cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ჩეროკები
ქორწინება და ნათესაობა
ქორწინება  ჩეროკებში ყველაზე რთულად განსაზღვრებადი ფენომენია. ჩეროკებში ქორწინებას სხვა ტომებთან და ეროვნებებთან შედარებით ნაკლები სიმბოლური დატვირთვა აქვს და განსაკუთრებული საქორწინო რიტუალებითა და ცერემონიებითაც დიდად არ გამოირჩევა. მაგრამ, ამის მიუხედავად, მაინც არსებობს რამდენიმე საინტერესო ოჯახებს შორის შეთანხმების ტრადიცია. ერთ - ერთ ასეთ ტრადიციის მიხედვით საქმრო მოდის საცოლის ოჯახში, რომელსაც მათთანმიაქვს ირმის ხორცი, იმის ნიშნად, რომ ამ ოჯახს შეუძლია საკუთარი თავის უპრობლემოდ გამოკვება, საპასუხოდ კი პატაძალი მას აძლევს მარცვლეულს, იმის ნიშნად, რომ პატარძლის ოჯახსაც აქვს სტაბილური საკვების მარაგი, ამის შემდეგ ისინი დაქორწინებულებად ითვლებიან. არსებობს მეორე ტრადიციაც, რომლის მიხედვითაც, სასიძოს ტყიდან მოაქვს შეშა, რომელსაც საპატარძლოს კარებთან ტოვებს და თუკი საპატარძლო ამ შეშით ცეცხლს დაანთებს და მისთვის საჭმელს მოამზადებს, მაშინ ეს წყვილი ცოლ - ქმრად ცხადდება. მესამე უცნაური ცერემონიაც არსებობდა: სასიძომდა საპატარძლოს ძმამ უნდა გაცვალონ ტანსაცმელი და თუკი ძმა ამას დათანხმდება და მის ტანსაცმელს ჩაიცვამს, ეს იმას ნიშნავდა, რომ ოჯახი თანახმა არის ქორწინებაზე.
გაცილებით დიდი მნიშვნელობა ენიჭება მეუღლის შერჩევას, რომელიც უფრო მეტად ფორმალიზებულია. პირველ რიგში იმიტომ, რომ ეს პროცესი ჩეროკების ნათესაობით სისტემასა და მათ კულტურაშია ჩაქსოვილი. და მეორე იმიტომ, რომ, როგორც უკვე ვახსენეთ, ისინი ძალიან კონსერვატორები არიან და ერიდებიან ქორწინებას სხვა ტომის წარმომადგენლებთან ან მათთან ვისაც სხვა ტომებთან ნათესაობა აკავშირებს.
ჩეროკებში მთავარ სანათესაო ერთეულს წარმოადგენს მატრილინეალური ნათესაობითი გაერთიანება - კლანი, რომელშიც მემკვიდრეობა ქალის ხაზით გადაიცემა. ყველა ჩეროკი მიეკუთვნება დედამისის კლანს. მის ნათესავებს კი წარმოადგენდნენ დედის ნათესავები. ჩეროკისთვის ნათესავად ითვლებიან დეიდები და დედის ძმები, დეიდაშვილები, მაგრამ არა დედის ძმის შვილები. არც მისი მამისა და ბაბუის ნათესავები ითვლებიან ნათესავებად.როდესაც ევროპელები პირველად გაეცნენ ჩეროკებს, ისინი დაყოფილნი იყვნენ 7 კლანად. ყველა კლანს თავიანთი ქალაქი ჰქონდა. მატრილინეალურ კლანში, დედის კლანის ყველა წევრი მიღებულია როგორც ოჯახის წევრი და დედის დები მისი შვილებისთვის იგივე დედად ითვლებოდნენ. ჩეროკებში დედობა უფრო მეტად სოციალურ როლს გულისხმობს ვიდრე მხოლოდ ბიოლოგიურს. ბავშვები მამამისისთვის და მამის ოჯახისთვის არ ითვლებოდნენ სისხლით ნათესავებად. თუმცა, რა თქმა უნდა, ისინი თავიანთ მამებთან ურთიერთობდნენ და პატივს სცემდნენ. ჩეროკისთვის ევროპული გაგებით დეიდაშვილი და ბიძაშვილი დედის მხრიდან ითვლებოდნენ და - ძმებად.ოჯახის ყოველ წევრს აკრძალული აქვს მისი მშობლების ნათესავებთან ქორწინება, ხოლო მისი ბებიის ან ბაბუის ხაზის ნათესავებიდან უკვე დაშვებულია. ნათესაობითი სისტემის ამგვარი ფორმალიზების წყალობით, ჩეროკმა, თუ იგი უცხო ქალაქში იმყოფება, იცის თუ ვისგან უნდა ჰქონდეს დახმარების იმედი ან ვისით უნდა დაინტერესედეს ოჯახის შექმნის მიზნით. ასეთ ხალხს მისივე კლანის წარმომადგენელი მიეკუთვნება.
მკვიდრი ამერიკელების ნათესაობის სისტემა ევროპელების სისტემისგან რამდენიმე რადიკალური ასპექტით განსხვავდება. ერთ - ერთი განსხვავება არის ის, რომ ოჯახი არის მატრილინეალური და ოჯახში მოიაზრებიან ასევე ახლო ნათესავებიც მაგალითად, დეიდა - მამიდები და ბიძები და მათი შვილები. რაც შეეხება ჩეროკებს, ისინი დანარჩენი მკვიდრი ამერიკული ტომების მსგავსად მატრილინეალურია, მაგრამ ისინი ნათესავებში და ოჯახში გაცილებით შორეულ ნათესავებსაც მოიაზრებენ, მაგრამ მხოლოდ მკაცრად დედის მხრიდან.
საკითხავია, თუ როგორ გადარჩა ჩეროკული კლანური სანათესაო სისტემა. ეს მათი მკაცრი კონსერვატიულობის ხარჯზე მოხდა. ხშირ შემთხვევაში კლანის საბჭო კლანიდან კვეთდა იმ წევრებს ვინც სხვა კლანის ან ტომის წარმომადგენელთან დანათევსავდებოდა.
სახლი
აბორიგენი ჩეროკების სახლი იყო ოვალური ან წაგრძელებული სტრუქტურის ერთი კარითა და არცერთი ფანჯრით. ისინი შენდებოდა მეთოდით, რომელსაც ანთროპოლოგები „დაწვნა და გალესვას“ ეძახიან, ბოძები მიწაში ვერტიკალურად იყვნენ ჩარჭობილნი, რომლებიც გადაწნულნი იყვნენ მოქნილი მასალებით და გადალესილნი თიხით. ჰქონდა ორფერდა სახურავი, რომელიც ლერწმის ჩალით იყო გადახურული.
ამგვარი აბორიგენული კონსტრუქციები აღმოსავლეთ ჩეროკებში არ არის შემორჩენილი. XVIII საუკუნეში კოლონიების მოსაზღვრე ინდიელებში სახლები შენდებოდა მორებისგან. ჩეროკები მორებს მართკუთხედულად აწყობდნენ ერთმანეთთან და სართულებად ერთმანეთზე და დაბოლოებებით ამაგრებდნენ. მათ შორის სივრცეს კი თიხით ავსებდნენ. ასევე ასეთ სახლებს აქვთ მასიური თიხისგან და ქვებისგან აგებული ბუხარი, ხოლო სახურავს დაბოლოებებეში აქვს თხელი ფიცრები. დღესდღეობით ამგვარი სახლების შენებისას მკვიდრი ინდიელები თიხის მაგივრად უკვე ბეტონს იყენებენ. მოროვანი სახლები დღემდე ცოტაა შემორჩენილი. უფრო მეტად გავრცელებულია მარტივი, მართხუთხედის ფორმის, გამოჭრილი ფიცრებისგან ნაშენები სახლები. მას არც რაიმე საძირკველი აქვს, არც სხვენი. იშვიათად ღებავდნენ. გარედან შემოკრული ჰქონდა გუდრონის ფენა.
ზემოთ აღწერილი მარტივი კონსტრუქციის სახლები ძირითადად იმავე ღუმლთ თბებოდნენ, რითაც საჭმელი მზადდებოდა. წყალსადენი სისტემა ძალიან იშვიათი იყო. სახლის ინვენტარი შედგებოდა უხეში მაგიდებისგან, სკამებისგან და ტაბურეტებისგან, და ხის ან რკინის საწოლებისგან, თუმცა უნდა აღინიშნოს, რომ იშვიათ შემთხვევაში ეს ავეჯი კარგად დამუშავებულიც იყო.
კიდევ ერთი სახეობის სახლი, რომელსაც ჩრდილოეთ კაროლინაში შევხვდებით, არის ორ სართულიანი, აქვს ორი ან მეტი აგურის ბუხარი და გადახურულია რკინის ან ალუმინის ფირფიტით. ამგვარი სახლები დამახასიათებელია XIX საუკუნის მეორე ნახევრისთვის.
ყველაზე გავრცელებული კი ბუნგალოს ტიპის სახლებია. იგი ერთსართულიანია და აქვს ძალზედ დახრილი სახურავი, რომლის ქვეშაც სხვენი ან ერთი ან ორი ოთახია. აქვთ რამდენიმე ფანჯარაც განათებისთვის. ამგვარ სახლებიში ოთახები გამოყოფილია ერთმანეთისგან.
მიუხედავად იმისა, რომ აღმოსავლეთის ჩეროკები ძირითადად რომელიმე ზემოთ აღწერილ სახლში ცხოვრობენ, კიდევ არსებობს რამდენიმე სხვა სახეობაც. აქა - იქ შევხვდებით ბეტონის ბლოკებისგან ნაშენებ სახლებსაც.
რელიგია
ჩეროკებისთვის რელიგია, რელიგიური რწმენები და წარმოდგენები, შესაბამისი რიტუალები და ცერემონიები ერთ-ერთ მთავარ როლს ასრულებდა მათ ყოველდღიურ ცხოვრებაში, სოციალურ და კულტურულ ურთიერთობებში. მათთვის, ისევე როგორც ნებისმიერ სხვა ხალხისთვის, რელიგია და წარმოდგენები სამყაროს მოწყობის შესახებ ჩეროკების იდენტობის განმსაზღვრელი უმნიშვნელოვანესი ფაქტორი იყო.
წარმოდგენები სამყაროს მოწყობის შესახებ
ცის თაღის ზემოთ მდებარეობდა ზედა, ზეციური სამყარო („Upper World“), სადაც ადამიანებისა და ცხოველეიბის წინამძღოლი და მფარველი სულები ცხოვრობდნენ. ამ სულებს შეეძლოთ შუა სამყაროში გადმოსვლა, რათა ადამიანებს სამყაროში ჰარმონიის შენარჩუნებაში დახმარებოდნენ.
დედამიწის, ანუ შუა სამყაროს ქვემოთ მდებარეობდა ქვედა სამყარო („Under World“), სადაც ბოროტი სულები სახლობდნენ. მათ ხალხისთვის სხვადასხვა დაავადებისა თუ კატასტროფის მოტანა შეეძლოთ, რითაც სამყაროს წესრიგს არღვევდნენ. ქვედა სამყაროს სულებსაც შეეძლოთ ადამიანებთან ამოსვლა მიწისქვეშა წყლების, ტბებისა და გამოქვებულების გავლით. მათ მიერ მოვლენილი უბედურებებისა და დისბალანსის გამოსასწორებლად ჩეროკები ზედა სამყაროს სულებს მიმართავდნენ სამყაროში ჰარმონიის აღდგენის თხოვნით.
სამყაროს შექმნის პირველ ეტაპზე ყველა ცოცხალი არსება ზეცის მიღმა ცხოვრობდა და მაშინ, როცა ცაში საკმარისი ადგილი აღარ იყო, საჭირო გახდა ახალი საცხოვრებლის მოძებნა. დედამიწაზე ადამიანი ცხოველებისა და მცენარეების შემდეგ მოვიდა. თავიდან მხოლოდ ერთი და და ერთი ძმა იყვნენ დედამიწაზე, მანამ სანამ ძმამ დას არ უბრძანა გამრავლება. პირველი ბავშვი შვიდ დღეში გაჩნდა და მას შემდეგ ყოველ შვიდ დღეში ახალი ადამიანი იბადებოდა. შესაბამისად ადამიანების რაოდენობა ძალიან სწრაფად გაიზარდა და ისევ გაჩნდა საშიშროება, რომ დედამიწა მათ ვერ დაიტევდა. ჩეროკების აზრით სწორედ მაშინ ჩამოყალიბდა თანამედროვე ნორმა ქალის წელიწადში (9 თვეში) ერთხელ მშობიარობა და ასე დღემდე.
ჰარმონია და ბალანსი სამყაროში
სამყაროში ჰარმონიის შენარჩუნებას ჩეროკების რელიგიაში ცენტრალური ადგილი ეკავა. მათ სწამდათ ზებუნებრივი ძალების, რომლებიც ერთმანეთს აკავშირებდა ადამიანებსა და ყველა ცოცხალ არსებას (Strickland, 1982). ისინი ერთმანეთისგან არ გამოყოფდნენ სულიერ და ფიზიკურ სამეფოებს, მათ ერთ მთლიანობად აღიქვამდნენ, რის გამოც რელიგიურ რიტუალებს უდიდეს მნიშვნელობას ანიჭებდნენ. შესაბამისად ჰქონდათ როგორც პირადი, ისე საზოგადოებრივი ცერემონიები და მსახურების წესები.
სხვა ადგილობრივი ხალხების მსგავსად არც ჩეროკები ცდილობდნენ ბუნებაზე გაბატონებას, ისინი უბრალოდ მასთან ერთად თანაარსებობდნენ, ბუნების ნაწილი ხდებოდნენ. მაგალითად მკურნალს შეეძლო მოესმინა მცენარის სულისთვის და გაეგო თუ რომელი დაავადების სამკურნალოდ გამოდგებოდა იგი.
ჩეროკების რელიგიური მსახურების წესებში მნიშვნელოვანი ადგილი ეკავა განწმენდის რიტუალებს, რომლებიც ძირითადად განკურნებისა და დაავადებების პრევენციისთვის ტარდებოდა და ამავდროულად ადამიანებს ამზადებდა ბრძოლის, ნადირობის, თევზაობის, თესვისა თუ ბავშვის დაბადებისთვის. მათში მონაწილეობას ძირითადად მამაკაცები იღებდნენ, რომლებიც ნადირობისა და ომის დაწყებამდე და დასრულების შემდეგ უნდა განწმენდილიყვნენ.
მთელი ეს პრაქტიკა ისევ და ისევ სამყაროს ბალანსის დაცვას ემსახურებოდა. ჩეროკების აზრით, ჰარმონიის დარღვევა ავადმყოფობის, ცუდი ამინდის, უნაყოფობის, უშედეგო ნადირობისა და სხვა მრავალი უბედურების მიზეზი შეიძლება გამხდარიყო. აქედან გამომდინარე, თავს ვალდებულად თვლიდნენ ეზრუნათ ბალანსის შენარჩუნებისთვის როგორც ადამიანებს შორის, ასევე სხვა ცოცხალ სამყაროსთან მიმართებითაც.
რიტუალები და ცერემონიები
ჩეროკები, სხვა აბორიგენი ამერიკელი ხალხების მსგავსად კლასიკური გაგებით სიტყვა რელიგიას არ იყენებდნენ, მაგრამ ყოველდღიური ცხოვრების ამსახველი ფაქტები ცხადყოფს, რომ მათი მსოფლმხედველობა, აზროვნება, კულტურა, მეტყველება გაჯერებულია წმინდა რელიგიური მნიშვნელობებითა თუ ელემენტებით. ისინი სამყაროს მოწყობას მკაცრ წესებს უქვემდებარებდნენ და ყოველდღიურ ლოცვებს, რიტუალებსა და სეზონურ ცერემონიებს უდიდეს ყურადღებას აქცევდნენ. რამდენიმე მნიშვნელოვანი რიტუალი:
ერთ-ერთი რიტუალი „წყალთან მისვლა“ (“going to water”, James Mooney, 1982) ბევრ სხვადასხვა შემთხვევაში იმართებოდა, მაგალითად ახალი მთვარის დროს, ცუდი სიზმრის შემდეგ ან ავადმყოფობისას. ითვლებოდა, რომ წყალში შესვლა ადამიანს სულს განწმენდდა. რიტუალი გამთენიისას იმართებოდა. ჩეროკი კაცები, ქალები და ბავშვები სახით აღმოსავლეთისკენ დგებოდნენ, მდინარეში შედიოდნენ და წყალში შვიდჯერ ჩაყვინთავდნენ. რიტუალის შემდეგ ადამიანი ქვედა სამყაროს სულებისგან დაცულად ითვლებოდა, ცუდი გრძნობებისგან თავისუფლდებოდა და შეეძლო ახალი, სუფთა გონებით გაეგრძელებინა ცხოვრება.
ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი რიტუალი იყო მწვანე მარცვლეულის რიტუალი („Green Corn Ceremony“), რომელიც ყოველწლიურად ტარდებოდა და აღნიშნავდა საზოგადოების სოციალურ და სულიერ რეგენერაციას. ამასთან ინაწილებდნენ პროდუქტს, საქონელს. ქალის როლი ამ რიტუალში სიმბოლურად ასახიერებს მთლიანად ქალის როლს ჩერკოების საზოგადოებაში. მარცვლეულის სული სელუ იყო პირველი ქალი, რომლის თაყვანისცემითაც ჩეროკები თავიანთი ქალების მიმართ პატივისცემას გამოხატავდნენ. ცერემონიის დროს ჩეროკები სახლებს ასუფთავებდნენ, წინა წლის გატეხილ ნივთებს ყრიდნენ და ცეცხლს აქრობდნენ, რაც ერთგვარი ჟესტი იყო განახლებისა. ადამიანებს, მკვლელების გარდა, ყველა დანაშაულს პატიობდნენ ამ დღეს და ახალი ცხოვრების დაწყების საშუალებას აძლევდნენ (Perdue,1979).
ჩეროკების კულტურაში მნიშვნელოვანი ადგილი ეკავა ფოლკლორს. ისინი ქმნიდნენ სიმღერებს როგორც რელიგიური, სასულიერო კუთხით, ისე სოციალურ თემატიკაზე. სიმღერა და ცეკვა მათი რიტუალების განუყოფელი ნაწილი და პრაქტიკულად მათი იდენტობის განმსაზღვრელი გახდა, რაზეც მეტყველებს ის ფაქტიც, რომ ეს ასპექტები XXI საუკუნის ჩეროკებშიც ხშირად გვხვდება.
დაავადებები და მედიცინა
როგორც უკვე აღინიშნა, ჩეროკებისთვის თავიანთი საქმიანობის ნებისმიერ სფეროში უმნიშვნელოვანესი იყო ბალანსის დაცვა. შესაბამისად მათი წარმოდგენებსა და  მითებს სამყაროს მოწყობის შესახებ მთავარ ხაზად გასდევს ჰარმონიის შენარჩუნების იდეა. დაავადებებისა და მედიცინის წარმოშობის შესახებ ჩეროკებს საინტერესო მითი აქვთ, რომელიც ძალიან კარგად გამოხატავს ზემოაღნიშნულ იდეას:
მეხეური იხვი
მეხეური იხვი ან კაროლინური იხვი (Aix sponsa) — ფრინველი იხვისებრთა ოჯახისა. იგი უახლოესი ნათესავია ჩინური იხვკაზმულასი (იხვი-მანდარინი). გავრცელებულია ჩრდილოეთ ამერიკაში, სადაც იგი ბინადრობს ტყეებში მდებარე წყალსატევებში. სილამაზის გამო, დიდი რაოდენობით შეიყვანეს ისინი ევროპის პარკებში, საიდანაც ველურ ბუნებაში გავრცელდნენ. იკვებებიან მცენარეული და ცხოველური საკვებით. ბუდეს აკეთებენ ხის ფუღუროებში.
ჩეროკები
დაავადებები და მედიცინა
ძველ დროში ცხოველებსა და მცენარეებს შეეძლოთ ლაპარაკი და ისინი ადამიანებთან ერთად ჰარმონიულად ცხოვრობდნენ. დროთა განმავლობაში ადამიანები გამრავლდნენ, დაივიწყეს, რომ თვითონაც ბუნების ერთი ჩვეულებრივი ნაწილი იყვნენ, თავი მასზე მაღლა დააყენეს და სხვადასხვა მიზნით ბუნების გაჩანაგება დაიწყეს, ცხოველებს კლავდნენ და მცენარეებს ჭრიდნენ. ამის საპასუხოდ ცხოველთა სამყარო შეიკრიბა და ბრძოლა გამოუცხადა ადამიანებს. ყველამ თითო დაავადება აირჩია ადამიანების დასასახიჩრებლად, დასაავადებლად ან მოსაკლავად. მცენარეთა სამყარომ ეს მედება ზედმეტად სასტიკად მიიჩნია ადამიანების მიმართ, და თავის მხრივ მათაც მოიწვიეს კრება. თითოეულმა მცენარემ შეიძინა ცხოველების მიერ არჩეული კონკრეტული დაავადების განკურნების უნარი. სწორედ ამიტომ ფიქრობდნენ ჩეროკები, რომ მკურნალს შეეძლო მოესმინა მცენარის სულისთვის და გაეგო, თუ რომელი დაავადების სამკურნალოდ გამოდგებოდა იგი.
ადამიანებმა დაარღვიეს ბალანსი ბუნებაში, რის საპასუხოდაც ცხოველებმა სცადეს მისი აღდგენა, თუცა მათ ზედმეტად სასტიკი მეთოდი გამოიყენეს. საბოლოოდ კი მცენარეებმა მოახერხეს და დაუბრუნეს სამყაროს წონასწორობა.
მეხეური იხვი
სქოლიო
კატეგორია:ტყის იხვები
ჩეროკები
დაავადებები და მედიცინა
ჩეროკებს ძალიან კარგად ჰქონდათ განვითარებული მედიცინა. ისინი მთლიანად ბუნებრივი მცენარეული საშუალებებით მკურნალობდნენ. ჩეროკები ჩრდილოეთ ამერიკაში გავრცელებულ 450-ზე მეტი სახეობის მცენარეს იცნობდნენ, რომელთა საშუალებითაც 120-ზე მეტი დაავადების განკურნება შეეძლოთ, მსუბუქი გაციებიდან გულსისხლძარღვთა სისტემის სხვადასხვა დაავადების ჩათვლით.
აღმოსავლეთში მცხოვრები ჩეროკი ტომებიკარგად იცნობდნენ გულის მედიცინას, სისხლის მიმოქცევის სისტემასა და მცენარეებს ორგანიზმიდან ტოქსიკური ნივთიერებების გამოსადევნად. დასავლური მედიცინაში განვითარებული იყო შინაგანი ორგანოების მკურნალობა, რითიც ასტიმულირებდნენ ფიზიკურ ძალასა და გამძლეობას. ჩრდილეთის ტომების მედიცინა ძირითადად თავისუფლების შეგრძნებასა და ადამიანის კოსმოლოგიურ კავშირებზე ამახვილებდა ყურადღებას, ხოლო სამხრეთის მედიცინა ძირითადად შინაგან ენერგიაზე დაყრდნობით გამაჯანსაღებელ პროცედურებს მოიცავდა.
სიკვდილი და სიკვდილის შემდგომი სიცოცხლე
ჩეროკებს სჯეროდათ სიკვდილის შემდეგ სიცოცხლის გაგრძელების. მათი რწმენით, არსებობს ზებუნებრივი სამყარო („NIghLand“), სადაც გარდაცვლილი ადამიანების აჩრდილები ცხოვრობენ. ის, თუ როგორ ადგილზე მოხვდები გარდაცვალების შემდეგ, დამოკიდებულია ამქვეყნად ჩაენილ საქმეებზე, ფიცისა და სხვა მოვალეობების შესრულებაზე (Strickland, 1975).
სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის ეთნიკური ჯგუფები
ურბნისის წარწერები
ურბნისის წარწერები — უძველესი ეპიგრაფიკული ძეგლი სხვა წარწერებზე არქაულად გამოიყურება. ის სამშენებლო ხასიათისაა და 1965 წელს გამოაქვეყნა ისტორიკოსმა ნ. შოშიაშვილმა. იგი ურბნისის ტაძრის ჩრდილოეთ კედელში ყოფილა ჩატანებული. ქარაგმათა გახსნით ტექსტი შემდეგნაირად იკითხება.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული წარწერები
ადამიანი ამფიბია (ფილმი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუსულენოვანი ფილმები კატეგორია:1961 წლის ფილმები კატეგორია:სსრკ-ის ფილმები
ოტრანტოელი მოწამეები
ოტრანტოელი მოწამეები (Martiri di Otranto) (გ. 14 აგვისტო, 1480) — ქალაქ ოტრანტოს 813 მაცხოვრებელი, რომლებმაც სიცოცხლე დაასრულეს მოწამეობრივი სიკვდილით, იმის გამო, რომ უარი თქვეს ისლამის მიღებაზე. მათი ბეატიფიკაცია მოხდა 1771 წლის 14 აგვისტოს, ხოლო კანონიზაცია — 2013 წლის 13 მაისს. ოტრანტოელი მოწამეები, მონაზონები ლაურა წმინდა ეკატერინე სიენელი და მარია გვადელუპე გარსია სავალა გახდნენ პირველი წმინდანები, რომელთა კანონიზაციაც მოახდინა რომის პაპმა ფრანცისკემ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კათოლიკური ეკლესიის წმინდანები კატეგორია:XV საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
ლა-კუმბრე (ვალიე-დელ-კაუკა)
ლა-კუმბრე (La Cumbre) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ვალიე-დელ-კაუკის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1.926 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 822 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 46.05 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 235 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვალიე-დელ-კაუკის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
პატარძეულის ღვთისმშობლის ეკლესია (XIX საუკუნე)
პატარძეულის ღვთისმშობლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ პატარძეულის სამხრეთ განაპირას, ჯიღაურიანთ უბანში. სავარაუდოდ, თარიღდება XlX საუკუნით.
ეკლესია ადრე ამ ადგილას არსებული ციხე-გალავნის აღმოსავლეთ კედელზე ისეა მიდგმული, რომ იგი ეკლესიის დასავლეთ კედლის მოვალეობასაც ასრულებს. 1990-იან წლებში აქ მამათა მონასტერი დაარსდა. აღდგა ეკლესიის გვერდით მდგარი ციხე-გალავნის ერთ-ერთი ცილინდრული კოშკი და გალავნის ნაწილი. ადრე არსებული გალავნის მთელ პერიმეტრზე აიგო სამონასტრო დანიშნულების რამდენიმე ახლანდელი ნაგებობა და გარემონტდა ეკლესია: მოიხსნა ეკლესიის დასავლეთ კედელზე დადგმული სამრეკლო, დაიდგა კანკელი, ეკლესია შიგნით გაჯით, ხოლო გარედან ცემენტით და ქვიშის ხსნარით შეილესა. ეკლესია დარბაზულია (10,8x6,6 მეტრი). ნაგებია რიყის ქვითა და აგურით. კარ-სარკმლების მოსაპირკეთებლად, სუფთად დამუშავებული ქვიშაქვაა გამოყენებული. შესასვლელი ორია: სამხრეთიდან (ამჟამად ამოშენებულია) და ჩრდილოეთიდან ორივე კარი სწორკუთხაა. იატაკი დიდი ზომის, გათლილი ქვითაა მოგებული. აღმოსავლეთით, ნახევარწრიულ აფსიდში, გაჭრილია განიერი, გარეთკენ შევიწროებული სარკმელი, რომლის სამხრეთით ერთი შეირსულთაღოვანი ნიშია, ხოლო ჩრდილოეთით — ერთი ოთხკუთხა და ერთი შეისრულთაღოვანი ნიში. მათ შორის სწორკუთხა ნიშის ზემოთ, მცირე ზომის ნიშია მოწყობილი, რომელსაც საფეხურებად დამუშავებული გადახურვა აქვს. ერთი პატარა ნიში აფსიდის სარკმლის ქვემოთაცაა.
საკურთხეველი, დარბაზის იატაკის მიმართ, საფეხურითაა შემაღლებული და შუაში ნახევარწრიული ამბიონი აქვს მოწყობილი. საკურთხევლის სარკმლის მსგავსი თითო სარკმელი დარბაზის გრძივ კედლებშიცაა გაჭრილი. ოდნავ მომცრო, ერთი სარკმელი დასავლეთ კედლის ზედა ნახევარშია. იგი შიგნიდან თაღოვანია, გარედან კი — ოთხკუთხა. დარბაზის გრძივი კედლების შუაში თითო მარტივი პილასტრია, რომლებსაც საბჯენი თაღი ეყრდნობა. თაღის ქუსლებთან მაღალი, თაროსებრი იმპოსტებია გამოყოფილი. დასავლეთ კედლის ორივე პილასტრი იატაკიდან დაახლოებით 2,5 მეტრის სიმაღლეზე იწყება. აფსიდი გადახურულია წესიერი ფორმის კონქით, ხოლო დარბაზი — შეისრული კამარით. შეისრული ფორმისაა კონქის თაღიც და საბჯენი თაღებიც. ჩრდილო ფასადზე, კარის არქიტრავის თავზე, ნახევარწრიული ფორმის, შეღრმავებული არეა, რომლის ზემოთ წყობაში ჩასმულ, ოთხკუთხა ქვაზე, მხედრული დამწერლობით შესრულებული, ძლიერ დაზიანებული წარწერითაა შემორჩენილი. აღმოსავლეთ ფრონტონზე, აგურის წყობის შეღრმავებით გამოყვანილი, ჯვრის გამოსახულებაა, რომელიც მაღალ, საფეხუროვან კვარლცხბეკზეა აღმართული. კედლები დასრულებულია ოთხსაფეხურიანი ლავგარდნით, რომელიც კუთხით შვერილი და ჩვეულებრივად დალაგებული აგურებით შედგენილი რიგების მონაცვლეობითაა გამოყვანილი. შენობა გადახურულია თუნუქის სახურავით. ეკლესიის სამხრეთ და დასავლეთ ფასადების წინ საფლავის ქვებია.
ლიტერატურა
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კასტრორეალე
კოსტრორეალე (Castroreale) — კომუნა იტალიაში, სიცილიის რეგიონში. ექვემდებარება მესინის პროვინციის ადმინისტრაციას. მოსახლეობა 2894 ადამიანი. ფართობი 54 კმ²-ია. სატელეფონო კოდი — 090, საფოსტო ინდექსი — 98053.
Wait for Her
„Wait for Her“ — ინგლისელი როკ-მუსიკოს როჯერ უოტერსი სიმღერა. იგი არის რიგით მეათე კომპოზიცია მის მეოთხე სტუდიურ სოლო-ალბომზე Is This the Life We Really Want?. გამოვიდა 2017 წლის 19 მაისს, ხოლო ალბომზე – 2 ივნისს, ლეიბლზე Columbia Records. აგრეთვე გამოვიდა მისი მუსიკალური ვიდეო, გადაღებული უოტერსის და შონ ევანსის მიერ. სიმღერა დაწერილია უოტერსის მიერ, მაჰმუდ დარვიშის ლექსის მიხედვით.
სიმღერა შესრულდა ტურნეს Us + Them ფარგლებში, ვანკუვერში, 2017 წლის 29 ოქტომბერს.
სქოლიო
კატეგორია:2017 წლის სიმღერები კატეგორია:2017 წლის სინგლები კატეგორია:როჯერ უოტერსის სიმღერები კატეგორია:სიმღერები როჯერ უოტერსის ავტორობით კატეგორია:სიმღერები ნაიჯელ გოდრიჩის პროდიუსერობით კატეგორია:Columbia Records-ის სინგლები
უნიფეი
UniPAY — ელექტრონული საგადასახადო სისტემა. კომპანია უნიფეი ახორციელებს თანხის გადარიცხვის ოპერაციებს ინტერნეტის საშუალებით. 2011 წლიდან, საქართველოში ავითარებს ელექტრონული კომერციის მიმართულებას და ბიზნეს სექტორს სთავაზობს ადგილობრივ და საერთაშორისო გადახდის სისტემების ინტეგრაციის საშუალებას.
უნიფეი ოფიციალურად რეგისტრირებულია, როგორც საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ საქართველოს ეროვნული ბანკის პრეზიდენტის ბრძანებით დამტკიცებული „საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის საქართველოს ეროვნულ ბანკში რეგისტრაციისა და რეგისტრაციის გაუქმების წესის“ შესაბამისად. სარეგისტრაციო ნომერი 0007 - 9004.
კომპანია დაარსდა 2011 წელს, საქართველოში, თბილისში. კომპანიის მიზანი იყო შეექმნა მარტივი და ტექნოლოგიურად გამართული ელექტრონული გადახდების სისტემა. პირველივე წელს, კომპანიამ წარადგინა ელექტრონული საფულის სერვისები, რისი მეშვეობითაც მომხმარებელს შეეძლო განეხორციელებინა ელექტრონული თანხის მიღება, გაგზავნა და გადახდა. 2013 წელს კომპანიამ დაანონსა ელ. კომერციის მიმართულება unipay checkout, რომელიც მიზნად ისახავდა პოპულარულ ელ კომერციის პლატფორმებში ონლაინ გადახდების ინტეგრაციას. კომპანია უნიფეიმ პარტნიორობა დაამყარა 12-ზე მეტ საერთაშორისო და ადგილობრივ ელ კომერციის პლატფორმებთან.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ელექტრონული საგადასახადო სისტემები
მეტის დეპარტამენტი
მეტა (Departamento del Meta) — კოლუმბიის ერთ-ერთი დეპარტამენტი. მდებარეობს ქვეყნის გეოგრაფიულ ცენტრთან ახლოს, ანდების მთების აღმოსავლეთით. დეპარტამენტის დიდ ნაწილს კვეთს მდინარე მეტა და დაფარულია ბალახოვანი ვაკით, რომელსაც ლიანოსს უწოდებენ. დედაქალაქია ვილიავისენსიო. კოლუმბიის გეოგრაფიულ ცენტრში აღმართულია მონუმენტი.
ეროვნულ უმცირესობებს შორის არიან ადგილობრივი ინდიელები, რომლებიც აჩაგუას ენაზე ლაპარაკობენ.
დეპარტამენტი 29 მუნიციპალიტეტად იყოფა.
სქოლიო
კატეგორია:კოლუმბიის დეპარტამენტები
ფრიდრიხ კოლრაუში
ფრიდრიხ ვილჰელმ კოლრაუში (Friedrich Kohlrausch; დ. 14 ოქტომბერი, 1840, გეტინგენი — გ. 17 იანვარი, 1910, მარბურგი) — გერმანელი ფიზიკოსი.
ბიოგრაფია
1840 წლის 14 ოქტომბერს გეტინგენში, ფიზიკის პროფესორის რუდოლფ კოლრაუშის ოჯახში დაიბადა ვაჟი, რომელსაც ფრიდრიხი დაარქვეს. საშუალო და უმაღლესი განათლება მან მშობლიურ ქალაქში მიიღო, დაამთავრა გეტინგენის უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი, რის შემდეგ გეტინგენის ასტრონომიული ობსეტვატორიის ასისტენტად დანიშნეს. ერთ წლის შემდეგ, 1864 წელს, იგი უკვე დოცენტად მიიწვიეს ფრანკფურტის (მაინზე) ფიზიკურ საზოგადოებაში. 1866 წელს კვლავ გეტინგენში დაბრუნდა და ვ. ვებერთან დაიწყო მუშაობა. 1868 წლიდან კოლრაუში უკვე პროფესორია და ლექციებს კითხულობს ფიზიკაში გეტინგენის, ციურიხის, დარმშტადტისა და ვიურცბურგის უნივერსიტეტში. 1864 წელს კოლრაუშმა შეცვალა ჰ. ჰელმჰოლცი და დაინიშნა ბერლინის ფიზიკა-ტექნიკის სამეფო ინსტიტუტის დირექტორად.
კოლრაუშის მეცნიერული მემკვიდრეობა მრავალფეროვანია; იგი შეეხება დრეკადობის თეორიას, ელექტრობას, მაგნიტიზმს, ოპტიკასა და სითბოს თორიას. მატერიის დრეკადი თვისებების ახსნა ადრიდანვე დიდ სიძნელედ იყო მიჩნეული როგორც ფიზიკოსებისათვის, ისე ფილოსოფოსებისათვის. ნიუტონის სკოლის ფიზიკოსთა უმრავლეზობაც კი თვლიდა, რომ მხოლოდ მიზიდვისა და განზიდვის ძალებით დრეკადი თვისებების ახსნა შეუძლია. XIX საუკუნის პირველ მეოთხედში მატერიის დრეკადი თვისებების ახსნა კიდევ უფრო გართულდა, რადგაან გამოირკვა, რომ ძალის მოქმედება დამოკიდებულია მოძრაობის მდგომარეობაზე. საქმე მკვდარი წერტილიდან 1835 წელს დაძრა ვ. ვებერმა, რომელსაც მოგვიანებით 1849 წელს. მხარი დაუჭირეს რ. კლაუზიუსმა, ვ. ვერტჰაიმმა და ა. კოშიმ. მაგრამ ბევრი რამე მაინც იუხსნელი რჩებოდა, კერძოდ, ნაწილობრივ გაუგებარი იყო ე.წ. „დრეკადი მერმექმედება“. დრეკადი მერმექმედება იმაში მდგომარეობს, რომ სხეულს, დეფორმაციის გამომწვევი ძალის მოცილების შემდეგ კვლავ რჩება მცირე დეფორმაცია, რომელიც დროთა განმავლობაში თანდათან ქრება.
მრავალი ექსპერიმენტული გამოკვლევის შედეგად კოლრაუშმა მიიღო დრეკადი უკუქმედების რვა კანონი.ამ საკითხის ირგვლივ გამართული დისკუსიის შედეგად მან გამოაქვეყნა ფუნდამენტური შრომები, რითაც საგრძნობლად წასწია წინ დრეკადი მერმექმედების მოვლენის შესწავლის საქმე. მაგნიტიზმი კოლრაუშმა დაამუშავა ზოგიერთი ახალი მეთოდი და ხელსაწყი დედამიწის მაგნიტური ველის ადგილობრივი და პერიოდული ცვლილებების გასაზომად. ელექტრობის თეორიაში კოლრაუშმა მოგვცა მნიშვნელოვანი შრომები ელექტროლიზისა და თერმოელექტრობის საკითხებზე, მაგრამ განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია შრომები ელექტრული გაზომვების ნაწილში; მეთოდები, რომელიც მან გამოიმუშავა დენების გასაზომად აბსოლუტურ ერთეულებში, დაეხმარა მას ვერცხლისწყლის აბსოლუტური წინაღობის გაზომვასა და მისი ერთეულის განსაზღვრაში.
ამ მეთოდის საშუალებით კოლრაუშმა და მისმა მოწაფეებმა მრავალი გამოკვლევა ჩაატარეს და მნიშვნელოვანი შედეგებიც მიიღეს. შემდეგში, XIX საუკუნის მიწურულში, ეს შედეგები საფუძვლად დაედი ხსნართა თეორიას. კოლრაუშის ბოგირით ელექტროლიტების ფიზიკის ლაბორატორიებში როგორც კლასიკური ექსპერიმენტული ფიზიკის ერთ-ერთი შესანიშნავი ნიმუში.
კოლრაუშის კანონი იონების მოძრაობის დამოუკიდებლობის შესახებ ამჟამადაც ინარჩუნებს თავის მნიშვნელობას; ამ კანონის თანახმად, ელექტრული ველის გარკვეული დაძაბულობის დროს  რომელიმე იონისსიჩქარე ყოველთვის მუდმივი რჩება და არ არის დამოკიდებული იმაზე, თუ ხსნარში მასთან ახლოს სხვა რომელი იონი იმყოფება.
კოლრაუშმა ფიზიკაში შემოიტანა ე. წ. „ეკვივალენტური ელექტროგამტარობის“ ცნება. ეს ცნება ემსახურება თანაფარდობის დამყარებას ხსნარის ელექტროგამტარობასა და კონცენტრაციას შორის. კოლრაუში ძალიან დაეხმარა ფიზიკოსებს თერმოდინამიკის საფუძვლების დამუშავებაში. მისი საღი და გონივრული შენიშვნების საფუძველზე რ. კლაუზიუსმა მნიშვნელოვნად შეასწორა თავისი ცნობილი „პოსტულატი“ თერმოდინამიკაში, ხოლო გ. ჰირნი, პ. ტეტი და სხვა ფიზიკოსები დარწმუნდნენ თავისი მტკიცების უსაფუძვლობაში.
კოლრაუში ერთ-ერთი პირველთაგანი მიხვდა იმისა, რომ საუნივერსიტეტო სწავლებაში თორიული კურსების პარალელურად საჭიროა პრაქტიკული, ლაბორატორიული სამუშაოების შემოღება ფიზიკაში. ამ მიზნით მან შეადგინა „ფიზიკის ლაბორატორიული პრაქტიკუმის" სახელმძღვანელო, რომელიც ევროპის თითქმის ყველა ენაზე ითარგმნა. ამ წიგნის რუსული თარგმანი მრავალჯერ გამოიცა და ჩვენს თაობამდეც მოაღწია.
ვიურცბურგსა და სტრასბურგში კოლრაუშის მიერ მოწყობილ ფიზიკის ლაბორატორიაში რუსეთიდან და ევროპის სხვადასხვა ქვეყნებიდან მრავალი ახალგაზრდა მიემგზავრებოდა გარკვეული წვრთნის მისაღებად, ვინიდან იმხანად არსად არ იყო მოწყობილი ფიზიკის სასწავლო ლაბორატორიები.
კოლრაუში გარდაიცვალა ქალაქ მარგბურგში 1910 წლის 17 იანვარს, 70 წლის ასაკში.
სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი ფიზიკოსები
პარგოლოვოს პეტრე და პავლე მოციქულების ეკლესია
პარგოლოვოს პეტრე და პავლე მოციქულების ეკლესია (Церковь Петра и Павла в Парголове) — მოქმედი მართლმადიდებლური ეკლესია სანქტ-პეტერბურგში, პარგოლოვოს დასახლებაში, შუვალოვის პარკში. ეკლესია აგებულია 1831-1840 წლებში.
ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს სანქტ-პეტერბურგის ეპარქიას.
ისტორია
1820-იან წლებში პარგოლოვოს ფლობდა პავლე შუვალოვის ქვრივი ვარვარა შუვალოვა, რომელიც მეუღლის გარდაცვალების შემდეგ ცოლად გაყვა იმპერატორის კარის ცერემონმაისტერს, გრაფ ადოლფ პოლეს. 1830 წელს მეორე მეუღლის გარდაცვალებამ სერიოზულად იმოქმედა გრაფინიაზე. მან გადაწყვიტა უკვდავეყო მისი ხსოვნა. ვარვარა შუვალოვას თხოვნით არქიტექტორმა ალექსანდრე ბრიულოვმა შეიმუშავა მისი მეუღლის დასაკრძალავი აკლდამისა პროექტი. აკლდამა იმ წელსვე ააგეს, თაღოვან შესასვლელთან.
ძალიან მალევე ვარვარა პეტრეს ასულმა თხოვნით მიმართა სასულიერო კონსისტორიას, რათა ნება მიეცათ აკლდამაზე აეშენებინა ქვის ეკლესია იმავე ბრიულოვის პროექტის მიხედვით. პასუხად მან მიიღო გადაწყვეტილება, რომ არამართლმადიდებელი გრაფის ნეშტი უნდა ყოფილიყო ტაძრის გარეთ. თავდაპირველად ფიქრობდნენ ტაძარი ეკურთხებინათ დიდმოწამე ეკატერინეს სახელზე, მაგრამ თავიდანვე ეკლესიას თვლიდნენ მოციქულების პეტრესა და პავლეს სახელობის ტაძრად.
ტაძრის საფუძვლის ჩაყრა გაიმართა 1831 წელს, მაგრამ მფლობელის მძიმე მატერიალური მდგომარეობის გამო ეკლესიის მშენებლობა გაგრძელდა 10 წელი. კიდევ ხუთი წლის შემდეგ, 1846 წლის 9 ივლისს, ტაძარი აკურთხა იოაკიმე კოჩეტოვმა. ამ მომენტიდან პეტრესა და პავლეს ეკლესია გახდა შუვალოვ-ვორონცოვების საოჯახო ეკლესია. 1872 წლის 12 ივლისს ტაძარში ჯვარი დაიწერა ნიკოლოზ რიმსკი-კორსაკოვმა და ნადეჟდა პურგოლდმა.
1917 წლის შემდეგ ეკლესია მიაწერეს პარგოლოვოს ტაძარს და შემდეგ საბოლოოდ დახურეს 1935 წელს. დახურვისთანავე დაიწყო სარესტავრაციო სამუშაოები, სამრეკლოს ზედა იარუსი და მეტალის წვეტი მოხსნეს. კანკელი და მოციქულთა ქანდაკებები გაანადგურეს გოთიკური ფანჯრები შეცვალეს ჩვეულებრივი ფანჯრებით. გადატიხრეს სართულებს შორის. ტაძრის შენობაში განათავსეს ფიზიოთერაპიული კაბინეტი. დიდი სამამულო ომის პერიოდში ეკლესია არ დაზიანებულა.
ინტერიერის რესტავრაცია დაიწყო 1954 წელს. 1957 წელს მოხსნეს სართულთშორისი გადატიხვრა და აღდგინეს გოთიკური ფანჯრები. რესტავრაციის მეორე ეტაპი დაიწყო 1977 წელს. 1980-იანი წლების ბოლოს შენობა იმყოფებოდა ჩამონგრეულ მდგომარეობაში.
1991 წელს ამ სახით ეკლესია გადაეცა რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას, დაიწყო რესტავრაცია, რომლის შედეგადაც შენობამ მიიღო თავდაპირველი სახე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ტაძრები კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები სანქტ-პეტერბურგში
გიორგი რევია
გიორგი რევია (დ. 3 აპრილი, 1999) — ქართველი სპორტსმენი (ფიგურული ციგურაობა), ჭაბუკებს შორის გრან პრის გამარჯვებული (2019, ტურინი, იტალია), ახალგაზრდებს შორის გრან-პრის გამარჯვებული (2019, ტურინი, იტალია), ახალგაზრდებს შორის საერთაშორისო ტურნირის გამარჯვებული (2018, ტორუნი, პოლონეთი), ახალგაზრდებს შორის გრან პრის გამარჯვებული (2019, ზაგრები, ხორვატია), საერთაშორისო ტურნირის გამარჯვებული (2019, გერმანია).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 3 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1999 კატეგორია:ქართველი მოციგურავეები
აშტარაკის წმინდა სარქისის ეკლესია
აშტარაკის წმინდა სარქისის ეკლესია (Սուրբ Սարգիս եկեղեցի) — სომხური ეკლესია, რომელიც მდებარეობს ქალაქ აშტარაკში, არაგაწოტნის პროვინციაში. ამავე ქალაქშია კარმრავორის, სპიტაკავორის, წირანავორის და წმინდა მარიანას ეკლესიები.
ლიტერატურა
კატეგორია:სომხეთის ეკლესიები
ამრიტა პრიტამი
ამრიტა პრიტამი (ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਪ੍ਰੀਤਮ; დ. 31 აგვისტო, 1919 — გ. 31 ოქტომბერი, 2005) — ინდოელი რომანისტი, ესეისტი და პოეტი, რომელიც პენჯაბურ და ჰინდი ენებზე წერდა. იგი პირველ ქალ პენჯაბურენოვან პოეტად, რომანისტად, ესეისტად და ასევე XX საუკუნის წამყვან პენჯაბურენოვან პოეტად მიიჩნევა, რომელიც თანაბრად უყვარდათ როგორც ინდოელ, ისე პაკისტანელ მკითხველებს. 60-წლიანი ლიტერატურული კარიერის მანძილზე მან 100-ზე მეტი ნაწარმოები გამოსცა. მისი შემოქმედება პოეზიას, პროზას, ბიოგრაფიებს, ესეებს, პუნჯაბური ფოლკლორული სიმღერების კოლექციას და ავტობიოგრაფიას მოიცავს.
პრიტამის ყველა ცნობილი რომანია Pinjar („ჩონჩხი“, 1950), რომელშიც მან შექმნა მეტად დასამახსოვრებელი პერსონაჟი, პურო, რომელიც ქალთა მიმართ ძალადობის, ადამიანურობის დაკარგვისა და ეგზისტენციალური შიშისადმი დანებების სიმბოლოდ გვევლინება. 2003 წელს რომანის მიხედვით ეკრანიზაცია გადაიღეს.
მას შემდეგ, რაც 1947 წელს პაკისტანი ინდოეთს გამოეყო, პრიტამი ლაჰორიდან ინდოეთში გადავიდა, მიუხედავად ამისა, მის თანამედროვე კოლეგათაგან განსხვავებით, მას მთელი სიცოცხლის მანძილზე არ დაუკარგავს პაკისტანელი მკითხველის სიყვარული.
პრიტიმი პენჯაბური ლიტერატურის მთავარ ქალ წარმომადგენლად მიიჩნევა. მწერალი მრავალი პრესტიჟული ჯილდოს მფლობელია, მათ შორისაა ინდოეთის უმაღლესი სამოქალაქო ჯილდო – პადმა ვიბჰუშანი, რომელიც მან 2004 წელს მიიღო. ამავე წელს პრიტამს მიენიჭა ინდოეთის უმაღლესი ლიტერატურული ჯილდო.
მწერლის მრავალი ნაწარმოები, მათ შორის ავტობიოგრაფიული ნამუშევრები: „შავი ვარდი“ და „Rasidi Ticket“, ინგლისურ, ფრანგულ, დანიურ, იაპონურ და ჩინურ ენებზე ენებზე ითარგმნა.
ბიოგრაფია
ამრიტა პრიტანი 1919 წელს ამრიტ კაურის სახელით, პაკისტანის, იმჟამადინდელ ბრიტანეთის ინდოეთის პროვინცია პენჯაბში დაიბადა. გოგონას 11 წლის ასაკში დედა გარდაეცვალა, რის შემდეგაც იგი მამასთან ერთად ქალაქ ლაჰორში გადავიდა, სადაც 1947 წელს ინდოეთში ემიგრაციამდე ცხოვრობდა. ამრიტას მოუწია დედის სიკვდილით გამოწვეულ მარტოობასა და დროზე ადრე აკიდებულ პასუხისმგებლობებს გამკლავებოდა, რის შედეგადაც მან ადრეული ასაკიდანვე დაიწყო წერა. პრიტანმა პირველი ლექსების ანთოლოგია 1936 წელს, 16 წლის ასაკში გამოაქვეყნა. ამავე წელს იგი დაქორწინდ რედაქტორ პრიტამ სინგზე, რის შემდეგაც მან სახელი შეიცვალა და ამრიტ კაურის ნაცვლად ამრიტა პრიტანი გახდა.
პრიტამი პროგრესორ მწერალთა მოძრაობის წევრი გახდა, რისი ზეგავლენაც აისახა მის კრებულში Lok Peed („ხალხის ბრაზი“, 1944), რომელშიც იგი ღიად აკრიტიკებს ომისაგან განადგურებულ ეკონომიკას და 1943 წლის ბენგალის შიმშილობას. 1947 წლამდე მწერალი ლაჰორის რადიოსადგურში მუშაობდა.
1947 წელს ინდოეთის გაყოფას მასობრივი სახალხო ძალადობა მოჰყვა, რასაც მილიონი ინდუსის, სიქისა და მუსლიმის სიცოცხლე შეეწირა. განვითარებული მოვლენბმა 28 წლის პრიტანი ლტოლვილად აქცია, იგი იძულებული გახდა, დაეტოვებინა ლაჰორი და ნიუ-დელიში გადასულიყო საცხოვრებლად.
1961 წლამდე პრიტამი რადიოში მუშაობდა. 1960 წელს იგი განქორწინდა, რის შემდეგაც მისი შემოქმედება ბევრად უფრო ფემინისტური გახდა. არაერთ მოთხრობასა თუ ლექსში იგი წარუმატებელი ქორწინების გამოცდილებას აღწერდა.
რამდენიმე წლის მანძლზე პრიტამი ლიტერატურული ჟურნალის რედაქტორი იყო. მოგვიანებით იგი ოშოს შემოქმედებით დაინტერესდა და მისი რამდენიმე წიგნისთვის წინასიტყვაობა დაწერა, რის შემდეგაც სპიტუალური საკითხების შესახებ დაიწყო წერა. მან გამოაქვეყნა ნაწარმოებები: „დროის ცნობიერება“ და „შეუცნობლის ძახილი“.
პრიტამი 2005 წლის 31 ოქტომბერს, ხანგრძლივი ავადმყოფობის შემდეგ გარდაიცვალა.
ბიბლიოგრაფია
60-წლიანი ლიტერატურული მოღვაწეობის მანძილზე პრიტამმა 28 რომანი, 18 პროზაული ანთოლოგია, 5 მოთხრობა და 16 შერეული ჟანრის კრებული გამოაქვეყნა.
სქოლიო
კატეგორია:ინდოელი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 1919 კატეგორია:გარდაცვლილი 2005 კატეგორია:XX საუკუნის ინდოელი მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის ინდოელი პოეტები კატეგორია:XX საუკუნის ინდოელი რომანისტები
Geffen Records
Geffen Records — ამერიკული მუსიკალური ლეიბლი. დაარსდა 1980 წელს. ლეიბლთან თანამშრომლობს ან თანამშრომლობდა მრავალი შემსრულებელი, რომელთა შორის არიან: 10,000 Maniacs, Aerosmith, Blink-182, The Cure, Eagles, Guns N' Roses, ელტონ ჯონი, ბიბი კინგი, Limp Bizkit, ჯონ ლენონი, იოკო ონო, Siouxsie and the Banshees, რუფუს უეინრაიტი და სხვები.
რესურსები ინტერნეტში
* კატეგორია:აშშ-ის ლეიბლები კატეგორია:Universal Music Group
ბერბეგალი
ბერბეგალი  — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების უესკის პროვინციის სომონტანო-დე-ბარბასტროს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 49,00 კმ². მოსახლეობა — 327 კაცი (2020 წ.).
დემურ ტაბატაძე
დემურ ტაბატაძე (დ. 23 ივლისი, 1949, ტყიბული) — ქართველი მეცნიერი, პედაგოგი, ინჟინერი, ტექნიკის მეცნიერებათა დოქტორი (2006), პროფესორი (2006).
ბიოგრაფია
1971 წელს დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სამშენებლო ფაკულტეტი.
1971-1975 წლებში საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ა. რაზმაძის სახელობის მათემატიკის უნივერსიტეტის, ინჟინერი. 1975-1983 წლებში — საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ა. რაზმაძის სახელობის მათემატიკის უნივერსიტეტის, ტექნიკური სექტორის ხელმძღვანელი. 1992-2009 წლებში სსიპ კირიაკ ზავრიევის სამშენებლო მექანიკის და სეისმომედეგობის უნივერსიტეტის, უფროსი მეცნიერ თანამშრომელი. 2009 წლიდან სსიპ კირიაკ ზავრიევის სამშენებლო მექანიკის და სეისმომედეგობის უნივერსიტეტის, უფროსი მეცნიერ თანამშრომელი. 1992-2006 წლებში — საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სამშენებლო ფაკულტეტის სამშენებლო და სეისმომედეგობის კათედრის დოცენტი. 2006-2013 წლებში — საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სამშენებლო ფაკულტეტის სამშენებლო და სეისმომედეგობის მიმართულების ასოცირებული პროფესორი. 2013 წლიდან — საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სამშენებლო ფაკულტეტის საინჟინრო მექნიკის და მშენებლობის ტექნიკური ექსპერტიზის დეპარტამენტი პროფესორი. მის სამეცნიერო კვლევის საგანს წარმოადგენს ნაკლებად გამოკვლეული საინჟინრო ამოცანები, რომლებიც ეხება ანაკრები ბრუნვითი გარსების გაანგარიშებას, რომელთა ზოგიერთი ფიზიკური და გეომეტრიული პარამეტრები იცვლებიან ნახტომისებურად, კერძოდ, მან შეისწავლა ისეთი ანაკრები გუმბათოვანი კონსტრუქციების დაძაბულ-დეფორმირებული მდგომარეობა, რომელთა შემადგენელი ელემენტები დაკავშირებულია ერთმანეთთან იდეალური სახსრებით მერიდიანულ ან რგოლურ კვეთებში; განხილული აქვს აგრეთვე პლასტიკურ-ხისტი ორთოტროპული ბრუნევითი გარსების და ფენოვანი გარსების რაციონლური გაანგარიშება; დრეკად-პლასტიკური ანაკრები გარსების ზიდვის უნარის დადგენა. აღნიშნული საკითხების გადასაწყვეტად იგი იყენებს აკადემიკოს შ. მიქელაძის მიერ წყვეტილი ამოხსნების კონსტრუირების მათემატიკურ აპარატს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 23 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1949 კატეგორია:ქართველი პედაგოგები კატეგორია:ქართველი ინჟინრები კატეგორია:ტყიბულში დაბადებულები კატეგორია:საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
კონდრო
კონდრო (Condrò) — კომუნა იტალიაში, სიცილიის რეგიონში. ექვემდებარება მესინის პროვინციის ადმინისტრაციას. მოსახლეობა 517 ადამიანი. ფართობი 5 კმ²-ია. სატელეფონო კოდი — 090, საფოსტო ინდექსი — 98040.
საქართველოს სასამართლო ხელისუფლება
საქართველოს სასამართლო ხელისუფლება — საქართველოს სახელმწიფო ხელისუფლების განშტოება, რომელიც საქართველოში ახორციელებს საკონსტიტუციო კოტროლსა და მართლმსაჯულებას. საკონსტიტუციო კონტროლის სასამართლო ორგანოა საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლო, ხოლო მართლმსაჯულებას კი ახორციელებენ საქართველოს საერთო სასამართლოები. სასამართლო ხელისუფლება დამოუკიდებელია და მას ახორციელებენ მხოლოდ სასამართლოები.
კონდრო
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მესინის პროვინციის კომუნები
საქართველოს სასამართლო ხელისუფლება
სასამართლოს გადაწყვეტილება გამოაქვს საქართველოს სახელით. სასამართლოს აქტები სავალდებულოა ყველა სახელმწიფო ორგანოსა და პირისათვის ქვეყნის მთელ ტერიტორიაზე.
საკონსტიტუციო კონტროლი
საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლო არის საკონსტიტუციო კონტროლის სასამართლო ორგანო, რომელიც უზრუნველყოფს საქართველოს კონსტიტუციის უზენაესობას, კონსტიტუციურ კანონიერებას და ადამიანის კონსტიტუციური უფლებებისა და თავისუფლებების დაცვას. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს იურისდიქცია ვრცელდება საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე. საკონსტიტუციო სასამართლო თავის საქმიანობას ახორციელებს კანონიერების, კოლეგიალობის, საქვეყნოობის, მხარეთა თანასწორობისა და შეჯიბრებითობის, უფლებამოსილებათა მთელი ვადით საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრის დამოუკიდებლობის, ხელშეუხებლობისა და შეუცვლელობის საწყისებზე.
საკონსტიტუციო სასამართლო კონსტიტუციური სარჩელის ან კონსტიტუციური წარდგინების საფუძველზე უფლებამოსილია განიხილოს და გადაწყვიტოს კონსტიტუციური შეთანხმების, საერთაშორისო ხელშეკრულებისა და შეთანხმების, საქართველოს ორგანული კანონის, საქართველოს კანონის, საქართველოს პარლამენტის ნორმატიული დადგენილებების, საქართველოს პრეზიდენტის, საქართველოს მთავრობის, აფხაზეთისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკების ხელისუფლების უმაღლეს ორგანოთა ნორმატიული აქტების საქართველოს კონსტიტუციასთან შესაბამისობის საკითხი; დავა სახელმწიფო ორგანოებს შორის კომპეტენციის თაობაზე; დავა რეფერენდუმისა და არჩევნების მომწესრიგებელი ნორმებისა და ამ ნორმების საფუძველზე ჩატარებული ან ჩასატარებელი არჩევნების (რეფერენდუმის) კონსტიტუციურობის შესახებ; მოქალაქეთა პოლიტიკურ გაერთიანებათა შექმნისა და საქმიანობის კონსტიტუციურობის საკითხი; საქართველოს კონსტიტუციითა და ორგანული კანონით განსაზღვრული სხვა საკითხები.
მართლმსაჯულება
მართლმსაჯულება არის სასამართლო ხელისუფლების განხორციელების ერთ-ერთი ფორმა და მას სამოქალაქო, ადმინისტრაციულ და სისხლის სამართალწარმოებათა მეშვეობით ახორციელებენ საერთო სასამართლოები. საქართველოს საერთო სასამართლოები შედგება რაიონული (საქალაქო) სასამართლოებისგან, სააპელაციო სასამართლოებისგან და საქართველოს უზენაესი სასამართლოსგან. საქართველოს საერთო სასამართლოების სისტემა ერთიანია. საქართველოს კონსტიტუცია და „საერთო სასამართლოების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონი კრძალავს საგანგებო ან სპეციალური სასამართლოების შექმნას. დაშვებულია ერთადერთი გამონაკლისი — სამხედრო სასამართლოები შეიძლება შეიქმნას მხოლოდ საომარი მდგომარეობის დროს და ისიც მხოლოდ საერთო სასამართლოების სისტემაში.
სასამართლოს ხელისუფლების დამოუკიდებლობა
სასამართლო ხელისუფლება დამოუკიდებელია და მას ახორციელებენ მხოლოდ სასამართლოები. მოსამართლე თავის საქმიანობაში დამოუკიდებელია და ემორჩილება მხოლოდ კონსტიტუციასა და კანონს. რაიმე ზემოქმედება მოსამართლეზე ან ჩარევა მის საქმიანობაში გადაწყვეტილების მიღებაზე ზეგავლენის მიზნით აკრძალულია და ისჯება კანონით. ბათილია ყველა აქტი, რომელიც ზღუდავს მოსამართლის დამოუკიდებლობას. არავის არ აქვს უფლება მოსთხოვოს მოსამართლეს ანგარიში კონკრეტულ საქმეზე.
მოსამართლე ხელშეუხებელია. დაუშვებელია მისი სისხლის სამართლის პასუხისგებაში მიცემა, დაკავება ან დაპატიმრება, მისი ბინის, მანქანის, სამუშაო ადგილის ან პირადი გაჩხრეკა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარის თანხმობის გარეშე, ხოლო საკონსტიტუცი სასამართლოს წევრის შემთხვევაში — საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს თანხმობის გარეშე. გამონაკლისია დანაშაულზე წასწრების შემთხვევა, რაც დაუყოვნებლივ უნდა ეცნობოს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარეს, ხოლო საკონსტიტუცი სასამართლოს წევრის შემთხვევაში — საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს. თუ საქართველოს უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარე, ხოლო საკონსტიტუცი სასამართლოს წევრის შემთხვევაში — საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლო არ მისცემს თანხმობას, დაკავებული ან დაპატიმრებული მოსამართლე დაუყოვნებლივ უნდა გათავისუფლდეს. სახელმწიფო უზრუნველყოფს მოსამართლისა და მისი ოჯახის უსაფრთხოებას.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს სასამართლო ხელისუფლება
გერტრეიდა დე ჰაას-ლორენცი
ბიოგრაფია
გერტრეიდა დე ჰაას-ლორენცი დაიბადა 1885 წლის 20 ნოემბერს, ნიდერლანდების ქალაქ ლეიდენში. მამამისი ამ დროისათვის იყო ლეიდენის უნივერსიტეტში თეორიული ფიზიკის კათედრის გამგე. გერტრეიდას დამთავრებული აქვს ლეიდენის ქალთა რეალური სასწავლებელი და იქვე მდებარე ქალთა გიმნაზია. შემდგომ მან სწავლა განაგრძო ლეიდენის უნივერსიტეტში ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტზე. ეს ფაკულტეტი მან 1906 წელს დახურა. 1906-1910 წლებში გერტრეიდა მუშაობდა ლეიდენის კრიოგენულ ლაბორატორიაში ასისტენტად. ამ პერიოდში ლაბორატორიას მისი დამაარსებელი ჰენდრიკ კამერლინგ-ონესი ხელმძღვანელობდა. 1912 წელს ლეიდენის უნივერსიტეტში გერტრეიდა ლუბერტ ლორენცმა ფილოსოფიის დოქტორის ხარისხი მიიღო. საკუთარი დისერტაცია მან მიუძღვნა ფლუქტუაციური მოვლენების თეორიულ საკითხებს. ფლუქტუაცია არის დამზერილი ფიზიკური სიდიდეების საშუალო მნიშვნელობიდან შემთხვევითი, მცირე გადახრა, რომელიც სითბური მოძრაობითაა გამოწვეული. ამ მოვლენის ტიპურ მაგალითს წარმოადგენს ბროუნის მოძრაობა. ბროუნის მოძრაობის ახსნას მეცნიერები დიდი დროის განმავლობაში ვერ ხსნიდნენ. საბოლოოდ 1905-1906 წლებში ჩამოყალიბდა ალბერტ აინშტაინისა და მარიან სმოლოხოვსკის მიერ. სწორედ აინშტაინის იდეები დაამუშავა ჰერტუდამ საკუთარ სადოქტორო ნაშრომში „ბროუნის მოძრაობა“, რომელიც გამოვიდა 1913 წელს სპეციალური მონოგრაფიის სახით გერმანულ ენაზე. ძალიან საინტერესოა ამ წიგნის პირველი თავი, რომელიც მოიცავს ფიზიკოსების მიერ ამ მოძრაობის შესწავლის ხანგრძლივ ისტორიას. ასევე სხვადასხვა მეცნიერის ნამუშევრები ფლუქტუაციის თეორიაზე. მეგობართა წრეში გერტრეიდა ლუბერტას ფლუქტუაციური მოლენებით გატაცებისა და მოუსვენარი ხასიათის გამო ზედმეტ სახელად „ბროუნის მოძრაობა“ შეარქვეს.
1910 წელს ლუბერტ ლორენცი გათხოვდა დამწყებ ფიზიკოსზე, სახელად ვ. დე ჰააზზე. სწორედ ამის შემდეგ გვხვდება იგი დე ჰააზ ლორენცის სახელით. 1914-1915 წლებში ოჯახი ცხოვრობდა ბერლინში, აინშტაინთან. ლეიდენში სადოქტორო დისერტაციის დაცვის შემდეგ დე ჰააზ-ლორენცი ხანგრძლივი დროის განმავლობაში ასწავლიდა ფიზიკას ქალაქ დელფტის ტექნიკურ უნივერსიტეტში. ამ უნივერსიტეტში იგი ექსტრაორდინალური პროფესორის თანამდებობაზე მუშაობდა. ამავე დროს იგი თარგმნიდა მამის ნაშრომებს გერმანულ ენაზე. დაწერა რამდენიმე სოლიდური სასწავლო კურსი თეორიულ ფიზიკაში.
უკანასკნელად ლუბერტ ლორენცის სახელი გამოჩნდა 1935 წელს, ფიზიკური ჟურნალების ფურცელზე. მან მონაწილეობა მიიღო დისკუსიაში, რომელიც თერმოდინამიკის საფუძვლებს ეხებოდა.
გერტრეიდა დე ჰაას-ლორენცი გარდაიცვალა 1973 წელს, ლეიდენში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ნიდერლანდელი ფიზიკოსები
დარეჯან ხარშილაძე
დარეჯან ხარშილაძე (დ. 7 აპრილი, 1952, თბილისი) — ქართველი მსახიობი.
1970-1975 წლებში იყო მოზარდ მაყურებელთა სახელმწიფო ქართული თეატრის მსახიობი, 1975 წლიდან არის თბილისის შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო დრამატული თეატრის მსახიობი. მისი დებიუტი შედგა რობერტ სტურუას მიერ დადგმულ სპექტაკლში „დრაკონი“, სადაც ელზას როლი განასახიერა. არის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1983), 2008 წელს კიევის საერთაშორისო კინოფესტივალზე მიიღო პრიზი, ქალის როლის საუკეთესო შესრულებისთვის.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 7 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1952 კატეგორია:ქართველი მსახიობები
ზურაბ სარსანია
ზურაბ სარსანია (დ. 25 სექტემბერი, 1973, ფოთი) — ქართველი სპორტსმენი (კრივი). სსრკ ჩემპიონი ახალგაზრდებს შორის (1991). ევროპის ვიცე-ჩემპიონი (1993, ბურსა, თურქეთი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 25 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1973 კატეგორია:ფოთში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი მოკრივეები
ძალა ერთობაშია (კოალიცია)
ისტორია
2020 წლის 27 ივლისს გიორგი ვაშაძის „ახალმა საქართველომ“ და თაკო ჩარკვიანის „კანონმა და სამართალმა“ კოალიცია დატოვეს და განაცხადეს, რომ ერთად მიიღებდნენ არჩევნებში მონაწილეობას. 1 სექტემბერს კოალიციის წევრებმა განაცხადეს, რომ ოქტომბრის საპრეზიდენტო არჩევნების შემდეგ ალიანსი არ დაიშლება და ამ წლის საპარლამენტო არჩევნებშიც მიიღებს მონაწილეობას. 15 სექტემბერს „ერთიანმა ნაციონალურმა მოძრაობამ“ 4 პოლიტიკურ სუბიექტთან ერთად საარჩევნო ბლოკი შექმნა, რომლის შემადგენლობაში შევიდა საკუთრივ „ნაციონალური მოძრაობა“, „რესპუბლიკური პარტია“, მოძრაობა „სახელმწიფო ხალხისთვის“, მოძრაობა „ჩვენ თვითონ“ („ევროპელი დემოკრატები“) და კახა ოქრიაშვილისა და ცეზარ ჩოჩელის ახალი პარტია „პროგრესი და თავისუფლება“. კოალიციაში შემავალი ზოგიერთი სხვა პარტია არჩევნებზე დამოუკიდებლად დარეგისტრირდა.
პოლიტიკური პლატფორმა
კოალიციის გამოცხადებული მიზნებია: სოფლის მეურნეობის განვითარება, რათა შეწყდეს სოფლების დაცლის პროცესი, ქვეყნის ტურისტული პოტენციალის რეალიზაცია, მერიტოკრატიული სისტემის დანერგვა საჯარო აპარატებში დასაქმებისას და საქართველოს ევროატლანტიკურ სტრუქტურებში გაწევრიანების დაჩქარება.
სქოლიო
კატეგორია:პოლიტიკური პარტიები ანბანის მიხედვით კატეგორია:საქართველოს პოლიტიკური პარტიები კატეგორია:კონსერვატიული პარტიები საქართველოში
როჰინჯა ლტოლვილების კრიზისი (2015)
ალტ=როჰინჯა ლტოლვილების ბანაკი|მინი|როჰინჯა ლტოლვილების ბანაკი როჰინჯა ლტოლვილების კრიზისი (2015) — ეხება 2015 წელს მიანმარისა და ბანგლადეშის ათასობით როჰინჯას მასობრივ იძულებით მიგრაციას, რომელსაც საერთაშორისო მედია „ნავის ხალხს“ უწოდებს. თითქმის ყველა, ვინც გაიქცა, ნავებით სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის ქვეყნებში გაემგზავრა, როგორიცაა მალაიზია, ინდონეზია, ფილიპინები და ტაილანდი. მინი გაეროს მონაცემებით როჰინჯები მსოფლიოს ერთ-ერთი ყველაზე დევნილი ერია და მათი უფლებები წარმოუდგენლად ირღვევა. ბირმაში სულ 1,1 მილიონი როჰინჯა-მუსლიმი ცხოვრობს. მათ ხშირად უწოდებენ  ყველაზე დევნილ ადამიანებს   მსოფლიოში.მიანმარში მძიმე ყოფის თავიდან ასაცილებლად, როჰინჯები ცდილობენ არალეგალურად შევიდნენ სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის ქვეყნებში. ისინი პოტენციური მასპინძელი ქვეყნებისგან ჰუმანიტარული დახმარების გაწევას ითხოვენ.
წინაპირობები
ალტ=ლტოლვილი როჰინჯა გოგონა|მარცხნივ|მინი|ლტოლვილი როჰინჯა გოგონა როჰინჯებს მიანმარში ბენგალიელ მუსლიმებს უწოდებენ.
როჰინჯა ეთნიკური და რელიგიური უმცირესობაა, რომელთა ყველაზე დიდი ნაწილი მიანმარის დასავლეთით, რაკჰაინის შტატში ცხოვრობს.
მათი ენა უძველესია, აღმსარებლობა კი უახლესი. ინდოეთის, დღევანდელი მიანმარისა და ბანგლადეშის ტერიტორიაზე მცხოვრებმა როჰინჯებმა ისლამი მე-8 – მე-9 საუკუნეში მიიღეს.
როჰინჯები დღევანდელი მიანმარის, ყოფილი ბირმის ტერიტორიაზე, ბრიტანეთის კოლონიალიზმის ეპოქაში დასახლდნენ. ისინი დღეს არც ერთი ქვეყნის მოქალაქეები არ არიან, რადგან ბუდისტური მიანმარის მთავრობა ბენგალიელი მუსლიმების არსებობას ვერ ეგუება. ისინი უმრავლესობისგან განსხვავებული რელიგიისა და ეთნოსის წარმომადგენლები არიან. როჰინჯები საკუთარ თავს რაკჰაინის შტატის ძირძველ მოსახლეებად თვლიან, თუმცა ქვეყნის მმართველობა მათ რატომღაც იმიგრანტებს ეძახის.
მიანმარის მთავრობა როჰინჯებს, როგორც ეთნიკურ უმცირესობას, არ აღიარებს. 2014 წლიდან მათ არალეგალურად ჩასახლებული ხალხის სტატუსი მიანიჭეს. შესაბამისად, რაკჰაინში მცხოვრებ როჰინჯებს არ აქვთ მოქალაქეობა, არ აქვთ მომავალი, არ აქვთ შესაძლებლობა იარსებონ. მიანმარში როჰინჯა მთავრობასა და ჯარში სიძულვილთან ასოცირდება. ამ ეთნიკური ჯგუფის წევრები დაბადებიდან ძალადობისა და დევნისთვის არიან განწირულები.