cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ნატალი კოგლინი
კოლეჯის კარიერა
კოგლინი სწავლობდა კალიფორნიის უნივერსიტეტში (ბერკლი) სადაც ის ასპარეზობდა მწვრთნელ ტერი მაკივირის ხელმძღვანელობით. სამი წლის განმავლობაში მან მოიგო 11 ინდივიდუალური ნაციონალური ჩემპიონატი. იგი ზედიზედ სამი წელი სახელდებოდა ჩემპიონატის წლის მოცურავედ. 2005 წელს მან დაასრულა უნივერსიტეტი ფსიქოლოგიის განხრით.
2001-2003 წლები
ფუკუოკაში გამართულ მსოფლიო ჩემპიონატზე კოგლინმა სამი მედალი მოიგი-ოქრო, ვერცხლი და ბრინჯაო. მან ოქროს მედალი 100 მეტრზე ზურგით ცურვაში მოიპოვა, მეორე ადგილზე რუმინელი დიანა მოჩანუ, ხოლო მესამეზე გერმანელი ანტიე ბუშულტე გავიდნენ. ვერცხლის მედალი კომბინირებულ ესტაფეტაში მოიგო მეგან ქუანთან, მერი დესჩენცასთან და ერინ ფინიქსთან. ხოლო ბრინჯაოს მედალი 50 მეტრზე ზურგით ცურვასი მოიპოვა, ამერიკელი ჰეილი კოუპის და გერმანელი ანტიე ბუშულტესშემდეგ.
2004 წლის ათენის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშები
2004 წლის ათენის ოლიმპიურ თამაშებზე კოგლინმა ხუთი მედალი მოიგო. ოქროს მოპოვება 100 მეტრზე ზურგზე და 4×200 მეტრზე თავისუფალი სტილით ცურვაში მოახერხა. მისი თანაგუნდელები ამ გაცურვაში იყვნენ: კარლი პაიპერი, დანა ვოლმერი და კეიტლინ სანდენო. ვერცხლის მედლები კოგლინმა 4×100 მეტრზე თავისუფალი და კომბინირებულ ესტაფეტებში აიღო, ხოლო ბრინჯაო 100 მეტრზე თავისუფალი სტილით ცურვაში. თავისუფალი სტილით ცურვაში მისი ტანაგუნდელები იყვნენ: კარა ლინ ჯოისი, ჯენი ტომპსონი და ამანდა ვეირი, ხოლო კომბინირებულ ესტაფეტაში: ამანდა ბერდი, ჯენი ტომპსონი და კარა ლინ ჯოისი.
2005-2006 წლები
მეთერთმეტე მსოფლიო ჩემპიონატზე, რომელიც მონრეალში (კვებეკი) გაიმართა, კოგლინმა მოიგო 5 მედალი — ერთი ოქრო, ორი ვერცხლი და ორი ბრინჯაო. კოგლინმა ოქროს მედალი 200 მეტრზე თავისუფალი სტილით ცურვაში მოიგო, ვერცხლი — 100 მეტრზე კომბინირებულ ესტაფეტასა და 100 მეტრზე თავისუფალი სტილით ცურვაში, ბრინჯაო კი — 100 მეტრზე ზურგსა და 100 მეტრზე თავისუფალი სტილით ცურვაში.
2007 წლის მსოფლიო ჩემპიონატი
2007 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე კოგლინმა მოიგო 5 მედალი: 2 ოქრო, 2 ვერცხლი და ერთი ბრინჯაო.თავის პირველ გამოსვლაში 4×100 მეტრზე თავისუფალი სტილით ცურვაში ვერცხლის მედალი მოიგო თანაგუნდელებთან ლეისი ნაიმაიერთან, ამანდა ვეირთან და კარა ლინ ჯოისთანერთად. ჩემპიონატის მეორე დღეს, კოგლინმა დაამყარა ამერიკის რეკორდი და დაიკავა მესამე ადგილი 100 მეტრზე ბატერფლაით ცურვაში. 100 მეტრზე ზურგზე ცურვის ფინალში, მან გააუმჯობესა თავისივე რეკორდი, რომელიც 2002 წელს დაამყარა და კიდევ ერთხელ მოიპოვე მსოფლიო ჩემპიონობა. 4×200 მეტრზე თავისუფალი სტილით ცურვაში დანა ვოლმერთან, ლეისი ნაიმაიერთან და კეტი ჰოფთან ერთად დაამყარა მსოფლიო რეკორდი და ამ დისციპლინაშიც მსოფლიო ჩემპიონობა მოიპოვა. ბოლო გაცურვაში 4×100 მეტრზე კომბინირებულ ესტაფეტაში კოგლინმა მოიგო ვერცხლის მედალი. მისი თანგუნდელები იყვნენ ტარა კირკი, რეიჩელ კომისარზი და ლეისი ნეიმეირი.
2008 წლის პეკინის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშები
2008 წლის პეკინის ოლიმპიადაზე, კოგლინი გახდა პირველი ამერიკელი ქალი,რომელმაც ერთ ოლიმპიადაზე ერთდროულად მიიღო 6 მედალი. იგი არჩეულ იქნა ამერიკული გუნდის კაპიტნად ხუთგზის ოლიმპიელ დარა ტორესსთან და ოთხგზის ოლიმპიელ ამანდა ბერდთან ერთად. კოგლინმა ოქროს მედალი 100 მეტრზე ზურგზე ცურვაში მოიგო, გაასწრო რა სამხრეთ აფრიკელ კრისტი კოვენტრის რომელმაც ნახევარფინალში ნატალის რეკორდი გააუმჯობესა ამ დისციპლინაში. მან ასევე მოიგო ორი ვერცხლისა და სამი ბრინჯაოს მედალი ამ ოლიმპიურ თამაშებზე.
2011 წლის მსოფლიო ჩემპიონატი
რიგით მეთოთხმეტე მსოფლიო ჩემპიონატზე შანხაიში (ჩინეთში), კოგლინმა მოიგო 3 მედალი — ერთი ოქრო, 4×100 მეტრზე კომბინირებულ ესტაფეტაში თანაგუნდელ რებეკა სონისთან, დანა ვოლმერთან და მისი ფრანკლინთან ერთად; ერთი ვერცხლი, 4×100 მეტრზე თავისუფალ სტილში მისი ფრანკლინთან, ჯესიკა ჰარდთან და დანა ვოლმერთან ერთად; ერთი ბრინჯაო კი — 100 მეტრზე ზურგზე ცურვაში. ეს იყო მისი ერთადერთი ინდივიდუალური მედალი ამ ტურნირზე.
2012 წლის ლონდონის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშები
2012 წლის ლონდონის ოლიმპიადაზე, კოგლინმა მონაწილეობა მიიღო ნახევარფინალურ გაცურვაში 4×100 მეტრზე თავისუფალ სტილში მონაწილეობა არ მიუღია ფინალში. თუმცა მაინც მიიღო ბრინჯაო, რომელიც აშშ-ს გუნდმა ფინალში აიღო. ეს იყო მისი მეთორმეტე ოლიმპიური მედალი. ამ მაჩვენებლით იგი გაუთანაბრდა ამერიკელ მოცურავეების დარა ტორესის და ჯენი ტოპმსონის რეკორდს, რომელთაც ამერიკელ ქალთა შორის ყველაზე მეტი მედალი აქვთ
2013 წლის მსოფლიო ჩემპიონატი
მსოფლიოს მეცამეტე ცემპიონატზე, რომელიც იმართებოდა ბარსელონაში, კოგლინმა ოქროს მედალი 4×100 მეტრზე თავისუფალი სტილით გაცურვაში მოიგო.
2015 წელს, 33 წლის ნატალი კოგლინმა დაამყარა აშშ-ს რეკორდი 50 მეტრზე ზურგით ცურვაში.
პირადი ცხოვრება
2006 წლის ზამთრის ოლიმპიადის დროს კოგლინი MSNBC-ს წამყვანად მუშობდა.
2009 წლის აპრილში, კოგლინი ეთან ჰოლზე დაქორწინდა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 23 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1982 კატეგორია:ირლანდიელი ამერიკელები კატეგორია:ამერიკელი მოცურავეები კატეგორია:ოლიმპიადის მედალოსნები კატეგორია:2004 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების მედალოსნები კატეგორია:2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების მედალოსნები კატეგორია:2012 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების მედალოსნები
დარჩია
საკუთარი სახელი დარჩია შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
მოსკოვის ღვთისმშობლის კვართის ტაძარი (რუბცოვო)
მოსკოვის ღვთისმშობლის კვართის ტაძარი (Храм Покрова Богородицы) — მართლმადიდებლური ტაძარი მოსკოვში. ტაძარი დაარსებულია XVII საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის ცენტრალური ადმინისტრაციული ოლქის ბასმანის რაიონში.
ეკლესია აგებულია 1619-1627 წლებში. ტაძრის მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია ღვთისმშობლის კვართის სახელზე. ეგვტერები კი დიმიტრი უგლიცკისა და სერგი რადონეჟელის სახელზე
ტაძარი მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.
ისტორია
სოფელი რუბცოვო-პოკროვსკოე ცნობილია XVII საუკუნიდან, როდესაც მასთან ახლოს მდინარე იაუზზე მეფე მიხეილ თევდორეს ძემ  ააგო ქალაქაგარე სასახლე და მის ირგვლივ დიდი ბაღი. მეფე მიხეილ თავდორეს ძე ამ სასახლეში ცხოვრობდა პირველი წლები, შემდეგ განაახლეს პოლონეთ-ლიტვასთან ბრძოლის შემდეგ დანგრეული კრემლი.
1618 წელს მეფე მიხეილმა სოფელ რუბცოვო-პოკროვსკოეში ააშენა ხის ტაძარი. 1627 წელს ხელმწიფემ ძველი ქვის ეკლესიის ადგილზე ააშენა ახალი ქვის ტაძარი, რომელიც ჩვენს ეპოქამდეა შემონახული. ტაძრის მთავარი კუბის აღმოსავლეთის კუთხეებში მიაშენეს ორი ერთგუმბათიანი ეგვტერი, რომელიც დიმიტრი უფლისწულისა და სერგი რადონეჟელის სახელზე აკურთხეს. ასავლეთის მხარეს ააშენეს სამრეკლო. ეკლესიის სახელის მიხედვით ამ დროიდან სოფელსაც და სასახლესაც ეწოდა პოკროვსკოე (Покров - კვართი). მიიჩნევენ, რომ ქვის ტაძარი არის რუსული სამხედრო დიდების ძეგლი, რადგან სწორედ მისი მშენებლობით სრულდება არეულობის ხანა და იწყება ქვეყნის აღორძინება. 1820-იან წლებში ღვთისმშობლის კვართის ტაძარი ხდება სამრევლო ეკლესია.
XIX საუკუნის შუა წლებში ეკლესიასთან დაარსდა მოწყალების დების საზოგადოება. საზოგადოებასთან დაარსდა ბავშვთა სახლი, აფთიაქი, ამბულატორია, ხანდაზმულთა სახლი. ტაძარს აქვს სარდაფი.
1787 წელს ააგეს თანამედროვე სამრეკლო ძველი სამრეკლოს ადგილზე. ტაძრის გალავანი ააგეს 1879 წელს არქიტექტორ პეტრე სკომოროშენკოს პროექტის მიხედვით (პროექტი არ შემონახულა).
საბჭოთა ხელისუფლებამ ტაძარი 1934 წელს დახურა. ტაძარი გაძარცვეს, გალავანი მოანგრიეს, ეკლესიის გარშემო მდებარე სასაფლაო გაანადგურეს. ტაძრის შენობა გადასცეს მეტრომშენის ელექტოსამონტაჟო საამქროს მოგვიანებით კი მასში განათავსეს მოქანდაკის სახელოსნო. შენობა არ გადაუკეთებიათ და შემონახულია უცვლელი სახით. 1961 წელს შენობა გადაეცა კაპელის გუნდს (ამჟამად ა. ორლოვის რუსეთის სახელმწიფო აკადემიური კაპელის გუნდი). ორი წლის განმავლობაში მიმდინარეობდა ტაძრის რესტავრაცია.
1992 წელს მიიღეს გადაწყვეტილება შენობის ეპარქიისათვის გადაცემის შესახებ. 1998 წელს ქვედა იარუსის ერთ-ერთ შენობაში მოაწყვეს ეკლესია. ეპარქიის ხელში ეკლესია მთლიანად გადავივა 2003 წელს, როდესაც კაპელამ მიიღო ახალი თანამედროვე შენობა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მოსკოვის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები კატეგორია:მოსკოვის ტაძრები კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები მოსკოვში
ჰიშქადარა (შაბრანის რაიონი)
ჰიშქადარა (Hişkədərə) — სოფელი აზერბაიჯანში, შაბრანის რაიონში.
ლიტერატურა
კატეგორია:შაბრანის რაიონის სოფლები
დარჩიაშვილი
საკუთარი სახელი დარჩიაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
ვირილიზაცია
ვირილიზაცია (virilis — კაცური, მამაკაცისთვის დამახასიათებელი) — მამაკაცური ნიშნების გამოვლინება ქალებში ანდროგენების გავლენით (აღნაგობის ტიპი, ჭარბთმიანობა, ხმის ტემბრი და სხვა).ზოგადად, ბიოლოგიასა და მედიცინაში, ვირილიზაცია სქესობრივი განმასხვავებლობის ჩამოყალიბების პროცესს ეწოდება, რაც მამაკაცის სხეულს ქალის სხეულისგან განსხვავებულად აყალიბებს, რაშიც აქტიურად იღებს მონაწილეობას სასქესო სტეროიდი (ანდროგენი). ტერმინი ყველაზე ხშირად გამოიყენება შემდეგ სამედიცინო და ბიოლოგიური სქესის კონტექსტებში: პრენატალური სექსუალური დიფერენციაცია; პოსტნატალური ცვლილებები და სქესობრივი მომწიფება; ანდროგენის ჭარბი დონის მოქმედება მდედრობით სქესზე.
ვირილიზმი — ქალებში მამაკაცის მეორეული სასქესო ნიშნები. ვირილიზმის დროს აღინიშნება ხმის დაბოხება, ჭარბთმიანობა (როგორც სახეზე, ისე ტანზე), მენსტრუაციის უქონლობა ან დაწყებისთანავე შეწყვეტა, ქალის მუსკულატურისა და ჩონჩხის მსგავსება მამაკაცისასთან. გამოწვეულია ორგანიზმში ანდროგენების სიჭარბით. ხშირ შემთხვევაში ჩნდება შინაგანი სეკრეციის ჯირკვლების დაავადებების დროს. ქალები, რომლებსაც ახასიათებთ ვირილიზაცია, ხშირად განიცდიან ორგანიზმში ჰორმონების: ესტროგენისა და ტესტოსტერონის ბალანსის დეფიციტს. მედიცინაში მიჩნეულია, რომ ნებისმიერი სამედიცინო მდგომარეობა, რომელიც სქესის ჰორმონების დისბალანსს იქვევს, შესაძლოა ვირილიზაციაში გადაიზარდოს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბიოლოგია კატეგორია:ფიზიოლოგია კატეგორია:ლგბტ ტერმინები
ყირაყლი (საათლი)
ყირაყლი  (Qıraqlı) — სოფელი აზერბაიჯანში,  საათლის რაიონში.მოსახლეობის რაოდენობა 3454 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საათლის რაიონის სოფლები
ერეკლე II-ის მონეტები
ერეკლე II-ის მონეტები — ერეკლე II-ის სახელით თბილისის ზარაფხანაში მოჭრილი რამდენიმე ტიპისა და ნომინალის სპილენძის მონეტები, მათ შორის უადრესია თეიმურაზ II-ისა და ერეკლეს სახელით ჰიჯრით 1166, 1168 (1752–1756) მოჭრილი მონეტები. მეორე ტიპისაა ერეკლეს მონეტები, რომლებიც ჰიჯრით 1179 (1765–1766) მოიჭრა. მესამე ტიპისა მოიჭრა ერეკლეს სახელით ჰიჯრით 1190 (1776–1777). მეოთხე ტიპის მონეტებზე ევროპული თარიღია. მეხუთე ტიპის მონეტები მოიჭრა ჰიჯრით 1210 (1795–1796). სხვადასხვა ტიპის მონეტები ერთმანეთისგან განსხვავდება შუბლზე და ზურგზე მოთავსებული გამოსახულებებითა და წარწერებით. დიდ იშვიათობას წარმოადგენს ერეკლეს სახელით მოჭრილი ოქროს მონეტა, რომლის შუბლზე ევროპული თარიღია (1796), ხოლო ზურგზე თარიღი მოცემულია ჰიჯრით 1203 (1788/1789). მონეტა მოჭრილია აღა-მაჰმად-ხანის ამაოხრებელი ლაშქრობის შემდეგ.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს მონეტები
ელილ-ნასირ II
ელილ-ნასირ II — ასურეთის მეფე. ელილ-ნასირ II სამეფო ტახტზე აშურ-ნადინ-აჰე I-ის შემდეგ ავიდა, მისი მმართველობა დაიწყო ძვ. წ. 1420 წელს და დასრულდა ძვ. წ. 1414 წელს, მის შემდეგ ასურეთის სამეფო ტახტზე აშურ-ნირარი II ავიდა.
ჰილდა ინგოლდი
ედიტ ჰილდა, ლედი ინგოლდი (Hilda Ingold; დ. 21 მაისი, 1898, ინგლისი, ლონდონი — გ. 1988) — ინგლისელი ქიმიკოსი. ედიტ ჰილდას, მეუღლე იყო ცნობილი ბრიტანელი ქიმიკოსი კრისტოფერ კელკ ინგოლდი. სწორედ მისმა კარიერამ გარკვეულწილად დაჩრდილა ედიტი და მან საზოგადოების დიდი აღიარება ვერ მოიპოვა, მიუხედავად იმისა, რომ არაორგანული ქიმიის საკითხებზე ნოვატორი ქიმიკოსი გახლდათ. ჰილდა აგრეთვე ცნობილი იყო, როგორც ლედი ინგოლდი, მეუღლისთვის რაინდის წოდების მინიჭების შემდეგ.
ახალგაზრდობა
ჰილდა ინგოლდი დაიბადა მუშათა კლასის ოჯახში ინგლისში, ქალაქ კატფორდში, ლონდონის სამხრეთ-აღმოსავლეთით.
განათლება
ინგოლდი თავდაპირველად სწავლობდა ლევიშამის ქალთა გრამატიკულ სკოლაში, შემდგომ კი ორი წლის განმავლობაში ჰორშამში კერძო განათლება მიიღო. მას შემდეგ ჰილდა ლონდონის ჩრდილოეთ კოლეგიის სკოლაში გადავიდა, სადაც მან მიიღო საფეიქრო პროდუქციის მწარმოებელთა სტიპენდია.
ჰილდამ დაამთავრა სამეფო ჰოლოუეის კოლეჯის ქიმიის ფაკულტეტი (1916-1920), ხოლო დოქტურანტურა კი დაამთავრა ლონდონის საიმპერატორო კოლეჯში 1923 წელს. მას შემდგომ, რაც დოქტორანტურის ხარისხი ბრიტანეთის უნივერსიტეტებში მხოლოდ 1917 წელს იქნა შემოღებული, ჰილდა იყო ერთ–ერთი პირველი სტუდენტთაგანი, რომელმაც მიიღო აღნიშნული კვალიფიკაცია.
მისი სადოქტორო თემა ეხებოდა ტაუტომერებს, მოლეკულების იზომერებს, ხოლო სადოქტორო თემის ხელმძღვანელი იყო მართა ენი უაიტლი.
ჰილდას დამხმარე საგანი იყო ფიზიკა და სწორედ ამან გამოიწვია ფიზიკური, ორგანული ქიმიისა და კვანტური მექანიკის კვლევა.
ედიტ ჰილდა ასევე იყო UCL ქიმიური და ფიზიკური საზოგადოების პრეზიდენტი 1976-1977 სასწავლო წლის განმავლობაში, რომელიც გახლდათ უნივერსიტეტის ერთ-ერთი უძველესი და პრესტიჟული საზოგადოება.
პირადი ცხოვრება
ჰილდას მამა იყო ინჟინერ მექანიკოსი - ტომას უშერვუდი, ხოლო დედა კი ედიტ ჰოვარდი. ედიტ ჰილდა დაქორწინდა ქიმიკოს სტუდენტ კრისტოფერ კელკ ინგოლდზე 1923 წელს და სამი შვილი გააჩინა. მათ ორი ქალიშვილი და ვაჟი ჰყავდათ: სილვია (1927), ქეითი (1929) და დილი (1931). მათი შვილებიდან ცნობილია, ქიმიკოსი ქეით ინგოლდი, რომლის საქმიანობაც ბოლო წლების განმავლობაში ფოკუსირებულია რადიკალების შემგროვებელ ანტიოქსიდანტებზე, განსაკუთრებით E ვიტამინზე, და აგრეთვე მათ გავლენაზე დაბერებასა და ასაკთან დაკავშირებულ ისეთ დაავადებების პრევენციაზე, როგორიცაა სიმსივნე.
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისელი ქალი ქიმიკოსები კატეგორია:ინგლისელი ქიმიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1898 კატეგორია:დაბადებული 21 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1988
აზერბაიჯანელთა დეპორტაცია სომხეთიდან
thumb|აზერბაიჯანელი აბას ალი ოღლი მუსტაფაევის გადასახლების ბილეთი [[სომხეთის სსრ სანგიბასარის რაიონიდან აზერბაიჯანის, აგჯაბედინის რაიონში. გაცემულია 1948 წლის 10 ივლისს]] thumb|1947 წლის 23 დეკემბრის ბრძანებულება სომხეთიდან აზერბაიჯანელთა გასახლების და მათ ადგილას უცხოელ სომეხთა ჩამოსახელბის შესახებ აზერბაიჯანელთა დეპორტაცია სომხეთიდან — აზერბაიჯენლი მოსახლეობის გადასახლება სომხეთის სსრ-დან 1947—1950 წლებში. გადასახლება განხორცილედა სსრკ-ის მინისტრთა საბჭოს 1947 წლის 23 დეკემბრის № 4083 დადგენილების თანახმად.
ისტორია
1945 წელს სსრკ-მა ტერიტორიული პრეტენზიები წაუყენა თურქეთს ყარსისა და არტაანის ოლქებზე. ქვეყნებს შორის კონფრონტაცია შენარჩუნდა სტალინის სიკვდილამდე. 1953 წლამდე მზადდებოდა ამ პრეტენზიებისათვის საფუძვლების მომზადება. მნიშვნელოვანი ნაბიჯი გახდა სტალინის გადაწყვეტილება — უცხოეთში მცხოვრებ სომეხთათვის საბჭოთა სომხეთში გადმოსახლების (რეპატრიაციის) შეთავაზება. თურქეთზე ზემოქმედების მიზნით საბჭოთა გეგმებში საბჭოთა სომხეთის სამხედრო-გეოგრაფიული მდგომარეობა მნიშვნელოვან ადგილს იკავებდა თურქეთის აღმოსავლეთ საზღვრებთან. საბჭოთა ხელისუფლების აზრით, თურქეთთან მოსალოდნელი კონფლიქტის შემთხვევაში აზერბაიჯანელები ე.წ. "მეხუთე კოლონის" როლს შეასრულებდნენ. შესაბამისად, ხელისუფლებაში მიიღეს გადაწყვეტილება სომხეთის სსრ-დან აზერბაიჯანელთა დეპორტაციის შესახებ. დადგენილება განხორციელდა სსრკ-ის მინისტრთა საბჭოს 1947 წლის 23 დეკემბრის № 4083 დადგენილების თანახმად.
ამ დადგენილების ერთ-ერთ პუნქტში პირდაპირ არის მითითებული:
გადასახლების დეტალები განსაზღვრული იყო სსრ სომხეთის ტერიტორიაზე დარჩენილი მოძრავი ქონების გამოსყიდვა უნდა მომხდარიყო კოლმეურნეობის მიერ აზერბაიჯანელთა ახალი საცხოვრებელი ადგილის მიხედვით. გადასახლებულებს ახალ ადგილას მიენიჭათ გარკვეული შეღავათები და გადაეცათ სახელმწიფოსაგან ფულადი დახმარება — ოჯახის უფროსზე 1000 მანეთის და ოჯახის თითოეულ წევრზე 300 მანეთის ოდენობით.
სომხეთის სსრ მინისტრტა საბჭო დაჰპირდა გადასახლებულებს დახმარებას გადასახლების ადგილას ბინების შეძენაში. ისტორიკოს ვლადისლავ ზუბკას აზრით, სწორედ სტალინის ბრძანებით გასცა სომხეთის სსრ მინისტრთა საბჭოს პირველმა მდივანმა გრიგორი არუთინოვმა სომხეთიდან აზერბაიჯანელთა დეპორტაციის შესახებ განკარგულება "წინაპართა სამშობლოში" სომეხთა დაბრუნების მიზნით, რომ სომეხი რეპატრიანტებისათვის გაეთავისუფლებინათ აზერბაიჯანელთა საცხოვრებელი ადგილები. რეპატრიანტთა რაოდენობა განსაზღვრული იყო 400 ათასამდე. სინამდვილეში სომხეთში დაბრუნდა მხოლოდ 90 ათასი სომეხი.
აზერბაიჯანელები იძულებული გახდნენ გადასულიყვნენ მტკვარ-არაქსის ბარის ტერიტორიაზე აზერბაიჯანში, სადაც სწრაფად განვითარდა ბამბის მრეწველობა და მათი ადგილები კი, როგორც დაგეგმილი იყო, სომხებმა დაიკავეს.
გადასახლების პროცესი
აზერბაიჯანელი ავტორები გადასახლებას უკავშირებენ სომეხთა რეპატრიაციას, ხოლო სომეხი ავტორები, თავის მხრივ, აზერბაიჯანში ახალი მიწების აუცილებელ სამეურნეო ათვისებას. ვიქტორ შნირელმანის აზრით, ეს არ იყო რეპრესიები. აზერბაიჯანელები სტალინის გარდაცვალების შემდეგ დაუბრუნდნენ თავის უწინდელ საცხოვრებელ ადგილებს.
იონ კიკუ
იონ კიკუ (Ion Chicu, დ. 24 მაისი, 1972, პირჟოლტენი, კელერაშის რაიონი, მოლდავეთის სსრ, სსრკ) — მოლდოველი პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე. მოლდოვის პრემიერ-მინისტრი 2019 წლის 14 ნოემბრიდან. ფინანსთა მინისტრი 2018-2019 წლებში.
ბიოგრაფია
დაამთავრა მოლდოვის ეკონომიკურ მეცნიერებაათა აკადემიის მენეჯმენტის ფაკულტეტი.
2005 წელს მუშაობდა მოლდოვის ეკონომიკისა და ვაჭრობის სტრუქტურული რეფორმების სამმართველოს დირექტორის თანამდებობაზე. 2006-2008 წლებში მოლდოვის ფინანსთა მინისტრის მოადგილეა. 2008-2009 წლებში მოლდოვის პრემიერ-მინისტრის სახელმწიფო მრჩეველია ეკონომიკურ საკითხებში.
2018 წლიდან დანიშნეს ფინანსების სამინისტროს გენერალურ მდივნად, ხოლო ამავე წლის დეკემბერში ფინანსთა მინისტრად.
2019 წელს დაინიშნა მოლდოვის პრეზიდენტის მრჩევლად, ხოლო ამავე წლის 14 ნოემბრიდან პრემიერ-მინისტრია.
დაოჯახებულია, ჰყავს სამი შვილი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 28 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1972 კატეგორია:მოლდოვის პრემიერ-მინისტრები
თბილისის სატყეო-ტექნიკური ინსტიტუტი
თბილისის სატყეო-ტექნიკური ინსტიტუტი არსებობდა 1930-1935 წლებში (საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის დაშლის შემდეგ). 1933 წელს სწავლობდა 1000-ზე მეტი სტუდენტი. 1935 წელს შევიდა საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის (ახლანდელი საქართველოს სახელმწიფო აგრარული უნივერსიტეტი) შემადგენლობაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის განათლების ცენტრები კატეგორია:თბილისის სასწავლებლები
ოქროს გლობუსი საუკეთესო სრულმეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმისთვის
ოქროს გლობუსი საუკეთესო სრულმეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმისთვის — ოქროს გლობუსის დაჯილდოების ერთ-ერთი ნომინაცია. გაიცემა 2007 წლიდან.
სქოლიო
კატეგორია:ოქროს გლობუსის ჯილდოები
იზმარა
იზმარა (İzmara) — სოფელი აზერბაიჯანში, შაბრანის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შაბრანის რაიონის სოფლები
აბდულა (შეჰზადე)
დაიბადა 1523 წელს, თოფქაფის სასახლეში. აბდულა იყო სულეიმან I-ის მე-3 ვაჟი (რომელიც მას ცოცხალი ჰყავდა), მუსტაფასა და მეჰმედის შემდეგ.
ტრადიციისამებრ აბდულაც სასახლეში იზრდებოდა, მაგრამ 1526 წელს, ოსმალეთის დედაქალაქ სტამბოლში გავრცელდა ეპიდემია. შეჰზადე აბდულასაც შეეყარა სასიკვდილო დაავადება და გარდაიცვალა სამი წლის ასაკში.
სქოლიო
კატეგორია:ოსმანების დინასტია კატეგორია:დაბადებული 1523 კატეგორია:გარდაცვლილი 1526 კატეგორია:შეჰზადეები
სარიჯალარი (საათლი)
სარიჯალარი  (Sarıcalar) — სოფელი აზერბაიჯანში,  საათლის რაიონში.მოსახლეობის რაოდენობა 2635 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საათლის რაიონის სოფლები
პეროქსინიტრიტის იონი
პეროქსინიტრიტი (ხანდახან მოიხსენიება, როგორც პეროქსონიტრიტი) — იონი, რომლის ფორმულაა ONOO−. წარმოადგენს ნიტრატის, NO3- არასტაბილურ სტრუქტურულ იზომერს. მიუხედავად იმისა, რომ მისი შესაბამისი მჟავა არასტაბილური ნაერთია, პეროქსინიტრიტი საკმაოდ სტაბილურია ტუტე ხსნარებში. მიიღება წყალბადის პეროქსიდის ურთიერთქმედებით ნიტრიტებთან:
პეროქსინიტრიტი მჟანგავ და მანიტრირებელ ნივთიერებას წარმოადგენს. მისი მჟანგავი თვისებების გამო პეროქსინიტრიტს შეუძლია დააზიანოს მოლეკულების საკმაოდ დიდი ნაირსახეობები უჯრედებში, (მაგალითად დნმ და პროტეინები. ცოცხალ ორგანიზმებში პეროქსინიტრიტების წარმოქმნა აღწერილია როგორც სუპეროქსიდის თავისუფალი რადიკალის აზოტოვან ოქსიდთან:
ამ ორი თავისუფალი რადიკალის შეერთებით ვიღებთ პეროქსინიტრიტს. მოლეკულას, რომელიც არ წარმოადგენს თავისუფალ რადიკალს. ის ძლიერი მჟანგავია.
ლაბორატორიაში პეროქსინიტრიტის ხსნარის მიღება შესაძლებელია მაღალი მჟავიანობის მქონე წყალბადის პეროქსიდის ზემოქმედებით ნატრიუმის ნიტრიტზე მისი შემდგომი ნატრიუმის ტუტით ნეიტრალიზაციით. მისი კონცენტრაციის მაჩვენებელია სინათლის შთანთქმა 302 ნმ დიაპაზონში(pH 12, ε302 = 1670 M−1 cm−1).
როგორც ნუკლეოფილი
ONOO− ურთიერთქმედებს ნუკლეოფილურად ნახშირბადის დიოქსიდთან. ცოცხალ ორგანიზმებში ნახშირბადის დიოქსიდი დაახლოებით 1მმ-ს წარმოადგენს და მისი რეაქცია ONOO−-სთან ძალიან სწრაფად მიმდინარეობს. აქედან გამომდინარე ფიზიოლოგიური რეაქციების მიმდინარეობისას ONOO−-ს რეაქცია ნახშირბადის დიოქსიდთან სრულდება ნიტროზოპეროქსიკარბონატი წარმოქმნით (ONOOCO2−). ONOOCO2− თავისი მხრივ განიცდის ჰომოლიზს კარბონატის რადიკალისა და აზოტის დიოქსიდის წარმოქმნით. დროის დაახლოებით 66%-ის განმავლობაში ეს ორი რადიკალი თავიდან ერთდება ნახშირბადის დიოქსიდისა და ნიტრატების წარმოქმნით. დანარჩენ დროს ისინი იხსნებიან გამხსნელში და წარმოქმნიან თავისუფალ რადიკალებს. სწორედ ეს რადიკალები (კარბონატისა და აზოტის დიოქსიდის) წარმოადგენენ მიზეზს, რის გამოც პეროქსინიტრიტს უჯრედის დაზიანება შეუძლია.
სქოლიო
კატეგორია:ოქსოანიონები კატეგორია:ატმოსფეროს ქიმია კატეგორია:ტოქსინები
ქახალი
ქახალი (Kakhal) — სოფელი აზერბაიჯანში, შაბრანის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შაბრანის რაიონის სოფლები
შოთა ნონიკაშვილი
შოთა ნონიკაშვილი (დ. 10 იანვარი, 2001) — ქართველი ფეხბურთელი. თამაშობს „საბურთალოს“ რიგებში. თამაშობს მცველის პოზიციაზე. გუნდის განაცხადში მოხვდა 2020 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 10 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 2001 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:საბურთალოს ფეხბურთელები
იმუნიტეტი (მრავალმნიშვნელოვანი)
იმუნიტეტი შეიძლება აღნიშნავდეს:
სიპოკოტი
სიპოკოტი (ოფიციალურად სიპოკოტის მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Sipocot) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი სამხრეთ კამარინესის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 68 169 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 46 ბარანგაის.
ნიკოლოზ მარშაკი
ბიოგრაფია
ჭაბუკობიდანვე ეზიარა თეატრს. 1918 წლიდან მონაწილეობდა თბილისის სცენის მოყვარეთა რუსულ წარმოდგენებში, როგორც მსახიობი და რეჟისორი. მისი დიდი მეცადინეობით 1927 წლის 18 აპრილს, პლეხანოვის სახელობის მუშათა კლუბში დაიდგა ამერიკელი პოეტის ჰ. ლონგფელოს მიხედვით ნ. ოგნევის პიესა „ჰაიავატა, იროკეზების ბელადი“. ეს თარიღი იქცა ამიერკავკასიაში პირველი საბავშვო თეატრის დაბადების დღედ — თბილისში ჩამოყალიბდა თბილისის მოზარდ მაყურებელთა რუსული თეატრი. მის კვალად 1928 წელს შეიქმნა თბილისის მოზარდ მაყურებელთა ქართული თეატრიც.
რუსულ მოზარდ მაყურებელთა თეატრს სამ ათეულ წელზე მეტი ხანი სათავეში ედგა მისი დამააარსებელი ნ. მარშაკი, რომელიც სიცოცხლის ბოლო ორი წელი ხელმძღვანელობდა ჯერ ქ. კალინინის, შემდეგ ტულის მოზარდ მაყურებელთა თეატრებს.
მისი დადგმებიდან აღსანიშნავია შილერის „ვერაგობა და სიყვარული“, ს. მარშაკის „ტომ სოიერის თავგადასავალი“ (მ. ტვენის მიხედვით), ა. ბრუნშტეინის „ცისფერი და ვარდისფერი“, „ახალგაზრდა გვარდია“ (ა. ფადეევის მიხედვით), ვ. როზოვის „გზა მშვიდობისა“ და სხვები.
ნიკოლოზ მარშაკის ხელმძღვანელობით პირველი ნაბიჯები გადადგა შემდგომში ცნობილმა რეჟისორმა გ. ტოვსტონოგოვმა. აკაკი წერეთლის „პატარა კახში“ შედგა შემდგომში საყოველთაოდ აღიარებული მსახიობის ევგენი ლებედევის დებიუტი. ამ თეატრის სკოლა გაიარეს ისეთმა ცნობილმა სცენარისტებმა და რეჟისორებმა, როგორებიც არიან ბ. დობროდეევი, ა. გრებნევი, ლ. კულიჯანოვი, ალ. გინზბურგი, კ. შახ-ნაზაროვი. აქ იღწვოდნენ დირიჟორი ო. დიმიტრიადი, კომპოზიტორი შ. მშველიძე და სხვა მრავალი გამოჩენილი ხელოვანნი.
დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსი რეჟისორები კატეგორია:დაბადებული 15 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1902 კატეგორია:გარდაცვლილი 30 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1962 კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
კრისტიანოპოლისი
კრისტიანოპოლისი (Cristianópolis) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 802 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პირის-დუ-რიუს შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 932 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 13.01 კმ²-ზე. ფართობი 225 359 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გოიასის შტატის მუნიციპალიტეტები
შოთა გამცემლიძის ქუჩა
შოთა გამცემლიძის ქუჩა — ქუჩა თბილისში,  ჩუღურეთის რაიონში (ჩუღურეთი); კოსტა ხეთაგუროვის ქუჩიდან მიხეილ ბუხაიძის I შესახვევამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნის 70-იან წლებში, მას შემდეგ, რაც არსენალი გადმოვიდა ჩუღურეთის ტერიტორიაზე. თბილისის 1876 წლის გეგმაზე დატანილია როგორც ახალარსენალის ქუჩა. 1900-იან წლებში არსენალის ქუჩა დაერქვა (ასეა შეტანილი თბილისის გამგეობის მიერ 1903 წელს შედგენილ ქუჩების სიაში), 1940-იან წლებში — ახალჩუღურეთის ქუჩა. 1957 წელს შოთა გამცემლიძის სახელი ეწოდა. აქვს 1 შესახვევი.
შოთა გამცემლიძის შესახვევი
შოთა გამცემლიძის შესახვევი — შესახვევი თბილისში,  ჩუღურეთის  რაიონში (ჩუღურეთი); კუმისის ქუჩიდან დოქის შესახვევამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნეში. თბილისის 1934 წლის გეგმაზე დატანილია როგორც ქოთნის შესახვევი.
ლიტერატურა
გამცემლიძე
მოდების რესპუბლიკური ცენტრი
მოდების რესპუბლიკური ცენტრი — სააქციო საზოგადოება. შეიქმნა 1996 წელს შპს „მოდების რესპუბლიკური ცენტრის“ ბაზაზე.
1949 წელს დაარსდა საქართველოს მოდელების სახლი. 1986 წელს მას დაერქვა საქართველოს მოდისა და ჩაცმის კულტურის რესპუბლიკური ცენტრი, რომელიც 1989 წლიდან ამავე სახელწოდების საიჯარო საწარმოდ გადაკეთდა. 1994 წელს შეიქმნა შპს „მოდების რესპუბლიკური ცენტრი“. ადრე საწარმო ამზადებდა ტანსაცმელს მოდელების კოლექციის საჩვენებლად და გამოფენის მოსაწყობად, თარგებსა და ხარისხობრივ ნიმუშებს სამკერვალო ფაბრიკებისათვის, აგრეთვე ტრიკოტაჟის სამკერვალო ნაწარმს. 1996 წლიდან მოდების რესპუბლიკური ცენტრი თანამშრომლობს გერმანიის სამოდელო-სავაჭრო ფირმასთან — „ლებეკთან“, რომელსაც მოდების რესპუბლიკურ ცენტრში შეაქვს ძირითადი მაკომპლექტებელი და შესაფუთავი მასალები. საწარმოში იკერება ტანსაცმელი (პიჯაკები, პალტოები, ქვედა ბოლოები, შარვლები, ბლუზები და სხვ.). მიღებული პროდუქცია იგზავნება გერმანიაში, შემდეგ იყიდება საფრანგეთში, შვეიცარიაში, ჰოლანდიაში, გერმანიასა და სკანდინავიის ქვეყნებში. 1996 წელს საფრანგეთში, ქალაქ დიჟონის საერთაშორიშო გამოფენაზე, საწარმოს მიერ შექმნილმა მოდების კოლექციამ მიიღო 5 პირველი ხარისხის დიპლომი და ოქროს მედალი, 1996 წელს ბელგრადში (იუგოსლავია), საერთაშორიშო გამოფენაზე — 5 ოქროს მედალი. სააქციო საზოგადოების გენენერალური დირექტორი იყო გ. მანაგაძე.
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის ეკონომიკა
აშურ-ნირარი II
აშურ-ნირარი II — ასურეთის მეფე. აშურ-ნირარი II სამეფო ტახტზე ელილ-ნასირ II-ის შემდეგ ავიდა, მისი მმართველობა დაიწყო ძვ. წ. 1414 წელს და დასრულდა ძვ. წ. 1407 წელს, მის შემდეგ ასურეთის სამეფო ტახტზე აშურ-ბელ-ნიშეშუ ავიდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ასურეთის მეფეები
მარიჯანი
მარიჯანი (ნამდვილი სახელი — მარიამ მარკოზის ასული ტყემალაძე - ალექსიძე; დ. 12 ივნისი, 1890, თბილისი — გ. 9 მაისი, 1978, იქვე) — ქართველი პოეტი, ქართული საბავშვო ლიტერატურის ერთ-ერთი ფუძემდებელი.
ბიოგრაფია
1908 წელს დაამთავრა წმინდა ნინოს ქალთა სასწავლებელი, ხოლო 1922 წელს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგია-ფილოსოფიის ფაკულტეტი. მისი პირველი ლექსი „ტბა“ 1916 წელს გამოქვეყნდა გაზეთ „სახალხო საქმეში“, ხოლო კრებული ლექსები 1921 წელს. აქედან მოყოლებული პოეტი ქალის ნაწარმოებები სისტემატურად იბეჭდებოდა ქართულ პერიოდიკაში, გამოდიოდა ცალკე წიგნებად. მარიჯანის შემოქმედებისათვის დამახასიათებელია ნატიფი ლირიზმი, ორიგინალური თვალთახედვა. განსაკუთრებით ნაყოფიერად მოღვაწეობდა საბავშვო მწერლობაში.
აღსანიშნავია მარიჯანის მთარგმნელობითი მოღვაწეობა. სწორედ მან გააცნო ქართველ ბავშვებს ს. მიხალკოვის, კ. ჩუკოვსკის, ე. შვარცის, მ. ალიგერის, ა. ტოლსტოის შემოქმედება. მისი თარგმნილი პიესები წლების განმავლობაში წარმატებით იდგმებოდა ჩვენი თეატრების სცენებზე.
მწერალი აქტიური საზოგადოებრივი ცხოვრებით ცხოვრობდა 20 წლის მანძილზე საქართველოს მწერალთა კავშირში მუშაობდა საბავშვო ლიტერატურის სექციის მდივან-კონსულტანტად და ამითაც ხელს უწყობდა საბავშვო ლიტერატურის წინსვლის საქმეს. დაჯილდოვებული იყო იაკობ გოგებაშვილის პრემიით და შრომის წითელი დროშის ორდენით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი პოეტები კატეგორია:დაბადებული 1890 კატეგორია:გარდაცვლილი 1978 კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
დასავლეთი დარფური
დასავლეთი დარფური (غرب دارفور‎‎) — სუდანის შტატი, მდებარეობს ქვეყნის დასავლეთით, დარფურის რეგიონში. შედგება 7 ოლქისაგან.
ადმინისტრაციული ცენტრია — ქალაქი გენეინა.
შტატს დასავლეთით ესაზღვრება ჩადი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სუდანის შტატები
სევერსკოიე
სევერსკოიე (Severskoye) — სოფელი აზერბაიჯანში,  საათლის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საათლის რაიონის სოფლები
თბილისის ზამთრის საცურაო აუზი
თბილისის ზამთრის საცურაო აუზი — საქართველოს სპორტის სახელმწიფო დეპარტამენტის საცურაო აუზი, რომელსაც აქვს თაღოვანი გადახურვა და მარაგდება გამთბარი წყლით. აგებულია 1965 წელს, არქიტექტორი — მ. სანთელაძე) აუზის სიგრძეა — 50 მეტრი, სიგანე — 21 მეტრი, სიღრმე 2–6 მეტრი. განკუთვნილია 8 საცურაო ბილიკისათვის, წყალში ხტომებისთვის.
აუზში არის სტაციონარული კოშკურა თავისი ბაქნებით (5, 7 და 10 მეტრი) და ტრამპლინები (3 და 1 მეტრი). ტრიბუნები 750 მაყურებელს იტევს. აუზთან მოწყობილია ორი სპორტული დარბაზი, სამედიცინო და მეთოდური კაბინეტი, საუნა და ყველა აუცილებელი დამხმარე სათავსო. აუზში ვარჯიშობდნენ მოცურავეთა, წყალბურთელთა, წყალშიმხტომელთა, წყალქვეშა ცურვისა და თანამედროვე ხუთჭიდის ნაკრები გუნდები, ბავშვთა სპორტული ჯგუფები და ჯანმრთელობის ჯგუფები. აუზში ტარდებოდა თბილისისა და საქართველოს მაშტაბის შეჯიბრებები სპორტის ზემოთ ჩამოთვლილ სახეობებში.
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის სპორტი
დეკანოიძე
კატეგორია:ქართული გვარები
ტეფნახტ I
შეპსესრე ტეფნახტი (ასევე ტეფნახტი, ტეხნადისი, ტნეფჰაქთოსი) — ძველი ეგვიპტის მეფე (ფარაონი) ოცდამეოთხე დინასტიიდან, რომელიც მეფობდა მესამე გარდამავალი პერიოდის დროს. ტეფნახტმა 7 წელი იმეფა, მისი მმართველობა დაიწყო ძვ.წ. 732 წელს და დასრულდა ძვ.წ. 725 წელს. ფარაონის ტიტულამდე ტეფნახტი იწოდებოდა, როგორც „დასავლეთის დიდი მეთაური“ და „საისის პრინცი“, მოგვიანებით ძალაუფლებით ოცდამეორე დინასტიის უკანასკნელ ფარაონს ოსორკონ IV-ს გაუტოლდა. ტეფნახტი ფაქტობრივად საისის მეორე მმართველი იყო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ეგვიპტის ფარაონები კატეგორია:ეგვიპტის ოცდამეოთხე დინასტიის ფარაონები
შავწამალა
შავწამალა (ლათ. Scrophularia) — მცენარეთა გვარი შავწამალასებრთა ოჯახისა. მრავალწლოვანი, იშვიათად ერთ- ან ორწლოვანი ბალახებია, ზოგჯერ ნახევრად ბუჩქები. მომწვანო, ყვითელი ან მეწამული ყვავილები შეკრებილი აქვთ საგველასებრ ან მტევანისებრ ყვავილედებად.
შავწამალას 150-მდე სახეობა გავრცელებულია ევრაზიის ზომიერ და სუბტროპიკულ რაიონებში, რამდენიმე ჩრდიოლოეთ და ცენტრალურ ამერიკასა და აფრიკაში. საქართველოში გვხვდება 25 სახეობა. მათგან 2 სახეობა საქართველოს ენდემია, 4 — კავკასიისა. იზრდებიან მთის ქვედა სარტყელიდან ალპურ სარტყელამდე, კირქვიან კლდეებზე, ტყეებსა და ტყისპირებზე, ტენიან ადგილებზე, მდელოებზე, ნაკადულისა და წყაროს ნაპირებზე, ნაზვავებსა და მორენებზე.
ზოგი სახეობა საპონინებს და ალკალოიდებს შეიცავს. ბევრი სახეობა თაფლოვანია.
აყიდა
'აყიდა (عقيدة; მრწამსი) — შეხედულებებისა და რწმენების კრებული, რომელიც გააჩნიათ ისლამის მიმდევრებს. ყოველი მუსლიმი ვალდებულია შეურყევლად სწამდეს 'აყიდის ექვსი ძირითადი პრინციპისა – ღვთის, ანგელოზების, წერილების, მაცნეების, უკანასკნელი დღისა და კარგისა თუ ცუდის ბედისწერისა. თუმცა სხვადასხვა 'აყიდის სკოლებს შორის არსებობს განსხვავებული შეხედულებები ამ პრინციპთა თვისებებზე, ყველა მათგანი თანხმდება ამ პრინციპებზე, როგორც 'აყიდის საფუძველზე.
ეტიმოლოგია
სიტყვა 'აყიდა წარმოდგება არაბული სამთანხმოვნიანი ფუძისგან '–ყ–დ, (عقد) რომელიც შეიძლება აღნიშნავდეს როგორც განასკვას, ასევე დარწმუნებით გადაწყვეტას.
გამელეირა-დი-გოიასი
გამელეირა-დი-გოიასი (Gameleira de Goiás) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 993 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის სამხრეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პირის-დუ-რიუს შემადგენლობაში.
აყიდა
ჰადისი ჯიბრაილზე
ჰადისი, რომელიც ნახსენებია ჰადისების ორ ყველაზე ავთენტურ კოლექციაში, საჰიჰ ალ–ბუხარისა და საჰიჰ მუსლიმში, მოგვითხრობს ჯიბრაილის სტუმრობაზე მუჰამმადსა ﷺ და მის საჰაბებთან. ამავე გადმოცემით, მან დაუსვა კითხვა მუჰამმადს ﷺ – რა არის რწმენა?
პასუხი იყო შემდეგი: – რწმენა არის ღმერთის, ანგელოზების, ღმერთის წინაშე წარდგომის, მისი მაცნეებისა და აღდგომის დღის რწმენა.
გამელეირა-დი-გოიასი
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 275 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 5.53 კმ²-ზე. ფართობი 591 995 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გოიასის შტატის მუნიციპალიტეტები
აყიდა
ჰადისი ჯიბრაილზე
შემდეგი კითხვა იყო – რა არის ისლამი?
– ისლამი არის მიმართო ღვთისმსახურება და თაყვანისცემა მხოლოდ და მხოლოდ ერთი ღმერთის მიმართ, შეასრულო ლოცვა, გაიღო მოწყალება და იმარხულო რამადანის თვეში.
ჰადისი კიდევ რამდენიმე კითხვა–პასუხს მოიცავს, ხოლო მის დასასრულს მუჰამმადი ﷺ ეუბნება საჰაბებს – ''იცით ვინ იყო ეს? ეს იყო ჯიბრაილი, რომელიც მოვიდა, რომ შეგასწავლოთ თქვენი რელიგია.''
რწმენის ექვსი ბურჯი
ყოველი მუსლიმი მორწმუნე ვალდებულია ირწმუნოს ისლამის რწმენის ექვსი ბურჯი (أركان الإيمان الستة; არქან ალ–ისლამ ას–სითთა), ისინი შემდეგია
სქოლიო
კატეგორია:ისლამური თეოლოგია
Black Isle Studios
Black Isle Studios — ამერიკული ვიდეო თამაშების შემქმნელი კომპანია, რომელიც ორიენტირებულია როლური ვიდეო თამაშების შექმნაზე. დაარსდა 1996 წელს ირვაინში, (კალიფორნიის შტატი) ფერგიუს ურკჰარტის მიერ. იყო Interplay Entertainment-ის ერთ-ერთი ქვედანაყოფი. სახელი დაერქვა შოტლანდიის კუნძულის Black Isle პატივსაცემად. ეს სახელწოდება მიიღო 1998 წელში. მდებარეობდა ლოს-ანჯელესში (აშშ). Black Isle ყველაზე მეტად ცნობილია ისეთი თამაშების შექმნით, როგორებიც არის „Planescape: Tormen“ და „Fallout“. მათ ასევე წარმატებას მიაღწიეს როლური ვიდეო თამაშის ჟანრის სერიების „Icewind Dale“-ისა და „Baldur's Gate“-ის შექმნით. 1999 წელს IGN-ისგან მიიღო წლის დეველოპერის ჯილდო.
2012 წლის ბოლოს კომპანია Interplay-მ განაცხადა Black Isle-ის ხელმეორედ გახსნის შესახებ: "ჩვენი მიზანი ყოველთვის იყო მსოფლიოში საუკეთესო RPG თამაშების შექმნა". სლოგანად მათ აირჩიეს „Black Isle ბრუნდება“.
დაარსება
დაარსდა 1995 წელს ფერგიუს ურკჰარტის მიერ. სახელი შერჩეული იქნა ფერგიუსის სამშობლოს პატივსაცემად. კომპანია მონაწილეობდა „Fallout“-ის შექმნაში, მაგრამ არ იყვნენ თამაშზე პასუხისმგებელნი, თუმცა გადამწყვეტი როლი ითამაშეს თამაშის შექმნაში. კომპანიის პირველი ოფიციალური თამაშის შექმნის პერიოდში Interplay-ის რამდენიმე თანამშრომელმა დატოვა Black Isle და ჩამოაყალიბა ახალი კომპანია Troika Games. თანამშრომლების წასვლის მიზეზი იყო Interplay-სთან უთანხმოება თამაშის შექმნელეთა ჯგუფის ჩამოყალიბებასთან დაკავშირებით. დარჩენილმა წევრებმა გამოუშვეს ისეთი ცნობილი თამაშები, როგორიც არის „Fallout 2“, „Planescape: Torment“, „Icewind Dale“. მათ აგრეთვე შექმნეს Baldur's Gate, Baldur's Gate II: Shadows of Amn, BioWare-თან თნამშრომლობის შედეგად. Black Isle აგრეთვე მონაწილეობდა „Lionheart: Legacy of the Crusader“-ის შექმნაში, სადაც ასრულებდა კონსულტანტის მოვალებას და ეხმარებოდა Reflexive Entertainment-ს, რომელიც შედგებოდა Black Isle ყოფილი თანამშრომლებისგან.
პროექტების კოდური სახელწოდებები
Black Isle Studios თავის პროექტებს აძლევდა კოდურ სახელწოდებებს აშშ-ის პრეზიდენტების სახელების მიხედვით.
სქოლიო
კატეგორია:1996 წელს დაარსებული კომპანიები კატეგორია:ვიდეო თამაშების კომპანიები ამერიკის შეერთებულ შტატებში
ვლასოვკა - 1
ისტორია
როსტოვის ოლქი თავისი ხელსაყრელი ბუნებრივი პირობების გამო ძველად მჭიდროდ იყო დასახლებუული.
გვიანი ბრინჯაოს ეპოქის (ძვ. წ. XVIII-XII სს.) ეთნოკულტურული გაერთიანება ძელური კულტურა გავრცელებული იყო აღმოსავლეთ ევროპის სტეპისა და ტყე-სტეპის ზონაში დნეპრიდან ურალამდე. დონის ტერიტორიაზე მოითვლიან 10 დასახლებას და ათასამდე სამარხს, რომელიც სრუბნის კულტურას მიეკუთვნება. სრუბნის კულტურის აყვავების ხანაში ადამიანები ცხოვრობდნენ ჭალის ტერასებში, დასახლებასთან ახლოს მდებარეობდა მათი სამარხები.
ბრინჯაოს ხანის ძველი ნამოსახლარი როსტოვის ოლქში აღმოაჩინეს ტარასოვის რაიონში ელექტროფიკაციის სამუშაოების მიმდინარეობის დროს. აქ თავის დოზე გაატარეს ნავთობსადენი. ელექტროსადენების გაყვანის გამო მიმდინარეობდა მიწის სამუშაოები სტანიცებს სუხოდოლნაიასა და როდიონოვო-ნესვეტაისკაიას შორის, რომლის დროსაც მუშები წააწყდნენ არტეფაქტებს. სამუშაოების მიმდინარეობის ადგილზე გამოძახებულმა როსტოველმა არქეოლოგებმა აღმოაჩინეს არქეოლოგიური ობიექტი, რომელიც ბრინჯაოს ხანას მიაკუთვნეს. დასახლებამ მიიღო დასახელება ვლასოვკა - 1, რადგან იგი მდებარეობდა როსტოვის ოლქის ტარასოის რაიონის ხუტორ ვლასოვკიდან 1 800 მეტში. 288 მ² ტერიტორიაზე არქეოლოგებმა დაიწყეს გათხრები.
აღმოჩენილი ბრინჯაოს ხანის უძველესი დასახლება მდებარეობდა მდინარე ალტაპოვის (დონის აუზი) მარჯვენა ნაპირზე. აღმოჩენილი საომარი ნივთები განეკუთვნებოდა სრუბნის კულტურას მისი მეორე განვითარების პერიოდში. დასახლება, სავარაუდოდ იყო დროებითი, რაზეც მიუთითებს საცხოვრებლის ნაშთები. საცხოვრებლის ასაშენებლად ადამიანები იყენებდნენ ისეთ მასალებს, რომელიც დიდხანს არ გაძლებდა. ასევე შესაძლებელია, რომ უძველესმა ადამიანებმა გადასახლებამდე დაშალეს და თან წაიღეს საცხოვრებლების ნაწილი.
სქოლიო
კატეგორია:როსტოვის ოლქის ღირსშესანიშნაობები კატეგორია:რუსეთის არქეოლოგიური ძეგლები
შოთა ვაშაკიძე
შოთა ვაშაკიძე (დ. 18 სექტემბერი, 1950, თბილისი — გ. 15 სექტემბერი, 2018) — ქართველი ფიზიკოსი.
ბიოგრაფია
ფიზიკოსი, საზოგადო მოღვაწე და ქველმოქმედი შოთა ვაშაკიძე დაიბადა 1950 წლის 18 სექტემბერს, თბილისში, მეცნიერ-ფიზიკოსის, ივანე ვაშაკიძისა და ეთერ დუღაშვილის ოჯახში. 1972 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკის ფაკულტეტი და სწავლა განაგრძო ბირთვული კვლევების გაერთიანებულ ინსტიტუტში. 1975-1992 წლებში მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მაღალი ენერგიების ფიზიკის ინსტიტუტში, 1991-1992 წლებში — თეორიული ფიზიკის კათედრაზე. 1990 წელს მიენიჭა ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორის წოდება. 1984 წლიდან ქართველ ფიზიკოსს სისტემატურად იწვევდნენ უცხოეთის წამყვან უმაღლეს სასწავლებლებსა და სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტებში: 1985-1986 და 1988-1989 წლებში საქმიანობდა მერილენდის უნივერსიტეტში; 1989-1990 წლებში იყო ფრასკატის ბირთვული ფიზიკის ინსტიტუტის მიწვეული პროფესორი; მოღვაწეობდა გერმანიაში მაღალი ენერგიის ფიზიკის ჯგუფში, ასევე, ქალაქ დუბნის ბირთვული კვლევების გაერთიანებულ ინსტიტუტში. 1993 წლიდან შოთა ვაშაკიძე ატარებდა სამეცნიერო კვლევებს აშშ-ის წამყვან კვლევით ლაბორატორიებსა და უნივერსიტეტებში გამოყენებითი მათემატიკისა და ნაწილაკთა ფიზიკის მიმართულებით. იყო AT&T ბელის ლაბორატორიების წამყვანი მეცნიერ-მუშაკი. მას ეკუთვნის გამოკვლევები ისეთ მნიშვნელოვან სფეროში, როგორიცაა სუპერგრავიტაცია. ის პირველი ქართველი მეცნიერი იყო, ვინც ამ ურთულეს და პრესტიჟულ სამეცნიერო დარგს მოეკიდა. აღსანიშნავია, რომ გამოკვლევებში უხვად იყენებდა კომპიუტერული გამოთვლების მეთოდებს, რაც მაშინ ჯერ კიდევ უცხო ხილი იყო უმრავლესობისთვის.
პარალელურად, ბატონი შოთა ეწეოდა საზოგადოებრივ საქმიანობას. ის გახლდათ აშშ-ის ქართველთა სათვისტომოს საერთაშორისო ასოციაცია „კვალის“ დამაარსებელი და პრეზიდენტი; „ამერიკაში საქართველოს ასოციაციის“ დირექტორთა საბჭოს წევრი — განათლების გამგეობის დირექტორი; „საქართველოს ამერიკელი მეგობრების“ საკოორდინაციო საბჭოს წევრი. ​საქველმოქმედო ორგანიზაცია „კვალის“ მიზანი იყო თანმშრომლობის პროექტების დანერგვის გზით აშშ-ში არსებული ქართველთა სათვისტომოს საქართველოსთან დაკავშირება. განსაკუთრებული ყურადღება ექცეოდა განათლებაში ინოვაციური მეთოდების გამოყენებას. ორგანიზაცია „კვალის“ წევრები, რომელთა რიცხვი აღემატებოდა 150-ს, ჩართულები იყვნენ 12 პროექტში. თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტთან ერთად განხორციელდა სტუდენტებისა და მაძიებლების პროგრამა, რომლის ფარგლებშიც ქართველმა სტუდენტებმა მიიღეს განათლება ამერიკის წამყვან უნივერსიტეტებში. 2000 წლის მაისში შოთა ვაშაკიძეს მიენიჭა რათგერსის უნივერსიტეტის წარმოების მართვის მაგისტრის ხარისხი. ქართული მწერლობის სტიმულირების მიზნით „კვალის“ ეგიდით 2002 წელს პირველად ჩატარდა კონკურსი პროზასა და დრამატურგიაში, გამარჯვე­ბულები დაჯილდოვდნენ ფულადი პრემიებით, ნაწარმოებები გამოიცა კრებულის სახით და განთავსდა ინტერნეტში. 2003 წელს, ამერიკის საელჩოსთან თანამშრომლობით „კვალის“ მიერ თბილისის სახალმწიფო უნივერსიტეტში გაიხსნა საგანმა­ნათლებლო-ინფორმაციული ცენტრი, რომელიც მოწყობილი და აღჭურვილი იყო ამერიკული სტანდარტებით. ჰქონდა კომპიუტერული ქსელი, რომელიც ინტერნეტში იყო ჩართული სწრაფი გამოყოფილი ხაზით. ცენტრისთვის აშშ-დან საგანგებოდ ჩამოიტანეს ბიბლიოთეკა და მოიწვიეს პროფესორ-მასწავლებლები.
2003 წელი მეტად ნაყოფიერი გამოდგა ქართველი მეცნიერის ცხოვრებაში. იგი დაჯილდოვდა ღირსების ორდენით. ამავე წელს წარდგენილი იყო რობერტ ფ. კენედის საერთაშორისო პრემიაზე, და ბოლოს შესრულდა მისი დიდი ხნის მიზანი — ბატონი შოთას თაოსნობით 2003 წელს ჩატარდა საქართველოს კულტურის დღეები ამერიკის შეერთებულ შტატებში. შოთა ვაშაკიძემ ქართველ ლინგვისტებთან და პროგრამისტებთან ერთად შექმნა პირველი ინგლისურ-ქართული ინტერნეტ-ლექსიკონი, ჩაატარა განათლების, მეცნიერებისა და მედიცინის საერთაშორისო ფორუმი, რომელშიც მონაწილეობდნენ უცხოეთში მოღვაწე ქართველი სპეციალისტები. ფორუმის მიზანი იყო თანამ­შრომლობის პროექტების დანერგვა. უამრავი საზოგადოებრივი და სამეცნიერო საქმიანობის პარალელურად, შოთა ვაშაკიძემ მიზნად დაისახა აშშ-ში ქართული ემიგრაციის მასალების მოძიება, ერთად თავმოყრა და დაბინავება. 3 ტონამდე კოლექციის შეგროვება მან 1985 წლიდან დაიწყო. 2014 წელს, ისტორიული არქივი, რომელიც მოიცავს ქართული ემიგრაციის ცხოვრების ამსახველ ფოტოებს, პუბლიკაციებს და წიგნებს, „კვალისა“ და ეროვნული ბიბლიოთეკის ხელმძღვანელობის ერთობლივი მოქმედებით, საქართველოს პარლამენტის ეროვნული ბიბლიოთეკის ემიგრაციის საარქივო ფონდში განთავსდა. შოთა ვაშაკიძის ცხოვრების მეგზური, სკოლის მერხიდან გახლდათ ქალბატონი ნანა ლეგრანი, რომელიც ყველა პროექტის განხორ­ციელებისას მხარში ედგა მეუღლეს. ცხოვრობდნენ ქალაქ ფრიჰოლდში. ​ბატონი შოთას შთამომავლობა დღეს წარმატებულად მოღვაწეობს ამერიკის შეერთებულ შტატებში, თუმცა არასდროს ივიწყებს საქართველოს. ვაჟი — ივანე, უზრუნველყოფის ინდუსტრიაში მაღალი ტექნოლოგი­ების და პროგრამული საინჟინრო პროგრამების დირექტორია. ქალიშვილი — ნია, მუშაობს ჯანდაცვის სისტემის მენეჯმენტის კონსულტანტად. ნიას მეუღლე — მარკ პერი კი არის ამერიკის საგარეო საქმეთა სამინისტროს დიპლომატი. ის საქართველოში სამი წელი იყო აშშ ელჩის მოადგილე. ​შოთა ვაშაკიძე გარდაიცვალა ამერიკაში, 2018 წლის 15 სექტემბერს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ემიგრანტები კატეგორია:დაბადებული 18 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1950 კატეგორია:გარდაცვლილი 15 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2018 კატეგორია:ქართველი ფიზიკოსები
ჯეკ უილშერი
ჯეკ ენდრიუ გარი უილშერი (Jack Andrew Garry Wilshere; დ. 1 იანვარი, 1992) — ინგლისელი ფეხბურთელი, რომელიც თამაშობს ვესტ ჰემ იუნაიტედსა და ინგლისის ეროვნულ ნაკრებში. თამაშობს ნახევარმცველის პოზიციაზე.
უილშერი არსენალის აკადემიის აღზრდილია. მისი დებიუტი ძირითად გუნდში 2008 წელს შედგა, როდესაც ჯერ კიდევ 16 წლისა და 256 დღის იყო.
ფეხბურთელის დებიუტი ინგლისის ეროვნულ ნაკრებში 2010 წლის 11 აგვისტოს შედგა, უნგრეთის წინააღმდეგ ამხანაგურ მატჩში. მანამდე უთამაშია ქვეყნის 16-წლამდელთა, 17-წლამდელთა, 19-წლამდელთა და 21-წლამდელთა გუნდებში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1992 კატეგორია:ბოლტონ უონდერერსის ფეხბურთელები კატეგორია:ლონდონის არსენალის ფეხბურთელები კატეგორია:ინგლისელი ფეხბურთელები კატეგორია:2014 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:2016 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები
იმუნიტეტი (მედიცინა)
იმუნიტეტი — ადამიანის ორგანიზმის ბრძოლისუნარიანობა. იმუნიტეტი შეიძლება იყოს თანდაყოლილი და შეძენილი. თანდაყოლილ იმუნიტეტს ადამიანის ორგანიზმი მშობლებისგან მემკვიდრეობით ღებულობს. შეძენილი იმუნიტეტი ადამიანს რომელიმე ინფექციური დაავადების გადატანის შემდეგ გამოუმუშავდება. იგი ორგანიზმში დიდი ხნის განმავლობაში ინახება.
იმუნიტეტის სახეები
იმუნიტეტის რამდენიმე სახე არსებობს.
სქოლიო
კატეგორია:იმუნოლოგია
სირუმა
სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ კამარინესის მუნიციპალიტეტები
დასავლური მახრჩობელა
სქოლიო
კატეგორია:მახრჩობელასებრნი კატეგორია:საქართველოს წითელ წიგნში შეტანილი ცხოველები
ორიონი (სააქციო საზოგადოება)
ორიონი — სააქციო საზოგადოება, შეიქმნა 1999 წელს. თბილისის ელექტრონულ-გამოთვლითი ტექნიკის ქარხნის ბაზაზე. 1988 წელს ჩამოყალიბდა თბილისის საწარმოო გაერთიანება „ორიონი“, რასაც 1997 წელს ეწოდა სახაზინო საწარმო „ორიონი“, ხოლო 1999 წელს გარდაიქმნა სააქციო საზოგადოებად.
გაერთიანება შედიოდა ყოფილ სსრკ რადიომრეწველობის სამინისტროში, თავდაცვის კომპლექსში და აწარმოებდა სამხედრო დანიშნულების პროდუქციას: საჰაერო სივრცის კონტროლის მართვის ავტომატიზებულ სისტემებს, გადაცემის ავტომატიზებულ კომპლექსურ საშუალებებს, დიდ მანძილზე ვიდეოკონტროლის მოწყობილობებსა და საკონტროლო ხელსაწყოებს. 1992 წლიდან საწარმო უშვებდა ელექტრონული, ელექტროტექნიკური მანქანათმშენებლობის პროდუქციას, სახალხო მოხმარების საქონელს.
1990 წელს საწარმოოს სპეციალისტთა ჯგუფს (ზ. გუმბერიძე, ი. მეიშვილი, ა. ფრანგიშვილი, ა. ქევხიშვილი, დ. ყინია, მ. წულაძე, ზ. ჩხეიძე) 1988-1989 წლებში შესრულებული შრომისთვის მიენიჭა საქართველოს სახელმწიფო პრემია მეცნიერულ და ტექნოლოგიურ დარგში. ბოლო წლებში გამოშვებული პროდუქციიდან განსაკუთრებით აღსანიშნავია საინჟინრო აკადემიური და ტექნოლოგიური უნივერსიტეტის მეცნიერთა ჯგუფთან ერთად (ხელმძრვანელი ა. ფრანგიშვილი) შექმინილი ელექტროენერგიის გასაღებისა და აბონენტებთან ანგარიშსწორების ავტომატიზებული სისტემა, რასაც საწარმო უშვებდა აჭარის ენერგოკომპანიის დაკვეთით. ქარხნის პირველი დირექტორი იყო ი. მეიშვილი (1980-1993 წლები), რასაც განსაკუთრებული წვლილი მიუძღოდა მის მშენებლობასა და საწარმოო გაერთიანების შექმნაში.
1993 წლიდან ორიონის დირექტორი იყო ჯ. კუხალაშვილი.
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის სააქციო საზოგადოებები
დინაგატის კუნძულები
დინაგატის კუნძულები (სებ: Mga Pulo sa Dinagat; ფილ: Mga Isla ng Dinagat) — კუნძულთა ჯგუფი და პროვინცია ფილიპინებში. მდებარეობს ლეიტეს ყურის სამხრეთ ნაწილში. კუნძულების სამხრეთით მინდანაო მდებარეობს, ხოლო სურიგაოს სრუტის დასავლეთით ლეიტე. არქიპელაგის მთავარი კუნძულია დინაგატი. დინაგატის კუნძულები პროვინციად 2006 წელს გამოცხადდა და ფილიპინების მეორე უახლესი პროვინციაა, დასავლეთ დავაოს შემდეგ (2013).
ისტორია
დინაგატის მუნიციპალიტეტი ოფიციალურად 1855 წელს შეიქმნა. ის მთელ კუნძულს მოიცავდა. 1890-დან 1990 წლამდე მისი საზღვრები გაცილებით შემცირდა და კუნძული კიდევ ექვს მუნიციპალიტეტად დაიყო: ლორეტოს, კაგდიანაოს, ლიბჯოს, ბასილისის, ტუბაჯონისა და სან-ხოსეს მუნიციპალიტეტებად.
ლორეტო 1890 წლის 4 სექტემბერს გენერალ-გუბერნატორ მანუელ სანჩესის მეთვალყურეობით ესპანურ პუებლოდ გამოცხადდა. თავდაპირველად მას მაბუა ეწოდებოდა. ლორეტო 1881 წელს ეწოდა.
მეორე მსოფლიო ომის დროს პროვინცია სურიგაოს სრუტის ბრძოლის ადგილს წარმოადგენდა. 1944 წლის 17 ოქტომბერს ამერიკული განმათავისუფლებელი შეიარაღებული ძალები პირველად ლორეტოს მუნიციპალიტეტში შევიდნენ. ამერიკელებმა გადასხდომის ადგილს „შავი სანაპირო 2“ უწოდეს. კუნძულის ჩრდილოეთ ნაწილში ამერიკელი ჯარისკაცები, ხოლო დასავლეთ ნაწილში - იაპონელი ჯარისკაცები იყვნენ გამაგრებული.
1959 წლის 23 დეკემბერს 367-ე აღმასრულებელი ბრძანების შესაბამისად კაგდიანაოს მუნიციპალიტეტი შეიქმნა. მუნიციპალიტეტის სახელი ესპანური სიტყვიდან Cada dia linao წარმოდგება, რაც „ყოველდღიურ მშვიდობასა და სიმშვიდეს“ ნიშნავს. ზოგიერთი მკვლევრის მტკიცებით, მისი სახელწოდება ვისაიანური სიტყვიდან Taga Danaw წარმოდგება, რაც „ტბის ხალხს“ ნიშნავს.
ბასილისა მუნიციპალიტეტად 1967 წლის 17 ივნისს გამოცხადდა, 4986-ე რესპუბლიკური აქტის საფუძველზე. თავდაპირველად მას ქვეყნის ეროვნული გმირის საპატივცემულოდ რისალი ეწოდებოდა. მუნიციპალიტეტს 1969 წლის 21 ივნისს 5775-ე რესპუბლიკური აქტის შესაბამისად ბასილისა ეწოდა.
პროვინციის უახლესი მუნიციპალიტეტი სან-ხოსეა, რომელიც 1989 წლის 15 ნოემბერს შეიქმნა 6769-ე რესპუბლიკური აქტის საფუძველზე. მუნიციპალიტეტს სახელი ხოსე ეკლეოს საპატივცემულოდ ეწოდა.
2006 წლის 2 დეკემბრამდე დინაგატის კუნძულები ჩრდილოეთი სურიგაოს პირველი რაიონი იყო. 9355-ე რესპუბლიკური აქტის დამტკიცების შემდეგ დინაგატის კუნძულების პროვინციის ქარტიის მიღებისა და პლებისციტის შემდეგ დინაგატის პროვინცია ჩრდილოეთ სურიგაოს გამოეყო. პრეზიდენტმა გლორია მაკაპაგალ-აროიომ პროვინციის პირველი მოხელეები 2007 წლის 26 იანვარს დანიშნა.
გეოგრაფია
დინაგატის კუნძულების პროვინცა ფილიპინების ერთ-ერთი ყველაზე პატარა პროვინციაა. მისი ფართობი 1 036.34 კმ²-ია. იგი ჩრდილოეთ სურიგაოს ჩრდილო-აღმოსავლეთით მდებარეობს. დინაგატის კუნძულების პროვინცია ჩრდილოეთ სურიგაოს ავასანისა და ნონოკის კუნძულებისგან ვიწრო, 15 კმ-ის სიგრძის გაბოკის არხითაა გამოყოფილი. სურიგაოს ნავსადგურიდან სან-ხოსეს ნავსადგურამდე ნავით მისვლას დაახლოებით 45 წუთი სჭირდება.
დინაგატის კუნძულების უმაღლესი მწვერვალი რედონდოს მთაა. იგი ზღვის დონიდან 939 მეტრის სიმაღლეზე მდებარეობს. დინაგატის კუნძულები 7 მუნიციპალიტეტისსგან შედგება, რომლებიც ერთ საკანონმდებლო რაიონში ერთიანდება.