლუკასის ფილმები
სამხედრო კონფლიქტი
სამხედრო კონფლიქტი — სახელმწიფოებს შორის არსებული წინააღმდეგობის გადაწყვეტის ფორმა, რომლის დროსაც სამხედრო ძალა გამოიყენება ორივე მხრიდან. იგი მოიცავს შეიარაღებული წინააღმდეგობის ყველა სახეობას. თანამედროვე საერთაშორისო სამართალში ტერმინი სამხედრო კონფლიქტი იხმარება, როგორც ომის სინონიმი.
კატეგორია:შეიარაღებული კონფლიქტები
NGC 7540-1
NGC 7540-1 — გალაქტიკა პეგასის თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1864 წლის 3 ნოემბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
Another Side of Bob Dylan
Another Side of Bob Dylan — ამერიკელი მომღერალ და სიმღერების ავტორ ბობ დილანის მეოთხე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 1964 წლის 8 აგვისტოს. ალბომი ამართლებს საკუთარ სახელს (დილანის სხვა მხარე), რადგან მასში დილანმა ფოლკ როკს ოდნავ აარიდა თავი. მუსიკალური ცვლილებების მიუხედავად, დისკი მოხვდა ბრიტანეთის ჩარტების #8 ადგილზე.
NGC 7540-1
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი
Another Side of Bob Dylan
სქოლიო
კატეგორია:ბობ დილანის ალბომები კატეგორია:1964 წლის ალბომები
ხუნკოსი (პუერტო-რიკო)
ხუნკოსი (Juncos) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი პუერტო-რიკოში. მდებარეობს კუნძულის აღმოსავლეთ ცენტრალურ ნაწილში. კაგუასის ხეობის დასავლეთით, კანოვანასისა და კაროლინას სამხრეთით, გურაბოს სამხრეთ-აღმოსავლეთით, სან-ლორენსოს აღმოსავლეთით და ლას-პიედრასის დასავლეთით. მოიცავს 9 ბარიოსა და ხუნკოს-პუებლოს (ქალაქის საქმიანი ნაწილი და ადმინისტრაციული ცენტრი). შედის სან-ხუანი-კაგვასი-გვაინაბოს მეტროპოლიტენური ტერიტორიის შემადგენლობაში.
Օ
Օ, օ (օ) — სომხური ანბანის ოცდამეთვრამეტე ასო. ტრანსკრიფციაა — [ō]; გამოითქმის, როგორც ქართული „ო“; რიცხვითი მნიშვნელობა — არ გააჩნია. ანბანში დაამატეს XII საუკუნეში.
ხუნკოსი (პუერტო-რიკო)
სქოლიო
კატეგორია:პუერტო-რიკოს მუნიციპალიტეტები კატეგორია:სან-ხუანი-კაგვასი-გვაინაბოს მეტროპოლიტენური ტერიტორია
Օ
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სომხური ასოები
როისი (ლა-კორუნია)
როისი  — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის გალისიის ავტონომიური გაერთიანების ლა-კორუნიის პროვინციის სარის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 92,76 კმ². მოსახლეობა — 4505 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ლა-კორუნიის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ლა-კორუნიის ქალაქები
თქმულება
thumb|250px||სერ პერსივალი წმინდა გრაალით ხელში. ა. ჰეკერის ნახატი თქმულება — ხალხური სიტყვიერების ერთ-ერთი უძველესი ჟანრი, უპირატესად რეალისტური მოთხრობა გარდასულ ამბავზე, ზოგჯერ შეთხზული ამბავიც უძევს საფუძვლად, გვხვდება როგორც პროზაულ, ისე ლექსითი და შერეული სახით. პროზაული თქმულება გადმოცემასა და ლეგენდას უკავშირდება. ქართულ ფოლკლორში თქმულებათა დიდი ნაწილი ისტორიული ხასიათისაა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ზეპირსიტყვიერება კატეგორია:ფოლკლორი კატეგორია:ლიტერატურული ჟანრები
Camponotus pylorus
Camponotus pylorus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ხანმეტი მრავალთავი
ხანმეტი მრავალთავი — ძველი ქართული ხელნაწერი წიგნი, რომელიც შეიცავს იოანე ოქროპირის, ივლიანე ეპისკოპოსის, ევსუქი ხუცესის თხზულებათ ფრაგმენტებს, ასევე ოთხი თხზულების ნაწყვეტი, რომელთა ავტორები სევერიანე გაბალონელი და ანთიპატროს ბოსტრელი არიან. აკაკი შანიძე ხელნაწერს VIII საუკუნის I ნახევრით ათარიღებს.
სან-რაფაელი (რიუ-გრანდი-დუ-ნორტი)
სან-რაფაელი (São Rafael) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 63 მეტრზე. მიეკუთვნება ოესტე-პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ვალი-დუ-ასუს შემადგენლობაში.
ხანმეტი მრავალთავი
ხელნაწერი შენახული იყო საქართველოს წერა–კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების მუზეუმის N 3902 ხელნაწერში. ამჟამად ინახება ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის S ფონდში (S-3902).
სქოლიო
კატეგორია:ქართული სასულიერო ხელნაწერები კატეგორია:ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის S ფონდი კატეგორია:მრავალთავები კატეგორია:VIII საუკუნის ხელნაწერები კატეგორია:XI საუკუნის ხელნაწერები
სან-რაფაელი (რიუ-გრანდი-დუ-ნორტი)
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 111 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 17.29 კმ²-ზე. ფართობი 469 102 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის მუნიციპალიტეტები
ჯაკარტა
ჯაკარტა (1527 წლამდე – სუნდა კელაპა; 1619 წლამდე – ჯაიაკარტა; 1942 – წლამდე ბატავია) — ინდონეზიის დედაქალაქი და ქვეყნის ყველაზე დიდი ქალაქი. იგი ინდონეზიის მთავარი საზღვაო პორტი და კომერციული ცენტრია. მდებარეობს კუნძულ იავის ჩრდილო-დასავლეთ სანაპიროზე, იქ სადაც მდინარე ჩილივუნგი ერთვის იავის ზღვას. მოსახლეობა 10 187 595 კაცი (2011). რელიგიური შემადგენლობა: 85,5 % — მუსლიმანი, 5,2 % — პროტესტანტი, 4,8 % — კათოლიკე, 3,5 % — ბუდისტი, 1 % — ინდუისტი.
გეოგრაფია
ჯაკარტა მდებარეობს კუნძულ იავის ჩრდილო-დასავლეთ სანაპიროზე. იავის ზღვის ჯაკარტის ყურესთან. დედაქალაქის ჩრდილოეთი ნაწილი დაბლობია და მდებარეობს ზღვის დონიდან 8 მეტრზე. სამხრეთი ნაწილი შედარებით მთიანია. ქალაქში გაედინება დაახლოებით 13 მდინარე, რომელთა უმრავლესობა სათავეს იღებს მთაგორიან სამხრეთში და უერთდება იავის ზღვას. მათ შორის უდიდესი ჩილივუნგი ქალაქს ყოფს დასავლეთ და აღმოსავლეთ რაიონებად. ქალაქს ესაზღვრება აღმოსავლეთიდან დასავლეთი იავა და ბანტენი დასავლეთიდან. „ათასი კუნძულის“ არქიპელაგი, რომელიც ადმინისტრაციულად ჯაკარტის შემადგენლობაშია, მდებარეობს ქალაქის ძირითადი ნაწილიდან ჩრდილოეთით.
კლიმატი
ქალაქის კლიმატი ცხელი სუბეკვატორულია. ყველაზე ცხელი სეზონია ივნის-აგვისტო, წლის დანარჩენი პერიოდი კი ნალექიანია. ნალექების რაოდენობა იანვარში 400 მმ, ივნის-ივლისში 70 მმ. ტენიანობა 73 %. ნალექების საშუალოწლიური მაჩვენებელია დაახლოებით 2000 მმ.
ისტორია
ჯაკარტის ადგილზე მდებარე დასახლების პირველი ცნობილი სახელწოდებაა სუნდა კელაპა. ქალაქის ოფიციალურ დაარსების თარიღად ითვლება 1527 წლის 22 ივნისი (ამ დღეს აღინიშნება ქალაქის დღე), როდესაც დემაკის სასულთნოს ძალებმა მოიპოვეს გადამწყვეტი გამარჯვება პორტუგალიელებზე და აიღეს პორტუგალიის ფლოტის ადგილსამყოფელი სუნდა კელაპა. ქალაქს კი უწოდეს ჯაიაკარტა (გამარჯვების ქალაქი).
1619 წელს ქალაქს ალყა შემოარტყეს ინგლისელებმა, ხოლო მათი წასვლის შემდეგ გაანადგურეს ნიდერლანდელებმა. იან პიტერსონ კუნმა განადგურებული ქალაქის ადგილზე დააარსა ფორტი ბატავია, ნიდერლანდელების წინაპრების ბატაველების პატივსაცემად. ნიდერლანდებთან ვაჭრობის მეოხებით, XVII-XVIII საუკუნეებში აქ დიდი სიმდიდრე დაგროვდა. ინგლისელები ამ ქალაქს 1811 წლიდან დაეპატრონენ.
1942 წლიდან ქალაქს ეწოდება ჯაკარტა.
დემოგრაფია
ჯაკარტის მოსახლეობა საკმაოდ სწრაფად იზრდებოდა. 1930-2006 წლებში მისი მოსახლეობის რაოდენობა 17-ჯერ გაიზარდა. 1950-იანი წლების დასაწყისში ქალაქის მოსახლეობა შეადგენდა 823 ათას კაცს, ხოლო 1961 წელს – 2,9 მლნ. კაცს. 2011 წლის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 10 187 595 კაცი, მოსახლეობის საშუალო სიმჭიდროვეა 14 469 კაცი/კმ².
ადმინისტრაციული დაყოფა
ოფიციალურად ჯაკარტა წარმოადგენს არა ქალაქს, არამედ პროვინციას დედაქალაქის სტატუსით, ამიტომ ქალაქს მეთაურობს არა მერი, არამედ გუბერნატორი. როგორც პროვინცია ჯაკარტა იყოფა 6 საქალაქო მუნიციპალიტეტად (kota), რომელთაგან თითოეულს ხელმძღვანელობს მერი (walikota).
ღირსშესანიშნაობები
300px|მინიატიურა|[[ინდონეზიის ეროვნული მონუმენტი]]
სქოლიო
კატეგორია:ინდონეზიის ქალაქები კატეგორია:აზიის დედაქალაქები
როკის უღელტეხილი
როკის უღელტეხილი — უღელტეხილი საქართველოსა და რუსეთის საზღვარზე. მდებარეობს მაღრან-დვალეთის კავკასიონის მთავარ ქედზე. სიმაღლე 2995 მ. მიდამო აგებულია იურული თიხაფიქლებითა და ქვიშაქვებით. დამახასიათებელია ალპური ლანდშაფტი. დიდი ლიახვის მარჯვენა შენაკადის — მდინარე როკისწყლის ხეობით შიდა ქართლს აკავშირებს მდინარე არდონის ხეობასთან ანუ ჩრდილოეთ ოსეთთან. 1984 წელს როკის უღელტეხილზე გაიხსნა როკის სატრანსპორტო გვირაბი, რომლის საერთო სიგრძეა 3730 მ.
სინანუდინ ფაქიჰ იუსუფ-ფაშა
სინანუდინ ფაქიჰ იუსუფ-ფაშა (Sinanüddin Fakih Yusuf Paşa)— ოსმალეთის იმპერიის მეოთხე დიდი ვეზირი 1349-1364 წლებში. თანამდებობა ეკავა სულთნების ორჰან I-ისა და მურად I-ის დროს. იგი წარმოშობით თურქი იყო. დაიბადა პირველი თურქი ყადის ჰიდრა ბეგა იბნ ყადი ჯელალ ალ-დინას ოჯახში. მისი გარდაცვალების შემდეგ ხელისუფლებაში მოდიან ჩანდარლები.
ლიტერატურა
კატეგორია:ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირები
აკლანი
აკლანი (ოფიციალურად აკლანის პროვინცია; Lalawigan ng Aklan) ― ფილიპინების პროვინცია. მდებარეობს დასავლეთ ვისაიასის რეგიონში. პროვინციის დედაქალაქია კალიბო. პროვინცია მოიცავს კუნძულ პანაის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილს. სამხრეთ-დასავლეთიდან ანტიკე ესაზღვრება, სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან ― კაპისი, ხოლო ჩრდილოეთიდან ― სიბუიანის ზღვა და რომბლონი.
ისტორია
1956 წლის 25 აპრილს პრეზიდენტმა რამონ მაგსაიასაიმ №1414 რესპუბლიკურ აქტს მოაწერა ხელი, რის საფუძველზეც აკლანის პროვინცია კაპისის პროვინციას გამოეყო. პროვინციის შემადგენლობაში შევიდა ალტავასის, ბალეტეს, ბატანის, ბანგას, ბურუანგას, იბახაის, კალიბოს, ლესოს, ლიბაკაოს, მადალაგის, მალაის, მაკატოს, მალინაოს, ნაბასის, ნიუ-ვაშინგტონის, ნუმანსიისა და ტანგალანის მუნიციპალიტეტები შედიოდა. პროვინციის ინაუგურაცია 1956 წლის 8 ნოემბერს შედგა. აკლანის პირველ გუბერნატორად ხოსე რას მენესი დაინიშნა, რომელსაც პოსტი 1959 წლის 30 დეკემბრამდე ეკავა. 1960 წელს პირველად გუბერნატორად გოდოფრედო პ. რამოსი აირჩიეს, რომელიც შემდეგსი ვიცე-გუბერნატორმა, ვირგილიო ს. პატრისიომ შეცვალა. 1964-1971 წლებში გუბერნატორის პოსტი ორი ვადით ხოსე ბ. ლეგასპის ეკავა.
გეოგრაფია
აკლანი კუნძულ პანაის ჩრდილოეთ ნაწილში მდებარეობს. სამხრეთ-დასავლეთიდან ანტიკე ესაზღვრება, სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან ― კაპისი. ჩრდილოეთიდან სიბუიანის ზღვითაა გარშემორტყმული. პროვინციის საერთო ფართობი 1 821.42 კმ²-ია. მოიცავს კუნძულ ბორაკაისაც, რომელიც ჩრდილო-დასავლეთ კიდეში მდებარეობს.
პროვინცია გეოგრაფიული მრავალფეროვნებით გამოირჩევა: რელიეფი თეთრი ქვიჟის პლაჟებს, მანგროსა და მთიან ლანდშაფტებს მოიცავს. პროვინციის ტერიტორიაზე მდებარეობს მდინარე აკეანი. პროვინციის უმაღლესი წერტილებია: მადი-აკის მწვერვალი (1716 მ) და ნაუსანგის მთა (1566 მ).
აკლანი 17 მუნიციპალიტეტისგან შედგება. პროვინცია ორ საკანონმდებლო რაიონად იყოფა. პირველი რაიონის წარმომადგენელი კარლიტო ს. მარკესია, ხოლო მეორე რაიონის ― ტეოდორიკო ტ. არესკო უმცროსი.
დემოგრაფია
2020 წლის აღწერით, აკლანის მოსახლეობა 615 475 ადამიანს შეადგენს. მოსახლეობის სიმჭიდროვის მაჩვენებელი 340 ადამიანი 1 კმ²-ზე.
ეთნიკური ჯგუფები
პროვინციის ძირითად მოსახლეობას აკლანები შეადგენენ, რომლებიც ვისაიანურ ეთნიკურ ჯგუფს მიეკუთვნებიან. პროვინციის სხვა მოსახლეებს ნეგრიტოსები შეადგენენ, რომლებიც ასევე ცნობილი არიან, როგორც ატის ხალხი. სულოდის ეთნიკური ჯგუფი ნაკლებად ცნობილი ტომია, რომელი ძირითადად პანაის ჰინტერლანდებში ცხოვრობს. პროვინციის ტერიტორიაზე ცხოვრობენ სხვა ვისაიანური ეთნიკური ჯგუფებიც: ჰილიგაინები, კარი-აები და კაპისნები.
2000 წლის მონაცემებით, პროვინციის საერთო მოსახლეობის (450 353 ადამიანი) 96.56%-ს (434 869 ადამიანი) აკლანები შეადგენენ, ჰილიგაინები ― 0.75%-ს (3 375), ტაგალები ― 0.5%-ს (2 271), კანკანაები ― 0.28%-ს (1 281) და სებუანები ―  0.21%-ს (939).
ვლადისლავ I ლოკიტეკი
ვლადისლავ I ლოკიტეკი (Władysław I Łokietek, 1260 ან 1261 — 1333 წლის 2 მარტი) — კრაკოვის მთავარი 26 თებერვლიდან 1289 წლის აგვისტომდე, კრაკოვის მემკვიდრე 1293 წლის იანვრიდან, 1296 10 მარტიდან პოლონეთის სამეფოს ჰერცოგი. პოლონეთის მთავარი 1305 წლის მაისიდან 1305 წლის ივლისამდე (პირველად), 1306 წ. აგვისტოდან 1311-მდე (მეორეჯერ), 1312 წ. ივნისიდან 1320 წ. 20 იანვრამდე (მესამეჯერ), პოლონეთის მეფე 1320 წლის 20 იანვრიდან (კორონაცია კრაკოვში).
აკლანი
ენები
პროვინციის მოსახლეობის უმრავლესობა აკლანურ ენაზე საუბრობს. მალაინურზე ძირითადად მალაის მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა საუბრობს, ბურუანგანურზე ― ბურუანგის მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა. ინგლისური და ტაგალური ენა, როგორც ეროვნული ოფიციალური ენები, ადმინისტრაციულ და ბიზნეს საქმიანობაში გამოიყენება.
ვლადისლავ I ლოკიტეკი
კონრად I მაზოვეცკის (მაზოვიელი) შვილიშვილი, კაზიმირ I კუიავიელის ვაჟი. ლოკიტეკად წოდებული (Łokietek) მიიღო თავისი დაბალი სიმაღლის გამო (ზოგი მონაცემებით 130 სმ).
აკლანი
სოფლის მეურნეობა
აკლანი პირველი კლასის პროვინციას მიეკუთვნება. პროვინციის ეკონომიკის წამყვანი სექტორი სოფლის მეურნეობაა. აკლანში ბრინჯი მოჰყავთ, რომლის პლანტაციების ფართობი 42.218 ჰექტარს უდრის (პროვინციის მთლიანი სასოფლიო-სამეურნეო ტერიტორიის 0.39%).
მთავარ სასოფლო-სამეურნეო პროდუქტს შორისაა ქოქოსი. იმ ტერიტორიების ფართობი, რომელზეც ქოქოსია დარგული 32 276 ჰექტარს უდრის: იბახაის მუნიციპალიტეტში ― 4 317 ჰა, ბალეტეში — 2 611 ჰა, ბანგაში ― 2 314 ჰა, მაკატოში ― 2 089 ჰა, ხოლო ალტავასში ― 2 054 ჰა. კოპრას წარმოებით მაკატო ლიდერობს, სადაც ყოველწლიურად 2 770 ტონა მოსავალი მოჰყავთ. მეორე ადგილზეა ბალეტე (2 670 ტონა), ხოლო მესამეზე ― ლიბაკაო (2 400 ტონა). საერთო ჯამში პროვინციასი 25 375 ტონა კოპრას აწარმოებენ.
ალექსეევკა (სოხუმის მუნიციპალიტეტი)
ალექსეევკა (Алеқсеевка) — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, სოხუმის მუნიციპალიტეტში (ახალსოფლის თემი), მდინარე კელასურის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 120 მ, შავი ზღვიდან 5 კმ, სოხუმიდან 4 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ
სქოლიო
კატეგორია:ახალსოფლის თემის სოფლები (სოხუმის მუნიციპალიტეტი)
აკლანი
სოფლის მეურნეობა
აკლანის ტერიტორიაზე მოჰყავთ ბანანი, მანგო, ლანგსატი და სხვა მცენარეებიც. პროვინცია სართავი ბანანის მოწინავე მწარმოებელიცაა.
ვლადისლავ I ლოკიტეკი
კუიავიის და დობჟინის მთავარი (1267—1275; დედის მეურვეობის ქვეშ), ძმებთან ერთად მმართველობა (1275—1288), ბრესტ-კუიავიის და სერაძის მთავარი (1288—1300), სანდომირის მთავარი (1289—1292); ჩეხეთის მეფის ვლაცლავ II-ის ლენი (1292—1300) და დობჟინის სამთავროს რეგენტი (1293—1295), ლენჩიცკის მთავარი (1294—1300), დიდი პოლონეთის და პომორიეს მთავარი (1296—1300).
აკლანი
ადგილობრივი მმართველობა
პროვინციის აღმასრულებელი ხელისუფლების მეთაური გუბერნატორია. საკანონმდებლო ორგანოს პროვინციული საბჭო (Sangguniang Panlalawigan) წარმოადგენს, რომელსაც ვიცე-გუბერნატორი ხელმძღვანელობს, რომელიც გუბერნატორის დროებითი ვაკანსიის დროს აღმასრულებელი ხელისუფლების მეთაურის უფლებამოსილებასაც ასრულებს. გუბერნატორი, ვიცე-გუბერნატორი და პროვინციული საბჭო სამი წლის ვადით აირჩევა და ზედიზედ სამჯერ შეიძლება იქნენ არჩეული. აკლანის პროვინციის ამჟამინდელი გუბერნატორი ფლორენსიო ტ. მირაფლორესია, ხოლო ვიცე-გუბერნატორი — რეინალდო მ. კიმპო. რეგისტრირებულ ამომრჩეველთა რაოდენობა 390 360-ს უდრის (2019).
სქოლიო
კატეგორია:აკლანი კატეგორია:ფილიპინების პროვინციები კატეგორია:1956 წელს დაარსებული ქვეყნები და ტერიტორიები კატეგორია:1956 წელს დაარსებულები ფილიპინებში
ვლადისლავ I ლოკიტეკი
ვლაცლავ II ჩეხთან კონფლიქტის შემდეგ ლტოლვილობაშია (1300—1304); სავარაუდოდ მიიღო მონაწილეობა დიდი იუბილის ზეიმის 1300 აღნიშვნაში, რომლის ორგანიზაციას რომის პაპი ბონიფაციუს VIII აწყობდა, იყო გალიციაში და სლოვაკეთის მიწებზე.
ლტოლვილობიდან დაბრუნების შემდეგ, უნგრული ნაწილების სათავეში შევიდა კრაკოვში (1306), გაავრცელა თავისი ძალაუფლება მცირე პოლონეთზე და აღმოსავლეთ პომორიეზე. 1314 წ. მცირე პოლონეთს შემოუერთა დიდი პოლონეთი და აწარმოებდა ბრძოლას ყველა პოლონურიმიწების გასაერთიანებლად. 1320 წ. კრაკოვში მოხდა მისი კორონაცია და გახდა პოლონეთის მეფე (1320—1333).
კატეგორია:პოლონეთის მეფეები კატეგორია:დაბადებული 1261 კატეგორია:გარდაცვლილი 1333
გროაირასი
გროაირასი (Groaíras) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სეარის შტატში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში. მიეკუთვნება სეარის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 228 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 155.963 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 65.58 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები
ლოისიოსი
ლოისიოსი (Λούσιος) — მდინარე საბერძნეთში. სიგრძე 23 კმ. ერთვის მდინარე ალფეოსს. სათავე აქვს ლიკოქორის სიახლოვეს. დამახასიათებელია სწრაფი დინება. ლოისიოსი წარმოქმნის ხეობას, რომლის სიგრძეა 15 კმ, ხოლო სიგანე დაახლოებით 2 კმ. ვრცელდება მერიდიანული მიმართულებით. ხეობის ვიწრო მონაკვეთი სიღრმეში ადილ-ადგილ 300 მ აღწევს. ხეობის დიდი ნაწილი ტყითაა დაფარული. წარსულში მდინარის ხეობაში ჩნდებოდა ხშირი დასახლებები, შუა საუკუნეებში აქ ააშენეს მონასტრები, ფერდობებზე არის მრავალრიცხოვანი ისტორიული ძეგლები. ლოისიოსი ალტერნატიული ტურიზმის შესანიშნავი ადგილია, აქ ხშირად იმართება სამოყვარულო რაფტინგები.
Ֆ
Ֆ, ֆ (ֆե) — სომხური ანბანის ოცდამეცხრამეტე ასო. ტრანსკრიფციაა — [f]; გამოითქმის, როგორც ქართული „ჶ“; რიცხვითი მნიშვნელობა — არ გააჩნია. ანბანში დაამატეს XII საუკუნეში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სომხური ასოები
ლოისიოსი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საბერძნეთის მდინარეები
მეჰმეთ აქიფ ერსოი
მეჰმედ რაგიფი (Mehmed Râgıf), შემდგომში ცნობილი, როგორც მეჰმეთ აქიფ ერსოი (Mehmet Âkif Ersoy; დ. 20 დეკემბერი 1873, სტამბოლი, ოსმალეთის იმპერია — გ. 27 დეკემბერი 1936, სტამბოლი, თურქეთი) — თურქი პოეტი, მწერალი, ვეტერინარი, პედაგოგი, აკადემიკოსი, ჰაფიზი და პოლიტიკოსი. ერსოი თურქეთის და ჩრდილოეთ კვიპროსის ეროვნული ჰიმნის „დამოუკიდებლობის მარშის“ ავტორია. ცნობილია, როგორც „სამშობლოს მწერალი“ და „ეროვნული მწერალი“. დამოუკიდებლობის მარშის გარდა, შექმნა ისეთი ცნობილი ნაწარმოებები, როგორიცაა „ჩანაქკალეს ეპოსი“, „ბიულბიული“ და 1911—1933 წლებში გამოსცა შვიდი ლექსის წიგნი, რომლებს შორის ყველაზე მნიშვნელოვანი წიგნია — „საფაჰატი“ (Safahat). ოსმალეთის მეორე საკონსტიტუციო ეპოქის დროს, გამოსცემდა გაზეთს. თურქეთის დამოუკიდებლობის ომის დროს, თურქეთის პარლამენტის პირველი მოწვევის დეპუტატი გახდა.
ადრეული წლები
მეჰმეთ აქიფი 1873 წლის 20 დეკემბერს, სტამბოლის ფათიჰის რაიონში დაიბადა. თავის ერთ-ერთ ლექსში, ერსოი თავისთავს ალბანელად მოიხსენიებს. იმის გამო, რომ მამამისმა მისი დაბადებიდან მოგვიანებით აიღო დაბადების მოწმობა ჩანაქკალეს ბაირამიჩის რაიონში, მის დაბადების ადგილად ზუსტად ჩანაქკალეს ბაირამიჩის რაიონია მითითებული. დედამისი, ბუხარადან საცხოვრებლად ანატოლიაში ჩამოსული ემინე შერიფ ჰანიმია, ხოლო მამამისი კოსოვოს ქალაქ იფექში დაბადებული, ფათიჰის მეჩეთის მსახური მეჰმეთ თაჰირ ეფენდია. დაბადებისას, მამამისმა მას რაგიფის სახელი დაარქვა. მამამისის სიკვდილამდე ერსოი ამ სახელს ატარებდა, თუმცა, იმის გამო, რომ ეს სახელი იმ დროს გავრცელებული არ იყო, დედამისი და მეგობრები მას აქიფის სახელით მიმართავდნენ. მოგვიანებით, იგი ეს სახელი მიიღო. ბავშვობის წლების უმეტესობა დედამისის სახლში, ფათიჰში გაატარა. მას ნურიეს სახელით ცნობილი და თავისთავზე პატარა დაც ჰყავდა.
განათლება
ბაღში სიარული, იმ დროინდელი წესის თანახმად, 4 წლის, 4 თვის და 4 დღისას დაიწყო. 3 წლის შემდეგ, დაწყებითი სკოლა და მამისგან არაბული ენის შესწავლა დაიწყო. სკოლის საბაზო საფეხური ფათიჰის ცენტრალურ რუშტიეში დაიწყო. ამავე დროს ფათიჰის მეჩეთში სპარსული ენის შემსწავლელ კურსებს ესწრებოდა. ენებით დაინტერესებული მეჰმეთ აქიფი, რუშტიეში სწავლის პერიოდში შეისწავლა თურქული, არაბული, სპარსული და ფრანგული ენა.
რუსტიეს დამთავრების შემდეგ, დედამის სურდა მეჰმეთ აქიფს მედრესეში ჩაებარებინა, თუმცა მამამისმა 1885 წელს, იმ დროის პრესტიჟულ მიულქიეს სასწავლებელში ჩააბარა. 1888 წელს სწავლა იმავე სასწავლებლის უმაღლეს ნაწილში გააგრძელა და მომდევნო წელს მას მამაც გარდაეცვალა, ხოლო მოგვიანებით ფათიჰის რაიონში ძლიერი ხანძრის შედეგად, მათ სახლიც დაეწვათ, რაც მისი ოჯახი მძიმე პირობებში ჩააგდო. მამამისის მომსწავლემ, მუსტაფა სითქიმ მათი სახლის ტერიტორიაზე მათ პატარა სახლი აუშენა და ოჯახმაც ამ სახლში ჩასახლდა. უკვე პროფესიის მქონე, რომ გამხდარიყო, მეჰმეთ აქიფმა დატოვა მიულქიეს სასწავლებელი. მოგვიანებით კი, ვეტერინარიის და სოფლის მეურნეობის შემსწავლელ კურსებზე ჩაიწერა.
4 წლიან სასწავლებელში აქიფმა, თავისი მასწავლებლის რიფათ ჰიუსამეთინ ფაშის წყალობით, შეიყვარა მეცნიერება. სწავლისას დიდი ინტერესი გამოიჩინა სპორტის მიმართ. მეზობლის, ქიიჯი ოსმან ფეჰლივანის დახმარებით, ჭიდაობა ისწავლა. ასევე მონაწილეობა მიიღო სირბილის, ჭიდაობის და სროლის კონკურსებშიც. სასწავლებლის ვეტერინარიის მიმართულება 1893 წელს, წარჩინებით დაასრულა.
სამოქალაქო სამსახურში
thumb|100 ლირა (1979-1989), სადაც გამოსახულია ანკარის ციხე, მეჰმეთ აქიფ ერსოის პორტრეტი, მისი სახლ-მუზეუმი ანკარაში და [[დამოუკიდებლობის მარშის პირველი ოთხი ხაზი]] სასწავლებლის დასრულების შემდეგ, მეურნეობის სამინისტროში დაიწყო მუშაობა, სადაც 1893—1913 წლებში მუშაობდა. სამინისტროში მისი პირველი თანამდებობა ვეტერინარული რევიზიის უფროსის მოადგილეობა იყო. მისი სამუშაო ცენტრის სტამბოლში ყოფნის მიუხედავად, მუშაობის პირველ ოთხ წელიწადში, იგი რევიზიით იმყოფებოდა რუმელიაში, ანატოლიაში, ალბანეთსა და არაბეთში. ამის მეშვეობით, მან შეძლო ახლო ურთიერთობა დაემყარებინა ხალხთან. თავისი ერთ-ერთი სამუშაო ვიზიტის დროს, იგი მამამისის მშობლიურ ქალაქსაც ესტუმრა, რა დროსაც თავისი ბიძაც გაიცნო. 1898 წელს, თოფჰანეს უფროსის მეჰმეთ ემინ ბეის ქალიშვილზე ისმეთ ჰანიმზე დაქორწინდა. ქორწინებიდან მას 5 შვილი შეეძინა: ჯემილე, ფერიდე, სუადი, ემინი და თაჰირი.
მეჰმეთ აქიფმა ლიტერატურისადმი თავისი ინტერესი ლექსების წერით და ლიტერატურის მასწავლებლობით გამოხატა. მისი ლექსები და ნაწერები, იმ დროის სურათიან გაზეთ „Servet-i Fünun Dergisi“-ში გამოქვეყნდა.
მეორე საკონსტიტუციო ერა
thumb|ჟურნალ „Sırat-ı Müstakim“ პირველი გამოცემის გარეკანი მეორე საკონსტიტუციო ერის გამოცხადებისას, მეჰმეთ აქიფი „უმურ-ი ბაითარიეში“ ვეტერინარად მუშაობდა. აბდულჰამიდ II-ის რეჟიმის მთკიცე წინააღმდეგი იყო, მას სულთანი იმ დონეზე სძულდა, რომ ამბობდა მისი (სულთნის) სახის დანახვისას გული მერევა. შედეგად, ახალი კონსტიტუციური ერის გამოცხადებიდან 10 დღის შემდეგ, მეჰმეთ აქიფმა, თავისი მეგობრის ფათიჰ გიოქმენის რჩევით, კიდევ 11 მეგობართან ერთად „ერთიანობის და პროგრესის“ საზოგადოებაში გაწევრიანდა. თუმცა, გაწევრიანებისას საზოგადოების ფიცის ტექსტი შეცვალა და თავისი ინტერპრეტაციით დაიფიცა. საზოგადოებაში შესვლის შემდეგ, ამ საზოგადოების წევრებს არაბული ლიტერატურის სწავლება დაიწყო. 1907 წლის ნოემბერში, „უმურ-ი ბაიტარიე“-ს დირექტორის მოადგილე გახდა, ამავე დროს დარიულფინშიც ოსმალეთის ლიტერატურის სწავლებაც დაიწყო.
მეორე საკონსტიტუციო ერამ მეჰმეთ აქიფის ცხოვრებაში დიდი ცვლილებები შეიტანა, რაც აქიფის საგამომცემლო სამყაროში შესვლას გულისხმობდა. იმის მიუხედავად, რომ ამის წინათ მისი რამდენიმე ლექსი და პოემა გამოქვეყნდა, იგი დიდი ხნის მანძილზე წერას თავი დაანება. საკონსტიტუციო ერის გამოცხადების შემდეგ, თავის მეგობრებთან ეშრეფ ედიფთან და ებიულულა მარდინთან ერთად გამოსცა გაზეთი „Sırat-ı Müstakim“ (სირათი მიუსთაქიმ), რომლის პირველი ნომერი 1908 წლის 27 აგვისტოს გამოვიდა და მეჰმეთ აქიფი ამ გაზეთის მთავარი რედაქტორი გახდა. გაზეთის პირველ გამოცემაში „ფათიის მეჩეთის ლექსი“ გამოვიდა. გაზეთიდან ებიულულასა და მარდინის წასვლის შემდეგ, გაზეთმა სახელი შეიცვალა და 1912 წლის 8 მარტიდან „Sebil'ür-Reşad“-ის სახელით გააგრძელა თავისი არსებობა. აქიფის თითქმის ყველა ლექსი და ნაწერები ამ ორ გაზეთში დაიბეჭდა. თავის ნაწერებსა და სტამბოლის მეჩეთებში გამოსვლებისას, ეგვიპტელი ფილოსოფოსის მუჰამედ აბდუჰის ისლამის თვალსახედს აცნობდა.
1910 წელს მომხდარმა ალბანეთის სეპარატუსტულმა მოძრაობამ იგი დაამწუხრა და ამის შემდეგ განვითარებული მოვლენებიც განსაზღვრა. ბალკანეთის მხრიდან მომრავლებული სეპარატისტული განწყობების შეცვლა სურდა, თუმცა, ბალკანეთის ომების დაწყებასთან ერთად, მისი სურვილებიც დაიმსხვრა. 1914 წელს, ორი თვით სამოგზაუროდ წავიდა, რომლის დროსაც ეგვიპტე და მედინა მოინახულა. ეგვიპტეში თავისი მოგზაურობა „El Uksur'da“-ს ლექსში მოყვა.
1913 წელს დაარსებული „Müdafaa-i Milliye Cemiyeti“ საზოგადოებაში, რომელიც მიზნად ისახავდა განმანათლებელ საქმიანობას, მეჰმეთ აქიფი რეჯაიზადე ექრემთან, აბდიულჰაქ ჰამითთან, სიულეიმან ნაზიფთან და ჯენაფ შაჰაბეთინთან ერთად იმუშავა. 1913 წლის 2 თებერვალს ბეიაზიდის მეჩეთში და 7 თებერვალს ფათიჰის მეჩეთში მოსახლეობას სამშობლოს დაცვისკენ მოუწოდა.
ომი დამოუკიდებლობისთვის
thumb|მეჰმეთ აქიფის ანკარის სახლ-მუზეუმი, სადაც [[თურქეთის ომი დამოუკიდებლობისთვის|თურქეთის დამოუკიდებლობისთვის ომის დროს ცხოვრობდა და სადაც უამრავი ლექსი დაწერა, მათ შორის დამოუკიდებლობის მარშიც.|left]]
სტამბოლში თავისუფლად მოძრაობის შეზღუდვის გამო, მეჰმეთ აქიფი დატოვა თავისი სამუშაო და შვილთან, ემინთან ერთად, ანატოლიაში გადავიდა. ანკარაში იგი პირადად მუსტაფა ქემალ ფაშამ მოიწვია. თურქეთის პარლამენტის გახსნამდე ერთი დღით ადრე, 1920 წლის 24 აპრილს ანკარაში ჩავიდა. დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლაში, როგორც პოეტი, ჰატიფი, ჟურნალისტი და პოლიტიკოსი შეუერთდა. ანკარაში ჩასვლის შემდეგ, მალევე თავისი ოჯახიც ჩაიყვანა.
ანკარაში ჩამოსვლის შემდეგ, მუსტაფა ქემალ ფაშამ კონიის გუბერნატორს ტელეგრაფი გაუგზავნა, სადაც მას სთხოვა, რომ მეჰმეთ აქიფი ბურდურიდან დეპუტატად არჩევაში დაეხმაროს. ივნისში ბურდურიდან, ხოლო ივლისში ბიგადან დეპუტატად აირჩიეს. საბოლოოდ აქიფმა დეპუტატობა ბურდურის ოლქიდან აირჩია და 1920-1923 წლებში პარლამენტის პირველი მოწვევის დეპუტატი გახდა. პარლამენტის ჩანაწერებში მისი სახელი ჩაწერილია, როგორც „ბურდურის დეპუტატი და ისლამი პოეტი“.
ანკარაში ჩასვლილას მისი პირველი დავალება გახდა კონიის აჯანყების დროს ხალხის დარწმუნება ანკარის მთავრობის სიმართლეში, თუმცა, დიდი საქმიანობის მიუხედავად, მან ეს ვერ შეძლო და შედეგად კასთამონუში გადავიდა. 1920 წლის ნოემბერში, ქასთამონუს მეჩეთში გამოსვლის ტექსტი დიარბაქირში დაიბეჭდა და ყველა ვილაეთში გაიგზავნა, სადაც მეჰმეთ აქიფი ხალხს მტერის წინააღმდეგ ბრძოლისკენ მოუწოდებდა.
აქიფმა, ანატოლიაში გადასვლისას ეშრეფ ედიფსაც უთხრა, რომ გადმოსულიყო. თავის მხრივ ეშრეფ ედიფმა „სებილიურ-რეშად“-ის გაზეთის შტამპი აიღო და სტამბოლიდან წამოვიდა. გაზეთის ბოლო 463 ნომერი 1921 წლის 6 მაისს გამოქვეყნდა. აქიფმა გაზეთის 464-466 ნომრები ეშრეფ ედიფთან ერთად ქასთამონუში გამოსცა, ხოლო გაზეთის 464 ნომერი ძალიან დიდი ინტერესი გამოიწვია, რის გამოც ნომერი რამდენიმეჯერ გამოიცა და ანატოლიასა და ჯარისკაცებში გავრცელდა. 467 ნომრიდან გაზეთი ანკარაში გამოიცემოდა. გაზეთს ისეთი დიდი გავლენა ჰქონდა თურქ ხალხზე, რომ რუსეთის მთავრობამ გაზეთი თავის ტერიტორიაზე აკრძალა, იმის შიშით, რომ მმართველობაში მყოფმა ეთნიკურად თურქებმა რაიმე პრეტენზია არ წამოეყენებინათ.
1921 წელს ანკარაში, თაჯეთინის დერგაჰინაში მცხოვრებმა მეჰმეთ აქიფმა, თავისი საპარლამენტო საქმიანობა გააგრძელა. ამ დროს, ბერძნების საოკუპაციო ჯარების ანკარისკენ წინსვლა მიმდინარეობდა, რისთვისაც პარლამენტის კაისერიში გადატანის მზადება იყო. მეჰმეთ აქიფის მოსაზრებით ამის ქვეყნის დაშლისკენ გადადგმული ნაბიჯი უნდა ყოფილიყო და ამიტომ შესთავაზა საქარიაში ახალი ფრონტის ხაზის შექმნა. წინადადება მიიღეს. აქიფის თაჯეთინის დერგაჰინაში მდებარე სახლი მისი სახელობის სახლ-მუზეუმად გადაკეთდა.
დამოუკიდებლობის მარში
thumb|left|ოსმალური დამწერლობით დაწერილი „დამოუკიდებლობის მარში“
ამავე დროს, განათლების მინისტრის ჰამდულაჰ სუფჰი თანრიიოვერის თხოვნით, აქიფის მეგობარმა ჰასან ბასრი ჩანთაიმ, იგი სახელმწიფო ჰიმნის კონკურსში მონაწილეობის მიღებაში დაარწმუნა. 500 ლირიანი პრიზის გამო თავიდან უარი თქვა მონაწილეობაზე, ამავე დროს კონკურსში გაგზავნილი ყველა ლექსი დაიწუნეს, ხოლო პარლამენტში თითქმის ყველა დაწმუნებული იყო, რომ საუკეთესო ლექს მეჰმეთ აქიფი დაწერდა. მეჰმეთ აქიფის კონკურსში შესვლის შემდეგ, ზოგიერთმა პოეტმა თავისი ლექსი უკან გაიწვია. პოეტის არმიისთვის მიძღვნილი „დამოუკიდებლობის მარში“ 17 თებერვალს, „სირათ-ი მიუსთაქიმისა“ და „ჰაქიმიეთ-ი მილიეის“ გაზეთში გამოქვეყნდა. ჰამდულაჰ სუფჰი ბეის მიერ მეჯლისში წაკითხვის შემდეგ, 1921 წლის 12 მარტს, შაბათ დღეს, 17:45 წუთზე პარლამენტმა სახელმწიფო ჰიმნად მიიღო. აქიფმა, ჯილდოს სახით მიღებული 500 ლირა „Dar’ül Mesai“-ს ფონდს გადასცა, რომელიც არმიისთვის ტანსაცმელს კერავდა.
გარდაცვალება
1923-1936 წლებში ეგვიპტეში ყოფნის შემდეგ, სტამბოლში დაბრუნდა. ციროზით დაავადების განვითარების გამო, ჯერ ლიბანში და შემდეგ ანთაქიაში ჩამოვიდა. საბოლოოდ, 1936 წლის 17 ივნისს სტამბოლში დაბრუნდა. 1936 წლის 27 დეკემბერს სტამბოლის ბეიოღლუს რაიონის მისისრის აპარტამენტში გარდაიცვალა. დაასაფლავეს ედირნექაფის გმირთა სასაფლაოზე. დასაფლავებულია თავისი მეგობრების, სიულეიმან ნაზიფსა და აჰმეთ ნაიმ ბეის შორის.
სალიტერატურო მოღვაწეობა
მეჰმეთ აქიფი ლექსების წერას ვეტერინარიის სკოლაში სწავლის პერიოდში დაიწყო. მისი გამოქვეყნებული პირველი ლექსი „Kur'an'a Hitap“-ის (ყურანზე ლაპარაკისას) სახელს ატარებს. 1908 წლიდან დაიწყო მოკლე ნაწარმოებების წერა. თავის ნაწარმოებებში ხალხის გაჭირვებებზე წერდა. ბალკანეთის ომების წლებში გმირული ეპოსების წერა დაიწყო. პირველი დიდი ეპოსი „Çanakkale Şehitleri'ne“ (ჩანაქკალეს გმირებს) იყო. მეორე დიდი ეპოსი ბურსის ოკუპაციას მიეძღვნა და „Bülbül“ (ბიულბიული) გახდა. მესამე კი „დამოუკიდებლობის მარში“ გახდა და დამოუკიდებლობის ომს მიეძღვნა. მან უარყო „Sanat sanat içindir“-ის (ხელოვნება ხელოვნებაშია) მხედველობას და რელიგიით გაჯერებული ლიტერატურის მიმდევრობა შექმნა. სალიტერატურო ენად ეროვნული ლიტერატურა აირჩია, რისთვისაც თევფიქ ფიქრეტს დაუპირისპირდა.
ბიბლიოგრაფია
thumb|200px|მეჰმეთ აქიფი
მწერლია „საფაჰატის“ ქვეშ გაერთიანებული ლექსები 8 წიგნიდან შედგება. მწერალმა დამოუკიდებლობის მარში „საფაჰატში“ არ შეიტანა, ხოლო მიზეზი ასე ახსნა: „რადგან, მე იგი ჩემი ხალხის გულში შევინახე“.
2011 წელი, თურქეთის მთავრობის გადაწყვეტილებით მეჰმეთ აქიფის წლად გამოცხადდა.
სქოლიო
კატეგორია:თურქი პოეტები კატეგორია:თურქი მწერლები კატეგორია:ჰიმნების ავტორები კატეგორია:თურქი პოლიტიკოსები კატეგორია:თურქი აკადემიკოსები
Xbox One
Xbox One — რიგით მესამე სათამაშო კონსოლი Microsoft-სგან, Xbox 360-ის მომდევნო ვერსია. Xbox One-ის კონკურენტებად მერვე თაობის სათამაშო კონსოლებს შორის ითვლებიან PlayStation 4 და Wii U.
კონსოლი დაანონსდა 2013 წლის 21 მაისს. ოფიციალურად პირველი გაყიდვები კი დაიწყო 2013 წლის 22 ნოემბერს მსოლფიოს შემდეგ 13 სახელმწიფოში: აშშ, კანადა, მექსიკა, ბრაზილია, ავსტრალია, ახალი ზელანდია, დიდი ბრიტანეთი, ირლანდია, გერმანია, საფრანგეთი, ავსტრია, იტალია და ესპანეთი. ოფიციალური გაყიდვები სხვა ქვეყნებში (რუსეთი, ბელგია, ნიდერლანდები, შვეიცარია, ნორვეგია, დანია, შვედეთი და ფინეთი) გადაიდო 2014 წლამდე. ახალი სათამაშო კონსოლის ფასია $499 აშშ-ში, €499 ევროპაში და £429 დიდ ბრიტანეთში.
შემუშავება
სათამაშო ინდუსტრიის განახლებისთვის მზადება დაიწყო ჯერ კიდევ 2008 წელს, როდესაც Microsoft-ი შეუდგა მენეჯერის ძიებას, შემდეგი სათამაშო კონსოლის განვითრებისთვის. ანონსამდე, კონსოლი ატარებდა კოდურ სახელწოდებას „Durango“. მრავალი ავტორიტეტული გამომცემლობა, მათ შორის Forbes-ი, ვარაუდობდა, რომ ახალ კონსოლს „Xbox Infinity“ ეწოდებოდა, თუმცა პრეზენტაციაზე გაცხადდა, რომ ეს იყო Xbox One (All-in-One ინგ. ყველაფერი ერთში). 2013 წლის 21 მაისს გარდა კონსოლის ანონსისა დაანონსდა შემდეგი ექსკლუზიური თამაშები: Forza Motosport 5, Quantum Break და NBA Live 14.
დიზაინი
thumb|right|200px| Xbox One-ის კონტროლერი გასულ მოდელებთან შედარებით, Xbox One-ის დიზაინი გამარტივებულია. კონსოლი მოთავსდა შავ კორპუსში, რომელსაც აქვს დატანილი თეთრი ლოგოტიპი(მწვანე ნათების გარეშე), კონსოლის საფარი შესრულებულია ნახევრად ნაცრისფერი პრიალა და ნახევრად შავი მქრქალი მასალისგან. Xbox One-ის ლოგოტიპი ანათებს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ კონსოლი ჩართულია. thumb|300px|right|Xbox One Kinect გარდა კონსოლისა, სახე შეიცვალა ასევე Kinect-ის სენსორმა, გეიმპადმა და უშუალოდ კონსოლის ინტერფეისმა. კონსოლს შეემატა ის შესაძლებლობები, რომლებიც უკვე რეალიზებულია Windows 8-ში (მაგ. ეკრანის დაყოფა).
აუდიო და ვიდეო
Xbox One-ს აქვს 4K გაფართოების ვიდეო და 7.1 აუდიო მხარდაჭერა. Microsoft-ის სტრატეგიის და მარკეტინგის ვიცე-პრეზიდენტმა, იუსუფ მეჰდიმ განაცხადა, რომ კონსოლზე არანაირი აპარატული შეზღუვა არაა, რომელიც შეუშლის ხელს თამაშების 4K-გაფართოებაში თამაშს. Xbox One-ს აქვს HDMI 1.4-ის შემავალი და გამავალი პორტის მხარდაჭერა. თუმცა Xbox One-ს არ აქვს კომპოზიტური ან კომპონენტური ვიდეოს გამავალი არხი.
მედიაინტერფეისი
Xbox One-ის პროგრამულ უზრუნველყოფაში ისევე, როგორც Windows 8-ში შესაძლებელია აპლიკაციების (მაგ. Skype, Internet Explorer და ა.შ) ეკრანის გვერდებზე გახსნა. Xbox One ასევე შეიძლება გამოიყენებულ იქნეს როგორც ტელეტუნერის და ტელევიზორის დამაკავშირებელი HDMI-ის დახმარებით.
სქოლიო
კატეგორია:Xbox One კატეგორია:სახლის ვიდეო თამაშების კონსოლები კატეგორია:მერვე თაობის ვიდეო თამაშების კონსოლები კატეგორია:Microsoft-ის ვიდეო თამაშების კონსოლები კატეგორია:2010-იანი წლების სათამაშოები კატეგორია:2013 წელს წარმოდგენილი პროდუქტები