cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
თეთრი ვეშაპი
თეთრი ვეშაპი (Delphinapterus leucas) — ძუძუმწოვარი ცხოველი კბილიანი ვეშაპების ქვერიგის ნარვალისებრთა (ადრე დელფინისებრთა) ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძეა 6 მ-მდე, მასა 1,5 ტ-მდე. ზრდასრულები თეთრად არიან შეფერილი (აქედან სახელწოდება). გავრცელებულია წრიულპოლარულად, ბინადრობს არქტიკის ზღვებში, გვხვდება ყინულებს შორის. კანს აქვს ფხვიერი ეპიდერმისის სქელი (2 სმ-მდე) ფენა. იკვებება თევზით (მოივა, საიკა, ორაგულისებრნი, ქაშაყისებრნი და მრ. სხვ.), კიბოსნაირებითა და მოლუსკებით. თევზის დევნისას ხშირად შედის დიდ მდინარეებში (ობი, ენისეი, ლენა, ამური და სხვ.); ამურში ხშირად შედის 2000 კმ და მეტზე. ცხოვრობს ჯოგებად (რამდენიმე ათეულიდან ათას სულამდე). ასრულებს რეგულარულ სეზონურ მიგრაციებს. დედალი შობს 140–160 სმ სიგრძის ნაშიერს. თეთრი ვეშაპის შეფერილობა ასაკთან ერთად იცვლება: ახალშობილი ასპიდისფერ-ლურჯია, შემდეგ რუხი, ღია რუხი (ცისფერი); მხოლოდ ზრდასრულები არიან თეთრები. სქესობრივ სიმწიფეს 2–3 წელში აღწევენ. რეწვის ობიექტია, იყენებენ მის ტყავსა და ქონს.
სქოლიო
კატეგორია:თეთრი ვეშაპი
ბუდა (კელერაშის რაიონი)
ბუდა (Buda) — სოფელი მოლდოვაში, კელერაშის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 164 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 799 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კელერაშის რაიონის სოფლები
ლოხრეი
ლოხრეი (Loughrea; Baile Locha Riach) — ქალაქი ირლანდიაში, მდებარეობს გოლუეის საგრაფოში, კონაქტის პროვინციაში.
2011 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა 5 062 ადამიანს შეადგენს.
სქოლიო
კატეგორია:გოლუეის საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
რენის რაიონი
რენის რაიონი (Ренійський район) — რაიონი უკრაინაში, ოდესის ოლქში. მისი ფართობია 861 კმ². 2015 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 38 251 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 44 კაცს კმ²-ზე. რენის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი რენი.
სქოლიო
კატეგორია:ოდესის ოლქის რაიონები
ნოიმარკტ-ზემო პფალცის რაიონი
ნოიმარკტ-ზემო პფალცის რაიონი (Landkreis Neumarkt in der Oberpfalz) — რაიონი გერმანიაში. რაიონის ცენტრი — ქალაქი ნოიმარკტი. რაიონი შედის ბავარიის ფედერალურ მხარეში. ექვემდებარება ზემო პფალცის ადმინისტრაციულ ოლქს. იკავებს 1.344,23 კვ. კმ. ფართობს. მოსახლეობა შეადგენს 128 825 ადამიანს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 96 ადამიანი/კვ.კმ-ზე. რაიონის ოფიციალური კოდი — 09 3 73.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბავარიის რაიონები
რონდოკანის რაიონი
რონდოკანის რაიონი (Distrito de Rondocan) — რაიონი პერუში, კუსკოს რეგიონის აკომაიოს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3359 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 918 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 16.19 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 180.22 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კუსკოს რეგიონის რაიონები კატეგორია:აკომაიოს პროვინციის რაიონები
ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესია (ლაგოდეხი)
ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე.
ეკლესია XIX საუკუნის ბოლოსაა აგებული რომანულ სტილში. საქართველოს გასაბჭოვების შემდეგ ეკლესიას, სხვა ეკლესიათა მსგავსად, გუმბათები მოანგრიეს, ხოლო თავად ეკლესია ხან კლუბად, ხან საწყობად იყო გამოყენებული. სამნავიანი ბაზილიკაა, გარეთ განზიდული ხუთწახნაგა აფსიდითა და მართკუთხა პასტოფორიუმებით. შესასვლელი სამი აქვს: დასავლეთის, სამხრეთის და ჩრდილოეთის კედლებში. აფსიდა სამი, პასტოფორიუმები თითო, გვერდითა ნავები ორ-ორი, ცენტრალური ნავი კი - 16 ფართო, თაღოვანი სარკმლითაა განათებული. ცენტრალური ნავის სარკმლები მორიგეობით ორ და სამ წყვილადაა განაწილებული აღმოსავლეთის და გრძივ კედლებზე. ცენტრალური ნავის აღმოსავლეთი კედელი ჯვრის ფორმის ფრონტონით სრულდება, რომლებზეც თავის დროს ხახვისებრი ფორმის ცრუ გუმბათები იყო დადგმული. ტაძრის ფასადები გაფორმებულია კართა მოჩარჩოებით, პილასტრებითა და კბილანა არშიებით, რომლებიც საფეხუროვან კარნიზებს და მის ქვედა დონეზე შემოსდევს კედლებს. ცენტრალური ნავი აღმოსავლეთით წახნაგოვანი აფსიდითაა დასრულებული, აფსიდა ორი საფეხურითაა ამაღლებული და სატრიუმფო თაღით დასრულებული. პასტოფორიუმები შიდა კარით საკურთხეველს, ხოლო დასავლეთის კარებით გვერდითა ნავებთანაა დაკავშირებული. ნავები ერთმანეთისგან ორ წყვილ სვეტზე გადაყვანილი სხვადასხვა ზომის თაღითაა გაყოფილი, რომლებიც საფეხუროვან კაპიტელებს ეყრდნობა. ინტერიერი ორ-ორი წყვილი სრული და შეკიდული პილასტრებითაა დანაწევრებული, რომლებიც კაპიტელისებრი თავსართებითაა გაფორმებული. როგორც ცენტრალურ ისე, გვერდითა ნავებს სწორი გადახურვა აქვს. დასავლეთის თაღნარს ქვეშ, ტაძრის მთელს სიგანეზე მასიური პატრონიკეა გაკეთებული, რომელზეც ასასვლელი ტაძრის დასავლეთ კედელზე მიდგმული სამრეკლოდანაა. სამრეკლო სამსართულიანი იყო, მესამე სართული, რომელიც საარქივო მასალის მიხედვით, ფანჩატურს წარმოადგენდა, მორღვეულ იქნა საბჭოთა კავშირის დროს. პირველი სართული კარიბჭეა და აქედანვეა ასასვლელი პატრონიკესა და სამრეკლოს ზედა სართულებზე. მეორე სართული ფართო სარკმლებით განათებული ოთახია. სამრეკლოს ფასადური გაფორმება შედარებით უფრო მდიდრულია. მისი თაღოვანი კარიბჭე აქაც მოჩარჩოებულია. კედლებს კუთხეებში პილასტრები აუყვება. სარკმელთა თაღოვანიგადახურვა საფეხუროვან კაპიტელებს ეყრდნობა და გაფორმებულია შეისრული არკადით. კედლები დასრულებულია კბილანა არშიებით გაფორმებული პილასტრებითა და კარნიზით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
აფრიკატი
აფრიკატი (affrico) — ხშული თანხმოვანი, რომლის წარმოთქმისას გახშვის ჩქამს (ხახუნის ხმაურს) საწარმოთქმო ნაპრალში მიღებული ჩქამი მოსდევს. აფრიკატს, ჩვეულებრივ, უწოდებენ „ხშულნაპრალოვანს“, „ნახევარხშულს“, „რთულ თანხმოვანს“. აფრიკატში ხშულობა და ნაპრალოვნობა წარმოდგენილია ერთი ბგერის ფარგლებში და მუდამ ერთი და იმავე თანმიმდევრობით — ხშულობას მოსდევს ნაპრალოვნობა. ქართული ენის ფონეტიკურ სისტემაში აფრიკატები ქმნის ორ სამეულს: ჯ-ჩ-ჭ; ძ-ც-წ.
ლიტერატურა
კატეგორია:აფრიკატები
ადელაიდა ფონ საქსენ-მეინინგენი
ადელაიდა ფონ საქსენ-მეინინგენი (Adelheid von Sachsen-Meiningen, Adelaide of Saxe-Meiningen; დ. 13 აგვისტო, 1792 — გ. 2 დეკემბერი, 1849) — დიდი ბრიტანეთის, ინგლისისა და ირლანდიის დედოფალი 1830-37 წლებში როგორც უილიამ IV-ის მეუღლე. საქსენ-მეინინგენის ჰერცოგ გეორგ I-ისა და ლუიზა ელეონორა ჰოენლოჰ-ლანგენბურგელის ასული. მის პატივსაცემად დაერქვა სახელი ავსტრალიაში ქალაქ ადელაიდას.
ქორწინება
მას შემდეგ, რაც 1817 წლის 6 იანვარს, ინგლისის მეფე ჯორჯ IV-ის ერთადერთი ტახტის მემკვიდრე, უელსის პრინცესა შარლოტ ავგუსტა მშობიარობას გადაჰყვა, ჯორჯის ძმებმა სასწრაფოდ დაიწყეს საცოლეების ძებნა, რათა რაც შეიძლება მალე გაეჩინათ მემკვიდრე, რომელიც ტახტზე ავიდოდა. ცხადია, ყველა მათგანმა არჩევანი თავიანთ მშობლიურ გერმანიაზე შეაჩერა, სადაც უამრავი პრინცესა იყო, იქიდან გამომდინარე, რომ ქვეყანა დაქუცმაცებული იყო.
შარლოტ ავგუსტას გარდაცვალების შემდეგ რეალურად დადგა ჰანოვერელთა დინასტიის შეწყვეტის რისკი, რადგანაც ამ დროს დინასტიის ყველა მამაკაცი უშვილო იყო და ვინაიდან ჯორჯ IV ცოლს ახლოსაც აღარ ეკარებოდა, საჭირო იყო მის ძმებს დაეტოვებინათ მემკვიდრე, განსაკუთრებით კი კლარინსის ჰერცოგ უილიამს, რომელიც ჯორჯის შემდეგ უფროსი ვაჟი და შესაბამისად პირველი მემკვიდრე იყო. უილიამმა თავისი საცოლის ძებნა პატარა გერმანულ სამთავროში, თიურინგიაში დაიწყო. მარცხნივ|მინი|395x395პქ|დედოფალი ადელაიდა 1832 წელს ამავდროულად დაქორწინდა მეფის მეორე ძმა, კენტის ჰერცოგი ედუარდი, რომელმაც ცოლად დაქვრივებული და ორ შვილიანი ვიქტორია საქსენ-კობურგ-გოთელი შეირთო, თუმცა მასთან მხოლოდ ერთი გოგონა შეეძინა (შემდგომში ცნობილი როგორც დედოფალი ვიქტორია). მიუხედავად ამისა, კლარინსის ჰერცოგს უპირატესობა ჰქონდა, რამეთუ მას საყვარლისგან უკვე ჰყავდა უკანონო შვილი, რომლის ლეგიტიმაციაც არც ისე რთული ამბავი იყო.
საბოლოოდ, ძმის ქორწინებამ კიდევ უფრო დააჩქარა უილიამი, რომელმაც 11 ივლისს 1818 წელს სარის ახალ სასახლეში ცოლად ადელაიდა ფონ საქსენ-მეინინგენი შეირთო. ამ ყოველივემ უილიამს ბევრი მხარდამჭერი შესძინა, საბოლოოდ კი ინგლისის პარლამენტმა კლარინსის ჰერცოგი და ჰერცოგინია ტახტის მემკვიდრეებად დაამტკიცა.
ადელაიდამ თავისი ქმრისა და სრულიად ქვეყნის მოლოდინები ვერ გაამართლა. მან სამი წლის მანძილზე ხუთი ბავშვი გააჩინა (აქედან ორი ტყუპი და ასევე ორი ერთ წელს), რომლებიც ჩვილობაშივე დაიღუპნენ, ან პირდაპირ მკვდრები დაიბადნენ. მან უკანასკნელად 1822 წელს იმშობიარა, რა დროსაც მკვდარი ტყუპი ვაჟები დაბადა. რამდენიმეწლიანი ფუჭი ცდის შემდეგ, უილიამმა მასთან განქორწინება მოითხოვა, რაზეც 1827 წელს პარლამენტმა ოფიციალურად განუცხადა უარი.
ამ სკანდალის შემდეგ, უილიამი და ადელაიდა ძალიან დაახლოვდნენ. მათ დროებით დატოვეს ინგლისი და ჰანოვერში გადასახლდნენ, სადაც უფრო მშვიდი ცხოვრების რიტმი იყო. აქ ისინი იმდენად დაახლოვდნენ, რომ სიცოცხლის ბოლომდე ერთმანეთის საყვარელი მეუღლეები და მხარდამჭერები იყვნენ.
მათ ქორწინებაში დაბადებული ხუთი მკვდარი ბავშვის შემდეგ, ტახტის პირველ მემკვიდრედ უილიამის ძმის, ედუარდის ასული ვიქტორია დარჩა, რომელზეც დედამისი ღელავდა, რომ მოწამლავდნენ ან მოკლავდნენ, ამიტომაც ისინი სამეფო კარიდან შორს ცხოვრობდნენ და მეტიც, იგი ვიქტორიას ყოველთვის თავის ოთახში აძინებდა, რათა იგი ძილში არ მოეკლათ. განსაკუთრებულ საფრთხეს უილიამის უმცროსი ძმა, ერნესტი წარმოადგენდა, რომელიც ყველაფერზე იყო წამსვლელი ტახტის მისაღებად.
1830 წელს, ჯორჯ IV-ის უშვილოდ დაღუპვის შემდეგ მეფე უილიამ IV გახდა, ადელაიდა კი დიდი ბრიტანეთის, ირლანდიისა და ჰანოვერის დედოფლად გვევლინება, თუმცა მისმა ამ მდგომარეობამ არც ისე დიდხანს გასტანა. უილიამი 1837 წელს დაიღუპა და ვინაიდან მათაც არ დარჩენიათ შვილები და კენტის ჰერცოგიც ამ დროისთვის უკვე მკვდარი იყო, ტახტზე დედოფალი ვიქტორია ავიდა. ამის შემდეგ ადელაიდამ დატოვა სამეფო კარი და ქალაქ სენმორის მახლობლად დასახლდა ბენტლის სასახლეში (დღეისათვის ეს ტერიტორია უკვე ლონდონის შემადგენლობაშია). იგი სწორედ აქ გარდაიცვალა, 1849 წლის 2 დეკემბერს, 57 წლის ასაკში, დაკრძალეს წმინდა გიორგის სამლოცველოში, უინძორის სასახლეში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 13 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1792 კატეგორია:გარდაცვლილი 2 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1849 კატეგორია:ბრიტანეთის კონსორტები კატეგორია:ჰანოვერის დედოფლები კატეგორია:წმინდა იზაბელის ორდენის კავალრები
სამბრი
სამბრი, სამბრა (Sambre; Samber) — მდინარე საფრანგეთსა და ბელგიაში, მდინარე მაასის მარცხენა შენაკადი. სიგრძე 193 კმ, აუზის ფართობი 2740 კმ². სათავე აქვს არდენების ჩრდილოეთ-დასავლეთ შტოქედებზე, ზღვის დონიდან 199 მ სიმაღლეზე. დინების დიდი ნაწილი ვაკეზეა გაშლილი. საზრდოობს ძირითადად წვიმის წყლით. მაქსიმალური ჩამონადენი ზამთარსა და გაზაფხულზეა. თითქმის მთელ სიგრძეზეა სანაოსნო. ქალაქ შარლერუას ქვემოთ გემებისთვის წყალწყვა 1500 მ-მდეა. მდინარე მაასს უერთდება ქალაქ ნამიურთან. ნაპირზეა ქალაქები: მობეჟი, შარლერუა და ნამიური. პირველი მსოფლიო ომის დროს მდინარესთან რამდენიმეჯერ ბრძოლა გაიმართა. მდინარეს ძველი რომაელები „საბისს“ უწოდებდნენ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საფრანგეთის მდინარეები კატეგორია:ბელგიის მდინარეები
აისინგიორო სიუანე
აისინგიორო სიუანე (დ. 4 მაისი, 1654 — გ. 20 დეკემბერი, 1722) — მანჯურიელი იმპერატორი ცინის დინასტიიდან. მანჯურიული დინასტიის მეოთხე წარმომადგენელი, მთელი ჩინეთის მმართველი. მისი სახელია სიუანე. იგი ტახტზე ავიდა 6 წლის ასაკში და ქვეყნის მართვა დაიწყო დევიზით: "კანსი" („წარმატებული“ და „გაბრწყინებული“). ამის გამო, იმპერატორი „კანსის“ სახელით მოიხსენიება. ჩინეთის ისტორიაში 61-წლიანი მმართველობა რეკორდულად გრძელი პერიოდია. „კანსის ეპოქა“ გახდა კეთილდღეობის, „ოქროს საუკუნე“.
რეგენტების მმართველობა
მომაკვდავმა იმპერატორმა შუნჯიმ სიკვდილის წინ, 1661 წელს შექმნა ოთხი კაცისაგან შემდგარი რეგენტთა ჯგუფი თავად აობაის მეთაურობით. მათ უნდა ემართათ ქვეყანა იმპერატორ კანსის სრულწლოვანებამდე, რომელიც იმ მომენტისათვის იყო მხოლოდ 6 წლისა. რეგენტებმა და სხვა მანჯურიელმა არისკოკრატებმა დაუყოვნებლივ ჩამოახრჩეს საჭურისთა მეთაური და გაანადგურეს მათი გავლენა სასახლის კარზე. იმ ხანად საჭურისები დიდი გავლენით სარგებლობდნენ ჩინეთის იმპერატორთა კარზე. პარალელურად დაიწყო ევროპელი მისიონერებისა და ქრისთიანთა დევნა, რომლებიც მომრავლდნე ქვეყანაში იმპერატორ შუნჯის მეფობისას. 1660-ან წლებში შიდადაპირისპირებების ფონზე რამდენადმე პარალიზებულ იქნა ცინის მთავრობის აქტიურობა. თავადმა აობაიმ მთელი ხელისუფლება მოიქცია ხელში, შექმნა სასახლესთან ძლიერი სასამართლო და რვა წლის განმავლობაში (1661—1669) ერთპიროვნულად მართავდა ქვეყანას. მოწინააღმდეგეების უმოწყალო ხოცვით მთავარმა რეგენტმა ძმათაშორის შუღლი გააჩაღა ზედა ეშელონემბში, რამაც ქაოსამდე მიიყვანა სახელმწიფო საქმეები.
კანსის ეპოქის დასაწყისი
1679 წელს კანსიმ მმართველობას ჩამოაშორა თავადი სონგოტუ და ხელში აიღო ძალაუფლება. ამ მომენტიდან დაიწყო ე.წ. „კანსის ეპოქა“. საკუთარი ხელისუფლების გაძლიერებით იმპერატორმა დაასუსტა რეგენტების და ადგილობრივი მთავრების ძალაუფლება და გავლენა სასახლეში. ის დამოუკიდებლად იღებდა მნიშვნელოვან გადაწყვეტილებებს და თავად ხელმძღვანელობდა ჩინეთის ომებს.
1680-ანი წლებიდან ჩინეთში დაიწყო შეიარაღებული ბრძოლების მკვეთრი დაცემა. კანსის 60-წლიანი მმართველობის პერიოდში მოხდა 50-ზე მეტი დიდი და მცირე აჯანყება მანჯურიელი დამპყრობლების წინააღმდეგ — ორჯერ ნაკლები, ვიდრე სამეფო ტახტზე მისი მამის ყოფნის 18 წლის მანძილზე. ე. ი. ანტიცინური მოძრაობა 6/7-ჯერ დაეცა, ამასთან, აჯანყებათა ძირითადი ნაწილი მოდიოდა „სამი ვასალის ომის“ მე-8 წელს (1673—1681).
1681 წლიდან ცინის ხელისუფლებამ კურსი აიღო სოფლის მეურნეობის აღდგენისა და დიდი ხნის მანძილზე დაცემული სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობის გაუმჯობესებაზე. დაიწყო დაზიანებული და დანგრეული კაშხლების, არხების, სარწყავი სისტემების და გზების შესაკეთებლად აღდგენითი სამუშაოები. კანსი პირადად იყო დაინტერესებული ჰიდროტექნიკური სამუშაოებით, სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი სატვირთო გადაზიდვებით და წყალდიდობისაგან ქვეყნის დაცვით. ის პირადად არაერთხელ ეწვია მდინარე იონდინგეზე მიმდინარე სამშენებლო სამუშაოებს პეკინის მახლობლად, რომელიც ხშირად დიდდებოდა და კალაპოტს იცვლიდა. იმპერატორი მნიშვნელოვან რჩევებს აძლევდა ინჟინერ იუ ჩენლუნუს, რომელიც მშენებლობას ხელმძღვანელობდა.
1683 წელს ტაივანის დაპყრობის შემდეგ განვითარდა შიდასამიმოსვლო გემთმშენებლობა და ვაჭრობა ჩინეთის საზღვაო სანაპიროებთან. 1684 წელს ცინის მთავრობამ უცხოელებთან ვაჭრობაზე შეზღუდვები მოხსნა, დააწესა ხაზინის მკაცრი კონტროლი და მონოპოლიებისა და შეზღუდვების სისტემა.
კლასიკური ჩინური განათლების მიღების შემდეგ, კანსი გახდა გულწრფელი კონფუციანელი. ის ეთაყვანებოდა ლიტერატურას, კონკურენციას უწევდა კონფუციანელ სწავლულებსა და მეცენატებს. მკაცრად ადევნებდა რა თვალს მოსახლეობის გუნება-განწყობას ნაცვლად შუნჯის 6 სწავლებისა, მან შეიმუშავა 16 მცნება. ეს მცნებები გამოქვეყნდა 1670 წელს, როგორც წმინდა ბრძანებები. ახალი დოკუმენტები შეიცავდა მთელ რიგ ფისკალურ-პოლიციურ-მორალური ხასიათის მცნებებს. იმპერატორი დოკუმენტების ენით არწმუნებდა ადამიანებს, რომ სრულად გადაეხადათ გადასახადები, მონაწილეობა მიეღოთ საერთო-საპასუხისმგებლო ღონისძიებებში, გაეცათ ქურდები და ყაჩაღები, არ დაეფარათ დევნილები და ა.შ.
ბრძოლა რუსეთთან
რუსი კაზაკების, სამხედრო მოსამსახურეებისა და ემიგრანტების მომრავლებამ ამურის აუზის შუა წელში კანსის მთავრობა აიძულა მოსკოვის სახელმწიფოს გაფართოების საწინააღმდეგოდ შეექმნა პლაცდარმი. 1674 წელს, დაარსდა გირინის ციხე მდინარე სუნგარიზე. ორი წლის შემდეგ აქ გადმოყვანილ იქნა ნინგურტის სამხედრო ნაწილი.
ცინის დინასტიის სამფლობელოთა გაუკაცრიელება ჩრდილო-აღმოსავლეთში მკვეთრად ართულებდა თავდაცვის ამოცანას და მანჯურიელთა "წმინდა სამშობლოს" ხელშეუხებლობად შენარჩუნებას. თავად ჩინელი (საკუთრივ ჩინეთიდან — ჩინეთის დიდი კედლის სამხრეთიდან) და მონღოლი (დასავლეთიდან), აგრეთვე, ჟენშენის კონტრაბანდული მოვაჭრეებისაგან თავდაცვის მიზნით 1678 წელს კანსიმ გამოსცა ბრძანება, რომლის თანახმად, მუკდენის სამხედრო მეთაურს ანჩუხუს უნდა აეგო სპეციალურად გამაგრებული ხაზების მთელი სისტემა. მისი მშენებლობა გაგარძელდა 1680-ან წლებამდე და გადაიჭიმა 900 კმ-ზე. ხაზი მანჯურიის სამხრეთს ჰყოფდა სამ ნაწილად.
ჩინელებთან ომის დასრულების და ტაივანის შემოერთების შემდეგ კანსიმ დიდი ყურადღება დაუთმო მოსკოვის სახელმწიფოსთან ომს ამურისპირეთში. მანჯურიის სასახლე ცდილობდა რუსეთის ჯარების წინააღმდეგ ხალხას რეგიონის ხანების ლაშქრობების ორგანიზებას, პირველ რიგში კი ტუშეტუ-ხან ჩიხუნდორჟას და მისი ძმის, მონღოლთა ეკლესიის მეთაურის,უნდურ-გეგენა ძანაბაძარასი. ცინის სახლმა მოუწოდა ტუშეტუ-ხანს, გაელაშქრა ბაიკალისპირეთში და გაეთავისუფლებინა რუსეთის მეფის მფლობელობაში გადასული ბურიატები და სხვა ხალხები. მაგრამ ტუშეტუ-ხანს და უნდერ-გეგენას მოსკოვის სახელმწიფოსთან სავაჭრო კავშირები უბიძგებდა ლავირების პოლიტიკის წარმოებას. სელენგინთან განცდილი მარცხის გამო კი 1688 წელს, ტუშეტუ-ხანი, საბოლოოდ, გამოეთიშა ომს.
ხალხის შეერთება
1687—1688 წწ. მიმდინარეობდა ხალხა-ჯუნგარიის ომი, რომელშიც კანსმა დამოუკიდებელი არბიტრის როლი გაითამაშა.
სახელმწიფოს განმტკიცება
1712 წელს კანსიმ გაატარა საგადასახადო რეფორმა, რომელმაც 1712-1720 წწ. გააუმჯობესა სოფლად არამიწათმოქმედი მოსახლეობის და გაჭირვებულ გლეხთა ყოფა-ცხოვრება, ასევე, წვრილი ვაჭრებისა და მეწარმეების, ტრანსპოტრის და სხვ. მდგომარეობა. რეფორმამ ხელი შეუწყო სასოფლო ეკონომიკის შემდგომ აღმავლობას და დააჩქარა მძიმე მდგომარეობიდან ხანებში მისი გამოყვანა.
იდეოლოგიური და რელიგიური პოლიტიკა
მიისწრაფოდა რა ჩაეხშო შენშისა და ინტელიგენციის ოპოზიციური განწყობა, კანსიმ ორგანიზება გაუკეთა ენციკლოპედიის, ანთოლოგიის, ლექსიკონის და სხვა მრავალტომეულების გამოცემას. ამ მიზნის განსახორციელებლად მან დიდი რაოდენობის სახსრები გამოჰყო. მისი ბრძანებით გამოიცემოდა ძველი და შუა საუკუნეების ჩინური ლიტერატურა. ამ საქმით იყო დაკავებული მრავალი სწავლული ადამიანი - ისტორიკოსები, ლიტერატურათმცოდნეები, ფილოლოგები, მწერლები, კალიგრაფები, მხატვრები, გრავიორები, რომლებიც იღებდნენ მაღალანაზღაურებად სამუშაოს და ხელსაყრელ ლიტერატურულ და სარედაქციო შეკვეთებს.
ფართო ლიტერატურული შრომის ორგანიზებას იმპერატორი იყენებდა შერჩევის, ცენზურის და სადამსჯელო ღონისძიებებისათვის. გამოსაცემად მომზადებული ნაწარმოებებიდან იღებდნენ ყველა საეჭვო ადგილს: თავისუფლებისმოყვარე აზრებს, უხერხულ ფაქტებს, ჩინური ეროვნული იდენტობის განსამტკიცებლად მიმართულ მანჯურიელთა და სხვა უცხო დამპყრობთა საწინააღმდეგო აშკარა მინიშნებებს. ჩინური კულტურის იშვიათი ძეგლების შეგროვებას, მათ გამოცემას და კომენტირებას ერთი მიზანი ჰქონდა - ისტორიული მემკვიდრეობის რევიზია, კერძოდ, გასწორება, შემოკლება ან არახელსაყრელი ტექსტების განადგურება. საგანგებო კომისიები და კოლეგიები ახორციელებდნენ ნაწარმოებთა ცენზურირებასა და ფალსიფიცირებას, რასაც თავად იმპერატორი აფარებდა ხელს. იმავე სწავლულების მიმართ, ვინც ქედს არ მოიდრეკდა მანჯურიელთა წინაშე, კანსი შეუბრალებელი იყო. 1711 წელს დააპატიმრეს დაი მინში, რომელმაც თავის ნაშრომში მოათავსა მოწოდება ანტიმანჯურიული ბრძოლის შესახებ. მეცნიერი გაანადგურეს, მისი ოჯახის წევრები და მეგობრები - 100-ზე მეტი ადამიანი ჩამოახრჩვეს.
განსაკუთრებულ ყურადღებას უთმობდა კანსი იდეოლოგიას. ის ყოველმხრივ აძლიერებდა ნეოკონფუციანიზმის პოზიციებს. სრულად აღადგინა ყველა კონფუციანური იდეოლოგიის საგანმანათლებლო დაწესებულება და საგამოცდო სისტემა, ყოველმხრივ იზიდავდა საიმპერატორო სასახლისკენ სწალულ კონფუციანელებს, თვით მანჯურიელი დიდებულები აიძულა საკუთარი შვილებისათვის მიეცათ კონფუციანური განათლება. კანსიმ სათანამშრომლოდ გაუწოდა ხელი ჩინურ ჩინოვნიკურ-შენშურ ელიტას. გააფართოვა მათი უფლებები სახელმწიფო აპარატში. ამით განამატკიცა ცინის იმპერია, როგორც ცენტრალიზებული სახელმწიფო.
ყველაფერთან ერთად, კანსი ავლენდა ღრმა რელიგიურ შემწყნარებლობას. სარგებლობდნენ რა მისი მდგომარეობით, 1692 წელს იეზუიტებმა მიაღწიეს იმპერატორისაგან თანხმობას ჩინელთა შორის ქრისტიანობის გავრცელებაში. რელიგიური სინკრეტიზმის მორჩილებას ჩინელი ნეოფიტები უთავსებდნენ ქრისტესა და კონფუცის, როგორც წინაპართა კულტის თაყვანისცემის შერწყმას ერთმანეთში. მისიონერები და ვატიკანი ცდილობდნენ კანსიზე გავლენის მოხდენას. ამ მიზნით, 1705/1720 წწ. მათ მოითხოვეს კანსისგან ახალგაქრისტიანებულებისათვის შეეზღუდათ ჩინური ტრადიციული რწმენა-წარმოდგენების შენარჩუნების უფლება. კანსიმ უარყო ეს წინადადება, როგორც იმპერიის საშინაო საქმეებში ჩარევის მცდელობა. წინააღმდეგობასთან შეჯახებისას იმპერატორმა უმკაცრესი ზომები მიიღო. მაგალითად, რომის პაპის ერთ-ერთი ლეგატი ციხეში გარდაიცვალა, მეორე გააძევეს. მიუხედავად ამისა ქრისტიანობის ქადაგება მაინც არ შეჩერებულა.
ომი ჯუნგარებთან. ლაშქრობა ტიბეტში
კანსიმ მიზნად დაისახა ჯუნგარების სახანოს განადგურება და ტიბეტის მოქცევა მანჯურიერლი ცინების იმპერიის ბატონობის ქვეშ. ამ ქვეყნებში პოლიტიკური მდგომარეობა შეამსუბუქა პეკინის პოლიტიკის გატარებამ. 1705—1710 წწ. ტიბეტში იფეთქა ხელისუფლებისათვის ბრძოლამ ხოშუტ მმართველ ლჰავზან-ხანსა და ტიბეტის რეგენტ სანგიე გიაცოს შორის. თავისი გავლენის დამყარების მიზნით იმპერატორი მხარს უჭერდა ხოშუტებს. ჩინეთში კარგად გაიგეს, რომ მონღოლებზე მმართველობა ვერ იქნებოდა ძლიერი ლჰასადან რელიგიური მხარდაჭერის გარეშე, ანუ მანჯურიელებისათვის მონღოლეთის ბუდისტურ ეკლესიაზე დალაი-ლამას კეთილსასურველი ზემოქმედების გარეშე. უფრო მეტიც, მოცემულ ეტაპზე კანსი მიისწრაფოდა ხოშუტების ხელით დაესუსტებინა ლჰასას მმართველები, რომ შედეგად ორივე მხარე დაემორჩილებინა ბოლოს.
ჯუნგარიაში გალდან-ბოშოგტუს სიკვდილის შემდეგ ოირატის ხანი გახდა მისი ძმისწული ცებან რაბდანი. მან კვლავ გააერთიანა ოირატის ოთხივე აიმაკი, აღადგინა დაცემის პირას მისული ჯუნგარიის სახანო. როგორც დამოუკიდებლობისათვის მებრძოლმა, ახალმა ხანმა არაერთხელ უარყო კანსის წინადადება ბოგდიხანის მოხარკეობის შესახებ. ორივე მხარე აქტიურად ემზადებოდა საომრად. ცებან რაბდანმა კანსისაგან მოითხოვა გალდან-ბოშოგტუსათვის წართმეული მიწების უკან დაბრუნება. პეკინმა უარყო ეს წინადადება და თავის მხრივ, იმპერატორმა დაჟინებით მოითხოვა ოთხივე სათავადო-აიმაკისათვის დამოუკიდებლობის მინიჭება. ეს ფაქტიურად ჯუნგარიის სახანოს შიგნიდან აფეთქებას და ცენტრალური ხელისუფლების დასუსტებას ნიშნავდა. ცებან რაბდანის ბუნებრივმა უარმა დააჩქარა ომის დაწყება. იმ დროისათვის იმპერატორი აგებდა დიპლომატიურ კავშირებს ოირატ მმართველებთან. 1703 წელს ყალმუხეთის სახანოს ელჩი ეწვია ცინის სასახლეს. 1709 წელს რუსული ხელისუფლების თანხმობით ცინების ჩინეთში გაემგზავრა მეორე ყალმუხური ელჩობა სამტანის მეთაურობით. 1712 - 1714 წწ. ცინების საელჩომ მიავლინა დელეგაცია ყალმუხეთის ხან აიუკესთან (1672 - 1724) ტულიშენის მეთაურობით. ელჩობის მიზანი იყო ჩინურ-ყალმუხური კავშირის შექმნა ჯუნგარიის წინააღმდეგ.
1715 წ. დაიწყო მეორე ომი ცინის იმპერიასა და ჯუნგარიის სახანოს შორის, რომელიც მიმდინარეობდა გარდამავალი უპირატესობით. ცებან რაბდანმა თავისი ვასალის ცერენ დონდუბი უფროსის ძალებით 1717 წელს აიღო ტიბეტი. ამით ისარგებლა კანსიმ და ორი კოლონა ჯარი გააგზავნა ლჰასაში 1720 წელს სიჩუანიდან და ცინხაიდან ხალხას მთავარი ცხენოსნების გერბისა და იან სინას მეთურობით, აგრეთვე, ოირატების წინააღმდეგ განაწყო ტიბეტელი მებაჟეები კამიდან. ოირატები დამარცხდნენ და დატოვეს ტიბეტი. ამან გააძლიერა ცინის იმპერიის გავლენა ცენტრალურ აზიაზე. ომის დამთავრების შემდეგ მანჯურიელებმა ლჰასაში დატოვეს ორიათასკაციანი მონღოლური გარნიზონი. 1723 წლამდე ტიბეტის ხელისუფლება დამოკიდებული იყო მანჯურიელ რეზიდენტზე.
ურთიერთობა ჩოსონთან და რიუკიუსთან
ცინის დინასტიას დიპლომატიური ურთიერთობა ჰქონდა ჩოსონის სამეფოსთან და რიუკიუს სახელმწიფოსთან. 1717 წელს მან მიავლინა თავისი ელჩობა ჩოსონის მმართველ სუკჩონუსთან, ხოლო 1719 წელს მსგავსი ელჩობა მიავლინა რიუკიუს სამეფოს მმართველ სიო კეისთან. ცინის დინასტიის ელჩობამ სიო კეის გადასცა იმპერატორ კანსის სიგელი რიუკიუს მმართველად მისი აღიარების შესახებ.
ეროვნულ უმცირესობებთან ურთიერთობის პოლიტიკა
იმპერატორ კანსის და მისი მემკვიდრეების შიდაპოლიტიკის მნიშვნელოვანი მიმართულება გახდა ჩრდილო-დასავლეთ ჩინეთის ეროვნული უმცირესობების რეალური დამორჩილების პოლიტიკა. კანსიმ წამოიწყო ხანგრძლივი კამპანია, რომელიც მიმართული იყო ამ ხალხების საერთოიმპერიული ბიუროკრატიული კონტროლის სისტემაში ჩასართავად და საგადასახადო ექსპლუატაციისათვის. ეს ნიშნავდა ვასალი ქვეყნების გადაქცევას ჩვეულებრივ ქვეშევრდომებად. 1704 წელს კანსის ბრძანებით ეროვნული უმცირესობებით დასახლებულ ხუნანის, გუიჯოუს, იუნანის და გუანსის რაიონებში ადგილობრივი წარჩინებული მემკვიდრეობით უხუცესი ჩინოვნიკობის ნაცვალად შემოიღო საერთოჩინური ჩინოვნიკური სისტემა.
იმპერატორი კანსი გარდაიცვალა 1722 წელს, თავისი ცხოვრების 68-ე წელს. იმპერიული კლანის დიდი მოლოდინის და მისი მრავალრიცხოვანი ვაჟების წინააღმდეგობის მიუხედავად, მემკვიდრე იმპერატორად დასახელდა იუნჯენი.
მეუღლეები
კანსის სულ 64 მეუღლე ჰყავდა. დედოფლებს განსხვავებული ტიტულებით მოიხსენიებდნენ. მაგალითად, ოთხ მათგანს მოიხსენიებდანენ „დედოფლის“ ტიტულით, რამდენიმეს „კეთილშობილი მეუღლის“ ტიტულით, ერთს „პატივცემული კეთილშობილი“ მეუღლის ტიტულით, ზოგს, უბრალოდ, „მეუღლის“ ტიტულით და ა.შ.
შვილები
კანსი ჩინეთის ისტორიაში ყველაზე ხანგრძლივად მართავდა ქვეყანას. მას ცინის დინასტიის ნებისმიერ იმპერატორთან შედარებით ყველაზე მეტი შვილი ჰყავდა. ბავშვების უმრავლესობა ადრეულ ასაკში გარდაიცვალა სხვადასხვა დაავადებათაგან. ოფიციალურად ითვლება, რომ იმპერატორს 24 ვაჟი და 12 ქალიშვილი ჰყავდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩინეთის იმპერატორები
სომხეთის ოლქი
მინიატიურა|სომხეთის ოლქის ტერიტორია 1833 წლის მდგომარეობით სომხეთის ოლქი (Армянская область) — რუსეთის იმპერიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული 1828-1840 წლებში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ერევანი.
ისტორია
სომხეთის ოლქი შეიქმნა ერევნისა და ნახიჩევანის სახანოების გაუქმების შედეგად 1828 წლის 21 მარტს.
1829 წლის 10 სექტემბერს დამტკიცდა დროებითი მმართველობა.
სომხეთის ოლქის გაუქმება დამტკიცდა ნიკოლოზ I-ის ბრძანებით 1840 წლის 10 აპრილს, ხოლო ძალაში შევიდა 1841 წლის 1 იანვრიდან. საქართველოს გუბერნიის, იმერეთის ოლქისა და სომხეთის ოლქის ბაზაზე შეიქმნა საქართველო-იმერეთის გუბერნია.
კომენტარები
<references group="კ"/>
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის ოლქი
შოთა მიშველიძე
შოთა მიშველიძე (დ. 18 ოქტომბერი, 1994, ქუთაისი) — ქართველი სპორტმენი (ძალოსნობა), 23 წლამდელებს შორის ევროპის ჩემპიონატის გამარჯვებული (2016, ეილატი, ისრაელი, 62 კგ), ევროპის ჩემპიონატის გამარჯვებული (2019, ბათუმი, საქართველო, 61 კგ).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 18 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1994 კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი ძალოსნები
ალვეოლარული თანხმოვნები
thumb|4 — ალვეოლარული ალვეოლარული თანხმოვნები — სამეტყველო ბგერები, რომლებიც წარმოიქმნება ზედა საჭრელი კბილების ნუნებთან (ალვეოლებთან) ენის მიბჯენის ან მიახლოების ადგილას. ენის მიბჯენით წარმოიქმნება ხშული (ჯ, შ, ჭ), ხოლო მიახლოებით — ნაპრალოვანი (ჟ, შ) თანხმოვნები.
სპორტი სომხეთში
ფეხბურთი
სომხეთს ფეხბურთში წარმატებები ძირითადად მიღწეული აქვს სსრკ-ის დროს. მათი ყველაზე წარმატებული გუნდი იყო არარატი ერევანი - კლუბი რომელმაც 1973 წელს საბჭოთა კავშირის ჩემპიონობა მოიპოვა. აგრეთვე გუნდმა 1074-75 წლის ევროპის თასზე ბაიერნს უმასპინძლა და გამარჯვებაც მოიპოვა. სომხეთი სსრკ-ის შემადგენლობაში 1992 წლამდე თამაშობდა. სომხეთის, როგორც დამოუკიდებელი ქვეყნის პირველი თამაში მოლდოვას წინააღმდეგ გაიმართა. ქვეყნის ეროვნული გუნდი კონტროლდება სომხეთის საფეხბურთო ფედერაციის მიერ. ქვეყნის ყველაზე მაღალი საფეხბურთო ტურნირია სომხეთის პრემიერ ლიგა. ამჟამად ლიგა რვა გუნრისაგან შედგება.
კალათბურთი
ქვეყნის საუკეთესო კალათბურთელები ძირითადად ქვეყნის საზღვრებს გარეთ, აშშ-სა და რუსეთში, თამაშობენ.
სომხეთის პროფესიონალური საშინაო საკალათბურთო შეჯიბრებას კალათბურთის ლიგა A ეწოდება. ლიგის პირველი სეზონი 2017 წლის 7 ოქტომბერს ჩატარდა და მასშI მონაწილეობა სულ 7-მა გუნდმა მიიღო. ლიგაში მონაწილეობდა ერევნის 4 გუნდი, გიუმრის, არტიკისა და სტეფანაკერტის გუნდები.
მხატვრული ტანვარჯიში
სომხეთს საბჭოთა პერიოდში, მხატვრულ ტანვარჯიშში, მრავალი ოლიმპიური ჩემპიონი ჰყავს აღზრდილი. მათ შორის არიან: ჰრანტ შაჰინიანი, ალბერტ აზარიანი და ედუარდ აზარიანი. სომეხი ტანმოვარჯიშეების ასეთმა წარმტებებმა ელი შეუწყო ქვეყანაში სპორტის სახეობის პოპულარობას.
ქვეყნის დედაქალაქ ერევანს აქვს მრავალი სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული სამხატვრო ტანვარჯიშის სკოლა. მათ შორისაა: ალბერტ აზარიანის სკოლა, რომელიც 1964 წელს გაიხსნა და ჰარანტ შაჰინიანის სკოლა 1965 წელს გაიხსნა.
ფუტსალი
ფუტსალი ძალიან პოპოლარული სპორტის სახეობაა სომხეთში. ბევრ კომპანიას, ისევე როგორ უნივერსიტეტებს, ჰყავთ საკუთარი ფუტსალის გუნდები, რომლებიც სომხეთის ფუტალის ლიგაში მონაწილეობენ. ამჟამად სომხეთის ფუტსალის ლიგა 8 გუნდს მოიცავს. ეს გუნდები წარმოადგენილები არიან შემდეგი ქალაქების მიერ: ერევანი, გიუმრი, ვანაძორი, კაპანი და ალავერდი.
სქოლიო
კატეგორია:სპორტი
სტექიომეტრიული კანონები
სტექიომეტრია — ქიმიის განყოფილება, რომელშიც განიხილება მორეაგირე ნივთიერებათა შორის მასური და ამოცულობითი შეფარდება. ბერძნული სიტყვა - სტექიომეტრია" - ქართულად ნიშნავს:„შემადგენელ ნაწილს“ „ვზომავ“. სტექიომეტრიის საფუძველს შეადგენენ სტექიომეტრიული კანონები: ნივთიერების მასის მუდმივობის, შედგენილობის მუდმივობის, ეკვივალენტების, კერად შეფარდებათა, მოცულობით შეფარდებათა, ავოგადროსი. მათ დაამტკიცეს ატომურ-მოლეკულური მოძღვრება - ახალი ქიმიის საფუძველი. თავის მხრივ, ატომურ-მოლეკულური მოძღვრები ხსნის სტექიომეტრიულ კანონებს.
ნივთიერებათა მასის მუდმივობის კანონი
ლომონოსოვმა ჯერ თეორია წამოაყენა (1748), ხოლო შემდეგ ექსპერიმენტულად დაასაბუთა (1756) ნივთიერებათა მასის მუდმივობის კანონი. ამჟამად იგი შემდეგნაირად ფორმულირდება: ქიმიურ რეაქციაში მონაწილე ნივთიერების მასა ტოლია რეაქციის შედეგად წარმოქმნილი ნივთიერების მასისა. უფრო გვიან ფრანგი ქიმიკოსი ლავუაზიე, რომელმაც შეისწავლა მეტალთა დაჟანგვის ზოგიერთი რეაქცია, მივიდა იმავე დასკვნამდე და ლომონოსოვისაგან დამოუკიდებლად ფორმულირება მისცა ამ კანონს (1789). ატომურ- მოლეკულური მოძღვრების თვალსაზრისით ნივთიერების მასის მუდმივობის კანონის არსი მდგომარეობს იმაში, რომ ქიმიური რეაქციების დროს ატომები არ ქრებიან და არ წარმოიქმნებიან არაფრისგან - რეაქციამდე და რეაქციის შემდეგ მათი რაოდენობა რჩება უცვლელი. რამდენადაც ატომებს აქვთ მუდმივი მასა და მათი რაოდენობა რეაქციის შედეგად არ იცვლება, ნივთიერების მასა რეაქციამდე და რეაქციის შემდეგ რჩება მუდმივი. ლომონოსოვმა დააკავშირა ნივთიერების მასის მუდმივობის კანონი ენერგიის მუდმივობის კანონთან და მათ განიხილავდა ერთიანობაში როგორც ბუნების საყოველთაო კანონს, რომელსაც 1748 წელს შემდეგნაირი ფორმულირება მისცა: „“ბუნებაში მომხდარი ყველა ცვლილება ისეთია, რომ რამდენიც ერთ სხეულს აკლდება, იმდენივე მეორეს ემატება, ესე იგი, თუ მატერიამ რაიმე მოიკლო, იგივე ემატება მეორე ადგილას. ბუნების ეს საყოველთაო კანონი ვრცელდება თვით მოძრაობის წესებშიც: რადგან სხეული, რომელიც თავისი ძალით სხვას ამოძრავებს, კარგავს იმდენს, რამდენსაც ანიჭებს სხვას, რომელიც მისგან მოძრაობს“. ამგვარად, ნივთიერების მასის მუდმივობის კანონი და ენერგიის მუდმივობის კანონი - ეს არის ბუნების ერთიანი კანონის ორი მხარე - მატერიისა და მისი მოძრაობის მარადისობა. თანამედროვე მეცნიერებამ დაადასტურა ლომონოსოვის დასკვნები. მასისა და ენერგიის ურთიერთკავშირი (იგი განიხილება ფიზიკაში) გამოისახება აინშტაინის განტოლებით: E = mc2, სადაც E - არის ენერგია, m - მასა, c - სინათლის სიჩქარე სიცარიელეში. მასის მუდმივობის კანონი წარმოადგენს სხვადასხვა ნივთიერებებს შორის მიმდინარე რეაქციების შესწავლის საფუძველს: მისგან გამომდინარე, შეიძლება შევადგინოთ ქიმიური განტოლებები და მათი მიხედვით ვაწარმოოთ გაანგარიშებანი: იგი წარმოადგენს რაოდენობითი ქიმიური ანალიზის საფუძველს.
ეკვივალენტების კანონი
ელემენტები ერთმანეთთან ურთიერთქმედებენ მტკიცედ განსაზღვრული რაოდენობითი თანაფარდობით. ასე მაგალითად, 1 მოლი წყალბადის ატომებისა (1,0079გ) უნაშთოდ უერთდება ქლორის ატომთა 1 მოლს (35,453გ), ნატრიუმის ატომთა 1 მოლს (22,9898გ). ეს მასური რაოდენობები ერთმანეთის ეკვივალენტურია. (ტოლფასია) ელემენტის ქიმიური ეკვივალენტი ეწოდება მის ისეთ რაოდენობას რომელიც უერთდება წყალბადის ატომთა 1 მოლს ან ქიმიურ რეაქციებში ჩაენაცვლება წყალბადის ატომტა იგივე რაოდენობას. იკვივალენტური მასა - ეს არის ნივთიერების 1 ეკვივალენტის მასა (განზომილება გ/მოლი). ჩვენს მაგალითში ქლორისა და ნატრიუმის ეკვივალენტური მასები შესაბამისად ტოლია 34,453 და 22,9898 გ/მოლის. მოცემულ ნაერთში ელემენტის ეკვივალენტურ მასას ɜ, ატომების მოლურ მასას A და სტექიომეტრიულ ვალენტობას V შორის არსებობს დამოკიდებულება ɜ = A/V. ფორმულის მიხედვით განისაზღვრება ელემენტის ეკვივალენტური მასის თოერიული მნიშვნელობა. დამოკიდებულების ანალიზი გვიჩვენებს, რომ ატომური და მოლეკულური მასებისაგან განსხვავებით ქიმიური ეკვივალენტი არ წარმოადგენს მუდმივ სიდიდეს; იგი დამოკიდებულია ვალენტობაზე. ეკვივალენტის მუდმივი მნიშვნელობა შეიძლება ჰქონდეს მხოლოდ მუდმივი ვალენტობის მქონე ელემენტებს. ეკვივალენტისა და ეკვივალენტური მასის ცნება გამოსადეგია ნაერთების მიმართაც. ნაერთის ეკვივალენტი ეწოდება მის ისეთ რაოდენობას, რომელიც მოცემულ რეაქციაში ურთიერთქმედებს წყალბადის ან სხვა ნივთიერების ერთ ეკვივალენტთან. ატომურ-მოლეკულური მოძღვრების მეშვეობით ეკვივალენტების კანონი ადვილად აიხსნება. ქიმიურ რეაქციებში ერთი ნივთიერების ატომები უერთდება მეორე ნივთიერებების ატომთა განსაზღვრულ რიცხვს, და რამდენადაც ყოველი ატომი სახიათდება მუდმივი ატომური მასით, რეაქციაში მონაწილე ნივთიერებათა მასური თანაფარდობა ერთმანეთს შორის მტკიცედ განსაზღვრულია და ტოლფასი (ეკვივალენტურია).
ჯერად შეფარდებათა კანონი
ორ ელემენტს შეუძლია ერთმანეთთან წარმოქმნას რამდენიმე ნაერთი. მაგ: აზოტის ოქსიდები: N2O, NO, N2O3, NO2. მათში ჟანგბადის რაოდენობა, რომელიც მოდის აზოტის ერთსა და იმავე რაოდენობაზე, ისე შეეფარდება ერთმანეთს, როგორც 0,57 ; 1,14 ; 1,71 ; 2,28 ; 2,85, ანუ 1: 2 : 2 : 4 : 5. ეს ფაქტი გამოგვადგება ჯერად შეფარდებათა კანონის საილუსტრაციოდ: თუ ორი ელემენტი ერთმანეთთან წარმოქმნის რამდენიმე ნაერთს, მაშინ ერთი ელემენტის მასური რაოდენობები, რომლითაც ის უერთდება მეორე ელემენტის ერთსა და იმავე მასურ რაოდენობას, ისე შეეფარდებიან ერთმანეთს, როგორც მცირე მთელი რიცხვები. საყოველთაო კანონიდან გამომდინარე, ენგელსმა მოგვცა ქიმიის შემდეგნაირი განმარტება: "ქიმიას შეიძლება ეწოდოს მეცნიერება სხეულთა თვისებრივი ცვლილების შესახებ, რომელიც მიმდინარეობს შედგენილობის რაოდენობრივი ცვლილების გავლენით. ჯერად ფარდობათა კანონი, როგორც შედგენილობის მუდმივობის კანონი, სამართლიანია მხოლოდ გაზობრივ და ორთქლისებრ მდგომარეობაში მყოფი ნაერთებისათვის. არამოლეკულური სტრუქტურის ნაერთებისათვის ერთი ელემენტის მასური რაოდენობა, რომელიც უერთდება მეორე ელემენტის ერთსა და იმავე რაოდენობას, შეიძლება შეეფარდებოდნენ ერთმანეთს, როგორც წილადი რიცხვები.
წყარო
კატეგორია: კანონები
სანგარარის რაიონი
სანგარარის რაიონი (Distrito de Sangarará) — რაიონი პერუში, კუსკოს რეგიონის აკომაიოს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3769 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 753 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 47.94 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 78.29 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კუსკოს რეგიონის რაიონები კატეგორია:აკომაიოს პროვინციის რაიონები
ნარცისული პიროვნების აშლილობა
ჩვენთვის უცნობია თუ რა იწვევს ნარცისული პიროვნების აშლილობას. იგი განეკუთვნება პიროვნებათა აშლილობის კლასს და დიაგნოსტიკურ-სტატისტიკურ სახელმძღვანელოში B კლასტერში შედის.
ამ პათოლოგიის მკურნალობა არ არის კარგად შესწავლილი. თერაპია ხშირად რთულია, რადგან ნპა-ს მქონე პირებს იშვიათად ჰგონიათ, რომ პრობლემა მათშია. ეს მდგომარეობა პირველად 1925 წელს რობერტ ვაელდერმა აღწერა, სახელი რომლითაც მას დღეს მოვიხსენიებთ 1968 წელს. რწმენის თანახმად ეს პათოლოგია მოსახლეობის 1% აქვს. ასევე, ნპა უფრო ხშირია მამაკაცებში ვიდრე ქალებში.
ნიშნები და სიმპტომები
ნარცისული პიროვნების პათოლოგიის მქონე ადამიანებს ახასიათებთ მდგრადი გრანდიოზულობის განცდა, აღტაცების გადაჭარბებული მოთხოვნილება, ქედმაღლობა და ემპათიის ნაკლებობა. ეს ადამიანები ხშირად გამოხატავენ ამპარტავნობას, აქვთ უპირატესობის განცდა და ძალაუფლების მოპოვებაზე ორიენტირებულ ქცევებს. ნარცისული პიროვნების აშლილობა განსხვავდება თავდაჯერებულობის განცდისგან; ნპა-ს მქონე ადამიანები ჩვეულებრივ აფასებენ საკუთარ თავს როგორც სხვებზე უფრო მეტი ამიტომ, იგი უარყოფს სხვების სურვილებსა თუ გრძნობებს და მოელის, რომ მას მოექცევიან როგორც რაიმე ნიშნით უპირატეს მიუხედავად მისი მიღწევებისა, თუ სტატუსისა. გარდა ამისა, ნპა-ს მქონე ადამიანები შეიძლება გამოავლიონ სუსტი ეგო, ვერ იტანენ კრიტიკას და აქვთ ტენდენცია დააკნინონ სხვები თავიანთი უპირატესობის გამოსავლენად.
ასოცირებული ნიშნები
ნარცისული პიროვნების აშლილობის მქონე ადამიანები ხშირად აზვიადებენ თავიანთ უნარებს და მიღწევებს, ასევე მათ ურჩევნიათ "მაღალი სტატუსის" მქონე ადამიანებთან ურთიერთობა. მათი უპირატესობის განცდა უბიძგებს მათ საუბრის მონოპოლიზაციისკენ და დამცინავნი არიან როდესაც ვინმე იწყებს საკუთარ თავზე საუბარს.
DSM 5-ის თანახმად ბევრი წარმატებული ადამიანი გამოხატავს ნარცისული პიროვნების აშლილობის თვისებებს. მოხოლოდ მაშინ როდესაც ეს თვისებები არის მოუქნელი, არაადაპტური, ქრონიკული და იწვევს სამსახურეობრივ ან სუბიექტურ დისტრეს, ჩვენ შეგვიძლია განვიხილოთ ეს მდგომარეობა როგორც ნარცისული პიროვნების აშლილობა.
გენეტიკა
არსებობს მტკიცებულება, რომ ნარცისული პიროვნების აშლილობა მემკვიდრეობითია და მათ ვისაც ჰყავს მშოველი ნპა-ით, აქვს უფრო დიდი შანსი განუვითარდეს ეს აშლილობა. ტყუპების შესწავლამ აჩვენა, რომ ნარცისული პიროვნების მემკვიდრეობითობა საშუალო ან მაღალია. . მიუხედავად ამისა, ჩვენ არ ვიცით ზუსტად რომელიც გენები და გენური კავშირები თამაშობენ როლს ამ პათოლოგიის განვითარებაში.
გარემო
გარემო და სოციალურმა ფაქტორებმა ასევე შეიძლება ითამაშონ მნიშვნელოვანი როლი ნპა-ს განვითარებაში. ზოგიერთ ადამიანში პათოლოგიური ნარცისიზმი შეიძლება გამოწვეული იყოს არასწორი აღმზრდელობითი პროცესით. ზედმეტად მზრუნველი ისევე როგორც ზედმეტად მაკონტროლირებელი მშობლები განიხილებიან როგორც ერთ-ერთი ფაქტორი, რომელიც ხელს უწყობს ნპა-ს ჩამოყალიბებას.
გრუპმანის და კუპერის (2006) მეტაანალზის თანახმად, მრავალი მკვლევარი მიიჩნევს ქვემოთხსენებულ ფაქტორებს, როგორც ნპა-ს ჩამოყალიბებაში  ხელ შემწყობს: კულტურული ფაქტორი დიდ როლს თამაშობს ნპა-ს დიაგნოსტირებისას. ნარცისული პიროვნების აშლილობის თვისებები უფრო ხშირია თანამედროვე კულტურებში ვიდრე ტრადიციულში.
ნეირობიოლოგია
ნარცისული პიროვნების აშლილობის მქონე ადამიანების თავის ტვინზე ჩატარებული კვლევები ძალიან ცოტაა. ერთმა კვლევამ გამოავლინა რუხი ნივთიერების სიმცირე მარცხენა წინა კუნძულში (თავის ტვინის რეგიონი:  left anterior insula). მეორე კვლევის თანახმად გამომწვევი მიზეზი შეიძლება იყოს შუბლის წილის ქერქში (prefrontal cortex) რუხი ნივთიერების ნაკლებობა. თავის ტვინის ეს რეგიონები კავშირშია ემპათიის, თანაგრძნობის, ემოციური რეგულაციის და კოგნიტური ფუნქციონირების უნარებთან. ამ კვლევების თანახმად ნარცისულ პიროვნების აშლილობის მქონე ადამიენბს გარკვეული სირთულეები აქვთ ემოციურ ემპათიასთან და ემოციურ რეგულაციასთან.
DSM-5
კრიტიკოსების თანახმად ამერიკული ფსიქიატრიის ასოციაციის სახელმძღვანელოს მეოთხე გადახედვაში (DSM-4-TR) ნარცისული პიროვნების აშლილობა დიაგნოსტირების კრიტერიუმი არ ასახავდა სრულ სურათს, ამიტომ DSM-5 გვთავაზობს პიროვნებათა პათოლოგების ალტერნატიულ მოდელს. ე.წ. პიროვნებათა აშლილობის სივრცულ მოდელს.
სუბტიპები
DSM-V გამოყოფს ნარცისული პიროვნების ორ სუბტიპს. აშკარა, რომელიც ხასიათდება გრანდიოზულობის განცდით, ამპარტავნებით და მოურიდებელი და ფარული, რომელიც ხასიათდება დაცვითობით და ჰიპერსენსიტიურობით.
სხვა
სხვადასხვა მეცნიერი ახასიათებს ნარცისული პიროვნების აშლილობის სუბტიპებს სხვადასხვაგვარად.
კომორბიდულობა
ნპა-ს აქვს მაღალი კომორბიდული მაჩვენებლით სხვა ფსიქიკური აშლილობების მიამრთ. ხშირად ნარცისული პიროვნების აშლილობის მქონე ადამიანები აკმაყოფილებენ დეპრესიული აშლილობების დიაგნოსტიკურ კრიტერიუმს. ნარცისიზმი ხშირად ასოცირდება ბიპოლარულ აშლილობასთან, ანორექსიასთან, ნივთიერებათა გამოყენების აშლილობასთან, განსაკუთრებით კოკაინთან. ასევე ხშირად ასოცირდება სხვა პიროვნების პათოლოგიებთან. თეატრალური, მოსაზღვრე, ანტისოციალური და პარანოიდალური პიროვნების აშლილობა.
პროგნოზი
ფსიქოთერაპიული და ფარმაკოლოგიური დახმარების შედეგები ჯერჯერობით არ არის სისტემატიურად და ემპირიულად შესწავლილი. კლინიკურ-პრაქტიკული გაიდლაინები ნპა-ს სამკურნალოდ ჯერ არ არსებობს ამიტომ, მეტწილად უმეტესობა მკურნალობის მეთოდი ნარცისული პიროვნების ფსიქოდინამურ მოდელებს ეფუძნება.
ნარცისული პიროვნებები იშვიათად ეძებენ დახმარებას მათი პიროვნული პატერნის გამო, უფრო ხშირად ისინი ფსიქოთერაპიაში ისინი გვერდითი მდგომარეობის აღმოფხვრაზე არიან ორიენტირებულნი. ფსიქოთერაპიული პროცესი ნპა-ს მქონე ადამიანებთან ნელა წარიმართება, ასევე ისინი ხშირად მიატოვებენ მკურნალობას.
ეპიდემიოლოგია
ნპა-ს გავრცელება საზოგადოებაში 1%. კლინიკურ პოპულაციაში კი 2% - 16%. არსებობს მცირე გენდერული სხვაობა. კვლევების თანახმად მამაკაცებში ნპა ცოტა უფრო ხშირად ვლინდება ვიდრე ქალბატონებში.
ოსკარ ალბერტო ორტისი
ოსკარ ალბერტო ორტისი (Oscar Alberto Ortiz; დ. 8 აპრილი, 1953, ჩაკაბუკო, ბუენოს-აირესის პროვინცია, არგენტინა) — არგენტინელი ფეხბურთელი. თამაშობდა ნახევარმცველის და თავდამსხმელის პოზიციაზე. 1978 წლის მსოფლიო ჩემპიონი არგენტინის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში.
ნარცისული პიროვნების აშლილობა
სქოლიო
კატეგორია:B კლასტერი კატეგორია:ფსიქიატრია კატეგორია:ფსიქოლოგია კატეგორია:პიროვნება კატეგორია:დარღვევა კატეგორია:აშლილობა კატეგორია:პათოლოგია კატეგორია:პიროვნების აშლილობა
ოსკარ ალბერტო ორტისი
საკლუბო კარიერა
ოსკარ ალბერტო ორტისი საკლუბო კარიერას 1971 წელს — არგენტინის პრიმერა დივიზიონის მონაწილე „სან-ლორენსოში“ იწყებს. გუნდში 1976 წლამდე თამაშობს, სადაც საერთო ჯამში ქვეყნის პირველობის 128 შეხვედრაში იღებს მონაწილეობას და 20 გოლი გააქვს. მის შემადგენლობაში 1972 წელს ნასიონალის და მეტროპოლიტანოს, ხოლო 1974 წელს ნასიონალის გათამაშებაში იმარჯვებს.
1976 წელს ბრაზილიურ „გრემიოს“ უერთდება, თუმცა მალევე უკან, არგენტინაში ბრუნდება და ამჯერად ბუენოს-აირესის „რივერ პლეიტში“ აგრძელებს თამაშს, სადაც 1977–1981 წლებში ეროვნული ჩემპიონატის 101 შეხვედრაში გამოდის მინდორზე და ათჯერ იღებს მეტოქეთა კარს. მის შემადგენლობაში 1979 წელს ნასიონალის, ხოლო 1977, 1979 და 1980 წლებში მეტროპოლიტანოს გამარჯვებული ხდება.
1981–1982 წლებში „ურაკანის“ რიგებშია. ამ გუნდის მაისურით არგენტინის ჩემპიონატის 25 შეხვედრაში სამი გოლის გატანას ახერხებს. ამის შემდეგ აველიანედას „ინდეპენდიენტეში“ აგრძელებს თამაშს, სადაც კიდევ ერთხელ ხდება მეტროპოლიტანოს ჩემპიონი. სათამაშო კარიერას 1983 წელს, ამავე კლუბში ასრულებს.
სანაკრებო კარიერა
1975–1979 წლებში არგენტინის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში 23 შეხვედრა ჩაატარა, რომლის მაისურით პირველად 1975 წლის 18 ივლისს, ურუგვაის ეროვნული ნაკრების წინააღმდეგ ნიუტონის თასზე გამართულ შეხვედრაში გამოვიდა მინდორზე. არგენტინელებმა თამაში ასეთი შემადგენლობით დაიწყეს: რიკარდო ლა ვოლპე, ხორხე კარასკოსა, დანიელ კილერი, ნორბერტო ალონსო, რიკარდო ბოჩინი, რუბენ გალვანი, ოსკარ ორტისი, რენე ჰაუსმანი, ხულიო დანიელ ასადი, ხუან დომინგო როჩია და ხორხე ტრონკოსო. მატჩი მონტევიდეოში, „ესტადიო სენტენარიოზე“ გაიმართა და არგენტინელთა გამარჯვებით, ანგარიშით 3–2 დასრულდა. ეროვნული ნაკრების რიგებში უკანასკნელად 1979 წლის 22 მაისს, ნიდერლანდების ეროვნული ნაკრების წინააღმდეგ გამართულ ფიფა-ს საიუბილეო თარიღისადმი მიძღვნილ საერთაშორისო ამხანაგურ შეხვედრაში ითამაშა. მატჩი ბერნის სტადიონ „ვანკდორფზე“ გაიმართა, რომლის ძირითად და დამატებითი დროში გუნდებმა გოლის გატანა ვერ შეძლეს, ხოლო პენალტების სერიაში არგენტინელებმა ანგარიშით 8–7 გაიმარჯვეს.
მსოფლიო ჩემპიონატზე
ოსკარ ალბერტო ორტისმა 1978 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის 6 შეხვედრაში მიიღო მონაწილეობა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 8 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1953 კატეგორია:არგენტინელი ფეხბურთელები კატეგორია:არგენტინის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები კატეგორია:სან-ლორენსოს ფეხბურთელები კატეგორია:ბრაზილიის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:გრემიოს ფეხბურთელები კატეგორია:რივერ პლეიტის ფეხბურთელები კატეგორია:ურაკანის ფეხბურთელები კატეგორია:ინდეპენდიენტეს ფეხბურთელები კატეგორია:არგენტინის ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:1978 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონები ფეხბურთში
ბულარდა
ბულარდა (Bularda) — სოფელი მოლდოვაში, კელერაშის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 158 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 149 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კელერაშის რაიონის სოფლები
ბარეირას-დუ-პიაუი
ბარეირას-დუ-პიაუი (Barreiras do Piauí) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 400 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ალტუ-მედიუ-გურგეიას შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 234 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1.59 კმ²-ზე. ფართობი 2 028 304 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პიაუის შტატის მუნიციპალიტეტები
განჯა-ყაზახის რეგიონი
მინი|250x250პქ| განჯა-ყაზახის რეგიონი განჯა-ყაზახის (ეკონომიკური) რეგიონი (Gəncə-Qazax iqtisadi rayonu) — აზერბაიჯანის ეკონომიკური რაიონებიდან ერთ-ერთი. რეგიონში შედის ქალაქები: განჯა და ნაფთალანი; ასევე რაიონები: აღსთაფის, ყაზახის, დაშქესანის, გადაბეის, თოუზის, გორანბოის, გოიგოლის, სამუხის და შამქორის.
ეკონომიკა
რეგიონის მთავარი მიწისქვეშა რესურსება: ნავთობი, ბუნებრივი აირი, კობალტი, ბარიტი, რკინის მადანი, კირქვა, მარმარილო, თაბაშირი, ცეოლითი, ბენტონიტური, ცემენტის ნედლეული, დაშქესანის რკინის საბადო, ოქრო და სპილენძი.
ელექტროენერგია წარმოდგენილია განჯის, შამქორის და იენიქენდის ჰესებით. დიდი ჰიდროენერგეტიკული პოტენციალი გააჩნია ასევე მდინარე მტკვარის ნაწილს, რომელიც მიედინება რეგიონის ტერიტორიაზე.
რეგიონის ეკონომიკაში მნიშვნელოვანი ადგილი უკავია მძიმე მრეწველობას, რომელიც წარმოდგენილია მანქანათმშენებლობის, ინსტრუმენტი მიღების, საკომუნიკაციო მოწყობილობების წარმოების, სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკის აწყობის საწარმოებით.
სოფლის მეურნეობა
კარტოფილის მოყვანა, მარცვლეულობა და მევენახეობა, ასევე არის რეგიონის ძირითადი სასოფლო-სამეურნეო სფერო. ასევე განვითარდა მებოსტნეობა, მეხილეობა და მესაქონლეობა.
ტრანსპორტი
კასპიის ზღვაში მოპოვებული ნავთობი და ბუნებრივი აირი ტრანსპორტირდება ბაქო - თბილისი - ჯეიჰანის, ბაქო - სუფსის და ბაქო - თბილისი - ერზრუმის გაზსადენით, რომელიც გადის ამ რეგიონის ტერიტორიაზე. მთავარი სარკინიგზო და საგზაო მარშრუტები, რომლებიც აკავშირებენ აზერბაიჯანს საქართველოსთან და შავ ზღვასთან, ასევე გადის ამ ტერიტორიაზე.
ტურიზმი
ხელსაყრელი კლიმატური პირობები საშუალებას აძლევს შეიქმნას აქ საერთაშორისო მნიშვნელობის სამკურნალო და სპორტული კომპლექსები. რეგიონში, ზღვის დონიდან 1566 მეტრზე, მდებარეობს რეკრეაციული ზონა გოიგოლი და ჰაჯიქენტი, აგრეთვე მსოფლიოში ცნობილი სამედიცინო და საკურორტო ცენტრი „ნაფტალანი“.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის რეგიონები
აიშის ნოიშტადტისა და ბად-ვინდსჰაიმის რაიონი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბავარიის რაიონები
პოსინიუსი
პოსინიუსი (Pocinhos) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარაიბის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 634 მეტრზე. მიეკუთვნება პარაიბის შტატის აგრარულ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კურიმატაუ-ოსიდენტალის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 17 032 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 27.12 კმ²-ზე. ფართობი 628 084 კმ²-ია.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:პარაიბის შტატის მუნიციპალიტეტები
ტუამი
ტუამი (Tuam; Tuaim) — ქალაქი ირლანდიაში, მდებარეობს გოლუეის საგრაფოში, კონაქტის პროვინციაში.
2006 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა 8 242 ადამიანს შეადგენს.
სქოლიო
კატეგორია:ირლანდიის ქალაქები კატეგორია:გოლუეის საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
მაიკ ჰენრი
მაიკლ „მაიკ“ ჰენრი (Michael „Mike“ Henry; დ. 25 მარტი, 1964) — ამერიკელი ფილმების გამხმოვანებელი, სცენარისტი, პროდიუსერი და კომიკოსი, რომელიც ყველაზე მეტად ცნობილი არის ამერიკული ანიმაციური სიტკომის, „გრიფინების“, როგორც სცენარისტი, პროდიუსერი და გამხმოვანებელი. იგი ასევე ახმოვანებს სხვა პერსონაჟებსაც, მათ შორის კლივლენდ ბრაუნს, ჰერბერტს, ბრიუსსა და კონსუელას.
2009 წელს მაიკ ჰენრიმ რიჩარდ ეპელთან და სეთ მაკფარლეინთან ერთად შექმნა „გრიფინების“ სპინოფი, სახელწოდებით კლივლენდის შოუ, რომელიც გადაიცემოდა Fox-ისა და MuchMusic-ის ეთერში 2009 წლიდან 2013 წლამდე.
ATP-ის მსოფლიო ტურის ფინალი
ATP-ის მსოფლიო ტურის ფინალი, ან ATP-ის ფინალი (ATP Finals) — ყოველწლიური პროფესიონალური საჩოგბურთო ტურნირი, რომელსაც ატარებს პროფესიონალ ჩოგბურთელთა ასოციაცია, იგივე ATP. ATP-ის ფინალი არის მამაკაცთა წლიური საჩოგბურთო სეზონის დამამთავრებელი ტურნირი.
ტურნირი პირველად 1970 წელს ჩატარდა. მოთამაშეების რაოდენობა და ჩატარების ადგილი რამდენჯერმე შეიცვალა. ერთეულთა ტურნირში 8 მოთამაშე იღებს მონაწილეობას, ხოლო წყვილთა ტურნირში 8 წყვილი. ATP-ის ფინალში კვალიფიკაციის გასავლელად, ჩოგბურთელები მთლიანი სეზონის განმავლობაში გამოდიან ATP-ის სხვადასხვა ტურნირებზე და საკმარისი სარეიტინგო ქულების დაგროვების შემთხვევაში, ისინი წლის ბოლოს მიიღებენ ტურნირზე მონაწილეობის უფლებას.
მაიკ ჰენრი
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 25 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1964 კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი კომიკოსები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მწერლები კატეგორია:ამერიკელი ტელეპროდიუსერები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი მწერლები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი მომღერლები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი გამხმოვანებლები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი კომიკოსები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი სცენარისტები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი კინომსახიობები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი კინომსახიობები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი კომიკოსები კატეგორია:ვაშინგტონისა და ლის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
ATP-ის მსოფლიო ტურის ფინალი
ATP-ის ფინალი არაოფიციალურად მეხუთე ყველაზე პრესტიჟულ საჩოგბურთო ტურნირად მიიჩნევა, დიდი სლემის ოთხი ტურნირის შემდეგ. ATP-ის ფინალი ნოემბერში იწყება და 1 კვირის განმავლობაში მიმდინარეობს.
ტურნირი ერთეულთა თანრიგში ყველაზე მეტჯერ როჯერ ფედერერს აქვს მოგებული, რომელიც 6-ჯერ გახდა ჩემპიონი. წყვილთა რეკორდი პიტერ ფლემინგს და ჯონ მაკინროის ეკუთვნით 7-7 ჩემპიონობით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ATP-ის ტური