cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
იხარი
იხარი (Híjar, Íxar) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების ტერუელის პროვინციის ბახო-მარტინის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 165,358522 კმ². მოსახლეობა — 1754 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ტერუელის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ტერუელის ქალაქები
ნათელა მამფორია
ნათელა მამფორია (დ. 3 აგვისტო, 1925, თბილისი — გ. 13 დეკემბერი, 2008) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი, პედაგოგი.
ნათელა მამფორია დაიბადა ქალაქ თბილისში. 1948 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი. 1953–1958 წლებში იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ექსპერიმენტული მორფოლოგიის ინსტიტუტის უმცროსი მეცნიერ–თანამშრომელი, 1958-1986 წლებში ამავე ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი, ხოლო 1986–2001 წლებში — მთავარი მეცნიერ-თანამშრომელი. 2001 წლიდან სიცოცხლის ბოლომდე იყო ამავე ინსტიტუტის ანატომიის განყოფილების გამგე.
სადოქტორო დისერტაციის თემა — „ადამიანის ღვიძლის სისხლის ძარღვების და ნაღვლის გზების ინტრაორგანული აგებულება ამ ორგანოს სეგმენტური შენების თვალსაზრისით და მისი ცვლილებები სისხლის მიმოქცევის მოშლის პირობებში ექსპერიმენტში“, დაიცვა 1969 წელს.
ავტორია 70 სამეცნიერო ნაშრომისა, მათ შორის გამოქვეყნებული აქვს მონოგრაფია „საშვილოსნოს სისხლის ძარღვები“ (Сосуды матки, Тб.: Изд-во АН Груз. ССР, 1958, 82 с.), „ღვიძლის სისხლის ძარღვები და ნაღვლის გზები, ორგანოს სეგმენტური შენების თვალსაზრისით“ (Кровеносные сосуды и желчные протоки печени человека, Тб.: Мецниереба, 1978, 116 с.), საერთაშორისო ანატომიური ნომენკლატურა ( ლათინურ, ქართულ, რუსულ, ინგლისურ ენებზე; თბ.: შპს „პოლიგრაფი“, 2009, 195 გვ., ISBN: 978-9941-0-2024-7).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 3 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1925 კატეგორია:გარდაცვლილი 13 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2008 კატეგორია:ქართველი ექიმები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები ნ
ხატიელი
ხატიელი (Jatiel, Exatiel) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების ტერუელის პროვინციის ბახო-მარტინის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 10,843522 კმ². მოსახლეობა — 39 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ტერუელის მუნიციპალიტეტები
ლა-პუებლა-დე-იხარი
ლა-პუებლა-დე-იხარი (La Puebla de Híjar, La Puebla d'Íxar) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების ტერუელის პროვინციის ბახო-მარტინის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 60,778261 კმ². მოსახლეობა — 899 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ტერუელის მუნიციპალიტეტები
ურეა-დე-გაენი
ურეა-დე-გაენი (Urrea de Gaén, Urreya de Gayén) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების ტერუელის პროვინციის ბახო-მარტინის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 41,116669 კმ². მოსახლეობა — 427 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ტერუელის მუნიციპალიტეტები
ვინასეიტე
ვინასეიტე (Vinaceite, Binazeit) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების ტერუელის პროვინციის ბახო-მარტინის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 50,075913 კმ². მოსახლეობა — 231 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ტერუელის მუნიციპალიტეტები
სამპერ-დე-კალანდა
სამპერ-დე-კალანდა (Samper de Calanda, Sant Per de Calanda) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების ტერუელის პროვინციის ბახო-მარტინის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 142,799568 კმ². მოსახლეობა — 721 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ტერუელის მუნიციპალიტეტები
საქართველო 1998 წლის ზამთრის ოლიმპიურ თამაშებზე
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1998 წლის ზამთრის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:საქართველო ზამთრის ოლიმპიურ თამაშებზე
სარეწი გემი
250პქ|მინი|მარჯვნივ|[[კიბორჩხალა|კიბორჩხალების საჭერი გემი ჩრდილოეთის ზღვაში.]] სარეწი გემი — გემი, რომლითაც იჭერენ და ამუშავებენ თევზს, ვეშაპებს, ზღვის ცხოველებსა და სხვ. განირჩევა ორი სახის სარეწი გემი — საჭერი (ტრაულერი და სეინერი, ვეშაპსახოცი და სხვ.) და დამამუშავებელი (კიბორჩხალ- და თევზსაკონსერვო მცურავი ბაზები, ვეშაპთბაზები და სხვ.). თევზის, ვეშაპებისა და სხვა საჭერი და გადასამუშავებელი მოწყობილობის გარდა სარეწი გემების უმრავლესობას აქვს საცივებელი სატვირთო სათავსები. მრავალი ტიპის სარეწი გემისათვის ცურვის რაიონის შეუზღუდაობა და დიდი ავტონომიურობა. სარეწი გემის წყალწყვა რამდენიმე ათას ტონას აღწევს.
სქოლიო
*
იტალიის საექსპედიციო კორპუსი რუსეთში
იტალიური კორპუსის მეთაური იყო გენერალი ჯოვანი მესე, რომელიც მუდამ უკმაყოფილო იყო იტალიელთა აღჭურვილობითა და სახელმწიფოს მხრიდან მხარდაჭერის ნაკლებობით, ასევე ზამთრისთვის შესაფერისი აღჭურვილობის უქონლობით.
იტალიური საექსპედიციო კორპუსი, რომელიც საბჭოთა კავშირში, კერძოდ, სამხრეთ რუსეთში, საბრძოლველად გაიგზავნა, ჩამოყალიბდა, როგორც მსუბუქი ქვეითებისა და ცხენოსნებისგან შემდგარი მობილური შენაერთი. მასში ირიცხებოდა დაახლოებით 3,000 ოფიცერი და 59,000 ჯარისკაცი, 5,500 მოტორიზებული სატრანსპორტო საშუალება, 220 საარტილერიო დანადგარი, 92 ტანკსაწინააღმდეგო ქვემეხი, 83 აეროპლანი და 4,600 ცხენი და ჯორი.
ბრძოლები
მინი|228x228პქ|იტალიელი ქვეითები გადაადგილდებიან ახალი პოზიციების დასაკავებლად, საბჭოთა კავშირი, 1942 წლის ზამთარი. იტალიური კორპუსი გერმანელთა მიერ უკრაინაში სამხრეთ მიმართულებაზე წარმოებულ შეტევაში იღებდა მონაწილეობას. 1941 წლის აგვისტოში, მე-11 გერმანული არმიის შემადგნელობაში ყოფნისას, იტალიელები პირველად დაუპირისპირდნენ წითელ არმიას. ისინი დაედევნენ უკან დახეულ საბჭოელებს სამხრეთის ბუგსა და დნესტრს შორის. როცა მე-11 არმიას ოდესა ჰქონდა ალყაში მოქცეული, იტალიელები გერმანელთა პირველ სატანკო დაჯგუფებას მიამაგრეს და მათ წარმატებული ოპერაციები განახორციელეს: აიღეს ქალაქები და სხვა დასახლებული პუნქტები და გაიმარჯვეს პეტრიკოვკის ბრძოლაში, რომელიც ითვლება პირველ სერიოზულ შეტაკებად იტალიურ კორპუსსა და წითელ არმიას შორის მეორე მსოფლიო ომში. ამ ბრძოლაში იტალიელებმა წითელი არმია ალყაში მოაქციეს და 10,000 ჯარისკაცი დაატყვევეს, ასევე ხელში ჩაიგდეს დიდი რაოდენობით იარაღი და ცხენი. თავის მხრივ, იტალიელებმა ამ ბრძოლაში 291 კაცი დაკარგეს. ამ წარმატებების ფონზე იტალიელთა კორპუსის მიმართ გერმანელებს დადებითი დამოკიდებულება გაუჩნდათ.
1941 წლის ოქტომბერში იტალიურმა საექსპედიციო კორპუსმა და გერმანელთა 49-ე სამთო კორპუსმა აიღეს დიდი ინდუსტრიული ქალაქი სტალინო, ახლანდელი დონეცკი, წითელი არმიის ძლიერი წინააღმდეგობის მიუხედავად. 2 ნოემბერს იტალიელებმა აიღეს ქალაქი გორლოვკაც.
იტალიურ კორპუსს უშუალო მონაწილეობა არ მიუღია ქალაქ ოდესის ალყასა და აღებაში, თუმცა ისინი იყვნენ ოდესის ტერიტორიის საოკუპაციო ძალების ნაწილი ქალაქის დაცემის შემდეგ. ზამთრის მოსვლასთან ერთად იტალიელები თავდაცვით პოზიციებზე გადაეწყვნენ და გერმანული პირველი სატანკო არმიის დახმარებით წითელარმიელთა კონტრშეტევაც მოიგერიეს.
სქოლიო
კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომი კატეგორია:იტალიის ისტორია კატეგორია:იტალია მეორე მსოფლიო ომში
სეინერი
250პქ|მინი|მარჯვნივ|ესპანური სეინერი სეინერი (seiner < seine — ქისისებრი ბადე) — თევზსარეწი გემი, რომელიც ჭერას ახორციელებს სასროლი (ქისისებრი) ბადეებით. ერთანძიანი გემია; აქვს ქიმისკენ გაწეული ზედნაშენი, ბადის ამოსაწევი და დასაკეცი მოწყობილობები, თევზის გასაცივებელი და დასამუშავებელი მანქანები, თევზსაძებნი აპარატურა (მაგ. ექოლოტი). სეინერის კიჩოზე არის ბადის შესანახი და დასამუშავებელი სივრცე და საბრუნი ბაქანი, საიდანაც ბადე წყლიდან ამოაქვთ. თევზის ჭერისას ბადის ერთი ბოლო დამაგრებულია დამხმარე ძრავიან ნავზე. ქისისებრი ბადით თევზჭერის სეზონურობასთან დაკავშირებით, როგორც წესი, სეინერებს იყენებენ სხვა დამხმარე იარაღებით (ტრალი, დრიფტული ბადეები და ა.შ.) თევზჭერაშიც. ქისისებრი სარეწი მოწყობილობების ტრალურთან შეხამებით შესაძლებელი ხდება სეინერის გამოყენება როგორც პელაგიური, ისე ფსკერის თევზების ჭერისათვის, იხსნება სეზონური შეზღუდვები, მაღლდება ჭერის ეფექტურობა. როგორც წესი, სეინერის წყალწყვა არ აჭარბებს 500 ტონას, სიგრძე — 50 მეტრს, სიჩქარე — 12 კვანძს.
სქოლიო
კატეგორია:სარეწი გემები
ომარ მხეიძე
ომარ მხეიძე (დ. 25 აპრილი, 1935, სხვავა, ახლანდ. ამბროლაურის მუნიციპალიტეტი — გ. 17 ივლისი, 2023) ) — ქართველი მოცეკვავე. ფაზისის საერო აკადემიის ნამდვილი წევრი აკადემიკოსი. საქართველოს სახალხო არტისტი (1971).
ბიოგრაფია
ომარ მხეიძე დაიბადა სოფელ სხვავაში, ამბროლაურის რაიონში. 1975 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი (ეკონომიური). 1953 წლიდან იყო საქართველოს ხალხური ცეკვის ანსამბლის წამყვანი სოლისტი (ხელმძღვანელი ჯანო ბაგრატიონი); 1954 წლიდან იყო საქართველოს ხალხური ცეკვის ანსამბლის მოცეკვავე (ხელმძღვანელები ნინო რამიშვილი, ილიკო სუხიშვილი), სადაც 30 წელი იღვაწა. იყო კინოკომპანია „ჯიმ შვანთეს“ ერთ-ერთი დამფუძნებელი; 1984–1989 წლებში თბილისის სადღესასწაულო რიტუალების სასახლის დირექტორი; ექვთიმე თაყაიშვილის სახელობის კულტურისა და ხელოვნების სახელმწიფო უნივერსიტეტის ქორეოგრაფიული კათედრის კონსულტანტი; ქართული რეპერტუარი: „ხევსურული სიუიტა“, „მხედრული“, „შეჯიბრი“, „მუხამბაზი“, „მთიელ ვაჟთა ცეკვა“, „ქაჯეთის აღება“; გასტროლები: 87 ქვეყანა ანსამბლთან ერთად.
მიღებული აქვს არაერთი წოდება, მათ შორის: „წლის ადამიანი“ (გაზეთი „რაეო“, 2005), „ქართული კულტურის ამაგდარი“ (ქ. თბილისის მერია, 2009), „ქართული კულტურის რაინდი“ (საქართველოს მწერალთა შემოქმედებითი კავშირი, 2013), საპატიო სიგელი „სახალხო სიყვარული“, როგორც ორი საუკუნის ქართული ცეკვის ლეგენდა (საერთაშორისო ორგანიზაცია „სახალხო დიპლომატია“, 2014), „საუკუნის მოცეკვავე“ (საქართველოს ქორეოგრაფიის მოღვეწეთა შემოქმედებითი კავშირი, 2014), „ხელოვნების ქურუმი“ (საქართველოს კულტურის სამინისტრო, 2015), პატრიარქ ილია მეორის ინიციატივით, ფონდმა „ქართული გალობა“, 2016 წლის 8 ივნისს, ქართული ხალხური ცეკვის პოპულაპიზაციაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისათვის მიანიჭა — „ღვაწლმოსილი მოცეკვავის წოდება“. 2011 წელს თბილისის დიდ საკონცერტო დარბაზთან გაიხსნა მისი სახელობის ვარსკვლავი.
ომარ მხეიძე 2023 წლის 17 ივლისს 88 წლის ასაკში გარდაიცვალა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 25 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1935 კატეგორია:გარდაცვლილი 17 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 2023 კატეგორია:ქართველი მოცეკვავეები კატეგორია:ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:საქართველოს ეროვნული პრემიის ლაურეატები კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (2000) კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები კატეგორია:საპატიო ბათუმელები (2015) კატეგორია:ქუთაისის საპატიო მოქალაქეები კატეგორია:ფოთის საპატიო მოქალაქეები
არალის წმინდა ნინოს ეკლესია
არალის წმინდა ნინოს ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის სოფელ არალში.
გიორგი ბოჭორიძის აღწერით:
გიორგი ბოჭორიძის მიერ აღწერილი ეკლესიის ნანგრევებმა ჩვენამდე ვერ მოაღწია. ნაეკლესიარზე სოფელ არალის მკვიდრის თემურ თათეშვილის დახმარებით წმინდა ნინოს სახელზე აიგო ახალი ტაძარი. იქვე, ეკლესიის სამხრეთით სამრევლო სკოლაა. სამნავიანი ბაზილიკა შვერილაფსიდიანია, დარბაზი სწორკუთხა კვეთის ოთხი წყვილით სამ ნავადაა გაყოფილი. ტაძრის ცოკოლი შემოსილია ბაზალტით. შესასვლელი ორია — დასავლეთიდან და სამხრეთიდან. ღიობებოის წინ რამდენიმე საფეხურით ამაღლებული ბაქანია. ოთხწახნაგა შვერილი აფსიდის წახნაგები დაფარულია შეწყვილებული ლილვებით. ასევე შეწყვილებული ლილვებით დანაწევრებულია ბაზილიკის სხვა ფასადებიც.
2010 წლის 29 იანვარს, ნათლისღების დღეს ეკლესია აკურთხა ახალციხისა და ტაო-კლარჯეთის მიტროპოლიტმა მეუფე თეოდორემ. 2011 წელს აქ მონასტერი დაარსდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ფოლკლორისტიკა
ფოლკლორისტიკა ― ანთროპოლოგიის დარგი, რომელიც ფოლკლორს შეისწავლის. ტერმინი მის სინონიმებთან ერთად 1950-იან წლებში დამკვიდრდა, რათა ტრადიციული კულტურის აკადემიური შესწავლა თავად ფოლკლორული არტეფაქტებისგან განესხვავებინა.
მიმოხილვა
ფოლკლორისა და ფოლკლორული კვლევების მნიშვნელობა საერთაშორისოდ 1982 წელს აღიარეს იუნესკოს დოკუმენტში „რეკომენდცია ტრადიციული კულტურისა და ფოლკლორის დაცვის შესახებ“. 2003 წელს იუნესკომ გამოაქვეყნა კონვენცია არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის შესახებ. 1976 წელს, დამოუკიდებლობის მოპოვებიდან ორი ასწლეულის აღნიშვნის პარალელურად ამერიკის შეერთებული შტატების კონგრესმა მიიღო ამერიკული ფოლკლორის დაცვის აქტი (P.L. 94-201).
სქოლიო
კატეგორია:ფოლკლორისტიკა
სართავი კულტურები
250პქ|მინი|მარჯვნივ|[[ბამბა (გვარი)|ბამბა]] სართავი კულტურები, საფეიქრო კულტურები — მცენარეები, რომლებიც მოჰყავთ ბოჭკოს მისაღებად. ასეთია სხვადასხვა ბოტანიკური ოჯახის ერთ- ან მრავალწლოვანი მცენარეები. ზოგ სართავ კულტურას ბიჭკო აქვს თესლზე (მაგ., ბამბა), ზოგს — ნაყოფზე (სეიბა), ღეროში (სალაფნე კულტურები), ფოთოლში (აგავა, ახალზელანდიური სელი). მსოფლიო მიწათმოქმედებაში უდიდესი ფართობი უკავია ბამბას, ჯუთს, კანაფს, სელს, კენაფს. მოჰყავთ ტროპიკულ, სუბტროპიკულ და ზომიერ სარტყლებში. სართავი კულტურების ბოჭკო საფეიქრო მრეწველობის ძირითადი ერთეულია. ბევრი სართავი კულტურა აგრეთვე ზეთოვანი მცენარეა, შეიცავენ 24-დან 40%-მდე და უფრო მეტ ზეთს, რომელსაც იყენებენ სასურსათო და ტექნიკური მიზნებისათვის.
სქოლიო
*
ოუენ ვეინდალი
ოუენ ვეინდალი (დ. 28 ნოემბერი, 1999) — ნიდერლანდელი ფეხბურთელი. ნიდერლანდური „აზ ალკმარიისა“ და ნიდერლანდების ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების მარცხენა მცველი. იყო ნაკრების წევრი 2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატზე. ნათამაშები აქვს ნიდერლანდების 15, 16, 17, 18, 19, 20 და 21 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრებებში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 28 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1999 კატეგორია:ნიდერლანდელი ფეხბურთელები კატეგორია:2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
ზედა ბუზმარეთის ეკლესია
150px|მინი ზედა ბუზმარეთის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ადიგენის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე.
XX საუკუნის 30-იან წლებში ბუზმარეთის ეკლესია გიორგი ბოჭორიძეს მოუნახულებია. მეცნიერი მასზე წერს, რომ ეკლესია დგას სოფელ წყისეს სამხრეთით მთის მაღალ კალთაზე. ამ დროისათვს ეკლესია ერთნავიანი შენობაა (4,8×3 მ), ნაგები თლილი ქვისაგან და კირისაგან. იდგა მარტო კედლები, თაღი კი დაქცეულია და ქვები საკურთხეველში ყოფილა ჩაყრილი. ქვები ასევე ეყარა ეკლესიის გარშემო. კარი ჰქონია სამხრეთით და ფანჯრები არ შერჩენია
დღევანდელი ამაღლების ტაძარი თავდაპირველი ეკლესიის საფუძველზეა აგებული. ნაგებია გათლილი მოწითალო ფერის ტუფით (გარე ზომებია 4,76×6,70 მ). მარტივი გეგმა, საკმაოდ განიერი კედლები, თავდაპირველი ეკლესიის საკმაოდ დიდი ზომის ქვები დასავლეთის ფასადზე (მაგ: ერთი ქვის ზომაა 87×75 სმ) და ინტერიერში დასავლეთის კედელზე ტაძრის აგების ადრეულ პერიოდზე მიგვანიშნებს. კანკელი, ქვის ფრაგმენტებზე ამოკვეთილი რელიეფის მიხედვით, XVII საუკუნეში უნდა გამოეკვეთათ. შემოსასვლელი ერთია, სამხრეთიდან, საკურთხევლის ჩრდილოეთ ნაწილში თაროიანი თაღჩაა გაკეთებული. სკურთხეველი აწეულია ორი საფეხურით, კანკელის ქვები თავდაპირველ სავარაუდო ადგილზეა აღმართული. ტაძრის საკურთხეველი და ცილინდრული კამარა მოხატულია (ფერმწერი რამაზ კორშია). ტაძრის სამხრეთ დასავლეთით გრძელდება სამონასტრო მშენებლობა. მონასტერი წმინდა ანთიმოზ ივერიელის სახელობისაა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
სახდელის ციხე
სახდელის ციხე — არქიტექტურული ძეგლი ბორჯომის მუნიციპალიტეტის სოფელ მაჭარწყალში.
ნაციხრის ცენტრს წარმოადგენს ნაკოშკარი, რომელის მცირე ზომის ციცაბო ფერდობებიან ბორცვზეა აგებული. იგი თითქმის მთლიანადაა დანგრეული. ჩანს მისი საძირკვლის ფრაგმენტები და სამხრეთ-აღმოსავლეთი კუთხე. ნაშენია ადგილობრივი ჯიშის რუხი ფერის ქვებით. კოშკს სამი მხრიდან გარს ერტყმოდა გალავანი. ჩრდილოეთიდან მას ესაზღვრება ციცაბო, ძალზედ ღრმა, კლდოვანი ხრამი და ამ მხრიდან საშიშროება ავტომატურად მოხსნილია. დასავლეთიდან გალავანი მთლიანად განადგურებულია. გალავნის სამხრეთი კედლიდან აღმოსავლეთის ნახევარია შემორჩენილი, იგი ძლიერ დაზიანებულია. შედარებით კარგად შემოინახა გალავნის აღმოსავლეთი ნაწილი. იგი ციხის ეზოს დონიდან ეშვება 8-9 მეტრის სიღრმეზე და დაშენებულია კლდოვან მასაზე. გალავნის ზედა ცენტრალურ ნაწილში შემორჩენილია შესასვლელის ნაშთი - ქვედა ზღურბლი (როგორც ჩანს ამ მხრიდან მისადგმელ კიბეს ხმარობდნენ). გალავანი ნაგებია სხვადასხვა ზომის ადგილობრივი ჯიშის ქვებისაგან.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბორჯომის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
ჰუგო შუხართი
ჰუგო ერნსტ მარიო შუხართი (4 თებერვალი 1842, გოთა (თიურინგია) – 21 აპრილი 1927, გრაცი (შტირია)) – გერმანელი ენათმეცნიერი, ქართველოლოგი, რომაული ენების სპეციალისტი, გრაცის უნივერსიტეტის პროფესორი და ვენის საიმპერატორო სამეცნიერო აკადემიის წევრი. შუხართი ფლობდა 20-ზე მეტ ენას და გამოქვეყნებული აქვს 770-მდე სამეცნიერო ნაშრომი, რომელთაგან 20-მდე ქართული ენის, კულტურისა და რელიგიის შესახებ არის.
ადრეული ცხოვრება და განათლება
ჰუგო შუხართი დაიბადა და გაიზარდა გოთის რაიონში (თურინგია), ხოლო ენები შეისწავლა იენასა და ბონში 1859 წლიდან 1864 წლამდე. 1870 წელს შუხართს შესთავაზეს პროფესორის თანამდებობა ლაიფციგის უნივერსიტეტში, 3 წლის შემდეგ, 1873 წელს კი გახდა რომაული ფილოლოგიის პროფესორი ჰალეს უნივერსიტეტში.
ქართველოლოგია
ჰუგო შუხართმა გარდა ქართული ანტიკური ხელნაწერებისა, ასევე შეისწავლა ქართული ენის მკვეთრი ხმოვნები, გარდამავალი ზმნები, ერგატიული სტრუქტურები და მათი მახასიათებლები. შუხართმა არტურ ლაისტის მეშვეობით, როგორც წერილობითი, ასევე პირადი ურთიერთობა დაამყარა ისეთ ცნობილ ქართველებთან, როგორებიც იყვნენ ილია ჭავჭავაძე, აკაკი შანიძე, პეტრე მელიქიშვილი, ალექსანდრე ცაგარელი, მოსე ჯანაშვილი, ალექსანდრე ხახანაშვილი და ივანე ჯავახიშვილი XIX საუკუნის 80-იანი წლებიდან მოყოლებული, მას შემდეგ, რაც ქართული ენით, კულტურითა და რელიგიით დაინტერესდა. ჰუგოსა და ცნობილ ქართველ მოღვაწეთა მიერ ერთმანეთთან გაგზავნილ წერილებში იგრძნობა გერმანელი ქართველოლოგისადმი პატივისცემა და მადლიერება. მაგალითად, მოსე ჯანაშვილი შემდეგ სიტყვებს წერს შუხართს: “უნდა იცოდეთ, რომ თქვენი ღვაწლი და გარჯა უნაყოფო არ იქნება ქართული გრამატიკის საქმეში”, იმ დროისათვის ბერლინის უნივერსიტეტის სტუდენტი - ნოე ჟორდანია ჰუგოს დახმარების გაწევის მიზნით წერს მას,  ხოლო თავად ილია ჭავჭავაძე პატივისცემას როგორც წერილობით გამოხატავდა, ასევე იმ წიგნებითა თუ სხვა სახის ნამუშევრებით ქართული ენის შესახებ, რომლებსაც იგი აწვდიდა შუხართს სრულიად უსასყიდლოდ.
1895 წელს, ჰუგომ ვენაში გამოსცა თავისი პირველი წიგნი ქართველოლოგიის შესახებ სახელწოდებით „ Uber das Georgiche” („ქართველთა შესახებ“), რომელიც აღსანიშნავია, რომ პეტრე მელიქიშვილს მიუძღვნა („ნიშნად მადლობისა ვუძღვნი ჩემს საყვარელს მეგობარს პროფესორს პ. მელიქიშვილს“). შუხართი ქართულ ენას მოიხსენიებს, როგორც “საინტერესოსა და სიმპათიურს“. ამავე წელს, გერმანელმა ქართველოლოგმა გადაწყვიტა, რომ საქართველოში ჩამოსულიყო და გარდა ამისა, ჰუგოს წერილებში ჩანს, რომ მას მუდამ ჰქონდა სურვილი საქართველოში ჩამოსვლისა, რათა საკუთარი თვალით ეხილა თავისი ერთ-ერთი საყვარელი ქვეყანა და მეტად ძირფესვიანად შეესწავლა ქართული ენის სპეციფიკური თავისებურებანი, თუმცა გარკვეული მიზეზების გამო ვერ მოახერხა. გარდა ამისა, საქართველოში ჩამოსვლას ის მეგობრებიც სთხოვდნენ, რომლებთანაც ინტენსიურად ჰქონდა მიმოწერა (ამ მხრივ გამოირჩეოდნენ ნიკოლოზ ღოღობერიძე და დავით სარაჯიშვილი). შემდგომ, 1913 წელს კი უკვე კავკასიურ ენათა მკვლევარმა და რედაქტორმა - ლევ ლოპატინსკიმ მოიწვია იგი თბილისში, რათა საერთაშორისო კონგრესში მიეღო მონაწილეობა, თუმცა შუხართი უკვე 71 წლის იყო და ჯანმრთელობის მდგომარეობის გამო ვერ მოახერხა საქართველოში გამომგზავრება.
1899 წელს, რუსეთში გამოიცა ჰუგო შუხართის წიგნი - „ქართველთა (სამხრეთ კავკასიელთა) ენების გეოგრაფიისა და სტატისტიკის შესახებ”, რომელშიც მან ისაუბრა თავის კვლევებზე ქართული ენის, კულტურისა და რელიგიის შესახებ. გარდა ამისა, ჰუგო შუხართმა წიგნს დაურთო რუკა, რომელზეც ასახულია სხვადასხვა ენის გავრცელება სამხრეთ-დასავლეთ კავკასიაში.
ჰუგო შუხართი ასევე დაინტერესებული იყო ქართული ანტიკური ხელნაწერებით და სწორედ ამიტომ შეისყიდა ისეთი ხელნაწერები, როგორებიცაა VII საუკუნის „ხანმეტი ლექციონარი“ (შეისყიდა 1897 წელს, ა. მილიხისგან), ფსალმუნები (დათარიღებულია X საუკუნის პირველი ნახევრით), ხელნაწერი სვიმეონ სალოსის შესახებ და ა.შ.
ქართულ პოლიტიკურ და ლიტერატურულ გაზეთში - „ივერია“, ხშირად ქვეყნდებოდა ინფორმაცია ჰუგო შუხართის მოღვაწეობისა და ნამუშევრების შესახებ, კონკრეტულად ერთ-ერთ სტატიაში კი მოსე ჯანაშვილი აღნიშნავს, რომ ამ გერმანელმა ქართველოლოგმა მოახერხა და კავკასიის ენები შესანიშნავად გააცნო ევროპას.
გარდაცვალება
ჰუგო ერნსტ მარიო შუხართი სიცოცხლის ბოლო წლებში ხშირად ავადმყოფობდა, რაც მის წერილებშიც ჩანს. იგი 1927 წელს გრაცში, გერმანიაში, 84 წლის ასაკში გარდაიცვალა.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველოლოგები კატეგორია:დაბადებული 1842 კატეგორია:გარდაცვლილი 1927 კატეგორია:გერმანელი ენათმეცნიერები კატეგორია:გერმანელი ფილოლოგები კატეგორია:ჰალეს უნივერსიტეტის პროფესორები
იტალიის სამეფო არმია
იტალიის სამეფო არმიის შემადგენლობაში შედიოდა ელიტური სამთო დანაყოფი „ ალპინი “, რომელიც იტალიის შეიარაღებულ ძალებში დღესაც არსებობს და ის ითვლება მსოფლიოში უძველეს აქტიურ სამთო ქვეითების ქვედანაყოფად. მათი თავდაპირველი ამოცანა იყო იტალიის ჩრდილოეთ საზღვრის დაცვა ალპებში, რომელიც ესაზღვრება საფრანგეთსა და ავსტრიას. ალპინის საბრძოლო ნათლობა მოხდა პირველ მსოფლიო ომში ავსტრია-უნგრეთის კაიზერიაგერისა და ალპების გერმანული სამთო კორპუსის წინააღმდეგ. მეორე მსოფლიო ომში ალპინიმ იბრძოლა ღერძის ქვეყნების მხარდამხარ აღმოსავლეთის ფრონტსა და ბალკანეთის კამპანიებში.
მესამე ომი იტალიის დამოუკიდებლობისთვის
იტალიის დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლა ავსტრიის წინააღმდეგ 1866 წელს, რომელშიც იტალიურმა არმიამ გაიმარჯვა.
მაჰდისტების აჯანყება
1881-1898 წლებში მიმდინარე აჯანყების ბოლოს იტალიური სამეფო არმია გამარჯვებულთა მხარეს იყო.
იტალია-ეთიოპიის პირველი ომი
1895-1896 წლებში მიმდინარე ომი ეთიოპიის დასაპყრობად იტალიის სამეფო არმიისთვის მარცხით დასრულდა.
იტალია-თურქეთის ომი
1911 წლის 3 ოქტომბერს იტალია შეიჭრა ლიბიაში, ეს კამპანია იტალია-თურქეთის ომის ნაწილი იყო. იტალიურმა სამეფო არმიამ თურქეთის არმია დაამარცხა და კონტროლი დაამყარა ეგეოსის ზღვის კუნძულებსა და ლიბიაზე.
პირველი მსოფლიო ომი
მინი|იტალიური [[არდიტი|არდიტის წევრები, 1918 წელი. არდიტის ქვედანაყოფი იტალიის სამეფო არმიის ელიტურ კომანდოსთა შენაერთი იყო პირველ მსოფლიო ომში.]] იტალიის სამეფო არმიამ თანამედროვე პერიოდის პირველი საბრძოლო გამოცდილება პირველ მსოფლიო ომში მიიღო 1915–1918 წლებში. ბრძოლები ძირითადად იტალიის ჩრდილოეთში, ალპებში, იმართებოდა და შედეგად იტალიური არმიის დანაკარგები სერიოზული იყო 600,000 დაღუპული ჯარისკაცის სახით.
ომთაშორისი პერიოდი
ომთაშორის პერიოდში იტალიის სამეფო არმიამ მონაწილეობა მიიღო ლიბიის საბოლოო დამორჩილებაში, ეთიოპიაში შეჭრაში, ესპანეთის სამოქალაქო ომსა და ალბანეთში შეჭრაში.
მეორე მსოფლიო ომი
1943 წელს იტალია მოკავშირეებს დანებდა და გაიყო ორ სახელმწიფოდ, იტალიის სოციალურ რესპუბლიკად, რომელიც კვლავ გერმანიის მხარდამხარ იბრძოდა და იტალიის სამეფოდ, რომელიც მოკავშირეთა მხარეს გადავიდა და ჩრდილოეთ იტალიაში ახლადშექმნილი სახელმწიფოსა და გერმანიის წინააღმდეგ მოკავშირეების მხარეს იბრძოდა.
საბოლოოდ, იტალიის სამეფო 1946 წელს რესპუბლიკა გახდა და მისმა ჯარმაც სახელი შეიცვალა და ეწოდა იტალიური არმია.
სქოლიო
კატეგორია:იტალიის სამხედრო ისტორია კატეგორია:იტალიის სამეფოს შეიარაღებული ძალები კატეგორია:იტალიის ისტორია
ალმოარინი
ალმოარინი (Almoharín) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ესტრემადურის ავტონომიური გაერთიანების კასერესის პროვინციის სიერა-დე-მონტანჩესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 97,3 კმ². მოსახლეობა — 1811 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:კასერესის მუნიციპალიტეტები
კასას-დე-დონ-ანტონიო
სქოლიო
კატეგორია:კასერესის მუნიციპალიტეტები
ბოტიხა
ბოტიხა (Botija) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ესტრემადურის ავტონომიური გაერთიანების კასერესის პროვინციის სიერა-დე-მონტანჩესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 	18,74 კმ². მოსახლეობა — 171 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:კასერესის მუნიციპალიტეტები
მონტანჩესი
მონტანჩესი (Montánchez) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ესტრემადურის ავტონომიური გაერთიანების კასერესის პროვინციის სიერა-დე-მონტანჩესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 112,66 კმ². მოსახლეობა — 1668 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:კასერესის მუნიციპალიტეტები
ფატი თამლიანის დარბაზ-მაჩუბი
ფატი თამლიანის დარბაზ-მაჩუბი — არქიტექტურული ძეგლი მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფელ წვირმში.
დარბაზ-მაჩუბი სამხრეთ-დასავლეთ განაპირას მდებარე უბან ქვემო ჩობანში, მჭიდროდ განლაგებულ ნაგებობათა კომპლექსის დასავლეთ კიდეში დგას. სახლი რომელიც გვიან პერიოდშია აგებული, ჩრდილოეთის ფასადით ნაწილობრივ მიდგმულია არსენა თამლიანის დარბაზ-მაჩუბზე, ხოლო ფატი თამლიანის დარბაზ-მაჩუბი მისგან სამხრეთ მხარეს არის წამროდგენილი. დარბაზ-მაჩუბი ნაგებია ნატეხი ქვით კირ-დუღაბზე და გადახურვისთვის ყავარია გამოყენებული. ამ მომენტში საფასადე ნალესობა მთლიანად ჩამორეცხილია. ის დასავლეთით დაქანებულ რელიფეზე დგას, ამიტომაც აღმოსავლეთის ფასადის პირველი სართული მიწით არის დაფარული და მხოლოდ მეორე სართულის დარბაზის ფასადს აღვიქვამთ, საიდანაც დარბაზის ინტერიერში ვხვდებით ხის მორებით აწყობილი პანდუსის მეშუეობით. ასევე აღმოსავლეთ ფასადზე ოთხკუთხა ფორმის სარკმელია გაჭრილი. დანარჩენი ფასადები - სამხრეთი და დასავლეთი სრულიად ყრუა, მხოლოდ ჩრდილოეთის ფასადზეა გაჭრილი კარი, რომლითაც მაჩუბში ვხვდებით. დარბაზ-მაჩუბის ფასადები დამაკმაყოფილებელ მდგომარეობაშია, ნალესობის ჩამორეცხვის გარდა ფასადებზე მხოლოდ მცირედი ზომის ქვის ჩამოშლის ადგილები შეინიშნება, ფატი თამლიანის დარბაზ-მაჩუბი საკამოდ თავშეკავებული და სადა ნაგებობაა, რომლის ფასადები მინიმალურად არის დანაწევრებული, მხოლოდ ინტერიერში შესასვლელ ორ კარს და ერთ სარკმელს ვხედავთ. ის გამოირჩევა ზომიერი პროპორციებით, მორგებულია რელიეფს და საკმაოდ ორგანულად ეწერება ქვემო ჩობანის საერთო განაშენიანებაში.
აროიომოლინოსი (კასერესი)
აროიომოლინოსი (Arroyomolinos) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ესტრემადურის ავტონომიური გაერთიანების კასერესის პროვინციის სიერა-დე-მონტანჩესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი —115,12 კმ². მოსახლეობა — 828 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:კასერესის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:კასერესის ქალაქები
სანტა-ანა (კასერესი)
სანტა-ანა (Santa Ana) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ესტრემადურის ავტონომიური გაერთიანების კასერესის პროვინციის სიერა-დე-მონტანჩესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 35 კმ². მოსახლეობა — 256 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:კასერესის მუნიციპალიტეტები
სალვატიერა-დე-სანტიაგო
სალვატიერა-დე-სანტიაგო (Salvatierra de Santiago) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ესტრემადურის ავტონომიური გაერთიანების კასერესის პროვინციის სიერა-დე-მონტანჩესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 33,45 კმ². მოსახლეობა — 298 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:კასერესის მუნიციპალიტეტები
რუანესი
რუანესი (Ruanes) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ესტრემადურის ავტონომიური გაერთიანების კასერესის პროვინციის სიერა-დე-მონტანჩესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 15 კმ². მოსახლეობა — 80 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:კასერესის მუნიციპალიტეტები
სიერა-დე-ფუენტესი
სიერა-დე-ფუენტესი (Sierra de Fuentes) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ესტრემადურის ავტონომიური გაერთიანების კასერესის პროვინციის სიერა-დე-მონტანჩესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 25 კმ². მოსახლეობა — 1998 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:კასერესის მუნიციპალიტეტები
ტორე-დე-სანტა-მარია
ტორე-დე-სანტა-მარია (Torre de Santa María) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ესტრემადურის ავტონომიური გაერთიანების კასერესის პროვინციის სიერა-დე-მონტანჩესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 19 კმ². მოსახლეობა — 532 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:კასერესის მუნიციპალიტეტები
პლასენსუელა
პლასენსუელა (Plasenzuela) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ესტრემადურის ავტონომიური გაერთიანების კასერესის პროვინციის სიერა-დე-მონტანჩესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 36,67 კმ². მოსახლეობა — 487 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:კასერესის მუნიციპალიტეტები
ფიზულის მოედანი
ფიზულის მოედანი (Füzuli meydanı; წარსულში კუბის მოედანი) — აზერბაიჯანის დედაქალაქში, ქალაქ ბაქოში, აზერბაიჯანის სახელმწიფო დრამატული თეატრის შენობის წინ მდებარე მოედანი. იგი XVI საუკუნის გამოჩენილი პოეტის მუჰამედ ფიზულის სახელს ატარებს და შესაბამისად მოედანზე მისი ძეგლი დგას. ბაქოს ძირეულ მაცხოვრებლებისათვის ცნობილია მოედნის ძველი სახელი «კუბინკა» (მოედნის ძველი სახელი — კუბის).
ისტორია
მოედანი შეიქმნა XIX საუკუნის შუა წლებში. ჯერ კიდევ ქალაქი ბაქოს დაგეგმარების საწყის პერიოდში მას კუბის მოედანი ეწოდებოდა. იმის გათვალისწინებით, რომ ამ მოედანზე განლაგებული იყო ბაზარი (ე. წ. "კუბის ბაზარი"), მოედანს კიდევ ერთი სახელით მოიხსენიებდნენ - ბაზრის მოედანის სახელით. ის მთელ ქალაქში ყველაზე სიცოცხლით სავსე მოედანი იყო და მდებარეობდა შემახანისა (ამჟამად ჯაფარ ჯაბარლის ქუჩა) და ბალახანის (ამჟამად ფიზულის ქუჩა) კვეთაზე. აქ ძირითადად განლაგებული იყო ერთსართულიანი სახლები დახლებითა და მაღაზიებით.
მინი|მარცხნივ|კუბის მოედანი რუსეთის იმპერიის მიერ მოწყობილი ხილის ბაზრის გახსნაზე
კუბის მოედანი რუსეთის იმპერიის მიერ მოწყობილი ხილის ბაზრის გახსნაზე. საფირმო მაღაზიები და დახლები მსხვილ ვაჭრებს ამ ბაზრობაზე არ გააჩნდათ. ძირითადად აქ ვაჭრობდა აქ მცხოვრებთა უღარიბესი ნაწილი, რომლებიც მოსახლეობის უმრავლესობას წარმოადგენდა. ამასთან დაკავშირებით ქალაქის მმართველები მცირე ყურადღებას აქცევდნენ კუბის მოედანს, რითაც საშუალებას აძლევდნენ ვაჭრებს სავაჭრო ნაგებობები შეექმნათ. 1902 წელს მოედანზე ვინმე ქალბატონ რილსკაიას სახსრებით აშენდა მთავარანგელოზი მიხეილის სახელობის პატარა ეკლესია 1960 წელს არქიტექტორი გ. მ. ალიზადეს პროექტით კუბის მოედანზე აშენდა მეშადი აზიზბეკოვის სახ. აზერბაიჯანის დრამატული თეატრის შენობა. ამის შედეგად კუბის მოედანი ფაქტიურად თეატრალური და საზოგადოებრივი ცენტრი გახდა ძველი ფორშტადტ-შემახინის მოედნისა. 1962 წელს მოედანზე დაიდგა XVI საუკუნის გამოჩენილი პოეტის მუჰამედ ფიზულის ძეგლი (სკულპტორები — ტოკაი მამედოვი და ომარ ელდაროვი, არქიტექტორი — გ. მუხტაროვი). ძეგლს გუსეინ გაჯიევის ქუჩის გაყოლებაზე მოედნის ცენტრალური ადგლი უკავია. ამ დროიდან მოყოლებლი მოედანი ცნობილია როგორც ფიზულის მოედანი.
სქოლიო
კატეგორია:ბაქოს ღირსშესანიშნაობები
ტორემოჩა
ტორემოჩა (Torremocha) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ესტრემადურის ავტონომიური გაერთიანების კასერესის პროვინციის სიერა-დე-მონტანჩესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 64 კმ². მოსახლეობა — 793 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:კასერესის მუნიციპალიტეტები
ლევან ფირცხელიანის სახლი და დარბაზ-მაჩუბი
ლევან ფირცხელიანის სახლი და დარბაზ-მაჩუბი — არქიტექტურული ძეგლი მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფელ წვირმში.
მას სამხრეთიდან ტრისტან ფირცხელიანის სახლი მაჩუბი აქვს მიდგმული, ხოლო აღმოსავლეთის ფასადის ჩრდილოეთ მონკავეთში ბიქტორ ფირცხელიანის მაჩუბი დგას. ლევან ფრიცხელიანის სახლი და დარბაზ-მაჩუბი არა ნაგებობით შემოსაზღვრულ ეზოში დგას, არამედ მისი აღმოსავლეთი, სამხრეთი და დასავლეთი ფასადები ქუჩისკენ არის მოქცეული. დარბაზ-მაჩუბი და სახლი ნაგებია ნატეხი ქვით კირ-დუღაბზე, ამ მომენტში გადახურულია თუნუქით. ნაგებობა გვიან არის გადაკეთებული საცხოვრებელ სახლად. აღმოსავლეთ ფასადზე აქვს კარ-სარკმლის წყობა ორივე სართულზე და ხის ფართო აივანი, რომელიც ამ მომენტში დაზიანებულია და მორღვეული აქვს მოაჯირი. ჩრდილოეთის ფასადი ყრუა, აღენიშნება ვერტიკალური ბზარები, მარჯვენა ნაწილი კი მორღვეულია აქვს და ხის მორებით ახლად ამოყვანილი კედელია. დასავლეთის კედელზე მხოლოდ პირველი სართულის დონეზე მაჩუბში შესასვლელი კარია გაჭრილი. სამხრეთის ფასადი კი ნაწილობრივ იფარება ლევან ფირცხელიანის მაჩუბით, რომელზეც შეინიშნება შეკეთების კვალი და ასევე სამი მცირე ზომის ოთხკუთხა ფორმის სარკმელია ალაგ-ალაგ გაჭრილი.
ნაგებობის ინტერიერშიც ვხედავთ საცხოვრებელ სახლად სივრცის მორგების სურვილს, ორივე სართულის ჩრდილოეთ მონაკვეთები საცხოვრებელ სახლად არის გადაკეთებული, სამხრეთი ნაწილები გადატიხრულია და დატოვებულია მაჩუბი და დარბაზი. ორივე სართული საკმაოდ მძიმე მდგომარეობაშია, სახლის ნაწილში შემორჩენილია ნალესობის კვალი, მაგრამ აღინიშნება მრვალაი ბზარი. მაჩუბში შემორჩენილია პირვანდელი საქონლის ხის სადგომი ლეჭუნდირი, რომელიც ასევე მძიმე მდგომარეობაშია. სართულშუა გადახურვა არ არის გამოცვლილი და ოდნავ დაწეულია. მეორე სართული პირველ სართულთან შედარებით ბევრად მძიმე მდგომარეობაშია, კედელბზე მრავლობითი ვერტიკალური ბზარებია, ჩამოცვენილია ნალესობა. გადახურვა ამ მომენტში გამოცვლილია, მაგრამ შეინიშნება წყლის ჩამოსვლის კვალი. ლევან ფირცხელიანის მაჩუბი საკმაოდ მძიმე მდგომარეობაშია, მაგრამ ერთ-ერთ ტიპურ ნაგებობას წარმოდგენს. გადაკეთებებიდან გამომდიანრე, მას არ აქვს პირვანდელი პროპროციები დაკარგული და ამის გათვალისწინებით ის ორგანულად ეწერება უბნის საერთო განაშენიანებაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
ვალდეფუენტესი
ვალდეფუენტესი (Valdefuentes) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ესტრემადურის ავტონომიური გაერთიანების კასერესის პროვინციის სიერა-დე-მონტანჩესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 27 კმ². მოსახლეობა — 1139 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:კასერესის მუნიციპალიტეტები
ტორეორგასი
ტორეორგასი (Torreorgaz) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ესტრემადურის ავტონომიური გაერთიანების კასერესის პროვინციის სიერა-დე-მონტანჩესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 31 კმ². მოსახლეობა — 1656 კაცი (2020 წ.).
ტორეკემადა
ტორეკემადა (Torrequemada) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ესტრემადურის ავტონომიური გაერთიანების კასერესის პროვინციის სიერა-დე-მონტანჩესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 30,81 კმ². მოსახლეობა — 560 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:კასერესის მუნიციპალიტეტები
შალვა ზაქაიძის საცხოვრებელი სახლი
შალვა ზაქაიძის საცხოვრებელი სახლი — არქიტექტურული ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ კაიშაურნში.
ორსართულიანი საცხოვრებელი სახლი, რომლისგან დღეს მხოლოდ კედლებია შემორჩენილი, გეგმით სწორკუთხაა. სახურავი და სართულშუა გადახურვა ჩაქცეულია. აშენებულია ნატეხი ქვის ირეგულარული წყობით. მეორე სართულის კარებისა და ფანჯრების საპირეებისათვის გამოყენებულია ანდეზიტის დამუშავებული ქვები. სამხრეთით მიმართული მთავარი ფასადი სიმეტრიულადაა დანაწევრებული კარ-ფანჯრების ღიობებით. პირველ სართულზე გაჭრილია ერთი კარი და ორი ფანჯარა. მეორე სართულზე ოთხი ფანჯარა და ერთი კარი. სამხრეთ და დასავლეთ ფასადებზე შემორჩენილია აივნის საყრდენი კონსტრუქციის ჩასამაგრებელი ფოსოები. ორივე ფასადს ერთიანი ღია აივანი შემოუყვებოდა, რომლისგან დღეს აღარაფერია შემორჩენილი. ჩრდილოეთ კედელი ყრუა. აღმოსავლეთ ფასადის პირველი სართულიც ყრუა, ხოლო მეორეზე განთავსებული იყო ორი სწორკუთხა ფანჯარა. ერთი შენარჩუნებულია, მეორე კი ჩამოშლილი. პირველი სართულის კარ-ფანჯრებზე გადებულია ხის არქიტრავი. მეორე სართულის კარ-ფანჯრებს გარედან აქვს ანდეზიტის თლილი ქვის საპირეები შუაში საჭექი ქვით, ხოლო შიგნიდან ნატეხი ქვით შექმნილი ზღუდარები. ინტერიერში ჩრდილო-აღმოსავლეთ კედელზე პირველ სართულზე დატანებულია ორი თახჩა (არქიტრავული გადახურვით) და ბუხარი. სახლი ადგილობრივების გადმოცემით 1967 წელს მურღულებმა შეიძინეს კაიშურებისგან. შემდგომ კი, მათგან შეიძინა შალვა ზაქაიძემ. 1990-იან წლებში სახლის უმეტესი ნაწილი ხანძარმა გაანადგურა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
სარსა-დე-მონტანჩესი
სარსა-დე-მონტანჩესი (Zarza de Montánchez) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ესტრემადურის ავტონომიური გაერთიანების კასერესის პროვინციის სიერა-დე-მონტანჩესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 37 კმ². მოსახლეობა — 548 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:კასერესის მუნიციპალიტეტები
ვალდემორალესი
ვალდემორალესი (Valdemorales) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ესტრემადურის ავტონომიური გაერთიანების კასერესის პროვინციის სიერა-დე-მონტანჩესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 10 კმ². მოსახლეობა — 202 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:კასერესის მუნიციპალიტეტები
მუშათა ფაკულტეტები
მუშათა ფაკულტეტები (შემოკლ. მუშფაკი; рабочие факультеты, рабфаки) — ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებები (ან მათი განყოფილებები) საბჭოთა კავშირში, უმაღლეს სასწავლებელთა იმ აბიტურიენტებისათვის, რომლებსაც მიღებული არ ჰქონდათ საშუალო განათლება. სახალხო კომისართა საბჭოს 1918 წლის 2 აგვისტოს დეკრეტით მუშებსა და გლეხებს უფლება მიეცათ მოხვედრილიყვნენ ნებისმიერ უმაღლეს სასწავლებელში საშუალო განათლების დოკუმენტის გარეშე. თუმცა ზოგადსაგანმანათლებლო მომზადების დონე ბევრი სტუდენტისათვის არასაკმარისი აღმოჩნდა სწავლების გასაგრძელებლად. 1919 წელს მიიღეს დადგენილება მოსკოვში უმაღლეს სასწავლებლებთან, სკოლებთან და ცალკეული დაწესებულებების სახით საღამოს კურსების გახსნის შესახებ მუშებისა და გლეხების მოსამზადებლად. რსფსრ განათლების სახალხო კომისარიატის 1919 წლის 11 სექტემბრის დადგენილების „მუშათა ფაკულტეტების ორგანიზაციის შესახებ“ მიხედვით მუშფაკი იყო დამოუკიდებელი სასწავლო-დამხმარე დაწესებულება. პირველი მუშათა ფაკულტეტები შეიქმნა 1919 წელს კომერციულ ინსტიტუტთან (ახლანდ. გ. ვ. პლეხანოვის სახელობის რუსეთის ეკონომიკური უნივერსიტეტი) და მოსკოვის სხვა უმაღლეს სასწავლებლებთან. მუშათა ფაკულტეტების სისტემა კანონმდებლობით გაფორმდა რსფსრ სახალხო კომისართა საბჭოს 1929 წლის 17 სექტემბრის დეკრეტით „მუშათა ფაკულტეტების შესახებ“. 1930-იანი წლების მეორე ნახევარში დაწესებულებამ თავისი დანიშნულება დაკარგა და გაუქმდა.
სქოლიო
კატეგორია:განათლება სსრკ-ში კატეგორია:საგანმანათლებლო დაწესებულებები
სერგი ჭილაია
სერგი ჭილაია (დ. დეკემბერი, 1912 სოფ. სერგიეთი, მარტვილის რაიონი — გ. იანვარი, 1993) — ქართველი ლიტერატურათმცოდნე, მწერალი, ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1960), პროფესორი (1963).
ბიოგრაფია
დაიბადა მარტვილის რაიონის  სოფელ სერგიეთში. 1936 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი.
1941-1944 წლებში — თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტის დეკანი.
1944-1949 წლებში  — საქართველოს კპ ცკ-ის ლიტერატურისა და ხელოვნების სექტორის გამგე.
თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში კითხულობდა ლექციებს უახლესი ქართული ლიტერატურის ისტორიაში. 1968 წლიდან იყო თსუ-ს უახლესი ქართული ლიტერატურის ისტორიის კათედრის გამგე.
1951 წლიდან საქართველოს მწერალთა კავშირის მდივანია, ხოლო 1973 წლიდან — პირველი მდივანი. სკკპ წევრი 1939 წლიდან, საქართველოს სსრ V-XII მოწვევების უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი. საქართველოს კპ სარევიზიო კომისიის წევრი.
ოჯახი
მეუღლე: მარიამ სანადირაძე;
შვილები: გურამი, დალი, ლალი.
შემოქმედება
2013 წელს საქართველოს კულტურისა და ძეგლთა დაცვის სამინისტროს მხარდაჭერით გამოიცა მწერლის 100 წლის იუბილესადმი მიძღვნილი წიგნი „სერგი ჭილაია—100“
ადიუნქტურა
ადიუნქტურა (adjunctus — მიერთებული) — სამეცნიერო და სამეცნიერო-პედაგოგიური კადრების მომზადების ფორმა უმაღლესი სასწავლო დაწესებულებების შემდგომი პროფესიული სამხედრო განათლების სისტემაში. ანალოგიურია სამოქალაქო უმაღლესი სასწავლებლების ასპირანტურისა. ადიუნქტურის დამთავრებისა და დისერტაციის დაცვის შემდეგ კურსდამთავრებულები იღებენ მეცნიერებათა კანდიდატის სამეცნიერო ხარისხს.
სქოლიო
კატეგორია:უმაღლესი სასწავლებლები
იაკობ ზუბალაშვილი
განათლება
დაწყებითი განათლება თბილისის კათოლიკურ ეკლესიასთან არსებულ სკოლაში მიიღო. დაეუფლა ფრანგულ და ლათინურ ენებს, შემდეგ შეისწავლა რუსული, სომხური და თურქული ენებიც. 1803 წელს იაკობი თბილისში გახსნილ კეთილშობილთა სასწავლებელში შეიყვანეს, რომელიც მოგვიანებით გიმნაზიად გადაკეთდა (1830 წ.). მთავარმართებელ პავლე ციციანოვის გეგმით, სასწავლებლის კურსდამთავრებულები უმაღლესი განათლების მისაღებად, სახელმწიფოს ხარჯზე, მოსკოვის უნივერსიტეტში უნდა გაეგზავნათ, მაგრამ ეს გეგმა არ განხორციელებულა. იაკობს უნივერსიტეტში აღარსად უსწავლია, თუმცა ევროპაში ყოფნისას შეძლო ზოგადი განათლების ამაღლება და ცოდნა უცხო ენებშიც გაიღრმავა.
სამრეწველო და კომერციული საქმიანობა
იაკობ ზუბალაშვილის სამრეწველო კარიერა ქუთაისში დაიწყო, სადაც არყის ქარხანა გახსნა. აქ იგი გლეხებისაგან ყურძნის ჭაჭას იძენდა, მისგან არაყს ამზადებდა და სასმელს რუსულ სამხედრო ქვედანაყოფებს აწვდიდა. ჯარისათვის „ვოდკა“ მანამდე რუსეთიდან შემოჰქონდათ, კავკასიის ადმინისტრაციას ადგილობრივ დამზადებული სასმელის შეძენა გაცილებით იაფი დაუჯდებოდა, ამიტომ იაკობმა ნებართვა ადვილად მოიპოვა და თავის ძმასთან გიორგი ზუბალაშვილთან ერთად წარმოებას შეუდგა. ეს ქარხანა სპირტიანი სასმელის პირველი ოფიციალური საწარმო იყო, რომელშიც წლიურად 8000 სათლი არაყი მზადდებოდა გასაყიდად. ცხადია, მეწარმე მოგებას იღებდა, მაგრამ მოგებული დარჩა იმერეთის გლეხობაც, რომელიც მანამდე ჭაჭას ნაკლებად იყენებდა, ახლა კი ზუბალაშვილის ქარხნის მაგალითზე, არყის საოჯახო (შინაწარმოება) განავითარა და შემოსავლის დამატებითი წყარო გაიჩინა. იაკობ ზუბალაშვილის შემდეგ არყის ცნობილი მწარმოებელი გახდნენ: გიორგი ბოლქვაძე იმერეთში, ფორაქიშვილები, მირზაშვილები ქართლში და ბოლოს დავით სარაჯიშვილი, რომელმაც ეს საქმიანობა დახვეწა და უფრო მასშტაბურიც გახადა. იმის გამო, რომ დასავლეთ საქართველოში არყის წარმოება გაფართოვდა, იაკობ ზუბალაშვილმა ქუთაისის ქარხანა დახურა, მაგრამ ამ ბიზნესზე საერთოდ ხელი არ აუღია. მეწარმემ თბილისში გადმოინაცვლა და 1838 წელს ახალი პარტნიორის, ვატმანის თანამონაწილეობით, დიდუბეში, გერმანელთა დასახლების მახლობლად, მოზრდილი ქარხანა დააფუძნა. პარალელურად, იაკობმა თბილისში ჩამოაყალიბა სავაჭრო-სამრეწველო ამხანაგობა, რომელიც ერთ-ერთი პირველი და სამაგალითო ყოფილა მთელ საქართველოში.იაკობის კომპანიონები იყვნენ ვაჭრები ენიბეკოვი, თამამშევი, ტერ-გუკასოვი, ლორის-მელიქოვი და სხვები. იაკობ ზუბალაშვილმა სათავე დაუდო ადგილობრივ მცხოვრებთაგან ხორბლისა და ფქვილის შესყიდვას, რამაც ქართლისა და კახეთის გლეხობას მოტივაცია გაუჩინა, შეძლებისდაგვარად, გაეფართოებინათ ხორბლის, ქერისა თუ შვრიის ნათესები. ეს ერთგვარი ოჯახური ბიზნესი იყო, რადგან მასში იაკობის გარდა, მისი მამა და ერთი ძმაც მონაწილეობდა. ზუბალაშვილებმა ავლაბარში პურის ორი მაღაზია გახსნეს, მაგრამ უფრო არსებითი და შემოსავლიანი გამოდგა საქართველოში დისლოცირებული რუსეთის სამხედრო ნაწილების პურით მომარაგების იჯარა, რომელიც იაკობს კავკასიის რუსულმა ადმინისტრაციამ მიანდო. ამ საქმემ დიდი მოგება მოიტანა.
ნოვაციები
იაკობ ზუბალაშვილის სახელს უკავშირდება მრავალი სიახლე საქართველოში. კერძოდ: წურბლების ჭერა და სამედიცინო დანიშნულებით მათი გამოყენების დაწყება. იაკობ, ანდრია და ივანე ზუბალაშვილებმა იჯარით აიღეს ბაზალეთის ტბა, სადაც წურბელას იჭერდნენ და მთავრობას აძლევდნენ, როგორც გამოსადეგ საჭიროებას მკურნალობისათვის. ნოვაცია იყო შაქრის წარმოების დაწყება ჩვენს ქვეყანაში. 1837 წლის დამდეგს ქართველმა მეწარმემ, ნებართვის მისაღებად, მთავარმართებელ ევგენი გოლოვინს მიმართა. გოლოვინმა საიმპერიო მთავრობასთან იშუამდგომლა, რის შედეგადაც, 1837 წლის ივლისში, ამხანაგობას კასპიისა და შავი ზღვის სანაპიროებზე 500 დესეტინა სახაზინო მიწა გამოეყო შაქრის ლერწმის გასაშენებლად. მეწარმეემს ნება მიეცათ აეშენებინათ ქარხანა, რომელიც დასაწყისში რაფინირებულ შაქარს იმპორტირებული, ხოლო შემდეგ ადგილობრივი ნედლეულით დაამზადებდა. მოგვიანებით წარმოება გადმოიტანებს თბილისში. ქარხანა ვერაზე აიგო (შენობა დღემდეა შემორჩენილი პეტრიაშვილის ქუჩაზე, რომელშიც ახლა ღვინის ქარხანაა გათავსებული), მაგრამ შემდეგ კუკიაზე ახალ შენობაში გადაიტანეს. ქარხანა პირველი იყო მთელ სამხრეთ კავკასიაში და მაღალი წარმადობითაც გამოირჩეოდა 40 ათასი ფუთი (640 ტონა) შაქარი წელიწადში. პროდუქცია, რომელსაც „ქართული შაქარი“ ერქვა, მყიდველს პაკეტებში დაფასოებული მიეწოდებოდა. 11 კაციანი პერსონალის გარდა (ოსტატი, ზედამხედველები და სხვა), ქარხანაში 50-მდე დაქირავებული მუშა საქმიანობდა. მიჩნეულია, რომ ზუბალაშვილის და კომპანიის შაქრის ქარხანა ადგილობრივი სავაჭრო კაპიტალის მრეწველობაში დაბანდების წარმატებული მაგალითი იყო.ქარხანამ 1840-იანი წლების შუა ხანებამდე იარსება და შემდეგ მუშაობა შეწყვიტა უმთავრესად რუსეთიდან შემოტანილი შაქრის კონკურენციის გამო. ქარხნის დახურვა არ ყოფილა მრეწველთა მარკეტინგულ გათვლებში დაშვებული შეცდომის ბრალი. ეს უფრო იმპერიულ ეკონომიკურ პოლიტიკას უნდა მიეწეროს: მეფის მთავრობა მფარველობდა მეტროპოლიის ბურჟუაზიას, ხოლო განაპირა, კოლონიური მხარეების სამრეწველო წარმოება და თავად მწარმოებლები ნაკლებად აღელვებდა.
მშენებლობები
იაკობ ზუბალაშვილი აქტირუად ჩაერთო სასტუმროს ბიზნესში. ეს საქმე იმხანად საქართველოში სრულიად ახალი იყო და მას ძირითადად უცხოელები უძღვებოდნენ. მის სახელს უკავშირდება თბილისის ბევრა მნიშვნელოვანი არქიტექტურული ღირსშესანიშნაობა: 1825 წელს იაკობმა აზნაურ თურქესტანიშვილისაგან დღევანდელი თავისუფლების მოედნისა და პუშკინის ქუჩის მიმდებარედ ადგილი შეიძინა, სადაც იტალიური წარმოშობის შვეიცარიელი ხუროთმოძღვრის ჯუზეპე (იოსებ) ბერნარდარცის პროექტით სასტუმრო ააგო (დღევანდელი ხელოვნების მუზეუმი). ამ სასტუმროს მახლობლად (დღევანდელი მშენებარე სასტუმროს ადგილზე) მდგარა იაკობ ზუბალაშვილის მშვენიერი სამსართულიანი საცხოვრებელი სახლიც, რომელიც ევროპულ ყაიდაზე, დახვეწილი გემოვნებით ყოფილა გამართული. 1842 წელს იაკობ ზუბალაშვილმა თბილისში ქარვასლა ააგო, რომელიც 10 სავაჭრო ობიექტს, საწყობებს, ღვინის სარდაფებსა და 71 სასტუმრო ნომერს აერთიანებდა.
მეცენატობა
პურით ვაჭრობამ იაკობს დიდი მოგება მოუტანა, მაგრამ ზუბალაშვილები არ ივიწყებდნენ თვით მარცვლეულის მწარმოებელ გლეხებს, რომელთაგან ნედლეულს კარგ ფასად იძენდნენ, ასწავლიდნენ მათ მიწის დამუშავებისა და მეურნეობის სწორად გაძღოლას. ხშირად ღარიბ მშრომელებს ურმებსა და ხარ-კამეჩსაც ჩუქნიდნენ, რომ მათ შეძლებოდათ მოსავლის მოყვანა.
XIX საუკუნეში თბილისსა თუ გორში მცხოვრებ ზუბალაშვილების ოჯახებს საქართველოში ჩამოსული არაერთი უცხოელი სტუმრობდა, მათ შორის ცნობილი შვეიცარიელი მოგზაური და სიძველეთა მკვლევარი დიუბუა დე მონპერე, სახელოვანი ფრანგი მწერალი ალექსანდრე დიუმა და სხვა. ალექსანდრე დიუმა თავის წიგნში „კავკასია“ იხსენებს ერთ-ერთ ზუბალაშვილს, რომელმაც თბილისში ჩინებულად უმასპინძლა მას და მის ორ თანამგზავრს: როდესაც საქართველოში მყოფი ფრანგი მწერალი ჟურნალ „ცისკრის“ რედაქციამ მიიპატიჟა და სუფრა გაუშალა, მასპინძელთა შორის ზუბალაშვილებიც იყვნენ.
გარდაცვალება
იაკობ ზუბალაშვილი 1864 წელს გარდაიცვალა, დაკრძალულია თბილისში კათოლიკეთა სასაფლაოზე. მისი საფლავის ქვაზე წარწერილია: „განსვენება საუკუნე მიანიჭე უფალო იაკობ ივანეს ძე ზუბალაშვილს 72 წლისა, გარდაიცვალა 1864 წელს“.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი მეწარმეები
ვოიაჯერ 2
მინი|ვოიაჯერ 2-ის მიერ აღბეჭდილი ევროპა ვოიაჯერ 2 (Voyager 2) — მოქმედი კოსმოსური ზონდი, რომელიც ნასამ 1977 წლის 20 აგვისტოს ვოიაჯერის პროგრამის ფარგლებში მზის სისტემის შორეული პლანეტების შესწავლის მიზნით გაუშვა. ვოიაჯერ 2 პირველი და ერთადერთი აპარატია, რომელმაც იშვიათი პლანეტარული განლაგების დახმარებით 1986 წლის იანვარში ურანს, ხოლო 1989 წლის აგვისტოში ნეპტუნს მიაღწია. 2018 წლის 5 ნოემბერს, 122 ასტრონომიული ერთეულის მანძილზე, ვოიაჯერ 2-მა ვარსკვლავთშორის სივრცეს მიაღწია და ვოიაჯერ 1-ის მსგავსად, მზის ჰელიოსფერო დატოვა.
რვათვიანი პაუზისა და ტექნიკური გაუმართაობის აღმოფხვრის შემდეგ, 2020 წლის ნოემბერში აპარატთან კავშირი აღდგა. ვოიაჯერ 2-თან კომუნიკაცია ნასას შორეული კოსმოსური კავშირის ქსელის, კანბერასთან მდებარე DSS 43 საკომუნიკაციო ანტენის მეშვეობით ხორციელდება. დედამიწას, მზესა და აპარატს შორის არსებული მანძილი, ზონდის სტატუსი და მისი სიჩქარე ნასას ოფიციალურ საიტზეა ასახული.
ისტორია
მინი|სტურნი
მინი|ვოიაჯერ 2-ის მიერ აღბეჭდილი ნეპტუნი
აპარატის აღჭურვილობა
სამეცნიერო აღჭურვილობის შემადგენლობაში შემდეგი მოწყობილობებია:
აპარატის სავარაუდო მომავალი
მართალია, აპარატის ოპერირების ვადა წლების წინ ამოიწურა, თუმცა სამეცნიერო აღჭურვილობის ნაწილი ისევ მუშაობს. მოწყობილობების ნაწილი ენერგიას რადიოიზოტოპური თერმოელექტრო გენერატორისგან იღებს, რომლის ჯამური სიმძლავრე აპარატის გაშვების მომენტში 470 ვატს შეადგენდა. 2012 წლის მონაცემებით, გენერატორის სიმძლავრე 45% შეადგენდა. მეცნიერები ვარაუდობენ, რომ აპარატზე არსებული მოწყობილობების ნაწილი ოპერირებას 2025 წლამდე შეძლებს.
დაახლოებით 300 წლის შემდეგ ვოიაჯერ 2 ოორტის ღრუბლის შიდა რეგიონს მიაღწევს, რომლის დატოვებასაც 30 ათასი წელი დასჭირდება.
დაახლოებით 40 ათასი წლის შემდეგ ვოიაჯერ 2 ვარსკვლავ როსს-248 1.7 სინათლის წლის მანძილზე მიუახლოვდება.
თუკი აპარატს ხელს არაფერი შეუშლის, დაახლოებით 296 ათასი წლის შემდეგ იგი ღამის ცის ყველაზე კაშკაშა ვარსკვლავ — სირიუსს 4.3 სინათლის წლის მანძილზე მიუახლოვდება.
სქოლიო
კატეგორია:კოსმოსური ხომალდები
სახალხო სასწავლებლები
250პქ|მინი|მარჯვნივ|[[საერო სკოლა ვიატკის გუბერნიაში, 1890-იანი წლები.]] სახალხო სასწავლებლები (სახალხო სკოლები; Народные училища) — სახალხო მასებისთვის ხელმისაწვდომი დაწყებითი სასწავლებლების საერთო სახელწოდება 1917 წლის ოქტომბრის რევოლუციამდელ რუსეთში. 1786–1804 წლებში ოფიციალური სახელწოდება იყო მცირე და მთავარი სახალხო სასწავლებლებისა. 1864 წლიდან სახალხო სასწავლებლებს (ოფიციალური სახელწოდება — დაწყებითი სახალხო სასწავლებლები) განეკუთვნებოდა ყველა უწყების, კერძო პირისა და ორგანიზაციის (მ.შ. ერობის) დაწყებითი, აგრეთვე საკვირაო სკოლები.
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის სასწავლებლები
იტალიური არმია რუსეთში
იტალიური არმია რუსეთში (იტალ. Armata Italiana in Russia; ARMIR) — იტალიის სამეფო არმიის მე-8 არმია, რომელმაც იბრძოლა მეორე მსოფლიო ომში, აღმოსავლეთის ფრონტზე, საბჭოთა კავშირის წინააღმდეგ. მე-8 არმიის შემადგენლობაში თავდაპირველად ირიცხებოდა 235 000 ჯარისკაცი.
სამხედრო ნადავლის პარკი
პარკში წარმოდგენილი ექსპონატები, 10 ხაზისგან შემდგარი თადაცვითი სისტემები, სიმაგრეები, ყაზარმები, ასევე ინფორმაცია საომარი მოქმედებების მიმდინარეობის შესახებ მოწოდებულია ბრძოლის სურათის წარმოსაჩენად. პარკის ტერიტორიაზე ასევე შექმნილია საინფორმაციო ცენტრი და სუვენირების მაღაზია.
იტალიური არმია რუსეთში
ძირითადი ოპერაციები
მინი|სამთო ქვედანაყოფი [[ალპინი|ალპინის წევრები რუსული რასპუტიცას (ნალექის სეზონი, რომელსაც თან სდევს გრუნტის გზების ატალახება) წინააღმდეგ.]] 1942 წლის გვიან ზაფხულში, აღმოსავლეთი უკრაინის დაპყრობაში მონაწილეობის მიღების შემდეგ, მაღალი მობილურობით გამორჩეულმა იტალიელმა ბერსალიერებმა გაანეიტრალეს წითელი არმიის გამაგრებული პოზიციები სერაფიმოვიჩთან, მდინარე დონზე. შემდეგ კი გერმანული ტანკების მხარდაჭერით იტალიელებმა მოიგერიეს საბჭოთა ჯარების იერიშები დონის ბრძოლის პირველ ფაზაში.