cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ნაციონალური საკალათბურთო ლიგა
ლიგის ისტორია
NBL ისტორია არის 3 ნაწილად დაწყოფილი, მათ შორის მოცემულია როგორც გუნდების დომინირების ერა, ასევე კონკრეტული მოთამაშის ერა. პირველი ერა შეგვიძლია თამამად მივანიჭოთ ოშკოშ ოლ-სტარზის გუნდს. შუა პერიოდი კი ფორტ-უეინი ზოლნერ პისტონსს ეკუთვნის, რომელიც მოგვიანებით დაეხმარა NBA-ს გაბრწყინებაში. უკანასკნელი პერიოდი შეიძLება გამოვყოთ როგორც ჯორჯ მიკანის პერიოდად, რომელმაც უდიდესი როლი იქონია კალათბურთის პოპულაორბაში.
ადრეული წლები
ოშკოშ ოლ-სტარზი - რომელმაც 5 ფინალში მიიღო მონაწილეობა 1938-42 წლებში და მოიგო მხოლოდ 2 ტიტული, ლიდერობდა 1.93 სმ სიმაღლის ცენტრო ლეროი „ქაუბოი“ ედვარდსი. ის ლიდერობდა NBL ზედიზედ სამი წელი როგორც მექულე (1937-40 წლებში).
შუა პერიოდი
ფორტ-უეინი ზოლნერ პისტონსი იყო ზედმეტსახელი მისი მფლობელ ფრედ ზოლნერის გამო, რომლის კომპანიამაც შექმნა პისტონსი. გუნდმა მეორე ადგილზე დაასრულა 1942 და 1943 წლები, ხოლო ლიგის ტიტული 1944 და 1945 წლებში მოიგო. როგორც სხვა ბევრი გუნდს იმ დროს, ფორტ უეინი თამაშობდა სკოლის გიმნასტიკის დარბაზში.
ზოლნერის დაქვემდებარების ქვეშ, გუნდმა მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა NBA ჩამოყალიბებაში და განვითარებაში. ზოლნერის ფინანსური მხარდაჭერა, დაეხმარა NBA-ს დარჩენილიყო მოწოდების სიმაღლეზე მის პირველ წლებში.
ზოლნერ პისტონსის დიდი გამოწვევა იყო შებოიგენ რედ სკინსი. 1941 წელს, სანამ ფორტ-უეინი შემოუერთდებოდა NBL-ს, შებოიგენმა 6 ფინალიდან 5 მათგანში მიიღო მონაწილეობა. ისინი დამარცხდნენ ოშკოშ ოლ-სტარზის წინააღმდეგ 1941 წლის ფინალში, დაამარცხეს ფორტ-უეინი 1943 წელს, თუმცა დამარცხდნენ ზოლნერ პისტონთან 1945 და 1946 წლებში.
გვიანი წლები
NBL-ს მესამე ერას დომინირებდა 2.08 სმ სიმაღლის ჯორჯ მიკანი. როგორც ახალბედა, მიკანი თამაშობდა ჩიკაგო ამერიკან გეარსის გუნდში, რომელსაც 1947 წელს ტიტულის მოპოვებაში დაეხმარა, თუმცა შემდეგ სეზონში მიკანი გადავიდა მინეაპოლის ლეიკერსში, სადაც ჯიმ პოლარდთან ერთად შეძლო 1948 წელს ჩემპიონობის მოპოვება.
1947-48 წლების სეზონის დასრულების შემდეგ, ჯორჯ მიკანის ლეიკერსი სხვა 3 NBL გუნდთან ერთად გადავიდა BAA-ში (როჩესტერ როიალზი, ფორტ-უეინი პისტონსი და ინდიანაპოლის კაცკისი). მომავალ სეზონში, რომელიც ანდერსონ დაფი პეკერსმა მოიგო, გახდა უკანასკნელი ლიგის გამაჯრვებული, ამის შემდეგ 6 გუნდი გადავიდა BAA-ში, რომელიც მოგვიანებით შეიცვალა და მოგვევლინა როგორც NBA.
ყველა დროის გუნდები
აღნიშვნა: * აღნიშნულია ის გუნდები, რომლებიც ამჟამად NBA-ში თამაშობენ.
ყველა დროის ქულის ლიდერები
thumb|right|[[ჯორჯ მიკანი (#99) აქვს ყველაზე მაღალი თითოეული მატჩის ქულის საშუალო მაჩვენებელი (19.85) NBL ისტორიაში.]]
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საკალათბურთო ასოციაციები კატეგორია:სპორტული ლიგები კატეგორია:ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაცია
შუმენი
შუმენი ― ქალაქი ბულგარეთში. არის შუმენის ოლქის და შუმენის თემის ადმინისტრაციული ცენტრი. 1950-1965 წლებში ერქვა კოლაროვგრადი.
Polyrhachis nudata
Polyrhachis nudata — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ელისო (ფილმი)
ელისო — ნიკოლოზ შენგელაიას ფილმი, გადაღებული ალექსანდრე ყაზბეგის ამავე სახელწოდების მოთხრობის მიხედვით. 1965 წელს ფილმი აღადგინა, გადაამუშავა და გაახმოვანა რეჟისორმა ელდარ შენგელაიამ.
სიუჟეტი
ფილმი ასახავს რუსეთის იმპერიის მცდელობას XIX საუკუნის მეორე ნახევარში მშობლიური მიწიდან აჰყაროს თავისუფლებისმოყვარე ჩეჩენი ხალხი, მათს ნაცვლად კი კაზაკები ჩაასახლოს. ოსმალეთისკენ განდევნილი ადამიანების ტრაგედიის ფონზე იშლება ჩეჩენი ელისოსა და მოხევე ვაჟიას სიყვარულის თემა. ვაჟა ჩეჩნებთან ჩადის, რათა მათგან საძოვრები იჯარით აიღოს და თან შეყვარებულის, ელისოს ნახვა უნდა. ჩეჩენ უხუცესთა საბჭო, რომელიც მანამდე მუდამ უთმობდა საძოვრებს მოხევეებს, ამჯერად უარზეა, რადგან ხელისუფლება ამის ნებას არ აძლევს. ამასთან, ხელისუფლება საბაბს ეძებს ადგილობრივების გასასახლებლად. სოფელი ვერდი კი მშვიდობიანად ცხოვრობს და ხელისუფლებას ამის საბაბს არ აძლევს. მალე გამოჩნდებიან მოღალატეები, რომელთა პროვოკაციების გამო ჩეჩნები იძულებულნი გახდებიან ბედს დაემორჩილონ. ელისო სოფელს ცეცხლს გაუკიდებს. ვაჟია ცდილობს ელისო მასთან დარჩეს, მაგრამ ქალი მამასა და თანასოფლელებს ოსმალეთში მიჰყვება.
გადაღება
შენგელაია დიდხანს ეძებდა გადასაღებად ისეთ თემას, რაც ორიგინალურიც იქნებოდა და სახკინმრეწვის სხვა პროდუქციისგან განსხვავებულიც, ისეთს, რაც მანამდე ქართველ რეჟისორებს არ გადაეღოთ. მან ალექსანდრე ყაზბეგის „ელისო“ შეარჩია. ავტორებმა შეისწავლეს ისტორიული მასალები და გაეცნენ მეფის რუსეთის საარქივო დოკუმენტებს.
სცენარში შეიცვალა მოთხრობის ძირეული ხაზი. ლიტერატურული პირველწყაროს მიხედვით მეფის რუსეთის ანტიეროვნული პოლიტიკა დამღუპველი იყო კავკასიის ყველა ხალხისთვის, ფილმში კი საკითხი უფრო ლოკალურადაა დასმული, ჩეჩნების ტრაგედია არ უკავშირდება სხვა ხალხების ბედს. შენგელაია წერდა, რომ მისი მიზანიარ იყო „ელისოს“ ილუსტრაცია, არამედ ისინი დააინტერესა ნაწარმოების იდეამ.
შეფასება
ეკრანებზე გამოსულ ფილმს პრესამ უმაღლესი შეფასება მისცა. რუსი კინომცოდნე სერგეი კაპტერევი წერდა: „ელისომ აუწყა ახალი ნაციონალური ესთეტიკის დაბადება, რომელშიც აგერთიანებულია ქართული ნაციონალური ტრადიციები და მონტაჟური კინოს მიღწევები. ფილმის ექსპრესიულმა მინიმალიზმმა შეცვალა წინა ფილმების მოდელირებული ეგზოტიკური დეკორატიულობა“ ამერიკული კინოჟურნალი „Variety“ (აპრილი, 1989) წერდა: „კირა ანდრონიკაშვილი ელისოს გვიხატავს, როგორც ძლიერ, მგზნებარე გმირს, კოხტა ყარალაშვილის გმირი კი უფრო უღიმღამო შთაბეჭდილებას ტოვებს და სცენა, სადაც ის მარტო უმკლავდება ხმალმოღერებულ კაზაკებს, დღევანდელი გადმოსახედიდან სიცილს იწვევს. ეს სცენა ზედგამოჭრილი იქნებოდა დაგლას ფეირბენქსისთვის, მაგრამ ყარალაშვილი ფეირბენქსი არ არის" 1941 წელს ფილმმა სახელმწიფო პრემია მიიღო.
სქოლიო
კატეგორია:სსრკ-ის მუნჯი ფილმები კატეგორია:1928 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:დრამატული ფილმები კატეგორია:შავ-თეთრი ფილმები კატეგორია:ალექსანდრე ყაზბეგის რომანებზე დაფუძნებული ფილმები კატეგორია:ნიკოლოზ შენგელაიას ფილმები კატეგორია:ისტორიული ფილმები
ისლიანი
ლიტერატურა
კატეგორია:ბოტანიკა
ალექსანდრე ვალევსკი
ალექსანდრე ფლორიან იუზეფ კოლონა-ვალევსკი (პოლ. Aleksander Florian Józef Colonna-Walewski; დ. 1810 წლის 4 მაისს ვალევიცეში, ვარშავის ახლოს, გ. 1868 წლის 27 სექტემბერს სტრასბურგში) — ნაპოლეონ ბონაპარტისა და პოლონელი დიგვაროვანი ქალბატონის, გრაფინია მარია ვალევსკას ქორწინებისგარეშე ვაჟი, ფრანგი დიპლომატი.
ნაპოლეონის ვაჟი
მარია ვალევსკა რომ დაფეხმძიმდა, ნაპოლეონის სიხარულს საზღვარი არ ჰქონდა - ელეონორ დენუელის შემდეგ, რომელსაც 1806 წელს იმპერატორისგან ვაჟი, შარლ ლეონი შეეძინა, რითაც დადასტურდა, რომ ჟოზეფინა უშვილო იყო და რის გამოც ნაპოლეონმა მასთან განქორწინების გადაწყვეტილება მიიღო, მარია იყო ერთადერთი ქალი, რომლის შვილის მამობაში ნაპოლეონს ეჭვი არ ეპარებოდა.
ალექსანდრე ვალევსკი ვალევიცეში, კოლონა-ვალევსკების საგვარეულო სასახლეში დაიბადა. მარია ვალევსკას მეუღლემ, გრაფმა ატანასიუშ კოლონა ვალევსკიმ ის თავის კანონიერ შვილად აღიარა და თავისი გვარი და გრაფის ტიტული მისცა.
ვაჟის დაბადების ამბავი რომ შეიტყო, ნაპოლეონმა პარიზში მიიწვია მარია, რათა შვილი ენახა. 1810 წლის ბოლოს მარია პატარა ალექსანდრესთან ერთად პარიზში ჩავიდა. იმპერატორმა ალექსანდრე ვალევსკი თავის ქორწინებიგარეშე შვილად აღიარა, იმპერიის გრაფის ტიტული უბოძა და ყველაფერი გააკეთა მარიასა და მისი ვაჟის მომავლის უზრუნველსაყოფად. ნაპოლეონისა და მარიას ვაჟის ნახვის სურვილი ჟოზეფინამაც გამოთქვა, რომელთანაც იმპერატორი უკვე განქორწინებული იყო, და პატარა გრაფი უხვად დაასაჩუქრა. როცა კი საშუალება ეძლეოდა, ნაპოლეონი მცირე ხნით ეწვეოდა ხოლმე მარიას ან თავის სასახლეში ეპატიჟებოდა დედა-შვილს.
ფონტენებლოდან ნაპოლეონი მარია ვალევსკას სწერდა: „დიდი სიამოვნებით გინახულებთ თქვენც და თქვენს ვაჟსაც, რომლის მიმართ ჩემი გრძნობები მუდამ უცვლელი იქნება. იყავით ჯანმრთელი, ნუ განაწყენდებით, სიყვარულით მომიგონეთ და არასოდეს შეგეპაროთ ეჭვი ჩემში. N“
1814 წლის იანვარში მარია ოთხი წლის ვაჟთან ერთად ჩავიდა კუნძულ ელბაზე, სადაც ნაპოლეონი სიხარულით შეხვდა პატარა ალექსანდრეს. თავის ანდერძში ნაპოლეონ ბონაპარტი მარია ვალევსკასთან შეძენილ შვილზე წერდა: „მე მსურს, რომ ალექსანდრე ვალევსკი სამხედრო სამსახურში იყოს საფრანგეთში.“
პოლონური პერიოდი
1817 წელს, როცა მარია ვალევსკა გარდაიცვალა, შვიდი წლის ალექსანდრეზე მეურვეობა ბიძამ, თეოდორ ლაჩინსკიმ იკისრა. ალექსანდრე სამი წელი კიერნოზიაში, ლაჩინსკების საგვარეულო მამულში ცხოვრობდა, სადაც კერძო მასწავლებლები ამეცადინებდნენ. 1820 წელს ბიძამ შვეიცარიაში, ჟენევის პრესტიჟულ პანსიონში გაგზავნა სასწავლებლად. 1824 წელს სამშობლოში დაბრუნებული ალექსანდრე ვალევსკი თავისი ასაკისთვის საოცრად განვითარებული, განათლებული და მიმზიდველი ჭაბუკი იყო. გარდა ამისა, მის გარშემო მუდამ ცოცხლობდა დიდი ნაპოლეონისა და ულამაზესი მარია ვალევსკას სიყვარულის ისტორია – ვარშავის არისტოკრატიიისთვის საიდუმლოს არ წარმოადგენდა ალექსანდრეს წარმომავლობის ამბავი. სწორედ ამ ღირსებების გამო იყო, რომ ალექსანდრე ვალევსკი მალე შეამჩნიეს უმაღლეს საზოგადოებაში. მაგრამ სწორედ ამავე მიზეზებით, მისი პერსონით პოლონეთში რუსეთის მეფისნაცვლის, რუსეთის დიდი მთავრის, კონსტანტინ რომანოვის ჯაშუშებიც დაინტერესდნენ. ნაპოლეონ ბონაპარტის ვაჟმა, რომელიც, ამასთან, ისტორიულ პოლონურ გვარს ატარებდა, შეაშფოთა რუსეთის მეფისნაცვალი. კონსტანტინ რომანოვი ჯერ შეეცადა დაეახლოვებინა ალექსანდრე და, მიუხედავად ახალგაზრდა ასაკისა, პირადი ადიუტანტის თანამდებობაც კი შესთავაზა. მაგრამ ალექსანდრე რუსეთის ჯარში სამსახურის წინააღმდეგი იყო და შეთავაზება არ მიიღო. ამის შემდეგ ხელისუფალთა მისადმი დამოკიდებულება მკვეთრად შეიცვალა – მას, როგორც რუსეთის იმპერიისთვის არასანდო პირს, პოლიციამ მეთვალყურეობა და თვალთვალი დაუწყო.
ფრანგული პერიოდი
პოლონეთში რუსეთის მეფისნაცვლის მიერ მისადმი დაწესებულ შეზღუდვათა გამო ალექსანდრემ გადაწყვიტა საფრანგეთში გამგზავრებულიყო. პარიზში ახალგაზრდა ვალევსკი 1827 წელს ჩავიდა. პარიზშიც მას თან სდევდა მისი წარმომავლობის რომანტიკული ისტორია, რასაც ადასტურებდა ალექსანდრეს საოცარი მსგავსება იმპერატორთან, თუმცა თავად ალექსანდრეს არასოდეს დაუკავშირებია თავი იმპერატორ მამასთან, მამად მუდამ გრაფ ვალევსკის აღიარებდა და არავის აძლევდა უფლებას, მისი ოფიციალური წარმომავლობა ეჭვქვეშ დაეყენებინათ.
მიუხედავად მრავალგზის მოთხოვნისა, საფრანგეთის მთავრობამ უარი უთხრა რუსეთის ხელისუფლებას ალექსანდრე ვალევსკის ექსტრადირებაზე.
პოლონეთის ნოემბრის აჯანყება
1830 წლის დეკემბერში, პოლონეთში აჯანყების დაწყების შემდეგ, ალექსანდრემ პირველი დიპლომატიური დავალება მიიღო. პოლონეთის ნოემბრის აჯანყება, რომელსაც 1830-31 წლების პოლონეთ-რუსეთის ომს და კადეტთა რევოლუციასაც უწოდებენ, დანაწევრებული პოლონეთის ცენტრალურ ნაწილში რუსეთის იმპერიის წინააღმდეგ მიმართული შეიარაღებული აჯანყება იყო. ის 1830 წლის 29 ნოემბერს ვარშავის სამხედრო აკადემიის ახალგაზრდა პოლონელი ოფიცრების ამბოხებით დაიწყო, საზოგადოების მხარდაჭერით სარგებლობდა და მალე პოლონეთის დიდ ტერიტორიას მოედო. საფრანგეთის მეფე ლუი-ფილიპის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ალექსანდრე საიდუმლო დავალებით მიავლინა აჯანყებულთა ხელმძღვანელობასთან. დაკისრებული მისია რომ შეასრულა, ვალევსკი პოლონეთის ჯარში ჩაეწერა და ერთხანს აჯანყებულთა საბრძოლო ნაწილების მთავარსარდალ მიხალ რაძივილის ადიუტანტიც იყო. პოლონეთის ჯარში მან კაპიტნის ჩინი მიიღო და გროხოვის ბრძოლაში გამოჩენილი მამაცობისთვის პოლონეთის უმაღლესი სამხედრო ჯილდო – ვირტუტი მილიტარის ოქროს ჯვარი დაიმსახურა.
რამდენიმე ლოკალური მნიშვნელობის წარმატების მიუხედავად, საბოლოოდ რუსეთის იმპერიის არმიამ, რომელსაც ივან პასკევიჩი სარდლობდა, აჯანყება ჩაახშო. დამარცხების საფრთხე რომ იგრძნეს, აჯანყების ლიდერებმა ვალევსკი საგანგებო მისიით გაგზავნეს ლონდონში. მას უნდა დაერწმუნებინა დიდი ბრიტანეთი, მხარი დაეჭირა აჯანყებისათვის. სწორედ ლონდონში შეიტყო ალექსანდრემ რუსეთის არმიის მიერ ვარშავის აღებისა და აჯანყების დამარცხების შესახებ.
სამხედრო და დიპლომატიური სამსახური საფრანგეთში
ვარშავის დაცემის შემდეგ, 1832 წელს, ალექსანდრე ვალევსკიმ პოლონეთი დატოვა და საფრანგეთის არმიის უცხოელთა ლეგიონში დაიწყო სამსახური. უცხოური ლეგიონის კაპიტანი ვალევსკი ალჟირში მსახურობდა, საფრანგეთის მოქალაქეობის მიღების შემდეგ კი საფრანგეთის არმიის კავალერისტთა კორპუსში ჩაირიცხა.
1837 წელს ვალევსკიმ სამხედრო სამსახურს თავი დაანება და, საფრანგეთში დაბრუნებულმა, პრესისა და თეატრისთვის წერა დაიწყო. იმავე წელს საფრანგეთის მეფე ლუი-ფილიპის პრემიერ-მინისტრმა ტიერმა ვალევსკი დიპლომატიური მისიით გაგზავნა ეგვიპტეში, ხოლო პრემიერ-მინისტრ გიზოს დროს ვალევსკი დიპლომატიური დავალებით იმყოფებოდა ბუენოს-აირესში.
გრაფ ვალევსკის შემდგომი დიპლომატიური კარიერა განსაზღვრა საფრანგეთის ხელისუფლებაში მისი ბიძაშვილის, შარლ ლუი ნაპოლეონ ბონაპარტის მოსვლამ. ვალევსკი საგანგებო ელჩად მიავლინეს ჯერ ტოსკანასა და ესპანეთში, შემდეგ კი ლონდონში, სადაც მან ისეთი მოქნილი დიპლომატიური მუშაობა გასწია, რომ დედოფალმა ვიქტორიამ აღიარა საფრანგეთის მეორე იმპერია. სწორედ ვალევსკიმ მოაწყო ნაპოლეონ მესამის ვიზიტი ინგლისში და დედოფალ ვიქტორიას ვიზიტი საფრანგეთში, აგრეთვე უზრუნველყო ამ ორი სახელმწიფოს თანამშრომლობა ყირიმის ომის დროს. დიპლომატიურ ასპარეზზე მოპოვებული წარმატების გამო 1855 წელს გრაფი ალექსანდრე ვალევსკი საფრანგეთის საგარეო საქმეთა მინისტრი გახდა და ეს პოსტი 1860 წლამდე ეკავა, შემდეგ კი, 1863 წლამდე საფრანგეთის კულტურისა და ხელოვნების მინისტრი იყო. 1866 წელს გრაფ ვალევსკის ჰერცოგის ტიტული უბოძეს. ვალევსკი არჩეული იყო აგრეთვე საფრანგეთის ხელოვნების აკადემიის წევრად.
პარიზის კონგრესი
როგორც საგარეო საქმეთა მინისტრი, 1856 წლის თებერვალ-მარტში, ყირიმის ომის შემდეგ, გრაფი ვალევსკი საფრანგეთის მხარეს წარმოადგენდა და თავმჯდომარეობდა პარიზის კონგრესს – ომისშემდგომ სამშვიდობო კონფერენციას, რომელზეც ის დამარცხებულ რუსეთს თავის პირობებს უყენებდა. 30 მარტს ვალევსკიმ საფრანგეთის სახელით ხელი მოაწერა სამშვიდობო შეთანხმებას. კონგრესის მსვლელობისას იმპერატორმა ალექსანდრე ვალევსკი საფრანგეთის საპატიო ლეგიონის დიდი ჯვრით დააჯილდოვა და სენატორად დანიშნა. პარიზის კონგრესზე გრაფმა ვალევსკიმ წამოაყენა წინადადება, რომ განეხილათ „შავი ზღვის აღმოსავლეთით მდებარე ტერიტორიების მდგომარეობა“, რომელშიც იგულისხმებოდა საქართველო და, საერთოდ, კავკასია, და განსაკუთრებული ყურადღება მიექციათ ამ პრობლემისთვის. კონგრესის პროგრამაში შეიტანეს კიდეც კავკასიის საკითხი, მაგრამ გრაფმა ორლოვმა, რომელიც რუსეთის მხარეს წარმოადგენდა, კატეგორიული უარი განაცხადა ამ საკითხის შესახებ მსჯელობაზე და მიაღწია იმას, რომ კონგრესის დღის წესრიგიდან ამოეღოთ ყველაფერი, რაც საქართველოს და კავკასიას შეეხებოდა.
ამ კონგრესზე გრაფმა ვალევსკიმ წამოაყენა შავი ზღვის ნეიტრალიზაციის საკითხიც, რომლის მიხედვითაც შავი ზღვა ნეიტრალურად ცხადდებოდა, მისი წყლები და პორტები – ღიად ყველა სახელმწიფოს ნაოსნობისთვის და სამუდამოდ დახურულად შავიზღვისპირა სახელმწიფოების სამხედრო ფლოტებისთვის. ნეიტრალური შავი ზღვის სანაპიროებზე სამხედრო-საზღვაო ფორტების შენარჩუნება ან აგება აღარც საჭირო იყო და აზრსაც ჰკარგავდა. ასეთი იყო შავი ზღვის საკითხის ვალევსკისეული ფორმულირება. დამარცხებული რუსეთი იძულებული გახდა დათანხმებოდა პარიზის საზავო ხელშეკრულების მძიმე პირობებს, რომელთაგან ყველაზე არასასიამოვნო მისთვის შავი ზღვის ნეიტრალიზაციის შესახებ შეთანხმება იყო, რომლის შედეგადაც ალიანსის მიერ დასჯილმა რუსეთმა შავი ზღვის სამხედრო ფლოტი დაკარგა. და თუმცა რუსეთის სუვერენული უფლებები შავ ზღვაზე მნიშვნელოვნად შეიზღუდა, რუსეთს, რომელმაც მოახერხა, დაეთანხმებინა ნაპოლეონ მესამე, კავკასიის საკითხი არ განხილულიყო, საშუალება მიეცა განემტკიცებინა თავისი მდგომარეობა კავკასიაში და შეენარჩუნებინა ფორტები შავი ზღვის აღმოსავლეთ სანაპიროზე.
პირადი ცხოვრება
ალექსანდრე ვალევსკი ორჯერ იყო დაქორწინებული. 1831 წელს მან ლედი კეტრინ კეროლაინ მონტეგიუზე, სენდვიჩის გრაფის ქალიშვილზე იქორწინა. კეტრინთან შეძენილი ორი შვილი ჩვილობის ასაკშივე დაიღუპა, ხოლო თავად კეტრინი ქორწინებიდან სამ წელიწადში გარდაიცვალა. 1846 წელს გრაფმა ვალევსკიმ ცოლად შეირთო გრაფინია მარიან პონიატოვსკა დე რიჩი, პოლონეთის უკანასკნელი მეფის, სტანისლავ აუგუსტ პონიატოვსკის შთამომავალი და პრინც იუზეფ პონიატოვსკის ბიძაშვილი. მეორე ქორწინებიდან მას სამი შვილი დარჩა. ერთი ვაჟი კი, სახელად ასევე ალექსანდრე, რომელიც შვილადაც აღიარა და გვარიც მისცა, გრაფ ვალევსკის ფრანგული სცენის ცნობილ მსახიობ რაშელ ფელიქსისგან ჰყავდა.
გრაფი ალექსანდრე ვალევსკი პარიზის პერ ლაშეზის სასაფლაოზეა დაკრძალული.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1810 კატეგორია:გარდაცვლილი 1868 კატეგორია:ფრანგი დიპლომატები
ფურბა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბუდისტური სიმბოლოები კატეგორია:იიდამები
ორმეთი (ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტი)
ორმეთი — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში, ღრმაღელის თემში (სოფლები: ომფარეთი, ორმეთი, ღრმაღელე, წყალწმინდა). მდებარეობს მდინარე სუფსის მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 45 მეტრზე, სუფსის რკინიგზის სადგურიდან 5 კმ, წყალწმინდიდან 3 კმ. შედიოდა მიქელგაბრიელის სასოფლო საზოგადოებაში. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეციტრუსეობა.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 224 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ძვ. წ. 1650-იანები
მნიშვნელოვანი პიროვნებები
კატეგორია:ძვ. წ. XVII საუკუნე
ბულგარისტიკა
ბულგარისტიკა არის ბალკანისტიკის ერთ-ერთი სამეცნიერო-კვლევითი და საუნივერსიტეტო დისციპლინა, რომელიც ბულგარული ენისა და ლიტერატურის შესწავლითაა (ბულგარული ფილოლოგია) დაკავებული. ფართო გაგებით ბულგარისტიკის ნაწილად მოიაზრება აგრეთვე თანამედროვე კულტუროლოგია, რომელიც ბულგარელი ერის, მისი ისტორიისა და ქვეყანათმცოდნეობითაა დაკავებული.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:სლავთმცოდნეობა კატეგორია:ფილოლოგია კატეგორია:კულტუროლოგია
ძვ. წ. 1660-იანები
მნიშვნელოვანი პიროვნებები
კატეგორია:ძვ. წ. XVII საუკუნე
სანდრა ბულოკი
სანდრა ბულოკი (Sandra Bullock; დ. 26 ივლისი, 1964) — ამერიკელი მსახიობი. დაიბადა არლინგტონში.
დედა ოპერის მომღერალი იყო მამა კი რიტორიკის მასწავლებელი. 1982 წელს მან სკოლა დაამთავრა. ამის შემდეგ ის სწავლობდა კაროლინის უნივერსიტეტში. უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ იგი გადავიდა საცხოვრებლად ნიუ-იორკში, სადაც დაიწყო სამსახიობო კარიერა. პოპულარობა მოიპოვა 1990-იან წლებში. სანდრას პოპულარობაზე ასევე იმოქმედა ფილმმა „დამანგრეველი“ (1993), სადაც იგი სილვესტერ სტალონესთან ერთად თამაშობდა. 2007 წელს ის შეფასებული იყო როგორც სიმდიდრით მეთოთხმეტე ქალი გართობის ინდუსტრიაში. სანდრამ შავკანიანი ბიჭი ლუისი იშვილა. ეს მოხდა იმ პერიოდში როდესაც მისი და ჯესი ჯეიმზის ქორწინება ინგრეოდა. განქორწინების შემდეგ სანდრა მარტოხელა დედა აღმოჩნდა.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 26 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1964 კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები კატეგორია:გერმანელი ამერიკელები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
შაჰაბ-3
შაჰაბ-3 (ინგლ. Shahab-3) — ირანის საშუალო რადიუსის ქმედების ბალისტიკური რაკეტა. მისი ფრენის სიშორე განისაზღვრება 2100 კმ-ით. მუშავდება ჩრდილოეთკორეული ბალისტიკური რაკეტა "ნოდონ"-ის ბაზაზე.
კატეგორია:ბალისტიკური რაკეტები კატეგორია:ირანის შეიარაღება
Polyrhachis numeria
Polyrhachis numeria — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ძვ. წ. 1670-იანები
მნიშვნელოვანი პიროვნებები
კატეგორია:ძვ. წ. XVII საუკუნე
სულთან-კუდარათი (ჩრდილოეთი მაგინდანაო)
სულთან-კუდარათი (ოფიციალურად სულთან-კუდარათის მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Sultan Kudarat) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი ჩრდილოეთ მაგინდანაოს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 105 121 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 39 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ მაგინდანაოს მუნიციპალიტეტები
21 მარტი
იხილეთ აგრეთვე
0321
ალი მაკგროუ
ელიზაბეტ ელის მაკგროუ (Ali MacGraw დ. 1 აპრილი, 1939, პაუნდ-რიჯი, ნიუ-იორკი, აშშ) — ამერიკელი მსახიობი. მან მაყურებელთა და კრიტიკოსთა ყურადღება მიიპყრო ფილმში Goodbye, Columbus (1969) შესრულებული როლით, რომლისთვისაც მან მიიღო ოქროს გლობუსის პრემია ყველაზე პერსპექტიული ახალბედებისთვის. მან მოიპოვა საერთაშორისო ცნობადობა ფილმში Love Story (1970) შესრულებული როლისთვის. ამ როლით იგი იყო ნომინირებული ოსკარზე ნომინაციაში - საუკეთესო მსახიობი ქალი და მოიგო ოქროს გლობუსის პრემია საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის ფილმში - "დრამა". 1972 წელს მაკგროუ მოხვდა მსოფლიოს მაღალანაზღაურებად ქალ მსახიობთა შორის და დაჯილდოვდა ხელებისა და ნაკვალევის ცერემონიით Grauman's Chinese Theatre– ში, მხოლოდ სამი ფილმის შემდეგ. მან ითამაშა პოპულარულ სამოქმედო ფილმებში: გაქცევა (1972) და კოლონა (1978), ასევე რომანტიკული სპორტული დრამა Players (1979), კომედია - უბრალოდ მითხარი რა გინდა (1980) და ისტორიული რომანი. სატელევიზიო მინისერია The Winds of War (1983). 1991 წელს მან გამოაქვეყნა ავტობიოგრაფია - Moving Pictures.
ადრეული ცხოვრება
მაკგროუ დაიბადა ნიუ-იორკში, პაუნდ-რიჯში მშობლები - კომერციული მხატვრის ფრენსისის და რიჩარდ მაქგრიუს ქალიშვილი. მას ჰყავს ერთი ძმა, დიკი - მხატვარი. დედა იყო ებრაელი, უნგრეთიდან ემიგრანტების ქალიშვილი. მაკგროუს დედამ გადაწყვიტა მამამისისთვის არ გაეცხადებინა თავისი წინაპრები, ამის ნაცვლად თქვა, რომ არ იცოდა.
დედამისი ითვლებოდა როგორც "პიონერი" მხატვარი, რომელიც ასწავლიდა პარიზში, გრინვიჩის სოფელში დასახლებამდე. მისმა მშობლებმა იქორწინეს, როდესაც დედა 40 წლის იყო. ელიზაბეტი იხსენებბს - "ჩემი მშვენიერი მამა: სიძლიერისა და საიდუმლოს კომბინაცია, ბრწყინვალე მხატვარი და გონიერი ადამიანი". ის ნიუ – ჯერსიში დაიბადა. 16 წლის ასაკში გაიქცა ზღვაში და მიუნხენში სწავლობდა ხელოვნებას. მაკგროუ დასძენს: "დედა შეშინებული იყო და მართლაც ძალიან გაბრაზებული. ის არასდროს აპატიებს თავის ნამდვილ მშობლებს მასზე უარის თქმისთვის". როგორც მოზრდილი ადამიანი, ის მუდმივად თრგუნავდა მრისხანებას, რომელიც მას ჰქონდა მშობლების წინააღმდეგ. ის მამამისს აღწერს, როგორც "მოძალადე".
მაკგროუ დადიოდა Rosemary Hall -ში გრინვიჩში, კონექტიკუტის შტატში და უელესლის კოლეჯში, უელესლიში, მასაჩუსეტსი. მინი|მაკგროუ 1973 წელს
კარიერა
მაკგროუმ სამსახიობო კარიერა დაიწყო სატელევიზიო რეკლამებში. მან ყურადღება მიიპყრო ფილმში „ ნახვამდის, კოლუმბი“ (1969), მაგრამ ნამდვილი ვარსკვლავი მაშინ გახდა, როდესაც მან ითამაშა რაიან ონილის „სიყვარულის ისტორიაში“ (1970) — აშშ-ის კინემატოგრაფიის ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე შემოსავლიანი ფილმი. მაკგროუ ნომინირებული იყო ოსკარზე საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის ამ შესრულებისთვის. სიყვარულის ისტორიის შემდეგ, მაკგროუ აღბეჭდეს ჟურნალ Time-ის გარეკანზე.
1972 წელს, მხოლოდ სამ ფილმში მონაწილეობის შემდეგ, გრეუმანის ჩინურ თეატრში მისი კვალი და ავტოგრაფი ამოტვიფრეს. შემდეგ მან ითამაშა სტივ მაკქუინის მოწინააღმდეგე ფილმში „გაქცევა“ (1972), რომელიც იყო მაღალშემოსავლიანი ფილმების ათეულში. ამის შემდეგ მსახიობიდან ხუთწლიანი შესვენება აიღო, 1978 წელს მაკგროუ კვლავ გამოჩნდა ტოპ რიგებში მორიგ ჰიტში, Convoy მონაწილეობის შემდეგ (1978). შემდეგ იგი გამოჩნდა ფილმებში Players (1979) და Just Tell Me What You Want (1980), რეჟისორი სიდნეი ლუმეტი.
1983 წელს მაკგროუმ ითამაშა უაღრესად წარმატებულ სატელევიზიო მინი-სერიალში „ომის ქარები“. 1985 წელს, მაკგროუ შეუერთდა ჰიტ ABC პრაიმ-ტაიმის სერიალ Dynasty- ს. იგი შოუს 14 ეპიზოდში გამოჩნდა, სანამ მისი პერსონაჟი მოკლეს 1985 წელს.
მაკგროუს დებიუტი შედგა ბროდვეის თეატრში ნიუ იორკში 2006 წელს, როგორც დისფუნქციური მატრიარქი დრამა Festen-ში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1939 კატეგორია:ამერიკელი ქალი კინომსახიობები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
ძვ. წ. 1680-იანები
მნიშვნელოვანი პიროვნებები
კატეგორია:ძვ. წ. XVII საუკუნე
იოა (საბადო)
მინი|250პქ| იოას საბადო იოა (ნორვ.Gjøa) — ნავთობისა და გაზის კონდენსატური საბადო ნორვეგიაში. იაოს საბადო ნორვეგიის დასავლეთი სანაპიროდან 45 კმ-ში, ჩრდილოეთის ზღვაში მდებარეობს. იგი გაიხსნა 1989 წელს. იოას საბადოს მარაგი შეადგენს 83 მლნ. ბარელ ნავთობსა და კონდენსატსა და 40 მლრდ. მ³ გაზს. საბადოს ათვისებაში პარტნიორები არიან GDF Suez (30 %), Petoro (30 %), Statoil (20 %), Royal Dutch Shell (12 %) და RWE (8 %).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნორვეგიის ეკონომიკა კატეგორია:ნორვეგიის საბადოები
ამირანდარეჯანიანი
„ამირანდარეჯანიანი“ — საფალავნო-სათავგადასავლო ჟანრის ნაწარმოები, რომლითაც დაიწყო საერო ნაკადი ქართულ მწერლობაში და საფუძველი ჩაეყარა ქართულ საგმირო-სარაინდო რომანის განვითარებას.
„ამირანდარეჯანიანი“ ერთსა და იმავე დროს ქართულ გამწყობილებასაც გამოხატავს და სპარსულსაც. აქ, ერთი მხრით, წარმოდგენილია ქართული სოციალურ-პოლიტიკური ცხოვრების სურათის ანარეკლი, მეორე მხრით, მაჰმადიანური ზნე-ჩვეულებების კვალი. ამ გარემოებამ განაპირობა დავა „ამირანდარეჯანიანის“ ქართული თუ სპარსული წარმოშობის თაობაზე. თხზულების სპარსული წარმოშობის ვერსიას იცავდნენ მ. ბროსე, ნ. მარი და სხვა. რომანში ასახული ქართულ წეს-ჩვეულებების, აგრეთვე შედარებითი შესწავლის (სპარსულში არ მოიპოვება მსგავსი შინაარსის თხზულება) საფუძველზე ივ. ჯავახიშვილი, მ. ჯანაშვილი, ი. აბულაძე, კ. კეკელიძე, ა. ბარამიძე, კ. დონდუა, მ. ჩიქოვანი, შ. ნუცუბიძე და სხვები „ამირანდარეჯანიანის“ ქართულ წარმოშობას ამტკიცებენ. სპარსული ტენდენციის კვალს ისინი თხზულების წარმოშობა-სადაურობის გარკვევისათვის არაარსებით, მეორეულ მოვლენად მიიჩნევენ. „ამირანდარეჯანიანის“ ტექსტი გვიანდელი, XVII და მომდევნო საუკუნეების ხელნაწერებითაა მოქეული. რომანის ვრცელი რედაქცია XVIII საუკუნის რედაქტორ-კომპილატორებს ეკუთვნით. „ამირანდარეჯანიანი“ ხუთჯერ გამოიცა — 1896, 1939, 1949, 1960, 1967. ითარგმნა ინგლისურად (რ. სტივენსონის მიერ, ლონდონი, 1958) და რუსულად (ბ. აბულაძის მიერ, თბ., 1965).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ძველი ქართული ლიტერატურა
ირანის ბირთვული პროგრამა
ირანის ბირთვული პროგრამის განხორციელება დაიწყო 1967 წელს, როდესაც აშშ-მა ირანის შაჰ მუჰამედ რეზა ფეჰლევის 5 მეგავატის სიმძლავრის ატომური რეაქტორი მისცა. რეაქტორების მშენებლობაში ტექნოლოგიურ დახმარებას ირანს შემდგომში უწევდნენ გერმანია და საფრანგეთი. ირანმა ბირთვული იარაღის გაუვრცელებლობის შეთანხმებას ხელი მოაწერა 1968 წელს, ხოლო რატიფიცირება გაუკეთა 1970 წელს.
* კატეგორია:ირანის პოლიტიკა კატეგორია:ბირთვული შეიარაღება
ძვ. წ. 1690-იანები
მნიშვნელოვანი პიროვნებები
კატეგორია:ძვ. წ. XVII საუკუნე
უიკლოუ
უიკლოუ (Wicklow; Cill Mhantáin) — პატარა ქალაქი ირლანდიაში, უიკლოუს საგრაფოს ადმინისტრაციული ცენტრი (ლენსტერის პროვინცია), ასევე მისი უდიდესი ქალაქი.
ქალაქში გადის N-11 მაგისტრალი და ეროვნული სარკინიგზო გზა, რომელიც აერთებს დუბლინსა და უექსფორდს. აგრეთვე ქალაქში არის სავაჭრო პორტი, რომელიც ძირითადად იმპორტს უკეთებს ხის მასალასა და ქსოვილებს.
დემოგრაფია
მოსახლეობა — 10 070 ადამიანი (2006 წლის მონაცემებით). 2002 წელს მოსახლეობა შეადგენდა 9 355 ადამიანს.
2006 წლის აღწერის მონაცემები:
ქვემოთმოყვანილ დაფებში ყველა პასუხის ჯამი (სვეტი „ჯამი“), როგორც წესი, დასახლებული პუნქტის სრულ მოსახლეობაზე ნაკლებია (სვეტი „2006“).
1 — ენასთან დაკავშირებით დასმულ კითხვაზე პასუხის გამცემთა წილი მტელ მოსახლეობასთან შეფარდებით.
1 — ენასთან დაკავშირებით დასმულ კითხვაზე მოპასუხეთა წილი მთელ მოსახლეობასთან შეფარდებით.
სქოლიო
კატეგორია:ირლანდიის ქალაქები კატეგორია:უიკლოუს საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
ოფიოლითები
მინი|300პქ|ორდოვიციული ასაკის ოფიოლითები გროს-მორნის ეროვნული პარკში, კანადა. ოფიოლითები (ბერძნ. óphis — გველი და líthos — ქვა) — ულტრაფუძე და ფუძე ინტრუზიული (დუნიტი, პერიდოტიტი, გაბრო და სხვა) და ფუძე ეფუზიური (ძირითადად ბაზალტები და მათი ტუფები), აგრეთვე ღრმა ზღვის დანალექი ქანების კომპლექსი. ოფიოლითების ცნება შემოიტანა გერმანელმა გეოლოგმა და პალეონტოლოგმა გუსტავ შტაინმანმა 1905 წელს. მათ წარმოქმნას უკავშირებდნენ გეოსინკლინის განვითარების საწყისი სტადიის მაგმატიზმს. ოკეანეების გეოლოგიური აგებულების კვლევის საფუძველზე შემუშავდა ახალი შეხედულება ოფიოლითების შესახებ. ოფიოლითებს განიხილავენ როგორც ოკეანური ტიპის ქერქის რელიქტს, რომელიც ტექტონიკურადა გადაადგილებული კონტინენტის კიდეზე. თანამედროვე შეხედულებით ოფიოლითების გასერპენტინიტებული ულტრაფუძე ქანები წარმოადგენენ ზედა მანტიის ქანებს, გაბროები — „ბაზალტური“ ფენისას, ეფუზიური და დანალექი ქანები „პირველი“ და „მეორე“ ოკეანური ფენების ანალოგებს. ხშირად ოფიოლითების ამგები ქანები ერთმანეთშია გადაზელილი და წარმოქმნის განსაკუთრებულ გეოლოგიურ ფორმაციას — მელანჟს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ფილების ტექტონიკა კატეგორია:მაგმური ქანები კატეგორია:ოკეანოლოგია
ძვ. წ. 1700-იანები
მნიშვნელოვანი პიროვნებები
კატეგორია:ძვ. წ. XVIII საუკუნე
Beyond Magnetic
Beyond Magnetic — ამერიკული მძიმე მეტალ ჯგუფ მეტალიკის ციფრული EP. მასში შესული სიმღერები სრულდებოდა მეტალიკის 2011 წლის დეკემბერში გამართულ საიუბილეო შოუებზე, ყოველ საღამოს თითო სიმღერის სახით. ისინი ჩაწერილია ალბომის Death Magnetic სესიებისას, მაგრამ აქამდე არ მოხვედრილა მეტალიკის არც ერთ ალბომში.
სქოლიო
კატეგორია:2011 წლის EP-ები კატეგორია:მეტალიკის EP-ები კატეგორია:ალბომები რიკ რუბინის პროდიუსერობით
ენგურის ნაპირებზე
ენგურის ნაპირებზე — 1961 წლის ქართული საბჭოთა ფილმი. რეჟისორი დავით რონდელი. ფილმში მონაწილეობს მესტიის რაიონის სოფელ ფარის საკოლმეურნეო გუნდი (დირიჟორი ზ. ხუროძე).
სიუჟეტი
ფილმის გმირი გუალი მას შემდეგ, რაც მისმა სატრფომ სხვა არჩია, გაგულისებული ცდილობს მეტოქისათვის სამაგიეროს გადახდას და ერთხელ, როდესაც ისინი ხრამის პირას შეხვდებიან ერთმანეთს, უფსკრულში გადაჩეხავს მას. გუალს სინდისი აწუხებს, ბრუნდება და გადაარჩენს ხრამში ჩაჩეხილს. მისი საქციელი სულიერი განწმენდის ტოლფასია. ამიერიდან იგი გულისხმიერი ადამიანი ხდება, საზოგადოებისადმი პასუხისმგებლობის ღრმა შეგნებით.
სქოლიო
კატეგორია:სსრკ-ის ფილმები კატეგორია:1961 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები კატეგორია:დავით რონდელის ფილმები კატეგორია:კინოსტუდია ქართული ფილმი
Polyrhachis obscura
Polyrhachis obscura — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
ამქართა აჯანყება თბილისში
ამქართა აჯანყება თბილისში 1865, თბილისის ამქრების, წვრილი ხელოსნებისა და ვაჭრების გამოსვლა ახალი, დამატებითი გადასახადების წინააღმდეგ. მღელვარების საბაბი გახდა ქალაქის თავის შერმაზან ვართანოვის განკარგულება გადასახადების აკრეფის შესახებ. ამქრებმა ჯერ მშვიდობიანი მოლაპარაკება სცადეს - მეფისნაცვალს განცხადება წარუდგინეს და გადასახადებისაგან განთავისეუფლება სთხოვეს, მაგრამ ამით ვერაფერს გახდნენ. მაშინ 27 ივნისს დილიდან დაიხურა ყველა დუქანი, ათი ათასამდე კაცმა - ხელოსნებმა, მეეტლეებმა, თულუხჩებმა, მეფორნეებმა, შავმა მუშებმა, მემწვანილეებმა და, საერთოდ, ქალაქის ღარიბმა მოსახლეობამ თავი მოიყარა ერევნის (ახლანდელი თავისუფლების) მოედანზე და იერიში მიიტანა საპოლიციო სამმართველოზე.
Polyrhachis obscura
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ამქართა აჯანყება თბილისში
უსტაბაშებმა (ამქართა წინამძღოლებმა) ხალხს სახლში დაბრუნებისკენ მოუწოდეს. მეფისნაცვლის მოვალეობის აღმასრულებელმა გრიგოლ ორბელიანმა და სამოქალაქო გუბერნატორმა ნიკოლოზ ჭავჭავაძემ სცადეს ხალხის დაშოშმინება, მაგრამ უშედეგოდ. ხალხმა აიკლო ქალაქის თავის ბინა, მოკლა გადასახადების ამკრები მელიქოვი. აჯანყებულთა წინააღმდეგ მთავრობამ ჯარი გამოიყვანა და მღელვარება ჩაახშო. რამდენიმე კაცი მოკლეს და დაჭრეს. 80 კაცი სასამართლოს გადასცეს, მათგან 10-ს ციმბირში გადასახლება მიუსაჯეს, 32-ს - სხვადასხვა ვადით პატიმრობა. ამქართა აჯანყება ამქრული წარმოების უკანასკნელი შებრძოლება იყო მსხვილ კაპიტალთან.
სწავლის უუნარობა
სწავლის უუნარობა — როდესაც ბავშვებს აქვთ კარგი ინტელექტუალური მონაცემები, თუმცა სწავლასთან დაკავშირებით პრობლემები მაინც აქვთ.
ასეთი სწავლის უუნარო ბავშვები 2 ჯგუფად იყოფა:
დისლექსია-კითხვასა და მარცვლასთან დაკავშირებული პრობლემები.
დისგრაფია-სირთულეები წერასთან დაკავშირებით.
დისკალკულაცია - როდესაც ბავშვებს აქვთ სირთულეები მათემატიკის სწავლასთან დაკავშირებით.
ყურადღების დეფიციტი- ბავშვს არ შეუძლია კონცეტრაცია 1 საგანზე.
ჰიპერაქტიურობა- ამ დროს ბავშვებს აქვთ გადაჭარბებული ენერგია. მშვიდ და წყნარ მდგომარეობაში არ შეუძლიათ ყოფნა.
მერა (მდინარე)
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:შვეიცარიის მდინარეები კატეგორია:იტალიის მდინარეები
გიორგი მერკვილაძე (მრავალმნიშვნელოვანი)
გიორგი მერკვილაძე შეიძლება აღნიშნავდეს:
გ
ირაკლი მინდელი
ირაკლი მინდელი (დ. 4 თებერვალი, 1966, თბილისი) — ქართველი პოლიტიკოსი.
1990 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ჰიდროტექნიკისა და სანტექნიკის ფაკულტეტი, ხოლო 1993 წელს — ასპირანტურა. 1999-2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს აღორძინება“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 4 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1966 კატეგორია:საქართველოს V მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები ირაკლი
ალექსანდრე კილაბერიძე
ალექსანდრე ნიკოლოზის ძე კილაბერიძე (დ. 1920, ხაშური, საქართველო — გ. 10 ოქტომბერი, 1944, შიაულიაი, ლიტვა) — ქართველი მაიორი, პილოტი-გამანადგურებელი, მეორე მსოფლიო ომის მონაწილე.
ბიოგრაფია
ალექსანდრე ნიკოლოზის ძე კილაბერიძე დაიბადა 1920 წელს, ხაშურში. 1938 წელს გაიწვიეს წითელ არმიაში, სადაც დაამთავრსა პილოტთა სამხედრო საავიაციო სკოლა, იყო პილოტი — გამანადგურებელი. 1941 წლის ნოემბერში უმცროსი ლეიტენანტი კილაბერიძე გაიწვიეს მეორე მსოფლიო ომში. მან რამდენიმე წარმატებული საჰაერო დავალების შესრულების შემდეგ ორჯერ მიიღო წითელი დროშის ორდენი და წითელი ვარსკვლავის ორდენი.
1944 წლის 10 ოქტომბერს მაიორი ალექსანდრე კილაბერიძე ლიტვის ქალაქ შიაულიაიში ავიაკატასტროფაში დაიღუპა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:დაბადებული 1920 კატეგორია:გარდაცვლილი 10 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1944 კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომი კატეგორია:ხაშურში დაბადებულები
ოდიში (ტელეკომპანია)
ოდიში — რეგიონული ტელეკომპანია სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, ქალაქ ზუგდიდში. ტელეკომპანიის მაუწყებლობის დაფარვის ზონაში შედის სამეგრელოს რეგიონი, ნაწილობრივ სვანეთი და აფხაზეთი. ჰყავს დაახლოებით 300 000-იანი პოტენციური აუდიტორია.
ტელეკომპანია „ოდიში“ როგორც პირველი დამოუკიდებელი ტელევიზია 1989 წელს ჩამოყალიბდა. თავდაპირველად ოდიში საკაბელო ტელევიზია იყო, ხოლო 1991 წლიდან გადავიდა დეციმეტრულ მაუწყებლობაზე. თავიდან ტელეკომპანიის პროგრამა შედგებოდა ადგილობრივი საინფორმაციო გადაცემებისა და ფილმებისგან. 1995 წლიდან ტელეკომპანია საქართველოს სატელევიზიო ქსელში შედის. „ოდიშის“ ეთერში სხვადასხვა დროს გადიოდა ახალგაზრდული გასართობი პროგრამა „ახალგაზრდული ტალღა“, ლიტერატურულ–შემეცნებითი გადაცემები „ანტურაჟი“ და „აპეირონი“, მუსიკალურ-გასართობი პროგრამები და გათამაშებები პირდაპირ ეთერში. პირველ საინფორმაციო გადაცემას ერქვა „ციონი“, ხოლო 2004 წლიდან მისი სახელწოდებაა „დრო“. 1995 წლიდან ტელეკომპანიამ დაიწყო გადაცემის ტრანსლაცია რუბრიკით „დიალოგი პირდაპირ ეთერში“, იმართებოდა ტელედებატები და მოსახლეობას საშუალება ჰქონდა ტელეფონის მეშვეობით დაესვა შეკითხვები ადგილობრივი კანდიდატებისთვის. ტელეკომპანია პროექტს ფონდ „ევრაზიის“ დაფინანსებით ახორციელებდა. ტელეკომპანია „ოდიში“ თანამშრომლობს მოსწავლე–ახალგაზრდობის სასახლესთან და ამზადებს ერთობლივ გადაცემებს, კერძოდ, ახალგაზრდულ და საბავშვო–მუსიკალურ პორგრამებს.
ტელეკომპანიის გადაცემათა ბადე მოიცავს საინფორმაციო პროგრამა „დროს“, ყოველკვირულ შემაჯამებელ–ანალიტიკურ პროგრამას „ინფო–დაიჯესტი“, ზუგდიდისა და ცაიშის ეპარქიის მიტროპოლიტის მეუფე გერასიმეს ლოცვა–კურთხევით მომზადებულ საეკლესიო გადაცემას „ქრისტეს გზა“, რომელიც მიზნად ისახავს ქართული ხუროთმოძღვრული ძეგლების პოპულარიზაციას, ასევე გადის გადაცემა „საუბრები მართმადიდებლობაზე“. საეთერო ბადე ივსება სხვადასხვა ჟანრის მხატვრული და დოკუმენტური ფილმებით. ტელეკომპანია „ოდიში“ აქტიურად თანამშრომლობს დამოუკიდებელ ტელეკომპანიათა ასოციაციასთან, რომლის სრულუფლებიანი წევრიც არის. „ოდიშის“ ეთერში ყოველდღიურად გადის საზოგადოებრივი მაუწყებლის მიერ მომზადებული საინფორმაციო პროგრამა „მოამბე“ აფხაზურ ენაზე, ასევე დამოუკიდებელ ტელეკომპანიათა ასაციაციის მიერ ერთობლივად მომზადებული გადაცემა „მრავალკუთხედი“, რომელიც ყველა რეგიონის მნიშვნელოვან და საინტერესო მოვლენებს აშუქებს.
ტელეკომპანიის დამფუძნებლები არიან გრიგოლ ქობალია, ალექსანდრე და ლევან ქობალიები. 2004-2008 წლებში მას ხელმძღვანელობდა მინჯორაია. 2008 წლიდან დირექტორია დავით გრიგოლია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს ტელეკომპანიები კატეგორია:სატელევიზიო არხები კატეგორია:რეგიონული მედია
სულთან-მასტურა
სულთან-მასტურა (ოფიციალურად სულთან-მასტურის მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Sultan Mastura) ― მეხუთე კლასის მუნიციპალიტეტი ჩრდილოეთ მაგინდანაოს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 25 331 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 13 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ მაგინდანაოს მუნიციპალიტეტები
ეპისკოპოსი ნადირობაზე
ეპისკოპისი ნადირობაზე — რეჟისორ ლიანა ელიავას 1971 წლის ქართული ფილმი. გადაღებულია ნიკო ლორთქიფანიძის ამავე სახელწოდების მოთხრობის მიხედვით.
სიუჟეტი
ეს არის მხიარული ამბავი ეპისკოპოსისა, რომელმაც ნადირობის ტრფიალი მღვდლის დასჯა გადაწყვიტა, მაგრამ თვითონ მასშივე გაღვიძებულმა ნადირობის ჟინმა იმდენად გაიტაცა, რომ ანაფორა გაიხადა, ჯორიდან გადმოხტა და კურდღელს ბუჩქებში ფეხდაფეხ დაედევნა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სსრკ-ის ფილმები კატეგორია:1971 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები
22 მარტი
22 მარტი — გრიგორიანული კალენდრის 81-ე დღე (ნაკიან წლებში – 82-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 284 დღე.
იხილეთ აგრეთვე
0322
ძვ. წ. 1720-იანები
მნიშვნელოვანი პიროვნებები
კატეგორია:ძვ. წ. XVIII საუკუნე
ბელარუსისტიკა
ბელარუსისტიკა ჰქვია სამეცნიერო-კვლევითსა და საუნივერსიტეტო დისციპლინას, რომელიც ბელარუსული ენის და ლიტერატურის შესწავლითაა დაკავებული და მას ბელარუსულ ფილოლოგიასაც უწოდებენ. სიტყვის ფართო გაგებით თანამედროვე კულტუროლოგიაში ბელარუსისტიკას ბელარუსი ერისა, ისტორიისა და ქვეყანათმცოდნეობის შემწავლელ დარგებსაც მოიაზრებენ.
რითმა
რითმა (ბერძნ. rhythmos - ტაქტი, ზომა), ერთი და იმავე ან მსგავსი ბგერების კანონზომიერი გამეორება, ბგერათა შეწყობა-შეთანხმება ტაეპებში. უკანასკნელი მახვილიანი მარცვლიდან მოყოლებული; ზოგჯერ ბგერების ასეთი შეწყობა-შეთანხმება ტაეპებს შიგნით.
რითმაში შეიძლება მეორდებოდეს ცალკეული ბგერები, სიტყვები ან სიტყვათა ჯგუფები, იშვიათ შემთხვევაში კი - ტაეპები. ლექსიკური თვალსაზრისით რითმა საინტერესოა იმით, რომ იგი ბგერითი გამეორებით გამოყოფს სიტყვას და ამით ხაზს უსვამს მის მნიშვნელობას. რითმის ინტონაციური ფუნქცია ხელს უწყობს ლოგიკურ მახვილს, რის შედეგადაც გასარითმი სიტყვა გამოიყოფა მეტყველების ნაკადში და იქცევს ყურადღებას. რითმა პოეტურ მეტყველებაში ქმნის რიტმულობას, კეთილხმოვანებას, მუსიკალობას.
1. კლაუზულათა ანუ შეთანხმებულ მარცვალთა რაოდენობის მიხედვით
ტერმინები „ვაჟური“ და „ქალური“ ფრანგული წარმოშობისაა (ძველ ფრანგულში ეს რითმები დაემთხვა მდედრობითი და მამრობითი სქესის გარითმულ სტყვებს და ტერმინების სახით შემორჩა პოეტიკას).
2. ადგილმდებარეობის მიხედვით
1) გარეგანი რითმა, რომლის სახეებია:
3) შიგა-გარეგანი რითმა, როდესაც შეთანხმებულია ტაეპის მუხლებიც და დაბოლოებაც.
3. ევფონიის მიხედვით
1) ზუსტი რითმა, როდესაც კლაუზულაში ყველა ბგერა ერთმანეთს ემთხვევა.
2) არაზუსტი რითმა, როდესაც ზოგერთი ბგერა ემთხვევა ერთმანეთს.
არაზუსტი რითმების სახეებია:
3) მდიდარი რითმა, რომელშიც ზუსტი კლაუზულების წინა თანხმოვნებიც ემთხვევა (დამახასიათებელია ვეფხისტყაოსნისთვის).
4) ღარიბი რითმა (კლაუზულის თანხმოვნებით განსხვავებული).
5) ღია რითმა (ხმოვნით დამთავრებული).
6) დახურული რითმა (თანხმოვნით დამთავრებულნი).
4. შინაარსის მიხედვით
1) მაჯამური (ომონიმური) რითმა.
2) ტავტოლოგიური რითმა
3) ბანალური ანუ გაცვეთილი რითმა
5) ეგზოტიკური რითმა
6) თემატური რითმა (რითმები, რომლებიც აგებულია ლექსის თემის აღმნიშვნელ სიტყვათა ჟღერადობაზე).
7) კალამბურული რითმა
8) ზმნური (გარითმულია ზმნების კლაუზულები).
9) ზედსართაული (გარითმულია ზედსართავი სახელების კლაუზულები)
5. ფორმის მიხედვით
1) მარტივი რითმა
2) რთული რითმა
3) კვეთილი რითმა
6. გარითმულ ტაეპთა ჯერადობის მიხედვით
1) ორჯერადი (ორ-ორი ტაეპია გარითმული)
2) სამჯერადი
3) ოთხჯერადი - ვეფხისტყაოსნის რითმათა ჯერადობის პრინციპი.
4) მონორიმი - რითმა ლექსის ბოლომდე ერთია.
7. ნებისმიერი რითმა, რომელიც განსაზღვრულ წესს არ ემორჩილება
კატეგორია:ლიტერატურული ტერმინები
მცირე სჯულისკანონი
მცირე სჯულისკანონი ექვთიმეს გადათარგმნილი აქვს მამის სიკვდილის შემდეგ. ექვთიმეს მამა 1005 წელს გარდაიცვალა. თავად ექვთიმე 1028 წელს გარდაიცვალა, რის საფუძველზეც ძეგლის თარგმნის დაახლოებით თარიღად 1005–1028 წლებია მიჩნეული.
ნაწილები
მცირე სჯულისკანონი ოთხი ნაწილისაგან შედგება:
თავად ავტორს, ექვთიმე მთაწმინდელს, მცირე სჯულისკანონი (მცირე რჩულისკანონი) ერთ შრომად მიაჩნია და აღნიშნავს: „მაიძულეს ღმრთისმოყუარეტა და სულიერთა ძმათა აღწერად მცირედი ესე რჩულისკანონი“. მცირე სჯულისკანონს ერთიან და მთლიან ნაშრომად მიიჩნევს ასევე ივანე სურგულაძეც.
თარგმანი
მცირე სჯულისკანონის შედგენილობის ქართულის ზუსტი შესატყვისით კრებული ბერძნულ ენაზე არ არსებობს. ექვთიმეს იგი ამოკრებილი აქვს სხვადასხვა წყაროდან, ამიტომ ძეგლს ერთიანი საკანონმდებლო აქტის მნიშვნელობა არ აქვს. თარგმნისას მას არა მარტო თავისებურად აქვს დალაგებული ძეგლი, არამედ თავისუფალი თარგმანი აქვს გაკეთებული. ექვთიმე ხშირად ხშირად უმატებს საკუთარ მოსაზრებებსაც. ქართული სჯულისკანონი სავარაუდო ბერძნულ დედანთან შედარებით კანონის ახსნა–განმარტებებს, დასაბუთებასა და მსჯელობასაც შეიცავს. ამგვარი თავისუფალი თარგმნაები ექვთიმესთვის დამახასიათებელი იყო, ამას აღნიშნავდა ეფრემ მცირეც
სქოლიო
კატეგორია:ძველი ქართული სამართალი კატეგორია:საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესია
Polyrhachis obtusa
Polyrhachis obtusa — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ვინიცია
ვინიცია, ვინიცა (Вінниця) — ქალაქი უკრაინაში, ვინიცის ოლქში. გაშენებულია მდ. სამხრეთი ბუგის ნაპირებზე. ქალაქში გაედინება მცირე მდინარეები: ტიაჟილოვკა, ვინიჩკა და ვიშენკა.
ტრანსპორტი
ვინიციაში არის ტრამვაის სისტემა (ვინიცის ტრამვაი), რომელიც მოიცავს 5 მარშრუტს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვინიციის ოლქის ქალაქები კატეგორია:უკრაინის ადმინისტრაციული ცენტრები
ტუპაკ ინკა იუპანკი
1463 წელს, მამამისმა ის დანიშნა ინკების არმიის მთავარსარდლად. ცოტა ხანში, მან სამეფო განავრცო ანდების გასწვრივ, ჩრდილოეთით თანამედროვე ეკვადორის ჩათვლით. მოახდინა ქალაქ კიტოს რეაბილიტაცია, არქიტექტურა ქალაქ კუსკოს სტილში გადააკეთა.
1471 წელს, პაჩაკუტის სიკვდილის შემდეგ, იგი ტახტზე ავიდა და სულ მალე დაიპყრო ჩიმორის კულტურა, თანამედროვე პერუს ჩრდილოეთით, რომელიც ინკების მთავარ მოწინააღმდეგედ ითვლებოდა.
სქოლიო
კატეგორია:ინკები კატეგორია:ინკების მმართველები
ძვ. წ. 1730-იანები
მნიშვნელოვანი პიროვნებები
კატეგორია:ძვ. წ. XVIII საუკუნე
სამედიცინო ეთიკის საერთაშორისო კოდექსი
სამედიცინო ეთიკის საერთაშორისო კოდექსი მიღებულია მსოფლიო სამედიცინო ასოციაციის გენერალური ასამბლეის მიერ, ლონდონში, ინგლისში, 1949 წლის ოქტომბერი. განახლებულია:
22-ე მსოფლიო სამედიცინო ასმბლეის მიერ, სიდნეი, ავსტრალია, 1968 წლის აგვისტო;
35-ე მსოფლიო სამედიცინო ასამბლეის მიერ, ვენეცია, იტალია, 1983 წლის ოქტომბერი.
• ექიმი ყოველთვის უნდა ამკვიდრებდეს პროფესიული საქმიანობის უმაღლეს სტანდარტებს;
• ფინანსურმა ინტერესებმა არ უნდა მოახდინონ გავლენა დამოუკიდებელი და თავისუფალი, პაციენტის ინტერესების შესაბამისი პროფესიული გადაწყვეტილების მიღებაზე;
• ექიმი, მიუხედავად საქმიანობის სახისა, სამედიცინო დახმარებას უნდა ატარებდეს თავდადებით, სრული ტექნიკური და მორალური დამოუკიდებლობით, თანაგრძნობითა და ადამიანის ღირსების პატივისცემით;
• ექიმი პატიოსანი უნდა იყოს პაციენტებთან და კოლეგებტან ურთიერთობაში, უნდა ებრძოლოს სხვა ექიმების პროფესიულ და პიროვნულ ნაკლს, უნდა ამხელდეს სიცრუესა და თაღლითობას.
არაეთიკურად უნდა იქნეს მიჩნეული:
• თვითრეკლამა, გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც ეს დაშვებულია მოცემული ქვეყნის კანონმდებლობით და ეროვნული სამედიცინო ასოციაციის ეთიკური კოდექსით;
• ნებისმიერი სახის საზღაურის გადახდა ან მიღება მხოლოდ სხვისი რეკომენდაციით ან მიმართვით პაციენტის მიღებისათვის და პაციენტის სხვა სპეციალისტთან გაგზავნისათვის;
• ექიმმა პატივი უნდა სცეს პაციენტის, კოლეგების, სხვა სამედიცინო პერსონალის უფლებებს, აგრეთვე, არ უნდა გაამჟღავნოს კონფედენციალური ინფორმაცია პაციენტის შესახებ. Iმ შემთხვევებში, თუ ექიმი იყენებს სამედიცინო დახმარების ისეთ ფორმებს, რომელთაც შეიძლება გააუარესონ პაციენტის ფიზიკური ან ფსიქიკური მდგომარეობა, ექიმმა უნდა იმოქმედოს მხოლოდ პაციენტის ინტერესების შესაბამისად;
• ექიმმა უნდა გამოიჩინოს უდიდესი სიფრთხილე აღმეჩენების, ახალი ტექნოლოგიების ან სამკურნალო მეთოდების არაპროფესიული არხებით გავრცელებისას.
• ექიმმა უნდა დაადასტუროს მხოლოდ ის, რაც თავად შეამოწმა.
• ექიმს ყოველთვის უნდა ახსოვდეს, რომ იგი მოვალეა დაიცვას ადამიანის სიცოცხლე;
• ექიმმა საიდუმლოდ უნდა შეინახოს ყოველივე თავისი პაციენტის შესახებ, ამ უკანასკნელის სიკვდილის შემდეგაც კი.
• გადაუდებელი სამედიცინო დახმარების აღმოჩენა ექიმის ჰუმანიტარული მოვალეობაა იმ შემთხვევაში, თუ იგი არ არის დარწმუნებული, რომ ასეთი დახმარების გაწევის სურვილი ან შესაძლებლობა სხვებსაც გააჩნიათ.
ექიმების მოვალეობები ერთმანეთის წინაშე:
• ექიმი ისე უნდა მოექცეს თავის კოლეგებს, როგორც იგი ისურვებდა, რომ მას მოქცეოდნენ;
• ექიმმა არ უნდა გადაიბიროს თავისი კოლეგების პაციენტები;
• ექიმმა უნდა დაიცვას მსოლიო სამედიცინო ასოციაციის გენერალური ასამბლეის მიერ მიღებული “ჟენევის დეკლარაციის” პრინციპები.
პაჩაკუტი
thumb|300px|right|პაჩაკუტის ძეგლი [[პერუს ქალაქ აგუას-კალიენტესში]] პაჩაკუტი – კუსკოს სამეფოს მეცხრე საპა ინკა (1438-1472). კუსკოს სამეფო მან გარდაქმნა უზარმაზარ ინკების იმპერიად – ტაუანტინსუიუდ. ამჟამად ბევრი არქეოლოგი დარწმუნებულია, რომ ინკების დიდებული ქალაქი,მაჩუ-პიქჩუ სწორედ პაჩაკუტის მმართველობისას აშენდა.
კეჩუას ენაზე pachakutiq ითარგმნება როგორც „ის, ვინც მსოფლიო შეცვალა“. მართლაც, მისი მმართველობისას, კუსკო პატარა სოფლიდან გადაიზარდა დიდ იმპერიაში და უკან ჩამოიტოვა ჩიმუს კულტურა, რომელიც შემდეგ დაიპყრო და საბოლოოდ სამხრეთ ამერიკის ყველა იმდროინდელი ცივილიზაცია ინკების იმპერიაში მოაქცია.
წარმომავლობა
პაჩაკუტი, ვირაკოჩა ინკას ვაჟი, წარმოადგენდა ანანის დინასტიის მეოთხე იმპერატორს. მას ჰყავდა მეუღლე – მამა ანაუარკი და ორი ვაჟი: ამარუ იუპანკი და ტუპაკ ინკა იუპანკი. უფროსი ვაჟი – ამარუ, ტახტის მემკვიდრედ მიიჩნეოდა, მაგრამ პაჩაკუტიმ ტუპაკი აირჩია, რადგან ამარუს არ ჰქონდა მეომრის მონაცემები.
მეცხრე საპა ინკა
მამამისის სიკვდილის შემდეგ, პაჩაკუტი გახდა ინკების იმპერიის ერთპიროვნული მმართველი. ტახტზე ასვლისთანავე, მან ენერგიული სამხედრო კამპანიები წამოიწყო და როგორც უკვე აღვნიშნეთ, პატარა კუსკო გარდაქმნა მრავალეროვან იმპერიად. მისი დაპყრობები, რომელსაც ის ახორციელებდა თავის ვაჟთან, ტახტის მემკვიდრე ტუპაკ იუპანკისთან ერთად, იმდენად წარმატებული აღმოჩნდა, რომ ხანდახან პაჩაკუტის „ანდების ნაპოლეონად“ მოიხსენიებენ. 1471 წელს, როდესაც პაჩაკუტი გარდაიცვალა, იმპერია გადაჭიმული იყო სამხრეთ ჩილედან ჩრდილოეთ ეკვადორამდე, მოიცავდა რა თანამედროვე პერუს, ბოლივიის და ნაწილობრივ არგენტინის ტერიტორიებს.
პაჩაკუტიმ გაატარა არაერთი რეფორმა, მათ შორის ადმინისტრაციული რეფორმა. იმპერია დაყო ოთხ პროვინციად (სუიუ), რომელსაც მართავდა აპო. მანვე დაამშვენა და გაალამაზა ქალაქი კუსკო, იგი აქცია იმპერიის ცენტრად.
დღეისათვის, პაჩაკუტი თანამედროვე პერუს გმირად მიიჩნევა. 2000 წელს, პერუს პრეზიდენტად არჩეულ მეტისს, ალეხანდრო ტოლედოს ინდიელმა მოსახლეობამ მეტსახელად პაჩაკუტი შეარქვა.
სქოლიო
კატეგორია:ინკები კატეგორია:ინკების მმართველები
ბოჰემისტიკა
ბოჰემისტიკა წარმოადგენს სამეცნიერო-კვლევითი და საუნივერსიტეტო დისციპლინას, რომელიც ჩეხური ენისა და ლიტერატურის შესწავლითაა დაკავებული.
ბოჰემისტიკა არის სლავისტიკური, კერძოდ კი დასავლეთსლავისტიკური მეცნიერების ერთ-ერთი დარგი, ანუ ამ დარგს ჩეხურ ფილოლოგიაც ჰქვია, თუმცა თავისი უფრო ფართო მნიშვნელობით შეიძლება მოიცავდეს ჩეხი ერის ისტორიულ, ქვეყანათმცოდნეობით, კულტუროლოგიურსა და სხვადასხვაგვარ მეცნიერულ შესწავლასა და კვლევას.
სახელწოდების შესახებ
სიტყვა ბოჰემისტიკა წარმოდგა ლათინური სახელწოდებიდან. ბოჰემია ერქვა უწინ დღევანდელი ჩეხეთის ტერიტორიის სამხრეთ ნაწილში არსებულ ბოჰემიის სამეფოს.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:სლავთმცოდნეობა კატეგორია:დასავლეთსლავისტიკა კატეგორია:ჩეხური ენა კატეგორია:ფილოლოგია კატეგორია:კულტუროლოგია
სიგურნი უივერი
სიგურნი უივერი (Sigourney Weaver დ. 8 ოქტომბერი, 1949) — ამერიკელი მსახიობი. ცნობილია უცხოს სერიის ფილმებში მონაწილეობით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1949 კატეგორია:ნიუ-იორკელები კატეგორია:დაბადებული 8 ოქტომბერი კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები