cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ტეფტელი
ევროპა
მინი დანიაში, ალბანეთსა და ავსტრიაში ყველაზე გავრცელებულია შემწვარი ხორცის ბურთულები. ალბანეთში და იტალიაში დამატებით სუნელებში და ინგრედიენტებში შედის ყველი, საბერძნეთში - პიტნის ფოთოლი, უნგრეთში - პაპრიკა, ნიდერლანდებში - ბოსტნეული. იხმარება როგორც სხვადასხვა წვნიანის, მაკარონის, კარტოფილის პიურეს, მოხარშული ან გამომცხვარი კარტოფილის გარნირი. სოუსად გამოიყენება კეტჩუპი, კრემის სოუსი, ყავისფერი სოუსი, ტომატის სოუსი, ტყის სოკოს სოუსი და სხვა. გამოიყენება ღორის ან ძროხის ხორცი.
აზია
აზიასა და ბალკანეთში გავრცელებულია გუფთა. სპარსულად „კუპტა“ ნიშნავს ტკეპნას, დაჭრას ან, გადატანითო მნიშვნელობით, ხორცის ბურთულას. გუფთა მზადდება ცხვრის ან ძროხის ხორცისგან (ინდოეთში პოპულარულია ვეგეტერიანული ვერსიაც) და ხშირად ახლავს რაიმე სუნელებით მდიდარი სოუზი. შეიძლება იყოს მსუბუქად ან ღრმად შემწვარი ან მოხარშული. ავღანეთში პივისთვისაც იყენებენ. ხშირად ემატება ბრინჯი, კარტოფილი, ხახვი, ბადრიჯანი, ზოგ ქვეყანაში - ბანანი, მწვანე ლობიო, თხის ხორცი, კომბოსტო.
წყაროები
კატეგორია:იტალიური სამზარეულო
კატეგორია:გასტრონომია
კატეგორია: კულინარია
Vollenhovia punctatostriata
Vollenhovia punctatostriata — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Vollenhovia-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
გია გრიგალავა
გია გრიგალავა (დ. 5 აგვისტო, 1989, ქუთაისი) — ქართველი ფეხბურთელი, თამაშობს მცველის პოზიციაზე.
ბიოგრაფია
გია გრიგალავა დაიბადა 1989 წლის 5 აგვისტოს ქუთაისში. მისი მამა, ალექსანდრე გრიგალავა იყო საბჭოთა კავშირის სამგზის ჩემპიონი რაგბიში. მეოთხე კლასამდე სწავლობდა მარტვილში, ქვემო ნაგვაზავოს საჯარო სკოლაში. 8 წლის ასაკში გია ოჯახთან ერთად გადავიდა დონის როსტოვში. 9 წლის ასაკში დაიწყო ფეხბურთის თამაში როსტოვის „ლოკომოტივში“.
საკლუბო
გრიგალავა 2006 წელს გადავიდა საფეხბურთო კლუბ „როსტოვის“ დუბლებში. მისი დებიუტი რუსეთის პრემიერლიგაში შედგა 2007 წელს. 2010 წლის იანვარში „სკა-დან“ იჯარით გადავიდა „როსტოვში“. 2009 წლის აპრილიდან 2009 წლის დეკემბრამდე იჯარით იმყოფებოდა საფეხბურთო კლუბ „მოსკოვში“. 2011 წელს გადავიდა ნიჟნი ნოვგოროდის „ვოლგაში“, 2013 წლის აგვისტოდან იცავდა მაჰაჩყალის „ანჟის“ ღირსებას. 2015 წლის თებერვალში გრიგალავამ კლუბი აკრძალული პრეპარატების მიღებასთან დაკავშირებული სკანდალის გამო დატოვა.
სანაკრებო
გრიგალავას ერთი მატჩი აქვს ჩატარებული რუსეთის 21-წლამდელთა ნაკრებში 2011 წლის ევროპის 21 წლამდელთა ჩემპიონატის საკვალიფიკაციო ეტაპზე. 2011 წლის 3 ივნისს მისი დებიუტი შედგა საქართველოს ეროვნულ ნაკრებში ხორვატიასთან ევრო 2012-ის შესარჩევ მატჩში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1989 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:როსტოვის ფეხბურთელები კატეგორია:დონის როსტოვის სკვო-ს ფეხბურთელები კატეგორია:სკ მოსკოვის ფეხბურთელები კატეგორია:კრილია სოვეტოვის ფეხბურთელები კატეგორია:ნიჟნი ნოვგოროდის ვოლგას ფეხბურთელები კატეგორია:მაჰაჩყალის ანჟის ფეხბურთელები კატეგორია:პაფოსის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 5 აგვისტო კატეგორია:საქართველოს ნაკრების ფეხბურთელები
იოანე VII (პაპი)
მინი|მარჯვნივ|იოანე VII იოანე VII (Johannes PP. VII; დ. უცნობია — გ. 18 ოქტომბერი, 707) — ბერძენი რომის პაპი 705–707 წლებში.
წარმოშობით ბერძენი. პაპად აირჩიეს იუსტინიან II-ის დროს. იოანე VII დაიღუპა 707 წელს და დაკრძალულია წმინდა პეტრეს ტაძარში. მისი მემკვიდრე იყო სიზინუსი.
ლიტერატურა
კატეგორია:რომის პაპები კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით კატეგორია:გარდაცვლილი 18 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 707 კატეგორია:ბერძენი პაპები
ტოტემიზმი
ტოტემიზმი — ადრეული გვაროვნული საზოგადოების რელიგია, რომელშიც თავისებური სახით აისახა ამ პერიოდის საზოგადოებრივი ურთიერთობანი. ტოტემიზმის თანახმად, ადამიანსა და მის გარეთ არსებულ საგნებს (ცხოველი, მცენარე ან სხვა საგანი) შორის არსებობს სისხლით ნათესაური კავშირი. ამიტომ ადამიანთა შორის არსებული ყველა კავშირი ამ ნიშნით განისაზღვრება. ტოტემური რწმენის თანახმად, ადამიანის უძველესი წინაპარი იყო რაღაც ფანტასტიკური, ნახევრად ადამიანი, ნახევრად მცენარე ან ცხოველი, ამიტომ ტოტემი გვარის წინაპრად ითვლება და მის მიმართ ადამიანები პატივისცემით არიან განწყობილნი. ტოტემურ საგანზე არსებობს მკაცრი ტაბუ — მისი მოკვლა, ჭამა იკრძალება. ტოტემიზმის მიხედვით იკრძალება ერთი ტომის წევრთა შორის შეუღლება, სქესობრივი კავშირები. ტოტემიზმი მჭიდროდ იყო დაკავშირებული მეურნეობის ისეთ ფორმებთან, როგორიცაა მეცხოველეობა და მონადირეობა. ადამიანებმა მათთვის სასარგებლო ცხოველები და მცენარეები რელიგიური კულტის ობიექტებად აქციეს. ტოტემიზმში ასახვა ჰპოვა არა მარტო პირველყოფილი ადამიანის სამეურნეო ცხოვრების პირობებმა, არამედ მისმა საზოგადოებრივი ორგანიზაციის თავისებურებებმაც.
ლიტერატურა
კატეგორია:რელიგიები
ილანა კლოსი
ილანა შერილ კლოსი (ინგლ. Ilana Sheryl Kloss; დ. 22 მარტი, 1956) — პროფესიონალი ჩოგბურთელი, მწვრთნელი და 2001 წლიდან World TeamTennis-ის კომისიის წევრი. მსოფლიოს პირველი ჩოგანი წყვილთა შორის (1976) და მე-19 ერთეულთა შორის (1979). მფლობელი ტიტულებისა: უიმბლდონი ერთეულთა შორის (1972), აშშ-ის ღია პირველობ ა ერთეულთა შორის (1974) და აშშ-ის ღია და როლან გაროსი შერეულ წყვილთა შორის (1976).
პირადი ცხოვრება
ილანა დაიბადა იოჰანესბურგში, სამხრეთ აფრიკა, არის ებრაელი.
იგი არის ამერიკელი ჩოგბურთელის, ბილი ჯინ კინგის პარტნიორი. 2018 წლის სექტემბერში გახდნენ ბეისბოლის გუნდ Los Angeles Dodgers-ის და ლოს-ანჯელესში დაფუძნებული ქალთა საფეხბურთო კლუბის Angel City FC-ის მცირე წილის მფლობელე ბი. Angel City FC-ის დამფუძნებელ წევრთა შორის არიან: ნატალი პორტმანი, ევა ლონგორია, მია ჰემი, სერენა უილიამსი, ჯესიკა ჩესტეინი, ჯენიფერ გარნერი და იუთუბერი ლილი სინჰი. გუნდი აშშ-ის ქალთა ეროვნულ საფეხბურთო ლიგაში პირველ თამაშს 2022 წელს გამართავს.
ჩოგბურთის კარიერა
პროფესიონალად ჩამოყალიბებამდე, მან მოიგო უიმბლდონის ჯუნიორის ტიტული ერთეულებში 1972 წელს. ასევე მოიგო SA ტიტული წყვილთა შორის ლინკი ბოშოფთან ერთად (1973, 1975, 1977).
1974 წელს მოიპოვა ამერიკის ღია ჯუნიორთა ტიტული ერთეულთა შორის. ის არის სამხრეთ აფრიკის ისტორიაში ყველაზე ახალგაზრდა პირველი ჩოგანი.
1976 წელს დაიკავა პირველი ადგილი წყვილთა შორის და მე-19 ადგილი ერთეულთა შორის მსოფლიოში. იმავე წელს, მან მოიგო ამერიკის ღია პირველობის (თიხის კორტზე), იტალიის ღია პირველობის, ჰამბურგის ღია პირველობის, the British Hard Courts Championship და ჰილტონ ჰედის ტურნირები წყვილთა შორის და საფრანგეთის ღია პირველობა (როლან გაროსი) შერეულ წყვილთა შორის. მისი მეწყვილე ყველაზე ხშირად იყო ლინკი ბოშოფი. 1977 წელს მან მოიგო კანადის, გერმანიის და ბრიტანეთის თიხის საფარიანი ტურნირები.
ფარადა
ფარადა (აღნიშვნა: ', ') — ელექტროტევადობის საზომი (წარმოებული) ერთეული ერთეულთა საერთაშორისო სისტემაში. სახელი ეწოდა ინგლისელი ფიზიკოსის მაიკლ ფარადეის პატივსაცემად.
ილანა კლოსი
ჩოგბურთის კარიერა
1999 წელს კლოსმა მოიგო ამერიკის ღია ტურნირი წყვილთა და შერეულ წყვილთა შორის.
ფარადა
განმარტება
1 ფარადა არის ისეთი კონდენსატორის ტევადობა, რომელზედაც 1 კულონი მუხტის მოთავსებისას შემონაფენებს შორის ძაბვა იქნება 1 ვოლტი. 1 კულონი არის 1 ამპერი წამში. სხვა ერთეულებით ფარადა ასე გამოისახება:
ილანა კლოსი
ფედერაციის თასი
1973-77 წლებში კლოსი იყო სამხრეთ აფრიკის გუნდის წევრი, რომელმაც იასპარეზა ბილი ჯინ კინგის თასსზე (Federation Cup) — 12 მოგება, 5 მარცხი.
ფარადა
განმარტება
ფარადა საკმაოდ დიდი ერთეულია. ელექტროტექნიკაში უმეტესად გამოიყენება კონდენსატორები, რომელთა ტევადობა მიკროფარადებში, ნანოფარადებში და პიკოფარადებში გამოისახება.
ილანა კლოსი
დიდების დარბაზები
კლოსი 2006 წელს შეიყვანეს დიდების დარბაზის სიაში — US National Jewish Sports Hall of Fame. 2010-ში დიდების დარბაზის სიაში — International Jewish Sports Hall of Fame.
ფარადა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ელექტრული ტევადობის საზომი ერთეულები კატეგორია:სი სისტემის წარმოებული ერთეულები
ილანა კლოსი
World TeamTennis
კლოსი 1974 წელს შეუერთდა WTT-ის გუნდს — San Francisco Golden Gaters, 1975-ში გუნდთან ერთად ფინალამდეც მიაღწია. მან 1976 წლის სეზონზე დატოვა Golden Gaters ევროპაში თიხის საფარიან კორტებზე მონაწილეობის სრულად მისაღებად, რადგან WTT-ის გრაფიკთან ხდებოდა დამთხვევა. იგი Golden Gaters-ს 1978 წლის სეზონზე დაუბრუნდა. 1983 წელს იყო Chicago Fyre-ის მწვრთნელი და დასახელდა წლის მწვრთნელად. 1985-ში იყო Miami Beach Breakers-ის მოთამაშე და მწვრთნელი. WTT-ის ვიცე-პრეზიდენტი გახდა 1987 წელს და დირექტორთა საბჭოს წევრი 1991-ში. 2001 წლიდან World TeamTennis-ის გენერალური დირექტორი და კომისიის წევრია.
სქოლიო
კატეგორია:საფრანგეთის ღია პირველობის ჩემპიონები ჩოგბურთში კატეგორია:აშშ-ის ღია პირველობის ჩემპიონები ჩოგბურთში კატეგორია:სამხრეთაფრიკელი ებრაელები კატეგორია:დაბადებული 1956
ლომბარდია
ოფიციალური ენა, ისევე როგორც დანარჩენ იტალიაში იტალიურია. ტრადიციული, ადგილობრივი ენები ლომბარდიულის მრავალგვარი დიალექტებია, ისევე როგორც ემილიურის დიალექტები, რომლებზეც მანტუის, პავიისა და კრემონის პროვინციების ზოგიერთ ნაწილებში ლაპარაკობენ. იტალიის სტატისტიკის სამსახურის მონაცემების მიხედვით, ლომბარდიის მოსახლეობის 27% ორენოვანია და საუბრობს როგორც იტალიურ, ისე ლომბარდიულ ენაზე. 9,1% მონოლინგვისტურია და მხოლოდ ლომბარდიულად საუბრობს, მონოლინგვისტების 57,6% კი მხოლოდ იტალიურად.
ლომბარდია ქვეყნის ძირითადი სამრეწველო ზონაა. აქ მდებარეობს მეტალურგიული საწარმოები (Falck), საავტომობილო ფაბრიკები (Autobianchi, Maserati, Alfa, Innocenti), ავეჯის და ფეხსაცმლის ფაბრიკები, გამომცემლობები (Rizzoli, Mondadori).
ეტიმოლოგია
სიტყვა ლომბარდია თავდაპირველად ნიშნავდა მთელ ჩრდილოეთ და ცენტრალურ იტალიას, გერმანული ტომების — ლანგობარდების საცხოვრებელ ადგილს, რომლებიც აპენინის ნახევარკუნძულზე VI საუკუნეში დასახლდნენ. სიტყვა წარმოსდგება შუა საუკუნეების ინგლისური სიტყვისგან „ლონგბეარდ“ (Longbeard; წარმოითქმის „ლომბარდ“ — „გრძელწვერიანი“), და ძველი ფრანგულიდან „ლომბართ“ (Lombard, Lombart) და ლათინურიდან „ლანგობარდუს“, „ლონგობარდუს“ (Longobardus, Langobardus), ან გერმანული *langaz + *bardaz (რაც ეკვივალენტურია „გრძელი + წვერისა“). ეს ყველა შემთხვევა, განხილული სხვადასხვა ენაზე, ნიშნავს გრძელწვერიან ხალხს.
გეოგრაფია
მინი|მარცხნივ|ლომბარდიის გეოგრაფიული რუკა. ლომბარდიას ესაზღვრება შვეიცარია (ჩრდილოეთით ტიჩინოს კანტონი და გრაუბიუნდენის კანტონი) და იტალიის რეგიონები ტრენტინო-ალტო-ადიჯე და ვენეტო (აღმოსავლეთით), პიემონტი (დასავლეთით) და ემილია-რომანია (სამხრეთით). რელიეფი ხასიათდება მთებით, ბორცვებითა და ვაკეებით. ყველაზე მთიანი ზონა ალპების ზონაა. ლომბარდიის დიდი ტბები, ყველა გლაციალური წარმოშობის, ამ ზონაშია მოქცეული. დასავლეთით და აღმოსავლეთით ესენია ტბა ლაგო-მაჯორე და ლუგანო, რომლებიც შვეიცარიასთან საზღვარს ქმნის, ასევე კომო, იზეო, იდრო, შემდეგ გარდა, უდიდესი იტალიაში. პოს ველზე არის მცირე გორაკ-ბორცვები აპენინების მთაგრეხილში.
მინი|მარჯვნივ|ალპების პანორამა [[კომო (ტბა)|ტბა კომოსთან.]] მინი|მარჯვნივ|დაბლობების ლანდშაფტი სამხრეთ ლომბარდიაში.
ბევრი საირიგაციო არხია იმ დაბლობებზე, რომლებიც კულტივირდება წლების განმავლობაში. თელის, მურყნის, ჭადრის, ვერხვის, ტირიფისა და რცხილის ტყეები დაცულ ტერიტორიებშია შესული. ალპების მთებში იზრდება ზეთისხილის ხეები, კვიპაროზები, ფიჭვები, ასევე სუბტროპიკული ფლორა, მაგნოლია, იელი, აკაცია. ფართოფოთლოვანი ტყეები გავრცელებულია მთების ფერდობებზე, წიფლის ხეები იზრდება დაბლობებზე, ჯუჯა ფიჭვისა და ღვიის ბუჩქები იზრდება ალპურ ზონაში.
კლიმატი
კონტინენტური კლიმატია, ზამთარში მილანში საშუალო ტემპერატურა +1,5 °C გრადუსია, ზაფხულში — +24 °C გრადუსი, ოქტომბერ-თებერვალში ბურუსი იცის.
ისტორია
მინი|მარცხნივ|[[ვალკამონიკის ხეობის კლდის ნახატები]]
პრეისტორია და ანტიკური ისტორია
ლომბარდიის ტერიტორია ქრისტეშობამდე 2 მილიონი წლის წინ იყო დასახლებული, როგორც არქეოლოგიურმა კვლევამ და არტეფაქტების (კერამიკული ნაწარმები, ისრები, ცული და მოპირკეთებული ქვები) სიძველემ. ძველ ვალკამონიკაში მცხოვრები კამუნების მიერ დატოვილი კარგად შემონახული კლდის ნახატები გაკეთდა რკინის ხანაზე ათასობით წლით ადრე, რომლებიც ასახავს ცხოველებს, ადამიანებს გამყინვარების პერიოდისთვის დაამახასიათებელ სიმბოლოებს. ქოთნები, პირადი ნივთები, იარაღები, ნაპოვნია ნეკროპოლისში მაჯორესთან, ტბა ტიჩინოსთან ნაპოვნი არტეფაქტები წარმოადგენს გოლასეკას ბრინჯაოს ხანის კულტურას, რომელიც იყო ძვ. წ. IX-IV საუკუნეებში. შემდეგ იყო დასახლებული სხვადასხვა ხალხებით, ეტრუსკებით, რომლეთაც მანტუა დააარსეს, გაავრცელეს წერის კულტურა, ძვ. წ. V საუკუნიდან ეს ადგილი დაიპყრეს გალებმა და კელტებმა, ისინი დასახლდნენ რამდენიმე ქალაქში (მათ შორის მილანშიც) და ადრიატიკის ზღვამდე გააფართოვეს თავიანთი ბატონობის არეალი, საუკუნოვანი ბრძოლის შემდეგ მათი გაფართოება შეაჩერეს რომანულმა ტომებმა, ძვ. წ. III საუკუნეში მდინარე პოს ველზე, ძვ. წ. 194 წელს მთელი ის ტერიტორია სადაც დღეს ლომბარდიაა რომანულ ტომებს დარჩათ. რომანული ტომების კულტურამ და ენამ სძლია ყოფილი ცივილიზაციისას შემდეგ წლებში და ლომბარდია გახდა ერთ ერთი განვითარებუილი და მდიდარი რეგიონი - ციზალპური გალია, სავაჭრო და საწარმო ცენტრი, ლომბარდიაზე გადიოდა დამაკავშირებელი გზები, გაიუს პლინიუს უფროსი და ვირგილიუსი დაიბადბენ ლომბარდიაში, მოგვიანებით სტრატეგიული უპირატესობის გამო დასავლეთის სამეფოს დედაქალაქი გახდა მედიოლანუმი (მილანი), აქ 313 წელს იმპერატორმა კონსტანტინემ მილანის ედიქტით ყველა რელიგიას არსებობის უფლება მიანიჭა.
შუა საუკუნეები
მინი|560/565 – 572 წლებში ლომბარდიის მეფე - [[ალბოინი]]
დასავლეთ რომის იმპერიის დაცემის შემდეგ ლომბარდიამ განიცადა მრავალი სხვადასხვა ტომების შემოსევები, საბოლოო და ყველაზე მძლავრი შემოსევა იყო ლანგობარდების (გერმ ტომები) შემოსევა ახ. წ. 570-იან წლებში და რომელთა გრძელვადიანმა ბატონობამ ტერიტორიას სახელი შესძინა. ლომბარდიელ კეთილშობილ ხალხს ურთიერთობა ჰქონდათ ფრანგებთან და ბავარიელებთან, შემდეგ ლატინურ ტომებთან ურთიერთბამ საბოლოოდ განსაზღვრა ლომბარდიის ენა და კულტურა. ამ ხალხებისას მიემსგავსა, საკუთარი სახელებით, კანონებით. ლომბარდიის სამეფო დაემხო 774 წელს, როდესაც კარლოს დიდმა დაამარცხა ლანგობარდები და იტალიის სამეფო (დაიპყრო დედაქალაქი პავია). ლომბარდიელი ჰერცოგები და დიდგვაროვნები გერმანელმა ვასალებმა მარკიზებმა შეცვალეს.
XI საუკუნემ ვაჭრობის და აგროკულტურის განვითარებამ საგრძნობლად გააუმჯობესა ეკონომიკა, ამან ქალაქის თვითმმართველობა გააძლიერა, ფინანსურად მოძლიერებამ მათ საშუალება მისცა გერმანელი იმპერატორის ადგილობრივ ლეგატებზე ნაკლებად ყოფილიყვნენ დამოკიდებულნი, იტალიურმა რეგიონებმა მილანის თაოსნობით შექმნეს ლიგა, რასაც XII-XIII საუკუნეებში ჰოენშტაუფენების დინასტიის დამარცხება მოჰყვა. ამას ხელი არ შეუშლია სხვა ლომბარდიის ცენტრებისთვის, როგორიცაა მაგალითად კრემონა, რომელიც ლომბარდიას უწევდა კონკურენციას როგორც ფართობით ასევე სიმდიდრით, იმპერიულ ძალებს მიმხრობოდა, თუ ეს უპირატესობას მოუტანდა. მათ უპირატესობა ჰქონდათ აგროკულტურულ სფეროში, პოს დაბლობი, ვენეციასთან და ტოსკანასთნ ერთად აგრძელებდა ვაჭრობის გაფართოებას სანამ ევრობის სავაჭრო ცენტრი არ გახდა, „ლომბარდიელი“ ვაჭარს ან ბანკირს ნიშნავდა ჩრდილოეთ იტალიიდან, მაგალითად (ლომბარდიის ქუჩა ლონდონში). სახელი ლომბარდია XV საუკუნემდე აღნიშნავდა მთელს ჩრდილოეთ იტალიას, მეთოთხმეტე საუკუნეში საშინაო და საგარეო ბრძოლების გაღვივებამ, რომელიც კეთილშობილი სენიორების (ვისკონტების, მოგვიანებით სფორცების მილანში, და გონზაგების მანტუაში) გამარჯვებით დასრულდა არასტაბილურობა შექმნა ლომბარდიაში. მეთხუთმეტე საუკუნეში მილანის საჰერცოგო იყო ძირითადი პოლიტიკური ეკნომიკური და სამხედრო ძალა ევროპაში. მილანი და მანტოვა რენესანსის კულტურის ორი ცენტრი იყო, ლეონარდო და ვინჩით და ანდრეა მანტენათი, ხელოვნების ნიმუშებით მაგალითად და ვინჩის საიდუმლო სერობა. ამ სიმდიდრემ მოხიბლა უფრო ორგანიზებული ძალები ფრანგები და ავსტრიელები, რომ XV-XVI საუკუნეებში ებრძოლათ ლომბარდიისთვი.
თანამედროვე ეპოქა
მინი|[[მონცას სამეფო ვილა, რომელიც იყო ავსტრიის მეფის ნაცვალის ოფიციალური რეზიდენცია]] პავიას გადამწყვეტი ბრძოლის შემდეგ მილანის საჰერცოგო ჰაბსბურგების ესპანეთის მმართველების მფლობელობაში გადავიდა, ახალმა მმართველებმა ვერ გააუმჯობედა ლომბარდიის ეკონომიკა, პირიქით დააკისრა გადასახადები, ევროპაში წარმოებული ომის მხარდასაჭერად. თანამედროვე ლომბარდიის აღმოსავლეთი ნაწილი, ქალაქები ბერგამო და ბრეშა შედიოდა ვენეციის რესპუბლიკის შემადგენლობაში, რომლების მისი გავლენის ქვეშ XIV საუკუნიდან აღმოჩნდნენ (იხილეთ: იტალიური ომები).
ეპიდემიებმა (1628 1630), რომელიც ალესანდრო მანძონიმ აღწერა ნაწარმოებში: I Promessi Sposi, და ზოგადად, იტალიის ეკონომიკურმა ვარდნამ, XVII-XVIII საუკუნეებმა შეაჩერა ლომბარდიის შემდგომი განვითარება. 1706 წელს ავსტრიელები მოვიდნენ ხელისუფლებაში და განახორციელეს გარკვეული ცვლილებები სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობის გასაუმჯობესებლად.
ავსტრიის ბატონობა XVIII საუკუნის მიწურულს ფრანგებმა ჩაანაცვლეს, ნაპოლეონის იმპერიის ჩამოყალიბების შემდეგ ლომბარდია გახდა ნაპოლეონის საფრანგეთის შვიდიდან ერთ-ერთი ნახევრად დამოუკიდებელი პროვინცია. 1815 წელს ავსტრიის გავლენის აღდგენის შემდეგ ჩამოყალიბდა ლომბარდია-ვენეციის მარიონეტული სამეფო. რეგიონში ლომბარდია გახდა ერთ-ერთი ინტელექტუალური ცენტრი, რომელიც იტალიის გაერთიანებას მიუძღვოდა წინ.
1848 წლის რევოლუციით დაარსებული სახალხო რესპუბლიკის ცხოვრება ხანმოკლე გამოდგა, ის ავსტრიამ განახლებული ძალებით დაიპყრო. 1859 წელს ლომბარდიის იტალიის სამეფოსთან შეერთება იტალიის დამოუკიდებლობისათვის მეორე ომის შედეგი იყო. იტალიის სამეფოს მიერ ანექსიის შემდეგ ლომბარდიამ თავის დღევანდელ საზღვრებს და ფორმას მიაღწია (შეუერთა რა ოლტრეპოს დაბლობი პავიის პროვინციას, რომელიც მანამდე ნოვარას პროვინციაში შედიოდა). XIX საუკუნის მეორე ნახევრიდან და განსაკუთრებით XIX საუკუნის 50-60-იან წლებში ლომბარდიამ მიიღო იტალიის ყველაზე მდიდარი და ინდურსტიულად განვითარებული რეგიონის სტატუსი.
დემოგრაფია
იტალიის მოსახლეობის დაახლოებით ერთი მეექვსედი ცხოვრობს ლომბარდიაში, ან 10 მილიონი, 16.2% იტალიის მოსახლეობის. იგი კამპანიას შემდეგ ყველაზე მჭიდროდ დასახლებული რეგიონია. რეგიონის პოპულაცია გაიზარდა 1950-60 იან წლებში ხანგრძლივი ეკონომიკური ბუმის წყალობით, შობადობის მაღალი მაჩვენებლით და ძლიერი იმიგრაციით სამხრეთიდან. უკანასკნელი ორი ათწლეულის განმავლობაში ლომბარდია დიდი რაოდენობით იმიგრანტების მიზანი გახდა. ასე რომ იმიგრანტების ერთ მეოტხედზე მეტი ცხოვრობს ლომბარდიაში.
სახელმწიფო რელიგია კატოლიციზმია, მაგრამ არის რელიგიური უმცირესობებიც, ქრისტიანი ვალდენესები, პროტესტანტები მართლმადიდებლები, იუდეველები სიქები და მუსლიმები.
ეკონომიკა
ლომბარდიის მთლიანი შიდა პროდუქტი იტალიის მშპს 20%-ს წარმოადგენს (318,424 მილიარდი ევრო (2009 წლის მონაცემები)). ერთ ლომბარდიელ მაცხოვრებელზე წლიურად 32,600 ევრო მოდის, ხოლო იტალიის 24.300. ლომბარდიის განვითარება მომსახურების სფეროში შეინიშნება 1980 წლიდან. ლომბარდიას არ განუცდია ფინანსური კრახი და რჩება ქვეყნის მოწინავე რეგიონად. ევროპის ოთხი მამოძრავებელი ძრავიდან ერთ-ერთია, რეგიონი სამ ნაწილად შეიძლება დაიყოს, მილანი მომსახურების სფერო, ვარეზე, კომო ლეკო ბერგამო და ბერშა მაღალინდუსტრიული და დაბლობები აგროსექტორულად.
თუმცა სონდრიო პავია კრემონა მანტოვა და ლოდი არის როგორც მომსახურბის ისე აგროკულტურული სექტორი. აგროკულტურული სექტორი ძალიან პროდუქტიულია რაც წყლის სიჭარბის და კარგი სასუქის დამსახურებაა. აგროსექტორი უნდა უმადლოდეს დავინჩის მიერ გამოგონებულ საირიგაციო სისტემას, დაბლობებზე რგავენ მარცვლეულ კულტურებს, ბრინჯი ხორბალი სიმინდი, შაქრის ჭარხალი. შედარებით მაღლა სხვადასხვა ბოსტნეულს ხეხილს, ვაზს, ყავთ ცხოველებიც, ღორი, ცხვარი.
პოლიტიკა
ლომბარდიაში საპრეზიდენტო მმართველობაა, მთავრობის ხელმძღვანელი რეგიონის პრეზიდენტია, არის მრავალპარტიულობა. რეგიონულია აღმასრულებელი ხელისუფლებაც, ხოლო საკანონმდებლო ძალაუფლება მინიჭებული აქვს რეგიონული საბჭოს 80 წევრს.
ისტორიულად ქრისტიან-დემოკრატები იყვნენ უმრავლესობაში მეორე მსოფლიო ომის დასრულებიდან 90-იან წლებამდე, იტალიის მნიშვნელოვან ქალაქებში. მოწინააღმდეგე იტალიის კომუნისტური პარტიას ჰქონდა მნიშვნელოვანი წარმომადგენლობა ლომბარდიის სამხრეთ ნაწილში და მილანის მუშათა რეგიონებში. მათ ძირი გამოუთხარეს იტალიის სოციალისტურმა პარტიამ მანი პულიტეს ცნობილი სკანდალით (სუფთა ხელები ასე ითარგმნება იტალიურიდან რაც ნიშნავს იტალიის მთავრობის მაფიოზებისგან გათავისუფლებას, დაახლ. 100-მა პოლიტიკოსმა, სხვადასხვა საჯარო სამსახურების წარმომადგენლებმა მოიკლეს თავები გასამართლების შიშთ) მანი პულიტეს სკანდალის შემდეგ ძველი პოლიტიკოსები ფაქტობრივად აღარ იყვნენ. ამ ფაქტმა და სამხრეთ იტალიის რეგიონების მთავრობების მიერ ბიუჯეტის ფლანგვამ სამხრეთ იტალია უკან დასწია, მაშინ როცა ჩრდილოეთი უფრო და უფრო წინ მიდიოდა. ლომბარდიამ ექვსჯერ ზედიზედ სილვიო ბერლუსკონი ერთხმად აირჩია. 2011 წელს ჯულიანო პისაპია აირჩიეს მაიორად. 2013 წელს მემარჯვენეებმა მოიპოვეს არჩევნებში გამარჯვება.
ლომბარდია 12 ადმინისტრაციული ერთეულისგან შედგება, მიუხედავად იმისა რომ ლომბარდია უმეტესადეკონომიკურ და ინდუსტრიულ ადგილად მიიჩნევა კულტურის დიდი და მრავალფეროვანი კულტურული მემკვიდრეობა აქვს. პრეისტორიულიდან მოყოლებული დღევანდელ დღემდე. რომანული და რენესანსის პერიოდის ამსახველი ნიმუშები შემორჩენილია მუზეუმებში ეკლესიებში რომლების ქალაქებსა და სოფლებში მრავლადაა. ძირითადი ტურისტული ადგილები რეგიონში მოიცავს ისტორიულ, კულტურულ, და ხელოვნების ქალქებს, მილანს, ბერგამოს, კომოს, ბერშას, ვარეზეს მონცას მანტოვას და ტბებს: გარდას კომოს ისეოს და მაჯორეს. უნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შედის ლომბარდიის რეგიონში მყოფი: ეკლესია და დომინიკური მონასტერი სანტა მარია დელე გრაციესი ლეონარდო და ვინჩის საიდუმლო სერობის ფრესკით. კრესპიდ’ადა ვალკამონიკას კედლის ნახატები პიემონტის და ლომბარდიის წმინდა მთები, კასტრუმი ტორბას კოშკთან ერთად და ეკლესია, სანტამარია ფორის პორტას კასტელსეპრიოში მანტუა და საბიონეტა რომის ფორუმი მონუმენტურ არქეოლოგიური არეალი და სან სალვატორე ჯულიას სამონასტრო კომპლექსი კასტელსეპრიოში. მუზეუმები ლომბარდიაში დაახლოებით 330 მუზეუმია სხვადასხვა სახის, ეთნოგრაფიული, ისტორიული, სამეცნიერო ტექნოლოგიური, ხელოვნების, და ბუნების, რომელიც რეგიონის ისტორიულ კულტურულ და ხელოვნების განვითარებას გვაჩვენებს. ყველაზე ცნობილ მუზეუმთა შორის არის მეცნიერების და ტექნოლოგიების ეროვნული მუზეუმი „ლეონარდო და ვინჩი“ (მილანში), ლეონადრო და ვინჩის საიდუმლო სერობა (მილანში) კარარის აკადემია, ეს არის ხელოვნების აკადემია (ბერგამოში) სან სალვატორეს მუზეუმი (ბრეშა) ალესანდრო ვოლტას სასახლე (კომოში) სტრადივარიუსის მუზეუმი (კრემონა) ტეს სასაზლე (პალაცო ტე) (მანტოვა) და სხვა მრავალი..
ძირითადი სანახაობები
მილანის ტაძარი, სფორცების სასახლე, წმინდა ამბროსის ბაზილიკა, წმინდა მარიამ მოწყალის მონასტერი, საიდუმლო სერობა, ლა სკალას თეატრი, წმინდა ლორენცოს ბაზილიკა, წმინდა ეუსტორჯოს ბაზილიკა, პორტინარის კაპელა, ბრერას ხელოვნების გალერეა-ნახატების გალერეა მილანში, ჩერტოზა დი პავია, პავიას მოწყალების სახლი, კომოსა და გარდას ტბები, ინდუსტრიული სოფელი კრესპი დ’ადდა, კრემონის მთავარი ტაძარი და საათის კოშკი, მონცას სამეფო სოფელი, მანტოვაში წმინდაგიორგის სახელობის ეკლესია,..
სამზარეულო
ბრინჯი საკმაოდ პოპულარულია რეგიონში, ხშირად შეხვდებით სუფებში, ბრინჯისგან აკეთებენ რიზოტოს, რიზოტი მილანურად ზაფრანით. მონცაში სოუსებს უმატებენ რიზოტოს. ადგილობრივი წარმოების ყველი რობიოლა, კრეშენცა, ტალეჯო, გორგონძოლა, გრანა პადანო, კარაქი და ნაღების კრემი გამოიყენება ხშირად, ბერგამოში, ბრეშასა და ვალტელლინაში პოლენატა არიც გავრცელებული (პოლენატა დაფქული სიმინდის ფქვილისგან გაკეთებული კერძი). პოლენატაში არის ასევე პიძოკერი 80%წიწიბურის და 20% ხორბლის ფქვილისგან გაკეთებული ბრტყელი მაკარონი. მანტოვაში არის ტორტელი დი ძუკას ფესტივალი ეს ტორტელი დი ძუკა არის მაკარონი გოგრის გულსართით, რომელსაც მოყვება დამდნარი კარაქი, მას მოყვება ინდაური წიწილის ან სხვა შემწვარი ხორცის სატენით.
ტიპური კერძები
პოლენტა პიძოკერი, რისოტო, ოსო ბუკო, კოტოლეტა, კასოეულა, გონგონზოლა, ბიტტო, გრანდა პადანო, კვარტიროლო ლომბარდო (ყველის სახეობები) პანეტონე, ტორტელი დი ცუკა, სბრისოლონა ნამცხვარი. ღვინო ნებიოლო წითელი, ბელავისტა, სანტი, ნინო ნეგრი, ბონარდა ლომბარდია), ინფერნო გრუმელო სასსელა (ვალენტინა)
მუსიკა
მილანის გარდა 11 პროვინცია, უმეტესობას უდიდესი მუსიკალური ტრადიციები აქვს, ბერგამო გაეტანო დონიძეტის სამშობლოდ ითვლება (კომპოზიტორი), კრემონა ვიოლინოს სამშობლოდ ითვლება, ბრეშაში 1709 წელს დიდი თეატრი გაიხსნა, მანტოვა ერთ ერთი დამაარსებელია მეტექვსმეტე საუკუნის ოპერისა და კლასიკური მუსიკისა, სხვა ქალაქები როგორიცაა ლეკო ლოდი ვარეზე, და პავიას აქვს დიდი მუსიკალური ტრადიცია მაგრამ მილანი არის ლომბარდიის ყველაზე მნიშვნელობანი მუსიკალური ცენტრი, აქ მუშაობდა ჯუზეპე ვერდი, XIX საუკუნის კომპოზიტორი, მილანი ამაყობს ბევრი თეატრით, როგორიცაა პიკოლოს თეატრი, არკიმბოლდის თეატრი, თუმცა ყველაზე ცნობილია ლა სკალას თეატრი, მსოფლიოს ერთ ერთი ყველაზე პრესტიჟული ოპერის თეატრი.
ენა
იტალიურის გარდა ადგილობრივი ენაა ლომბარდიული, არის აღმოსავლური და დასავლური ლომბარდიული ენის სხვაობები,
მოდა
ლომბარდია ყოველთვის იყო მნიშვნელოვანი ცენტრი აბრეშუმისა და ქსოვილების პროდუქციისა, კონკრეტულად კი პავია ვიჯევანო, კრემონა, მაგრამ მილანი რეგიონის უმნიშვნელოვანესია ტანსაცმლისა და მოდის საკითხში, 2009 წელს მილანი დასახელდა მსოფლიოს მოდის დედაქალაქად, დაჯაბნა ნიუ-იორკი, პარიზი, რომი და ლონდონი. იტლიის მოდური ბრენდების უმეტესობის სათავო ოფისები მდებარეობს მილანში ვალენტინო, ვერსაჩე, პრადა, არმანი, დოლჩე გაბანა და სხვა.
სქოლიო
კატეგორია:იტალიის რეგიონები
Vollenhovia pwidikidika
Vollenhovia pwidikidika — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Vollenhovia-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სანინსკოე
სანინსკოე (Һынны; Саннинское) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბლაგოვეშჩენსკის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 383 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბლაგოვეშჩენსკიდან დაშორებულია 35 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ზაგოროდნაია, რომელიც დაშორებულია 55 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ (50%).
სქოლიო
კატეგორია:ბლაგოვეშჩენსკის რაიონის სოფლები
იოანე VI (პაპი)
მინი|მარჯვნივ|იოანე VI იოანე VI (Johannes PP. VI; დ. უცნობი — გ. 11 იანვარი, 705) — ბერძენი რომის პაპი 701–705  წლებში.
წარმოშობით ბერძენი დაიბადა ეფესოში. დაკრძალულია წმინდა პეტრეს ტაძარში. მისი მემკვიდრე იყო იოანე VII.
ფილიპსის კოლექცია
ფილიპსის კოლექცია - ხელოვნების მუზეუმი ვაშინგტონში. დაარსდა დანკან ფილიპსისა და მარჯორი აკერ ფილიპსის მიერ 1921 წელს, როგორც ფილიპსის მემორიალური გალერეა. დანკან ფილიპსი ბანკირისა და „ჯონსისა და ლაუგინის ლითონის კომპანიის“ თანადამფუძნებლის, ჯეიმზ ჰ. ლაუგინის შვილიშვილი იყო.
ფილიპსის კოლექციაში დაცულია პიერ-ოგიუსტ რენუარის, გიუსტავ კურბეს, ელ გრეკოს, ვინსენტ ვან გოგის, ანრი მატისის, კლოდ მონეს, პაბლო პიკასოს, ჟორჟ ბრაკის, პაულ კლეეს, პიერ ბონარის, უინსლოუ ჰომერის, ჟოან მიროს, ჯეიკობ ლოურენსისა და სხვათა ნამუშევრები.
ისტორია
დანკან ფილიპსი 1886 წელს პიტსბურგში დაიბადა. ის ბანკირისა და „ჯონსისა და ლაუგინის ლითონის კომპანიის“ თანადამფუძნებლის, ჯეიმზ ჰ. ლაუგინის შვილიშვილი იყო. 1895 წელს ფილიპსი და მისი ოჯახი ვაშინგტონში გადავიდა. ფილიპსმა დედამისთან ერთად ფილიპსის მემორიალური გალერეა დააფუძნა მას შემდეგ, რაც მისი უფროსი ძმა, ჯეიმზ ლაუგინ ფილიპსი (1884-1918) და მამამისი დანკან კლინჩ ფილიპსი (1838-1917) გარდაიცვალნენ.
ფილიპსის ნახატების პატარა საოჯახო კოლექცია დროთა განმავლობასი საგრძნობლად გაიზარდა. საჯარო გალერეის ფუნქციას სახლის ჩრდილოეთ ფრთაში სპეციალურად აშენებული ოთახი ასრულებდა. ფილიპსისის ოჯახი 1930 წელს ახალ სახლში გადავიდა და 21-ე ქუჩაზე მდებარე რეზიდენციაში მთლიანად ხელოვნების მუზეუმი განთავსდა.
1921 წელს დდანკან ფილიპსმა მხატვარ მარჯორი აკერზე იქორწინა. მისი რჩევითა და მხარდაჭერით, ფილიპსმა კოლექცია „მოდერნისტული ხელოვნების მუზეუმად გარდაქმნა“. ფილიპსმა სხვადასხვა მხატვრის ნახატები შეიძინა, მათ შორის: ელ გრეკოს, რომელსაც „პირველ მგზნებარე ექსპრესიონისტს“ ეძახდა, ჟან-ბატისტ შარდენის, რომელსაც „პირველ მოდერნისტ მხატვრად“ თვლიდა, ფრანსისკო გოიას, რომელიც მისი აზრით, „ძველი ოსტატებიდნა დიდ მოდერნისტებამდე, როგორიც პოლ სეზანი იყო, ნაბიჯ-ნაბიჯ მიიწევდა, ედუარდ მანეს, რომელიც „რგოლის მნიშვნელოვან ნაწილს წარმოადგენდა გოიადან გოგენამდე და მატისამდე.
პოლი ფრიტჩი, ამერიკელი ჟურნალისტის, კლეიტონ ფრიტჩის ცოლი, ფილიპსს კოლექციის პატარა საოჯახო მუზეუმიდან საჯარო სამხატვრო გალერეად გარდაქმნაში დაეხმარა და პირველი რწმუნებული იყო, რომელიც ოჯახის წევრი არ ყოფილა. ეროვნული დაფინანსების მოპოვების პროგრამის დაარსებაშიც ის დაეხმარა.
კოლექცია
ფილიპსის კოლექცია 1921 წელს გაიხსნა, როგორც ამერიკის მოდერნისტული ხელოვნების პირველი მუზეუმი. კოლექციაში ამერიკელი და ევროპელი იმპრესიონისტებისა და მოდერნისტი ხელოვანების 3 000-მდე ნამუშევარი შედიოდა. მუზეუმი დამფუძნებლის, დანკან ფილიპსის სახლში და ორ მსგავს შენობაშია განთავსებული, ვაშინგტონში.
მუზეუმი ცნობილია იმპრესიონისტთა და მოდერნისტთა ნახატებით. ევროპელ ხელოვანთაგან აღსანიშნავია გიუსტავ კურბეს, პიერ ბონარის, ჟორჟ ბრაკის, პოლ სეზანის, ედგარ დეგას, ვინსენტ ვან გოგის, პაულ კლეეს, ანრი მატისის, კლოდ მონეს, პაბლო პიკასოსა და სხვათა ნამუშევრები. 1923 წელს ფილიპსის კოლექციამ პიერ-ოგიუსტ რენუარის იმპერიონისტული ნამუშევარი „სამხარი ნავზე“ (1880-1881) შეიძინა, რომელიც კოლექციის ყველაზე ცნობილი ნამუშევარია.
კოლექციაში იმ მხატვართა ნამუშევრები დომინირებს, რომლებიც ფილიპსს მოსწონდა. ფილიპსი ფერების ექსპრესიული გამოყენების გამო ბონარით იყო აღფრთოვანებული და მისი 17 ნახატი შეისყიდა. კოლექციაში კუბიზმის პიონერის, ჟორჟ ბრაკის 13 ნახატია შესული, მათ შორის, მონუმენტური ნატურმორტი „მრგვალი მაგიდა“ (1929). კოლექციაში პაულ კლეესა და მარკ როტკოს 7-7 ნამუშევარია დაცული. როტკოს ოთახი პირველი საჯარო სივრცე იყო, რომელიც მხოლო მარკ როტკოს ნამუშევრებს ეძღვნებოდა. ფილიპსი როტკოს ნამუშევრებმა ბონარის მიერ გამოყენებულ ფერებთან მსგავსების გამო მიიზიდა.
დანკან ფილიპსმა სიცოცხლეში ბევრი ისეთი ხელოვანის ნამუშევარი შეიძინა, რომლებიც იმ დროისთვის ცნობილები არ იყვნენ. მათ შორის იყვნენ: ჯონ მარინი, ჯორჯია ო'კიფი, არტურ დოუვი, ნიკოლას დე სტაიოლი, მილტონ ეივერი, ბეტი ლეინი და ავგუსტუს ვინსენტ ტაკი.
შენობა
ფილიპსის კოლექცია ვაშინგტონშია განთავსებული. დაარსების დღიდან დანკან ფილიპსის კოლექცია მის სახლში სპეციალურ საგამოფენო სივრცეში იყო გამოფენილი. გეორგიანულ სტილში აგებული ფილიპსის სახლი 1897 წლით თარიღდება და დღეისთვის მუზეუმის შენობის სამხრეთ ნაწილს წარმოადგენს. შენობა ამერიკის შეერთებული შტატების ისტორიული ადგილების ეროვნულ რეესტრშია შეტანილი.
დროთა განმავლობაში შენოს გალერეები და ოფისები დაემატა, განსაკუთრებით, 1930 წლის შემდეგ, როდესაც ფილიპსის ოჯახი საცხოვრებლად სხვაგან გადავიდა. 1960 წელს შენობას მოდერნისტული ფრთა დაემატა. შენობის ეს ნაწილი 1989 წელს განახლდა, როდესაც მუზეუმს იაპონელმა ბიზნესმენმა, იასუშირო გომ 1.5 მილიონი აშშ დოლარი გადასცა.
განათლება
ადრეულ წლებში მუზეუმის მესამე სართულზე სამხატვრო კლასები იყო განთავსებული. დღემდე, საგანმანათლებლო პროგრამებს დიდი ყურადღება ექცევა და მუზეუმში ლექციები, ვორქშოფები და ტრენინგები იმართება. 2015 წელს მუზეუმი მერილენდის უნივერსიტეტს შეუერთდა. მომავალში ორი ინსტიტუტის ერთობლივი ძალისხმევით ფილიპსის კოლექციაში მერილენდის უნივერსიტეტის ხელოვნებისა და ცოდნის ცენტრის მოწყობა იგეგმება.
სქოლიო
კატეგორია:ხელოვნების მუზეუმები ვაშინგტონში კატეგორია:ბიოგრაფიული მუზეუმები ვაშინგტონში კატეგორია:ამერიკული ხელოვნების მუზეუმები კატეგორია:1921 წელს დაარსებული ხელოვნების მუზეუმები კატეგორია:1921 წელს დაარსებულები ვაშინგტონში კატეგორია:ყოფილი კერძო კოლექციები ამერიკის შეერთებულ შტატებში
პეტროვარადინის თემი
პეტროვარადინის თემი (Петроварадин) — თემი სერბეთში, შედის სამხრეთ-ბაჩის ოლქში.
თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი პეტროვარადინი. პეტროვარადინის თემი შედგება 5 დასახლებული პუნქტისგან, მათი საშუალო ფართობია 5.44 კმ².
სქოლიო
კატეგორია:სერბეთის თემები
კობა ბექაური
კობა ბექაური (დ. 15 ნოემბერი, 1973, ღულელები, თიანეთის რაიონი ) — ქართველი თანამდებობის პირი, პოლიტიკოსი, ფინანსისტი.
დაამთავრა თბილისის საერო ინსტიტუტი „გაენათი“. 2004-2008 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ნაციონალური მოძრაობა - დემოკრატები “.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 15 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1973 კატეგორია:საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ბიუჯეტი
ბიუჯეტი (ძვ. ნორმანდიულიდან budget - საფულე) — განსაზღვრული პირის (ოჯახის, ბიზნესის, ორგანიზაციის, სახელმწიფოს და ა.შ.) შემოსავლებისა და გასავლების ჩამონათვალი, რომელიც განისაზღვრება კონკრეტული დროის პერიოდით, ჩვეულებრივ ერთი წლით. ბიუჯეტი ეს არის უმნიშვნელოვანესი, როგორც მიკროეკონომიკაში, ასევე მაკროეკონომიკაში (სახელმწიფო ბიუჯეტი). ბიუჯეტის შესწავლით დაკავებულია ვრცელი ეკონომიკური მეცნიერება, სახელწოდებით - ფინანსები.
სახელმწიფო ბიუჯეტი
სახელმწიფო ბიუჯეტი წარმოადგენს სახელმწიფოს უმნიშვნელოვანეს ფინანსურ დოკუმენტს. იგი წარმოადგენს ყველა უწყების, სახელმწიფო სამსახურების, სამთავრობო პროგრამების, ყველა ფინანსური ინფორმაციის ჩამონათვლის ერთობლიობას. მასში განსაზღვრულია მოთხოვნა, რომელიც ექვემდებარება შესრულებას სახელმწიფო ხაზინის მხრიდან, ისევე როგორც მითითებულია წყაროები და მოცულობა ყველა მოსალოდნელი შემოსავლისა სახელმწიფო ხაზინაში.
სახელმწიფო ქმედებას ბიუჯეტის ფორმირების, განხილვის, დამტკიცების, შესრულების და შესრულების შესახებ ანგარიშის შედგენისა და დამტკიცების საქმეში ეწოდება საბიუჯეტო პროცესი.
საქართველოს საბიუჯეტო სისტემა მოიცავს შემდეგ ბიუჯეტებს:
საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის ყველა შემოსულობა და გადასახდელი სრულდება სახელმწიფო ხაზინის სისტემის მეშვეობით.
თუ ბიუჯეტის დაგეგმილი შემოსავალი აჭარბებს გასავალ ნაწილს, მაშინ საუბრობენ საბიუჯეტო პროფიციტზე. თუ ბიუჯეტის დაგეგმილი გასავალი აჭარბებს შემოსავალ ნაწილს, მაშინ საუბრობენ საბიუჯეტო დეფიციტზე. როდესაც ბიუჯეტის შესრულებისას, დეფიციტის დონე აჭარბებს ბიუჯეტის დამტკიცებისას დადგენილ ზღვარს, ანუ ვაკვირდებით მოსალოდნელი შემოსავლების მნიშვნელოვან შემცირებას, მაშინ წარმომადგენლობითი სახელისუფლებო ორგანო (აღმასრულებელი ხელისუფლების ორგანოს წინადადების საფუძველზე) იღებს გადაწყვეტილებას - აამოქმედოს კანონით გათვალისწინებული მექანიზმი, რომელიც შეამცირებს გასავლის (ხარჯვითი ნაწილის) მოცულობას. ხარჯვითი ნაწილის ასეთ მოჭრას ეძახიან სეკვესტრს.
კომპანიის ბიუჯეტი
ბიზნესის ბიუჯეტი ბიზნესის ფინანსების მიმოხილვაა. მასში მოცემულია ძირითადი ინფორმაცია როგორც კომპანიის ფინანსების ამჟამინდელი მდგომარეობის შესახებ (შემოსავლებისა და ხარჯების ჩათვლით), ასევე გრძელვადიანი ფინანსურ მიზნებზე, როგორიცაა გაფართოება, ახალი თანამშრომლების დამატება თუ სხვა.
ბიუჯეტი ასევე გამოიყენება სამომსავლო გეგმებისა და მოლოდინების განსასაზღვრად.
სქოლიო
კატეგორია:ფინანსები
Vollenhovia pyrrhoria
Vollenhovia pyrrhoria — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Vollenhovia-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
თანგკა
მინი|300px|მე18 ს-ის ტიბეტური თანგკა თანგკა ან თანკა (ტიბ. ཐང་ཀ་ თანგ კა; ნეპ. पौभा) — ტიბეტური აბრეშუმის ნახატი ნაქარგებით, ხშირად გამოსახულია ბუდდჰათა, ცნობილი სცენები და მანდალების გამოსახულებები. თანგკა არ არის ზეთის ან აკრილის ნახატების მსგავსად ბრტყელი. საერთოდ, თანგკები დიდი ხანი ძლებს და ინარჩუნებს ელვარებას, თუმცა მისი ფაქიზი ბუნების გამო, უნდა ინახებოდეს მშრალ ადგილას, რომ ნესტმა აბრეშუმი არ დააზიანოს. ხშირად თანგკას გრაგნილ-ნახატებსაც უწოდებენ.
თავიდან, თანგკები მოგზაური ბერების გამო გახდა პოპულარული, რადგან გრაგნილი-ნახატები ადვილად იხვეოდა და მონასტრიდან მონასტერში წასაღებად ადვილი იყო. თანგკები ასრულებდნენ მნიშვნელოვან როლს ბუდდჰების, გავლენიანი ლამების, სხვა ღვთაებებისა და ბოდჰისატვათა ცხოვრების ამსახველ სასწავლო იარაღად.
თანგკას რამდენიმე დანიშნულება აქვს: სასწავლო იარაღი ბუდდჰათა ცხოვრების, ცნობილ ლამათა ისტორიებისა და სხვადასხვა, ღვთაებებთან დაკავშირებული, მითების. რელიგიური გამოსახულებები, რომლებიც გაკუთვნილია დეკორაციისათვის სხვადასხვა რიტუალებისა და ლოცვის დროს; და, ალბათ, ყველაზე მნიშვნელოვანი - ის გამოიყენება მედიტაციისას, გასხივოსნების მისაღწევად.
ჩინურმა მხატვრობამ დიდი გავლენა მოახდინა ზოგადად ტიბეტურ მხატვრობაზე. XIV დან XV საუკუნემდე ტიბეტურმა მხატვრობამ ბევრი ელემენტი გადმოიღო ჩინურიდან.
ისტორია
თანგკა არის ნეპალური ხელოვნების სახეობა, რომელიც ტიბეტში ჩაიტანა ნეპალის პრინცესა ბჰრიკუტიმ, მეფე ლიჩჩავის ქალიშვილმა და ტიბეტის მმართველის სრონ ცან გამპოს ცოლმა.
ტიპები
ტექნიკისა და მასალების მიხედვით თანგკა შეიძლება რამდენიმე ჯგუფად დაიყოს. ძირითადად გამოირჩევა ორი სახისა: რომლებიც იბეჭდება (ტიბ. ბრის ტან) და რომლებიც მზადდება აბრეშუმისგან ან იქარგება.
თანგკებს, უფრო ზუსტად, ამ კატეგორიებად ყოფენ:
საშუალო ზომის თანგკა 50-70 სანტიმეტრის სიდიდისაა, მაგრამ არსებობს ფესტივალებისა და სხვა დანიშნულებისთვის განკუთვნილი თანგკები, რომლებიც ხშირად მთელ კედელზეა გამოსახული, ან სახლის რამდენიმე სართულისხელაცაა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტიბეტური ბუდიზმი კატეგორია:ბუდიზმი
ლიე
ლიე (Lyø) — დანიის კუნძული ბალტიის ზღვაში, კუნძულ ფიუნის სამხრეთით. ფართობი 6 კმ²-ს შეადგენს, მოსახლეობა კი 2005 წლის მონაცემებით 140 ადამიანია.
ლიემდე მიღწევა შესაძლებელია ბორნით, ქალაქ ფობორგიდან და კუნძულ ავერნაკედან.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დანიის კუნძულები
აკაკი ხუბუტია
აკაკი ხუბუტია (დ. 17 მარტი, 1986, სოხუმი) — ქართველი ფეხბურთელი, ბერძნული „კერკირისა“ და საქართველოს ეროვნული ნაკრების ცენტრალური მცველი.
პროფესიონალური კარიერა დაიწყო ბელარუსულ „ზვეზდა BGU-ში“. „გაზ მეთანში“ გადავიდა 2009 წელს. 2011-2012 წლებში იჯარით თამაშობდა თურქულ „სამსუნსპორში“. 2013-2014 წლებში კი სარანსკის „მორდოვიაში“. 2014 წლის ივლისში ისრაელის საფეხბურთო კლუბ ფეთახ-თიკვის „ჰაპოელში“ ჩაირიცხა, ამავე წლის სექტემბერში კლუბი დატოვა. ზამთრის სატრანსფერო ფანჯრის გაღებამდე უკლუბოდ იყო, შემდეგ კი საბერძნეთის ქალაქ კერკირის ამავე სახელწოდების მქონდე კლუბში ჩაირიცხა.
Vollenhovia rufipes
Vollenhovia rufipes — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Vollenhovia-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
BAFTA საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის მთავარ როლში
BAFTA საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის მთავარ როლში — ბრიტანული კინოაკადემიის ჯილდო. პრიზით აჯილდოებენ საუკეთესო მსახიობ კაცებს 1952 წლიდან. 1952–1967 წლებში გაიცემოდა ორი ჯილდო: საუკეთესო ბრიტანელი და არაბრიტანელი მსახიობისთვის. 1968 წლიდან ჯილდო გაერთიანდა. ყველაზე მეტი ჯილდო (5) მიღებული აქვს პიტერ ფინჩს, ხოლო ყველაზე მეტი ნომინაცია (8) დასტინ ჰოფმანს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:BAFTA-ს ჯილდოები
ჯიბუტის ქალაქები
thumb|330px|ჯიბუტის რუკა ჯიბუტის ქალაქები — აქ წარმოდგენილია ჯიბუტის ქალაქები, დალაგებული მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით. სიაში წარმოდგენილია ქალაქები, რომელთა მოსახლეობის რაოდენობაც აღემატება 1000 ადამიანს.
რესურსები ინტერნეტში
*
Djibouti
კრწანისის ბრძოლა
კრწანისის ბრძოლა — 1795 წლის ბრძოლა ქართლ-კახეთისა და სპარსეთის ლაშქარს შორის თბილისთან, კრწანისის ველზე. აღა-მაჰმად-ხანმა თავისი ძალაუფლების განმტკიცების შემდეგ ერეკლე II-ს მოსთხოვა ქართლ-კახეთის სამეფოზე სპარსეთის ბატონობის აღდგენა და რუსეთთან კავშირის გაწყვეტა. გეორგიევსკის ტრაქტატის ერთგული ერეკლე II რუსეთის მთავრობას დახმარებას სთხოვდა. სექტემბრის დასაწყისში აღა-მაჰმად-ხანი 35-ათასიანი ჯარით საქართველოსკენ გამოემართა და 8 სექტემბერს სოღანლუღ-იაღლუჯის ჩრდილოეთ კალთებსა და კუმისის ტბას შორის, მდ. მტკვრის ნაპირზე, ე. წ. სარვანის მინდორზე, დაბანაკდა. სპარსელთა ჯარში თავიანთი ლაშქრით იყვნენ განჯის მმართველი ჯავად-ხანი, ყარაბაღელ სომეხთა მელიქები მეჯლუმი და ჰაბოვი, ერევნის ხანი. აღა-მაჰმად-ხანის ამ გამოლაშქრებას ელოდნენ საქართველოში და მრავალრიცხოვანი ჯარის შეგროვებაც შესაძლებელი იყო, მაგრამ რუსეთის დახმარების მომლოდინე ერეკლე II-მ დროული და საჭირო ღონისძიებები ვერ გაატარა და მტერს მოუმზადებელი დახვდა. ქართველების სარდლობამ გადაწყვიტა გამოეყენებინა მისადგომების რელიეფი და აეძულებინა მტერი ებრძოლა ისეთ პირობებში, რომ ვერ მოეხერხებინა ჭარბი ძალების გაშლა და ბრძოლაში ჩაბმა.
პირველი ბრძოლები
ქართველთა სარდლობამ გადაწყვიტა გამოეყენებინა მისადგომების რელიეფი და ეიძულებინა მტერი ებრძოლა ისეთ პირობებში, რომ ვერ მოეხერხებინა ჭარბი ძალების გაშლა და ბრძოლაში ჩაბმა. ამასთან, ქართველებმა, მნიშვნელოვანი სამუშაოები ჩაატარეს თავდაცვითი ზღუდეებისა და პოზიციების შესაქმნელად. ქართველთა ლაშქარი 5 ათასამდე კაცს ითვლიდა, აქედან 2 ათასი იმერეთის სამეფოდან იყო, მათ სოლომონ II მეთაურობდა. 9 სექტემბერს, დილით, ქართველთა ნაწილების დასაზვერად და ხელსაყრელი პოზიციებიდან გამოსატყუებლად ირანელთა ავანგარდი სოღანლუღიდან ორჯერ გადავიდა იერიშზე. ქართველთა მეწინავე რაზმმა მტერი ორჯერვე ახლოს მიუშვა, შემდეგ კი ერთბაშად ცეცხლითა და მოულოდნელი იერიშით უკუაქცია.
10 სექტემბერს, სპარსელებმა ჩათვალეს, რომ სოღანლუღის მხრიდან, ვიწრო საქარავნე გზით წასვლა თბილისისკენ რთული იყო და ამიტომ სომეხი მელიქების რჩევით გადაწყვიტეს თელეთიდან შინდის-ტაბახმელისაკენ ასვლა, იქიდან კი  დაშვება კრწანისის ველზე, საიდანაც, სეიდაბადის გავლით იოლად მიადგებოდნენ თბილისს. ამ გზით თაბორის ქედიდანაც შეიძლებოდა პირდაპირ აბანოთუბანში დაშვება. მტრის მეწინავე რაზმმა (3–4 ათასი კაცი) მძლავრად შეუტია ქართველთა გამაგრებულ ხაზს ტაბახმელასა და შინდისს შორის.
10 სექტემბერს, ერეკლეს ბრძანებით ბრძოლას დავით ბატონიშვილი სარდლობდა. მისი რაზმი და არტილერია, თაბორის ქედის სამხრეთ ფერდობებთან, შინდისის მიდამოებში განლაგდა და მიზანში თელეთის ქედის ჩრდილო ფერდობები ამოიღო, რადგან მტერი აქედან უნდა დაშვებულიყო კრწანისის ველისაკენ. კრწანისის ველის მიდამოებში (დაახლოებით იქ, სადაც ახლა ე.წ. სამთავრობო აგარაკები, ოფტალმოლოგიური კლინიკა და სასჯელაღსრულებითი დაწესებულებებია), მოხერხებულად განთავსდა ოთარ ამილახვრის, იოანე მუხრანბატონის, ზაქარია ანდრონიკაშვილის რაზმები, იმერელთა რაზმი ზურაბ წერეთლის მეთაურობით. ერეკლე, თავისი მებრძოლებით სეიდაბადის ბოლოს, კრწანისის ველის განაპირას იდგა. როდესაც მტერმა თელეთის ქედზე გადმოსვლა დაიწყო, დავითმა მათ მეწინავე რაზმებს ზარბაზნის ცეცხლი დააყარა და დიდად დაზარალებული მტერი რამდენიმეჯერ უკან შეაბრუნა. თუმცა სპარსელებს ახალი, დასვენებული, დიდი ძალა ემატებოდა თელეთის ქედის მეორე მხრიდან. მტერთან ხელჩართულ ბრძოლაში ჩაბმა ქართველთა სხვა რაზმებსაც მოუწია. ბოლოს 75 წლის ერეკლემ ბაირაღი აიტაცა, იშიშვლა ხმალი და მომხდური მტრის რაზმების შუაგულში შევარდა, მას შვილიშვილი, სოლომონ მეორეც მიჰყვა. ქართველებმა საღამოსათვის მრავალრიცხოვან მტერს დიდი დანაკარგით უკან დაახევინეს. მათი განახევრებული რაზმები თელეთის ქედის მეორე მხარეს, თავიანთ ბანაკისკენ გადადევნეს. 10 სექტემბერს ქართველები გამარჯვებული მობრუნდნენ თბილისში.
ღალატი
მინიატიურა|თბილისის აღება აღა მაჰმად ხანის მიერ. ყაჯართა პერიოდის სპარსული მინიატურა (ბრიტანული მუზეუმი) გადმოცემით, პირველი ბრძოლით დაშინებული აღა-მაჰმად-ხანი უკან გაბრუნებას აპირებდა, მაგრამ ღამით ციხიდან მოღალატეთა ხელშეწყობით გაპარულმა სპარსელთა ჯაშუშმა დაარწმუნა შაჰი ქართველთა სისუსტეში, თუმცა სათუოა, რომ აღა-მაჰმად-ხანს უკან გაბრუნება გადაეწყვიტა, რადგან ბრძოლებში გამოცდილ, თბილისთან ახლოს მოსულ შაჰს, პოზიციური, თუნდაც დამარცხებული ბრძოლის შემდეგ უარი, რომ ეთქვას წინსვლაზე, ძნელად წარმოსადგენია.
აღა-მაჰმად-ხანმა თავისი ჯარი 14 ნაწილად დაჰყო. მისი ჯარი, წინა დღის მარცხის მიუხედავად, რაოდენობრივად 6-ჯერ თუ 7-ჯერ მეტი იყო ქართველთა ჯარზე. ძალები მეტად უთანასწორო იყო. შაჰმა თავის ჯარს უკან 6 ათასი თურქმენი ჩაუყენა და უბრძანა – უკანდახეული სპარსელი მებრძოლები ადგილზე გაენადგურებიათ.
11 სექტემბერს, დილის 7 საათზე, ირანელთა ლაშქარი მტკვარ-შავნაბადის ვიწროებით თბილისისაკენ დაიძრა და საათნახევრის შემდეგ ქართველთა საბრძოლო დაცვის პირველ პოზიციებს შეუტია. შაჰმა გადაწყვიტა, რომ შეტევა თბილისზე, ორივე მხრიდან ეწარმოებინა, ამისათვის 5 ათასამდე კაცი, ისე, როგორც 10 სექტემბერს, თბილისთან ზურგიდან მისავლელად თელეთის მიმართულებით გაგზავნეს. თავად შაჰმა, ძირითადი ძალებით სოღანლუღის ვიწრო, კლდოვან ფერდობებზე განლაგებულ საქარავნე გზით გადაწყვიტა თბილისისაკენ წამოსვლა.
11 სექტემბერს ქართველთა ჯარს ერეკლე სარდლობდა. წინა დღის მსგავსად, დაცვის მარჯვენა ფრთაზე, შინდის-ტაბახმელადან გადმოსასვლელ გზებზე მდგარ ჯარს დავით ბატონიშვილი მეთაურობდა. მეწინავე რაზმს იოანე ბატონიშვილი ჩაუდგა სათავეში. მტკვრის მარჯვენა სანაპიროს მიდამოებში გალაგებულ ქართველთა მარცხენა ფრთას იოანე მუხრანბატონი უფროსობდა. თვით ერეკლე ბრძოლის საერთო ხელმძღვანელობის გარდა, იცავდა სეიდაბადისკენ მიმავალ ცენტრალურ გზას, ის თავისი რაზმით შემაღლებულ ადგილზე განთავსდა. ოთარ ამილახვრისა და თავისი ვაჟიშვილის, ვახტანგის რაზმები, როგორც სარეზერვო, თავისთან ახლოს იახლა მეფემ. იმერელთა ათასკაციანი რაზმი ერეკლესაგან მარჯვნივ განლაგდა, ხოლო 500 იმერელი მებრძოლი აბანოს კარის მიდამოებში დარჩა, რათა საჭიროების შემთხვევაში მეზარბაზნეებს დახმარებოდნენ. ამინდი ღრუბლიანი და წვიმიანი იყო.
სოღანლუღის გზით წამოსული შაჰი თბილისისკენ მომავალ საქარავნე გზის მთიან ნაწილს მოადგა (დაახლოებით იქ სადაც დღეს მარნეულისა და რუსთავის გზები იყოფა). გზის ერთ მხარეს თელეთის ქედის კლდოვანი ფერდობები იყო, მეორე მხარეს ადიდებული მტკვარი. მთებზე ჩასაფრებულმა ქართველებმა ასეულობით მებრძოლი დაუხოცეს მტერს და გადაადგილების საშუალება არ მისცეს. შაჰი დარწმუნდა, რომ წინსვლა ამ გზით შეუძლებელი იყო.
ბრძოლაში გამოცდილი შაჰი უკან დახევას არ აპირებდა, უეცრად მან ცხენი შეაბრუნა ადიდებული მტკვრისაკენ და თავისიანებს შესძახა: „ვინც ჩემი ერთგულია მომყევითო, თუ მტკვარმა წამიღო ჩემი გვამი ამოიღეთ და მიწაში დაფალითო“. შაჰმა მდინარე გადაცურა,მებრძოლთა ნაწილი უკან მიჰყვა. 300-მდე სპარსელი დაახრჩო ადიდებულმა მტკვარმა. ნავთლუღისკენ გასული შაჰი, რამდენიმე ათასი კაცით მტკვრის მარცხენა ნაპირს აღმა აჰყვა და გაღმიდან თელეთის ქედის ფერდობები დაათვალიერა. ნახა, რომ ქართველებს ძალზე მცირე რაოდენობით ჰყავდათ მებრძოლები. ქართველთა მეწინავე რაზმის მებრძოლებმა, რომელნიც საქარავნე გზას იცავდნენ ჩათვალეს, რომ ალყაში ექცეოდნენ და უკან, თბილისისკენ დაიხიეს. გზა განთავისუფლდა და მტკვრის მარჯვენა მხარეს დარჩენილი სპარსელთა ჯარის ნაწილიც ამ გზით დაიძრა. შაჰმა კი თავისი ჯარი, უკან, მტკვრის მარჯვენა სანაპიროზე, მოღალატეების მიერ ნაჩვენები ფონით გადმოიყვანა ორთაჭალის მიდამოებში და აქ გაერთიანებული სპარსელები ბრძოლით წამოვიდნენ სეიდაბადისკენ.
იმ მომენტში, როდესაც მოწინააღმდეგეებს ერთმანეთისაგან ერთი პატარა ხევი და ბაღნარები ყოფდათ, სეიდაბადის სამხრეთი კალთებიდან შეტევაზე გადავიდა ვახტანგ ბატონიშვილის 2-ათასიანი რაზმი, რომლის ამოცანა იყო სპარსელთა ჯარის შუაზე გაკვეთა. მტერმა მთავარი ძალები ამ რაზმის უკუგდებაზე დააბანდა. სასტიკი ბრძოლა გაიმართა. აღა-მაჰმად-ხანის ცხენს ზარბაზნის ტყვია მოხვდა და სისხლისმსმელი შაჰი ატალახებულ მიწაზე გაგორდა. ვინ იცის როგორ შეიცვლებოდა ომის ბედი, ტყვია რომ მის მხედარს მოხვედროდა. ამ დროს ერეკლე II-მ კონტრშეტევაზე გადასვლა ბრძანა, მაგრამ მძიმე ბრძოლებში, ქართველთა ისედაც მცირე ძალები თანდათან ამოიწურა და ნელ-ნელა უკან დახევა დაიწყეს. ქართველთა ჯარი თავის პირველ პოზიციას, მესამე სანგრის მიდამოს დაუბრუნდა და იქ სცადა გამაგრება.
ამავე დროს, დაცვის მარჯვენა ფრთაზე, თელეთის მიდამოდან შინდის-ტაბახმელასთან ამოსულმა  სპარსელებმა  უეცარი იერიში მიიტანეს დავით ბატონიშვილის რაზმზე, ქართველთა მხრიდან ხანგრძლივი და თავდაუზოგავი ბრძოლის მიუხედავად, გადმოლახეს ეს წინაამღდეგობა. დავით ბატონიშვილმა, მტერს რომ ხელში არ ჩავარდნოდა, ზარბაზნები წყლიან ხევში გადაყარა და მისმა რაზმმა ეს პოზიცია დატოვა. ამის შემდეგ, ქართველებისათვის ზურგიდან შემოსავლელად და უკანდასახევი გზის მოსაჭრელად, რამდენიმე ასეულისაგან შემდგარი ცხენოსანი რაზმი შინდისის მიმართულებიდან თავისუფლად დაიძრა, რათა თაბორის ქედით პირდაპირ აბანოთუბანში დაშვებულიყვნენ. მტრის ეს მანევრი ქართველთა სარდლობამ შენიშნა და იმერელთა ათასეულის მეთაურისა და არტილერიის უფროსის გურამიშვილის გასაფრთხილებლად შიკრიკი გაგზავნა, მაგრამ იგი გზაში მოკლეს. ქართველები ალყაში ექცეოდნენ.
ქართველთა წარუმატებლობა
მინი|მარჯვნივ|200px|კრწანისის ომის პანაშვიდი ტფილისში. 1895 წ გმირულად იბრძოდნენ ქართველები. ვახტანგ ბატონიშვილის რაზმის წევრები, რომლის შემადგენლობაში იყვნენ 300 არაგველი, ქიზიყელნი, თბილისელი მებრძოლები, მათ შორის მსახიობები – მაჩაბელას სიმღერით გამხნევებულნი, თავდაუზოგავი ბრძოლის შემდეგ სიმღერით შეხვდნენ სიკვდილს. ერეკლეს ერთგული 200 თათარი განსაკუთრებული სისასტიკით დახოცა მტერმა. არაგველები იქითკენ მიიწევდნენ, სადაც შაჰის ბანაკი იყო და თვალწინ დაუხიეს დროშები შაჰს. საკვირველი გმირობა გამოიჩინეს ქართველმა არტილერისტებმა მაიორ გურამიშვილის მეთაურობით. ერთი საათის ბრძოლის შემდეგ ქართველთა ლაშქარი მესამე სანგრიდან მეოთხეში გადავიდა, აქაც ერთი საათი იბრძოდა და შემდეგ უკან დახევა დაიწყო. დღის მეორე ნახევარში აღა-მაჰმად-ხანმა მთელი რეზერვები ბრძოლაში ჩააბა და ქართველებს დევნა დაუწყო. ქართველთა მეზარბაზნეებმა მოახერხეს მტრის შეტევის დროებით შეკავება. ერეკლე ალყაში ექცეოდა, მტერი დაატყვევებდა ან მოკლავდა მეფეს, მაგრამ ერთგულმა თანამებრძოლებმა, მათ შორის შვილიშვილმა, იოანე ბატონიშვილმა, მედგარი ბრძოლით მოაშორეს სპარსელები და ძალით გამოიყვანეს მეფე ბრძოლის ველიდან. მან და მისმა 150-მდე მხედარმა თბილისზე გავლით საგურამოსკენ გასწია და ბოლოს თავი მთიულეთს შეაფარა. მცირე ხნის შემდეგ მტერი ქალაქში შევიდა. მოსახლეობამ მას ქუჩაში გაუმართა ბრძოლა. სპარსელებმა თბილისი ჯერ გაძარცვეს, შემდეგ დაარბიეს და ცეცხლს მისცეს, მრავალი ათასი მცხოვრები ტყვედ წაიყვანეს. მოსახლეობის დიდი ნაწილი შიმშილისა და გადამდები სნეულებისაგან დაიღუპა. ქართლის სოფლებს მოთარეშეთა რაზმები შეესივნენ. კრწანისის ბრძოლამ დიდი ზარალი მიაყენა აღმოსავლეთ საქართველოს.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ბრძოლები კატეგორია:XVIII საუკუნის ბრძოლები კატეგორია:ქართლ-კახეთის სამეფო
Vollenhovia rufiventris
Vollenhovia rufiventris — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Vollenhovia-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ტაჯიკეთის პრეზიდენტი
ტაჯიკეთის პრეზიდენტი - ტაჯიკეთის სახელმწიფოს მეთაური, მოსახლეობა ირჩევს 7 წლის ვადით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტაჯიკეთი კატეგორია:აზიის ქვეყნების პრეზიდენტები *
კუკუიანოვო
კუკუიანოვო (Күкҡуян; Куккуяново) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის დიურტიულის რაიონში. 2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 708 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ დიურტიულიდან დაშორებულია 22 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია უფა, რომელიც დაშორებულია 130 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები (52 %) და ბაშკირები (45 %) შეადგენენ.
სქოლიო
კატეგორია:დიურტიულის რაიონის სოფლები
235
თარიღი უცნობია
*