cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
გერმანიის აღმოსავლეთი აფრიკა
ისტორია
1919 წლის ვერსალის საზავო ხელშეკრულების მიხედვით გერმანიის აღმოსავლეთი აფრიკის ტერიტორია დაიყო: დასავლეთი ნაწილი გადაეცა ბელგიას (რუანდა-ურუნდი), დანარჩენი ნაწილი დიდ ბრიტანეთს გადაეცა მფლობელობაში, რომელმაც სახელი შეუცვალა კოლონიას და უწოდა ტანგანიიკა. ამ უკანასკნელმა დამოუკიდებლობა მიიღო 1961 წელს.
კატეგორია:გერმანიის ისტორია კატეგორია:გერმანიის იმპერია კატეგორია:ისტორიული სახელმწიფოები
რუმენ რადევი
რუმენ გეორგიევ რადევი (Румен Георгиев Радев; დ. 18 ივნისი 1963, დიმიტროვგრადი, ბულგარეთი) — ბულგარეთის არმიის სარეზერვო გენერალ-მაიორი და ბულგარეთის არჩეული პრეზიდენტი. რადევი მსახურობდა ბულგარეთის საჰაერო ძალების მეთაურად. 2016 წელს მოიგო საპრეზიდენტო არჩევნები, როგორც დამოუკიდებელმა კანდიდატმა, რომელსაც მხარს უჭერდა ბულგარული სოციალისტური პარტია. მეორე ტურში დაამარცხა GERB-ის კანდიდატი ცეცკა ცაჩევა.
სქოლიო
კატეგორია:ბულგარეთის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 1963 კატეგორია:დაბადებული 18 ივნისი
შეფარდებითი ჭეშმარიტება
შეფარდებითი ჭეშმარიტება — შემეცნების თეორიის კატეგორია, რომელიც ხასიათდება როგორც ცოდნის ის ნაწილი, რაც შეიძლება მეცნიერული შემდგომი განვითარების შედეგად დაზუსტდეს, შეიცვალოს ან ნაწილობრივ უკუგდებულ იქნეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:შეფარდებითი ჭეშმარიტება
მოსაქცევი
მოსაქცევი — ისტორიული სოფელი სამხრეთ საქართველოში, ახლანდელი სოფელ აწყურის (ახალციხის მუნიციპალიტეტი) აღმოსავლეთით, მდინარე მტკვრის მარჯვენა ნაპირზე. მდინარე მტკვრის მეორე ნაპირზე მდებარეობს შუა საუკუნეების სლესის ციხე, რომელსაც ასევე მოქცევის ციხედაც მოიხსენიებენ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ახალციხის მუნიციპალიტეტის ისტორიული სოფლები
კატას-ალტას-და-ნორუეგა
კატას-ალტას-და-ნორუეგა (Catas Altas da Noruega) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კონსელიეირუ-ლაფაეტის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 462 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 24.45 კმ²-ზე. ფართობი 141 622 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
ლიგნინი
ლიგნინი (lignum – ხე, მერქანი) — რთული, პოლიმერული ნაერთი, რომელსაც შეიცავს ბოჭკოვანი მცენარეების უჯრედები. ლიგნინის დაგროვება უჯრედების გარსში იწვევეს უჯრედების გახევებას და ზრდის მათ მექანიკურ გამძლეობას. ფოთლოვანი ხეების მერქანში 20-30% ლიგნინი შედის, წიწვოვნებში — 50%. უმდაბლეს მცენარეებში (წყალმცენარეები, სოკოები) და ხავსებში ლიგნინი არ არის აღმოჩენილი. გახევებული უჯრედის გარსები თავისი ულტრასტრუქტურით რკინაბეტონს მოგვაგონებს. მისი მოლეკულა შედგება არომატული სპირტებისაგან. ძირითადი მონომერია კონიფერილის სპირტი.
თვისებები
ლიგნინი მოყვითალო-მოყავისფრო ამორფული ნივთიერებაა, წყალში და ორგანულ გამხსნელებში არ იხსნება; იღებება ფუძე საღებავებით და იძლევა ფენოლებისთვის დამახასიათებელ ფერად რეაქციებს.
მიღება და გამოყენება
მრეწველობაში ლიგნინს იღებენ როგორც ცელულოზის წარმოების და მცენარეულ მასალათა ჰიდროლიზის ნარჩენს. ლიგნინი მნიშვნელოვანი ქიმიური ნედლეულია. სულფატური ლიგნინი შეიძლება გამოვიყენოთ სინთეზური კაუჩუკის, კერამიკის წარმოებაში და ა.შ. ჰიდროლიზებულ ლიგნინს იყენებენ ლიგნინის ნახშირის და გააქტიურებული ნახშირის მისაღებად, ფორიანი აგურის წარმოებისას, ნიტროლიგნინის გამომუშავებისას.
ლიგნინი მედიცინაში
მედიცინაში ლიგნინს, ანუ ხის ბამბას უწოდებენ თხელ გოფრირებულ ფირფიტებს, რომლებსაც იყენებნ ნახვევებისთვის. ღებულობენ წიწვოვანი მერქნის მექანიკური და ქიმიური დამუშავებით.
აბსოლუტური ეთიკა
აბსოლუტური ეთიკა — ტერმინი შემოიღო ჰ. სპენსერმა იმ სრულყოფილი ზნეობრივი ნორმების აბსტრაქტული სისტემის დასახასიათებლად, რომელიც აწესრიგებს „იდეალური“ ადამიანის ქცევას „იდეალურ საზოგადოებაში“. აბსოლუტური ეთიკის პრინციპებს სპენსერი იყენებდა რეალურ პირობებში რეალური ადამიანების ქცევის შეფასების საზომად. თანამედროვე კაპიტალისტურ ფილოსოფიაში ამ ტერმინით აღნიშნავენ აგრეთვე ეთიკის იდეალისტურ სისტემებს, რომლებსაც ძირითადი მორალური ნორმების დოგმატიკურობის პრინციპები უდევს საფუძვლად. ფილოსოფები ამტკიცებენ რომ ეს პრინციპი ადამიანთა ისტორიისაგან, მათი ეროვნული და კლასობრივი მრწამსისაგან მომდინარეობს და უშუალოდ „ღვთის ბუნებისაგან“ (თეოლოგიური ეთიკა) ან თვით აბსტრაქტული ადამიანის „ძირითადი მოთხოვნილებისაგან“ (კანტის კატეგორიული იმპერატივი) გამომდინარეობს. აბსოლუტური ეთიკას ფილოსოფიაში უპირისპირდება ეთიკური რელატივიზმი, რომელიც აისახა ნიცშეანელობის ირაციონალურ ეთიკაში. არსებითად რელატივიზმის პრინციპია გატარებული პრაგმატიზმისა და ეგზისტენციალიზმის ეთიკაშიც. მორალში შეფარდებითი და აბსოლუტური ელემენტების თანაფარდობის საკითხი მეცნიერულად პირველად მარქსისტულმა ეთიკამ გადაჭრა. მარქსისტული ეთიკა, აღიარებს რა მორალის ისტორიისა და კლასობრივ ხასიათს, არ უარყოფს საყოველთაოდ მიღებულ მორალურ წესებს.
ქვემო გურგენიანი
ქვემო გურგენიანი — სოფელი საქართველოში, ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში, (ნინიგორის თემი), 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 357 ადამიანი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 444 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ობუხოვის ხიდი
ობუხოვის ხიდი (Обуховский мост) — ერთ-ერთი უძველესი ხიდი სანქტ-პეტერბურგში, საადმირალოს რაიონში. მდინარე ფონტანკაზე. აკავშირებს სპასკისა და უსახელო კუნძულებს. ხიდის სიგრძეა - 18 მეტრი, სიგანე - 30,88 მ.
მდებარეობა
ობუხოვის ხიდი მდებარეობს მოსკოვის პროსპექტზე
უახლოესი მეტროსადგურია „სპასკაია“.
ისტორია
პირველი ხის ხიდი მდინარე ფონტანკაზე თანამედროვე მოსკოვის პროსპექტზე ააგეს 1717 წელს.
1785 წელს ხის ხიდის ადგილზე ახალი, ამჯერად უკვე ქვის ხიდი ააშენეს. აღნიშნული ხიდი იყო მდინარე ფონტანკაზე მდებარე შვიდი ტიპური ხიდიდან ერთ-ერთი. წყაროების უმრავლესობა ხიდის ავტორად ფრანგ არქიტექტორს ჟ.-პ. პერონეს ასახელებს (თუმცა დოკუმენტალურად ეს არ დასტურდება). ხიდი იყო სამმალიანი შუა მალა იხსნებოდა. 1865 წელს ინჟნერ მიხაილოვის პროექტის მიხედვით ხიდი გადააკეთეს გამხსნელი მალა შეცვალეს და მუდმივი მალა დააყენეს.
1930-იან წლებში დადგა ხიდის გადაკეთების საჭიროება. ხიდი გაფართოეს. 1937 წელს საპროექტო კანტორამ დაიწყო ახალი ხიდის პროექტის შედგენა. ავტორები გახდნენ ინჟინერი ვლადიმირ ვლადიმირის ძე დემჩენკო და არქიტექტორი ლევ ალექსანდრეს ძე ნოსკოვი. 1939 წელს ხიდი გაიხსნა მოძრაობისათვის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ხიდები კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის რეგიონალური ობიექტები
პამპა-ერმოსის რაიონი (უკაიალი)
პამპა-ერმოსის რაიონი (Distrito de Pampa Hermosa) — რაიონი პერუში, ლორეტოს რეგიონის უკაიალის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 132 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 067 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 0.69 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 7 346 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლორეტოს რეგიონის რაიონები კატეგორია:უკაიალის პროვინციის რაიონები
ჩრდილოეთი მარკა
მინი|350px|[[საქსონიის აღმოსავლეთ მარკა|საქსონიის აღმოსავლეთ მარკის გაყოფა 965 წელს. ჩრდილოეთი მარკა გამოსახულია ვარდისფრად.]] ჩრდილოეთი მარკა ან ჩრდილოეთ საქსონიის მარკა (Nordmark) — სასაზღვრო მარკა (მარკსაგრაფო), რომელიც 936 წელს დააარსა ჰაინრიხ I ფრინველმჭერმა ვენდების შემოსევებისგან საქსონიის საჰერცოგოს დასაცავად.
ისტორია
წარმოქმნილი მარკის (მას ეწოდებოდა აღმოსავლეთი) პირველ მმართველად მეფემ დანიშნა ზიგფრიდ მერზებურგელი (გ. 937 წლის 10 ივლის), რომელიც ატარებდა „ლეგატის“ ტიტულს. მისი გარდაცვალების შემდეგ, ჰაინრიხ I ფრინველმჭერმა მარკგრაფად დანიშნა ზიგფრიდის ძმა, გერო (დაახ. 900 — 965 20 მაისი). გერო, მარკგრაფ ჰერმან ბილუნგთან ერთად, იმპერატორ ოტო I დიდის ერთ-ერთი მთავარი საყრდენი იყო აღმოსავლეთ გერმანიაში.
აბსოლუტური იდეა
აბსოლუტური იდეა — იდეალისტური ფილოსოფიის, კერძოდ აბსოლუტური იდეალიზმის ძირითადი ცნება სამყაროს ზებუნებრივი, აბსოლუტური გონითი საწყისის შესახებ. გვხვდება ჰეგელისა და ჰეგელიანელების შრომებში. ჰეგელის მიხედვით, აბსოლუტური იდეა არის ქმედითი, აქტიური საწყისი და მისი აქტივობა თვითშემეცნებაშია. მისი განვითარების საფეხურებია: საკუთრივ აბსოლუტური იდეა ანუ იდეის განვიტარება წმინდა აზრის სტიქიაში, ბუნება და აბსოლუტური გონი ანუ იდეის განვითარება აზროვნებასა და ისტორიაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:აბსოლუტური იდეა
პროქსიმა კენტავრი b
პროქსიმა კენტავრი b (აგრეთვე პროქსიმა b ) — მზის უახლოესი ვარსკვლავის, პროქსიმა კენტავრის წითელი ჯუჯა ვარსკვლავის ორბიტაზე, სასიცოცხლო ზონაში მოძრავი ეგზოპლანეტა. მდებარეობს დედამიწიდან 4,3 სინათლის წლის მანძილზე, კენტავრის თანავარსკვლავედში და წარმოადგენს მზის სისტემისათვის დღემდე ცნობილ უახლოეს ეგზოპლანეტას. აღმოჩენისთანავე, ყურადღება მიიპყრო ფაქტმა, რომ ის შესაძლოა სიცოცხლისათვის ვარგისი იყოს. როგორც ამჟამინდელი მონაცემები მეტყველებს, იგი მისი ზომის სხვა პლანეტებს შორის ნამდვილად არაა საუკეთესო კანდიდატი, პლანეტის განვითარებისა და ფიზიკური მახასიათებლების შესასწავლად საჭიროა კიდევ მეტი ინფორმაცია.
პლანეტა 2016 წლის აგვისტოში ევროპის სამხრეთულმა ობსერვატორიამ აღმოაჩინა. მეცნიერთა ვარაუდით, დედამიწასთან სიახლოვის გამო, არსებობს პლანეტის შესაძლო რობოტული გამოკვლევის შანსი პროექტ Starshot-ის ფარგლებში ან მინიმუმ „უახლოეს საუკუნეებში“.
პლანეტის აღმოჩენა რადიალური ბრუნვის მეთოდით მოხდა, სადაც დედა ვარსკვლავის სპექტრული ხაზების პერიოდული ჩაბნელება მის ორბიტაზე მოძრავ ობიექტზე მიუთითებდა.
მასა
პროქსიმა კენტავრი b-ს ორბიტის დახრილობა ჯერ გაზომილი არაა. პლანეტის მინიმალური მასა დედამიწის 1,27 მასის ტოლია; ზუსტი მასა ორბტისადმი დახრილობის განსაზღვრის შემდეგ გამოითვლება. უფრო დახრილი ორბიტა შედარებით მეტ მასას ნიშნავს. მდებარეობს დედა-ვარსკვლავის სასიცოცხლო ზონაში.
დედა ვარსკვლავი
პლანეტა გარს უვლის M-ტიპის წითელ ჯუჯა ვარსკვლავს — პროქსიმა კენტავრის, რომლის მასაც მზის 0,12 მასას შეადგენს, რადიუსი კი 0,14-ს. ზედაპირის ტემპერატურა 2768,85 °C-ია, ასაკი 4,85 მილიარდი წელი. შედარებისათვის, მზის ასაკი 4,6 მილიარდი წელია, ზედაპირის ტემპერატურა კი 5504,85 °C. პროქსიმა კენტავრის სიკაშკაში მზის 0,0015 სიკაშკაშეს უდრის. ვარსკვლავი მდიდარია მეტალებით, რაც არადამახასიათებელია მისი მსგავსი სხვა დაბალმასიანი ვარსკვლავებისათვის.
მიუხედავად მზესთან სიახლოვისა, დაბალი სიკაშკაშის გამო, პროქსიმა კენტავრის დანახვა შეუიარაღებელი თვალით დედამიწიდან შეუძლებელია.
პროქსიმა კენტავრი ამოფრქვევადი ვარსკვლავია, რომელშიც მაგნიტური აქტივობების გამო პერიოდულად მიმდინარეობს სიკაშკაშის დრამატული მომატება და ენერგიის გამოყოფა, რაც დიდ ვარკსვლავურ შტორმებს წარმოქმნის; ეს ქარები ეგზოპლანეტის ზედაპირს ძლიერ დაასხივებს, თუ ამ უკანასკნელს არ გააჩნია ძლიერი მაგნიტური ველი ან დამცავი ატმოსფერო.
ორბიტა
პროქსიმა კენტავრი b თავის დედავარსკვლავის გარსშემოვლას 11,186 დღეს ანდომებს. მისგან დაშორებულია დედამიწასა და მზეს შორის მანძილის ერთი-მეოცედით. პლანეტა თავის ვარსკვლავისგან 65%-ით მეტ რადიაციულ გამოსხივებას იღებს, ვიდრე დედამიწა მზისგან. რეალურად, პლანეტა მხოლოდ 2%-ს იღებს იმ სინათლისა, რასაც იღებს დედამიწა, რადგან რადიაციული გამოსხივების უდიდესი ნაწილი ინფრაწითელია, რაც იმას ნიშნავს, რომ მის ზედაპირზე მუდმივად მწუხრი უნდა იყოს. თუმცა, ვიწრო ორბიტის გამო, პროქსიმა კენტავრი b იღებს 400-ჯერ მეტ X-გამოსხივებას, ვიდრე დედამიწა.
სიცოცხლის შესაძლებლობა
პროქსიმა კენტავრი b-ზე სიცოცხლის არსებობა დადასტურებული არ არის. ეგზოპლანეტა თავისი ვარსკვლავის გარშემო სასიცოცხლო ზონაში ბრუნავს, რეგიონში, სადაც შესაძლოა არსებობდეს სათანადო პლანეტური პირობები, მათ შორის ატმოსფერო და თხევადი წყალი პლანეტის ზედაპირზე. დედა-ვარსკვლავს, წითელ ჯუჯას, რომელიც მზეზე რვაჯერ მეტი მასა აქვს, სასიცოცხლო ზონა ∼0.0423–0.0816 ასტრონომიულ ერთეულში გააჩნია.
მიუხედავად სასიცოცხლო ზონაშ მდებარეობისა, პროქსიმა კენტავრი b-ზე სიცოცხლის არსებობა მაინც კითხვის ნიშნის ქვეშ დგას. ამის მიზეზი პოტენციურად სარისკო ფიზიკური პირობებია. ეგზოპლანეტა იმდენად ახლოსაა თავის ვარსკვლავთან, რომ შესაძლოა სინქრონულად იყოს ჩაკეტილი. თუ პლანეტის ორბიტული ექსცენტრიულობა 0-ის ტოლია, ეს შესაძლოა გახდეს სინქრონული მოძრაობის მიზეზი, რაც გულისხმობს ერთ მცხუნვარე მხარეს, რომელიც მუდამ ვარსკვლავისკენაა მიქცეული და მეორე, მუდამ ბნელ და გაყინულ მხარეს. პლანეტის ზუსტი ორბიტული ექსცენტრიულობა უცნობია, ცნობილია მხოლოდ ის, რომ ეს მაჩვენებელი 0,35-ზე დაბალია — პოტენციურად საკმარისი იმისათვის, რომ ორბიტული რეზონანსი მერკურის მსგავსი ჰქონდეს. ამ შემთხვევაში, მეცნიერები ფიქრობენ, რომ ნებისმიერი საცხოვრებლად ვარგისი ზონა, ასეთის არსებობის შემთხვევაში, შეზღუდული იქნება სასაზღვრო რეგიონით ორ უკიდურეს მხარეს შორის, რაც როგორც წესი, ტერმინატორის ხაზით გამოიხატება. მხოლოდ აქ შეიძლება იყოს შესაძლებელი თხევადი წყლის არსებობა.
ევროპის სამხრეთული ობსერვატორიის ვარაუდით, თუ პლანეტაზე წყალი არის და აქვს ატმოსფერო, შესაძლებელია, რომ მასზე დედამიწის მსგავსი საშუალო ტემპერატურა იყოს. შესაძლოა პლანეტის დიდი ნაწილი სიცოცხლისათვის ხელსაყრელი იყოს, თუკი მას საკმარისი სისქის ატმოსფერო აქვს იმისათვის, რომ ვარსკვლავისგან მიბრუნებულ მხარეზე სათანადო ოდენობის სითბო გაატაროს. თუ ატმოსფერო არსებობს, სიმულაციების შედეგად დგინდება, რომ ფორმაციიდან 100–200 წლის შემდეგ პლანეტამ შესაძლოა ირადიაციის შედეგად ზუსტად იგივე ოდენობის წყალი დაკარგა, რაც დედამიწამ. ამ ეტაპზე, ტელესკოპებისა და სხვა ტექნიკური საშუალებებით პლანეტის მასშტაბური შესწავლა მიმდინარეობს, რათა მეტი გახდეს ცნობილი მისი შემადგენლობისა და ატმოსფეროს შესახებ.
აღმოჩენა
ეგზოპლანეტის არსებობის პირველი ნიშნები საარქივო მონაცემებზე დაყრდნობით 2013 წელს ჰეტფორდშირის უნივერსიტეტის მკვლევარმა მიკო ტუომიმ აღმოაჩინა. შესაძლო აღმოჩენის დასადასტურებლად, 2016 წლის იანვარში ევროპის სამხრეთულმა ობსერვატორიამ პროექტი „მკრთალი წითელი წერტილი“ დაიწყო. 2016 წლის 24 აგვისტოს, ჯგუფმა, რომელსა ლონდინის დედოფალ მარიას უნივერსიტეტის მკვლევარი გილემ ანგლადა-ესკუდე ხელმძღვანელობდა, პლანეტა პროქსიმა კენტავრი b-ს არსებობა დაადასტურა. გაზომვები ჩატარდა ჩილეში მდებარე ლა-სილიის ობსერვატორიის 3,6 მ ტელესკოპითა და Very Large Telescope-ით.
ასტრონომები თეორიულად უშვებენ პროქსიმა კენტავრის გარშემო სხვა პლანეტების არსებობასაც.
სქოლიო
კატეგორია:ეგზოპლანეტები
ნუკრი კაპანაძე
ნუკრი კაპანაძე (დ. 19 სექტემბერი, 1964, ზესტაფონი, საქართველოს სსრ) — ქართველი მომღერალი, საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (2000).
დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ქიმიის ფაკულტეტი. სიმღერა დაიწყო ანსამბლ „თაიგულში“. 1980 წლიდან შეუდგა სოლო კარიერას; მღერის ძირითადად ქართველ კომპოზიტორთა ნაწარმოებებს. გამოცემული აქვს ორი ალბომი: „ნუშების თოვლი„ და „არეული“. მისი ცნობილი სიმღერებია: „ნუშების თოვლი“, „არეული“, „ნუკრი ლექსითა და საკრავით“, „თეთრი ვარდები“, „წყარო“ და „საღიღნო“. 2003 წელს გადაიღეს ქართულ ფილმში „ჯერ შეიცადეთ (ოტელო ქუთაისში)“.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 19 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1964 კატეგორია:ქართველი მომღერლები კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები კატეგორია:ზესტაფონში დაბადებულები ნ
ბაშლიბელი
ბაშლიბელი (Başlıbel) — სოფელი აზერბაიჯანში, ქალბაჯარ-ლაჩინის რეგიონში, ქალბაჯარის რაიონში. 1993-2020 წლებში დე-ფაქტოდ კონტროლირდებოდა სეპარატისტული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:ქალბაჯარის რაიონის სოფლები
ნავარის მუნიციპალიტეტები
300px|მინი|ნავარის მდებარეობა ესპანეთის რუკაზე ესპანეთის ავტონომიური გაერთიანება და პროვინცია ნავარა (Navarra, Nafarroa Garaia) შედგება 272 მუნიციპალიტეტისაგან. ნავარამ ავტონომიური გაერთიანების სტატუსი მიიღო 1978 წლის კონსტიტუციის თანახმად. ესპანეთის ადგილობრივი თვითმმართველობის კანონის (Ley reguladora de las Bases del Régimen Local) თანახმად მუნიციპალიტეტი წარმოადგენს სახელმწიფოს ტერიტორიული მოწყობის ძირითად სუბიექტს, რომლის ძირითადი ელემენტებია ტერიტორია, მოსახლეობა და ადგილობრივი ადმინისტრაცია. თითოეულ მუნიციპალიტეტს აქვს საბჭო, კომისია (მინისტრთა კაბინეტის მსგავსი) და მერი (ალკალდი). მუნიციპალური საბჭოს წევრებს ირჩევენ პროპორციული არჩევნების გზით.
ნავარის მუნიციპალიტეტები ერთიანდებიან შემდეგ კომარკაში: ესტელია-ორიენტალი, აიოსი, ალტო-ბიდასოა, აუნიამენდი, ბასტანი, ვალდისარბე, პუენტე-ლა-რეინა, კუენკა-დე-პამპლონა, ლა-ბარანკა, ლუმბიერი, ნორტე-დე-არალარი, რიბერა-აგრა-არაგონი, რიბერა-დელ-ალტო-ებრო, რონკალ-სალასარი, სანგუესა, სინკო-ვილიასი, ტაფალია, ტუდელა, ულცამალდეა და ესტელია-ოქსიდენტალი
ნავარის ავტონომიური გაერთიანების ფართობია 10 391 კმ² და 2019 წლის მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 661 197 მაცხოვრებელს. დედაქალაქია პამპლონა, რომელიც ასევე მოსახლეობის მიხედვით ყველაზე დიდი მუნიციპალიტეტია. ფართობით ყველაზე დიდი მუნიციპალიტეტია ბასტანი (373,55 კმ²), ხოლო ყველაზე პატარა — ვილიავა (1,06 კმ²).
სქოლიო
*
მასტერსი 1982 (სნუკერი)
მასტერსი 1982 (Masters 1982, აგრეთვე ცნობილია, როგორც Benson and Hedges Masters 1982 — სპონსორის სახელწოდების მიხედვით) — სნუკერის პროფესიონალური არარეიტინგული ტურნირი. ტარდებოდა 1982 წლის 26 იანვრიდან 31 იანვრამდე Wembley Conference Centre-ში, ლონდონში. ტურნირის გამარჯვებული გახდა სტივ დეივისი, რომელმაც ფინალში დაამარცხა ტერი გრიფიტსი ანგარიშით 9:5.
პირველი რაუნდი
მატჩები 9 ფრეიმისგან
რეი რიარდონი 5:3 დენის ტეილორი
დუგ მაუნტჯოი 5:4 ჯონ სპენსერი
ტონი მეო 5:2 დევიდ ტეილორი
ედი ჩარლტონი 5:4 ჯიმი უაიტი
სქოლიო
კატეგორია:მასტერსი (სნუკერი) კატეგორია:1982 წელი სნუკერში
ჯაბა პაპინაშვილი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:დაბადებული 27 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1998 კატეგორია:ქართველი ძიუდოისტები კატეგორია:ქართველი სამბისტები
ჰეგელიანელობა
ჰეგელიანელობა — ჰეგელის მოძღვრების შინაგან წინააღმდეგობათა გამოვლენის შედეგად წარმოშობილი მიმდინარეობა XIX საუკუნის 30-40-იანი წლების გერმანიაში. ჰეგელიანელები იყოფოდნენ მემარცხენეებად და მემარჯვენეებად. მემარცხენე ანუ ახალგაზრდა ჰეგელიანელები (დ. შტრაუსი, ბ. ბაუერი და სხვა) მემარჯვენე ანუ ძველ ჰეგელიანელების (კ. გეშელი, ჰ. ჰინრიხსი, გ. გაბლერი და სხვა) წინააღმდეგ ბრძოლაში მხარს უჭერდნენ ჰეგელის დიალექტიკას, აკრიტიკებდნენ რელიგიას, კერძოდ ქრისტიანობას. მემარჯვენე ჰეგელიანელები კი, პირიქით, ჰეგელის ფილოსოფიის მიზნად და საბოლოო პუნქტად მიიჩნევდნენ რელიგიურ და ფილოსოფიურ სიმპიოზს, უარყოფდნენ დიალექტიკას. შინაარსობრივად ეს ბრძოლა იყო პოლიტიკური ბრძოლა ახალი იდეების მატარებელ იდეოლოგებსა და პოლიტიკაში რეაქციონერებს შორის. მემარცხენე ჰეგელიანელებს ეკუთვნოდნენ ადრეულ პერიოდში ლ. ფოიერბახი, კ. მარქსი და ფ. ენგელსი. 1844 წლიდან მარქსმა და ენგელსმა გააკრიტიკეს ჰეგელიანელობა და ახალი, მატერილაისტური მსოფლმხედველობა შეიმუშავეს. XIX საუკუნის მეორე ნახევარში ჰეგელიანელობა კვლავ აღორძინდა ევროპაში. XX საუკუნის დამდეგს ჰეგელიანელობა ნეოჰეგელიანელობაში გადაიზარდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჰეგელიანელობა
თეთრ-ლურჯ-თეთრი დროშა
თეთრ-ლურჯ-თეთრი დროშა (Бело-сине-белый флаг, БСБ) — დროშა, რომელიც გახდა უკრაინაში 2022 წელს რუსეთის შეჭრის საწინააღმდეგო საპროტესტო გამოსვლების სიმბოლო რუსეთში. დროშა პირველად Twitter- ზე 2022 წლის 28 თებერვალს იყო ნახსენები, რის შემდეგაც იგი ფართოდ გავრცელდა რუსულ ოპოზიციურ წრეებში. აქტივისტების თქმით, დროშა უპირველეს ყოვლისა არის მშვიდობისა და თავისუფლებისთვის ხალხის გაერთიანების სიმბოლო. ასევე აღინიშნა უწყვეტობა ველიკი ნოვგოროდის დროშის ვერსიასთან. ნოვგოროდის რესპუბლიკის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი სამთავრობო ინსტიტუტი იყო „ნოვგოროდის პალატა“, რომელიც ზღუდავდა მმართველის უფლებამოსილებებს ვლადიმერ-სუზდალის სამთავროსგან განსხვავებით.
წინააღმდეგობა ხელისუფლების მხრიდან
2022 წლის 6 მარტს მოსკოვის მკვიდრი, ანა დუბკოვა, პოლიციამ დააკავა მის მანქანაზე თეთრ-ლურჯ-თეთრი დროშის გამო. ოქმში აღნიშნულია, რომ დროშა არის „...ოპოზიციურ ძალებში გავრცელებული ომის საწინააღმდეგო პროტესტის სიმბოლო“. სასამართლომ ანა დუბკოვას რუსეთის ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 19.3 მუხლით 15-დღიანი პატიმრობა შეუფარდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუსეთის შეჭრა უკრაინაში (2022) კატეგორია:რუსეთის ფედერაციული სუბიექტების დროშები
ბაზარქენდი
ბაზარქენდი (Bazarkənd) — სოფელი აზერბაიჯანში, ქალბაჯარ-ლაჩინის რეგიონში, ქალბაჯარის რაიონში. 1993-2020 წლებში დე-ფაქტოდ კონტროლირდებოდა სეპარატისტული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:ქალბაჯარის რაიონის სოფლები
შოთა მორჩილაძე
შოთა მორჩილაძე (დ. 15 თებერვალი, 1951, თბილისი) — ქართველი სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა). საბჭოთა კავშირის საერთაშორისო კლასის სპორტის ოსტატი (1973).
ბიოგრაფია
საბჭოთა კავშირის აბსოლუტური ჩემპიონი (1977) და თასის მფლობელი (1973), საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატის ხუთგზის მეორე (1974, 1975, 1977, 1980, 1981) და სამგზის მესამე პრიზიორი (1969, 1970, 1978), ევროპის ჩემპიონატის გამარჯვებული (1974, მადრიდი, ესპანეთი, 100 კგ).
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 15 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1951 კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები ბერძნულ-რომაულ სახეობაში კატეგორია:საბჭოთა კავშირის საერთაშორისო კლასის სპორტის ოსტატები
სეგუს რეგიონი
სეგუს რეგიონი (Ségou) — რეგიონი მალიში.
კონსელიეირუ-ლაფაეტი
კონსელიეირუ-ლაფაეტი (Conselheiro Lafaiete) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 995 მეტრზე. მიეკუთვნება ბელუ-ორიზონტის აგლომერაციის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კონსელიეირუ-ლაფაეტის შემადგენლობაში.
სეგუს რეგიონი
გეოგრაფია
thumb|left|175px|მარკალის კაშხალი სეგუს რეგიონს აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება ესაზღვრება მოპტის რეგიონი, სამხრეთიდან სიკასოს რეგიონი, დასავლეთით კულიკოროს რეგიონი, ჩრდილოეთით მავრიტანია, სამხრეთ-აღმოსავლეთით ბურკინა-ფასო.
სეგუს რეგიონი მდებარეობს მალის სამხრეთ ნაწილში. რეგიონის ტერიტორიაზე მიედინება მდინარე ნიგერი, ქალაქ მარკალის რაიონში აშენებულია ჰიდროელექტროსადგური.
რეგიონის ყველაზე უფრო მსხვილი ქალაქებია — ნამპალარი და ნიონო.
ისტორია
XVIII საუკუნეში რეგიონის ტერიტორია შედიოდა მალის ტერიტორიაზე შექმნილ ბამბარას ხალხის იმპერიაში.
ადმინისტრაციული დაყოფა
thumb|right|300px|სეგუს რეგიონის ადმინისტრაციული რუკა ადმინისტრაციული თვალსაზრისით სეგუს რეგიონი იყოფა 7 ოლქად, რომლებიც თავის მხრივ დაყოფილია 118 კომუნად:
სქოლიო
კატეგორია:მალის რეგიონები
ფრედი ჰაიმორი
ალფრედ ტომას ჰაიმორი (Alfred Thomas Highmore; დ. 14 თებერვალი, 1992) — ინგლისელი მსახიობი, რეჟისორი, პროდიუსერი და სცენარისტი. მსახიობობა ბავშვობაში დაიწყო და ცნობილი გახდა არაერთი მთავარი როლით შემდეგ ფილმებში: „ჯადოსნური ქვეყანა“ (Finding Neverland) (2004 წ.), „ჩარლი და შოკოლადის ქარხანა“ (Charlie and the Chocolate Factory) (2005 წ.), „ოგუსტ რაში“ (August Rush) (2007 წ.) და „სპაიდერვიკის ქრონიკები“ (The Spiderwick Chronicles) (2008 წ.). მან ზედიზედ მოიპოვა კრიტიკოსთა არჩევანის ორი ჯილდო, როგორც საუკეთესო ახალგაზრდა შემსრულებელმა.
კონსელიეირუ-ლაფაეტი
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 116 512 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 314.69 კმ²-ზე. ფართობი 370 246 კმ²-ია.
ფრედი ჰაიმორი
ჰაიმორმა შეასრულა ნორმან ბეიტსის როლი 2013-2017 წლის დრამა-თრილერის ჟანრის სერიალში — ბეიტსის მოტელი (Bates Motel), რისთვისაც კრიტიკოსთა არჩევანის სამ ნომინაციაზე წარდგა, როგორც დრამატული სერიალის საუკეთესო მსახიობი. 2017 წლიდან ჰაიმორი ასრულებს ექიმი შონ მერფის როლს ABC-ის სამედიცინო დრამატულ ტელესერიალში „კარგი ექიმი“ (The Good Doctor). ამ როლისთვის მან 2018 წელს მოიპოვა ოქროს გლობუსის ნომინაცია, როგორც საუკეთესო მსახიობმა.
ადრეული წლები
ფრედი ჰაიმორი დაიბადა 1992 წლის 14 თებერვალს კემდენ-ტაუნში, ლონდონში. დედამისი, სუ ლატიმერი არის მსახიობების აგენტი, რომლის კლიენტებს შორის არიან დენიელ რედკლიფი და იმელდა სტონტონი. მამამისი არის ყოფილი მსახიობი ედვარდ ჰაიმორი და ჰყავს უმცროსი ძმა, სახელად ბერტი.
ჰაიმორი გაიზარდა ჩრდილოეთ ლონდონში, ჰაიგეიტში. განათლება მიიღო დაწყებით სკოლაში, ჰამსტედის ბაღის გარეუბანში, გოლდერს-გრინთან ახლოს, ლონდონის ბორო ბარნეტში, რის შემდეგაც მოიპოვა ჰაიგეიტის სკოლის (დამოუკიდებელი სკოლა ჰაიგეიტში, ლონდონი) სტიპენდია.
2008 წელს ჰაიმორმა საშუალო განათლების ზოგად გამოცდაში (GCSE) მოიპოვა უმაღლესი შეფასება ინგლისურ ენასა და ლიტერატურაში, მათემატიკაში, ესპანურ, ფრანგულ და ლათინურ ენებში, გეოგრაფიაში, ბიოლოგიაში, ქიმიასა და ფიზიკაში. 2010 წელს A level-ის გამოცდაში მან კვლავ მოიპოვა მაქსიმალური ქულები მათემატიკაში, უმაღლეს მათემატიკაში და ფრანგულ და ესპანურ ენებში. 2010-2014 წლებში ჰაიმორი სწავლობდა ემანუელის კოლეჯში, კემბრიჯში, სადაც დაეუფლა ესპანურ და არაბულ ენებს და მოიპოვა შესაბამისი ხარისხი.
2012 წელს ჰაიმორი მუშაობდა სტაჟიორად გალფის ბანკში, ქუვეითში, ხოლო „ბეიტსის მოტელის“ პირველი ორი სეზონის გადაღებისას ― მადრიდის იურიდიულ ფირმაში, რამაც იგი მსახიობობის შეწყვეტასა და სამართლის სწავლაზე დააფიქრა.
1999–2004: დასაწყისი და ჯადოსნური ქვეყანა
ფრედი ჰაიმორმა სამსახიობო კარიერა 7 წლის ასაკში მცირე როლებით დაიწყო. მისი დებიუტი შედგა კოკი გიდროიკის 1999 წელს გადაღებულ ფილმში — „Women Talking Dirty“. 2001 წელს ჰაიმორმა შეასრულა მცირეწლოვანი მეფე ართურის როლი TNT-ის მინისერიალში „ავალონის ნისლები“ (The Mists of Avalon).
2001 წელს მან BBC-ის მინისერიალში „Happy Birthday Shakespeare“ განასახიერა მცირეწლოვანი ბიჭი, რომელიც ოცნებობს ეივონის სტრატფორდში გადასვლაზე. ჰაიმორმა საკუთარი ოჯახის წევრებთან ერთად ორ ფილმში მიიღო მონაწილეობა, მის ძმასთან, ბერთი ჰაიმორთან 1999 წლის ფილმში „Women Talking Dirty“ და მამამისთან, ედვარდ ჰაიმორთან Hallmark Entertainment-ის 2001 წლის ტელეფილმში „ნამდვილი ამბავი“ (Jack and the Beanstalk: The Real Story).
2004 წელს ჰაიმორი დიდ ეკრანზე დაბრუნდა ჟან-ჟაკ ანაუდის საოჯახო სათავგადასავლო ფილმით „ორი ძმა“ (Two Brothers). მან შეასრულა ფრანგი ადმინისტრატორის ვაჟის როლი, რომელსაც არ უნდა დაიჯეროს, რომ მისი ახალი მეგობარი, ვეფხვის ბოკვერი, სისხლის დაგემოვნების შემდეგ შესაძლოა საშიში გახდეს. ჰაიმორმა მომდევნო მთავარი როლი შეასრულა კენეთ ბრანასთან, ზოი უანამეიკერთან და ედი იზარდთან ერთად 2004 წლის ფანტასტიკურ ფილმში „ხუთი ბავშვი და იგი“ (Five Children and It). იმავე წელს ფრედი ჰაიმორმა შეასრულა პიტერ ლეველინის როლი მარკ ფორსტერის ნახევრად ბიოგრაფიულ ფილმში „ჯადოსნური ქვეყანა“ (Finding Neverland). ამ როლისთვის მან არაერთი ჯილდო და ნომინაცია მიიღო, მათ შორის კრიტიკოსთა არჩევანის ჯილდო საუკეთესო ახალგაზრდა შემსრულებლისთვის, სატურნის პრემიის ნომინაცია საუკეთესო ახალგაზრდა შემსრულებლისთვის და საეკრანო მსახიობის გილდიის ჯილდო შესანიშნავი შესრულებისთვის.
2005–2011: ჩარლი და შოკოლადის ქარხანა და სპაიდერვიკის ქრონიკები
მარჯვნივ|მინი| ჰაიმორი [[San Diego Comic-Con|San Diego Comic-Con International-ზე, 2009 წლის 23 ივლისი ]] ჰაიმორმა 2005 წელს ჩარლი ბაკეტის როლი შეასრულა ტიმ ბარტონის მუსიკალურ ფანტასტიკაში „ჩარლი და შოკოლადის ქარხანა, რომელიც დაფუძნებულია როალდ დალის ამავე სახელწოდების წიგნზე. გავრცელებული ინფორმაციით, მას რეკომენდაცია გაუწია ვარსკვლავმა ჯონი დეპმა, ვისთან ერთადაც მონაწილეობდა „ჯადოსნურ ქვეყანაში“. დეპი იმდენად იყო აღტაცებული ახალგაზრდა მსახიობის შესრულებით, რომ ჰაიმორს როლის მიღებაში დაეხმარა. ჰაიმორმა გადაწყვიტა ფილმის 1971 წლის ვერსია გადაღების დასრულებამდე არ ენახა, რათა მის შესრულებაზე გავლენა არ მოეხდინა. ამ როლისთვის მან კვლავ მოიპოვა კრიტიკოსთა არჩევანის ჯილდო, როგორც საუკეთესო ახალგაზრდა შემსრულებელმა და მიენიჭა სატელიტის ჯილდო, როგორც გამორჩეული ახალბედა მსახიობი. ჰაიმორმა გაახმოვანა ამავე სახელწოდების ვიდეო თამაში.
მან შეასრულა მაქს სკინერის როლი რიდლი სკოტის კომედიურ დრამაში „კარგი წელი“ (A Good Year), რომელიც დიდ ბრიტანეთში 2006 წლის 27 ოქტომბერს გამოვიდა. იმავე წელს, მან დაიწყო მთავარი პერსონაჟის, არტურ მონტგომერის როლის შესრულება ანიმაციურ სათავგადასავლო ფანტასტიკაში „არტური და უჩინმაჩინები“ (Arthur and the Invisibles), რომელიც 2006 წლის 13 დეკემბერს გამოვიდა. ფილმს ორი გაგრძელება მოჰყვა: 2009 წელს „არტური და მალთაზარის შურისძიება“ (Arthur and the Revenge of Maltazard) და 2010 წელს „არტური და ორი სამყაროს ომი“ (Arthur 3: The War of the Two Worlds). მან გაახმოვანა ტრილოგიის ვიდეო თამაში და მესამე ფილმი, „ოქროს კომპასი“ (The Golden Compass) (2007 წ.) და იმავე სახელწოდების ვიდეო თამაში. ამის შემდეგ მან განასახიერა მთავარი პერსონაჟი ფილმში „ოგუსტ რაში“ (August Rush) (2007 წ.), რომელშიც ასევე მონაწილეობენ კერი რასელი, ჯონათან მეიერსი და რობინ უილიამსი. ამბავი მუსიკალური ნიჭით დაჯილდოებულ ბავშვზეა, რომელიც ბიოლოგიურ მშობლებს ეძებს. ფილმი მსოფლიოს მასშტაბით გამოვიდა 2007 წლის 21 ნოემბერს.
ჰაიმორმა სარა ბოლგერთან ერთად ამერიკელი ტყუპების, საიმონ და ჯარედ გრეისების ორმაგი როლი შეასრულა დონა დიტერლიზის იმავე სახელწოდების საბავშვო მოთხრობაზე დაფუძნებულ 2008 წლის ფილმში „სპაიდერვიკის ქრონიკები“ (The Spiderwick Chronicles). ჰაიმორმა გაახმოვანა არაერთი პერსონაჟი: საიმონი და ჯარედი ვიდეო თამაშში „სპაიდერვიკის ქრონიკები“, იმავე წელს - პატარა ჯეკი ანიმაციურ ფილმში „პატარა ვუკი“ (A Fox's Tale), 2009 წელს - მთავარი პერსონაჟი ფილმში „ასტრო ბიჭი“ (Astro Boy) და მის შესაბამის ვიდეო თამაშში. ამის შემდეგ მან მთავარი როლი შეასრულა BBC–ს ავტობიოგრაფიულ ფილმში „გახუხული პური“ (Toast) ნაიჯელ სლატერის შესახებ, რომელიც გამოვიდა 2010 წლის 30 დეკემბერს. ეს იყო მესამე ფილმი, რომელშიც ჰაიმორმა მონაწილეობა ჰელენა ბონემ კარტერთან ერთად მიიღო. იმავე წელს მან შეასრულა ჰალი ბალარდის როლი ფილმში „ოსტატი ჰაროლდი... და ბიჭები“ (Master Harold... And the Boys). მომდევნო წელს ჰაიმორმა ემა რობერტსთან ერთად მიიღო მონაწილეობა რომანტიკულ-კომედიურ დრამაში „საშინაო დავალება“ (The Art of Getting By) (2011 წ.).
2012–დღემდე: ბეიტსის მოტელი, სცენარის ავტორის დებიუტი და კარგი ექიმი
მარცხნივ|მინი|232x232პქ| ჰაიმორი [[ბეიტსის მოტელი (ტელესერიალი)|ბეიტსის მოტელის პეილიფესტზე, 2013 წლის 10 მაისი ]] 2013 წელს ჰაიმორმა გაახმოვანა მთავარი პერსონაჟი ანიმაციურ სათავგადასავლო ფილმში „ჯასტინი და სიმამაცის რაინდები“ (Justin and the Knights of Valour). 2013-2017 წლებში ვერა ფერმიგასთან ერთად მონაწილეობდა A&E-ის ფსიქოლოგიურ დრამაში „ბეიტსის მოტელი“, ალფრედ ჰიჩკოკის ფილმის „ფსიქოს“ პრიკველში, რომელშიც სცენარი იწყება ახლანდელ დროში. 2016 წელს მან ხალხის არჩევანის ჯილდო მოიპოვა, ხოლო მიღებული აქვს ნომინაციები: სატურნის ჯილდო საუკეთესო მსახიობისთვის (2013 წ.), სატელიტის ჯილდო, როგორც საუკეთესო მსახიობი სატელევიზიო დრამაში (2013 წ.) და კრიტიკოსთა არჩევანის ჯილდო დრამატული სერიალის საუკეთესო მსახიობისთვის (2014–2015 წწ. და 2017 წ.). ჰაიმორმა „ბეიტსის მოტელზე“ მუშაობისას მონაწილეობა მიიღო სცენარის წერასა და რეჟისორობაში. მან დაწერა მეოთხე სეზონის ეპიზოდი „Unfaithful“ და მეხუთე სეზონის ეპიზოდი "Inseparable", ხოლო რეჟისორი იყო მეხუთე სეზონის ეპიზოდის „The Body“.
ჰაიმორმა მონაწილეობა მიიღო „კანტერვილის მოჩვენების“ (The Canterville Ghost) ანიმაციური ეკრანიზაციის ქასთინგში მთავარი პერსონაჟის გახმოვანებისთვის. ის შეასრულებს ბეიბი ფეის ნელსონის როლს A&E-ს დრამაში „Baby Face“, რომლის სცენარიც მან და კერი ერინმა დაწერეს და მომავალში ერთად აწარმოებენ. ჰაიმორი ასევე იქნება კერი ერინის დრამის, „Long Distance“-ის აღმასრულებელი პროდიუსერი.
პირადი ცხოვრება
ფრედი ჰაიმორი ცხოვრობს ლონდონში და თავს არიდებს სოციალურ მედიას. ის და მსახიობი ვერა ფარმიგა არიან ახლო მეგობრები. მათ შეასრულეს ნორმან და ნორმა ბეიტსების როლი ტელესერიალ „ბეიტსის მოტელში“. ჰაიმორი ფარმიგას ერთ-ერთი შვილის ნათლიაა.
ინგლისურის გარდა, ჰაიმორი საუბრობს ესპანურ, არაბულ და ფრანგულ ენებზე.
ფრედი ჰაიმორი დაქორწინდა 2021 წელს.
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისელი ტელეპროდიუსერები კატეგორია:ინგლისელი მამაკაცი ტელემსახიობები კატეგორია:ინგლისელი მამაკაცი კინომსახიობები კატეგორია:XXI საუკუნის ინგლისელი მამაკაცი მსახიობები კატეგორია:XX საუკუნის ინგლისელი მამაკაცი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1992 კატეგორია:მამაკაცი მსახიობები ლონდონიდან კატეგორია:დაბადებული 14 თებერვალი
კონსელიეირუ-ლაფაეტი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
სარაიაკუს რაიონი
სარაიაკუს რაიონი (Distrito de Sarayacu) — რაიონი პერუში, ლორეტოს რეგიონის უკაიალის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 125 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 14 712 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 2.3 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 6 303 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლორეტოს რეგიონის რაიონები კატეგორია:უკაიალის პროვინციის რაიონები
ვაზისუბნის ეკლესია
ვაზისუბნის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი დგას გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვაზისუბნის დასავლეთით, ტყეში, გომებად წოდებულ ადგილზე.
ეკლესია დარბაზულია. ნაგებია რიყის ქვითა და დუღაბით. შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია, რაშიც სწორკუთხა სარკმელია გაჭრილი.
ლიტერატურა
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კუროლი
კუროლი (Leptosomus discolor) — ერთადერთი ფრინველი კუროლისნაირთა რიგისა. გავრცელებულია მადაგასკარსა და კომორის კუნძულებზე. პოპულაცია საკმაოდ დიდია და არ დგას გადაშენების რისკის ქვეშ. მათი სხეულის სიგრძეა 38–50 სმ, მასა 192–270 გ. მკვეთრადაა გამოხატული სქესობრივი დიმორფიზმი. დედალი ტანად მამალზე მსხვილია; შეფერილია ყავისფერ-წითლად, მუცელზე უფრო ღიად, ხოლო ზურგსა და ფრთებზე — მუქად, დაჰკრავს შავი ლაქები. მამალი ზურგზე ფერად მწვანეა და სპილენძისფერი ლითონისებური ბზინვარება დაჰკრავს, კეფა, თავი და დანარჩენი ნაწილები — ნაცრისფერი. მეხეური ფრინველია, მტაცებლებისაგან თავდაცვის მიზნით, იშვიათად ჯდებიან მიწაზე. ბუდობს ხეების ფუღუროებში. დედალი დებს 1–3 თეთრ კვერცხს. იკვებებიან მწერებით, ხოჭოებით, კალიებით, აგრეთვე ხის ქვეწარმავლებით, მაგ. ქამელეონებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:კუროლი
აბსოლუტური იდეალიზმი
აბსოლუტური იდეალიზმი — იდეალიზმის სახესხვაობა, რომლის თანახმად მთელი სინამდვილე არის აბსოლუტური იდეა, გონი ან გონება, ხოლო საგნები — მისი გამოვლინება, გაშლა. აბსოლუტური იდეალიზმს მეტაფიზიკურ იდეალიზმსაც უწოდებენ. მისი წარმომადგენლები არიან: ფიხტე, შელინგი, ჰეგელი და სხვები.
ლიტერატურა
კატეგორია:აბსოლუტური იდეალიზმი
დავიდ შტრაუსი
ბიოგრაფია
1848 წელს ბურჟუაზიული რევოლუციის წინ გამოვიდა რადიკალური იდეებით, 60-იანი წლებიდან კი უკვე მონარქისტი და სოციალიზმის აშკარა მოწინააღმდეგე გახდა.
სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი ფილოსოფოსები კატეგორია:გერმანელი მამაკაცი მწერლები
გაიოზ ჯეჯელავა
გაიოზ ჯეჯელავა (დ. 29 დეკემბერი, 1914, ტფილისი, რუსეთის იმპერია — გ. 16 მარტი, 2005, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი და საბჭოთა ფეხბურთელი და ფეხბურთის მწვრთნელი. თამაშობდა თავდამსხმელის პოზიციაზე. იცავდა თბილისის „ლოკომოტივისა“ და თბილისის „დინამოს“ ღირსებას. საბჭოთა კავშირის ორგზის ვიცე-ჩემპიონი (1939, 1940) და ორზის ბრინჯაოს პრიზიორი (1946, 1947). საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატი (1946),, საქართველოს ფიზკულტურისა და სპორტის დამსახურებული მოღვაწე (1974). წითელი ვარსკვლავის ორდენის (1946), შრომის წითელი დროშისა (1972) და საპატიო ნიშნის სამი (1941, 1950, 1957) ორდენის კავალერი.
ბიოგრაფია
გაიოზ ჯეჯელავა ფეხბურთის თამაშს 16 წლის ასაკში იწყებს. 1932−33 წლებში თბილისის დეპო-ცეკავშირის გუნდში, ხოლო 1934 წელს თბილისის ტსპო-ს გუნდში გამოდის. 1935–1936 წლებში თბილისის „ლოკომოტივის“ შემადგენლობაშია. 1937–1948 წლებში კი თბილისის „დინამოს“ ღირსებას იცავს. კლუბის მაისურით საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატის უმაღლეს ლიგის 145 შეხვედრას თამაშობს და 66 ბურთი გააქვს. ამას გარდა, მის რიგებში ექვს საერთაშორისო შეხვედრაში მონაწილეობს, სადაც რვაჯერ იღებს მეტოქეთა კარს. სათამაშო კარიერას ამავე კლუბში, 1948 წელს ასრულებს.
ფეხბურთიდან წასვლის შემდეგ სამწვრთნელო მოღვაწეობას აგრძელებს და 1949 წელს 35-ე საფეხბურთო სკოლის უფროს მწვრთნელად იწყებს მუშაობას, რომლის ერთ-ერთი დამაარსებელიც თავად გახლავთ. 1950 წელს მოსკოვიდან იღებს მოწვევას და ახლადშექმნილ სამხედრო-საავიაციო ძალების გუნდის — მოსკოვის ვვს-ის მთავარი მწვრთნელი ხდება, სადაც ნაყოფიერი მუშაობის მიუხედავად მხოლოდ ერთ სეზონს ატარებს. ამის შემდეგ 1956−1957 წლებში თბილისის „დინამოს“ ხელმძღვანელობს. მოგვიანებით მუშაობას ინჟინრის სპეციალობით აგრძელებს და ერთი პერიოდი საშენ მასალათა ქარხნის დირექტორის თანამდებობას იკავებს. მისი ავტორობით გამოდის წიგნები — „ქართული ფეხბურთელები ირანსა და რუმინეთში“ (1947) და „მოძრავი თამაშობანი ფეხბურთელთათვის“ (1947).
1956 წლის 1 სექტემბერს სპორტის განვითარების საქმეში აქტიური მონაწილეობისა და სსრ კავშირის 1956 წლის ხალხთა სპარტაკიადაზე მაღალი სპორტული მიღწევებისათვის დაჯილდოვდა საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის საპატიო სიგელით.
ფეხბურთის მოყვარულებს თავი დაამახსოვრა, როგორც იშვიათი ტაქტიკური და საგოლე ალღოს მქონე მაღალტექნიკურმა და მეტოქეთათვის უაღრესად სახიფათო ფორვარდმა. გამოირჩეოდა მაღალი სასტარტო სისწრაფით, თავბრუდამხვევი დრიბლინგითა და განსაკუთრებული ბრძოლისუნარიანობით. ფლობდა ძლიერ და ზუსტ დარტყმას. სპორტული ჟურნალისტებისა და სპეციალისტების შეფასებით, ყველა დროის ერთ-ერთ საუკეთესო ქართველ ფეხბურთელადაა აღიარებული.
სქოლიო
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:დაბადებული 29 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1914 კატეგორია:გარდაცვლილი 16 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 2005 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:საბჭოთა ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის ლოკომოტივის ფეხბურთელები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის დამსახურებული ოსტატები კატეგორია:ქართველი ფეხბურთის მწვრთნელები კატეგორია:საბჭოთა ფეხბურთის მწვრთნელები კატეგორია:თბილისის დინამოს მწვრთნელები კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები
აზერბაიჯანის ეროვნული ენციკლოპედია
მინი
აზერბაიჯანის ეროვნული ენციკლოპედია (აზერბ. Azərbaycan Milli Ensiklopediyası) — უნივერსალური ენციკლოპედიური გამოცემა აზერბაიჯანულ ენაზე, რომელიც ქვეყნდება 2010 წლიდან. მთავარი რედაქციის შენობა მდებარეობს იჩერი-შეჰერის ისტორიულ უბანში, ბუიუქ გალას, 41 ნომერში.
ისტორია
აზერბაიჯანის საბჭოთა ენციკლოპედიის მომზადების პირველი მცდელობები XX საუკუნის 30-იან წლებში განხორციელდა, მაგრამ არასდროს გამოქვეყნებულა. 1965 წლის 30 დეკემბერს ხელი მოეწერა განკარგულებას „აზერბაიჯანის საბჭოთა ენციკლოპედიის გამოცემის შესახებ“ და სსრ მეცნიერებათა აკადემიაში შეიქმნა აზერბაიჯანის საბჭოთა ენციკლოპედიის მთავარი რედაქცია. 1970 წელს გამოიცა ენციკლოპედიის პირველი ტომი, მაგრამ საბჭოთა წესების შეუსრულებლობის გამო პრესა შეჩერდა. 1975 წლის 24 ოქტომბრის ბრძანებით, კვლავ აღდგენილია აზერბაიჯანის საბჭოთა ენციკლოპედიის ბეჭედი. 1976-1987 წლებში დასრულდა აზერბაიჯანის საბჭოთა ენციკლოპედიის 10 ტომის გამოცემა. ადრე გამოცემული იყო სპეციალური ტომი „აზერბაიჯანის სსრ“ რომელიც არ გამოქვეყნებულა.
დამოუკიდებლობის აღდგენის შემდეგ, აზერბაიჯანის ეროვნული ენციკლოპედიის მომზადების საფუძველი გახდა 2000 წლის 30 მაისის კანონი „გამომცემლობის შესახებ“.
აზერბაიჯანის ეროვნული ენციკლოპედიის მომზადებისა და გამოქვეყნების მიზნით, აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა 2004 წლის 5 მაისს გამოსცა ბრძანება 2004 წელს სამეცნიერო ცენტრის „აზერბაიჯანის ეროვნული ენციკლოპედია“ შექმნის შესახებ.
აზერბაიჯანის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის სამეცნიერო ცენტრი „აზერბაიჯანის ეროვნული ენციკლოპედია“ ამ ენციკლოპედიას ამზადებს გამოსაცემად. მისი პირველი 25,000 ეგზემპლარი უფასოდ დაურიგდა ბიბლიოთეკებსა და სხვა ორგანიზაციებს.
2007 წელს გამოიცა სპეციალური ტომი „აზერბაიჯანი“. „აზერბაიჯანის ეროვნული ენციკლოპედიის“ პირველი ტომი გამოიცა 2009 წელს. დაგეგმილია ენციკლოპედიის 20 ტომის გამოცემა. ენციკლოპედიის თითოეული ტომი გამოიცემა 30000-იანი ტირაჟით. თითოეული ტომის მოცულობა დაახლოებით 800-900 გვერდია. ეროვნული ენციკლოპედიის პირველი ორი ტომისა და სპეციალური „აზერბაიჯანის“ შეძენა შესაძლებელია მხოლოდ ეროვნული ენციკლოპედიის სამეცნიერო ცენტრში.
რუსული ვერსია
2012 წელს გერმანიაში გამოიცა სპეციალური ტომი რუსულ ენაზე.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანული ენციკლოპედიები კატეგორია: აზერბაიჯანული ლიტერატურა
ანრი დე ლამბორ დე მონპეზატი
ანრი დე ლამბორ დე მონპეზატი (Henri de Lamborde de Monpezat, Henrik de Lamborde de Monpezat; დ. 11 ივნისი, 1934 — გ. 13 თებერვალი, 2018) — დანიის ისტორიაში პირველი კაცი კონსორტი 1972-2018 წლებში როგორც დედოფალ მარგრეტე II-ის მეუღლე. დანიის კრონპრინც ფრედერიკის მამა.
ბიოგრაფია
1967 წლის 10 ივნისს, მან ცოლად შეირთო დანიის კრონპრინცესა მარგრეტე გლუქსბურგი, დანიის მეფე ფრედერიკ IX-ისა და დედოფალ ინგრიდ შვედის პირველი ქალიშვილი. ქორწინება კოპენჰაგენში, ჰოლმენის კათედრალში შედგა. სანამ დანიის ტახტის მემკვიდრეზე დაქორწინდებოდა, ანრის ლუთერანიზმზე მოუწია გადანათვლა. მიუხედავად ამისა, მასა და მარგრეტეს ხანგრძლივი და ძალიან ბედნიერი ქორწინება ჰქონდათ, რომელშიც ორი ვაჟი შეეძინათ: ფრედერიკი და ჯოაკიმი.
1972 წელს მარგრეტე II დანიის დედოფალი გახდა, თუმცა ანრის მხოლოდ პრინც-კონსორტის წოდება მიენიჭა. ის და მისი ცოლი პოლიტიკურად აქტიურები არასოდეს ყოფილან, რაც კონსტიტუციური მონარქიის ბრალიცაა. გარდა მისი დანიური მიწებისა და ყოველთვიური პენსიისა, მას დიდი შემოსავალი ჰქონდა თავისი ფრანგული მიწებიდანაც, რომელიც მამის გარდაცვალების შემდეგ ერგო მემკვიდრეობით.
2016 წლის 1 იანვარს, დედოფლის ოფიციალური განცხადების მიხედვით, ანრი პენსიაზე გავიდა. 2017 წლის 6 სექტემბერს, ანრი დანიის სამეფო საავადმყოფოში იქნა გადაყვანილი, სადაც ექიმებმა განაცხადეს, რომ იგი დემენაციას განიცდიდა (ტვინის შევიწროვება).
ამ დაავადებამ მალე, 2018 წლის 13 თებერვალს, ადგილობრივი დროით 23:18 საათზე ანრი 83 წლის ასაკში გარდაიცვალა ფრედენსბორგის სასახლეში. იგი დაკრძალეს კრისტიანსბორგის სასახლის სამლოცველოში, რაც დანიური ტრადიციის დარღვევა იყო, რომლის მიხედვითაც დანიის ყველა მეფე-დედოფალი როსკილეს კათედრალში უნდა დაკრძალულიყო.
2018 წლის 20 თებერვალს მის სხეულს კრემაცია ჩაუტარდა და მისი ფერფლი თანაბრად გადანაწილდა დანიის ზღვის სანაპიროსა და ფრედენსბორგის სასახლის ბაღში, როგორც ეს თავად დაიბარა.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 11 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1934 კატეგორია:გარდაცვლილი 13 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 2018
მოსკოვის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ტაძარი (სტუდენცო)
მოსკოვის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ტაძარი (Храм Николая Чудотворца) — მართლმადიდებლური ედინოვერული ტაძარი მოსკოვში. ტაძარი დაარსებულია XVII საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის ცენტრალური ადმინისტრაციული ოლქის ტაგანსკის რაიონში.
ტაძარი მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას. ტაძარს აქვს არქიტექტურული ძეგლის სტატუსი.
ისტორია
მოსკოვის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ტაძრის დაარსების ზუსტი თარიღი ცნობილი არ არის. დოკუმენტური წყაროები მიგვითითეს, რომ იგი 1672 წელს ჯერ კიდევ ხისგან აგებული ტაძარია. ქვის ტაძრის მშენებლობა დაიწყო 1699 წელს. ტაძრის მშენებლობის დასასრულად მიიჩნევა 1702 წელი, მაგრამ ზოგიერთი მკვლევარი ამ თარიღს სადაოდ მიიჩნევს. 1718 წელს პირველად მოიხსენიება მთავარი საკურთხეველი, რომელიც ნაკურთხია ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის სახელზე.
1930-იანი წლების დასაწყისში საბჭოთა ხელისუფლებამ ტაძარი დახურა. სამრეკლო ააფეთქეს, ტაძრის შენობა მკვეთრად გადააკეთეს. ტაძრის დანგრევა გაგრძელდა 1937 წლამდე, შენობას დაადგეს მეორე სართული და მასში განათვასეს ფაბრიკა „Кардолента“-ი საერთო საცხოვრებელი. 1965 წელს დაიწყო ტაძრის დანგრევის მცდელობის მეორე ეტაპი, რათა გაეთავისუფლებინათ ადგილი საცხოვრებელი სახლის ასაშენებლად, საზოგადოების პროტესტის წყალობით ტაძრის ნგრევის პროცესი შეჩერდა. 1966 წელს შენობის ნარჩენების შესწავლის შემდეგ გადაწყდა მისი აღდგენა, სამუშაოები დაიწყო იმავე წელს და გაგრძელდა 1969 წლამდე. ხარაჩოები 1983 წლამდე იყო აღმართული.
ტაძარი რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას დაუბრუნდა 1992 წელს, პირველი ღვთისმსახურება აღესრულა 1994 წელს, ხოლო რეგულარულად მიმდინარეობს 1996 წლიდან.
1994 წლიდან ტაძრის წინამძღვარია იღუმენი პეტრე (ვასილევი).
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები მოსკოვში კატეგორია:მოსკოვის ტაძრები
ბირინჯი-მილი
ბირინჯი-მილი (Birinci Milli) — სოფელი აზერბაიჯანში, ქალბაჯარ-ლაჩინის რეგიონში, ქალბაჯარის რაიონში. 1993-2020 წლებში დე-ფაქტოდ კონტროლირდებოდა სეპარატისტული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:ქალბაჯარის რაიონის სოფლები
აბსოლუტური მაგნიტური დაკვირვებები
აბსოლუტური მაგნიტური დაკვირვებები — დედამიწის მაგნიტური ველის დაძაბულობის ვექტორის მოდულის (T) ან მისი ვერტიკალური (Z) და ჰორიზონტალური (H) მდგენლებისა და მიხრილობის კუთხის (D) გაზომვები. T, H და Z სიდიდეების რიცხვითი მნიშვნელობები გამოიხატება ერსტედებით, ხოლო D — გრადუსებით. აბსოლუტური მაგნიტური დაკვირვებები ჩვეულებრივ მაგნიტურ ობსერვატორიებში წარმოებს.
ვაზისუბნის ელიას ეკლესია
ვაზისუბნის ელიას ეკლესია — არქიტექტურული, არქეოლოგიური, ძეგლი მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვაზისუბნის დასავლეთით 4 კილომეტრზე, ტყეში. განეკუთვნება შუა საუკუნეებს.
სიკასოს რეგიონი
სიკასოს რეგიონი (Sikasso) — რეგიონი მალიში.
ვაზისუბნის ელიას ეკლესია
ეკლესია დარაბაზულია. ნაგებია რიყის ქვით და დუღებით შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია, რაშიც მცირე სარკმელია გაჭრილი, სარკმლის ქვეშ კედელზე მიდგმულია რიყის ქვით ნაგები ტრაპეზი. ეკლესიის სამხრეთ-დასავლეთით 3-4 მეტრზე ქვითკირის მოზრდილი საწნახლის ნანგრევია. რის უკან სწორკუთხა სათავსოს ნაშთია ქვევრების ფრაგმენტებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
სიკასოს რეგიონი
გეოგრაფია
thumb|left|250px|ქალაქ სიკასოს ბაზარი სიკასოს რეგიონს ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება კულიკოროს და სეგუს რეგიონები, აღმოსავლეთიდან ბურკინა-ფასო, სამხრეთიდან კოტ-დ’ივუარი, დასავლეთიდან გვინეა.
ქვემო ფონა
ქვემო ფონა — სოფელი საქართველოში, ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: დონა, ზემო ფონა, ზემო ხეჩილი, ქვემო ფონა, ქვემო ხეჩილი). მდებარეობს მდინარე კაბალის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 360 მეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 133 ადამიანი.
სიკასოს რეგიონი
გეოგრაფია
სიკასოს რეგიონი მდებარეობს მალის უკიდურეს სამხრეთში.
ქვემო ფონა
სქოლიო
კატეგორია:ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
სიკასოს რეგიონი
მოსახლეობა
სიკასოს რეგიონში უპირატესად ცხოვრობენ სენუფოს, სამაგოს, ბამბარას, ფულბეს ხალხის წარმომადგენლები.
ადმინისტრაციული დაყოფა
thumb|right|300px|სიკასოს რეგიონის ადმინისტრაციული რუკა ადმინისტრაციული თვალსაზრისით სიკასოს რეგიონი იყოფა 7 ოლქად:
შამს თავრიზი
შეიხ შამს თავრიზი (Şeyx Şəms Təbrizi; დ. 1185 — გ. 1248) — აზერბაიჯანული წარმოშობის სპარსი პოეტი და სუფისტი. შამს თავრიზი ასევე ითვლება მევლანა ჯალალედინ რუმის მურშიდად (სუფიზმში ლიდერი).
ცხოვრება
შამს ად-დინ მუჰამედ იბნ ალი იბნ მალიქდად თავრიზი, თავისი დროის ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი სუფი, დაიბადა თავრიზში. მისი ცხოვრების შესახებ ძალიან ცოტა რამ არის ცნობილი. რაც ცნობილია, ასევე იდუმალია. ზოგი მემატიანე ამტკიცებდა კიდეც, რომ ის თავადი იყო. ნებისმიერ შემთხვევაში, მისი შრომებიდან და სუფიური საქმიანობიდან შეიძლება დადგინდეს, რომ მან მიიღო შესანიშნავი სასულიერო განათლება.
მაღალი ერუდიციის, მარაგისა და სწავლების უნარის გამო, შამსმა ბავშვობიდან მიიღო "სრულყოფილი მრჩეველის" წოდება. იგი გამოირჩეოდა არაჩვეულებრივი ფიზიკური სილამაზითა და სულიერი სიწმინდით. ირანელი სწავლული მუჰამედალი ტარბიატი მასზე წერს, რომ შამსადინ თავრიზი სულივით ფაქიზი იყო. ის იყო რელიგიისა და ჭეშმარიტების მზე.
შამსის ბევრი მურიდი იყო. მათ შორის იყვნენ აბუ ბაქრ სალაბაფ თავრიზი, რუქნადინ საჯასი და სხვები. მას ყოველთვის ეცვა შავი თექის კაბა. იგი ბევრს მოგზაურობდა და ძირითადად ქარავანსარაიებში ცხოვრობდა. 1244 წლის 26 ნოემბერს, თურქეთში, კონიაში, დუიუსატანების ქარვასლაში, შამსი მოგვიანებით შეხვდა ერთ-ერთ ყველაზე ცნობილ პოეტს, ჯალალედინ რუმს და ეს გაცნობა მტკიცე მეგობრობად იქცა. მათ შეხვედრას თანამედროვეები განიხილავენ როგორც ორი ზღვის შეხვედრას, რომელსაც ისინი "მარჯ ალ-ბაჰრეინს" უწოდებენ. რუმს იზიდავს შამსის მაღალი ადამიანური თვისებები და სუფიური იდეებისადმი ღრმა ერთგულება. რუმმა მას თავისი მურშიდი გამოაცხადა, შეწყვიტა სამეცნიერო საქმიანობა და თავი დაანება სამსახურს მედრესეში. ისინი დროს ატარებენ სუფიურ შეხვედრებზე შამსის სხვა მოწაფეებთან. მარჯვნივ|მინი| შამს თავრიზის სტუდენტის მევლანა [[ჯალალედინ რუმი|ჯალალედინ რუმის დივიანი-შამსის თავრიზის ნაშრომში]] ამ შეკრებებს საფუძვლად დაედო მუსიკა და განსაკუთრებული დერვიშული ცეკვები. შამსის არსებობა რუმს ეხმარება ღმერთთან შეერთებაში. რუმი ასევე უძღვნის ლექსებს, რომლებიც გამოხატავენ შამსისადმი სიყვარულს:
რუმის ნათესავები და განსაკუთრებით მისი მიმდევრები შეშფოთებულნი არიან მისი მდგომარეობით და სურთ სულიერი ძმების დაშორება. 1246 წელს შამსადინს კონიის დატოვება მოუწია, რუმის ცოდნის გარეშე. იგი დამასკოში გადავიდა საცხოვრებლად და რუმის არ უთქვამს საკუთარი თავის შესახებ. ამასთან, შამსის წასვლა არ აუმჯობესებს სიტუაციას. რუმის ძალიან რთული განშორება აქვს. ის შორდება საზოგადოებას და ხაფანგში აღმოჩნდება. დაშორების ტკივილი განსაკუთრებულ ძალას ანიჭებს მის ლექსებს. დაბოლოს, რუმი გაიგებს, სად არის შამსი და თითქოს ახალი ამბები მას აცოცხლებს. ამის დანახვამ, მისმა მეგობრებმა სთხოვეს რუმის ვაჟს, სულთან ვალადს, გაჰყოლოდა შამს თავრიზს დამასკოში. რუმი უგზავნის მას ამ ლექსს თავისი შვილის მეშვეობით:
დილაადრიან მედრესეში მოსული რუმი იქ ვერავინ იპოვა. ის ჯიუტად ეძებს მას დიდხანს. მწუხარება განუზომელია, მზემ (სპარსული შამსი) ჩასვა. მიუხედავად იმისა, რომ პოეტის გონებრივი შოკები უსაზღვროა, მოულოდნელად ხდება სასწაული. რუმი შამსი პოულობს ძალასა და ძალას, შექმნას საკუთარი თავი. ის ქმნის მსოფლიო სიყვარულის ერთ-ერთ ყველაზე საოცარ მაგალითს და აკავშირებს ამ კრებულს სახელწოდებით "შამს თავრიზის დივანი" მისი მურშიდის სახელით.