cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ბაიროითი
პირველად 1194 წელს იხსენიება. 1876 წელს ქალაქში შეიქმნა თეატრი, რომელიც კომპოზიტორ რიხარდ ვაგნერის (ცხოვრობდა ბაიროითში) ნაწარმოებებს ასრულებდა. ბაიროითში ცხოვრობდა და აქვეა დაკრძალული კომპოზიტორი ფერენც ლისტი.
სქოლიო
კატეგორია:ბავარიის ქალაქები
შეშის მოედანი
შეშის მოედანი — მდებარეობდა თბილისის გარეთუბანში, ძველი ქალაქის ჩრდილოეთით, კოჯრის კარის მახლობლად. ავანაანთხევის მარჯვენა და მარცხენა მხარეზე არსებულ პატარა მოედანზე იყიდებოდა შეშა, რის გამოც ქალაქელები მას შეშის მოედანს ეძახდნენ. აქ გასაყიდად მოტანილ ხის დიდ მორებზე ჩამომსხდარი ე. წ. ,,ამბავისტები" ერთმანეთს უყვებოდნენ ქალაქისა თუ ქვეყნის ჭორს თუ მართალ ამბებს. ადგილმა ამ სახელით იარსება XIX საუკუნის 40-იანი წლებამდე, სანამ ერევანსკის მოედანზე (ახლანდელი თავისუფლების მოედანი) გამავალი ავანაანთხევის გადახურვა და აქ ქარვასლის აშენება დაიწყებოდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის მოედნები
სტრის რაიონი (1940-2020)
სტრის რაიონი (Стрийський район) — გაუქმებული რაიონი უკრაინაში, ლვივის ოლქში. მისი ფართობი 808 კმ² იყო. 2015 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 62 102 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 77 კაცს კმ²-ზე. სტრის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი იყო ქალაქი სტრი.
სქოლიო
კატეგორია:ლვივის ოლქის გაუქმებული რაიონები
რეკულეშტი
რეკულეშტი (Răculeşti) — სოფელი მოლდოვაში, კრიულენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 84 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 109 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კრიულენის რაიონის სოფლები
თბილისის ქაღალდის ფაბრიკა
თბილისის ქაღალდის ფაბრიკა (სააქციო საზოგადოება) — ქაღალდის მწარმოებელი საწარმო. მდებარეობს თბილისში, ისანი-სამგორის რაიონში. დაარსდა 1935 წელს.
ამზადებდა საკოლოფე, შპალერის ქვეშ გასაკრავ (დუბლაჟს), სამუშტუკე, გასანთლულ (უშვებდა მეორე მსოფლიო ომის დროს) ქაღალდს, ასევე – ქაღალდს, ხელსახოცისა და ერთჯერადი თეფშებისათვის და წყალგაუმტარ მუყაოს. 1972 ჩატარდა ფკის რეკონსტრუქცია, 1980 კი დაინერგა ტექნოლოგიური დანადგარების მართვის თანამედროვე სისტემები ნახევარგამტარული ტექნოლოგიების გამოყენებით (ტრანზისტორების, ტირისტორების და სხვა თანამედროვე ნახევარგამტარული ტექნიკური ელემენტებით). 1996 წლიდან საწარმო სააქციო საზოგადოებად ჩამოყალიბდა. საპროექტო სიმძლავრეა 800 ტ. ქაღალდი წელიწადში. თბილისის ქაღალდის ფაბრიკა ამუშავებს ადგილობრივ ნედლეულს (მაკულატურას), რისგანაც ამზადებს საგოფრე, რუბეროიდისა და სატომრე ქაღალდს, აგრეთვე გოფრირებულ მუყაოს ყუთებს. გამოშვებული პროდუქციის რეალიზაცია ხდება როგორც ქვეყნის შიგნით, ისე მის ფარგლებს გარეთაც – სომხეთსა და აზერბაიჯანში.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს კომპანიები
ჭრელი იხვი
ჭრელი იხვი (Stictonetta naevosa) — ფრინველი იხვისებრთა ოჯახისა. ავსტრალიის ენდემური სახეობაა, ასევე ცნობილია როგორც შვრიის იხვი. ეს ფრინველი ბინადრობს ავსტრალიის დიდ ტერიტორიებზე, მაგრამ მშრალ სეზონზე ზღვისკენ და ავსტრალიის ვეთლენდებისკენ მიგრირებს. ისინი ასეთ დროს ერთად იკრიბებიან და შესამჩნევია მათი ერთობა.
ჭრელ იხვს ამჟამად გადაშენების საფრთხე არ ემუქრება, მაგრამ ჰაბიტატის განადგურებისა და ნადირობის გამო შესაძლოა მომავალში საფრთხე დაემუქროს. ნადირობის ხარისხს ზრდის გვალვები და ჰაბიტატის განადგურება, რაც იხვებს აიძულებს დაიხიონ სანაპიროსკენ, სადაც მათ, როგორც დაცულ სახეობას არ აღიქვამენ. ბოლო ათწლეულების მანძილზე განხორციელდა ბევრი პროგრამა, ჭრელი იხვის პოპულაციის გაზრდის მიზნით.
ირაკლი შუშანია
ირაკლი ლავრენტის ძე შუშანია (დ. 20 მაისი, 1927, თბილისი — გ. 14 თებერვალი, 1982, მოსკოვი, დაკრძალულია თბილისში) —    ქართველი  მომღერალი (ბანი), საქართველოს სახალხო არტისტი (1972 წელი). 1958 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია (პროფესორი ს. ინაშვილის კლასი). ამავე წლიდან იყო ზ. ფალიაშვილის სახელობის თბილისის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო თეატრის სოლისტი. შესანიშნავი ვოკალურ-სცენური მონაცემების მეოხებით შექმნა დასამახსოვრებელი სახეები ქართულ თუ უცხოურ ოპერებში, მ. შ. აღსანიშნავია: კაც ზვამბაია. ხევისბერი (ოთარ თაქთაქიშვილის „ მთვარის მოტაცება“, „ მინდია “), ლეპორელო ( მოცარტის  „დონ ჟუანი“) ტრაჩენკო (სერგეი პროკოფიევის „სემიონ კოტკო“) და სხვა.
ფიქრის გორა
ფიქრის გორა — თბილისის მიკრო უბანი მტკვრის მარჯვენა მხარეს, ვერის უბანში, ახლანდელი მ. კოსტავას, ი. ნიკოლაძის ქუჩებსა და ვარაზისხევს შორის. ადგილის სახელის ზუსტი წარმოშობა არ არის ცნობილი. მიკროუბანი განჩდა XX საუკუნის 20-იან წლებში. არსებობს მოსაზრება, რომ ადგილის სახელის, ფიქრის გორის ამოსავალი უნდა იყოს „ფეიქარი“, „საფეიქრო“. ფიქრის გორაზე ვ. ანჯაფარიძის სახლში ბინა დაიდო „ერთი მსახიობის თეატრმა“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თბილისის უბნები
სიჰაქარანი
სიჰაქარანი  (Sıhəkəran) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ასტარის რაიონში.
სქოლიო
კატეგორია:ასტარის რაიონის სოფლები
ელიოტ გოლდენთალი
ელიოტ გოლდენთალი (Elliot Goldenthal; დ. 2 მაისი, 1954, ბრუკლინი) — ამერიკელი თანამედროვე კლასიკური მუსიკის კომპოზიტორი. იყო აარონ კოუპლენდისა და ჯონ კორილიანოს სტუდენტი. მიღებული აქვს ოსკარისა და ოქროს გლობუსის ჯილდოები საუკეთესო მუსიკისთვის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი კომპოზიტორები კატეგორია:დაბადებული 1954 კატეგორია:ნიუ-იორკელები კატეგორია:დაბადებული 2 მაისი
ელიზაბეტ ბლეკბერნი
ელიზაბეტ ჰელენ ბლეკბერნი (Elizabeth Helen Blackburn; დ. 26 ნოემბერი, 1948, ჰობარტი, ტასმანია, ავსტრალია) — ავსტრალიელი და ამერიკელი მოლეკულური ბიოლოგი და ბიოქიმიკოსი. 2009 წელს კეროლ გრეიდერთან და ჯეკ შოსტაკთან ერთად ქრომოსომების სტაბილურობის დაცვაში ტელომერებისა და ფერმენტ ტელომერაზას როლის კვლევისთვის მიიღო ნობელის პრემია ფიზიოლოგიის და მედიცინის დარგში.
ბიოგრაფია
ელიზაბეტ ჰელენ ბლეკბერნი დაიბადა ექიმების ოჯახში კუნძულ ტასმანიაზე 1948 წელს. დაამთავრა მელბურნის უნივერსიტეტის საბაკალავრო (1970) და სამაგისტრო (1972) პროგრამები და კემბრიჯის უნივერსიტეტის დოქტურანტურა (1975). კემბრიჯში მუშაობდა ბრიტანელი ბიოქიმიკოსის, ფრედერიკ სანგერის ლაბორატორიაში ბაქტერიოფაგ ϕX174-ის ნუკლეინის მჟავების შემადგენლობაზე და გაეცნო დნმ სექვენირების მეთოდს. დოქტურანტურის შემდგომი სამეცნიერო მუშაობა იალეს უნივერსიტეტში, ამერიკელი უჯრედული ბიოლოგისა და გენეტიკოსის ჯოზეფ გალის ლაბორატორიაში განაგრძო. ბლეკბერნი დაინტერესდა გალის კვლევებით ქრომოსომების სტრუქტურისა და რეპლიკაციის შესახებ და დაიწყო უმარტივეს ტეტრაჰიმენას ქრომოსომების შესწავლა. მან შეძლო ამ ორგანიზმის ტელომერების შემადგენლობის სექვენირება და აღმოაჩინა, რომ ტელომერები დნმ-ის მოკლე განმეორებადი სეგმენტებისგან შედგება.
1978 წელს ბლეკბერნი გახდა ბერკლიში კალიფორნიის უნივერსიტეტის მოლეკულური ბიოლოგიის ასისტენტ-პროფესორი და განაგრძო ტეტრაჰიმენას ტელომერების კვლევა. 1980 წელს შეხვდა ამერიკელ მეცნიერ ჯეკ შოსტაკს, რომელიც ასევე დაინტერესებული იყო ტელომერებით. სოკოსა და ტეტრაჰიმენას მოდელებზე დაყრდნობით ორმა მეცნიერმა დაიწყო ერთობლივი კვლევა ტელომერების ფუნქციის გარკვევის მიზნით. 1984 წელს ბლეკბერნმა და მისმა უმცროსმა თანამშრომელმა, კეროლ გრეიდერმა აღმოაჩინეს ფერმენტი ტელომერაზა. მათმა შემდგომმა კვლევამ აჩვენა, რომ ტელომერაზა გადამწყვეტ როლს თამაშობს ქრომოსომების დაცვაში, რადგან შეუძლია ტელომერებს მიამატოს დნმ-ის ფრაგმენტი. 1990 წელს ბლეკბერნი სან-ფრანცისკოში კალიფორნიის უნივერსიტეტის ბიოქიმიისა და ბიოფიზიკის, ასევე მიკრობიოლოგიისა და იმუნოლოგიის დეპარტამენტების პროფესორად აირჩიეს. 1993 წელს იგი გახდა ამავე უნივერსიტეტის მიკრობიოლოგიისა და იმუნოლოგიის დეპარტამენტის ხელმძღვანელი. ბლეკბერნის შემდგომდროინდელი კვლევები შეეხებოდა ტელომერებისა და ტელომერაზას გენური შემადგენლობასა და ფუნქციებს, ასევე მათი როლის გარკვევას სიმსივნურ და დაბერების პროცესებში.
თავისი კარიერის მანძილზე ბლეკბერნს გამოქვეყნებული აქვს მრავალი სამეცნიერო ნაშრომი, მიღებული აქვს სხვადასხვა საპატიო წოდება და ჯილდო, მათ შორის გაირდნერის ფონდის საერთაშორისო ჯილდო (1998, გრეიდერთან ერთად), ლიუის როზენშტილის ჯილდო ბაზისურ სამედიცინო მეცნიერებებში გამორჩეული შრომისთვის (1998, გრეიდერთან ერთად), ალბერტ ლასკერის ჯილდო ბაზისურ სამედიცინო მეცნიერებებში (2006, გრეიდერთან და შოსტაკთან ერთად). 2009 წელს კეროლ გრეიდერთან და შოსტაკთან ერთად მიიღო ნობელის პრემია ფიზიოლოგიის ან მედიცინის დარგში. 2002 წელს ბლეკბერნი დაინიშნა აშშ ბიოეთიკის საპრეზიდენტო საბჭოს წევრად. მხარს უჭერდა ადამიანის ემბრიონულ უჯრედებზე კვლევებს, რაც წინააღმდეგობაში მოდიოდა ჯორჯ უოკერ ბუშის ადმინისტრაციის პოზიციასთან. 2004 წელს ამერიკის მთავრობამ საბჭოს წევრობა შეუწყვიტა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1948 კატეგორია:დაბადებული 26 ნოემბერი კატეგორია:ავსტრალიელი ბიოლოგები კატეგორია:ამერიკელი ბიოლოგები კატეგორია:ამერიკელი ბიოქიმიკოსები კატეგორია:ამერიკელი ნობელის პრემიის ლაურეატები
გოდებანი იერემია წინასწარმეტყველისანი
გოდებანი იერემია წინასწარმეტყველისანი (ספר מלכים‎‎) — ძველი აღთქმის ერთ-ერთი წიგნი.
წიგნში ჩაწერილია ხუთი სამგლოვიარო პოემა იმ უბედურების შესახებ, რომელიც ძვ. წ. 607 წელს ბაბილონელებმა იერუსალიმსა და მის მოსახლეობას დაატეხეს.
დაწერა იერემიამ იერუსალიმის განადგურებიდან მალევე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ძველი აღთქმის წიგნები
დომინიკ სანდა
დომინიკ სანდა (Dominique Sanda დ. 11 მარტი, 1951, პარიზი) — ფრანგი მსახიობი. მოღვაწეობდა ევროპულ კინემატოგრაფში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფრანგი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1951 კატეგორია:დაბადებული 11 მარტი
ივატე (პარანა)
ივატე (Ivaté) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მიეკუთვნება ჩრდილო-დასავლეთ პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ უმაუარამის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 514 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 18.29 კმ²-ზე. ფართობი 410 907 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
ვანდა მეტროპოლიტანო (სტადიონი)
ესტადიო ვანდა მეტროპოლიტანო — საფეხბურთო სტადიონი ესპანეთის დედაქალაქ მადრიდში. მადრიდის „ატლეტიკოს“ საშინაო არენა.
სტადიონის სახელი უკავშირდება მის სპონსორს, ვანდა ჯგუფს, რომელიც ს.კ. ატლეტიკოს აქციების 20 პროცენტს ფლობს, ხოლო სტადიონის სპონსორი მინიმუმ მომდევნო ხუთი წლის განმავლობაში იქნება.
თავდაპირველად არენა გაიხსნა 1994 წლის 6 სექტემბერს როგორც მსუბუქი ათლეტიკის სტადიონი. იგი მაშინ მადრიდის ავტონომიური გაერთიანებას ეკუთვნოდა. 2002 წელს სტადიონი ქალაქ მადრიდის მფლობელობაში გადავიდა, 2008 წელს კი ს.კ. ატლეტიკომ მიაღწია შეთანხმებას, რომლის მიხედვითაც სტადიონის რეფორმირების პროექტის დასრულების შემდეგ იგი მას გადაეცემა 2017 წელს.
პირველი მატჩი ვანდა მეტროპოლიტანოზე გაიმართა „ატლეტიკოსა“ და „მალაგას“ შორის 2017 წლის 16 სექტემბერს ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფარგლებში. მასპინძლებმა 1-0 გაიმარჯვეს.
2019 წელს სტადიონზე უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის ფინალი გაიმართა. „ლივერპულმა“ 2-0 დაამარცხა „ტოტენჰემი“ და მეექვსედ დაეუფლა ჩემპიონთა ლიგის თასს.
სქოლიო
კატეგორია:მადრიდი კატეგორია:ესპანეთის საფეხბურთო სტადიონები კატეგორია:ატლეტიკო მადრიდი
ნივთიერების რაოდენობა
ნივთიერების რაოდენობა — მოლეკულების, ატომების, იონების, ელექტრონებისა და ა.შ. დისკრეტული ნაწილაკების რიცხვი, მაგ: რთული ნივთიერებების ნიმუშში მოლეკულათა რაოდენობა. ნივთიერების რაოდენობას ხშირად ქიმიურ შემცველობას უწოდებენ.
მაკროსკოპულ ნიმუშებში ნაწილაკების შემცველობა გამოხატულია მოლების რაოდენობით. მოლი ერთეულთა საერთაშორისო სისტემის ერთეულია, რომელიც NA-თი აღინიშნება, სადაც NA ავოგადროს მუდმივაა და მოლი−1-ს უდრის. სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, ერთი მოლი შეიცავს ნაწილაკს. ეს რიცხვი იმიტომ შეირჩა, რომ ნივთიერების ერთი მოლის მასა, გრამებში რიცხობრივად ტოლია ნივთიერების ერთი მოლეკულის მასის, მასის ატომურ ერთეულებში. მაგალითად, წყლის მოლეკულის მასა დაახლოებით 18.015 მასის ატომური ერთულის ტოლია, ხოლო წყლის მოლის (რომელიც 6.02214076×1023 წყლის მოლეკულას შეიცავს) მთლიანი მასა 18.015 გრამია.
ისტორია
ალქიმიკოსებსა და მეტალურგებს ალბათ ჰქონდათ ცნობები ნივთიერების რაოდენობის შესახებ, მაგრამ ამ იდეის ერთად თავმოყრილი ჩანაწერები არ არის შემორჩენილი. 1758 წელს მიხეილ ლომონოსოვმა დასვა კითხვა, არის თუ არა მასა მატერიის რაოდენობის ერთადერთი საზომი, მაგრამ მან კითხვა გრავიტაციის თავის თეორიასთან მიმართებით გამოიყენა. ნივთიერების რაოდენობის კონცეფციის განვითარება თანამედროვე ქიმიის განვითარებასთანაა კავშირში.
1777 წელს კარლ ფრიდრიხ ვენცელმა გამოაქყვენა Lessons on Affinity, რომელშიც განიხილა, რომ „ფუძის კომპონენტი“ და „მჟავის კომპონენტი“ (კათიონი დაანიონი თანამედროვე ტერმინოლოგიით) ორი ნეიტრალური მარილის რეაქციისას იგივე რჩება. 1789 წელს ანტუან ლავუაზიემ გამოაქვეყნა Treatise of Elementary Chemistry, რომელშიც ქიმიური ელემენტის ცნება შემოიღო და ქიმიური რეაქციების მასის შენახვის კანონი გაარკვია. 1792] წელს იერემია ბენჯამინ რიხტერმა გამოაქვეყნა Stoichiometry or the Art of Measuring the Chemical Elements-ის პირველი ტომი. ტერმინი „სტოიქიომეტრია“ მეცნიერმა პირველად გამოიყენა. ექვივალენტური წონის პირველი ტაბულები მჟავა-ფუძის რეაქციებისთვისაა მოცემული. რიხტერი ასევე აღნიშნავს, რომ მოცემული მჟავისთვის, ექვივალენტური მასა ფუძის ჟანგბადის მასის პროპორციულია.
1805 წელს ჯონ დალტონმა თანამედროვე ატომური თეორიის პირველი ნაწილი გამოაქვეყნა, რომელიც „აიროვანი და სხვა სხეულების საბოლოო ნაწილაკების შეფარდებითი წონების ტაბულას“ შეიცავდა. ატომის ცნებასთან ერთად ატომის წონასთან დაკავშირებითა გაჩნდა კითხვები. როდესაც ბევრი ატომების არსებობის მიმართ სკეპტიკურად იყო განწყობილი, ქიმიკოსებმა სწრაფად აღმოაჩინეს, რომ ატომური წონა ფასდაუდებელი საშუალება იყო სტოიქომეტრიული ურთიერთობების გამოსახატად. 1808 წელს დალტონის ახალი პუბლიკაცია ქიმიური ფილოსოფიის ახალი სისტემა გამოქვეყნდა, რომელიც ატომური წონების პირველ ტაბულას შეიცავდა. 1811 წელს ამადეო ავოგადრომ ჩამოაყალიბა ჰიპოთეზა, რომლის მიხედვითაც განსხვავებულ აირთა თანაბარი მოცულობა (ერთნაირი ტემპერატურისა და წნევის პირობებში) შეიცავს ნაწილაკთა თანაბარ რაოოდენობას, რომელიც დღეისთვის ავოგადროს კანონის სახელითაა ცნობილი. 1813-1814 წლებში იენს იაკობ ბერცელიუსმა ატომური წონის პირველი ტაბულები გამოსცა შკალაზე O = 100.
სქოლიო
კატეგორია:ნივთიერების რაოდენობა
ესკადრა
250პქ|მინი|მარჯვნივ|[[მეორე რაიხი|გერმანული ესკადრა, 1908]] ესკადრა (escadre) — სხვადასხვა კლასის სამხედრო ხომალდების დიდი შენაერთი; ხომალდთა 2 ან მეტი დივიზიონისაგან შემდგარი ადინისტრაციული ან ტაქტიკური ფორმირება. თანამედროვე ესკადრის შემადგენლობაში შედის საფლაგმანო გემები, მცურავი ბაზები, დამხმარე გემები, საბრძოლო ხომალდებიდან — სახაზო ხომალდები, ავიამზიდები, კრეისერები, ნაღმოსნები, საგუშაგო ხომალდები და სხვ. ესკადრას უწოდებენ აგრეთვე ხომალდების შენაერთს, რომელიც განკუთვნილია ფლოტის პირადი შემადგენლობის სწავლებისათვის (სასწავლო ესკადრა, პრაქტიკული ესკადრა). უცხოეთის ზოგიერთ არმიაში ესკადრა იყო არმიაში სამხედრო-საჰაერო ძალების შენაერთი მეორე მსოფლიო ომის (1939–1945) დროს.
ლიტერატურა
კატეგორია:საზღვაო ტერმინები კატეგორია:სამხედრო ორგანიზაციები კატეგორია:საზღვაო შენაერთები და ფორმირებები
სიმი (ასტარის რაიონი)
სიმი  (Sım) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ასტარის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა  —   582  კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ასტარის რაიონის სოფლები
ფხელშეს ეკლესია
ფლეხშეს ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს სოფელ ფხელშეს სამხრეთით, ძველ სასაფლაოზე, შემაღლებულ ადგილას. თარიღდება IX-X საუკუნეებით.
1985 წლის სპეციალურ სამეცნიერო-სარესტავრაციო საწარმო სახელოსნომ აღადგინა კედლების ზემოთა ნაწილები და შენობა ხის ორფერდა სახურავით გადახურა (პროექტის ავტორები: ნ. მინდორაშვილი, ა. შავერდაშვილი). ეკლესია დარბაზულია (8,9 x 6,1 მეტრი). გამოიყოფა ქრონოლოგიურად განსხვავებული ორი სამშენებლო ფენა. თავდაპირველი ნაწილი ნაწყობია მოზრდილი ზომის, სწორხაზოვან რიგებად დაწყობილი, რუხი ფერის კვადრებით, თხელ დუღაბზე. იმავე მასალისაა მოგვიანებით განახლებული ნაწილიც, მაგრამ ქვის დამუშავების ხარისხი აქ რამდენადმე დაბალია და წყობაც — განსხვავებული. შესასვლელი ჩრდილოეთი კედლის დასავლეთ ნაწილშია. კარს ორივე მხრიდან ბრტყელი გადახურვა აქვს. ეკლესია უაფსიდოა, აღმოსავლეთით დასრულებულია სწორი კედლით, რომელის შუაშიც სწორკუთხოვანი სარკმელია გაჭრლი. სარკმელს საფეხურებად დამუშავებული რაფა აქვს. რაფა და წირთხლების თითქმის ნახევარი თავდაპირველ წყობაშია მოქცეული. ხოლო გარეგანი ლიობი, რომელიც ზემოთკენ ვიწროვდება, განახლებულ ნაწილშია გამოყვანილი. ამავე ნაწილშია დანარჩენი ორი სარკმელიც. რომლებიც ერთმანეთის მოპირდაპირედ გრძივ კედლებშია გაჭრილი. აღმოსავლეთით გრძივი კედლების თავდაპირველ ნაწილს (სიმაღლე — 1,5–1,7 მეტრი) აუყვება მარტივი პილასტრების წყვილი, რომლითაც საკურთხევლის სივრცეა გამოყოფილი. მათ ზემოთ, განახლებული კედლების ნაწილები გლუვია — პილასტრების გარეშე. ფასადებზე მხოლოდ შესასვლელის არქიტრავი და აღმოსავლეთი სარკმელია გაფორმებული. არქიტრავზე გამოსახულია მშვილდისებრი ფორმის რელიეფური რკალი, რომელიც კაუჭისმაგვარი ბოლოებითაა დასრულებული. სარკმლის ძირი ამოკვეთილია კედლის წყობაში თავდაყირა ჩადგმულ სწორკუთხა ქვაში, რომელზეც ორმაგი ლილვით ჰორიზონტალურგადანაკეცებიანი ნახევარწრეა გამოსახული. სარკმლის გადამხურავ ქვაზე ნახევარწრიული თავსართია გამოყვანილი. მას ზემოდან ევლება რვიანების მსგავსი ორნამენტული ზოლი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
ბროლის ღამე
ბროლის ღამე, აგრეთვე ცნობილი როგორც კრისტალნახტი და დამსხვრეული ვიტრინების ღამე (Kristallnacht) — ნაცისტურ გერმანიაში SA-ს დანაყოფების და გერმანელი მოქალაქეების მიერ ებრაელების მაღაზიების და სხვა საკუთრების მიზანმიმართული „პოგრომი“, რომელსაც პოლიციამ ხელი არ შეუშალა. „პოგრომების“ შედეგად ქუჩები სავსე იყო სინაგოგების, მაღაზიების და სხვა შენობების შუშებით, რის გამოც მოვლენები ცნობილი გახდა როგორც „ბროლის ღამე“. შეტევების ქვეტექსტი გახლდათ გერმანელი დიპლომატის ერნსტ ფომ რატის მკვლელობა ჰერშელ გრუნსპანის მიერ. მკვლელი იყო 17 წლის გერმანიაში დაბადებული პოლონელი ებრაელი ბიჭი, რომელიც ცხოვრობდა პარიზში.
შეტევების შედეგად დაღუპულთა რიცხვები განსხვავდებოდა. ადრეული ცნობების თანახმად, 91 ებრაელი მოკლეს. გერმანული სამეცნიერო წყაროების თანამედროვე ანალიზის მაჩვენებლით ეს რიცხვი გაცილებით უფრო მაღალია. როდესაც საქმე ეხება დაპატიმრებებსა და შემდგომ პატიმრობაში თვითმკვლელობებს, დაღუპულთა რიცხვი ასობით ადამიანს აღწევს. რიჩარდ ჯ. ევანსმა 638 გარდაცვალება დაადგინა თვითმკვლელობით. ისტორიკოსები ბროლის ღამეს მიიჩნევენ, როგორც საბოლოო გადაწყვეტილების პრელუდიას, რათა თავისუფლად განეხორციელებინათ ჰოლოკოსტის დროს ექვსი მილიონი ებრაელის მკვლელობა. სწორედ ამის გამო ისტორიკოსები „დამსხვრეული ვიტრინების ღამეს“ განიხილავენ როგორც ნაცისტური გერმანიის რასობრივი პოლიტიკის ნაწილს და ჰოლოკოსტის „დასაწყისს“.
ადრეული დევნა ნაცისტების მხრიდან
1920-იან წლებში გერმანელ ებრაელთა უმეტესობა მთლიანად ინტეგრირებული იყო გერმანიის საზოგადოებაში, როგორც გერმანიის მოქალაქეები. ისინი მსახურობდნენ გერმანიის არმიასა და საზღვაო ძალებში და თავიანთი წვლილი შეჰქონდათ გერმანული ბიზნესის, მეცნიერებისა და კულტურის ყველა სფეროში.
გერმანელი ებრაელებისთვის პირობები შეიცვალა მას შემდეგ, რაც ადოლფ ჰიტლერი (ნაციონალ-სოციალისტური გერმანული მუშათა პარტიის ლიდერი) დაინიშნა გერმანიის კანცლერად 1933 წლის 30 იანვარს და ოფიციალური აქტი განხორციელდა 1933 წლის 23 მარტს, რომლის საშუალებითაც შესაძლებლობა მიეცა ჰიტლერს, რომ გამოეყენებინა მისი ძალაუფლება 1933 წლის 27 თებერვლის რაიხსტაგის ხანძრის შემდეგ. თანამდებობაზე დანიშვნის დღიდან, ჰიტლერის რეჟიმი სწრაფად გადავიდა ანტი-ებრაული პოლიტიკის დანერგვაში. ნაცისტურმა პროპაგანდამ თავიდან მოიშორა გერმანიაში მცხოვრები 500,000 ებრაელი, რომლებიც მთლიანი მოსახლეობის მხოლოდ 0.86%-ს შეადგენდნენ და მათგან შექმნეს მტრის სახე, რომლებიც პასუხისმგებელნი იყვნენ პირველი მსოფლიო ომის დროს გერმანიის დამარცხებისა და მის შემდგომ ეკონომიკურ კატასტროფებზე, ასევე ებრაელები დაადანაშაულეს დიდი დეპრესიის გამოწვევაში. 1933 წლიდან დაწყებული, გერმანიის მთავრობამ მიიღო მრავალი ანტი-ებრაული კანონი, რომელიც ზღუდავდა გერმანელ ებრაელთა უფლებებს, ართმევდა მათ მოქალაქეობით სარგებლობის და განათლების მიღების უფლებას. ამ მხრივ აღსანიშნავია, 1933 წლის 7 აპრილის პროფესიული საჯარო სამსახურის აღდგენის შესახებ კანონი, რამაც ებრაელებს აუკრძალა საჯარო სამსახურში მუშაობა. შემდეგ 1935 წელს ნიურნბერგის კანონებმა სრულად ჩამოართვა გერმანელ ებრაელებს თავიანთი მოქალაქეობა და აუკრძალა ებრაელებს ქორწინება არაებრაელ გერმანელებთან.
ამ კანონებმა გამოიწვია ებრაელთა გარიყვა და გაუცხოება გერმანიის საზოგადოებრივი და პოლიტიკური ცხოვრებიდან. ბევრმა მოითხოვა თავშესაფარი საზღვარგარეთ: ასობით ათასი ადამიანი ემიგრაციაში წავიდა, მაგრამ როგორც ხაიმ ვაიცმანი წერდა 1936 წელს: საერთაშორისო ევიანის კონფერენცია, რომელიც გაიმართა 1938 წლის 6 ივლისს, სხვა ქვეყნებში ებრაელთა და ბოშების ემიგრაციის საკითხს შეეხო. იმ დროისათვის როდესაც კონფერენცია ჩატარდა, 250,000-ზე მეტი ებრაელი იყო გაქცეული გერმანიიდან და ავსტრიიდან, რომელთა ანექსიაც მოახდინა გერმანიამ 1938 წლის მარტში; 300,000-ზე მეტმა გერმანელმა და ავსტრიელმა ებრაელმა განაგრძეს თავშესაფრის მოთხოვნა ჩაგვრისგან გასათავისუფლებლად. თანდათან გაიზარდა ქვეყნის დატოვების მსურველ ბოშათა და ებრაელთა რიცხვი, ამის პარალელურად კი მრავალ ქვეყანაში გამკაცრდა მათი მიღების წესები. 1938 წლისთვის გერმანია „შევიდა ანტისემიტური საქმიანობის ახალ რადიკალურ ფაზაში“. ზოგი ისტორიკოსი თვლის, რომ ნაცისტური მთავრობა თავიდანვე ფიქრობდა ებრაელთა მიმართ ძალადობის დაწყების შესახებ და ელოდებოდა შესაბამის პროვოცირებას. ამ გეგმის შესახებ არსებობს მტკიცებულება, რომელიც 1937 წლით თარიღდება. 1997 წელს ჩატარებულ ინტერვიუში, გერმანელი ისტორიკოსი ჰანს მომსენი ირწმუნებოდა, რომ ამ პოგრომისთვის მთავარი მოტივი ნაციონალ-სოციალისტური გერმანული მუშათა პარტიისათვის იყო ებრაული საკუთრებისა და ბიზნესის მითვისება. მომსენმა განაცხადა:
"„პარტიის ორგანიზაციის მხრიდან ფულის საჭიროება გამომდინარეობდა იქიდან, რომ პარტიის ხაზინადარი ფრანც ქსავერ შვარცი, ადგილობრივი და რეგიონული ორგანიზაციების დონეზე განიცდიდა თანხის სიმცირეს. 1938 წლის შემოდგომაზე დაიწყეს აქტიური ზეწოლა ებრაულ საკუთრებებზე, განსაკუთრებით მას შემდეგ, რაც ჰჯალმარ შახტმა (Hjalmar Schacht) თანამდებობიდან ჩამოაგდო რაიხის ეკონომიკის მინისტრი. თუმცა ეს მხოლოდ 1938 წლის ნოემბრის პოგრომის წარმოშობის მხოლოდ ერთი ასპექტი იყო. პოლონეთის მთავრობა დაემუქრა, რომ მოახდენდა მათ ექსტრადირებას, რომლებიც იყვნენ პოლონეთის მოქალაქეები მაგრამ რჩებოდნენ გერმანიაში, ამან გერმანიის მხარეს პასუხისმგებლობის ტვირთი შეუქმნა. გესტაპოს დაუყოვნებელი რეაქცია იყო პოლონელი ებრაელების — 16,000 ადამიანის სასაზღვრო ხაზზე გადაყვანა, მაგრამ ეს ზომა ვერ განხორციელდა პოლონელი მებაჟეების სიჯიუტის გამო. ამ წარუმატებელმა ქმედებამ პრესტიჟი დაუკარგა გერმანიის მმართველებს და მოითხოვეს კომპენსაცია. ამრიგად, ჰერშელ გრუნსპანი, გადაჭარბებული რეაქციის საფუძველზე, დაუპირისპირდა დიპლომატ ერნსტ ფომ რატს, რამაც გამოიწვია ნოემბრის პოგრომი. პოგრომის ფონზე გამოჩნდა პარტიებისა და სახელმწიფოების სხვადასხვა უწყებებს შორის ინტერესთა თანაკვეთა. მაშინ როდესაც ნაცისტური მხარე დაინტერესებული იყო თავისი ფინანსური მდგომარეობის გაუმჯობესებით, რეგიონალურ და ადგილობრივ დონეებს აინტერესებდათ ებრაული საკუთრების მითვისება. ჰერმან გერინგმა პასუხისმგებლობა აიღო ოთხწლიანი გეგმის შესრულებაზე და იმედოვნებდა, რომ შეძლებდა უცხოურ ვალუტაზე წვდომას, რათა გადაეხადა სასწრაფოდ საჭირო ნედლეულის იმპორტის საფასური. ჰეიდრიხი და ჰიმლერი კი დაინტერესდნენ ებრაელთა ემიგრაციის წახალისებით.“"
სიონისტთა ხელმძღვანელობამ, პალესტინის ბრიტანულ მანდატს შეატყობინეს 1938 წლის თებერვალში, რომ „ძალიან საიმედო პირადი წყაროს მიხედვით - რომელიც დაკავშირებული იყო შუცშტაფელის (SS) ხელმძღვანელობის უმაღლეს ეშელონებში“, არსებობდა „განზრახვა, რომ განხორციელებულიყო ნამდვილი ფართომასშტაბიანი და დრამატული პოგრომი გერმანიაში უახლოეს მომავალში“.
ფომ რატის მკვლელობა
ორშაბათს, 1938 წლის 7 ნოემბერს, მან იყიდა რევოლვერი და ტყვიის ყუთი, შემდეგ წავიდა გერმანიის საელჩოში და ითხოვა საელჩოს წარმომადგენლის ნახვა. მას შემდეგ, რაც იგი ერნსტ ფომ რატის ოფისში გადაიყვანეს, გრუნსპანმა ფომ რატს ხუთი ტყვია ესროლა, რომელთაგან ორი მუცელში მოხვდა. ფომ რატი საგარეო საქმეთა უწყების პროფესიონალი დიპლომატი იყო, რომელიც გამოხატავდა ანტი-ნაცისტურ სიმპათიებს, მეტწილად, ნაცისტების მიმართ ებრაელთა მიმართ დამოკიდებულების საფუძველზე და იგი გესტაპოს დაკვირვების ქვეშ იყო, რადგან პოლიტიკურად არასაიმედოდ მიიჩნეოდა. გრუნსპანმა არ სცადა გაქცევა საფრანგეთის პოლიციიდან და თავისუფლად აღიარა ეს მკვლელობა. ჯიბეში მას ჰქონდა მშობლებისათვის საფოსტო ბარათი, რომელსაც ეწერა: გავრცელებულია ვარაუდი, რომ მკვლელობა პოლიტიკურად იყო მოტივირებული, მაგრამ ისტორიკოსი ჰანს-იურგენ დოშერი ამბობს, რომ ეს სროლა შეიძლება ჰომოსექსუალური სასიყვარულო ურთიერთობის შედეგი ყოფილიყო. გრუნსპანი და ფომ როტი ინტიმურად დაკავშირებულნი გახდნენ მას შემდეგ, რაც ისინი შეხვდნენ Le Boeuf sur le Toit-ში, რომელიც იმ დროს გეი მამაკაცებისთვის პოპულარული შეხვედრის ადგილი იყო.
მეორე დღეს, გერმანიის მთავრობამ შურისძიების სურვილი გამოთქვა და აუკრძალა ებრაელთა შვილებს გერმანიის სახელმწიფო დაწყებით სკოლებში განათლების მიღება, შეაჩერა ებრაული კულტურული საქმიანობები და ებრაული გაზეთებისა და ჟურნალების გამოქვეყნება, მათ შორის, სამი ეროვნული გერმანული ებრაული გაზეთი. მათი უფლებები, როგორც მოქალაქეების, ჩამოერთვათ. ერთ-ერთი პირველი იურიდიული ზომა იყო გერმანიის პოლიციის მეთაურის, ჰაინრიხ ჰიმლერის ბრძანება, რომელიც კრძალავდა ებრაელთა მიერ რაიმე იარაღის ფლობას და წინააღმდეგ შემთხვევაში, იძულებული გახდებოდნენ ოცწლიანი პატიმრობა მიესაჯათ საკონცენტრაციო ბანაკებში ყველა ებრაელისთვის, რომელსაც აღმოაჩნდებოდა იარაღი.
ბროლის ღამე
მიულერმა, SA და შუცშტაფელის (SS) მეთაურებისთვის გაგზავნილ შეტყობინებაში განაცხადა, რომ „ყველაზე ექსტრემალური ზომები უნდა იქნას მიღებული ებრაელთა წინააღმდეგ“. რის შედეგადაც SA-ს წევრებმა და ჰიტლერის ახალგაზრდული ფრთის წარმომადგენლებმა დაანგრიეს დაახლოებით 7,500 ებრაული მაღაზია და ბიზნეს-შენობა, აქედან გამომდინარე ეწოდა მას კრისტალნახტი ანუ ბროლის ღამე (Crystal Night) და გაძარცვეს მათი საქონელი. ებრაული სახლები გაძარცვეს მთელ გერმანიაში. მიუხედავად იმისა, რომ ებრაელთა მიმართ ძალადობა აშკარად არ იყო ნაბრძანები ხელისუფლების მხრიდან, დაფიქსირდა ებრაელთა ცემის და შეურაცხყოფის შემთხვევები. ძალადობის შემდეგ, პოლიციის დეპარტამენტებმა დააფიქსირეს სუიციდებისა და გაუპატიურების დიდი რაოდენობა.
აჯანყებულებმა გაანადგურეს 267 სინაგოგა მთელ გერმანიაში, ავსტრიასა და სუდეტის ოლქში. დაზიანდა 1400-ზე მეტი სინაგოგა და სალოცავი ოთახი, განადგურდა მრავალი ებრაული სასაფლაო, 7000-ზე მეტი ებრაული მაღაზია დაზიანდა და დაანგრიეს 29 მაღაზია. 30,000-ზე მეტი ებრაელი დააპატიმრეს და გადაიყვანეს საკონცენტრაციო ბანაკებში.
სინაგოგები, რომლებიც მრავალ საუკუნეს ითვლიდნენ, ძალადობის და ვანდალიზმის მსხვერპლი გახდა. საფლავის ქვები მოიშალა და დაირღვა. ხანძარი დაანთეს მათ სალოცავებზე, დაწვეს წიგნები, გრაგნილები, მხატვრული ნაწარმოებები და ფილოსოფიის ტექსტები. გადაწვეს და დაამსხვირეს ძვირფასი შენობები. გადაწვის შემდეგ შენობების ცნობაც კი წარმოუდგენელი იყო. ამის შემდეგ, ებრაელთა საზოგადოება დააჯარიმეს 1 მილიარდი რაიხსსმარკით.
სქოლიო
კატეგორია:ჰოლოკოსტი კატეგორია:მესამე რაიხი კატეგორია:ნაციზმი კატეგორია:ჰოლოკოსტის მსხვერპლნი კატეგორია:ჰოლოკოსტის დამნაშავეები კატეგორია:ადოლფ ჰიტლერი კატეგორია:გერმანიის რაიხსკანცლერები
ოქროს ბურთუსოვანი
ოქროს ბურთუსოვანი (აღდგომის ხატი) — ქვის ჯვარი, საკულტო ძეგლი. მდებარეობს სტეფანწმინდიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით. დგას მთლიანი ქვის ოთხკუთხა დაბალ ბაზისზე, რომელშიც მოწყობილია სასანთლე თახჩა. ჯვრის მარცხენა მკლავზე ამოკაწრული იყო წარწერა (ამჟამად აღარ იკითხება). ჯვარი შეთეთრებულია კირით. ხატს ჰქონდა ყანები, რომელსაც რიგ-რიგობით ხნავდნენ ხუთი გვარის (გიგაურები, გომიშვილები, აფხოშვილები, ჩიფიკაშვილები, ალიბეგაშვილები) წარმომადგენლები, რომლებიც დღესასწაულობენ აღდგომას და იხადიან ათენგენობასაც.
ლიტერატურა
კატეგორია:ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
ალიაბადი (38° 41' ჩ.გ. 48° 33' ა.გ.)
ალიაბადი (Əliabad) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლერიქის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლერიქის რაიონის სოფლები
ტურკის რაიონი
ტურკის რაიონი (Турківський район) — გაუქმებული რაიონი უკრაინაში, ლვივის ოლქში. მისი ფართობი 1 193 კმ² იყო. 2015 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 50 278 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 42 კაცს კმ²-ზე. ტურკის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი იყო ქალაქი ტურკა.
სქოლიო
კატეგორია:ლვივის ოლქის გაუქმებული რაიონები
Seventeen (ჯგუფი)
350px|მინი Seventeen (세븐틴: ) — სამხრეთ კორეული ბოიბენდი Pledis Entertainment-ში. Seventeen - ეს არის ჯგუფი, შემდგარი 13 წევრისგან, რომელთა ასაკიც საშუალოდ 17 წელია. თუკი იქნებოდა ისე, როგორც ისინი აპირებდნენ თავიდან 17 წევრით დებიუტს იქნებოდნენ ყველაზე მრავალ წევრიანი ჯგუფი კორეაში, მაგრამ 2015 წელს ჯგუფში 13 წევრი დარჩა. Seventeen იყოფა სამ ქვეჯგუფად: ჰიპ-ჰოპ (რეპზე პასუხისმგებელი), წარმოდგენების (ცეკვაზე პასუხისმგებელი) და ვოკალი (ვოკალზე პასუხისმგებელი). სახელწოდება Seventeen წარმოიქმნა შემდეგისგან: 13 წევრს +3 ქვეჯგუფი +1 ჯგუფი.
დებიუტამდე
Seventeen - ეს არის ჯგუფი 13 წევრისგან. მათ მზადებას დებიუტისთვის აჩვენებდნენ შოუ „Seventeen TV“-ზე. უწინ Pledis Entertainment-მა ახსნა რომ:.
სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ კორეული ჯგუფები კატეგორია:სამხრეთ კორეელი მომღერლები
სიფიაელფათიქი
სქოლიო
კატეგორია:ასტარის რაიონის სოფლები
მარია-ელენა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
ზარბაზნის ქუჩა
ზარბაზნის ქუჩა — ძველი ქუჩა თბილისში. XIX საუკუნეში აქ, ისევე როგორც რუსეთის იმპერიის სხვა დიდ ქალაქებში (მაგალითად პეტერბურგში, დღის ყოველი 12 საათის აღსანიშნავად ზარბაზანს ისროდნენ. „საათი ზარბაზანი“ თბილისში თავდაპირველად იდგა, ძველი არსენალის (მოგვიანებით ღუნიბის მოედანი) მახლობლად, შემდეგ კი XIX საუკუნის 60-იან წლებში გადაიტანეს და დადგეს ალექსანდრეს ბაღში, ქაშვეთის ეკლესიასთან. ზარბაზნის ყოველი გასროლა ზიანს აყენებდა ქაშვეთის ეკლესიას, საყდრის კედლებიდან ცვიოდა ბათქაში, გაჩნდა ბზარები, რის გამოც ეკლესიის მესვეურებმა არაერთგზის თხოვნით მიმართეს ქალაქის ხელისუფლებას „საათი ზარბაზანი“ გადაეტანათ სხვაგან. XIX საუკუნის 80-იან წლებში იგი გადაიტანეს მტკვრის მარცხენა მხარეს, ჩუღურეთში, არსენალის (ახლანდელი შ. გამცემლიძის) ქუჩის მახლობლად. XIX საუკუნის დასასრულს „საათი ზარბაზნის“ გამო გაჩნდა ზარბაზნის ქუჩა (ჩუღურეთში, არსენალისა და დოქის ქუჩებთან). ძველი თბილისელები ხუმრობით ერთმანეთს ეკითხებოდნენ:
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის ყოფილი ქუჩები
დარიალის ციხის სამაროვანი
დარიალის ციხის სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი, მდებარეობს დარიალის ციხის სამხრეთით, ველზე. თარიღდება შუა საუკუნეებით. 1988-1989 წლებში იგი შეისწავლა არქეოლოგიური კვლევების ცენტრის აღმოსავლეთ საქართველოს მთიანეთის არქეოლოგიური ექსპედიციის რაზმმა (ხელმძღვანელი დ. მინდორაშვილი). გაითხარა ოცდათერთმეტი ქვის სამარხი. სამარხები დამხრობილია აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ. აღმოჩენილი მიცვალებულების ძვლები შემონახულია ცუდად. ექვს სამარხში დადასტურებულია მიცვალებულთა ქრისტიანული დაკრძალვის წესი. ოთხ სამარხში მიცვალებულები ესვენა მარჯვენა გვერდზე, ოდნავ ფეხებმოკეცილი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
თბილისი (სამშენებლო კომპანია)
„თბილისი“ (სააქციო საზოგადოება სამშენებლო კომპანია „თბილისი“) — დაარსდა 1966 თბილისში, როგორც საქართველოს სასოფლო მშენებლობის სამინისტროს N1 სამშენებლოსამონტაჟო ტრესტი.
ისტორია
1993 გარდაიქმნა სააქციო საზოგადოებად – სამშენებლო-სამონტაჟო ფირმა „ლეჩხუმი“; 1996 წლიდან დაერქვა სააქციო საზოგადოება სამშენებლო სამონტაჟო ტრესტი „თბილისი“, 2001 წელს კი – სააქციო საზოგადოება სამშენებლო კომპანია „თბილისი“. მისი აქციები მთლიანად კერძო მფლობელობაში იყო. კომპანიას ჰქონდა საპროექტოსაკონსტრუქტორო ბიურო და საგარეოეკონომიკური ურთიერთობების სამსახური, აგრეთვე ფილიალები ბორჯომში, ხარაგაულში, ქუთაისში, ფოთსა და ბათუმში სამშენებლო და სპეციალურ სამუშაოთა წარმოებისათვის; ფლობდა სახელმწიფო ლიცენზიას ყველა სახის სამშენებლო სამონტაჟო სამუშაოების პროექტირებასა და მშენებლობაზე, მ. შ. გზებისა და ხიდების, მაგისტრალური წყალსადენებისა და გაზსადენების, ელექტროსადგურების, ნაპირსამაგრი ნაგებობების, საზღვაო პორტების, რკინიგზებისა და სხვ. კომპანიას გააჩნდა მძლავრი საწარმოო (რკინაბეტონის, ასფალტბეტონის, მეტალოკონსტრუქციების ქნები მათში შემავალი სამსხვრევდამხარისხებელი, ხის დამმუშავებელი, მეტალოპლასტიკისა და ალუმინის ნაწარმის დამამზადებელი წარმოებებით თბილისსა და ფოთში), მექანიზაციისა (სპეც. სამშენებლო ტექნიკა) და ავტოტრანსპორტის ბაზები, აგრეთვე დიდი სასაწყობო მეურნეობა (თბილისში, ბათუმსა და ფოთში) რკინიგზის საკუთარი ჩიხებით, რომლებიც ასრულებდნენ ნებისმიერი საპროექტოსაძიებო, სამშენებლოსამონტაჟო, სარეკონსტრუქტოროსარემონტო, მოპირკეთების, სამხატვრო, ასფალტირების, ტერიტორიის მოწყობისა და სხვა სამუშაოებს. სამშ. კომპანია „თბილისს“ საქართველოში აშენებული აქვს: საცხოვრებელი სახლები, სკოლები და საბავშვო ბაღები, სამრეწვ., სას.სამ., ჯანმრთელობის, კულტურის, კავშირგაბმულობის, კომუნიკაციის, საოფისე და სხვა დანიშნულების ობიექტები, მ. შ. თბილისში – ლუდის ქნა „კასტელისაქართველო“, ფეხბურთის ფედერაციის ოფისი, წმ. სამების საკათედრო ტაძარი, რესტორანი „მაკდონალდსი“ (კ. მარჯანიშვილის მოედანზე); მონაწილეობდა მიწისძვრით დაზარალებული სომხეთის (სპიტაკი, ლენინაკანი) და დას. საქართველოს (საჩხერე, ჭიათურა) რნებში სამშ.აღდგენით სამუშაოებში. ჩვენი ქვეყნის გარეთ მას აშენებული აქვს ქ. ბუდიონოვსკში (სტავროპოლის მხარე) რესპ. საავადმყოფო, ქ. ნალჩიკში (ყაბარდობალყარეთის აო) – ბ. კალმიკოვის სახ. სანატორიუმი, მოსკოვში – საქართველოს საელჩო; იქვე აღადგინა სასტუმრო და კულტურის ცენტრი, მონაწილეობდა აგრეთვე ქრისტემაცხოვრის ტაძრის კედლების მოპირკეთებაში. 1966-2004 წლებში სამშენებლო კომპანიამ საქართველოში ააშენა 3345 ობიექტი, რთა საერთო ღირებულება ლარით 920 მლნ. აშშ დოლარის ეკვივალენტია. კომპანიის უცხოელი პარტნიორები იყვნენ შპს „მორისონი“ (ინგლისის სამშ. კომპანია) და სააქციო საზბა „მოსსპეცპრომსტროი“ (რუსეთი). 2009 წლიდან კომპანია აღარ ფუნქციონირებს.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს კომპანიები
ხოვრინო (მოსკოვის მეტრო)
ხოვრინო (Ховрино) — მოსკოვის მეტროპოლიტენის სადგური. მდებარეობს ზამოსკვორეცკაიას ხაზზე და შედგება 1 კუნძულოვანი ბაქნისაგან. სადგური გაიხსნა 2017 წელს.
საგაიდაკი (კრიულენის რაიონი)
საგაიდაკი (Sagaidac) — სოფელი მოლდოვაში, კრიულენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 107 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 31 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კრიულენის რაიონის სოფლები
მაქენისი
მაქენისი (Մաքենիս) — სოფელი სომხეთში. მდებარეობს გეღარქუნიქის პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 465 ადამიანს შეადგენდა,
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გეღარქუნიქის პროვინციის სოფლები
კოლხობა
„კოლხობა“ — ყოველწლიური საშემოდგომო დღესასწაული ხელვაჩაურის მუნიციპლიტეტში, სოფელ სარფში. სახალხო დღესასწაულს საფუძველი პირველად 1978 წელს ჩაეყარა, რომელიც ,,ქვაომხაზობის” სახელით გაიმართა. 1979 წლიდან კი დღესასწაული სარფის სანაპიროზე ,,კოლხობის” სახელით იმართება. „კოლხობა“ მეფე აიეტის და მედეას მითთან არის დაკავშირებული. მასში მონაწილეობენ როგორც ადგილობრივი ფოლკლორული ანსამბლები, ისე საქართველოს სხვადასხვა კუთხიდან მოწვეული ფოლკლორული ჯგუფები.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს დღესასწაულები კატეგორია:აჭარა
ხურთისის კვირეძლის ხატი
ხურთისის კვირეძლის ხატი — საკულტო ძეგლი, დგას სოფელ ხურთისის ჩრდილო-დასავლეთით, კლდის ძირში. ნაგებობა ოთხკუთხა პრიზმის ფორმის მასიური ნაგებობაა. ნაშენია ფიქლითაა და მოწითალო ფერის ქვით. წყობა მშრალია. მთავარი ფასადი სამხრეთ აღმოსავლეთითაა. ამავე კედელშია მოწყობილი ოთხკუთხა ღრმა თახჩა. მის ზემოთ წყობაში ჩამაგრებულია რკინის ჯოხი რომელზეც ორი ზარია ჩამოკიდებული. აქვეა ჩატანებული ქვაში გამოკვეთილი ჯვარიც. ხატს სამი მხარე შეთეთრებული აქვს. ხატი აქ მცხოვრები ყველა გვარის სალოცავია. დღეობა იმართება აღდგომის მესამე კვირას. კვირეძალს ავედრებენ ბავშვებს და პატარძალს. საკლავს კლავს მხოლოდ ის ვისაც ბავშვი ჰყავს ავად. მიაქვთ გატეხილი ქადა და სასმელი. ხატს აქვს საყანე მიწა, რომელსაც მორიგეობით ამუშავებენ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ტიშა სტერლინგი
პატრისია ენ „ტიშა“ სტერლინგი (Tisha Sterling; დ. 10 დეკემბერი, 1944) — ამერიკელი ტელევიზიისა და კინოს მსახიობი. ამერიკელი მსახიობის რობერტ სტერლინგისა და მსახიობისა და მომღერლის ენ სოთერნის შვილი. დაიბადა ლოს-ანჯელესში. კარიერა 1960-იან წლებში დაიწყო და გამოჩნდა „ენ სოთერნის შოუში“, რომელშიც მთავარ როლს დედამისი ენ სოთერნი ასრულებდა. მოგვიანებით გამოჩნდა ტელესერიალებში: „დონა რიდის შოუ“, „გრძელი, ცხელი ზაფხული“, „ბეტმენი“, „თამაშის სახელი“, „ჰავაი ხუთი-ო“, „ახალი პერი მეისონი“. სხვადასხვა დროს მონაწილეობა მიიღო ფილმებში: „გიგანტების სოფელი“ (1965), „კუგანის ბლეფი“ (1968), „ნორვუდი“ (1970), „ქვიშის კარიერის გენერლები“ (1971), „აგვისტოს ვეშაპები“ (1987) და სხვა. მისი უკანასკნელი კინორილია ბეატრის კიდსლერის როლი ფილმში „საუზმე ჩემპიონებისათვის“, სადაც მთავარი როლი ბრიუს უილისმა შეასრულა. ცხოვრობს აიდაჰოს შტატის ქალაქ კეტჩუმში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 10 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1944 კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
ალიაბადი (38° 50' ჩ.გ. 48° 37' ა.გ.)
ალიაბადი (Əliabad) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლერიქის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლერიქის რაიონის სოფლები
რომოლო ვალი
რომოლო ვალი (Romolo Valli; დ. 7 თებერვალი, 1925, რეჯო-ემილია — გ. 1 თებერვალი, 1980, რომი) — იტალიელი მსახიობი. 1950-იან წლებში იყო ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი იტალიელი მსახიობი. მონაწილეობა აქვს მიღებული ლუკინო ვისკონტის სამ ფილმში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 7 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1925 კატეგორია:გარდაცვლილი 1 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1980
ნეფთჩალის რაიონი
ნეფთჩალის რაიონი (Neftçala rayonu) — ადმინისტრაციული ერთეული აზერბაიჯანის სამხრეთით. ადმინისტრაციული ცენტრი არის ქალაქი ნეფთჩალა. „ნეფთჩალა“ მომდინარეობს სიტყვებისგან „ზეთი“ და „ჩალი“ და აქვს „ნავთობის ორმოს“ მნიშვნელობა.
XX საუკუნის საბჭოთა კავშირის დასაწყისში ნეფთჩალას რეგიონში დიდი ნავთობის საბადოების აღმოჩენის შემდეგ, აქ აშენდა დიდი დასახლებები, განკუთვნილი მუშებისა და მაცხოვრებლებისათვის. 1952 წელს ამ ტერიტორიას ერქვა ნეფთეჩალა. დიდი ხნის განმავლობაში სახელი „ნეფტექალა“ იყო 26-ე სოფელი. მოსახლეობას შორის, ამ ტერიტორიას ასევე უწოდეს ნოუთხანი.
გეოგრაფია
ჩრდილოეთით ნეფთჩალის რაიონს ესაზღვრება შირვანი, ხოლო სამხრეთით - გიზილაგაჩის სახელმწიფო ნაკრძალი, იგი ითვლება ყველაზე დაბალ ტერიტორიად რეგიონში. რაიონი მდებარეობს 22 მეტრზე ზღვის დონიდან. ნეფთჩალის რაიონში არის რამდენიმე უმნიშვნელოვანესი საბადო. რაიონის ტერიტორიაზე მდებარეობს კუნძული კიურკოსი, რომელიც ზღვის დონის ვარდნის გამო, ზოგჯერ ნახევარკუნძულად გადაიქცევა.
ნეფთჩალის ტერიტორიაზე მდებარეობს რამდენიმე ტალახის ვულკანი. ამ მხარეში ტალახის ვულკანის წარმოქმნით ჩამოყალიბდა კუნძული კურდაშა. სალიანის რეგიონის საზღვარზე მდებარეობს მარილის ტბა დუზდაგი.
ისტორია
ნეფთჩალის რაიონი ჩამოყალიბდა ადმინისტრაციულ რეგიონად აზერბაიჯანის, სსრ-ს შემადგენლობაში - 1940 წლის 11 თებერვალს. მანამდე ის სალიანის რეგიონის შემადგენლობაში იყო.
კლიმატი
რეგიონის კლიმატი ზომიერად ცხელია, ნახევრად უდაბნოა, მშრალი ზაფხულით. ხშირი ქარი იწვევს მკვეთრ კლიმატურ ცვლილებას. რეგიონში გავრცელებულია ნახევრად უდაბნოების სტეპები და მარილიანი ნიადაგები. რეგიონში იზრდება პიტნა, ველური ვარდი, გვირილა და სხვა მცენარეები.
ეკონომიკა
ნეფთჩალის რაიონი, ცნობილია ნავთობით, გაზითა და თევზებით. რეგიონის ეკონომიკის საფუძველია ბამბის მოშენება, მარცვლეულის მოყვანა და მეცხოველეობა. 1872 წელს, პირველი ნავთობის ჭაბურღილი გაბურღეს. 2009 წლის ინდიკატორების მიხედვით, რეგიონში მოქმედებს 23 სამრეწველო საწარმო. კერძო სექტორის წილი ინდუსტრიული წარმოების მოცულობაში შეადგენს 87,8%.
ძირითადად სამთო ინდუსტრიაში მნიშვნელოვანია რკინის მოპოვება, ბამბის ნედლეულის გადამუშავება, აგურის წარმოება, გაზის მიწოდება და განაწილება, ფერადი ლითონის წარმოება. რეგიონს აქვს ნავთობისა და გაზის ინდუსტრია, თევზის გადამამუშავებელი ქარხანა, იოდის ქარხანა, კონსერვების ქარხანა და სხვა საწარმოები. 2006 წლის შედეგების მიხედვით, რეგიონში 17 საწარმოა.
რეგიონის დიდი დასახლებებია ქალაქური ტიპის: ჰასანაბადი, ხალი, ბანკია, სოფლები აშაგი და სურა. რაიონში არის: 1 ქალაქი, 3 ქალაქური ტიპის სოფელი და 48 სოფელი.
რაიონის მოსახლეობა შეადგენს 80390 ადამიანს. მოსახლეობის 47.8% ქალაქში ცხოვრობს, 52.2% - სოფლებში. აქედან, მოსახლეობის 48.8% მამაკაცია, 51.2% კი ქალი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია: აზერბაიჯანის რაიონები
ნიტრილი
მინი|მარჯვნივ|აზოტის დიოქსიდი. ნიტრილი წარმოადგენს აზოტის დიოქსიდის სახესხვაობას, როცა ის იონის სახით შედის უფრო დიდი ნაერთის შემადგენლობაში. მაგალითად ნიტრილის ფთორიდი (NO2F) და ნიტრილის ქლორიდი  (NO2Cl).
აზოტის დიოქსიდის მსგავსაც ნიტრილში აზოტი ორ ჟანგბადთან დაკავშირებულია ორ-ორი ბმით. მესამე ბმა კი თანაბრადაა განაწილებული აზოტსა და ორ ჟანგბადის აზოტს შორის. აზოტის გარშემო ცენტრირებული რადიკალის გათავისუფლების შემთხვევაში ის ებმება სხვა რადიკალს (X) და ქმნის N-X ბმას, სადაც X შეიძლება იყოს F, Cl, OH და ა.შ.
სქოლიო
კატეგორია:აზოტის არაორგანული ნაერთები კატეგორია:ოქსიდები კატეგორია:თავისუფალი რადიკალები
პლოტნიკოვის სახლი
პლოტნიკოვის სახლი (Дом Плотникова) — ძველი სახლი კონსტანტინოვსკში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. სახლი აგებულია 1912 წელს. როსტოვის საოლქო კომიტეტის 2002 წლის 31 დეკემბრის № 124 გადაწვეტილების თანახმად მიენიჭა რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.
მისამართი: კონსტანტინოვსკი, ლენინის ქუჩა № 28.
ისტორია
XIX საუკუნის დასასრულსა და XX საუკუნის დასაწყისში როსტოვის ოლქის ქალაქ კონსტანტინოვსკში შენდებოდა ბევრი შენობა ეკლექტიკის სტილში. ეს სტილი ერთ შენობაში აერთიანებდა როკოკოს, ბაროკოს, რენესანსისა და მოდერნის დეკორატიულ ფორმებს. ასეთ სტილშია აშენებული ორსართულიანი აგურის სახლი კონსტანტინოვსკში, რომელიც ეკუთვნოდა ვაჭარ პლოტნიკოვს, რომელიც მდებარეობს 25 ოქტომბრისა და ლენინის ქუჩის გადაკვეთაზე. სახლი აგებულია 1912 წელს პლოტნიკოვის ფინანსებით. თავდაპირველად აქ ვაჭრობდნენ ქსოვილებით, ხატებით და ა. შ.
აღწერა
ქალაქ კონსტანტინოვსკში მდებარე ორსართულიანი აგურის სახლი ნაგებია წითელი აგურით ეკლექტიკის არქიტექტურულ სტილში. შენობას გააჩნია სართულთშორისი კარნიზი. შვიდი ნახევარწრიული ფანჯარა, რომლებიც მეორე სართულზე გაფორმებულია სანდრიკებით და პილასტრებით. სახურავზე ორი ატიკი მდებარეობს სამერცხლულით. შენობის პირველი სართული რუსტირებულია და აქვს დიდი ვიტრინები. შენობას აქვს ორი შესასვლელი. ანალოგიურია სახლის ფასადი 25 ოქტომბრის ქუჩიდან.
პლოტნიკოვის სახლის სარდაფში ვრცელი საწყობებია განთავსებული.
სქოლიო
კატეგორია:როსტოვის ოლქის ღირსშესანიშნაობები
სიმონ ნოზაძე
სიმონ ნოზაძე (დ. 23 მარტი, 1953, ფლევი, ხაშურის რაიონი) — ქართველი სახელმწიფო მოღვაწე, გენერალი, პოლიტიკოსი, საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი 2016-2020 წლებში.
ბიოგრაფია
სიმონ ნოზაძე დაიბადა 1953 წლის 23 მარტს, ხაშურის რაიონის სოფელ ფლევში. აქვე მიიღო საშუალო განათლება და სწავლა განაგრძო თბილისის მანქანათმშენებლობის ტექნიკუმში, რომელიც 1972 წელს ტექნიკოს-ელექტრიკოსის სპეციალობით დაამთავრა. 1972 წელს ჩააბარა საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში, ენერგეტიკის ფაკულტეტზე.
1977 წელს მიენიჭა ლეიტენანტის სამხედრო წოდება. 1977 წელს მუშაობდა ჩარხმშენებელი ქარხნის საკონსტრუქტორო ბიუროში, ინჟინერ-კონსტრუქტორად. 1971-1973 წლებში საქმთავარენერგოს თბილისის ელექტროქსელების დიდუბის ქვესადგურის მორიგე ელმონტიორის თანაშემწედ და საბურთალოს III ქვესადგურის მორიგე ელმონტიორად.
1978 წლის აპრილში აირჩიეს კონსტანტინე უშინსკის სახელობის 75-ე პროფტექნიკური სასწავლებლის კომკავშირის კომიტეტის მდივნად.
1979 წლის ნოემბერში აირჩიეს საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ენერგეტიკული ფაკულტეტის ალკკ კომიტეტის მდივნად.
1982 წელს მუშაობდა საქ. კომუნისტური პარტიის თბილისის ორჯონიკიძის რკ-ის ინსტრუქტორად. 1980-1983 წელს კომკავშირულ-პარტიული მუშაობის პარალელურად, მუშაობდა სპი-ს ელექტროტექნიკის კათედრის ასისტენტად.
1994 წლის ივნისში დაინიშნა ახლადშექმნილი საქართველოს სამთავრობო დაცვის სამსახურის (შემდგომში საქართველოს სახელმწიფო დაცვის სპეციალური სამსახური) უფროსის მოადგილედ. 1998 წლის ნოემბერში დაინიშნა საქართველოს სახელმწიფო უშიშროების მინისტრის მოადგილედ.
1999 წლის მაისში საქართველოს პრეზიდენტის განკარგულებით მიენიჭა გენერალ-მაიორის სამხედრო წოდება.
2002 წლის ნოემბრიდან 2006 წლის ოქტომბრამდე იყო შ.პ.ს. ,,ატლანტი-უსაფრთხოების სამსახური“-ს დირექტორი. 2013 წლის 2 მარტს დაინიშნა საქართველოს სახელმწიფო დაცვის სპეციალურ სამსახურში, სამსახურის ადმინისტრაციის (დეპარტამენტი) უფროსის მოადგილედ, 2013 წლის 19 ივნისს ამავე სამსახურის აფხაზეთის ა. რ. მთავარი სამმართველოს უფროსად.
2015 წლის 9 მარტს დაინიშნა საქართველოს სახელმწიფო დაცვის სპეციალური სამსახურის უფროსის კონსულტანტად, ამავდროულად დაეკისრა სამსახურის ადმინისტრაციის (დეპარტამენტი) უფროსის მოვალეობის შესრულება. 2015 წლის 14 აპრილს საქართველოს პრეზიდენტის გიორგი მარგველაშვილის განკარგულებით მიენიჭა სახელმწიფო დაცვის გენერალ-მაიორის სპეციალური წოდება.
ჯილდოები
2003 წლის მარტში საქართველოს პრეზიდენტმა ედუარდ შევარდნაძემ დამოუკიდებელი ქართული სახელმწიფოს აღმშენებლობაში, კანონიერებისა და მართლწესრიგის განმტკიცებაში შეტანილი პირადი წვლილისათვის, სახელმწიფო დაცვის სპეციალური სამსახურის ჩამოყალიბებაში აქტიური მონაწილეობისათვის დაჯილდოვდა ღირსების ორდენით.
პოლიტიკური საქმიანობა
გენერალი სიმონ ნოზაძე მონაწილეობდა 2016 წლის 8 ოქტომბრის საპარლამენტო არჩევნებში საარჩევნო ბლოკი ,,თოფაძე-მრეწველები, ჩვენი სამშობლოს“ სახელით ხაშურის მაჟორიტარობის კანდიდატად, სადაც ,,ქართული ოცნების“ მაჟორიტარობის კანდიდატს, ვალერი გელაშვილს 11,91%-ით აჯობა და ხმების 31,95% დააგროვა.
2016 წლის 30 ოქტომბერს გამართულ II ტურში, 50 მაჟორიტარული ოლქიდან ერთადერთი ოპოზიციონერი კანდიდატი აღმოჩნდა (მთაწმინდის ოლქის გარდა, სადაც გამარჯვება დამოუკიდებელმა კანდიდატმა მოიპოვა, ამ ოლქში მმართველ პარტიას კანდიდატი არ ჰყოლია), რომელმაც მმართველი პარტიის წარმომადგენელი დაამარცხა. სიმონ ნოზაძემ ამომრჩეველთა 61,55%-ის ნდობა მოიპოვა, მისმა კონკურენტმა კი 38,45%-ის. ამრიგად სიმონ ნოზაძე მეცხრე მოწვევის საქართველოს პარლამენტის წევრი გახდა. 2016-2020 წლებში იყო საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ხაშურის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „თოფაძე — მრეწველები, ჩვენი სამშობლო“.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მეწარმეები კატეგორია:ქართველი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 23 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1953 კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია: ქართველი გენერლები კატეგორია:საქართველოს IX მოწვევის პარლამენტის წევრები
მერი ბრიტანელი (1776-1857)
მერი ბრიტანელი (Mary of Great Britain), აგრეთვე ცნობილია როგორც პრინცესა მერი, გლოსტერისა და ედინბურგის ჰერცოგინია (Princess Mary, Duchess of Gloucester and Edinburgh; დ. 25 აპრილი, 1776, ლონდონი, დიდი ბრიტანეთი — გ. 30 აპრილი, 1857, ლონდონი, დიდი ბრიტანეთი) — ჰანოვერის დინასტიის წარმომადგენელი. დიდი ბრიტანეთის მეფე ჯორჯ III-ისა და დედოფალ შარლოტა მეკლენბურგ-შტრელიცელის ქალიშვილი. გლოსტერისა და ედინბურგის ჰერცოგინია როგორც თავისი ბიძაშვილის, უილიამ ფრედერიკის მეუღლე.
ბიოგრაფია
მარცხნივ|მინი|329x329პქ|პრინცესა მერი 1782 წელს, ექვსი წლის ასაკში. მერი დაიბადა 1768 წლის 8 ნოემბერს ბუკინგემის სასახლეში, ლონდონში. იგი იყო დიდი ბრიტანეთის, ირლანდიისა და ჰანოვერის მეფე ჯორჯ III-ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ შარლოტა მეკლენბურგ-შტრელიცელის შუათანა ქალიშვილი.
იგი დაბადებიდან მალევე მონათლეს, მისი ნათლიები კი იყვნენ: ჰესენ-კასელის ლანდგრაფი ფრიდრიხი (მისი პირველი თაობის ბიძაშვილი, წარმოადგენდა ლორდი ჩემბერლინი), საქსენ-გოთა-ალტენბურგის ჰერცოგინია შარლოტა საქსენ-მაინინგენელი (მისი ბიძაშვილის მეუღლე, წარმოადგენდა არგილის ჰერცოგინია ელიზაბეთ კაპბელი) და მეკლენბურგ-შტრელიცის მთავარი კარლი (მისი მესამე თაობის ბიძაშვილი, წარმოადგენდა ლორდი ბედჩამბერი).
მსგავსად თავისი დებისა, პრინცესა ელიზაბეთიც საზოგადოებისაგან იზოლირებულად იზრდებოდა და იღებდა განათლებას. ამის გამო, მან მთელი თავისი ბავშვობა მხოლოდ და-ძმებთან, მშობლებსა და მასწავლებლებთან ერთად გაატარა. ამ გზით მეფე-დედოფალი თავიანთი ქალიშვილების „სწორად აღზრდას“ ცდილობდნენ.
იგი ძალიან ახლოს იყო თავის უფროს ძმასთან, უელსის პრინც ჯორჯთან (მომავალში მეფე ჯორჯ IV), რის გამოც მოგვიანებით მერიმ გაიზიარა თავისი ძმის ზიზღი მისი ცოლის, დედოფალ კაროლინა ბრაუნშვაიგელისადმი.
1795-1796 წლებში მერის სასიყვარულო ურთიერთობა ჰქონდა რევოლუციის გამო ბრიტანეთში გაქცეულ პრინც ფრედერიკ ორანელთან, რომელიც იყო ნიდერლანდების შტატჰალტერ ვილემ V ორანელისა და პრინცესა ვილჰელმინა პრუსიელის ვაჟი. აღსანიშნავია, რომ მოგვიანებით ფრედერიკის უფროსი ძმა, ვილემ I ნიდერლანდების პირველი მეფე გახდა, თუმცა ის და მერი არ დაქორწინებულან. ეს იმიტომ, რომ მეფე ჯორჯ III-ის აზრით მერი თავის უფროს დებზე უფრო სარფიანად არ უნდა დაქორწინებულიყო, რის გამოც იგი ფრედერიკს დააშორა და 1816 წლის 22 ივნისს მერი ცოლად შერთო მისსავე ბიძაშვილს, გლოსტერისა და ედინბურგის ჰერცოგ უილიამ ფრედერიკს. წყვილი უინძორში დასახლდა, მერის გლოსტერისა და ედინბურგის ჰერცოგინიობა მიენიჭა, თუმცა მათ შვილები არ ჰყოლიათ.
მერი გარდაიცვალა 1857 წლის 30 აპრილს გლოსტერის სასახლეში, ლონდონში, 81 წლის ასაკში. იგი დაკრძალეს უინძორის სასახლის წმინდა გიორგის სახელობის სამლოცველოში. იგი მეფე ჯორჯისა და დედოფალ შარლოტას შვილებიდან უკანასკნელი გარდაიცვალა.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 25 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1776 კატეგორია:გარდაცვლილი 30 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1857 კატეგორია:ჰანოვერის დინასტია კატეგორია:ბრიტანეთის პრინცესები
იავორივის რაიონი (1940-2020)
იავორივის რაიონი (Яворівський район) — გაუქმებული რაიონი უკრაინაში, ლვივის ოლქში. მისი ფართობი 1 548 კმ² იყო. 2015 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 124 764 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 80 კაცს კმ²-ზე. იავორივის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი იყო ქალაქი იავორივი.
2020 წლის 17 ივლისს შეუერთდა მოსტისკის რაიონი.
სქოლიო
კატეგორია:ლვივის ოლქის გაუქმებული რაიონები