cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკა
მოკლე ისტორია
1918 წლის 23 თებერვალს ტიფლისში გაიხსნა ამიერკავკასიის საკანონმდებლო ორგანო - ამიერკავკასიის სეიმი. სეიმის შემადგენლობაში იყვნენ ამიერკავკასიიდან არჩეული დეპუტატები. სეიმის აზერბაიჯანული ფრაქცია შედგებოდა 44 დეპუტატისგან.
1918 წლის 22 აპრილს ამიერკავკასია გამოცხადდა დამოუკიდებელ ფედერალურ რესპუბლიკად და 26 აპრილს ამიერკავკასიის ახალი მთავრობა ჩამოყალიბდა, რომელსაც ხელმძღვანელობდა აკაკი ჩხენკელი. ამ მთავრობის შემადგენლობაში შედიოდა აზერბაიჯანის 5 წარმომადგენელი: ფატალი ხან ხოისკი (იუსტიციის მინისტრი), ხ. მელიქ-ასლანოვი (რკინიგზის მინისტრი), ნასიბ ბეგ იუსუბბეილი (განათლების მინისტრი), მ. გაჯინსკი (მრეწველობისა და ვაჭრობის მინისტრი) და ი. ჰეიდაროვი (სახელმწიფო კონტროლის მინისტრი).
1918 წლის 26 მაისს, ქართველების ინიციატივით, გადაწყდა ამიერკავკასიის სეიმის თვითდათხოვნა. იმავე დღეს, საქართველოს დამოუკიდებლობა გამოცხადდა. მარცხნივ|მინი|268x268პქ|თბილისში მეფისნაცვლის ყოფილი სასახლის დარბაზში მემორიალური დაფა, სადაც აზერბაიჯანის დამოუკიდებლობა გამოცხადდა. 27 მაისს ამიერკავკასიის სეიმის მუსულმანურმა ფრაქციამ გადაწყვიტა, რომ აზერბაიჯანის დამოუკიდებლობა გამოაცხადოს და მას აზერბაიჯანის დროებითი ეროვნული საბჭო ეწოდა. ამან საფუძველი ჩაუყარა მომავალ საპარლამენტო რესპუბლიკას. ამ შეხვედრაზე არჩეულ იქნა აზერბაიჯანის ეროვნული საბჭოს პრეზიდიუმი და თავმჯდომარე, რომელიც იყო მამედ ემინ რასულზადე. 1918 წლის 28 მაისს აზერბაიჯანმა დამოუკიდებლობა გამოაცხადა.
1918 წლის 4 ივნისს თურქეთსა და აზერბაიჯანის დემოკრატიულ რესპუბლიკას შორის გაფორმდა შეთანხმება მშვიდობისა და მეგობრობის შესახებ, რამაც ახალგაზრდა რესპუბლიკა მტრებისგან დაიცვა. მინი|244x244პქ|აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის პირველი დროშა 1918 წლის 16 ივნისს აზერბაიჯანის მთავრობა ტიფლისიდან განჯაში გადავიდა.
1918 წლის 27 ივნისს აზერბაიჯანული ენა გამოცხადდა ადრ-ის სახელმწიფო ენად.
1918 წლის 24 ივნისის მთავრობის დადგენილებით აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ეროვნულ დროშად აღიარებულ იქნა წითელი ფერის დროშა, რომელზეც გამოსახული იყო ნახევარმთვარე და 8-წახნაგოვანი ვარსკვლავი. 1918 წლის 9 სექტემბერს ეს დროშა შეიცვალა ტრიკოლორით, რომელიც შედგება ლურჯი, წითელი და მწვანე ზოლებისგან, რომლის ცენტრშია თეთრი ფერის ნახევარმთვარე და 8-წახნაგოვანი ვარსკვლავი (აზერბაიჯანის თანამედროვე სახელმწიფო დროშა).
1920 წლის 27 აპრილს XI წითელი არმიის ნაწილი აზერბაიჯანის საზღვარზე გადმოვიდა და 28 აპრილს ბაქოში შევიდა. საბჭოთა რუსეთის ინტერვენციის შედეგად აზერბაიჯანის დემოკრატიულმა რესპუბლიკამ არსებობა შეწყვიტა.
აზერბაიჯანის რესპუბლიკის დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ (1991), 1992 წლიდან 28 მაისი აღინიშნება, როგორც აზერბაიჯანის რესპუბლიკის დღე. ცენტრი|მინი|ადრ-ის დამოუკიდებლობის დეკლარაცია აზერბაიჯანულ ენაზე
სახელმწიფო და პოლიტიკური მოწყობა
1918 წლის 19 ნოემბერს მიღებული იქნა კანონი აზერბაიჯანის პარლამენტის ფორმირების შესახებ. 7 დეკემბერს, აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის პარლამენტი თავდაპირველად გახსნა 97 დეპუტატით. პარლამენტის თავმჯდომარე გახდა ალიმარდან ბეგ თოფჩიბაშევი.
1919 წლის ბოლოს 96 დეპუტატი გადანაწილდა შემდეგ ფრაქციებში: „მუსავათი“ - 28, „ითთიხადი“ - 13, „ეხრარი“ - 6, „სოციალისტური ბლოკი“ - 8, „გუმმათი“ - 5, არაპარტიული - 18, „სლავურ-რუსული საზოგადოება“ - 3, „ეროვნული უმცირესობები“ - 4,“სომხური ფრაქცია“ - 5, „დაშნაკტუციუნი“ - 6 ადამიანი.
ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული მოწყობა
მინი|273x273პქ|დეკლარირებული ტერიროტიების ფარგლებში აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის ადმინისტრაციულ ერთეულებად დაყოფა დეკლარირებული ტერიროტიების ფარგლებში აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკა იყოფოდა ბაქოს, განჯისა და ზაქათალის გუბერნიებად, ასევე ყარაბაღის გენერალურ გუბერნიად. თითოეული მათგანი იყოფოდა მაზრებად. გუბერნიების  სათავეებში იდგნენ გუბერნატორები, ხოლო მაზრების სათავეებში - მაზრების გამგებლები.
1919 წლის 28 თებერვალს ადრ-ის მთავრობამ შექმნა ნახიჩევანის გენერალური გუბერნია. 29 ოქტომბერს მისი უფროსი გახდა ამერიკული არმიის პოლკოვნიკი ედმუნდ დელი.
საშინაო პოლიტიკა
1919 წლის 8 იანვარს მიღებული იქნა კანონი „პოლიტიკური ამნისტიის შესახებ“. 15 იანვარს შეიქმნა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბი.
მარტში, ფ. ხოისკის კაბინეტი გადადგა. 14 აპრილს, ახალი (მეოთხე) კაბინეტი გამოცხადდა შემდეგი შემადგენლობით:
11 ივნისს შეიქმნა სახელმწიფო თავდაცვის კომიტეტი.
11 ივნისს, აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე შემოღებულ იქნა საომარი კანონი.
11 აგვისტოს მიღებულ იქნა კანონი „აზერბაიჯანის მოქალაქეობის შესახებ“.
18 აგვისტოს პარლამენტმა ხელი მოაწერა ბრძანებას „აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახელმწიფო საზღვრის დაცვის შესახებ“ და „აზერბაიჯანის რესპუბლიკაში სასაზღვრო საბაჟო დაცვის შექმნის შესახებ“, რომელიც შედგებოდა 8 სტატიისგან.
1919 წლის 24 აგვისტოს ბაქოდან ბრიტანეთის ჯარის ევაკუაცია დაიწყო.
საგარეო პოლიტიკა
19 აგვისტოს დაიდო ანგლო-ირანული ხელშეკრულება, რომლის მიხედვითაც ირანმა უარი განაცხადა აზერბაიჯანისადმი ტერიტორიული მოთხოვნების თაობაზე.
1920 წლის 11 იანვარს, პირველ მსოფლიო ომში მოკავშირეების უმაღლესმა საბჭომ გადაწყვიტა, აზერბაიჯანის დე-ფაქტო დამოუკიდებლობის აღიარება გადაწყვიტა.
ფულადი ერთეული
მინი|281x281პქ|აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ბანკნოტი - 100 რუბლი, 1919 წელი აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის ვალუტა რუბლი იყო. 1918 წლის 19 იანვარს ბაქოს მთავრობამ დაიწყო ე.წ. „ბაქოს ფულის“ გამოშვება. ეს იყო პირველი ქაღალდის ფული პოსტ-რევოლუციური ამიერკავკასიაში. იმავე წლის თებერვალში დაიწყო ამიერკავკასიის კომისარიატის ბონების გამოცემა. მისი ბრუნვა 1918 წლის სექტემბრამდე გაგრძელდა.
1918 წლის ოქტომბერში აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მთავრობამ დაიწყო ბონების ემისია ამიერკავკასიაში. 1919 წლის სექტემბერში შეიქმნა აზერბაიჯანის სახელმწიფო ბანკი, რომელმაც დაიწყო ბანკნოტების გამოშვება. ეს პროცესი გრძელდებოდა 1920 წლამდე. გამოიცა ბაკნოტები 25, 50, 100, 250 და 500 რუბლის ნომინალით. ამ ბანკნოტებზე აზერბაიჯანულად, რუსულად და ფრანგულად ეწერა „აზერბაიჯანის რესპუბლიკა“.
1920 წლის აპრილში, დაიწყო აზერბაიჯანის სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის ქაღალდის ფულის გამოცემა, რომელიც 1923 წლის იანვრამდე გაგრძელდა. წინა ფულადი ერთეულები გაუქმდა.
ლალიტპურის ბრძოლა
მინი| კატმანდუს ხეობა, 1802 ლალიტპურის ბრძოლა — ბრძოლა მიმდინარეობდა 1768 წელს ლალიტპურისა და გორხას სამეფოებს შორის. დასრულდა გორხას გამარჯვებით, რომელმაც დაიპყრო ლალიტპური, ნეპალის სამი სამეფოდან ერთ-ერთი, რომელიც მდებარეობს კატმანდუს ხეობაში. ამ ბრძოლაში მკვიდრმა ნევარებმა დაკარგეს მმართველობა.
გამარჯვებულები ქალაქში შევიდნენ და გაძარცვეს. მათ მოკლეს ყველა დიდგვაროვანი ადამიანი. ასევე დაშალეს სამეფო სასახლე და გაძარცვეს მდიდართა სახლები და ტაძრები.
ექვსი პრადჰანი
პატანს (ლალიტპურის ისტორიული სახელი) მართავდნენ ექვსი ბჰარდარი / კშატრია კეთილშობილი პრადჰანი ძმები - კაჯი დჰანვანტა სინგჰი, კაჯი ბჰინხიალ სინგჰი, კაჯი სინხიალ სინგჰი, კაჯი ჩაკუ ბაჰალ სინგჰი, კაჯი კალიდას სინგჰი, კაჯი დჰანჯკაჯი სინგჰი - რომლებიც იყვნენ პატანის დე ფაქტო მმართველები (კაჯი) და გამოირჩეოდნენ სიძლიერით. ისინი საკმაოდ ჭკვიანები იყვნენ და ჰქონდათ მკვეთრი პოლიტიკა. მათ ერთობლივად ეძახდნენ „ექვს პრადჰანს“. იმდენი სიმდიდრე და ძალაუფლება ჰქონდათ დაგროვილი, რომ თავიანთი სურვილის მიხედვით ცვლიდნენ მეფეებს. 1802 წელს, ბიშნუ მალას გარდაცვალების შემდეგ, პრადჰანებმა გადასცეს პატანის ტახტი რაჯია პრაკაშ მალას. გორხას მეფემ, პრითივი ნარაიან შანმა დაამარცხა ნუვაკოტი და დაიწყო ხეობის ბლოკადა. ამის შემხედვარე რაჯია პრაკაშ მალას სურდა კარგი ურთიერთობის დამყარება გორხას მეფესთან. მაგრამ მისი ძალისხმევა არ აღმოჩნდა წარმატებული. 1757 წელს კირტიპურის პირველ ბრძოლაში პრითივი ნარაიან შაჰმა პირველად შეუტია კრიტიპურს. ომში რაჯია პრაკაშ მალამ თავისი ძმის ჯაია პრაკაშ მალას დახმარებით (კანტიპურის მეფე) დაამარცხა გორხალები. რაჯია პრაკსაჰ მალა მეთაურობდა თავის არმიას, მაგრამ ექვს პრადჰანს არ სურდა, რომ მეფეს თავისი საქმე შეუფერხებლად და ეფექტურად წარემართა, შესაბამისად, მათ შორის უთანხმოება წარმოიშვა. უთანხმოების ნიადაგზე ექვსმა პრადჰანმა მეფეს ორივე თვალი ამოუღო. მეფე რაჯია პრაკაშ მალა გარდაიცვალა 1815 წელს. მეფის გარდაცვალების დღესვე, პრადჰანებმა 18 წლის ბიშვოჯიტ მალას პატანის მეფის გვირგვინი დაადგეს. მაგრამ მისი მეფობა 2 წლამდე გაგრძელდა. გენეალოგიური ჩანაწერები აჩვენებს, რომ კაჯი კალიდას პრადჰანის ვაჟი დაქორწინდა მაიჯუ ტაკურნიზე, რომელიც ასევე ცოლად მოიყვანა მეფე ბიშვოჯიტ მალამ. როგორც ამბობენ, მეფე თალეჯუს ტაძარში გამოათრიეს და კაჯის შვილმა თავი მოკვეთა. იმდროინდელი წესი იყო, რომ ადამიანს შეეძლო მეორე მოეკლა, თუ ეს უკანასკნელი პირველის ცოლს მიითვისებდა. რადგან ბიშვაჯიტ მალა იყო დაქორწინებული პრადჰან კაჯის ცოლზე და ამ ტრადიციის მიხედვით, ის პრადჰანმა გაანადგურა. ასევე არსებობს ისტორიები იმის შესახებ, რომ მზაკვრულმა პრადჰანებმა, რომლებიც დომინირებდნენ და ძალაუფლება ჰქონდათ მეფის შესაცვლელად, შესაძლოა მოეკლათ მეფე ბიშვოჯიტი ყალბი საბაბით.
ჯაია პრაკაშ მალა ძალიან გაბრაზდა პრადჰანებზე მისი ძმის მოკვლის გამო. ამიტომ, მის შესარიგებლად, პრადჰანებს სურდათ, რომ იგი პატანის მეფედ დაენიშნათ. ბიშვოჯიტის გარდაცვალების შემდეგ, 1817 წელს, ჯაია პრაკაშ მალა პატანის მეფედ აირჩიეს. მისი ამპარტავნებისა და დაუნდობელი საქციელის გამო მეფესა და პრადჰანებს არ ჰქონდათ კარგი ურთიერთობა. წელიწადნახევარი მეფობის შემდეგ პრადჰანებმა განდევნეს იგი პატანიდან. ბჰაკტაპურის მაშინდელ მეფეს რანაჯიტ მალას პრადჰანებმა გადასცეს პატანის გვირგვინი. რანაჯიტ მალა ასევე გადააგდეს ტახტიდან პრადჰანებმა და ჯაია პრაკაშ მალა აღადგინეს პატანის მეფედ. გორხალის მეფის პრითვი ნარაიან შაჰის მზარდი ძალაუფლების შემხედვარე პრადჰანებს სურდათ, რომ შაჰი პატანის მეფე ყოფილიყო. პოლიტიკის მცოდნე პრიტივი ნარაიან შაჰმა იცოდა პრადჰანების ეშმაკობის შესახებ და მისი ძმა დალმარდან შაჰი 1763 წელს პატანის მეფედ დანიშნა. 1768 წელს გორხალები კანტიპურში შეიჭრნენ. შედეგად, პრადჰანებმა დააპატიმრეს დალმარდან შაჰი და პატანის მეფედ თეჯ ნარსინგ მალა გახადეს. დაინახეს, რომ პრითივი ნარაიან შაჰი ერთმანეთის მიყოლებით იპყრობდა ტერიტორიებს, პრადჰანები საომარ მზადყოფნაში იყვნენ. ერთ-ერთმა პრადჰანმა, კაჯი დჰანვანტამ, კრიტიპურის დამარცხებამდე უკვე დაამყარა მეგობრული კავშირი პრიტივი ნარაიან შაჰთან.
1857 წელს, მას შემდეგ, რაც გორხალებმა გაიმარჯვეს კანტიპურში, ჯაია პრაკაშ მალამ თავშესაფარი მოითხოვა პატანში. პრადჰანებს სურდათ პრითივი ნარაიან შაჰთან დანებება. ამის დანახვაზე მეფე ტეჯ ნარსინგ მალა და ჯაია პრაკაშ მალა გაიქცნენ ბჰაკტაპურში. 25 წლიანი პატანის თვითნებური მმართველობის შემდეგ პრადჰანებს არსებობა შეწყდა. ისტორიკოსები მალის დინასტიის განადგურებას პრადჰანების არასათანადო მმართველობას მიაწერენ.
ბლოკადა
ლალიტპური იყო კატმანდუს ხეობის სამი დედაქალაქიდან ერთ-ერთი, დანარჩენი ორი იყო კატმანდუ და ბჰაკტაპური. ლალიტპური მოიცავდა 24000 სახლს და ჰქონდა ვრცელი ტერიტორია.
მეზობელი გორხას სამეფოს გორხალები არბევდნენ ხეობას მისი მდიდარი კულტურის, ვაჭრობის, მრეწველობისა და სოფლის მეურნეობის გამო. 1736 წელს გორხალის მეფე ნარა ბჰუპალ შაჰმა შეუტია ნუვაკოტს, სასაზღვრო ქალაქსა და ციხესიმაგრეს ხეობის ჩრდილო-დასავლეთით და დამარცხდა.
1742 წელს მისი ვაჟი პრითვი ნარაიან შაჰი გამეფდა და განაგრძო ბრძოლა. შაჰი ცდილობდა ხეობის დამორჩილებას მისი სავაჭრო და მომმარაგებელი ხაზების ჩახშობით. მისმა ძალებმა დაიკავეს სტრატეგიული უღელტეხილები მიმდებარე ბორცვებში და დაბლოკეს სასიცოცხლო სავაჭრო კავშირები ტიბეტთან და ინდოეთთან.
შიმშილობის გამოწვევის მიზნით, შაჰმა ხელი შეუშალა ხეობაში მარცვლეულის მიწოდებას. ხანგრძლივმა ალყამ აიძულა კატმანდუს მეფე დახმარებისთვის მიემართა ბრიტანეთის ოსტინდოეთის კომპანიისთვის. 1767 წლის აგვისტოში, კაპიტანი ჯორჯ კინლოხი ბრიტანულ ძალებს ხეობისკენ გაუძღვა, რათა გადაერჩინა ალყაში მოქცეული მოსახლეობა. მან მიაღწია კატმანდუს მახლობლად და დაიპყრო სიმაგრეები, მაგრამ იძულებული გახდა უკან დაეხია მას შემდეგ, რაც მარაგი ამოეწურა და მისი ჯარი აჯანყდა.
თვითმხილველის ანგარიში
იტალიელი მისიონერი კაპუცინი, მამა ჯუზეპე, რომის მისიის პრეფექტი, გორხალის შემოსევის თვითმხილველი იყო. მან დაწერა, რომ კირტიპურის დამარცხების შემდეგ შაჰმა თავისი ჯარები გაგზავნა ლალიტპურზე თავდასხმისთვის. მათ დასავლეთიდან ნახევარ ქალაქს ალყა შემოარტყეს და დაიწყეს სროლა. ჯუზეპეს სახლი ქალაქის კარიბჭესთან მდებარეობდა და ის კატმანდუში გადავიდა ცეცხლის ხაზიდან თავის დასაღწევად.
ლალიტპურის აღება
ხანგრძლივი ალყისა და სასტიკი შეტაკებების შემდეგაც შაჰმა ვერ აიღო ლალიტპური. შესაბამისად, გადაწყვიტა ტაქტიკის შეცვლა. მან თავისი ხალხი გაგზავნა ქალაქის თავადაზნაურობაში შესაღწევად და გარიგების დასადებად. დიდებულებს დაჰპირდა, რომ ქონების შენახვის უფლებას მისცემდნენ, ფაქტობრივად, მეტს მიიღებდნენ, თუ მას მეფედ მიიღებდნენ.
ამ ფარულმა მოლაპარაკებებმა დაარწმუნა ლალიტპურის და კატმანდუს მეფეები (რომლებიც იქ ეძებდნენ თავშესაფარს გორხალების მიერ მისი დატყვევების შემდეგ), რომ ისინი აპირებდნენ ღალატს და გაიქცნენ ბჰაკტაპურში.
მას შემდეგ, რაც შაჰმა აიღო ლალიტპური, იგი გარკვეული პერიოდის განმავლობაში მადლიერებით ეპყრობოდა პრადჰანის დიდებულებს. ერთ დღესაც ისინი ერთად შეკრიბეს და მოკლეს.
ამის შემდეგ გორხალებმა ყურადღება გადაიტანეს ბჰაქტაპურისკენ. ნეპალის სამი მალას მეფე შეიკრიბა ბჰაკტაპურ დურბარის მოედანზე, რათა აგრესორების წინააღმდეგ საბოლოოდ გაებრძოლათ. შაჰმა დაიპყრო ბჰაკტაპური 1769 წელს, რითაც დაასრულა ნეპალის დაპყრობა. მალის დინასტია შეცვალა შაჰის დინასტიამ, რომლის მმართველობაც გაგრძელდა 2008 წლამდე, როდესაც ნეპალი რესპუბლიკა გახდა.
სქოლიო
კატეგორია:XVIII საუკუნის ბრძოლები
კანის კინოფესტივალის ჯილდო საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის
კანის კინოფესტივალის ჯილდო საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის (ფრან.: Prix d'interprétation féminine) — კანის კინოფესტივალის ჯილდო. აღნიშნული ჯილდოს მფლობელს ირჩევს ჟიური ფესტივალის ოფიციალურ შერჩევაზე. ჯილდო დაწესებულია 1946 წლიდან.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კანის კინოფესტივალი
საქალაქო ქსელი
საქალაქო ქსელები (ინგლ. Metropolitan Area Networks შემოკლებით MANs ) - წარმოადგნეს კომპიუტერულ ქსელებს, რომელსაც უჭირავს შუალედური მდგომარება ლოკალურ და გლობალურ ქსელებს შორის. ასეთი ტიპის ქსელები შეიქმნა სულ ბოლოს და ემსახურება განსაკუთრებით დიდი ქალაქების (მეგაპოლისების) მომსახურებას.
საქალაქო ქსელებით ხდება ლოკალური ქსელების გაერთიანება და გლობალურ ქსელში ჩართვა, რომლეთა დაკავშირება ხდება 45 Mბიტი/წმ-იან ციფრული მაგისტრალური კავშირის არხებით.
უსადენო კავშირის შემთხვევაში (Wireless, WiMax) 54 მბიტი/წმ.
კატეგორია:კომპიუტერული ქსელები
Buchema interstrigata
Buchema interstrigata — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
მეძიბნა
მეძიბნა — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ქედის მუნიციპალიტეტში, ოქტომბრის თემში (სოფლები: აგოთა, გოგინიძეები, კუჭულა, მეძიბნა, ოქტომბერი). მდებარეობს მდინარე მერისის (აჭარისწყლის მარცხენა შენაკადი) მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 640 მ სიმაღლეზე, დაბა ქედიდან დაშორებულია 7 კილომეტრით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 188 კაცი.
მეძიბნას ჯამე
სოფელში დგას მეჩეთი, რომელიც აშენებულია 1910 წელს მშენებელ ალიჯან დუმბაძის მიერ, რომელსაც ჩუქურთმებიც გამოუკვეთავს. ბოძებზე გამოკვეთილია ბორჯღალი და წრეებში ჩაწერილი ფოთლები.
743
თარიღი უცნობია
*
ნისკარტი
thumb|right|ფრინველთა ნისკარტები ნისკარტი — ფრინველთა ორგანო, რომელსაც ქმნის მოგრძო უკბილო ყბები და ფარავს რქოვანი შალითა — რამფოთეკა. ფრინველთა ემბრიონში ნისკარტის ზედა ნაწილში დროებით ვითარდება წაწვეტებული რქოვანი ბორცვაკი, რომელიც გამოჩეკისას ეხმარება ნაჭუჭის გატეხაში. მრავალი ფრინველის ზედა ნისკარტის ფუძე ცვილიანათია დაფარული. სხვადასხვა ფრინველს სხვადასხვა ზომისა და ფორმის ნისკარტი აქვს. ზოგი მსხვერპლის დაჭერას და ზოგჯერ მის დანაწევრებას ემსახურება. სხვები მომარჯვებულია კაკუნის, ქექვის, ბუმბულის წმენდის, ბუდის აგებისათვის და სხვა. ნისკარტის ამ სხვადასხვაგვარ ფუნქციას ხელს უწყობს ზედა ნისკარტის მოძრაობა, რომელსაც შეუძლია მობრუნდეს ზემოთ და ქვემოთ ან შუაში მოიხაროს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ზოოლოგია
ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტი
ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტი — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული საქართველოში, გურიის მხარეში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ლანჩხუთი.
ისტორია
მუნიციპალიტეტის ტერიტორია დასახლებულია ქვის ხანიდან. ადრე ბრინჯაოს ხანიდან ქალაქური ცხოვრების წესს ადასტურებს შუხუთის ციხე-ქალაქის არსებობა. მუნიციპალიტეტის ტერიტორია 1930 წლამდე შედიოდა ოზურგეთის მაზრაში. 1930 წლიდან ცალკე რაიონია. საბჭოთა პერიოდში გამოიცემოდა რაიონული გაზეთი „სოციალისტური შრომა“. 2006 წლიდან ეწოდა ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტი.
გეოგრაფია
მუნიციპალიტეტს დასავლეთიდან ესაზღვრება შავი ზღვის 7 კმ-იანი სანაპირო ზოლი, აღმოსავლეთით სამტრედიისა და ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტები, ჩრდილოეთით ხობის, სენაკისა და აბაშის მუნიციპალიტეტები, სამხრეთით ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი. ტერიტორია — 533 კვ.კმ., მათ შორის სასოფლო-სამეურნეო სავარგულებს უკავია 270 კვ.კმ. ხოლო 15 000 ჰექტარი დაკავებული აქვს კოლხეთის ეროვნულ პარკს, 17 927 ჰა კი ტყეებს.
რელიეფი
მუნიციპალიტეტში ვაკე და გორაკ-ბორცვიანი რელიეფია. ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილი უკავია გურიის დაბლობს, სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილი კი გურიის სერს. დაბლობი მეოთხეული ნალექებით — რიყნარით, თიხნარითა და ქვიშნარით აგებული ბრტყელი აკუმულაციური ვაკეა, რომლის შუა ნაწილი ყველაზე დაბალი ადგილია (ზღვის დონიდან 20 მეტრზი). ზღვის სანაპიროზე გავრცელებულია ზღვიური დიუნები, რომლებიც ხელს უშლის ზედაპირული წყლების ზღვაში ჩადინებას, რაც ჭაობების და ტბების წარმოშობის ერთ-ერთი მიზეზია. გურიის სერი აგებულია ზედაცარცული კირქვებით, შუა და ზედამიოცენისა და ქვედაპლიოცენის ტერიგენული ნალექებით, ზედაპლიოცენის თიხებით, კონგლომერატებით, ქვიშაქვებით. დამახასიათებელია პატარა ანტლიკინები და სინკლინები, რომლებიც რელიეფში კარგად არის გამოხატული. სერის დასავლეთი ნაწილი დაბალია (200-400 მ), აღმოსავლეთი კი თანდათან მაღლდება და 500-600 მეტრამდე აღწევს (მთა საირაო 478 მ., მთა სამება — 523 მ., მთა ტალახა — 660 მ.).
სერის ჩრდილო კალთის გასწვრივ გაჭიმულია ვიწრო დაბალბორცვიანი მთისწინეთი. იგი აგებულია პლიოცენის თიხებით, ქვიშაქვებითა და კონგლომერატებით, რომლებსაც აღმოსავლეთით ეოცენის ვულკანოგენური დანალექები — ტუფ-ბრექჩიები, ტუფები, ტუფ-ქვიშაქვები და ანდეზიტური განფენები ცვლის. მთისწინეთის რელიეფი ძლიერ არის დანაწევრებული და საფეხურებრივად არის განლაგებული. ხასიათდება ზღვიური და მდინარეული ტერასული ზედაპირებით. სერის სამხრეთ კალთა შემოფარგლულია ბორცვიანი მთისპირა ვაკით, ეს ზოლი მდინარეთა ხეობებით ძლიერ დანაწევრებული ტერასული რელიეფით გამოირჩევა და აღმოსავლეთ ნაწილში აგებულიაეოცენის, ოლიგოცენისა და მიოცენის ვულკანოგენური და თიხიან-ქვიშიან მერგელოვანი წყებებით, ხოლო დასავლეთ ნაწილში მიოცენური და პლიოცენური თიხებით, ქვიშაქვებითა და კონგლომერატებით.
ჰავა
გურიის დაბლობსა და გორაკ-ბორცვებზე 200 მ. სიმაღლემდე ზღვის ნოტიო ჰავაა, რბილი, თბილი ზამთრით და ცხელი ზაფხული, მუსონური ხასიათის ქარებით. გურიის სერზე, 200 მ. ზემოთ კი ასევე ზღვის ნოტიო ჰავაა, მაგრამ ზომიერად ცივი ზამთრით და ხანგრძლივი, თბილი ზაფხულით. ჰაერის საშუალო წლიური ტემპერატურაა 13 °C-დან 13,8 °C-მდეა, იანვრისა 3,8-4,6 °C, ხოლო აგვისტოსი 21,8-23,1 °C. აბსოლუტური მინიმალური -18-20 °C-მდე ეცემა, მაქსიმუმი კი 39-41 °C-მდე ადის. ატმოსფერული ნალექების წლიური ჯამი 2400 მმ-ს აღწევს (ხიდმაღალა). ზღვიდან დაშორების მიხედვით ნალექები მცირდება (ნიგოითი 1830 მმ.), თუმცა გორაკ-ბორცვიან ზონაში მაინც 2000 მმ-ზე მეტია. ნალექები თოვლის სახით იშვიათია, თუმცა განსაკუთრებით მკაცრ ზამთარში თოვლის საბურველის მაქსიმალური სიმაღლე 115 სმ აღწევს. ყველაზე ცხელი თვეებია ივლისი და აგვისტო ხოლო ყველაზე მშრალი აპრილი და მაისი. ყველაზე მეტი ნალექიანობით ხასიათდება აგვისტო და ნოემბერი. ზაფხულობით გაბატონებულია სამხრეთ-დასავლეთის ქარი, ხოლო ზამთრობით — ჩრდილო აღმოსავლეთის ქარი. ზოგჯერ ქრის ფიონი. ქარის საშუალო წლიური სიჩქარეა 2,2 მ/წმ.
შიგა წყლები
მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე ხშირი ჰიდროგრაფიული ქსელია. ყველაზე დიდი და წყალუხვი მდინარეა სუფსა, რომლის ქვემო დინება მუნიციპალიტეტის ტერიტორიის ფარგლებშია. იგი წვიმის, თოვლის და მიწისქვეშა წყლით საზრდოობს. წყალდიდობა იცის გაზაფხულსა და შემოდგომაზე. წყალმცირობა — ზაფხულის მეორე ნახევარსა და ზამთარში. სხვა მდინარეებია: ფიჩორი, ლესისწყალი, შუთი, გომახურისწყალი, წყალწითელა და სხვა. ეს მდინარეები წვიმის და მიწისქვეშა წყლით საზრდოობენ. წყალდიდობა იციან შემოდგომასა და ზამთარში, წყალმოვარდნა მთელი წლისგანმავლობაში, წყალმცირობა — აპრილსა და მაისში. მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე მდებარეობს ტბები: პალიასტომის ტბა, იმნათის ტბა, ჯაპანას ტბა და გრიგოლეთის ტბა.
ნიადაგები
ზღვის სანაპირო ზოლში განვითარებულია დაჭაობებული ნიადაგები, მდინარე სუფსის ქვემო დინების გასწვრივ — ალუვიური უკარბონატო ნიადაგები. ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში გავრცელებულია ტორფიან-ჭაობიანი და ჭაობის ლამიანი ნიადაგები. მას სამხრეთ-აღმოსავლეთით ეკვრის ეწერ-ლებიანი ნიადაგების ზოლი. გურიის სერის კალთებზე წითელმიწა და გაეწერებული წითელმიწა ნიადაგებია. მცირე ფართობი უჭირავს ყვითელ მიწებს, ტყის ყომრალ და ნეშომპალა-კარბონატულ ნიადაგებს. სერის თხემზე სუსტად განვითარებული, მცირე სისქის, ზოგან ჩამორეცხილი ნიადაგებია.
ფლორა და ფაუნა
მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე ბუნებრივი მცენარეული საფარი ადამიანის ზემოქმედების შედეგად მნიშვნელოვნად სახეშეცვლილია. შავი ზღვის სანაპიროზე განვითარებულია ზღვისპირა ქვიშნარის მცენარეულობა, რომელსაც ისლიანი და მარცვლოვანი ჭაობის მცენარეულობა აკრავს. ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში გავრცელებულია კოლხური ჭაობიანი მურყნის ტყეები, მის სამხრეთ-აღმოსავლეთით ვრცელდება ლეშამბოიანი ტყეების ზოლი, რომელსაც მოსდევს თხმელის, მუხისა და რცხილის დაბლობის ტყეები. ქვეტყეში უხვადაა გავრცელებული შქერი, ბაზგი და სხვა მარადმწვანე ბუჩქი. ასეთივე მცენარეულობაა გურიის სერის მთისწინეთშიც. სერის კალთების ზედა ნაწილში ადრე მარადმწვანე ქვეტყიანი წიფლრნარ-რცხილნარი იყო, რომელიც დღეს მცირე ფართობზეა შემორჩენილი.
გურიის დაბლობის ჭაობიან ტყეებში შემორჩენილია შველი და წავი. გორაკ-ბორცვებზე, სერის ტყიან კალთებზე გვხვდება ტურა, მგელი, მაჩვი, კურდღელი, ნუტრია, თხუნელა, თაგვი, ტყის თაგვი, ვირთაგვა. ფრინველებიდან ძერა, ქორი, შევარდენი, იხვი, ჩხიკვი, ყანჩა, ტყის ქათამი, მოლაღური, სკვინჩა, ბეღურა, შაშვი, ჩხართვი და სხვ. ჭაობიან ტყეებში ბუდობს ჩვეულებრივი ხოხობი, არის მწყერი. ტბებში გვხვდება თევზის სახეობები: კაპარჭინა, ჭანარი, ჭერეხი, კობრი, ლოქო, ფარგა, ქორჭილა. მდინარეებში არის ქაშაპი, კოლხეთის ციმორი, წვერა, კობრი, ლოქო, ღორჯო და სხვა. მდინარე სუფსის ქვემო წელში გავრცელებულია კოლხური კვირჩხლა, კოლხური ხრამული, ჭერეხი, ლიქორა, ბლიკა.
წიაღისეული
მუნიციპალიტეტი მდიდარია სასარგებლო წიაღისეულით. მუნიციპალიტეტში ტორფის რამდენიმე საბადოა, მათ შორის ყველაზე დიდია იმნათის საბადო, იგი პალიასტომის ტბის აღმოსავლეთით მდებარეობს და მისი მარაგი 300 მილიონ მ³-ს აღემატება. ასევე ტორფის საბადოებია გრიგოლეთსა და სუფსაში. ნავთობის საბადოა სუფსასა და შრომისუბანში. ზღვის სანაპირო ზოლი შეიცავს მაგნეტიტს. შუხუთსა და ჯუნჯუათში მოიპოვება მერკელიანი კირქვა. სოფლებში აცანა, ზემო აკეთი და ქვემო აკეთი მოიპოვება თიხნარი მიწა. გულიანსა და ჯურუყვეთში მოდის გოგირდოვანი, ბაღლებში კი — ჰიდროკარბონატული ნატრიუმიანი წყალი.
მოსახლეობა
thumb|300px|ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის რუკა 2014 წლის აღწერით მუნიციპალიტეტის მოსახლეობის რაოდენობა არის 31 486 კაცი. სიმჭიდროვე — 59,1 კაცი კვ.კმ-ზე. ეთნიკური შემადგენლობის მიხედვით მოსახლეობის 98,89 % ქართველია, 0,50 % - რუსი. სარწმუნოებრივი შემადგენლობის მიხედვით მოსახლეობის დიდი ნაწილი მართლმადიდებელი ქრისტიანია, ასევე არიან მუსლიმები (აჭარლები), ხოლო წყალწმინდაში ცხოვრობს 48 სტაროვერი რუსი. მუნიციპალიტეტში სულ 55 დასახლებული პუნქტია: 1 ქალაქი და 54 სოფელი.
ეკონომიკა
საბჭოთა პერიოდში რაიონის ეკონომიკის ძირითადი დარგი იყო მეჩაიეობა და მეციტრუსეობა, მათ შემდეგ კი მარცვლეულის წარმოება მეფრინველეობა და მეცხოველეობა. ფუნქციონირებდა 11 კოლმეურნეობა და 3 საბჭოთა მეურნეობა. მრეწველობაში მთავარი დარგები იყო კვების მრეწველობა და საშენ მასალათა მრეწველობა. მოქმედებდა ჩაის პირველადი გადამუშავების 5 ფაბრიკა, ასევე საკონსერვო, ყველ-კარაქის, პურ-ფუნთუშეულის, უალკოჰოლო სასმელების ქარხნები, საშენ მასალათა კომბინატი, სამკერვალო ფაბრიკა, თბოელექტროსადგური (186 კვტ სიმძლავრით), ტორფის ქარხანა სუფსაში, თევზის საჯიშე მეურნეობები ჯაპანასა და გრიგოლეთში.
ამჟამად მუნიციპალიტეტის ეკონომიკაში უმნიშვნელოვანესია ბაქო-სუფსის ნავთობსადენი და სუფსის ტერმინალი. მუნიციპალიტეტის საზღვაო ზოლში (წყალწმინდა, გრიგოლეთი) განვითარებულია ტურიზმი. სოფლის მეურნეობაში მისდევენ მეციტრუსეობას, მეცხოველეობას, მოჰყავთ თხილი.
მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე გადის: რკინიგზის მონაკვეთი სამტრედია-მახინჯაური 35 კმ; საქართველოს საავტომობილო მაგისტრალი ს12 (65 კმ) და საქართველოს საავტომობილო მაგისტრალი ს2-ის მონაკვეთი; ასევე ჯაპანა-აბაშის (47 კმ), ლანჩხუთი-ოზურგეთისა და ლანჩხუთი-ნასაკირალის (45 კმ) საავტომობილო გზები. ადგილობრივი გზების სიგრძეაა 234 კმ.
მუნიციპალიტეტში არის 25 საჯარო სკოლა, 22 საბავშვო ბაღი 32 ბიბლიოთეკა, 2 თეატრი.
ადმინისტრაციული ერთეულები
მუნიციპალიტეტი მოიცავს 16 ადმინისტრაციულ ერთეულს:
ღირსშესანიშნაობანი
ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე დგას ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის ერთი ძეგლი — ჯიხეთის ეკლესია. კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი აქვს ეგნატე ნინოშვილის სახლ-მუზეუმს სოფელ არჩეულში.
სხვა ძეგლებიდან აღსანიშნავია აკეთის წმინდა გიორგის ეკლესია, აკეთის მაცხოვარი და ოქონის მონასტერი. მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე მრავლადაა ხელოვნური გამოქვაბულები (ხორეთი, ჩანჩეთი, ორაგვე, კოკათი, გაგური, ჩოჩხათი). ქალაქ ლანჩხუთში მოქმედებს ლანჩხუთის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი. ბაღლებში შემორჩენილია სავარაუდოდ XIII საუკუნის ეკლესიის ნანგრევები.
სქოლიო
*
კოსტა-რიკა 1988 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კოსტა-რიკამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მერვედ იასპარეზა 1988 წელს, სამხრეთ კორეის დედაქალაქ სეულში. ამ თამაშებზე მათ მხოლოდ ერთი ვერცხლის მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1988 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:კოსტა-რიკა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ბლოკ-სქემა
ბლოკ-სქემა არის ალგორითმის: მუშაობის სქემით გამოსახვა.
მაგალითად:
ფაილი:block-scheme.jpg
ეს ბლოკსქემა გამოსახავს იმას, რომ თუ a=1 b გახდება 1 და თუ a=1, b გახდება 0.
როგორც ხედავთ, ბლოკ-სქემა გამოსახულია მართკუთხედებით, არსებობს უფრო რთული ბლოკ-სქემებიც, რეკურსიული ბლოკ-სქემებიც (მაგალითად: რომელიც ერთი და იგივე მართკუთხედში რამდენიმეჯერ მიდიან).
კატეგორია:ინფორმატიკა
ტარაბის შტატი
ტარაბის შტატი (Taraba State) — შტატი ნიგერიის აღმოსავლეთ ნაწილში.
ადმინისტრაციული დაყოფა
ტარაბის შტატი დაყოფილია 16 თვითმმართველობის რაიონად.
ეკონომიკა
ტარაბა — აგრარული შტატია, სპეციალიზებული კაკაოს, ბამბის და ბრინჯის მოყვანაზე. შტატში ასევე არსებობს მარილის და ბოქსიტების მდიდარი საბადოები.
სქოლიო
კატეგორია:ნიგერიის შტატები
გუჯაბიძე
საკუთარი სახელი გუჯაბიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კონერუ ჰამპი
კონერუ ჰამპი (కోనేరు హంపీ, Koneru Humpy; დ. 31 მარტი, 1987, ვიჯაიავადა, ანდჰრა-პრადეში, ინდოეთი) — ინდოელი მოჭადრაკე. დიდოსტატი. ქალთა შორის მსოფლიოს ჩემპიონატის ფინალისტი.
სან-ისიდრო (ჩრდილოეთი დავაო)
სან-ისიდრო (ოფიციალურად სან-ისიდროს მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa San Isidro; Bayan ng San Isidro) ― მეხუთე კლასის მუნიციპალიტეტი ჩრდილოეთ დავაოს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 27 233 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 13 ბარანგაის.
გუჯაბიძე
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:გუჯაბიძეები კატეგორია:ქართული გვარები
სან-ისიდრო (ჩრდილოეთი დავაო)
სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ დავაოს მუნიციპალიტეტები
კონერუ ჰამპი
ბიოგრაფია
ჰამპიმ ჭადრაკის თამაში 5 წლისამ დაიწყო. გოგონებში სხვადასხვა ასაკობრივ კატეგორიებში ოთხჯერ გახდა მსოფლიოს ჩემპიონი. 1997 წელს კანში 10 წლამდელებში აიღო ოქრო, 1998 წელს ოროპესა დელ მარში 12 წლამდლებეში, 2000 წელს 14 წლამდელებში, ხოლო 2001-ში ათენში 20 წლამდელებეში. 1999 აჰმადაბადში აზიის ახალგაზრდულ ჩემპიონატზე 12 წლამდელ ვაჭებში გამოვიდა და პირველი ადგილი დაიკავა. 2000 და 2002 წლებში დიდი ბრიტანეთის ქალთა ჩემპიონატი მოიგო. ამდენი წარმატებების ფონზე ფიდეს რეიტინგში საკმაო ქულები დაუგროვდა და 2002 წელს დიდოსტატის წოდებაც მიიღო. ამ დროს კი იყო 15 წლის,1 თვისა და 27 დღისა და გახდა ქალებში ყველაზე ახალგაზრდა, ვინც ეს პატივი ხვდა წილად. (მისი რეკორდი 2008 წელს ჩინელმა ხოუ იფანმა გააუმჯობესა). 2003 წელს ორი ოქროს მედალი მოიგო, აზიის და ინდოეთის ქალთა პირველობებზე. 2004 წელს ვაჟთა მსოფლიოს ახალგაზრდულ ჩემპიონატზე გამოვიდა და 13 შესაძლებლობიდან 8,5 ქულით მეათე ადგილი დაიკავა. ჩემპიონატზე თანამემამულე პენტალა ჰარიკრიშნა დაამარცხა. 2004 წელს პირველად ქალთა მსოფლიოს ჩემპიონატზე იასპარეზა და ნახევარფინალამდე მიაღწია. 2005 წელს კრასნოტურინსკში ჩრდილო ურალის თასი მოიგო, სადაც მსოფლიოს უძლიერესი ქალები გამოდიოდნენ. 2007 წლის ოქტომბერში ფიდეს რეიტინგში 2600-იან პუნქტს გადააბიჯა და იმ დროისთვის, უნგრელ იუდიტ პოლგარის შემდეგ, გახდა მეორე ქალი, ვინც ეს შეძლო. 2009 წელს მუმბაის მერიის თასზე პირველ-მეოთხე ადგილები გაიყო ალეკსანდრ არეშჩენკოსთან, მაგეშ პანჩანატანთან და ევგენი მიროშნიჩენკოსთან ერთად. იმავე წელს ინდოეთის ჭადრაკის ფედერაცია დადანაშაულა, 2006 წლის ტურინის ქალთა 37-ე ოლიმპიადაზე წარუმატებლობისთვის. ფედერაციამ მამამისს აშოკს, რომელიც მისი მწვრთნელი იყო, იტალიაში გამგზავრების უფლება არ მისცეს. 2009-2011 წლებში ფიდეს ქალთა გრან-პრი მოიგო და ქალთა მსოფლიოს ჩემპიონს ხოუ იფანს ტიტულისთვის შეერკინა, თუმც დამარცხდა. 2012 წელს ბათუმში ქალთა მსოფლიოს ჩემპიონატზე სწრაფ ჭადრაკში მესამე ადგილზე გავიდა. 2015 წელს ინდოეთის ნაკრების შემადგენლობაში მსოფლიოს გუნდურ ჩემპიონატზე გამოვიდა და ინდივიდუალური ბრინჯაო მოიგო. 2019 წელს მოსკოვში სწრაფ ჭადრაკში ქალთა შორის მსოფლიოს ჩემპიონი გახდა, 2020 წლის მარტში კი Cairns Cup-ის ძლიერ ტურნირი მოიგო. thumb|კონერუ ჰამპი, 2006 წელი, ვეიკ ან ზე
2004
რეიტინგით პირველი იყო ელისტაშიდა ნახევარფინალამდე მივიდა. ჯერ სამხრეთ აფრიკელ სესილ ვან დერ მერვეს სძლია 2:0, შემდეგ პენ ჟაოგინს 1,5:0,5. მესამე ეტაპზე რუსი ტატიანა კოსინცევა 3:1 გამოთიშა ასპარეზობას, მეოთხედფინალში ჩინელი ქსუ იუჰუა 2:0 და ნახევარფინალში რუს ეკატერინა კოვალენსკაიასთან დამარცხდა 1,5:2,5.
2006
მეორე ნომერი იყო და მეორე ეტაპიდან გამოვარდა ეკატერინბურგში, სადაც მე-2 ნომრად იყო განთესილი. პირველ ეტაპზე ბოტსვანელ ტუდუეტსო საბურეს ძლევის შემდეგ 2:0, ფრანგ მარი სებაგთან დამარცხდა 1:3.
2008
ნალჩიკშიც მეორე ნომრად იყო განთესილი და ფინალამდე ერთი ნაბიჯი დააკლდა. ტურნირის დაწყებამდე 8 აგვისტოს რუსეთის მხრიდან საქართველოს წინააღმდეგ განხორციელდა სამხედრო აგრესია, რის გამოც ქართველმა მოჭადრაკეებმა უარი განაცხადეს რუსეთში ჩასვლაზე და უსაფრთხოების მიზნით ჩემპიონატის სხვაგან გამართვა მოითხოვეს. ფიდემ უარი უთხრა შეთავაზებაზე და პრეზიდენტი მათ უსაფრთხოებას დაჰპირდა. ქართველებმა ბოიკოტი გამოუცხადეს ჩემპიონატს. მათ მხარი რამდენიმე მოჭადრაკემაც დაუჭირა, რის გამოც ტურნირმა 11 ძლიერი მოთამაშე დაკარგა. პირველ ეტაპზე ეგვიპტელი იორსა ალა ელ დინი დაამარცხა 2:0, მეორე ეტაპზე ქართველების წყვილის გამარჯვებული უნდა ჰყოლოდა, მაგრამ რადგანაც ბოიკოტის გამო არ იყვნენ ჩემპიონატზე ინდუსს ტექნიკური მოგება ჩაეთვალა და მესამე ეტაპზე ჰოან თჰან თრანს დაუპირისპირდა, რომელსაც 1,5:0,5 მოუგო. მეოთხედფინალში ჩინელი შენ იანგი დაამარცხა 2:0 და ნახევარფინალში ასევე ჩინელ ხოუ იფანთან გამოვარდა 2:4.
2010
კვლავ ნახევარფინალამდე მივიდა ანთაქიაში და ისევ მეორე ნომერი იყო. პირველ ეტაპზე სამხრეთ აფრიკელი მელისა გრეფი დაამარცხა 2:0, შემდეგ ერთნაირი 1,5:0,5 ანგარიშებით ჩამოიცლია ინგლისელი იოანკა ხოუსკა, აშშელი ანა ზატონსკინი, ჩინელი ჟუ ვენჟუნი და ნახევარფინალში ისევ ხოუ იფანმა დაამარცხა 0,5:1,5.
2011
ჰამპიმ ქალთა მსოფლიოს ჩემპიონატის ფინალის საგზური ფიდეს ქალთა გრან-პრის მოგებით მოიპოვა, რომელიც 2009-2011 წლებში გაიმართა. ინდოელმა გრან-პრიზე ექვსი ტურნირიდან ოთხში იასპარეზა, აქედან ორი მოიგო და საერთო ჩათვლაში 20 ქალში მეორეზე გავიდა. პირველი კი ხოუ იფანს ხვდა წილად და რადგანაც მოქმედი ჩემპიონი იყო, ფინალის საგზურიც ინდოელს შეხვდა. (საერთო ჩათვლაში მესამე ქართველი ნანა ძაგნიძე იყო) ფინალი ტირანაში გაიმართა და რეგლამენტით 10 პარტია იყო სათამაშო. პირველი ორი პარტია ყაიმით დასრულდა, მესამე კი თეთრებით ჰამპიმ წააგო. მომდევნო ორ პარტიაშიც გაიყვეს ქულები, თუმც ინდოლემა კვლავ ორი პარტია დასთმო და საკმაოდ გაირთულა საქმე. მე-8 პარტიაში ჩინელმა, სასურველ ყაიმს მიაღწია, მეტოქისთვის მიუწვდომელი შეიქმნა და ორი ტურით ადრე გამარჯვებულიც გახდა.
2012
მეორე ეტაპიდან გამოვარდა ხანტი-მანსიისკში, სადაც მეორე ნომერი იყო. პირველ ეტაპზე სამხრეთ აფრიკელი დენის ფრიკი დაამარცხა 2:0 და შემდეგ უკრაინელ ნატალია ჟუკოვასთან დამარცხდა 0:2.
2015
პირველი ნომერი იყო სოჭში და სამი ეტაპი გადალახა. პირველი სამი მეტოქე, ეგვიპტელი აიაჰ მოატაზი, ჩინელი ლიე ტინგჟი და რუსი ალისა გალიამოვა ერთნაირი 2:0 ანგარიშით ჩამოიცილა, თუმც მეოთხედფინალში უკრაინელ მარია მუზიჩუკის მიერ იქნა ძლეული 1,5:2,5.
2018
ხანტი-მანსიისკში მეორე ნომრად მოთამაშემ მხოლოდ ერთი ეტაპის გადალახვა შესძლო. საწყის ეტაპზე ალჟირელი ჰაიატ ტოუბალის ძლევის შემდეგ 2:0, პოლონელ იოანკა ხოუსკასთან დამარცხდა 0,5:1,5.
ფიდეს ქალთა გრან-პრის სერია
ძლიერად გამოდიოდა ფიდეს ქალთა გრან-პრის სერიებში და საერთო ჩათვლაში გამარჯვებამდე სულ მუდამ ერთი ნაბიჯი აშორებდა. ფიდეს ქალთა გრან-პრის 2011-2012 წლების სერიაში ექვსი ეტაპიდან ოთხში გამოვიდა, აქედან ორი მოიგო და შემაჯამებელ ცხრილში, 24 მონაწილეს შორის, ისევ ხოუ იფანს ჩამორჩა. ჩინელი ამ დროს აღარ იყო ჩემპიონი და მსოფლიოს ჩემპიონთან ტიტულისთვის სათამაშოდ თვითონ გაემგზავრა. არც 2013-2014 წლებში დაარღვევია წარუმატებელი „ტრადიცია“ ინდოელმა, ექვსი ტურნირიდან ოთხში იასპარეზა, ორი მოიგო და საბოლოოდ 22 მონაწილეს შორის მეორეზე გავიდა. პირველი ისევ იფანი იყო. რაღა გასაკვირია და მეორე იყო 2015-2016 წლების გათამაშებაშიც და პირველობა ისევ ჩინელმა აართვა, თუმც ამჯერად გამარჯვებული ჟუ ვენჟუნი გახდა. ჰამპიმ 5 ტურნირიდან სამში იასპარეზა, აქედან ერთი მოიგო და 21 ქალში მეორეზე გავიდა.
ნაკრები
ინდოეთის ნაკრების შემადგენლობაში პირველ დაფაზე, ქალთა ოლიმპიადაზე სამჯერ იასპარეზა, თუმც მედალი არ მოუპოვებია. 2011 და 2015 წლებში მსოფლიოს გუნდურ პირველობებზე ნაკრები მეოთხეზე გავიდა. 2011-ში ინდივიდუალური ოქრო მოიგო, შემდეგ კი ბრინჯაო.
ოჯახი
2014 წლის აგვისტოში ცოლად გაჰყვა დასარ ანვეშს, რომელიც ინდურ ნავთობკომპანია ONGC Ltd-შ მუშაობს. 2017-ში შეეძინათ გოგონა აჰანა.
კოსტა-რიკა 1992 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კოსტა-რიკამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეცხრედ იასპარეზა 1992 წელს, ესპანეთის ქალაქ ბარსელონაში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1992 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:კოსტა-რიკა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კორდილერა-დარვინი
კორდილერა-დარვინი — მასიური ყინულის მინდვრებით დაფარული ქედი. მდებარეობს კუნძულ ცეცხლოვანი მიწის უკიდურეს სამხრეთში. მთლიანად მოქცეულია ჩილეს ტერიტორიაზე. იგი ანდების ნაწილია და შეიცავს ცეცხლოვანი მიწის უმაღლეს მწვერვალს, რომლის სიმაღლეც 2000 მეტრს აღმატება. კორდილერა-დარვინის ყინულოვანი საფარი 2300 კმ²-ზე მეტია. ქედი გადაჭიმულია დასავლეთიდან სარმიენტოს მთიდან, აღმოსავლეთით მდინარე იენდეგიამდე. შემოსაზღვრულია ალმირანტასგოს ყურით ჩრდილოეთიდან და ბიგლის არხით სამხრეთიდან. ქედს სახელი ჩარლზ დარვინის პატივსაცემად ეწოდა და ალბერტო-დე-აგოსტინის ეროვნული პარკის ყველაზე ცნობილი ღირსშესანიშნაობაა. ქედი შეიცავს რამდენიმე ცნობილ მყინვარს, მათ შორის მარინელის მყინვარს, რომელიც ამ ეტაპზე უკანდახევას განიცდის.
Buchema liella
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
კანის კინოფესტივალის ჯილდო საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის
კანის კინოფესტივალის ჯილდო საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის (ფრან.: Prix d'interprétation masculine) — კანის კინოფესტივალის ჯილდო. აღნიშნული ჯილდოს მფლობელს ირჩევს ჟიური ფესტივალის ოფიციალურ შერჩევაზე. ჯილდო დაწესებულია 1946 წლიდან.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კანის კინოფესტივალი
Burchia
Burchia — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
კოსტა-რიკა 1996 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კოსტა-რიკამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეათედ იასპარეზა 1996 წელს, აშშ-ის ქალაქ ატლანტაში. ამ თამაშებზე მათ მხოლოდ ერთი ოქროს მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1996 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:კოსტა-რიკა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
სოლიდარობა
სოლიდარობა - რაიმე ქმედების ან აზრის აქტიური მხარდაჭერა, საერთო ინტერესების ქონა, ერთსულოვნება.
სოლიდარობა შეიძლება აღნიშნავდეს ასევე:
უილიამ თეკერეი
უილიამ თეკერეი (დ. 18 ივლისი, 1811 – გ. 24 დეკემბერი, 1863) — XIX საუკუნის ინგლისელი რომანისტი. იგი ცნობილი იყო თავისი სატირული ნაშრომებით, მათ შორისაა ამაოების ბაზარი, რომელიც ინგლისური საზოგადოების პანორამულ სურათს წარმოადგენს.
ბიოგრაფია
უილიამ თეკერეი დაიბადა კალკუტაში, ინდოეთში. იგი იყო რიჩმონდ თეკერეის და ანა ბეკერ ტეკერეის ერთადერთი შვილი. მამამისი, რიჩმონდ თეკერეი (დ.1 სექტემბერი, 1781 – 13 სექტემბერი, 1815) მსახურობდა სამხრეთ ინდოეთის კომპანიაში.
უილიამის მამა გარდაიცვალა 1815 წელს, რამაც გადააწყვეტინა დედამისს, რომ უილიამი 1816 წელს დაებრუნებინა ინგლისში (თვითონ კი ინდოეთში დარჩა). უილიამმა განათლება მიიღო ჩარტერჰაუსის კერძო სასწავლებელში. ავადმყოფობის გამო 1829 წლის თებერვლამდე გადაიდო მისი ჩარიცხვა ტრინიტის კოლეჯში, კემბრიჯში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1811 კატეგორია:გარდაცვლილი 1863 კატეგორია:ინგლისელი რომანისტები კატეგორია:XIX საუკუნის ინგლისელი რომანისტები კატეგორია:ინგლისელი ანგლიკანები კატეგორია:ლონდონელი მწერლები კატეგორია:ინგლისელი მამაკაცი რომანისტები
ჯონი ზაზულა
ჯონ ზაზულა, აგრეთვე ცნობილი როგორც ჯონი ზ — ნიუ-ჯერსის ჩანაწერების მაღაზიის Rock'n Roll Heaven და ხმისჩამწერი ლეიბლის Megaforce Records დამაარსებელი და მფლობელი. ზაზულას ჩანაწერების მაღაზიამ ნიუ-ჯერსიში აქცია იგი მთავარ ფიგურად აღმოსავლეთ სანაპიროს მეტალ სცენაზე, რეგულარულად უკრავდა რა მეტალის დემო ჩანაწერებს, რომლებსაც იგი იღებდა საკუთარი მიწისქვეშა სავაჭრო ქსელიდან, რომელიც, თავის მხრივ, მოიცავდა ისეთ პიროვნებებს, როგორებიცაა ბრაიან სლეიჯელი Metalblade Records-იდან, რონ ქუინტანა, ჟურნალ Metal Mania-ს რედაქტორი და მარკ უიტაკერი, მუსიკალური პროდიუსერი.
კარიერა
ჯონის ცენტრალური როლი მეტალ სცენაზე არსებითი ფაქტორი გახდა მეტალიკის კარიერის დაწყებისათვის. ზაზულამ მისცა ჯგუფს პირველი შესაძლებლობა, დაეკრათ ნიუ-იორკში და ორგანიზება გაუწია მათ პირველ ტურნეებს იმ დროისათვის ცნობილ და წარმატებულ ბრიტანულ ჯგუფთან Raven ერთად. დემო ჩანაწერის No Life 'til Leather მოსმენის შემდეგ ჯონი ზაზულამ ჩამოაყალიბა საკუთარი ლეიბლი Megaforce Records, რათა მოეხდინა მათი გეგმების რეალიზება. ზაზულამ გამოუშვა მეტალიკის სადებიუტო ალბომი Kill 'Em All და დააფინანსა მათი პირველი ტურნე აღმოსავლეთ სანაპიროზე.
Kill 'em All-ის წარმატების შემდეგ, ზაზულამ კონტრაქტები გააფორმა და მუშაობდა ისეთ ჯგუფებთან, როგორებიცაა: Warren Haynes, Testament, Overkill, Frehley's Comet, Kings X, Ministry და Anthrax.
მისი ცოლი, მარშა ზაზულა პარტნიორი და Megaforce Records-ის თანადამაარსებელია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკული მუსიკალური ინდუსტრიის მთავარი ფიგურები კატეგორია:ადამიანები ნიუ-ჯერსიდან
მილისი (ქედის მუნიციპალიტეტი)
მილისი — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ქედის მუნიციპალიტეტში, მახუნცეთის თემში (სოფლები: ზედა ბზუბზუ, ზედა მახუნცეთი, ზუნდაგი, მილისი, ნამლისევი, უჩხითი, ქვედა ბზუბზუ, ქვედა მახუნცეთი, ქოსოფელი). მდებარეობს მდინარე აჭარისწყლის მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 400 მ სიმაღლეზე, დაბა ქედიდან დაშორებულია 16 კილომეტრით, ქალაქ ბათუმიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 33 კილომეტრით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 123 კაცი.
სქოლიო
კატეგორია:ქედის მუნიციპალიტეტის სოფლები
დავით გურამიშვილი
დავით გურამიშვილი (დ. 1705, საგურამო — გ. 1 აგვისტო [ძვ. სტ. 21 ივლისი], 1792, მირგოროდი, უკრაინა) — ქართველი პოეტი.
ბიოგრაფია
საგურამოს უფრო ამაღლებულ ადგილს, რომელსაც გორისუბანს ეძახიან, დღესაც ემჩნევა ძველი ციხე-დარბაზის ნანგრევები. გადმოცემით, ეს ადგილია გურამიშვილების სამყოფელი, რაზეც პირდაპირ მითითებას ჩვენ „დავითიანშიც“ ვპოულობთ: „მე ვიყავ ერთი თავადი მოსახლე გორისუბანსაო“.
დავით გურამიშვილმა სიჭაბუკე თავის მამულში, საგურამოში გაატარა. შემდეგ მისი ცხოვრება ტრაგიკულად წარიმართა. ფეოდალური შინააშლილობით დაუძლურებული საქართველო, ირანისა და ოსმალეთის გამუდმებული ცილობის საგანი გახდა. ლეკთა თარეშს ბოლო არ უჩანდა. გურამიშვილის ოჯახი ქსნის ხეობაში, სოფელ ლამისყანაში გაიხიზნა.
დაახლოებით 1727-1728 წლებში გურამიშვილი ლეკებმა შეიპყრეს და დაღესტანში, სოფ. ოსოქოლოში ჩაიყვანეს. იგი ტყვეობიდან გაიპარა და თავი შეაფარა თერგის პირას მცხოვრებ რუს ახალმოსახლეებს. 1729 წელს სოლაღ-ასტრახანის გზით ჩავიდა მოსკოვში, სადაც ვახტანგ VI-მ მას ჯაბადარბაშის თანამდებობა უბოძა. ვახტანგის გარშემო შემოკრებილ ქართველობასთან ერთად გურამიშვილი ინტენსიურ კულტურულ საქმიანობას ეწეოდა. ეს წლები მისთვის ნაყოფიერი გამოდგა. ფაქტობრივად აქედან იწყება გურამიშვილის ბიოგრაფია.
შემოქმედება
მწერალმა თავის ლიტერატურულ მემკვიდრეობას თავი მოუყარა ერთ კრებულში და 1787 წელს საკუთარი ხელით გადაწერილი „დავითიანი“ პოტიომკინის კარზე მყოფ მირიან ბატონიშვილს (ერეკლეს ძეს) გამოატანა საქართველოში, რითაც ზნეობრივი ვალი მოიხადა მშობლიური ქვეყნისა და ხალხის წინაშე. გურამიშვილის პოეტურმა მემკვიდრეომაბ სწორედ ამ ერთადერთი ავტოგრაფიული კრებულის სახით მოაღწია.
ლირიკულ ლექსებთან ერთად „დავითიანში“ ორი პოემაა შესული; პირველი ისტორიული ხასიათისაა და პირობითად „ქართლის ჭირი“ ეწოდება. მასში დიდი პოეტური ძალით არის გადმოცემული იმდროინდელი საქართველოს მდგომარეობა. „მართლის თქმა“ გურამიშვილის შემოქმედებითი მეთოდია, რადგან „ფარვა სიავისა ქვეყანას არ მოუხდების“. გურამიშვილი ღრმად ჩასწვდა იმ მიზეზებს, რომლითაც ქვეყანა უფსკრულის პირას მიიყვანეს. გურამიშვილის აზრით, გარეშე მტრების გარდა ამაში ბრალი მიუძღვის ფეოდალურ შინააშლილობას, ძმათა სისხლისმღვრელ ომებს. პოეტი გვიხატავს საქართველოს ძნელბედობის შემზარავ სურათებს. „ქართლის ჭირი“ საყურადღებოა იმ თვალსაზრისითაც, რომ მასში გზადაგზა ჩართულია თვით პოეტის ტრაგიკული ბიოგრაფია. პოემაში გადმოცემული ყოველი ცალკეული ფაქტი კონკრეტულობასთან ერთად ფართო განმაზოგადებელ ძალასაც იძენს. პირადული და საზოგადოებრივი აქ ერთ მთლიან მხატვრულად დამაჯერებელ სურათს ქმნის. პოემას უძღვის შესავალი თავები, რომლებიც გადმოგვცემს პოეტის დიდაქტიკურგანმანათლებლურ იდეებს. „სწავლა მოსწავლეთა“ ავითარებს იმ აზრს, რომ ქვეყნის ხსნის ერთ-ერთი მძლავრი საშუალებაა სწავლა-განათლების აღორძინება.
გურამიშვილის ლირიკულ ლექსებში დასმულია ღრმა ფილოსოფიური და ზოგადსაკაცობრიო პრობლემები. ადამიანი, მისი ამქვეყნიური ხვედრი, სიკვდილ-სიცოცხლის მარადიული მონაცვლეობა გურამიშვილის პოეტური შედევრების ერთი უმთავრესი თემაა. ამ თვალსაზრისით დამახასიათებელია ლირიკული ლექსები: „გოდება დავითისა, საწუთროს სოფლის გამო ტირილი“, „სიკვდილისა და კაცის შელაპარაკება და ცილობა“, „კაცისა და საწუთროსაგან ცილობა და პჭობა, ერთმანეთის ძვირის ხსენება“ და სხვა. გურამიშვილის პოეზიაში დიდი ადგილი ეთმობა რელიგიურ განცდებს. პოეტი ეხება შუა საუკუნეთა მწერლობისათვის, კერძოდ, ჰიმნოგრაფიისათვის დამახასიათებელ სასულიერო მოტივებს („ღვთისმშობლის მიცვალების დღის შესხმა“, „ჯვარცმის ამბავი“, „სიტყვა ესე ღვთისა“ და სხვა) და ღვთაებისა და ადამიანის მიმართების საკითხებს ქრისტიანული რელიგიური პოზიციებიდან აშუქებს. მისტიკური განწყობილებითა გამსჭვალული პოეტის სასულირო თუ სატრფიალო თემატიკაზე დაწერილი ლექსები. მაგრამ გურამიშვილის პოეზიაში ქრისტიანული მისტიკა თავისებურადაა გარდატეხილი, იგი არ არის თვითმიზნური ხასიათისა. პოეტის ლექსები დამუხტულია ცხოვრებისეული ფაქტებით. რეალური და მისტიკური პლასტების შერწყმა გურამიშვილის პოეზიის ერთი ყველაზე დამახასიათებელი თვისებაა.
გურამიშვილი ქართული პოეზიის მამამთავრად რუსთაველს აღიარებდა. ე.წ. „აღორძინების ხანის“ სხვა მწერალთაგან განსხვავებით მან შემოქმედებითად აითვისა რუსთაველის მემკვიდრეობა, ახალი გზები გაკაფა და შექმნა ორიგინალური პოეტური სამყარო. ძველ ქართულ პოეზიაში ქართველი ხალხის ეროვნული ბედ-იღბალი ისე არავის წარმოუსახავს, როგორც გურამიშვილს. „ქართლის ჭირის“ ასეთი სიძლიერით გამოსახატავად მან მიაგნო შესაფერ პოეტურ კილოს. მთელი „დავითიანი“ ამ უწმინდესი თემის დრამატული განცდის შედეგია.
გურამიშვილმა პირველთაგანმა უკუაგდო „აღორძინების ხანაში“ უკვე გაცვეთილი „ყვავილოვანი“ პოეტური სტილი და სადა, ბუნებრივი მეტყველება გააბატონა, რითაც პრინციპულად დაუპირისპირდა აღმოსავლური პოეზიის შემოქმედებას. საგულისხმოა, რომ სასულიერო ჰიმნების დამუშავებისას მან მარტივი, სასაუბრო ენა გამოიყენა და ამით ყველასათვის ხელმისაწვდომი გახადა ისინი. გურამიშვილმა თავის ბევრ ლექსს ხალხური — როგორც ქართული, ისე უკრაინულის, რუსული — სიმღერებისა და პოეზიის კილო დაუდო საფუძვლად და ამით ხელი შეუწყო ქართული ლექსთწყობის გამდიდრებას. შინაარსისა და ფორმის პრინციპული სიახლის მხრივ „დავითიანი“ ქართულ პოეზიაში ე.წ. „ევროპეიზმის“ დამკვიდრების სათავეებთან დგას. ამ თვალსაზრისით გურამიშვილი XIX საუკუნის ახალი ქართული პოეზიის ერთ-ერთ წინამორბედად გვევლინება. thumb|right|გურამიშვილის გამოსახულება უკრაინულ 2 გრივნაზე (2005) გურამიშვილის პოეტური კრებული მრავალჯერაა გამოცემული. პირველად იგი 1870 წელს დაიბეჭდა, ხოლო 1955 გამოქვეყნდა აკადემიური გამოცემა. „დავითიანი“ მთლიანადაა თარგმნილი რუსულ და უკრაინულ ენებზე. ცალკეული თხზულებანი კი თარგმნილია რამდენიმე სხვა უცხოურ ენაზე.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1705 კატეგორია:გარდაცვლილი 1792 კატეგორია:ქართველი პოეტები
ბელიზური სამზარეულო
კრეოლური სამზარეულო
მარცხნივ|მინი|282x282პქ|ბელიზის ეროვნული კერძი Bile-up მიუხედავად იმისა, რომ ბელიზურ სამზარეულოზე დიდი გავლენა აქვთ უცხოურ გასტრონომიებს და მაიასა და მეტისების სამზარეულოებიდანაც ბევრი რამაა შემორჩენილი, მაინც, ბელიზური კულინარიის მთავარი კერძები და პროდუქტები კრეოლის ხალხმა შექმნა.
ზოგადად, კრეოლები უფრო დაბალანსებული რაციონით იკვებებიან. მისთვის დამახასიათებელია მოხარშული კერძები. მათი მთავარი ეროვნული კერძი Bile-up, ითარგმნება, როგორც „მოხარშული“. იგი მზადდება მოხარშული კვერცხით, ასევე მოხარშული თევზით ან ღორის კუდით, რასაც ემატება არაერთი წვრილად დაჭრილი ინგრედიენტი, როგორებიცაა: კასავა, მწვანილები, იამა, ტკბილი კარტოფილი, კაკაო ან პომიდვრის სოუსი. ბელიზელები კასავას აგრეთვე იყენებენ ცნობილ ნამცხვარში, სახელად გარიფუნა.
კასავას ფხვნილი აქტიურად გამოიყენება ნამცხვრებში. მის მისაღებად კასავა იხეხება, კარგად ირეცხება, შემდეგ მზეზე ხმება, მარილდება და მხოლოდ ამის შემდეგ ხდება იგი ფხვნილი. კრეოლური ნამცხვრები განსაკუთრებული სიმსუბუქით გამოირჩევიან. მათ ძირითადად ქოქოსის რძისა და ბამიისაგან აცხობენ. აღსანიშნავია, რომ მათ არ უყვართ ხრაშუნა და კარგად გამომცხვარი დესერტები, რის გამოც უმეტესად ღუმელიდან დროზე ადრე იღებენ ხოლმე. კრეოლები ნამცხვრებში ასევე ხშირად იყენებენ ქიშმიშს. მინი|245x245პქ|ტრადიციული ბელიზური საუზმე კრეოლებისათვის ადგილობრივი თევზი, სახელად სერე საკულტო მნიშვნელობას ატარებს. ისინი მისგან ტრადიციულ კერძს ამზადებენ, რომელსაც ჰუდუტი ეწოდება და კეთდება ორნაირად. მისი ერთი ტიპი მზადდება ქოქოსის რძით და მიიღება პიურეს მსგავსი მასა, მეორენაირი რეცეპტი კი საერთოდ არ იყენებს ქოქოსის რძეს, არამედ თევზს წიწაკაში აზავებს და მზადდება ცხარე თევზის წვნიანი. ზოგჯერ მას ემატება ბელიზური წიწაკის წვნიანი, სახელად პეპა.
ბელიზელები ქოქოსის თითოეულ ნაწილს იყენებენ: ქერქს ორნამენტების გასაკეთებლად და ცეცხლის დასანთებად იყენებენ, რძეს გამაგრილებელ და ალკოჰოლურ სასმელებში ამატებენ, მისი შიგთავსის გახეხილი ფხვნილს იყენებენ სხვადასხვა კერძისა და პრეპარატის მზადებაში. ქოქოსის ფხვნილს იყენებენ კრეოლური პურისა და ფუნთუშებში, რის გამოც ისინი ქოქოსის განსაკუთრებული არომატით ხასიათდება. აქვე ვხვდებით ქოქოსის ნაყინსა და ქოქოსის ფიუჟერს.
ტიპურ საუზმეს მოხარშულ კერძებთან და კვერცხთან ერთად, თან უმეტესად ახლავს ხოლმე შემწვარი ლობიო სოსისით. ამასთან, პოპულარულია ქოქოსით, რძით, ფქვილით, შაქრით, კვერცხით, ლიმონით, მარგარინითა და გამაფხვიერებლით მომზადებული ქოქოსის ნამცხვარის დილით მირთმევა.
რაც შეეხება კრეოლურ სადილსა და ვახშამს, აქ მთავარი პროდუქტები ბრინჯი და ლობიოა, ასევე პოპულარულია სალათის ფურცლები, პომიდორი, კარტოფილი, თევზეული, ლობსტერი, ხორცეული, კასავა და კაკაო. როგორც წესი, ტრაპეზისას სუფრაზე აუცილებლადაა წყალი ან წვენი. ალკოჰოლური სასმელებიდან კი გავრცელებულია სახლში დამზადებული ღვინო.
ტიპური დესერტებია: ვანგლა, კარტოფილის პუდინგი, ჯონი-ნამცხვარი, ე.წ. „შემწვარი ნამცხვარი“ და სხვადასხვა სახის ნამცხვარი და ღვეზელი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბელიზური სამზარეულო კატეგორია:ცენტრალურამერიკული სამზარეულო კატეგორია:ბელიზის კულტურა