cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
საქართველოს საპროტესტო გამოსვლები (2023)
აშშ
საქართველოში აშშ-ის საელჩომ 7 მარტს გაავრცელა განცხადება. საელჩომ განაცხადა, რომ კრემლის მიერ ინსპირირებული კანონები შეუთავსებელია საქართველოს ხალხის ევროინტეგრაციისა და მისი დემოკრატიული განვითარების აშკარა სურვილთან. განცხადებაში ასევე აღნიშნულია, რომ ეს კანონები ზიანს აყენებს საქართველოს ურთიერთობას სტრატეგიულ პარტნიორებთან.
ნედ პრაისმა მხარი დაუჭირა საპროტესტო აქციებს და თქვა, რომ „შეერთებულ შტატებს აქვს ინსტრუმენტები, რათა პასუხისმგებლობა დაეკისროს მათ, ვინც ეწინააღმდეგება ქართველი ხალხის ნებას“, მიანიშნებდა პოტენციურ სანქციებზე ქართველი ოფიციალური პირების მიმართ.
რუსეთი
მარია ზახაროვამ გააკრიტიკა ევროკავშირის პოზიცია საქართველოში არსებულ ვითარებასთან დაკავშირებით და დაადანაშაულა ჯოზეფ ბორელი „წესიერების საზღვრების გადალახვაში“ და „საქართველოს მოქალაქეებზე ზეწოლაში“.
ევროკავშირი
ევროკავშირის საგარეო პოლიტიკის ხელმძღვანელმა ჯოზეფ ბორელმა განაცხადა, რომ საქართველოს კანონპროექტი „ძალიან ცუდი მოვლენაა“ საქართველოსა და მისი ხალხისთვის. მისი თქმით, კანონის ფორმულირება საფრთხეს უქმნის სამოქალაქო საზოგადოებას და მედია ორგანიზაციებს. მიაჩნია, რომ ეს კანონი არ შეესაბამება ევროკავშირის ღირებულებებსა და სტანდარტებს. ის ეწინააღმდეგება საქართველოს სახელმწიფოს მიზანს, გაწევრიანდეს ევროპის კავშირში, რასაც საქართველოს მოქალაქეთა უმრავლესობა უჭერს მხარს. მისმა საბოლოოდ მიღებამ შესაძლოა სერიოზული გავლენა იქონიოს ჩვენს ურთიერთობებზე.
საკრამულო
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 216 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ძვ. წ. 825
გარდაიცვალნენ
*
1818
თარიღი უცნობია
*
ალექსანდრე ამაშუკელი
ალექსანდრე ჯავახის ძე ამაშუკელი (დ. 1875, სოფ. ამაშუკეთი, ახლანდ. ხარაგაულის მუნიციპალიტეტი, — გ. 1938) — ქართველი ოფიცერი. მსახურობდა რუსეთის იმპერიის, საქართველოს და აზერბაიჯანის არმიებში.
1909 წლისთვის — გრენადერთა მე-14 ქართული პოლკის პორუჩიკი, I მსოფლიო ომის (1914-1918) დროს იყო მე-15 ფინური მსროლელი პოლკის შტაბს-კაპიტანი. 1914 სექტემბერში დაიჭრა და გერმანელებს ტყვედ ჩაუვარდა. გათავისუფლების შემდეგ, 1918 წლიდან მსახურობდა საქართველოს ჯარში. თავი გამოიჩინა 1918 წლის დეკემბერში სომხეთთან ომში, სადაც კაპიტნის ჩინით მე-5 ქართული ქვეითი პოლკის ასეულს მეთაურობდა. 1919 წელს მიიღო პოდპოლკოვნიკის წოდება. 1919 წლის სექტემბრიდან მიწვეული იყო აზერბაიჯანის არმიაში. მსახურობდა ჯევანშირის პოლკში, შემდეგ გეოქჩაის მე-6 ქვეითი პოლკის მე-2 ბატალიონის უფროსად. 1921 წელს გასაბჭოების შემდეგ სამეურნეო სამუშაოებზე იყო საქართველოში. 1933 წელს თანამდებობრივი დანაშაულის ბრალდებით იხდიდა სასჯელს. 1938 წლის ივლისში დააპატიმრეს საბჭოთა ხელისუფლების წინააღმდეგ აგიტაციისა და ჯაშუშობის ბრალდებით. 1938 წლის 10 ნოემბერს მიესაჯა დახვრეტა ქონების კონფისკაციით.
მაშიკუ
მაშიკუ (Machico) — ქალაქი პორტუგალიაში. მდებარეობს მაშიკუს მუნიციპალიტეტში. ქალაქის მოსახლეობა 2004 წლის აღწერით შეადგენდა 13700 კაცს.
ალექსანდრე ამაშუკელი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1875 კატეგორია:გარდაცვლილი 1938 კატეგორია:ქართველი პოლკოვნიკები კატეგორია:რუსეთის იმპერიის ოფიცრები კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
მაშიკუ
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პორტუგალიის ქალაქები
ამეთვისტო
ამეთვისტო (SiO2) — ნახევრად გამჭვირვალე იისფერი კვარცის სახეობა, შეიცავს დიოქსიდსა და სილიციუმს. მინერალი გამოიყენება საიუველირო ხელოვნებაში და მიეკუთვნება ნახევრად ძვირფას ქვებს.
სახელწოდება მომდინარეობს ბერძნული სიტყვისგან „amethystos“, სადაც a არის უარყოფითი ნაწილაკი, ხოლო „methystos“ ნიშნავს „მთვრალს“.
ამეთვისტო ძალიან იშვიათი იყო ანტიკურ ხანაში. მხოლოდ XX საუკუნის დასაწყისში აღმოაჩინეს ბრაზილიასა და ურუგვაიში მისი მნიშვნელოვანი საბადოები, რის შემდეგაც დაიწყო მისი ფართო მოხმარება.
ფრანგულ ფოლკლორში ამეთვისტოს ქორწინება ნიშნავს ქირწინების 48 წელს. ამეთვისტო ამშვენებს ეპისკოპოსთა ბეჭდებს.
ადრე მას მიიჩნევდნენ ალკოჰოლური ინტოქსიკაციის სამკურნალო ქვად. მასვე მიაწერდნენ შემოქმედების, მედიტაციის, წინასწარმეტყველების სტიმულირებას. იყენებდნენ ჯადოს ახსნისთვის, უძილობის წინააღმდეგ საბრძოლველად. დაფხვნილ მდგომარეობაში იგი აუმჯობესებდა ღვიძლის მოქმედებას და კურნავდა დამწვრობებს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ძვირფასი თვლები კატეგორია:ტრიგონური მინერალები
გამაი (ჩრდილოეთი სამარი)
გამაი (ოფიციალურად გამაის მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Gamay; Bayan ng Gamay) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი ჩრდილოეთ სამარის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 23 367 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 26 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ სამარის მუნიციპალიტეტები
ვიტალი ხაზარაძე
ვიტალი ხაზარაძე (დ. 6 თებერვალი, 1947, სოფ. ბაში, ახლანდ. სამტრედიის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი თანამდებობის პირი, ინჟინერი, პოლიტიკოსი.
1971 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის მსუბუქი მრეწველობის ფაკულტეტი. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკიდან „საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი“. 1999-2004 წლებში — საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, ამავე საარჩევნო ბლოკიდან.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 6 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1947 კატეგორია:საქართველოს IV მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს V მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები (1971) კატეგორია:ქართველი ინჟინრები კატეგორია:სამტრედიის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები ვიტალი
ლა-იხა-დე-დიოსი
ლა-იხა-დე-დიოსი (La Hija de Dios) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების ავილის პროვინციის დე-ავილის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 12,5 კმ². მოსახლეობა — 80 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ავილის მუნიციპალიტეტები
ძვ. წ. 915
გარდაიცვალნენ
*
გულგულა
გულგულა — სოფელი საქართველოში, თელავის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ალაზნის ვაკეზე, მდინარე თურდოს (ალაზნის მარჯვენა შენაკადი) მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 425 მეტრი, თელავიდან 6 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1108 ადამიანი.
ისტორია
სოფლის ტერიტორია დასახლებული იყო გვიანდელი ბრინჯაოს ხანიდან, რასაც ადასტურებს სოფლის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ე. წ. ოლიების ტყეში გამოვლენილი სამაროვანი, რომელიც გაითხარა 1956-1972. 29 ორმოსამარხში აღმოჩენილი თიხის ჭურჭლის სიმრავლე მიანიშნებს, რომ მოსახლეობის ერთ-ერთი საარსებო წყარო მეთუნეობა უნდა ყოფილიყო. სოფლის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, ე. წ. სათვალისწყალზე გაითხარა 20 ორმოსამარხი, რომლებიც არქეოლოგიური მასალის ზოგიერთი თავისებურებით რამდენადმე ადრეული ჩანს.
გეოგრაფიულ პუნქტ გულგულას იხსენიებს „ცხოვრება ქართუელთა მეფეთა“, რომლის მიხედვით, ზოგიერთი მოსაზრებით, ამ ადგილს ადრე ტყე-ტბა ერქვა. ტყე-ტბა ჰერეთისა და კახეთის სასაზღვრო ადგილზე მდებარეობდა.
1906 წლის 8 იანვარს სოფელში დაარსდა კომუნა, რომელიც ლევ ტოლსტოის იდეების მიმდევარმა ივანე კოლელიშვილმა დააარსა. მასში 190-დან 70 ოჯახი გაწევრიანდა, თუმცა მალე კომუნის წევრთა რაოდენობა გაიზარდა 100-120 კომლამდე. 1906 წლის 7 ოქტომბერს მთავრობამ კომუნა დაშლილად გამოაცხადა, მისი ხელმძღვანელი კოლელიშვილი კი დააპატიმრა და გადასახლება მიუსაჯა.
სოფელში შემორჩენილია სხვადასხვა დროის არქიტექტურული ძეგლები: დიმიაანთ კოშკი (XVIII ს.), გვიანდელი შუა საუკუნეების კვირაცხოვლისა და ყველაწმიდის (განახლებულია XIX ს-ში) ეკლესიები, წმ. გიორგის ეკლესია (XVIII–XIX სს.).
სქოლიო
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტის სოფლები
საიდ აკლი
საიდ აკლი (არაბ. سعيد عقل, saʿid ʿaql Saïd Akl, Said Aql და Saeed Akl, 4 ივლისი, 1912 — 28 ნოემბერი, 2014) — ლიბანელი პოეტი, ფილოსოფოსი, მწერალი, დრამატურგი და ენის რეფორმატორი. იგი ითვლება ერთ -ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან თანამედროვე ლიბანელ პოეტად. საიდ აკლი ასევე გახლდათ ლიბანური ნაციონალიზმისა და ლიბანური ენის რეფორმის მომხრე. მისი ნაწარმოებები წსარმოადგენს პოეზიას და პროზას როგორც ლიბანურ დიალექტზე, ასევე კლასიკურ არაბულ ენაზე. მან ასევე დაწერა თეატრალური პიესები და პოპულარული სიმღერების ტექსტები.
ბიოგრაფია
საიდ აკლი დაიბადა 1912 წელს  მარონიტები ს ოჯახში, ლიბანში, ზაჰლაში. 14 წლის ასაკში ბაბუის გარდაცვალების შემდეგ, სკოლა მიატოვა სიზარმაცის გამო. მოგვიანებით მუშაობდა მასწავლებლად, შემდეგ კი— ჟურნალისტად. საიდმა შეისწავლა თეოლოგია, ლიტერატურა და ისლამის ისტორია, გახდა უნივერსიტეტის პროფესორი და შემდგომ კითხულობდა ლექციებს ლიბანის რიგ უნივერსიტეტებში, საგანმანათლებლო და პოლიტიკურ ინსტიტუტებში. იგი გარდაიცვალა ბეირუთში, ლიბანში 102 ან 103 წლის ასაკში.
იდეოლოგია
ადრეულ წლებში საიდ აკლი იყო სირიის სოციალ- ნაციონალისტური პარტიის (არაბ. الحزب السوري القومي الإجتماعي) მხარდამჭერი, რომელსაც ანტუნ საადა ხელმძღვანელობდა, საბოლოოდ კი იგი   საადამ გააძევა შეურიგებელი იდეოლოგიური დავების გამო. აკლი გამოხატავდა  აღფრთოვანებას ლიბანის ისტორიისა და კულტურისადმი. გამოირჩეოდა მძაფრი ანტიპათიით   ლიბანელთა არაბული იდენტობის მიმართ. მას ეკუთვნის გამონათქვამი: "მე მოვიჭრიდი ჩემს მარჯვენა ხელს, ოღონდ არაბი არ ვიყო"  1968 წელს მან გამოაცხადა, რომ ლიტერატურული არაბული ლიბანში გაქრებოდა.
საიდ აკლისთვის ლიბანი აღმოსავლური ცივილიზაციის აკვანი და კულტურული მემკვიდრე გახლდათ, არაბების ისტორიულ სცენაზე გამოსვლამდე დიდი ხნით ადრე. იგი ხაზს უსვამდა   ლიბანელი ხალხის ფინიკიურ წარმომავლობას.
ლიბანური ენა და ანბანი
მარცხნივ|მინი|საიდ აკლის პორტრეტი. [[ბეირუთი - ქუჩის მხატვრობა]] საიდ აკლი პოპულარიზაციას უწევდა ლიბანური ენის არაბული ენისგან დამოუკიდებლად აღიარების იდეოლოგიას. არაბული ენის გავლენის მიუხედავად, ის ამტკიცებდა, რომ ლიბანური ენა ასევე ფინიკიური ენის გავლენას განიცდიდა. იგი არაბული ანბანის ლათინურით შეცვლას ემხრობოდა. მან შექმნა ანბანი ლიბანური ენისთვის ლათინური ანბანის გამოყენებით. აკლისგან შემოთავაზებული ლიბანური ანბანი შეიცავს 36 ასოს.
1970 -იანი წლებიდან აკლიმ დააწესა პრიზი ვინც საუკეთესო ესსეს დაწერდა ლიბანურ არაბულ ენაზე. მას შემდეგ აკლის ჯილდო გადაეცა ბევრ ლიბანელ ინტელექტუალსა და შემოქმედს. მან გამოაქვეყნა იარის ლექსების კრებულები მის მიერ  შეთავაზებული ლიბანური ანბანის გამოყენებით. ეს იყო პირველი წიგნი, რომელიც გამოქვეყნდა ამ ფორმით. მომდევნო წლებში მან ასევე გამოაქვეყნა საკუთარი ხუმასიატის წიგნები იმავე ანბანით. მან გამოაქვეყნა  გაზეთ Lebnaan -ის ტაბლოიდი ლიბანური დიალექტის გამოყენებით.
საიდ აკლი ავტორია თზულებების,  თეატრალური პიესის, ეპოსების, ლექსების და სიმღერების ტექსტების. 1935 წელს  გამოქვეყნდა არაბულ ენაზე დაწერილი მისი პირველი თეატრალური პიესა. მისი ნაწარმოებები დაწერილია ლიბანურ არაბულ, ლიტერატურულ არაბულ ან ფრანგულ ენებზე. ის ასევე მრავალი ცნობილი სიმღერის ტექსტის ავტორია. მათ შორის "ზაჰრატ ალ მადანენი" (არაბ. زهرة المدائن), რომელსაც ცნობილი მომღერალი ფაირუზი ასრულებდა.
საიდ აკლიმ  სირიის სოციალურ ნაციონალისტური პარტიას ჰიმნის ტექსტი შესთავაზა, მაგრამ  მისი წინადადება უარყო პარტიის დამფუძნებელმა ანტუნ საადამ. აკლმა დაწერა ჰიმნი სხვა პან-არაბული მოძრაობისთვის’Gamiyyat Аль Uruwwa Аль Wuthqa (არაბ. جمعية العروة الوثقى).
მედია
საიდ აკლი, როგორც ჟურნალისტი,  თანამშრომლობდა არაერთ  ცნობილ გამოცემასთან,. მათგან აღსანიშნავია ლიბანის გაზეთი "ალ-ჯარიდა" და ყოველკვირეული ჟურნალი "ას-საიადი". 1990-იან წლებში აკლს ასევე  ჰქონდა პირადი სვეტი ლიბანურ გაზეთ „ას-საფირის“პირველ გვერდზე.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1912 კატეგორია:დაბადებული 4 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 2014 კატეგორია:გარდაცვლილი 28 ნოემბერი კატეგორია:ლიბანელი ფილოსოფოსები კატეგორია:ლიბანელი ნაციონალისტები კატეგორია:ლიბანელი მწერლები
ფარანის ლავრა
ფარანის ლავრა (არაბ. dir pharan) — ერთ-ერთი ყველაზე ძველი მამათა მართლმადიდებლური მონასტერი პალესტინაში, დაფუძნებული ხარიტონ აღმსარებელის მიერ იმ გამოქვაბულში, რომელშიც დატყვევებული იყო ავაზაკთა მიერ. მდებარეობს იერუსალიმიდან რამდენიმე კილომეტრში ნახალ-პრატის ხეობაში (არაბ. ვადი კელტ) იუდეის უდაბნოში.
ისტორია
†330-იან წლებში, ხარიტონ აღმსარებელმა დააარსა მონასტერი, რომელიც სულ მალე მოღვაწე მამებით აივსო. მონასტრის დაარსებიდან რამდენიმე წელიწადში წმინდა ხარიტონმა დატოვა იქაურობა და ხეობის სიღრმეში განმარტოვდა სადაც შემდგომში სუკიის ლავრა დაარსდა. მოგვიანებით მას შემდეგ რაც კიდევ სხვა მონასტერი - იერიქონის სავანე დააარსა და დაბრუნდა ფარანის ლავრაში სადაც მალევე აღესრულა.
XIX საუკუნის შუა წლებში, რუსეთის სასულიერო მისიის ხელმძღვანელმა არქიმანდრიტმა ანტონინ კაპუსტინმა რამდენიმეჯერ სცადა, რათა ლავრა რუსეთის იურისდიქციის ქვეშ გადასულიყო, ეს მხოლოდ 1903 წელს ათონის რუსული ჯვართამაღლების მონასტრის იეროსქიმმონაზონმა პანტელეიმონმა შესძლო. 1997 წლიდან მონასტერში იმყოფება ერთი ბერი რომელმაც აღადგინა 6 წლიანი ომის შედეგად დანგრეული მონასტერი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მონასტრები კატეგორია:მართლმადიდებელი მონასტრები კატეგორია:პალესტინის საკულტო ნაგებობები
ცურვის საერთაშორისო ფედერაცია
thumb|ფედერაციის ლოგო ცურვის საერთაშორისო ფედერაცია (Federation Internationale de Natation — FINA) 1908 წლის 19 ივლისს ლონდონში დაარსდა. დამფუძნებელი ქვეყნები იყვნენ: ბელგია, გერმანია, დანია, ინგლისი, ირლანდია, საფრანგეთი, უელსი, უნგრეთი, ფინეთი და შვედეთი.
ფედერაციის შტაბ-ბინა მდებარეობს ლოზანაში. სამუშო ენებია ინგლისური და ფრანგული. ფედერაცია აღიარებულია საერთაშორისო ოლიმპიური კომიტეტის მიერ და არის საერთაშორისო სპორტული ფედერაციების გენერალური ასოციაციის წევრი.
ფედერაციის პრეზიდენტი 2009 წლიდან არის ურუგვაელი ხუან ცეზარ მაგნიოლე.
ამჟამად ფედერაცია აერთიანებს 201 ქვეყანას.
შექმნილია სამედიცინო კომიტეტიც. კომიტეტები შედგება 12 არჩეული წევრისაგან და მათაც ირჩევენ 4 წლის ვადით.
ფედერაციის უმთავრესი ტურნირებია მსოფლიოს ჩემპიონატები ცურვაში, წყალში ხტომაში, წყალქვეშა ცურვაში, სინქრონულ ცურვაში და მსოფლიოს ჩემპიონატი ვაჟთა და ქალთა შორის, მსოფლიოს თასი ვაჟთა და ქალთა გუნდებს შორის და მსოფლიოს ლიგა ვაჟთა და ქალთა შორის. ფედერაციაში შედიან ცალკეული კონტინენტალური კონფედერაციები, რომლებიც FINA-ს თან შეთანხმებით ხელმძღვანელობენ სპორტის ამ სხეობების განვითრებას თავიანთ კონტინენტებზე და ატარებენ კონტინენტალურ ჩემპიონატებს.
ცურვის საერთაშორისო ფედერაციის წევრები არიან:
ზონალური (კონტინენტალური) კომიტეტები და მისი წევრი ქვეყნები
{| style="width:100%; font-size:90%; background: #eee" !bgcolor=blue colspan=5| აზიის ცურვის ფედერაცია (AASF) {| style="width:100%; font-size:90%; background: #eee" !bgcolor=blue colspan=5| აფრიკის ცურვის კონფედერაცია (CANA) {| style="width:100%; font-size:90%; background: #eee" !bgcolor=blue colspan=5| ამერიკის ცურვის კავშირი (ASUA)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საერთაშორისო სპორტული ორგანიზაციები კატეგორია:ცურვა
ფერნანდო ბელაუნდე ტერი
ფერნანდო ბელაუნდე ტერი (Fernando Belaunde Terry; დ. 7 ოქტომბერი, 1912, ლიმა, პერუ — გ. 4 ივნისი, 2002, იქვე) — პერუელი  პოლიტიკური მოღვაწე. ორჯერ პერუს პრეზიდენტი 1963–1968 და 1980–1985 წლებში.
ბიოგრაფია
დაიბადა ლიმაში, ესპანელი არისტოკრატების ოჯახში. აუგუსტო ლეგიას მმართველობის დროს რეპრესიების გამო 1924 წელს იძულებით გადასახლდნენ საფრანგეთში. სადაც მომავალმა პრეზიდენტმა მიიღო საშუალო და უმაღლესი განათლება. 1930–1935 წლებში. სწავლობდა არქიტექტურას აშშ-ში, მაიამის უნივერსიტეტში. ამის შემდეგ იგი გადასახლდა მექსიკაში და მცირე ხნით მუშაობდა არქიტექტორად, მანამ სანამ პერუში დაბრუნდებოდა (1936). 1937 წელს დააარსა ჟურნალი «Arquitecto Peruano». მისი პოლიტიკური კარიერა დაიწყო 1944 წელს.
გარდაიცვალა ლიმაში 2002 წელს. დემოკრატიაში შეტანილი წვლილისათვის უწოდეს პერუს დემოკრატიის მამა.
ლიტერატურა
კატეგორია:პერუს პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 7 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1912 კატეგორია:გარდაცვლილი 4 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 2002
პერუს სახალხო მოძრაობა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პერუს პოლიტიკური პარტიები
ჭვანა
ჭვანა  — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, შუახევის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფლები: ჭვანა, ახალდაბა, ვარჯანაული, ზედა ყანა, ტაკიძეები, ცეკვა, ცივაძეები, ცხემლისი, წყაროთა, ჭალა, ხიჭაური). მდებარეობს მდინარე ჭვანისწყლის მარჯვენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 650 მ., დაბა შუახევიდან 12 კმ.
სოფელში ფუნქციონირების ბიბლიოთეკა და საბავშვო ბაღი. მოქმედებს ძველი მეჩეთი.
კლიმატი
ჭვანა გამოირჩევა შედარებით ნაკლები სინესტით. ხეობის გასწვრივ არის ხმელთაშუაზღვის ტიპის სუბტროპიკული ჰავა, იცის ცხელი და მშრალი ზაფხული, შედარებით თბილი ზამთარი. საშუალო წლიური ტემპერატურა 11,4 °C, იანვარში 1,3 °C, აგვისტოში 19,9 °C; აბსოლუტურ მაქსიმალური ტემპერატურა 42,3 °C; აბსოლუტურ მინიმუმი - 12 °C. ნალექები 1200–1500 მმ მოდის წელიწადში. ნალექების მაქსიმუმი შემოდგომაზეა, მინიმუმი - გაზაფხულზე. წლის ცივ პერიოდში ნალექები თოვლის სახით მოდის. თოვლის სისქე 1-1,5 მეტრს აღწევს.
ფლორა
ჭვანის ხეობაში მცენარეთა დიდი ნაირსახეობაა, მრავლადაა ფიჭვი, ნაძვი, მუხა, წაბლი, რცხილა, ნეკერჩხალი, იფანი, წიფელი, ცაცხვი, თელა, მოცვი, წყავი, შქერი. ტყეები მდიდარია გარეული ხილით, აგრეთვე სამკურნალო მცენარეებით.
ისტორია
შემორჩენილია XII საუკუნის ბოლო აგებული ჭვანის თაღოვანი ხიდი. 1916 წელს გაიხსნა სკოლა. 1948 წლამდე ეწოდებოდა დუზჭვანა. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეთამბაქოეობა, მევენახეობა, მეცხოველეობა. მოქმედებდა საავადმყოფო.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 328 კაცი.
სქოლიო
კატეგორია:შუახევის მუნიციპალიტეტის სოფლები
გაიანის რეგიონები
გაიანა იყოფა 10 რეგიონად:
თითოეულ რეგიონს მართავს რეგიონული დემოკრატიული საბჭო, რომელსაც ხელმძღვანელოსბ თავმჯდომარე.
სქოლიო
კატეგორია:გაიანის რეგიონები კატეგორია:გაიანის გეოგრაფია
ძვ. წ. 826
გარდაიცვალნენ
*
აჰმად-შაჰ დურანი
მინი|მარჯვნივ|150px|აჰმად-შაჰ დურანი აჰმად-შაჰ დურანი (დ. 1722 — გ. 1772) — ავღანეთის სახელმწიფო მოღვაწე და მხედართმთავარი. დურანის სახელმწიფოს დამაარსებელი. შაჰი 1747 წლიდან. წარმოშობით სადოზიას გვარისა. 1738-1747 წლებში ემსახურებოდა ირანის მბრძანებელ ნადირ-შაჰს, რომლის არმიაში სარდლობდა ავღანელთა ნაწილებს. ნადირ-შაჰის გარდაცვალების შემდეგ, 1747 წელს ავღანეთში დაბრუნდა, სადაც „აჰმად-შაჰ დურანის“ ტიტულით აბდალებისა და ღილზების ტომების ბელადად აირჩიეს. მან ისარგებლა მეზობელი ქვეყნების სისუსტით, მოაწყო ლაშქრობები ინდოეთში, ირანში და სამხრეთ თურქესტანში და დაიპყრო პენჯაბი, ბელუჯისტანი, ხორასანი, სისტანი, სინდი და დელი. შემდეგ, 1761 წელს სასტიკად დაამარცხა მარათები პანიპატის ბრძოლაში, მაგრამ თვითონაც დიდად დაზარალდა და ვერ შეინარჩუნა დაპყრობილი ტერიტორიები. მის დროს დამყარდა პირველი მეგობრული კონტაქტები რუსეთსა და ავღანეთს შორის.
1814
თარიღი უცნობია
*
მანგუალდი
მანგუალდი (Mangualde) — ქალაქი პორტუგალიაში. მდებარეობს მანგუალდის მუნიციპალიტეტში. ქალაქის მოსახლეობა 2004 წლის აღწერით შეადგენდა 8107 კაცს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პორტუგალიის ქალაქები
გიორგი ხელაძე
გიორგი ხელაძე (დ. 26 დეკემბერი [ან 14 მაისი ], 1952, ლანჩხუთი) — ქართველი ინჟინერ-მექანიკოსი და პოლიტიკოსი.
დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ინჟინერ-მექანიკოსის სპეციალობით. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკიდან „საქართველოს აღორძინება“.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 26 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1952 კატეგორია:საქართველოს IV მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:ქართველი ინჟინერ-მექანიკოსები კატეგორია:ლანჩხუთში დაბადებულები
ძვ. წ. 916
— წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
გარდაიცვალნენ
*
ჯონია
ჯონია — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ტყიბულის მუნიციპალიტეტში (ორპირის თემი). მდებარეობს მდინარეების წყალწითელასა და ღვანანას წყალგამყოფზე. ზღვის დონიდან 480 მეტრი, ტყიბულიდან 21 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 46 ადამიანი.
ისტორიული ძეგლები
სოფელი წყაროებში პირველად მოხსენიებულია 1545 წელს. სოფელში შემორჩენილია X საუკუნის წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესია და შუა საუკუნეების ციხე. 1967 წელს აქ აღმოჩნდა მონეტების – „კოლხური თეთრის“ განძი.
სქოლიო
კატეგორია:ტყიბულის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მიჩელ სალგადო
მიჩელ სალგადო (Míchel Salgado; დ. 22 ოქტომბერი, 1975) — ესპანელი ფეხბურთელი, რომელიც საფეხბურთო კარიერის დროს ყველაზე დიდ ხანს |„რეალ მადრიდში“ თამაშობდა. სალგადო მარჯვენა მცველის პოზიციაზე ასპარეზობდა.
კარიერა
სალგადოს აქტიური სპორტული კარიერა 1994 წელს დაიწყო, მის მშობლიურ კლუბ სელტაში. 1999 წელს კი ის მადრიდის რეალში გადაბარგდა, 11 მლნ. ევროდ. პირველივე სეზონში მიჩელმა ჩემპიონთა ლიგა მოიგო. 2002 წელს კი მან ევროპის უპრესტიჟულეს საკლუბო ტურნირთან ერთად, საკონტინენტთაშორისო თასიც მოიპოვა.
ესპანეთის ეროვნულ გუნდში სალგადო 1998-2006 წლებში თამაშობდა. მის ანგარიშზე ეროვნულ გუნდში 53 მატჩია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1975 კატეგორია:ესპანელი ფეხბურთელები კატეგორია:მადრიდის რეალის ფეხბურთელები კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები კატეგორია:2006 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:სელტას ფეხბურთელები კატეგორია:ბლექბერნ როვერსის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 22 ოქტომბერი
DuckTales
DuckTales (იხვების ისტორიები) — კომპანიის Walt Disney Television Animation მიერ 1987-1990 წლებში გამოშვებული ანიმაციური სერიალი.
სერიალის მთავარი პერსონაჟები არიან დისნეის კლასიკური ანიმაციური პერსონაჟები - სკრუჯ მაკდაკი და მისი ძმისშვილები - ჰიუი, ლუი და დუი.
კონცეფცია
სერიალის მთავარი გმირები, მაკდაკი და მისი ძმისშვილები, გამუდმებით მოგზაურობენ განძის ძიებაში ან სხვადასხვა ფათერაკებში ამოჰყოფებენ თავს. მაკდაკის პროტოტიპია ჩარლზ დიკენსის „საშობაო სიმღერის“ ძუნწი გმირი ებენეზერ სკრუჯი. თუმცა, თავად იხვის პერსონაჟის დებიუტი შედგა კარლ ბარქსის კომიქსში Christmas on Bear Mountain.
მიუხედავად იმისა, რომ სკრუჯი მეტად ძუნწია, მას მაინც უყვარს თავისი ახლობლები და მეგობრები - მოსამსახურე დაკვორთი, მისის ბიკლი, პატარა ვები ვანდერკუაკი.
სკრუჯის მეგობრებს შორის არის უცნაური გამომგონებელი გირო გირლუზი, მფრინავი ლანჩპედ მაკ-კუაკი, დუფუს დრეიკი, წარსულიდან მოსული იხვი ბუბა დაკი, ბუღალტერი ფენტონ კრეკშელი (იგივე გიზმო-დაკი) და სხვები.
სერიალის უარყოფითი გმირები ძირითადად არიან ბიგლ ბიჭუნები, ფლინტჰარტ გლომგოლდი, მაგიკა დე სპელი, ელ კაპიტანი. ძირითადად სკრუჯის მტრების მთავარ ამოცანას წარმოადგენს მაკდაკის იღბლიანი მონეტის მითვისება.
ეპიზოდურ პერსონაჟებს შორის ცნობილები არიან დონალდ დაკი (რომელმაც სჯრუჯს ჰიუი, ლუი და დუი დაუტოვა), გოლდი ო'გილტი (სკრუჯის ყოფილი შეყვარებული), გლედსტოუნ გენდერი (სკრუჯის იღბლიანი ძმისშვილი), მოხუცი მეცნიერი ლუდვიგ ფონ დრეიკი.
ეპიზოდები
სულ სერიალში შედის 100 ეპიზოდი. სერიალის დასრულების შემდეგ გადაღებული იქნა სრულმეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმიც.
სქოლიო
კატეგორია:1980-იანების ამერიკული ანიმაციური ტელესერიალები კატეგორია:1987 წელს დაწყებული ამერიკული ტელესერიალები კატეგორია:1990 წელს დასრულებული ამერიკული ტელესერიალები კატეგორია:DuckTales კატეგორია:ABC Kids კატეგორია:The Disney Afternoon კატეგორია:Disney Channel-ის ტელესერიალები
ჭალაფშატა
ჭალაფშატა (Elaeagnus angustifolia) — 4-6 მ-ის სიმაღლის ბუჩქი ან ხეა, უეკლო ან ეკლიანი, ქერქი მოწითალო-მურა ფერისაა. ნორჩი ტოტები მოვერცხლისფრო ქეჩისებური შებუსვითაა. ფოთლები ორივე მხარეზე ვარსკვლავა-ქეჩისებური ქერცლებითაა მოფენილი, ქვედა მხრიდან მოვერცხლისფრო თეთრია, ზედა მხრიდან – მონაცრისფრო მწვანე, ფორმით – ლანცეტა ან ხაზური. ყვავილები იღლიურია, ყვითელი, სურნელოვანი. მცენარე იზრდება მდინარეთა ნაპირებზე, ჭალებში, სარწყავი არხების გასწვრივ. ძირითადად ცნობილია აღმოსავლეთ საქართველოში. გავრცელების საერთო არეალი მოიცავს კავკასიას, მცირე და აღმოსავლეთ აზიას, ცენტრალურ და სამხრეთ ევროპას, ირანს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ორლებნიანნი კატეგორია:ფშატისებრნი
გოგიეთი
გოგიეთი — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში, მაკვანეთის თემში (სოფლები: გოგიეთი, ზემო მაკვანეთი, ქვემო მაკვანეთი). მდებარეობს მესხეთის ქედის მთისწინეთში, მდინარე აგიდაყვის (ბჟუჟის შენაკადი) მარჯვნივ. ზღვის დონიდან 280 მ, ოზურგეთიდან 9 კმ., ქვემო მაკვანეთიდან 3 კმ. სოფელში გავრცელებულია მეფუტკრეობა.
ისტორია
სოფელში ადრე ხდებოდა კირის მოპოვება და შემორჩენილია ტოპონიმი „ნაკირევი“. გოგიეთი ეკუთვნოდათ აზნაურ იორაშვილებს. ისტორიულად შედიოდა შემოქმედის სასოფლო საზოგადოებაში. შემოქმედის ეკლესიაშივე ინახებოდა გოგიეთიდან წაღებული წმინდა დიმიტრის ხატი. სოფელში იდგა ეკლესია, რომელიც ამჟამად დანგრეულია. შემორჩენილია იატაკის და საკურთხევლის ნაწილი, ასევე ქვის ჯვრები, ოთკუთხა თლილი ქვის ფრაგმენტები. ეკლესიის დანარჩენი ნაწილი ხის იყო, ის დაშალეს 1930-იან წლებში და ააშენეს სკოლა, რომელიც ასევე აღარ არის შემორჩენილი. 1963-1964 წლებში მიმდინარეობდა მაკვანეთი-გოგიეთის საბაგირო გზის მშენებლობა, რომელიც არ დასრულებულა.
ბაზიერების გორა
სოფელში არის ადგილი ბაზიერების გორა, სადაც დგას გურიაში ცნობილი ბაზიერების მემორიალი. ნადირობის სეზონის გახსნის წინ იქ იკრიბებიან ბაზიერები და აღნიშნავენ სეზონის გახსნას.
სქოლიო
კატეგორია:ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ალბასეტეს მუნიციპალიტეტები
300px|მინი|ალბასეტეს მდებარეობა ესპანეთის რუკაზე ალბასეტეს პროვინცია შედის კასტილია-ლა-მანჩის ავტონომიურ გაერთიანებაში და შედგება 87 მუნიციპალიტეტისაგან. ესპანეთის ადგილობრივი თვითმმართველობის კანონის (Ley reguladora de las Bases del Régimen Local) თანახმად მუნიციპალიტეტი წარმოადგენს სახელმწიფოს ტერიტორიული მოწყობის ძირითად სუბიექტს, რომლის ძირითადი ელემენტებია ტერიტორია, მოსახლეობა და ადგილობრივი ადმინისტრაცია. თითოეულ მუნიციპალიტეტს აქვს საბჭო, კომისია (მინისტრთა კაბინეტის მსგავსი) და ყავს მერი (ალკალდი). მუნიციპალური საბჭოს წევრებს ირჩევენ პროპორციული არჩევნების გზით.
ალბასეტეს მუნიციპალიტეტები ერთიანდებიან 7 კომარკაში: ლიანოს-დე-ალბასეტე, კამპოს-დე-ელიინი, ლა-მანჩა-დელ-ხუკარ-სენტრო, ლა-მანჩუელა, მონტე-იბერიკო-კორედორ-დე-ალმანსა, სიერა-დე-ალკარას-ი-კამპო-დე-მონტიელი, სიერა-დელ-სეგურა.
ალბასეტეს პროვინციის ფართობია 14 926 კმ² და 2020 წლის მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 388 270 მაცხოვრებელს. დედაქალაქია ალბასეტე, რომელიც მოსახლეობისა და ფართობის მიხედვით ყველაზე დიდი მუნიციპალიტეტია (1125,91 კმ²), ხოლო ფართობით ყველაზე პატარაა — კოტილიასი (14,47 კმ²).
სქოლიო
*
ძვ. წ. 827
'''ძვ. წ. 827''' — წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
გარდაიცვალნენ
*
Acropyga acutiventris
Acropyga acutiventris — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Acropyga-ის გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ის ქვეოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:Acropyga
1813
თარიღი უცნობია
*
საკერპო
საკერპო — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის დუშეთის მუნიციპალიტეტში, გუდამაყრის თემში. მდებარეობს მდინარე ბაკურხევის ნაპირებზე. ზღვის დონიდან 1900 მ, დუშეთიდან 72 კმ.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 2 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
გუანტანამოს პროვინცია
მინი|300პქ გუანტანამოს პროვინცია — პროვინცია კუბაში. მდებარეობს კუნძულის უკიდურეს აღმოსავლეთ ნაწილში. დედაქალაქია გუანტანამო. სხვა მნიშვნელოვან ქალაქებს შორისაა ბარაკოა. გუანტანამოს უბესთან მდებარეობს აშშ-ის საზღვაო ფლოტის ბაზა.
ისტორია
გუანტანამოს არქიტექტურა და კულტურა განსხვავდება დანარჩენი კუბისგან. თავდაპირველი მოსახლეები იყვნენ კატალონიელები ამპურდანის რეგიონიდან, კატალონიის ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან (1764 წ). 40 წლის განმავლობაშე ეს არეალი ბრიტანულ ძალებს ეკავა და ამის შემდეგ, შოტლანდიელი და ირლანდიელი მოსახლეები ესპანური მმართველობის მუდმივი თავის ტკივილი გახდნენ. 1805 წელს, როდესაც ფრანგული ძალები ჰაიტიზე, სანტო-დომინგოში გამაგრდნენ, კუბისკენ 35 000-მა ფრანგმა მოსახლემ მოაშურა. ბევრი მათგანი გუანტანამოს არეალში დასახლდა და ყავისა და კაკაოს პლანტატორი გახდა. ამ დროინდელი ბევრი მათი შენობა საოცრად წააგავს აშშ-ის ლუიზიანის შტატის ახალი ორლეანის ფრანგული კვარტალისას. გუანტანამომ ასევე მიიღო იამაიკელი იმიგრანტების მნიშვნელოვანი რაოდენობა.
1959 წლის კუბის რევოლუციამდე, მთელს ქვეყანაში ცნობილი იყო გუანტანამოს კარნავალები.
ძვ. წ. 917
— წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
გუანტანამოს პროვინცია
გეოგრაფია
პროვინცის ჰაიტის უახლოეს წერტილამდე მხოლოდ 80 კმ აშორებს. ისე, რომ მოწმენდილ ღამეს ჰაიტის განათებების დანახვაც კი შესაძლებელია.
ფატმირ სეიდიუ
ფატმირ სეიდიუ (დ. 23 ოქტომბერი, 1951) — კოსოვოელი პოლიტიკოსი. დემოკრატიული ლიგის თავმჯდომარე 2006-2010 წლებში. კოსოვოს პირველი პრეზიდენტი 2006-2010 წლებში.
გუანტანამოს პროვინცია
გეოგრაფია
პროვინციაში დომინირებს ნიპე-საგუა-ბარაკოას მთები, რომელიც ყოფს კლიმატსა და ლანდშაფტს. ჩრდილოეთი სანაპირო, რომელიც გაბატონებული ქარებით ხასიათდება, ქვეყნის ყველაზე ტენიანი ადგილია, სამხრეთი კი მშრალი და ყველაზე ცხელი. ჩრდილოეთისთვის დამახასიათებელია ნოტიო ტროპიკული ტყეები, მაშინ, როცა სამხრეთი გვალვიანია და გავრცელებულია კაქტუსები.
ფატმირ სეიდიუ
სქოლიო
კატეგორია:კოსოვოს პრეზიდენტები
ძვ. წ. 917
გარდაიცვალნენ
*
გუანტანამოს პროვინცია
სქოლიო
კატეგორია:კუბის პროვინციები
აჰმედ ჯალაირი
აჰმედ ჯალაირი (? — გ. 1410) — ჯალაირიდების დინასტიის უკანასკნელი წარმომადგენელი. თავდაპირველად იყო არდებილის მფლობელი. 1382 წელს თავრიზიდან განდევნა თავისი ძმა, ჯალაირიდების სახელმწიფოს მბრძანებელი ჰუსეინი და ხელთ იგდო ძალაუფლება. 1385 წელს ეომებოდა ოქროს ურდოს ყაენს თოხთამიშს, რომლის ლაშქარი დარუბანდის და დარიალის გზით აღმოსავლეთ ამიერკავკასიას, ირანს და აზერბაიჯანს შეეჭრა და ააოხრა. ამავე დროს იგი ხანგრძლივ ომებში ჩაება ირანში შემოჭრილ თემურლენგთან, რომლის წინააღმდეგ ცდილობდა საქართველოსთან ერთად ებრძოლა. აჰმედ ჯალაირის შვილმა ერთხანს საქართველოს შეაფარა თავი, 1399 წელს იგი საქართველოს ჯარმა გაათავისუფლა თემურლენგის ლაშქრის მიერ გარშემორტყმულ ალანჯის ციხიდან. თემურლენგთან ომში დამარცხებული აჰმედ ჯალაირი 1400 წელს ოსმალეთში გაიქცა, ანგორის ბრძოლაში (1402) თემურლენგის გამარჯვების შემდეგ კი ეგვიპტეში გაიხიზნა. მამლუქმა სულთანმა ფარაჯმა თემურლენგის შიშით იგი საპატიმროში გამოკეტა. თემურლენგის გარდაცვალების შემდეგ აჰმედ ჯალაირი ერაყში დაბრუნდა და ჯალაირიდთა სახელმწიფოს აღდგენას შეუდგა, მაგრამ აზერბაიჯანში მისი გაბატონების წინ აღუდგნენ „შავბატკნიანი“ თურქმანები. 1410 წლის 30 აგვისტოს მათ ყარა-იუსუფის მეთაურობით სასტიკად დაამარცხეს აჰმედ ჯალაირი თავრიზის მახლობლად, დაატყვევეს შვილებთან ერთად და სიკვდილით დასაჯეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჯალაირიდები კატეგორია:გარდაცვლილი 1410
მარკუ-დი-კანავეზიში
მარკუ-დი-კანავეზიში (Marco de Canaveses) — ქალაქი პორტუგალიაში. მდებარეობს მარკუ-დი-კანავეზიშის მუნიციპალიტეტში. ქალაქის მოსახლეობა 2004 წლის აღწერით შეადგენდა 9000 კაცს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პორტუგალიის ქალაქები
ქიძინიძეები (შუახევის მუნიციპალიტეტი)
ქიძინიძეები — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, შუახევის მუნიციპალიტეტში, დღვანის თემში. მდებარეობს შავშეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე ჩირუხისწყლის მარცხენა ნაპირას, ზღვის დონიდან 1040 მ., დაბა შუახევიდან 12 კმ. საბჭოთა პერიოდში სოფელში განვითარებული იყო მეთამბაქოეობა, მევენახეობა, მეცხოველეობა. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 345 კაცი. სოფელში დგას 1867 წელს აშენებული მეჩეთი. ჭერის კონსტრუქციას და შიდა აივნებს ეტყობა გვიანდელი გადაკეთების კვალი.
სქოლიო
კატეგორია:შუახევის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მსოფლიო
მსოფლიო — პლანეტა დედამიწის გავრცელებული სახელი ადამიანთა გადმოსახედიდან, როგორც ადამიანებით დასახლებული  ადგილი. სიტყვა ხშირად გამოიყენება კაცობრიობის მთლიანი გამოცდილებისა და ისტორიის აღსანიშნავად, ან ზოგადად კაცობრიობის ყოფის გამოსახატად.
მეტაფიზიკურ კონტექსტში, მსოფლიო შეიძლება აღნიშნავდეს სამყაროს, ყველაფერს რაც  რეალობას  ქმნის.
ციფრული სისტემა
ციფრული სისტემა მართვისა — მართვის ავტომატური სისტემა, რომელშიც ხდება სიგნალების დაკვანტვა დონისა და დროის მიხედვით. ზემოქმედების უწყვეტი სიგნალები წარმოიქმნება სისტემის ანალოგურ ნაწილში (რომელიც შედგება მართვის ობიექტისგან, შემსრულებელი მექანიზმისა და საზომი გარდამქმნელისაგან) და გარდაიქმნება ანალოგურ-ციფრულ გარდამქმნელში, აქედან კი ციფრების სახით მოხვდება ციფრულ გამომთვლელ მანქანაში. აქ დამუშავებული მონაცემები კვლავ გარდაიქმნება ზემოქმედების უწყვეტ სიგნალებად და გადაეცემა სამართი ობიექტის შემსრულებელ მექანიზმს. ციფრული სისტემის მაგალითია ტექნოლოგიური პროცესების მართვის ავტომატიზებული სისტემა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ტექნიკა
ძვ. წ. 828
'''ძვ. წ. 828''' — წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
გარდაიცვალნენ
*
ჩხვინდღულა
ჩხვინდღულა — მთა საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, მარტვილის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ასხის მასივის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, მდინარე ტეხურის მარცხენა შენაკადის — შაკვის სათავეში. სიმაღლე 1949 მეტრი. აგებულია ცარცული კირქვებით; შემოსილია სუბალპური მდელოს ბალახეულით.
შანდუნის ნახევარკუნძული
შანდუნის ნახევარკუნძული ― ნახევარკუნძული ჩინეთის აღმოსავლეთ ნაწილში. შეჭრილია ყვითელ ზღვაში 350 კმ-ზე. ნაპირები ძალზე დანაწევრებულია. ბევრია ყურე და უბე. მთები შემოსილია ბუჩქნარით. მთათაშორისი ვაკეები და სანაპირო დაბლობი მჭიდროდ დასახლებულია. საზღვაო ნავსადგურებია ცინდაო, იანტაი, ვეიხაი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჩინეთის გეოგრაფია
ლაოანგი
ლაოანგი (ოფიციალურად ლაოანგის მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Laoang; Bayan ng Laoang) ― მეორე კლასის მუნიციპალიტეტი ჩრდილოეთ სამარის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 60 607 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 56 ბარანგაის.
ტოლოში
ტოლოში — სოფელი სამხრეთ საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარის ასპინძის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფელი: გულსუნდა, ხერთვისი). მდებარეობს მდინარე მტკვრის მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 1100 მეტრზე, ასპინძიდან დაშორებულია 15 კილომეტრით. სოფლის მიდამოებში მოიპოვება ბაზალტი და ტეშენიტი. სოფელში დგას VIII-IX საუკუნეების ეკლესია ალანძა.
სქოლიო
კატეგორია:ასპინძის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ტუმბესის რეგიონი
ტუმბესი — რეგიონი პერუში. მისი ფართობია 4 045.86 კმ². მოსახლეობა - 191 713 (2004 წლის მონაცემებით). რეგიონის დედაქალაქია ტუმბესი. ტუმბესს აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება წყნარი ოკეანე და პერუს შემდეგი რეგიონები: სამხრეთიდან - პიურა, ხოლო ჩრდილოეთიდან – ეკვადორი.
რეგიონის მთავარი ბუნებრივი რესურსებია: ნავთობი, თამბაქო და ბანანი.
ადმინისტრაციული დაყოფა
ტუმბესის რეგიონის პროვინციების სია:
კატეგორია:პერუს რეგიონები
ევროპის გეოგრაფიული ასოციაცია
ევროპის გეოგრაფიული ასოციაცია (European Geography Association; EGEA) — გეოგრაფთა გაერთიანება. დაარსდა 1988 წელს. აერთიანებს სტუდენტ-გეოგრაფებსა და ამ დარგით დაინტერესებულ პირებს. ძირითადი საკომუნიკაციო პლატფორმაა ასოციაციის ოფიციალური საიტი. ევროპის გეოგრაფიულ ასოციაციას საფუძველი ჩაუყარეს ვარშავის, ბარსელონის, ვენისა და უტრეხტის უნივერსიტეტების სტუდენტებმა 1987 წელს. შექმნის ძირითადი მიზანი იყო გეოგრაფიული ცოდნის გავრცელება ევროპის ქვეყნებს შორის. ერთი წლის შემდეგ, კერძოდ, 1988 წელს ჩამოყალიბდა ოფიციალური სახით, ნიდერლანდების ქალაქ უტრეხტში. ხორციელდება რამდენიმე ადგილობრივი, ეროვნული და საერთაშორისო ღონისძიებები, რომლებსაც საკუთრივ ევროპის გეოგრაფიული ასოციაციის წევრები აწყობენ. შტაბ-ბინა მდებარეობს ქალაქ უტრეხტში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გეოგრაფიული ორგანიზაციები კატეგორია:ევროპის საერთაშორისო ორგანიზაციები
ნოე ხოზრევანიძე
ნოე ხოზრევანიძე (დ. 22 ნოემბერი, 1956, სოფ, ღურტა, ახლანდ. ხულოს მუნიციპალიტეტი) — ქართველი პოლიტიკოსი.
1979 წელს დაამთავრა საქართველოს სახელმწიფო სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის აგრონომიის ფაკულტეტი. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკიდან „საქართველოს აღორძინება“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 22 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1956 კატეგორია:საქართველოს IV მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:ქართველი აგრონომები კატეგორია:საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:ხულოს მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ძვ. წ. 918
— წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
უკაიალის რეგიონი
უკაიალი — რეგიონი პერუში. მისი ფართობია 101 830.64 კმ². მოსახლეობა - 402 445 (2004 წლის მონაცემებით). რეგიონის დედაქალაქია პუკალიპა. უკაიალი იყოფა 4 პროვინციად და 14 რაიონად. პერუს რეგიონებიდან მას ესაზღვრება: დასავლეთიდან - უანუკო, პასკო და ხუნინი, სამხრეთითდან - კუსკო და მადრე-დე-დიოსი, ხოლო ჩრდილოეთიდან - ლორეტო. უკაიალის აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება ბრაზილია.
გომერი
გომერი — იაფეთის უფროსი შვილი, კიმერიელების წინაპარი, ცხოვრობდა შავი ზღვის ჩრდილოეთით, შემდგომში ამ ადგილებს მისი სახელი ეწოდა.
უკაიალის რეგიონი
რეგიონის მთავარი ბუნებრივი რესურსებია: ხე-ტყე და ციტრუსი.
გომერი
გომერს ჰყავდა სამი ძე აშქენაზი, რიფათი და თოგარმა.
უკაიალის რეგიონი
კატეგორია:პერუს რეგიონები
გომერი
ერთ-ერთი ვერსიით სწორედ თუბალი და მეშექი (მოსოხი) არიან მიჩნეულნი ქართველთა ბიბლიურ წინაპრებად. მეშექისაგან მესხები წარმოშობილან, თუბალებისაგან — იბერები.
მეორე ვერსიით, თოგორმა ანუ თარგამოსია ქართველთა წინაპარი. თარგამოსს რვა შვილი ჰყავდა, რომელთაგან მეორეს ქართლოსი ერქვა. ქართლოსს ჰყავდა ხუთი შვილი: გარდაბოსი, გაჩიოსი, კახოსი, კუხოსი, მცხეთოსი.
ქართლის ცხოვრებაში მცხეთოსის მხოლოდ ერთი შვილი — უფლოსია მინიშნებული, რომელსაც აუშენებია ქართლის ერთ-ერთი ანტიკური ქალაქი უფლისციხე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბიბლიური პერსონაჟები
ადელკინო
ადელკინო (Аделькин; Аделькино) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბელებეის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 304 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბელებეიდან დაშორებულია 12 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია აქსაკოვო, რომელიც დაშორებულია 22 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ჩუვაშები შეადგენენ (90 %).
სქოლიო
კატეგორია:ბელებეის რაიონის სოფლები
Acropyga ambigua
Acropyga ambigua — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Acropyga-ის გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ის ქვეოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:Acropyga
Eurofighter Typhoon
Eurofighter Typhoon — ერთადგილიანი, ორ ძრავიანი, ე.წ. „იხვის“ კონსტრუქციით აგებული, მრავალფუნქციური საბრძოლო თვითმფრინავი, რომლის მთავარი ფრთების ფორმა ბერძნულ დელტას მოგვაგონებს. შემუშავებულია და აგებული სამი კომპანიის ცონსორციუმის მიერ: EADS, Alenia Aeronautica და BAE Systems. კონსორციუმი მუშაობს ჰოლდინგური კომპნიის, Eurofighter GmbH, ბაზაზე, რომელიც 1986 წელს დაფუძნდა. პროექტს მართავს NATO Eurofighter and Tornado Management Agency, რომელიც წარმოადგენს ასევე პირველად მომხმარებელს.
მახასიათებლები
300px|right
ოპერატორები
thumb|430px|ქვეყნები, რომლებიც სარგებლობენ ან შეკვეთილი აქვთ Eurofighter Typhoon thumb|სამეფო სამხედრო-საჰაერო ძალების კუთვნილი Typhoon F2
სქოლიო
კატეგორია:საბრძოლო თვითმფრინავები
მარინია-გრანდი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პორტუგალიის ქალაქები
ბალ-მასკარადი
მინი|ჯუზეპე ვერდი ([[1876)]] ბალ-მასკარადი (Un ballo in maschera) — იტალიელი კომპოზიტორის ჯუზეპე ვერდის მიერ დადგმული ოპერა, რომლის პრემიერა 1859 წლის 17 თებერვალს შედგა რომში.
ოპერა “ბალ-მასკარადისთვის” ლიბრეტოს შექმნისას ვერდი 1857 წელს დაინტერესდა ფრანგი დრამატურგის ევგენი სკრიბის პიესით “გუსტავ III შვედი, რომელსაც საფუძვლად დაედო 1792 წელს ერთ-ერთი კარნავალის მსვლელობის დროს შვედეთის მეფის გუსტავ III-ის მკვლელობის ამბავი. ლიბრეტო შეადგინა ანტონიო სომამ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჯუზეპე ვერდის ოპერები
სულეიმან I
სულეიმან I კანუნი, სულეიმან კანონმდებელი (Muhteşem Süleyman, سليمان القانوني; დ. 6 ნოემბერი, 1494 – გ. 7 სექტემბერი, 1566) — ოსმალეთის იმპერიის მეათე სულთანი. ქვეყანას მართავდა 1520-1566 წლებში. სულეიმანი ითვლება ოსმანების დინასტიის ერთ-ერთ თვალსაჩინო წარმომადგენლად. მისი მმართველობის პერიოდში ოსმალეთის პორტამ მიაღწია განვითარების უმაღლეს მწვერვალს.
სულეიმანი დაიბადა 1494 წელს ტრაპიზონში ბაიაზიდ II-ის უმცროსი შვილის, სელიმ I-ისა და ყირიმის ხანის მენლი I გირეის შვილის, აიშე ჰაფსა სულთნის ოჯახში.
იგი ატარებდა აქტიურ დამპყრობლურ პოლიტიკას. მის დროს ოსმალეთის იმპერია გაფართოვდა და გაძლიერდა. 1521 წელს აიღო ბელგრადი, მოჰაჩის ბრძოლის შემდეგ შემოიერთა უნგრეთის დიდი ნაწილი. 30-იან წლებში დაიპყრო ერაყი, კ. როდოსი და ეგეოსის არქიპელაგის სხვა კუნძულები, ტრიპოლიტანია, ალჟირი და სხვა ტერიტორიები. სულეიმან I კანუნი შეუპოვარ ბრძოლას ეწეოდა ირანთან კავკასიისათვის.
სულეიმან I-ის წარმატებებში მნიშვნელოვანი როლი შეჰქონდა იმპერიის საზღვაო ფლოტს, რომელიც იმდროისთვის ძალიან დიდი ძალას წარმოადგენდა. ძლიერმა ფლოტმა იმპერიას მრავალი მნიშვნელოვანი გამარჯვება მოუტანა და მნიშვნელოვნად გაამყარა მისი პოზიციები ხმელთაშუა ზღვასა და ინდოეთის ოკეანეში. სულეიმანის დროინდელი კაპუდან-ფაშებიდან გამორჩეულია ხაირ ალ-დინ ბარბაროსა, რომლის მეთაურობითაც ოსმალეთის ფლოტმა მრავალი მნიშვნელოვანი გამარჯვება მოიპოვა. ოსმალეთის ფლოტის ყველაზე შთამბეჭდავ გამარჯვებად 1538 წელს პრევეზის ბრძოლაში გაერთიანებული ქრისტიანული ძალების დამარცხება ითვლება.
მისი მმართველობის პერიოდში შედგა კანონები (კანუნნამე) ადმინისტრაციული წყობისა და ფინანსების, ცალკეული პროვინციების მდგომარეობის, სამხედრო-ლენური სისტემის რეგლამენტაციის, მიწათმფლობელობის ფორმების, მოსახლეობის ბეგარისა და მიწაზე გლეხების მიმაგრების შესახებ. დიდ ყურადღებას აქცევდა მეჩეთების, სასახლეების, ციხესიმაგრეების და სხვათა მშენებლობას. სულეიმან I კანუნი გარდაიცვალა უნგრეთში ლაშქრობის დროს, 1566 წელს.
სულეიმან I ოსმალეთის იმპერიას სათავეში თითქმის 46 წლის განმავლობაში ედგა. ამდენი ხნის განმავლობაში ოსმალეთის იმპერია არც ერთ სხვა სულთანს უმართავს. სულეიმანს შემდეგ, ტახტზე ყოფნის ხანგრძლივობით მოდის მეჰმედ IV, რომელიც 39 წლის განმავლობაში (1648-1687 წწ.) ედგა სათავეში ოსმალეთს.
სულეიმანი ოსმალურ ენაზე ცნობილია سلطان سليمان أول (სულეიმან I) ან السلطان سليمان القانوني‎‎ (სულეიმან კანუნი) სახელით. ძირითადად, აღმოსავლეთში მას სწორედ ამ ორი სახელით მოიხსენიებენ, თუმცა დასავლეთში ის უფრო მეტად ცნობილია სულეიმან დიდებულის ან სულეიმან ბრწყინვალეს სახელით.
ტახტზე ასვლამდე
სულეიმანი დაიბადა 1494 წელს, ტრაპიზონში, იმ დროს, როცა მამამისი და ოსმალეთის მომავალი სულთანი შეჰზადე სელიმი ტრაპიზონის სანჯაყ-ბეი იყო. სულეიმანის დაბადების დროს და მომდევნო 18 წლის განმავლობაში, ოსმალეთის იმპერიის სულთანი იყო ბაიაზიდ II. სულეიმანის მამა, სელიმი, ბაიაზიდის უმცროსი ვაჟი იყო, მაგრამ, ამის მიუხედავად, სელიმმა ძალაუფლებისა და ტახტისთვის არავინ დაინდო და სულთანიც იძულებული გახდა ტახტი სწორედ მისთვის დაეთმო. 7 წლის ასაკში სულეიმანი ისტორიის, მეცნიერების, ლიტერატურისა და თეოლოგიის შესასწავლად თოფქაფის სასახლის სკოლაში გაგზავნეს. იგი ბავშვობიდანვე ძალიან მიზანდასახული ადამიანი იყო. როცა სულეიმანი 16 წლის იყო, მას უკვე არც ერთი ძმა აღარ ჰყავდა, რადგან ორი მათგანი ბრძოლაში დაიღუპა, ხოლო ერთი ეპიდემიამ იმსხვერპლა. ამიტომ ის ტახტის პირველ მემკვიდრედ აღიარეს და ჯერ კიდევ ბავშვობაში, საუფლისწულო სანჯაყში (საიდანაც ძირითადად უკვე სულთნები ბრუნდებოდნენ) მანისაში გააგზავნეს. მამამისი ტახტზე 1512 წელს ავიდა. სულეიმანი 10 წლის განმავლობაში, მამამისის მმართველობის პერიოდში, წარმატებით მართავდა მანისას და მმართველობის გამოცდილებაც მიიღო. მამის გარდაცვალების შემდეგ, 1520 წლის სექტემბერში, 25 წლის ასაკში, იგი დედაქალაქში უკვე ქვეყნის მმართველობისათვის დაბრუნდა.
ბელგრადის შემოერთება
ტახტზე ასვლისთანავე, სულეიმანმა განაცხადა, რომ მის მთავარ მიზანს ბელგრადი წარმოადგენდა და მზადება დაიწყო. იქამდე, მის წინაპრებს არაერთხელ ჰქონიათ ბელგრადის აღების მცდელობა, თუმცა ვერ ახერხებდნენ. 1521 წლის დასაწყისში სულეიმანი, როგორც ფადი-შაჰი, პირველად გაემგზავრა ლაშქრობაში და ეს ლაშქრობა მისთვის წარმატებული გამოდგა. ოსმალეთის არმიამ ალყა 25 ივლისს დაიწყო. პირველი შვიდი დღის განმავლობაში, ოსმალები ქალაქის კედლებს ზარბაზნებით უტევდნენ. შემდეგ კი ბრძოლაში ჯარისკაცები ჩაერივნენ. საბოლოოდ, ბელგრადი 29 აგვისტოს დაეცა. სწორედ ბელგრადის დაპყრობის შედეგი იყო რამდენიმე წლის შემდეგ გამართული მოჰაჩის ბრძოლა. სერბეთის დედაქალაქი შესანიშნავი პლაცდარმი იყო ოსმალთათვის სამომავლო დაპყრობებისათვის.
როდოსის შემოერთება
სულეიმანი ტახტზე ასვლამდეც არ მალავდა, რომ სურდა ხმელთაშუა ზღვის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი კუნძულის, როდოსის შემოერთება და ამაზე ხშირად საუბრობდა ერთგულ მეგობარ იბრაჰიმთან. ტახტზე ასვლის შემდეგ კი მან თავისი განზრახვის შესრულება გადაწყვიტა. მას შემდეგ, რაც დედაქალაქში პირველი ლაშქრობიდან წარმატებული დაბრუნდა, როდოსის დასაპყრობად მზადება დაიწყო. 1522 წლის ივნისში სულეიმანი როდოსზე გაემგზავრა კარგად მომზადებულ არმიასთან ერთად. 27 ივნისს როდოსის ალყა დაიწყო. გადიოდა კვირები, მაგრამ როდოსის აღებას ოსმალები ვერ ახერხებდნენ. ფაშებმა ურჩიეს სულეიმანს, რომ ალყა მოეხსნა, მაგრამ მან განაცხადა, რომ როდოსის შემოერთება მისთვის ძალიან მნიშვნელოვანი იყო და უარი თქვა ალყის მოხსნაზე. 5 თვიანი ალყის შემდეგ, 22 დეკემბერს როდოსი დაეცა და ოსმალეთის შემადგენლობაში შევიდა. როდოსელებმა თავდაუზოგავად იბრძოლეს ოსმალთა წინააღმდეგ და ამიტომ, მთელი მსოფლიოს პატივისცემა დაიმსახურეს. როდოსის დაპყრობამ ოსმალეთის ფლოტს გზა გაუხსნა დაეპყრო ხმელთაშუა ზღვის სხვა კუნძულები. ეს შესაძლებლობა მომავალში მშვენიერად გამოიყენა სულეიმანის ფლოტის მეთაურმა ხაირ ალ-დინ ბარბაროსამ.
მოჰაჩის ბრძოლა
მინი|მარცხნივ|მოჰაჩის ბრძოლა, ოტომანტური მინიატურა 1526 წლის 29 აგვისტოს ოსმალეთის იმპერიასა და უნგრეთს შორის გაიმართა მოჰაჩის ბრძოლა, რომლის შედეგადაც ოსმალეთის იმპერიამ შემოიერთა უნგრეთის დიდი ნაწილი. იმ დროს უნგრეთის მეფე იყო 20 წლის, გამოუცდელი ლაიოშ II. სულთან სულეიმანის არმიაში შედიოდა 100 000 ჯარისკაცი, ხოლო ლაიოშ II-ს უნგრეთის, ჩეხეთისა და ხორვატიის ძალების შეერთებით მხოლოდ და მხოლოდ 25 ათასი მეომარი ჰყავდა. ლაიოში ბრძოლის დაწყებამდე არაერთხელ გააფრთხილეს და შესთავაზეს, დანებებოდა ოსმალთა არმიასა და სულთან სულეიმანს, რადგან თითქმის წარმოუდგენელი იყო 25 ათასს დაემარცხებინა 100 ათასი. უნგრეთის მეფეს თავად სულეიმანმაც მისწერა წერილი და შეჰპირდა, რომ თუ უბრძოლველად დანებდებოდა, მას და მის ლაშქარს არაფერს დაუშავებდა. მაგრამ ლაიოშმა უკან მაინც არ დაიხია და ოსმალთა არმიას შეება. ოსმალთა ჯარმა მახეში გააბა ლაიოში და მისი ლაშქარი. მეფე მაშინ მიხვდა, რომ მახეში გააბეს და უკან დახევა დაიწყო, როცა ძალიან გვიანი იყო. ოსმალებმა მთლიანად გაანადგურეს მოწინააღმდეგე ლაშქარი და მას დამანგრეველი მარცხი აგემეს. მეფე ლაიოშიც სწორედ ამ ბრძოლაში უკან დახევის დროს დაიღუპა.
მოჰაჩის ბრძოლაში გამარჯვებამ ოსმალებს მთელი ცენტრალური ევროპის დაპყრობის შესანიშნავი შანსი მისცა. ოსმალებმა ეს სცადეს კიდეც 1529 ვენის ალყით და 1537 წელს ვენეციის ლაშქრობით, თუმცა ორივე მათგანი წარუმატებლად დასრულდა. სულეიმანმა ჰაბსბურგებთან აწარმოა მოლაპარაკებები და საბოლოოდ მათ ერთობლივად შექმნეს ოსმალეთის უნგრეთი 1541 წელს. სულეიმანმა მის მმართველად სწორედ ჰაბსბურგების წარმომადგენელი, ფერდინანდ I დანიშნა. უნგრელი ხალხი წინააღმდეგი არ იყო ოსმალთა ბატონობის და შედეგად, ოსმალეთის გავლენა იზრდებოდა მათზე. ოსმალეთის უნგრეთი არსებობდა 1699 წლამდე, სანამ კარლოვიცის ზავის შედეგად ოსმალეთი უნგრეთს დაკარგავდა.
ვენის ალყა
1529 წელს ოსმალეთის არმია კიდევ უფრო ღრმად შეიჭრა ცენტრალურ ევროპაში ვენის ალყით. სულეიმანმა, მოლდოვეთის არმიასთან ერთად, თითქმის 100 000 მეომარი შეაგროვა. ვენის აღებას ძალიან დიდი მნიშვნელობა ენიჭებოდა, რადგან გამარჯვების შემთხვევაში, ოსმალთათვის უფრო იოლი გახდებოდა იტალიაში შეჭრა და რომის აღება. აქედან გამომდინარე, ქრისტიანულ სამყაროს ყველაფერი უნდა გაეკეთებინა იმისათვის, რომ ეს ალყა უშედეგოდ დასრულებულიყო. ამისთვის გაერთიანდნენ საღვთო რომის იმპერია, ბოჰემიის სამეფო და ესპანეთი, თუმცა ოსმალები მაინც ფლობდნენ რიცხობრივ უპირატესობას.
ოსმალთა არმია სექტემბერში გაემგზავრა ვენაში. ალყა კი 27 სექტემბერს დაიწყო. ოსმალეთის არმია მაქსიმალურად ცდილობდა ქალაქი აიღო, თუმცა ვენის ციხესიმაგრეს ძალიან კარგად იცავდნენ გაერთიანებული ძალები. სულეიმანმა თითქმის 20 დღე იცადა და მიხვდა, რომ ვენის აღებას საკმაოდ დიდი დრო დასჭირდებოდა და ახლოვდებოდა ზამთარი, ამიტომ 15 ოქტომბერს ალყა მოხსნა და დედაქალაქში დაბრუნდა. ვენის ალყის უშედეგოდ დასრულებამ ოსმალეთის დაპყრობისგან გადაარჩინა ავსტრია და იტალია. ამის შემდეგ ოსმალებს აღარ ჰქონიათ ვენის აღების მცდელობა.
ვენეციის წარუმატებელი ლაშქრობა
მინი|მარცხნივ|კორფუს ალყა იბრაჰიმ-ფაშას სიკვდილით დასჯიდან ერთი წლის შემდეგ, 1537 წელს, სულეიმანი იტალიის დასალაშქრად გაემგზავრა. მისი მთავარი მიზანი რომის აღება იყო. იბრაჰიმის მომდევნო დიდი ვეზირი, აიას მეჰმედ-ფაშა, ამტიცებდა, რომ ვენეცია ამ ომში არავითარ შემთხვევაში არ ჩაებმებოდა, რადგან მათ ზავი აკავშირებდათ, მაგრამ მწარედ შეცდა. ვენეციელებმა ოსმალეთის საზღვაო ფლოტს შეუტიეს და მისი ნაწილი გაანადგურეს. შემდეგ კი მიზეზად დაასახელეს, ვერ ვიცანით ვინ იყვნენო. სინამდვილეში, მათთან კავშირი ჰქონდა რომის პაპ პავლე III-ს, რომელმაც მათ ამის გაკეთება დაავალა. სულეიმანი საშინლად გაბრაზდა დიდ ვეზირზე და სწორედ მისი შეცდომის გამო, იგი იძულებული გახდა, რომ დროებით უკან დაეხია და ალყა კუნძულ კორფუსთვის შემოერტყა. 19 დღიანი უშედეგო ალყის შემდეგ, სულეიმანმა ალყა მოხსნა, მიზეზად კი ის დაასახელა, რომ ზამთარი ახლოვდებოდა და დედაქალაქში დაბრუნდა. საბოლოოდ, ვერც სულეიმანმა და ვერც შემდეგმა სულთნებმა, იტალიის დალაშქვრა ვერ მოახერხეს.
პრევეზის ბრძოლა
მინი|მარჯვნივ|[[პრევეზის ბრძოლა]] 1538 წელს, რომის პაპმა პავლე III-მ, ოსმალეთის ფლოტის წინააღმდეგ საბრძოლველად გააერთიანა ქრისტიანული სამყარო — ესპანეთი, ვენეცია, პაპის ოლქი და გენუა. სანამ ეს მოხდებოდა, სულეიმანის ბრძანებით, ვენეციის წარუმატებელი ლაშქრობის შემდეგ, კაპუდან-ფაშა ხაირ ალ-დინ ბარბაროსამ და მისმა ფლოტმა ვენეციაში მდებარე უამრავი კუნძული დაიპყრო. შედეგად, პაპი იძულებული გახდა წმინდა ლიგის რამდენიმე ქვეყანა გაეერთიანებინა ოსმალეთის წინააღმდეგ საბრძოლველად. გაერთიანებული ქრისტიანების ფლოტი საკმაოდ დიდ ძალას წარმოადგენდა და ოსმალეთისას აღემატებოდა.
ბრძოლა გაიმართა 1538 წლის 28 სექტემბერს. მოკავშირეთა არმიის მეთაური იყო გენუელი ანდრე დორია. მის ფლოტს ჰქონდა დიდი უპირატესობა, რადგან ჰყავდა 170-მდე გალერა, ხოლო ჰიზირ-რეისს — 122. ამას გარდა, მოკავშირეებს ხელს უწყობდა ქარის მიმართულება, თუმცა, ქარმა მიმართულება სრულიად მოულოდნელად შეიცვალა და გაერთიანებული ევროპელები სასტიკად დამარცხდნენ. ოსმალებმა ტყვედ აიყვანეს 3000 ტყვე და ხელთ იგდეს 36 გალერა. ამასთან ერთად, მათ 10 გალერა ჩაძირეს, ხოლო 3 დაწვეს. ამ ბრძოლაში მიღწეული წარმატება ერთ-ერთი უდიდესი გამარჯვებაა სულეიმან I-ის მმართველობის პერიოდში.
კონფლიქტი ჰაბსბურგებთან
მინი|მარცხნივ|ესტერგომის ალყა 1541 წელს, ოსმალებს კიდევ ერთი კონფლიქტი მოუვიდა ჰაბსბურგებთან. ფერდინანდ I-მა დაიწყო ბუდას ალყა და აიღო ციხესიმაგრეები. სულეიმანმა არა თუ მოიგერია, ფერდინანდის ალყა, არამედ თავადვე დაიკავა ბუდა და იგი ოსმალეთის იმპერიის ნაწილად გამოაცხადა.