cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
გეშტალტფსიქოლოგია
ზომის კონსტანტურობა
ზომის კონსტანტურობა იმაში მდგომარეობს, რომ აღქმული საგნის ზომა მუდმივია დამოუკიდებლად იმისაგან, თუ როგორ იცვლება თვალის ბადურაზე მისი გამოსახულების ზომა. შეიძლება მოგვეჩვენოს, რომ მარტივი საგნების აღქმა ბუნებრივია ან თანდაყოლილი. მაგრამ უმეტეს შემთხვევებში ეს უნარი საკუთარი გამოცდილებით ყალიბდება, რისი ერთი მაგალითიც კოლინ ტერნბულს მოყავს: 1961 წელს მან გაუვალ აფრიკულ ჯუნგლებში მცხოვრებ პიგმეის პიველად აჩვენა უსაზღვრო სავანა. პიგმეის არასოდეს ენახა ობიექტები შორი მანძილიდან და კამეჩების (ბუფალო) ჯოგს აღიქვამდა როგორც მწერების გროვას, სანამ ცხოველებთან ახლოს არ მიიყვანეს.
ფორმის კონსტანტურობა
ფორმის კონსტანტურობა იმაში მდგომარეობს, რომ ობიექტის აღქმული ფორმა მუდმივია თვალის ბადურაზე მისი ცვლილებისას. ამაში რომ დავრწმუნდეთ, საკმარისია შევხედოთ ამ გვერდს ჯერ პირდაპირ, ხოლო შემდეგ კი კუთხით. მიუხედავად გვერდის „სურათის“ ცვლილებისა, მისი ფორმის აღქმა უცვლელი რჩება.
სიმკვეთრის კონსტანტურობა
სიმკვეთრის კონსტანტურობა მდგომარეობს იმაში, რომ ობიექტის აღქმული სიმკვეთრე მუდმივია განათების ცვალებად პირობებში. ცხადია, ობიექტისა და ფონის უცვლელობის პირობებში.
ფიგურა და ფონი
აღქმის უმარტივესი ფორმირება მდგომარეობს მხედველობითი შეგრძნებების დაყოფაში ობიექტად ანუ ფიგურად და ფონად, რომელზედაც ფიგურა მდებარეობს. ფიგურის ფონიდან გამოყოფა და აღქმის ობიექტის შენახვა ფსიქოფიზიოლოგიურ მექანიზმებს შეიცავს. თავის ტვინის ის უჯრედები, რომლებიც ვიზუალურ ინფორმაციას იღებენ, ფიგურაზე მზერის მიმართებისას უფრო აქტიურ რეაგირებას ახდენენ, ვიდრე ეს ფონის დანახვისას ხდება (Lamme, 1995). ფიგურა ყოველთვის წინ არის წამოწეული, ფონი უკანა პლანზეა; ფიგურა შინაარსით ფონზე უფრო მდიდარია, მასზე უფრო მკვეთრია. ადამიანის აზრი ფიგურისკენ, და არა ფონისკენ არის მიმართული. მაგრამ მათი როლი და ადგილი აღქმაში პიროვნული, სოციალური ფაქტორებით არის განსაზღვრული. ამიტომაც არის შესაძლებელი შექცევადი ფიგურის მოვლენა, როცა ხანგრძლივი აღქმის შემთხვევაში ფიგურა და ფონი ადგილებს იცვლიან.
წვლილი
XX საუკუნის 20-იანი წლებისთვის გეშტალტ-ფსიქოლოგიამ გერმანიაში საკმაოდ მყარი პოზიციები დაიკავა, მაგრამ მის შემდგომ განვითარებას პოლიტიკამ შეუშალა ხელი. 1933 წელს ადოლფ ჰიტლერის მთავრობამ გერმანიის უნივერსიტეტებში დასაქმებული ყველა ებრაელი გააძევა, ხოლო ის პროფესორები, რომლებმაც განაგრძეს მეცნიერული და პედაგოგიური მოღვაწეობა, ვალდებულნი იყვნენ ლექციის დასაწყისში აუდიტორიას ნაცისტური სალამით წარდგომოდნენ. მაქს ვერთჰაიმერი და კურტ კოფკა ებრაელები იყვნენ და მათ, დანარჩენ წამყვან გეშტალტ-ფსიქოლოგებთან ერთად, აშშ-ს შეაფარეს თავი, სადაც იმ დროს ფსიქოლოგიაში ბიჰევიორიზმი ბატონობდა თავისი მკვეთრად განსხვავებული კვლევითი პროგრამებით. გასაგებია, რომ ამის გამო გეშტალტ-ფსიქოლოგიამ აშშ-ში ვერ დაიკავა ისეთი თვალსაჩინო ადგილი, რომელიც მას გერმანიაში ეჭირა, ხოლო XX საუკუნის 60-იან წლებში, ვოლფგანგ კელერის გარდაცვალების შემდეგ, შეწყვიტა არსებობა როგორვ დამოუკიდებელმა მეცნიერულმა სკოლამ. გეშტალტ-ფსიქოლოგია თვლიდა, რომ მთელი არ გამოიყვანება მისი ნაწილების თვისებებისა და ფუნქციებისაგან (მთელის თვისებები არ უდრის მისი ნაწილების თვისებების ჯამს) და თვისობრივად უფრო მაღალ დონეს წარმოადგენს. გეშტალტ-ფსიქოლოგიამ შეცვალა წინანდელი თვალსაზრისი ცნობიერებაზე, ამტკიცებდა რა, რომ მის ანალიზს ცალკეულ ელემენტებათან კი არ უნდა ჰქონდეს საქმე, არამედ მთლიან ფსიქიკურ ხატებთან. ეს თეორია წინააღმდეგი იყო ასოციაციური ფსიქოლოგიისა, რომელიც ცნობიერებას ელემენტებად ანაწევრებდა. მისი დებულებები და ექსპერიმენტული მონაცემები, ფენომენოლოგიასა და ფსიქოანალიზთან ერთად საფუძვლად დაედო ფ. პერლზის გეშტალტ-თერაპიას, რომელმაც გეშტალტ-ფსიქოლოგების იდეები კოგნიტური პროცესების შესახებ მსოფლმხედველობის რანგში აიყვანა. ჰუმანისტური და ტრანსპერსონალური ფსიქოლოგიის ერთ-ერთი შემქნელი აბრაჰამ მასლოუ თვითაქტუალიზაციის მისეული თეორიის შექმნისას მაქს ვერთჰაიმერის გავლენას განიცდიდა, რომელსაც იგი (მასლოუ) თვითაქტუალიზირებადი პიროვნების ნიმუშად თვლიდა. როგორც ტ.მარცინკოვსკაია აღნიშნავს, გეშტალტ-ფსიქოლოგია, მას რომ დღევანდლამდე განვითარების შესაძლებლობა ჰქონოდა, კიდევ უფრო მეტად გაამდიდრებდა ფსიქოლოგიურ მეცნიერებას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კოგნიტური ფსიქოლოგია კატეგორია:ხატი
ყარახანჩალი
ყარახანჩალი (Qaraxançallı) — სოფელი აზერბაიჯანში, ქალბაჯარ-ლაჩინის რეგიონში, ქალბაჯარის რაიონში. 1993-2020 წლებში დე-ფაქტოდ კონტროლირდებოდა სეპარატისტული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:ქალბაჯარის რაიონის სოფლები
სტარი-კუიუკი
სტარი-კუიუკი (Старый Куюк; Иҫке Көйөк) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იანაულის რაიონში. მიეკუთვნება ისტიაკის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ იანაულიდან განლაგებულია 10 კილომეტრში, სოფსაბჭოს ცენტრ ისტიაკიდან 3 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ იანაულიდან 10 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით, სოფელში ცხოვრობდა 246 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ.
სქოლიო
კატეგორია:იანაულის რაიონის სოფლები
ლომისის სალოცავი
ლომისის სალოცავი — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ კუწახტაში. დგას შუა სოფელში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.
ეკლესია უაფსიდოა, გეგმით თითქმის კვადრატული (4 X 3,5 მ), ნაგებია რიყის ქვით. წყობაში აქა-იქ შირიმიც არის გამოყენებული. შესასვლელი დასავლეთიდანაა. აღმოსავლეთ კედელში ერთი სწორკუთხა სარკმელია, სარკმლის ქვემოთ, კედელთან, ტრაპეზი დგას. შიგნით ეკლესია გადახურულია ერთიანი შეისრული კამარით. ეკლესიას ქვიშაქვის ლავგარდანი ჰქონია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
IHRA Drag Racing
IHRA Drag Racing — სარბოლო ვიდეო თამაშის ვიდეო თამაშის სერია შექმნილი Bethesda Softworks-ისა მოგვიანებით Bethesda Game Studios მიერ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:2000 წლის ვიდეო თამაშები კატეგორია:Bethesda Softworks-ის თამაშები კატეგორია:ვიდეო თამაშების ფრენჩაიზები კატეგორია:სარბოლო ვიდეო თამაშები კატეგორია:Bethesda Game Studios-ის თამაშები კატეგორია:ვიდეო თამაშები შემუშავებული ამერიკის შეერთებულ შტატებში კატეგორია:PlayStation-ის თამაშები კატეგორია:PlayStation 2-ის თამაშები კატეგორია:Windows-ის თამაშები კატეგორია:Xbox-ის თამაშები
კონსტანცის ჟუდეცი
კონსტანცის ჟუდეცი (Judeţul Constanţa) — ჟუდეცი სამხრეთ-აღმოსავლეთ რუმინეთში, შავი ზღვის სანაპიროზე, დობრუჯის ოლქში. ფართობი 7071 კმ², მოსახლეობა 630 679 ადამიანი (2011). ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი კონსტანცა. დასავლეთით ესაზღვრება კელერაშისა და იალომიცის ჟუდეცები, ჩრდილოეთით ტულჩისა და ბრეილის ჟუდეცები, სამხრეთით ბულგარეთის დობრიჩისა და სილისტრის ოლქები. აღმოსავლეთით ჟუდეცის ტერიტორია გაშლილია შავი ზღვის სანაპიროსკენ, რომლის კურორტები საერთაშორისო მნიშვნელობისაა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუმინეთის ჟუდეცები
შერმაზან დიასამიძე
შერმაზან დიასამიძე — ქართველი პოლიტიკოსი, XVI საუკუნის სამცხე-საათაბაგოს დიდგვაროვანი ფეოდალი.
ბიოგრაფია
ძმასთან, ვახუშტი დიასამიძესთან ერთად მხარს უჭერდა ქართლის მეფის ლუარსაბ I–ის პოლიტიკას; ლუარსაბმა იგი ლორე–ბამბაკის ბატონად დასვა; ათაბაგ ქაიხოსრო II–ის თხოვნით ირანის შაჰი თამაზ I 1553 წელს სამცხე–საათაბაგოში შეიჭრა. დიასამიძე სხვა დიდებულებთან ერთად დაატყვევეს და ძმასთან ერთად სიკვდილით დასაჯეს; მისი მამული ქაიხოსროს გადაეცა.
რესურსები ინტერნეტში
შ კატეგორია:სიკვდილით დასჯილი ქართველები კატეგორია:ქართველი დიდი ფეოდალები
ყანლიქენდი
ყანლიქენდი (Qanlıkənd) — სოფელი აზერბაიჯანში, ქალბაჯარ-ლაჩინის რეგიონში, ქალბაჯარის რაიონში. 1993-2020 წლებში დე-ფაქტოდ კონტროლირდებოდა სეპარატისტული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:ქალბაჯარის რაიონის სოფლები
რატი სამყურაშვილი
რატი სამყურაშვილი (დ. 19 დეკემბერი, 1977, ჭიათურა, საქართველოს სსრ, სსრკ — გ. 6 აპრილი, 2020) — ქართველი პოლიტიკოსი, ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის წევრი, საქართველოს პარლამენტის ორგზის (2004, 2008) წევრი.
1998 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტის ბაკალავრიატი, 2000 წელს კი ამავე ფაკულტეტის მაგისტრატურა. 2000-2003 წლებში იყო თსუ-ს პოლიტოლოგიის კათედრის ასპირანტი, ხოლო 2012-2014 წლებში სწავლობდა ევროპის საბჭოს თბილისის პოლიტიკური სწავლების სკოლაში.
2001 წელს გახდა პოლიტიკური გაერთიანება — ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის წევრი, 2002-2003 წლებში კი იკავებდა ნაციონალური მოძრაობის რეგიონალური მდივნის მოადგილის პოსტს. 2004-2008 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ნაციონალური მოძრაობა — დემოკრატები “ და ნაციონალური მოძრაობის ფრაქციის თავმჯდომარის მოადგილე. 2008-2012 წლებში — საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის“. ასევე იყო ევროპის საბჭოს ასამბლეის საპარლამენტო დელეგაციის წევრი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 19 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1977 კატეგორია:გარდაცვლილი 6 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 2020 კატეგორია:საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს VII მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:ჭიათურაში დაბადებულები რატი
ვახუშტი დიასამიძე
ვახუშტი დიასამიძე — ქართველი პოლიტიკოსი, XVI საუკუნის სამცხე-საათაბაგოს დიდგვაროვანი ფეოდალი.
ბიოგრაფია
მხარს უჭერდა ქართლის მეფის ლუარსაბ I-ის პოლიტიკას; თავის ძმასთან შერმაზან დიასამიძესთან ერთად XVI საუკუნის 30-40-იანი წლებში ჯავახეთისა და სამცხის მნიშვნელოვანი პროვინციები ლუარსაბ I-ს დაუმორჩილა, ლუარსაბმა კი იგი ლორის ბატონად დანიშნა; ათაბაგ ქაიხოსრო II-ის წაქეზებით ირანის შაჰმა თამაზ I-მა 1553 წელს მესხეთისა და სამცხის სოფლები და ქალაქები დაარბია, სხვა დიდებულებთან ერთად, ვახუშტი დაატყვევა და სიკვდილით დასაჯა.
რესურსები ინტერნეტში
ვ კატეგორია:სიკვდილით დასჯილი ქართველები კატეგორია:ქართველი დიდი ფეოდალები
ნოვუ-მუნდუ
ნოვუ-მუნდუ (Novo Mundo) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 330 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კოლიდერის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 332 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1.27 კმ²-ზე. ფართობი 5 790 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მატუ-გროსუს შტატის მუნიციპალიტეტები
ჯარაჰის შემოსევები საქართველოში
ჯარაჰის შემოსევები საქართველოში — VIII საუკუნის 20-იან წლებში არაბი სარდლის ჯარაჰ იბნ აბდ ალ-ლაჰ ალ-ჰაქიმის (სხვადასხვა დროს ბასრის, სიჯისტანისა და არმინიის გამგებელი) ლაშქრობა საქართველოს შემოსამტკიცებლად. გამოწვეული იყო ხაზართა გამუდმებული თავდასხმებით ამიერკავკასიის იმ ქვეყნებზე, რომლებიც არაბების სამფლობელოებში შედიოდნენ და „არაბობით“ უკიდურესობამდე შეწუხებული ადგილობრივი მოსახლეობის შეუპოვარი ბრძოლით დამპყრობლების წინააღმდეგ.
729 წელს ჯარაჰმა დაიკავა თბილისი და განაახლა „დაცვის სიგელი.“ შემდეგ მან განვლო დარიალის კარი და დაამარცხა ხაზარებიც, მაგრამ ეს გამარჯვება მეტად ხანმოკლე გამოდგა. ხაზარებიც და ამიერკავკასიის ხალხებიც, მათ შორის ქართველები, არაბთა წინააღმდეგ ბრძოლას განაგრძობდნენ. ხაზართა დიდი ლაშქარი, ხაკანის ვაჟის, ბარჯიქის სარდლობით ამიერკავკასიაში შემოვიდა და რევანში აიღო. 730 წელს ხაზარებმა ქართველთა მონაწილეობით, არდებილის ახლოს, საილანის ველზე გამართულ ბრძოლაში ჯარაჰი დაამარცხეს და მოკლეს, მისი ჯარის ცალკეულ რაზმებს კი ქ. მოსულამდე სდიეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:არაბობა საქართველოში კატეგორია:ლაშქრობები საქართველოში
ობობა (პიესა)
ობობა — დრამა ერთ მოქმედებად, დაწერილი 1990 წელს მიხო მოსულიშვილის მიერ.
სტრუქტურა
პიესის მოქმედება წარმოებს 1990 წლის თბილისში. ამ ნაწარმოებში გამოყენებულია თხრობის არალინეარული ხერხი და ცნობიერების ნაკადის ტექნიკა, რასაც პირველად სემუელ ბეკეტმა მიმართა თავის 1959 წელს დაწერილ რადიოპიესაში „ნაკვერჩხლები“ (Embers ) და შემდგომი პერიოდის დრამატულ ნაწარმოებებში.
შინაარსი
ნარკოტიკებზე დამოკიდებული შუახნის გიგის ჩაესმის ყვავების ჩხავილი და ნაბიჯების ხმა. მას ჰგონია, რომ გიგანტური ობობა მისდევს და გარბის ხოლმე, რათა როგორც ბუზი, ისე არ დაიჭერს ობობამ და არ მოკლას...
გიგი სიკვდილის წინ იხსენებს ცალკეულ სცენებს, საიდანაც ვიგებთ, რომ გიგის მამამ მიატოვა და გაჭირვების გამო მსუბუქი ყოფაქცევის ქალად გადაიქცა დედამისი ნინო. ეს გაიგო გიგის პაპამ, ნიკომ, მტკიცებულების მოსაპოვებლად მორიგ კლიენტთან ერთად ფოტოსურათები გადაუღო ნინოს, საქმე აღძრა სასამართლოში და თავის რძალს დედობის უფლება ჩამოართვა. ამის შემდეგ ნინო გაგიჟდა და ფსიქიატრიულ კლინიკაში მოათავსეს.
გიგის ზრდის პაპამისი, რომელსაც ეშინია თავისი ყოფილი მეგობრის დევისი: დიდი ხნის წინათ ნიკოს ცოლმა (ანამ) უღალატა დევისთან და როცა ნიკომ ის სახლიდან გააგდო, ქალი ფეხშიშველა მიდიოდა თოვლში ცოდვის მოსანანიებლად და გაიყინა. ნიკო ფიქრობს, რომ მიუხედავად იმისა, რომ დევი რუსეთში გადაიხვეწა, მაინც იცის ანას სიკვდილის შესახებ, ამიტომ მოვა და პასუხს აგებინებს...
პაპის სიკვდილის შემდეგ მარტო მყოფ გიგისთან მოდის აზარტული მოთამაშე და ნარკომანი კახა და ეუბნება, რომ დევი ციხეში მოკლეს. მერე ორივენი ერთად მიიღებენ ნარკოტიკს და იწყებენ ნარკომანების ცხოვრებას; როცა საჭირო დოზა არა აქვთ და ეგრეთ წოდებული „ლომკა“ (აბსტინენტური სინდრომი) ეწყებათ, გიგის ოჯახიდან გასაყიდად მიაქვთ ძვირფასი ნახატები, ანტიკვარული ნივთები, რათა ნარკოტიკი იყიდონ და სული მოითქვან...
გიგის გამოეცხადება გარდაცვლილი ცოლი მაია და შეახსენებს, რომ ნარკოტიკი აღარ უნდა მიეღო. მართალია, ამას დაპირდა გიგი, მაგრამ დანაპირები ვერ შეასრულა... გიგის ხვეწნის მიუხედავად, რომ არ წავიდეს და მარტო არ დატოვოს, მაიაც გაქრება...
გიგის ისევ ესმის ჩხავილი და ობობაც მოსდევს. ის გადაწყვეტს, აღარ გაიქცეს და ადგილზე დაელოდოს ადევნებულ კოშმარულ მოჩვენებას... გიგი პაპამისის სიკვდილის ამბავს იხსენებს, ისევ პატარაა და სკოლიდან დაბრუნებული ხედავს, რომ მათთან სტუმრად არის მოსული დევი, პაპამისთან ერთად უზის მაგიდას და ორივენი სვამენ. მერე გიგის კონიაკის ამოსატანად აგზავნიან და უკან დაბრუნებული გიგი ხედავს, რომ ნიკო და დევი ჩხუბობენ. ამ დროს დევი რევოლვერს ესვრის ნიკოს და მოკლავს... (დევი რომ ციხეში მოკლეს, ეს უკვე ვიცით წინა სცენებიდან).
სიკვდილის წინ გიგი საკუთარ თავს გამოუტყდება, რომ, თურმე, პაპამისი ნიკო კი არა სძულდა, როგორც აქამდე ეგონა, არამედ უყვარდა...
სქოლიო
კატეგორია:მიხო მოსულიშვილის ნაწარმოებები კატეგორია:1990 წლის პიესები კატეგორია:პიესები კატეგორია:ქართული პიესები კატეგორია:მიხო მოსულიშვილის პიესები
Adaptive Compliant Trailing Edge
Adaptive Compliant Trailing Edge (ACTE) (ფრთის მოქნილი უკანა ნაწიბური) — სამეცნიერო-კვლევითი პროექტი დეფორმირებადი ფრთაუკანების შესაქმნელად. უნაკერო მოქნილი ზედაპირის კონსტრუქცია საშუალებას იძლევა გაუმჯობესდეს საჰაერო ხომალდის საფრენოსნო მახასიათებლები. კერძოდ, ეს ტექნოლოგია უზრუნველყოფს საწვავის ხარჯის 4–12%-ით და აფრენა-დაფრენისას წარმოქმნილი ხმაურის დონის შემცირებას 40%-ით. ACTE პროექტი ნასა-ს და აშშ-ის საჰაერო ძალების ერთობლივი ძალისხმევით ჩატარდა ახალი ადაპტური ფრთის საჰაერო გამოცდა მოდიფიცირებულ ბიზნეს-კლასის თვითმფრინავზე Gulfstream III 300px|მინიატიურა|საცდელი თვითმფრინავი ACTE ფრთაუკანებით. ფოტოზეა ფრთაუკანების 20 გრადუსიანი დახრა. ACTE ფრთაუკანები, დრეკადი მასალის გამოყენების წყალობით, ხურავენ ტრადიციულ ფრთაუკანებსა და ფრთას შორის არსებულ ღიობებს და ქმნიან ერთიან ღუნვად ზედაპირს. აშშ-ის საჰაერო ძალების სამეცნიერო-კვლევითი ლაბორატორიის ბიზნეს-კლასის თვითმფრინავი Gulfstream III აღიჭურვა კომპანია FlexSys-ის მოქნილი ფრთაუკანებით და გადის საჰაერო გამოცდას 2014 წლის 7 ნოემბრიდან. კომპანია FlexSys დაარსდა პროფესორ შრიდჰარ კოტას მიერ 2000 წელს და იგი მომართულია საჰაერო ხომალდის დრეკადი ფრთის კონცეპტის შესაქმნელად. აღნიშნული პროექტისთვის კომპანიამ აშშ-ის საჰაერო ძალებისგან 40 მლნ დოლარის ოდენობით ფინანსური დახმარება მიიღო ინავაციური სამეცნიერო-კვლევითი მცირე ბიზნესის პროგრამის ფარგლებში.
მოქნილი უნაკერო ზედაპირი შექმნილია კომბინირებული მასალებისგან, რომლებიც გამოიყენება აეროკოსმოსურ დარგში, მათ შორის ალუმინი, ტიტანი, ბოჭკოვან-არმირებული პოლიმერული კომპოზიტები. ხისტი მაგრამ ელასტიური ACTE ადაპტური ფრთის უკანა ნაწიბურის სიგრძე 4,3 მეტრია და ორი მარტივი ამძრავის საშუალებით შეუძლია იმოძრაოს ზევით და ქვევით აირის შემხვედრ ნაკადში.
სქოლიო
კატეგორია:საფრენი აპარატების კონსტრუქცია
რუმინეთის სოციალ-დემოკრატიული პარტია
რუმინეთის სოციალ-დემოკრატიული პარტია (Partidul Social Democrat, PSD) — მემარცხენე ცენტრისტული პარტია რუმინეთში.
პარტია დაარსდა 2001 წელს. 2004 წელს პარტიის ლიდერი და პრემიერ-მინისტრი ადრიან ნესტასე მონაწილეობდა საპრეზიდენტო არჩევნებში. დამარცხდა მეორე ტურში ტრაიან ბესესკუსთან. 2005 წლის აპრილიდან პარტიის ლიდერია მირჩა ჯოანე, რომელიც მონაწილეობდა 2009 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში. ჯოანეც დამარცხდა ასევე მეორე ტურში ტრაიან ბესესკუსთან.
პარტიის ამჟამინდელი ლიდერი რუმინეთის პრემიერ-მინისტრია 2012 წლიდან.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუმინეთის პოლიტიკური პარტიები
ბანგლადეშის კულტურა
ბანგლადეშის კულტურა — ბენგალის რეგიონის კულტურასთან გადაჯაჭვული კულტურა, რომელიც საუკუნეების განმავლობაში ვითარდებოდა და მოიცავს ბანგლადეშის რამდენიმე სოციალური ჯგუფის კულტურულ მრავალფეროვნებას. XIX საუკუნის დასაწყისში ბენგალური რენესანსის პერიოდში გამოირჩეოდნენ ბენგალელი მწერლები, წმინდანები, ავტორები, მეცნიერები, მკვლევრები, მოაზროვნეები, კომპოზიტორები, მხატვრები და კინემატოგრაფები, რომლებმაც მნიშვნელოვანი როლი ითამაშეს ბენგალური კულტურის განვითარებაში. ბენგალური რენესანსი შეიცავს ახალდაბადებული ინდური პოლიტიკური ნაციონალიზმის თესლს, რომელიც მრავალი თვალსაზრისით წინ უძღოდა თანამედროვე ინდურ მხატვრულ კულტურას.
ბანგლადეშის კულტურები კომპოზიტურია და ყალიბდებოდა საუკუნეების განმავლობაში, რომელმაც შეითვისა ისლამის, ინდუიზმის, ბუდიზმის და ქრისტიანობის გავლენა. იგი ვლინდება სხვადასხვა ფორმით, მათ შორისაა მუსიკა, ცეკვა, დრამა, რეწვა, ფოლკლორი, ლიტერატურა, რელიგიის ფილოსოფია, სადღესასწაულო ფესტივალები, ასევე სამზარეულოს მკაფიო კულინარიული ტრადიცია.
მუსიკა, ცეკვა, დრამა
მარცხნივ|მინი| ბანგლადეშელი მხატვრები, რომლებიც საცეკვაო შოუში მონაწილეობენ. ბანგლადეშის მუსიკალური ცეკვის სტილი შეიძლება დაიყოს სამ კატეგორიად: კლასიკური, ხალხური და თანამედროვე.
ბანგლადეში ერთ დროს პაკისტანის ნაწილი იყო, მას აღმოსავლეთის პაკისტანი ერქვა.
ცეკვის კლასიკურ სტილზე გავლენა მოახდინა ინდოეთის ნახევარკუნძულის კლასიკურმა ფორმებმა, შესაბამისად, მათ აქვთ ბჰარატნატიამ კატაკის ფორმის ცეკვები.
ბანგლადეშს აქვს ხალხური სიმღერებიის მდიდარი ტრადიცია: სიმღერების ფესვებია სპირიტუალიზმის ძლიერი ტრადიცია, მისტიკა და ერთგულება.
მედია და კინო
ბანგლადეშის პრესა მრავალფეროვანია და კერძო მესაკუთრეების ხელშია. ქვეყანაში 200-ზე მეტი გაზეთი გამოიცემა. ბანგლადეშ ბეტარი არის სახელმწიფო რადიო სერვისი. ადგილობრივი BBC აშუქებს პოპულარულ ამბებსა და მიმდინარე სიახლეებს. ასევე ძალიან პოპულარულია ბენგალური გადაცემები ამერიკის ხმიდან. ბანგლადეშის ტელევიზია (BTV) არის სახელმწიფო სატელევიზიო ქსელი. იქ 20-ზე მეტი კერძო სატელევიზიო ქსელია, მათ შორის რამდენიმე ახალი ამბების არხი. მედიის თავისუფლება კვლავ მთავარ საზრუნავად რჩება, მას შემდეგ რაც მთავრობამ ჟურნალისტების ცენზურისა და შევიწროების მცდელობები დაიწყო.
ბანგლადეშის კინოთეატრის ისტორია იწყება 1898 წლიდან, როდესაც ფილმების ჩვენება დაიწყო დაკას თეატრში. 1931 წელს აღმოსავლეთ ბენგალის კინემატოგრაფიის საზოგადოებამ გამოუშვა პირველი სრულმეტრაჟიანი მხატვრული ფილმი ბანგლადეშში, სახელწოდებით „ბოლო კოცნა“. პირველი მხატვრული ფილმი აღმოსავლეთ პაკისტანში, მუხ ო მუხოშ, გამოვიდა 1956 წელს. 1960-იანი წლების განმავლობაში დაკაში ყოველწლიურად 25-30 ფილმი იწარმოებოდა. 2000-იანი წლებისთვის ბანგლადეში აწარმოებდა 80–100 ფილმს წელიწადში.
ფესტივალები და დღესასწაულები
ფესტივალები და დღესასწაულები ბანგლადეშის კულტურის განუყოფელი ნაწილია. ფონელა ფალგუნის, ფონელა ბოიშახის და შახრაინს ყველა აღნიშნავს მიუხედავად რელიგიური კუთვნილებისა. ასევე, აღინიშნება მუსლიმური ფესტივალები. დურგა პუჯას და ჯანმაშტამის ინდუისტური ფესტივალები. ბუდას პურნიმას ბუდისტური ფესტივალი. საშობაო ქრისტიანული ფესტივალი და საერო დღესასწაულები, როგორიცაა პოელა ბოიშახი, ნაბანა, ენის დღე, დამოუკიდებლობის დღე, რაბინდრა ჯაიანტი და ნაზრულ ჯაიანტი.
ქორწილები
მინი| ნათესავები პატარძალს ტრადიციული საქორწილო კურკუმით ამშვენებენ დაკაში ბენგალური ქორწილები ტრადიციულად ხუთ ნაწილად მიმდინარეობს: პირველი ეს არის, პატარძლისა და საქმროს მეჰენდი შონდა (ასევე პან ჩინი ), შემდეგ, პატარძლის გეი ჰოლუდი, საქმროს გეი ჰოლუდი, ბიე და ბუ ბჰაატი. ეს ხშირად ხდება ცალკეულ დღეებში. ქორწილში პირველი მოვლენა არაფორმალური ნაწილია: საქმრო პატარძალს აჩუქებს „ნიშნობის“ ბეჭედს. მეჰენდ შონდასთვის პატარძლის მხარე ერთმანეთს ჰენნას უტარებს, ისევე როგორც პატარძალს - გეი ჰოლუდს, საქმროს ოჯახი - თავად საქმროს გარდა - მსვლელობით მიდის პატარძლის სახლში. პატარძლის მეგობრები და ოჯახის წევრები სხეულს კურკუმას პასტით იხატავენ. ტრადიციულად ყველა შესაბამისი სამოსი არის ნარინჯისფერი. შემდეგ პატარძალს აწვდიან ტკბილეულს ნაწილ-ნაწილ. საქორწილო ცერემონიას აწყობს პატარძლის ოჯახი. პატარძლის ოჯახი ცდილობს საქმროს რაიმე სახის პრაქტიკული ხუმრობა მოუფიქროს, მაგალითად, საქმროს ფეხსაცმლის მოპარვა. ქრისტიანული და ბუდისტური ქორწილი სულ სხვა პროცესს მისდევს. ისინი მეტ-ნაკლებად მისდევენ დასავლურ კულტურას და მეთოდებს. ზოგჯერ ისინიც მიჰყვებიან ბენგალური ქორწილის მსვლელობას.
არქიტექტურა და მემკვიდრეობა
ბანგლადეშს აქვს მიმზიდველი არქიტექტურა ისტორიული საგანძურიდან თანამედროვე ღირშესანიშნაობებამდე. იგი ვითარდებოდა საუკუნეების განმავლობაში და ითვისებდა გავლენებს სოციალური, რელიგიური და ეგზოტიკური საზოგადოებების მხრიდან. ბანგლადეშს მრავალი არქიტექტურული სიწმინდე და ძეგლი აქვს, რომლებიც ათასობით წლის წინათ თარიღდება.
რელიგია
ბანგლადეში ეთნიკურად ერთგვაროვანია, ბენგალელები მოსახლეობის 98%-ს შეადგენენ. ბანგლადეში არის უმეტესად მუსლიმური ქვეყანა. მუსლიმები ბანგლადეშში მოსახლეობის 90%-ს შეადგენს, ხოლო ინდუსები და ბუდისტები ქვეყნის ყველაზე მნიშვნელოვანი უმცირესობები არიან. ქრისტიანები, სიქები და ათეისტები მოსახლეობის ძალიან მცირე ნაწილს წარმოადგენენ. ბანგლადეშში სხვადასხვა რელიგიის ადამიანები თავიანთ რელიგიურ რიტუალებს ზეიმით ასრულებენ. მთავრობამ გამოაცხადა ეროვნული დღესასწაულები ოთხი ძირითადი რელიგიის ყველა მნიშვნელოვან რელიგიური ფესტივალი. ბანგლადეშში ენთუზიაზმით აღნიშნავენ ეიდ ალ – ფიტრის, დურგა პუჯას, შობის დღესასწაულს და ბუდა პურნიმას. ეს ყველაფერი ბანგლადეშის კულტურული მემკვიდრეობის განუყოფელი ნაწილია.
სამზარეულო
მინი| სანდეში, დამზადებული რძითა და შაქრით ბანგლადეში ცნობილია თავისი გამორჩეული კულინარიული ტრადიციით, გემრიელი საჭმელებით, სანელებლებითა და ქონდარით. ორთქლზე მოხარშული ბრინჯი წარმოადგენს ძირითად საკვებს და მას მიირთმევენ სხვადასხვა ბოსტნეულთან ერთად. ასევე, გამოიყენება ოსპის სქელი სუპები, კვერცხი, თევზის, ქათმის, ცხვრის, საქონლისა და იხვის ხორცი. ბენგალელებს უყვართ ტკბილეული. ბანგლადეშის ტკბილი ნამცხვრები ძირითადად რძის შემადგენლობითაა. ბენგალური სამზარეულო მდიდარი და მრავალფეროვანია მრავალი სპეციალური სანელებლისა და არომატის საშუალებით.
ჰიურტგენის ტყის ბრძოლა
ბრძოლა ჰიურტგენის ტყეში — მძიმე ბრძოლების სერია გერმანიაში, ჰიურტგენის ტყეში, 1944 წლის 19 სექტემბრიდან 16 დეკემბრამდე, გერმანელებსა და ამერიკელებს შორის დასავლეთის ფრონტზე, მეორე მსოფლიო ომის მიმდინარეობისას. ასორმოც კვადრატულ კილომეტრზე გადაჭიმული ეს ბრძოლის ველი გერმანია-ბელგიის საზღვრიდან დაახლოებით ხუთ კილომეტრზე მდებარეობს. ეს იყო ყველაზე ხანგრძლივი ბრძოლა გერმანიის მიწაზე მეორე მსოფლიო ომში და ამავდროულად ყველაზე ხანგრძლივი ბრძოლა, რომელიც ამერიკის არმიას გამოუვლია. ამერიკელთა დანაკარგები იმდენად მაღალი იყო, რომ ბრიტანელი ისტორიკოსი მარკ ფელტონი ჰიურტგენის ბრძოლას „ამერიკის ხორცსაკეპ მანქანას“ უწოდებს. მინი|ამერიკელი ქვეითები გადაადგილდებიან ხიდის მიმართულებით ჰიურტგენის ტყეში.|მარცხნივამერიკული სარდლობის თავდაპირველი ამოცანა იყო გერმანელთა ძალებზე ზეწოლა ჰიურტგენის ტერიტორიაზე, რათა მათ ვერ მოეხერხებინათ ჩრდილოეთით აახენის ბრძოლაში დამატებითი ძალების გადაყვანა. მეორეხარისხოვან ამოცანად შეიძლებოდა ჩათვლილიყო გერმანელების წინა ხაზისთვის შემოვლა. ამერიკელთა ამოცანა თავიდან იყო შმიდტის აღება და ქალაქ მონშაუს გაწმენდა. შეტევის მეორე ფაზაში მათ სურდათ მდინარე რურთან მისვლა ოპერაცია ქუინის ფარგლებში. გენერალ-ფელდმარშალ ვალტერ მოდელს განზრახული ჰქონდა მოკავშირეთა წინსვლის შეჩერება. მიუხედავად იმისა, რომ არნჰემის ბრძოლასთან შედარებით ის ნაკლებად ერეოდა ამერიკელთა ყოველდღიურ გადაადგილებებში, ის მუდამ ინფორმირებული იყო არსებული ვითარების თაობაზე, ანელებდა ამერიკელთა წინსვლას და მძიმე დანაკარგებს აყენებდა მათ. მისი მეთაურობით გერმანელები ეფექტურად იყენებდნენ ზიგფრიდის ხაზის ფორტიფიკაციებს. მინი|გერმანელ ქვეითთა ქვემეხი ბომბავს ამერიკულ პოზიციებს, 1944 წლის 22 ნოემბერი, ჰიურტგენის ტყე.|მარცხნივ ჰიურტგენის ტყეში ამერიკის პირველ არმიას სულ მცირე 33,000 კაციანი დანაკარგი ჰქონდა, ზოგი ვარაუდით ეს ციფრი 55,000-მდეც კი ადის. გერმანელთა დანაკარგები 28,000 კაცი იყო. ჩრდილოეთით მდებარე ქალაქი აახენი 22 ოქტომბერს დაეცა ამერიკული მეცხრე არმიის მძიმე დანაკარგების ფონზე, მაგრამ მოკავშირეებმა ვერ შეძლეს მდინარე რურის გადაკვეთა. ეს ბრძოლა ამერიკელებს ძალიან ძვირად დაუჯდათ, ამაში კი დიდი დამსახურება ვალტერ მოდელს მიუძღვის.
გერმანელები ტყის ტერიტორიას თავგამოდებით იცავდნენ, რადგან ის იყო პლაცდარმი 1944 წლის ზამთრის გერმანული იერიშისთვის, რომელიც არდენის კონტრშეტევითაა ცნობილი. ამ ტერიტორიის მეორე სტრატეგიული დანიშნულებას წარმოადგენდა მთებიდან არსებული გადასასვლელები რურის კაშხლისკენ, რომელიც რურის რეზერვუარის თავში მდებარეობდა.
რამდენიმე მძიმე და წარუმატებელი მცდელობის შემდეგ მოკავშირეებმა ვერ შეძლეს ჰიურტგენის მიდამოები ხელში ჩაგდეოთ მანამ, სანამ გერმანელები თავზეხელაღებულ არდენის კონტრშეტევას დაიწყებდნენ. ეს უკანასკნელი კი 16 დეკემბერს დაიწყო და ამით, ფაქტობრივად, ამერიკელთა იერიში ჰიურტგენზე დასრულდა, რადგანაც გერმანელთა კონტრშეტევის ფონზე ისინი თავდაცვით პოზიციებზე გადაეწყვნენ. არდენის ოპერაციამ საზოგადოებისა და პრესის დიდი ყურადღება მიიპყრო, შედეგად ბრძოლა ჰიურტგენის ტყეში ჩრდილში მოექცა და ის ნაკლებად ახსენდებათ ხოლმე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის ოპერაციები და ბრძოლები კატეგორია:აშშ-ის ბრძოლები კატეგორია:გერმანიის ბრძოლები კატეგორია:1944
იაზლავი
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 163 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ერმოლაევოდან დაშორებულია 25 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ერმოლაევო, რომელიც დაშორებულია 30 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (72%).
სქოლიო
კატეგორია:კუიურგაზის რაიონის სოფლები
სტავროპოლის მაღლობი
სტავროპოლის მაღლობი (Ставропольская возвышенность) — მაღლობი რუსეთში, სტავროპოლის მხარეში. განლაგებულია წინაკავკასიის ცენტრალურ ნაწილში, მდინარეებს ყუბანსა და კუმას და კუმა-მანიჩის ღრმულს შორის. სუბგანედურად მისი სიგრძე 300 კმ აღწევს, სიგანე სუბმერიდიანულად 200 კმ. სიმაღლე 831,8 მ-მდე (მთა სტრიჟამენტი). სამხრეთ ნაწილში შუამდინარეთის ვაკეები მდებარეობენ ზღვის დონიდან 400–500 მ სიმაღლეზე, ხოლო შთენილი პლატოსებრი სერები 500–600 მ და მეტსაც აღწევენ. მაღლობის შუა ნაწილის აბსოლუტური სიმაღლეა 400–450 მ.
მაღლობი მდინარეთა ფართო ხეობებითა და ხევებით დანაწევრებულია ცალკეული პლატოსებრი მასივებითა და სერებით; დასავლეთ ნაწილში — სენგილეევის ქვაბულია, რომელიც უკავია ამავე სახელწოდების წყალსაცავს. სტავროპოლის მაღლობი აგებულია თიხებით, ქვიშაქვებით, კირქვებითა და თიხნარით. საძირკვლად უდევს დანაოჭებული და შემდეგ მოსწორებული პალეოზოური ქანების თაღური სტრუქტურა, რომელიც ალბური ხანიდან იძირება, ხოლო მიოცენში აზევება იწყო. აზევება გრძელდებოდა პლიოცენ-მეოთხეულშიც. ერთდროულად ხდებოდა ეროზიული დანაწევრება.
სტავროპოლის მაღლობსა და კავკასიონს შორის მოქცეულია მათ შორის გარდამავალი ოროგრაფიული ერთეული — პიატიგორიე, რომელიც საკმაოდ მაღალი, განცალკევებული მთებით დაგვირგვინებულ ზეგანს წარმოადგენს.
მაღლობისთვის დამახასიათებელია ზომიერად კონტინენტური კლიმატი რბილი (იანვრის საშუალო ტემპერატურა –5 °С) ზამთრითა და მშრალი თბილი ზაფხულით (ივლისის საშუალო ტემპერატურა დაახლოებით 24 °С); ატმოსფერული ნალექების რაოდენობა 200–600 მმ წელიწადში (აღმოსავლეთით). მაღლობიდან სათავეს იღებენ მდინარეები ეგორლიკი, კალაუსი, ტომუზლოვკა; გაწყლოვანებულია სტავროპოლის დიდი არხითა და ყუბან-ეგორლიკის სისტემით. სტეპი მოხნულია; მთის მასივებზე — ტყესტეპია ფართოფოთოვანი ტყის მონაკვეთებით.
ბოსნია და ჰერცეგოვინის ფედერაცია
ბოსნია და ჰერცეგოვინის ფედერაცია (Federacija Bosne i Hercegovine; Федерација Босне и Херцеговине)  — სახელმწიფოებრივი გაერთიანება ყოფილი იუგოსლავიის რესპუბლიკა ბოსნია და ჰერცეგოვინაში. შეიქმნა 1994 წელს ვაშინგტონის შეთანხმების შედეგად. ფედერაციის შემადგენლობაში შევიდა ტერიტორია, რომელსაც აკონტროლებდა ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის რესპუბლიკა და თვითგამოცხადებული ჰერცეგ-ბოსნიის ხორვატთა რესპუბლიკა. დედაქალაქია - სარაევო, ფართობი - 26 076 კმ². ფედერაციაში ცხოვრობს 3,8 მლნ კაცი (54 % — ბოსნიელები, 32.5 % — სერბები, 11.5 % — ხორვატები, 1 % — სხვა). ფულადი ერთეულია ბოსნიური მარკა.
სქოლიო
კატეგორია:ბოსნია და ჰერცეგოვინა
ავსტრო-პრუსო-იტალიური ომი
მინი|400პქ|"[[სადოვის ბრძოლა", გეორგ ბლაიბტროი, ზეთის ტილო, 1869.]] 1866 წლის ავსტრო-პრუსო-იტალიური ომი, გერმანიის ისტორიაში აგრეთვე ცნობილია სახელებით გერმანიის ომი, გაერთიანების ომი და შვიდკვირიანი ომი, იტალიაში ცნობილია, როგორც მესამე ომი იტალიის დამოუკიდებლობისთვის — პრუსიისა და იტალიის სამხედრო კონფლიქტი ავსტრიულ მონარქიასთან გერმანიაში ჰეგემონიისა და ვენეციის ოლქის კონტროლისათვის. ამ ომმა განსაზღვრა გერმანიის გაერთიანების მცირეგერმანული გზა და დაასრულა ომი იტალიის დამოუკიდებლობისათვის.
ომში თავდაპირველად მონაწილეობას იღებდა ორი კოალიცია, რომლებსაც ხელმძღვანელობდა გერმანიის ორი დიდი სახელმწიფო — ავსტრია და პრუსია შესაბამისად. ავსტრიის მხარეს გამოდიოდნენ ბავარია, საქსონია, ბადენის დიდი საჰერცოგო, ვიურტემბერგი და ჰანოვერი, ხოლო პრუსიის მხარეს — იტალია. გარდა ამისა, თითოეულმა მოწინააღმდეგემ შეძლო თავის მხარეს რამდენიმე ნაკლებადმნიშვნელოვანი გერმანული სახელმწიფოს გადაბირება. ამ ომში უშუალოდ მონაწილეობდა სულ 29 სახელმწიფო, მათგან 13 ავსტრიის მხარეს, ხოლო 16 — პრუსიის მხარეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ავსტრიის ომები კატეგორია:ავსტრიის ისტორია კატეგორია:გერმანიის ომები კატეგორია:გერმანიის ისტორია კატეგორია:პრუსიის ომები კატეგორია:პრუსიის ისტორია კატეგორია:იტალიის ომები კატეგორია:იტალიის ისტორია კატეგორია:XIX საუკუნის ომები კატეგორია:1866
კამიშლი
სქოლიო
კატეგორია:ქალბაჯარის რაიონის სოფლები
ბჟინევის ციხე
300px|მინი ბჟინევის ციხე, დიდველის ციხე — ციხესიმაგრე იმერეთში, ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბჟინევში.
1939 წლიდან საჩხერის არქეოლოგიური კვლევა-ძიება დაიწყო პროფესორმა ბორის კუფტინმა. 1951 წელს მან გათხარა ბჟინევის, იგივე დიდველის ციხე. დიდველის ციხე წარმოადგენდა სათვალთვალო-საგუშაგო კოშკს, რომლის აშენების ხანად ბ. კუფტინმა XVII საუკუნის დასაწყისი მიიჩნია. ციხის მახლობლად ბორის კუფტინმა გათხარა ყორღანი, სადაც აღმოჩნდა ადრეული ბრინჯაოს ხანისათვის დამახასიათებელი ნივთები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
სტარი-სუსადიბაში
სტარი-სუსადიბაში (Старый Сусадыбаш; Иҫке Сусаҙыбаш) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იანაულის რაიონში. მიეკუთვნება პერვომაისკის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ იანაულიდან განლაგებულია 19 კილომეტრში, სოფსაბჭოს ცენტრ სუსადი-ებალაკიდან 7 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ იანაულიდან 19 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით, სოფელში ცხოვრობდა 172 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას მარები შეადგენენ.
სქოლიო
კატეგორია:იანაულის რაიონის სოფლები
ტანა (კუნძული)
ტანა (Tanna) — კუნძული ახალი ჰებრიდების არქიპელაგში, წყნარ ოკეანეში. ეკუთვნის ვანუატუს, შედის პროვინცია ტაფეას შემადგენლობაში.
გეოგრაფია
ტანას კუნძული მდებარეობს ახალი ჰებრიდების არქიპელაგის სამხრეთ ნაწილში, წყნარ ოკეანეში, დაახლოებით 1100 კმ-ით ჩრდილო-აღმოსავლეთით ავსტრალიიდან. კუნძულიდან ჩრდილოეთით მდებარეობს ერომანგას კუნძული, სამხრეთ-აღმოსავლეთით — კუნძული ანეიტიუმი, ჩრდილო-აღმოსავლეთით — ანივას კუნძული, აღმოსავლეთით — ფუტუნას კუნძული.
აღმოსავლეთის მხრიდან კუნძულის გარს ერტყმის წყნარი ოკეანე, დანარჩენიდან — მარჯნის ზღვა.
კუნძულის სიგრძე შეადგენს 40 კმ-ს, სიგანე — 19 კმ-ს. საერთო ფართობია — 555 კმ². კუნძულის უმაღლესი წერტილია — მთა ტუკოსმერა (1084 მეტრი).
კუნძულ ტანას აქვს ვულკანური წარმოშობა და მდებარეობს მაღალი ვულკანური აქტივობის ზონაში, სადაც ერთმანეთს ეჯახებიან წყნარი ოკეანის და ავსტრალიური ლითოსფერული ფილაქნები. ვულკანი იასოური, რომელიც მდებარეობს კუნძულის სამხრეთ-აღმოსავლეთ სანაპიროზე, მსოფლიოში ყველაზე ადვილად მისადგომი მოქმედი ვულკანია.
კლიმატი კუნძულ ტანაზე ნოტიო ტროპიკულია. წლის საშუალო ნალექების რაოდენობა შეადგენს დაახლოებით 1500 მმ-ს. კუნძულზე ხდება ვულკანური ამოფრქვევები, მიწისძვრები და ციკლონები.
ისტორია
ახალი ჰებრიდების არქიპელაგის სამხრეთი კუნძულების კოლონიზაციის ზუსტი დრო უცნობია. სრულიად შესაძლებელია, რომ კუნძულებზე ადამიანებით დასახლება მოხდა არქიპელაგ სოლომონის კუნძულების დასავლეთი ნაწილიდან. კუნძული ტანას კოლონიზაცია მოხდა უკიდურეს შემთხვევაში 2500 წლის წინ.
კუნძულის პირველი ევროპელი აღმომჩენია ინგლისელი მოგზაური ჯეიმზ კუკი, რომელმაც იგი აღმოაჩინა 1774 წელს და მას დაარქვა «ტანა». კუნძულზე გადასვლის შემდეგ კუკმა აწია ერთი მუჭა მიწა და შეეკითხა ადგილობრივ მაცხოვრებლებს, თუ რა ერქვა კუნძულს, რაზეც ერთ-ერთმა კუნძულელმა მას უპასუხა: «Tanna» (ნუფაის ენიდან თარგმანში «ნიადაგი»). კუნძულის ტრადიციული სახელია — «Parei». ზღვაოსანმა ასევე სცადა ასულიყო ვულკან იასოურზე, მაგრამ მას ხელი შეუშალეს ადგილობრივმა მაცხოვრებლებმა. ტანას კუნძულის გამოკვლევის შემდეგ, ჯეიმზ კუკის გემმს კურსი აიღო ჩრდილოეთისკენ, მალეკულას და ესპირიტუ-სანტოს კუნძულებისკენ, ხოლო შემდეგ — ახალი ზელანდიისკენ.
XIX საუკუნის განმავლობაში კუნძულ ტანას ხშირად სტუმრობდნენ ვეშაპდამჭერი გემები, სანტალის ხით ვაჭრები. 1839 წელს სასულიერო პირი ჯონ უილიამსმა ლონდონის მისიონერული საზოგადოებიდან კუნძულზე მოავლინა სამი სამოელი მისიონერი. მაგრამ მათი მოღვაწეობა აღმოჩნდა უნაყოფო. მოგვიანებით ადგილობრივმა მაცხოვრებლებმა მოკლეს მისიონერები. 1842 წელს ლონდონის მისიონერული საზოგადოების წარმომადგენლებმა კუნძულელებისგან გამოისყიდეს მიწის მცირე მონაკვეთი იმ ადგილზე, სადაც დღეს მდებარეობს დასახლება პორტ-რეზოლუშენი. მაგრამ შვიდი თვის შემდეგ მისიონერები იძულებულნი იყვნენ დაეტოვებინათ კუნძული ტანა, კუნძულელთა მტრული განწყობილების გამო. შემდგომში კუნძულზე გამოჩნდნენ პირველი პრესვიტერიანელი მისიონერები, მაგრამ კუნძულელებს საკმაოდ დიდ ხანს არ უნდოდათ მიეღოთ ქრისტიანობა: მხოლოდ 1910 წლისთვის მოსახლეობის 2/3 გააქრისტიანეს. თანდათან კუნძულზე გამოჩენა დაიწყეს პლანტატორებმა. მათგან პირველი იყო როს ლუინი (Ross Lewin), რომელიც ტანაზე დასახლდა 1868 წელს.
1860 წლიდან 1900 წლამდე კუნძულზე ყვაოდა მონებით ვაჭრობა: 5000-მდე ადგილობრივი მაცხოვრებელი იძულებით წაიყვანეს პლანტაციებში ფიჯიზე და ავსტრალიის შტატ კუინზლენდში. ამავე წლებში აღინიშნა კუნძულის მოსახლეობის რაოდენობის მკვეთრი შემცირება (75 %-მდე), წითელას და დიზენტერიის ეპიდემიის გამო.
1906 წლის მარტში ტანა, როგორც ახალი ჰებრიდების სხვა კუნძულები, გახდა საფრანგეთის და დიდი ბრიტანეთის ერთობლივი სამფლობელო, ანუ არქიპელაგმა მიიღო ბრიტანულ-ფრანგული კონდომინიუმის სტატუსი. მეორე მსოფლიო ომის წლებში კუნძულ ტანაზე გამოჩნდა პირველი კარგოს კულტი, რომელიც დღემდე ინარჩუნებს თავის გავლენას საზოგადოებაში.
1980 წლის 30 ივნისს ახალმა ჰებრიდებმა მიიღო დამოუკიდებლობა დიდი ბრიტანეთისგან და საფრანგეთისგან, და კუნძული ტანა გახდა ვანუატუს რესპუბლიკის ტერიტორია.
მოსახლეობა
2009 წელს კუნძულ ტანას მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენდა 28 799 ადამიანს.
ტანა — ერთ-ერთი ყველაზე უფრო დასახლებული კუნძულია პროვინციაში და ქვეყანაში. კუნძულზე მდებარეობს პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ისანგელი, რომელიც მდებარეობს კუნძულის ყველაზე უფრო დიდი ქალაქის — ლენაკელის გვერდით.
კუნძულზე ძირითადი სასაუბრო ენებია ბისლამა, ფრანგული და ინგლისური, თუმცა ასევე გამოიყენება ადგილობრივი ენები:
კუნძულზე დიდი რაოდენობითაა კარგოს კულტის მიმდევრები, რომლებიც ტანაზე გამოჩნდნენ მეორე მსოფლიო ომის წლებში. მათ შორის ყველაზე ცნობილია ჯონ ფრუნის მოძრაობა, ასევე პრინც ფილიპეს მოძრაობა (მისი მიმდევარია ედინბურგის ჰერცოგი — ფილიპე ).
სქოლიო
კატეგორია:ვანუატუ კატეგორია:წყნარი ოკეანის კუნძულები კატეგორია:ოკეანეთის კუნძულები კატეგორია:ვანუატუს კუნძულები
ლევან დიასამიძე
ლევან დიასამიძე (დ. 19 სექტემბერი, 1882, თბილისი — გ. 19 ნოემბერი, 1969) — ქართველი ინჟინერი, ჰიდრავლიკოსი, მეცნიერების და ტექნიკის დამსახურებული მოღვაწე (1946).
ბიოგრაფია
1912 წელს დაამთავრა ლოზანის საინჟინრო ინსტიტუტი. საქართველოში დაბრუნების შემდეგ უმთავრესად მუშაობდა წყალსადენის სისტემაში; 1929-1935 წლებში იყო ნატახტრის წყალსადენის პროექტის ავტორი და მშენებლობის მთავარი ინჟინერი; 1945 წლიდან დარდაცვალებამდე საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის წყალმომარაგებისა და კანალიზაციის კათედრის გამგე. არის ავტორი სახელმძღვანელოებისა წყალსადენ-კანალიზაციის სპეციალობის სტუდენტებისთვის.
რესურსები ინტერნეტში
ლ კატეგორია:დაბადებული 19 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1882 კატეგორია:გარდაცვლილი 19 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1969 კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
სამხრეთის მუჰაფაზა
სამხრეთის მუჰაფაზა (الجنوب) — ლიბანის ერთ-ერთი მუჰაფაზა. ადმინისტრაციული ცენტრი — სიდონი. უმაღლესი ადგილია ზღვის დონიდან 1000 მ. ადგილობრივი მოსახლეობა რელიგიურად მრავალფეროვანია: შიიტები, სუნიტები, მართლმადიდებლები, მარონიტები და პროტესტანტები. ზამთარში უმეტესად თოვლიანი და წვიმიანია. ზამთრის საშუალო ტემპერატურა 4°C. ზაფხული ძირითადად ნოტიოა. ზაფხულის საშუალო ტემპერატურაა 30°C. მუჰაფაზის მთავარი ქალაქებია სიდონი, ტვიროსი და იეზინი.
დიასტოლა
დიასტოლა — გულის პარკუჭების ან წინა გულების მოდუნება. სისტოლისა და დიასტოლის მონაცვლეობა შეადგენს გულის მოქმედების ციკლს. ადამიანის გულის ნორმალური რიტმის დროს წინა გულების დიასტოლის ხანგრძლივობა 0,7 წმ-ს შეადგენს, პარკუჭებისა — 0,5 წმ-ს.
ლიტერატურა
კატეგორია:გულ-სისხლძარღვთა სისტემა
ხოჯალი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ხოჯალი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ოთაგლი
ოთაგლი (Otaqlı) — სოფელი აზერბაიჯანში, ქალბაჯარ-ლაჩინის რეგიონში, ქალბაჯარის რაიონში. 1993-2020 წლებში დე-ფაქტოდ კონტროლირდებოდა სეპარატისტული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:ქალბაჯარის რაიონის სოფლები
დიატკოვო
დიატკოვო — ქალაქი რუსეთის ფედერაციაში, ბრიანსკის ოლქში. მდებარეობს ბრიანსკიდან 47 კმ-ზე. 1938 წლამდე იყო დაბა. მოსახლეობა შეადგენს 26775 ადამიანს (2018). ქალაქში მოქმედებს დიატკოვოს ბროლის ქარხანა.
სქოლიო
კატეგორია:ბრიანსკის ოლქის ქალაქები
Golden Feelings
Golden Feelings — ამერიკელი ალტერნატიული როკ-მუსიკოს ბეკის სადებიუტო სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 1993 წელს, ლეიბლზე Sonic Enemy. მასში წარმოდგენილია ანტი-ფოლკური ჟანრის მუსიკა.
ჩანაწერი თავდაპირველად ვრცელდებოდა შეზღუდული რაოდენობით გამოცემულ აუდიოკასეტებზე. მისი რემასტერი 1999 წელს გამოვიდა. ბეკი უკმაყოფილო იყო, რომ ლეიბლმა ეს ვერსია მისი ნებართვის გარეშე გამოსცა, ამიტომ Sonic Enemy-მ დისკების დარჩენილი პარტია გაყიდვიდან ამოიღო. CD ვერსიის სულ 2000 ასლი მომზადდა, რის გამოც იგი, ისევე, როგორც კასეტა, იშვიათობას წარმოადგენს.
AllMusic-ის აღწერით, ალბომი არის „მეტად საინტერესო, გასართობი და იუმორით სავსე დოკუმენტი, რომელიც ადასტურებს, რომ დასაწყისიდანვე ბეკის მთავარ ოინს წარმოადგენდა ექსპერიმენტები.“
სქოლიო
კატეგორია:1993 წლის სადებიუტო ალბომები კატეგორია:ბეკის ალბომები კატეგორია:ალბომები ბეკის პროდიუსერობით
მამბეტკულოვო
მამბეტკულოვო (Мәмбәтҡол; Мамбеткулово) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის კუიურგაზის რაიონში.
პეიშოტუ-დი-აზევედუ
პეიშოტუ-დი-აზევედუ (Peixoto de Azevedo) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 346 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კოლიდერის შემადგენლობაში.
მამბეტკულოვო
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 175 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ერმოლაევოდან დაშორებულია 34 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია მელეუზი, რომელიც დაშორებულია 25 კმ-ით.
პეიშოტუ-დი-აზევედუ
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 30 812 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 2.16 კმ²-ზე. ფართობი 14 257 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მატუ-გროსუს შტატის მუნიციპალიტეტები
მამბეტკულოვო
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (100%).
სქოლიო
კატეგორია:კუიურგაზის რაიონის სოფლები
ნოდარ გუგუშვილი
ნოდარ ევგენის ძე გუგუშვილი (დ. 28 სექტემბერი, 1927, სოფ. ეწერი, ახლანდ. აბაშის მუნიციპალიტეტი, — გ. 25 ოქტომბერი, 1996, თბილისი) — ქართველი სპორტული ჟურნალისტი, საქართველოს დამსახურებული ჟურნალისტი (1976).
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 28 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1927 კატეგორია:გარდაცვლილი 25 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1996 კატეგორია:აბაშის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:ქართველი სპორტული კომენტატორები ნოდარ
ხოჯავენდი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ხოჯავენდი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ვიდუკინდ კორვეიელი
მინი|მარჯვნივ|კორვეის მონასტერი [[ჰექსტერი|ჰექსტერში, გერმანია]] ვიდუკინდ კორვეიელი (დ. დაახლ. 925 — გ. 980) — გერმანელი ისტორიკოსი. მიიღო კლასიკური განათლება, იყო ვესტფალიაში ბენედიქტური კორვეის მონასტრის ბერი.
ვიდუკინდ კორვეიელი არის ავტორი ქრონიკისა „საქსების გმირობანი“ (Res gestae saxonicae), რომელიც დაწერილია 3 წიგნად. ამ წიგნებში მას სურდა საქსებისა და მათი მეფეების გმირობებზე დიდების შესხმა. იგი ძველ საგებზე, სიმღერებზე, თქმულებებზე, ანტიკურ და შუასაუკუნოვან წყაროებზე, ასევე საკუთარ ცოდნაზე დაყრდნობით მოგვითხრობს საქსებისა და საქსონიური დინასტიის მეფეების, ჰაინრიხ I ფრინველმჭერისა და ოტო I დიდის, ისტორიას. მოვლენები „საქსების გმირობანში“ მიყვანილია 967 წლამდე, მოცემულია ცნობები საქსო-სლავური ურთიერთობების ისტორიის შესახებ. ეს წიგნი ვიდუკინდმა შექმნა ოტო I-ის ქალიშვილის, კვედლინბურგის აბატისა მატილდას თხოვნით.
სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი ისტორიკოსები კატეგორია:დაბადებული 925 კატეგორია:გარდაცვლილი 980
დიატკოვოს ბროლის ქარხანა
დიატკოვოს ბროლის ქარხანა — სამრეწველო დაწესებულება რუსეთში, ქალაქ დიატკოვოში. აწარმოებს სუფრის მინის ჭურჭელსა და ბროლის ნაკეთობებს. დააარსა 1790 წელს ი. მალცოვმა. ცნობილი იყო დიატკოვოს გლეხური ჭურჭელი, მის მოხატულობაში ჭარბობდა მკვეთრი ფერები და ყვავილოვანი ორნამენტი. დიატკოვოს ქარხანამ ოქროს მედალი აიღო 1829 წელს რუსეთის იმპერიის მანუფაქტურის ნაკეთობათა I გამოფენაზე. 1835 წელს ქარხანასთან დაარსდა ბროლის მუზეუმი. ქარხანა განადგურდა მეორე მსოფლიო ომის დროს. აღდგა 1943 წელს. საბჭოთა პერიოდში ქარხანაში დასაქმებული იყო 5000 ადამიანამდე. ამჟამად დასაქმებულია დაახლოებით 200 ადამიანი.
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის ეკონომიკა
წახაც-ქარის მონასტერი
წახაც-ქარის მონასტერი (Ցախաց քար Վանք) — სამონასტრო კომპლექსი სოფელ ეღეგისსა და ჰორბატეღს შორის, ვაიოცძორის პროვინციაში, (სომხეთი). მონასტერი მდებარეობს სმბატაბერდის ციხესიმაგრიდან მცირე, ფეხით სავალ მანძილზე. წახაც-ქარის მონასტრის შესასვლელში რამდენიმე ხაჩქარი დგას.
ფიტინგოფის სახლი
ფიტინგოფის სახლი (Дом Фитингофа) — სახლი, აშენებულია 1788-1790 წლებში, ჯაკომო კვარენგის პროექტით რუსული კლასიციზმის სტილში. შენობა მდებარეობს სანქტ-პეტერბურგის ცენტრში საადმირალოს გამზირსა და გოროხოვაიას ქუჩის კუთხეში.
კუჭმაჭი
მინი|კუჭმაჭი კუჭმაჭი — ტრადიციული ქართული კერძი. მზადდება ქათმის ღვიძლის და გულისგან. შესაზავებლად გამოიყენება ნიგოზი და ბროწეულის მარცვლები.
ფიტინგოფის სახლი
ისტორია
1786 წელს მიწის ნაკვეთი, სადაც სახლი მდებარეობს, იყიდა გენერალ-მაიორმა ემოლოვმა. 1788 წელს კი იგი შეიძინა ფიტინგოფმა, სამედიცინო კოლეგიის პრეზიდენტმა. მისი ბრძანებით ჯაკომო კვარენგის პროექტით დაიწყო სახლის მშენებლობა, ბაღის გარეშე, თუმცა ეზოთი. 1792 წელს ფიტინგოფის გარდაცვალების შემდგომ სახლის მფლობელი გახდა მისი დისშვილი ნიკოლოზ სომოლიოვი. 1804-1805 წლებში სახლი ეკუთვნოდა პეტრბურგის ადმინისტრაციას. 1821 წლის იანვრიდან 1824 წლის მარტის ჩათვლით სახლში ფუნქციონირებდა პეტრებურგის სისხლის სამართლის სასამართლო პალატა. 1855-1856 წლებში კარლ ანდერსენმა სახლი იტალიურ რენესანსის სტილში გადააკეთა. ეს გამოხატულია პირველ რიგში ფანჯრის თაღოვანი ფორმით. პატარა მრგვალ ნიშაში დამონტაჟდა ცნობილი პეტერბურგელი მოქანდაკის დ. ი. იენსენის ნამუშევარი. 1994 წლიდან დღემდე შენობაში ფუნქციონირებს პოლიტიკური პოლიციის ისტორიული მუზეუმი, აქ დაცულია მემორიალური ექსპოზიცია.
კუჭმაჭი
სქოლიო
კატეგორია:ქართული სამზარეულო
ფიტინგოფის სახლი
არქიტექტურა
ოთხსართულიანი შენობის ფასადები კლასიკურ სტილშია დამზადებული. სახლის მთავარი ფასადის ცენტრალური ნაწილი აღინიშნება კორინთული ორდერის 10 სვეტისაგან, მესამე-მეოთხე სართულების დონეზე. შესასვლელთან, მესამე სართულზე არის აივანი. პირველი სართული მოპირკეთებულია პუტილოვის ფილებით.
თანამედროვე ვითარება
ამჟამად აღნიშნულ შენობაში განთავსებულია ჩრდილოეთ-დასავლეთის ფედერალური ოლქის პენიტენციალური სისტემის აპარატი. გარდა ამისა, აქ ფუნქციონირებს უზენაესი სასამართლოს იუსტიციის დეპარტამენტი, ქონების ურთიერთობების სამინისტროს რეგიონული ტერიტორიული დეპარტამენტი. შენობაში დღეს განთავსებულია ასევე, პოლიტიკური პოლიციის ისტორიული მუზეუმი, თავისი არაერთი განსაკუთრებული დარბაზით, სადაც დამთვალიერებელს შეუძლია გაეცნოს რუსეთის პოლიტიკური პოლიციის ისტორიის სხვადასხვა პერიოდს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
ოთახლარი
ოთახლარი (Otaxlar) — სოფელი აზერბაიჯანში, ქალბაჯარ-ლაჩინის რეგიონში, ქალბაჯარის რაიონში. 1993-2020 წლებში დე-ფაქტოდ კონტროლირდებოდა სეპარატისტული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:ქალბაჯარის რაიონის სოფლები
ჩაქაფული
მინი|ჩაქაფული ჩაქაფული — ქართული ტრადიციული მოთუშული ხორცი.
მზადდება ბატკნის და ხბოს ხორცისგან. შესანელებლად გამოიყენება ტარხუნის ფოთლები, ტყემალი, თეთრი მშალი ღვინო, ქინძი, ნიორი და მარილი.
სქოლიო
კატეგორია:ქართული სამზარეულო
დიმიტრის ქრისტოფიასი
დიმიტრის ქრისტოფიასი (Δημήτρης Χριστόφιας; დ.25 აგვისტო, 1946 — გ. 21 ივნისი,  2019) — კვიპროსელი პოლიტიკოსი, ქვეყნის პრეზიდენტი 2008-2013 წლებში.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1946 წელს სოფელ დიკომოში, რომელიც კუნძულის ჩრდილოეთ ნაწილში მდებარეობს. 1964 წლიდან მშრომელი ხალხის პროგრესული პარტიის წევრია. 1969-1974 წლებში სწავლობდა მოსკოვში და დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია ისტორიაში. 1988 წლიდან მშრომელი ხალხის პროგრესული პარტიის ლიდერია. 2001 წლის 7 ივნისიდან კვიპროსის პარლამენტის თავმჯდომარეა, 2006 წელს მეორედ აირჩიეს ამ თანამდებობაზე. 2008 წლის 24 თებერვალს აირჩიეს ქვეყნის პრეზიდენტად. მეორე დღეს მან ნიქოზიაში პირობა დადო, რომ გააერთიანებდა კვიპროსს. ინაუგურაციაზე მან განაცხადა, რომ კვიპროსის მთავრობის უმთავრესი პრობლემა ქვეყნის გაერთიანებაზე ზრუნვაა. აქტიურ მოლაპარაკებებს აწარმოებდა ჩრდილოეთ კვიპროსის ლიდერ მეჰმედ ალი თალათისთან.
2012 წელს განაცხადა, რომ არ აპირებდა მეორე ვადით ქვეყნის სათავეში ყოფნას. 2014 წლის ოქტომბერში მოსკოვში შეხვდა თვითგამოცხადებული ყირიმის პრემიერ-მინისტრ სერგეი აქსიონოვს და მხარი დაუჭირა ყირიმის რუსეთთან მიერთებას.
თავისუფლად ლაპარაკობს რუსულ ენაზე, ჰყავს მეუღლე და სამი შვილი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1946 კატეგორია:დაბადებული 25 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 21 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 2019 კატეგორია:კვიპროსის პრეზიდენტები კატეგორია:კვიპროსის პარლამენტის თავმჯდომარეები
ჯემალ გუგუშვილი
ჯემალ (ელგუჯა) სერგოს ძე გუგუშვილი (დ. 14 აპრილი, 1945, აბაშა) — ქართველი ზოოტექნიკოსი, სპორტის მოღვაწე. სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა დოქტორი (1991), პროფესორი (1994), სპორტის დამსახურებული მუშაკი (2002); საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ–კოპესპონდენტი (2003), საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (2013), სომხეთის სასოფლო–სამეურნეო აკადემიის საპატიო პროფესორი (2000).
დაამთავრა საქართველოს ზოოტექნიკურ-სავეტერინარო ინსტიტუტი 1971 წელს. 1974-1987 წლებში მუშაობდა ამავე ინსტიტუტში სხვადასხვა სამეცნიერო და აკადემიურ თანამდებობაზე. 1998-2005 წლებში იყო ზოოტექიკურ-სავეტერინარო აკადემიის რექტორი. მისი კვლევის სფეროა მებოცვრეობის განვითარების პრობლემები. ამავდროულად მოღვაწეობა სპორტის სფეროში: 1994-1996 წლებში იყო საქართველოს ოლიმპიური ნაკრების მწვრთნელი ფეხბურთში, 2006–2007 — საქართველოს ფიზიკური აღზრდისა და სპორტის აკადემიის რექტორი. დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (2002).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 14 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1945 კატეგორია:აბაშის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი ზოოტექნიკოსები კატეგორია:ფეხბურთის მწვრთნელები საქართველოში კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები კატეგორია:სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა დოქტორები კატეგორია:ქართველი პროფესორები ჯ
სამხრეთის ეროვნული პარკი
სამხრეთის ეროვნული პარკი — ეროვნული პარკი სამხრეთ სუდანში. პარკი დაარსებულია 1939 წელს და მისი ფართობი შეადგენს 23,000 კმ²–ს.
1950 წლის აღწერით პარკი მოიცავდა 20,000 კმ²–ს და მის ტერიტორიას რწყავდა სამი მდინარე. დასავლეთით მდინარე ჯური, აღმოსავლეთით მდინარე გელი და პარკის ცენტრში მდინარე იბა. მდინარეები პარკში ქმნიან ჭაობიან გარემოს. პარკი ძირითადად დაფარული იყო: ბუჩქნარით, წვიმის ტყეებით და გალერიული ტყეებით. მუსონების სეზონში პარკი 4 მეტრზე მაღალი მცენარეული საფარით იფარებოდა. ნიადაგი ძირითადად იყო მოთეთრო თიხის და ქვიშის ველებით დაფარული. პარკის ტერიტორიაზე გამავალ მდინარეებში სახლობდა თევზის ბევრი სახეობა. მათ შორის: Gymnarchus, გველთევზასნაირნი, ტილაპია, Polypterus bichir, ორგვარადმსუნთქავნი, ლოქოსებრნი და ასევე ნიანგები. ცხოველთა სამყაროდან წარმოდგენილი იყვნენ: ანტილოპა კანა, კორიგუმი, თეთრტუჩ მარტორქა, რედუკა, კოლუბუსი, გალაგო, სენეგალური გალაგო, ტყის დიდი ღორი, აფრიკული მარაბუ და ვარხვისებრნი.
სქოლიო
კატეგორია:IUCN კატეგორია II კატეგორია:სამხრეთ სუდანის ეროვნული პარკები