cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
დროებითვალდებული გლეხები
გამოსასყიდი ფასი მეტად მაღალი იყო,რაც აფერხებდა დროებითვალდებული გლეხების მესაკუთრეთა კატეგორიაში გადასვლის პროცესს. რეფორმიდან 1904 წლამდე მესაკუთრეთა კატეგორიაში გადავიდა 39 ათასი კომლი გლეხი, რომელთაც 165 ათასი ჰექტარი მიწის გამოსყიდვა 9 მლნ. მანეთი დაუჯდათ. 1910 წლისთვის დროებითვალდებულ მდგომარეობაში რჩებოდა 32 ათ. კომლი გლეხი. 1912 წლის 20 დეკემბერს გამოიცა კანონი დროებითვალდებულების გაუქმების შესახებ, გლეხებს მიწა უნდა გამოესყიდათ. გამოსასყიდი თანხა სახელმწიფო ხაზინამ მემამულეებს გადაუხადა და იგი სესხად გლეხობას დააწერა. ეს უკანასკნელნი, მართალია, გათავისუფლდნენ მემამულეებისათვის მისაცემი ღალა-კულუხისაგან, მაგრამ, სამაგიეროდ, ხაზინის მოვალეები გახდნენ, სესხისა და მისი სარგებლის დასაფარავად გლეხებს წოველწლიურად უნდა გაეღოთ გარკვეული თანხა, რომელიც ძველ ვალდებულებაზე არანაკლებ მძიმ ე იყო მათ ბიუჯეტისთვის. გამოსასყიდი გადასახადისაგან გლეხობა 1917 წლის თებერვლის რევოლუციამ გაათავისუფლა.
ლიტერატურა
კატეგორია:გლეხობა კატეგორია:ბატონყმობა
ტრანს-საჰარის გაზსადენი
მინი|ტრანს-საჰარის გაზსადენის ხაზი ტრანს-საჰარის გაზსადენი (აგრეთვე ცნობილი როგორც გაზსადენი NIGAL ან ტრანსაფრიკული გაზსადენი) — დაგეგმილი ბუნებრივი აირის მაგისტრალური სადენი ნიგერიიდან ალჟირში. ის მოიაზრება, როგორც ევროპის კავშირის გაზის მიწოდების ალტერნატიული წყაროს შექმნის შესაძლებლობა.
ისტორია
ტრანს-საჰარის გაზსადენის იდეა პირველად წამოყენებულ იქნა 1970-იან წლებში. 2002 წლის 14 იანვარს ნიგერიის ეროვნულმა პეტროლიუმის კორპორაციამ (NNPC) და ალჟირის ეროვნულმა ნავთობისა და გაზის კომპანია „სონარტრაჩმა“ ურთიერთშეთანხმების მემორანდუმს მოაწერეს ხელი პროექტის მოსამზადებლად. 2005 წლის ივნისში ორივე კომპანიამ ხელი მოაწერა კონტრაქტს „Penspen Limited“-თან პროექტის მიზანშეწონილობის კვლევის ჩასატარებლად. კვლევა დასრულდა 2006 წლის სექტემბერში, რომლის დასკვნით გაზსადენი ტექნიკურად და ეკონომიკურად გამართლებული და სანდო იქნებოდა.
2009 წლის 20 თებერვლის შეხვედრაზე NNPC და „Sonatrach“ შეთანხმდა სამ მთავრობას შორის ურთიერთშეთანხმების მომორანდუმის პირობებით ერთობლივი საწარმოს ჩამოყალიბებაზე. სამთავრობათშორისო შეთანხმება გაზსადენზე ხელმოწერილ იქნა ნიგერიის, ნიგერისა და ალჟირის ენერგეტიკის მინისტრების მიერ 2009 წლის 3 ივლისს აბუჯაში.
სქოლიო
კატეგორია:გაზსადენები კატეგორია:ევროპის ეკონომიკა კატეგორია:აფრიკის ეკონომიკა
იჩერი-შეჰერი
იჩერი-შეჰერი (აზერ. İçərişəhər) — ქალაქ ბაქოს ისტორიული გული. 2000 წლის დეკემბერში იგი, როგორც ბაქოს უძველესი ნაწილი, რომელიც მოიცავს შირვანშაჰების სასახლესა და ქალწულის კოშკს, გახდა პირველი ობიექტი მთელი აზერბაიჯანის მასშტაბით, რომელიც იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შეიტანა.
ისტორია
ბაქოში შუა საუკუნეების განმავლობაში, აშენდა ისეთი ძეგლები, როგორიცაა სინგი გალას მინარეთი (მე -11 საუკუნე), ციხე-კედლები და კოშკები (მე -11-მე -12 საუკუნეები), ქალწულის კოშკი, მულთანის ქარავანსარაი და ჰაჯი გიაიბის აბანო (15-ე საუკუნე), შირვანშაჰების სასახლე (მე -15-16 საუკუნეები), ბუხარის ქარავან-სარაი და გასიმბეის აბაზანო (მე -16 საუკუნე).
1806 წელს, როდესაც ბაქო რუსეთის იმპერიის მიერ იყო ოკუპირებული რუსეთ-ირანის ომის დროს, ამ დროს ძველ ქალაქში 500 ოჯახი და 707 მაღაზია იყო, მოსახლეობა კიდე  7,000 შეადგენდა, რომელთა უმრავლესობას თათები შეადგენდნენ. 1807 წლიდან 1811 წლამდე, ქალაქის კედლები გარემონტდა და ციხეები გაფართოვდა. ქალაქში ორი კარიბჭე იყო: სალიანის კარიბჭე და შემახის კარიბჭე. ქალაქი დაცული იყო კედლებით. პორტი გაიხსნა ვაჭრობისთვის და 1809 წელს შეიქმნა საბაჟო სამსახური. სწორედ ამ ხნის განმავლობაში ბაქომ დაიწყო ქალაქის კედლების მიღმა გაფართოება და წარმოიშვა ახალი უბნები.
რუსების ჩამოსვლის შემდეგ ძველი ქალაქის ტრადიციული არქიტექტურული სახე შეიცვალა. მე -19 საუკუნეში და მე -20 საუკუნის დასაწყისში მრავალი ევროპული შენობები აშენდა, ბაროკოსა და გოთური სტილის.
ამ პერიოდში კიდევ ორი კარიბჭე გაიხსნა, რომელთაგან ერთ-ერთი ცნობილია, როგორც თაღიევის კარიბჭე (1877). ახალი კარიბჭეებისა და გასასვლელების გახსნა უკვე საბჭოთა პერიოდში გაგრძელდა.
ძველი ქალაქი იყოფადა რამდენიმე კვარტალად, რომლებიც ასევე სოციალურ დაყოფას ემსახურებოდნენ. ზოგჯერ, ძველი ქალაქის განყოფილებები მეჩეთის სახელებს ატარებდნენ.
ქალწულის კოშკი
მინი|ყიზყალასი XII საუკუნის ხუროთმოძღვრული ძეგლი ბაქოში. ნაგებობა ცილინდრული ფორმისაა. ქალწულის კოშკის მშენებლობის თარიღი უცნობია. კოშკის ზედა ნაწილში მარჯვენა მხარეს დამონტაჟებულია ქვის ფირფიტა ქუფური წარწერით, სადაც აღნიშნულია: „მასუდ იბნ-დავუდის გუბბე (გუმბათი)“. ამ წარწერის გამო კოშკს მე-11 საუკუნით ათარიღებენ, თუმცა არსებობს ვარაუდი, რომ ის უფრო ადრე არის აშენებული. კოშკის ირგვლივ არსებობს ბევრი ლეგენდა.
ჩრდილოეთის ციხის კარები
მარცხნივ|მინი|229x229px|შჰ-აბასისა (მარცხნივ) და შემახის (მარჯვნივ) კარიბჭე ციხის კედლების ჩრდილოეთ ნაწილში, ორი კარიბჭე მდებარეობს — შემახისა და შაჰ-აბასის კარიბჭეები. ასევე ცნობილია, როგორც „წყვილი ციხის კარიბჭე“.
წარსულში ბაქოს ირგვლივ რამდენიმე კედელი იყო გარშემორტყმული და ზემოთაღნიშნული კარიბჭეები უკვე არსებული, უძველეს კედელშია მოწყობილი, რომელიც მე -12 საუკუნით თარიღდება. მინი|ოთხკუთხა კოშკი 1859 წელს ბაქო გახდა საგუბერნიო ქალაქი. მისი განვითარებისა და მოსახლეობის ზრდის პროცესში ქალაქი კედლების მიღმა გაფართოვდა. 1880-იან წლებში, თავდაცვითი მნიშვნელობის დაკარგვით, ბაქოს ციხე ბაქოს საკრებულოს გადაეცა.
ოთხკუთხა კოშკი
ოთკუთხა კოშკი იჩერი-შეჰერში აშენდა XIV საუკუნეში ციხე-სიმაგრის კედლების შენარჩუნებისა და თავდაცვითი სისტემის გაუმჯობესების მიზნით. შუასაუკუნეების წყაროების თანახმად, ბაქოში 70 ნახევრად კოშკი და ერთი კვადრატული კოშკი იყო, რომელიც ქალაქის ჩრდილოეთ ნაწილში მდებარეობდა. შუა საუკუნეებში ამ კოშკებს იყენებდნენ იარაღის შენახვის ობიექტებად.
ბაქოს ხანების სასახლის კომპლექსი
ბაქოს ხანები შემახის კარიბჭის მარცხენა მხარეს მდებარე სასახლეში ცხოვრობდნენ. 1806 წელს რუსეთის მიერ ბაქოს სახანოს დაკავების შემდეგ, სასახლეში განთავსებული იყო რუსული სამხედრო გარნიზონი.
ოდესღაც ამ ტერიტორიაზე იყო აყვავებული ბაღი აუზით. ჩვენამდე სასახლის კომპლექსისგან შემორჩა პორტალი და დარესტავრირებული პატარა მეჩეთი. სასახლის აბანო კი ჯერ კიდევ მიწის ქვეშ მდებარეობს.
შუა საუკუნეების ბოლოს ბაქოში მდებარე ციხე-კედლების უკან მდებარეობდა ხანის ბაღი და ხანის სასახლე. 1985-1986 წლებში არქეოლოგიური გათხრებისას ხანის სასახლის ტერიტორიაზე აღმოაჩინეს მატერიალური კულტურის ნიმუშები, წყლის მილსადენი და მიწისქვეშა არქიტექტურული ნაგებობები.
შირვანშაჰების სასახლე
მინი|230x230პქ|შირვანშაჰების სასახლე|ალტ= შუა საუკუნეების აზერბაიჯანის ხუროთმოძღვრების თვალსაჩინო ძეგლი. იგი აშენდა XIII—XVI საუკუნეებში. სასახლე მდებარეობს სამი შიდა ეზოში, რომელიც მდებარეობს სხვადასხვა დონეზე. ანსამბლის მშენებლები ეყრდნობოდნენ შირვან-აფშერონის არქიტექტურული სკოლის ძველ ტრადიციებს. დღეს შირვანშაჰების სასახლე აზერბაიჯანის არქიტექტურის ერთ-ერთ მარგალიტად ითვლება.
იჩერი შეჰერი კულტურაში
ცნობილი აზერბაიჯანული და საბჭოური ფილმების ნაწილი იჩეჩრე-შეჰერში გადაიღეს. მათ შორის არიან „ბრილიანტის ხელი “, „ადამიანი ამფიბია “, „აიბოლიტ-66“,„თეირანი-43 “, „ნუ გეშინია, შენთან ვარ“, „დღე გავიდა“.
ფილმში „ბრილიანტის ხელი“ სცენები აღმოსავლეთ ქალაქში გადაიღეს იჩერი შეჰერში ლეონიდ გაიდაის გადაწყვეტილებით. ფილმში, ძველი ქალაქის ქუჩები, შირვანშჰაების სასახლე, მეჩეთის გუმბათები, მინარეტები და ციხესიმაგრის კედლებია ნაჩვენები.
იჩერი-შეჰერი გამოსახულია მრავალი ცნობილი მხატვრის ფერწერაში. ითვლება, რომ ბაქო პირველად 1630 წელს გამოსახა შვედეთიდან ჩამოსულმა ექიმმა და მოგზაურმა ენგელბერტ კემფერმა. მის სურათში ბაქოს გარკვეულწილად მოგრძო ფორმა აქვს, ძლიერი ციხე-გალავანი გარს ერტყმის ქალაქს და ნაწილობრივ შედის ზღვაში.
სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები აზერბაიჯანში კატეგორია:ბაქო
თოვანი
თოვანი — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში რაჭა-ლეჩხუმიდან.
თოვანი წარმოადგენს ადრე არსებული, მაგრამ ამჟამად მოუძიებელი ვაზის ჯიშს.
ლიტერატურა
კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
ჩრდილო-დასავლეთის გასასვლელი
thumb|350px||ჩრდილო-დასავლეთის გასასვლელი ჩრდილო-დასავლეთის გასასვლელი (ინგლ. Northwest Passage) — საზღვაო გზა ჩრდილოეთ ყინულოვან ოკეანეზე ჩრდილოეთ ამერიკის ჩრდილოეთი სანაპიროს გასწვრივ კანადის არქტიკული არქიპელაგის გადაკვეთაზე. ყველაზე მოკლე გზა წყლით ევროპიდან აზიაში. ერთმანეთს აკავშირებს ატლანტისა და წყნარ ოკეანეებს.
პირველმა გამოიკვლია რუალ ამუნდსენმა 1903-06 წლებში. 2007 წლის სექტემბერში ევროპულმა კოსმოსურმა სააგენტომ განაცხადა, რომ არქტიკული ზღვის ყინულის რეგიონი ბოლო 30 წლის განმავლობაში მინიმუმამდე შემცირდა, რამაც ჩრდილო-დასავლეთის გასასვლელი სანაოსნოდ ხსნილი გახადა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კანადის გეოგრაფია კატეგორია:ჩრდილოეთის ყინულოვანი ოკეანე კატეგორია:არქტიკა
Guns N' Roses/Metallica Stadium Tour
Guns N' Roses/Metallica Stadium Tour იყო ამერიკული მძიმე მეტალ ჯგუფების, მეტალიკისა და Guns N' Roses-ის 1992 წელს გამართული ერთობლივი საკონცერტო ტურნე. იგი წარმოადგენდა, ერთი მხრივ, მეტალიკის შავი ალბომის მხარდამჭერ Wherever We May Roam და, მეორე მხრივ, Guns N' Roses-ის Use Your Illusions I და Use Your Illusions II ალბომების მხარდამჭერ Use Your Illusions ტურნეთა თანაკვეთას. ტურნეს გამხსნელი ჯგუფები იყვნენ Faith No More, Motörhead და Body Count. ექსლ როუზს სურდა როკ-ჯგუფი ნირვანაც მათ შორის ყოფილიყო, მაგრამ ნირვანას ვოკალისტი კურტ კობეინი არ დათანხმდა.
ისტორია
1992 წლის 8 აგვისტოს მონრეალის ოლიმპიურ სტადიონზე კონცერტის დროს ჯეიმზმა მეორე და მესამე ხარისხის დამწვრობები მიიღო პიროტექნიკის ეფექტებისგან სახეზე, მხარზე, ხელებზე და ფეხებზე პიროტექნიკის ეფექტების გამო Fade to Black-ის შესრულებისას. მეტალიკა იძულებული გახდა კონცერტის მეორე საათი გაეუქმებინა, მაგრამ პირობა დადო, რომ ამ ქალაქს კვლავ ესტუმრებოდა სხვა დროს. დიდი ხნის ლოდინის შემდეგ Guns N' Roses სცენაზე გამოჩნდა. ამ პერიოდში მსენელები სულ უფრო იძაბებოდნენ და მოსვენებას კარგავდნენ. ტექნიკური პრობლემების გამო მუსიკოსებს საკუთარი ხმა არ ესმოდათ. გარდა ამისა, ექსლს, როგორც თავად განაცხადა, ვოკალთან დაკავშირებული პრობლემები შეექმნა, შედეგად ჯგუფს სცენა შედარებით ადრე დაატოვებინა. ამან ხალხში ბუნტი გამოიწვია, რომელიც ძალიან ჰგავდა ერთი წლის წინ მომხდარ ინცინდენტს Guns N' Roses-ის კონცერტზე სენტ-ლუისის მახლობლად. ფანებმა არეულობა მოაწყვეს მონრეალის ქუჩებში - ატრიალებდნენ მანქანებს, ამტვრევდნენ შუშებს, ადგილობრივ მაღაზიებს ანგრევდნენ და ცეცხლს უკიდებდნენ. ადგილობრივმა ხელისუფლებამ ძლივს დაიმორჩილა უკმაყოფილო ფანები. კადრები ამ არეულობიდან მოგვიანებით აისახა მეტალიკის დოკუმენტური ფილმში A Year and a Half in the Life of Metallica.
ტურნე განახლდა არიზონაში, მაგრამ ჰეტფილდი დამწვრობების გამო ვეღარ უკრავდა გიტარაზე, მხოლოდ მღეროდა, ხოლო გიტარაზე მის მაგივრად ჯონ მარშალი უკრავდა.
ტურნემ დიდი ფინანსური სარგებელი მოუტანა მეტალიკას, თუმცა Guns N' Roses-ს — მხოლოდ მცირე. სლეშის ავტობიოგრაფიის მიხედვით, ექსლ როუზი ძალიან ექსტრავაგანტური იყო ხარჯებთან მიმართებაში: ქირაობდა ძვირადღირებულ კულისებს, აწყობდა თემატურ საღამოებს ყოველი შოუს შემდეგ. ჯგუფს ასევე დააკისრეს დიდი ჯარიმები შემდგომი გამოსვლებისას.
სიმღერების სია
(აღებულია 1992 წლის 25 ივლისის შოუდან)
სქოლიო
კატეგორია:მეტალიკის ტურნეები კატეგორია:Guns N' Roses-ის საკონცერტო ტურნეები კატეგორია:1992 წლის საკონცერტო ტურნეები
მეტაგენეზი
მეტაგენეზი (მეტა... და ...გენეზი) — ცხოველების გამრავლების ისეთი ფორმა, რომლის დროსაც უსქესო და სქესობრივი თაობები კანონზომიერად მონაცვლეობენ. მეტაგენეზი ახასიათებთ ნაწლავღრუიანებს (უსქესო პოლიპებისა და სქესობრივი მედუზების მონაცვლეობა), ღრუბლებს, რგოლოვან ჭიებს, გარსიანებს და სხვას. არსებითად ამავე ტიპისაა თაობათა მორიგეობა მცენარეებშიც.
ლიტერატურა
კატეგორია:რეპროდუქცია კატეგორია:მცენარეთა რეპროდუქცია
Modern Talking
Modern Talking — გერმანული მუსიკალური ჯგუფი, რომელშიც შედიოდნენ ვოკალისტები და მუსიკოსები თომას ანდერსი და დიტერ ბოლენი. მათ მიერ შესრულებული მუსიკა შეიძლება განისაზღვროს, როგორც ევროპოპი და ევროდენსი. 1980-იან წლებში მათ უდიდესი წარმატება მოიპოვეს ცნობილი სინგლებით You're My Heart, You're My Soul, Cheri Cheri Lady, Brother Louie, Geronimo's Cadillac, Jet Airliner და In 100 Years. 1998 წელს ჯგუფი დაბრუნდა სცენაზე, სიმღერების რემიქს-ალბომით Back for Good, მაგრამ, 2003 წელს, 7 ალბომის გამოცემის შემდეგ საბოლოოდ დაიშალა.
სქოლიო
კატეგორია:გერმანული ევროდენს-ჯგუფები კატეგორია:Modern Talking კატეგორია:1984 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები კატეგორია:1987 წელს დაშლილი ჯგუფები კატეგორია:1998 წელს აღდგენილი ჯგუფები კატეგორია:2003 წელს დაშლილი ჯგუფები კატეგორია:სინთპოპ ჯგუფები
მოხვა
მოხვა — სოფელი საჩხერის მუნიციპალიტეტში (ცხომარეთის თემი). მდებარეობს რაჭის ქედის სამხრეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 820 მეტრი, საჩხერიდან 15 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 271 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ფოტოგრაფია
thumb|ფართოფორმატიანი კამერის ლინზები ფოტოგრაფია (photographie, φως / φωτος (ფოს) — სინათლე და γραφω (გრაფის) — სტილუსი, ფუნჯი ან γραφή (გრაფე) — მეცნიერების, ტექნიკისა და კულტურის დარგი, რომელიც მოიცავს ფოტოგადაღების ობიექტისაგან გამოფრქვეულ ან არეკლილ ოპტიკურ სიგნალთა მიღებას ფოტოგრაფიული აპარატის შუქმგრძნობიარე ზედაპირზე (შუქმგრძნობიარე შრეზე ან მატრიცაზე).
ანალოგური ფოტოგრაფია
XIX საუკინის ორმოციანი წლებიდან მოყოლებული რუსეთის დიდ ქალაქებში, ბევრი გამოჩენილი მხატვარი და ბევრიც მხატვრობით დაინტერესებული, გატაცებით შეუდგა ფოტოგრაფიის შესწავლას.
ზოგიერთმა უმაღლესი ცოდნით აღჭურვილმა პირმა მიატოვა თავისი სპეციალობა და დაიწყო ფოტოგრაფობა. რუსეთის ფოტოგრაფიის მამამთავარი ს. ლ. ლევიცკი განათლებით იურისტი იყო. ფოტოგრაფიის შესწავლის შემდეგ ის წავიდა საზღვარგარეთ და ექვსი წელიწადი მოანდომა თავისი ცოდნის გაღრმავებას ფოტოგრაფიის დარგში. სამშობლოში დაბრუნების შემდეგ მთელი თავისი სიცოცხლე ფოტოგრაფიას შესწირა. პეტერბურგის სამხატვრო აკადემიაში კურსდამთავრებული ა. ი. დენიერი და მხატვარი ოჟე, თავიანთ პროფესიად თვლიდნენ ფოტოგრაფობას. პირველ ხანებში ფერწერაში მომუშავე ა. ი. დენიერმა გარს შემოიკრიბა სხვა მხატვრებიც. მასთან მუშაობდნენ ისეთი მხატვრები, როგორებიც იყვნენ: ი. ნ. კრამსკოი, რადლოვი, სოკოლოვი, გრინფი, რუსი აკადემიკოსი მხატვრები.
განსაკუთრებულ ზეგავლენას ახდენდა რუს ფოტოგრაფებზე „პერედვიჟნიკების“ გამოფენები. ისინი დიდი ინტერესით იღებდნენ რუსი ხალხის ცხოვრებას. ხალხის სიხარული დამწუხარება, გლეხობის მწარე ბედი იყო ასახული ა. ო. კარელინის, მ. პ. დიმიტრიევის, ს. ა. ლობოვიკოვის და სხვათა ფოტოსურათებში.
ფოტოგრაფმა მ. პ. დიმიტრიევმა გააკეთა ხელით სატარებელი ურემი, ზედ დააწყო ფოტოაპარატის მოწყობილობა, თვითონ შიგ შეება და დაჰყვა ვოლგის სანაპიროებს რიბინსკიდან ასტრახანამდე. მან გადაიღო მრავალი ტიპი, ისტორიული ძეგლი, ხალხური ზნე-ჩვეულება, ლამაზი პეიზაჟები, მონასტრები და მშრომელი ხალხი სხვადასხვა სამუშაოების შესრულების დროს. ამ ფოტოსურათებმა მ. პ. დიმიტრიევს მსოფლიოში სახელი მოუხვეჭა.
მ. პ. დიმიტრიევის აღმზრდელი ა. ო. კარელინიც საინტერესო პიროვნება იყო. მან დაამთავრა პეტერბურგის სამხატვრო აკადემია. მხატვარი კარელინი გაიტაცა ფოტოგრაფიამ და საფუძვლიანად შეისწავლა იგი. პეტერბურგიდან კარელინი გადავიდა ნიჟნი-ნოვგოროდში და იქ 1869 წელს გახსნა თავისი ფოტოსახელოსნო. მან თავი მოუყარა მრავალ ნივთს, შეიძინა დიდძალი ძველი საოჯახო ნივთი, ქსოვილი, ტანისამოსი, ჭურჭლეულობა, სურათები და სხვა. ის სწავლობდა უკვე დავიწყებულ ხალხურ ზნეჩვეულებებს, ყოფაცხოვრებას, ისტორიული სინამდვილით და სიზუსტით აღადგენდა მას და იღებდა ფოტოსურათებს. თავის ფოტოგრაფიასთან მას ჰქონდა გახსნილი სამხატვრო სკოლა, სადაც უფასოდ ასწავლიდა ნიჭიერ ღარიბ მოსწავლეებს. მან აღზარდა მთელი რიგი გამოჩენილი ფოტოგრაფი, მისი მდიდარი კოლექცია ანდერძის თანახმად დარჩა ერმიტაჟს.
მინი|ლუი დაგერი ფოტოგრაფიის გამოგონებას წინ უძღოდა ვერცხლის ნიტრატის შუქმგრძნობიარობის დადგენა, რაც 1707 წელს პირველად გერმანელმა მეცნიერმა ი. შულცემ აღმოაჩინა. 1802 წელს ინგლისელმა ტ. უეჯვუდმა გამოსახულება მიიღო ისეთ ქაღალდზე, რომელიც გაჟღენთილი იყო ვერცხლის ნიტრატის ხსნარით, მაგრამ ვერ მონახა გამოსახულების დამაგრების ხერხი. მოგვიანებით აღმოაჩინეს ვერცხლის სხვა მარილების (ქლორიდის, იოდიდის, ბრომიდის) შუქმგრძნობიარობაც.
ფოტოგრაფიის გამოგონების თარიღად ითვლება 1839 წლის 19 აგვისტო, როცა პარიზის მეცნიერებათა აკადემიაში ფიზიკოსმა დ. არაგომ განაცხადა, რომ ლ. დაგერმა და ჟ. ნიეფსიმ ერთობლივად შეიმუშავეს გამოსახულებათა მიღების ხერხი, რომელსაც მოგვიანებით დაგეროტიპია უწოდეს. კამერა-ობსკურაში ექსპონირების შემდეგ ფარულგამოსახულებიანი ფირფიტა მჟღავნდებოდა ვერცხლისწყლის ორთქლით. გამჟღავნებული გამოსახულება ფიქსირდებოდა ნატრიუმის ქლორიდის ხსნარით. ამის შედეგად ფირფიტის არეკვლილ სინათლეზე დათვალიერებისას მასზე ჩანდა პოზიტიური გამოსახულება (დაგეროტიპი), რომლის გამრავლება შეუძლებელი იყო.
თითქმის ლ. დაგერთან ერთდროულად ინგლისელმა მეცნიერმა უ. ტოლბოტმა დაამუშავა შუქმგრძნობიარე ქაღალდზე გამოსახულების მიღების ხერხი, რომელსაც კალოტიპია ეწოდა. დაგეროტიპიისაგან განსხვავებით, ამ ხერხით ღებულობენ არა პოზიტივს, არამედ ნეგატივს, რომლიდანაც შეიძლება ნებისმიერი რაოდენობის პოზიტივის დამზადება. გარდა ამისა გამჟღავნება კალოტიპიაში ემსახურებოდა არა მარტო ფარული გამოსახულების ვიზუალიზაციას, არამედ მის გაძლიერებასაც.
მინი|ფრედერიკ სკოტ არჩერი დიდი როლი ითამაშა ფოტოგრაფიის განვითარებაში ინგლისელი მეცნიერის ფ. სკოტ არჩერის მიერ 1851 წელს სველკოლოდიური პროცესების გამოგონებამ. ამ პროცესის სერიოზული ნაკლოვანი მხარეების გამო (დაბალი შუქმგრძნობიარობა, ფოტომასალის სისველის აუცილებლობა და ა. შ.) XIX საუკუნის 60-იან წლებში მრავალგზის სცადეს კოლოდიუმის შეცვლა სხვა ნივთიერებით, კერძოდ ჟელატინით. 1871 წელს ინგლისელმა რ. მედოქსმა დაამუშავა ბრომვერცლის ჟელატინიანი ემულსიის დამზადების პირველი პრაქტიკული ხერხი. შემდგომ ყველაზე ფართოდ გავრცელდა მშრალი ჟელატინის შრეები, რომლებშიც შედიოდა ვერცხლის ჰალოგენიდების მიკროკრისტალები. სწორედ ასეთ შუქმგრძნობიარე შრეებს უშვებდა მრეწველობა XIX საუკუნის 70-იან წლებში. თავდაპირველად მათ ამზადებდნენ მინის ფუძეშრეზე (ფოტოფირფიტა), შემდგომ კი — ქაღალდისა (ფოტოქაღალდი) და აფსკის (ფოტოფირი) ფუძეშრეზე.
ფოტოგრაფიის განვითარებაში უდიდესი მნიშვნელობა ჰქონდა 1873 წელს გერმანელი მეცნიერის ჰ. ფოგელის მიერ ოპტიკური სენსიბილიზაციის აღმოჩენას. ფოტოგრაფიის განვითარებაში ახალი ეტაპია კამერა-ობსკურადან გადასვლა ფოტოგრაფიულ აპარატზე, რომელსაც ჰქონდა სპეიალურად გაანგარიშებული ფოტოგრაფიული ობიექტივი. იგი 1840 წელს შექმნა უნგრელმა მეცნიერმა ი. პეცვალმა. ფოტოგრაფიის ოპტიკის განვითარების შემდგომ პერიოდში მიმდინარეობდა ობიექტივის თვისებებისა (მათი შუქძალის გაზრდა, აბერაციის შემცირება და სხვა) და ფოტოაპარატის სრულყოფა (მისი ზომებისა და მასის შემცირება, მისი გამოყენების შესაძლებლობის გაფართოება). მძიმე და ვეებერთელა საპავილიონო და საგზაო კამერები (ისინი შტატივზე უნდა ყოფილიყო დამაგრებული) თანდათან შეცვალა მცირეფორმატიანმა ფოტოაპარატებმა, რომელთაც მუშაობის გასაადვილებლად ჰქონდათ სხვადასხვა დამხმარე მოწყობილობა. პროფესიონალ და მოყვარულთა ფოტოაპარატების სრულყოფასთან ერთად ვითარდებოდა სპეციალიზებული აპარატების (სარეპროდუქციო, აეროფოტოაპარატი, ასტროგრაფი და სხვა) კონსტრუირება.
ფოტოგრაფიას მისი გამოჩენის დღიდანვე დიდი ადგილი დაეთმო მეცნიერულ კვლევა-ძიებაში. ხელნაწერების აღდგენა, ისტორიული ძეგლების გადაღება, არქეოლოგიური ნაშთების გამომზეურება, ყოველივე ეს მოითხოვდა კვალიფიციური ფოტოგრაფის ყოლის აუცილებლობას.
თვით მეცნიერებიც დიდად იყვნენ დაინტერესებულნი ფოტოგრაფიით. დიდ მეცნიერს კ. ა. ტიმირიაზევს განსაკუთრებული ღვაწლი მიუძღვის რუსული ფოტოხელოვნების განვითარებაში. ტიმირიაზევი არამარტო თეორიულად იცნობდა ფოტოგრაფიას, თვითონაც კარგი ფოტოგრაფი იყო. მხატვრულად შესრულებულ ფოტოსურათებისათვის მას ხშირად მიუღია ჯილდო ფოტოგამოფენაზე. მან სპეციალური შრომა მიუძღვნა ფოტოგრაფიას. კითხულობდა ლექციებს ფოტოგრაფიის სამეცნიერო მიზნით გამოყენების შესახებ.
ასევე გატაცებული იყო ფოტოგრაფიით ქიმიკოსი დ. ი. მენდელეევი. მას დიდი სურვილი ჰქონდა დაეარსებინა ფოტოგრაფიული საზოგადოება, რომლის მიზანი იქნებოდა მასობრივად გაევრცელებინა საუკეთესო მხატვრული სურათები.
ფოტოგრაფიული ხელოვნების განვითარებას დიდად უწყობდა ხელს აგრეთვე სხვადასხვა ქალაქებში გამოფენების მოწყობა და ფოტოილუსტრირებული ჟურნალების გამოცემა, განსაკუთრებით პორტრეტულ ჟანრში, შექმნილია ფოტოგრაფიის საშუალებით.
გამოყენების დარგზე დამოუკიდებლად ფოტოგრაფია შეიძლება დაიყოს ცალკეულ კერძო სახეობებად: მაგალითად განასხვავებენ შავ-თეთრ (უფრო ზუსტად — მონოქრომულ) და ფერად ფოტოგრაფიას; შუქმგრძნობიარე შრის ქიმიური შემადგენლობის მიხედვით — ფოტოგრაფიულ პროცესებს, რომლებიც მიმდინარეობს ჰალოგენვერცხლის და არავერცხლის შრეებში; ფოტოგამოსახულების სივრცითი აღქმის ხასიათის მიხედვით — სიბრტყით (ჩვეულებრივ) და სივრცით (სტერეოსკოპულ) ფოტოგრაფიას. სივრცითი გამოსახულების მიღების განსაკუთრებული ხერხია ჰოლოგრაფია. ფოტოგრაფიის ხერხთა შორის აღსანიშნავია ერთსაფეხურიანი პროცესი (შუქმგრძნობიარე მასალის გამჟღავნება და ფიქსირება ხდება ერთ ხსნარში) და ფართოდ გავრცელებული პროცესები, სადაც იყენებენ ე. წ. შექცევად ფოტომასალას. შექცევად ფოტოფირზე გადაღებისა და მისი დამუშავებისას გამოსახულების შექცევის პროცესის გამოყენების შედეგად ღებულობენ (უშუალოდ ნეგატივის სტადიის გამოყენებით) პოზიტიურ გამოსახულებას. ერთსაფეხურიანი პროცესის პერსპექტიული სახესხვაობაა ე. წ. დიფუზიური ფოტოგრაფიული პროცესი, რომლის დროს ფოტოსურათი სწრაფად მიიღება გადაღებისა და გამოსახულების უშუალოდ ფოტოკამერაში გამჟღავნებისთანავე.
კალოტიპიას დღესდღეობით მისდევენ განსაკუთრებით ავღანეთში, სადაც ჩამოყალიბდა ფოტოკამერის სპეციფიკური სახეობა სახელწოდებით - „ავღანური კამერა“.
ფერადი ფოტოგრაფია
შავთეთრი ფოტოგრაფიის განვითარებასთან ერთად, ფოტოგრაფების გარკვეულმა ჯგუფმა დაიწყო ფერადი ფოტოგრაფიის ხელოვნების ათვისებაც. ნეგატივებზე შესრულებული ფერადი გამოსახულება, როგორც წესი სამი (წითელი, ყვითელი, ლურჯი) შუქფილტრის საშუალებით მიიღწეოდა. არსებობდა ფოტოაპარატის რამდენიმე ნაირსახეობა. იყო ფოტოაპარატები, რომლებზეც დგებოდა სპეციალური ვერტიკალური გრძელი კასეტები, სადაც სიგრძეში თანმიმდევრობით ჩალაგებული იყო სამი ნეგატივი თავისი დამოუკიდებელი ფერის შუქფილტრით. ბერმპოჰლის (Bermpohl) კომპანიას ასევე ჰქონდა შექმნილი თავისი უფრო კომპაქტური და მოდერნიზებული აპარატი, რომელშიც ნახევრადგამჭვივალე სარკეებით მიიღწეოდა, ობიექტივიდან მიღებული სხივის ერთდროულად სამ ნეგატივზე განაწილება. რუსეთში პოპულარობით სარგებლობდა ფოტოგრაფი სერგეი პროკუდინ-გორსკი.
ციფრული ფოტოგრაფია
XX საუკუნეში ვერცხლის მსოფლიო მარაგების ამოწურვასთან დაკავშირებით ფოტოგრაფიაში მთავარი ამოცანა იყო შუქმგრძნობიარე შრის შეცვლა უვერცხლო შუქმგრძნობიარე შრით, რაც შემდგომში გადაიჭრა ციფრული ფოტოგრაფიის ნელ-ნელა დაწინაურებითა და განვითარებით.
612
თარიღი უცნობია
*
Lasioglossum wauense
Lasioglossum wauense — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1986 წელს.
სქოლიო
wauense
Eciton burchellii
Eciton burchellii — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Eciton-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ecitoninae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
თეო ვან გოგი
თეოდორუს „თეო“ ვან გოგი (Theo van Gogh) (დ. 1 მაისი, 1857 — გ. 25 იანვარი, 1891) — ნიდერლანდელი ხელოვნების ნამუშევრებით მოვაჭრე. ის იყო ნიდერლანდელი პოსტიმპრესიონისტი მხატვრის ვინსენტ ვან გოგის ძმა, სწორედ მისმა ფინანსურმა და ფსიქოლოგიურმა დახმარებამ მისცა საშუალება ვინენტს სიცოცხლის ბოლომდე დაეხატა. თეო გარდაიცვალა 33 წლის ასაკში, 37 წლის ვინსენტის გარდაცვალებიდან ექვსი თვის შემედგ.
თეო განსაკუთრებით ცნობილია თავისი დიდი გავლენით ძმაზე, ვინსენტ ვან გოგზე; ეს რაღათქმაუნდა ჩრლდილის ქვეშ აყენებს მის უდიდესი მოღვაწეობის წლებს, როგორც ხელოვნების ნამუშევრებით მოვაჭრისა და მნიშვნელოვანი პერსონის. თეომ უდიდესი როლი ითამაშა ნიდერლანდელი და ფრანგი იმდროინდელი მხატვრებისა და არტისტების ნამუშევრების პოპულარიზაციასა და გაყიდვაში.
ბიოგრაფია
თეოდორუს „თეო“ ვან გოგი დაიბადა 1857 წლის 1 მაისს სოფელ ზუნდერტში, ნიდერლანდებში, ჩრდილოეთი ბრაბანტის პროვინციაში. ის იყო თეოდორუს ვან გოგისა და ანა კორნელია კარბენტისის ვაჟი. მისი უფროსი ძმა იყო ვინსენტ ვან გოგი (1853–1890), რომელიც შემდგომში ცნობილი პოსტიმპრესიონისტი მხატვარი გახდა.
ბიზნესი
თეო ვან გოგი რამდენიმე წლის განმავლობაში მუშაობდა პარიზელ ხელოვნების მანუშევრებით მოვაჭრეთა ნიდერლანდურ ოფისში (Goupil & Cie) ჰააგაში. 1873 წლის 1 იანვარს თეო ვან გოგი მიიწვიეს ბრიუსელის ოფისში სადაც ის ყველაზე ახალგაზრდა იყო. ლონდონის ოფისში მუშაობის შემდეგ უკვე გამოცდილი თეო ვან გოგი ჰააგაში ბრუნდება სადაც უკვე დიდ წარმატებას მიაღწევს. 1884 წლისთვის ის უკვე პარიზის მთავარი ოფისის წევრია. 1880-1881 წლებიდან, რაც მისი ფინანსური შესაძლებლობა საგრძნობლად განვითარდა ის იწყებს ვინსენტისთვის სამხატვრო მასალების, ტილოების, საღებავების გაგზავნას და ამასთან ფინანსურადაც ეხმარება მას, რომელიც იმ დროს ჯერ ნიდერლანდებში ცხოვრობდა.
პირადი ცხოვრება
პარიზშ თეო ვან გოგი შეხვდა ენდრიუ ბოგნერს და მის დას ჯოანას. ისინი დაქორწინდნენ 1889 წლის 17 აპრილს, ამსტერდამში და შემდეგ გადავიდნენ პარიზში საცხოვრებლად. მათი შვილი ვინსენტ ვილემ ვან გოგი დაიბადა პარიზში 1890 წლის 31 იანვარს. 8 ივნისს ოჯახი ესტუმრა ვინსენტ ვან გოგს, რომელიც პარისთან ახლოს ოვერ-სიურ-ოაზში ვხოვრობდა. ვინსენტი სწორედ ამავე თვის ბოლოს გარდაიცვალა 1890 წელს. თეო უკანასკნელ წლებში ტვინის დაზიანების გამო გონების სისუსტით იტანჯებოდა, ვინსენტის გარდაცვალებბის შემდეგ კი მისი ჯანმრთელობის მდომარეობა უარესობისკენ წავიდა, დასუსტებული თეო ვერ აღიქვამდა ვინსენტის არყოფნას, ექვსი თვის შემდეგ კი ისიც გარდაიცვალა (25 იანვარი 1891) 33 წლის ასაკში დენ დოლდერში.
თეო ვან გოგის შვილთაშვილის ასევე თეო ვან გოგი ჰქვია, ის იყო ცნობილი და წარმატებული რეჟისორი, რომელიც ამსტერდამის ქუჩებში 2004 წელს ისლამისტმა ექსტრემისტმა მოკლა, მკვლელობის მიზეზი მის მიერ გადაღებული კრიტიკული ფილმი იყო ისლამის შესახებ.
ურთიერთობა ვინსენტთან
თეო მთელი ცხოვრების მანძილზე უდიდეს პატივს სცემდა და აღმერთებდა საკუთარ ძმას ვინსენტ ვან გოგს. მაგრამ მასთან კონტაქტი ყოველთვის დიდ პრობლემას წარმოადგენდა, მას შემდეგაც კი რაც ვინსენტმა მასთან სამხატვრო სფეროში თანამშრომლობა გადაწყვიტა. გარკვეულწილად ძმებს შორის ურთიერთობის ხელის შემშლელი ფაქტორი მათი განსხვავებული შეხედულებები და გემოვნება იყო. თეოს ყველა ფაქტორის მიუხედავად არასოდეს შეუწყვეტია წერილების მიწერა ძმისადმი. გადარჩენილი წერილების უმრავლესობა ვინსენტ ვან გოგისაა, თუმცა გადარჩენილია თეოს წერილების მცირე რაოდენობაც. თეოზე დიდ გავლენას ახდენდა მისი ძმის ფსიქოლოგიური და გონებრივი მდგომარეობა, ის ყოველთვის რჩებოდა ვინსენტის უახლოეს მეგობრად რომელიც ყოველთვის უგებდა მას. ცნობილია, რომ ვინსენტის სამხატვრო კარიერა სწორედ თეოს ფინანსური დახმარების საფუძველზე მიმდინარეობდა წარმატებით. ამასთან თეო ეხმარებოდა ძმას ნამუშევრების პოპულარიზაციაში და ასევე ხალხთან და საკუთარ თავთან კომუნიკაციაში, რაც ვინსენტისთვის იმ პერიოდში განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი იყო. თეოს ძმისადმი მიწერილი გადარჩენილი წერილების უდიდესი ნაწილი სავსეა ქებით კომპლიმენტებიტა და გამამხნევებელი სიტყვებით. ვინსენტი ყოველთვის უყვებოდა თეოს საკუთარი იდეების, ნამუშევრების, ჩანახატების გრძნობების შესახებ და იცოდა, რომ თეოს რჩევა და აზრი გამოსადეგი და სასიამოვნო იქნებოდა.
მოვაჭრე და არტისტი
რაღათქმაუნდა ხაზგასასმელია, რომ თეო ვან გოგის ცხოვრება განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მისი უდიდესი და უმნიშვნელოვანესი გავლენის გამო საკუთარ ძმაზე ვინსენტ ვან გოგზე, თუმცაღა თავად თეოს ცხოვრებაც არანაკლებ საინტერესო და მნიშვნელოვანია. მისმა სახელოვნებო და ბიზნეს საქმიანობამ უდიდესი როლი ითამაშა იმდროინდელი თანამედროვე ხელოვნების განვითარებაში, მაგრამ ეს ფაქტი თეოსა და ვინსენტის ურთიერთობით იჩრდილება. თეომ უდიდესი როლი ითამაშა იმდროინდელი ნიდერლანდელი და ფრანგი არტისტების შემოქმედების განვითარებასა და პოპულარიზაციის საკითხში. თეოს ურთიერთობა ჰქონდა იმდროინდელ მხატვრების ფენასთან და საკმაოდ კარგად იცნობდა მათ, განსაკუთრებით იმპრესიონისტ და პოსტიმპრესიონისტ მხატვრებს, როგორებიც იყვნენ კლოდ მონე და ედგარ დეგა რომლებიც მან საკუტარ კომპანიაში გაიცნო.
1886 წელს თეო ვან გოგმა, ძმა ვინსენტ ვან გოგი მიიწვია პარიზში მასტან ერთად საცხოვრებლად, და ამავე წლის მაისიდან ისინი ერთად ცხოვროობდნენ ბინაში მონმაჟურში. თეომ ვინსენტს პარიზში გაააცნო პოლ გოგენი, პოლ სეზანი, ანრი დე ტულუზ-ლოტრეკი, ანრი რუსო, კამილ პისარო და ჟორჟ სერა, 1888 წელს ამას მოჰყვა ის რომ გოგენი შეუერტდა ვინსენტს, დაუახლოვდა მას და მასთან ერთად იცხოვრა კიდეც არლში გარკვეული ხნით.
მიმოწერა
ძმებს მთელი სიცოცხლის მანძლზე ჰქონდათ მიმოწერა ერთმანეთთან და ეს მათთვის სტიმულის მიმცემი და გამამხნევებელი იყო, განსაკუთრები ვინსენტისთვის რომლის ცხოვრებაც საკმაოდ რთულ მტანჯველ და ემოციურად დატვირთულ ეპიზოდებს შეიცავს. თეო იმ ადამიანების მოკლე სიაშში შედიოდა, რომლებსაც ვინსენტი ენდობოდა და ესაუბრებოდა. ეს წერილები ერთადერთი სანდო წყარო და მასალაა ვინსენტის ცხოვრების შესასწავლად, რომლებშიც არა მარტო მისი ცხოვრების ეტაპების სრული მიმდინარეობა ისახება, არამედ მისი გრძნობები განცდები და შეგრძნებებიც. სულ დაწერილი 800 წერილიდან ვინსენტმა ერთი მესამედი თეოს მიწერა, მათ შორის თავისი პიველი და უკანასკნელი წერილები. ამ წერილების დღემდე მოღწევაში უდიდესი წვლილი მიუძღვით თეოსა და მის მეუღლეს. შემორჩენილია თეოს წერილების ძალიან მცირე რაოდენობა, რადგან ვინსენტმა ვერ შეძლო მათი შენახვა. წერილები შეგროვებული იქნა და გამოიცა წიგნში ვინსენტ ვან გოგის წერილები.
ძმების ურთიერთობაზე გადაღებულია ფილმიც სახელად ვინსენტი და თეო (1990), რომლის დირექტორიც იყო რობერტ ოლტმენი ამავე თემაზეა შექმნილი 1956 წლის ფილმი სიცოცხლის წყურვილი, გადაღებული რეჟსორი ვინსენტ მინელის მიერ, რომელშიც თეოს როლს ასრულებს ბრიტანელი მსახიობი ჯეიმზ დონალდი, ვინსენტის როლს კი ჰოლივუდის ვარსკვლავი კირკ დაგლასი.
გარდაცვალება
thumb|right|175px|ვინსენტისა და თო ვან გოგის საფლავები [[ოვერ-სიურ-ოაზი|ოვერის სასაფლაოზე|alt=Two graves and two gravestones side by side; heading behind a bed of green leaves, bearing the remains of Vincent and Theo Van Gogh, where they lie in the cemetery of Auvers-sur-Oise. The stone to the left bears the inscription: Ici Repose Vincent van Gogh (1853–1890) and the stone to the right reads: Ici Repose Theodore van Gogh (1857–1891)]] თეო ვან გოგის ჯანმრთელობა განსაკუთრებით ვინსენტის გარდაცვალებიდან ერთ თვის შემდეგ გაუარესდა. ის იქვავილემ არნცის საავადმყოფოში, ფსიქიატრიუ ლჰოსპიტალში, დენ დოლერში 1890 წლის 18 ნოემბერს. პარიზში მას დაუსვეს დიაგნოზი რომლის მიხედვითაც ის მწვავე და მზარდი ამბლით იტანჯებოდა. გამოკვლევებმა ეს დიაგნოზი დაადასტურეს. 1 დეკემბრის ჩანაწერებით მისი დიაგნოზია პარალიტიური სიჩლუნგე, ტვინის დაავადება. ის გარდაიცვალა 1891 წლის 25 იანვარს. სიკვდილის მიზეზად სახელდება ტვინის ქრონიკული დამბლა, გამოწვეული „მემკვიდრული თვისებებით, გადაღლითა და დარდით.“ 1914 წელს თეო ვან გოგის ცხედარი გადაასვენეს ოვერში თავისი ძმის გვერდით.
სქოლიო
კატეგორია:ვინსეტ ვან გოგის ოჯახი კატეგორია:დაბადებული 1 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1857 კატეგორია:გარდაცვლილი 25 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1891
ოსკარი საუკეთესო ხმისთვის
ამერიკული კინოაკადემიის ჯილდო საუკეთესო ხმის შერევისთვის — ერთ-ერთი ჯილდო ოსკარის დაჯილდოებაზე, რომელიც იმართება ყოველწლიურად ამერიკის შეერთებულ შტატებში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ოსკარი
თუთაში
თუთაში — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში რაჭა-ლეჩხუმიდან.
თუთაში წარმოადგენს ადრე არსებული, მაგრამ ამჟამად მოუძიებელი ვაზის ჯიშს.
ლიტერატურა
კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
დროზერა
დროზერა, ცვრიანა   —   მრავალწლოვანი (იშვიათად ერთწლოვანი)  მწერიჭამია მცენარეების გვარი დროზერასებრთა ოჯახისა. მისი ფესვთანური, როზეტად შეკრებილი ფოთლები მოფენილია ჯირკვლოვანი ბუსუსებით, მაგრამ გამოყოფილი წებოვანი სეკრეტის საშუალებით მცენარე იჭერს და ინელებს მწერს.
დროზერას 90-მდე სახეობა არქტიკის გარდა, ყველგანაა გავრცელებული; სახეობათა უმრავლესობა ავსტრალიასა და ახალ ზელანდიაშია. საქართველოშიც გვხვდება 4 სახეობა. დროზერა იზრდება ტორფიან ჭაობებში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დროზერასებრნი
დონატ ეპისკოპოსი
დონატ ეპისკოპოსი — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 30 აპრილი, ახალი სტილით - 13 მაისი.
ცხოვრობდა წმინდა კეთილმსახური მეფის თეოდოსი დიდის (379-397) დროს და იყო ქალაქ ევერიის ეპისკოპოსი. ქალაქთან ახლოს, სიროპში მოწამლული წყარო ამოდოდა. როდესაც ეპისკოპოსმა ამის შესახებ გაიგო, მრევლთან ერთად მივიდა და განაგდო წყაროში ჩაბუდებული საშინელი გველი. წმიდა ეპისკოპოსმა ილოცა, აკურთხა წყალი და უშიშრად დალია, ამ სასწაულის მხილველმა ხალხმა ადიდა უფალი. წმიდა დონატმა სხვა მრავალი სასწაულიც აღასრულა: ერთხელ თეოდოსი მეფის ასული დასნეულდა და ბოროტმა სულმა შეიპყრო. როდესაც წმიდა დონატი სასახლეში მივიდა, ეშმაკი განვიდა გვემულისაგან და სნეული განიკურნა. ერთ მევახშეს მეორედ უნდოდა მიეღო ვალი გარდაცვლილი მევალის ქვრივისაგან, წმიდა ეპისკოპოსმა მკვდარი აღადგინა, რათა დაემოწმებინა, რომ ვალი დაბრუნებული იყო.
წმინდა დონატი გარდაიცვალა დაახლოებით 387 წელს.
სააქიმო
სააქიმო, საექიმო — ძველ საქართველოში ექიმის გასამრჯელოდ და საერთოდ მკურნალობაზე გაწეული ხარჯის საზღაური, რომელიც სხეულის დაშავების შემთხვევაში ვნების მიმყენებელს ან მისთვის პასუხისმგებელ პირს დაზარალებულისათვის უნდა გადაეხადა. ვახტანგ VI-ის სამართალი (მმ. 92, 194, 197) სააქიმოს ითვალისწინებს ფათერაკისათვის ანდა „ათს წლამდის ყმაწვილის ნაქნარის საქმისათვის“.
ლიტერატურა
კატეგორია:ძველი ქართული სამართალი
ბოროვიკოვო (ვოლოგდის ოლქი)
ბოროვიკოვო (Боровиково) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის ხაროვსკის სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 8 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
აგავე
აგავე (Ἀγαύη) — ბერძნულ მითოლოგიაში ჰარმონიასა და კადმოსის ასული, ავტონოესა და სემელეს და. აგავე არ აღიარებდა დიონისეს ღვთაებრივ წარმოშობას, რისთვისაც ღვინის ღმერთმა გააგიჟა და დააგლეჯინა საკუთარი შვილი პენთევსი. ეს სიუჟეტი დაამუშავა ევრიპიდემ ტრაგედიაში "ბაკხელები".
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
ბეხუმის მუნიციპალიტეტი
ბეხუმის მუნიციპალიტეტი (Municipio Bejuma) — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, კარაბობოს შტატში. წარმოადგენს კარაბობოს შტატის 14 მუნიციპალიტეტიდან ერთ-ერთს. ფართობი 469 კმ². ვენესუელის ეროვნული სტატისტიკის ინსტიტუტის 2007 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით ბეხუმის მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 45 306 ათასი ადამიანი. მთავარი ქალაქია ბეხუმა. კარაბობოს შტატის მთელი მოსახლეობის 2% მოდის ბეხუმის მუნიციპალიტეტზე. მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 96,6 ადამიანს 1 კვადრატულ კილომეტრზე.
ფუკუოკის მეტროპოლიტენი
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:იაპონიის მეტროპოლიტენები მეტროპოლიტენი
აგამედე
საკუთარი სახელი აგამედე შეიძლება აღნიშნავდეს:
Eciton californicum
Eciton californicum — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Eciton-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ecitoninae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
მეკრენჩხულა
მეკრენჩხულა — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი ვაზის ჯიში რაჭა-ლეჩხუმიდან.
მეკრენჩხულა წარმოადგენს ადრე არსებული, მაგრამ ამჟამად მოუძიებელი ვაზის ჯიშს.
ლიტერატურა
კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი ქართული ჯიშები
Lasioglossum weemsi
Lasioglossum weemsi — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1960 წელს.
სქოლიო
weemsi
613
თარიღი უცნობია
*
დროზოფილა
მინი|დროზოფილა დროზოფილა (Drosophila) — მწერების გვარი ორფრთიანთა რიგისა. აქვს 3,5 მმ-მდე სიგრძის სხეული, გავრცელებულია მთელ მსოფლიოში. ბინადრობს ყველგან, განსაკუთრებით მრავლადაა ხილბოსტნეულის საცავებში. ადვილად მრავლდება ლაბორატორიულ პირობებში, სწრაფად ვითარდება და ახასიათებს ნიშან-თვისებათა ზუსტი დათიშვა შთამომავლობაში, რის გამოც გენეტიკური გამოკვლევების საუკეთესო ობიექტია. დროზოფილზე დაკვირვებით შესწავლილია მუტაგენეზის პროცესი და მიღებულია პირველი ექსპერიმენტული მუტაციები. ბუნებრივ პირობებში დროზოფილა ავრცელებს საფუვრის სოკოებს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ორფრთიანები
ავტონოე
ავტონოე (ბერძნ. Αὐτονόη) — ჰარმონიასა და კადმოსის ქალიშვილი, პენელოპეს მსახური, არისტევსის მეუღლე, აკტეონის დედა, ბაკხელებისგან პანთევსის მოკვლის ერთ-ერთი მონაწილე.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია კატეგორია:თებეს მითოლოგია
დროშა (მრავალმნიშვნელოვანი)
დროშა შეიძლება აღნიშნავდეს:
Pop Trash
Pop Trash — ინგლისური როკ-ჯგუფ Duran Duran-ის მეათე სტუდიური ალბომი. იგი გამოვიდა 2000 წლის 19 ივნისს. ალბომის ჩაწერა უკანასკნელად შედგა ტრიოს ლე ბონი/როუდზი/კუკურულო სახით. 2001 წელს მისი გამოცემა შეწყდა.
ალბომის გარეკანზე გამოსახულია Liberace-ს ფირმის მანქანა.
2008 წლის ივლისიდან ალბომი ვრცელდება iTunes-ის ქსელით.
სინგლები
ალბომიდან მხოლოდ ერთი სინგლი, Someone Else Not Me გამოიცა. ბრიტანეთში იგი მხოლოდ ჩარტის #53 პოზიციაზე მოხვდა, თუმცა ლატვიაში საუკეთესო 10-ეულშიც კი შევიდა.
კიდევ ერთი სინგლის სახით უნდა გამოეცათ Playing With Uranium, თუმცა იგი მხოლოდ რადიო პრომო დისკის სახით გავრცელდა.
იაპონიაში სინგლის სახით გამოვიდა Last Day On Earth. ის შესრულდა იაპონიაში, პარკის Universal Studios გახსნისას.
სიმღერების სია
დამატებები:
სქოლიო
კატეგორია:2000 წლის ალბომები კატეგორია:Duran Duran-ის ალბომები კატეგორია:Hollywood Records-ის ალბომები
ფელიპე პედრელი
ლიტერატურა
კატეგორია:ესპანელი კომპოზიტორები კატეგორია:დაბადებული 19 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1841 კატეგორია:გარდაცვლილი 19 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1922
ისა-ხანი
ისა-ხანი (გ. 1615) — კახეთის მეფის ალექსანდრე II-ის ძის, გიორგის ძე. აღიზარდა ირანში, შაჰის კარზე. აბას I-მა 1614, საქართველოში ლაშქრობის დროს, კახეთის მმართველად დანიშნა. ისა-ხანმა კახეთში ფეხი ვერ მოიკიდა და იძულებული გახდა საქართველოს გასცლოდა. შემდეგში შაჰმა თავის ამალაში ჩარიცხა. 1625 წლის 1 ივლისს გამართულ ბრძოლაში მარაბდის ველზე, ისა-ხანს დაუქვემდებარეს შირვანის მმართველის ყაზან-ხან ჩერქეზისა და ერევნის ბეგლარბეგის შაჰ-ბენდე-ხანის ლაშქარი. ისა-ხანმა გადამწყვეტი როლი ითამაშა ბრძოლაში ქართველთა დამარცხებაში, მაშინ როდესაც ქართველთა გამარჯვება თითქმის გარდაუვალი იყო, ისა-ხანი ბრძოლის ველს არ თმობდა და უკანასკნელ ძალებს იკრებდა. ამ დროს ყიზილბაშებს აზერბაიჯანის ბეგლარბეგის შაჰ-ბენდე-ხანის მეთაურობით ახალი ძალებიც მოუვიდათ. ქართველთა ჰარმა მტრის ახალი რაზმების დარტყმას ვეღარ გაუძლო და გატყდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:კახეთის სამეფო კატეგორია:გარდაცვლილი 1615 კატეგორია:კახეთის სამეფოს ბაგრატიონები
პედრო I მრისხანე
thumb|right|პედრო I-ის ქანდაკება პედრო I მრისხანე (დ. 30 აგვისტო, 1334 — გ. 23 მარტი, 1369) — კასტილიისა და ლეონის მეფე 1350-1369 წლებში. ესწრაფებოდა ფეოდალური ანარქიის მოსპობასა და ცენტრალური ხელისუფლების გაძლიერებას, ეყრდნობოდა ანდალუსიის სავაჭრო-სამრეწველო ქალაქებს, გრანადის ამირასა და "შავი პრინცის" (ინგლისის მეფის ედუარდ III-ის ძის) რაზმებს. მის წინააღმდეგ იბრძოდნენ ეკონომიკურად ნაკლებ განვითარებული კასტილიისა და ლეონის ქალაქები. ბრძოლა ცვალებადი უპირატესობით პედრო I-სა და მის მოწინააღმდეგეებს შორის დიდხანს გაგრძელდა. 1369 წელს მონტელიესთან ბრძოლაში დამარცხების შემდეგ პედრო I თავისმა ნახევარძმამ ენრიკე ტრასტამარიმ მოკლა.
ლიტერატურა
კატეგორია:კასტილიის მეფეები კატეგორია:ლეონის მეფეები კატეგორია:დაბადებული 30 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1334 კატეგორია:გარდაცვლილი 23 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1369
Lasioglossum wellingtoni
Lasioglossum wellingtoni — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1914 წელს.
სქოლიო
wellingtoni
აქსარაი
აქსარაი (Aksaray) — ქალაქი ცენტრალური ანატოლიის რეგიონში, თურქეთში, აქსარაის პროვინციის დედაქალაქი. 2012 წლის მოსახლეობის აღწერის თანახმად ქალაქში ცხოვრობდა 186,599, ხოლო პროვინციაში 270,528 კაცი. აქსარაი წარმოადგენდა ერთ-ერთ მნიშვნელოვან პუნქტს, რომელზეც გადიოდა დიდი აბრეშუმის გზა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თურქეთის ქალაქები
აგამედე (გრძნეული ქალი)
აგამედე — ავგეს ქალიშვილი, თესალიელი გრძნეული ქალი, ჰომეროსის თანახმად სასწაულებრივი წამლების დამამზადებელი. ძველი ბერძნები ხშირად მედეასთან ერთად იხსენიებდნენ და ზოგ მეცნიერთა აზრით, შესაძლებელია მედეას სხვა სახელიც იყოს.
ნიგვზარა
ნიგვზარა — სოფელი საჩხერის მუნიციპალიტეტში (კორბოულის თემი), მდებარეობს იმერეთის მაღლობზე. ზღვის დონიდან 940 მეტრი, საჩხერიდან 21 კილომეტრი.
აგამედე (გრძნეული ქალი)
სქოლიო
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია კატეგორია:ფიზიკოსები კატეგორია:ძველი ბერძენი ფიზიკოსები
ნიგვზარა
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 592 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფლები
სააჯო კარი
სააჯო კარი — სამსჯავრო, სასამართლო დაწესებულება და მისი შენობა ძველ საქართველოში. იხსენიება შიომღვიმის მონასტრის 893-918 საბუთსა (ე. წ. დაწერილი შიომღვიმისა ბეგრის დადების შესახებ) და ხელმწიფის კარის გარიგებაში (XIV საუკუნე). მართლმსაჯულების დარგში დავით აღმაშენებლის სარეფორმო მოღვაწეობის შედეგად სააჯო კარს უმაღლესი სასამართლოს ფუნქციები დაეკისრა (მანამდე უზენაეს მართლმსაჯულებას თვით მეფე ახორციელებდა). აქ განიხილებოდა ქვედა საფეხურის სასამართლოს გადაწყვეტილებით უკმაყოფილო მომჩივნის აჯა.
კარლოს-არველოს მუნიციპალიტეტი
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:კარაბობოს შტატის მუნიციპალიტეტები
სააჯო კარი
სააჯო კარს ექვემდებარებოდა როგორც სამოქალაქო, ისე სისხლისსამართლებრივი საქმეები, საჩივრები ფეოდალთა თუ მოხელეთა მოძალადეობის შესახებ. სააჯო კარი მართლმსაჯულების მუდმივმოქმედი და კოლეგიური ორგანო იყო, რომლის საერთო საქმიანობას XII საუკუნის ათიანი წლებიდან მეფის უპირველესი მოხელე მწიგნობართუხუცეს-ჭყონდიდელი წარმართავდა. ორშაბათობით იგი პირადად იყო სააჯო კარში, თავისი უახლოესი ხელქვეითი მოხელეების — მეფის საწოლისა და ზარდახნის ანუ სამხედრო საწყობის მწიგნობრების თანხლებით საქმიანობდა, „ობოლთა და ქვრივთა და მიმძავრებულთა მოჩივართა“ განიკითხავდა. კვირის დანარჩენ დღეებში სააჯო კარი სხვა მსაჯულთა შემადგენლობით მოქმედებდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ძველი ქართული სასამართლოები
Nowhere Else to Roam
შოუები მეხიკოში 1993 წლის თებერვალსა და მარტში მოგვიანებით შეიტანეს მათ პირველ საკონცერტო სასაჩუქრე ყუთის Live Shit: Binge & Purge შემადგენლობაში. ეს იყო ასევე პირველი შეხვედრა ჯგუფისა და ბასისტ რობერტ ტრუჰილოსი, რომელიც ათი წლის მოგვიანებით შეუერთდა ჯგუფს.
სიმღერების სია
(აღებულია 1993 წლის 31 იანვრის შოუდან)
სქოლიო
კატეგორია:მეტალიკის ტურნეები კატეგორია:1993 წლის საკონცერტო ტურნეები
სიფილისი
სიფილისი (Siphylis) ქართულად — ათაშანგი. ევროპაში იგი 1493 წლამდე ცნობილი არ იყო. ფაქტია, რომ კოლუმბის ეკიპაჟის ზოგიერთი წევრი აქტიურად მონაწილეობდა ფრანგი მეფის, შარლ VII-ის  იტალიაში შეჭრაში 1494 წელს და სწორედ ამ დროს, ამ ქვეყანაში დაიწყო აღნიშნული დაავადების ეპიდემია. სიფილისის გამომწვევია გრძელი, სპირალურად დახვეული ბაქტერია. – Treponema pallidum.
ეპიდემიოლოგია
სიფილისი ტიპური ანთროპონოზური დაავადებაა. ავადდებიან მხოლოდ ადამიანები, რომლებიც ბაქტერიის რეზერვუარს წარმოადგენენ. აღნიშნული ბაქტერია ორგანიზმში ჩვეულებრივ შეიჭრება სქესობრივი აქტის დროს. შესაძლებელია აგრეთვე შემთხვევითი დასენიანებაც არაპირდაპირი გზით, მაგალითად კოცნისას.
დაავადების განვითარება
სიფილისი გადის განვითარების 3 სტადიას. პირველადი სიფილისის დროს, დასენიანებიდან 10–30 დღის შემდეგ, გარეგან სასქესო ორგანოებზე წარმოიქმნება ზედაპირული, მცირე ზომის წყლული. დაავადების მეორე სტადიაზე ვლინდება კანზე და ლორწოვან გარსზე ჩნდება გამონაყარი. ამ პერიოდში ავადმყოფი ძალზე სენგადამდებია. მესამეული სიფილისის დროს სხვადასხვა ქსოვილებსა და ორგანოებში ვითარდება გუმი. აღნიშნულ სტადიაზე განსაკუთრებით ხშირად ზიანდება ცენტრალური ნერვული სისტემა, რასაც საბოლოო ჯამში ავადმყოფი მიჰყავს დამბლამდე და ფსიქიკის მოშლამდე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაქტერიული დაავადებები
Eciton crassicorne
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ბეირუთი
სახელწოდება
ბერძნები სახელწოდებად იყენებდნენ ბერიტოს (ძველ ბერძნულად: Βηρυτός), რომელიც რომაელებმა ბერიტუსად გადათარგმნეს. როდესაც ქალაქმა რომაული კოლონიის სტატუსი მიიღო მისი ოფიციალური სახელწოდება კოლონია ლულია აუგუსტა ფელიქს ბერიტუს იყო.
სელჩუკთა იმპერიის მმართველობის დროს ქალაქი მოიხსენიებოდა როგორც ლაოდეკია, სელჩუკების მმართველის დედის პატივსაცემად.
ისტორია
მარცხნივ|მინი|303x303პქ|ბეირუთში აღმოჩენილი არტეფაქტი
პრეისტორია
ბეირუთი დასახლებული 5000 წლის წინ იყო. ბეირუთის ურბანულ მიდამოებში მრავალი პრეისტორიული არტეფაქტი აღმოაჩინეს, რომლების შუა პალეოლითისა და ზედა პალეოლითის ხანებით თარიღდება.
არქეოლოგიური გათხრების შედეგად ქალაქის მიდამოებში აღმოჩენილია ფინიკიური, ელინისტური, რომაული, ბიზანტიური, არაბული, ჯვაროსნული და ოსმალური ნაშთები.
ფინიკიური პერიოდი
ბეირუთის ფინიკიური პორტი ქალაქის ჩრდილოეთ სანაპიროზე მდებარეობდა. იმ დროინდელი პორტი ახლანდელი ქალაქის ქვეშაა დამარხული. მსგავსი, მშრალი ნავსადგური ქალაქიდან დაახლოებით ერთ კილომეტრში აღმოაჩინეს 2011 წელს. 2012 წლის 26 ივნისს, როდესაც ლიბანის კულტურის მინისტრმა გაბი ლაიუნმა ამ ადგილზე ცათამბრჯენების აშენების ნებართვა გასცა მან ამით მასობრივი პროტესტი გამოიწვია.
ელინისტური პერიოდი
ძველი წელთაღრიცხვით 140 წელს დიოდოტუსის მიერ ფინიკიური ქალაქი განადგურდა. ადგილზე მშენებლობები ელინისტური სტილის მიხედვით დაიწყო. თანამედროვე ბეირუთი ამ არქეოლოგიური ობიექტების თავზეა გაშენებული. მცირე გათხრები ტერიტორიაზე სამოქალაქო ომის დასრულებამდე, 1991 წელს ჩატარდა. 1993 წელს ჩატარებულმა გათხრებმა ელინისტური პერიოდის შესახებ ახალი ვარაუდები წარმოშვა.
პირველი საუკუნით დათარიღებული მონეტები, რომელბიც ბეირუთში აღმოაჩინეს ტიჩეს ანუ ბედის ქალღმერთის გამოსახულებისაა. რევერსზე ქალაქის სიმბოლოა გამოსახული, რომელსაც ღუზაზე შემოხვეული დელფინი წარმოადგენს. მოგვიანებით, სამოქალაქო ომისა და სელჩუკთა იმპერიის დაცემის შემდეგ ტერიტორია სომხეთის სამეფოს მმართველმა ტიგრან II-მ დაიპყრო და ბეირუთი თავისი სახელმწიფოს შემადგენელ ნაწილად გამოაცხადა. ტიგრანაკერტის ბრძოლის სომხეთმა ტერიტორიაზე კონტროლი სამუდამოდ დაკარგა. ქალაქი რომაელმა გენერალმა გნეუს პომპეუს მაგნუსმა დაიკავა. მარცხნივ|მინი|რომანული სვეტები ბეირუთში
რომაული პერიოდი
ლაოდიკია პოპეუსმა ძველი წელთაღრიცხვით 64 წელს დაიპყრო. ძველი ქალაქი რომის იმპერიაში იქნა ასიმილირებული, იქ გაგზავნეს ვეტერანი ჯარისკაცები, რომლებმაც დიდი სამშენებლო პროექტები განახორციელეს.
ბეირუთი რომის იმპერიის აღმოსავლეთ პროვინციებში ყველაზე რომაულ ქალაქად იღვლებოდა. ომისშემდგომი სამაშველო გათხრები 1993 წლიდან დღემდე წარმოადგენს ახალ შეხედულებებს ბეირუთში რომანული პერიოდის შესახებ. სახალხო ხუროთმოძღვრება მოიცავდა რამდენიმე აბანოს კომპლექსს, კოლონადირებულ ქუჩებს, ცირკსა და თეატრს.
შუა საუკუნეები
ბეირუთი მუსლიმებმა 635 წელს დაიპყრეს. პრინც არსლან ბინ ალ-მუნდჰირმა 759 წელს დააარსა სინ ელ ფილის სამთავრო ბეირუთში. მა სამთავროს შემდეგ მთა ლიბანზე გაშენდა დასახლებები. როგორც ხმელთაშუა ზღვის აღმოსავლეთ სანაპიროზე მდებარე მნიშვნელოვანმა სავაჭრო ცენტრმა აკომ ბეირუთი დაჩრდილა. 1110-დან 1291 წლამდე ქალაქი იერუსალიმის სამეფოს ნაწილს წარმოადგენდა. 1187 ქალაქი სალადინმა დაიპყო, თუმცა გერმანელი ჯვაროსნის, ჰენრი 1-ლის წყალობით გათავისუფლდა. ჯონ იბელინმა ქალაქის მმართველობა 1204 წელს მოიპოვა. მან ქალაქი აიიუბისების მიერ აოხრებული ქალაქი ხელმეორედ ააშენა. ასევე ააშენა იბელინების სასახლეც.
ოსმალთა მმართველობა
ოსმალეთის სუთნის, სელიმ I-ის მმართველობის დროს ოსმალებმა სირია და თანამედროვე ლიბანის ტერიტორია დაიპყრეს. ბეირუთის მთელი ამ მმართველობის პერიოდში ადგილობრივი დრუზები აკონტროლებდნენ და მართავდნენ. 1832 წელს, მას შემდეგ რაც იბრაჰიმ ფაშამ აკო დაიპყრო, ბეირითმა ქალაქის აღორძინება დაიწყო.
მე-19 საუკუნის მეორე ნახევრისტვსი ბეირუთი ამყარებდა მჭიდრო კომერციულ და პოლიტიკურ კავშირებს ევროპის იმპერიულ ძალებთან, განსაკუთრებით საფრანგეთის იმპერიასთან. ევროპელები დაინტერესებულები იყვნენ ლიბანური აბრეშუმით, რის გამოც ქალაქის ტერიტორია პორტად და მთავარ საექსპორტო ცენტრად გადააკეთეს. ამასობაში რეგიონში ოსმალეთის გავლენა შემცირდა. ბეირუთი იქცა დანიშნულების ადგილად, მარონელი ქრისტიანი ლტოლვილებისთვის, რომლებიც დამასკოდან ომის გამო გაიქცნენ. ამან თავის მხრივ ბეირუთში რელიგიური მრავალფეროვნება გამოიწვია. ცენტრი|მინი|977x977პქ|ბეირუთის პანორამული ხედი მეცხრამტე საუკუნის მესამე მეოთხედში
ბეირუთის ვილაიეთი
1888 წელს ბეირუთი გახდა სირული ვილაიეთის დედაქალაქი. ეს მოიცავდა სანჯაკებს (პრეფექტურებს): ლატაკია, ტრიპოლი, ბეირუთი, აკო და ბექა. ამ დროისთვის ბეირუთი კოსმოპოლიტურ ქალაქად ჩამოყალიბდა, რომელსაც მჭიდრო კავშირები ჰქონდა ევროპასა და ამერიკის შეერთებულ შტატებთან. იგი ასევე გახდა მისიონერული საქმიანობის ცენტრი, რომელმაც შექმნა საგანმანათლებლო დაწესებულებები, მაგალითად, ბეირუთის ამერიკული უნივერსიტეტი. მას შემდეგ, რაც ფრანგმა ინჟინერებმა თანამედროვე ნავსადგური ააშენეს 1894 წელს, მათ ასევე გაიყვაენს სარკინიზო ხაზი ლიბანიდან დამასკომდე და ალეპომდე 1907 წელს. საფრანგეთის გავლენამ ამ ტერიტორიაზე ყველა სხვა ევროპული ქვეყნის გავლენას გადააჭარბა. 1911 წელს ენციკოპედია ბრიტანიკას მონაცემებით ბეირუთის მოსახლეობა მოიცავდა 36 000 მუსლიმს, 77 000 ქრისტიანს, 2 500 ებრაელს, 400 დრუზს და 4 100 უცხოელს. მე-20 საუკუნის დასაწყისისთვის, სალიმ ალი სალამი ბეირუთში ყველაზე ცნობილი ფიგურა გახდა. მას მრავალი თანამდებობა ეკავა, რომელთა შორისაა ოსმალეთის პარლამენტში ბეირუთის სახელით ყოფნა, ბეირუთის პრეზიდენტის წოდება. მისმა მმართველობამ ქალაქის სოციალური განვითარება განაპირობა. მინი|წმინდა ნიკოლოზის კიბე აშრაფიეში
ლიბანის დედაქალაქი
პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ, ოსმალეთის იმპერიის დაშლისას, ბეირუთი, ისევე როგორც მთლიანად ლიბანი საფრანგეთის მანდატი გახდა. ლიბანმა დამოუკიდებლობას 1043 წელს მიაღწია, ბეირუთმა კი ქვეყნის დედაქალაქის წოდება მიიღო. ქალაქი დარჩა რეგიონალური ინტელექტის დედაქალაქად, იქცა მთავარ ტურისტულ ადგილად და საბანკო თავშესაფრად.