cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sphinctomyrmex
გავრცელება
გავრცელებულია ნეოტროპიკების 3 სახეობა (არგენტინა, ბრაზილია). Sphinctomyrmex-ის გვარი პირველად აღიწერა Sphinctomyrmex stali-ის ერთადერთი უფრთო მდედრის მიხედვით ბრაზილიის სამხრეთ-აღმოსავლეთში .
სისტემატიკა
3 სახეობა. 2016 წელს მთელი ქვეოჯახის რევიზიის დროს სახეობების ნაწილი გადავიდა სხვა გვარებში (უმრავლესობა, დაახლოებით 20 სახეობა, შევიდა Zasphinctus-ის შემადგენლობაში).
სახეობები
გაფართოებული სია 2016 წლამდე მოიცავდა:
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ანდრუსივკა (კრივი-რიჰის რაიონი)
ანდრუსივკა (Андрусівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს დნიპროპეტროვსკის ოლქის კრივი-რიჰის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 39 კაცს შეადგენდა.
გიორგი ცოფურაშვილი
გიორგი ცოფურაშვილი (დ. 16 ნოემბერი, 2001, გარდაბანი) — ქართველი სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა), ჭაბუკებს შორის ევროპის ჩემპიონატის გამარჯვებული (2018, სკოპიე, ჩრდილოეთ მაკედონია, 80 კგ).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 16 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 2001 კატეგორია:გარდაბნის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები ბერძნულ-რომაულ სახეობაში
აბუ ფირასი
ალ-ჰამდანი აბუ ფირასი, ალ-ჰარის იბნ აბილ-ალა აიდ იბნ ჰამდან ალ-თაღლიბი (أبو فراس الحمداني; დ. 932, მოსული — გ. 4 აპრილი, 968, ჰომსი) — არაბი პოეტი ჰამდანიანების არისტოკრატიული გვარისა.
დედა ბერძენი ჰყავდა. იზრდებოდა ჰალაბში ამირა საიფ ალ-დავლას კარზე. ორჯერ დაატყვევეს ბიზანტიაზე ლაშქრობისას. მოკლეს ერთ-ერთ ბრძოლაში. მისი ლექსების დივანში წარმოდგენილია ლირიკა, ბრძოლათა აღწერა, საკუთარი თავისადმი მიძღვნილი სახოტბო ლექსები, ლექსები მეგობრობაზე. განსაკუთრებული ადგილი უჭირავს ტყვეობაში შექმნილ ლექსების ციკლს „რუმიათი“ („ბიზანტიური“), რომელშიც ძირითადად გადმოცემულია პოეტის განცდები, წარსულის მოგონებები, კასიდების ნაწილი ეძღვნება დედას, მშობლიურ კერას, სამშობლოს.
ხაზართა ლაშქრობები საქართველოში
ხაზართა ლაშქრობები საქართველოში — ხაზარებმა საქართველოში პირველად ილაშქრეს 627 წელს ბიზანტიის მოკავშირე თურქთა დასავლეთ სახაკანოს ჯარებთან ერთად. 628 წელს მათ თბილისი აიღეს. დაახლოებით 650 წელს ჩრდილოეთ კავკასიაში ხაზართა ძლიერი სახელმწიფოს შექმნას და სამხრეთისაკენ მათი აგრესიის გავრცელებას დაემთხვა ამიერკავკასიის ქვეყნებში არაბთა გაბატონება. ამ დროიდან ამიერკავკასიის ქვეყნებისათვის ბრძოლა ხაზარებს არაბთა სახალიფოსთან უხდებოდათ. ურთიერთბრძოლაში ხაზარები და არაბები დარუბანდთან ერთად ხშირად იყენებდნენ დარიალის კარს, რის გამოც საქართველოს ტერიტორია საბრძოლო ასპარეზად იქცეოდა. ძველი საისტორიო წყაროები მოგვითხრობენ 764 წელს ხაზართა მიერ კვლავ თბილისის აღების და ქართლიდან ერისმთავარ ჯუანშერისა და მისი დის შუშანის გატაცების ამბავს.
დრავიდები
thumb|261x261px|ტერიტორია სადაც დღეისთვის დრავიდულზე საუბრობენ. დრავიდები — ძირითადად სამხრეთ ინდოეთში მცხოვრები, დრავიდულ ენებზე მოსაუბრე ხალხები. დრავიდებს მიეკუთვნებიან ტელუგუ, ტამილები, მალაიალი, კანადა, ტულუ, აგრეთვე მცირერიცხვოვანი ხალხები რომლებსაც ჯერ კიდევ შემონახული აქვთ გვაროვნულ-ტომობრივი წყობა და უპირატესად მთიან და ტყით დაფარულ ტერიტორიებზე ცხოვრობენ. ცენტრალური ინდოეთის დრავიდებს წარმოადგენენ ორაონები ანუ კურუქები, კანდჰები და გონდები. დრავიდულ ენაზე ასევე ლაპარაკობს პაკისტანის განაპირა რაიონებში მცხოვრები ხალხი — ბრაჰუი. დრავიდთა უმრავლესობა ინდუიზმის მიმდევარია, ნაწილი კი ქრისტიანი ან მუსლიმია. ვარაუდობენ, რომ დრავიდები შედიოდნენ ინდოეთის უძველესი მოსახლეობის, წინაარიელების, შემადგენლობაში. მეცნიერთა დიდი ნაწილის მოსაზრებით, ჰარაპის ცივილიზაცია შექმნილია დრავიდების წინაპართა მიერ ძვ. წ. III-II ათასწლეულებში. ძვ. წ. I ათასწლეულში დრავიდებს სამხრეთ ინდოეთში უკვე ჰქონდათ თავისი სახელმწიფოები (ანდჰრა, ჰანდია, ჩოლა, ჩერა). განვითარების პროცესში მათ შექმნეს მაღალი კულტურა. XVII-XVIII საუკუნეებში, ინგლისელმა კოლონიზატორებმა ხელთ იგდეს დრავიდების განსახლების რაიონები, დაიწყეს მათი მიწების ფადანაწილება და დრავიდული ხალხების ეთნიკური ტერიტორიების დაქუცმაცება. ინდოეთის სხვა მსხვილი ხალხების მსგავსად ეროვნული თვითგამორკვევისათვის ბრძოლის დროს დრავიდები მოითხოვდნენ თავიანთი ეთნოგრაფიული ტერიტორიების ცალკე შტატებად გამოყოფას. შტატები საზღვრები საბოლოოდ 1956 წელს დადგინდა.
ხაზართა ლაშქრობები საქართველოში
ლიტერატურა
კატეგორია:ლაშქრობები საქართველოში
დრავიდები
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინდოეთის დემოგრაფია კატეგორია:პრეინდოევროპელები
პიერ ბიულიარი
ჟან ბატისტ ფრანსუა პიერ ბიულიარი (Jean Baptiste François Pierre Bulliard; დ. 24 ნოემბერი, 1752 — გ. 26 სექტემბერი, 1793) — ფრანგი ექიმი და ბოტანიკოსი. მისი სტანდარტული საავტორო ბოტანიკური შემოკლებაა Bull.
ბიოგრაფია
დაიაბდა 1752 წლის 24 ნოემბერს ობპიერ-სიურ-ობში (იმ დროში ობპიერ-სიურ-ბარუა, ზემო მარნას დეპარტამენტი). სწავლობდა საფრანგეთის პატარა ქალაქ ლანგრში. შემდგომში მსახურობდა კლერვოს სააბატოში. 1775 წელს მედიცინისა და ბოტანიკის შესასწავლად პარიზში გაემგზავრა.
მისი ხატვის მასწავლებელი იყო ინჟინერი და გრავიორი ფრანსუა-ნიკოლა მარტინე. სწორედ მისი წყალობით შექმნა ბიულიარმა ილუსტრაციები საფრანგეთის სოკოებისა და მცენარეების აღწერისთვის.
სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი ბოტანიკოსები კატეგორია:ფრანგი მიკოლოგები კატეგორია:ფრანგი მედიკოსები
სტავროპოლის მხარე ბალა თურქვიზიის სიმღერის კონკურსზე
მინი|281x281პქ|სტავროპოლის მხარის დროშა სტავროპოლის მხარე ბალა თურქვიზიის სიმღერის კონკურსზე — თურქულენოვანი ქვეყნების სიმღერის კონკურსზე რუსეთის ფედერალური ერთეულის, სტავროპოლის მხარის სახელით წარსდგენა. სტავროპოლის მხარის მონაწილეობა ბალა თურქვიზიის სიმღერის კონკურსში თავდაპირველად დაიგეგმა სტამბოლში, თურქეთი, ბალა თურქვიზიის სიმღერის ინაუგურაციაზე 2015 წელს. სტავროპოლს თვითონ ჰქონდა შესაძლებლობა თავისი გამომსვლელი აერჩია და შედეგად, 2015 წელს კონკურსზე მისი დებიუტი შედგა. მადინა კარტაკეივა შეირჩა სტავროპოლის პირველ წარმომადგენლად ბალა თურქვიზიის სიმღერის კონკურსზე, სიმღერით "Altın Ordam". ამასთან, ისინი იძულებულნი გახდნენ შეჯიბრი დაეტოვებინათ 2015 წლის 30 ნოემბერს, რუსეთ-თურქეთის ურთიერთობების გამო 2015 წლის 24 ნოემბერს სირია-თურქეთის საზღვართან რუსული სუხოი სუ -24-ის დაბომბვის გამო. სტავროპოლის მხარემ დაადასტურა მათი მონაწილეობა 2016 წლის ბალა თურქვიზიის სიმღერის კონკურსზე კვლავ კარტაკეივას მონაწილეობით. მოგვიანებით ეს მონაწილეობაც არ შედგა 2016 წლის დეკემბრის სტამბულის დაბომბვების გამო.
კონკურსის წარმოშობა
ბალა თურქვიზიის სიმღერის კონკურსი არის ყოველწლიური კონკურსი. ის შეიქმნა საბავშვო ევროვიზიის მსგავსი ფორმატის საფუძველზე, რომელიც ყურადღებას ამახვილებს ძირითადად მონაწილე თურქულ ქვეყნებსა და რეგიონებზე. თითოეული ქვეყნის დაკომპლექტებული ჟიური მონაწილეების გამოსვლას 1-დან 10- ქულამდე აფასებს (ყველა ქვეყანას გარდა თავიანთი სამშობლოსა). დიდ ფინალში ჟიური განსაზღვრავს გამარჯვებულს. საბავშვო ევროვიზიის სიმღერის კონკურსისგან განსხვავებით, რომელშიც გამარჯვებული ქვეყანა აგრძელებს მომდევნო წლის ღონისძიების მასპინძლობას, ბალა თურქვიზიის სიმღერის კონკურსზე კონკურსის მასპინძლობა ხდება იმ ქვეყანაში ან რეგიონში, რომელიც ასევე არის თურქული კულტურის დედაქალაქი.
კონკურსში ძირითადად მონაწილეობს თურქულ ენოვანი ქვეყნების წარმომადგენლები.
ბალა თურქვიზიის 2015 წლის სიმღერის კონკურსი
2015 წლის 25 ოქტომბერს, სტავროპოლის მაუწყებელმა, ,,STRC სტავროპოლმა" განაცხადა, რომ ისინი პირველად წარსდგებოდნენ ბალა თურქვიზიის სიმღერის კონკურსზე 2015 წელს სტამბოლში. STRC სტავროპოლმა გამოკითხვის შედეგად აირჩია მადინა კარტაკეივა თავისი სიმღერით "Altın Ordam". ისნი ჯერ კიდევ ემზადებოდნენ, როდესაც იძულებულები გახდნენ 2015 წლის 24 ნოემბერს სირიასა და თურქეთის საზღვართან რუსული სუხოი სუ -24-ის სროლის შედეგად რუსეთ-თურქეთის ურთიერთობების გამო შეჯიბრზე გამოსვლაზე უარი ეთქვათ.
ბალა თურქვიზიის 2016 წლის სიმღერის კონკურსი
2016 წლის 30 აგვისტოს სტავროპოლის მხარემ დაადასტურა, რომ ისინი კვლავ შეეცდებოდნენ მონაწილეობას კონკურსში. მათ განაცხადეს, რომ რადგან წინა კონკურსში შექმნილი ვითარების გამო მათი დებიუტი არ შედგა, მონაწილეობას ისევ მადინა კარტაკეივა მიიღებდა. ამასთან, 2016 წლის 8 დეკემბერს ცნობილი გახდა, რომ როგორც თურქვიზიის კონკურსი ასევე ბალა თურქვიზიის კონკურსი 2017 წლის მარტამდე გადაიდო, რაც კონკურსის ისტორიაში პირველი შემთხვევა იყო.
ამასთან, მოგვიანებით დადასტურდა, რომ 2016 წლის ორივე კონკურსი გაუქმდა 2016 წლის დეკემბრის სტამბულის დაბომბვების გამო. კონკურსის ჩატარება დაგეგმილი იყო სარიარკა ველოდრომში, ასტანაში (დღევანდელი ნურ- სულთანი), ყაზახეთში.
ხმის მიცემის ისტორია
სტავროპოლის მხარე არასდროს არ გამოსულა ბალა თურქვიზიის სიმღერის კონკურსზე, რის გამოც მას ამ კონკურსზე ხმის მიცემის ისტორიაც არ აქვს.
სქოლიო
კატეგორია:თურქვიზიის მონაწილეები კატეგორია:თურქვიზიის სიმღერის კონკურსი კატეგორია:ბალა თურქვიზიის სიმღერის კონკურსი
კაჭკაჭი (მონეს ნახატი)
კაჭკაჭი — ფრანგი იმპრესიონისტი მხატვრის, კლოდ მონეს ნახატი, შესრულებული ზეთის საღებავებით, ტილოზე, 1868-1869 წლებში ნორმანდიაში, ეტრეტას კომუნას მახლობლად.
1869 წელს საფრანგეთში დიდი თოვლი მოვიდა. ეტრეტაში მონემ ზამთრის ახალი ტილოების შექმნა განიზრახა და ბაზილს „კაჭკაჭისათვის“ საღებავების გამოგზავნა სთხოვა. ბევრი მოვერცხლისფრო თეთრი, შავი, ბევრი სპილოსძვლისფერი, ბევრი კობალტისფერი ლურჯი, ბევრი გამჭვირვალე ლაქი და ყვითელი ოხრა, ესაა ფერები, რომლებიც მონემ ამ ნახატის დასახატად გამოიყენა. ნახატში თოვლი ძალიან მსუბუქი და ბრჭყვიალაა.
ვინაიდან მონეს ძალიან მოსწონდა ჰოლანდიური მხატვრობა, შეიძლება ვიფიქროთ, რომ აფასებდა ბრეიგელსაც, თუმცა მისგან განსხვავებით მონესთან საერთოდ არ არიან პერსონაჟები, მხატვარი გვიჩვენებს ისეთ სამყაროს სადაც ადამიანი არ ჩანს. ეს კომპოზიცია ძალიან მარტივია და გარკვეულწილად კოროს გავლენა იგრძნობა.
კომპოზიცია გაწონასწორებულია: წინა პლანზე გეომეტრიული ჩრდილებია განლაგებული, მეორე პლანი თოვლით დაფარული ხეების ტოტებია, ჰორიზონტის დასალიერში კი შეიძლება იყოს ზღვა ან მდელო.
1869 წლის სალონის ჟიურიმ „კაჭკაჭი“ დაიწუნა. შეიძლება იმიტომ, რომ ის შესანიშნავი ლურჯი ჩრდილების ეფექტი, რომელიც კაჭკაჭის ბუმბულზეც მეორდება, მხატვრის სურვილით მას ლურჯ ფრინველად აქცევს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კლოდ მონეს ნახატები კატეგორია:1869 წლის ნახატები კატეგორია:ნახატები ანბანის მიხედვით
ზჰურივკის რაიონი
ზჰურივკის რაიონი (Згурівський район) — რაიონი უკრაინაში, კიევის ოლქში. მისი ფართობია 763 კმ². 2006 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 19 311 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 30 კაცს კმ²-ზე. ზჰურივკის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ზჰურივკა.
სქოლიო
კატეგორია:კიევის ოლქის რაიონები
ანდრუსიივი
ანდრუსიივი (Андрусіїв) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს რივნეს ოლქის ჰოშჩის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 351 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჰოშჩის რაიონის სოფლები
მასტერსი 1975 (სნუკერი)
მასტერსი 1975 (Masters 1975, აგრეთვე ცნობილია, როგორც Benson and Hedges Masters 1975 — სპონსორის სახელწოდების მიხედვით) — სნუკერის პროფესიონალური არარეიტინგული ტურნირი. ტარდებოდა 1975 წლის 13 იანვრიდან 17 იანვრამდე West Centre Hotel-ში, ფულემში. ტურნირის გამარჯვებული გახდა ჯონ სპენსერი, რომელმაც ფინალში დაამარცხა რეი რიარდონი ანგარიშით 9:8. ფინალური მატჩის ბედი შავი ბურთის გადათამაშებამ გადაწყვიტა.
ეს სნუკერის ისტორიაში მასტერსის პირველი გათამაშება იყო.
პირველი რაუნდი
მატჩები 9 ფრეიმისგან
ალექს ჰიგინსი 5:0 ბილ ვერბენიუკი
სქოლიო
კატეგორია:მასტერსი (სნუკერი) კატეგორია:1975 წელი სნუკერში
ლევან სამხარაული
ალტ=ლევან სამხარაული - იურისტი|საზღვარი|მარჯვნივ|frameless|ლევან სამხარაული ლევან სამხარაული - დაიბადა 1980 წლის 24 მარტს, ყვარელში. მისი პროფესიული საქმიანობის სფეროს წარმოადგენდა იურისპრუდენცია. 24 წლის ასაკში დაინიშნა იუსტიციის სამინისტროს ექსპერტიზისა და სპეციალურ გამოკვლევათა ცენტრის ხელმძღვანელად. 2004 წლამდე სასამართლო-საექსპერტო ფუნქციები სხვადასხვა უწყებაში იყო გაბნეული, რაც ამ სფეროს განვითარებას, მიუკერძოებლობას და ფუნქციონირებას ხელს უშლიდა.
ლევან სამხარაულის მიერ განხორციელებული რეფორმების შედეგად შეიქმნა ახალი უწყება "სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიურო", რომელიც ექსპერტიზის დარგში ავტორიტეტული საერთაშორისო ორგანიზაციის - სასამართლო ექსპერტიზის დაწესებულებათა ევროპული ქსელის ENFSI-ის სრულუფლებიანი წევრია. 2005 წელს, ლევან სამხარაული 25 წლის ასაკში მოკლეს. 2006 წელს ლევან სამხარაულის სახელი მიენიჭა სსიპ სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნულ ბიუროს.
დანატოვარი
2021 წლის აპრილში ლევან სამხარაულის დის - ნუკი სამხარაულის იდეითა და რედაქტორობით გამოიცა წიგნი "მე არსად სხვაგან არ ვარ", რომელშიც თავმოყრილია ლევან სამხარაულის მიერ 19-20 წლის ასაკში შესრულებული ნახატები, ლექსები და ჩანახატები.
Nintendo Entertainment System
Nintendo Entertainment System (აბრევიტურა NES) — 8 ბიტიანი სახლის ვიდეო თამაშების კონსოლი, რომელიც შექმნა იაპონურმა კომპანია ნინტენდომ. იგი პოპულარული იყო 1980-იანი წლების მეორე ნახევარსა და 1990-იან წლებში. რუსეთსა და საბჭოთა კავშირის რამდენიმე ქვეყანაში ცნობილია Dendy-ის სახელწოდებით — Nintendo Entertainment System-ის არაოფიციალური კლონირებული ვერსია.
1990-იან წლებში NES-ის პოპულარობა დაეცა. მთავარი მიზეზი ბაზარზე ახალი თაობის 16 ბიტიანი კონსოლების გამოჩენა იყო, როგორებიც არის Sega Mega Drive და Super Nintendo Entertainment System. თუმცა, ამის მიუხედავად, NES-ის გამოშვება გაგრძელდა 2003 წლამდე.
კონსოლის წარმოება ოფიციალურად შეწყდა 1995 წელს, მაგრამ კონსოლის თამაშების ბიბლიოთეკა დღესაც ხელმისაწვდომი არის თანამედროვე კომპიუტერულ სისტემებზე სხვადასხვა ემულატორების წყალობით. NES-ის თამაშები, აგრეთვე ხელმისაწვდომია Nintendo Wii-ზე Virtual Consol-ის მშვეობით. .
2009 წელს საიტ IGN-მა Nintendo Entertainment System-ს თავის სიაში „25 ყველა დროის საუკეთესო კონსოლი“ პირველი ადგილი მიუჩინა. ხოლო „PC Magazine“-ის სიაში "10 საუკეთესო კონსოლი" NES-მა Sega Dreamcast-ის შემდეგ მეორე ადგილი დაიკავა.
2016 წლის 14 ივლისს გახდა ცნობილი, რომ ნინტენდო მუშაობდა კონსოლის ხელახალი ვერსიის გამოცემაზე, რომელიც გამოვიდა 2016 წლის 11 ნოემბერს და თან ახლავს 30 ჩაშენებული თამაში და ერთი კონტროლერი.
ცესისის ბრძოლა
ბრძოლაში გამარჯვების შედეგად გერმანულმა ძალებმა დატოვეს ბალტიისპირეთის ლანდესვერი, რომელიც ლატვიის მთავრობის კონტროლქვეშ გადავიდა. ესტონეთის ძალების გამარჯვებამ გერმანელებზე, გამოიწვია ლატვიის გაძლიერება, ესტონეთმა კი სამხრეთის საზღვარი განიმტკიცა. თანამედროვე ესტონეთში 23 ივნისი აღინიშნება როგორც გამარჯვების დღე.
ლიტერატურა
კატეგორია:ესტონეთის ბრძოლები კატეგორია:ესტონეთის ისტორია კატეგორია:ლატვიის ისტორია
საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობა ემიგრაციაში
200პქ|მინი|[[კარლო ჩხეიძე]] მას შემდეგ, რაც 1921 წელს საბჭოთა რუსეთის წითელი არმია შემოიჭრა საქართველოში და ხელისუფლება ბოლშევიკებმა ჩაიგდეს ხელში, საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობა ემიგრაციაში წავიდა და განაგრძო არსებობა, როგორც საქართველოს ეროვნულმა მთავრობამ.
საფრანგეთში ემიგრაცია
170პქ|მინი|[[ნოე ჟორდანია]] საბჭოთა კავშირთან ომში ფაქტობრივად დამარცხების შემდეგ, 1921 წლის 18 მარტს ბათუმში გაიმართა საქართველოს დამფუძნებელმა კრების ბოლო სხდომა კარლო ჩხეიძის ხელმძღვანებლობით, რომელმაც მხარი დაუჭირა საქართველოს სოციალ-დემოკრატიული პარტიის ემიგრაციაში წასვლას ნოე ჟორდანიას ხელმძღვანელობით. იმავე დღესვე, საქართველოს მთავრობა, რამდენიმე დამფუძვნებელი კრების დეპუტატი, სამხედრო ოფიცერი და მათი ოჯახები ავიდნენ გემ Ernest Renan-ზე და ჯერ სტამბოლში, ხოლო იქიდან საფრანგეთში გაემგზავრნენ, სადაც პოლიტიკური თავშესაფარი ჰპოვეს.
საერთაშორისო ყურადღება საქართველოსადმი
170პქ|მინი|მარცხნივ|[[ნოე რამიშვილი]] 150პქ|მინი|[[ევგენი გეგეჭკორი]] საქართველოს ეროვნული მთავრობა ყოველთვის ცდილობდა საქართველოს საკითხის საერთაშორისო ყურადღების ცენტრში მოხვედრას. საქართველოს დამოუკიდებლობის მოპოვების მხარდასაჭერად რამდენიმე მემორანდუმი გადაეგზავნა ბრიტანეთის, საფრანგეთის და იტალიის მთავრობებს, ასევე ერთა ლიგას, რომელმაც 1922 და 1924 წლებში მიიღო საქართველოს სუვერენიტეტის მხარდასაჭერად ორი რეზოლუცია. საერთო ჯამში მსოფლიოს ქვეყნების უმრავლესობა გმობდა საქართველოს ძალადობრივ გასაბჭოებას. 1921 წლის 27 მარტს, ემიგრირებულმა ქართველმა მესვეურებმა სტამბოლის დროებითი ოფისიდან გამოსცეს საჩივარი „ყველა სოციალისტური პარტიისა და მუშათა ორგანიზაციებისადმი“, რითაც გააპროტესტეს საქართველოს ანექსია საბჭოთა რუსეთის მიერ. საჩივარი ყურადღების გარეშე დარჩა. დასავლური ქვეყნების ზოგიერთი წარმომადგენელი მკაცრად აპროტესტებდა რუსთა ქმედებებს, ერთ-ერთი მათგანი იყო ოლივერ უორდროპი.
კარლო ჩხეიძისა და ნოე ჟორდანიას გარდაცვალება
ემიგრანტებისათვის მძიმე დარტყმა აღმოჩნდა კარლო ჩხეიძისა (1926; თავი მოიკლა) და ნოე რამიშვილის სიკვდილი, ეს უკანასკნელი ყველაზე ენერგიული ემიგრანტი და საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობის პირველი თავმჯდომარე იყო, მოკლული იქნა ბოლშევიკთა ჯაშუშების მიერ 1930 წელს. საბჭოთა დაზვერვა ლავრენტი ბერიას ხელმძღვანელობით აქტიურად დევნიდა ქართველებს სამთავრობო სტრუქტურებიდან, როგორც მეორე მსოფლიო ომამდე, ისე მის შემდეგ.
დიპლომატიური აღიარება
ჟორდანიას მთავრობის ემიგრაციისა და საქართველოს სსრ-ის შექმნის შედეგად, უცხოეთის სახელმწიფოებისათვის საქართველოს აღიარების საკითხი წარმოიშვა, რომლებმაც დე იურედ ცნეს საქართველოს დამოუკიდებლობა ვიდრე მას საბჭოთა რუსეთი დაიპყრობდა. ზოგიერთმა ქვეყანამ მთავრობის ემიგრაციაში წასვლის შემდეგ აღიარა საქართველოს დამოუკიდებლობა, მაგ.: მექსიკამ და ლიბერიამ, 1921 წლის 28 მარტს და 1921 წლის 12 მაისს შესაბამისად. საქართველოს ეროვნული მთავრობა გარკვეული დროით „საქართველოს ლეგიტიმურ მთავრობად“ სცნო ბელგიამ, დიდმა ბრიტანეთმა, საფრანგეთმა და პოლონეთმა. მან „ლეგიტიმურობა“ საფრანგეთში 1933 წლამდე შეინარჩუნა (სოსიპატრე ასათიანის თავმჯდომარეობით ), სანამ არ გაფორმდებოდა ფრანკო-საბჭოთა არააგრესიის ხელშეკრულება 1932 წლის 29 ნოემბერს. 1934 წელს სსრკ-ის ერთა ლიგაში გაწევრიანების შემდეგ საქართველოს ემიგრირებული მთავრობა ფაქტობრივად უმოქმედო გახდა.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა კატეგორია:ქართველი ანტიკომუნისტები
ნექტარიოს ჩარგეიშვილი
ნექტარიოს ჩარგეიშვილი (დ. 5 სექტემბერი, 1937, ლენინგრადი — გ. 14 ნოემბერი, 1971, მოსკოვი) — რუსი და ქართველი კომპოზიტორი და ფილოსოფოსი.
ბიოგრაფია
დაიბადა ლენინგრადში და გაიზარდა აფხაზეთში. უმეტესწილად მოსკოვში ცხოვრობდა. 1963 წელს დაამთავრა მოსკოვის კონსერვატორია, ხოლო 1966 წელს ტიხონ ხრენიკოვის კლასში - ასპირანტურა. აგრეთვე სწავლობდა არამ ხაჩატურიანთან. 1969 წელს დაამთავრა მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოსოფიური ფაკულტეტის კლასიკური განყოფილება. 1966-1968 წლებში მოსკოვის კონსერვატორიაში პარტიტურების კითხვასა და ინსტრუმენტირებას ასწავლიდა.
განავითარა რუსული სიმფონიზმის ტრადიციები. ნაშრომებში იყენებდა ხალხურ სიუჟეტებს, აგრეთვე რენესანსის პერიოდის მუსიკალური ტრადიციების ელემენტებს. შექმნა ტრაქტატი „ქრისტიანობის ეზოთერული დოქტრინა“.
ჩარგეიშვილი საბჭოთა ხელისუფლების ღია მოწინააღმდეგე იყო. ამის გამო იგი დაითხოვეს კონსერვატორიიდან. მას აეკრძალა არა მხოლოდ მუსიკალური საქმიანობა; არამედ ავტობუსის მძღოლადაც არ ამუშავეს. სახლში გამოკეტილი ჩარგეიშვილის ფსიქოლოგიური მდგომარეობა შეირყა. ასეთ პირობებში მან დაიწყო თავისი ყველაზე მასშტაბური ნაშრომის, სიმფონიის წერა, რომელიც 1971 წელს დაამთავრა. სიმფონიის პრემიერა უცნობ მიზეზთა გამო არ გაიმართა. იმავე წელს ჩარგეიშვილმა თავი ჩამოიხრჩო, სიმფონიის შესრულება კი საბჭოთა კავშირის დაშლამდე აკრძალული იყო. მისი პრემიერა მხოლოდ 1991 წელს შედგა.
დაკრძალულია ახალ ათონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი კომპოზიტორები კატეგორია:რუსი კომპოზიტორები კატეგორია:რუსი ფილოსოფოსები კატეგორია:ქართველი ფილოსოფოსები კატეგორია:დაბადებული 5 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1937 კატეგორია:გარდაცვლილი 14 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1971
ხაშმის საფერავი
ხაშმის საფერავი — ადგილწარმოშობის დასახელების, კონტროლირებადი უმაღლესი ხარისხის წითელი მშრალი ღვინო. მზადდება საფერავის ჯიშის ყურძნიდან.
ღვინო „ხაშმის საფერავი“ ხასიათდება მუქი წითელი შეფერვით, გემოზე ჰარმონიული, ხავერდოვანი, სხეულიანი, მკვეთრად გამოხატული ჯიშური არომატებით.
ღვინო „ხაშმის საფერავის“ მოცულობითი სპირტშემცველობა უნდა შეადგენდეს არანაკლებ 12%-ს, შაქრის მასიური კონცენტრაცია — არაუმეტეს 4 გ/დმ³, ტიტრული მჟავიანობა — 5 გ/დმ³, დაყვანილი ექსტრაქტის მასის კონცენტრაცია — არანაკლებ 24 გ/დმ³. სხვა მახასიათებლები უნდა შეესაბამებოდეს საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილ მოთხოვნებს.
ხაშმის მიკროზონა მოიცავს სოფელ ხაშმს. ხაშმის მიკროზონის ფართობი შეადგენს 887 ჰა-ს.
აბუ შადი
აჰმად ზაქი აბუ შადი (أحمد زكي أبو شادي; დ. 9 თებერვალი, 1892, კაირო — გ. 12 აპრილი, 1955, ვაშინგტონი) — ეგვიპტელი არაბი მწერალი. ფილოლოგი, მთარგმნელი, სპეციალობით ექიმ-ბაქტერიოლოგი.
ხაშმის საფერავი
„ხაშმის საფერავი“ შეიძლება დამზადდეს მხოლოდ ხაშმის მიკროზონაში მოწეული საფერავის ჯიშის ყურძნიდან.
აბუ შადი
ბიოგრაფია
1912-1922 წლებში სწავლობდა ლონდონის უნივერსიტეტში. კაიროში დააარსა ლიტერატურული წრე „აპოლო“, რომელშიც მისი მეთაურობით გაერთიანდნენ რომანტიკოსი პოეტები. წრემ დიდი როლი ითამაშა 30-იანი წლების არაბული ლიტერატური განვითარებაში. 1946 წელს აბუ შადი აშშ-ში გადასახდა. ნიუ-იორკში რედაქტორობდა არაბული კოლონიის ჟურნალ-გაზეთებს, იყო არაბული ლიტერატურის პროფესორი აზიის ინსტიტუტში. წერდა ლირიკულ ლექსებს, პატრიოტულ კასიდებს, მოთხრობებს, დრამებს ლექსად. თარგმნა ჰაფეზი, ომარ ხაიამი, შექსპირი და სხვა. ავტორია გამოკვლევებისა არაბული პოეტიკის დარგში და ლიერატურულ-კრიტიკული სტატიებისა.
სქოლიო
კატეგორია:არაბი მწერლები
ხაშმის საფერავი
ყურძნის მოსავალი 1 ჰექტარ ვენახზე არ უნდა აღემატებოდეს 10 ტონას.
ღვინის გამოსავალი არ უნდა აღემატებოდეს: 650 ლიტრს — ერთი ტონა ყურძნიდან; 6500 ლიტრს — ერთი ჰა ვენახიდან.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართული ღვინო კატეგორია:ადგილწარმოშობის დასახელების ღვინოები საქართველოში
ფეხბურთი რუსეთში
ფონი
როდესაც სსრკ 15 ქვეყანად დაიშალა, კავშირში ოდესღაც მოქმედი ცნობილი საფეხბურთო სტრუქტურა დაინგრა. საბჭოთა კავშირში ფეხბურთი მეორე ყველაზე პოპულარული სპორტის სახეობა იყო. მაშინ როდესაც ეროვნული გუნდები და კლუბები უკავშირდებოდნენ სახელმწიფო ინსტიტუტებსა ან მასობრივ ორგანიზაციებს, 1991 წელს მათი ნაწილი გახდა კერძო „საწარმო“. საბჭოთა კავშირის უმაღლესი ლიგის მრავალი გუნდი, რომელნიც ერთ-ერთ უძლიერესად ითვლებოდნენ და კონკურენციას უწევდნენ ინგლისისა და იტალიის გუნდებს, შევიდნენ სხვადასხვა დამოუკიდებელი რესპუბლიკების ეროვნულ საფეხბურთო ასოციაციებში. ბევრმა ცნობილმა გუნდმა დაკარგა დაფინანსება მთავრობისაგან და სპონსორების ლოდინი/ძებნა დაიწყო. რუსეთის მოქალაქენი ძირითადად დაინტერესებულნი არიან ეროვნული გუნდით, რომელიც მსოფლიოს მსოფლიოს თასზე და ევროპის ჩემპიონატზე ასპარეზპბს და პრემიერ ლიგით, სადაც სხვადასხვა ქალაქების კლუბები რუსეთის ჩემპიონობისთვის იბრძვიან. ასევე არის ისეთი ნაკლებად კონკურენციული ტურნირი, როგორიცაა რუსეთის თასი. რუსეთში ყველაზე წარმატებული კლუბები არიან: სპარტაკი მოსკოვი, ლოკომოტივი მოსკოვი, ცსკა მოსკოვი, ზენიტი სანქტ-პეტერბურგი, დინამო მოსკოვი და ტორპედო მოსკოვი.
დღეს რუსეთში ყველაზე პოპულარული სპორტის სახეობაა. მამაკაცების ძალიან დიდ ნაწილს ფეხბურთი აინტერესებს (ბევრი ბავშვი მას ყოველდღიურად თამაშობს) და როდესაც საქმე ეროვნულ ნაკრებს ეხება, გულშემატკივრობაში ქალებიც უერთდებიან მამაკაცებს. რუსეთის ლიგა სწრაფად იბრუნებს თავის ყოფილ ძალას სპონსორობის უზარმაზარი გარიგების, ფინანსების შემოდინებისა და საკმაოდ მაღალი ხარისხის კონკურენციის გამო: ლიგაში დაახლოებით 5 გუნდია რომელსაც ტიტულის მოპოვება შუეძლია. რუსეთის საუკეთესო გუნდები, როგორც წესი, ფინანსდებიან სახელმწიფო კონტროლირებადი კომპანიების მიერ. მაგალითად, გაზპრომი აფინანსებს ზენიტი სანქტ-პეტერბურგს, ლუკოილი აფინანსებს სპარტაკი მოსკოვს, რუსეთის რკინიგზა აფინანსებს ლოკომოტივი მოსკოვს და მრავალი სხვა. არაერთი შესანიშნავი ნიჭიერი უცხოელი მოთამაშე იყო და თამაშობს რუსეთის ლიგაში; ასევე თამაშობენ ადგილობრივი ნიჭიერი მოთამაშეები, რომლებსაც ღირსეული ადგილი უჭირავთ საუკეთესო კლუბების საწყის თერთმეტეულებში. უცხოელი მოთამაშეები ზოგჯერ ძალიან მტრულ გარემოში ხვდებიან. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია რუსეთის ფეხბურთში რასიზმის პრობლემა.
ეროვნული ნაკრები
ეროვნული ნაკრები ადრე საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ნაკრები იყო და იგი ფეხბურთში მსოფლიოში ძლიერ ძალას წარმოადგენდა. საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ რუსეთის ეროვნულ ნაკრებმა წარმატებეას მიაღწია ევრო 2008-ში. თუმცა, ეს ერთადერთი შემთხვევა იყო, როდესაც რუსეთმა მოახერხა ძირითადი ტურნირის პლეი-ოფიში წინსვლა. რუსეთის ნაკრები ტურნირს ჯგუფურ ეტაპზე გამოეთიშა: მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 1994-ში, მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2002-ში, მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2010-ში, ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1992-ში, ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2004-ში, ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი-ში და ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი-ში. ამჟამად რუსეთის ნაკრები ფიფას მსოფლიო რეიტინგში 65-ე ადგილზეა.
მსოფლიო თასის მასპინძელი
2010 წლის 2 დეკემბერს რუსეთს მიენიჭა მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2018-ის გასამართი ქალაქის სტატუსი. რუსეთმა ტურნირს პირველად უმასპინძლა. იგი გახდა ყველაზე დიდი ქვეყანა რომელმაც მსოფლიო თასს უმასპინძლა; აღნიშნული სტატუსს 1994 წლიდან აშშ ფლობდა.
ევროპული შეჯიბრებები
უეფას კოეფიციენტით რუსეთის ლიგა განიხილება როგორ მეექვსე ყველაზე ძლიერი ლიგა ევროპაში. რუსეთის ლიგის კლუბები მუდმივად ასპარეზობენ უეფას ჩემპიონთა ლიგასა და ევროპა ლიგაში. ბოლო წლების განმავლობაში რუსულმა კლუბებმა ევროპაში სამი ძირითადი თასი მოიპოვეს: ცსკა მოსკოვის 2004-05 წლების უეფას თასი, ზენიტი სანქტ-პეტერბურგის 2007-08 უეფას თასი და 2008 წლის უეფას სუპერ თასი.
ქალთა ფეხბურთი
ქალთა ფეხბურთი მამაკაცთა ფეხბურთთან შედარებით არც ისე პოპულარულია, თუმცა მისი პოპულარობა 2000-იან წლებში გაიზარდა.
სქოლიო
კატეგორია:სპორტი რუსეთში
მაგნიტოსფერო
thumb|დედამიწის მაგნიტოსფეროს მაგნიტური ველის ძალწირები.
მაგნიტოსფერო — სივრცე ასტრონომიულ ობიექტთან ახლოს, რომელშიც დამუხტულ ნაწილაკებს ამ ობიექტის მაგნიტური ველი აკონტროლებს. ობიექტის ზედაპირთან ახლოს მაგნიტური ველის ძალწირები მაგნიტური დიპოლის ძალწირებს წააგავს. ზედაპირიდან შორს ველის ძალწირები შესამჩნევად დამახინჯებულია პლაზმაში (მაგალითად იონოსფეროში ან მზიურ ქარში) მიმდინარე ელექტრული დენის მიერ. როდესაც დედამიწაზეა საუბარი, მაგნიტოსფერო შეესაბამება იონოსფეროს გარე ფენას, მიუხედავად იმისა, რომ ზოგიერთი წყარო მიიჩნებს, რომ იონოსფერო და მაგნიტოსფერო განცალკევებულები უნდა იყოს.
სქოლიო
კატეგორია:პლანეტოლოგია
შორენა შარაძე
შორენა შარაძე (დ. 6 თებერვალი, 1991, ბათუმი) — ქართველი სპორტსმენი (სამბო, ძიუდო), სამბოში მსოფლიო თასის (ხარლამპიევის მემორიალი) გამარჯვებული (2016, მოსკოვი, რუსეთი, 60 კგ). ძიუდოში საქართველოს ჩემპიონი (2012).
ნოვოჩერკასკის დონის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესია
ნოვოჩერკასკის დონის ღვთისმშობლის ხატის ტაძარი (Церковь Михаила Архангела) — მართლმადიდებლური ტაძარი ნოვოჩერკასკში. რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიაში.
ისტორია
იმპერატორმა ალექსანდრე III-მ ნება დართო ტაძრის მშენებლობაზე. დონის ღვთისმშობლის ტაძრის სამრვლო საბჭოს თავმჯდომარედ აირჩიეს მღვდელი პეტრე ზნამენსკი. საბჭოს შემადგენლობაში შევიდნენ ცნობილი ნოვოჩერკასკელი მოღვაწეები გენერალ-ლეიტენანტი ვასილი ლიუტენსკოვი, მ. უშაკოვი, პროკურორის თანაშემწე პ. შიშოვი, ვაჭარი ს. ციკუნოვი, გუბერნიის მდივანი ს. რიკოვსკი და სხვ. დოკუმენტები ეკლესიის მშენებლობის შესახებ არ შემორჩენილა. თუ ვიმსჯელებთ შემორჩენილი ფოტოებით, ეს იყო ერთსართულიანი თეთრი ქვით ნაგები, ხუთგუმბათიანი ეკლესია, რომლის არქიტექტორიც იყო სერგეი ბოლდირევი.
ეკლესიის კანკელი მოხატა მხატვარმა ე. ჩერეპახინმა, რომელსაც ასევე მიუღია მონაწილეობა ამაღლების ტაძრის მშენებლობაში. 1903 წელს ეკლესია ააშენეს და აკურთხეს დონის ღვთისმშობლის ხატის სახელზე. ეკლესია არსებობდა ჯერ კიდევ 1930 წელს. ზუსტი ცნობები მისი განადგურების შესახებ შემონახული არაა.
თანამედროვე ეკლესია
თანამედროვე ტაძარი დაარსდა 1992 წელს. მშენებლობა მიმდინარეობდა 10 წლის მანძილზე. ტაძარი ტრადიციულ რუსულ არქიტექტურულ სტილზეა აგებული. მთავარი შესასვლელის თავზე დგას ორიარუსიანი სამრეკლო. ტაძრის ცენტრალურ ნაწლზე დადგმულია გუმბათი. მოჩუქურთმებული კანკელი დმზადებულია ადგილობრივი ხელოსნების მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:ნოვოჩერკასკის ეკლესიები
ანდრუსოვა
ანდრუსოვა (Андрусова) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ოდესის ოლქის ზახარივკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 68 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ზახარივკის რაიონის სოფლები
კაბინდა (ქალაქი)
კაბინდა (Cabinda) — ქალაქი ანგოლაში, კაბინდის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს ზღვის დონიდან 24 მეტრ სიმაღლეზე. მოსახლეობის რაოდენობა 2010 წლის მონაცემებით შეადგენს — 399 427 ადამიანს.
კაბინდაში მდებარეობს საერთაშორისო აეროპორტი. 2010 წელს ქალაქში ჩატარდა აფრიკის ერთა თასის ტურნირი ფეხბურთში.
კლიმატი
კლიმატი ტროპიკულია. ჰაერის საშუალო წლიური ტემპერატურაა — 24,6 °С. ნალექების წლიური ჯამია — 958 მმ. მათი ყველაზე უფრო დიდი რაოდენობა მოდის თებერვლიდან აპრილის ჩათვლით, ყველაზე უფრო ცოტა — ივნისიდან სექტემბრის ჩათვლით. ქარის წლის საშუალო სიჩქარეა — 3,8 მ/წმ.
ისტორია
1521 წელს ქალაქ კაბინდაში შეიქმნა დიოცეზი, რომელსაც მართავდა ეპისკოპოსი ენრიკე, აფონსუს ვაჟი, კონგოს სამეფოს მმართველი, რომელიც გახდა პირველი აფრიკელი ეპისკოპოსი თვით აფრიკელთა რიგებიდან.
თანამედროვე კაბინდა აშენდა როგორც სოფელი 1883 წელს. მისი უბის გასწვრივი ადგილმდებარეობა იყო საკმაოდ მოხერხებული და ეხმარებოდა ვაჭრობის წარმოებას. ქალაქის სტატუსი კაბინდამ მიიღო 1956 წლის 28 მაისს. 1960 წელს იწყება კომერციული საქმიანობის და პორტის განვითარება, საზოგადოებრივი შენობების, საცხოვრებელი კვარტლების და საავტომობილო გზების მშენებლობა.
სქოლიო
კატეგორია:ანგოლის ქალაქები
ამომავალი მზე (ტელენოველა)
ამომავალი მზე (Sol Nascente) — ბრაზილიური ტელენოველაა, რომელიც Rede Globo-მ გადაიღო და მის ეთერში 2016 წლის 29 აგვისტოდან გადაიცემოდა. ტელენოველამ ჩაანაცვლა სერიალი „ცხოვრების კარგი მხარე“ (Êta Mundo Bom!).
სცენარის ავტორები ვალტერ ნეგრანი, სუზანა პირეში და ჟულიუ პირეში არიან, ჟაკი ველეგოსთან და ფაუსტუ გალვანასთან ერთად. რეჟისორები — ჟუან ბოლტშაუზერი, ბრუნო მარტინსი და ფელიპე ლოუსადა. მთავარი რეჟისორები — მარსელო ტრავესო და ლეონარდო ნოგეირა, რომელიც აგრეთვე სამხატვრო ხელმძღვანელიცაა.
მთავარ როლებს თამაშობენ ჯოვანა ანტონელი და ბრუნო გალიასო. მთავარი უარყოფითი გმირების როლებს ასრულებენ ლაურა კარდოსო, რაფაელ კარდოსო, რაფაელ ზულუ მალვინო სალვადორი და მარია ჯოანა. უფროსი თაობის ვარსკვლავები: ლუის მელო, ფრანსისკო კუოკო და არასი ბალაბანიანი.
შინაარსი
მოქმედება ხდება ამომავალი მზის სოფელში. სერიალი მოგვითხრობს ერთმანეთისგან განსხვავებული წარმომავლობის ორი მეგობრის ისტორიას.
მარიო იტალიელი ემიგრანტების, ჟეპინასა და გაეტანოს შვილიშვილია, რომლებიც იტალიურ მაფიას გაექცნენ და ბრაზილიაში გადასახლდნენ. მარიო ალისის ბავშვობის მეგობარია. ალისი იაპონელმა კაზუო ტანაკამ იშვილა და გაზარდა. მარიოსა და ალისის მეგობრობა იმსხვრევა, როდესაც ბიჭს ალისი უყვარდება, რომელიც ორი წლით იაპონიაში სასწავლებლად წასვლას გადაწყვეტს. იაპონიაში ალისი იმპულსურ ცეზარს გაიცნობს, რომელიც ალისის გულის დაპყობას გადაწყვეტს, მაგრამ ცეზარს მხოლოდ მისი ფული აინტერესებს.
სქოლიო
კატეგორია:ბრაზილიური ტელესერიალები
იანკისიაკი
იანკისიაკი (Йәнкиҫәк) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ასკინოს რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 47 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ასკინოდან დაშორებულია 27 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია კუედა, რომელიც დაშორებულია 86 კმ-ით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ასკინოს რაიონის სოფლები
ხათუსილი II
ლიტერატურა
კატეგორია:ხეთების მეფეები
ჩახირლი (მასალი)
ჩახირლი (Çaxırlı) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის  მასალის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 2014 კაცი.
სქოლიო
კატეგორია:მასალის რაიონის სოფლები
პანკრეატიტი
მწვავე პანკრეატიტი
მწვავე პანკრეატიტი პანკრეასის უეცარი ანთებაა. ის შეიძლება მიმდინარეობს მსუბუქად ან ძალიან მძიმედ, მაგრამ, როგორც წესი, ჩაცხრობით მთავრდება.
ჰოსპიტალიზებულთა თითქმის 80%-ში მწვანე პანკრეატიტის გამომწვევი მიზეზია ნაღვლის კენჭები და ალკოჰოლის ჭარბად მოხმარება. ნაღვლის კენჭებით გამოწვეული პანკრეატიტი ქალებს შორის, მამაკაცებთან შედარებით, 1,5-ჯერ ხშირია. ნორმაში პანკრეასი თორმეტგოჯა ნაწლავში, პანკრეასის სადინარის გავლით, გამოყოფს პანკრეასის წვენს. ეს უკანასკნელი შეიცავს არააქტიური ფორმის მომნელებელ ფერმენტებს და მათ ინჰიბიტორებს, რომლებიც, თორმეტგოჯა ნაწლავში გადასვლამდე, ყველა გააქტიურებულ ფერმენტს შლის. ოდის სფინქტერში ნეკჭის ჩაჭედვის გამო განვითარებული პანკრეასის სადინარის დახშობა პანკრეასის წვენის დინებას აჩერებს. დახშობა ხშირად დროებითია და იწვევს მცირე დაზიანებას, რომელიც მალე აღდგება. თუ ბლოკადა გახანგრძლივდა, პანკრეასში დიდი რაოდენობით გროვდება გააქტიურებული ფერმენტები, რომლებიც, ინჰიბიტორების არსებობის მიუხედავად, იწყებენ პანკრეასის უჯრედების მონელებას, რაც მწვავე ანთებას იწვევს.
პანკრეასში არსებული პატარა სადინარების დახშობა და, საბოლოოდ, მწვავე პანკრეატიტის განვითარება შეიძლება გამოიწვიოს წლების განმავლობაში ყოველდღიურად 60 გრამამდე ალკოჰოლის მიღებამაც კი. პანკრეატიტის შეტევა შეიძლება განვითარდეს დიდი რაოდენობით ალკოჰოლის ან საკვების მიღების შემდეგადაც.
პანკრეასის გაღიზიანება ბევრ წამალს შეუძლია, თუმცა, ანთება მედიკამენტის მიღების შეწყვეტისთანავე ცხრება. პანკრეატიტის მიზეზი ვირუსებიც შეიძლება გახდეს, თუმცა, როგორც წესი, ასეთ შემთხვევაში ანთება ხანმოკლეა.
სიმპტომები
მწვავე პანკრეატიტით დაავადებულ თითქმის ყველა პაციენტს აღენიშნება მწვავე ტკივილი მუცლის ზედა ნახევარში, მკერდის ძვლის ქვემოთ. შემთხვევათა 50%-ში ტკივილი გადაეცემა ზურგში. იშვიათად ტკივილი შეიძლება დაიწყოს მუცლის ქვედა ნახევარში. ნაღვლის კენჭებით გამოწვეული მწვავე პანკრეატიტის დროს ხშირად ტკივილი უეცრად აღმოცენდება და რამდენიმე წუთში მაქსიმალურ ინტენსივობას აღწევს. ალკოჰოლიზმით გამოწვეული პანკრეატიტის დროს ტკივილი რამდენიმე დღის განმავლობაში თანდათან ვითარდება, შემდგომ მუდმივი, მწვავე, გამჭოლი ხდება და რამდენიმე დღე გრძელდება.
ტკივილი გრძელდება ხველის, მკვეთრი მოძრაობის და ღრმა სუნთქვისას. დამჯდარ მდგომარეობაში მყოფი პაციენტის წინ გადახრამ შესაძლოა ტკივილი შეამსუბუქოს. პაციენტთა უმეტესობას აქვს გულისრევა და ღებინება. ხშირად ინექციური ოპიოიდური ტკივილგამაყუჩებელი საშუალებების დიდი დოზაც კი ტკივილს სრულად ვერ თრგუნავს.
ზოგიერთ პაციენტს, განსაკუთრებით მათ, ვისაც მწვავე პანკრეატიტი ალკოჰოლის ჭარბი მოხმარების გამო განუვითარდა, შეიძლება ზომიერად გამოხატული ტკივილის გარდა არ ჰქონდეს არც ერთი სიმპტომი. სხვები თავს ძალიან ცუდად გრძნობენ. ისინი ავადმყოფურად გამოიყურებიან, ოფლიანობენ, აქვთ ჩქარი პულსი და ზედაპირული, სწრაფი სუნთქვა. ეს უკანასკნელი შეიძლება განვითარდეს იმ შემთხვევაში, როდესაც სახეზეა ფილტვების ანთება, ჩაჩუტული ფილტვი ან გულმკერდის ღრუში სითხე. ამ დროს შემცირებულია ფილტვის ქსოვილის მოცულობა, რაც ჰაერიდან სისხლში ჟანგბადის ტრანსპორტირებას აქვეითებს.
სხეულის ტემპერატურა დასაწყისში შეიძლება იყოს ნორმალური, მაგრამ რამდენიმე საათში ის 37.7°C-38.3°C-მდე იმატებს. სისხლის წნევა შეიძლება იყოს მაღალი ან დაბალი, მაგრამ როდესაც ფეხზე წამოდგომისას ქვეითდება და იწვევს სიფერმკრთალეს. მწვავე პანკრეატიტის პროგრესირებისას პაციენტის ცნობიერება თანდათან იბინდება, ზოგი შეიძლება უგონოდაც იყოს. ხანდახან თვალის თეთრი ნაწილი (სკლერა) მოყვითალო ფერის ხდება.
გააქტიურებულ ფერმენტებსა და ტოქსინებს, როგორიცაა ციტოკინები, პანკრეასის დაზიანების გამო სისხლში შეღწევის საშუალება ეძლევათ, რაც აქვეითებს სისხლის წნევას და აზიანებს მუცლის ღრუს გარეთ მდებარე ორგანოებს. პანკრეასის ის ნაწილი, რომელიც ინსულინს გამოიმუშავებს, ძირითადად არ ზიანდება. მწვავე პანკრეატიტის მქონე პაციენტთაგან ხუთიდან ერთს უვითარდება შებერილობა მუცლის ზედა ნახევარში, რაც შეიძლება გამოწვეული იყოს კუჭის და ნაწლავების შიგთავსის გადაადგილების შეზღუდვით.
მძიმედ მიმდინარე მწვავე პანკრეატიტის დროს პანკრეასის ნაწილი კვდება. მოხსენიებული შედეგად, სისხლმა და პანკრეასის წვენმა შეიძლება მუცლის ღრუში გაჟონოს, რაც იწვევს სისხლის წნევის მკვეთრ ვარდნას, ზოგჯერ შოკსაც კი. მძიმედ მიმდინარე მწვავე პანკრეატიტი შეიძლება სიცოცხლისთვის საშიში აღმოჩნდეს.
დიაგნოზი
მწვავე პანკრეატიტის არსებობაზე ექიმს მიანიშნებს დამახასიათებელი მუცლის ტკივილი, განსაკუთრებით ნაღვლის ბუშტის დაავადების ან ალკჰოლისადმი მიდრეკილების არსებობისას. გასინჯვისას შეიმჩნევა მუცლის კუნთების დაჭიმულობა. მუცელზე სტეტოსკოპით მოსმენისას ნაწლავის ხმიანობა არ ისმის ან ძალიანაა შესუსტებული. მწვავე პანკრეატიტის დამადასტურებელი რაიმე ერთი კონკრეტული ტესტი არ არსებობს. დიაგნოზის დასასმელად ტესტების ერთობლიობა გამოიყენება. სისხლში პანკრეასის ორი ელემენტის - ამილაზას და ლიპაზას დონე ავადმყოფობის პირველ დღესვე იმატებს და ჩვეულებრივ, მე-3-7 დღეს ნორმას უბრუნდება.
პროგნოზი
მინი მინი მძიმედ მიმდინარე მწვავე პანკრეატიტის დროს დაავადების გამოსავალი ანუ პროგნოზი კომპიუტერული ტომოგრაფიით შეიძლება განისაზღვროს. თუ გამოსახულება გვიჩვენებს, რომ პანკრეასი მცირედ არის შეშუპებული, პროგნოზი კეთილსაიმედოა. თუ გამოსახულებით დასტურდება პანკრეასის დიდი ფართობის დაზიანება, პროგნოზი არაკეთილსაიმედოა.
წვავე პანკრეატიტის მსუბუქი ფორმის დროს პაციენტების დაახლოებით 5% ან უფრო ნაკლები კვდება. მძიმე და სისხლდენით მიმდინარე მწვავე პანკრეატიტის დროს, ან იმ შემთხვევებში, როდესაც ანთების კერა პანკრეასით არ შემოისაზღვრება, სიკვდილის სიხშირებ შეიძლება 10-50%-ს მიაღწიოს. პირველ რამდენიმე დღეში სიკვდილი, ძირითადად, გამოწვეულია გულის, ფილტვების ან თირკმლების უკმარისობით. პირველი კვირის შემდეგ სიკვდილის მიზეზი, როგორც წესი, არის პანკრეასის ინფექცია, ფსევდოცისტიდან სისხლდენა ან მისი გასკდომა.
მკურნალობა
საშუალოდ და მძიმედ მიმდინარე ფორმების დროს ჰოსპიტალიზაცია აგრეთვე აუცილებელია. საკვებისა და სითხის მიღება ასტიმულირებს პანკრეასს, ამიტომაც პაციენტს არც ერთი ეძლევა და არც მეორე. ტკივილი და გულისრევა ინტრავენურად შეყვანილი წამლებით კონტროლდება. ასევე ინტრავენურად შეჰყავთ სითეებიც. მძიმედ მიმდინარე მწვავე პანკრეატიტის დროს პაციენტი თავსდება ინტენსიური თერაპიის განყოფილებაში, სადაც მუდმივ რეჟიმში აკვირდებიან სასიცოცხლო ფუნქციებს და შარდის გამოყოფას. ტარდება სისხლის განმეორებითი გამომკვლევები - ჰემატოკრიტი, შაქრის და ელეტროლიტების დონე, სისხლის თეთრი უჯრედების რაოდენობა, ამილაზას და ლიპაზას დონე. სითხისა და ჰაერის ამოსაღებად შეიძლება საჭირო გახდეს ცხვირიდან კუჭში მილის ჩადგმა, განსაკუთრებით მაშინ, თუ გულისრევა და ღებინება გრძელდება და სახეზეა გასტროინტესტინური გაუვალობა. პაციენტს საკვები ეძლევა ინტრავენურად, ნაზოგასტრული მილით ან ორივე გზით.
სისხლის დაბალი წნევის ან შოკის დროს წნევის შესანარჩუნებლად მიმართავენ სითხეების იტრავენურ გადასხმას, გულდასმით და გამუდმებით აკვირდებიან გულის ფუნქციურ მდგომარეობას. ზოგჯერ ჯანგბადის დამატებაა საჭირო, ხოლო უკიდურესად მძიმე შემთხვევაში - ხელოვნური სუნთქვის აპარატის გამოყენება.
ქრონიკული პანკრეატიტი
ამერიკის შეერთებულ შტატებში ქრონიკული პანკრეატიტის გამომწვევის განსაზღვრა ან ვერ ხერხდება ან დაავადება ალკოჰოლის ჭარბად მოხმარების შედეგია. ნაკლებად ხშირია სხვა გამომწვევები: მემკვიდრული წინასწარგანწყობა, ჰიპერპარათიროიდიზმი, პანკრეასის სადინარის დახშობა, განპირობებული მისი შევიწროებით, ნაღვლის კენჭებით ან კიბოთი. იშვიათად, მძიმედ მიმინარე მწვავე პანკრეატიტის დროს სადინარი იმდენად შეიძლება შევიწროვდეს, რომ ქრონიკული პანკრეატიტი გამოიწვიოს. ტროპიკულ ქვეყნებში ბავშვებსა და ახალგაზრდებს შორის უცნობი ეტიოლოგიის ქრონიკული პანკრეატიტი გვხვდება.
სიმპტომები
ქრონიკული პანკრეატიტის სიმპტომები მწვავე პანკრეატიტის სიმპტომების იდენტური შეიძლება იყოს. ის ზირითადად ორი სახისაა. ერთ შემთხვევაში პაციენტს მუცლის შუა მიდამოში აქვს მუდმივი ტკივილი, რომლის ინტენსივობაც ვარირებს. ამ დროს უფრო სავარაუდოა ქრონიკული პანკრეატიტის ისეთი გართულებები, როგორიცაა ანთებითი მასა და ცისტა ან პანკრეასის სიმსივნე. სხვა შემთხვევაში, პაციენტს აქვს პერიოდული გამწვავებები მსუბუქად და საშუალოდ მიმდინარე მწვავე პანკრეატიტისთვის დამახასიათებელი სიმპტომებით. ზოგჯერ ტკივილი ძლიერია და გრძელდება საათების ან რამდენიმე დღის განმავლობაში. ორივე შემთხვევაში, ქრონიკული პანკრეატიტის პროგრესირებისას, ის უჯრედები, რომლებიც მომნელებელ ფერმენტებს გამოიმუშავებენ, თანდათან ნადგურდება, რასაც საბოლოოდ ტკივილის შეწყვეტა მოჰყვება ხოლმე.
მომნელებელი ფერმენტების რაოდენობის შემცირებასთან ერთად საკვები ადეკვატურად ვეღარ გადამუშავდება. გადაუმუშავებელი საკვები სათითაოდ ვერ შეიწოვება (მალაბსორბცია), პაციენტს შეიძლება აღენიშნოს სიმძიმის შეგრძნება, მყრალსუნიანი ცხიმიანი განავალი (სტეატორეა), რომელიც ღია ფერისაა და შეიძლება შეიცავდეს ცხიმის წვეთებს. განავალში შეილება აღმოჩნდეს მოუნელებელი კუნთის ბოჭკოები. არაადეკვატური აბსორბცია განაპირობებს წონაში კლებას. საბოლოოდ პანკრეასის ინსულინის წარმოქმნილი უჯრედები ნადგურდება და თანდათან ვითარდება დიაბეტი.
დიაგნოზი
ქრონიკული პანკრეატიტის დიაგნოზი ეფუძნება სიმპტომების ან წარსულში მწვავე პანკრეატიტის გამწვავების არსებობის, ან პაციენტის მიერ ალკოჰოლის ჭარბად მოხმარების ფაქტს. ქრონიკული პანკრეატიტის დიაგნოზისთვის სისხლის ანალიზები ნაკლებად გამოსაყენებელია, თუმცა შეიძლება ინახოს ამილაზას და ლიპაზას მომატებული დონე. სისხლის ტესტი შეიძლება გამოვიყენოთ სისხლში შაქრის დონის განსაზღვრისთვის. მოხსენიებული შეიძლება მომატებული იყოს.
კომპიუტერული ტომოგრაფია გამოიყენება ქრონიკული პანკრეატიტის შედეგად განვითარებულ ცვლილებებზე დასაკვირვებლად. სადღეისოდ, შესაძლებლობის შემთხვევაში, ექიმები კომპიუტერული ტომოგრაფიის ნაცვლად ატარებენ მაგნიტურ-რეზონანსულ გამოსახულებით კვლევას (MRI), რომელსაც მაგნიტურ-რეზონანსული ქოლანგიოპანკრეატოგრაფია ეწოდება (MRCP). მაგნიტურ-რეზონანსული ქოლანგიოპანკრეატოგრაფიით, კომპიუტერულ ტომოგრაფიასთან შედარებით, უფრო მკაფიოდ ჩანს ნაღვლისა და პანკრეასის სადინარები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მედიცინა კატეგორია:მეტაბოლური დარღვევები კატეგორია:ანატომია
ივანკივის რაიონი
ივანკივის რაიონი (Іванківський район) — რაიონი უკრაინაში, კიევის ოლქში. მისი ფართობია 3 616 კმ². 2006 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 35 374 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 10 კაცს კმ²-ზე. ივანკივის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ივანკივი.
სქოლიო
კატეგორია:კიევის ოლქის რაიონები
პო (წვნიანი)
პო — ერთ-ერთი გამორჩეული აზიური სამზარეულოს წარმომადგენელი. ვიეტნამური სუპი, რომელიც თავდაპირველად ძროხის ხორცით კეთდებოდა, ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში წარმოიშვა, ეს მოხდა დაახლოებით XX საუკუნის დასაწყისში.
ამბობენ, რომ ვიეტნამური სუპის გაჩენას ფრანგულმა კოლონიალურმა მთავრობამ შეუწყო ხელი. მანამდე კი ვიეტნამელები ძროხას მუშა-პირუტყვად მიიჩნევდნენ და საკვებად არც კი იყენებდნენ. მხოლოდ გამოიყენებდნენ ტვირთის გადასაზიდად ან მიწის სახნავად.
სუპი პო ვიეტნამური სამზარეულოს ნამდვილი კლასიკაა, მეტად არომატული და აღმოსავლურად საკმაოდ გამორჩეული და ნოყიერი. დღეს, ვიეტნამში ტრადიციულ ოჯახებში მას საქონლის ხორცისგანაც ამზადებენ. ასევე ამ კერძის სხვადასხვა ვარიაციები არსებობს, მათ შორის მას ამზადებენ ქათმის ხორცისგანაც და ასევე შემწვარი თევზის ნაჭრებისგანაც კი.
პო ერთ-ერთ პოპულარულ კერძს წარმოადგენს არამარტო, ვიეტნამში არამედ საფრანგეთსა და ამერიკაშიც. ჯერ კიდევ 1980 წლისთვის კალიფორნიაში, არაერთი რესტორანი გაიხსნა სადაც, მთავარ კერძს წარმაოდგენდა სწორედ ვიეტნამური წვნიანი პო.
თვითონ კერძის სახელწოდებას არაერთი ვიეტნამელი ხსნის ამგვარად, რონ იგი მომდინარეობს ფრანგული სიტყვიდან feu, რაც ნიშნავს ცეცხლს.
პო ვიეტნამში, ომის შემდგომ საგრძნობლად პოპულარული გახდა. აღსანიშნავია, რომ ვიეტნანური სუპი რეგიონების მიხედვით საკმაოდ განსვავდება. მისი განვითარება და უშუალოდ ეტიმოლოგია, დღემდე გაურკვეველია და დიდ დავას იწვევს. უნდა აღინიშნოს, რომ პო უნდა წარმოშობილიყო მისი მსგავსი წვნიანი კერძებისგან, ამას მოწმობს ვიეტნამის სოფლებში მსგავსი კერძების დღემდე არსებობაც. უშუალოდ თანამედროვე პო კი, 1900-1907 წლებში უნდა წარმოშობილიყო. მისი საგრძნობლად ასეთი პოპულარობა კი განპირობებულია ვიეტნამში არსებული ვითარებით.
მომზადების წესი
კარგად გარეცხეთ საქონლის ძვლები და დაასხით წყალი. შემდგომ დადგით ცეცხლზე, წამოადუღეთ, აცადეთ დუღილი ორიოდე წუთს და გადაუღვარეთ წყალი. ამის შემდეგ ძვლები და ქვაბი კარგად გარეცხეთ, ისევ დაასხით წყალი და დადგით მოსახარშად. ეს უკვე იქნება ბულიონი უშუალოდ პოსთვის.
ამასობაში თავი ხახვი, ჯანჯაფილი და დარიჩინის ჩხირები შუაზე გაჭერით, შემდგომ დაალაგეთ ტაფაზე, ხოლო მათთან ერთად მოხალეთ ყველა სხვა დანარჩენი სანელებელი (ბადიანი წიწაკა, ქინძის თესლი და მიხაკი). ეს იმისთვის, რომ არომატი კარგად გამოუშვან. დაიმახსოვრეთ კარგად მოხალეთ, ლამის გაშავებამდეც კი. მერე ის ჩაამატეთ ბულიონში. საჭიროების შემთხვევაში მოხადეთ ქაფი;
ბულიონი უნდა ხარშოთ დაბალ ცეცხლზე 4-5 საათი მაინც. ხარშვის დასრულებამდე ერთი საათით ადრე ჩაყარეთ ბულიონში ხორცი, რომელიც მოხარშვის შემდეგ უნდა ამოიღოთ და ძალიან თხლად დაჭრათ, შემდგომ ჩაამატეთ მარილი და შაქარი და დატოვეთ ძალიან დაბალ ცეცხლზე;
ამასობაში მოხარშეთ ლაფშა, როგორც ეს მის უშუალოდ შეფუთვაზე დატანილ ინსტრუქციაში იქნება ნათქვამი;
ჩაყარეთ ლაფშა ბულიონში, რათა ცოტა შეცხელდეს, მერე ამოიღეთ და მოაფინეთ თეფშის ძირზე, ზემოდან მას მოალაგეთ ხორცი, მწვანე ხახვის გათუთქული თავები, დაჭრილი მწვანე ფოჩები, მწარე წიწაკის რგოლები, შაშკვლავისა და ოხრახუშის ფოთლები, ასევე პიტნა. დაასხით ბულიონი და მიიტანეთ სუფრაზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვიეტნამური კერძები
ხაზართა სახაკანო
300px|მინიატიურა|ხაზართა სახაკანო 650-850 წწ. ხაზართა სახაკანო — ადრინდელი ფეოდალური სახელმწიფო. წარმოიშვა VII საუკუნის შუა წლებში ქვემო ვოლგისპირეთისა და ჩრდილოეთი კავკასიის აღმოსავლეთი ნაწილის ტერიტორიაზე. ხაზართა სახაკანოს დედაქალაქი VIII საუკუნის დასაწყისამდე იყო იყო სემენდერი დაღესტანში, შემდეგ — ითილი ქვემო ვოლგაზე. VII საუკუნის II ნახევარში ხაზარებმა მეზობელი სახანოები და სახელმწიფოები დაიპყრეს. 735 წელს დარუბანდის გასასვლელითა და დარიალის ხეობით ხაზართა სახკანოში არაბები შეიჭრნენ და ხაკანის არმია განადგურეს. ხაკანმა და მისმა ამალამ აღიარა ისლამი, რომელიც მოსახლეობის მხოლოდ მცირე ნაწილში გავრცელდა, ხოლო ჩრდილოეთ დაღესტანში მცხოვრებმა ხაზარებმა — იუდაიზმი. ხაზართა სახაკანოში მოსახლეობა ძირითად საქმიანობად მომთაბარე მესაქონლეობა იყო. ქვემო ვოლგის ბარში განვითარდა მიწათმოქმედება და მებაღეობა. სახაკანოს დედაქალაქი ითილი ხელოსნობისა და საერთაშორისო ვაჭრობის მნიშვნელოვან ცენტრად იქცა. მდინარე დონსა და დონეცს შუა დასახლდნენ ჩრდილოეთ კავკასიელი ალანები, რის შედეგადაც ბინადარი მოსახლეობა წარმოიშვა. დაიწყო ფეოდალურ ურთიერთობათა ჩამოყალიბება. ხელისუფლება ფაქტობრივად ადგილობრივ ხაზარ და ბულგარელ ფეოდალთა ხელში იყო. VIII საუკუნეში ხაზართა სახაკანომ ფართო კავშირი შეინარჩუნა ბიზანტიასთან, რამაც ხელი შეუწყო ქრისტიანობის გავრცელებას. სახელმწიფო რელიგიად იუდაიზმი გამოაცხადეს. VII-VIII საუკუნეში ხაზარებმა საქართველოში ილაშქრეს. IX საუკუნის დასასრულს პაჭანიკებმა ჩრდილოეთ შავიზღვისპირეთი დაიპყრეს. ხაზართა სახაკანოზე დამოკიდებული მადიარები დუნაისკენ განდევნეს (895 წელი). სახაკანოს მთავარი მოწინააღმდეგე იყო ძველი რუსული სახელმწიფოს. ჯერ კიდევ IX საუკუნის დასასრულს რუსთა რაზმები გაიჭრნენ კასპიის ზღვაზე. კიევის დიდმა მთავრებმა ოლეგმა 913-914 და იგორმა 943-944 წლებში დაარბიეს ხაზართა სახაკანო. 964-966 იგორის ვაჟმა სვიატოსლავმა საბოლოოდ გაანადგურა ხაზართა სახაკანო, დაანგრია მისი დედაქალაქი ითილი და სხვა ქალაქები. შემდეგ ხაზარებმა სცადეს აღედგინათ სახაკანო, მაგრამ უშედეგოდ. X საუკუნის დასასრულს ხაზართა სახაკანომ არსებობა შეწყვიტა.
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის ისტორია კატეგორია:კავკასიის ისტორია კატეგორია:ყოფილი მონარქიები
ანდრუსოვო (უკრაინა)
ანდრუსოვო (Андрусове) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ყირიმის ავტონომიური რესპუბლიკის სიმფეროპოლის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 772 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სიმფეროპოლის რაიონის სოფლები
კონსტანტინ იურენევი
კონსტანტინ კონსტანტინეს ძე იურენევი, ნამდვილი გვარი კროტოვსკი (Константи́н Константи́нович Юре́нев‎ დ. 1888 — გ. 1938) — რუსი რევოლუციონერი, საბჭოთა სახელმწიფო მოღვაწე და დიპლომატი.
ბიოგრაფია
დაამთავრა დვინის რეალური სასწავლებელი. 1905 წლიდა რსდმპ წევრი, თავიდანვე მიემხრო ბოლშევიკებს. 1906 წელს ხდება რსდმპ(ბ) დვინის კომიტეტის წევრი, ხოლო 1908 წელს ჩრდილო-დასავლეთის ბიუროს ცენტრალური კომიტეტის წევრი. 1908 წელს დააპატიმრეს და გადაასახლეს არხანგელსკის გუბერნიაში. გადასახლებიდან დაბრუნდა პეტერბურგში, სადაც 1911 წლიდან თანამშრომლობს გაზეთ „პრავდასა“ და ჟურნალ „პროსვეშჩენიესთან“. 1912 წელს ისევ დააპატიმრეს და გადაასახლეს პეტერგურბიდან. პეტერბურგში ბრუნდება 1913 წელს. პირველი მსოფლიო ომის დაწყებასთან დაკავშირებით 1915 წელს იწვევენ სამხედრო სამსახურში, სადაც თვითნებურად ტოვებს სამსახურის ადგილს. 1916 წელს გაასამართლეს დეზერტირობის მუხლით. 1917 წლის რევოლუციის აქტიურ მონაწილეს ირჩევენ პეტროგრადის საბჭოსა და მისი აღმასკომის წევრად. იყო სრულიად რუსეთის საბჭოების I ყრილობის დელეგატი, ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის წევრი. 1917 წლის სექტემბერ-ოქტომბერში იყო წითელი არმიის მთავარი შტაბის ბიუროს თავმჯდომარე პეტროგრადში. მონაწილეობდა წითელი არმიის დაკომპლექტების პროცესში. 1917 წლის აპრილ-აგვისტოში იყო წითელი არმიის აღმოსავლეთ ფრონტის სამხედრო-რევოლუციური საბჭოს წევრი, შემდეგ კი დასავლეთ ფრონტის სამხედრო-რევოლუციური საბჭოს წევრი. 1921 წლიდან დიპლომატიურ სამსახურშია. 1921-37 წლებში იყო რუსეთის ელჩი ბუხარაში, ლატვიაში, ჩეხოსლოვაკიაში, იტალიაში, სპარსეთში, ავსტრიაში, იაპონიაში, გერმანიაში. 1937 წელს დააპატიმრეს სახელმწიფო წინააღმდეგ შეთქმულებაში მონაწილეობის ბრალდებით. დახვრიტეს 1938 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1888 კატეგორია:გარდაცვლილი 1938 კატეგორია:ბოლშევიკები კატეგორია:რუსი რევოლუციონერები კატეგორია:რუსი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:რუსი დიპლომატები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი კატეგორია:რსდმპ(ბ)-ის VI ყრილობის დელეგატები