cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
პოლ როჯერსი
პოლ ბერნარდ როჯერსი (დ. 1949 წლის 17 დეკემბერს, მიდლზბრო, ინგლისი) — ინგლისელი როკ მუსიკოსი, სიმღერების ავტორი და ვოკალისტი, რომელმაც სახელი გაითქვა 1970-იან და 1980-იან წლებში ჯგუფებთან The Firm და The Law. უკანასკნელ წლებში იგი აქტიურობდა პროექტში Queen + Paul Rodgers, რომელშიც ჯგუფ Queen-ში დარჩენილი ორი წევრი, ბრაიან მეი და როჯერ ტეილორიც მონაწილეობდნენ. ჟურნალმა Rolling Stone როჯერსს მიანიჭა #55 ადგილი ყველა დროის 100 საუკეთესო მომღერლის სიაში.
Queen + Paul Rodgers
საკონცერტო ალბომები სტუდიური ალბომები სინგლები სხვა ალბომები
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1949 კატეგორია:ინგლისელი მომღერლები კატეგორია:ინგლისელი პროდიუსერები კატეგორია:ინგლისელი როკ-მომღერლები
აღმოსავლეთ პრუსიის ოპერაცია (1945)
აღმოსავლეთ პრუსიის ოპერაცია — საბჭოთა არმიის დიდი შეტევითი ოპერაცია აღმოსავლეთ პრუსიასა და ჩრდილოეთ პოლონეთში, დიდი სამამულო ომის დამამთავრებელ პერიოდში, 1945 წელს. მიზნად ისახავდა მტრის სტრატეგიული დაჯგუფების განადგურებას აღმოსავლეთ პრუსიას და ჩრდილოეთ პოლონეთში. ოპერაციში მონაწილეობდნენ: ბელორუსიის II და III ფრონტის 43-ე არმია და ბალტიის ფლოტი.
აღმოსავლეთ პრუსიის ოპერაცია ისევე, როგორც ვისლა-ოდერის ოპერაცია იყო შემადგენელი ნაწილი საბჭოთა შეიარაღებული ძალების სტრატეგიული შეტევისა ბალტიის ზღვიდან კარპატებამდე.
ანტიფაშისტური კოალიციის გათიშვის იმედით ფაშისტური ხელმძღვანელობა ცდილობდა გაეჭიანურებინა ომი, არ დაეშვა საბჭოთა ჯარების წინსვლა დასავლეთისაკენ.
აღმოსავლეთ პრუსიას იცავდა არმიათა ჯგუფი „ცენტრი“. 13 იანვარს მათ გაარღვიეს მტრის თავდაცვა გუმბინენის ჩრდილოეთით. ბელორუსიის II ფრონტის ჯარებმა კი 26 იანვარს ელბინგის ჩრდილოეთით გაარღვიეს ფრონტი და ბალტიის ზღვის სანაპიროზე გადავიდნენ III ფრონტის ჯარებიც. ფაშისტური არმიის მთავარი ძალები ზღვის პირას იქნა მომწყვდეული და განადგურებული. ამის შემდეგ საბჭოთა ჯარებმა დაიკავეს მთელი აღმოსავლეთ პრუსია, მოსპეს გერმანული იმპერიალიზმის კერა და ფორპოსტი აღმოსავლეთში და გაათავისუფლეს ჩრდილოეთ პოლონეთი.
ლიტერატურა
კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომი კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის ოპერაციები და ბრძოლები კატეგორია:ევროპის ისტორია
მცოხნელები
მცოხნელები (Ruminantia) — ძუძუმწოვრების ქვერიგი წყვილჩლიქოსნების რიგისა. უმეტესობას 4-განყოფილებიანი (ფაშვი, ბადურა, წიგნარა, მაჭიკი) კუჭი აქვს. საჭმლის მონელების პროცესში დიდ როლს თამაშობს ცოხნა. მცოხნელებთაგან ბევრს კარგად განვითარებული რქები აქვთ. ზედა საჭრელები არ აქვთ. კიდურებზე ყველაზე მეტად განვითარებულია მე-3 და მე-4 თითები, რომლებზეც დიდი რქოვანი ჩლიქები აქვთ. არსებობს მცოხნელების 6 ოჯახის (ირმულასებრნი, მუშკისებრნი, ირმისებრნი, რქახრახნილისებრნი, ჟირაფისებრნი, ძროხისებრნი) 180-მდე სახეობა. ველური მცოხნელები თითქმის ყველგან გვხვდებიან (ავსტრალია, მადაგასკარისა და ანტილის კუნძულების გარდა). უმეტესად ჯოგური, პოლიგამიური ცხოველებია. აქვთ დიდი სამეურნეო მნიშვნელობა (იყენებენ უმთავრესად ხორცსა და ტყავს).
ლიტერატურა
კატეგორია:წყვილჩლიქოსნები
ინფორმატიკა
მინი|[[ჩარლზ ბებიჯი მიიჩნევა პირველი მექანიკური კომპიუტერის შემქმნელად]] ინფორმატიკა — მეცნიერება გამომთვლელი მანქანების (კომპიუტერი) საშუალებით ინფორმაციის დამუშავების შესახებ.
სიტყვა ინფორმატიკა ნაწარმოებია ფრანგული სიტყვიდან Informatique, რომელიც თავად წარმოიქმნა ორი ტერმინის Information (ინფორმაცია) და Automatique (ავტომატიკა) შეერთების საფუძველზე.
ზოგადი ცნობები
მე-20 საუკუნეში მეცნიერების და მრეწველობის სწრაფმა განვითარებამ და ინფორმაციის რაოდენობის ზრდამ გამოიწვია ის, რომ ადამიანი უძლური აღმოჩნდა აღექვა და დანიშნულებისამებრი დაემუშავებინა  ეს ინფორმაცია. შეიქმნა აუცილებლობა მოეხდინათ მისი კლასიფიცირება თემებად, შენახვა, გამოყენება, ინფორმაციის მოძრაობის კანონზომიერებების დადგენა და ა.შ. გამოკვლევებს, რომლებიც ამ პრობლემების მოსაგვარებლად წარმოებდა, უწოდეს ინფორმატიკა.
ინფორმატიკა, მათემატიკის მსგავსად, სხვა მეცნიერებებს ემსახურება. იგი არ შეისწავლის კონკრეტულ მატერიალურ ობიექტებს ან პროცესებს. ინფორმატიკა სხვა სფეროებს ამარაგებს გამოთვლითი მეთოდებით, რომლებიც თავდაპირველად გამოიყენებოდა ატომური ფიზიკისა და საფრენის აპარატების მექანიკის დარგში, მოგვიანებით – ეკონომიკისა და ადმინისტრაციული მართვის სფეროში, ამჟამად კი მისი მომხმარებელია მეცნიერებისა და ტექნოლოგიების თითქმის ყველა დარგი.
ინფორმატიკის განვითარებას დიდი სტიმული მისცა კომპიუტერის გამოგონებამ და კომპიუტერული ტექნოლოგიის განვითარებამ.
N.B. აღსანიშნავია, რომ არ არსებობს ერთიანი გაგება ამ ტერმინისა, მაგალითად, ინგლისური Informatics სულაც არ არის ზუსტი შესატყვისი იმ ცნებისა, რაც ფრანგებისთვის არის Informatique, ან გერმანელებისთვის - Informatik.
საერთო ცნებები და ტერმინები
ალგორითმი - ალგორითმიზაცია - არითმეტიკული მოწყობილობა - ბაიტი - ბიტი - ბლოკ–სქემა - გამოთვლითი ტექნიკა - პროგრამირება - პროგრამირების ენა - ინტერფეისი - ინფორმაცია - კოდირება - კომპიუტერი - მართვის მოწყობილობა - მასივი - მონაცემთა ბაზა - ოპერატორი - ოპერაციული სისტემა - პერიფერიული მოწყობილობა - პროგრამა - პროცესორი - რეგისტრი - სისტემური პროგრამა - ტრანსლატორი - ციკლი
ინფორმატიკის დარგის გამოჩენილი მოღვაწეები
ბებიჯი, ჩარლზ – ეიკენი, ჰოვარდ – ეკერტი, პროსპერ – ვირტი, ნიკლაუს – ლავლეისი, ადა – ლაიბნიცი, გოტფრიდ ვილჰელმ – მოჩლი, ჯონ – ნოიმანი, ჯონ ფონ – პასკალი, ბლეზ – ტორვალდსი, ლინუს – შენონი, კლოდ – ციმერმანი, ფილ
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მეცნიერება კატეგორია:გამოყენებითი მეცნიერებები კატეგორია:ინფორმატიკა
რეპლიკა
რეპლიკა დრამატურგიაში (იტალ. replica < ლათ. replico - ვუხსნი, ვპასუხობ). დრამატული ნაწარმოების დიალოგის ელემენტი, მოქმედი პირის პასუხი. რეპლიკას უწოდებენ ასევე ბოლო ფრაზას, რომელსაც მოჰყვება სხვისი პასუხი. აქტის ბოლოს რეპლიკას ეკისრება ან მოქმედების შეჯამება, ან მოქმედების შემდგომი განვითარების მონიშვნა.
XIX საუკუნის ბოლოს და XX საუკუნის დასაწყისის ფსიქოლოგიურ, სიმბოლისტურ, იმპრესიონისტულ დრამატუგიაში გაიზარდა რეპლიკის, როგორც ფსიქოლოგიური იმპულსის როლი და სათანადოდ დაიხვეწა მისი აზრობრივი და სტილისტური მხარე.
კატეგორია:ლიტერატურული ტერმინები
მარკუს ტერენციუს ვარონი
მინი|Fasti Antiates Maiores - ტექსტი რომელიც შეიცავს [[რომაული კალენდარი|რომაულ კალენდარს.]] მარკუს ტერენციუს ვარონი, აგრეთვე ცნობილი როგორც ვარონ რეატინუსი (Marcus Terentius Varro) (ძვ. წ. 116-ძვ. წ. 27) — რომაელი მწერალი და მეცნიერი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ძველი რომაელი მწერლები კატეგორია:რომაელი ფილოსოფოსები კატეგორია:ტერენციუსები კატეგორია:დაბადებული ძვ. წ. 116 კატეგორია:გარდაცვლილი ძვ. წ. 27
ბაადურ ჯობავა
ბაადურ ჯობავა (დ. 26 ნოემბერი, 1983) — ქართველი მოჭადრაკე, დიდოსტატი (GM) 2001 წლიდან. იგი არის საქართველოს სამგზის ჩემპიონი (2003, 2007 და 2012 წლებში) და საჭადრაკო ოლიმპიადის მონაწილე (2000–2016 წ.წ.). ბაადურმა ბავშვობა აფხაზეთში გაატარა. ჭადრაკს თამაშობს 4 წლის ასაკიდან. ფიდეს რეიტინგში იკავებს 278-ე ადგილს.
მიქაშავიძე
საკუთარი სახელი მიქაშავიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
ბაადურ ჯობავა
მნიშვნელოვანი თამაშები
ბაადურ ჯობავა vs ევგენი ბარეევი, ევროპული კლუბების თასი 2003
1. e4 c6 2. d4 d5 3. Nd2 dxe4 4. Nxe4 Bf5 5. Ng3 Bg6 6. h4 h6 7. Nf3 Nd7 8. h5 Bh7 9. Bd3 Bxd3 10. Qxd3 Ngf6 11. Bd2 e6 12. O-O-O Be7 13. Qe2 O-O 14. Kb1 c5 15. d5 exd5 16. Bxh6 gxh6 17. Nf5 Re8 18. Nxh6+ Kf8 19. Ng5 Qb6 20. Qf3 Ne5 21. Qg3 Bd6 22. Nf5 Qxb2+ 23. Kxb2 Nc4+ 24. Kb3 Bxg3 25. h6 Na5+ 26. Ka4 b5+ 27. Kxa5 Bc7+ 28. Kxb5 Rab8+ 29. Ka4 Ne4 30. Rxd5 Nc3+ 31. Ka3 Nb5+ 32. Kb2 Nd4+ 33. Kc3 Nb5+ 34.Kd3 1-0
მიქაშავიძე
კატეგორია:ქართული გვარები
ბაადურ ჯობავა
მნიშვნელოვანი თამაშები
1. d4 Nf6 2. c4 e6 3. Nc3 Bb4 4. a3 Bxc3+ 5. bxc3 Nc6 6. e4 Nxe4 7. Qg4 f5 8. Qxg7 Qf6 9. Qxf6 Nxf6 10. Nf3 b6 11. d5 Na5 12. Nd4 Kf7 13. dxe6+ dxe6 14. Bf4 Ba6 15. Nf3 Ne4 16. Ne5+ Kf6 17. f3 Nd6 18. O-O-O Rhd8 19. h4 Nf7 20. Nd7+ Kg7 21. Rh3 Kh8 22. Bg5 Nxg5 23. hxg5 Kg7 24. Rh6 Bxc4 25. Bxc4 Nxc4 26. Rdh1 Rh8 27. f4 c5 28. Rxe6 Rae8 29. Rxh7+ Rxh7 30. Rxe8 Kf7 31. Ra8 Rh1+ 32. Kc2 a5 33. Ra7 Nxa3+ 34. Kd2 Rh2 35. Nxb6+ Kg6 36. Rxa5 Rxg2+ 37. Kd1 Nb1 38. Rxc5 Nd2 39. Nd5 Ne4 40. Rc6+ Kf7 41. Ne3 Rg3 42. Ke2 Ke8 43. Re6+ Kf7 44. Re5 Nxc3+ 45. Kf2 Rh3 46. Rxf5+ Kg6 47. Rf6+ Kg7 48. Nf5+ Kg8 49. Kg2 Rd3 50. Rd6 Ne2 51. Rg6+ Kh8 52. Rh6+ Kg8 53. Ne7+ Kf7 54. Ng6 Kg7 55. Kf2 Nc3 56. Ne7 Ne4+ 57. Ke2 Ra3 58. Nf5+ Kg8 59. Re6 Nc3+ 60. Kf3 Nd5+ 61. Kg4 Ra1 62. Re5 Rg1+ 63. Kf3 Rf1+ 64. Kg2 1-0
სერგეი კარიაკინი vs ბაადურ ჯობავა, FIDE გრან პრი ტაშკენტი 2014
1. e4 c6 2. Nf3 d5 3. Nc3 dxe4 4. Nxe4 Nf6 5. Nxf6+ exf6 6. Bc4 Qe7+ 7. Be2 Qc7 8. d4 Bd6 9. O-O O-O 10. h3 Rd8 11. Be3 Nd7 12. c4 Nf8 13. Bd3 Ng6 14. Qc2 Be6 15. Rfe1 Qd7 16. Bd2 Bxh3 17. gxh3 Qxh3 18. Bxg6 hxg6 19. Re3 g5 20. c5 Bf4 21. Rb3 Bc7 22. Qc4 Qh5 23. Kg2 Qg4+ 24. Kf1 Re8 25. Re1 Qh3+ 26. Kg1 Rxe1+ 27. Bxe1 Qg4+ 28. Kf1 Re8 29. Ng1 Bh2 30. Ne2 Rxe2 31. Rxb7 Re6 0-1
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მოჭადრაკეები კატეგორია:დაბადებული 26 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1983 კატეგორია:გალში დაბადებულები
ბოსნიელები
ბოსნიელები (სერბულ-ხორვატული: Bosanci / Босанци) — ბოსნიისა და ჰერცეგოვინას მოქალაქეები, მიუხედავად იმისა, რომელ რეგიონში ცხოვრობენ, ან რომელ ეთნოსს მიაკუთვნებენ საკუთარ თავს. აღნიშნული სიტყვა ტიტულარული ერის სინონიმად გამოიყენება ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის კონსტიტუციაში. ბოსნიელები შეიძლება ჩვეულებრივ შეიძლება ეთნონიმადაც გამოიყენებოდეს.
ბოსნიისა და ჰერცეგოვინას მოქალაქეები შეიძლება იყვნენ:
რელიგიები
ბოსნიელთა 40 %-ზე მეტი ისლამს აღიარებს, და უმეტესობა სუნიტები არიან. ბოსნიელთა 31 %-ზე მეტი სერბული მართლმადიდებელი ეკლესიის მიმდევარია, 15 % კი რომის კათოლიკური ეკლესიისა. დანარჩენი 14 % წარმოადგენს მორწმუნე ებრაელებსა და ათეისტებს.
ანბანი
ისტორიულად ბოსნიაში გავრცელებული იყო ე.წ. არებიცა, რომელიც დიაკრიტიკული ნიშნებით გავრცობილი არაბული ანბანის ერთ-ერთი ვარიანტია. არებიცა ახლოს დგას ოსმალურ ანბანთან. დღეს ბოსნიაში, ისევე როგორც სერბეთში, გამოიყენებენ ე.წ. ჩირილიცასაც და ლატინიცასაც, ანუ ქვეყანაში ფაქტობრივი ორანბანიანობაა.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:მსოფლიოს ხალხები * კატეგორია:სამხრეთ სლავები
ჰაჯი შაჰინი
ჰაჯი შაჰინი (Hacı Şahin; სრული სახელი: შაჰინ ჰიუსეინ ოღლუ ჰასანლი (Şahin Hüseyn oğlu Həsənli); დ. 7 ივლისი, 1974, ბაქო, აზერბაიჯანის სსრ — გ. 2 მარტი, 2023, ბაქო, აზერბაიჯანი) — აზერბაიჯანელი ღვთისმეტყველი და სასულიერო პირი. საზოგადოებრივი კავშირის „სულიერი სამყაროს“ დამფუძნებელი და თავმჯდომარე (2007–2023). კავკასიის მუსლიმთა სამმართველოს წარმომადგენელი ბაქოს ნასიმის რაიონში.
ბიოგრაფია
ჰაჯი შაჰინი დაიბადა 1974 წლის 7 ივლისს, აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში. 1991 წელს დაასრულა ბაქოს 189-ე საშუალო სკოლის რუსული სექტორი. 1991 წელს ჩაირიცხა აზერბაიჯანის ტექნიკური უნივერსიტეტის მანქანათმშენებლობის ფაკულტეტზე. 1995-1997 წლებში იხდიდა სამხედრო სავალდებულო სამსახურს. 2001-2004 წლებში სწავლობდა ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტზე.
საზოგადოებრივი საქმიანობა
1998-2001 წლებში ხელმძღვანელობდა ახალგაზრდულ კავშირს „იქმალი“, რომლის ასევე ერთ-ერთი დამფუძნებელი იყო. მისი ხელმძღვანელობით, კავშირმა ქვეყნის სხვადასხვა რეგიონში წარმომადგენლობითი ოფისები გახსნა და მთელი ქვეყნის მასშტაბით სხვადასხვა ღონისძიება ჩაატარა. შაჰინის საქმიანობის ძირითადი მიმართულება ახალგაზრდებში ეროვნული და ზნეობრივი ღირებულებების, ჯანსაღი ცხოვრების წესის და პატრიოტიზმის გრძნობის გავრცელება იყო.
2001 წლიდან ბაქოს ნასიმის რაიონში მდებარე „მაშადი დადაშის“ მეჩეთის იმამი იყო.
წლების განმავლობაში დამოუკიდებლად ეწეოდა რელიგიურ მოღვაწეობას და ასწავლიდა რელიგიურ საგნებს. 2007 წელს დააარსა ეროვნული მორალური ფასეულობების გამავრცელებელი საზოგადოებრივი ასოციაცია „სულიერი სამყარო“.
2013 წელს, დაინიშნა „მაშადი დადაშის“ მეჩეთის ახუნდად, 2014 წელს კი ნასიმის რაიონში კავკასიის მუსლიმთა სამმართველოს უფლებამოსილ წარმომადგენლად.
პირადი ცხოვრება
იყო დაოჯახებული. ჰყავს ორი ქალიშვილი და ორი ვაჟი.
ფლობდა აზერბაიჯანულ, არაბულ, სპარსულ და რუსულ ენას.
სიკვდილი
გარდაიცვალა 2023 წლის 2 მარტს, ბაქოში, გულის უკმარისობით. დაკრძალეს იასამალის სასაფლაოზე.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 7 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1974 კატეგორია:გარდაცვლილი 2 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 2023 კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები კატეგორია:აზერბაიჯანელი ღვთისმეტყველები
კვაუთი
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 76 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:სენაკის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ოქტიაბრი (ბაიმაკის რაიონი)
ოქტიაბრი (Октябрь) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბაიმაკის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 201 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბაიმაკიდან დაშორებულია 63 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია სიბაი, რომელიც დაშორებულია 46 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (82 %).
სქოლიო
კატეგორია:ბაიმაკის რაიონის სოფლები
დავით ორბელიანი
დავით რევაზის ძე ორბელიანი (გ. 1796) — საორბელოს უფროსი, ქართლის მეფის სახლთუხუცესი 1768-იდან, მეწინავე სადროშოს სარდალი 1772 წლიდან. ცოლად ჰყავდა ერეკლე II-ის ასული თამარი. თავი გამოიჩინა ასპინძის ბრძოლაში. მაგრამ შემდეგ განხეთქილება ჩამოვარდა ერეკლე II-სა და ორბელიანს შორია. ერთხანს ერეკლე II-მ სახლთუხუცესობაც ჩამოართვა. ორბელიანი ახლო მეგობარი იყო ბესიკისა, რომელმაც სიყვარულით აღსავსე ლექსები უძღვნა მას, ხოლო პოემაში "ასპინძისათვის" შეაქო ასპინძის ბრძოლაში მისი ვაჟკაცობა. დიპლომატიური მისიით რამდენიმეჯერ იყო სპარსეთში, საიდანაც ჩამოიტანა "ყარამანიანის" ხელნაწერი და 1762-1774 წლებში ქართულად თარგმნა. თხზავდა ლექსებსაც.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გარდაცვლილი 1796 დავით კატეგორია:სახლთუხუცესები
მცურავები
მცურავები (Colubrinae) — კრებითი სახელწოდება, რომელიც აღნიშნავს ანკარასებრთა ოჯახის გველების რამდენიმე გვარს. მათი სიგრძე 3,5 მ-ს აღწევს. მცურავების 90-ზე მეტი სახეობა გავრცელებულია შუა და სამხრეთ ევროპაში, აზიაში, ჩრდილოეთ და აღმოსავლეთ აფრიკაში, ჩრდილოეთ და ცენტრალურ ამერიკაში. ბინადრობენ ველებზე, ნახევრადუდაბნოებში, უდაბნოებში, დაბლობისა და მთის ტყეებში. მეტად მოძრავი არიან. იკვებებიან წვრილ-წვრილი ხერხემლიანებით (ახალგაზრდები — მწერებით). უმრავლესობა მსხვერპლს სხეულის რგოლებით ან მიწაზე მიჭერით გუდავს. მრავლდებიან კვერცხებით. საქართველოში გვხვდება 7 სახეობის მცურავები, ამათგან 3 ეკუთვნის Coluber-ის გვარს, 4 — Elaphe-ს გვარს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ანკარასებრნი
კუპრიაანთკარის არქეოლოგიური ძეგლები
კუპრიაანთკარის არქეოლოგიური ძეგლები — ნასოფლარი სიონის ჩრდილოეთით (თიანეთის მუნიციპალიტეტი). ამჟამად მისი ნაწილი წყალსაცავითაა დაფარული. ნაწილობრივ გაითხარა 1964 წელს (დ. მუსხელიშვილი). სამაროვანი შეიცავს გვიანდელი ბრინჯაოს ხანის ბოლო ეტაპის ორმოსამარხებს. სამაროვნის ქვეშ მოქცეულია ადრინდელი ბრინჯაოს ხანის ნამოსახლარი. ნაპოვნია ვარდისფერსარჩულიანი, ლეგაპრიალა ან მოყავისფრო ჭურჭლის ნატეხები, რომლებიც მტკვარ-არაქსული კერამიკის მსგავსია. კუპრიაანთკარის არქეოლოგიური ძეგლები ჯერჯერობით ადრინდელი ბრინჯაოს ხანის მასალების შემცველი ყველაზე ჩრდილოეთით მდებარე პუნქტია ივრის ხეობაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტი კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
კუნელი
კუნელი (Crataegus) — ეკლიანი ხეებისა და ბუჩქების გვარი ვარდისებრთა ოჯახისა.
მოიცავს 200-მდე სახეობას (სხვა მონაცემებით 1000-ზე მეტ სახეობას), რომელიც გავრცელებულია ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს ზომიერსა და ნაწილობრივ სუბტროპიკული ჰავის ზონაში (ძირითადად ჩრდილოეთ ამერიკაში). ყოფილ სსრკ-ში 50-მდე ველური და 75-მდე ეგზოტური სახეობაა.
კავკასიაში ბუნებრივად გავრცელებული 20-მდე სახეობიდან საქართველოში იზრდება 9. მათგან კავკასიური კუნელი (Crataegus caucasica) და კოლხური კუნელი (Crataegus colchica, Crataegus pentagyna supsb. pentagyna) ენდემებია, პირველი სამხრეთ-აღმოსავლეთ კავკასიისა, მეორე — კოლხეთის. მოშენებულია ზოგიერთი ველური კუნელიც. ინტროდუცირებულია აგრეთვე 30-მდე სახეობა. ველური სახეობიდან ჩვენში ყველაზე უფრო გავრცელებულია შავი ანუ ხუთბუშტუკოვანი კუნელი, შავი კუნელი (Crataegus pentagyna) და ირიბჯამფოთოლაკიანი კუნელი (Crataegus curvisepala, Crataegus kyrtostyla).
მინი|left|260პქ კუნელი საქართველოში ყველგან იზრდება, ბარიდან მოკიდებული მთის შუა სარტყლამდე, მშრალ და ღია ფერდობებზე, გამეჩხერებულ ტყეებსა (ქვეტყედ) და ნაკაფებზე, ზოგჯერ სუბალპურ სარტყელშიც აღწევს. გვხვდება უფრო ბუჩქნარების — კუნელიანების სახით, რომელიც მეტწილად ტყის მოჭრის შედეგად ჩნდება და ნიადაგდაცვითი მნიშვნელობა აქვს. ნიადაგისადმი კუნელი საკმაოდ განურჩეველია, თუმცა უფრო ხაროს ღრმა, საშუალოდ ტენიან და დაწრეტილ ნიადაგზე. ყვავილობს აპრილ-ივლისში. ნაყოფი მწიფდება სექტემბერ-ოქტომბერში. საკმაოდ ყინვაგამძლე და სინათლის მოყვარულია. მრავლდება თესლით და ძირკვის ამონაყრით, ზოგჯერ ფესვის ნაბარტითაც. ცოცხლობს 200-300 წელს. დეკორატიულია. გამოსადეგია ცოცხალ ღობედ. მშრალი ფერდობების გასამწვანებლად, ვაშლის, მსხლის, კომშის, ზღმარტლის ქონდარა საძირედ. აქვს მკვრივი და მაგარი ღია ვარდისფერი ან მურა-მოწითალო მერქანი, რომელსაც იყენებენ წვრილმანი ნივთების დასამზადებლად, ნუჟრებს — სადურგლოდ. ზოგი სახეობის (ყამბრო — (Crataegus pontica), კნაპა — (Crataegus orientalis) და სხვა) ნაყოფი იჭმევა. ზოგან გამხმარ ნაყოფს ფქვავენ და პურის ფქვილში ურევენ ნორჩი ფოთლებისაგან აყენებენ ჩაისმაგვარ სასმელს. კუნელი თაფლოვანია.
ლიტერატურა
კატეგორია:ვარდისებრნი
კუ-ბაბა
300px|მინი|კუ-ბაბა, [[ანატოლიური ცივილიზაციის მუზეუმი, ანკარა, თურქეთი]] კუ-ბაბა — ძველი შუმერის ქალაქ ქიშის მმართველი ქალი ძვ. წ. XXIV საუკუნის დასაწყისში.
იგი არის ერთადერთი ქალი მმართველი ქიშის მესამე დინასტიაში, რომელიც მოხსენებულია მეფეთა სიაში. მოგვიანებით მიიჩნიეს როგორც შუმერულ-აქადური მითოლოგიის ნაწილი.
დედოფალი კუ-ბაბა
ტრადიციის თანახმად კუ-ბაბა ითვლება ქიშის მესამე და მეოთხე დინასტიების ფუძემდებლად. ძველი შუმერული ხელნაწერი „მეფეთა სია“ გვამცნობს, რომ თავდაპირველად კუ-ბაბა ტავერნის ან დუქნის მფლობელი. მან შეძლო ხელისუფლებაში მოსვლა დრამატულ მომენტში, როდესაც წინამორბედი ქიშის მეორე დინასტია დაეცა ურუქთან ბრძოლაში.ამ თვალსაზრისით უცნობია სხვა ასეთი დაბალი წარმოშობის ქალი შუმერის ისტორიაში, რომელმაც შელო და მიაღწია მმართველობის მწვერვალებს. „მფეთა სია“ მის შესახებ წერს, რომ მან გააძლიერა ქიში“.
მისი მმართველობის სიძლიერეზე შესაძლებელია საუბარი, რადგან იგი მოხსენიებულია ასურბანიფალის ბიბლიოთეკის წარღვნის შემდეგი პერიოდის სიებში. არ არის გამორიცხული, რომ მისი ისტორია საფუძვლად დაედო თქმულებებს ბაბილონეთის დედოფალ სემირამიდას შესახებ.
მითოლოგიაში
მოგვიანებით კუ-ბაბა მიიჩნიეს, როგორცმესოპოტამიის ქალ-ღმერთი. კერძოდ, იგი იყო ქალღმერთი, რომელიც იცავდა ქალაქ ქარხემიშს. მისი გამოსახულება გავლენას ახდენს მოგვიანო პერიოდის ანატოლიურ ქალღმერთ კიბელეზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შუმერის მმართველები კატეგორია:ქალი მმართველები
არკადი მიქაშავიძე
მინი|ა. მიქაშავიძე (ჟურნ. „[[თეატრი და ცხოვრება“ №2, 1917).]] არკადი (აკაკი) ნიკოლოზის ძე მიქაშავიძე (დ. 10 აპრილი, 1876 — გ. 1971) — ქართველი სამხედრო მოღვაწე, გენერალი (1920).
წარმომავლობით ქუთაისის გუბერნიის აზნაურთა ოჯახიდან. დაამთავრა ქუთაისის საქალაქო სასწავლებელი, შემდეგ თბილისის იუნკერთა სამხედრო სასწავლებელი (მე-2 თანრიგით). 1894 წლიდან ირიცხებოდა სამხედრო სამსახურში. მსახურობდა ვარშავის სამხედრო ოლქში პიატიგორსკის 151-ე ქვეით პოლკში, 1904-1915 წლებში — სასაზღვრო უწყებაში, ამურისიქითა ოლქში. მონაწილეობდა რუსეთ-იაპონიის ომში (1904-1905). 1915 წელს ამურისიქითა 1-ლ სასაზღვრო ცხენოსან პოლკთან ერთად I მსოფლიო ომის დასავლეთის ფრონტზე გაიგზავნა. იმავე წელს დაღესტნის მე-2 ცხენოსან პოლკში გადაიყვანეს. შტაბ-როტმისტრმა მიქაშავიძემ თავი გამოიჩინა 1915 წლის 3-4 ივლისს სოფ. კოლოდრობკის ბრძოლაში, რისთვისაც გიორგის იარაღით (ოქროს იარაღი „მამაცობისთვის“) დაჯილდოვდა (1917). მიღებული ჰქონდა ასევე წმ. სტანისლავის III (1905) და II (1912), წმ. ანას III (1905), IV (1906) და II (1916), წმ. ვლადიმერის IV (1915) ხარისხის ორდენებით. 1917 წელს მიენიჭა პოლკოვნიკის წოდება.
1918-1921 წლებში მიქაშავიძე მსახურობდა საქართველოს რესპუბლიკის ჯარში. 1920 წელს მიიღო გენერლობა. 1920-1921 წლებში იყო თბილისის სამხედრო კომენდანტი. საბჭოთა რუსეთთან ომის დროს, 1921 წლის მარტში საქართველოს ჯარების ქუთაისიდან ევაკუაციისას მეთაურობდა ლეჩხუმის მიმართულებით მოქმედ დაჯგუფებას. 15-16 მარტის შეტაკების შემდეგ გენერალი და მისი შტაბი ტყვედ ჩაუვარდა თრუსოს ხეობით შემოჭრილი მოწინააღმდეგის მეწინავე რაზმს ბადილა გაგიევის მეთაურობით (ეპიზოდი აღწერილია გაგიევის მოგონებებშიც). ომის შემდეგ მიქაშავიძე სამხედრო სამსახურიდან გადადგა. ცხოვრობდა და მუშაობდა ქუთაისში. დაკრძალულია იქვე.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 10 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1876 კატეგორია:გარდაცვლილი 1971 კატეგორია:ქართველი გენერლები კატეგორია:რუსეთის იმპერიის ოფიცრები კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში კატეგორია:წმინდა სტანისლავის III ხარისხის ორდენის კავალრები კატეგორია:წმინდა სტანისლავის II ხარისხის ორდენის კავალრები კატეგორია:წმინდა ანას III ხარისხის ორდენის კავალრები კატეგორია:წმინდა ანას IV ხარისხის ორდენის კავალრები კატეგორია:წმინდა ანას II ხარისხის ორდენის კავალრები კატეგორია:წმინდა ვლადიმერის IV ხარისხის ორდენის კავალრები
1858
თარიღი უცნობია
*
ტანაუანი (ლეიტე)
ტანაუანი (ოფიციალურად ტანაუანის მუნიციპალიტეტი;Lungsod sa Tanauan; Bayan ng Tanauan) ― მეორე კლასის მუნიციპალიტეტი ლეიტეს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 57 455 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 54 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ლეიტეს პროვინციის მუნიციპალიტეტები
ვალენტინიანე III
ფლავიუს პლაციდიუს ვალენტინიანუსი (Flavius Placidus Valentinianus, ვალენტინიანე III-დ ცნობილი; დ. 2 ივლისი, 419 — გ. 16 მარტი, 455) — დასავლეთ რომის იმპერიის იმპერატორი 424-455 წლებში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რომის იმპერატორები კატეგორია:დაბადებული 419 კატეგორია:გარდაცვლილი 455
მის ბოლივია
მინი|200პქ|კატერინ დავიდე ესპედესი - ბოლივიელი კონკურსანტი მის სამყარო 2008-ზე მინი|200პქ|ანა მარია ორტისი - ბოლივიელი კონკურსანტი მის მსოფლიო 2006-ზე მის ბოლივია Miss Bolivia — ყოველწლიური სილამაზის კონკურსი, რომელიც ბოლივიაში 1959 წლიდან ტარდება. კონკურსის მიზანია გამოავლინოს მის სამყაროსა და მის მსოფლიოს კონკურსზე წარსადგენი კანდიდატები.
ამჟამად, მის ბოლივიის ტიტულს ატარებს ოლივია პინეირო ქალაქ სანტა-კრუს-დე-ლა-სიერიდან. მან ეს სტატუსი მიიღო 2010 წლის 26 აგვისტოს.
აღსანიშნავია, რომ მის სამყაროსა და მის მსოფლიოს კონკურსებზე ბოლივიელ მონაწილეს დღემდე არასოდეს გაუმარჯვია.
მის ბოლივიაზე კანდიდატები მონაწილეობას იღებენ ბოლივიის ადმინისტრაციული ერთეულების, დეპარტამენტების დონეზე, ანალოგიურ კონკურსებში გამარჯვების შემდეგ.
სქოლიო
კატეგორია:ბოლივიური კულტურა
მეორე მუკასოვო
მეორე მუკასოვო (2-се Моҡас) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბაიმაკის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 32 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბაიმაკიდან დაშორებულია 49 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია სიბაი, რომელიც დაშორებულია 8 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (100 %).
კვარჩხიღალი (მრავალმნიშვნელოვანი)
კვარჩხიღალი შეიძლება აღნიშნავდეს:
Talkie Walkie
Talkie Walkie — ფრანგული ელექტრონული დუეტ Air-ის მესამე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 2004 წელს.
ამ ალბომში შეტანილი კომპოზიცია „Alone in Kyoto“ მოხვდა 2003 წლის ფილმში „თარგმანში დაკარგული“. „Run“ ჟღერს ტელესერიალ „ვერონიკა მარსის“ ეპიზოდში „Nobody Puts Baby in a Corner“, ისევე, როგორც 2004 წლის ფრანგულ ფილმში „ლილა ამბობს“.
ფრანგულად „Talkie-walkie“ იგივე, რაც ინგლისურში „walkie-talkie“ - რაციის სინონიმი.
სქოლიო
კატეგორია:2004 წლის ალბომები კატეგორია:Air-ის ალბომები კატეგორია:Astralwerks-ის ალბომები კატეგორია:ალბომები ნაიჯელ გოდრიჩის პროდიუსერობით კატეგორია:Virgin Records-ის ალბომები
ალჟირი 1980 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ალჟირმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეოთხედ 1980 წელს, სსრკ-ის დედაქალაქ მოსკოვში იასპარეზა, 1976 წლის ოლიმპიადის ბოიკოტირების შემდეგ. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედლის მოპოვება ვერ შეძლეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1980 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ალჟირი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:აფრიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
რეფრენი
რეფრენი (ფრანგ. refrain < ძვ. ფრანგ. refraindr - დამსხვრევა), 1. ტაეპები, რომლებიც ლექსში გარკვეული წესით მეორდება. რეფრენზე აგებული მყარი სალექსო ფორმებია: ტრიოლეტი, რონდელი, რონდო, ბალადა და ა.შ. 2. იგივეა, რაც მისამღერი, ანუ კუპლეტის ნაწილი, რომელიც მეორდება. განვითარდა ხალხური სასიმღერო ლექსიდან, სადაც გუნდი სოლისტის ნათქვამს იმეორებდა. მისამღერი რამდენიმე სახისაა: ა) უბრალოდ იმეორებს სტროფის ტაეპს (მთლიანად ან ნაწილობრივ), ბ) გამეორებას ემატება ან ხმაბაძვითი სიტყვები, რომლებსაც, შესაძლებელია, ადრე რაიმე საწესჩვეულებო მნიშვნელობა გააჩნდა, ანდა მისამღერის ტრადიციული ფორმა შეიძინეს. გ) დასრულებული ფრაზა ტაეპის სახით, ტექსტთან დაკავშირებული და სიმღერიდან სიმღერაში გადასული. დ) რამდენიმე ტაეპი, რომლებიც უშუალოდაა დაკავშირებული ტექსტთან.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლიტერატურული ტერმინები
კვარჩხიღალი
კვარჩხიღალი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის სენაკის მუნიციპალიტეტში, ძველი სენაკის თემის შემადგენლობაში. მდებარეობს მდინარე კვარჩხიღალის (ტეხურის მარჯვენა შენაკადი) ნაპირებზე, ზღვის დონიდან 200 მ სიმაღლეზე. ქალაქ სენაკიდან დაშორებულია 10 კილომეტრით. კვარჩხიღალში არის კარსტული მღვიმე.
სქოლიო
კატეგორია:სენაკის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
გლისანდო
გლისანდო (იტალ. glissando, ფრანგ. glisser - სრიალი), მუსიკალური ნაწარმოების შესრულების განსაკუთრებული ხერხი; შემსრულებელი ასრიალებს თითს არფის ან სხვა ხემიანი საკრავის სიმებზე, ფორტეპიანოზე (ერთი ან რამდენიმე თითის ფრჩილს თეთრ კლავიშებზე). ტრომბონზე წარმოიშობა კულისის მოძრაობით. გლისანდო იძლევა კოლორიტულ ბგერით ეფექტს.
ლიტერატურა
კატეგორია:მუსიკალური ტერმინები
ადიშის მყინვარი
საზრდოობს მწვერვალების თეთნულდის, გისტოლის, ადიშის და ლაქუციას სამხრეთ ფერდობებიდან ჩამონადენი მყინვარების ნაკადებით. გეომორფოლოგიური თვალსაზრისით მყინვარი სამ ნაწილად იყოფა: 1. ფირნის ველი (მკვებავი აუზი), რომელიც ზღვის დონიდან 3800 მ-ზე მაღლა მდებარეობს და რომელიც გარშემორტყმულია მაღალი მწვერვალებით, 2. ყინულვარდნილი (1200 მ სიმაღლის ყინულის ჩანჩქერი), 3. მყინვარის ენა, რომელიც თანდათანობით მარაოსებრი ფორმით ეშვება ზღვის დონიდან 2380 მ-მდე. ადიშის მყინვარიდან გამოედინება მდინარე ადიშისჭალა.
მისი ფირნი მყარი ნალექის აკუმულაციის არეს წარმოადგენს. ნალექების დაგროვებას ხელს უწყობს მისი ჰიფსომეტრიული მდებარეობა და მორფოლოგიური თავისებურება. ნაპრალები ფირნში ცოტაა და ისიც დახურულია. ყინულწარმოქმნა რეჟელაციური და რეკრისტალიზაციური გზით მიმდინარეობს. 1960 წლის დახასიათებით მყინვარის ენა მცირე რაოდენობის ნაშალი მასალით იყო დაფარული, მაგრამ ბოლო ვიზუალური დათვალიერებით და კოსმოსურ სურათზე დაკვირვებით ჩანს, რომ ნაშალი მასალის რაოდენობა მკვეთრადაა მომატებული, განსაკუთრებით გვერდებზე და ბოლო მონაკვეთში.
ენა ცენტრალურ ნაწილში ამობურცულია. მთელ სიგრძეზე მას მიუყვება ოგივები და მის სილამაზეს თავისებურ ელფერს აძლევს. მყინვარების ზედაპირი ტალღოვანია, მრავალრიცხოვანი მყინვარული ჭებით, წისქვილებით და აბლაციური ფორმებით. მის ზედაპიზე ბევრი ღარი და ხევებია, რომელთაც ნადნობი წყალი აჩენს. მყინვარის ზედაპირი ნაპრალებს მოკლებულია, ისინი მხოლოდ გვერდებზე და ყინულჩანჩქერის ძირში გვხვდება.
სქოლიო
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მყინვარები
დიმიტრი ორბელიანი
დიმიტრი (დემეტრე) ვახტანგის ძე ორბელიანი (დ. XVII საუკუნის 80-იანი წლები, ტანძია, ახლანდელი ბოლნისის რაიონი ― გ. 6 თებერვალი, 1739, მოსკოვი) ― ქართველი სახელმწიფო მოღვაწე და მწერალი. სულხან-საბა ორბელიანის ძმა. ქართლის სამეფოს სახლთუხუცესი. 1724 რუსეთში გაჰყვა ვახტანგ VI-ს, რომლის გარდაცვალების შემდეგ, 1739-იდან, ჩარიცხეს ქართველ ჰუსართა ასეულში პროპორშჩიკის ჩინით. ლიტერატურული მოღვაწეობა დაიწყო რუსეთში. ლექსნარევ პროზაულ თხზულებაში "ცოლთან მიწერილი ალერსი გაყრისათვის" ორბელიანი გამოთქვამდა მტანჯველ სევდას სამშობლო ქვეყნისა და მუეღლის მოშორების გამო.
სულხან-საბა ორბელიანისადმი მიძღვნილ ლექსებში ავტორმა აღნიშნა ძმის დამსახურება სამშობლოს წინაშე, მან გალექსა სახარების ეპიზოდები, შემოიღო ანბანთწების ახალი ნუმუშები და სხვა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი მწერლები კატეგორია:გარდაცვლილი 1739 დიმიტრი
ხალხური მუსიკა
ხალხური მუსიკა აღნიშნავს მუსიკალურ ფოლკლორს. ეს ტერმინი ჩამოყალიბდა XIX საუკუნეში და სხვადასხვა ახსნა აქვს. მასში ძირითადად იგულისხმება როგორც ვოკალური, ასევე უცნობ კომპოზიტორთა მიერ შექმნილი ინსტრუმენტული ნაწარმოებები. XX საუკუნის შუა წლებიდან ხალხურ მუსიკას უწოდებენ პოპულარული მუსიკის ისეთ ტიპს, რომელიც ეფუძნება ტრადიციულ მუსიკას. აღრეულ ჟანრებს შორის არის: ფოლკ როკი, ელექტრონული ფოლკი, ფოლკ მეტალი, პროგრესული ფოლკი, ფსიქოდელიური ფოლკი, ფრიკ ფოლკი და ნეოფოლკი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მუსიკა
ნიკოლოზ მიქაშავიძე
ნიკოლოზ მიქაშავიძე (დ. 2 სექტემბერი, 1909, ქუთაისი, — გ. 1988) — ქართველი თეატრის მსახიობი. საქართველოს სახალხო არტისტი (1971).
სასცენო მოღვაწეობა დაიწყო ქ. ქუთაისში 1924 წელს თვითმოქმედ წრეებში. 1928 წლიდან მუშაობდა ქ. ქუთაისის სატირის თეატრში. 1928-1939 წლებში — თბილისის მოზარდ მაყურებელთა ქართული თეატრის, ხოლო 1939 წლიდან გარდაცვალებამდე — სოხუმის ქართულ თეატრში. როლებიდან აღსანიშნავია: ანანია (სუმბათაშვილის „ღალატი“), ლადო კეცხოველი (ნახუცრიშვილის „ლადო კეცხოველი“), გივი ჩოლოყაშვილი (წერეთლის „პატარა კახი“), მედოვსკი (დარასელის „კიკვიძე“), მეფე (ჯაფარიძის „ლამპარი“), პრეზიდენტი (შილერის „ვერაგობა და სიყვარული“) და სხვა. მოხალისედ მონაწილეობდა II მსოფლიო ომში. იყო მოყვარული მთამსვლელი. სოხუმის თეატრში მოღვაწეობდა ასევე მისი ქალიშვილი — ლიანა მიქაშავიძე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 2 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1909 კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები კატეგორია:გარდაცვლილი 1988 კატეგორია:ქართველი მსახიობები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები კატეგორია:ქართველი მთამსვლელები კატეგორია:ქართველები მეორე მსოფლიო ომში
Carnival Sensation
300px|მინიატიურა|Carnival Sensation [[ბაჰამის კუნძულების ქალაქ ნასაუსთან, 2006 წ.]] Carnival Sensation — Fantasy class-ის საკრუიზო გემი, რომელიც 1993 წლიდან კომპანია Carnival Cruise Lines-ისთვის ოპერირებს. გემი აქტიურ საკრუიზო სერვისს 2009 წლის 12 თებერვლიდან დაუბრუნდა, მას შემდეგ რაც მშრალ დოკზე (გემების სარემონტო ადგილი ხმელეთზე) მასშტაბური სარემონტო სამუშაოები ჩაუტარდა. რემონტის დროს, ოკეანის ხედიან ოთახებს 98 საკუთარი აივანი დაემატა. სასეირნო გემბანს დაემატა სრულწლოვანთათვის განკუთვნილი მზიანი არეალი სახელად Serenity (სიმშვიდე), ბავშვებისთვის განკუთვნილი წყლის პარკი კი ვერანდაზე განთავსდა. გემის შუა ნაწილში განახლდა ღია საცურაო აუზი, გაუქმდა სასრიალო. განახლებისას ასევე გამოიცვალა საფარდაგე ქსოვილები მასიური თავშეყრის ადგილებსა და მთავარ სასადილოში. ასევე, კიჩოზე დაემატა ოთხსართულიანი წყალსადენის სადგურის ნაგებობა. დღესიათვის, Carnival Sensation-ი ასრულებს სამ და ოთხღამიან კრუიზებს ფლორიდის ნავსადგურ პორტ-კანავერალიდან ბაჰამის კუნძულების მიმართულებით. ამავე მარშრუტით დადის მისი დობილი გემი Carnival Ecstasy.
Carnival Sensation 1993 წელს, ფინეთის დედაქალაქ ჰელსინკიში აიგო.
Carnival Sensation-ის პრივილეგირება
Carnival Sensation იმ რამდენიმე საკრუიზო გემს შორის იყო, რომელსაც აშშ-ის მთავრობამ ქარიშხალ კატრინას დროს დაზარალებულთა და მუშათა საცხოვრებლით უზურნველყოფა დაავალა. მას შემდეგ, რაც აშშ-ის საგანგებო სიტუაციების ფედერალურმა სააგენტომ გემი ამ მოვალეობისგან გაათავისუფლა, ის კვლავ კრუიზებს დაუბრუნდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საკრუიზო გემები კატეგორია:Carnival Cruise Lines-ის გემები კატეგორია:1993 წლის გემები
ჭალა-ქადაგაური
ჭალა-ქადაგაური — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, ზემო სურების თემში (სოფლები: ზემო სურები, თავსურები, ტობახჩა, შველაურ-ციციბაური, ჩაკიტაური, წითელგორა, ჭალა-ქადაგაური). მდებარეობს მდინარე სუფსის ხეობაში, ზღვის დონიდან 480 მ, ჩოხატაურიდან 24 კილომეტრი.
სქოლიო
კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ტონგა 2004 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ტონგამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეექვსედ 2004 წელს, საბერძნეთის დედაქალაქ ათენში იასპარეზა. ქვეყანა თამაშებზე 4 სპორტის სახეობაში, ხუთი სპორტსმენით იყო წარმოდგენილი. ქვეყანამ თამაშებზე მედლის მოპოვება ვერ შეძლო.
M270 (ზალპური ცეცხლის რეაქტიული სისტემა)
M270 (M270 Multiple Launch Rocket System ან M270 MLRS) — შეჯავშნული, თვითმავალი ზალპური ცეცხლის რეაქტიული საარტილერიო სისტემა.
შექმნის ისტორია
1970-იან წლებში საბჭოთა კავშირს ამერიკის და ნატოს ძალებთან შედარებით, სარაკეტო არტილერიაში აშკარა უპირატესობა ჰქონდა. საბჭოთა ტაქტიკით მიღებული იყო მასიური დაბომბვა სატვირთო მანქანებზე დამაგრებული ზალპური ცეცხლის სისტემებიდან, როგორიცაა БМ-21, რის შედეგადაც ხდებოდა სამიზნე რაიონის სატურაცია ათასობით რაკეტით. რაკეტების ნაწილი აუცილებლად ხვდებოდა კონკრეტულ სამიზნეებს, რასაც თან ახლდა ძლიერი ფსიქოლოგიური ეფექტი. ამისგან განსხვავებით, შედარებით მეტი სიზუსტისა და საბრძოლო მასალის დაზოგვის მიზნით ამერიკელი არტილერისტები უპირატესობას ლულიან არტილერიას ანიჭებდნენ, რის გამოც მათი სარაკეტო არტილერიის უდიდესი ნაწილი მეორე მსოფლიო ომიდან შემორჩენილი, მოძველებული ტექნიკა იყო.
ამ დამოკიდებულების შეცვლა 1973 წლიდან, იომ-ქიფურის ომის შემდეგ დაიწყო. ამ კონფლიქტის დროს ადგილი ჰქონდა მნიშვნელოვან დანაკარგებს ზურგის შეიარაღებაში, როგორიც იყო მიწა-ჰაერი ტიპის დანადგარები, რაც შედეგი იყო ისრაელის ეფექტური ტაქტიკისა, დაემუშავებინა მათი განლაგების ადგილები ზალპური ცეცხლის სისტემებით. ამასთან ერთად, ამერიკის არმიის მესვეურები მიხვდნენ, რომ ევროპაში ომის შემთხვევაში მსგავსი რამ დიდი მასშტაბებით განმეორდებოდა, რის გამოც 1974 წლის მარტში გაახმაურეს მოთხოვნა ახალი სარაკეტო დანადგარის შესახებ, სახელწოდებით „საერთო მხარდაჭერის სარაკეტო სისტემა“ (General Support Rocket System, GSRS). მისი გამოყენება განსაზღვრული იყო მოწინააღმდეგის საჰაერო თავდაცვის ელემენტების გასანადგურებლად და ანტისაარტილერიო ცეცხლისათვის, რაც ლულიან საარტილერიო ქვედანაყოფებს გამოათავისუფლებდა სახმელეთო ძალებისთვის ახლო საცეცხლე მხარდაჭერის გასაწევად. აღნიშნულზე კონსულტაციები გაიმართა ნატოს წევრ სხვა სახელმწიფოებთან, მათ შორის, დიდ ბრიტანეთთან, საფრანგეთთან და დასავლეთ გერმანიასთან, რომლებიც უკვე დამოუკიდებლად მუშაობდნენ მსგავსი სისტემის შექმნაზე. შედეგად, ამერიკული დასახელება „საერთო მხარდაჭერის სარაკეტო სისტემა“ (GSRS) შეიცვალა და მიღებული იქნა ევროპული ვარიანტი Multiple Launch Rocket System (MLRS), რომლის ქართული შესატყვისია „ზალპური ცეცხლის რეაქტიული სისტემა“.
მიმოხილვა
„საერთო მხარდაჭერის სარაკეტო სისტემის“ (GSRS) კონცეფციაზე დაყრდნობით MLRS ამერიკის შეერთებული შტატების, დიდი ბრიტანეთის, დასავლეთ გერმანიის, საფრანგეთისა და იტალიის ერთობლივი ძალისხმევით შეიქმნა. M270-ის სისტემის სრული დასახელებაა „თვითმავალი დამტენი/გამშვები“ (M270 MLRS Self-Propelled Loader/Launcher, SPLL). SPLL შედგება რამდენიმე ძირითადი ქვესისტემისგან: M269 დამტენ-გამშვები მოდული (Loader Launcher Module, LLM), ასევე, მოიცავს ცეცხლის მართვის სისტემასაც. იგი დამონტაჟებულია M993 მარკის სატრანსპორტო სისტემაზე, რომელიც, თავის მხრივ, დაფუძნებულია „ბრედლის“ ტიპის საბრძოლო მანქანის შასიზე.
M270-ებისთვის ცივი ომის დროინდელი ტაქტიკა ითვალისწინებდა მათ გაფანტვას ინდივიდუალურ ლოდინის პოზიციებზე და შენიღბვას ცეცხლის მოთხოვნამდე, რა დროსაც ისინი გადაადგილდებოდნენ საცეცხლე პოზიციაზე, გაუშვებდნენ რაკეტებს, დაუყოვნებლივ გადავიდოდნენ დამტენ პუნქტზე, შევსების შემდეგ კი გადავიდოდნენ სრულიად ახალ შენიღბულ პოზიციაზე სხვა საცეცხლე პოზიციის სიახლოვეს. ამ „გაისროლე-გაიქეცი“ („shoot-and-scoot“) ტაქტიკის მიზანი საბჭოთა ანტისაარტილერიო ცეცხლის თავიდან აცილება იყო. ერთი M270 12 ერთეული M26 კლასტერული საარტილერიო რაკეტის გასროლით სამიზნე რაიონში 7 728 მცირე ზომის ბომბს ყრიდა, ხოლო ერთ ბატარეას, რომელსაც 108 რაკეტის გაშვება შეეძლო, იმდენივე საცეცხლე ძალა გააჩნდა, რამდენიც ლულიანი არტილერიის 33 ბატალიონს.
სისტემას შეუძლია MGM-140 არმიის ტაქტიკური რაკეტის (Army Tactical Missile System, ATACMS) გაშვებაც, რომლებიც იმავე გამშვებ პაკეტში თავსდება. ერთ გამშვებ პაკეტში შესაძლებელია 6 სტანდარტული (227 მმ) რაკეტის ან ერთი მართვადი საარმიო ტაქტიკური რაკეტის (610 მმ) განთავსება; მათი შერევა შეუძლებელია. ATACMS-ის გამშვებ კონტეინერს სტანდარტული პაკეტის მსგავსი ხუფი აქვს, რომელზეც 6 წრიული ფიგურაა გამოსახული. დამტენ-გამშვები მოდული ორი პაკეტისგან შედგება, რომლებიც ხელით, ინტეგრირებული ჯალამბრის საშუალებით იტენება. 12 რაკეტის ან 2 ATACMS-ის გაშვება სისტემას ერთ წუთზე ნაკლებ დროში შეუძლია. ერთი ზალპი, როგორც წესი, სამი დანადგარიდან იწარმოებოდა, რომელთაგან თითოეული 12 სტანდარტულ რაკეტას უშვებდა. თითოეული რაკეტა 644 ერთეულ ორმაგი დანიშნულების გაუმჯობესებულ კონვენციურ საბრძოლო მასალას, კონკრეტულად, M77 ტიპის ბომბებს შეიცავდა, რაც, საერთო ჯამში, სამიზნე რაიონში 23 184 მსგავსი ბომბის ჩამოგდებას იწვევდა. 12 ერთეული 227 მმ-იანი კლასტერული რაკეტის გაშვებით ერთი სისტემა სრულად ფარავს 1 კვადრატულ კილომეტრს. აუფეთქებელი ბომბების სტანდარტული წილი დაახლოებით 2% იყო, რის გამოც აღნიშნულ რაიონში 400-მდე აუფეთქებელი ბომბი რჩებოდა, რაც სამოქალაქო პირებისა და საკუთარი ძალებისთვის საფრთხეს წარმოადგენს.
2006 წელს M270-ს ჩაუტარდა განახლება, რამაც მართვადი რაკეტების გაშვების საშუალება მისცა. 2006 წლის მარტში დაჩქარებულად დასრულდა XM31 მართვადი უნიტარული რაკეტის გამოცდის I ფაზა. სასწრაფო საჭიროების გამო იგი მალევე მიიღეს შეიარაღებაში და ერაყის ომშიც გამოიყენეს. ასევე, Lockheed Martin-ს დაუკვეთეს M30 კლასტერული რაკეტების გადაკეთება XM31 უნიტარულ ვარიანტებად.
M31 მართვადი რაკეტების გამოყენებამ M270 წერტილოვანი დარტყმის სისტემად აქცია. GPS-ზე დაფუძნებული მართვის სისტემის და ერთი 91 კილოგრამიანი მსხვრევად-ფუგასური ქობინის მქონე M31 მიზანს მაღალი სიზუსტით ხვდება და სასურველ ეფექტს ნაკლები რაოდენობის რაკეტები სჭირდება, რაც ამცირებს როგორც თანმდევ ზიანს, ისე ლოგისტიკურ საჭიროებებსაც. უნიტარულმა ქობინებმა ზალპური სისტემის ურბანულ გარემოში გამოყენების შესაძლებლობაც წარმოშვა. M31-ს ორ რეჟიმზე მომუშავე ამფეთქი ჰქონდა: წერტილოვანი დეტონაციისა შეუჯავშნავი მიზნების, ხოლო შეყოვნებული დეტონაციისა მსუბუქად შეჯავშნული ბუნკერების გასანადგურებლად. მის გაუმჯობესებულ, M31A1 ვერსიას უკვე მრვალრეჟიმიანი ამფეთქი აქვს დამატებით საჰაერო დეტონაციისთვის, რაც ღიად განლაგებულ ცოცხალ ძალაზე განსაკუთრებით ეფექტურია. საჰაერო აფეთქების სიმაღლე 3-დან 10 მეტრამდე მერყეობს. მართვადი რაკეტების სროლის მინიმალური მანძილი 15 კილომეტრია, მაქსიმალური კი 70 კილომეტრს აღემატება; რაკეტა დაცემისას 2.5 მახ სიჩქარეს ავითარებს.
გერმანული საარტილერიო სისტემა, სახელწოდებით „საარტილერიო ქვემეხის მოდული“ (Artillerie-Geschütz-Modul), შექმნის პროცესში M270-ის შასის იყენებდა.
2012 წელს გაფორმდა კონტრაქტი, რომლის მიხედვითაც უნდა გაუმჯობესებულიყო M270-ის ჯავშანი და ცეცხლის მართვის სტანდარტი უნდა მიახლოვებოდა მაღალი მობილობის საარტილერიო-სარაკეტო სისტემის (High Mobility Artillery Rocket System, HIMARS) სტანდარტებს. 2015 წლის ივნისში საცდელი სროლები ჩაატარა M270A1 ტიპის დანადგარმა, რომლის ფანჯრები და კაბინა „გაუმჯობესებული შეჯავშნული კაბინის“ (Improved Armored Cab) პროექტით დამატებითი დაცვით იყო აღჭურვილი.
2021 წლის მარტის დასაწყისში Lockheed-მა განაცხადა მართვადი რაკეტის გაუმჯობესებული ვარიანტის გამოცდის შესახებ, რომელმაც 80 კილომეტრს მიაღწია. პროექტი, საბოლოო ჯამში, 227 მმ-იანი რაკეტის მაქსიმალური მანძილის 150 კილომეტრამდე გაზრდას ითვალისწინებს. იმავე თვეში გაზრდილი მანძილის მართვადმა რაკეტამ (Extended Range GMLRS) 135 კილომეტრს მიაღწია.
გამოყენების ისტორია
მინი|left|M270 მრავალეროვნული წვრთნების დროს, სამხრეთ კორეა, 2015
აშშ არმიაში მიღებისას M270 შერეული ბატალიონის შემადგენლობაში გამოიყენებოდა. აღნიშნული ტიპის ბატალიონები შედგებოდა ტრადიციული არტილერიის (ჰაუბიცების) ორი ბატარეის და ზალპური ცეცხლის სისტემების ერთი ბატარეისგან. პირველი ზალპური ცეცხლის ბატარეა იყო მე-8 ქვეითი დივიზიონის მე-16 საველე საარტილერიო პოლკის მე-3 ბატალიონის C ბატარეა (ბაუმჰოლდერი, გერმანია, 1982). პირველი ორგანული, მთლიანად M270-ებით დაკომპლექტებული ბატალიონი 27-ე საველე საარტილერიო პოლკის მე-6 ბატალიონი იყო.
სპარსეთის ყურის ომი
ოპერაციაში „უდაბნოს ქარიშხალი“ სულ 89 ერთეული ზალპური ცეცხლის სისტემა იყო ჩართული. მათი პირველი გამოყენება 1991 წლის 18 იანვარს მოხდა, როცა მე-6 ბატალიონის A ბატარეამ ერაყელთა მიწა-ჰაერის სისტემების მიმართულებით 8 ერთეული 610 მმ ტაქტიკური რაკეტა (ATACMS) გაუშვა. ერთ-ერთი ოპერაციის დროს სამმა ბატარეამ 24 სხვადასხვა მიზანზე 287 ერთეული რაკეტა 5 წუთზე ნაკლებ დროში ისროლა. მსგავსი საცეცხლე ზემოქმედებისთვის ლულიანი არტილერიის ბატალიონს საათზე მეტი დრო დასჭირდებოდა. 1991 წლის თებერვლის დასაწყისში, ღამით, 27-ე პოლკის მე-4 ბატალიონმა ისტორიაში ყველაზე მასშტაბური ზალპური ცეცხლის ოპერაცია აწარმოა. ერთი ამოცანის განმავლობაში ქვედანაყოფმა 312 რაკეტა ისროლა. 1991 წლის 24 თებერვალს სახმელეთო ოპერაციები დაიწყო, რის შემდეგაც, აშშ VII კორპუსის მხარდასაჭერად 414 რაკეტა გაუშვეს. ომის ბოლომდე, მთლიანობაში, დაახლოებით 57,000 საარტილერიო გასროლა განხორციელდა, საიდანაც 6,000 ერთეული 227 მმ-იანი რაკეტა, ხოლო 32 ერთეული 610 მმ-იანი ტაქტიკური რაკეტა (ATACMS) იყო.
სხვა ოპერაციები
საპარსეთის ყურის ომის შემდეგ M270 არაერთ სამხედრო ოპერაციაში გამოიყენეს, მათ შორის იყო ერაყში შეჭრა 2003 წელს. 2007 წლის მარტში დიდი ბრიტანეთის თავდაცვის სამინისტრომ ავღანეთში, კერძოდ, ჰელმანდის პროვინციაში მიმდინარე ოპერაციების მხარდასაჭერად ერთი ოცეული გაგზავნა. ისინი ახლადშექმნილ მართვად რაკეტებს იყენებდნენ.
2011 წლის აპრილში იდარ-ობერშტაინში მდებარე გერმანიის არმიის საარტილერიო სკოლას მოდერნიზებული MLRS II და M31 მართვადი რაკეტები გადაეცა. ამ ტიპის რაკეტებს გერმანიის არმია 90 კილომეტრამდე რადიუსში იყენებს.
HIMARS
M142 მაღალი მობილობის საარტილერიო-სარაკეტო სისტემა (High Mobility Artillery Rocket System, HIMARS) მსუბუქი სარაკეტო გამშვები დანადგარია, რომელიც 1990-იან წლებში ამერიკის არმიისთვის შეიქმნა. იგი დამაგრებულია სტადარტული M1140 სატვირთოს შასიზე.
HIMARS-ის შეიარაღება შედგება 6 ერთეული 227 მმ-იანი რაკეტის ან 1 MGM-140 ATACMS ტაქტიკური რაკეტისგან. მისი შეიარაღება სრულად ემთხვევა M270-ის სტანდარტულ საბრძოლო მასალას, თუმცა, მისგან განსხვავებით, მხოლოდ ერთი პაკეტი აქვს და აღჭურვილია გაუმჯობესებული ცეცხლის მართვის სისტემით. HIMARS-ი M270-ზე გაცილებით მსუბუქია და მისი ტრანსპორტირება შესაძლებელია C-130 Hercules-ის ტიპის სამხედრო-სატრანსპორტო თვითმფრინავითაც.
საბრძოლო მასალა
M270-ის სისტემას შეუძლია ზალპური ცეცხლის მართვადი და უმართავი რაკეტების გაშვება, რომლებსაც რამდენიმე ქვეყნის სხვადასხვა მწარმოებელი აწარმოებს. მათ შორისაა:
უკუინჟინერია
ამერიკის მხრიდან ტექნოლოგიების გაზიარებაზე უარის გამო, თურქეთმა, რომელსაც M26 რაკეტების მარაგის მოპოვება აშშ-თან შეთანხმების გარეშე სურდა, დაიწყო M26 რაკეტების უკუინჟინერია SAGE 227 პროექტის სახით. ამ დროს შეიქმნა A/B/C/D ტიპების საშუალო სიშორის შერეული საწვავის მქონე რაკეტები და SAGE-227 F ექსპერიმენტული მართვადი რაკეტა.
ისრაელი
ისრაელი M270-ის გაუმჯობესებულ ვარიანტს იყენებს, სახელწოდებით „მენატეც“, რომლისთვისაც საბრძოლო მასალას IMI Systems აწარმოებს.
ალტერნატიული ქობინის პროგრამა
2012 წლის აპრილში Lockheed Martin-მა მიიღო $79.4 მილიონის ღირებულების კონტრაქტი მართვადი რაკეტების შესაქმნელად, რომელშიც კლასტერული ქობინების ნაცვლად გამოყენებული იქნებოდა Alliant Techsystems-ის მიერ შექმნილი ალტერნატიული ქობინი. ეს ვერსია უკვე არსებული რაკეტების მხოლოდ მცირედით მოდიფიცირებას მოითხოვს. შექმნისა და წარმოების პროგრამა 36 თვე უნდა გაგრძელებულიყო, ხოლო პირველი რაკეტები შეიარაღებაში 2016 წელს უნდა მიეღოთ. ალტერნატიული ქობინი წარმოადგენს დიდი ზომის საჰაერო ამფეთქის მქონე ქობინს, რომელიც მიზნიდან 9.1 მეტრის სიმაღლეზე ფეთქდება და ფანტავს ჯავშანგამტან ფრაგმენტებს. სამიზნე რაიონში იწვევს მნიშვნელოვან ზიანს ისე, რომ აფეთქების შემდეგ ადგილზე მხოლოდ მყარი მეტალის ფრაგმენტები და რაკეტის ინერტული ნაწილები რჩება. 90 კილოგრამიანი ქობინი დაახლოებით 182,000 წინასწარ ფორმირებულ ვოლფრამის ფრაგმენტს შეიცავს. საჰაერო აფეთქების ფუნქცია უნიტარულ მართვად რაკეტებსაც აქვს და იგი დიდ აფეთქებას და ნამსხვრევებს იწვევს, თუმცა, ალტერნატიული ქობინის მცირე ზომის ბურთულები უფრო დიდ არეალს ფარავს.
2013 წლის 22 მაისს განხორციელდა ალტერნატიული ქობინით აღჭურვილი მართვადი რაკეტის გამოცდა. მისი გაშვება M142 HIMARS-იდან მოხდა 35 კილომეტრზე. მას უფრო დიდი ეფექტი ექნება მატერიალურ და ცოცხალ სამიზნეზე ისე, რომ აუფეთქებელ ნარჩენებს არ დატოვებს.
2013 წლის 23 ოქტომბერს Lockheed-მა რაკეტების მესამე და ბოლო საინჟინრო საფრენი ტესტირება ჩაატარა. სამმა რაკეტამ 17 კილომეტრში განლაგებული სამიზნეები სრულად გაანადგურა. ამის შემდეგ ალტერნატიული ქობინის პროგრამა საწარმოო კვალიფიკაციის ტესტის ეტაპზე გადავიდა. საწარმოო კვალიფიკაციის მეხუთე, ბოლო ტესტირება 2014 წლის აპრილში მოხდა, როცა HIMARS-მა 4 რაკეტა 65 კილომეტრის დაშორებით არსებულ სამიზნეებზე გაუშვა.
2014 წლის 28 ივლისს Lockheed-მა წარმატებით დაასრულა რაკეტების ოპერატიული ტესტირება. მასში სამხედროები მონაწილეობდნენ, რომლებმაც აღნიშნული რაკეტები რეალური ცეცხლის მართვის სისტემის გამოყენებით, საშუალო და შორ მანძილზე HIMARS-იდან გაუშვეს. საწყისი ოპერატიული გამოცდისა და ტესტირების სავარჯიშო 2014 წლის სექტემბერში დაიგეგმა.
2015 წლის 15 სექტემბერს Lockheed-მა უნიტარული მართვადი რაკეტების 10 პარტიის შეკვეთა მიიღო, რომელშიც ალტერნატიული ქობინების პირველი შეკვეთაც შედის.
ყოფილი ოპერატორები
მინი|right|[[ნიდერლანდები|ნიდერლანდების სამეფო არმიის კუთვნილი M270 ეროვნულ სამხედრო მუზეუმში, 2015]]
მეტსახელები
12 ერთეული 227 მმ-იანი კლასტერული რაკეტის გაშვებით ერთი სისტემა სრულად ფარავს 1 კვადრატულ კილომეტრს. ამ მიზეზით, ბრიტანელი არტილერისტები M270-ს ზოგჯერ „კოორდინატთა კვადრატის განადგურების სისტემას“ (Grid Square Removal System) უწოდებენ, რადგანაც მეტრული სისტემის რუკები 1 კვადრატული კილომეტრის მასშტაბის კვადრატებადაა დაყოფილი; გარდა ამისა, ეს მეტსახელი ხუმრობაა სისტემის ძველი დასახელების, GSRS აბრევიატურაზე. ასევე, არტილერისტები ხუმრობით ხშირად „ღმერთის თითს“ უწოდებენ, რადგან სტანდარტული მასშტაბის რუკებზე ერთი კვადრატი დაახლოებით ერთი თითის წვერით იფარება.
ხშირად უწოდებენ „ბოშათა ვაგონს“, რადგან გათვლის წევრები დამატებითი სივრცის არარსებობის გამო ხშირად ინახავენ დამატებით აღჭურვილობას, მაგალითად კამუფლირების ბადეებს, სალაშქრო საწოლებს და სხვა ნივთებს გამშვების თავზე. მაღალი სიზუსტის მართვადი რაკეტების შემოღების შემდეგ (M30 და სხვები) მას „70 კილომეტრიან სნაიპერულ შაშხანას“ უწოდებენ ხოლმე.
სქოლიო
კატეგორია:შეიარაღება კატეგორია:არტილერია კატეგორია:ზალპური ცეცხლის რეაქტიული სისტემები
სამანი (მრავალმნიშვნელოვანი)
სიტყვა სამანი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ეიმერის შელფური მყინვარი
1963 წლის ბოლოს ან 1964 წლის დასაწყისში ეიმერის შელფურ მყინვარს მოწყდა ვეებერთელა სწორზედაპირიანი აისბერგი, რომლის ფართობმა შეადგინა დაახლოებით 10 ათ. კმ². ერთი წლის შემდეგ აისბერგი ორ ნაწილად დაიშალა. 2019 წელს მოწყდა აისბერგი D28, რომლის სისქე 210 მ, მასა 315 მლრდ. ტ, ხოლო ფართობი 1636 კმ² იყო. თანამგზავრული სურათებით გამოირკვა, რომ 2019 წელს მყინვარის ზედაპირიდან გაქრა 600–750 მლნ. მ³ მოცულობის მქონე ტბა, რომელშიც ზაფხულის თვეებში მდნარი წყალი გროვდებოდა.
ეიმერის შელფური მყინვარი აღმოაჩინა ბრიტანეთ-ავსტრალია-ახალ ზელანდიურმა ექსპედიციამ (BANZARE) დაგლას მოუსონის ხელმძღვანელობით 1931 წელს. სახელი ეწოდა ბრიტანელი სახელმწიფო მოღვაწის უილიამ ბენქს ეიმერის პატივსაცემად, რომელიც 1925–28 წლებში დიდი ბრიტანეთის სახელმწიფოს წარმომადგენელი იყო ავსტრალიაში.
1933 წელს მყინვარზე პრეტენზია ავსტრალიამ გამოაცხადა. 1971–74 წლებში მყინვარის რაიონში საბჭოთა ანტარქტიდულმა ექსპედიციებმა შეასრულეს კომპლექსური გეოლოგიურ-გეოგრაფიული კვლევები, რისთვისაც მყინვარზე შეიქმნა დროებითი თანამეგობრობის სადგური.
სქოლიო
კატეგორია:ანტარქტიდის შელფური მყინვარები
პედრუ
პედრუ (Pedro) შეიძლება აღნიშნავდეს:
ტატლიბაევო
ტატლიბაევო (Татлыбай) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბაიმაკის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 331 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბაიმაკიდან დაშორებულია 32 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია სიბაი, რომელიც დაშორებულია 24 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (100 %).
ტოლოსა (ლეიტე)
ტოლოსა (ოფიციალურად ტოლოსის მუნიციპალიტეტი;Lungsod sa Tolosa; Bayan ng Tolosa) ― მეხუთე კლასის მუნიციპალიტეტი ლეიტეს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 20 708 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 15 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ლეიტეს პროვინციის მუნიციპალიტეტები