cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
უსური
1972 წლამდე მდინარეს ზემო ნაწილში ჩუგევსკის რაიონის სოფელ არხიპოვკამდე იან-მუტ-ხოუზა ეწოდებოდა, შემდეგ ისევ ჩუგევსკის რაიონის სოფელ ზემო ბრევკამდე — სანდაგოუ, მდინარე დაუბიხამდე — ულახე და მხოლოდ დაუ ბიხის შემდეგ უსური. მდინარესთან ახლოს არაერთი დასახლებული პუნქტი მდებარეობს. უმეტესი ნაწილი აქედან სოფლებია.
გეოგრაფიული მახასიეთებლები
მინი|მარცხნივ| უსური უსურის სიგრძე 897 კილომეტრია, აუზის ფართობი კი 193 000 კვადრატული კილომეტრი. მდინარის სათავე ოლგინსკის რაიონში, სიხოტე-ალინის მთათა სისტემაში, მთა თოვლიანის ფერდობებზე მდებარეობს. უსურის უდიდესი ნაწილი ბარის მდინარედ ითვლება (დინება მხოლოდ შუაწელზე ხვდება კლდოვან მთებს და სწრაფდება). მდინარე ზოგ ადგილას დატოტვილია, რამდენიმე ადგილზე მასზე კუნძულებიც არსებობს.
ჰიდროლოგია
მდინარის ძირითად საკვებ წყაროს წვიმის წყალი წარმოადგენს (დაახლოებით 60%), დიდთოვლობისას თოვლის წილი 30-35%-ს აღწევს, დანაჩენი ნაწილი მიწისქვეშა წყლებზე მოდის. მარტის ბოლოდან აგვისტომდე წყალდიდობების საწყისი თოვლის დნობაა, შემდეგ კი გადაუღებელი წვიმები. საშუალო წლიური ჩამონადენი ზემო წელში 143 მ³/წმ-ია, შუა წელში — 230 მ³/წმ, შესართავამდე 147 კილომეტრის დაშორებით კი 1150 მ³/წმ; მაქსიმალური ხარჯი შუაწელზე 10 300 მ³/წმ-ია, ქვემო წელზე კი 10 520 მ³/წმ. უსურის ახასიათებს ხშირი და დამანგრეველი წყალდიდობები. ყოველი წლის ნოემბრერში იყინება და მხოლოდ აპრილში დნება.
შენაკადები
მდინარეს მარცხნიდან ერთვის არსენევკა, დრაგუჩინა, სუნგაჩა და მულინხე, ნაოლიხე. მარჯვნიდან კი ჟუავლიოვკა, დიდი უსური, ბიკინი, შივკი, ბირა, პოდხორიონოკი, ხორი, კია, ჩირკი და კაბარგა. ზედა დინების მთავარი შენაკადებია: იზვილინკა, საკოლოვკა, მატვეევკა, კამენკა და პავლოვკა.
ბიოსამყარო
უსური ერთ-ერთი იმ მდინარეთაგანია, რომელსაც მრავალფეროვანი ბიოსამყარო აქვს. ის აერთიანებს უდიდესი რაოდენობის სახეობების თევზებს. სუფთა, ცივ, გამჭვირვალე წყალში მცხოვრები თევზებს — ტაიმენებს, ლენოკებს, ხარიუსებს შეუძლიათ იარსებონ ისეთი თბილი, ტალახიანი წყლის მოყვარულ თევზებთან, როგორებიცაა კარასები, სოლდატოვის ლოქოები, კობრები და სქელშუბლები.
უაი-უაის რაიონი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხუნინის რეგიონის რაიონები კატეგორია:იაულის პროვინციის რაიონები
უსური
ისორიული ფაქტები
1655 წელს პირველად ევროპელმა ონუფრია სტეფანოვამ მდინარის სათავეს მიაღწია. 1969 წელს საბჭოთა სოციალური რესპუბლიკების კავშირსა და ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკას შორის სასაზღვრო კონფლიქტი მოხდა დამანსკის კუნძულისთვის. ამ მოვლენამ კუნძულთან ერთად მდინარეც ცნობილი გახადა. 1991 წლის 19 მაისს გადაწყდა, რომ კუნძული ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკის იურისდიქციაში გადავიდოდა.
სქოლიო
კატეგორია:პრიმორიეს მხარის მდინარეები კატეგორია:ჩინეთის მდინარეები კატეგორია:ხაბაროვსკის მხარის მდინარეები
სარიბულაგი
სარიბულაგი (Sarıbulaq) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბელაქანის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა  —  	  	1 543 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბელაქანის რაიონის სოფლები
სერეთორი
სერეთორი — ძველი ეგვიპტის დედოფალი პირველი დინასტიიდან, ეგვიპტის ადრეული სამეფოს პერიოდის დროს. სერეთორი ეგვიპტის ფარაონის დენის მეუღლე იყო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ძველი ეგვიპტის დედოფლები კატეგორია:ეგვიპტის პირველი დინასტიის დედოფლები
მაკა მიქელაძე
მაკა მიქელაძე (დ. 23 აგვისტო, 1964, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მწერალი და ჟურნალისტი. ლიტერატურული პრემია „საბას“ ლაურეატი (2011).
ბიოგრაფია
დამთავრებული აქვს თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი ფსიქიატრის სპეციალობით 1989 წელს. მუშაობდა ქალაქის ფსიქიატრიულ საავადმყოფოში, შემდეგ რესპუბლიკურ ფსიქიატრიულ საავადმყოფოში, 1986-1991 წლებში მოდელად სააგენტო „ნოემა“-ში, შემდგომ ტატიშვილის სახელობის რეაბილიტაციის ცენტრში „ნაუტილუსი“ ფსიქოთერაპევტად.
2011 წელს მიენიჭა ლიტერატურული პრემია „საბა“, წლის საუკეთესო პროზაული კრებულისათვის „მე და ჩემი კუსტურიცა“. 1996 წელს მიიღო პრიზი ჟურნალისტიკაში, საუკეთესო მოთხრობისათვის „ჩემი ქალაქი“. მიღებული აქვს აგრეთვე პრიზი საუკეთესო დებიუტისათვის ფილმ „ლეონარდო“-ში მონაწილეობისათვის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 23 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1964 კატეგორია:ქართველი ექიმები კატეგორია:ქართველი მწერლები კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები კატეგორია:საბას პრემიის ლაურეატები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
ლა-ოროიის რაიონი
ლა-ოროიის რაიონი (Distrito de La Oroya) — რაიონი პერუში, ხუნინის რეგიონის იაულის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 745 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 19 908 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 51 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 388.42 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხუნინის რეგიონის რაიონები კატეგორია:იაულის პროვინციის რაიონები
ფარაღა
ფარაღა  (Parağa) — სოფელი აზერბაიჯანში, ნახიჩევანის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ორდუბადის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა  —  	 	306   კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ორდუბადის რაიონის სოფლები
კაზანტიპი
250px|მინიატიურა|ყვითელი ჩემოდანი — ფესტივალის სიმბოლო 250px|მინიატიურა|ნარინჯისფერი — ფესტივალთან ასოცირებული ძირითადი ფერი კაზანტიპი (სტილიზებული KaZantip; ასევე კაზანტიპის რესპუბლიკა, ნარინჯისფერი რესპუბლიკა ან რესპუბლიკა Z) — ყოველწლიური ელექტრონული საცეკვაო მუსიკის ფესტივალი, რომელიც 1992 წლიდან 2013 წლის ჩათვლით უკრაინაში, ყირიმის ნახევარკუნძულზე იმართებოდა. თუმცა, რუსეთის ფედერაციის მიერ ყირიმის ოკუპაციის შემდეგ, გადაწყდა, რომ 2014 წელს ფესტივალი საქართველოში, ანაკლიაში გაიმართება. დასასწრებ ბილეთებს ეწოდება „viZa“. ფესტივალი გრძელდება 5-6 კვირა, ზაფხულში და მას ყოველწლიურად 150 000 ადამიანი, ე. წ. „paradiZers“-ი სტუმრობს. ფესტივალთან ასოცირებულია ნარინჯისფერებში გადაწყვეტილი მოდისა და ჩემოდნების კულტი.
ისტორია
ფესტივალს სახელი ეწოდა კაზანტიპის კონცხისგან, რომლის სიახლოვესაც ის 1995–1999 წლებში ტარდებოდა. ამ პერიოდში, ფესტივალი იმართებოდა ქალაქ შჩიოლკინოს მახლობლად, ყირიმის ატომური ელექტროსადგურის დაუსრულებელი შენობის ტურბინის ჰოლში. 2000 წელს ფესტივალი ვესელეს დასახლებაში გადაიტანეს. 2001 წლიდან კი ტარდებოდა ყირიმის პატარა ქალაქ პოპივკაში. ფესტივალის პრეზიდენტი, შემქმნელი და ინიციატორია ნიკიტა I (ნამდვილი სახელი ნიკიტა მარშუნოკი). საწყის წლებში ფესტივალი ძალზედ მოკრძალებული იყო და არ წარმოადგენდა არაფერს, გარდა სერფინგის მოყვარულთა ყრილობისა, რომლებიც მომქანცველი დღის შემდეგ საღამოობით დროს ატარებდნენ. თუმცა, მოგვიანებით ნიკიტამ გადაწყვიტა სეზონის დასასრულის აღნიშვნისთვის შეემატებინა ტექნო და ტრანს მუსიკა. სწორედ ამ დროს იშვა ფესტივალი თანამედროვე სახით.
იმის გამო, 2014 წლის მარტში რუსეთის ფედერაციამ ყირიმის ოკუპაცია მოახდინა, მაისის დასაწყისში ფესტივალის ორგანიზატორებმა მიიღეს გადაწყვეტილება, რომ 2014 წელს ის საქართველოში, ანაკლიაში ჩატარდეს.
სქოლიო
კატეგორია:ელექტრონული მუსიკის ფესტივალები
მოსკოვის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ტაძარი (ბერსენევკა)
მოსკოვის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ტაძარი (Храм Николая Чудотворца) — მართლმადიდებლური ტაძარი მოსკოვში. ტაძარი დაარსებულია XVII საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის ცენტრალური ადმინისტრაციული ოლქის იაკიმანკის რაიონში.
ტაძარს აქვს სამი საკურთხეველი. ტაძრის მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია სამების სახელზე, ხოლო ეგვტერები ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედისა და თეოდოსი დიდის სახელზე.
ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.
ისტორია
1650-იან წლებში ავრეკი კირილოვმა დაიწყო მონასტრის დაარსება გაუქმებული ნიკოლოზის სახელობის მონასტრის ადგილზე. 1657 წელს მისი დაკვეთით ააშენეს ქვის ტაძარი სამების სახელზე, რომელსაც ეგვტერი ჰქონდა ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე ნაკურთხი. არქიტექტურული თვალაზრისით ტაძარი მიეკუთვნებოდა XVII საუკუნის შუა წლების მოსკოვის ტაძრების ახალ ტიპს. იგი აგებული იყო კვადრატის ფორმით, სამრეკლოსა და სატრაპეზოსთან ერთად, რომელიც ჩრდილოეთიდან ჰქონდა მიდგმული. ტაძარი მდიდრულადაა გაფორმებული. ტაძრის ძირითადი ნაგებობა სრულდება მთელი რიგი კოკოშნიკებით, რომლებიც ასევე გამოყენებულია გუმბათის ყელზე. მდიდრულადაა დეკორირებული ფასადები, ფანჯრის თამასები და ფრიზები. ტაძრის დასავლეთ ნაწილში განთავსებულია კირილოვების საგვარეულო განსასვენებელი. 1694 წელს ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის სახელზე აკურთხეს იაკობ ავერკის ძის ქვრივის ირინას მიერ აგებული ევტერი. ირინა სიმონის ასულმა ეკლესიას გადასცა ასევე ორსართულიანი ნაგებობა სანაპიროზე, რათა მასში განთავსებულიყო დიაკვნის ოთახი და ასევე სათნოების სახლი. სახლთან ააშენეს სამრეკლო. ასევე შეუკვეთეს დიდი ზარი, რომელიც დაამზადა ოსტატმა ივანე მოტორინმა, რომელმაც ასევე შესწირა კიდევ ხუთი ზარი.1775 წელს ტაძარს დასავლეთიდან მიაშენეს სატრაპეზო კლასიციზმის სტილში, რამაც ძლიერ შეცვალა ტაძრის პირვანდელი სახე. ტაძარი დაიწვა 1812 წლის ხანძრის დროს, რის შემდეგაც აღადგინეს და აკურთხეს ხელახლა. ხის, დამწვარი სატრაპეზოს ადგილზე 1817-1823 წლებში ააგეს ახალი კლასიკური სტილის ტაძარი, მასში განთავესებული იყო ორი ეგვტერი ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედისა და თეოდოსი დიდის სახელზე. ძველი სამრეკლო დაშალეს სიძველის გამო 1815-1820 წლებში. 1853-1854 წლებში დასავლეთის კედელთან მიაშენეს ახალი სამრეკლო არქიტექტორ ნიკოლაი დმიტრიევის პროექტის მიხედვით.
1925 წელს აბერკი კირილოვის სახლში განათავსეს ცენტრალური სახელმწიფო სარესტავრაციო სახელოსნო, ხოლო 1930 წელს ეკლესია დახურეს. 1932 წელს რესტავრატორების განცხადების საფუძველზე მოხსნეს გუმბათი. 1958 წელს ტაძარში განათავსეს რუსეთის კულტუროლოგიის ინსტიტუტი.
1992 წლიდა ტაძარში არსებულ საკონცერტო ვარბაზში მიმდინარეობს ლოცვები. ამჟამად ეკლესია რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მფლობელობაშია და მასთან მუშაობს საკვირაო სკოლა და ბიბლიოთეკა.
ეკლესიის წინამძღვარია იღუმენი კირილ (სახაროვი).
სქოლიო
კატეგორია:მოსკოვის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები კატეგორია:მოსკოვის ტაძრები კატეგორია:ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ტაძრები რუსეთში კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები მოსკოვში
ლორენცო მედიჩი
ლორენცო დი პიერო დე მედიჩი (Lorenzo di Piero de Medici il Magnifico დ. 1 იანვარი, 1449 — გ. 9 აპრილი, 1492) – ერთ-ერთი უდიდესი ფლორენციელი სახელმწიფო მოღვაწე, ფლორენციის რესპუბლიკის თავი. აღორძინების ეპოქის ხელოვნების, პოეზიისა და მეცნიერების თავდადებული მფარველი.
ახალგაზრდობა
ლორენცო პიერო მედიჩისა და ლუკრეცია ტორნაბუონის ვაჟი იყო, რომელიც ფლორენციის რესპუბლიკას სათავეში 20 წლის ასაკში ჩააუდგა. მისი თანამედროვეებიდან ცნობილი ხდება, რომ ფლორენციის ახალგაზრდა მმართველი გამოირჩეოდა არა მარტო ბრწყინვალე დიპლომატიური ნიჭითა და სახელმწიფოს მართვის შესაშური უნარით, არამედ დიდებულადაც ერკვეოდა სახვით ხელოვნებაში, პოეზიაში, ლიტერატურაში, მუსიკასა და რიგ მეცნიერებებშიც. გარდა ამისა ფლობდა რამდენიმე უცხო ენასაც. მისი მმართველობის ეპოქას “ფლორენციის აღორძინების” ხანას უწოდებენ. სწორედ ამიტომ მოიხსენიებენ მას დღემდე, როგორც რენესანსის ეპოქის იდეალურ მმართველს. მისი პოლიტიკური სიბრძნე მხოლოდ მტრებთან ომში არ ისახებოდა, არამედ მათთან მეგობრობაშიც, რასაც „დიპლომატიის მეფე“ უნაკლოდ ასულებდა კიდეც. ლორენცოს აღზრდაში თავდაპირველად უდიდესი წვლილი დაიდო დედამისმა – ლუკრეციამ, თუმცა მოგვიანებით იგი აღსაზრდელად მიაბარეს ისეთ ჰუმანისტებს, როგორებიც იყვნენ კრისტოფორო ლანდინო, მარსილიო ფიჩინო და იოანე არგიროპულოსი (დიდი ბიზანტიელი მეცნიერი). მათ ფლორენციის მომავალ მმართველს შესაწავლეს ფილოსოფია, ლათინური ენა, პოეზია და სხვა მეცნიერებები, რომელთა გულმხურვალე მფარველად იქცა კიდეც შემდგომში „დიდებულად“ წოდებული ლორენცო მედიჩი.
პოლიტიკა
170px|მინი|მარცხნივ|[[ჯორჯო ვაზარი|ჯორჯო ვაზარის ტილო - „ლორენცო მედიჩის პორტრეტი“.]] ძალაუფლების გამყარების შემდეგ ლორენცომ უპირატესობა არა ძლიერ არმიაზე, არამედ პოლიტიკურ ინტრიგებზე ზრუნვას მიანიჭა, რამაც შესანიშნავი შედეგი გამოიღო. გაიჩინა მრავალი მოკავშირე, რომელთა შორისაც თავისი ყოფილი მტრებიც კი იყვნენ. მიუხედავად გაწონასწორებული პოლიტიკისა, 1478 წელს მედიჩებზე მაინც განხორციელდა თავდასხმა, რომელსაც მისი ძმა – ჯულიანი შეეწირა, თავად კი მძიმე ჭრილობები მიიღო. აღნიშნული თავდასხმის ორგანიზებას ხელმძღვანელობდნენ არქიეპისკოპოსი – სალვიატი და ფრანჩესკო პაცი, რომლებიც დაკავებული იქნენ თანამზრახველებთან ერთად. თავისი ჰუმანური იდეებით განთქმულმა ლორენცომ, ისე რომ სასამართლოც კი არ ჩატარებულა, შეთქმულები (სულ 200 კაცი) სიკვდილით დასაჯა.
სხვა საქმიანობები
200px|მინი|ლორენცო მედიჩი. გიროლმაო მაჩიეტის ნახატი ლორენცო მედიჩისათვის პოლიტიკაზე არანაკლებ მნიშვნელოვანი იყო ხელოვნება, პოეზია და მეცნიერება. მისი პატრონაჟის ქვეშ იყო მოქცეული კარეჯში არსებული აკადემია, სადაც მოღვაწეობდნენ მისივე აღმზრდელი – მარსილიო ფიჩინო, პიკო დელა და მირანდოლა. აღნიშნული აკადემია მალევე იქცა ევროპული ნეოპლატონიზმის ცენტრად. ფლორენციის სასახლის კარზე ქმნიდნენ თავიანთ შედევრებს მიქელანჯელო ბუონაროტი, სანდრო ბოტიჩელი, ლეონარდო და ვინჩი, დომენიკო გირლანდაო, ანდრეა დელ ვეროკიო და სხვა კორიფეები. ლორენცოს ბრძანებით აიგო ვილა, რომელიც ძალიან ჩამოჰგავდა ძველი რომაელი პატრიციების სასახლეებს. სწორედ იმ ვილაზე შეიქმნა საყოველთაოდ ცნობილი და უნიკალური – „მედიჩის ბაღები“.
აღსანიშნავია ის გარემოება რომ სწორედ ლორენცო მედიჩი იყო ევროპის პირველი საჯარო ბიბლიოთეკის დამაარსებელი, სადაც ათიათასობით უნიკალური წიგნი და ხელნაწერი იყო დაცული. ასეთი შესანიშნავი ბიბლიოთეკა, ალექსანდრიის ბიბლიოთეკის შემდეგ არსად არ არსებულა (დღესდღეობით, ამ ბიბლიოთეკას ლორენცოს პატივსაცემად „ლაურენციანა“ ეწოდება).
მედიჩების ცნობილ ბაღებში ჩამოყალიბდა პირველი სახვითი ხელოვნების აკადემია, სადაც მოღვაწეობდნენ – მიქელანჯელო ბუონაროტი, ლორენცო დი კრედი, ჯოვანი ფრანჩესკო რუსტიჩი, ანდრეა სანსოვინო და სხვები. ცნობილია ისიც, რომ ლორენცო თხზავდა შესანიშნავ ლექსებსაც. მის კალამს ეკუთვნის საყოველთაოდ ცნობილი პოემა – „დავა“ და „სასიყვარულო სონეტები“. მაკიაველი ლორენცოს შესახებ წერდა:.
გარდაცვალება
1492 წლის 9 აპრილს 43 წლის ასაკში გარდაიცვალა ლორენცო მედიჩი, რომელსაც მოგვიანებით მოსახლეობამ “დიდებული” უწოდა. როდესაც რომის პაპმა ინოკენტი VIII-მ გაიგო მისი გარდაცვალების შესახებ, განაცხადა „ლორენცო მედიჩის გარდაცვალებით დასრულდა მშვიდობა ფლორენციაშიო“.
აღორძინების ეპოქის ერთ-ერთი საუკეთესო მარმარილოს ქმნილება, სადაც გამოსახული არის ლორენცო მედიჩი, შექმნილი იქნა 1526-1534 წლებში გენიალური იტალიელი ხელოვანის მიქელანჯელო ბუონაროტის მიერ და იგი დღემდე ამშვენებს დიდი ფლორენციელი მმართველის საფლავის სრულ კომპოზიციას.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1449 კატეგორია:გარდაცვლილი 9 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1492 კატეგორია:მედიჩები კატეგორია:ფლორენციის მმართველები
სროლა კრაისტჩერჩის მეჩეთებში
სროლა კრაისტჩერჩის მეჩეთებში — ტერორისტული აქტი, რა დროსაც ტერორისტებმა თავდასხმა განახორციელეს ახალი ზელადნიის ქალაქ კრაისტჩერჩის ალ-ნურის მეჩეთსა და ლინვუდის ისლამურ ცენტრზე, 2019 წლის 15 მარტს.
დაიღუპა 50 და დაიჭრა ასევე 50 ადამიანი. 1997 წლის შემდეგ უდიდესი თავდასხმა იყო ახალ ზელანდიაში. ხელისუფლებამ იგი ტერორისტულ აქტად გამოაცხადა. პოლიციის ცნობით, დაკავებულია 4 ადამიანი, მათ შორის 3 კაცი და 1 ქალი.
დაკავებულთაგან ერთ-ერთი ავსტრალიის მოქალაქე ბრენტონ ტარანტია. მან თავდასხმამდე „ანტიიმიგრაციული მანიფესტი“ გამოაქვეყნა, სადაც განმარტავს თავის ქმედებებს და ტერორისტულ აქტად მოიხსენიებს მას. იგი თავდასხმის მომენტს სოციალურ ქსელში პირდაპირი ეთერის საშუალებით აქვენებდა.
ბრუტანულმა Daily Mail-მა გამოაქვეყნა ფოტოები, სადაც ტერორისტის იარაღის მჭიდებზე დატანილია ქართული წარწერები: „დავით აღმაშენებელი, დავით სოსლანი“. ამასთან დაკავშირებით სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურმა სტრატეგიულ პარტნიორებს მიმართა:
სქოლიო
კატეგორია:ტერორისტული აქტები ახალ ზელანდიაში
შარიფი
შარიფი (Şərif) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბელაქანის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა  —  	3 231 კაცი.
ფაზმარი
ფაზმარი (Pəzməri) — სოფელი აზერბაიჯანში, ნახიჩევანის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ორდუბადის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა  —  158 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ორდუბადის რაიონის სოფლები
ლეილა სლიმანი
ლეილა სლიმანი (დ. 3 ოქტომბერი, 1981 ) — ფრანგ-მაროკოელი მწერალი და ჟურნალისტი. საფრანგეთის პრეზიდენტის, ემანუელ მაკრონის პირადი წარმომადგენელი ფრანკოფონიაში. 2016 წელს რომანისთვის „იავნანა“ სლიმანს გონკურის პრემია გადაეცა.
ადელი
სლიმანის პირველი რომანი „Dans le jardin de l’ogre“ (ინგლისურად ითარგმნა როგორც „ადელი“) მოგვითხრობს ქალის ამბავს, რომელიც სექსუალური დამოკიდებულების გამო ცხოვრებაზე კონტროლს კარგავს. წიგნმა საფრანგეთში კრიტიკოსების დადებითი შეფასება დაიმსახურა, ხოლო მაროკოში La Mamounia-ის ლიტერატურული ჯილდო მიიღო.
Le pays des autres
„Le pays des autres“ (სხვათა ქვეყანა) სლიმანის ტრილოგიის პირველი რომანი, რომელიც მწერლის ოჯახის შესახებ მოგვითხრობს. რომანში 1950-იან წლებში მაროკოს დეკოლონიზაციის პერიოდში ავტორის დედის მშობლების შესახებაა მოთხრობილი.
არამხატვრული
სლიმანი რამდენიმე წელი ჟურნალისტად მუშაობდა და ძირითადად ჩრდილოეთ აფრიკისა და მაღრიბის ქვეყნებზე წერდა, მათ შორის 2011 წლის არაბული გაზაფხულის შესახებაც. სლიმანის წიგნი „სექსი და ტყუილები: სექსუალური ცხოვრება მაროკოში“ მაროკოში ავტორის მოგზაურობის დროს ქალებთან ჩატარებულ ინტერვიუებს მოიცავს. წიგნში „La baie de Dakhla : itinérance enchantée entre mer et désert“ ავტორი მაროკოს ატლანტის სანაპიროს რეგიონს აღწერს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 3 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1981 კატეგორია:XXI საუკუნის ფრანგი რომანისტები კატეგორია:XXI საუკუნის ფრანგი ქალი მწერლები კატეგორია:XXI საუკუნის მაროკოელი ქალი მწერლები კატეგორია:ფრანგი ქალი რომანისტები კატეგორია:მაროკოელი ქალი რომანისტები კატეგორია:გონკურის პრემიის ლაურეატები
კოულ სპროუსი
კოულ მიჩელ სპროუსი (Cole Mitchell Sprouse; დ. 4 აგვისტო, 1992) — ამერიკელი მსახიობი. არის დილან სპროუსის ტყუპი, ცნობილია დისნეის სერიალში „The Suite Life of Zack & Cody“ კოდი მარტინის შესრულებული როლით. 2017 წელს სპროუსმა The CW-ს სატელევიზიო სერიალში „რივერდეილი“ ჯაგჰედ ჯონსის როლის თამაში დაიწყო.
ადრინდელი ცხოვრება
კოულ მიჩელ სპროუსი 1992 წლის 4 აგვისტოს არეცოში, იტალიაში დაიბადა. არის ამერიკელების, მეთიუ სპროუსისა და მელანი რაიტის უმცროსი ვაჟი. კოული მისი ტყუპისცალის, დილან სპროუსის დაბადებიდან 15 წუთის შემდეგ დაიბადა. მის ძმას, დილანს, კოულის მსგავსად სამსახიობო კარიერა აქვს. ტყუპების დაბადებიდან 4 თვის შემდეგ ოჯახი ლონგ-ბიჩში, კალიფორნიაში დაბრუნდა საცხოვრებლად.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1992 კატეგორია:დაბადებული 4 აგვისტო
მონტენეგროს ჰიმნი
მონტენეგროს ჰიმნი ("Oj, svijetla majska zoro" - ო, მაისის ნათელო განთიადო.) — მონტენეგროს ეროვნული ჰიმნი, რომელიც 2004 წელს მიიღეს. ჰიმნად მიღებამდე ის იყო მონტენეგროელების პოპულარული ხალხური სიმღერა. არსებობს ტექსტის მრავალი ვარიანტი, ყველაზე ძველი არის XIX საუკუნის მეორე ნახევრის, რომელსაც ეწოდება - "ოჰ, გმირობის ნათელი განთიადი, ოჰ!".
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ეროვნული ჰიმნები კატეგორია:მონტენეგროს ეროვნული სიმბოლოები
სან-მარტინ-დელ-ტესორილიო
სან-მარტინ-დელ-ტესორილიო (San Martín del Tesorillo) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ანდალუსიის ავტონომიური გაერთიანების კადისის პროვინციის კამპო-დე-გიბრალტარის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 48,57 კმ². მოსახლეობა — 2801 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:კადისის მუნიციპალიტეტები
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 296
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 296 მიიღეს 1971 წლის 18 აგვისტოს. უშიშროების საბჭომ განიხილა ბაჰრეინის განცხადება გაეროში გაწევრიანების შესახებ და დადებითი რეკომენდაცია მისცა გენერალურ ასამბლეას ბაჰრეინის გაწევრიანებასთან დაკავშირებით.
რეზოლუცია მიიღეს ერთხმად.
რესურსები ინტერნეტში
0296 0296 კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ბაჰრეინის შესახებ
ჩვეულებრივი თხილი
ჩვეულებრივი თხილი (Corylus avellana) — მცენარე არყისებრთა ოჯახისა. ბუჩქი ან 8 მეტრამდე სიმაღლის ხეა. აქვს გლუვი ან დაბზარული ქერქი. მოკლეყუნწიანი, კიდეზე მკაფიოდ ორმაგხერხკბილა ფოთოლი. სამტვრეები ძაფებიანად ყვითელია. საბურველი თხელი და ფოთლისებური, ორ- ან ერთფოთოლაკიანი, წვერზე მოკლე ნაკვთებით. საბურველი კაკალზე მოკლე ან გრძელია. ნაყოფი 2–10 კაკლისგან შედგება. ნაჭუჭი გლუვია. ყვავის თებერვალ-მარტში, ნაყოფმსხმოიარობს აგვისტო-ოქტომბერში.
მთისრაჭულად ეწოდება ფთხილი, ფთხირი; ჭანურად – მთხირი, ნთხირი; მეგრულად – თხირი; სვანურად – შდიხ, შდგხგნდ.
სქოლიო
*
მარკაპომაკოჩის რაიონი
მარკაპომაკოჩის რაიონი (Distrito de Marcapomacocha) — რაიონი პერუში, ხუნინის რეგიონის იაულის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 4 415 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 001 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 1.1 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 888.56 კმ²-ია.
სქოლიო
კატეგორია:ხუნინის რეგიონის რაიონები კატეგორია:იაულის პროვინციის რაიონები
მოგვთაკარის სამაროვანი და ნამოსახლარი
მოგვთაკარის სამაროვანი და ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი მცხეთის მუნიციპალიტეტის რკინიგზის სადგურის მოპირდაპირე მხარეს, მთაქართლის ჩრდილო კალთის ძირას.
წერილობითი წყროებისა და არქეოლოგიური მონაცემების მიხედვით მოგვთაკარი მცხეთის დედაქალაქობის ხანაში მისი ერთ-ერთი მჭიდროდ დასახლებული უბანი იყო. ამ უბნის გაჩენა დაკავშირებულია ქართველთა მეოთხე მეფის ფარნაჯომის სახელთან. მან „მოიყვანნა სპარსეთით ცეცხლის მსახურნი და მოგუნი, და დასხნა იგინი მცხეთას, ადგილსა მას, რომელსა აწ ჰქვან მოგუთა“.
სამაროვანზე გათხრილ სამარხთა უმეტესობა წაგრძელებული ოთხკუთხედის ფორმის კრამიტყუთებია, ნაგებია ბრტყელი, გვერდებაკეცილი და ღარიანი კრამიტებით, სახურავი ბანური ან ორფერდაა. ძირი თიხატკეპნილი ან ბრტყელი, გვერდებაკეცილი კრამიტითაა მოგებული. ხელფეხმოკეცილი მიცვალებულები მარჯვენა გვერდზე ესვენა, მარჯვენა ხელი თავქვეშ ჰქონდათ ამოდებული, მარცხენა კი მუცელზე ედოთ. სამარხებში აღმოჩნდა: თიხის თხელკეციანი, ვარდისფრად ან ჩალისფრად გამომწვარი, კოპებით შემკული თუ სადაგვერდებიანი, ცალყურა, ყელწიბოიანი, გვერდებშეზნექილი ან ნაჭდევებიანი სამტუჩა სასმისები და კოჭობები, ავგუსტუსისა და გოტარზის მონეტები, ოქროს საყურეები, ვერცხლისა და ბრინჯაოს რგოლები, სხვადასხვა ზომის, ფორმისა და მასალის მძივები, რკინის დანები, სამფრთიანი ისრისწვერი, ბრინჯაოს ზარაკები და მძივსაკიდები, ირმის სახის საკიდები, რკინის ძეწკვი, ბრინჯაოს სარკე, ფერ-უმარილის სასრესი ნიჟარა ძვლის კოვზითურთ, ავგაროზი, რკინისა და ბრინჯაოს ბეჭდები. ერთი რკინის ბეჭდის სარდიონის თვალზე ამოკვეთილია ორსიტყვიანი ბერძენი ასომთავრული წარწერა. სამარხი ნაგებობები, სამარხეული ინვენტარი და დაკრძალვის წესი (ქარონისათვის განკუთვნილი მონეტები მიცვალებულებს პირსა და ხელში ედოთ) გვიჩვენებს, რომ მოგვთაკარის სამაროვანზე დაკრძალულები უცხოელები (ბერძნები) ან ელინიზებული იბერიელები იყვნენ.
ნამოსახლარი უშუალოდ სამაროვანის სამხრეთითაა. გაიწმინდა ნაგებობათა ნაშთები. კედელის ზღუდე (შემორჩენილი სიმაღლე 1,2 მეტრი, სიგრძე 80 მეტრი, სისქე 1,05 მეტრი) ნაგებია მოზრდილი ზომის ნატეხი ქვით და ტალახით. მის აღმოსავლეთით გამოვლინდა ნაგებობის ნაშთი (სახლი 1), რომელშიც აღმოჩნდა დამსხვრეული, გარუჯული თიხის ხელადები და ქოთნები, დანახშირებული ძვლები და ბათქაშის გამომწვარი ნატეხები, სახლის გარეთ 4 მოზრდილი ქვევრი იყო, სახლის ჩრდილო-აღმოსავლეთ მხარეს — კერა.
ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ბანგლადეშის ტურიზმი
ბანგლადეშის ტურისტული ღირსშესანიშნაობები მოიცავს ისტორიულ ძეგლებს, კურორტებს, სანაპიროებს, საპიკნიკე ადგილებს, ტყეებსა და ტომებს, ველურ გარემოს. ტურისტებს თევზაობის, წყლის თხილამურებით გასეირნების, მდინარზე ნავებით სეირნობის, მთამსვლელობის, ნიჩბოსნობის, იახტებით გასეირნებისა და ზღვის აბაზანების მიღების შესაძლებლობა აქვთ.
ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში, რომელიც რაჯშაჰის მეტროპოლიასაც მოიცავს, არქეოლოგიური ძეგლებია, რომელთა შორის აღსანიშნავია: რაჯშაჰის პითიას ტაძრის კომპლექსი, ყველაზე დიდი და ყველაზე ძველი არქეოლოგიური ძეგლი ბოგრას რაიონში მდებარე მაჰასთანგარჰის დასახლება, ნაოგაონში მდებარე უდიდესი ბუდისტური მონასტერი, ტერაკოტის ორნამენტებით მოჩუქურთმებული ინდური ტაძარი, კანტანაგარის ტაძარი და სხვა.
სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, ჩიტაგონის რეგიონში ბორცვიანი სივრცეები, ჩიტაგონგის მთიანი რაიონი და ქვიშიანი სანაპიროებია. კოქს-ბაზარის ცნობილი პლაჟი მსოფლიოში ყველაზე გრძელი უწყვეტი ქვიშიანი პლაჟის ტიტულის კანდიდატია. სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, ძირითადად ხულნას რეგიონში სუნდარბანსია, მსოფლიოში ყველაზე დიდი მანგოს ტყე სამეფო ბენგალური ვეფხვითა და ლაქებიანი ირმით. ცნობილი ისტორიული და არქიტექტურული ძეგლია ბაგერჰატში მდებარე სამოცი გუმბათის მეჩეთი. ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, სილჰეტის რეგიონში პატარა გორაკებზე ჩაის პლანტაციებია გაშენებული. მნიშვნელოვან ღირსშესანიშნაობას წარმოადგენს დაცული ტყეები. ამ მხარეში, განსაკუთრებით ჭარბტენიან ტერიტორიებზე (ჰაორი) ზამთარში ტურისტებს ფრინველების მიგრაციაზე დაკვირვების შესაძლებლობა აქვთ.
ტურიზმის სამინისტრო და სამოქალაქო ავიაციის სამინისტრო ტურიზმის განვითარების ეროვნულ პოლიტიკას შეიმუშავებს. სამინისტრო ახორციელებს კამპანიას სახელწოდებით „მშვენიერი ბანგლადეში“. ბანგლადეშის ხელისუფლებამ ტურისტული პოლიციის ინსტიტუტი შექმნა, რომელსაც ადგილობრივი და უცხოელი ტურისტების დაცვა და ტურისტულ წერტილებში ბუნებასა და ველურ გარემოზე ზრუნვა ევალება.
ეკონომიკური გავლენა
მსოფლიო მოგზაურობისა და ტურიზმის საბჭოს 2013 წლის მოხსენების მიხედვით, ბანგლადეშში მოგზაურობისა და ტურიზმის სფეროში 2012 წელს პირდაპირ 1 281 500 სამუშაო ადგილი იყო შექმნილი, რაც ქვეყნის დასაქმებული მოსახლეობის მთლიანი ნაწილის 1.8%-ს შეადგენდა. ამ მაჩვენებლით ბანგლადეში მსოფლიო მასშტაბით 178 ქვეყნიდან 157-ე ადგილზე იმყოფებოდა. პირდაპირი და არაპირდაპირი სამუშაო ადგილების რაოდენობა 2 714 500 იყო, რაც ქვეყნის დასაქმებული მოსახლეობის 3,7%-ს შეადგენს. 2012 წლისთვის მთლიან შიდა პროდუქტში მოგზაურობისა და ტურიზმის სფეროდან პირდაპირი შემოსავლების პროცენტული მაჩვენებლით ბანგლადეში მსოფლიოს 176 ქყვეყანას შორის 142-ე ადგილზე იმყოფებოდა.
არქიტექტურა
ცნობილი რელიგიური ცენტრები და ტურისტული ღირსშესანიშნაობებია:
სქოლიო
კატეგორია:ბანგლადეშის ტურიზმი ბანგლადეში
ყორუგლარი
ყორუგლარი  (Qoruqlar) — სოფელი აზერბაიჯანში, ნახიჩევანის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ორდუბადის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა  —  	 	184 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ორდუბადის რაიონის სოფლები
მერუე
მერუე, ჭაობის მენაპირე (Tringa stagnatilis) — ფრინველი ჩიბუხასებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძეა 22–25 სმ, ფრთის შლილი 55–59 სმ; მასა 55–120 გ. აქვს მოხდენილი აგებულება, გრძელი კისერი და სადგისისებური შავი ნისკარტი, მაღალი რუხ-მწვანე (ზაფხულში მოყვითალო) ფეხები, რომლებიც ფრენის დროს ძლიერ გამოწეულია კუდის გარეთ. საქორწინო შეფერილობაში სხეულის ზედა ნაწილი მურა-რუხია მუქი მურა ლაქებით, ქვედა — თეთრი, მუქი ჭრელი ლაქებით კისერზე, მკერდისა და ტანის გვერდებზე. არ ახასიათებს სქესობრივი დიმორფიზმი. ზრდასრულ ფრინველების ზამთრის და ახალგაზრდა ინდივიდების შეფერილობაში ზურგი ერთფეროვანი რუხია, მუცელი — თეთრი. მახვილის კუთხის თეთრი ფერის ზოლები ზურგზე გადასდევს. ბუდობს ევრაზიაში, ნესტიან მდელოებზე, ჭაობებში, ტბების ბალახოვან სანაპიროებზე, თევზით მდიდარ ტბორებში, ყველაზე ხშირად მდინარეთა ჭალებში სტეპებისა და ტყესტეპის ზონებში, ბელარუსისა და ბალტიისპირეთის ტყის ზონიდან პრიმორიემდე. იზამთრებს აფრიკაში (საჰარის სამხრეთით), ინდოეთში, სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიასა და ავსტრალიაში. ფრენისას დიდი გუნდები არ ახასიათებს. იკვებება წყალმარჩხ ადგილებში ან წყალსატევთა ნაპირებზე მწერებითა და მათი ლარვებით, მოლუსკებით, მცირე კიბოსნაირებით. მონოგამები არიან; ცხოვრობენ ცალკეულ წყვილებად. ბუდეს მიწაზე, ბალახებში აკეთებენ და იცავენ მას. დედალი დებს 4 (იშვიათად 3–8 კვერცხს), კრუხობს ორივე მშობელი მონაცვლეობით 21–23 დღის განმავლობაში. ღინღლით დაფარული ბარტყები გამოჩეკის მეორე დღიდან თვითონ მოიპოვებენ საკვებს.
სქოლიო
კატეგორია:ჭოვილო
ლევან ებანოიძე
ლევან ებანოიძე (დ. 14 ივნისი,1967,საქართველო) – ქართველი სპორტსმენი (სუმო), ევროპის ოთხგზის ბრინჯაოს პრიზიორი, 1999 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის ოქროს მედლის მფლობელი (რიზა, გერმანია).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი სუმოისტები კატეგორია:დაბადებული 14 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1967
ყაზახის მაზრა
250პქ|მინი|მარჯვნივ|რუკა ყაზახის მაზრა (Казахский уезд) — რუსეთის იმპერიის, შემდეგ კი აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის ელისაბედპოლის გუბერნიის ერთ-ერთი მაზრა, რომლის ადმინისტრაციული ცენტრი 1868 წლიდან მდებარეობდა ქალაქ ყაზახში, საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ, რეგიონის ეს სტატუსი 1929 წელს ოფიციალურად ჩამოერთვა.
გეოგრაფია
ყაზახის მაზრა მდებარეობდა ელიზავეტპოლის გუბერნიის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, რომელიც ესაზღვრებოდა საქართველოსა და ერევნის გუბერნიებს ჩრდილოეთით და ჩრდილო-დასავლეთით, ხოლო აღმოსავლეთით კი ესაზღვრებოდა ელიზავეტპოლის მაზრა. მაზრას მთლიანი ტერიტორია იყო 6 024,2 კვადრატული ვერსი. მაზრის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში გავრცელებული იყო მთიანი რელიეფი, ჩრდილო-აღმოსავლეთი ნაწილი კი ძირითადად დაბლობებისგან შედგებოდა. მაზრის ორი მესამედი დაფარული იყო მცირე კავკასიონის სევანის და შაჰ-დაღის მთის მწვერვალებით, რომელიც ერევვნისა და ელისაბედპოლის გუბერნიებს ჰყოფდა, შემდეგ სამხრეთ-დასავლეთიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთისკენ მიემართებოდა, აქ მდებარე დაბლობზე კი მდინარე მტკვარს ხვდებოდა.
დემოგრაფია
1897 წელს ჩატარებული აღწერის თანახმად, მაზრის მთლიანი მოსახლეობა 112 074 ადამიანს შეადგენდა, რომელთაგან 64 101 იყო აზერბაიჯანელი თურქი, 43 555 სომეხი, 3 444 - რუსი, 425 - ქართველი და სხვა უმცირესობები. 1926 წლიდან საბჭოთა კავშირის მიერ აღწერის მონაცემებით, მოსახლეობა 121 255- ადამიანამდე იყო გაზრდილი, რომელთაგანაც 110 550 აზერბაიჯანელი თურქი იყო, 3 632 - სომეხი, 3 816 - რუსი, ხოლო 1 543 კი გერმანელი.. მაზრის პირველ ადგილს იკავებდა ელიზავეტპოლის გუბერნიაში, მისი მამრობითი სქესის ადამიანების რაოდენობის მიხედვით. მოსახლეობა ძირითადად სოფლის მეურნეობით, მებაღეობით და თამბაქოს მოშენებით იყო დაკავებული. მატყლის წარმოებამ მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა რეგიონის ეკონომიკაში. ყაზახის მაზრაში მთლიანი გუბერნიიდან ყველაზე ნაკლები საწარმოები და ქარხნები მდებარეობდა. 1891 წლის სტატისტიკური მონაცემების თანახმად, აქ იყო 10 590 ცხენი, 2 700 ვირი და ჯორი, 77 826 მსხვილფეხა საქონელი, 8 107 ბუფალო, 251 000 ცხვარი, 14 100 თხა და 10 468 ღორი.
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის მაზრები
ყალაჩა (მრავალმნიშვნელოვანი)
ყალაჩა შეიძლება აღნიშნავდეს:
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 376
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 376 მიიღეს 1975 წლის 17 ოქტომბერს. უშიშროების საბჭომ განიხილა კომორის კუნძულების კავშირის განცხადება გაეროში გაწევრიანების შესახებ და დადებითი რეკომენდაცია მისცა გენერალურ ასამბლეას კომორის კუნძულების კავშირის გაწევრიანებასთან დაკავშირებით.
რეზოლუცია მიიღეს 14 ხმით. საფრანგეთმა ხმის მიცემისგან თავი შეიკავა.
რესურსები ინტერნეტში
0376 0376
საქართველოს რესპუბლიკა (გაზეთი)
„საქართველოს რესპუბლიკა“ — ქართულენოვანი გაზეთი, 1918-1921 წლებში. გაზეთის გამოცემა აღდგენილია 1990 წლიდან და გამოდის ყოველდღიურად კვირის გარდა.
ისტორია
თავდაპირველად გაზეთი გამოდიოდა 1918 წლის 25 ივლისიდან 1921 წლის 23 თებერვლამდე და წარმოადგენდა საქართველოს მთავრობის მოამბეს. 1990 წლის 6 დეკემბრიდან გაზეთმა აღადგინა ფუნქციონირება და წარმოადგენდა საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს ორგანოს.
გამომცემლები: შპს „ახალი საუკუნე — გაზეთ „საქართველოს რესპუბლიკის“ გამომცემელი“ და შპს „თანადგომა -1- გაზეთ „საქართველოს რესპუბლიკის“ გამომცემელი“. იბეჭდება სტამბა „კოლორში“. მთავარი რედაქტორი სპარტაკ ქობულია, პასუხისმგებელი რედაქტორები: გურამ გოგიაშვილი და ალეკო ასლანიშვილი, პასუხისმგებელი მდივანი მამუკა ვაშაკიძე.
სქოლიო
კატეგორია:ქართულენოვანი გაზეთები
პირველი ფიტნა
პირველი ფიტნა (فتنة, فتن; „გამოცდა“, „განსაცდელი“, „არეულობა“) — სამოქალაქო ომი არაბთა სახალიფოში 656-661 წლებში, რომელსაც „მართლმორწმუნე ხალიფებების“ მმართველობის დასრულება და ტახტზე ომაიანთა დინასტიის დამკვიდრება მოჰყვა. ომის უშუალო მიზეზი გახდა 656 წელს მეამბოხეთა მიერ ხალიფა უსმან იბნ აფანის მკვლელობა და დაპირისპირება მისი შემცვლელის, ალი იბნ აბუ ტალიბის ლეგიტიმურობის ირგვლივ. ამას მოჰყვა ღია ომი ალის მომხრეთა და მოწინააღმდეგეთა სხვადასხვა დაჯგუფებებს შორის. კონფლიქტი 661 წელს ალის მოკვლით და მისი ძის, ჰასანის მიერ ომაიანი მუავიას ხალიფად აღიარებით დასრულდა. სწორედ პირველი ფიტნის დროს ჩაისახა ისლამის ის ძირითადი მიმდინარეობები, რომელიც დღემდე ჰყოფს მუსულმანურ სამყაროს.
ომის მიზეზები
მართლმორწმუნე ხალიფების პირველი ორი წარმომადგენლის — აბუ ბაქრის (632-634) და უმარის (634–644) — დროს არაბთა დაპყრობითი ომების შედეგად სახალიფოს საზღვრები მნიშვნელოვნად გაფართოვდა. მუსულმან მორწმუნეთა შორის ხალიფებს ერთსულოვანი მხარდაჭერა ჰქონდათ, მაგრამ მესამე ხალიფას, უსმანის დროს (644-656) სახალიფოში განხეთქილებამ იჩინა თავი. უკმაყოფილების მიზეზი არაერთი იყო: მუსულმან მეომრებს შორის სამხედრო ნადავლისა და დაპყრობილი მიწების არათანაბარი გადანაწილება; ასევე, განცდა, რომ უსმანი ხშირად გამორჩენის სურვილით მოქმედებდა, ხაზინას პირადი კეთილდღეობისთვის იყენებდა და მნიშვნელოვანი თანამდებობების განაწილებისას უპირატესობას საკუთარ ნათესავებს ანიჭებდა. განსაკუთრებით უკმაყოფილონი იყვნენ მაჰმადის უახლოესი მიმდევრები მედინაში, რომლებიც თვლიდნენ, რომ უსმანი თავისი მექელი ახლობლების დაწინაურებით მათ უსამართლოდ ექცეოდა. ეს დაპირისპირება მაჰმადის ტომის, კურაიშების მნიშვნელოვანი გვარების თავკაცებს შორის მეტოქეობის და რეგიონულ ინტერესთა შორის კონფლიქტის გამოხატულება იყო.
ომის მიმდინარეობა
მინი|მარცხნივ|პირველი ფიტნა: ალი-მუავიას ომი. {{legend|#ACF0C0|ალის მიერ კონტროლირებული ტერიტორია}} {{legend|#FF7578|მუავიას მიერ კონტროლირებული ტერიტორია}} უკმაყოფილება სახალიფოს რამდენიმე პროვინციაში, განსაკუთრებით ეგვიპტეში, აშკარა აჯანყებაში გადაიზარდა. 656 წლის 17 ივნისს ხალიფა უსმანი ამბოხებულმა ჯარისკაცებმა საკუთარ სასახლეში მოკლეს. მის მემკვიდრედ მედინელთა მხარდაჭერით მაჰმადის სიძე, ალი გამოაცხადეს, რომელმაც მოკლულის ნათესავებს შურისძიების მოთხოვნაზე უარი უთხრა. ამან ბევრი ახალი მმართველის წინააღმდეგ აამხედრა. ალის მოწინააღმდეგეები მაჰმადის ერთ-ერთი ქვრივის აიშასა და მაჰმადის ძველი თანამებრძოლების — თალჰა იბნ უბაიდულაჰის და აზ-ზუბაირ იბნ ალ-ავამის ხელმძღვანელობით მექიდან ჯარებით დაიძრნენ, მაგრამ 656 წლის დეკემბერში ბასრასთან, „აქლემის ბრძოლაში“ სასტიკად დამარცხდნენ (აიშა აქლემზე იყო ამხედრებული; აქედან მოდის ბრძოლის სახელიც). თალჰა და ზუბაირი მოკლეს, აიშა კი ხალიფის ერთგული ჯარისკაცების მეთვალყურეობით მედინაში გაგზავნეს.
ბრძოლაში გამარჯვებამ ალის მდგომარეობა დროებით გაამყარა, თუმცა მის წინააღმდეგ ბრძოლას განაგრძობდა მუავია, სირიის გამგებელი და უსმანის კლანის ერთ-ერთი გვარის, ომაიანების თავკაცი. მუავია კვლავ უსმანის მკვლელების დასჯას ითხოვდა და ალის ხალიფობის კანონიერებას ეჭვქვეშ აყენებდა. ალი და მისი მომხრეები ქუფაში გამაგრდნენ და ომაიანთა წინააღმდეგ ჩრდილოეთით, სირიისკენ გაილაშქრეს. 657 წლის ივლისში მდინარე ევფრატის ნაპირებზე, სიფინის ბრძოლამ საბოლოო გამარჯვებული ვერ გამოავლინა; მხარეები დროებით დაზავდნენ და საბოლოო გადაწყვეტილება ავტორიტეტულ მომრიგებლებს მიანდეს. ამასობაში, ხალიფას პოზიციები მნიშვნელოვნად დაასუსტა მის ბანაკში განხეთქილებამ: ალის განუდგა შემდგომში ხარიჯიტების სახელით ცნობილი დაჯგუფება, რომელიც თვლიდა, რომ ხალიფის ტახტზე მჯდომის კანონიერება ალაჰის და არა ადამიანური სასამართლოს გადასაწყვეტი იყო და, ამდენად, მოლაპარაკებებით ყურანის მცნება დაირღვა. ამასობაში, 659 წლის იანვარში ქალაქ აზრუხში შეკრებილმა მომრიგებლებმა შუამდგომლობა დაასრულეს; მათი დასკვნის შინაარსი ბოლომდე ნათელი არაა, თუმცა ბევრმა ის ალის ხალიფობის უკანონოდ ცნობად მიიღო. ამან მუსულმანურ სამყაროში შეუქცევად განხეთქილებას დაუდო დასაბამი: ალის ერთგულ მომხრეთა გუნდი (არაბ. „შია“; აქედან — შიიტები, შიიზმი) სხვა სულიერ წინამძღოლს არ სცნობდა, მისი პოლიტიკური პოზიცია კი საბოლოოდ ჩამოყალიბდა რელიგიურ თვალსაზრისად, რომლის მიხედვით ალი და მისი შთამომავლები ალაჰის მიერ იყვნენ ხალიფას ტახტზე მაჰმადის კანონიერ მემკვიდრეებად კურთხეული.
ომის დასასრული
მოლაპარაკებების შედეგმა ყველა მხარე უკმაყოფილო დატოვა. 658 წლის გაზაფხულიდან შეტაკებები კვლავ მიმდინარეობდა. მუავიამ ეგვიპტე დაიპყრო და ალის მომხრეთა მთავარ დასაყრდენზე — ერაყზე დაიწყო თავდასხმები. მეორე მხრივ, ალის განდგომილ ხარიჯიტებთან მოუწია ბრძოლა და 658 წლის ივლისში დაამარცხა ისინი ნაჰრავანთან ერაყის აღმოსავლეთში, თუმცა ამით მისი პოზიციები დიდად არ გამყარებულა. ხარიჯიტების მიერ მიგზავნილმა მკვლელმა ის 661 წლის 6 თებერვალს ქუფის დიდი მეჩეთში ლოცვის დროს მოკლა. ხარიჯიტებმა მუავიას მკვლელობაც სცადეს, თუმცა უშედეგოდ. 6 თვის შემდეგ ალის ძე ჰასანი, რომლის რეალური ძალაუფლება ქუფას უკვე აღარ სცილდებოდა, მორწმუნეთა შორის მშვიდობის აღდგენის მიზნით მუავიას დაუზავდა და ის ახალ ხალიფად აღიარა. სამოქალაქო ომის დასრულების შემდეგ მუავია თითქმის 20 წელი მართავდა სახალიფოს; მან შეძლო ალის მომხრეების დაშოშმინება და ხარიჯიტების მარგინალიზება, განაახლა აქტიური საგარეო დაპყრობითი პოლიტიკა და განავრცო სახალიფოს საზღვრები, თუმცა მუსულმანებს შორის იდეოლოგიური ერთიანობა არ აღდგენილა; ასევე გადაუჭრელი დარჩა სამოქალაქო დაპირისპირების გამომწვევი ერთ-ერთი ძირითადი საკამათო საკითხი — რა წესითა და კრიტერიუმებით უნდა მომხდარიყო მუსულმანთა ახალი ლიდერის შერჩევა. პირველი ფიტნისა და შემდგომი სამოქალაქო ომების შედეგად ისლამი საბოლოოდ დარჩება გაყოფილი სუნიტურ და შიიტურ ბანაკებად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არაბთა სახალიფოს ბრძოლები კატეგორია:სამოქალაქო ომები აზიის ქვეყნებისა და ხალხის მონაწილეობით კატეგორია:650-იანები კატეგორია:660-იანები
კულიერა
კულიერა  — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანების ვალენსიის პროვინციის რიბერა-ბახის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 53,8 კმ². მოსახლეობა — 22 521 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ვალენსიის მუნიციპალიტეტები
მამუკა ხაზარაძე
მამუკა ხაზარაძე (დ. 29 დეკემბერი, 1966, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი ბიზნესმენი, პოლიტიკოსი და ინჟინერი, თიბისი ჯგუფისა და პოლიტიკური გაერთიანება ლელო საქართველოსთვის დამფუძნებელი და თავმჯდომარე.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1966 წლის 29 დეკემბერს ქალაქ თბილისში. დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის მექანიკა-მანქანათმშენებლობის ფაკულტეტი 1988 წელს. იყო საპროექტო ტექნოლოგიური სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის ინჟინერი 1988-1990 წლებში. 1991 წელს იგი იყო ფირმა „სანსის“ დირექტორი. 1991 წლიდან — „TBC თბილისის ბიზნეს ცენტრის“ პრეზიდენტი. 1995 წლიდან კომპანია „საქართველოს მინისა და მინერალური წყლების“ დამფუძნებელი და პარტნიორი. 2004 წელს დააფუძნა კომპანია „საქართველოს რეკონსტრუქციისა და განვითარების კომპანია“, ამჟამად არის კომპანიის პარტნიორი. 2007 წლიდან — პროექტის „ლისის ტბის განვითარება“ პრეზიდენტი. იყო „თიბისი ბანკის“ სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარე 1992-2019 წლებში. 2014 წელს Ernst & Young-მა გადასცა საქართველოს „წლის მეწარმის“ ჯილდო. 2019 წლის 12 სექტემბერს დააფუძნა საზოგადოებრივი მოძრაობა „ლელო“.
2020-2021 წლებში იყო საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით საარჩევნო ბლოკიდან „ლელო საქართველოსთვის“.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 29 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1966 კატეგორია:ქართველი ბიზნესმენები კატეგორია:ქართველი ინჟინრები მამუკა კატეგორია:საქართველოს X მოწვევის პარლამენტის წევრები
კოხტა ჭოვილო
კოხტა ჭოვილო, სირბატონა, წინწკლებიანი მენაპირე (Tringa erythropus) — ფრინველი ჩიბუხასებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძეა 29–33 სმ, მასა 110–200 გ, ფრთის შლილი 48–52 სმ. შემოდგომით და ზამთარში კოხტა ჭოვილო რუხი ფერისაა მოთეთრო ქვედა მხარეთი, ფეხები წითელია; საქორწინო შეფერილობა თითქმის მთლიანად შავია, თეთრი „სოლით“ ზურგზე და ამავე ფერის ფრთის შიდა მხარეებით, ფეხები ამ დროს მუქია. ნისკარტი მუქია, ქვედა ნისკარტი ფუძეში წითელია. ბინადრობს ევრაზიის (სკანდინავიიდან ჩუკოტკამდე) ჩრდილოეთი ტაიგის სამხრეთ ტუნდრაში, ტყეტუნდრაში, ტუნდრისმაგვარ ჭაობებში. იზამთრებს სუბტროპიკებსა და ტროპიკებში, აგრეთვე დასავლეთი ევროპის სანაპიროებზე. მობუდარი დასახლებები არ აქვთ. დედალი დებს 4 კვერცხს; თავიდან მშობლები მორიგეობით კრუხავენ, ბოლოს — მხოლოდ მამალი. მცირერიცხოვანი, სპორადულად გავრცელებული სახეობაა.
სქოლიო
კატეგორია:ჭოვილო
მოროკოჩის რაიონი
მოროკოჩის რაიონი (Distrito de Morococha) — რაიონი პერუში, ხუნინის რეგიონის იაულის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 4 550 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 681 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 18 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 265.67 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხუნინის რეგიონის რაიონები კატეგორია:იაულის პროვინციის რაიონები
ბენგალი
[[ფაილი:Map of Bengal.svg|ალტ=ბენგალი|მინი|ბენგალი
]] ალტ=ბენგალის რუკა 1912|მინი|ბენგალის რუკა 1912 ბენგალი (ბენგ. বঙ্গ, ინგლ. Bengal) — ისტორიული მხარე სამხრეთ აზიის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. განგის  ქვემო დინებასა და განგ-ბრაჰმატურის დელტის აუზში. ძირითადად დასახლებულია ბენგალელებით, რომელთა მშობლიური ენაა ბენგალური. ამჟამად ბენგალი გაყოფილია ორ ნაწილად:   დასავლეთ ბენგალი ინდოეთის ნაწილია, ხოლო აღმოსავლეთ ბენგალი - ბანგლადეშის სახელმწიფო.
ტერიტორია
1947 წლამდე, ვიდრე ორ ნაწილად გაიყოფოდა, ბენგალის ტერიტორია შეადგენდა 1 674 279 კვადრატულ კილომეტრს.
ისტორია
ალტ=მარკა-ბენგალელი პატარძალი|მინი|მარკა-ბენგალელი პატარძალი ძველად ბენგალის ტერიტორიის სხვადასხვა ნაწილი ცნობადი იყო ანგას, ვანგას, გაუდას და სხვა სახელწოდებებით. საერთო სახელწოდება ბენგალი გაჩნდა დაახლოებით X-XII  საუკუნეებში. VIII საუკუნიდან XIII საუკუნის დასაწყისამდე არსებობდა სახელმწიფოები, რომლებსაც სათავეში უდგნენ ჯერ პალების შემდეგ სენების დინასტიები. XIII საუკუნის დასაწყისში  ბენგალი შეუერთდა დელის სასულთნოს. XIV საუკუნის შუახანებში დამოუკიდებელი გახდა. 1575 წელს დაიპყრეს დიდმა მოგოლებმა. XVIII საუკუნის დამდეგს ბენგალის, ბიჰარების და ორისის ტერიტორიებზე წარმოიქმნა დამოუკიდებელი სახელმწიფო (დედაქალაქი მურშიდაბადი), რომლის მმართველებს ნავაბის ტიტული ჰქონდათ.
ბრიტანეთის მმართველობა
1756 წელს ინგლის-ოსტ ინდოეთის კომპანიამ, რომლის ადმინისტრაცია კალკუტაში (ბენგალის ტერიტორიაზე) იმყოფებოდა, პროვოკაციულად გამოიწვია ომი ბენგალის ნავაბ სირაჯ ალ-დაულასთან. პლესისთან (1757 წლის 23 ივნისს) მომხდარი ბრძოლის შემდეგ კომპანიამ ბენგალი დაიმორჩილა.
სტატისტიკის თანახმად, 1881 წელს ბენგალში ცხოვრობდა 162 607 990 ადამიანი. ადმინისტრაციას სათავეში ჩაუდგა მეფისნაცვალი - გენერალური გუბერნატორი ინდოეთის საბჭოსტან ერთად..იგი შედგებოდა 10 ძირითადი დეპარტამენტისგან ან პროვინციებისგან, კერძოდ: 1) ქვედა პროვინციები, ან ბენგალური მხარეები; 2) ჩრდილო-დასავლეთი პროვინციები უდთან ერთად (ინგლ. Oudh); 3) პენჯაბ; 4) ცენტრალური პროვინციები; 5) მაისური; 6) კურგი; 7) ბრიტანული ბირმა; 8) ასამა; 9) აჯმირა და მაირვარი; 10) ბერარა.ამას ასევე უერთდებოა ხარკის გადამხდელი სახელმწიფოები, რომელთა ფართობი 455 422 კმ 2 და 9 445 563 მოსახლეს შეადგენდა. პენჯაბში, ქვემო და ჩრდილო-დასავლეთის პროვინციებში გენერალური გუბერნატორის წარმომადგენლები დაინიშნენ სამოქალაქო ადმინისტრაციის სათავეში, ხოლო მთავარი კომისრები ბირმას, ასამისა და ცენტრალურ პროვინციებში. აჯმირა და მაირვარი, ბერარა, მაისური და კურგი იმყოფებოდნენ ოსტინდის გენერალური გუბერნატორის უშუალო კონტროლის ქვეშ. მას ესაზღვრებოდა: ჩრდილოეთით - ნეპალი, სიკიმი და ბუტანი; სამხრეთით - ბირმას სახელმწიფო, ბრიტანული ბირმა, ბენგალის ყურე, მადრასას საპრეზიდენტო და ცენტრალური პროვინციები; დასავლეთით, ცენტრალური ინდოეთის დაქვემდებარებაშიმყოფი ბაგალკანდის სააგენტო და ჩრდილო-დასავლეთის პროვინციების ბენარესის დეპარტამენტი.
ბენგალი იყო ერთ-ერთი მთავარი ტერიტორია, სადაც ინგლისელებს ოპიუმი მოყავდათ ჩინეთში გასაგზავნად.
.ინგლისის ხელისუფლების მიერ ბენგალის ორ ნაწილად გაყოფას ბენგალელთა ძლიერი წინააღმდეგობა მოჰყვა. ამის გამო ინგლისელები იძულებულები გახდნენ ბენგალი კვლავ გაეერთიანებინათ. 1947 ინდოეთის გაყოფისა და მის ტერიტორიაზე ორი დამოუკიდებელი სახელმწიფოს - ინდოეთისა და პაკისტანის შექმნასთან დაკავშირებით ინდუსებით დასახლებული დასავლეთ ბენგალი (ცენტრი კალკუტა) ინდოეთს შეუერთდა (დასავლეთ ბენგალის შტატი, მუსლიმებით დასახლებული აღმოსავლეთ ბენგალი (ცენტრი-დაკა)-პაკისტანს (აღმოსავლეთ პაკისტანი). 1971 წელს პაკისტანს გამოეყო და დამოუკიდებლობა მოიპოვა. ამჟამად ბანგლადეშის სახელმწიფოა.
ღირსშესანიშნაობები
მარცხნივ|მინი|[[პაჰარპურეს ბიჰარა]] ალტ=სუნდარბანის ეროვნული პარკი|მინი|[[სუნდარბანის ეროვნული პარკი|სუნდარბანი ს ეროვნული პარკი]] რეგიონში ოთხი მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი მათ შორის სუნდარბანსის ეროვნული პარკი, პაჰარპურეს ბიჰარა, ბაგერჰათის მეჩეთი და დარჯილინგი ჰიმალაის რკინიგზა. სხვა თვალსაჩინო ადგილებია: ბიშნუპური, ბანკურას ტაძარი, ადინის მეჩეთი, ქარვასლის მეჩეთი, ზამინდარის სასახლე
ბანგლადეშის სამხრეთ-აღმოსავლეთით მდებარეობს მსოფლიოში ყველაზე გრძელი ბუნებრივი სანაპირო, რომლის სიგრძე 120 კმ-ია და პოპულარობით სარგებლობს სერფინგის მოყვარულთა შორის. ბენგალში ერთადერთი მარჯნის რიფის ნახვა შეიძლება წმინდა მარტინის კუნძულის მახლობლად ჩიტაგონგის ოლქის სანაპიროებთან,
სქოლიო
კატეგორია:აზიის რეგიონები კატეგორია:სამხრეთ აზიის გეოგრაფია კატეგორია:ინდოეთის ისტორიული რეგიონები კატეგორია:ბენგალი
შაქის მაზრა
250პქ|მინი|მარჯვნივ|ნუხის მაზრა ელიზავეტპოლის გუბერნიის რუკაზე (ჩრდილო-დასავლეთით) შაქის მაზრა (Нухинский уезд) — რუსეთის იმპერიის, შემდეგ კი აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის ელისაბედპოლის გუბერნიის ერთ-ერთი ყოფილი უეზდი (ადმინისტრაციული ერთეული), მდებარეობდა კავკასიაში, მის ადმინისტრაციულ ცენტრს 1868 წლიდან წარმოადგენდა ქალაქი შაქი, სანამ მისი ოფიციალური გაუქმება 1921 წელს არ მხდა საბჭოთა ხელისუფლების მიერ.
ისტორია
სამხრეთ კავკასიაში აზერბაიჯანულ სახანოებზე რუსული მმართველობის დამყარების და ადმინისტრაციული რეფორმების განხორციელების შემდეგ, შაქის სახანოს ტერიტორიები რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში გადავიდა. მოგვიანებით რეგიონს ეწოდებოდა ბაქოს გუბერნია. 1868 წელს ელისაბედპოლის გუბერნიის დაარსებისთანავე, შაქის უეზდი ბაქოდან ელისაბედპოლის გუბერნიის შემადგენლობაში გადაიტანეს. 1918 წლის 30 აგვისტოს ელიზავეტპოლის გუბერნიას დაარქვეს განჯის გუბერნია, აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის ადმინისტრაციული განყოფილების შესაბამისად.
დემოგრაფია
1897 წელს ჩატარებული აღწერის თანახმად, უეზდის მთლიანი მოსახლეობა 120 555 ადამიანს შეადგენდა, აქედან 83 578 იყო აზერბაიჯანელი თურქი, 18 899 სომეხი, 8 506 - კიურიელი, 7 030 - უდიელი, 1 752 - თათარი, 230 - რუსი და სხვა უმცირესობების წარმომადგენლები. რეგიონში მოსახლეობა ძირითადად დაკავებული იყო სოფლის მეურნეობით, მებაღეობით, მევენახეობით, მეღვინეობით, ბამბისა და თამბაქოს მოყვანით. მე -19 საუკუნის ბოლოს, შახის მაზრა მოიცავდა ელისაბედპოლის გუბერნიის თამბაქოს წარმოების დაახლოებით 95% -ს. რაც მის ეკონომიკას განსაზღვრავდა მაზრრას ცენტრალური ქალაქის შაქის მოსახლეობა 52 243 ადამიანს შეადგენდა. XX საუკუნის დასაწყისში რეგიონში ასზე მეტი აბრეშუმის ქარხანა ფუნქციონირებდა. .
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის მაზრები კატეგორია:აზერბაიჯანის ისტორია
ბაჰამის კუნძულების გეოგრაფია
ბაჰამის კუნძულები მდებარეობს ჩრდილოეთ განედის 20° - 28°-სა და დასავლეთ გრძედის 72° - 80°-ს შორის.
1864 წელს, ბაჰამის კუნძლების გუბერნატორი იტყობინებოდა, რომ კოლონია მოიცავდა 29 კუნძულს, 661 კის და 2 387 კლდეს.
აშშ-სთან მდებარე უახლოესი კუნძულია ბიმინი, რომელსაც ბაჰამის კუნძულების კარიბჭეს უწოდებენ. კუნძულ დიდი ბაჰამის აღმოსავლეთით მდებარეობს კუნძული აბაკო. უკიდურესი სამხრეთი კუნძულია ინგაუა. უდიდესი კუნძულია ანდროსი. სხვა დასახლებულ კუნძულთა შორისაა ელიუთერა, კეტი, ლონგ-აილენდი, სან-სალვადორი, აკლინსი, კრუკედ-აილენდი, ეკსუმა და მაიაგუანა. ქვეყნის დედაქალაქი ნასაუ კუნძულ ნიუ-პროვიდენსზე მდებარეობს.
ყველა კუნძული დაბალი და ბრტყელია. ზოგან შეიმჩნევა ქედები, რომელთა სიმაღლეც როგორც წესი 15-20 მეტრს არ აჭარბებს. ქვეყნის უმაღლესი წერტილია ალვერნიის მთა (ყოფილი კომოს ბორცვი) კუნძულ კეტზე. მისი სიმაღლე 63 მეტრია.
სამხრეთ-აღმოსავლეთით მდებარეობს ტერქსისა და კაიკოსის კუნძულები, რომლებიც გეოგრაფიულად ბაჰამის კუნძულების გაგრძელებას წარმოადგენს, თუმცა ისინი დიდი ბრიტანეთის ზღვისიქითა ტერიტორიებს მიეკუთვნება.
კლიმატი
ბაჰამის კუნძულების კლიმატი სუბტროპიკულიდან ტროპიკულში გარდამავალია და მნიშვნელოვნადაა შერბილებული გოლფსტრიმის დინების წყლის გავლენით, განსაკუთრებით ზამთარში. საპირისპიროდ, ეს ფაქტი ხშირად ძალიან სახიფათოა ზაფხულსა და შემოდგომაზე, როდესაც კუნძულების ან მათ სიახლოვეს ქარიშხლები ქრის. 1992 წლის ატლანტიკური ქარიშხლების სეზონის დროს, ჩრდილოეთ კუნძულებს ქარიშხალმა ენდრიუმ შეუტია, 1999 წელს უმრავლეს კუნძულს გადაუარა ქარიშხალმა ფლოიდმა, 2011 წელს კი ქარიშხალმა აირინმა არქიპელაგი მთლიან სიგრძეზე გადაკვეთა.
მიუხედავად იმისა, რომ ბაჰამის კუნძულების ისტორიაში ყინვა არასოდეს დაფიქსირებულა, ტემპერატურა ხანდახან 2–3 °C (35,6–37,4 °F)-მდე ეცემა არქტიკული აფეთქებების დროს, რომელიც გავლენას ახდენს ფლორიდის მიმდებარე ტერიტორიაზე. 1977 წლის იანვარში, წვიმაში გარეული თოვლი დაფიქსირდა ქალაქ ფრიპორტში, როდესაც ასევე თოვდა მაიამიში. ამ დროისათვის ტემპერატურა 4,5 °C (40,1 °F) იყო.
სქოლიო
კატეგორია:ბაჰამის კუნძულების გეოგრაფია
სუშილ კუმარი
სუშილ კუმარი (დ. 26 მაისი, 1983) — ინდოელი მოჭიდავე. ასპარეზობს თავისუფალი სტილით ჭიდაობაში. 2010 წელს გახდა მსოფლიო ჩემპიონი. 2008 წლის ოლიმპიურ თამაშებზე მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი. ოთხი წლის შემდეგ, 2012 წლის ოლიმპიურ თამაშებზე მოიპოვა ვერცხლის მედალი.
გოშადიზე
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ორდუბადის რაიონის სოფლები
ხორანაშატის მონასტერი
ხორანაშატის მონასტერი (Խորանաշատ վանք) — მონასტერი სომხეთში. მდებარეობს ტავუშის პროვინციის სოფელ ჩინარში.
ისტორია
ხორანაშატის მონასტერი XIII საუკუნეში დააარსა ვანაკანმა ოვანეს ვარდაპეტმა. მონასტრის მთავარი ეკლესია სურბ-ასტვაწაწინის (ღვთისმშობლის) სახელობისაა. იგი ააშენეს 1211-1222 წლებში. იგი კუპელჰალეს არქიტექტურულ სტილში აგებული, რომელიც დამახასიათებელია შუა საუკუნეების სომხეთისათვის.
თანამედროვე მდგომარეობა
სოფელ ჩინარიდან მონასტრამდე მიდის გზა, მაგრამ რადგანაც მონასტერი აზერბაიჯანის საზღვართან მდებარეობს კონფლიქტის პერიოდში მონასტრამდე მისვლა შეუძლებელი იყო. ადგილობრივი მცხოვრებლების თქმით 2005 წელს თვით კათოლიკოსმაც ვერ შეძლო მისვლა, რადგან აზერბაიჯანელმა სამხედროებმა ცეცხლი გაუხსნეს.
მონასტრის კარი ჩაკეტილია, ყოველ 2 მაისს კარები იღება ჩინარის, აიგეძორისა და არწვაბერდის მოსახლეობისათვის და იმართება საღვთო ლიტურგია.
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის მონასტრები