cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ფუნქციათა თეორია
ფუნქციათა თეორია, მათემატიკის დარგი, რომელიც სწავლობს ფუნქციათა ზოგად თვისებებს. ფუნქციათა თეორია იყოფა ორ ნაწილად: ნამდვილი ცვლადის ფუნქციათა თეორია და კომპლექსური ცვლადის ფუნქციათა თეორია.
მთელი რიგი სიმრავლეები (ხშირად: ფუნქციათა სიმრავლეები/სივრცეები) შეიძება მოდელირებულ იქნეს როგორც ვექტორული სივრცეები და შესაძლებელია მათი აღჭურვა ტოპოლოგიური სტრუქტურით, ხშირად, მეტრიკით და ზოგჯერ ნორმით. სწორედ ამგვარი სივრცეებია ფუნქციონალური ანალიზის შესწავლის საგანი. ამგვარი სივრცეების ორი უფრო კონკრეტული მაგალითია ბანაჰის სივრცეები და ჰილბერტის სივრცეები. დამატებით, თუ ვექტორული სივრცე აღწურვილია გამრვლებით (ანუ ალგებრაა), რომელიც აკმაყოფილებს უტოლობას გვაქვს ოპერატორული ალგებრა, რომლის უფრო კონკრეტული შემთხვევაც არის ეწ სი-სტარ (C^*) ალგებრა.
მაგალითები: რეალური (ან ალტერნატიულად - კომპლექსური) ფუნქციები ინტერვალზე, აღჭურვილი სუპ-ნორმით არის ბანაჰის სივრცის კლასიკური მაგალითი.
L^2(X) სივრცე არის ჰილბერტის სივრცის კლასიკური მაგალითი, ფუნქციები ზომით სივრცე x_სზე, რომლებიც კვადრატულად სასრულ-ინტეგრირებადი არიან. ამ შემთხვევაში შესაძლებელია შიდა პროდუქტის განსაზღვრა ორ ფუნქციას შორის: და შესაბამისი ნორმა.
ფუნქციონალური ანალიზის ზოგიერთი ინსტრუმენტებია: ღია და დახურული კორესპონდენციის თერემები, შექცეული ფუნქციის თეორემა.
რისის თეორემა წრფივი ფუნქციონალის შესახებ, რომელიც გვაძლევს აღწერას წრფივი ფუნქციონალებისა ბანაჰის (ხშირად ინტეგრალის ფორმით) და ჰილბერტის (შიდა პროდუქტის) სივრცეებზე.
გელფანდის თეორია, რომელიც გვაძლევს წრიფვი ფუნქციონალების აღწერას დუალზე, ეწ გელფანდის გარდაქმნის აღწერას.
ფრედჰოლმის თეორია, რომლის საგანიცაა ეწ ფრედჰოლმის ოპერატორები.
ფონ ნოიმანის თეორია, რომელიც შეისწავლის უზღვრო (unbounded) ოპერატორებს, რაც კვანტური ფიქიზიკის მათემატიკური მოდელირების ერთ ერთი ინსტრუმენტია.
ფუნქციონალური ანალიზის ორი სტადანდარტული მიდგომაა: ოპერაციული ანალიზი რომელიც დაკავებულია ერთი კონკრეტული ოპერატორის შესწავლით; და ოპერაციული ალგებრა, რომელიც დაკავებულია სიმრავლის
ფუნქციონალური ანალიზის თანამედროვე კვლევის რამდენიმე მიმართულებაა: ინვარიანტული ქვესივრცეები; თავისუფალი ალბათობა; სი-სტარ სივრცეების კლასიფიკაცია (მჭიდრო კავშირით კ-თეორიასთან)
تحليل مركب კომპლექსური ანალიზი Complexe analyse Теорія функції комплексної змінної
ძვ. წ. 468
გარდაიცვალნენ
*
ლევკო...
ლევკო... (ბერძნ. leukos — თეთრი) — რთული სიტყვის ნაწილი. მიუთითებს თეთრ ფერთან დამოკიდებულებას. მაგ., ლევკოციტები, ლევკოციტოზი, ლევკოპენია და სხვა.
ლიტერატურა
კატეგორია:თავსართები
Polyrhachis stylifera
Polyrhachis stylifera — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
მორფოგრაფია
მორფოგრაფია (ბერძნ. morphe — სახე, ფორმა და ...გრაფია) — გეომორფოლოგიის განხრა; აღწერს დედამიწის ზედაპირს გარეგანი მიშნების მიხედვით რელიეფის გენეზისისა და ასაკის განუხილველად. მორფოგრაფიის საგანს საფუძვლად უდევს ცნობები სიმაღლეების, სიღრმეების, დედამიწის ზედაპირის განსაკუთრებული დანაწევრებისა და მოხაზულობის შესახებ. მორფოგრაფია დაკავებულია რელიეფის ფორმების აღწერითა და კლასიფიკაციით. მორფოგრაფიული ანალიზი წარმოადგენს ტერიტორიის გეომორფოლოგიური შესწავლის საწყის და მეტად მნიშვნელოვან საფეხურს.
სქოლიო
კატეგორია:გეომორფოლოგია
აჰმედ ალ-სენუსი
200px|მინიატიურა|აჰმედ ალ-სენუსი აჰმედ ალ-სენუსი (أحمد الزبير الشريف) (დ. 1934, ეგვიპტე) — მუსულმანური რელიგიურ-პოლიტიკური ორდენის სენუსის წევრი, ლიბიის რესპუბლიკის გარდამავალი ეროვნული საბჭოს წევრი. ყოფილი პოლიტიკური პატიმარი.
აჰმედ ალ-სენუსი არის ლიბიის ერთადერთი მეფის იდრის I-ის ძმის შვილიშვილი. სახელი დაარქვეს პაპის აჰმედ შარიფ ას-სენუსის პატივისცემის ნიშნად. ალ-სენუსიმ 1958 წელს დაამთავრა სამხედრო აკადემია ერაყში. 1961 წელს კი დაქორწინდა ფატილაჰზე, რომელიც მისი მეუღლე იყო გარდაცვალებამდე.
2011 წლის 27 ოქტომბერს ევროპის პარლამენტმა ოთხ სხვა არაბული წარმოშობის ადამიანთან ერთად, რომლებიც იყვნენ არაბული გაზაფხულის აქტივისტები და ადამიანის უფლებების დამცველები, ალ-სენუსის მიანიჭა სახაროვის პრემია.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1934 კატეგორია:სახაროვის პრემიის ლაურეატები
ჰოლბეკი
ჰოლბეკი (Holbæk) — ქალაქი დანიაში, კუნძულ ზელანდიაზე, ჰოლბეკის მუნიციპალიტეტში. 2012 წლის მონაცემებით მოსახლეობა 27 195 ადამიანს შეადგენს.
ქალაქი გაშენებულია ჰოლბეკის ფიორდისა და ისეფიორდის ნაპირებთან. ჰოლბეკი მიმდებარე არეალის კომერციული და სამრეწველო ცენტრია. რკინიგზით დაკავშირებულია ქალაქ როსკილესა და კალუნბორგს. დიდი დატვირთვა და ეკონომიკური მნიშვნელობა აქვს ჰოლბეკის ნავსადგურს.
სქოლიო
კატეგორია:დანიის ქალაქები
იშხნის საწინამძღვრო ჯვარი
მინი|იშხნის საწინამძღვრო ჯვარი. საქართველოს ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმი მინი|იშხნის საწინამძღვრო ჯვარი. (ფოტო №16787) მინი|იშხნის საწინამძღვრო ჯვარი. (ფოტო №16788) იშხნის საწინამძღვრო ჯვარი, იშხნის ჭედური ჯვარი — ქართული ჭედური ხელოვნების ძეგლი, ვერცხლის მოოქროვილი ჯვარი, რომელიც, წარწერის თანახმად, 973 წელს ეპისკოპოს ილარიონს იშხნის მონასტრისთვის შეუკვეთია.
ჩვენამდე მოღწეული ჯვრის ზომა: 22 X 15 სმ. დაცულია საქართველოს ეროვნული მუზეუმის შალვა ამირანაშვილის სახელობის ხელოვნების მუზეუმის ოქროს ფონდში. ჯვარცმული ქრისტეს ფიგურა შესრულებულია სკულპტურულად, თუმცა იგრძნობა არქაულობა. ქანდაკებისათვის დამახასიათებელი ნიშნები — მოცულობა, ფორმათა სიმკვრივე - დიდი მხატვრული ძალითა და დინამიკითაა გადმოცემული.
ჯვარის წარწერები ცნობილია ბროსეს დროდან და მას თარიღი ჯვარისა ჯეროვნად აქვს ნაჩვენები. წარწერებს იმეორებენ თ. ჟორდანია და ა. ხახანაშვილი. უკანასკნელი წარწერის თარიღს „რჟგ“ შეცდომით უფარდებს 1033 წელს და არა 973 წელს, როგორც ნამდვილშია. გრაფინია უვაროვისა იმავე გამოცემაში იმავე ქორონიკონს მე-14 მოქცევისად ხადის და ჯვარის გაჭედას 1505 წელს მიაწერს. თაყაიშვილის ექსპედიციისას ჯვრის ფოტოები (№16787-16788) დიმიტრი ერმაკოვმა შეასრულა. ჯვარი პირვანდელი სახით ამჟამად აღარ არსებობს. ის გაძარცვულია. პროფესორი გ. ჩუბინაშვილი ამის შესახებ თავის სტატიაში სწერს: „1930 წ. 10 ივლისს, ღამით გასტეხეს და გაძარცვეს ძველი ქართული ხელოვნების მუზეუმი, დაარსებული ამ რამდენიმე წლის წინათ ტფილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ხელოვნების მეცნიერების კაბინეტთან. ჩვენი ძველი ხელოვნების დაზარალებულ სხვა ძეგლთა შორის, როგორც ჩანს, სამუდამოდ დაიღუპა ამ წერილის სათაურში დასახელებული, 973 წლით დათარიღებული, განსაცვივრებელი ძეგლი ოქრომჭედლური ხელოვნებისა. ვამბობ: „როგორც ჩანს სამუდამოდ დაიღუპა“, რადგან გაძარცვის შემდეგ – მიუხედავად ენერგიული გამოძიებისა – აღმოჩენილ იქნა მხოლოდ ძეგლის საცოდავი ნამტვრევები, რომელთა სურათები ქვემოთ იქნება მოყვანილი“. გ. ჩუბინაშვილის სტატიაში სრულიად მოყვანილია წარწერებიც:
ჯვარი შესდგება ორი ნაწილისაგან, თვით ჯვარისაგან და ხეტარისაგან, რომელზედაც თავის სახელურით ჯვარი გამაგრებულია. ხეტარი შევერცხლილია და შემკობილი სამი ბურთით და ცილინდრული რგოლით. ბურთები მოჩუქურთმებულია. ხეტარი გაუკეთებია ცაგერელ მიტროპოლიტს სოფრომს, რაც მტკიცდება მხედრულის წარწერით:
ეს ის მიტროპოლიტია, რომელსაც გაუკეთებია 1786 წელს ცაგერის ტაძრის კანკელი.
თვით ჯვარი ვერცხლისა, ოქროთ დაფერილი, 51X36,5 სანტ., ნაჭედი, ერთობ მდიდრულად შემკობილია პალმეტებით, როზეტებით ანუ მედალიონებით ძვირფასი ქვებითურთ შიგნით, და გამშვენებულია ოქროთი დაფერვით, სევადით, გრავიურით და ჭედვით და სხვა და სხვა სახეებით. წინა პირზე, შუაში, განსაკუთრებულ უბრალო ჯვარზე ჯვარცმულია გამოსახული სულ სადათ, საზოგადო კონტურით, უმოძრაოდ; თავზე ჯვარცმულისა ჯვარის მსგავსი ფიცარია ასომთავრული წარწერით:
ჯვარის ჰორიზონტალური მკლავის ქემოდ აგრეთვე ასომთავრულით:
ბოლოში გაფართოებული ჯვარის მკლავები თავდება წვეტებით და წვეტებზე ლამაზ ნახელავი პალმეტებია. პალმეტები ცალკეა დამზადებული და შემდეგ შეერთებული წვეტებთან. ოთხი მათგანი მოცილებულია ჯვარს და შეკვეთების დროს ტლანქად მიუკრავთ, რაც აშკარად სჩანს სურათზედაც. ჯვარის ქვემო მკლავს პალმეტები არ ჰქონია; ყველა მკლავები ჯვარისა შემკობილი ყოფილა საუცხოვო ნახელავი როზეტებით სხვა და სხვა ფორმისა. როზეტები შემკობილია ძვირფასი ქვებით და მარგალიტის მძივებით შიგნით და გარედ, ზოგჯერ ორმაგით. სულ ეხლა 13 როზეტი მოსჩანს: ხუთი ზემო მკლავზე და ოთხ-ოთხი მარჯვენა და მარცხენა მკლავებზე; ძვირფას ქვებთა შორის ერთი დიდი ჯვარცმულის წარწერის ზემოდ ამეთვისტოა; სხვები საფირონებია და ზურმუხტები, ბუდეებში ჩასმულნი. ჯვარცმულის ფიცრის ქვემოდ როზეტი არ შენახულა და აქ შემდეგ, ალბათ შეკეთების დროს, უშნოდ ჩაუსვამთ სამი ქვა, ორი ზურმუხტი და ერთი ლალი. ამ ადგილას ჯვარი გატეხილი ყოფილა და შეკეთების დროს გაუმაგრებიათ ორი ვეერტიკალური ლითონის ზოლით და ამას ქვემოდ მოთავსებულია ასომთავრული წარწერა შემკეთებლისა:
ამ წარწერაში მოხსენებული მეფე გიორგი უნდა იყოს იმერეთის მეფე გიორგი მესამე (1605-1633). ზურგს ჯვარისა ამშვენებს ჩამოსხმული ლითონის ჯვარი, რომელიც ერთ და იმავე დროს ამაგრებს მთელს ჯვარს და მასთან მის დამაშვენებელ სამკაულსაც შეადგენს თავის სილამაზით და წვეტებიანის ბოლოებით. თავისუფალი არეს მორთულობა აქაც იმ სახის და ფორმის არის, როგორც წინა პირზე. ჰორიზონტალურ ნაწილზე ჯვარისა მოიპოვება ასომთავრული წარწერა. ზემოდ:
თ. ჟორდანია აქცევს ყურადღებას, რომ მეორე წარწერაში არც ერთი მეფის სახელი არ არის მოხსენებული, არამედ საზოგადოთ ნათქვამია „ქრისტე ადიდენ მეფენი ჩვენი და ერი მათი დაიფარე“. ამის მიზეზად თ. ჟორდანია იმას ხდის, რომ იმ დროს (973წ.) არეულობა იყო (აბხაზეთის სამეფოში) ტახტის მაძიებელთა შორის დემეტრე და თეოდოსისა და არც ერთი მათგანი ყველასაგან მეფედ აღიარებული არ ყოფილა. ეს მსჯელობა მცდარია. ჩვენი ჯვარი იშხანის ეკლესიისათვის არის გაკეთებული ტაო-კლარჯეთში და წარწერა იხსენიებს ტაო-კლარჯეთის ბაგრატიონებს და არა აფხაზეთის მეფეებს. აფხაზეთი მაშინ ცალკე სახელწიფოს შეადგენდა. ტაო-კლარჯეთი საერთო მფლობელობას წარმოადგენდა ბაგრატიონებისა და სხვა წარწერებშიაც საერთოდ იხსენიებიან „მეფენი ჩვენნი“, როგორც მაგალითად ოშკის წარწერებში. შუა ნაწილი მთელი ჯვარის მკლავისა დაფარული იყო ჩემს დროს, როგორც ეს ფოტო-სურათზე სჩანს, ფირფიტით, გატეხილი ჯვარის გასამაგრებლად და ამ ფირფიტას დაფარული ჰქონდა სხვა ასომთავრული წარწერები, რომელთა მხოლოდ კიდური ასოები მოჩანდა. ეხლა ჯვარის განადგურების შემდეგ, ნატეხებიდან ფირფიტა აუძვრიათ და გამოჩენილა ორი მერმინდელი წარწერა (მოგვყას ქარაგმების გახსნით): პირველი: „სერაპიონ ცაგერელსა, აბაშიძესა, შეუნდოს ღმერთმან, ამინ“. მეორე: „ნიკოლოზ ცაგერელსა, კუჭიძესა, შეუნდოს ღმერთმან, ამინ“. როგორც ირკვევა, ეს პირნი მე-17 საუკ. მოღვაწენი არიან.
სქოლიო
კატეგორია:ჯვრის სიმბოლოები
ძვ. წ. 467
გარდაიცვალნენ
*
კარნარვონი (დასავლეთი ავსტრალია)
კარნარვონი (Carnarvon) — სანაპირო ქალაქი ავსტრალიაში, რომელიც მდებარეობს პერთის ჩრდილოეთით დაახლოებით 900 კილომეტრში დასავლეთ ავსტრალიაში. 2016 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 4426 ადამიანი.
მახარია
მახარია — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, ლიის თემი (სოფლები: ზედა ლია, ლია, მახარია, პალური).
სქოლიო
კატეგორია:წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Polyrhachis subaenescens
Polyrhachis subaenescens — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
იონიის ზღვა
მინი|მარჯვნივ|300px|იონიის ზღვა
იონიის ზღვა — მდებარეობს ხმელთაშუა ზღვის ჩრდილოეთით და ადრიატიკის ზღვის სამხრეთით. ზღვის აღმოსავლეთით მდებარეობს იტალიის რეგიონები — კალაბრია და სიცილია, აქვე მდებარეობს იტალიის ნახევარკუნძული სალენტოც. იონიის ზღვის ჩრდილო-დასავლეთით მდებარეობს ალბანეთი, ხოლო სამხრეთ-დასავლეთით — მნიშვნელოვანი კუნძულები, რომლებიც საბერძნეთს ეკუთვნის, მათგან აღსანიშნავია: კერკირა, ზაკინფი, კეფალინია, ითაკა და ლეფკასი. საბერძნეთის შემადგენლობაშივე შედის იონიის კუნძულების არქიპელაგიც. იონიის ზღვა მდებარეობს მსოფლიოში ერთ-ერთ ყველაზე აქტიური სეისმურ ზონაში.
იონიის ზღვის ფართობია — 169 ათასი კმ ², მაქსიმალური სიღრმე — 5121 მ, ეს არის ხმელთაშუა ზღვის ყველაზე ღრმა ადგილიც. თებერვალში ზღვის ტემპერატურა შეადგენს — 14 °C, ხოლო აგვისტოში — 25,5 °C. მისი გეოგრაფიული კოორდინატებია:36.56667°N, 21.13333°W.
გეოგრაფია
მინი|300px|იონიის ზღვის საზღვრები. მინი|იონიის ზღვის ხედი კუნძულ [[კერკირა (კუნძული)|კერკირადან, საბერძნეთი. ფონად ჩანს სარანდა, ალბანეთი]] მინი|იონიის ზღვის ხედი კუნძულ [[კეფალონიადან]]
განფენილობა
საერთაშორისო ჰიდროლოგიური ორგანიზაცია მის საზღვრებს შემდეგნაირად განსაზღვრავს: ჩრდილოეთით. ალბანეთში მდებარე მდინარე ბუტრინტის შესართავიდან (39°44'N), კარაგოლის კონცხამდე კერკირამდე (39°45'N), სანაპირო ზოლის გასწვრივ კერკირადან კაფალის კონცხამდე (39°45'N) და შემდგომ სანტა-მარიდე-ლუჩიას კონცხამდე იტალიაში. აღმოსავლეთით. ალბანეთში მდებარე მდინარე ბუტრინტის შესართავიდან (39°44'N) ქვემოთ სანაპირო ზოლის გაყოლებით მატაპანის კონცხამდე. დასავლეთით. მატაპანის კონცხიდან პასეროს კონცხამდე, სიცილიის უკიდურესი სამხრეთი წერტილი. სამხრეთით. სიცილიის სამხრეთ სანაპირო და იტალიის სამხრეთ-აღმოსავლეთი სანაპირო სანტა-მარიდე-ლუჩიას კონცხამდე.
სქოლიო
კატეგორია:იონიის ზღვა კატეგორია:ზღვები ხმელთაშუა ზღვაში კატეგორია:ატლანტის ოკეანის ზღვები კატეგორია:ზღვები ანბანის მიხედვით
ლევკოიონი
ლევკოიონი (Matthiola incana) — ერთ- ან ორწლოვანი დეკორატიული მცენარე კომბოსტოსებრთა ოჯახისა. აქვს დატოტვილი ღერო, რომელიც 20-80 სმ აღწევს, ლანცეტისებრი ან ვიწრო-უკუკვერცხოსებრი ფოთლები, სხვადასხვა შეფერილობის, სურნელოვანი, მარტივი ბუთხუზა ყვავილები, რომლებიც შეკრებილია მტევნისებრ ყვავილებად.
ლევკოიონს იყენებენ დეკორატიულ ბებაღეობაში სკვერებისა და პარკების გასაფორმებლად, ასაჭრელ და საქოთნე მცენარედ.
ლიტერატურა
კატეგორია:კომბოსტოსებრნი
მერიადოკ ბრენდიბაკი
მერიადოკ „მერი“ ბრენდიბაკი (Meriadoc Brandybuck, ქართულ თარგმანებში - „მერიადოკ ბრენდირემი“) — პერსონაჟი ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში. ძირითადად, ფიგურირებს რომანში ბეჭდების მბრძანებელი.
მერიადოკი (აგრეთვე ცნობილი როგორც მერი) არის ჰობიტი. იგი არის ფროდო ბეგინსის ერთ-ერთი მეგობარი და ნათესავი. წიგნის მოვლენების მიხედვით, მან სახელი გაითქვა ფროდოსთან ერთად მოგზაურობით და ბეჭდის ომის ბრძოლებში მეგობარ პერეგრინ ტუკთან ერთად მონაწილეობით.
ცხოვრება
დაიბადა მესამე ეპოქის 2982 წელს. იგი სარადოკ ბრენდიბაკის, ბაკლენდის მეპატრონის ერთადერთი ძე იყო. თავად ბრენდიბაკები წარმოადგენდნენ მდიდარ და პატივცემულ ოჯახს ბაკლენდიდან, რომელიც ბრენდივაინის მდინარესთან მდებარეობდა. ბევრი მათ შეშლილებად თვლიდა. დედით, ესმერალდა ტუკ ბრენდიბაკით, მერი პიპინ ტუკის პირველი დეიდაშვილიც იყო, ეს უკანასკნელი კი მის განუყრელ მეგობარს წარმოადგენდა.
ბილბოს მიერ მაზრის დატოვებამდე ერთი წლით ადრე მერიმ შეიტყო ჰობიტის სასწაულმოქმედ ბეჭედზე. მან თავად იხილა ერთხელ, თუ როგორ იყენებდა მას ბილბო სეკვილ-ბეგინსებისგან დასამალად, მოგვიანებით კი ჩაიხედა ბეგინსის მოგონებების წიგნში და 3018 წლის გაზაფხულამდე ამას საიდუმლოდ ინახავდა. ფროდო აფორიაქდა განდალფის სტუმრობის შემდეგ და ამიტომ, სემთან და პიპინთან ერთად ეხმარებოდა მეგობარს. ისინი გაჰყვნენ ფროდოს ამ საშიშ მოგზაურობაში.
მერი ძალიან მოწესრიგებული ჰობიტი იყო. გარდა იმისა, რომ ფროდოს ბეგ ენდიდან კრიკორმოში გადასვლასთან დაკავშირებით დაეხმარა, ახალ საცხოვრებელ ადგილზე მეგობრებს პონები და სურსათ-სანოვაგეც დაახვედრა. თუმცა, მიუხედავად იმისა, რომ თავად ძველისძველ ტყესთან ახლოს ცხოვრობდა და მას ნაწილობრივ კარგად იცნობდა, მაინც აღმოჩნდა მოხუცი ტირიფის ხაფანგში. ჰობიტები ტომ ბომბადილმა გადაარჩია.
ტომი მათ მეორედაც დაეხმარა - როდესაც ჰობიტები ნისლიან დაბლობებში დაიკარგნენ. რა მოვიდა გონს, მერიმ გაიხსენა, რომ სიზმარში ხედავდა ანგმარის გრძნეულ მეფეს. ნისლიან დაბლობებზე მდებარე სამარხებიდან მან წამოიღო ხმალი, რომელმაც მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა ამ მეფის დამარცხებაში.
სერში სტუმრობისას, მერი არ შევიდა ყველასთან ერთად სასტუმროს ოთახში, არამედ ქუჩაში დადიოდა. მან იხილა ნაზგულები და სცადა, გაჰყოლოდა, თუმცა შავმა სუნთქვამ იგი შეაჩერა. ფუნდუკ „ყალყზე შემდგარ პონის“ ნაზგულები დაესხნენ, ყველა პონი სადღაც გაქრა. ბარლიმენ ბატერბერი, მისი მეპატრონე, შეწუხებული იყო და ბილ გვიმრასგან შეიძინა საბრალო პონი სახელად ბილი. ჰობიტებმა სერი მაწანწალას, იგივე არაგორნის თანხლებით დატოვეს.
შუაველში ფროდო თითქმის განიკურნა მორგულის ხმლის ჭრილობისგან. ამასობაში მერიმ კარგად შეისწავლა შუახმელეთის რუკებზე ის ადგილები, სადაც, შესაძლოა, მოგზაურობა მოუწევდათ. როდესაც შედგა ბეჭდის საძმო, მერიც და პიპინიც არჩეულებს შორის მოხვდნენ. თავდაპირველად ელრონდს სურდა მათი უკან, მაზრაში გაგზავნა, მაგრამ განდალფის შუამდგომლობით, შეცვალა გადაწყვეტილება. 25 დეკემბერს საძმო შუაველიდან გავიდა.
მორიის კართან მერი მიხვდა, რომ კარის გასაღები იმალებოდა წარწერაში, რომელიც მასზე ამოტვიფრული იყო მეგობარი.
ანდუინზე მგზავრობისას საძმოს გამოადგა მერის მიერ ნავების საკითხში გათვითცნობიერებულობა. აგრეთვე, როდესაც საძმომ ამონ ჰენამდე მიაღწია და დადგა სწორი გზის არჩევის საკითხი, მერიმ მტკიცედ განაცხადა, რომ არასოდეს დატოვებდა ფროდოს.
როდესაც აღმოჩნდა, რომ ფროდო სადღაც გაქრა, მერი და პიპინი მის საძებნელად გავიდნენ, მაგრამ ორკებსა და ურუკ-ჰაების ლაშქარს შეხვდნენ. მიუხედავად იმისა, რომ მერიმ რამდენიმე ხელები და თათები მოკვეთა, იგი დაჭრეს და პიპინთან ერთად იზენგარდისკენ წაიყვანეს.
მგზავრობისას უგლუკმა მერის ორკული წამალი დაალევინა და ჭრილობაზეც რაღაც მალამო დაადო (თუმცა, მას შუბლზე სამუდამოდ დარჩა ნაიარევი). რამდენიმე დღის შემდეგ პიპინმა და მერიმ ერთად მოატყუეს ორკი გრიშნახი - ისე ესაუბრებოდნენ მას, თითქოს მიანიშნებდნენ, რომ ბეჭედი მათ აქვთ (რა თქმა უნდა, სინამდვილეში, იგი ფროდოსთან იყო). გრიშნახში იფეთქა ბეჭდის მითვისების სურვილმა, მაგრამ იგი მოკლული იქნა როჰანელი მხედრის მიერ, რომელიც სხვა როჰანელებთან ერთად ორკებისა და ურუკების ბანაკს თავს დაატყდა.მერის კარგად ჰქონდა შესწავლილი ფანგორნის ტყის რუკა, ამიტომ იქვე მდებარე ამ ტყეში ჰობიტებმა გზა კარგად გაიკვლიეს.
როდესაც პიპინმა პალანტირში ჩაიხედა და იხილა საურონი, განდალფმა იგი თან, მინას ტირითში წაიყვანა. მერი დარჩა როჰირიმებთან. თეოდენმა მას აზნაურობა შესთავაზა და მერიმ მიუგო - „მამად გიგულებთ“.
მნიშვნელოვანი იყო მერის მონაწილეობა პელენორის მინდვრებზე დიდ ბრძოლაში. თეოდენი ამ ბრძოლისას გადმოვარდა ცხენიდან, რომელიც დაჭრილი იყო ისრით. ცხენი მას ზევიდან დაეცა. ნაზგულთა მეთაური, ანგმარის გრძნეული მეფე გადმოვიდა მინდორზე. მერის ახსოვდა მეფესთან დადებული ფიცი. ვინმე დერნჰელმი ამ დროს თეოდენთან იყო წამომჯდარი. ნაზგულმა მიმართა მას სიტყვებით „ცოცხალი ადამიანი ხელს ვერ შემიშლის!“. მერი გაოგნდა, როდესაც დერნჰელმი აღმოჩნდა ეოვინი, რომელმაც დაჭრა დრაკონი, რომელზეც ნაზგული იყო ამხედრებული. გრძნეულმა მეფემ აღმართა ხელი და აპირებდა სასიკვდილო სუნთქვის გამოშვებას, მაგრამ ამ დროს მერიმ მას მუხლში ესროლა ხმალი, წამოღებული ნისლიანი დაბლობებიდან. ასე აღსრულდა წინასწარმეტყველება ამ ხმალზე.
თეოდენის სიცოცხლე აღესრულა მინდვრებზე. მერის არავინ ამჩნევდა. იგი ქალაქში პიპინმა მოძებნა. მერის და ეოვინის ჭრილობები ათელასის ფოთლებით განკურნა არაგორნმა. მერიმ ითხოვა ჩიბუხი, მაგრამ იმ წამსვე გაახსენდა გასაუბრება მეფესთან საჩიბუხი მცენარის შესახებ და დაღონდა. არაგორნმა ურჩია, თუნდაც მეფის ხსოვნის აღსანიშნავად, საყვარელი საქმიანობა არ მიეტოვებინა. როჰანის ახალმა მეფემ, ეომერმა მერის საპატიო რაინდობა მიანიჭა.
3021 წელს ფროდომ შუახმელეთი დატოვა და უკვდავ მიწებში გაემგზავრა. მერიმ და პიპინმა ერთი პერიოდი კრიკორმოში იცხოვრეს. მეოთხე ეპოქის 11 წელს მერი დაინიშნა ბაკლენდის მმართველად და ეწოდა დიდებული მერიადოკი. ორი წლის შემდეგ მეფე არაგორნმა იგი ჩრდილოეთ სამეფოში თავის მრჩევლად დანიშნა. მერის ცოლი ამ დროს უკვე იყო ესტელა ბოლჯერი, რომელთანაც ერთი ვაჟი ეყოლა.
თავის მშობლიურ კუთხეში მერიმ დააარსა ბიბლიოთეკა, სადაც ინახებოდა წიგნები ერიადორისა და როჰანის ისტორიაზე. მან თავად დაწერა რამდენიმე წიგნი, როგორიც იყო „მაზრის ძველი სიტყვები და სახელები“. დროდადრო იგი როჰანსა და გონდორს სტუმრობდა და განსაკუთრებით სიამოვნებით - ეოვინს.
102 წლის ასაკში მეფე ეომერმა მერი თავისთან იხმო. ბაკლენდი მერის ძეს გადაეცა, ხოლო პიპინი და მერი გაემგზავრნენ როჰანში. ეომერი გარდაიცვალა 63 წლის შემოდგომაზე. მერი და პიპინი შემდეგ წელს გადასახლდნენ გონდორში და ცხოვრების დარჩენილი წლები იქ გაატარეს. ორივე დაასაფლავეს რათ დინენში, გონდორის უდიდეს მეფეებთან ერთად. ამბობენ, რომ მათ გვერდით 120 წელს მეფე ელესარიც დაკრძალეს.
სქოლიო
კატეგორია:ბეჭდების მბრძანებლის პერსონაჟები კატეგორია:შუახმელეთის ჰობიტები
Figuren in Tolkiens Welt
ლაბრადორის ზღვა
right|300px|thumb|ლაბრადორის ზღვა [[გრენლანდიასა და ლაბრადორს შორის]]
ლაბრადორის ზღვა — მდებარეობს ატლანტის ოკეანის დასავლეთ ნაწილში, ლაბრადორის ნახევარკუნძულსა და გრენლანდიას შორის. ფართობი — 840 ათასი კმ ², მაქსიმალური სიღრმე — 3 000 მ. ლაბრადორის ზღვაში არსებული დეივისის სრუტის მეშვეობით, ხდება კანადის კუნძულ ბაფინის მიწის და გრენლანდიის ერთმანეთისგან გაყოფა.
ლაბრადორის ზღვის შექმნა დაახლოებით 61 მილიონი წლის წინ დაიწყო, 40 მილიონი წლის წინ კი მან დღევანდელი სახე მიიღო.
კატეგორია:ლაბრადორის ზღვა კატეგორია:ატლანტის ოკეანის ზღვები კატეგორია:ზღვები ანბანის მიხედვით
ძვ. წ. 465
გარდაიცვალნენ
*
ზავროპოდები
მინი|250პქ|[[ბრონტოზავრის ჩონჩხი]] ზავროპოდები (Sauropoda) — ამომწყდარი ქვეწარმავლების ქვერიგი ხვლიკმენჯა დინოზავრების რიგისა. ცხოვრობდნენ იურულ და ცარცულ პერიოდებში. ზავროპოდები ერთ-ერთი უდიდესი (30 მ-მდე) ცხოველები იყვნენ ოდესმე არსებულთა შორის. ჰქონდათ მასიური, მაგრამ შედარებით მოკლე სხეული, მსხვილი ფეხები, გრძელი კისერი და კუდი, პატარა თავი. ბინადრობდნენ დიდ ტბებში, შიდა მატერიკულ ზღვებში და სხვა. ქვერიგში 2 ოჯახის მრავალი გვარი და სახეობაა (დიპლოდოკი, აპატოზავრი ანუ ბრონტოზავრი, ბრაქიოზავრი, კამარაზავრი და სხვა). ზავროპოდების მრავალრიცხოვანი ნაშთები ნაპოვნია ყველა მატერიკზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დინოზავრები
ედუარდ I (ინგლისი)
thumb|250px|ედუარდ I ედუარდ I პლანტაგენეტი (Edward I of England; Édouard Ier d'Angleterre) (დ. 17 ივნისი, 1239, უესტმინსტერი, ლონდონი — გ. 7 ივლისი, 1307, ბეფ-ბაი-სენდზი, კუმბერლენდი) — ინგლისის მეფე 1272-1307 წ.წ. და უელსის მეფე 1283-1307 წწ. პლანტაგენეტების დინასტიის წარმომადგენელი.
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისის მეფეები კატეგორია:პლანტაგენეტები კატეგორია:დაბადებული 17 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1239 კატეგორია:გარდაცვლილი 7 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1307
სეფარეთი
სეფარეთი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის თერჯოლის მუნიციპალიტეტში (ძევრის თემი). მდებარეობს ოკრიბა-არგვეთის სერის ჩრდილოეთ მთისწინეთზე. მდინარე ძევრულის სათავესთან. ზღვის დონიდან 280 მეტრი, თერჯოლიდან 13 კილომეტრი. სოფელში ძირითადად ცხოვრობენ: აბულაძეები, ბერძულები და მეფარიძეები. სოფელში გადის თერჯოლა-ტყიბულის შიდასახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის გზა. ისტორიულ წყაროებში იხსენიება XVIII საუკუნიდან.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 109 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:თერჯოლის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ლუტიენსის-დელი
მინი|[[რაშტრაპატი-ბხავანის ხედი]]
ლუტიენსის-დელი — ადგილი დელიში, ძირითადად ნიუ-დელიში, ინდოეთში. სახელი ეწოდება გამოჩენილი ინგლისელი არქიტექტორის ედვინ ლუტიენსის (1869–1944) პატივსაცემად, რომელიც 1920-1930 წლებში როდესაც ინდოეთი შედიოდა ბრიტანეთის იმპერიაში, დელის უმეტესი შენობების დიზაინერი და მშენებელი იყო. ლუტიენსის-დელიში შედის აგრეთვე ლუტიენსის ბუნგალოების ზონაც (LBZ).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნიუ-დელი კატეგორია:დელის ისტორია
ენ ენრაიტი
ენ ტერეზა ენრაიტი (Anne Teresa Enright; დ. 11 ოქტომბერი, 1962) — ირლანდიელი მწერალი. გამოქვეყნებული აქვს მრავალი რომანი და მოთხრობა. მისი შემოქმედების მთავარი თემებია ოჯახი, სიყვარული, იდენტობა და დედობა.
მწერალმა მეოთხე რომანისთვის „თავყრილობა“ 2007 წელს ბუკერის პრემია მიიღო. მისი მეორე რომანი „როგორი ხარ“ 2000 წელს უაითბრედის პრემიის ფინალისტი იყო.
ადრეული ცხოვრება
ენ ენრაიტი ირლანდიაში, დუბლინში დაიბადა და საშუალო განათლება წმინდა ლუის სახელობის სკოლაში მიიღო. მან პერსონის კოლეჯის საერთაშორისო სტიპენდია მოიპოვა, სადაც საერთაშორისო ბაკალავრიატზე ორი წლის მანძილზე სწავლობდა. უმაღლესი განათლების პირველი საფეხური ენრაიტმა დუბლინის სამეფო კოლეჯში დაამთავრა, სადაც ინგლისურ ენასა და ფილოსოფიას სწავლობდა. ოცდამეერთე დაბადების დღეზე მას საბეჭდი მანქანა აჩუქეს, რის შემდეგაც წერა დაიწყო. ენრაიტმა ჩევენინგის სტიპენდია მოიპოვა აღმოსავლეთ ანგლიის უნივერსიტეტის შემოქმედებითი წერის კურსზე, სადაც მისი პროფესორები ანჯელა კარტერი და მალკოლმ ბრედბერი იყვნენ. ენრაიტმა უნივერსიტეტი მაგისტრის ხარისხით დაამთავრა.
ენრაიტი ექვსი წლის მანძილზე ირლანდიის საზოგადოებრივ მაუწყებელში სატელევიზიო პროდიუსერად და რეჟისორად მუშაობდა. იგი ოთხი წლის მანძილზე კომედიურ სერიალს, ხოლო ორი წლის მანძილზე საბავშვო გადაცემას პროდიუსერობდა. ამ პერიოდში ენრაიტი წერას მხოლოდ შაბათ-კვირას ახერხებდა. მან მთელი დატვირთვით წერა 1993 წლს დაიწყო, როცა ტელევიზიაში მუშაობა შეწყვიტა.
პირადი ცხორვება
2014 წლამდე ენრაიტი უიკლოუს საგრაფოს ქალაქ ბრეიში ცხოვრობდა. იგი დაქორწინებულია მარტინ მერფიზე, რომელიც დუნ ლეარის პავილიონის თეატრის რეჟისორი იყო, ამჟამად კი ირლანდიის ხელოვნების საბჭოს მრჩეველია. წყვილს ორი შვილი ჰყავს.
შემოქმედება
კრიტიკოსთა ვარაუდით, ენრაიტის ადრეულ შემოქმედებაზე გავლენა ბრაიან ო’ნოლანმა მოახდინა. მისი ლიტერატურული დებიუტი 1991 წელს მოთხრობათა კრებულით „პორტატული ქალწული“ შედგა. ენრაიტის პირველი რომანი „მამაჩემის პარიკი“ 1995 წელს გამოქვეყნდა. წიგნი სიყვარულის, დედობისა და რელიგიურ თემებს იკვლევს.
მწერლის მეორე რომანი „როგორი ხარ?“, რომელიც 2000 წელს გამოქვეყნდა, უაითბრედის პრემიის ფინალისტი გახდა. რომანი ტყუპი დების შესახებ მოგვითხრობს, რომლებიც დაბადებიდანვე დააშორეს ერთმანეთს.
ენრაიტის მესამე რომანი „ელიზა ლინჩის სიამოვნება“ 2002 წელს გამოქვეყნდა. იგი ირლანდიელი ქალის, ელიზა ლინჩის, ცხოვრების შესახებ მოგვითხრობს, რომელიც პარაგვაის პრეზიდენტის ფრანსისკო სოლანო ლოპესის მეუღლე და XIX საუკუნის პარაგვაის ყველაზე ძლიერი ქალი იყო.
მწერალმა მესამე რომანისთვის „თავყრილობა“, რომელიც 2007 წელს გამოქვეყნდა, ბუკერის პრემია მიიღო.
ენრაიტის მეშვიდე რომანი „მსახიობი“, რომელიც 2020 წელს გამოქვეყნდა, წარდგენილი იყო ქალთა პრემიაზე მხატვრული ლიტერატურისთვის.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1962 კატეგორია:დაბადებული 11 ოქტომბერი კატეგორია:XX საუკუნის ესეისტები კატეგორია:XX საუკუნის ირლანდიელი მწერლები კატეგორია:XXI საუკუნის ესეისტები კატეგორია:ირლანდიელი რომანისტები კატეგორია:ირლანდიელი ქალი მწერლები
მირტოის ზღვა
მირტოის ზღვა (ბერძ. Mυρτώο Πέλαγος) — ხმელთაშუა ზღვაში არსებული ზღვა. იგი მდებარეობს კიკლადასა და პელოპონესს შორის. მირტოის ზღვის სიახლოვეს მდებარეობს ეგეოსის ზღვა.
ამ ზღვას ეწოდა მითური გმირის მირტილის სახელი.
კატეგორია:ეგეოსის ზღვა კატეგორია:ზღვები ხმელთაშუა ზღვაში კატეგორია:ატლანტის ოკეანის ზღვები კატეგორია:ზღვები ანბანის მიხედვით
ტორპედო (ჭურვი)
thumb|300px|ტორპედოს გაშვება ”ვირჯიანია”-ს კლასის წყალქვეშა გემიდან thumb|300px|სატორპედე განყოფილება L4 ან L5 ფრანგულ ატომურ წყალქვეშა გემზე ”Le Redoutable” ტორპედო — წყალქვეშა იარაღი, გამოიყენება გემების წინააღმდეგ. დამახასიათებელია ცილინდრული ფორმა, გააჩნია საკუთარი ძრავა და წყალქვეშა ფრთები მანევრირებისათვის.
ტიპური ტორპედოს მიახლ. (არსებობს მრავალი სახეობა) პარამეტრებია:
მოძრაობისათვის გამოიყენება შიდაწვის, ტურბორეაქტიული, რაკეტული, ელექტრო ძრავები.
დამიზნების ტიპებიც სხვადასხვაა:
ტორპედოებით შეიარაღებული არიან წყალქვეშა და წყალზედა გემები, ნავსაწინააღმდეგო თვითმფრინავები და ვერტმფრენები.
XXX
ტერპედოების განვითარებაზე ყოველთვის აქტიური მუშაობა მიმდინარეობდა.
ბოლო პერიოდში იქმნება ტორპედოები, რომლებიც აღჭურვილი არიან თანამედროვე ნავიგაციის, კამუფლირების სისტემებით. გარემოების შესაბამისად იცვლიან კურსს, მანევრირებენ, ირჩევენ მიზანს და ა.შ.
ზოგიერთი თანამედროვე ტორპედოს სიჩქარე, მწარმოებელთა განცხადებით 100კმ/სთ-ს აჭარბებს. ერთ-ერთი ასეთის გამოცდისას, მისი აფეთქების შედეგად დაიღუპა რუსეთის წყალქვეშა გემი ”კომსომოლეცი”.
ჰენრი პერსელი
ჰენრი პერსელი (Henry Purcell; დ. დაახლ. 1659, ლონდონი — გ. 21 სექტემბერი, 1695, ლონდონი) — ინგლისელი კომპოზიტორი და ორგანისტი. ლონდონის სამეფო კარის მუსიკოსი.
პერსელის შემოქმედებისათვის დამახასიათებელია მრავალჟანრიანობა. პერსელის შემოქმედების მწერვალია ოპერა „დიდონა და ენეა“ (1689), პირველი ინგლისის ეროვნული ოპერა (ვერგილიუსის ენეიდის მიხედვით. ოპერა გამოირჩევა ნატიფი ლირიზმით, ფსიქოლოგიური სიღრმით, დრამატიზმით, ტექსტისა და მელოდიის ერთობლიობით. ამ ოპერაში პერსელმა განაზოგადა ინგლისის ეროვნული თეატრის, ნიღბების ჟანრის, ინგლისური და შოტლანდიური ხალხური სიმღერებისა და ცეკვების, ყოფითი საკრავიერი მუსიკის ტრადიციები. პერსელის სხვა მუსიკალურ-სცენური ნაწარმოებები, ე.წ. „ნახევრად ოპერები“, შედგება ცალკეული ნომრებისა ან ინტერმეცოებისაგან.
პერსელი 100-მდე ერთხმიანი და მრავალხმიანი სიმღერის ავტორია. საერო სიმღერებში აგრძელებდა ინგლისურ მადრიგალის ტრადიციებს. საგუნდო ნაწარმოებთაგან აღსანიშნავია ანთემები (ბიბლიურ ტექსტზე დაწერილი საზეიმო-საეკლესიო ნაწარმოებები). საკრავიერ მუსიკაში პერსელი იტალიურ სავიოლინო სკოლის ტრადიციებს ეყრდნობა. მისი სიმებიანი ფანტაზიები, ტრიო-სონატები და საირგანო ნაწარმოებები გამოირჩევა პოლიფონიური ოსტატობით. საკლავესინო პიესები ახლოს დგას „ვერჯინალისტების“ ნაწარმოებებთან. პერსელი შემოქმედებას მყარი ტრადიციები არ დაუტოვებია ინგლისურ მუსიკაში. მისდამი ინტერესი გაცხოველდა ბენჯამინ ბრიტენის მიერ პერსელის ნაწარმოებების (საკუთარი დამუშავებით), ოპერის „დიდონა და ენეა“ გამოცემის შემდეგ (1951).
ლიტერატურა
კატეგორია:ინგლისელი კომპოზიტორები კატეგორია:დაბადებული 1659 კატეგორია:გარდაცვლილი 21 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1695
ლეთა
ლეთა — უღელტეხილი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარეში, ჯავის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს რაჭის ქედზე, მდინარეების ჯეჯორისა (რიონის მარცხენა შენაკადი) და ფაწის (დიდი ლიახვის მარჯვენა შენაკადი) წყალგამყოფზე. სიმაღლე 3001 მ. მიდამო შემოსილია სუბალპური და ალპური მდელოებით. აკავშირებს სოფლებს ყემულთასა და ლეთას.
ლიტერატურა
კატეგორია:შიდა ქართლის მხარის უღელტეხილები
Polyrhachis subcyanea
Polyrhachis subcyanea — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ლევან რაზიკაშვილი
ლევან ლუკას ძე რაზიკაშვილი (დ. 1887 — გ. 16 თებერვალი 1923) — ქართველი სამხედრო ოფიცერი, ვაჟა-ფშაველას ვაჟიშვილი.
სწავლობდა თბილისის კეთილშობილთა გიმნაზიაში, სადაც დაუახლოვდა თავად ქაქუცა ჩოლოყაშვილს. 1917 წ. გაწევრიანდა საქართველოს სოციალ-ფედერალისტურ პარტიაში. შემდგომში სამხედრო სამსახურში იყო. მსახურობდა ფშავის მილიციის უფროსად. საქართველოს გასაბჭოების შემდეგ თანაუგრძნობდა ხევსურეთში მოქმედ პარტიზანებს, რის გამოც 1922 წელს დააპატიმრეს და „ბანდიტიზმის“ ბრალდებით დახვრეტა მიუსაჯეს. ქართველი მწერლების შუამდგომლობა სერგო ორჯონიკიძესთან უშედეგო აღმოჩნდა. 1923 წელს რაზიკაშვილი სიკვდილით დასაჯეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1887 კატეგორია:გარდაცვლილი 16 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1923 კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
ლაოსის დროშა
ლაოსის დროშა (ທຸງຊາດລາວ; thungsad Lāo) შედგება სამი ჰორიზონტალური ზოლისგან, რომელთაგან მისი შუა, ლურჯი ნაწილის სიდიდე ორჯერ აღემატება ზედა და ქვედა ზოლების ზომას. დროშის ცენტრში გვხვდება თეთრი დისკი, რომლის დიამეტრის სიგრძე ლურჯი ზოლის სიმაღლის ოთხი მეხუთედია, ხოლო გვერდების პროპორციული თანაფარდობაა - 2:3.
ზავროპტერიგიები
thumb ზავროპტერიგიები (Sauropterygia), წყლის მტაცებელი ქვეწარმავლების ამომწყდარი რიგი. ტრიასულ ნოტოზავრებს ხმელეთის ცხოველთა აგებულება ჰქონდათ, უფრო გვიანდელი (იურულ-ცარცული) პლეზიოზავრები კი თითქმის მთლიანად მოწყვეტილი იყვნენ ხმელეთს და თავისი გარეგნობითა და ცხოვრების ნირით წააგავდნენ სელაპებსა და სხვა ფარფლფეხიან ძუძუმწოვრებს. რიგი შეიცავდა 15-მდე ოჯახის რამდენიმე ათეულ გვარს. ზავროპტერიგიების მრავალრიცხოვანი ნაშთები ნაპოვნია ყველა მატერიკზე. მ. შ. საინტერესოა ქვეწარმავალთა ისტორიისა და წყლის გარემოსთან მათი ადაპტაციის შესასწავლად.
ეიფელის კოშკი
მინი|ეიფელის კოშკი გარიჟრაჟზე მინი|ხედი კოშკიდან [[მარსის ველი (პარიზი)|მარსის ველზე]] მინიატიურა ეიფელის კოშკი (Tour Eiffel) — ლითონის კონსტრუქცია მარსის ველზე, სენასთან, პარიზში. ეს პარიზის ყველაზე მაღალი სტრუქტურა და საფრანგეთის ყველაზე ცნობილი სიმბოლოა. სახელი დაერქვა პროექტის ავტორის ინჟინერ გიუსტავ ეიფელის პატივსაცემად და ის ქალაქის ყველაზე პოპულარული ტურისტული ღირსშესანიშნაობაა, რომელსაც წელიწადში 5,5 მილიონზე მეტი დამთვალიერებელი ჰყავს. მინი|ეიფელის კოშკი გარიჟრაჟზე
ზავროპტერიგიები
ლიტერატურა
*
ეიფელის კოშკი
სტატისტიკა
კოშკის სიმაღლე 300 მეტრია, რაც დაახლოებით 75 სართულს უდრის. მის თავზე 24 მეტრის სიმაღლის ანტენაა, რაც სტრუქტურის საერთო სიმაღლეს 324 მ ნიშნულზე სწევს. აშენების დროს, 1889 წელს, ეიფელის კოშკი ყველაზე მაღალი სტრუქტურა იყო მსოფლიოში, ტიტული, რომელიც მან 1930 წლამდე შეინარჩუნა, როცა ნიუ-იორკის კრაისლერ ბილდინგის (319 მ) მშენებლობა დასრულდა, თუმცა ეიფელი სიმაღლეში მას მაინც უსწრებდა თუ სიმაღლეში ამ სტრუქტურების ანძები ჩაითვლებოდა. ამჟამად ეიფელის კოშკი საფრანგეთში სიმაღლით მეორე სტრუქტურაა, 350 მ სიმაღლის ალუის გრძელი ტალღების გადამცემი ანძის (1939) აგების შემდეგ. შემდეგ მოდის ლა ტურ მონპარნასი, პარიზის მონპარნასის უბანში (209 მ).
ლაოსის დროშა
დროშა თავდაპირველად დამტკიცდა 1945 წელს, ლაო ისარას - ანტი-ფრანგული ნაციონალისტური მოძრაობის - ხანმოკლე მთავრობის დროს 1945-1946 წლებში, შემდეგ კი ლაოსის განმანთავისუფლებელი არმიის მიერ. იგი წარმოადგენს თანამედროვე კომუნისტური სახელმწიფოების დროშათაგან ერთადერთს, კუბასთან ერთად, რომელზეც არ არის ასახული არანაირი კომუნისტური სიმბოლიკა. დროშის ამჟამინდელი ვარიაცია ხელახლა მიიღეს 1975 წლის 2 დეკემბერს, როდესაც ლაოსი, ოფიციალურად, სოციალისტურ სახელმწიფოდ იქცა, ხოლო სამეფო დროშა, რომელიც 1975 წლამდე გამოიყენება, რიგითი ლაოსური დიასპორის მიერ კვლავაც გამოიყენება.
მიმოხილვა
მიმდინარე დროშამ ჩაანაცვლა წითელი ფონის მქონე დროშა, რომელზეც გამოსახული იყო სამთავიანი სპილო აირავატა და წარმოადგენდა XIX საუკუნის ლუანგ ფრაბანგის დროშას. დროშა მაშინაც გამოიყენებოდა, როცა ეს სამეფო საფრანგეთის პროტექტორატად იქცა და სხვა, მეზობელ მიწებთან ერთად ლაოსის სამეფო ჩამოაყალიბა, რომელიც 1953 წელს დამოუკიდებლად იქცა. ეს დროშა ყურადღებას ამახვილებდა ქვეყნის ძირძველ დასახელებაზე - „მილიონი სპილოს მიწა“. 1953 წლიდან კი სამეფო პათეტ ლაოსთან - განმანთავისუფლებელ არმიასთან აწარმოებდა ომს, რომლის დროშაც დღევანდელი დროშის იდენტური იყო.
ეიფელის კოშკი
სტატისტიკა
ჰაერის ტემპერატურის მიხედვით ეიფელის კოშკის თავი შეიძლება მზისგან გადახურების გამო 8 სმ-მდე გადაიწიოს, მზეს მიფიცხებულ მხარეს ლითონის გაფართოებისგან.
კოშკის რემონტი მოიცავს ყოველ შვიდ წელიწადში 50 ტონა სამი ფენა საღებავის წასმას კონსტრუქციის ლითონის ზედაპირის ჟანგისგან დასაცავად. დროგამოშვებით საღებავის ფერი იცვლება—ამჟამად კოშკი მოყავისფროდაა შეღებილი. პირველ სართულზე ინტერაქტიული კონსოლებია დამონტაჟებული, რომელშიც მსურველებს შეუძლიათ კენჭი ჰყარონ კოშკის მომავალი შეფერილობის შესარჩევად.
ისტორია
მინი|230პქ|მარცხნივ|მშენებარე კოშკი 1888 წლის ივლისში სტრუქტურა შენდებოდა 1887-1889 წლებში როგორც ექსპო-იუნივერსელის შესასვლელი (1889), მსოფლიო გამოფენა, რომელიც საფრანგეთის რევოლუციის 100 წლისთავის აღსანიშნავად იგეგმებოდა. მისი გეოგრაფიული კოორდინატებია 48°51′29″N, 2°17′40″E. კოშკის ინაუგურაცია მოხდა 1889 წლის 31 მარტს, ხოლო საზოგადოებისთვის კი ის 6 მაისს გაიხსნა. 300-მა მუშამ ააწყო 18.038 ლითონის (სუფთა სტრუქტურული ფოლადის ფორმა) ნახვრეტებიანი კონსოლი, გამოიყენეს რა 2.5 მილიონი ჭანჭიკი, მორის კოხლინის სტრუქტურის პროექტით.
ლაოსის დროშა
ისტორია
მარცხნივ|მინი|60-იანი წლების ლაოსის სამეფოს დროშა ამჟამინდელი ლაოსის დროშა შეიქმნა 1945 წელს, მაჰა სილა ვირავონგის მიერ, რომელიც იყო ცნობილი ლაოსელი ნაციონალისტი, ინტელექტუალი და ლაოსის ტრადიციული ლიტერატურის, ისტორიისა და კულტურის მკვლევარი. მას დაევალა ახალი, სამეფო ტიპაჟისგან განსხვავებული დროშის შექმნა. ლაო ისსარას მთავრობის ჩამოყალიბებისას, მისი პირველი კონსტიტუციის შესაბამისად, 1945 წლის 12 ოქტომბერს, ვირავონგის დროშა ახალმა მთავრობამ მიიღო ეროვნულ დროშად.
ეიფელის კოშკი
ისტორია
თავდაპირველად საზოგადოების რეაქცია კოშკის მიმართ მკვეთრად უარყოფითი იყო, ვინაიდან უმრავლესობას იგი თვალში ხინჯად ხვდებოდა. თუმცა ამჟამად ის მსოფლიოში ერთ-ერთ ყველაზე წარმტაც სტრუქტურული ხელოვნების ნიმუშად მიიჩნევა.
ლაოსის დროშა
ისტორია
1952 წლიდან 1975 წლის სამეფო ხელისუფლების დაცემამდე ქვეყნის დროშა წითელი ფერის იყო, რომელზეც თეთრი სამთავიანი სპილო იყო გამოსახული (რომელიც წარმოადგენს ინდუისტურ ღვთაება ერავანს). სპილოს თავზე ცხრადაკეცილი ქოლგაა გამოსახული, თავად სპილო კი ხუთსაფეხურიან კვარცხლბეკზე დგას. თეთრი სპილო არა მარტო ლაოსისთვის, არამედ სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის მრავალი ქვეყნის, მათ შორის მიანმარისა და ტაილანდის სიმბოლიკებშიც გამოიყენება. დროშა, რომელზეც სამთავიანი სპილო იყო გამოსახული, შთაგონებული იყო ლუანგ პრაბანგის სამეფოს დროშით.
ეიფელის კოშკი
ისტორია
ჰოლივუდის ერთი ყველაზე დიდი კლიშეა - პარიზული ფანჯრიდან აუცილებლად უნდა ჩანდეს ეიფელის კოშკი. რეალურად, ზონური შეზღუდვების გამო პარიზში შენობათა სიმაღლეზე ზღვარი რამდენიმე სართულით შემოიფარგლება და ამიტომ მხოლოდ რამდენიმე შედარებით მაღალ შენობას აქვს კოშკზე წმინდა ხედი.
ლაოსის დროშა
ისტორია
ცხრა ნაკეცის მქონე ქოლგა არის სიმბოლო ბუდისტურ კოსმოლოგიაში არსებული მერუს მთისა, ხოლო კვარცხლბეკი წარმოადგენდა კანონსა და წესრიგს, რომელსაც ეყრდნობა კაცობრიობა.
ეიფელის კოშკი
ისტორია
თავდაპირველად ეიფელს უფლება ჰქონდა აგებული კოშკი 20 წლით მდგარიყო, საკუთარი ხარჯების ამოსაღებად, თუმცა მოგვიანებით კოშკმა საკომუნიკაციო დანიშნულებაც მიიღო და ვადის გასვლის შემდეგაც გადაწყდა მისი დატოვება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კოშკები კატეგორია:პარიზის არქიტექტურა კატეგორია:მსოფლიოს უმაღლესი ნაგებობები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები საფრანგეთში
ლაოსის დროშა
სქოლიო
კატეგორია:დროშები კატეგორია:დროშები ქვეყნების მიხედვით
სიგი
სიგი (Coregonus) — თევზების გვარი ორაგულისებრთა ოჯახისა. აქვს მსხვილი ქერცლით დაფარული სხეული, რომლის სიგრძე 75 სმ, მასა 8 კგ, იშვიათად 16 კგ აღწევს. აქვს ვერცხლისფერი გვერდები, მუქი ზურგი, პატარა პირი. დიდი რაოდენობითაა გავრცელებული ჩრდილოეთ ყინულოვანი, ატლანტის და წყნარი ოკეანეების აუყებში.
საქართველოში 1930 წლიდან აკლიმატიზებულია ტაბაწყურის ტბაში. არის გამსვლელი, ტბის და მდინარის ფორმები. ტოფობენ სექტემბერ-ნოემბერში. იკვებებიან უხერხემლო ცხოველებით, ნაწილობრივ თევზებით. სიგი ძვირფასი სარეწაო ობიექტია. იყენებენ ნედლს, დამარილებულს, შებოლილს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ორაგულისებრნი
დიდი სატივე
დიდი სატივე — სოფელი საქართველოში, ხაშურის მუნიციპალიტეტში, გომის თემში. მდებარეობს შიდა ქართლის ვაკეზე, მდინარე სურამულას მარცხენა მხარეზე. ზღვის დონიდან 750 მეტრი. ხაშურიდან 17 კილომეტრი, გომის რკინიგზის სადგურიდან 4 კმ. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მემინდვრეობა და მებოსტნეობა. სოფლის ჩრდილო-აღმოსავლეთით დგას სამების ეკლესია.
დემოგრაფია
2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 374 ადამიანი. 2014 წელს კი ფიქსირდება კლება, სოფელში ცხოვრობს 293 კაცი, საიდანაც 144 მამაკაცია, ხოლო 149 ქალი
სქოლიო
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ჯორჯ ორუელი
ჯორჯ ორუელი (ნამდვილი სახელი და გვარი ერიკ ართურ ბლერი, Eric Arthur Blair; დ. 25 ივნისი, 1903, მოტიჰარი, ინდოეთი — გ. 21 იანვარი, 1950, ლონდონი) — ინგლისელი მწერალი და ესეისტი.
ბიოგრაფია
ორუელი დაიბადა 1903 წელს ინდოეთში. 1904 წლიდან იგი ცხოვრობდა ინგლისში. 1917-1921 წლებში ორუელი სწავლობდა იტონის კოლეჯში. 1922 წლიდან მსახურობდა ბრიტანეთის პოლიციაში მიანმარიში. მისი ცხოვრების ეს პერიოდი აისახა 1934 წელს გამოქვეყენებულ თხზულებაში „დღეები ბირმაში“. 1927 წელს ორუელმა თავი დაანება პოლიციაში სამსახურს პროტესტის ნიშნად და დაბრუნდა ინგლისში, სადაც იგი 1936 წლამდე დარჩა. ამ პერიოდში ორუელი აქვეყნებდა თავის პირველ ნაწარმოებებს. 1937 წელს იგი იბრძოდა ესპანეთის სამოქალაქო ომში მარქსისტული ერთობის მუშათა პარტიის მხარეზე მეორე მსოფლიო ომის დროს მწერალი მუშაობდა The Observer-ის კორესპონდენტად. 1945 წელს ორუელმა გამოაქვეყნა იგავი „ცხოველების ფერმა“, რომელშიც იგი აღწერს რუსეთში სოციალისტური იდეის განხორციელების კრახს. 1949 წელს გამოქვეყნდა ორუელის უმნიშვნელოვანესი ნაწარმოები, რომანი „1984“.
ორუელი 1950 წელს 46 წლის ასაკში ტუბერკულოზით გარდაიცვალა.
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისელი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 1903 კატეგორია:გარდაცვლილი 1950 კატეგორია:ჯორჯ ორუელი
გოტაბაია რაჯაპაქსა
ნანდასენა გოტაბაია რაჯაპაქსა (නන්දසේන ගෝඨාභය රාජපක්ෂ; நந்தசேன கோட்டாபய ராஜபக்ஸ; დ. 20 ივნისი, 1949) — შრი-ლანკელი პოლიტიკოსი და შრი-ლანკის პრეზიდენტი 2019 წლის 18 ნოემბრიდან 2022 წლის 14 ივლისამდე.
ბიოგრაფია
დაიბადა შრი-ლანკის ერთ-ერთ გავლენიან ოჯახში 1949 წლის 20 ივნისს. მამამისი იყო დეპუტატი და მინისტრი. მის ძმას, მაჰინდა რაჯაპაქსას ეკავა ჯერ პრეზიდენტის (2005-2015 წწ.) და შემდეგ პრემიერ-მინისტრის (2019-2022 წწ.) თანამდებობა. სხვა ორ ძას ასევე ეკავათ მაღალი სამთავრობო თანამდებობები. 1971 წელს სწავლა დაიწყი შრი-ლანკის სამხედრო აკადემიაში.
1998 წელს მისი ოჯახი ემიგრაციაშია აშშ-ში და შრი-ლანკაში დაბრუნდნენ 2005 წელს, როდესაც მისი ძმა პრეზიდენტად აირჩიეს კოლაიცია „თავისუფლების გაერთიანებული სახალხო ალიანსის“ მხარდაჭერით. 2005-2015 წლებში თავდაცვის მინისტრის თანამდებობა ეკავა და ხელმძღვანელობდა სამხედრო ოპერაციას ტამილ-ილამის განთავისუფლების ვეფხვების წინააღმდეგ ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. .
2019 წელის საპრეზიდენტო არჩევნების დროს იგი იყენებდა სინჰალური ნაციონალიზმის რიტორიკას. საპრეზიდენტო არჩევნებში გაიმარჯვა და დაიკავა ქვეყნის პრეზიდენტის თანამდებობა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 20 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1949 კატეგორია:შრი-ლანკის პრეზიდენტები
ვარსკვლავური ომები
„ვარსკვლავური ომები“ (Star Wars) — ეპიკური კოსმოსური ოპერის ჟანრის მედია-ფრენჩაიზი, შექმნილი ჯორჯ ლუკასის მიერ. მასში აღწერილია მოვლენები, რომლებიც მიმდინარეობს „უხსოვარ დროს, შორეულ გალაქტიკაში“.
ფრენჩაიზი ჩამოყალიბდა 1977 წელს ფილმის „ვარსკვლავური ომები“ გამოშვებით (მოგვიანებით მან შეიძინა ქვესათაური „ეპიზოდი IV: ახალი იმედი“). ფილმი მსოფლიო პოპულარული კულტურის ფენომენად იქცა. მას მოჰყვა ორი წარმატებული გაგრძელება - „იმპერიის საპასუხო დარტყმა“ (1980) და „ჯედაის დაბრუნება“ (1983) - ეს სამი ფილმი შეადგენს ორიგინალურ ტრილოგიას. 1999-2005 წლებში გამოვიდა წინარეისტორიების ტრილოგია, რომელშიც შესულია სამი ფილმი - „ფარული საფრთხე“ (1999), „კლონების თავდასხმა“ (2002) და „სითების შურისძიება“ (2005). ამ ტრილოგიამ კრიტიკოსების და მოყვარულების არაერთგვაროვანი შეფასებები მიიღო. გაგრძელების ტრილოგია დაიწყო 2015 წელს, „ძალის გამოღვიძების“ გამოშვებით. შვიდივე ფილმი სხვადასხვა დროს ნომინირებული იყო ოსკარზე (გაიმარჯვა მხოლოდ პირველმა ორმა) და კომერციულად წარმატებული იყო. მათ საერთო მოგებამ 7.5 მილიარდი აშშ დოლარი შეადგინა, რამაც „ვარსკვლავური ომები“ აქცია ყველა დროის ერთ-ერთ შემოსავლიან ფილმების სერიად. ფრენჩაიზში აგრეთვე არსებობს მთელი რიგი განშტოებების, ანიმაციური სერიალის „კლონების ომები“ (2008) და ანთოლოგიურ ფილმ „განდევნილი ერთის“ სახით.
2012 წელს უოლტ დისნეის კომპანიამ Lucasfilm 4.06 მილიარდ აშშ დოლარად შეიძინა და მოიპოვა „ვარსკვლავური ომების“ ყველა შემდგომი ფილმის დისტრიბუციის უფლება, დაწყებული 2015 წლის „ძალის გამოღვიძებით“. ყოფილი მფლობელი, 20th Century Fox, ინარჩუნებს პირველი ორი ტრილოგიის ფიზიკურად დისტრიბუციის უფლებებს, აქვს მუდმივი უფლება 1977 წლის ორიგინალურ ფილმზე, ისევე, როგორც წინარეისტორიის ტრილოგიაზე და „ახალი იმედის“ პირველ ორ გაგრძელებაზე - 2020 წლამდე. Walt Disney Studios ფლობს „ვარსკვლავური ომების“ ყველა ფილმის ციფრული დისტრიბუციის უფლებას, გარდა „ახალი იმედის“.
გარემო
„ვარსკვლავური ომების“ ფრენჩაიზის მოქმედებები მიმდინარეობს შორეულ, უცნობ გამოგონილ გალაქტიკაში, შორეული წარსულის უხსოვარ დროს. მასში ცხოვრობს უამრავი არსება და სახეობა. ადამიანები ფლობენ დროიდებს, რომლებიც ყოველდღიურ ცხოვრებაში ეხმარებიან, ხოლო კოსმოსში მოგზაურობა ცხოვრების ჩვეული წესია.
ამასთან, ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი და სულიერი ელემენტი არის ძალა. პირველ ფილმში იგი აღწერილია, როგორც „ცოცხალი არსებების მიერ შექმნილი ენერგეტიკული ველი, რომელიც მოგვიცავს, ჩვენშია და გალაქტიკას აერთინებს“. ძალასთან მჭიდროდ დაკავშირებულ ადამიანებს აქვთ განვითარებული რეფლექსები და წვრთნის და მედიტაციის შედეგად მათ შეუძლიათ, დაეუფლონ სხვადასხვა თვისებას - ტელეკინეზს, წინასწარმეტყველებას, შორსმჭვრეტელობას და გონების მართვას. ძალას ეზიარება ორი კატეგორია - ჯედაები და სითები. ჯედაების ორდენი მთლიანად ძალის ნათელ მხარეს არის მოქცეული. ჯედაები ყოველდღიურობას ბოლომდე უძღვნიან მშვიდობის შენარჩუნებას, თუმცა მათთვის ქორწინება აკრძალულია. ჯედაებთან შედარებით, სითი მხოლოდ ორია - მასწავლებელი და შეგირდი. ისინი იყენებენ ძალის ბნელ მხარეს და ოსტატობას აღწევენ სიძულვილის და აგრესიის გზით, რათა შემდგომში დაეუფლონ გალაქტიკას და გაანადგურონ ჯედაების ორდენი. რენის რაინდები გაგრძელების ტრილოგიაში ჩაენაცვლნენ სითებს, ხოლო ჯედაებიდან მხოლოდ ერთია დარჩენილი.
ფილმები
სერიის პირველი ფილმი „ვარსკვლავური ომები“ გამოვიდა 1977 წლის 25 მაისს. მას მოჰყვა ორი გაგრძელება - „იმპერიის საპასუხო დარტყმა“ (21 მაისი, 1980) და „ჯედაის დაბრუნება“ (25 მაისი, 1983). ფილმების შესავალში ხაზგასმულია, რომ გაგრძელებებს ეწოდება „ეპიზოდი V“ და „ეპიზოდი VI“, თუმცა ფილმების პრომოკამპანია ძირითადად მიმდინარეობდა მათი ქვესათაურების გამოყენებით. მიუხედავად იმისა, რომ პირველ ფილმს ოფიციალურად უბრალოდ „ვარსკვლავური ომები“ ეწოდებოდა, 1981 წელს ხელახლა გამოშვებისას მან შეიძინა ქვესათაური „ეპიზოდი IV: ახალი იმედი“, რათა დაეცვა უკვე გამოსული გაგრძელებებით ჩამოყალიბებული ტრადიცია. ამრიგად, იგი იძენდა ხანგრძლივი საგის შუალედური ნაწილის სახეს.
ორიგინალური ფილმის გამოსვლიდან თითქმის ორი ათწლეულის შემდეგ გამოვიდა გაგრძელებები - „ეპიზოდი I: ფარული საფრთხე“ (19 მაისი, 1999), „ეპიზოდი II: კლონების თავდასხმა“ (16 მაისი, 2002) და „ეპიზოდი III: სითების შურისძიება“ (19 მაისი, 2005). 2008 წლის 15 აგვისტოს კინოგაქირავებაში გამოვიდა სრულმეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმი „კლონების ომები“, რასაც მოჰყვა ამავე სახელწოდების ტელესერიალი.
ადრეული შემუშავება
1971 წელს Universal Studios-მა ჯორჯ ლუკასთან გააფორმა კონტრაქტი ორი ფილმის გადაღებაზე. 1971 წელს დასრულდა მუშაობა ფილმზე „ამერიკული გრაფიტი“, რომელმაც კრიტიკოსების აღიარება მოიპოვა, ისევე, როგორც ორი ნომინაცია ოსკარზე - საუკეთესო რეჟისორის და ორიგინალური სცენარის კატეგორიებში. რამდენიმე თვის შემდეგ ჯორჯმა დაიწყო მუშაობა ახალ სცენარზე. მას „უილების ჟურნალი“ ეწოდებოდა და აღწერდა, თუ როგორ ეუფლებოდა შეგირდი სიჯეი თორპი „ჯედაი-ბენდუს“ ხელოვნებას ლეგენდარულ მეის ვინდუსთან. მას შემდეგ, რაც Universal-მა უარი თქვა ამ ფილმის დაფინანსებაზე, 20th Century Fox დათანხმდა. 17 აპრილს ლუკასმა იგრძნო, რომ ამბავი საკმაოდ რთული იყო, ამიტომ დაწერა 13 გვერდიანი სცენარი, რომელშიც თემატური პარალელები გაავლო აკირა კუროსავას ნაშრომთან „სამი გაიძვერა მიმალულ ციხესიმაგრეში“. ამ ეტაპზე შავ სცენარს ეწოდა „ვარსკვლავური ომები“ (The Star Wars). 1974 წლისთვის ლუკასმა სცენარი უფრო განავრცო, დაამატა სითები, სიკვდილის ვარსკვლავი და მთავარი გმირი, ენიკინ სტარკილერი.
ახალი იმედი
გალაქტიკურმა იმპერიამ შექმნა სიკვდილის ვარსკვლავი, გიგანტური კოსმოსური სადგური, რომელსაც შეუძლია მთელი პლანეტის განადგურება. იმპერატორი პალპატინი აპირებს მის გამოყენებას გალაქტიკის სამართავად და იმპერიის მოწინააღმდეგე აჯანყებულთა ალიანსის გასანადგურებლად. უდაბნოს ტიპის პლანეტა ტატუინის მახლობლად აჯანყებულთა ხომალდს იმპერიული ძალები ესხმიან. ხომალდზე ჩნდება იმპერატორის მიერ გამოგზავნილი დართ ვეიდერი, თავის მოიერიშეებთან ერთად. ისინი იჭერენ აჯანყებულთა წევრ პრინცესა ლეია ორგანას. მანამდე ლეია მოასწრებს დროიდ R2-D2-ში ყოფილი ჯედაი ობი-ვან კენობისთვის გზავნილის დამალვას. R2-D2, მეორე დროიდ C-3PO-სთან ერთად გარბის კაპსულით და ეშვება ტატუინზე, სადაც ორივე მოგვიანებით მოხვდება აღმზრდელ ბიძასთან და დეიდასთან მცხოვრებ ობოლ ბიჭუნა ლუკ სკაიუოკერის ხელში. მათი დახმარებით ლუკი პოულობს ობი ვანს, რომელიც ყველასგან შორის, განდეგილად ცხოვრობს და საკუთარ თავს ბენ კენობის უწოდებს. აღმოჩნდება, რომ იგი ლუკის მამის, ჯედაი ენეკინ სკაიუოკერის მეგობარია. ის ლუკს აგრეთვე უამბობს, რომ ენეკინს წლების წინ უღალატა და მოკლა ვეიდერმა (რომელიც ობი-ვანის ყოფილი შეგირდი იყო) და გადასცემს მამის კუთვნილ ლაზერულ ხმალს. იხილავენ რა ლეიას გზავნილის სრულ ჩანაწერს, ისინი ბრუნდებიან ლუკის სახლში, მაგრამ მას შემდეგ, რაც აღმოჩნდება, რომ მოიერიშეებმა ამასობაში მოკლეს ლუკის აღმზრდელები, ბიჭუნა გადაწყვიტავს, დაეუფლოს ჯედაის ხელოვნებას და ოვი-ვანთან ერთად ქირაობს კონტრაბანდისტ ჰან სოლოს და მის ვუკი ჩუბაკას. მათი ხომალდით, „ათასწლიანი შავარდენით“, ლუკი და ობი-ვანი მოხვდებიან სიკვდილის ვარსკვლავზე, სადაც სკაიუოკერი პირველად იხილავს ვეიდერს. უკანასკნელი კლავს ობი-ვანს, თუმცა ჯედაი ჰპირდება, რომ ასეთ შემთხვევაში იგი ბევრად უფრო გაძლიერდება. სოლო და ლუკი ათავისუფლებენ ლეიას, ერთად ტოვებენ მტრის ბაზას და ჩადიან პრინცესას პლანეტა იავინ IV-ზე. იქ დეტალურად გაშიფრავენ დროიდში დამალულ სქემებს, რომლებზეც აღწერილია სიკვდილის ვარსკვლავი და გადაწყვიტავენ, მთავარ რეაქტორს დაარტყან, რათა ბაზა გაანადგურონ. ჰან სოლო, კმაყოფილი, რომ მას აუნაზღაურეს შესრულებული სამუშაო, იავინ IV-ს ტოვებს, მაგრამ ბრძოლის დროს მოულოდნელად ჩნდება და ვეიდერი, რომელმაც მანამდე პრინცესას ძალების ყველა ხომალდი გაანადგურა, ვერ ასწრებს ლუკის ხომალდის მიმართულებით სროლას. სიკვდილის ვარსკვლავი განადგურებულია, პრინცესა საზეიმოდ აჯილდოებს გამარჯვების მთავარ მომპოვებლებს.
სცენარის მეორე ვერსიაში ლუკასმა რამდენიმე დეტალი გაამარტივა. ტექსტს დაემატა იდუმალი ენერგოველი „ძალა“. ახალი პერსონაჟი იყო ლუკ სტარკილერი, რომელიც ფერმაზე ცხოვრობდა. ლუკის მამა გახდა ენიკინი, ბრძენი ჯედაი. მესამე ვერსიაში მამა ენიკინი აღარ იყო და დაემატა მასწავლებელი ბენ კენობი. ლუკასი მოგვიანებით მიხვდა, რომ ეს ფილმი არ იქნებოდა ერთადერთი და საგის მეორე ტრილოგიის ფილმად იქცეოდა. სცენარის ახალ ვერსიაში აღწერილი იყო „ონდოსის პრინცესასთან“ დაკავშირებული ფილმის გაგრძელების სიუჟეტი. ამ დროისთვის ლუკასმა უკვე მოიპოვა კონტრაქტი, რომლის მიხედვით შეეძლო ორი გაგრძელების გადაღება. მოგვიანებით მან პროექტში ალან დინ ფოსტერი ჩართო, რომელმაც რომანების სახით ამბის ორი დაბალბიუჯეტიანი გაგრძელება დაწერა.