cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
სოციალური სამართლიანობა
პლატონი
პლატონის ნამუშევრებიდან ყველაზე ცნობილია „სახელმწიფო“, რომელშიც ის აღწერს იდეალურ სახელმწიფოს, რომლის სათავეშიც ფილოსოფოსთა ჯგუფი, ასევე მეომართა ჯგუფი და უმრავლესობა დგას. აღზრდის პროცესი პლატონს სახელმწიფოს მოწყობის თვალსაზრისით აინტერესებს. საზოგადოებაში მკაცრად უნდა იყოს გამიჯნული მისი წევრების ფუნქციები. ეს ფუნქციები სამ მთავარ წოდებას შორის ნაწილდება, ესენია: დემოსი ანუ ხალხი, მეომრები და მმართველები. ადამიანების წოდებებად დანაწილება იმ უნარ-თვისებათა მიხედვით უნდა ხდებოდეს, რომლითაც ისინი იბადებიან. სახელმწიფომ უნდა იზრუნოს ამ ბუნებრივი მონაცემების გამოვლენაზე რაც შეიძლება ადრეულ ასაკში, ხოლო შემდეგ ხელი შეუწყოს მათ სრულყოფას. თანამედროვე გაგებით, პლატონი მკაფიოდ აყენებს პროფორიენტაციისა თუ პროფმომზადების ამოცანებს.
პლატონის იდეალურ სახელმწიფოს ახასიათებს ოთხი სათნოება: სიბრძნე, სიმამაცე, გონივრულობა და სამართლიანობა. სახელმწიფოს მეოთხე ნიშანი სამართლიანობა, პლატონის თქმით, შრომის დანაწილებაა. როცა ყველამ თავისი საქმე იცის და მას ასრულებს, ამ გზით განხორციელედება სამართლიანი სახელმწიფო. შესაბამისად, უსამართლობა იქნება, როცა ხელოსანი ეცდება მეომრის ადგილი დაიკავოს, მეომარი მმართველისას და ა.შ. სამართლიანობის არსის შესახებ დასმულ კითხვაზე პლატონი პასუხს ეძებს სახელმწიფოს განზომილებაში, მაგრამ არის მეორე განზომილებაც, რომელიც პირველზე მეტი მნიშვნელობისაა და, ამავე დროს, უფრო რთულიც. ესაა სამართლიანობის გარკვევა ცალკეული ადამიანის დონეზე.
პლატონის მოძღვრების მიზანი თავიდანვე ადამიანია და არა ორგანიზაცია, და თუ სახელმწიფოს მიანიჭა უპირატესობა ადამიანის ყოფიერების საზრისად მიჩნეულ სამართლიანობის გარკვევაში, იმიტომ კი არა, რომ სახელმწიფო უფრო მნიშვნელოვანი იყო, არამედ იმიტომ, რომ სამართლიანობა უფრო ადვილი განსახორციელებელი პროექტია სახელმწიფოსთან თანმხლებობაში.
არისტოტელეს ნაშრომსაც სახელმწიფოს მოწყობის წესთა თაობაზე - „პოლიტიკა“ ჰქვია. „პოლიტიკის“ შესავალში არისტოტელე წერს: „ყოველი სახელმწიფო, არის ადამიანთშორისი ურთიერთობის თავისებური ფორმა, რომელიც მიზნად ისახავს სათნოებას.“ არისტოტელეს შეხედულებით, სახელმწიფოს წარმოშობას განაპირობებს, ადამიანთა მიდრეკილება თანაცხოვრებისკენ, რადგანაც ადამიანი პოლიტიკური მცხოველია (ζῷον πoλιτικόν).
არისტოტელესთვის, ასეთი პირველადი ადამიანური ერთობა ოჯახია, ოჯახი წარმოშობს სოფელს, სოფელი - სახელმწიფოს. „სახელმწიფო არის ოჯახებისა და გვარების კავშირი, შექმნილი ბედნიერი, სრულყოფილი და დამოუკიდებელი ცხოვრებისათვის“ - ამგვარად კი უკვე სახელმწიფოს განმარტავს. მისივე აზრით, მხოლოდ სახელმწიფო აძლევს ადამინს საშუალებას სრულყოფილი ცხოვრებისთვის და ამგვარ ონტოლოგიურ გაგებაში ადამიანებს არსებობა არ შეუძლიათ სახელმწიფოს გარეშე, შესაბამისად, სახელმწიფო მუდმივი კატეგორიაა.
სანამ გაგრძელდება არისტოტელეს სამართლაინობის და სახელმწიფოს გაგების დესკრიფცია, კონტექსტის გააზრებისთვის პროდუქტიული იქნება განიმარტოს, ამავე ეპოქის შეხედულებები ადამიანთა თანაცხოვრების საკითხებზე. სიტყვა „იდიოტი“ მოდის ბერძნული სიტყვიდან idios (ἴδιος) - რომელიც „კერძოს“ ნიშნავდა. ანტიკურ საბერძნეთში სიტყვა - იდიოტი - გამოიყენებოდა იმ ადამიანის მიმართ, ვინც არ მონაწილეობდა პოლიტიკაში, პოლისის ცხოვრებაში და მიიჩნეოდა რომ იგი ქალაქს კარგს ვერაფერს მოუტანდა.
ბერძნებისთვის ქალაქი, (πόλις) იყო სივრცე პოლიტიკის და პოლიტიკურის, რომელიც ფუნდამენტურად საპირისპირო იყო კერძოსი. ზემოთ, მოყვანილი განმარტება, რომ ანტიკურობის მიხედვით საზოგადოება წარმოადგენდა სამართლიანობის იდეის განხორციელებას, ლოგიკური გაგრძელებაა არისტოტელეს შეხედულებისა, რომ ადამიანთშორისი ურთიერთობის თავისებური ფორმა, ისახავს სათნოებას და სწორედ ამ ადამიანთშორისი ურთიორთობების რეალიზაციაში მიიღწევა სამართლიანობაც.
სამართლიანობის გასაგებად სოციალური (არისტოტელესთან ადამიანთშორისი ურთიორთობების) და სამართლის იდეების დაზუსტება აუცელებელია. განვიხილოთ არისტოტელეს მოსაზრებები სამართალზე. მისი აზრით, სამართალი არის პოლიტიკური სამართლიანობა ანუ სახელმწიფოში დამყარებული წესრიგი. იგი მიუთითებს, რომ სამართალი საერთო სარგებლიანობას ემსახურება და მისი აზრით, სამართალი გამოიყენება მხოლოდ თანასწორუფლებიან ადამიანებს შორის, ამიტომაც, არ არის სამართალი ბატონსა და მონას შორის, მამასა და შვილებს შორის.
არისტოტელე ერთმანეთთან აახლოებს სამართალსა და სამართლიანობას. მისი აზრით, სამართლიანია ყველაფერი ის, რაც შეესაბამება კანონებს, ხოლო უსამართლოა ის, რაც არღვევს კანონს.
ციცერონი
თუ არისტოტელესთვის არსებობს ერთი მხრივ, ბუნებითი და, მეორე მხრივ, კონვენციონალური სამართალი. მისგან განსხვავებით, ციცერონი არ ცნობს ბუნებითი სამართლის იდეას. ბუნებითი სამართლის ნორმები რომ არსებობდნენ, მაშინ გაუგებარი იქნებოდა, თუ რატომ არა აქვს ყველა ხალხს ერთი და იგივე სამართლებრივი ნორმები. ეს ნორმები ხომ იცვლება არა მხოლოდ სხვა და სხვა ხალხთან, არამედ ისინი განსხვავებულია ერთი და იგივე ხალხთან სხვადასხვა დროს. აქედან, ერთადერთი საფუძველი, რომელიც შეიძლება სახელმწიფოში არსებულ კანონებს ჰქონდეთ, არის ურთიერთთანხმობა.
ციცერონისთვის, სახელმწიფო არის მორალური ერთობა, იმ პირთა ჯგუფის, რომლებიც ერთობლივად ფლობენ სახელმწიფოს და მის კანონს. სწორედ ამიტომ, უწოდა მან სახელმწიფოს, ხალხის საქმე (res publica). მაგრამ ხალხად მას მიაჩნია არა ადამიანთა ყოველგვარი ერთობა არამედ ისეთი გაერთიანება, რომელიც დაფუძნებულია სამართლის ერთობასა და საერთო საერგებლიანობაზე.
ციცერონის აზრით, სახელმწიფო დაფუძნებულია რა სამართლიანობაზე, არ ეთანხმება იმ აზრს, რომ ხელისუფლება ემყარება ძალმომრეობას. მისი შეფასებით, თუ ხელისუფლება ეფუძნება ძალადობასა და თვითნებობას, მაშინ ასეთ შემთხვევაში არ არსებობს სახელმწიფო. ციცერონი ურაყოფს სახელმწიფოს წარმოშობის ხელშეკრულების თეორიასაც და სახელმწიფოს წარმოშობის საკითხში არისტოტელეს ეთანხმება, რაც ეფუძნება რწმენას, რომ სახელმწიფო არის შედეგი იმისა, რომ ადამიანებს ერთად ცხოვრების ბუნებრივი ჩვევა აქვთ.
ადამიანების ბუნებრივი მისწრაფება თანაცხოვრებისაკენ, რომელიც შესაძლოა იყოს ძლიერი იმპულსი სახელმწიფოს ფორმირებისათვის, საჭიროებს რაღაც ისეთ დამატებით ფენომენს, რომელიც სახელმწიფოს არა მხოლოდ დიდ მდგრადობას მიანიჭებს, არამედ რეგულარულს გახდის ადამიანთაშორის დამოკიდებლებას. ასეთი რამ, ციცერონისთვის გახლავთ სამართალი და კონკრეტული კანონმდებლობა, რომელიც სახელმწიფოს ყველა წევრისათვის საერთო უნდა იყოს. ციცერონისთვის სახელმწიფო სხვა არაფერია თუ არა საერთო წესწყობილება, რომელიც განმტკიცებულია სამართალსა და კანონებში, შესაბამისად, მის თვალსაზრისში სახელმწიფო იმანენტურად გულისხმობს სამართლიანობასაც.
სოციალური სამართლიანობის ცნება ჯონ როულსის თეორიაში
ანტიკური ფილოსოფიური ტრადიციის გარდა, სოციალურ სამართლიანობაზე მსჯელობისას აუცილებლად ცალკე უნდა აღინიშნოს, ჯონ როულსის სამართლიანობის თეორიის მიზნები და ამოცანები.
როულსის აზრით, სამართლიანობის პრობლემა არის ის, თუ როგორ უნდა განაწილდეს ადამიანების თანამშრომლობის შედეგი ისე, რომ არავინ იგრძნოს თავი უსამართლობის მსხვერპლად, შესაბამისად, მსჯელობა განაწილების სქემის სამართლიანობას შეეხება. მისთვის აუცილებელია, რომ სამართლიანი პირობები განისაზღვროს. შეთანხმება სამართლიანი არ იქნება, თუ იგი სამართლიანი პირობების საფუძველზე არ იქნება მიღწეული.
როულსი უარყოფს სამართლიანობის პირობების შეთანხმების საფუძველზე განსაზღვრის შესაძლებლობას. მისი აზრით, იგი სრულიად განსხვავებული პროცედურის მიხედვით უნდა განისაზღვროს, რომელსაც „რეფლექსური წონასწორობის“ მეთოდს უწოდებს. მორალისტური რეფლექსიის პროცესში ჩვენ გამოგვაქვს დასკვნების ამა თუ იმ კონრკრეტულ ქმედებასთან თუ მოვლენასთან დაკავშირებით და ვადგენთ ზოგად პრინციპებს. შემდეგ ვუბრუნდებით ცალკეულ დასკვნებს და ვადგენთ მათ შესაბამისობას მორალის ზოგად თეორიასთან. სანამ არ მივაღწევთ იმ წერტილს, როცა აღარ დაგვჭირდება რომელიმე მათგანის შეცვლა. ამ წერტილს „რეფლექსური წონასწორობის“ წერტილი ეწოდება. სამართლიანობის თავდაპირველი პირობების შენარჩუნებას როულსი სწორედ ამგვარი მორალისტური რეფლექსიის ხარჯზე ცდილობს.
ათვლის წერტილად იგი იღებს აქსიომას, რომ ყველა ინდივიდი უნდა განიხილებოდეს, როგორც თავისუფალი და თანასწორი. აქედან გამომდინარე, უმაღლეს ფასეულობად ადამიანი, როგორც ავტონომიური არსება მიიჩნევა.
როულსი იმპლიციტურად გულისხმობს, რომ ადამიანები ისწრაფვიან ერთობლივი ყოფისკენ და ამაში ანტიკურ გაგებას ეთანხმება. როულსს მიაჩნია, რომ სამართლანია საბაზისო წესრიგი და მიდგომები, რომლებზედაც საზოგადოების წევრები სამართლიანობის პირობებში კონსენსუსის საფუძველზე თანხმდებიან. წარმოსახვითი ექსპერიმენტი იმასაც გულისხმობს, რომ ინდივიდის საზოგადოებრივი მდგომარეობა ჯერ გაურკვეველია. ამიტომ, როულსის აზრით, ადამიანები დაინტერესებული უნდა იყვნენ, რომ საზოგადოების ყველაზე დაუცველმა წევრმა მაქსიმალურად გაიუმჯობესოს მდგომარეობა.
როულსმა გადანაწილების სამართლიანობა, კლასიკური ლიბერალური დისკუსიისგან განსხვავებით ახლებურად განსაზღვრა და ლიბერალური პარადიგმა თანასწორობისა და სამართლიანობის სოციალ-დემოკრატიულ იდეებს დაუკავშირა.
მეხრე
მეხრე — დიდ გუთანში შებმული ხარის გამრეკი, რომელიც ხვნის პროცესში უღლის მარცხენა მხარეს იჯდა, ველისაკენ. აღმოსავლეთ საქართველოს ბარში მეხრუღლიან გუთნეულს ემსახურებოდა დღის 4 (1 წინა, 2 შუა, 1 უკანა ანუ ღორღიტის მეხრე) და ღამის 2 მეხრე, რომლებიც მუშაობის პროცესში ერთმანეთს ენაცვლებოდნენ. ღამის მეხრეს დამატებით გუთნეულის გამწევი ძალის (ხარი, კამეჩი) ღამით ძოვებაც ევალებოდა, რაშიც ერთი ზემდეტი ალო ეძლეოდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:სოფლის მეურნეობა
ჩარლზ დეილის სახელობის მედალი
ჩარლზ დეილის სახელობის მედალი (Charles P. Daly Medal) — ამერიკის გეოგრაფიული საზოგადოების ჯილდო, რომელიც ენიჭებათ გეოგრაფიულ მეცნიერებაში შეტანილი მნიშვნელოვანი დამსახურებისათვის ან სამეცნიერო შრომისთვის. დაწესდა 1902 წელს. თავდაპირველად მედალი შეიმუშავა ვიქტორ დევიდ ბრენერმა, თუმცა 1924 წელს მედალი ხელახლა გადამუშავდა ბრენდა პატმანის მიერ.
სხვადასხვა დროს ჩარლზ დეილის მედლით დაჯილდოვდნენ: რობერტ პირი, ჯორჯ დევიდსონი, გროვ კარლ ჯილბერტი, რუალ ამუნდსენი, ალბრეხტ პენკი, უილიამ სკინერ კუპერი და სხვ.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკის გეოგრაფიული საზოგადოება კატეგორია:აშშ-ის მედლები კატეგორია:აშშ-ის ჯილდოები
ემილ ჟაკ-დალკროზი
ემილ ჟაკ-დალკროზი (ნამდვილი გვარი ჟაკი) (დ. 6 ივლისი, 1865, ვენა — გ.  1 ივლისი, 1950, ჟენევა), შვეიცარიელი კომპოზიტორი და პედაგოგი. სწავლობდა ჟენევის კონსერვატორიაში, შემდეგ - ვენაში (რ. ფუქსსა და ა. ბრუკნერთან) და პარიზში (ლ. დელიბთან). 1892- 1910 იყო ჟენევის კონსერვატორიის პედაგოგი. აქ შექმნა მუსიკალური-რიტმული აღზრდისა (რიტმული გიმნასტიკა) და მუსიკალური და რიტმული შესაძლებლობების განვითარების სისტემები (ვარჯიში აბსოლუტური სმეისა და მუსიკალური იმპროვიზაციის უნარის გამომუშავებისათვის). 1911-1914 რიტმული აღზრდის კურსს კითხულობდა ჯერ ჰელერაუს სპეციალურ სკოლაში, 1915-იდან კი მის მიერვე ჟენევაში დაარსებულ ინსტიტუტში. ამგვარი სკოლები შეიქმნა სტოკჰოლმში, ლონდონში, პარიზში, ვენასა და ბარსელონაში. ჟაკ-დალკროზის მოწაფეები იყვნენ: მ. რამბერი, ვ. ნიჟინსკი, მ. ვიგმანი, რ. სენ-დენი და სხვები. 1920 მოსკოვსა და პეტროგრადში შეიქმნა რიტმის ინსტიტუტები ჟაკ-დალკროზის მეთოდის მიხედვით. ჟაკ-დალკროზმა დაწერა 7 ოპერა, ნაწარმოებები სიმფონიური ორკესტრისათვის, 3 კანტატა, 2 კონცერტი ვიოლინოსა და ორკესტრისათვის და სხვა.
ვალპარაისოს მეტროპოლიტენი
thumb|მეტროპოლიტენის სიმბოლო ქუჩებში ვალპარაისოს მეტროპოლიტენი — მეტროპოლიტენის სისტემა ჩილეს ქალაქ ვალპარაისოში. გაიხსნა 2005 წლის 23 ნოემბერს. შედგება ერთ ხაზზე განლაგებული 20 სადგურისგან. საერთო სიგრძეა 43 კმ. და სცილდება ქალაქის საზღვრებს.
ვალიე-დე-ტრაპაგა
ვალიე-დე-ტრაპაგა (Valle de Trápaga, Trapagaran) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ბასკეთის ავტონომიური გაერთიანების ბისკაიის პროვინციის გრან-ბილბაოს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 13,1 კმ². მოსახლეობა — 11 975 კაცი (2020 წ.).
ვალპარაისოს მეტროპოლიტენი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩილეს მეტროპოლიტენები
ვალიე-დე-ტრაპაგა
სქოლიო
კატეგორია:ბისკაიის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ბისკაიის ქალაქები
გაბონი 1984 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
გაბონმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეორედ იასპარეზა 1984 წელს, აშშ-ის ქალაქ ლოს-ანჯელესში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1984 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:გაბონი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:აფრიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
Gnamptogenys rastrata
Gnamptogenys rastrata — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Gnamptogenys-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ectatomminae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
მეხრმლე
მეხრმლე — ძველ საქართველოში ჯალათი, რომელიც სიკვდილის განაჩენს აღასრულებდა თავის მოკვეთით. ერეკლე II-ის წინააღმდეგ შეთქმულთა საქმის გამრჩევ სასამართლოს განაჩენში ჩაუწერია: „პაატა ბატონიშვილს მეხრმლემ თავი გააგდებინოს“.
NGC 506
NGC 506 — ვარსკვლავი თევზების თანავარსკვლავედში. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვარსკვლავები კატეგორია:თევზების თანავარსკვლავედი
1947
ნობელის პრემიის ლაურეატები
*
კალმარის ციხესიმაგრე
300პქ|მინი|კალმარის ციხესიმაგრე კალმარის ციხესიმაგრე (Kalmar slott) — რენესანსის ეოპქის ჩრდილოევროპული ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი  საფორტიფიკაციო ნაგებობა. განლაგებულია შვედეთის ქალაქ კალმარში, ბალტიის სანაპიროს არხით არის დაშორებული.
1290-იან წლებში საფუძველი ჩაუყარა მაგნუს I-მა ძველი საგუშაგო კოშკის ადგილას; შუასაუკუნეების სიმაგრე ოთხი არასიმეტრიული კედლის, ფრანგული გოდოლებისა და ორი გამაგრებული ჩაშენებული კოშკისგან შედგებოდა, რომლებიც „სიმაგრეს სიმაგრეში“ წარმოადგენდა. ციხესიმაგრე ევროპის ისტორიაში საუკუნოდ ჩაიწერა 1397 წელს, როდესაც მასში კალმარის უნიას მოეწერა ხელი.
უნიის გაწყვეტის შემდეგ დანიელები თანამედროვე შვედეთის სამხრეთ ნაწილს — სკონეს დიდხანს ფლობდნენ, ამდენად, კალმარი მნიშვნელოვანი სასაზღვრო ციხესიმაგრე იყო. შვედეთის მეფე გუსტავ ვაზამ, რომელსაც სიმაგრე „მთელი ქვეყნის გასაღებად“ მიაჩნდა, 1545 წელს, საფორტიფიკაციო ხელოვნების ბოლო მიღწევების გამოყენებით, ციხესიმაგრის გადაკეთება ბრძანა. ამ მცდელობებისდა მიუხედავად, კალმარის ომის დროს, 1611-1613 წლებში კალმარის ციხესიმაგრე დანიელებმა ალყაში მოაქციეს და აიღეს.
რამდენადაც ციხესიმაგრეს სამეფო ოჯახი საცხოვრებლად არ იყენებდა, ნაგებობის შიდა ნაწილი არც თუ თვალშისაცემი გაწყობილობით იწონებდა თავს. XVII საუკუნის დამლევს კი, როდესაც შვედეთის საზღვრებმა შორეული სამხრეთით გადმოიწია, კალმარის ციხესიმაგრემ საბოლოოდ დაკარგა თავდაცვითი მნიშვნელობა. მას მერე ხან საწყობად, ხან კი ლუდსახდელად იყენებდნენ. დღესდღეობით სიმაგრეში მუზეუმია მოწყობილი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შვედეთის ციხესიმაგრეები
ბოლივიის გერბი
მინი|250პქ|ბოლივიის სახელმწიფო გერბი ბოლივიის გერბი — ბოლივიის ერთ-ერთი ეროვნული სიმბოლო. დღევანდელი ფორმით მიღებულ იქნა 1963 წელს. მის ცენტრში მდებარეობს ოვალი, რომელიც შემოსაზღვრულია ბოლივიის დროშით, მუშკეტებით და დაფნის რტოებით. წვერში გამოსახულია ანდური კონდორი.
ცენტრალური ოვალის ძირზე გამოსახულია ათი ვარსკვლავი, რომლებიც აღნიშნავენ ბოლივიის ცხრა დეპარტამენტს და ლიტორალის ყოფილ პროვინციას, რომელიც 1879 ჩილეს მიერ იქნა მითვისებული. ოვალის წვერზე წაწერილია „ბოლივია", ხოლო მის შიგნით გამოსახულია პოტოსის მთა,რომელსაც მზე ადგას თავზე. ასევე ალპაკა, ხე და ხორბლის ძნა. ეს კონტრასტი სრულად ასახავს ბოლივიის გეოგრაფიას, ხოლო ალპაკა ქვეყნის ეროვნული ცხოველია.
გერბზე გამოსახული შაშხანები დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლის სიმბოლოა, დაფნის რტოები მშვიდობის, ხოლო კონდორი - ერისა და მისი თავისუფლების დაცვისთვის მზადყოფნის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბოლივიის ეროვნული სიმბოლოები კატეგორია:სახელმწიფო გერბები კატეგორია:გერბები მზის გამოსახულებით კატეგორია:გერბები დროშის გამოსახულებით კატეგორია:გერბები ვარსკვლავის გამოსახულებით კატეგორია:გერბები ხორბლის გამოსახულებით კატეგორია:გერბები მთების გამოსახულებით კატეგორია:გერბები ხის გამოსახულებით
NGC 510
NGC 510 — ორმაგი ვარსკვლავი თევზების თანავარსკვლავედში. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვარსკვლავები კატეგორია:თევზების თანავარსკვლავედი
გალდაკანო
სქოლიო
კატეგორია:ბისკაიის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ბისკაიის ქალაქები
ზინაიდა ლობჟანიძე
ზინაიდა ლობჟანიძე (დ. 25 დეკემბერი, 1929, მოხისი) — ქართველი პოეტი, ჟურნალისტი, პედაგოგი.
ბიოგრაფია
1951 წელს დაამთავრა ქალაქ გორის ნიკოლოზ ბარათაშვილის სახელობის პედაგოგიური ინსტიტუტის საბუნებისმეტყველო ფაკულტეტი.
ზინაიდა ლობჟანიძე დაბრუნდა სამცხე-ჯავახეთში და იქ გააგრძელა ცხოვრება. 1953 წლიდან მოყოლებული ცხოვრობდა აბასთუმანში. სხვადასხვა დროს მუშაობდა აბასთუმნის საშუალო სკლოლაში მასწავლებლად, დირექტორად კლასგარეშე და სკოლისგარეშე აღმზრდელობითი მუშაობის ორგანიზატორად. ასევე იყო ბავშვთა სანატორიუმ „ცისარტყელას“ საშუალო სკოლის მასწავლებელი და დირექტორი. ხანგრძლივი და ნაყოფიერი პედაგოგიური მოღვაწეობისათვის ზინაიდა ლობჟანიძეს 1982 წელს მიენიჭა რესპუბლიკის დამსახურებული მასწავლებლის წოდება. 1990 წელს დაენიშნა პერსონალური პენსია, ხოლო 2000 წელს საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებით იგი დაჯილდოვდა ღირსების ორდენით.
ზინაია ლობჟანიძემ პირველად ბავშვობის პერიოდში დაიწყო ლექსების წერა. მისი პირველი ლექსები სკოლის კედლის გაზეთებში გამოჩნდა და გაზეთ „ნორჩი ლენინელში“ დაიბეჭდა. ჯერ სტუდენტობის და შემდეგ აბასტუმანში ცხოვრების პერიოდში ლექსებს, ფელეტონებსა და სხვადასხვა ჟანრის წერილებს აქვეყნებდა რაიონულ და რესპუბლიკურ ჟუნალ-გაზეთებში: „ქალთა გაზეთი“, „ნაკადული“, „საქართველოს ბუნება“, „ასავალ-დასავალი“, „ჯორჯიან თაიმსში“, „ლიტერატურულ მესხეთში“, „დილა“, „თბილისი“, „ლიტერატურული საქართველო“, „ნერგი“, „ასპინძა“ და ა.შ. მისი ოთხი ლექსი დაიბეჭდა ალმანახში - „სიტყვაი“. მისი ლექსი „გალაქტიონს“ გამოქვეყნდა გალაქტიონ ტაბიძის 90 წელთან დაკავშირებით გამოქვეყნებულ კრებულში „შენ უკვდავების ხარ ბინადარი.“
გამოსაცემად მომზადებული აქვს ლექსებისა და მოთხრობების კრებული. ზინაიდა ლობჟანიძე არის 500-ზე მეტი ლექსის, ათი მოთხრობისა და 1000-ზე მეტი სტატიის ავტორი. ზინაიდა ლობჟანიძის მრავალმხრივ საქმიანობაში უნდა აღინიშნოს რომ იგი ათწლეულების განმავლობაში იყო გაზეთ „სახალხო განათლების“ საკუთარი კორესპონდენტი. იყო საზოგადოება „ცოდნისა“ და „ზარზმის“ ლექტორი. ზინაიდა ლობჟანიძე იყო აგრეთვე მრავალგზის მონაწილე და გამარჯვებული კონკურსის- „კითხულობს მასწავლებელი.“ შესაბამისაც მიღებული აქვს პრიზები, დიპლომები და მრავალი სიგელები. ზინაიდა ლობჟანიძე წლების განმავლობაში აქტიურად მონაწილეობდა საქართველოს რადიოს მუშაობაში. მისი სტატიები და ლექსები გადაეცემოდა მედეა გეგეშიძის გადაცემაში „თანაგრძნობა“ და ილია კევლეშვილის „ათას ერთი წვრილმანი“ და ასეთ სხვადასხვა გადაცემებში მისი ნაწარმოებებიც ამით უფრო მეტ მკითხველს იზიდავდა. ამ ადამიანის წყალობით საზოგადოებრივ საქმიანობაში მნიშვნელოვანი არის მისი ინიციატივითა და თავჯდომარეობით აბასთუმანში რუსთაველის საზოგადოების დაფუძვნება. აღსანიშნავია ისიც რომ ქალბატონი ზინაიდა ლობჟანიძე 1950 წელს იყო მოწყობილი ალპინიადის მონაწილე. დაპყრობილი აქვს კავკასიონის ქედის ერთ-ერთი მწვერვალი ბრუტსაბძელი. იგი მწვერვალზე 100 ადამიანიდან №6 ავიდა და მიენიჭა „ალპინისტის პირველი სფაეხური“.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 25 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1929 კატეგორია:ქართველი პედაგოგები კატეგორია:ქართველი პოეტები კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები
კოლხური სურო
გავრცელებულია უფრო დასავლეთ საქართველოს ტყეებსა და ჩრდილიან ადგილებში. საქართველოს გარდა იზრდება თურქეთში (ლაზისტანი) კულტივირებულია ბაღებსა და პარკებში. მისი ფოთლები შემოდგომის დამლევს და ზამთარში სიცივისაგან ლამაზ მოწითალო იერს იღებს. ადვილად მრავლდება კალმითა გადაწვენით. ნიადაგდაცვითი მნიშვნელობა აქვს.
ლიტერატურა
კატეგორია:სურო
დიხაზურგის წარწერა
დიხაზურგას წარწერა — მხედრული ანბანით შესრულებული ძველი ქართული წარწერა გალის მუნიციპალიტეტის სოფელ დიხაზურგას სასაფლაოდან, დაახლოებით, X-XI საუკუნეებისა. წარწერა შესრულებულია თეთრი კირქვის ფილაზე.
წარწერა
წარწერა ოთსტრიწონიანია:
ანუ:
დახასიათება
დიხაზურგას წარწერა არის მხედრული დამწერლობის ერთ-ერთი ყველაზე ადრეული ძეგლი. წარწერაში საინტერესოა ტერმინი: გალატოსთუხუცესი (შდრ. ბედიის ეკლესიის წარწერა).
დათარიღება
წარწერას მოსე ჯანაშვილი X-XI საუკუნეებით ათარიღებდა. ვალერი სილოგავას აზრით წარწერა XI საუკუნისაა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული წარწერები
უკრაინული პოლესიე
280პქ|მინი|მარჯვნივ|უკრაინული პოლესიე (დაუშტრიხავი) უკრაინული პოლესიე (Українське Полісся), პოლესია — პოლესიეს ნაწილი, რომელიც უკრაინის ფარგლებშია მოქცეული. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში, პოლესიეს დაბლობზე. გამოირჩევა დიდი ტენიანობითა და დაჭაობების პროცესების განვითარებით (ქვეყნის ჭაობიანი მიწების 70%-ზე მეტი პოლესიეს ტერიტორიაზეა). ბუნებრივი თავისებურებებით მიეკუთვნება შერეული ტყეების ზონას. ხასიათდება ლანდშაფტების მნიშვნელოვანი მოზაიკურობით — ლანდშაფტები არ იკავებს დიდ ფართობს და სწრაფად ენაცვლება ერთი-მეორეს. ყველაზე გავრცელებული ბუნებრივ-ტერიტორიული კომპლექსებია ზანდრული, სუსტად დატალღული დაბლობები კორდიანი და სუსტი ეწერი გლეისოლური ნიადაგებით და წიწვნარიანი ჭაობებით; დენუდაციურ ცარცულ საფუძველზე აღმართული მორენული მაღლობები კარსტული პროცესებთან და დენუდაციურ ზედაპირულ კრისტალურ ქანებთან ერთად, კორდიანი და საშუალო ეწერი ნიადაგებით, მუხნარ-ფიჭვნარის ქვეშ; ტერასული ვაკეები კორდიან-სუსტეწერიანი და მდელო-ჭაობის ნიადაგებით ფიჭვის ტყეებისა და ჭაობების ქვეშ. მნიშვნელოვან ფართობებს იკავებს ასევე მორენულ-ზანდრული ვაკეები დენუდაციური ცარცული ბიუტებით, ხევებითა და ხრამებით, სადაც ჭარბობს კორდიანი და საშუალო ეწერი ნიადაგები და არის ფიჭვისა და ცაცხვის ტყეების ფრაგმენტები. ბუნებრივი პირობების თავისებურებების მიხედვით უკრაინული პოლესიე იყოფა ვოლინის, ჟიტომირის, კიევის, ჩერნიჰივისა და ნოვჰოროდ-სივერსკის პოლესიეებად. პოლესიეს ბუნებამ მნიშვნელოვანი ცვლილებები განიცადა ადამიანის საქმიანობის გავლენის შედეგად — ჩატარდა მნიშვნელოვანი სამელიორაციო სამუშაოები, შეიქმნა წყალსაცავები (მაგ., კიევის).
ლიტერატურა
კატეგორია:უკრაინის გეოგრაფია
წყოუში
წყოუში — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, ფახულანის თემი (სოფლები: ფახულანი, ქალაღალი, წყოუში, ჭველე). მდებარეობს მდინარე ენგურის მარჯვენა სანაპიროზე. ზღვის დონიდან 250 მეტრზე, წალენჯიხიდან დაშორებულია 34 კილომეტრით, ჯვრიდან 14 კმ-ით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 343 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
გაბონი 1988 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
გაბონმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მესამედ იასპარეზა 1988 წელს, სამხრეთ კორეის დედაქალაქ სეულში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1988 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:გაბონი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:აფრიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
Gnamptogenys regularis
Gnamptogenys regularis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Gnamptogenys-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ectatomminae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ლოკრიდა
ლოკრიდა და ლოკრიოსი (Lokris, Lokros) — ამფიქტიონის წინაპარი, ლელეგთა წინამძღოლი, რომლის ხალხმაც დააარსა ლოკრიდად წოდებული კოლონია. დაფანტულობის გამო ამ ტომმა ვერაფერი საყურადღებო როლი ვერ ითამაშა საბერძნეთის ცხოვრებაში. ლოკრიდა მდებარეობდა ეტოლიას, დორიდას, ფოკიდასა და კორინთის უბეს შორის. თვით მეფე ლოკროსი ზევსის და ჰერას შვილად ივლებოდა, ძეთოსს და ამფიონს ეხმარებოდა თებეს შენებაში. ლოკრები არაბერძენ ლელეგებს ენათესავებოდნენ. მათს ორ მხარეს პარნასის მთა ყოფდა. ლოკრიდის მთავარი ადგილი იყო ოპუნტი (ოპუსი), ოპუნტიელები იყვნენ აიანტ უმცროსი, პატროკლე და არგონავტი მენეტიოსი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ძველბერძნული ქალაქები
მაგომედ ევლოევი
მაგომედ ევლოევი (Магомед Евлоев; დ. 22 ნოემბერი, 1971 — 31 აგვისტო, 2008) — ინგუში ჟურნალისტი, იურისტი, ბიზნესმენი და მფლობელი საინფორმაციო ვებ-საიტისა Ingushetiya.ru.
ადრეული ცხოვრება და განათლება
მაგომედ ევლოევი დაიბადა ქალაქ მალგობეკში, ჩეჩნეთ-ინგუშეთის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკაში (ამჟამად ინგუშეთის რესპუბლიკა, რუსეთი) 1971 წელს. 1992 წელს ევლოევმა დაამთავრა სარატოვის იურიდიული ინსტიტუტი.
კარიერა
2001 წელს ევლოევმა დააარსა მოსკოვის იურიდიული ფირმა Infra-Yur. 2008 წელს ფირმა გახდა Infra Holding, კომპანია, რომელიც ზედამხედველობდა მშენებლობას, იურიდიულ ფირმებს და უსაფრთხოების ბიუროებს. ის ასევე აკონტროლებდა Infra North America-ს, ფირმას, რომელიც მუშაობდა შეერთებულ შტატებში. ევლოევი ამ ჰოლდინგის პრეზიდენტი იყო.
2001 წელს ევლოევმა შექმნა ვებ-გვერდი „Ingushetia.ru“. თავდაპირველად არ იყო განზრახული ოპოზიციური ვებგვერდის შექმნა; ევლოევი გეგმავდა ინგუში ხალხის ისტორიისა და კულტურის შესახებ მასალების ნეიტრალური კრებულის გამოქვეყნებას, რაიმე კონკრეტული თვალსაზრისის მომხრეების გარეშე. მაგრამ მან მალევე აღმოაჩინა, რომ ისტორიული და კულტურული მასალები ხშირად შეიცავდა ფეთქებად პოლიტიკურ შინაარსსაც და საიტი გახდა პოლიტიკური მასალების წყარო, სადაც იწერებოდა ჩეჩნეთის მეორე ომის, კონტრტერორისტული ოპერაციების, ოსეთ-ინგუშური კონფლიქტისა და ინგუშეთში გატაცებებისა და მკვლელობების შესახებ.
2007 წლის ივლისში მოსკოვის კუნცევოს მუნიციპალიტეტის პროკურორმა აღძრა სისხლის სამართლის საქმე ევლოევის წინააღმდეგ ბრალდებით „ეთნიკური სიძულვილის გაღვივება“, თუმცა საბოლოოდ ევლოევს კრიმინალური საქმიანობისთვის ბრალი არ წაყენებია. 2007 წლის ოქტომბერში ცეჩოევის მკვლელობის საქმე ხელახლა გაიხსნა და ევლოევის საოჯახო სახლი მალგობეკში გაჩხრიკეს. ჩხრეკის შემდეგ, ევლოევის მამამ, იახიუ ევლოევმა, დაარწმუნა მისი შვილი, რომ გაეწყვიტა კავშირი Ingushetia.ru-სთან, რადგან ეს ძალიან საშიში ჩანდა. მას შემდეგ საიტს აკონტროლებს სარედაქციო კომიტეტი იბრაგიმ კოსტოევის თავმჯდომარეობით.
იყო ერთ-ერთი ორგანიზატორი კამპანიის, მე არ მივეცი ხმა, რომლის მიზანი იყო ამომრჩეველთა მასობრივი გაყალბების გამომჟღავნება ინგუშეთში 2008 წლის რუსეთის საპრეზიდენტო არჩევნების დროს. ოფიციალური მონაცემებით, არჩევნებში მონაწილეობა მიიღო ინგუშეთის ამომრჩეველთა 98%-მა, თითქმის ყველამ ხმა მისცა დიმიტრი მედვედევს. მაგრამ ევლოევი ამტკიცებდა, რომ დარეგისტრირებულ ამომრჩეველთა ნახევარზე ნაკლებმა მიიღო მონაწილეობა რეალურად არჩევნებში და ამიტომ ცდილობდა შეედგინა იმ ადამიანების სია, რომლებიც დაამტკიცებდნენ, რომ მათ ხმა არ მიუციათ.
ევლოევმა ასევე მოაწყო და დააფინანსა ხელმოწერების შეგროვების კამპანია, რომელიც მოითხოვდა ინგუშეთის პრეზიდენტის ზიაზიკოვის გადაყენებას და ინგუშეთის წინა პრეზიდენტის რუსლან აუშევის აღდგენას.
გარდაცვალება
2008 წლის 31 აგვისტოს მაგომედ ევლოევს ესროლეს ტაძარში და მოკლეს პოლიციის შენობაში ყოფნის დროს. მის მკვლელობამდე რამდენიმე კვირით ადრე გავრცელდა ჭორები, რომ მაგომედმა იცოდა, რომ მის სიცოცხლეს საფრთხე ემუქრებოდა და გეგმავდა პოლიტიკური თავშესაფრის მოპოვებას ევროკავშირის რომელიმე ქვეყანაში. ადგილობრივმა პოლიციამ განაცხადა, რომ ევლოევს ესროლეს მას შემდეგ, რაც მან მანქანაში მყოფი ერთ-ერთი პოლიციელის ავტომატის ჩამორთმევა სცადა. უფლებადამცველმა ჯგუფებმა უარყვეს ევლოევის სიკვდილთან დაკავშირებული ეს ინფორმაცია და შეერთებული შტატების სახელმწიფო დეპარტამენტმა მოითხოვა მკვლელობის გამოძიება და პასუხისმგებელი პირების პასუხისგებაში მიცემა. ვლადიმერ პუტინის სპიკერმა განაცხადა, რომ გამოძიება ჩატარდებოდა.
2008 წლის ივლისში Human Rights Watch-მა დააფიქსირა ინგუშეთში ათობით თვითნებური დაკავება, გაუჩინარება, წამება და არასამართლებრივი სიკვდილით დასჯა.
ევროპის უსაფრთხოებისა და თანამშრომლობის ორგანიზაციამ დაგმო ევლოევის მკვლელობა, რომელიც მიზნად ისახავდა ინგუშეთში განსხვავებული აზრის განადგურებას. მკვლელობის შემდეგ გაიმართა აქციები, სადაც მოითხოვეს ინგუშეთის რუსეთისგან დამოუკიდებლობა.
მისი გარდაცვალების გამოძიების საქმე რუსეთის სისხლის სამართლის კოდექსის მიხედვით კვალიფიცირდა როგორც "მკვლელობა გაუფრთხილებლობით". კიდევ ერთი სისხლის სამართლის საქმე მისი უკანონო დაკავების გამო (გამომძიებლების თქმით, პოლიციას არ ჰქონდა მისი დაკავების უფლება) 2009 წლის თებერვალში აღიძრა, მაგრამ საქმე 2009 წლის მარტში დაიხურა.
სქოლიო
კატეგორია:XX საუკუნის რუსი ჟურნალისტები კატეგორია:მკვლელობის მსხვერპლი რუსები კატეგორია:სასამართლოს გარეშე სიკვდილით დასჯა კატეგორია:გარდაცვლილი 2008 კატეგორია:დაბადებული 1971
გეჩო
გეჩო (Guecho, Getxo) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ბასკეთის ავტონომიური გაერთიანების ბისკაიის პროვინციის გრან-ბილბაოს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 11,64 კმ². მოსახლეობა — 77 770 კაცი (2020 წ.).
ნალჩიკი
ნალჩიკი (На́льчик, Налшык, Нальчик) — ქალაქი რუსეთის ფედერაციაში, ყაბარდო-ბალყარეთის დედაქალაქი და ყველაზე დიდი ქალაქი ყაბარდო-ბალყარეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში. ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 240 095 კაცს, 2010 წლის აღწერის მიხედვით.
დედაქალაქის ისტორია
ქალაქის სახელის წარმოშობის შესახებ რამდენიმე ვერსია არსებობს. ყველაზე სარწმუნოდ ითვლება, რომ ქალაქმა თავისი სახელწოდება მიიღო მთის ფორმისაგან, რომლის ტერიტორიაზეც არის გაშენებული. ნალჩიკი ყაბარდო-ბალყარეთის ენაზე ითარგმნება როგორც ნალი. გეოგრაფიულად ქალაქი გაშენებულია მთის გარშემო, ნალის ფორმით. ამიტომაც, ქალაქის ემბლემას ნალი წარმოადგენს.
ციხე-ქალაქი ნალჩიკი დაარსდა 1818 წელს (ზოგიერთი მონაცემით, პირველი დასახლება დათარიღებულია 1724 წლით). სამხედრო დასახლება ციხე-ქალაქში გაჩნდა 1838 წლიდან, ამ დროისთვის იქ 2300 ადამიანი ცხოვრობდა.
1921 წლიდან ნალჩიკი ყაბარდოს ცენტრია, 1922 წლიდან - ყაბარდო-ბალყარეთის ავტონომიური ოლქის ცენტრია, ხოლო 1936-1991 წლებში ყაბარდო-ბალყარეთის ავტონომიური რესპუბლიკის დედაქალაქი. 1991 წლიდან ქ. ნალჩიკი ყაბარდო-ბალყარეთის რესპუბლიკის დედაქალაქია.
სქოლიო
კატეგორია:ყაბარდო-ბალყარეთის ქალაქები
NGC 552
NGC 552 — ვარსკვლავი თევზების თანავარსკვლავედში. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვარსკვლავები კატეგორია:თევზების თანავარსკვლავედი
მაშველები ავსტრალიაში
მაშველები ავსტრალიაში (The Rescuers Down Under) — Walt Disney Feature Animation-ის 1990 წლის ანიმაციური ფილმი, Buena Vista Pictures-ის დისტრიბუციით.
მაშველები ავსტრალიაში იყო დისნეის სტუდიების რიგით პირველი ანიმაციური ფილმი, რომელიც რომელიმე წინა ფილმის გაგრძელებას წარმოადგენდა. იგი იყო მეორე, გამოშვებული დისნეის რენესანსის (1989–1999) პერიოდში, რომელიც დაიწყო „პატარა ქალთევზათი“, თუმცა კომერციულად იგი ქალთევზასთან შედარებით ნაკლებად წარმატებული იყო.
სქოლიო
კატეგორია:1990 წლის ანიმაციური ფილმები კატეგორია:1990 წლის ფილმები კატეგორია:ამერიკული ანიმაციური ფილმები კატეგორია:უოლტ დისნეის სტუდიების ანიმაციური ფილმები კატეგორია:Walt Disney Pictures-ის ფილმები
ზურაბ ანჯაფარიძე
ზურაბ ივანეს ძე ანჯაფარიძე (დ. 12 აპრილი, 1928, ქუთაისი — გ. 12 აპრილი, 1997) — ქართველი მომღერალი (დრამატული ტენორი), სსრკ სახალხო არტისტი (1966), ზ. ფალიაშვილის პრემიის ლაურეატი (1971).
ბიოგრაფია
1952 წელს დაამთავრა ვ. სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია (პროფ. დ. ანდღულაძის კლასი). 1952–1959 წლებში ზ. ფალიაშვილის სახელობის ოპერისა და ბალეტის თეატრის, 1959–1970 წლებში — სსრკ დიდი თეატრის სოლისტია. 1970-იდან კვლავ თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრს უბრუნდება. სასიამოვნო ტემბრის ხმა, უშუალობა, არტისტიზმი, ეროვნული ინტონაციის უტყუარი გრძნობა ანჯაფარიძეს ქართული ვოკალური სკოლის ტრადიციების საუკეთესო გამგრძელებელთა რიგებში აყენებს. პარტიები: აბესალომი, მალხაზი, რატი (ფალიაშვილის „აბესალომ და ეთერი“, „დაისი“, „ლატავრა“), მინდია (ო. თაქთაქიშვილის „მინდია“), ბაში-აჩუკი (კერესელიძის „ბაში-აჩუკი“), პუშკინი და ერისთავი (თორაძის „ჩრდილოეთის პატარძალი“), არსენა (ბუკიას „არსენა“), გერმანი, ვოდემონი (ჩაიკოვსკის „პიკი ქალი“, „იოლანტა“), ოტრეპიევი (მუსორგსკის „ბორის გოდუნოვი“), ხოზე (ბიზეს „კარმენი“), რადამესი, დონ-კარლოსი, ჰერცოგი (ვერდის „აიდა“, “დონ-კარლოსი“, „რიგოლეტო“), კავარადოსი (პუჩინის „ტოსკა“), ფაუსტი (გუნოს „ფაუსტი“) და სხვა. ანჯაფარიძეს უმღერია სსრკავშირის მრავალი საოპერო თეატრის სცენაზე და საზღვარგარეთის ქვეყნებშიც (რუმინეთი, ჩეხოსლოვაკია, ბულგარეთი, კანადა, საბერძნეთი, საფრანგეთი, იტალია და სხვა). გაახმოვანა გერმანისა და ვოდემონის პარტიები კინოფილმებში „პიკის ქალი“ და „იოლანტა“.
თბილისში არსებობს მისი სახელობის ქუჩა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 12 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1928 კატეგორია:გარდაცვლილი 12 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1997 კატეგორია:ქართველი საოპერო მომღერლები კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (1987) კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები ზურაბ
დელტასუბანი
დელტასუბანი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის თერჯოლის მუნიციპალიტეტში (ზედა საზანოს ადმინისტრაციული ერთეული). მდებარეობს ზემო იმერეთის პლატოზე, მდ. ძუსის (ჩოლაბურის მდგენელი) მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 280 მეტრის სიმაღლეზე. თერჯოლიდან დაშორებულია 18 კილომეტრით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 482 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:თერჯოლის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მეხური
მეხური — ქართული ჰიმნოგრაფიული ტერმინი, აღნიშნავს ახალი წესით დაწერილ (ან თარგმნილ) და მელოდიასთან შეწყობილ საგალობლებს. მეხურის ხმარება დადასტურებულია X-XI საუკუნეების ქართულ ხელნაწერებში „მეხურნი ძლისპირნი“, „დასდებელნი აღდომისანი მეხურნი“, „გალობანი მეხურნი“ (მიქაელ მოდრეკილის „იადგარი“). „მეხურნი ღმრთისმშობლისანი“ (გიორგი მთაწმიდლის ივნისის თვის „თვენის“ ანდერძი), „ მეხური იადგარი“ (მელქისედეკ კათალიკოსის სიგელი).
მკვლევართა ერთი ჯგუფი (მ. ჯანაშვილი, ნ. მარი, გ. ჟორდანია, ვ. გვახარია) მეხურს ეთნიკურ, ხოლო მეორე ჯგუფი (პ. კარბელაშვილი, კ. კეკელიძე, ჟ. ტიბო, ლ. ჯღამაია, ო. ჩიჯავაძე, ე. მეტრეველი) - მუსიკალურ ტერმინად მიიჩნევდა. ბოლო დროს გამოვლენილმა ახალმა წყაროებმა (გიორგი მთაწმიდელის ივნისის და სექტემბრის თვეთა „თვენის“ ანდერძები) დაადასტურეს, რომ მეხური მუსიკალური ტერმინია და დაკავშირებულია მეორე ტერმინთან მეხელი. ეს ტერმინები ქართული ჰიმნოგრაფიის გარკვეულ ეტაპზე ძველი ტიპის „წყობილი სიტყვით“ დაწერილი საგალობლები შეიცვალა ახალი ტიპის „საგალობელთა მარცვლედით“ ანუ რიტმული პროზით დაწერილი საგალობლებით.
ბიზანტიურ ჰიმნოგრაფიაში რიტმული პროზის ანუ ბიზანტიური სასულიერო ლექსის გავრცელება დაკავშირებული იყო იოანე დამასკელის მიერ ჩატარებულ რეფორმასთან და გულისხმობდა გალობაში ძლისპირ-ტროპართა რიტმულ-მელოდიური შესატყვისობის დაცვას და მელოდიის ფიქსაციას ტექსტებზე, რაც X საუკუნის დამდეგიდან განხორციელდა ნევმების (ნიშნების) მეშვეობით. ქართულ ჰიმნოგრაფიაში, რომელიც კვალდაკვალ მისდევდა ბიზანტიურ ჰიმნოგრაფიის განვითარებას, აგრეთვე დაიწყო ახალი საზომით დაწერილი ბერძნული საგალობლების თარგმნა, ძველი თარგმნების გადამუშავება და ამავე საზომებით ორიგინალური საგალობლების წერა. მელოდიათა ფიქსაციისათვის შემუშავდა ორიგინალური ნევმური სისტემა, რომელიც გრაფიკულად განსხვავდება ყველა არსებული სისტემისაგან. ეს სამუშაო თხოულობდა ბიზანტიურ სასულიერო ლექსისა და მუსიკის თეორიის კარგ ცოდნას, გიორგი მთაწმიდელის სიტყვებით, „დასდებლის მეცნიერების“ ცოდნას.
კორნელი კეკელიძის ვარაუდით, მეხური წარმოებული უნდა იყოს ბერძნული — echos-დან, რაც ხმას ნიშნავს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული ჰიმნოგრაფია
ელენე დიდიმამიშვილი
ელენე დიდიმამიშვილი (დ. 15 აპრილი, 1919, ახალციხე — გ. 23 მარტი, 1997) — ქართველი პოეტი, ლირიკოსი.
ანდრე ფელიბიენი
ანდრე ფელიბიენი (André Félibien; მაისი, 1619 - 11 ივნისი, 1695; sieur des Avaux et de Javercy), ფრანგი არქიტექტორი და ისტორიოგრაფი.
ელენე დიდიმამიშვილი
დაიბადა ცნობილი განმანათლებლისა და საზოგადო მოღვაწის ზაქარია დიდიმამიშვილის ოჯახში. ელენე დიდიმამიშვილი წლების განმავლობაში ხელმძღვანელობდა სკოლის სიმებიან ორკესტრს, იყო კლასის ხელნაწერი ლიტერატურული ჟურნალის „განთიადის“ რედკოლეგიის წევრი. 1937 წლიდან, სკოლის დამთავრების შემდეგ მსახურობდა ქალაქის ბიბლიოთეკაში, ეწეოდა საზოგადოებრივ და პედაგოგიურ საქმიანობას, იყო დაწყებითი კლასების მასწავლებელი.
იუსუფ ლულე
იუსუფ ლულე (დ. 10 აპრილი, 1912 — გ. 21 იანვარი, 1985, ლონდონი, გაერთიანებული სამეფო) — უგანდის სახელმწიფო მოღვაწე. უგანდის პრეზიდენტი 1979 წლის 13 აპრილიდან 20 ივნისამდე.
მაკერერეს უნივერსიტეტის პროფესორი და დირექტორი. 1978 წელს ტანზანიის ქალაქ მოშში სხვა დამფუძნებლებთან ერთად დააარსა ეროვნულ-განმათავისუფლებელი ფრონტი. იღებდა აქტიურ მონაწილეობას უგანდაშიტანზანიის ჯარების შეჭრისას, რომელმაც გამოიწვია იდი ამინის ხელისუფლების დაცემა.
1979 წელს ეროვნულმა საკონსულტაციო საბჭომ დანიშნა ქვეყნის პრეზიდენტად, მაგრამ უკვე ივნისის თვეში ტანზანიის პრეზიდენტის ჯულიუს ნიერერეს გავლენით, თანამდებობა დაუთმო გოდფრი ბინაისას.
1981 წლის თებერვალში ქვეყნის სამხრეთში დააარსა წინააღმდეგობის ეროვნული მოძრაობა, რომელმაც 1986 წელს ხელისუფლებაში მოიყვანა იოვერი მუსევენი. თავად იუსუფ ლულე გარდაიცვალა 1985 წელს ლონდონში გულის უკმარისობით.
ესპანეთის პრიმერა დივიზიონი 2010-2011
ესპანეთის პრიმერა დივიზიონი 2010-2011 — ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის 80-ე გათამაშება. სეზონი დაიწყო 2010 წლის 28 აგვისტოს და დასრულდა 2011 წლის 21 მაისს. რიგით 21-ედ ჩემპიონობა მოიპოვა „ბარსელონამ“ რომელსაც ოთხი ქულით ჩამორჩა მადრიდის „რეალი“. ჩემპიონატიდან გავარდნენ „მალიორკა“, „ჰერკულესი“ და „ალმერია“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის სეზონები
ელენე დიდიმამიშვილი
1938 წელს სწავლა დაიწყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტიში დამთავრების შემდეგ, კი პედაგოგიურ მოღვაწეობა გააგრძელა ახალციხეში მშობლიურ სკოლაში, სასოფლო-სამეურნეო და ეკონომიკურ ტექნიკუმებში, ასწავლიდა ქართულ ენასა და ლიტერატურას. სხვადასხვა დროს ახალციხეში მუშაობდა რაიონული გაზეთის რედაქციაში „წითელი დროშა“ პასუხისმგებელ მდივნად, რამდენიმე თვის განმავლობაში იყო ახალციხის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმის დირექტორი. მუშაობდა მესხეთის თეატრშიც მოკარნახედ, 1942-1946 წლებში აქტიურად მონაწილეობდა ქალაქის ლიტერატურულ-საზოგადოებრივ ცხოვრებაში. ატარებდა ლექციებს, ბეჭდავდა წერილებს თეატრის ცხოვრებაზე და სხვ.თბილისში საცხოვრებლად გადასვლის შემდეგ წლების განმავლობაში ხელმძღვანელობდა ნორჩ ლიტერატორთა წრეს, სადაც მისი დახმარებით პირველი ნაბიჯები გადადგეს: ვახუშტი კოტეტიშვილმა, გივი გაგეჩკორმა, თამაზ ნატროშვილმა, ცირა ქიტიშვილმა, გურამ გოგიაშვილმა და ა.შ.
ელენე დიდიმამიშვილის მოღვაწეობაში მთავარი როლი პოეზიას ეჭირა. პირველი ლექსი ხუთი წლის ასაკში წარმოუთქვამს, 1946 წელს კი დაიწყო აქტიური პოეტური შემოქმედება. „თბილისში გაიშალა ფრთები ჩემმა პოეზიამ. ამაში კი წვლილი ჩემს დას მარგალიტა დიდიმამიშვილს მიუძღვის“ ამბობდა პოეტი. 1965 წლიდან იყო მწერალთა კავშირის წევრი იმ დროს უკვე სამი კრებულის ავტორი იყო „ვარძიის გაზაფხული“, „გვიხმობს კაშკაშა წაფხული“, „სიყვარულის კვალდაკვალ“. საბოლოოდ თავის სიცოცხლის განმავლობაში მან გამოსცა რვა კრებული, გარდაცვალების შემდგომ პერიოდში გამოიცა მეთორმეტე კრებული „გადასახედი“, რომელშიც შეტანილი არის პოეტის სიცოცხლის ბოლო პერიოდის შემოქმედება. იგი წერდა: „ჩემი პოეზია მხოლოდ ლირიკაა — სულერთია რა თემასაც არ უნდა ეხებოდეს იგი. საკმაოდდიდი ადგილი მაქვს დათმობილი სატრფიალო ლირიკაში, რომელიც მუდამ სადღაც იმედით სჭვივის, იმედი ჩემი თანდაყოლილი ნუგეშია. თუ შეიძლება ითქვას მთელი ჩემი ცხოვრება პოეზიაა, ურთულესი, უსასტიკესი და მაინც ქრისტესგან მონიჭებული მადლი ლირიკამ მაცოცხლა პოეზიაში, ლირიკამგამატარა ცხოვრების ეკლიანი ვრცელი აღმართები.“ პოეტის ლირიკული გმირი მესხეთი იყო. მან სწორედ მესხეთს მიუძღვნა თავისი ლექსების დიდი ნაწილი. მის ლექსებზე შექმნილია მუსიკა კომპოზიტორების მიერ: შოთა მილორავა, მერი დავითაშვილი, ნუნუ გაბუნია, სანდრო მირიანაშვილი, სულხან ნასიძე, ბიძინა კვერნაძე და ა.შ. ელენე დიდიმამიშვილს ეკუთვნის რევაზ გაბიჩვაძის ოპერა „ნანას“ ლიბრეტო. 1990 წელს აღინიშნა მისი დაბადებიდან 70 წლის იუბილე, 1996 წელს კი მშობლიურ ქალაქში აღინიშნა მისი პოეტური მოღვაწეობის 70 წელი. ელენე დიდიმამიშვილის 100 წლის იუბილესთან დაკავშირებით გამოსაცემად მომზადდა მისი რჩეული ლექსების კრებული: „სუნთქვა პოეტის.“
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 15 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1919 კატეგორია:გარდაცვლილი 23 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1997 კატეგორია:ქართველი პოეტები
ანდრე ფელიბიენი
ბიოგრაფია
დაიბადა შარტრში. 14 წლის ასაკში პარიზში წავიდა სწავლის გასაგრძელებლად. 1647 წელს რომში გააგზავნეს საელჩოში მარკიზ დე მარუელის მდივნის მოვალეობით. აქ ის სამსახურებრივად მრავალ ცნობილ ადამიანს ხვდება ლიტერატურაში და ხელოვნებაში. აქ მის მეგობრებს შორის იყო ნიკოლა პუსენიც.
საფრანგეთში დაბრუნებული დაქორწინდა და სამსახურის იმედით პარიზში გადასახლდა. ფუკე და კოლბერი მის ტალანტს ამჩნევენ და შედეგად ის Académie des Inscriptions et Belles-Lettres ერთ-ერთი პირველი წევრი (1663) გახდა. სამი წლის შემდეგ კოლბერის დახმარებით ის მეფის ისტორიოგრაფად დაინიშნა. 1671 წელს ახლად შექმნილი არქიტექტურის აკადემიის მდივანი გახდა, ხოლო 1673 წელს ანტიკურობის კაბინეტის გამგე ბრიონის სასახლეში.
ოფიციალური მოვალეობების შესრულების პერიოდში ფელიბიენი პოულობდა დროს სწავლისა და კვლევისთვის და მრავალი ლიტერატურული შრომა შექმნა. მათ შორის საუკეთესო და ყველაზე უკეთ ცნობილია Entretiens sur les vies et sur les ouvrages des plus excellents peintres anciens et modernes, რომელიც რამდენიმე გამოცემად დაიბეჭდა, პირველი 1666 წელს, ხოლო მეხუთე 1688. რამდენიმე დამატებით ის შემდეგ ამსტერდამში გამოიცა 1706 წელს და შემდეგ ისევე ტრვუქსში 1725 წელს.
მას ეკუთვნის ასევე შრომები Origine de la peinture (1660), Principes de l'architecture, de la sculpture, de la peinture, &c. (1676-1690), და ვერსალის, ლა ტრაპისა და სამეფო რეზიდენციების ფერწერული ტილოებისა და ქანდაკებების აღწერები. ფელიბიენის ნეოკლასიკური ხელოვნების მონუმენტების ესთეტიურ ღირებულებათა კოდიფიკაცია მის ყველაზე ღირებულ მემკვიდრეობად ითვლება. გარდაიცვალა პარიზში 1695 წელს.
კატეგორია:ფრანგი ისტორიოგრაფები კატეგორია:ფრანგი არქიტექტორები
დოლმაბაჰჩე
thumb|300px|ხედი სასახლეზე ბოსფორიდან thumb|300px|სასახლის ფასადი ბოსფორის მხარეს დოლმაბაჰჩე (Dolmabahçe) — თურქი სულთნების სასახლე სტამბოლში, ბოსფორის ევროპულ მხარეს. აგებულია 1842-1853 წლებში აბდულმეჯიდ I-სთვის, რომელსაც თოფქაფის შუასაუკუნეების სასახლის კომპლექსი აღარ მოსწონდა და ბაროკოს სტილის სასახლე სურდა, რომელიც XVIII საუკუნის ევროპულ სამეფო რეზიდენციებს გაუწევდა კონკურენციას. სასახლე ოსმალეთის იმპერიის მთავარი ადმინისტრაციული ცენტრი იყო 1853-1922 წლებში ოცწლიანი ინტერვალის (1889-1909) გარდა, როდესაც ამ ფუნქციას ილდიზის სასახლე ასრულებდა.
ისტორია
დოლმაბაჰჩეს სასახლე 1843-1856 წლებში შენდებოდა იმპერიის 31-ე სულთანი აბდულმეჯიდის ბრძანებით და ხუთი მილიონი ოსმალური ოქროს ფუნტი, დღევანდელი 35 ტონა ოქროს ეკვივალენტი, დაჯდა. თოთხმეტი ტონა ოქრო, ოქროს ფირფიტების სახით, იქნა გამოყენებული სასახლის ჭერის მოვარაყებაში. ჰაჯი საიდ აღა ხელმღძვანელობდა მშენებლობას. პროექტის მთავარი რეალიზატორები იყვნენ ევანის ყალფა, ქარაბეთ ბალიანი და მისი ვაჟი ნიკოღოს ბალიანი.
შენობის სტილი დასავლურია, ბაროკოს, როკოკოსა და ნეოკლასიკური ტრადიციებით, რომელშიც შერწყმულია ოსმალეთის ტრადიციული ხელოვნება და კულტურა თვითმყოფადი იერის მისაცემად. ფუნქციურად შენობა ესადაგება ტრადიციული ოსმალური სასახლის ცხოვრებას და ასევე თურქული სახლის ადათებს. დღემდე ის უდიდესი სასახლეა თურქეთში დარბაზების ფართობის მიხედვით.
დოლმაბაჰჩეს სასახლეში 1856 წლიდან ექვსი სულთანი ცხოვრობდა, 1924 წელს სახალიფოს გაუქმებამდე. უკანასკნელი იმპერატორი, რომელიც აქ ცხოვრობდა იყო ხალიფა აბდულმეჯიდ ეფენდი. 1924 წლის 3 მარტს მიღებულმა კანონმა სასახლე ახალი რესპუბლიკის ეროვნულ მემკვიდრეობად გამოაცხადა. მუსტაფა ქემალ ათათურქი, თანამედროვე რესპუბლიკის დამაარსებელი, სასახლეს საზაფხულო საპრეზიდენტო რეზიდენციად იყენებდა. ათათურქმა აქ გაატარა მისი უკანასკნელი დღეები და აქ გარდაიცვალა 1938 წლის 10 ნოემბერს.
მსოფლიოს უდიდესი ბოჰემიური ბროლის ჭაღი სასახლის ცენტრალურ დარბაზშია დაკიდული. ჭაღს 750 ნათურა აქვს და 4,5 ტონას იწონის. დოლმაბაჰჩეს ბოჰემიური და ბაკარას ბროლის ჭაღების უდიდესი კოლექცია აქვს მსოფლიოში. მისი მთავარი ფოიეს კიბეს ბაკარას ბროლის სახელურები აქვს.
დოლმაბაჰჩე თავდაპირველად ბოსფორის ყურეზე იდგა, თუმცა XVIII საუკუნეში მის ირგვლი ტერიტორია თანდათან შეივსო და აქ საიმპერატორო ბაღი გაშენდა, რაც სულთნების საყვარელი ადგილი იყო. სასახლის სახელი სწორედ ამ ბაღისგან მომდინარეობს: დოლმაბაჰჩე შევსებულ ბაღს ნიშნავს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თურქეთის სასახლეები კატეგორია:სამეფო რეზიდენციები
აშანტის ტრადიციული შენობები
აშანტის ტრადიციული შენობები — იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი განაში, რომელიც მოიცავს აშანტის იმპერიის პერიოდში ტრადიციულად ნაგებ 13 შენობას.
აშანტის იმპერიამ თავის ოქროს ხანას XVIII საუკუნეში მიაღწია, მაგრამ დაეცა ბრიტანული ოკუპაციის დროს 1806 - 1901 წლებში, რა დროსაც აშანტის შენობების უდიდესი ნაწილი დაინგრა. შენობებთან ერთად, 1895 წელს ბრიტანელი გენერლის, რობერტ ბაიდენის მიერ ასევე დანგრეულ იქნა სამეფო მავზოლეუმიც.
შენობებს აღწერენ როგორც „ადამიანთა და ღმერთების სახლებს" და ისინი წარმოადგენენ აშანტის ხალხის ისტორიისა და კულტურის უკანასკნელ ნაშთებს. სახლები ნაგებია თიხის, ჩალისა და ხისგან, ამავე დროს საკმაოდ არამდგრადია ბუნებრივი კატასტროფების მიმართ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები განაში
დრავის ეროვნული პარკი
დრავის ეროვნული პარკი (Drawieński Park Narodowy) — ეროვნული პარკი პოლონეთში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, ველიკოპოლსკის, ლუბუშის და დასავლეთ პომერანიის სავოევოდოების ტერიტორიაზე. მისი სახელწოდება უკავშირდება მდინარე დრავას. პარკი შეიქმნა 1990 წელს და მოიცავდა 86.91 კმ² ფართობს. მოგვიანებით ის გაფართოვდა და 113.42 კმ² შეადგინა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პოლონეთის ეროვნული პარკები
Gnamptogenys reichenspergeri
Gnamptogenys reichenspergeri — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Gnamptogenys-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ectatomminae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
გაბონი 1992 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
გაბონმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეოთხედ იასპარეზა 1992 წელს, ესპანეთის ქალაქ ბარსელონაში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1992 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:გაბონი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:აფრიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
დერიო
დერიო  — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ბასკეთის ავტონომიური გაერთიანების ბისკაიის პროვინციის გრან-ბილბაოს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 10,7 კმ². მოსახლეობა — 6 730 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ბისკაიის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ბისკაიის ქალაქები
ფრიდრიხ ავგუსტ II (საქსონია)
ფრიდრიხ ავგუსტ II (Friedrich August II.; დ. 18 მაისი, 1797, დრეზდენი, გერმანია — გ. 9 აგვისტო, 1854, კაროიშტენი, ავსტრია) — ვეტინთა დინასტიის წარმომადგენელი. საქსონიის მეფე 1836-1854 წლებში. პრინც მაქსიმილიან საქსონიელისა და პრინცესა კაროლინა პარმელის უფროსი ვაჟი, კურფიურსტ ფრიდრიხ კრისტიანის შვილიშვილი და საქსონიის ორი მეფის ძმისწული.
ბიოგრაფია
ფრიდრიხ ავგუსტი დაიბადა 1797 წლის 18 მაისს დრეზდენში. იგი იყო პრინც მაქსიმილიან საქსონიელისა და მისი პირველი ცოლის, პრინცესა კაროლინა პარმელის უფროსი ვაჟი და შუათანა შვილი. უკვე მისი დაბადებისას ცხადი იყო, რომ იგი ერთ დღეს საქსონიის მმართველი გახდებოდა, რამეთუ მისი ორივე ბიძა უძეო იყო, თავად კი მამის უფროსი ძე იყო.
1827 წელს მისი ერთი ბიძა, მეფე ფრიდრიხ ავგუსტ I (ვის პატივსაცემადაც ერქვა სახელი) გარდაიცვალა და ტახტი მეორე ბიძამ, ანტონმა დაიკავა. ამით იგი ტახტის მეორე მემკვიდრე გახდა მამის შემდეგ, რომელმაც მალევე უარი თქვა მემკვიდრეობაზე, რამაც იგი კრონპრინცად აქცია.
1830 წელს საფრანგეთში მომხდარმა ივლისის რევოლუციამ დიდი გავლენა იქონია საქსონიაზეც, სადაც ასევე დაიწყო საპროტესტო გამოსვლები. მეამბოხეთა მოთხოვნით მეფე ანტონმა ახალი კონსტიტუცია გამოსცა და ფრიდრიხ ავგუსტი თანარეგენტად დაინიშნა.
1836 წლის 6 ივნისს მეფე ანტონი გარდაიცვალა, რითაც საქსონიის მეფე ფრიდრიხ ავგუსტ II ხდება. როგორც ინტელიგენტი კაცი, იგი მალევე გახდა ხალხში პოპულარული. მიუხედავად სახალხო მხარდაჭერისა, იგი ყოველთვის არიდებდა თავს მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილებების მიღებას და ამ ამბავს თავის მინისტრებს ანდობდა. 1848 წელს რევოლუციის ტალღამ საქსონიასაც გადაუარა, სადაც ლიბერალი მინისტრები მეფის წინააღმდეგ გამოვიდნენ. ამან ფრიდრიხ ავგუსტს მათდამი დამოკიდებულება შეუცვალა და 1849 წლის 28 აპრილს საქსონიის პარლამენტი დაშალა. იმავე წელს მან პრუსიელთა მარბიელი თავდასხმების მოგერიება და შეჩერება შეძლო.
1844 წელს პირადი ექიმის რჩევით ფრიდრიხ ავგუსტი სამოგზაუროდ წავიდა ინგლისსა და შოტლანდიაში, რამეთუ მისი აზრით მეფის ჯანმრთელობას ბრიტანული ნესტიანი კლიმატი მოუხდებოდა. ლონდონში ყოფნისას იგი უინძორის სასახლეში დიდი პატივით მიიღეს დედოფალმა ვიქტორიამ და პრინცმა ალბერტმა. ამის შემდეგ მან ოქსფორდი, კემბრიჯი და რამდენიმე ქალაქი მოინახულა და უკან დაბრუნდა.
ქორწინებები
1819 წლის 7 ოქტომბერს დრეზდენში ფრიდრიხ ავგუსტმა ჯვარი დაიწერა ერცჰერცოგინია მარია კაროლინა ავსტრიელზე, ავსტრიის იმპერატორ ფრანც I-ისა და დედოფალ მარია ტერეზა სიცილიელის ქალიშვილზე. წყვილის ცამეტწლიანი ქორწინება უნაყოფო აღმოჩნდა და მარია კაროლინა 1832 წელს გარდაიცვალა ეპილეფსიური შეტევის შედეგად, 31 წლის ასაკში.
ამის შემდეგ, 1833 წლის 24 აპრილს დრეზდენში ფრიდრიხ ავგუსტმა ცოლად შეირთო პრინცესა მარია ანა ბავარიელი, ბავარიის მეფე მაქსიმილიან I-ისა და დედოფალ კაროლინა ბადენელის ქალიშვილი, თუმცა შვილები არც მასთან ჰყოლია.
აღსანიშნავია, რომ 1822 წელს ფრიდრიხ ავგუსტს უცნობი საყვარლისაგან შეეძინა უკანონო ვაჟი, სახელად თეოდორ უჰლინგი (1822-1853), რომელიც მუსიკოსი გახდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 18 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1797 კატეგორია:გარდაცვლილი 9 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1854 კატეგორია:ვეტინები კატეგორია:საქსონიის მეფეები
Backstreet Boys (ალბომი)
Backstreet Boys — ამერიკული ბოიბენდ Backstreet Boys-ის სადებიუტო სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 1996 წელს. მისი მეორე გამოცემა გამოვიდა 1997 წელს, როდესაც ჯგუფი მსოფლიოში უფრო პოპულარული გახდა, მაგრამ ეს უკვე იყო ალბომის წარმატებული სინგლები მეორე დისკთან, Backstreet's Back ერთად.