cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
მცირე სვინაქსარი
ხელნაწერის საწერ მასალად ეტრატია გამოყენებული, გადაწერილია ნუსხურით, ყავისფერი მელნით. საზედაო ასოები და სათაურები სინგურითაა შესრულებული. მცირე სვინაქსარი ყველაზე ფართოდ ილუსტრირებული ქართული საღვთისმსახურო კრებულია. ხელნაწერში სულ 72 მინიატიურაა ჩართული. წიგნი 400 ფურცლისაგან შედგებოდა, თუმცა დღეს მხოლოდ 144 ფურცელია შემორჩენილი. ფურცლის ზომებია: 27X21 სანტიმეტრი.
ვარზეა-დუ-პოსუ
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 664 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 220.414 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 39.31 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
მცირე სვინაქსარი
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული სასულიერო ხელნაწერები კატეგორია:ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის A ფონდი კატეგორია:XI საუკუნის ხელნაწერები კატეგორია:ქრისტიანული ლიტერატურა
პირველი (ჩანჩქერი)
პირველი (First Falls) — ჩანჩქერი სამხრეთ ავსტრალიაში, სამხრეთი ავსტრალიის შტატში. მდებარეობს კლელანდის შენახულ პარკში. ჩანჩქერიდან 16 კილომეტრშია ავსტრალიის დიდი ყურე, ხოლო 9 კილომეტრში — შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი ადელაიდა.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:სამხრეთი ავსტრალიის ჩანჩქერები
სერჰი ოსტაპენკო
სერჰი ოსტაპენკო (უკრ.: Сергій Степанович Остапенко; დ. 1881 - გ. 1937) — უკრაინელი ეკონომისტი და პოლიტიკოსი, უკრაინის სახალხო რესპუბლიკის ეროვნულ მინისტრთა რადის მეთაური (1919 წლის 13 თებერვლიდან 9 აპრილამდე).
ევროპის თასების მფლობელთა თასი 1980-1981
ევროპის თასების მფლობელთა თასი 1980-1981 — ევროპის ქვეყნების თასების მფლობელთა თასის ოცდამეერთე გათამაშება. გამარჯვებული გახდა თბილისის „დინამო“, რომელმაც ფინალში იენის „კარლ ცაისი“ დაამარცხა, ანგარიშით 2–1.
მერვედფინალი
პირველი შეხვედრები გაიმართა 1980 წლის 22 ოქტომბერს, საპასუხო – 5 ნოემბერს.
მეოთხედფინალი
პირველი შეხვედრები გაიმართა 1981 წლის 4 მარტს, საპასუხო – 18 მარტს.
ნახევარფინალი
პირველი შეხვედრები გაიმართა 1981 წლის 8 აპრილს, საპასუხო – 22 აპრილს.
რესურსები ინტერნეტში
1980-1981
ევრობასკეტი 2022: პლეი-ოფის ეტაპი
პლეი-ოფის ეტაპი — ევრობასკეტი 2022-ის ეტაპი რომელიც 10-დან 18 სექტემბრის ჩათვლით გაიმართება. ყველა მატჩი გერმანიის დედაქალაქ ბერლინში, მერსედეს-ბენც არენაზე ჩატარდება.
პა-დე-დე
პა-დე-დე (pas de deux - ორთა ცეკვა <pas - ნაბიჯი, ცეკვა და deux - ორი) — ბალეტის ერთ-ერთი ძირითადი მუსიკალურ-საცეკვაო ფორმა. შედგება ადაჯიოს (წყვილთა ლირიკული ნაწილი), ალეგროსა (2 ვარიაცია, მოცეკვავე ქალისა და მოცეკვავე მამაკაცის სოლო ცეკვა) და კოდასაგან (შეერთებული დასკვნითი ნაწილი)).
საუკეთესო ნიმუშები გვხვდება პეტრე ჩაიკოვსკის ბალეტებში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბალეტი
Lasioglossum brevicornutum
Lasioglossum brevicornutum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1986 წელს.
Anoraknophobia (ალბომი)
Anoraknophobia — ბრიტანული ნეო-პროგრესული როკ-ჯგუფ Marillion-ის მეთორმეტე სტუდიური ალბომი. იგი გამოვიდა ბრიტანეთში 2001 წლის 15 მაისს.
ისტორია
ჩრდილო-ამერიკული ტურნეს წარმატების შემდეგ ჯგუფმა თავად შესთავაზა ფანებს ალბომის ჩაწერის დაფინანსება, რაც უპრეცედენტო შემთხვევა იყო მუსიკალურ სამყაროში. ეს მოხდა ალბომის ჩაწერამდე დიდი ხნით ადრე. 12.500-ზე მეტმა ფანმა წინასწარ შეუკვეთა დისკი. ყველამ, ვინც შეუკვეთა ჯგუფის ალბომი, მიიღო სპეციალური ორდისკიანი გამოცემა, დამატებული ბონუს-ტრეკებით.
კომპოზიცია Between You And Me გამოვიდა ცალკე სინგლის სახით და იყიდებოდა მხოლოდ ჯგუფის ოფიციალური საიტის მეშვეობით. მისი რემიქსი მარკ კელიმ ჩაწერა.
ალბომის სახელწოდება არის სიტყვების anorak და არახნოფობია თამაში. anorak არის კაპიუშონიანი ტანისამოსი. არახნოფობია ობობების შიშს ნიშნავს. ალბომის გარეკანზე გამოსახულია კაცუნები სერიალის South Park გმირების სტილში.
რესურსები ინტერნეტში
კომენტარები ალბომის შესახებ ჯგუფის ოფიციალურ გვერდზე:
სქოლიო
კატეგორია:Marillion-ის ალბომები კატეგორია:2001 წლის ალბომები კატეგორია:ალბომები დეივ მიგენის პროდიუსერობით
Phymorhynchus major
Phymorhynchus major — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
დვირი (ბორჯომის მუნიციპალიტეტი)
დვირი — სოფელი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ქვაბისხევი, ჩითახევი, ჭობისხევი).
Phymorhynchus major
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
დვირი (ბორჯომის მუნიციპალიტეტი)
მდებარეობს ბორჯომის ხეობაში. მდინარეების მტკვრისა და დვირულის შესართავთან. ზღვის დონიდან 920 მეტრი, ბორჯომიდან 18 კილომეტრი. სოფელში არის რკინიგზის სადგური ხაშური-ვალეს ხაზზე.
სოფელი იხსენიება გურჯისტანის ვილაიეთის დიდ დავთარში 1595 წელს.
სოფელ დვირს იხსენიებს ბერი ეგნატაშვილის ახალი ქართლის ცხოვრება: „ხოლო ძესა კონსტანტინესა მეფესა დავითს ეპყრა მტკვრის აქეთა ხეობა ვიდრე დვირამდე“. მეთვრამეტე საუკუნის ქართველი ისტორიკოსი და გეოგრაფი ვახუშტი ბატონიშვილი აღნიშნავს „მტკვრის ხეობა არს დვირამდეო“. ივანე ჯავახიშვილი წერს: „ქართლის საიმედო საზღვრებად სწავლულ კაცს მიჩნეული აქვს ლიჩიღოდორა, ქეფიანის ხევი, ჩხერის ციხე, დაბას ზემოთ ასე გაყოლებით მთის აქეთა ხეობა ვიდრე დვირამდე“.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 712 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ვარსკვლავთკარიბჭის პლანეტები
აბიდოსი
right|thumb|300px|აბიდოსი
მისამართი: 20px 20px 20px 20px 20px 20px
ატოზი
მისამართი: 20px 20px 20px 26px 20px 20px
დაკარა
right|thumb|300px|დაკარის ტაძარი დაკარა ვარსკვლავთკარიბჭის გამოგონილი სამყაროს ერთ-ერთი პლანეტაა.
დედამიწა
thumb|right|დედამიწა, ტაუ'რი, ტერა
მისამართი ატლანტისიდან: 20px 20px 20px 20px 20px 20px 20px
დედამიწა (ტერა ძველთა ენაზე, ტაუ'რი გოა'ულდთა ენაზე), ტაუ'რის სამშობლო და ყველა ადამიანთა ცივილიზაციების წყარო ირმის ნახტომში და პეგასში. დედამიწა — რომლის მოსახლეობა 7 მილიარდ ადამიანს აღემატება, გალაქტიკაში ყველაზე მჭიდროდ დასახლებული პლანეტაა, რომლის მიზეზი ათასწლოვანი იზოლაციის და უცხოპლანეტელთა წინააღმდეგ წარმატებული ბრძოლების შედეგია.
ვალოს კორი
საჰალი ანუ ვალოს კორი (ძველების ენაზე) ძველების მიერ ოდესღაც ათვისებული პლანეტაა ირმის ნახტომში. იგი იმ სამ პლანეტათაგან ერთ-ერთია, რომელიც მოინახულეს მეფე არტურმა და მრგვალი მაგიდის რაინდებმა წმინდა გრაალის ძებნაში. მოგვიანებით SG-1-მა მასზე იპოვეს 40 000 წლისწინანდელ ნანგრევები, მაგრამ წმინდა გრაალის კვალს ვერ წააწყდნენ.
მისამართი: 20px 20px 20px 20px 20px 20px
ლანტეა
პლანეტა პეგასის გალაქტიკაში, რომელზეც დასადგურებული იყო ძველების ქალაქი ატლანტიდა. პლანეტა უმეტესწილად დაფარულია ოკეანით და მასზე მხოლოდ ერთი კონტინენტია. ლანტეაზე პერიოდულად მძვინვარებს ძალიან ძლიერი ქარიშხლები, მასზე არსებობს მეორე პერიოდული საფრთხეც, კერძოდ კი, ლანტეის მზიდან პერიოდულად ხდება გვირგვინული ამოფრქვევები, რომლებსაც პლანეტის მაგნიტური ველი ვერ უმკლავდება და, შესაბამისად, რომელიც საფრთხეს უქმნის სიცოცხლეს პლანეტაზე.
მისამართი დედამიწიდან: 20px 20px 20px 20px 20px 20px 20px
მისამართი: 20px 20px 20px 20px 20px 20px 20px
პროკლარუშ ტაონასი
მისამართი: 20px 20px 20px 20px 20px 20px
კიმერია
მისამართი: 20px 20px 20px 20px 20px 20px
ტოლანი
მისამართი: 20px 20px 20px 20px 20px 20px
ტოლანა
მისამართი: 20px 20px 20px 20px 20px 20px
ჩულაკი
მისამართი: 20px 20px 20px 20px 20px 20px
კატეგორია:ვარსკვლავთკარიბჭე
Stargate (device)
ბაბილი
ბაბილი — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ლენტეხის მუნიციპალიტეტში, ლენტეხის თემში, მდებარეობს სვანეთის ქედის განშტოების (მდინარეების ლონაურისა და ჩოლურის წყალგამყოფი) სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ცხენისწყლის მარჯვენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 760 მეტრი, ლენტეხიდან 3 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 151 ადამიანი.
ჰეი-ფლეტის ჩანჩქერი
ჰეი-ფლეტის ჩანჩქერი (Hay Flat Waterfall) — ჩანჩქერი სამხრეთ ავსტრალიაში, სამხრეთი ავსტრალიის შტატში. ჰეი-ფლეტის ჩანჩქერიდან 4 კილომეტრში მდებარეობს ავსტრალიის დიდი ყურე, ხოლო 67 კილომეტრში — შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი ადელაიდა.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:სამხრეთი ავსტრალიის ჩანჩქერები
† (ალბომი)
† (ალტერნატივა Cross — ჯვარი) — ფრანგული ფრენჩ-ტაჩ დუეტ Justice-ის სადებიუტო ალბომი, რომელიც 2007 წლის 11 იანვარს გამოვიდა. ალბომი შეიცავს თავდაპირველად გამოსულ სინგლებს: Waters of Nazareth, D.A.N.C.E, Phantom, Let There Be Light და One Minute To Midnight.
სქოლიო
კატეგორია:2007 წლის სადებიუტო ალბომები კატეგორია:Justice-ის ალბომები კატეგორია:Ed Banger Records-ის ალბომები
Firestone
thumb|300px|კომპანიის ლოგო
ფაირსტოუნის საბურავისა და რეზინის კომპანია (Firestone Tire and Rubber Company) — ამერიკული კომპანია, დაფუძნებული 1900 წელს ჰარვი ფაირსტოუნის მიერ, ვაგონებისთვის, მარხილებისთვის და იმ პერიოდის სხვა ბორბლებიანი ტრანსპორტისთვის პნევმატური საბურავების მისაწოდებლად. კომპანია საბურავების მასიური წარმოების პიონერი იყო. ის ფორდ მოტორ კომპანიისთვის საბურავების პირველი მიმწოდებელი იყო და ასევე აქტიური იყო გამოცვლის ბაზარზე. 1988 წელს კომპანია იაპონურმა ბრიჯსტოუნ კორპორაციამ შეისყიდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საბურავების მწარმოებლები კატეგორია:აშშ-ის კომპანიები
ვარზეა-ნოვა
ვარზეა-ნოვა (Várzea Nova) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის ჩრდილო-ცენტრალური მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 13 127 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 1 165.165 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 11.27 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
Lasioglossum breviventre
Lasioglossum breviventre — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1853 წელს.
სქოლიო
breviventre
ლაუკა
ლაუკა — მდინარე რომელიც სათავეს იღებს ჩილეს ალტიპლანოში, ტარაპაკას რეგიონში და მიედინება ბოლივიაში, სადაც ჩაედინება კოიპასას ტბაში. მდინარის სიგრძე შეადგენს 225 კმ-ს. მისი ზემო დინება მდებარეობს ლაუკის ეროვნული პარკის ფარგლებში.
1930-იან წლებში, ჩილეს მთავრობამ დაიწყო მდინარე ლაუკის ჰიდრორესურსების გამოყენება და მისი წყლით ასაპის ხეობის მორწყვა, რამაც გამოიწვია ბოლივიის მთავრობის სასტიკი უკმაყოფილება, რომელიც ამტკიცებდა, რომ ჩილეს მთავრობა ხელოვნურად უცვლიდა კალაპოტს საერთაშორისო მდინარეს. ამ ამბით გამოწვეული დიპლომატიური დაძაბულობა ჩილესა და ბოლივიას შორის დაიწყო 1939 წელს და გაგრძელდა 1960 წლამდე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩილეს მდინარეები კატეგორია:ბოლივიის მდინარეები
მურაბიტი
მინი|მურაბიტის აკლდამა დასავლეთ მაროკოში. მურაბიტი (არაბ. مُرابِط‎‎ [murābiṭ] ან مَربوط‎ [marbūṭ]) — მაჰმადიანი წმინდანი, ადამიანი, რომელიც რიბატში ცხოვრობს, ანუ საკუთრი თავი მიძღვნილი აქვს რიბატისთვის, რელიგიური ლიდერი და მასწავლებელი დასავლეთ აფრიკაში და (ისტორიულად) მაღრიბში. მურაბიტი ხშირად განსწავლულია ყურანში. ზოგი მათგანი ასევე სინკრეტულ მაჰმადიანობამდელ ტრადიციებს იცავს, უძღვება სხვადასხვა ცერემონიულ ღვთისმსახურებას, ჭვრეტს მომავალს და საზოგადოების ცხოვრების წესს განაგებს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ისლამი კატეგორია:დასავლეთ აფრიკის რელიგია
ჩრდილოეთი მალუკუ
ჩრდილოეთი მალუკუ (Maluku Utara) — პროვინცია ინდონეზიაში. მოიცავს მოლუკის კუნძულების ჩრდილოეთ ნაწილს. ეს კუნძულები 1999 წლამდე მთლიანად ერთ — მალუკუს პროვინციაში იყო მოქცეული. პროვინციული დედაქალაქია უდიდეს კუნძულ ჰალმაჰერაზე მდებარე სოფიფი, თუმცა მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ უდიდესია ყოფილი დედაქალაქი, კუნძული ტერნატე.
ადმინისტრაციული თვალსაზრისით კუნძული იყოფა 7 სარეგენტოდ და 2 ავტონომიურ ქალაქად.
სქოლიო
კატეგორია:ინდონეზიის პროვინციები
მთის ვაზი
მთის ვაზი — ქართული თეთრყურძნიანი სელექციური საღვინე ვაზის ჯიში.
გამოყვანილია ალიგოტესა და ალვარნას შეჯვარებით დმიტრი ტაბიძის მიერ.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, ხუთნაკვთიანი, მომრგვალო ფორმის, ფოთლის ქვედა მხარეს ხშირი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, ზოგჯერ დატოტვილი, საშუალო სიმკვრივის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მრგვალი, მომწვანო-მოყვითალო შევერვის. კანი თხელი აქვს, რბილობი — წვნიანი, სასიამოვნო გემოთი.
სავეგეტაციო პერიოდი საშუალოდ 140 დღეა. სრულ სიმწიფეში 10-23 სექტემბერს შედის. ჯიშის საჰექტარო მოსავლიანობა 6.5-8.2 ტონაა, ყურძნის შაქრიანობა — 18-22%, მჟავიანობა — 9.8 გ/ლ.
ჯიში საღვინე მიმართულებისაა. მისგან დამზადებული ღვინო კარგი ღირსებისაა, ჩალისფერი, მომწვანო იერით, საშუალო სხეულით, ნაზი და ხალისიანი გემოთი. ჯიში პერსპექტიულია ევროპული ტიპის მსუბუქი, ხალისიანი ღვინოების დასამზადებლად. ასევე, კარგ მასალას იძლევა ცქრიალა ღვინისათვის.
Phymorhynchus moskalevi
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ლაკშმი
300px|thumb|right|ლაკშმი სიმდიდრეს და ბედნიერებას წყალობს ლაკშმი (სანსკ. लक्ष्मी lakṣmī „ბედნიერების მომტანი“) — ინდუისტური ბედნიერების ქალღმერთი, ღვთაება ვიშნუს მეუღლე და მარადიული თანამგზავრი.
ლაკშმი მფარველ ღმერთს მუდმივად ფეხთით უზის და მას მაშინაც არ შორდება, როდესაც ვიშნუ თავისი მისიის აღსასრულებლად ქვეყანას ერთ-ერთ ავატარად ევლინება. ლაკშმი მეუღლეს ყოველთვის თან ახლავს: რამასთან იგი სიტაა, კრიშნასთან — რადჰა.
მშვენიერი ქალღმერთი განისვენებს ლოტოსის ყვავილზე და აწეული ხელით ლოცავს თავის თაყვანისმცემლებს, ხოლო უბეში მყოფი ოქროთი სავსე ქოთნიდან მას მონეტები უცვივა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შაქტიზმი კატეგორია:ინდუისტური ქალღმერთები კატეგორია:იღბალის ქალღმერთები კატეგორია:სიბრძნის ქალღმერთები
ოდესის ოპერისა და ბალეტის თეატრი
ოდესის ოპერისა და ბალეტის ეროვნული აკადემიური თეატრი (Оде́ський націона́льний академі́чний теа́тр о́пери та бале́ту) — უძველესი თეატრი ოდესაში, უკრაინა; პოტიომკინის საფეხურებთან ერთად ყველაზე განთქმული ნაგებობაა ქალაქში.
პირველი ოპერის თეატრი გაიხსნა 1810 წელს, თუმცა 1873 წელს შენობა ხანძარმა გაანადგურა. თანამედროვე ნაგებობა ბაროკოს სტილში არქიტექტორებმა ფელნერმ და ჰელმერმა ააგეს 1887 წელს. შენობის ფოიე როკოკოს სტილშია გაფორმებული. შენობის უნიკალური აკუსტიკა სცენაზე ჩურჩულის გაგონების საშუალებას იძლევა დარბაზის ნებისმიერ კუთხეში. თეატრს რემონტი ბოლოს 2007 წელს ჩაუტარდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ოპერის თეატრები კატეგორია:ოდესა კატეგორია:უკრაინის თეატრები
კოტე ჯანდიერი
კოტე (კონსტანტინე) ირაკლის ძე ჯანდიერი (დ. 23 მაისი, 1958, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი მწერალი.
ბიოგრაფია
კოტე ჯანდიერი დაიბადა 1958 წლის 23 მაისს.
მშობლები: რუსუდან გვარამია, ირაკლი ჯანდიერი.
მეუღლე – ლეილა ჭიჭინაძე (1955). შვილი – სოფიო (1989).
1980 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის (თსუ) გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი.
ჰობი: მთაში და უცნობი ქალაქების ქუჩებში ხეტიალი, ახალი ნაცნობობანი.
გამოცდილება
1978—1980 წლებში მუშაობდა საშუალო სკოლის მასწავლებლად.
1979—1990 წლებში – ბოტანიკის ინსტიტუტის უმცროსი მეცნიერ–თანამშრომელი.
1980 წელს – ვალეს ნახევრადძვირფასი ქვების პირველადი დამუშავების ფაბრიკის ქვის სათლელი საამქროს მუშა–ოპერატორი.
1989 - 1994 წ.წ. – კინოსტუდია "შემოქმედის" რედაქტორი.
იყო კინოკონცერნ "ქართული ფილმის" სამხატვრო საბჭოს წევრი, თსუ ჰუმანიტარულ პროფესიათა ფაკულტეტის პედაგოგი 1995 წლიდან, ბუნების დაცვის მსოფლიო ფონდის განათლების პროგრამის კოორდინატორი 1999 წლიდან.
არის ავტორი სამი სამეცნიერო სტატიისა, ასევე წიგნის "ქართული ნაციონალური ბალეტი" თანაავტორი და რედაქტორი; ასევე, მწერალთა კლუბ "მეოცე საუკუნე" და საქართველოს ლუდის მოყვარულთა საზოგადოების წევრი.
კოტე ჯანდიერი მოთხრობა "განსხვავებული კალიბრის ვაზნა" შეტანილია გერმანიაში გამოქვეყნებული ქართული პროზის ანთოლოგიაში.
მრწამსი
"აუჩქარებლობა და ჰედონიზმი. ძველი აღთქმის პირველსავე გვერდზე აღწერილია აუჩქარებელი მოქმედების შესანიშნავი მაგალითი, როდესაც ყოვლსიშემძლე შემოქმედი არა მყისიერად, არამედ თანდათან, მხოლოდ მისთვის ცნობილი დრამატურგიის თანახმად ქმნის სამყაროს. აქ იმალება შემოქმედების უნივერსალური პრინციპი. იქვე ვხვდებით საოცარ ცნობას, რომ მეშვიდე დღეს ღმერთმა "დაისვენა ყოველი საქმისგან"... ეს ღვთაებრივი ჰედონიზმი გვათავისუფლებს წარსულისა და მომავლის ტირანიისაგან, გვიცავს ტემპორალობასთან დაკავშირებული უბედურებებისაგან და გვიმახვილებს ყოველი წამით უსასრულო ტკბობის უნარს", – წერს კოტე ჯანდიერი ენციკლოპედიურ ცნობარში "ვინ ვინაა, 1998–1999".
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი მწერლები კატეგორია:ქართველი სცენარისტები კატეგორია:დაბადებული 1958 კატეგორია:საბას პრემიის ლაურეატები
ალემანია
ალემანია — ტერიტორია რომელზეც გერმანული ტომი ალემანები 213 წელს ზემო გერმანია-რეტიის ლიმესის გადალახვის შემდეგ ცხოვრობდა.
ალემანებმა III საუკუნეში დაიპყრეს ტრიტორიები მაინის აუზში და IV საუკუნეში რაინის მარცხენა სანაპიროზე არსებული რომაული დასახლებები.
ალემანებს IV-V საუკუნეებში მართავდნენ ტომების მეფეები კონუნგები. ალემანიას დამოუკიდებლობა VI საუკუნეში ფრანკთა იმპერიამ დააკარგვინა და 911 წელს საღვთო რომის იმპერიის ჩამოყალიბების შემდეგ ის შვაბიის საჰერცოგო გახდა. X-XIII საუკუნეებში ტერმინი შვაბია ხშირად ალემანიის ნაცვლად გამოიყენებოდა.
ალემანიის ტერიტორია რომელსაც ის VII-IX საუკუნეებში მოიცავდა დღეს დაახლოებით ემთხვევა გერმანიის რეგიონ შვაბიას, ელზასს საფრანგეთში და შვეიცარიის ზეგანის აღმოსავლეთ ნაწილს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ალემანები კატეგორია:გერმანიის ისტორია კატეგორია:შვეიცარიის ისტორია
თეთრიწყაროს ნასოფლარი
თეთრიწყაროს ნასოფლარი — ენეოლითის ბოლოსა და ადრინდელი ბრინჯაოს ხანის დასაწყისის (ძვ. წ. IV ათასწლეულის II ნახევარი) ნამოსახლარი თეთრიწყაროდან 7 კმ-ზე. გაითხარა 1956-1958 (გ. გობეჯიშვილი). შემორჩენილია ქვის მრგვალი და ოთხკუთხა საცხოვრებელი შენობების საძირკვლები, სამეურნეო დანიშნულების ნაგებობათა (ქვის იარაღის სახელოსნო, ფარეხი) ნაშთები. არქეოლოგიური მასალის უმეტესობა კერამიკაა. ნასახლარზე დადგენილი 2 არქეოლოგიური ჰორიზონტის მიხედვით წარმოდგენილია სამეთუნეო საქმის განვითარების ორი ერთმანეთზე გადაბმული საფეხური. ქვედა ჰორიზონტის კერამიკა მონაცრისფრო-ცარდისფერია, შემკულია ამოკაწრული სახეებით. ზედა ფენაში ჭარბობს რელიეფური სპირალებით შემკული შავპრიალა და წაბლისფერი ჭურჭელი. ქვის იარაღიდან გვხვდება კაჟის, რწეულას და ობსიდიანის დაკბილული ნამგლის ჩასართები, სატეხები, ისპირისპირები, ფირფიტები, ანატკეცები, ანდეზიტბაზალტის სანაყები, როდინები, ხელსაფქვავები და სხვა.
თეთრიწყაროს ნასოფლარის მასალის უმთავრესი ნაწილი მტკვარ-არაქსის კულტურის საწყისი საფეხურის ძეგლების (დიდუბე, კიკეთი, ოზნი, ბეშთაშენი, სამშვილდე, კოდა, თამარისი და სხვა) მსგავსია.
მანუმის ჩანჩქერი
მანუმის ჩანჩქერი (Mannum Waterfall) — ჩანჩქერი სამხრეთ ავსტრალიაში, სამხრეთი ავსტრალიის შტატში. მანუმის ჩანჩქერიდან 15 კილომეტრში მდებარეობს ავსტრალიის დიდი ყურე, ხოლო 8 კილომეტრში — შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი ადელაიდა.
ქიაზმოდონი
ქიაზმოდონი (Chiasmodon) — ღრმა წყლის თევზების გვარი ქორჭილანაირთა რიგისა. მათი სხეულის სიგრძეა 10-15 სმ, ზოგჯერ 28 სმ-მდე. აქვთ ძალზე დიდი პირი, ყბებზე ბასრი ეშვისებრი კბილები. შეუძლიათ გადაყლაპონ მსხვერპლი, რომელიც ბევრად აღემატება მათ სიდიდით (კუჭი და მუცლის კედლები ამ დროს ძალზე იჭიმება). რამდენიმე სახეობა ფართოდაა გავრცელებული მსოფლიო ოკეანის ტროპიკულ და სუბტროპიკულ წყლებში 250-300 მ და მეტ სიღრმეზე. ყველაზე მეტად ცნობილია შავი ქიაზმოდონი (Chiasmodon niger), რომელიც ატლანტის ოკეანეში ბინადრობს. შავი ქიაზმოდონი უნიკალური თევზია, მას შეუძლია საკუთარ სხეულთან შედარებით 6-12-ჯერ მეტი წონისა და 2-ჯერ მეტი სიგრძის თევზის ჩაყლაპვა.
ქიაზმოდონი აერთიანებს 5 სახეობას:
სქოლიო
კატეგორია:ქორჭილასნაირნი
8 სექტემბერი
8 სექტემბერი — გრიგორიანული კალენდრის 251-ე დღე (ნაკიან წლებში – 252-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 114 დღე.
იხილეთ აგრეთვე
სხვა თვეები:
0908
პადუის ბოტანიკური ბაღი
პადუის ბოტანიკური ბაღი (Orto botanico di Padova) — ბოტანიკური ბაღი ჩრდილოეთ იტალიის ქალაქ პადუაში. შეიქმნა 1545 წელს და წარმოადგენს მსოფლიოს უძველეს აკადემიურ ბაღს, რომელიც დღემდე თავის პირვანდელ ადგილას მდებარეობს. ბაღი მასთან დაკავშორებულ პადუის უნივერსიტეტთან ერთად 22 000 მ²-ს მოიცავს და ცნობილია თავის სპეციალური კოლექციითა და ისტორიული დაგეგმარებით.
ბაღი ვენეციის რესპუბლიკის სენატის გადაწყვეტილებით შეიქმნა. მისი მთავარი მიზანი სამკურნალო მცენარეების მოშენება იყო, რათა ეწარმოებინათ ბუნებრივი სამკურნალო საშუალებები, ასევე სტუდენტებს ესწავლათ სამკურნალო მცენარეების გამორჩევა სხვა მცენარეთაგან.
ბაღს გარშემო კედელი შემოარტყეს, რათა ღამით გახშირებული ქურდობებისგან დაეცვათ. სულ მალე, ბაღი გაამდიდრეს მცენარეულობით თითქმის მთელი მსოფლიოდან, პრაქტიკულად ყველა იმ ქვეყნიდან, რომლებიც ვენეციასთან სავაჭრო კავშირში იმყოფებოდნენ. შესაბამისად, პადუამ იკისრა წამყვანი როლი არაერთი ეგზოტიკური მცენარის შესწავლის საქმეში. ამას ხელს უწყობდა ჰერბარიუმი და ლაბორატორიები, რომლებიც ბაღს თანდათან ემატებოდა.
1997 წელს, პადუის ბაღი იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიის შენობა-ნაგებობები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იტალიაში
ფრენჩ ჰაუსი
ფრენჩ ჰაუსი — 1990-იანი წლების ბოლო პერიოდის ჰაუს მუსიკის ფორმა, რომელიც საფრანგეთში წარმოიშვა. იგი 1990-იანი და 2000-იანი წლების ევროპული საცეკვაო მუსიკის და ევროპული დისკოს გვიანდელი ფორმის ნაწილია. ეს ჟანრი ასევე ცნობილია „დისკო ჰაუსის“, „ნოი-დისკოს“ (ახალი დისკოს), „ფრენჩ თაჩის“, „ფილტერ ჰაუსის“ ან „ტექფანკის“ სახელით.
კატეგორია:ფრენჩ ჰაუსი
Lasioglossum brevizona
სქოლიო
brevizona
პა-დე-ტრუა
პა-დე-ტრუა (pas de trois - სამთა ცეკვა < pas - ნაბიჯი, ცეკვა და trois - სამი) — მუსიკალური საცეკვაო ფორმა. ძირითადად პა-დე-დეს სტრუქტურას იმეორებს. ჩვეულებრივ ცეკვავს 2 ქალი და ერთი მამაკაცი (ჩაიკოვსკის "გედის ტბა").
შესაძლებელია ვარიანტებიც - ერთი ქალი და ორი მამაკაცი (ბაიერის "თოჯინათა ფერია"), ან სამი მოცეკვავე ქალი (ადანის "კორსარი").
ლიტერატურა
Терминология в балете
ლუკა ასათიანი
ლუკა ასათიანი (დ.1836, სოფ. ქვიტირი — გ. 12 სექტემბერი, 1901, ბათუმი) — ქართველი პოლიტიკური და საზოგადო მოღვაწე, ქუთაისის და ბათუმის პირველი არჩეული ხელმძღვანელი - ქალაქის თავი.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1836 წელს ქუთაისის მახლობლად, სოფელ ქვიტირში. ხელმოკლე აზნაურის ოჯახმა, სიღარიბის მიუხედავად ქუთაისის ოთხკლასიან სასწავლებელში მისი ჩარიცხვა მოახერხა თუმცა, მამის მოულოდნელად გარდაცვალების გამო სწავლაში წინსვლის გეგმები ჩაეშალა.„ლუკა ასათიანს არ მიუღია არც მაღალი სწავლა და არც მაღალი პრინციპები, მაგრამ იმისათვის მიუცია ბუნებას კარგი გონება და კეთილი ზნე.“-გიორგი წერეთელი.
ბაქოსა და ერევანში მუშაობის წლები
მცდელობებისა და დიდი მონდომების წყალობით, ლუკა ბაქოში საოლქო სასამართლოში მწერლად იწყებს მუშაობას, მოგვიანებით ის ქუთაისის საოლქო სასამართლოში წევრად გადმოდის, მექრთამეობას შეუგუებლობა და არასასურველი სამუშაო გარემო აიძულებს ერევანში გადავიდეს გუბერნიის სამმართველოში საკმაოდ მაღალ თანამდებობაზე სამუშაოდ. დავით კლდიაშვილის თქმით: „ერთადერთი საჯარო მოხელე იყო ლუკა ასათიანი, ყოველი ბრალდებისაგან თავისუფალი, წმინდა და პატიოსანი მოსამსახურე.“ სწორედ ამ თვისებებმა გადაარჩინა ის მაშინ, როდესაც ერევნის გუბერნიაში ათობით მოხელე იქნა დაკავებული მოვალეობის უკანონოდ შესრულებისა და მექრთამეობის გამო.
ქუთაისის თვითმმართველობის დაფუძნება და ქალაქის თავის არჩევნები
ქუთაისის საქალაქო თვითმმართველობა 1875 წელს დაფუძნდა და ხმოსან სტეფანე აკოფაშვილის კერძო სახლში დაიდო ბინა. ქალაქის თავად დაინიშნა ნიკოლოზ სამსონის ძე აბაშიძე, ხოლო 1978 წელს თვითმმართველობამ პირველი ქალაქის თავი აირჩია და ის იყო ლუკა ასათიანი. ქუთაისი იმ პერიოდში დიდ ეკონომიკურ პრობლემებს განიცდიდა. 1888 წელს, როდესაც ლუკა ასათიანი ალესანდრე მესამეს შეხვდა, ამ სიტყვებით მიმართა მას: “ჩვენ არ გვაქვს ბათუმის ლაჟვარდი, ბაქოს ცეცხლი და თბილისის ოქრო, სამაგიეროდ ვფლობთ სიყვარულით სავსე გულებს და ეს ერთადერთია, რაც შეგვიძლია შემოგთავაზოთ”…
ლუკა ასათიანის საქმიანობა ქუთაისში
„1879 წელს ქალაქისთავმა ლუკა ასათიანმა სოფლის მსგავსი ქუთაისის ჩაიბარა, მაგრამ მან შეძლო მიეცა მისთვის ცოტად თუ ბევრად შესაფერი სახე“ - წერდა ქალაქის იმდროინდელი ხმოსანი ცნობილი ექიმი და მეცნიერი დიმიტრი ნაზარიშვილი. ქალაქ ქუთაისის წინსვლას და ქალაქის თვითმმართველობის წარმატებულ ფუნქციონირებას მნიშვნელოვანწილად განაპირობებდა ლუკა ასათიანის პირადი ინიციატივები, მის სახელს უკავშირდება ბევრი ცვლილება, რაც იმდროინდელ ქუთაისს ახალ მნიშვნელობას სძენდა:
ილია ჭავჭავაძესთან მეგობრობა
ილიას სახალხო-განმათავისუფლებელი მოძრაობის პატრიოტთა ჯგუფში ლუკა ასათიანს ერთ-ერთი მოწინავე ადგილი ეკავა და დიდი პატივისცემითაც სარგებლობდა.
ცნობიალია, რომ როგორც ქუთაისის, ასევე ბათუმის ქალაქის თავად ლუკა ასათიანის კანდიდატურა ილია ჭავჭავაძემ წარადგინა და მხარს უჭერდა მის ამ პოსტებზე დამტკიცებას, შემთხვევითი არც ის იყო, რომ გაზეთ „ივერია“-ს პირველი ნომრის გამოსვლასთან დაკავშირებით რედაქტორის მიერ თბილისში მოწყობილს დარბაზობას ლუკა ასათიანიც ესწრებოდა.
ბათუმში გატარებული წლები
ქალაქი ბათუმის სათათბიროს პირველი არჩევნები 1894 წელს გაიმართა, სადაც 35 ხმოსანი და ცხრა კანდიდატი აირჩიეს. 1895 წლის 25 იანვარს ქალაქის გამგეობის თანამდებობის პირების არჩევნები მოეწყო, რის შედეგადაც ქალაქის თავად ლუკა ასათიანი აირჩიეს, ქალაქის გამგეობის მდივნად კი ივანე მესხი.
ქალაქის სათათბიროს მეორე არჩევნები 1898 წელს გაიმართა. ქალაქის თავად კვლავ ლუკა ასათიანი აირჩიეს, რომელმაც დიდი ღვაწლი დასდო ბათუმის განაშენიანებას. განსაკუთრებით აღსანიშნავია ქალაქის მიმდებარე ტერიტორიებზე ჭაობის ამოშრობა, კაპიტალურად გაყვანილი სანიაღვრე კანალიზაციის არხები (მათ შორის ჟილინსკისა და ივანოვის არხები), რომლებმაც მთელი ქალაქი გადაკვეთეს. პარალელურად წარმოებდა ქალაქის დადაბლებული ადგილების ხრეშითა და გრუნტით მოზვინვა. ყოველივე ამან განაპირობა ქალაქში ჭაობიანი ადგილების დაშრობა და მეტად საშიში ავადმყოფობის მალარიის მოსპობა. შედეგად შესაძლებელი გახდა ახალი ქუჩების გაყვანა და ნაწილის კეთილმოწყობა.
ლუკა ასათიანის პირადი ინიციატივით დაიწყო ბათუმის საბჭოს შენობის აგება, რომელიც დღესაც ამშვენებს ქალაქს. მისივე მმართველობის პერიოდშია აშენებული ახლანდელი რესპუბლიკური საავადმყოფო, რომელიც აჭარის მოსახლეობას დღესაც ემსახურება. ლუკა ასათიანი დიდ ყურადღებას უთმობდა ბათუმში განათლების აღმავლობის საქმეს. მისი ინიციატივით ქალაქში უმოკლეს ვადაში ყველა ეროვნებისათვის მათ ენაზე დაწყებითი კლასები გაიხსნა.
ლუკას ხშირად ბათომის მოურავადაც მოიხსენებდნენ. დ. მესხსი თავის მოგონებებში (1940 წელი) წერს ქალაქის მოურავ ლუკა ასათიანს თავის კარგი ხასიათით, პატიოსნებითა და მუყაითი საქმიანობით დიდი პატივისცემა ჰქონდა დამსახურებული, „ნათათრი“, ვითომ „ქალაქი“ ბათომი მინგრეულ-მონგრეული, ჭუჭყიანი, მალე აღორძინდა, გაშენდა, გალამაზდა... ქალაქის თვითმართველობას, როდესაც იქ ლუკა ასათიანი, გრ. ვოლსკი (პოეტი უმწიფარიძე) და ივანე მესხი მსახურობდნენ და ხმოსნებად დიდი ნაწილი ქართველები იყვნენ, თვალსაჩინო ღვაწლი მიუძღვის ბათომის ფერისცვალების საქმეში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები კატეგორია:დაბადებული 1836 კატეგორია:გარდაცვლილი 12 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1901 კატეგორია:ბათუმის მერები
Phymorhynchus ovata
Phymorhynchus ovata — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ხორვატული ვიკიპედია
ხორვატული ვიკიპედია (Wikipedija na hrvatskom jeziku) — ვიკიპედიის განყოფილება ხორვატულ ენაზე. გაეშვა 2003 წლის 16 თებერვალს. 2005 წლისათვის სტატიათა რაოდენობა მასში 10 000 ათ. აღწევდა. 2012 წლის ივნისის მდგომარეობით შეიცავს 110,000 ათ. სტატიას. ამჟამად ჰყავს 27 ადმინისტრატორი და 92 ათ. დარეგისტრირებული მომხმარებელი, რომელთაგან დაახლოებით 700-მდე რედაქტორი აქტიურია.
ოღამი
მინიატიურა|350პქ|ოღამის ასოები ოღამი (Ogham, გამოთქმა: ) — ადრეული შუა საუკუნეების ევროპული დამწერლობის სისტემა; გამოიყენებოდა IV-VI საუკუნეებში ირლანდიასა და ბრიტანეთის ზოგიერთ რეგიონში, მათ შორის შოტლანდიაში. ოღამი ძირითადად მენჰირებზე წარწერების გასაკეთებლად, პიროვნების სახელის ამოსატვიფრად გამოიყენებოდა. დამწერლობის სახელწოდება მჭიდრო ეტიმოლოგიურ კავშირს ამჟღავნებს ძველი ირლანდიური მჭევრმეტყველების ღმერთის, ოღმის ან ოღმიოსის სახელთან.
ხორვატული ვიკიპედია
სქოლიო
კატეგორია:ვიკიპედიები ენების მიხედვით
ოღამი
ქვები, რომლებზეც ტექსტები ოღამის საშუალებითაა ამოკვეთილი, ძირითადად ირლანდიის სამხრეთ რეგიონებშია აღმოჩენილი (დაახლოებით 310 ცალი ქვა). დაახლოებით 40 ქვაა ნაპოვნი უელსში, ხუთი — კორნუოლში, ორი კი — დევონის საგრაფოში. ხუთი ქვა აღმოაჩინეს ასევე კუნძულ მენზე, ორი — შოტლანდიაში და ერთიც ჩრდილოეთ ინგლისში; ამ უკანასკნელი სამის ავთენტურობა დღეს დადგენილი არაა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ირლანდიური ენა კატეგორია:დამწერლობები
ანდორინია
ანდორინია (Andorinha) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის ჩრდილო-ცენტრალური მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 14 417 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 1 207.680 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 11.94 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
გება
გება — ძველი მიწის ღმერთი ეგვიპტურ მითოლოგიაში. ის იყო შუსა და ტეფნუტის შვილი, ასევე ოსირისის, სეთისა და ისიდას მამა.
Llista de personatges de la mitologia egípcia Geb เทพเกบ
სუს-მასის ეროვნული პარკი
სუს-მასის ეროვნული პარკი (Parc National de Souss-Massa) — ეროვნული პარკი მაროკოში, ატლანტის ოკეანის სანაპიროზე. შეიქმნა 1991 წელს, ფართობი 33 800 ჰექტარია. მდებარეობს ქალაქ აგადირსა და სიდი-იფნის შორის. ჩრდილოეთით უკიდურესი წერტილია უედ-სუსის ესტუარი. პარკს ასევე მიაკუთვნებენ სამხრეთით არსებულ 30 000 ჰა ტერიტორიას, რადგან მას ხშირად გამოსაკვებად იყენებს ტყის იბისი. სიცოცხლე წარმოდგენილია დიუნებიან სტეპებში, პლაჟებსა და ჭარბტენიან ადგილებში. ნიადაგი ძირითადად ქვიშიანია, ზოგიერთ ადგილას კი კლდოვანი არეალებიცაა წარმოდგენილი.
ფაუნა
პარკის მთავარი საკონსერვაციო ღირებულება მდგომარეობს ტყის იბისის (Geronticus eremita) სამ კოლონიაში, რაც მაროკოში სულ ოთხია. სიახლოვეს არსებულ აღნიშნულ მეოთხე კოლონიასთან ერთად, აქ წარმოდგენილია ნამდვილად ველურ პირობებში მაცხოვრებელი ამ უიშვიათესი, საფრთხის ქვეშ მყოფი ფრინველის მსოფლიო რაოდენობის 95%. იბისები ძირითადად ბინადრობენ სანაპირო კლიფებსა და სტეპებში.
სქოლიო
კატეგორია:მაროკოს ეროვნული პარკები
კამარონესი (მდინარე)
კამარონესი — მდინარე ჩილეში, არიკა და პარინაკოტის რეგიონში. სათავეს იღებს სერო-დე-სურირეს მთიანეთში. ერთვის წყნარ ოკეანეს. მდინარის სიგრძეა 128 კმ. აუზის ფართობი —	3070 კმ².
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩილეს მდინარეები
სანტიაგო (სამხრეთი ილოკოსი)
სანტიაგო (ოფიციალურად სანტიაგოს მუნიციპალიტეტი; ილოკ: Ili ti Santiago; ფილ: Bayan ng Santiago) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი სამხრეთ ილოკოსის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 19 471 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 24 ბარანგაის.
მსხვილთვალა თეთრი (სელექციური ვაზის ჯიში)
მსხვილთვალა თეთრი — ქართული თეთრყურძნიანი სელექციური სასუფრე ვაზის ჯიში.
მიღებულია დიმიტრი ტაბიძის მიერ კახური თითასა და ვერმენტინოს შეჯვარებით.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი დიდი ზომისაა, მომრგვალო, იშვიათად გულისებური ფორმის, ხუთნაკვთიანი, ძლიერ დანაკვთული. ფოთლის ქვედა მხარე თითქმის შეუბუსავია (უმნიშვნელო აბლაბუდისებრი შებუსვა). ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი დიდი ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური ფორმის და საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საკმაო სიდიდისაა, ოვალური, ქარვისფერი. კანი მკვრივი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით უხვად დაფარული. რბილობი ხორციანია და კნატუნაა, სასიამოვნო გემოსი.
ვაზი ძლიერი ზრდისა და უხვმოსავლიანია. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის დასაწყისში შედის.
ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18.2%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 6.5 გ/ლ-ს.
ჯიში სასუფრე მიმართულებისაა. აქვს კარგი გარეგნობა, შენახვის უნარი და კარგად იტანს ტრანსპორტირებას.
ლიტერატურა
კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი სელექციური სასუფრე ქართული ჯიშები
Lasioglossum bribiense
Lasioglossum bribiense — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1916 წელს.
სქოლიო
bribiense
მორიალტის ჩანჩქერი
მორიალტის ჩანჩქერი (Morialta Falls) — ჩანჩქერი სამხრეთ ავსტრალიაში, სამხრეთი ავსტრალიის შტატში. მდებარეობს მორიალტის დაცულ პარკში. მორიალტის ჩანჩქერიდან 20 კილომეტრში განლაგებულია ავსტრალიის დიდი ყურე, ხოლო 11 კილომეტრში — შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი ადელაიდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სამხრეთი ავსტრალიის ჩანჩქერები
გულიდა
გულიდა — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ლენტეხის მუნიციპალიტეტში, ლენტეხის ადმინისტრაციულ ერთეულში, მდებარეობს სვანეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ცხენისწყლის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 900 მეტრი, ლენტეხიდან დაშორებულია 3 კილომეტრით. სოფელში შემონახულია შუა საუკუნეების ციხის ნანგრევები.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 59 ადამიანი.
საღვთო
საღვთო, სამღვთო — ღვთაებისადმი განკუთვნილი დღეობა, რომელსაც მართავდა სოფლის თემი ან ოჯახი. კოლექტიური საღვთო იცოდნენ დარ-ავდარის, ხვნა-თესვის, ჭირნახულის სიუხვის, თიბვის კარგად დასრულების, გადამდებ სნეულებათა არიდების და სხვა მიზნით. საღვთოს ყოველწლიურად იხდიდნენ ამქრული ორგანიზაციები ხელობასა და ვაჭრობაში ხელის მოსამართავად.
ოჯახი საღვთოს მართავდა სახლის აშენების, ვაჟის შეძენის, ავადმყოფოფის განკურნების და სხვა შემთხვევისას ღვთაებისათვის საღვთოს შეპირების შემდეგ.
კოლექტიურ საღვთოს მართავდნენ სოფელში შეკრებილი სურსასით, საკლავით, ღვინით, სანთლით.
ოჯახი საღვთოსთვის წინასწარ ემზადებოდა. მაგ., ხევსურეთში ლუდს გამოხდიდნენ, მოკეთეებს დაიბარებდნენ, სოფელს დაპატიჟებდნენ მოიწვევდნენ ხუცესს, რომელიც „კოდს გახსნიდა“, სანთელმიკრული ლუდიანი თასით მესაღვთოეს შეავედრებდა „მესაღვთოე ანგელოზს“, შემდეგ ბანზე დაკლავდნენ 3 საკლავს: ერთს მესაღვთოე ანგელოზისთვის, მეორეს — ადგილობრივი მთავარი სალოცავისათვის, მესამეს — აუცილებლად კვირიასათვის, დაამწყალობებდნენ ოჯახს, საღვთოს ობიექტს. სმის შემდეგ დადგამდნენ „სადიდებელთ“ — იმდენ ლუდიან თასს, რამდენი ღვთისშვილიც იცოდა ხუცესმა და მათ უმცროს-უფროსობის რიგის მიხედვით, „მოახსენებდა“.
საღვთოში მხიარულება და სიუხვე უნდა ყოფილიყო, რათა ღვთაებათა კეთილგანწყობა მოეპოვებინათ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული რიტუალები
თეთრმუცელა სელაპი
თეთრმუცელა სელაპი (Monachus monachus) — ძუძუმწოვარი ცხოველი ნამდვილი სელაპების ოჯახისა. გავრცელებულია კანარისა და მადეირის კუნძულების ზონაში, აღმოსავლეთით — ხმელთაშუა ზღვის გავლით შავ ზღვაში, სადაც მხოლოდ (ისიც იშვიათად) ბულგარეთის სანაპიროებთან გვხვდება. თეთრმუცელა სელაპის სხეულის სიგრძე 3-3,8 მ-ს აღწევს. იკვებება თევზებითა და მსხვილი კიბოსნაირებით. მცირერიცხოვნების გამო სარეწაო მნიშვნელობა არ აქვს. 1982 წელს გამოცემულ „საქართველოს წითელ წიგნში“ შეტანილია როგორც მეტად იშვიათი და მცირერიცხოვანი, გადაშენების გზაზე მდგარი, თუმცა ამჟამად საქართველოს სანაპირო წყლებში იგი უკვე გადაშენებულია და 2006 წელს დამტკიცებულ საქართველოს „წითელ ნუსხაში“ მას მინიჭებული აქვს ბუნების დაცვის საერთაშორისო კავშირის (IUCN) კატეგორია RE (Regionally Extinct) — გადაშენებული რეგიონულ დონეზე.
ლიტერატურა
კატეგორია:ფარფლფეხიანები
მაპუჩე
მაპუჩე ან არაუკანები (საკ. სახელწოდება mapuche – „მიწის ხალხი“) – ინდიელების ერთ-ერთი ჯგუფი; ცხოვრობენ ჩილესა და არგენტინაში. ეს ტერმინი მოიცავს რამდენიმე ეთნიკურ დაჯგუფებას, რომელსაც საერთო სოციალური, რელიგიური, ეკონომიკური და ენობრივი სტრუქტურა ჰქონდათ.
2002 წლის მონაცემებით, მაპუჩეს ხალხის საერთო მოსახლეობა დაახლოებით 700,000-ს შეადგენს. საუბრობენ იზოლირებულ მაპუდუნგუნის  (მაპუჩეს) ენაზე. უმრავლესობა ფლობს ესპანურ ენას. მოსახლეობის დიდი ნაწილი კათოლიკეა, 1990-იანი წლებიდან აღორძინდა ტრადიციული კულტე
იდენტიფიკაცია და წარმოშობის ადგილი
ქალაქის ცენტრში, ანდებსა და გორაკებს შორის 500 მილი სიგრძის მიწის ნაკვეთი მდებარეობს. აღმოსავლეთიდან დასავლეთამდე იგი იკვეთება არაერთი მდინარის კალაპოტით. ზოგიერთი მათგანი შეგვიძლია ჩავთვალოთ სანაოსნოდ ხელსაყრელად,  ყოველი შემთხვევისათვის, პატარა გემებისთვის. ყველაზე მნიშვნელოვანი მდინარეები სამხრეთიდან ჩრდილოეთამდე არის- კაუტინი, ბიო-ბიო და ჩრდილოეთით ოდნავ მოშორებით- რაპელი, მაიპო და მაულე.
ეს ნაკვეთი უმეტესწილად იყო ვაკე, მაშინ, როცა სამხრეთის უმეტესი ნაწილი ტყეებით, ზღვებითა და ჭაობებით იყო დაფარული. ჩრდილოეთ ინდიელები იყვნენ მიწათმფლობელები საკმაოდ რთული ეკონომიკური მდგომარეობით. ჩრდილოეთელები კი გააერთიანეს მიწათმოქმედებსა და ნადირობასთან. აქ იმყოფება ზოგიერთი მაპუჩეს სამშობლო. ესპანელები მათ ეძახდნენ არაუკანებს- არაუკოს რეგიონიდან  გამომდინარე, რომელიც ქალაქ კონცეპსონას სამხრეთით მდებარეობდა.
ჩრდილოეთ ჩილეს კლიმატი ზედმეტად მშრალია, იშვიათად წვიმს. ჩრდილოეთით, სანაპიროზე, ჩვეულებრივ 7-8 გრადუსით დაბალია ტემპერატურა, ვიდრე იმავე სიგანეზე არსებულ ატლამნიკაზე. ამინდი ძალიან ცვალებადია, ხშირია ჭექა-ქუხილი, ქარიშხალი და ძლიერი წვიმები. ზაფხულობით ცხელა. კიდევ უფრო სამხრეთით, ტემპარატურა თანდათან ეცემა, ქუხილი და წვიმებიც მატულობს. ზამთარში კი მუდამ თოვს.
სახელი „არაუკანელი“ ესპანური წარმოშობისაა. ისტორიულად, ტერმინი მაპუჩე ანუ „ხმელეთის ხალხი“ გამოიყენებოდა იმ ხალხის გამოსარჩევად, რომლებიც ჩილეს სამხრეთ-ცენტრალურ ნაწილში ცხოვრებდნენ, თუმცა დღეს ამ სახელით მოიხსენიებენ ყველა მაპუჩეს. ტერმინებით Huilliche (სამხრეთის ხალხი), Pehuenche (ფიჭვის მჭამელი ხალხი), Lafquenche (სანაპიროს ხალხი), Picunche (ჩრდილოეთის ხალხი) შესაძლებელი იყო მოსახლეობის დაყოფა მათი საცხოვრებელი ადგილის მიხედვით. Promaucae (მეამბოხე ხალხად) მაპუჩელები მოიხსენიებდნენ ინკებს.
ტრადიციული პოლიტიკური სიტუაცია განსაზღვრული იყო მაპუჩეს ხალხის ტრადიციული დამოუკიდებლობით. არსებობდა ოთხი დამოუკიდებელი ტერიტორიული ერთეული-მეილი ვიქსან მაპუ. ყოველი ვიქსან მაპუ შედგებოდა რვა ერთეულისგან-აილა რევე, რომლებიც შედგებოდნენ პატარა მხარეებისგან-ლოფისგან.
თითოეულ ლოფს წარმოადგენდა ლონკო(მამაკაცი ან ქალი) რომელიც იყო ხელმძღვანელი ჯგუფისა რომელიც მართავდა კონკრეტულ ლოფს. ეს ჯგუფი მოიცავდა მაჩის- შამანი ან ექიმი, ვარკენს-ორატორი ან ელჩი, ნეგანპინს-ისტორიის და ტრადიციების მცოდნე, ნიდოლს-კანონების მცოდნე და გამატარებელი. მელი ვიქსან მაპუს ყოველი წევრი ვალდებული იყო დამორჩილებოდა ად-მაოუს ბრძანებებსა და კანონებს. ეს კანონები და ბრძანებები არეგულირებდა სასჯელს დამნაშავეებისთვის.
დემოგრაფია
მეცნიერების გამოთვლებით  დაპყრობამდე (მე-16 საუკუნის შუაში) მაპუჩეს ხალხის რაოდენობა 500,000 and 1,500,000 შორის იყო. ჩილეს 1992 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით, რომელიც ჩაატარა ჩილეს სტატისტიკის ეროვნულმა ინსტიტუტმა, დაახლოებით ერთი მილიონი ადამიანი თავის თავს მაპუჩად მიიჩნევს.
ხოლო 2002 წელს აღწერის შედეგად დადგინდა, რომ ჩილელი მაპუჩელების რაოდენობა შეადგენს 604,349 ადამიანს, ხოლო არგენტინაში მცხოვრების 113,680-ს.
ლინგვისტური შემადგენლობა
მაპუჩეს ენა, მაპუდუნგუნი, შედგება რამდენიმე დიალექტისგან. ჩილეში გავრცელებულია შემდეგი დიალექტები: ჩვეულებრივი მაპუჩეს დიალექტი, პიკუნჩე, პეჰუენჩე, ჰუილინჩე და ჩილოტე. ჩვეულებრივი მაპუჩეს დიალექტი დაპყრობის დროს ბიო-ბიოში იყო სალაპარაკო ენა, იგი დღესაც გამოიყენება ბიო-ბიოშიში, მაულეში (მეშვიდე რეგიონში), არაუკოში, კაუტინსა და ნუბლეში (მერვე რეგიონში). პიკუნჩეზეზე საუბრობდნენ ყველგან, კოქუიმბოდან ბიო-ბიომდე. ჰუილიჩე გამოიყენება ვალდივიის პროვინციასა და არგენტინაში, ტბა ნაჰუელ ჰუაპის რეგიონში. არგენტინაში აგრეთვე გავრცელებულია ნგულუჩე და რანქელჩე. მოლუჩეზე საუბრობენ ყველგან, ლიჰაიდან ნაჰუელ ჰუაპის ტბამდე. რანქელჩე გამოიყენებოდა ლა პამპას ტერიტორიებზე და ახლა ამ დიალექტზე საუბრობენ ჩალილეოში, აჩასა და რიო კოლორადოში. მსგავს ენაზე საუბრობდნენ პუელჩე და სხვა ტომები, რომელთა მოგვიანებით გაეცნო მაპუჩეს ხალხიი, როცა XVII საუკუნეში დაიწყეს იქ გადასახლება.
ინკების შემჭრის მერე დამყარდა დიპლომატიური და სავაჭრო ურთიერთობები მათ იმპერიასთან. მაპუჩეში ფართოდ გავრცელდა იმპერიის ნაციონალური ენა-კეჩუა. შემდეგ მას იყენებდნენ ესპანელები მაპუჩესთან მოლაპარაკებების დროს.
ისტორია და კულტურული კავშირები
არქეოლოგიური წყაროები ადასტურებენ, რომ მაპუჩელებს ჯერ კიდევ ძვ.წ. 500 წელს ჰქონდათ საკუთარი კულტურა და სახლობდნენ დღევანდელი ჩილეს ტერიტორიაზე. აბორიგენი მაპუჩელები იყვნენ მონადირეები, შემგროვებლები და მისდევდნენ მებაღეობას და მეურნეობას. მე-16 საუკუნის დასაწყისში არაუკანელები გაიყვნენ სამ ეთნიკურ ჯგუფად გეოგრაფიული განსახლების მიხედვით :  პიკუნჩე ჩრდილოეთში, მაპუჩე ცენტრალურ ნაწილში, და ჰუილიჩე სამხრეთ რეგიონში. ამ დროს ინკებმა შემოუტიეს და დაიპყრეს პიკუნჩე, თუმცა მათ ვერ მოაყერხეს მაპუჩესა და ჰუილიჩეს დაპყრობა, მათი ბატონობა მხოლოდ რიო მაულემდე გაგრძელდა. მე-16 საუკუნის შუაში ესპანელები დასახლდნენ და დააარსეს საგუშაგო ჩრდილოეთი ჩილეს ტერიტორიაზე. მსხვერპლი ამჯერადაც პიკუნჩე აღმოჩნდა. ესპანელები მათ აიძულებდნენ ოქროს მაღაროებში მუშაობას და სხვადასხვა აგრიკულტურული საქმიანობის გაკეთებას, პიკუნჩე ნელ-ნელა შეერწყა ესპანურ მოსახლეობას და მე-17 საუკუნისთვის საერთოდ აღარ არსებობდა, როგორც ეთნიკური მაპუჩემ და ჰუილიჩემ პარტიზანული ომების გაჩაღებით მოახერხეს ესპანელებისგან დამოუკიდებლობის შენარჩუნება შემდეგი 4 საუკუნის განმავლობაში. ამ დროს მაპუჩე და ჰუილიჩე უკვე აქტიურად იყენებდნენ ცხენებს როგორც საბრძოლო ისე ყოველდღიურ საქმიანობაში.
მე-18 საუკუნეში მაპუჩემ და ჰუილიჩემ ესპანელებთან საომრად ცხენების საძებრად არგენტინის ტერიტორიაზე გადასახლება დაიწყო. ცხენების ძებნით დაიწყო არგენტინის ტერიტორიის კულტურული და გეოგრაფიული ათვისება. მე-18 საუკუნის ბოლოსთვის ამ ტერიტორიაზე მცხოვრები ეთნიკური ჯგუფები : პეჰუენჩე, პუელჩე და პამპა უკვე სრულყოფილად ეზიარნენ მაპუჩელების ენას, რელიგიას და წარმოდგენებს. მაპუჩეების ძალაუფლება სულ უფრო იზრდებოდა ამ ტერიტორიაზე, შემდეგი სამი ბელადი სწორედ მაპუჩეს ტომიდან იყო. ამ დროს, ჩილეში მაპუჩე და ჰუილიჩე  განაგრძობდა ესპანელების წინააღმდეგ ომს. ესპანელებს საბოლოოდ მოუწიათ მაპუჩეების დამოუკიდებლობის ცნობა.
მინი|მისიონერები მაპუჩეს ხალთან თუმცა 1866 წლისთვის, ჩილეს მთავრობის დადგენილების თანახმად თეთრი კოლონისტების უფლებები უსაზღვროდ გაიზარდა. მაპუჩეს და განსაკუთრებით ჰუილიჩეს მოუწიას დიდი ტერიტორიების დათმობა გერმანელი კოლონისტებისთვის. მიწის კარგვასთან ერთად მაპუჩეებმა თავიანთი ტრადიციული ცხოვრების გზაც დაკარგეს. მაპუჩეები ძალაუფლების დაკარგვას ვერაფრით შეეგუვნენ 1870 წლებიდან მრავალი აჯანყება მოაწყვეს, თუმცა ყველა მათგანი ადვილად ჩაიხშო და მათ საბოლოოდ დაკარგეს სამხედრო ძალაუფლება. ანალოგიური სიტუაცია იყო არგენტინაშიც, გენერალი ხულია როკას მეთაურობით კოლონისტების მომხრეებმა ადვილად დაამარცხეს მაპუჩეები და განდევნეს რიო ნეგროს გარეუბნებში. ამას მოყვა 1884 წლის კანონი, რომლის მიხედვით ჩილელი მაპუჩეები სარეზერვაციო სისტემებში გადაასახლეს, ხოლო არგენტინის მთავრობამ საერთოდ დააპატიმრა მაპუჩეები ეთნიკური ნიშნით. სწორედ ამის გამოა, რომ დღეს არგენტინელი  და ჩილელი მაპუჩეები სრუულიად სხვადასხვა ეთნიკურ ჯგუფებს წარმოადგენენ.
არსებობის საშუალებები
ახალი წელთაღრიცხით 500-1500 წლებში მაპუჩელები მისდევდნენ ძირითადად საჭმლის შემგროვებლობას, ნადირობას, თევზაობას, მებაღეობასა და ადრეულ სოფლის მეურნეობას. ისინი ძირითადად მიირთმევდნენ ვეგატარიანულ საკვებს და ეს ტენდენცია დღემდე გრძელდება მეტ-ნაკლებად. მიიჩნევა, რომ სოფლის მეურნეობა განვითარდა აბორიგენ მაპუჩეს ხალხში 500-დან 1500 წლამდე. ბარში სოფლის მეურნეობას თან ერთვოდა ნადირობა და შემგროვებლობა,ხოლო მთაში მხოლოდ ნადირობასა და შემგროვებლობას მისდევდნენ. მაპუჩელებს მინდვრებში მოჰყავდათ მცენარეები, როგორებიცაა სიმინდი, ლობიო, გოგრა, ქვინოა(quinoa), ოკა(oca), მიწის თხილი, ცხარე წიწაკა და თეთრი კარტოფილი. ამ უკანასკნელის სამშობლოდ სწორედ მაპუჩეს მიიჩნევენ. მეთვრამეტე სუკუნის მიწურულს, ლამები ჩაანაცვლეს ცხენებით, ვირებით, ცხვრებით, ღორებითა და სხვა შინაური ცხოველებით, რომლებიც ძირითადად შემოყავდათ  ესპანელებს.
კომერციული საქმიანობა
მეოცე საუკუნის მაპუჩელი გლეხები ამუშავებდნენ ევროპულ მარცვლეულს, იყენებდნენ რკინის სახნავ იარაღებსა და ფერმის ტექნიკებს, რომელიც გადაღებული ჰქონდათ ჩილელებისაგან. ერთ-ერთი მაგალითი არის სწორედ მიწისა და მარცვლეულის სამნაწილიანი სისტემა. მოქსოვილი საბნები, მეთუნეობა და ხეზე და ქვაზე სამუშაო იყიდებოდა ტურისტებზე დასახლებების ახლოს. ქალები ყიდდნენ თავიანთი ბაღის პროდუქტს ადგილობრივ ბაზრებში.
ინდუსტრიული ხელოვნება
კერამიკა ჩრდილოეთ მაპუჩეს ტერიტორიაზე, სავარაუდოდ, შეიტანეს ესპანელებმა 500 წლის თავზე იმ დროიდან, როდესაც პირველად გამოჩნდნენ, ანუ მე-16 საუკუნის შუაში. მათი შემოსვლისას, მაპუჩელები უკვე დახელოვნებულები იყვნენ მორთული კალათების, ადგილობრივი საღებავებით შეფერილი საბნების, ბასდისებური ობიეკტეის, თიხის ჭურჭლის და ხისა და ქვის საგნების გაკეთებაში. ესპანელების შემოყვანილი ცხვრის გამოჩენის შემდეგ აქტუალური გახდა ქსოვა. მოვერცხვლა და ვერხვლთან მუშაობა შემოვიდა მე-18 საუკუნის მეორე ნახევარში. მას შემდეგ საკმაოდაც განვითარდა. მეოცე სუკუნეში აწარმოებდენ ქსოვილებს, კალათებს, ქვისა და ხის საგნებს როგორც საოჯახო, ისე გაყიდვის მიზნით ადგილობრივ ბაზრებში.
ვაჭრობა
გაცვლა მაპუჩელებში მოიცავდა ორმხირვ ინტერესს. ჩილელი მაპუჩელები ვაჭრობდნენ არგენტინელ მაპუჩელებთან მარილითა და ცხოველებით, ხოლო სანაცვლოდ იღებდნენ  ქსოვილსა და ალკოჰოლს. ვაჭრობა მაპუჩელებსა და ესპანელებს შორის, მოგვიანებით ჩილელებს შორისაც, იყო ძირითადად მე-18, მე-19 საუკუნეებში. თუმცა, არ იყო არცერთი ბაზარი. ზოგადად, მაპუჩელები ცვლიდნენ ცხოველებსა და ქსოვილებს ალკოჰოლსა და ევროპულ საქონელში.
სამუშაოს განაწილება
მას შემდეგ, რაც შეისწავლეს ახალი კულტივაციის ტექნიკა, მამაკაცები ჭრიდნენ და შემდეგ წვავდნენ ხეებს, ხოლო ქალები უვლიდნენ შინაურ მცენარეებს და იღებდნენ მოსავალს. ომების დროს ფერმერობას ძირითადად ქალები უძღვებოდნენ. დასახლებების ლოკაციების ცვლამ განაპირობა, რომ ფერმერობა გახდა მამაკაცის მთავარი საქმე. ქალები უძღვებოდნენ საშინაო საქმეებს და ბოსტნებს უვლიდნენ. ბავშვები პატარა ასაკიდანვე ეხმარებოდნენ მშობლებს ფერმის საქმეებში. ასევე პატარაა ასაკიდან უვლიდნენ შინაურ ცხოველებს. გაზრდის შემდეგ ბიჭები მამებს ეხმარებდნენ ფერმებში, ხოლო გოგოები დედებს სახლში. გარდა ამისა, არსებობდა კომუნალური სამუშაოები, სადაც ერთად მუშაობდნენ ნათესავები და მეზობლები. რაც მთავარია, ამ საქმის შემსრულებელი ყველა ადამიანი მოგებული რჩებოდა და ეს სამუშაო ყველასთვის სარგებლის მომტანი იყო.
= ოჯახი = მინი|ტრადიციული ოჯახი მაპუჩეს კულტურაში მეცხრამეტე საუკუმენდე, ოჯახურ გაერთიაენას შეადგენდა მამაკაცი, მისი ცოლები, მისი ბავშვები და შვილიშვილები. დღესდღეობით (გვიანინი მეცხრამეტე საუკუნის შემდეგ) ოჯახს ძირიადად წარმოადგენს წყვილი, მათი შვილები და შესაძლოა წყვილიდან ერთ-ერთის მშობლები.
მემკვიდრეობა
პოზიცია და მემკვიდროება იყო პატრიარქალური, გადადიოდა მამიდან ვაჟიშვილზე. სანამ შემოიღებდნენ ერთგვარ მარაგებს, მემკვიდრეობა ძირიადად მოიცავდა საქონელსა და მარტივად გადასატან ქონებას. გვიან მეოცე საუკუნეში მიწის ფლობამ უძრავი ქონება გახადა ყველაზე მნიშვნელოვანი და ორივე, ქალიც და კაციც, მეკვიდროებით იღებს მიწას.
სოციალიზაცია
ძველ დროში ბიჭებს უნდა დაეძინათ გარეთ, ებანავათ დღისით და დაეთმოთ გარკვეული საკვები, რათა გაეძლიერებინათ საკუთარი თავი. ისინი იწაფებოდნენ მკლავების ხმარებაში, ცურვაში, ცხენოსნობასა და ორატორიაში, ასევე მიჰყვებოდნენ მამებს სხვა კაცებთან ერთად დასალევად. მეოცე საუკუნის მეორე ნახევარაში ფერმერობასა და ორატორიას აწავლიან ძალიან მცირე ასაკიდან. გოგოებს ასწავლიან როგორ მოუარონ სახლსა და უმცროს დედმამისშვილებს. მცენარეებს, დატურა სტრანომიუმსა და ლატუა პუბიფლორას იყენებდნენ მაპუჩელები, როგორც პიროვნების ტესტებს საკუთარი შვილების შესამოწმებლად; ამ მცენარეებს ადუღებდნენ და მოდუღებულს ასვამდნენ ბავშვებს, ამის შემდეგ ამოწმებდნენ მათ რეაქციებს და ამის მიხედვით საზღვრავდნენ როგორი ხასიათის გაიზრდებოდა.
მონათესავე ჯგუფები და შთამომავლობა
შთამომავლის სისტემა იყო პატრიარქარული, მიყვებოდნენ მითურ წინაპარს, რომლისგან სათავე დაედო მათ ხაზს. მეცხრამეტე საუკუნემდე არსებობდა კუგას სისტემა და კუგას მონათეაობა: ერთი ხაზი ან კუგა, ჰქონდა საკუთარი სახელი, რომელიც მიეცომოდა ვაჟიშვილს დაბადებიდან ცოტა ხანში. თითიოეული ჯგუფის წევრებს ჰქონდათ განსაკუთრებული ერთგულება ერთმანეთის მიმართ შეკამათების დროსაც კი.
ქორწინება
ქორწინების მსვლელობა ძალიან მარტივია. პირველ რიგში სასიძო მიდის დედოფლის ოჯახში,შემდეგ ისინი განიხილავენ დედოფლის ფასს და გეგმავენ ქორწილს. ფორმალური საქორწინო ცერემონია  აუციელბლად იმ ადგილზე იმართება,სადაც დედოფალი და მისი ოჯახი ცხოვრობენ,სასიძოს ნათესავებს კი რძლის ოჯახში მიაქვთ საჩუქრები,ტკბილეულობა და ცხოველები ან ფრინველები,რომლებსაც შემდეგ მიირთმევენ საქორწინო სუფრაზე. ხოლო რაც შეეხება საქორწინო წვეულებას,ადგილი,სადაც სხვა სტუმრებიც არიან დაპატიჟბულნი, არის სასიძოს სახლი,ფორმალური მხარეები მოგვარებულია,ამიტომაც აქ მხოლოდ გასართობად იკრიბებიან. 4 დღის შემდეგ ისევ მიდიან პატარძლის ოჯახში და მიაქვთ საჩუქრები,უკვე ამის შემდეგ ახალდაქორწინებულები ოფიციალურად გადადიან საცხოვრებლად სიძის ოჯახში.
დედამთილის სიკვდილის შემდეგ პირველი  რძალი ითვლება დომინანტად ოჯახში ქმრის  შემდეგ,ის ხდება მრჩეველი და ოჯახის საქმეების წარმმართავი. ასევე,ის პრივილიგირებულია სხვა ცოლებთან შედარებით,მისი ფასი,რომელიც მეუღლემ გადაიხადა მასში, ბევრად მეტია ვიდრე დანარჩენი ცოლებისა.
რაც უფრო მეტი შვილი ჰყავს ქალს,მით უფრო მეტია მისი სიძლიერე. ბავშვის დაბადების მომენტი ძალიან დაძაბულია,ბევრი ადამიანი არის მშობიარე ქალის გარშემო,მათ შორის არიან ისეთი პირები,რომლებსაც მაგიასთან შეხება აქვთ და მთელი რიგი შელოცვებით ხვდებიან ახალდაბადებულ ბავშვს. როდესაც გოგოს ჩვეულებრივად ხვდებიან, ბიჭის დაბადებას ისინი ბევრად უფრო დიდი სიხარულით ეგბებიან: აწყობენ წვეულებას,აღნიშნავენ და მხიარულობენ.