cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
გულგულის ყვავის საყდარი
ეკლესიას სამი შესასველი აქვს. მათ შორის ერთი სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილშია გაჭრილი, მეორე -ჩრდილოეთ კედლის აღმოსავლეთ ნაწილში, მესამე კი დასავლეთ კედლის ღერძზე. სამივე კარი შიგნიდან თაღოვანია, ხოლო გარედან სწორკუთხა, გადახურულია ბრტყელი ლოდით.
აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია, რომელიც ეკლესიის გადარჩენილი ნაწილისგან ორ საფეხურიანი მხრებით და მათზე დაყრდნობილი ორსაფეხურიანივე ნახევარწრიული მოხაზულობის თაღითაა გამოყოფილი. მსგავსი ფორმისაა კამარაც. აფსიდის ცენტრში მაღალი, თაღვანი სარკმელია გაჭრილი, რომლის ორივე მხარეს თითო, სწორკუთხა ნიშაა. ერთი სარკმელი დასავლეთის კედელშიცაა, ორი კი სამხრეთით. სარკმლები გარედან და შიგნიდან სწორკუთხაა.
დარბაზის გრძივი კედლები დანაწევრებულია თითო, ორსაფეხურიანი ჰილასტრით და მის გვერდებზე არსებული, ნახევარწრიულთავიანი, კედლის თითო თაღით, რომლებიც ჰილასტრის გვერდით საფეხურებს ეყრდნოაბა. სჰილასტრის წინა საფეხურზე კი, ცილინდრული კამრის საბჯენი თაღია გადაყვანილი. თითო ჰილასტრი გრძივი კედლების დასავლეთ კიდეშიცაა. მათ დასავლეთ კედლის მიმდებარე თაღი ეყრდნობა.
ეკელსიის ფასადები მოკლებულია ყოველგვარ მორთულობას. სამხრეთ ფასადზე, შესასვლელია გადახურვიდან ოციოდე სანტიმეტრით ზევით, წყობიდან გამოშვერილი თხელი ქვების რიგით შექმნილია თარო, რომელიც კედლის კიდეებთან ახლოს წყდება. ანალოგიური თაროა მოწყობილი ჩრდილოეთ ფასადის აღმოსავლეთ ნახევარშიც. თაროები მინაშენის კამრის დასაყრდნობლად იყო გათვალისწინებული, რომელიც ეკლესიას სამხრეთიდან (მთეალ სიგრძეზე) და ჩრდილოეთიდან ეკვროდა. ამჟამად მინაშენის არავითარი კვალი არ ჩანს, რის გამოც მათი არსებობის შესახებ დაბეჯითებით რაიმეს თქმა ძნელია. არ არის გამორიცხული, რომ მათი აგება ეკლესიის მშენებლობის დროსვე იქნა უარყოფილი. ეკლესიის სახურავი ორფერდაა, გადახურულია ქართული ღარისებრი კრამიტით.
ლიტერატურა
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
აშაღი-ყასილი
აშაღი-ყასილი (Aşağı Qəsil) — სოფელი აზერბაიჯანში, აღდაშის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აღდაშის რაიონის სოფლები
Condicio sine qua non
Condicio sine qua non (ქმედების გარეშე შედეგი არ იქნებოდა) — ლათინური გამოთქმა, ფორმულა, რომელიც გამოიყენება სამართლის თეორიასა და პრაქტიკაში, აგრეთვე ფილოსოფიაში. ფორმულა დაკავშირებულია ქმედებას ან პირობასა და შედეგს შორის მიზეზობრივ კავშირთან და გულისხმობს, რომ შედეგს მიზეზობრივად უკავშირდება ის ქმედება/პირობა, რომლის გარეშეც შედეგი არ დადგებოდა. Condicio-sine-qua-non-ფორმულაზეა დაფუძნებული სისხლის სამართალში ფართოდ აღიარებული მიზეზობრიობის ეკვივალენტურობის თეორია, რომელიც აგრეთვე პირობათა თეორიის ან თანაბარმნიშვნელოვნების თეორიის სახელითაცაა ცნობილი.
თანამედროვეობაში ხშირად გამოიყენება გამოთქმის გვიანლათინური მართლწერა — conditio sine qua non, თუმცა კლასიკური ლათინურისათვის ასეთი დაწერილობა უმართებულოა. კლასიკური ვერსია — condicio sine qua non — აგრეთვე ხშირად გვხდება იურიდიულ სპეციალურ ლიტერატურაში.
მერიის შენობა (ბაქო)
ქალაქ ბაქოს აღმასრულებელი ხელისუფლების შენობა მდებარეობს ისტიგლიალიათის ქუჩა 4-ში.
მშველიეთის კოშკის ნანგრევი
მშველიეთის კოშკის ნანგრევი — არქიტექტურული ძეგლი ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ მშველიეთში. აგებულია შუა საუკუნეებში.
მერიის შენობა (ბაქო)
ისტორია
შენობის მშენებლობა დაიწყო 1900 წელს და დამთავრდა 1904 წელს. შენობის არქიტექტორი იყო ი. გოსლავსკი. 1900 წლის 18 მაისს დაიწყო ბაქოს ქალაქის დუმის (დღევანდელი ქალაქ  ბაქოს აღმასრულებელი ხელისუფლების შენობა). . საბჭოთა პერიოდში შენობაში განლაგებული იყო ბაქოს საბჭო, დღეს აქ განლაგებულია აზერბაიჯანის რესპუბლიკის დედაქალაქის აღმასრულებელი ხელისუფლება - ბაქოს მერია. გოსლავსკიმ შეადგინა შენობის სამსართულიანი პროექტი, რომელიც მოიწონა კავკასიის მეფისნაცვალმა კნიაზ მ. გოლიცინმა. ადრე შენობაზე იყო გამოკრული წარწერა, რომელიც გვამცნობდა, რომ 1925-1928 წლებში „ამ შენობაში აწყობდა შეხვედრებს ბაქოს მუშებთან პროლეტარიატის დიდი მწერალი ალექსეი მაქსიმეს ძე გორკი“.
მშველიეთის კოშკის ნანგრევი
კოშკის ნანგრევი მდებარეობს მთის ქედის დასასრულში. ადგილობრივი მაცხოვრებლების თქმით იგი ყოფილა სათვალთვალო კოშკი. ამჟამად იკითხება ნაგებობის მცირე ფრაგმენტი. ირგვლივ მიმოფანტულია მისი სამშენებლო კირქვის ლოდები.
მერიის შენობა (ბაქო)
ისტორია
მშენებლობაში გამოიყენებოდა უმაღლესი ხარისხის კირქვა, რომლითაც არის მოპირკეთებული შენობის ფასადი. ფასადი ასევე მოპირკეთებულია დეკორატიული აგურით, იტალიიდან ჩამოტანილი მარმარილოთი. შენობა აგებულია სიმეტრიულად.
ბაღბანლარი (ბილიასუვარი)
ბაღბანლარი (Bağbanlar) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბილიასუვარის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 3 739 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბილიასუვარის რაიონის სოფლები
მერიის შენობა (ბაქო)
სქოლიო
კატეგორია:ბაქოს შენობა-ნაგებობები
მშველიეთის კოშკის ნანგრევი
ლიტერატურა
კატეგორია:ახალგორის მუნიციპალიტეტის კოშკები
მხითარ ამბარცუმიანი
მინი|მხითარ ამბარცუმიანი|250პქ|მარჯვნივ მხითარ ადამის ძე ამბარცუმიანი (Մխիթար Հաթամի Համբարձումյան; დ. 29 დეკემბერი, 1921, სოფ. ჩაკატენი, სომხეთის სსრ — გ. 8 ნოემბერი, 1986, მოსკოვი, რსფსრ, სსრკ) — სომეხი საბჭოთა სამეურნეო მოღვაწე, ძერჟინსკის ხილისა და ბოსტნეულის ბაზის დირექტორი, სახელმწიფო ქონების გაფლანგვისა და ქრთამის აღების გახმაურებული საქმის ერთ-ერთი მთავარი ფიგურანტი.
იური ანდროპოვის მიერ მოსკოვის ვაჭრობაში წამოწყებული „წმენდების“ დროს ამბარცუმიანი დააკავეს სახელმწიფო ქონების გაფლანგვისა და თანამდებობის პირებისთვის ქრთამის მიცემის ბრალდებით. სასამართლომ, რომელიც გაიმართა 1985 წელს,  ამბარცუმიანს სიკვდილით დასჯა მიუსაჯა, აგრეთვე მას  ჩამოერთვა ყველა ტიტული და ჯილდო. სასამართლომ არ გაითვალისწინა არც გულწრფელი აღიარება, მონანიება და ყველა ღირებულების ნებაყოფლობითი დათმობა და არც დიდ სამამულო ომში მონაწილეობა. სასჯელი აღსრულდა 1986 წლის 8 ნოემბერს.
სქოლიო
კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები კატეგორია:გარდაცვლილი 1986 კატეგორია:გარდაცვლილი 8 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1921 კატეგორია:დაბადებული 29 დეკემბერი კატეგორია:სომეხი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:რაიხსტაგის შტურმის მონაწილეები
გიორგი უშიკიშვილი
ბიოგრაფია
გიორგი უშიკიშვილი დაიბადა 1978 წლის 31 მარტს, ახმეტაში. დაამთავრა თბილისის კულტურისა და ხელოვნების სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1993 წლიდან იყო მოსწავლეთა სასახლის ქართული ფოლკლორის მასწავლებელი; 1993–1997 წლებში ხალხური სიმღერების შემსწავლელი სკოლის პედაგოგი; 1995–1997 წლებში საქართველოს ტელერადიო მაუწყებლობის ბავშვთა გუნდისა და 1997–2003 წლებში ლოტბარი; 2004 წლიდან საქართველოს ფოლკლორის სახელმწიფო ცენტრის დირექტორი. საუკუნის წინანდელი ჩანაწერებით აღადგინა უნიკალური ქართული ხალხური სიმღერები ანსამბლ „ლაშართან“ ერთად და გამოსცა კომპაქტ-ალბომის სახით. 2008 წელს დააარსა ფოლკლორული რადიო. 2004–2013 წლებში ხელმძღვანელობდა ფოლკორის სახელმწიფო ცენტრს. 2013 წლიდან სამუშაოდ გადავიდა ტელეკომპანია „რუსთავი 2“-ში, სადაც საავტორო ფოლკ-რუბრიკას უძღვებოდა. იყო მუსიკალური ტელეპროექტის „მხოლოდ ქართული“-ს ჟიურის წევრი (2017, 2018, 2019).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 31 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1978 კატეგორია:ქართველი მომღერლები კატეგორია:ქართველი ლოტბარები კატეგორია:ახმეტაში დაბადებულები
მოსაბრუნის მიძინების ხატის ეკლესია
ძეგლევის ხევში მდებარე დარბაზული ეკლესია თანადროული სამხრეთი მინაშენით, დიდი ზომის რიყის ქვითაა ნაგები. წყობა სწორხაზოვანია. ეკლესია გეგმით სწორკუთხა მოხაზულობისაა, აღმოსავლეთით დასრულებულია ნახევარწრიული აბსიდით, რომლის ცენტრში გაჭრილია სწორკუთხა სარკმელი, ჩრდილოეთით ერთი სწორკუთხა ნიშაა. აბსიდის მხრები ოდნავაა წინ გამოწეული.
ეკლესიის დასავლეთი კედელი თითქმის დანგრეულია, დანარჩენი კედლები შემორჩენილია 2 მეტრის სიმაღლეზე, ზოგან უფრო ნაკლებია.
თაღოვანი შესასვლელი სამხრეთ კედელშია, თაღი მორღვეულია, ინტერიერში მიწის დონე საგრძნობლად აწეულია.
ეკლესიის სამხრეთიდან მიჯრილი სწორკუთხა მინაშენის კედლები შემორჩენილია 1-1,5 მეტრზე. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აბსიდის ცენტრში გაჭრილია სწორკუთხა სარკმელი. შემორჩენილია სფერული კონქი და აბსიდის მხრები.
ეკლესიის შესასვლელის მარჯვენა მხარეს ჩასმულია ქვა, რომელზეც ამოკაწრულია ასომთავრული წარწერა. წარწერა დაზიანების გამო არ იკითხება. მინაშენში შესასვლელი სამხრეთ კედელშია გაჭრილი.
აღმოსავლეთ სარკმლის თავზე ჩასმულია შირიმის ქვა, რომელზეც წარბისა და ჯვრის რელიეფური გამოსახულებაა. წარბი მეორდება ჯვრის ზემოთაც.
ეკლესია დაზიანებულია.
ლიტერატურა
კატეგორია:ახალგორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ყაზიგურდალი
ყაზიგურდალი (Qazıqurdalı) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბარდის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა —  858 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბარდის რაიონის სოფლები
დე ბურის სასახლე
სქოლიო
კატეგორია:ბაქოს შენობა-ნაგებობები
გალ-ერდი
გალ-ერდი — ქრისტიანული ძეგლი რუსეთის ფედერაციაში. მდებარეობს ჩრდილო–კავკასიის ფედერალურ ოლქში, ინგუშეთის რესპუბლიკაში, სოფელ ეგენტის მეზობლად წყალგამყოფ ქედზე. დღეისათვის ეს ძეგლი ძალიან დაზიანებულია და მის თავდაპირველ ფორმაზე საუბარი შეუძლებელიც კია. არსებობს მხოლოდ მკვლევარ ვსევოლოდ მილერის ჩანაწერები ამ ძეგლისა და სწორედ მისი მიხედვით თუ არის შესაძლებელი ამ ისტორიული ძეგლის თავდაპირველი სახის აღდგენა. დღეს, ნაგებობის ზედა ნაწილი ჩამოქცეულია, გალავნის კედლებიდან კი მხოლოდ საძირკვლის ნაწილიღაა დარჩენილი. ეს ძეგლი პირველად მოხსენიებულია 1810 წლის საზავო ხელშეკრულებაში, რომელიც რუსებსა და ინგუშებს შორის გაფორმდა. სწორედ ამ ძეგლის ფიცით განამტკიცებენ თავიანთ დადებულ შეპირებას.
გალ-ერდის სახურავი ერთქანობიანი ჰქონია, ფიქალის ქვის ფილებით გაწყობილი.
ინგუშები დიდ პატივს სცემდნენ გალ-ერდის ქრისტიანულ ძეგლს. გადმოცემის თანახმად გალ-ერდისთან წელიწადში, ორჯერ იკრიბებოდნენ, ეს კი ხდებოდა ზაფხულობით და ზამთრობით. ანდრეი შეგრენი უფრო ზუსტად გადმოგვცემს დღესასწაულის პერიოდს. 1846 წელს, როგორც ბარის ისე მთის ინგუშები გალ-ერდს მსხვერპლს წირავდნენ სამებასა და ახალ წელს. ახალ წელს ხდებოდა ქადაგად დავარდნა და წინასწარმეტყველება მომავალი წლის შესახებ. შემდეგ იშლებოდა სუფრა. ზაფხულობით აქ მოჰყავდათ შესაწირავად ძროხა და კლავდნენ ეკლესიის ეზოში. სხვადასხვა გვარის წარმომადგენელი შესაწირავს გალავნის კედლებში მოწყობილ მათთვის განკუთვნილ ნიშში დებდა. ქრისტიანული რიტუალი შერწყმული იყო წარმართულ ელემენტებთან.
ტაძრის ინტერიერში აღმოსავლეთ კედელთან მოწყობილ ქვის საკურთხეველში ერთმანეთის თავზე 2 ნიში იყო განთავსებული. როგორც ჩანს, ძირითად ხატებისთვის დატანებული. აღნიშნულ ტაძარს გარს ერტყა გალავანი, რომლის კედელშიც დასაჯდომად განკუთვნილი დაახლოებით 21 ნიში იყო გაკეთებული.
უნდა აღინიშნოს, რომ გალ-ერდი ვაინახთა სინკრეტული რწმენის საფუძველზე შექმნილი ტიპური ნაგებობაა. ის მთიან ინგუშეთში მდებარე ნაკლებადცნობილი ძეგლს წარმოადგენს. საინტერესოა, რომ აღნიშნული ქრისტიანული საკულტო ძეგლის ასაგებად, შერჩეულია ისეთი ადგილი, რომელიც მოსახლეობას ძველთაგანვე წმინდა ადგილად მიაჩნდა. ინგუშების ნაწილი აღიარებდა ქრისტიანობას, თუმცა იგი საფუძვლიანად იყო აღრეული ადგილობრივ წარმართულ წარმოდგენებთან.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია: ინგუშეთი კატეგორია: ქრისტიანული ძეგლები
ბაუსკა
ბაუსკა (Bauska, 1920 წლამდე Бауск, Marienland ან Bauske) — ქალაქი ლატვიაში. ბაუსკის მხარის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს ზემგალეს რეგიონში რიგიდან სამხრეთით 66 კმ-ში, მდინარეების მუსასა და მემელეს შეერთების ადგილას. მოსახლეობა 9972 ადამიანი (2011). ქალაქმა თავისი კვალი დატოვა ისტორიაში ლივონიის ომის (1558—1583), ოცდაათწლიანი ომის (1618—1648), ჩრდილოეთის ომისა (1700—1721) და ნაპოლეონის ლაშქრობის (1812) დროს.
ისტორია
ბაუსკა დააარსეს ტევტონმა რაინდებმა 1443 წელს, ქალაქის სტატუსი მიიღო 1511 წელს, ხოლო 1609 წლიდან სრულუფლებიანი ქალაქია. ბაუსკის ციხესიმაგრე დაარსდა 1456 წელს ლივონიაში გერმანული ორდენის ლანდმაისტერმა იოან ფონ მენგედეს მიერ. 1625 წელს ციხესიმაგრე აიღეს შვედებმა, ხოლო 1705 წელს ჩრდილოეთის ომის დროს - რუსებმა. 1705 წელს ციხესიმაგრე დაანგრიეს და იმ დროიდან მოყოლებული უკაცრიელია. შემონახულია ციხის ნანგრევები, რომელსაც ბოლო წლებში ჩაუტარდა რესტავრაცია.
2009 წლის 1 ივლისამდე ქალაქი შედიოდა ბაუსკის რაიონის შემადგენლობაში.
სქოლიო
კატეგორია:ლატვიის ქალაქები
ცაგერა
საკუთარი სახელი ცაგერა შეიძლება აღნიშნავდეს:
მოიზ ჩომბე
მოიზ კაპენდა ჩომბე (Moïse Kapenda Tshombe; დ. 10 ნოემბერი 1919, მუსუმბა, ბელგიის კონგო — გ. 29 ივნისი 1969, ალჟირი) — კონგოელი პოლიტიკოსი, კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პრემიერ-მინისტრი 1964-1965 წლებში.
ბიოგრაფია
დაიბადა წარმატებული კონგოელი ბიზნესმენის ოჯახში. განათლება მიიღო ამერიკულ მისიონერთა სკოლაში. 1950-იანი წლებიდან აქტიურად დაკავდა პოლიტიკური საქმიანობით. 1959 წელს კატანგის პროვინციაში დააარსა პარტია CONAKAT, რომელიც მოითხოვდა პროვინციის ფართო ავტონომიას.
კატანგის მმართველი
1960 წლის არჩევნების შემდეგ ჩომბეს მიერ დაარსებულმა პარტიამ მოიპოვა კატანგის პროვინციული პარლამენტის მანდატების უმრავლესობა. ბელგიის კონგოს მიერ დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ (1960 წლის 30 ივნისი) ჩომბემ და მისმა პარტიამ გამოაცხადა ასევე კატანგის დამოუკიდებლობა.
პროდასავლური და ანტიკომუნისტური განწყობის მქონე ჩომბე აირჩიეს კატანგის პრეზიდენტად. კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პრემიერ-მინისტრმა პატრის ლუმუმბამ გაეროსაგან ითხოვა სამხედრო დახმარება, რათა აღეკვეთა სეპარატისტული გამოსვლები კატანგის პროვინციაში. გაერომ აღნიშნული დახმარება გაითვალისწინა და ორი წლის მანძილზე სამშვიდობო ძალები აკონტროლებდნენ კატანგის პროვინციის დაბრუნების პროცესს ქვეყნის ცენტრალური მმართველობის ქვეშ.
1961 წელს ყოფილი პრემიერ-მინისტრი პატრის ლუმუმბა, რომელიც 1960 წელს დააპატიმრეს, გააგზავნეს კატანგის პროვინციაში, სადაც დასაჯეს სიკვდილით. ერთ-ერთი ვერსიის თანახმად თავად ჩომბემ გასცა ბრძანება მისი დახვრეტის შესახებ, ხოლო მეორე ვერსიით ცდილობდა მისი სიკვდილით დასჯა აერიდებინა, მათი არასახარბელო ურთიერთდამოკიდებულების მიუხედავად.
პრემიერ-მინისტრობა
1963 წელს გაეროს სამშვიდობო ძალებმა საბოლოოდ მოახდინეს კატანგის ოკუპაცია. ჩომბე იძლებული გახდა ჯერ ჩრდილოეთ როდეზიაში, ხოლო შემდეგ ესპანეთში გაქცეულიყო.
1964 წელს ისევ დაბრუნდა სამშობლოში, რათა დაეკავებინა შემოთავაზებული ახალი კოალიციური მთავრობის პრემიერ-მინისტრის თანამდებობა. 1964 წელს მისი ხელმძღვანელობით მოხდა კონგოს სახალხო რესპუბლიკის ლიკვიდაცია, რომლის დედაქალაქიც იყო სტენვილი (თანამედროვე კისანგანი). მიუხედავად მისი აქტიური საქმიანობისა, პრეზიდენტმა ჟოზეფ კასავუბუმ იგი ერთი წლის შემდეგ თანამდებობიდან გაათავისუფლა.
საზღვარგარეთ ჩომბეს მიმართ იყო ორაზროვანი დამოკიდებულება. მაგალითად, როდესაც მან გამოთქვა სურვილი დასწრებოდა 1964 წლის კაიროს კონფერენციას ზოგიერთი ქვეყანა (ნიგერია, ლიბერია, სენეგალი და ტოგო) მისი მომხრე იყო, ხოლო ზოგიერთი (იუგოსლავია) წინააღმდეგი. ხმათა უმრავლესობით ჩომბეს უარი უთხრეს კაიროს კონფერენციაში მონაწილეობის მიღებაზე. იგი ჩაფრინდა კაიროში მაგრამ ვერ მიიღო მონაწილეობა კონფერენციის მსვლელობაში.
გაქცევა და გარდაცვალება
1966 წელს, ქვეყნის ახალმა მმართველმა მობუტუ სესე სეკომ, რომელიც სახელმწიფო გადატრიალების შედეგად მოვიდა ხელისუფლებაში, მოიზ ჩომბე დაადანაშაულა სახელმწიფოს ღალატში. ჩომბე იძულებული გახდა კვლავ ესპანეთში გაქცეულიყო.
1967 წელს დაუსწრებლად მიუსაჯეს სიკვდილი. 1967 წლის 30 ივნიის, ვერტმფრენი, რომლითაც მიფრინავდა ჩომბე ხელში ჩაიგდეს და დასვეს ალჟირში, სადაც კვლავ ციხეში ჩასვეს. მოგვიანებით მიუსაჯეს შინაპატიმრობა. გარდაიცვალა 1969 წლის 29 ივნისს შინაპატიმრობაში, გულის შეტევის შედეგად. დაკრძალულია ბრიუსელში.
სქოლიო
კატეგორია:კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პრემიერ-მინისტრები კატეგორია:დაბადებული 10 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1919 კატეგორია:გარდაცვლილი 29 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1969
იყალთოს ნათლისმცემლის ეკლესია (ჩუმათხევი)
იყალთოს ნათლისმცემლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, დგას სოფელ იყალთოში, ჩუმათხევის მარცხენა მხარეს, მაყაშვილების ციხესთან ახლოს, თარიღდება XVIII-XIX საუკუნეებით. ეკლესია დარბაზულია (15,1 X 9,1 მ). ნაგებია რიყის ქვით და ქართული აგურით. კედლები, ძირითადად, რიყის ქვისაა, რომელშიც ჩართულია ერთმანეთისგან თანაბარი მანძილებით დაშორებული, ირიბად ნაწყობი აგურით გამოყვანილი, ჰორიზონტალური რიგები, რომლებსაც, ალაგ-ალაგ (ძირითადად ზედა ნაწილებში), ჩვეუებრივად დაწყობილი აგურის თითორიგიანი შრეები ენაცვლება. კედლების ზედაპირი, შიგნიდან და გარედან, გასწორებულია ბათქაშით და შეთეთრებული კონსტრუქციული ელემენტები, კარ-სარკმლების ღიობები, ლავგარდანი და იატაკი აგურისაა. შესასვლელი კარია - სამხრეთით და დასავლეთით. ორივე კარი თარაზულადაა გადახურული, აღმოსავლეთით გეგმით ნახევარწრიული აფსიდია, რომლის ცენტრში განიერი, შიგნიდან და გარედან ნახევარწრიული თაღით დასრულებული სარკმელია გაჭრილი. აფსიდის გვერდებში, ერთმანეთის სიმეტრიულად, მოწყობილია თითო, გეგმით ნახევარწრიული, თაღოვანი ნიშა. საკურთხევლის იატაკი დარბაზის იატაკის მიმართ ოდნავ შემაღლებულია. იგი აფსიდის მხრების მხრებსი ხაზიდან რამდენადმე წინაა წამოწეული და ცენტრში ნახევარწრიული ამბიონი აქვს მოწყობილი. გრძივ კედლებზე ოთხ-ოთხი პილასტრია, რომლებზეც გადაყვანილია კილისებრი საბჯენი თაღები. მსგავსი ფორმისაა კამარაც. პილასტრებიდან თითო, გრძივი კედლების ბოლოებშია, ორ-ორი კი - მათ შორის. პილასტრების აღმოსავლეთ წყვილი და მათზე დაყრდნობილი საბჯენი თაღი საკურთხევლის სივრცეს ეკლესიის დანარჩენი ნაწილისგან გამოყოფს. პილასტრების ქვედა ნაწილი, იატაკიდან დაახლოებით 1 მ სიმაღლეზე, აფსიდის კედელთან ერთ სიბრტყეშია, ზემოთ კი, საბჯენ თაღთან ერთად, აფსიდისგან განიერი, ღრმა ღარითაა გამიჯნული. პილასტრები დასრულებულია მაღალი, რთული პროფილის (ორ გლუვ თროს შორის მოქცეული და მათგან ვიწრო ზოლებით გამიჯნულილილვი) კაპიტელებით, პილასტრებს შორის, თითო ღრმა, მაღალი, ნახევარწრიული თაღია. საკურთხევლის სარკმლის გარდა, შიდა სივრცეს კიდევ სამი, თაღოვანი სარკმელი აშუქებს. თითო-თითო - გრძივ კედლებშია, აღმოსავლეთით მდებარე თაღებში, ხოლო ერთი - დასავლეთის კედლის ღერძზე, შესასვლელის ზემოთ. თაღების აღმოსავლეთ წყვილში, სარკმელების გარდა, ორ-ორი, სწორკუთხა ნიშაცაა. მათ შორის თითო, შედარებით მოზრდილი, სარკმლების ქვემოთ, თაღის აღმოსავლეთ ნაწილშია მოწყობილი, მცირე კი - თაღების აღმოსავლეთ გვერდში. ეკლესიის დასავლეთი კარი გარედან ჩასმულია საფეხურით შეღრმავებულ, თაღოვან არეში. მსგავსს არეებშია ჩასმული სარკმლებიც. კედლები დასრულებულია აგურის სამსაფეხურიანი ლავგარდნით. ეკლესია დგას რიყის ქვის ერთსაფეხურიან ცოკოლზე.
2008 წელს ძეგლს ჩაუტარდა სარეაბილიტაციო სამუშაოები: ინტერიერი შეილესა გაჯით, გაკეთდა კანკელი, განახლდა ლავგარდანის დაზიანებული ნაწილები, სარკმლებში ჩაისვა ხის შემინული ალათები, ეკლესია გადაიხურა ღარისებრი კრამიტით.
ლიტერატურა
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
თელავის საცხოვრებელი სახლი (ბ. ჩოლოყაშვილის 12)
თელავის საცხოვრებელი სახლი — არქიტექურული ძეგლი თელავში. მდებარეობს ბიძინა ჩოლოყაშვილის ქუჩაზე (№ 12). აგებულია XIX საუკუნის ბოლოს. ატარებს ამპირის სტილის ნიშნებს.
სახლი ორსართულიანია. ნაგებია აგურით. პირველი სართული სავაჭრო რიგს უკავია, რაზეც მიგვანიშნებს დიდი, სწორკუთხა ღიობები. მეორე სართული საცხოვრებელია, ოთხი სწორკუთხა სარკმლით გახსნილი. სარკმლების თავსართები, აგურის წყობით, რკალურად არის დეკორატირებული. პარაპეტი აგურისავე წყობაში შეღრმავებული მართკუთხედებით (იმპოსტებით) ნაწევრდება. სარკმლებს შორის და კუთხეებზე აგურის რუსტიკის მოტივია ჩართული. ფასადის ცენტრალურ ნაწილში კარია, რომლის წინ მცირე ზომის, ლითონის აივანია შეკიდული. ეზოს მხარეს ხის ორი აივანია. მათ შორის ერთი ძველია, რომელსაც ჭვირული დეკორის მცირე ნაწილი შემორჩა. გვერდითი ფასადი შერეული წყობით არის ნაშენი და სამკუთხა ფრონტონით ბოლოვდება. სახლი გადახურულია კრამიტის ორფერდა სახურავით.
2011-2012 წლებში სახლს ჩაუტარდა რესტავრაცია (პროექტის ავტორი, არქიტექტორი, ვ. ბასილიძე)
ლიტერატურა
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
ქენქაანის წმინდა ბარბარეს ეკლესია
ქენქაანის წმინდა ბარბარეს ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა, ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქენქაანში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.
სოფლის მიდამოებში, ჩრდილოეთით 1,5 კმ არის ნასოფლარი ხოზუეთი. აქ შემორჩენილი ეკლესია სხვადასხვა ზომის ფლეთილი ქვითაა ნაგები. დარბაზული ეკლესია გეგმით სწორკუთხა მოხაზულობისაა. აღმოსავლეთით ასევე სწორკუთხა საკურთხეველი აქვს. აღმოსავლეთ და დასავლეთ კედელში გაჭრილია სწორკუთხა სარკმლები. სამხრეთ კედელში შესასვლელის კვალია. ნაგებობის კამარა და კონქი ჩამოქცეულია. კედლები შემორჩენილია 2-3 მეტრის სიმაღლეზე, ზოგან უფრო ნაკლებია. ტერიტორიაზე ყრია ჩამონაშალი ქვა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ახალგორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
იმამყული-ხანის აკურის შეწირულობის განახლების სიგელი
მინი|იმამყული-ხანის აკურის შეწირულობის განახლების სიგელი '''დავით II იმამყული-ხანის მიერ წმ. დავითის საფლავისათვის მიცემული აკურის შეწირულობის განახლების წიგნი''' — 1708 წელს შიოშ თუმანიშვილის მიერ შედგენილი ქართული ხელნაწერი საბუთი, რომლითაც მოხდა სოფელ აკურის, დავითის ლავრისთვის კუთვნილების განახლება. ამჟამად დედანი დაკარგულია.
საბუთის აღწერა
საბუთის ტექსტი დაწერილი ყოფილა მაღალი ხარისხის თხელ ირანულ ქაღალდზე, ზომით: 701,33 X 33,75 სმ; 7 მეტრი სიგრძის გრაგნილს ამკობდა მხატვრულად გაფორმებული თავსართი, რომელიც შედგებოდა ერთმანეთზე გადაწებებული ქართული და ირანული ტიპის საქტიტორო პორტრეტებით შემკული ოთხი მინიატურისაგან. მათგან მხოლოდ სამ მინიატურას ახლდა განმარტებითი წარწერები და „ფერად სპარსულ ყაიდაზედ შემკული“ აშიები. საბუთის დედანს, შესაბამისად კი მის შემამკობელ მინიატურებს, ჩვენამდე არ მოუღწევია. დედანზე დამყარებული საბუთის ტექსტი და აღწერილობა მოღწეულია მხოლოდ ს. კაკაბაძის გამოცემით.
ისტორია
ა. ხახანაშვილის გადმოცემით, კახეთის მეფეების ამსახველი მინიატურებით შემკული ეს დოკუმენტი ინახებოდა გარეჯის წმ. დავითის ლავრაში. XIX საუკუნეში სხვა გარეჯულ დოკუმენტებთან ერთად, ის თბილისის საეკლესიო მუზეუმში გადაუტანიათ. საბუთის კვალი 1914 წლის შემდგომ იკარგება. 1915 წელს, სავარაუდოდ, ის დაცვის მიზნით გატანილ იქნა ჩრდილო კავკასიაში, სადაც სამოქალაქო ომის დროს სხვა ქართულ დოკუმენტებთან ერთად დაიღუპა.
დოკუმენტში გაერთიანებულია გარეჯისათვის სოფელ აკურას შეწიროლობის განახლებასთან დაკავშირებული სხვადასხვა დროის სამი საბუთი. დოკუმენტის შექმნა და მისი მინიატურებით შემკობა უნდა მომხდარიყო 1708 წელს, როცა დავით მეფე იმამყული-ხანმა ახალი დოკუმენტით წმ. დავითის საფლავს განუახლა ალექსანდრე მეფის მიერ აკურას მეტოქსა და სახიზარში წინამძღვრად დადგინებული მისი დის, ქეთევანისათვის 1587 წელს გაცემული წყალობის სიგელი. საბუთის თავდაპირველი ტექსტი აერთიანებდა მდივან შიოშ თუმანიშვილის ხელით დაწერილ მხოლოდ ორ საბუთს და სამ მინიატურას (I, III, IV); მოგვიანებით, 1703 წელს, იმამყული-ხანის ძმის, კონსტანტინე მეფის მიერ საბუთის განახლებისას (დამწერი — მდივანი გურგენი) მოხატულობაში ჩართულ იქნა კიდევ ერთი მინიატურა (II). ამდენად დოკუმენტის მინიატურებით შემკობა თავდაპირველად მომხდარა იმამყული-ხანის მიერ 1708 წელს, მოგვიანებით კი მეფე კონსტანტინე მამადყული-ხანის მიერ საბუთის განახლებისას, 1723 წელს.
I მინაიტურაზე გამოსახული იყო ტახტზე ფეხმორთხმით მჯდომი პირი (გრ. გაგარინის ასლში ის შეცდომით მოხსენიებულია როგორც შაჰ აბასი, სხვა ასლებზე წარწერა არაა დატანილი), თანდართული ხელნაწერის (ხეც, Ad-1057) მიხედვით ის შაჰ სულთან ჰუსეინის პორტრეტს უნდა წარმოადგენდეს. იგი აღმოსავლური ტიპის „ყიზილბაშური“ სამოსით და ჩალმისებურ ქუდზე მიმაგრებული ფრთით იყო წარმოდგენილი, ხოლო მარჯვენა ხელში ქისა ეჭირა. პორტრეტის ქვეშ წარმოდგენილი იყო გვრიგვინით შემკული ორთავიანი არწივის საგერბო გამოსახულება, კლანჭებში მახვილით და ფრთით. მის ზემოთ განთავსებული იყო წარწერისთვის განკუთვნილი, კარტუშის ფორმის მედალიონი, წარწერის გარეშე.
II მინიატურაზე ზურგიან სკამებზე მსხდომი ოთხი გვირგვინოსანი პირი ყოფილა გამოსახული; თითოეულ მათგანს ახლდა ოვალურ ჩარჩოში თეთრი საღებავით შესრულებული მხედრული წარწერა: ბატონის შვილი თეიმურაზ, მეფე დავით (იმამყული-ხანი), მეფე ერეკლე (ნაზარლი-ხანი), მეფე კონსტანტინე.
III მინიატურაზე მთელი ტანით წარმოდგენილი იყო ტრადიციულ სამეფო სამოსში გამოწყობილი ორი პირი: მეფე თეიმურაზი (I) და მისი ძე დავითი (ნაზარლი-ხანის მამა); ფიგურების თავთან, ორივე მხარეს განთავსებული ყოფილა შავი საღებავით შერულებული მხედრული წარწერები: მეფე ტეიმურაზ, დავით ბატონი თეიმურაზის შვილი.
IV მინიატურაზე მთელი ტანით, ტრადიციულ ქართულ სამეფო სამოსში გამოწყობილი სამი პირი ყოფილა გამოსახული, რომელთაც შავი საღებავით, III მინიატურაზე დატანილი მდივანმწიგნობრული მხედრულის მსგავსი ხელით შერულებული წარწერები ახლდა: მეფე ალექსანდრე; მეფე ლევან; დავით ბატონიშვილი (ქეთევან დედოფლის მეუღლე, თეიმურაზ I-ის მამა). სამეფო გამოსახულებების ქვემოთ ორნამენტიან ჩარჩოში ჩაწერილი ყოფილა შეწიაღებული ასომთავრულით შესრულებული წარწერა-ეპიგრაფი, რომელიც ალექსანდრე მეფის მიძღვნა-ვედრებას წარმოადგენდა წმინდა ნინოსადმი:
დოკუმენტის მდიდრულმა გაფორმებამ და მინიატურებმა ყურადღება ჯერ კიდევ XIX საუკუნის 40-იან წლებში მიიპყრო. შემორჩენილია მხოლოდ ფოტოები და სხვადასხვა დროის მინიატურებიდან შესრულებული ასლები — ესაა XIX საუკუნეში გადაღებული ფოტოს ნეგატივი და სხვადასხვა პირის მიერ შესრულებული ფერწერული პირები, ამჟამად დაცული საქართველოს ეროვნული მოზეუმის ფონდებში.
ნეგატივი და ფოტო
XIX საუკუნის მიწურულს უნდა განეკუთვნებოდეს დიმიტრი ერმაკოვის კოლექციაში დაცული ნეგატივი, რომელიც დაბეჭდილ იქნა ა. ხახანაშვილის მიერ (სხმ, ნეგ. №559; МАК, VII, 1898); დ. ერმაკოვის ფოტოკოლექციაში თავის დროზე სრულად უნდა ყოფილიყო წარმოდგენილი საბუთის მინიატურის ნეგატივები, რაზედაც მიუთითებს შემორჩენილ ფოტონეგატივებზე დატანილი ნუმერაცია. ამჟამად ხელოვნების ეროვნული მუზეუმის ფოტოების ფონდში მხოლოდ ერთი ნეგატივი იძებნება, დანარჩენი ადგილზე აღარ არის.
ჩვენამდე მოღწეული პირველი და მეორე ფოტოპირებიდან კარგად ჩანს მეორე და მესამე ფოტოების გაგრძელებები, რის საფუძველზეც შეიძლება ითქვას, თუ როგორ გამოიყურებოდა აწ დაკარგული საბუთის მოხატულობა ერთიანობაში ფოტოს გადაღების მომენტში.
ასლები
1708 წელს, საბუთის შედგენის პერიოდს, განეკუთვნება მოხატულობის მხოლოდ I, III და IV მინიატურები, რაზეც პირდაპირ მიანიშნებს სინგურით, ერთი პალეოგრაფიული ხელით შესრულებული მხედრული წარწერები და მინიატურის გვერდების გაყოლებაზე სპარსული სტილის ფერადი ყვავილოვანი ორნამენტით გამშვენებული ერთიანი ბორდიურები. აგრეთვე საბუთის მხატვრობაში კახეთის მეფეთა დინასტიური პორტრეტების დაღმავალი ქრონოლოგიით წარმოდგენა — IV მინიატურაზე პორტრეტები ეკუთვნის XVI საუკუნის კახეთის მეფეებს: მეფე ალექსანდრეს, მეფე ლევანსა და დავით ბატონიშვილს; იქვეა გადატანილი ეპიგრაფი წმინდა ნინოსადმი ალექსანდრე მეფის მიერ აკურის მოხატული საბუთიდან. ამდენად საბუთზე წარმოდგენილ მინიატურებზე რიგით ქვემოდან ზემოთ (IV, III) გამოსახული იყვნენ ის ქართველი მეფეები, რომლები, როგორც ქტიტორები, იხსენიებიან ტექსტის პირველ ორ საბუთში, ესენი არიან: ლევანი (1518-1574), ალექსანდრე II (1574-1605), მისი ძე — დავით ბატონიშვილი (I, კახეთის მეფე 1601-1602 წლებში, თეიმურაზ I-ის მამა), თეიმურაზი (I, კახეთის მეფე 1606-1648 წლებში, ქართლ-კახეთის — 1625-1631 წლებში) და მისი შვილი დავითი (ნაზარლი-ხანის მამა და იმამყული-ხანის პაპა). რაც შეეხება II მინიატურას, იგი I, III და IV მინიატურებისაგან განსხვავებით, ბორდიურის გარეშეა დარჩენილი, ხოლო პორტრეტულ გამოსახულებებს მედალიონში ჩასმული თეთრი (და არა წითელი) საღებავით შერულებული წარწერები ახლავს. მასზე გამოსახული არიან ბატონიშვილი თეიმურაზი (II, კახეთის გამგებელი 1709-1715 წლებში, ხოლო მეფე 1733-1744 წლებში; ქართლის მეფე 1744-1762 წლებში, ერეკლე I-ის ძე), მეფე დავით II, იმამყული-ხანი (კახეთის ჯანიშინი 1703-1708 წლებში, მეფე 1708-1722 წლებში, ერეკლე I-ის ძე), მეფე ერეკლე (I, ქართლის მეფე 1688-1703 წლებში, თეიმურაზ I-ის ძის დავითის ძე), მეფე კონსტანტინე (II მაჰმადყული-ხანი, კახეთის მეფე 1722-1732 წლებში, ერეკლე I-ის ძე) გასათვალისწინებელია ისიც, რომ II მინიატურაზე კონსტანტინე თანმხლებ წარწერაში იწოდება მეფედ, ის კი, როგორც ცნობილია, გამეფდა 1723 წელს. II მინიატურა საბუთის შედგენის შემდგომ ხანებში უნდა ჩაემატებინათ რიგით I და III მინიატურებს შორის, ეს კი უნდა მომხდარიყო 1723 წელს, როცა კონსტანტინე მაჰმადყული-ხანს დავით გარეჯის წინამძღვარმა ონოფრე მაჭუტაძემ დასამტკიცებლად წარუდგინა იმამყული-ხანის სიგელი.
ტექსტი
საბუთის ორი დედნიდან (ხეც, Ad-558 და ხეც, Ad-1057) პირველი განკუთვნილი ყოფილა დავითის ლავრისათვის, მეორე — სამეფო კარის სამდივნოსათვის. ამ გარემოებასთან არის დაკავშირებული მკვეთრი სხვაობა საბუთის ორი დედნის შესავალ ნაწილში — მონასტრისთვის შედგენილ საბუთს ვრცელი საღვთისმეტყველო შესავალი აქვს, სამეფო კარისაში კი ხაზგასმულია მაჰმადიანი იმამყული-ხანის ქვეშევრდომობა ირანის შაჰისადმი.
მდივან შიოშ თუმანიშვილს 1708 წლის თებერვალში შეუდგენია იმამყული-ხანის მიერ გარეჯისადმი აკურას წყალობის განახლების სიგელის რამდენიმე პირი.
ხელნაწერი Ad-558
დედანი: ხეც, Ad-558; თეთრი ფერის, კარგი ხარისხის თხელი ქარალდი; გრაგნილი ზომა — 301,1 X 30,4 სმ; კეფები: I - 38; II — 37,4; III — 39,7; IV — 38, V — 36; VI — 35,6; VII — 37,2; VIII — 39,2. კეფები ერთმანეთზეა გადაწებებული. განკვეთილობის ნიშანი: ორწერტილი. კალიგრაფიული მხედრულით, შავი მელნით; საბუთის ძველი საარქივო-სააღრიცხვო ნომერი: №558 ц. м. (წითელი მელნით).
საბუთს უზის თარიღი თებერ{ვ}ლისა ია (11), ქ(ორონი)კ(ონ)ი ტჟვ (1708). საბუთის ეს ცალი დაუმზადებიათ აკურასათვის, რასაც მოწმობს მინაწერი verso-ზე: „ესე აკურას საბუთია“.
ხელნაწერი Ad-1057
დედანი: ხეც, Ad-1057; თეთრი ფერის ქაღალდი; ზომა — 116,4 X 32,3 სმ; განკვეთილობის ნიშანი: ორწერტილი. მოგვიანებით XIX საუკუნეში, საბუთის თავში დაუმატებიათ ცისფერი, ვერჟერიან-ჭვირნიშნიანი ქაღალდი, რომლის verso-ზე მოცემულია საბუთის სათაური და ძველი საარქივო-სააღრიცხვო ნომერი: №10 ა, უნ.
პირი: სეა, 1449-1061; დამღიანი ქაღალდი, შუაზე გაკეცილი დავთრის ოთხი ფურცელი.
საბუთს უზის თარიღი: თებერვლის იზ (17), ქ(ორონი)კ(ონ)ი ტჟვ (1708)
სქოლიო
კატეგორია:გარეჯის ქართული ხელნაწერები
თელავის საცხოვრებელი სახლი (ი. ჭავჭავაძის 132)
თელავის საცხოვრებელი სახლი — არქიტექტურული ძეგლი თელავში, მდებარეობს ილია ჭავჭავაძის გამზირზე (№ 132). განეკუთვნება XIX საუკუნეს.
სახლი ერთსართულიანია. აგურის გვიანდელი გადაკეთების გამო სახეშეცვლილია, ქუჩის მხარეს გამომავალ ფასადზე გლუვი პარაპეტია დაშენებული. სახლში შესასვლელი ქუჩიდანაა. სადარბაზო კარი ხისაა, რომელსაც ხისსავე მარკიზი აქვს. შესასვლელის გვერდებზე თითო პილასტრისმაგვარი შვერილია, ჩაღრმავებული არით შუაში. მსგავსი პილასტრი ფასადის მარცხენა კიდეშიცაა. შესასვლელის გარდა, ფასადზე ორი სარკმელი გამოდის, რომელთა შორის იგივე ზომის, ცრუ სარკმელია მოწყობილი. სამივე სარკმელი სადა, მშვილდისებრთაღიან საპირეში არის ჩასმული. ეზოს მხარეს შუშაბანდით, ორ რიგად განთავსებული ოვალური სარკმლებით. ეზოს მხარესაა განთავსებული მაღალი ნახევარსარდაფი.
ლიტერატურა
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
ალ-ბარბაჰარი
აბუ მუჰამმად ალ-ჰასან იბნ 'ალი იბნ ხალაფ ალ-ბარბაჰარი (أبو محمد الحسن بن علي بن خلف البربهاري; დ. დაახლ. 867/ ჰიჯრით 253, ბაღდადი  — გ. 940/ ჰიჯრით 328, იქვე) — ჰანბალი სწავლული, ფაყიჰი, თეოლოგი და პოლემისტი.
ბიოგრაფია
ალ-ბარბაჰარი დაიბადა ბაღდადში და სწავლობდა აჰმად იბნ ჰანბალის მიმდევრებიდან და თავადაც ჰანბალი მაზჰაბის მიმდევარი იყო, თუმცა მისი წვლილი სამართლებრივ საკითხებში ნაკლებია, იგი უფრო პოლემისტურ და საგანმანათლებლო საქმიანობას ეწეოდა. მისი ნისბა მომდინარეობს ბარბაჰარიდან, რაც ინდოეთიდან შემოტანილ სამკურნალო საშუალებებს ერქვათ, სავარაუდოა რომ თავად იგი ან მისი წინაპრები დაკავშირებული იყვნენ ამ საქმესთან.
ალ-ბარბაჰარის დიდი წარმატებები ჰქონდა პოლემისტურ მიმართულებაში. მის მიერ შედგენილი წიგნი, შარჰ ას-სუნნა, სწორედ იმ მიზნით იყო დაწერილი, რომ მცირე თეოლოგიური განათლების მქონე სუნიტებსაც შეძლებოდათ გამოეცნოთ ერეტიკოსები, რომლებიც "მორიელებივით ქვიშაში ჩაფლულები ელიან მომენტს, რომ დაგესლონ მსხვერპლი." ალ-ბარბაჰარი ძალიან პოპულარული იყო ბაღდადის მოსახლეობის დაბალ ფენებში და ხშირად მის მიერ ინსპირირებულნი ისინი თავს ესხმოდნენ სექტანტებსა და სხვადასხვა ცოდვების ჩამდენთ. ხალიფა ალ-მუყთადირ ბი ლ-ლაჰი მფარველობდა ჰანბალი მაზჰაბს, ისევე როგორც ალ-ყაჰირ ბი ლ-ლაჰი თავისი მმართველობის პირველ წლებში. მუჰამმად იბნ ჯარირ ატ-ტაბარი, რომელიც ჯარირი მაზჰაბის ფუძემდებლად ითვლება (დღეს მისი მიმდევრები პრაქტიკულად აღარ არსებობენ) არ ახსენებდა ჰანბალიტ სწავლულებს, როცა ჩამოთვლიდა სხვადასხვა მაზჰაბის სწავლულების შეხედულებებს ამა თუ იმ საკითხზე. ამის პასუხად ალ-ბარბაჰარის თაოსნობით ჰანბალიტებმა რამდენიმეჯერ იერიში მიიტანეს მის სახლზე ისე, რომ სახელმწიფოს მოუწია მათი დაშოშმინება. ატ-ტაბარის გარდაცვალების შემდეგ სახელმწიფომ უზრუნველყო მისი ჩუმად დასაფლავება საიდუმლო ადგილას, რათა ჰანბალიტების მიერ დამკრძალავ პროცესიაზე თავდასხმისა ეშინოდა. ალ–ბარბაჰარის თაოსნობით ჰანბალიტები ხშირად უსწორდებოდნენ შიიტებს ბაღდადში. მოგვიანებით, როცა ალ-ყაჰირ ბი ლ-ლაჰმა შეწყვიტა ჰანბალიტების მფარველობა, ალ-ბარბაჰარი თავად ხდებოდა თავდასხმების მსხვერპლი, ხოლო მისი მოსწავლეების უმეტესობა ბასრაში გადაასახლეს. ხალიფა არ-რადი ბი ლ-ლაჰის დროს ალ-ბარბაჰარი დაბრუნდა ბაღდადში და მალევე მოაგროვა ბევრი მომხრე. არსებობს გადმოცემა რომ ერთ-ერთი ქადაგებისას ალ-ბარბაჰარიმ დააცემინა და როდესაც მისმა მსმენელებმა ღვთის წყალობა უსურვეს, იმხელა გუგუნი წარმოიშვა, რომ ხმამ ხალიფის სასახლეშიც მიაღწია.
მოგვიანებით მისი დევნა განახლდა და მას კვლავ მიმალვა მოუწია. ისტორიკოსი აზ-ზაჰაბი გადმოსცემს: იგი გარდაიცვალა დევნილი 328 წლის რაჯაბის თვეში (940 წლის აპრილი-მაისი) და საიდუმლოდ დამარხეს თუზუნის (თურქი მხედართმთავარი აბასიანთა სამსახურში) დის ეზოში. გადმოცემულია, რომ მისი ცხედრის გარეცხვის შემდეგ მისი ჯანაზა ილოცა მარტო ერთმა მსახურმა, ხოლო როდესაც თუზუნის დამ ფანჯრიდან შეიხედა იმ ოთახში, სადაც მსახური ლოცულობდა, დაინახა რომ ის თეთრებში გამოწყობილი ადამიანებით იყო სავსე. მოგვიანებით მან უთხრა მსახურს – ვინ იყვნენ ეს ადამიანები, რომლებიც შენთან ერთად ლოცულობდნენ ალ-ბარბაჰარის ჯანაზას, მინდოდა შემოსვლა მაგრამ კარი ვერ გავაღეო, რაზეც მსახურმა უპასუხა: მე მარტო ვიყავი ოთახში და კარიც საგულდაგულოდ ჩავკეტეო.
მემკვიდრეობა
ალ-ბარბაჰარიმ დატოვა პატარა, თუმცა მნიშვნელოვანი ნაშრომი "სუნნის განმარტება" (شرح السنة; შარჰ ას-სუნნა) მისი ანტაგონისტური და შეურიგებელი პოზიცია ერეტიკოსების მიმართ აისახა გვიანდელი ჰანბალი სწავლულების პოზიციებშიც.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 867 კატეგორია:გარდაცვლილი 940
ლარნაკის ციხესიმაგრე
ლარნაკის ციხესიმაგრე (ბერძნ. Κάστρο Λάρνακας, თურქ. Larnaka Kalesi)) —  შუა საუკუნეების  ციხესიმაგრე, რომელიც დააარსეს ევროპელებმა XIV საუკუნეში და აღადგინეს თურქებმა 1625 წელს   კვიპროსის სამხრეთ სანაპიროს და საპორტო ქალაქ ლარნაკას დასაცავად. ნაგებობა მდებარეობს კვიპროსის სამხრეთ სანაპიროზე. მოგვიანებით ასრულებდა საარტილერიო სადგურის და ციხის ფუნქციას. ამჟამად შენობაში განთავსებულია ისტორიული მუზეუმი.
ისტორია
ისტორიული მტკიცებულებების თანახმად, ციხესიმაგრე აშენდა ლარნაკას ნავსადგურში   კვიპროსის მეფის იაკობ I დე ლუზინიანის (1382-1398) დროს. ციხესიმაგრე გახდა კვიპროსის სამხრეთ სანაპიროს თავდაცვითი სისტემის განუყოფელი ნაწილი, რომელიც გადაჭიმულია ფამაგუსტას პორტიდან პილას და ლიმასოლის მიდამოებში კონცხის გავლით აკროტირის ყურემდე.
ვენეციელთა ბატონობის პერიოდში (1489-1571) ციხესიმაგრე ლარნაკას საზღვაო პორტის თავდაცვითი ნაგებობის ფუნქციას ასრულებდა, შემდეგ კი მთელ კუნძულთან ერთად ოსმალეთის იმპერიის მმართველობის ქვეშ მოექცა. ციხესიმაგრე არაერთხელ იყო აღდგენილი და ხელახლა აშენებული. 1625 წელს თურქებმა აღადგინეს სიმაგრე, რომელიც იმ დროისთვის თითქმის მთლიანად ჩამოინგრა (ამას მოწმობს ციხის შესასვლელის ზემოთ განთავსებული დაფა), რის შემდეგაც ციხესიმაგრემ შეიძინა თანამედროვე სახე, რომელიც აერთიანებდა რომაული და ოსმალეთის არქიტექტურის თავისებურებებს. თუმცა, მე-18 საუკუნისთვის ნაგებობა ნაწილობრივ განადგურდა. მარცხნივ|მინი|ფინიკუდესის ბულვარი 1878 წელს ბრიტანელების მოსვლასთან ერთად ციხე გარემონტდა. ასრულებდა სასამართლოს ფუნქციას, მასში განთავსდა პოლიციის განყოფილება, ციხე, სისრულეში მოყავდათ სიკვდილით დასჯის (ჩამოხრჩობა) განაჩენი. 1948 წელს ლარნაკის ციხეში ბოლო პატიმარი დასაჯეს სიკვდილით. ამის შემდეგ პოლიციის განყოფილება გადავიდა ფინიკუდესის ბულვარის მოპირდაპირე მხარეს და ციხესიმაგრის შენობაში გაიხსნა ისტორიული მუზეუმი. 1963 წელს ქალაქში მიმდინარე არეულობის დროს მუზეუმის ზოგიერთი ექსპონატი მოიპარეს ან მნიშვნელოვნად დაზიანდა.
აღწერა
მინი|ციხესიმაგრის ეზო, 2022 არქეოლოგიური კვლევების თანახმად, თავდაპირველი (ლუზინიანთა) ნაგებობა გაცილებით დიდი იყო ვიდრე ოსმალეთის თურქების მიერ 1625 წელს აღდგენილი ციხესიმაგრე : მისი ტერიტორია ვრცელდებოდა ჩრდილოეთით და სამხრეთ-დასავლეთით. თავდაპირველი ნაგებობიდან შემორჩენილია სიმაგრის მხოლოდ  სამხრეთ ნაწილის თაღები და ნახევარწრიული აფსიდა, რომლის გასწვრივ არის ნიქოზიის გოთური ტაძრებიდან  ჩამოტანილი მე-14 საუკუნის საფლავის ქვები. მარცხნივ|მინი|ციხესიმაგრის შიდა მხარე და თაღოვანი გალერეა ციხესიმაგრის ჩრდილოეთ ნაწილში შემორჩენილია ოსმალური სტილის ორი მიმდებარე ორსართულიანი ნაგებობა, მათგან ერთ-ერთის პირველ სართულზე განლაგებულია თაღოვანი გალერეა, რომელიც ასრულებს შიდა ეზოს და ამავე დროს სიმაგრეში შესასვლელის ფუნქციას. შესასვლელიდან მარჯვნივ მდებარე ოთახი განკუთვნილი იყო მსჯავრდებულთა სიკვდილით დასჯისთვის, რისთვისაც ბრიტანელებმა ოთახში დამონტაჟეს სახრჩობელა.
შენობის მეორე სართულზე გახლავთ ლარნაკას ისტორიული მუზეუმი (შუა საუკუნეების მუზეუმი), რომელიც იკავებს ოთხ ოთახს. მუზეუმში განთავსებულია IV-VII საუკუნეების ადრეული ქრისტიანული ბაზილიკების ექსპონატები. კედლებზე  ადრეული ქრისტიანობის პერიოდის ფრესკების ფოტოებია. მუზეუმი მნახველებისთვის  ღიაა მთელი კვირის განმავლობაში.
ციხესიმაგრეში განლაგებულია მე-20 საუკუნის დასაწყისის  Friedrich Krupp AG-ის ფირმის ქვემეხები, რომლებიც ზალპით ხვდებოდნენ  ნავსადგურში შესულ გემებს. ციხესიმაგრის ეზოში ამჟამად რეგულარულად იმართება სიმფონიური მუსიკის კონცერტები და თეატრალური ფესტივალები.
სქოლიო
კატეგორია:კვიპროსის ციხესიმაგრეები კატეგორია:კვიპროსის მუზეუმები კატეგორია:ციხესიმაგრეები
ლვოვის სასახლე
ლვოვის სასახლე (Львовский дворец) — ფსევდოგოთიკურ სტილში აგებული სასახლე დასახლება სტრელნაში, სანქტ-პეტერბურგის პეტროდვორცოვის რაიონში. არის იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი, როგორც სანქტ-პეტერბურგის ისტორიული ცენტრი და მასთან დაკავშირებული ძეგლთა კომპლექსების ერთ-ერთი ნაგებობა.
ისტორია
სასახლე ააშენეს 1838-1839 წლებში ვიქტორიანული გოთიკის არქიტექტურულ სტილში არქიტექტორ ა. კ. კოლმანის პროექტის მიხედვით, გენერალ-მაიორ პ. კ. ალექსანდროვ-უფროსისათვის, რომელიც იყო დიდი თავადის კონსტანტინე პავლეს ძის უკანონო შვილი. მისი გვარის მიხედვით კარ-მიდამომ მიიღო სახელწოდება ალექსანდროვკა. XX საუკუნის დასაწყისში სასახლე ეკუთვნოდა პირველი მფლობელის შვილიშვილს, თავად ა. დ. ლვოვს, სახანძრ საქმის ენთუზიასტს, რომელმაც ააგო სახანძრო დეპოს შენობა.
მეორე მსოფლიო ომის დროს სასახლე მვებარეობდა ოკუპირებულ მიწაზე და ნაწილობრივ დაინგრა.
სასახლის შენობის რესტავრაცია გაიმართა 1950-იან წლებში. 2013-2015 წლებში გაიმართა სასახლის განმეორებითი რესტავრაცია, რომლისთვისაც ქალაქის ბიუჯეტიდან გამოიყო 12 მლნ რუბლზე მეტი თანხა.
2013 წლის 17 აგვისტოს ლვოვის სასახლის წინ გაიხსნა თავად ალექსანდრე ლვოვის ძეგლი (მოქანდაკე ანატოლი ბლონსკი, არქიტექტორი ოლეგ ბუმაჟენკო)
ამჟამად სასახლეში განთავსებულია:
სასახლე შედგება ორი კორპუსისაგან, რომელიც დაკავშირებულია დახურული გალერეით.
აშაღი-გობუიუსტიუ
აშაღი-გობუიუსტიუ (Aşağı Qobuüstü) (2015 წლამდე ცნობილი იყო როგორც იენიარხი (Yeniarx) — სოფელი აზერბაიჯანში, აღდაშის რაიონში.
სქოლიო
კატეგორია:აღდაშის რაიონის სოფლები
სტოიანკა მუტაფოვა
სტოიანკა მუტაფოვა (Стоянка Мутафова; დ.2 თებერვალი, 1922, სოფია, ბულგარეთი — გ. 6 დეკემბერი, 2019, იქვე) — ბულგარელი მსახიობი. დაიბადა ბულგარეთის დედაქალაქ სოფიაში, სწავლობდა სოფიას უნივერსიტეტში კლასიკური ფილოლოგიის ფაკულტეტზე. მოგვიანებით, სოფიასა და პრაღაში სამსახიობო ოსტატობა შეისწავლა. 1949-დან 1956 წლამდე იგი ივან ვაზოვის ეროვნულ თეატრში თამაშობდა. არის ალეკო კონსტანტინოვის თეატრის თანადამფუძნებელი, სადაც ის 1957-1991 წლებში მოღვაწეობდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბულგარელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 2 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1922 კატეგორია:გარდაცვლილი 6 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2019
მოსაბურნის წმინდა გიორგის ეკლესია
მოსაბურნის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, ახალგორის მუნიციპალიტეტის სოფელ მოსაბრუნში. აგებულია განვითარებულ შუა საუკუნეებში.
ძეგლი მდებარეობს ძეგლევის ხევში, მთაზე. დარბაზული ეკლესია სამხრეთი მინაშენით რიყისა და ფლეთილი ქვითაა ნაგები.
გეგმა სწორკუთხა მოხაზულობისაა, აღმოსავლეთით ნახევარწრიული, შვერილი აბსიდით, რომლის ცენტრში გაჭრილია თაღოვანი სარკმელი. სარკმლის ძირში დაბალი ტრაპეზის ქვა დგას. ჩრდილოეთით და სამხრეთით თითო თაღოვანი ნიშაა. კონქი სფერულია. სატრიუმფო თაღი აბსიდის მხრებს ეყრდნობა. საკურთხეველს ერთსაფეხურიანი ხარისხი გასდევს.
ეკლესიის კამარა ცილინდრულია. სამხრეთ კედელში მოთავსებულია სწორკუთხა სარკმელი, რომლის ზედა ნაწილი ჩამონგრეულია. შესასვლელი სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილშია, იგი შიგნით არქტირავული - გარეთ თაღოვანია. კარი ნაოთხალია.
ინტერიერში კედლები შელესილია მოსახატად. ჩრდილოეთ კედელზე შემორჩენილია ფრესკული წარწერის (ასომთავრული) კვალი, რომელიც დაზიანების გამო არ იკითხება. ნალესობა მრავალ ადგილას ჩამოცვენილია, კამარა ორ ადგილას ჩამონგრეულია, იატაკი მიწაყრილია.
ეკლესიის სამხრეთის გვიანდელი მინაშენი გეგმით სწორკუთხაა. მინაშენი აღმოსავლეთით დასრულებულია ნახევარწრიული აბსიდით, რომლის ცენტრში გაჭრილია თაღოვანი სარკმელი, კონქი სფერულია, სატრიუმფო თაღი მხრებს ეყრდნობა. ნახევარცილინდრული კამარის საბრჯენი თაღი პილასტრებს ეყრდნობა.
ამჟამად სამხრეთი კედლის პილასტრი აღარ არსებობს. მინაშენის სამხრეთი შესასვლელი არქიტრავულია.
თაზაქენდი (39° 21' ჩ. გ. 48° 35' ა. გ.) (ბილიასუვარის რაიონი)
თაზაქენდი (Təzəkənd) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბილიასუვარის რაიონში.
მოსაბურნის წმინდა გიორგის ეკლესია
გალავნის ჩრდილო-აღმოსავლეთით მიშენებულია გეგმით სწორკუთხა სათავსი, რომლის კედლების სიმაღლე 2-2,5 მეტრს აღწევს. სავარაუდოა, რომ იგი სენაკი იყო. ტერიტორიაზე მრავალად ყრია ჩამონაშალი ქვა.
თაზაქენდი (39° 21' ჩ. გ. 48° 35' ა. გ.) (ბილიასუვარის რაიონი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბილიასუვარის რაიონის სოფლები
მოსაბურნის წმინდა გიორგის ეკლესია
ლიტერატურა
კატეგორია:ახალგორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ენთონი ბრაიერი
ენთონი ბრაიერი (Anthony Bryer; 31 ოქტომბერი, 1937 — 22 ოქტომბერი, 2016) — ბრიტანელი ისტორიკოსი. ბირმინგემის უნივერსიტეტში დააარსა ცენტრი ბიზანტიის, ოსმალეთის და თანამედროვე საბერძნეთის სწავლებებისთვის.
ბიოგრაფია
thumb|ენტონი ბრაიერი თურქეთში. ბრაიერმა განათლება კანფორდის სკოლაში მიიღო და ეროვნული სამსახურის შემდეგ ის სწავლობდა ისტორიას ოქსფორდის ბალიოლის კოლეჯში. თავდაპირველად ის რჩებოდა ბალოილში ტრაპიზონის იმპერიაზე დოქტორანტურის დასაცავად, რომელიც მან 1967 წელს დაასრულა, მაგრამ 1964 წელს ის გადავიდა ბირმინგემის უნივერსიტეტში სადაც მან ჩამოაყალიბა ბიზანტიის სასწავლო პროგრამა. 1975 წელს მან დააარსა ჟურნალი Byzantine and Modern Greek Studies. 1976 წელს, ის იყო დამაარსებელი დირექტორი ბიზანტიის კვლევბების ცენტრის, და 1980 წელს ის დანიშნეს ბიზანტიის კვლევების პროფესორად, პოზიცია, როემლიც მას 1999 წლამდე ეჭირა. 2009 წელს მიენიჭა ბრიტანეთის იმპერიის ორდენი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1937 კატეგორია:გარდაცვლილი 2016 კატეგორია:ბრიტანელი ისტორიკოსები კატეგორია:ბიზანტინისტები კატეგორია:ბრიტანეთის იმპერიის ორდენის ოფიცრები
EarthRights International
EarthRights International (ERI) ― ამერიკული არაკომერციული ადამიანის უფლებებისა და გარემოსდაცვითი ორგანიზაცია. დაარსდა 1995 წელს, ქეითი რედფორდის, კა საუ ვასა და ტაილერ ჯიანინის მიერ.
2022 წლის აპრილისთვის ორგანიზაციის გენერალური მდივანი მარკო საიმონსია.
სქოლიო
კატეგორია:1995 წელს დაარსებული ორგანიზაციები
ახალგორის მიქელ-გაბრიელის ეკლესია
ახალგორის მიქელ-გაბრიელის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო  ნაგებობა ახალგორის მუნიციპალიტეტში, ახალგორში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.
ახალგორის სასაფლაოზე მდებარე ეკლესია სხვადასხვა ზომის რიყის ქვითაა ნაგები. გეგმით სწორკუთხა მოხაზულობის ეკლესია, აღმოსავლეთით ასევე სწორკუთხა საკურთხევლითაა დასრულებული. აბსიდის ცენტრში სწორკუთხა სარკმელია გაჭრილი, სწორკუთხა ნიშაა სამხრეთითაც. ეკლესიის კამარა ნახევარცილინდრულია. არქიტრავული შესასვლელი დასავლეთ კედელშია გაჭრილი. შესასვლელის თავზე არქიტრავული სარკმელია. ეკლესიის იატაკი ცემენტის ხსნარითაა მოლესილი.
ეკლესიას სამხრეთიდან გეგმით სწორკუთხა მინაშენი აქვს, რომელიც აღმოსავლეთით სწორკუთხა საკურთხევლით სრულდება; ცენტრში გაჭრილია სწორკუთხა სარკმელი. სამხრეთ კედელში ორი ნიშია მოთავსებული. კამარა შეისრულია. არქიტრავული შესასვლელი დასავლეთიდანაა. მინაშენის დასავლეთით იკითხება კედლის ქვედა წყობა. ეკლესიის კარნიზი მარტივპროფილიანია. სახურავი აყრილია. კედლები მნიშვნელოვნად არის დაზიანებული.
ლიტერატურა
კატეგორია: ახალგორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
მანდეური ენა
მანდეური ენა (ٱلْمَنْدَائِيَّة) — არამეული ენის ბაბილონური დიალექტი, რომელზეც III-VIII საუკუნეებში შეიქმნა მანდეველთა გნოსტიკური სექტის ლიტერატურა. აქედან სახელწოდება — მანდეური ენა. მანდეველები დღესაც გვხვდებიან (ერაყი, ირანი), თუმცა მათი სალაპარაკო ენა არაბულია. მადეური დამწერლობა ძველი არამეულის განვითარებას წარმოადგენს. სხვა არამეულ დამწერლობათაგან განსხვავებით, გადმოსცემს ხმოვნებსაც, რისთვისაც იყენებს დაკარგული ლარინგალებისა და და ჲ-ის აღმნიშვნელ ასოებს.
ლიტერატურა
კატეგორია:არამეული ენები
კურდღელაურის კავთის ეკლესია
კურდღელაურის კავთის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს სოფელ კურდღელაურში. სავარაუდოდ, თარიღდება XVIII საუკუნით.
ეკლესია დარბაზულია დასავლეთიდან ეკვრის კვადრატული გეგმის, სამსართულიანი სამრეკლო, რომელიც შესაბამისს კედელს წყობი ტარ ებმის.
შესასვლელი ეკლესიას დასავლეთიდან და ჩრდილოეთიდან აქვს. დასავლეთის შესასვლელი, შიგნიდან ნახევარწრიული თაღითაა დასრულებული, ჩრდილოეთისა კი ხის ძელებით.
დარბაზის გრძივ კედლებზე სამ-სამი, მარტივი პილასტრია. რომელზეც კარის საბჯენი თაღებია დაყრდნობილი. თაღები შეისრულია, შეისრულია კამარაც. პილასტრების აღმოსავლეთ წყვილი აფსიდს დარბაზისგან გამოჰყოფს
2003 წელს, ადგილობრივ მოსახლეობის მიერ, ძეგლს ჩაუტარდა სარეაბილიტაციო სამუშაოები: შიგნით ეკლესია მთლიანად შელესეს, ააგეს კანკელი, საკურთხეველისა და დარბაზის იატაკზე დააგეს კვადრატული აგური, გარედან ალად-ალაგ, აღადგინეს კედლების ზედა ნაწილები და ლავფარდანი, ეკლესია გადახურეს კრამიტით.
ლიტერატურა
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
გიულისტანის სასახლე
გიულისტანის სასახლე (Gülüstan sarayı) — საზოგადოებრივი დანიშნულების შენობა დიდი მრალალფუნქციური რესტორნის დარბაზით, რომელიც განლაგებულია ქალაქ ბაქოში, მთის ქანობზე, რომლის თავზეც განლაგებულია შეჰიდთა ხეივანი.
გიულისტანის სასახლე აშენდა 1980 წელს აზერბაიჯანის სსრ მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარეს მოადგილის მშენებლობის დარგში ალიშ ლემბერანსკის ინიციატივით. სასახლის არქიტექტორები არიან ნ. ჰაჯიბეკოვი და ა. ამირხანოვი, კონსტრუქტორები — ნ. ისმაილოვი და კ. კერიმოვი. პროექტი დამუშავდა საპროექტო ინსტიტუტ ბაქგიპროგორში. 1982 წელს სასახლის საავტორო კოლექტივი (არქიტექტორები ნ. ჰაჯიბეკოვი და ა. ამირხანოვი, კონსტრუქტორები — ნ. ისმაილოვი და კ. კერიმოვი, ინჟინერები ფ. რუსტამბეკოვი და ტ. შჩარინსკი, მშენებლები ტ. აჰმედოვი და ა. კევორკოვი) დაჯილდოვებულ იქნა აზერბაიჯანის სსრ სახელმწიფო პრემიით.
სასახლე გათვლილი იყო როგორც ქალაქის, ასევე რესპუბლიკის მასშტაბის მასობრივი და საზოგადოებრივი ღონისძიებების: კონცერტების, საახალწლო ღონისძიებების ჩასატარებლად და ა.შ.
1994 წლის 20 სექტემბერს აზერბაიჯანის რესპუბლიკასა და ნავთობ კომპანიების საერთაშორისო კონსორციუმს შორის ხელშეკრულებას („საუკუნის კონტრაქტს“) ხელი მოეწერა გიულისტანის სასახლეში.
გუილისტანის სასახლეში ჩატარდა ასევე ისეთი ღონისძიებები, როგორებიცაა: აზერბაიჯანის პრესის 135 წლისთავთან დაკავშირებული იუბილე (2010), საერთაშორისო ჰუმანიტარული ფორუმი (2011), აზერბაიჯანის რესპუბლიკის დამოუკიდებლობის 20 წლისთავი და სხვა.
სქოლიო
კატეგორია:ბაქოს ღირსშესანიშნაობები კატეგორია:ბაქოს შენობა-ნაგებობები
არჩილ მეფის მარტვილობა
არჩილ მეფის მარტვილობა — ქართული ჰაგიოგრაფიული თხზულება, რომელიც არჩილის მოწამეობრივ აღსასრულ მოგვითხრობს. ეს არის მოკლე ნაწარმოები, რომელიც „ქართლის ცხოვრების“ პირველ რედაქტორს შეუტანია ისტორიკოს ჯუანშერის თხზულებაში იქ, სადაც ლაპარაკია არჩილის შესახებ, და თან დაუმატებია: „წიგნი ესე იპოვა ესრეთ სულ მცირედ აღწერილი, რომელ ჟამთა შლილობითა ჯერისაებრ ვერვის აუწერიაო“.