cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
სილეზიის უნივერსიტეტი
სტუდენტური საერთო საცხოვრებლები
გარდა სტუდენტური საცხოვრებლებისა უნივერსიტეტს გააჩნია 4 საცხოვრებელი დოქტორანტების, პროფესორებისა და უნივერსიტეტის სხვა თანამშრომლებისთვის კატოვიცეში, სოსნოვიეცში, ხოჟუვში და ჩეშინში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პოლონეთის უნივერსიტეტები
ფრონე
ფრონე — მდინარეები აღმოსავლეთ საქართველოში. სათავეები აქვთ ლიხის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე:
ფრონეებად მოიხსენიებიან ასევე მდინარეები ჭერათხევი (იგივე ალის წყალი) და სურამულა (იგივე სურამის წყალი). მდინარე ფცას კი ფცის ფრონეს უწოდებენ (იგივე ფცის წყალი). უმეტესად „ფრონე“ ამ მდინარეების ზემო წელებს ეწოდება. ვახუშტი ბატონიშვილი ამ მდინარეების აღწერისას აღნიშნავს:
ნინო ჯორჯაძე
ნინო ზაქარიას ასული ჯორჯაძე (დ. 15 დეკემბერი, 1884, თბილისი, — გ. 1968, იქვე, დაკრძალულია სოფ. საბუეს საგვარეულო სასაფლაოზე) — ქართველი მოწყალების და I მსოფლიო ომის (1914-1918) წლებში, მოყვარული ფოტოგრაფი.
ფრონე
დასავლეთ საქართველოშიც (ზემო იმერეთში) არსებობს ამ სახელის ორი მდინარე:
ახალციხის მუნიციპალიტეტის სოფელ აგარასთან მტკვარს ერთვის მდინარე აბანოს ხევი, რომელსაც ასევე ფრონესაც უწოდებენ.
ნინო ჯორჯაძე
დაიბადა ცნობილი მეღვინის, ზაქარია ჯორჯაძისა და თამარ ბაგრატიონ-მუხრანელის ოჯახში. ჰყავდა ძმები — ალექსანდრე და გიორგი. დაამთავრა თბილისის იმპერატორ ნიკოლოზ I–ის სახელობის ამიერკავკასიის ქალთა ინსტიტუტი (1902). 1902-1908 წლებში სწავლობდა შვეიცარიის ერთ­-ერთ პანსიონში, ვენის კონსერვატორიაში, შემდეგ პარიზში, სორბონის უნივერსიტეტში ფორტეპიანოს განხრით. 1910 წელს ბათუმი-მარსელის რეისით ზღვით გაემგზავრა საფრანგეთში ფრანგული ენის დასახვეწად (მოგზაურობა აღწერა დღიურებში). 1910-იან წლებში თბილისში, მიხეილის საავადმყოფოში, გაიარა წითელი ჯვრის მოწყალების დის კურსები. I მსოფლიო ომის დაწყების შემდეგ, 1914 წელს, როგორც მოწყალების და, მოხალისედ წავიდა კავკასიის ფრონტზე. მსახურობდა სარიყამიშის საევაკუაციო პუნქტში, შემდეგ კავკასიის წითელი ჯვრის II მოწინავე რაზმში. ბრძოლის ველზე გამოჩენილი მამაცობისთვის დაჯილდოებული იყო წმ. გიორგის IV (1915) და III (1916) ხარისხის მედლებით. ომის წლებში ძმის, პორუჩიკ გიორგი ჯორჯაძის „კოდაკის“ წარმოების ფოტოაპარატით შექმნა სურათების სერია, რომელიც ასახავს საბრძოლო მოქმედებებსა და ფრონტისპირა გარემოს. წერდა დღიურსაც („სულის დღიური“). საქართველოს გასაბჭოების შემდეგ ჯორჯაძეების ოჯახი იდევნებოდა. ნინო ჯორჯაძე უმეტესად ცხოვრობდა კახეთში, საბუეს მამისეულ სახლში, 1950-იანი წლებიდან კი თბილისში თავისი ახლო ნათესავის, ჟურნალისტ ელისაბედ ბაგრატიონის ოჯახთან ერთად.
Nintendo Research & Development 1
Nintendo Research & Development No. 1 Department, (任天堂開発第一部) უფრო მეტად ცნობილი აბრევიატურით Nintendo R&D1 — Nintendo-ს ვიდეო თამაშების ყველაზე ძველი დეველოპერთა ჯგუფი. 1978 წლამდე, მის გაყოფამდე ატარებდა სახელს Nintendo Research & Development Department. ჯგუფს შექმნილი აქვს ისეთი განთქმული თამაშების სერიები როგორებიცაა „Metroid“, „Mario Bros.“, და „Donkey Kong“.
R&D1-მა შეიმუშავა მეტად წარმატებული კონსოლების ხაზი Game Boy, გამოსული 1989 წელს. მათ ასევე შექმნეს „Super Mario Land“-ის ხაზის რამდენიმე თამაში და პერსონაჟი Wario.
2004 წელს Nintendo R&D1 მეორე დეპარტამენტ Nintendo Research & Development 2-თან ერთად გაერთიანდა Nintendo-ს ახლად შექმნილ დივიზიაში სახელად Nintendo Software Planning & Development.
სქოლიო
კატეგორია:Nintendo-ს დივიზიები და შვილობილი კომპანიები კატეგორია:ვიდეო თამაშების მწარმოებელი კომპანიები
მარია ტერეზა სიცილიელი
მარია ტერეზა სიცილიელი (Maria Teresa di Sicilie, Maria Teresia von Sizilien; დ. 6 ივნისი, 1772 — გ. 13 აპრილი, 1807) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი. სიცილიისა და ნეაპოლის მეფე ფერდინანდ I-ისა და დედოფალ მარია კაროლინა ავსტრიელის ქალიშვილი. საღვთო რომის უკანასკნელი იმპერატრიცა 1792-1806 წლებში და ავსტრია-უნგრეთის პირველი იმპერატრიცა 1804-1807 წლებში როგორც ფრანც II-ის მეუღლე. საფრანგეთისა და იტალიის იმპერატრიცა მარია ლუიზასა და პორტუგალიისა და ბრაზილიის დედოფალ მარია ლეოპოლდინას დედა, ნაპოლეონ ბონაპარტის სიდედრი.
ადრეული წლები
1790 წლის თებერვალში ერცჰერცოგ ფრანც ავსტრიელის მეუღლე, ერცჰერცოგინია ელიზაბეთ ვიუტემბერგელი მშობიარობას გადაჰყვა, რის შემდეგაც ერცჰერცოგმა ნეაპოლის პრინცესაზე ქორწინება მოისურვა. ცხადია ეს არ იყო სიყვარულის ბრალი და ტრადიციულად ბურბონებისა და ჰაბსბურგების დაახლოვება უნდა მოჰყოლოდა შედეგად. ფრანცს ან მარია ტერეზაზე უნდა ექორწინა, ან მის უმცროს დაზე, პრინცესა ლუიზაზე. საბოლოოდ ისე მოხდა, რომ ლუიზა ძალიან დაუახლოვდა და მალე ცოლადაც გაჰყვა ტოსკანის დიდ ჰერცოგ ფრანჩესკო III-ს, ამიტომაც ფრანცმა მარია ტერეზაზე დაქორწინება გადაწყვიტა.
იმპერატრიცა
1790 წლის 15 სექტემბერს მარია ტერეზა ცოლად გაჰყვა თავის ორგზის ბიძაშვილს, საღვთო რომის იმპერატორ ფრანც II-ს, რომელიც ტახტზე მხოლოდ 1792 წელს ავიდა.
მინი|მარცხნივ|მარია ტერეზა 1790 წელს მიუხედავად მათ შორის ასაკობრივი და ხასიათის განსხვავებისა, მათი ქორწინება აღწერილია როგორც ბედნიერებით აღსავსე, რაც მათ კეთილშობილურ ურთიერთობაზე იყო დაფუძნებული. ფრანცი მელანქოლიური ხასიათის, მორცხვი და სერიოზული კაცი იყო, რომელიც უპირატესობას სპარტანული ცხოვრების წესს ანიჭებდა, ანუ მისთვის ცხოვრება მხოლოდ ბრძოლა და მოვალეობა იყო. მეორეს მხრივ, მარია ტერეზა აღწერილია როგორც აღმატებული, ქერა, ცისფერთვალება და სრული წითელი ტუჩებით, მაგრამ დიდი ცხვირით, რომელიც მის სახეს მეტ სიცოცხლესა და სენსიტიურობას მატებდა. მიუხედავად იმისა, რომ ისინი ხასიათითაც და გარეგნულადაც რადიკალურად განსხვავებულები იყვნენ, ისინი მაინც საოცრად უგებდნენ ერთმანეთს და არაჩვეულებრივი ურთიერთობა ჰქონდათ.
მარია ტერეზა და-ძმებთან გაგზავნილ წერილებში იტყობინებოდა, რომ ვენაში მან თავისი ახალი სახლი იპოვნა და აქ თავს ისე გრძნობდა, როგორც მშობლიურ ნეაპოლში. ენთუზიაზმით აღსავსე ახალგაზრდა იმპერატრიცას ძალიან უყვარდა სასახლის მჩქეფარე ცხოვრება და თავადაც აქტიურად ერთვებოდა მასში. იგი ყველა გასართობში მონაწილეობდა, ესწრებოდა ყველა ბალ-მასკარადსა და ბანკეტს, ცეკვავდა ვალსს და ორსულობისას ბურთითაც კი თამაშობდა.
1798-99 წლებში ვენაში ვიზიტისას, შვედეთისა და ნორვეგიის დედოფალი ჰედვიგია ელიზაბეთ შარლოტა ჰოლშტაინ-გოტორპელი, მარია ტერეზაზე შემდეგ რამეს წერდა:
1799 წლის თებერვალში, მარია ტერეზა მშობლებს დიდად დაეხმარა რევოლუციონერ ფრანგებთან ბრძოლაში, რაც იმაში გამოიხატა, რომ მიუხედავად ნაპოლეონის მიერ ნეაპოლიტანიის დაპყრობისა, ავსტრიულმა ჯარებმა მათ სიცილია შეუნარჩუნა. იმასთან დაკავშირებით, თუ როგორ დაითანხმა მარია ტერეზამ ფრანცი ასეთ დახმარებაზე დედოფალი ჰედვიგია ელიზაბეთ შარლოტა წერდა:
იმპერატრიცა მარია ტერეზა დიდად იყო დაინტერესებული პოლიტიკით და სახელმწიფოს მართვაშიც გარკვეულ როლს ასრულებდა. ცნობილია, რომ მას დიდი გავლენა ჰქონდა ქმარზე და საბოლოოდ იგი მის უახლოეს მრჩევლადაც იქცა. როგორც ცნობილია, სწორედ იმპერატრიცას წაქეზებით ჩაერთო ავსტრია და გერმანია ნაპოლეონის წინააღმდეგ მიმართულ ანტი-ფრანგულ კოალიციაში, რომელიც მისმა მშობლებმა ჩამოაყალიბეს. უნდა აღინიშნოს, რომ სწორედ კოალიციაში გაერთიანების გამო შეიჭრა ნაპოლეონი მათ სამფლობელოებში, რასაც 1806 წელს საღვთო რომის იმპერიის დაშლა და მის ადგილას გერმანიის კონფედერაციის ჩამოყალიბება მოჰყვა პრუსიის პირველობით.
მარია ტერეზა ავსტრიული მუსიკის დიდი მფარველი იყო. მისი ბრძანებით დაიწერა უამრავი მელოდია. იგი მფარველობდა იოზეფ ჰაიდნს და სწორედ მისი ხელშეწყობით შესძლო მან არაერთი კომპოზიციის შექმნა. იმპერატრიცას ფავორიტი მუსიკოსები პაულ ვრანიცკი და იოზეფ ლეოპოლდ ეიბლერი იყვნენ.
მარია ტერეზა გარდაიცვალა 1807 წლის 13 აპრილს, 34 წლის ასაკში. მას უკანასკნელი, მეთორმეტე მშობიარობის შემდეგ ინფექცია შეეჭრა და ბავშვის გაჩენიდან ზუსტად ერთ კვირაში გარდაიცვალა. იგი დაკრძალეს ვენის საიმპერატორო მავზოლეუმში. მის შემდეგ ფრანცმა კიდევ ორჯერ იქორწინა, თუმცა მესამე და მეოთხე ცოლებთან მას შვილები არ ჰყოლია.
შვილები
მინი|მარია ტერეზა ქმართან და შვილებთან ერთად 1805 წელს
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 6 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1772 კატეგორია:გარდაცვლილი 13 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1807 კატეგორია:ბურბონები კატეგორია:ავსტრიის დედოფლები კატეგორია:უნგრეთის დედოფლები კატეგორია:ბოჰემიის დედოფლები კატეგორია:საღვთო რომის იმპერატრიცები კატეგორია:გერმანიის დედოფლები კატეგორია:მშობიარობის დროს გარდაცვლილები კატეგორია:წმინდა ეკატერინეს ორდენის კავალრები
ალფონსო-უგარტეს რაიონი
ალფონსო-უგარტეს რაიონი (Distrito de Alfonso Ugarte) — რაიონი პერუში, ანკაშის რეგიონის სიუასის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3205 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 874 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 10.83 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 80.71 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ანკაშის რეგიონის რაიონები კატეგორია:სიუასის პროვინციის რაიონები
ტინკარა კოვაჩი
ტინკარა კოვაჩი (Tinkara Kovač; დ. 3 სექტემბერი 1978, კოპერი, სლოვენია) — სლოვენიელი მომღერალი, კომპოზიტორი და პროდიუსერი. წარმოადგენს სლოვენიას ევროვიზია 2014-ზე, სიმღერით „Round and Round“. . 25 სხვა ქვეყნის წარმომადგენელთან ერთად იმღერებს კონკურსის ფინალში.
სქოლიო
კატეგორია:სლოვენიელი მუსიკოსები კატეგორია:ევროვიზიის კონკურსანტები კატეგორია:დაბადებული 1978 კატეგორია:დაბადებული 3 სექტემბერი
პოჟერენი
პოჟერენი (Pojăreni) — სოფელი მოლდოვაში, იალოვენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 173 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 009 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იალოვენის რაიონის სოფლები
დალილარი (აღსუ)
დალილარი (Dəlilər) — სოფელი აზერბაიჯანში, აღსუს რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა —   	  	86  კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აღსუს რაიონის სოფლები
მასობრივი შიმშილი
მასობრივი შიმშილი — მკაცრი და ხანგრძლივი შიმშილი რეგიონის, ან ქვეყნის მოსახლეობის არსებით ნაწილში, რომელიც იწვევს ფართო და მწვავე საკვების უკმარისობას და შიმშილთან დაკავშირებული ავადმყოფობის გამო სიკვდილს. პროცესი ძირითად შემთხვევებში შეზღუდულ დროით გრძელდება და შესაძლოა მოიცავდეს პერიოდს რამდენიმე თვიდან რამდენიმე წლამდე. ამა თუ იმ სახელმწიფოს საკვების უსაფრთხოების შესაფასებლად გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია იყენებს 5 საფეხურიან შკალას. მეხუთე დონე, ანუ შიმშილი/ჰუმანიტარული კატასტროფა, დგება იმ შემთხვევაში, როცა 10 000 ადამიანიდან 2-ზე მეტი კვდება დღის მანძილზე, მკაცრი საკვების უკმარისობის კოეფიციენტი აღემატება 30 %-ს, შინაური საქონელი გარდაცვლილია და დღეში ერთ ადამიანზე 2100 კილოკალორიაზე ნაკლები საკვებია ხელმისაწვდომი.
მასობრივი შიმშილისგან განსხვავებით, რომელიც ზემოაღნიშნულ კრიტერიუმებს უნდა აკმაყოფილებდეს, შიმშილს გაერო განსაზღვრავს, როგორც არასაკმარის კვებას, რომელიც სულ მცირე 1 წელს გრძელდება და ადამიანებს არ შეუძლიათ საკმარისი საკვების მოხმარება იმისათვის, რომ შეინარჩუნონ წონა და განაგრძონ ფიზიკური აქტივობა. მასობრივი შიმშილის დროს ბავშვები, ორსულები და მეძუძური დედები ყველაზე მოწყვლადები არიან. ვინაიდან ბავშვებს სჭირდებათ კვება, ხშირად ოჯახებს ურჩევნიათ, რომ საკვები პირველ რიგში მიირთვას ოჯახში ძირითადი შემოსავლის გამომმუშავებელმა.
მასობრივი შიმშილის გამომწვევი მიზეზები
მასობრივი შიმშილის გამომწვევ მიზეზებს შორის მნიშვნელოვანია კლიმატის ცვლილება, რომელიც პირდაპირ გავლენას ახდენს საკვების წარმოებაზე. ტემპერატურის ზრდა ამცირებს მარცვლეულის მოსავალს. ხშირი წვიმები და გვალვაც აზიანებს სახნავ-სათეს მიწას. მაგალითად 2007 წელს ძლიერმა წვიმამ გაანადგურა ბანგლადეშის ბრინჯის მოსავლის მეოთხედი და მილიონზე მეტი აკრი მიწა.
ხშირ შემთხვევაში მასობრივ შიმშილს იწვევს ადამიანების ქმედებები. ერთ-ერთი ასეთი ადამიანური მიზეზია ომი, რომლის დროსაც მარცვლეული ან გამიზნულად ნადგურდება, ან ბრძოლის შედეგად. მარაგების ჯაჭვი და მარშრუტები აღარ არსებობს და საკვების მიწოდება ან ამ მიზნით ვერ ხერხდება, ან უშუალოდ კონფლიქტის მონაწილეები აკონტროლებენ, რომ დისტრიბუცია არ განხორციელდეს. ამასთანვე, აღსანიშნავია იძულებითი მასობრივი შიმშილი პოლიტიკური მიზნებისთვის. 1930-იან წლებში სსრკ-ში ბევრი გლეხი გარდაიცვალა იოსებ სტალინის სოფლის მეურნეობის არასწორი პოლიტიკის გამო. საბჭოთა კავშირის ლიდერი მოითხოვდა, რომ ხორბლის ნაწილი მთავრობისთვის ყოფილიყო მიწოდებული მანამ, სანამ მისი მომყვანი დაიწყებდა მარცვლეულის მოხმარებას.
სომალის ნახევარკუნძულის, იგივე აფრიკის რქის, ქვეყნები — ეთიოპია, ჯიბუტი, ერიტრეა, კენია, სომალი, სუდანი და უგანდა, აფრიკის კონტინენტის ყველაზე ღარიბი რეგიონია. გაეროს საკვებისა და სოფლის მეურნეობის ორგანიზაციის 2011 წლის მონაცემებით, რეგიონის მოსახლეობის 40 %-ზე მეტი ცხოვრობდა საკვების ნაკლებობისკენ მიდრეკილ ტერიტორიებზე. მასობრივი შიმშილი სომალის ნახევარკუნძულის სახელმწიფოებში არ დაწყებულა უეცრად, როგორც ეს ჰაიტის მიწისძვრის, ან ინდონეზიაში წყალდიდობის შედეგად მოხდა. ეს იყო კომბინირებული ფაქტორების ხანგრძლივი პროცესის შედეგი. ამ ფაქტორებს შორისაა გვალვა და კლიმატური ცვლილებები, მოსახლეობის სწრაფი ზრდა, ტყის გაჩეხვა და მიწის დეგრადაცია, კონფლიქტი და პოლიტიკური არასტაბილურობა.
ჰოლოდომორი
ჰოლოდომორი ადამიანის მიერ შექმნილი მასობრივი შიმშილია, რომელიც მოხდა უკრაინაში 1932-1933 წლებში და წარმოადგენდა უფრო ფართო საბჭოთა (რუსეთი და ყაზახეთი) მასობრივი შიმშილის (1931-1934 წწ.) ნაწილს. ჰოლოდომორი უფრო მომაკვდინებელი გახადა უმეტესწილად უკრაინაზე მიმართულმა პოლიტიკურმა კანონებმა და გადაწყვეტილებებმა. აღნიშნული მასობრივი შიმშილის საწყისი საბჭოთა ლიდერის იოსებ სტალინის გადაწყვეტილებაშია, როდესაც მან 1929 წელს დაიწყო სოფლის მეურნეობის კოლექტივიზაცია.
კომუნისტური პარტიის აგიტატორთა ჯგუფები აიძულებდნენ გლეხებს მიწის, პირადი საკუთრების და ხანდახან სახლების გადაცემას კოლექტიური ფერმებისათვის. ისინი, ვინც ეწინააღმდეგებოდნენ კოლექტივიზაციას, გადაასახლეს. კოლექტივიზაციამ გამოიწვია პროდუქციის შემცირება, სასოფლო ეკონომიკის არევა და საკვების უკმარისობა. უკრაინის ზოგიერთ ნაწილში ამ პროცესს მოჰყვა გლეხთა, ზოგ შემთხვევაში შეიარაღებული, აჯანყებები. გარდა იმისა, რომ საბჭოთა ლიდერს სურდა უკრაინის პატარა ფერმების ჩანაცვლება სახელმწიფოს საკუთრებაში არსებული კოლექტივებით, მის მიზანს ასევე წარმოადგენდა დამოუკიდებლობის იდეის მქონე უკრაინელების დასჯა, ვინაიდან ეს უკანასკნელნი მისი ტოტალიტარული ხელისუფლებისთვის საფრთხეს წარმოადგენდნენ. საბჭოთა კავშირის მემკვიდრე რუსეთის ფედერაცია აღიარებს უკრაინის მასობრივ შიმშილს, თუმცა, არ ეთანხმება ჰოლოდომორის გენოციდად გამოცხადებას.
1959-1961 წლების მასობრივი შიმშილი ჩინეთში
1958 წლის ზაფხულიდან ჩინეთს უნდა განეხორციელებინა ერთ-ერთი რადიკალური, რევოლუციურ ცვლილება — „დიდი ნახტომი წინ“. განვითარების ამ სტრატეგიის მიზანი იყო, დაეჩქარებინა ჩინეთის ძირითადად სასოფლო-სამეურნეო ეკონომიკის სახელმწიფოდან ძლიერ ინდუსტრიულ ქვეყანად გარდაქმნის პროცესი. ვინაიდან ჩინეთი კაპიტალში შეზღუდული იყო და ტექნოლოგიები ნაკლებად განვითარებული, სწრაფი ზრდის მიღწევა ტექნოლოგიური ცვლილებების შედეგად შეუძლებელი იყო. შესაბამისად, ერთ-ერთ ალტერნატივას წარმოადგენდა სოფლად მცხოვრები მრავალრიცხოვანი მუშების მობილიზება სხვადასხვა ინდუსტრიულ და საჯარო პროექტებში ჩასართავად. ამ მიზნის მისაღწევად საჭირო იყო სამუშაოს და სოციალური ორგანიზების სხვა ასპექტების გარდაქმნა და სასოფლო-სამეურნეო ნამატის სოფლიდან ქალაქისთვის გადაცემის დაჩქარება.
თუმცა, სასოფლო-სამეურნეო და პოლიტიკური გადაწყვეტილებები დეცენტრალიზებული იყო და ყურადღება ექცეოდა უფრო იდეოლოგიას, ვიდრე ექსპერტულ ცოდნას. თემების არაეფექტურობამ და ფერმერთა პატარა ინდუსტრიებად ფართომასშტაბიანმა დაყოფამ ჩინეთის სოფლის მეურნეობა მნიშვნელოვნად დააზარალა, რასაც მოჰყვა ეროვნული უბედურება და მასობრივი შიმშილის შედეგად 1959-1962 წლებში 20 მილიონზე მეტი ადამიანი დაიხოცა.
სომალი
2011 წლის ივლისში გაერომ მასობრივი შიმშილი გამოაცხადა სომალის ორ სამხრეთ რეგიონში, თუმცა, მოგვიანებით, ის სხვა ტერიტორიებზეც გავრცელდა. ითვლება, რომ 2010-2012 წლების ეს მოვლენა ბოლო 20-25 წლის მანძილზე ყველაზე ცუდი მასობრივი შიმშილია. ქვეყანაში 2 წელიწადში დაახლოებით 260 000 ადამიანი გარდაიცვალა, საიდანაც ნახევარზე მეტი იყო 5 წლის ქვემოთ ბავშვები. სიკვდილიანობის ეს მაჩვენებელი მნიშვნელოვნად აღემატება 1992 წელს იმავე სახელმწიფოში გავრცელებულ მასობრივი შიმშილის მაჩვენებელს.
ბოლო 60 წლის მანძილზე ყველაზე საშინელმა გვალვამ გამოიწვია შინაური პირუტყვის დახოცვა, შეამცირა მოსავალი, მოთხოვნა სამუშაო ძალაზე და ოჯახების შემოსავალი, შესაბამისად, მცირე მოსავლის შედეგად საკვების ღირებულება გაიზარდა. ამ ყველაფერს თან დაერთო ისლამური ჯგუფის ალ-შაბააბის ომი სომალის მთავრობასთან, რამაც შეაფერხა დახმარების მიწოდება. კრიზისის შედეგად ყველაზე მეტად სწორედ ალ-შაბააბის კონტროლირებადი ტერიტორიები დაზარალდა.
ალ-ქაიდასთან დაკავშირებულმა ამ ჯგუფმა 2010 წელს აიძულა დასავლურ ჰუმანიტარულ ორგანიზაციებს, დაეტოვებინათ სომალი, რამაც გააძნელა დახმარების მობილიზება. ერთ-ერთი მიზეზი, რომელიც დახმარების ოპერაციების განხორციელებას ართულებდა, იყო აშშ-ის 2008 წლის გადაწყვეტილება ალ-შაბააბის ტერორისტულ ჯგუფად გამოცხადებისა, შესაბამისად, მათთვის მატერიალური დახმარების გაწევა აშშ-ის მხარდაჭერილი ორგანიზაციების მიერ ითვლებოდა დანაშაულად. მიუხედავად იმისა, რომ შეზღუდვები მალევე შემსუბუქდა, არასამთავრობო ორგანიზაციებს არ ჰქონდათ გარანტია, რომ დახმარება უშუალოდ ტერორისტების ხელში არ აღმოჩნდებოდა.
იემენი
2015 წლიდან იემენში სისხლიან სამოქალაქო ომი მიმდინარეობს მას შემდეგ, რაც აჯანყებულმა ჰუტის წევრებმა ირანის მხარდაჭერით მიიტაცეს ქვეყნის ტერიტორიის დიდი ნაწილი, მათ შორის დედაქალაქი. კოალიცია საუდის არაბეთის მეთაურობით ებრძვის ამბოხებულებს და მხარს უჭერს საერთაშორისოდ აღიარებულ მთავრობას.
იემენის საკვების კრიზისი არის პირდაპირი, ადამიანის მიერ ომის შედეგად შექმნილი კრიზისი. 2015 წლიდან ქვეყნის ეკონომიკა განახევრდა და მოსახლეობის 80 %-ზე მეტი სიღარიბის ზღვარს მიღმა ცხოვრობს. შემოსავლის გაქრობამ და ფასების მატებამ ბევრი ადამიანისთვის საკვებზე ხელმისაწვდომობა შეამცირა. ზრდასრული ადამიანები თავიანთ საკვებს ბავშვებს უთმობს, მათი ნაწილი ვალებს იღებს, ან ოჯახის წევრს უწევს ითხოვოს საკვები, ან გაყიდოს ქონება საკვების შესაძენად.
2020 წლის გაეროს ბავშვთა ფონდის ანგარიშში „იემენი 5 წლის შემდეგ: ბავშვები, კონფლიქტი და კოვიდ-19“ საუბარია იმ ფაქტზე, რომ იემენს არ შეუძლია კორონავირუსის წინააღმდეგ ბრძოლა განადგურებული ჯანდაცვის სისტემისა და ინფრასტრუქტურის გამო, რაც დიდ საფრთხეს უქმნის მოსახლეობას, განსაკუთრებით ბავშვებს. ანგარიში აჩვენებს, რომ 2020 წლის ბოლომდე დამატებით 30 000 ბავშვმა შესაძლოა გამოსცადოს სიცოცხლისათვის საფრთხის შემცველი საკვების ნაკლებობა და შიმშილის ზღვარზე მყოფი 5 წლის ასაკს ქვემოთ ბავშვების საერთო რაოდენობამ მიაღწიოს 2,4 მილიონს.
პასუხი მასობრივ შიმშილზე
საკვებსა და მასობრივ შიმშილთან დაკავშირებით მიიჩნევა, რომ აუცილებელია შესაბამისი ორგანოები უკიდურეს შემთხვევაში ინტერვენციის ნაცვლად გადაერთონ სიღარიბის შემცირების, მოწყვლადი ჯგუფების სოციალური დაცვისა და მოქნილი და მდგრადი საკვები პროდუქტების სისტემის შექმნის გრძელვადიან პოლიტიკაზე. ზოგიერთმა ქვეყანამ უკვე მიაღწია ამ მიზნებს, მაგალითად ბანგლადეშმა და [[ეთიოპია\\მ, ნაწილმა სახელმწიფოებმა კი განახორციელეს ისეთი პოლიტიკა, რომელმაც გააუმჯობესა საკვების უსაფრთხოება, სტრატეგიული საკვები მარაგების შენარჩუნება და საკვები დახმარების ტაქტიკური გამოყენება.
ბოლო პერიოდში საერთაშორისო დახმარების ორგანიზაციებმა შექმნეს უკეთესი მონიტორინგის სისტემები. მათ შორის ერთ-ერთია მასობრივი შიმშილის ადრეული გაფრთხილების სიტემა, რომელიც იძლევა შესაძლებლობას უკეთ მოსამზადებად და დროული ინტერვენციისათვის. სისტემა შეიქმნა 1985 წელს აშშ-ის საერთაშორისო განვითარების სააგენტოს მიერ აღმოსავლეთ და დასავლეთ აფრიკაში გამანადგურებელი მასობრივი შიმშილის საპასუხოდ და ამზადებს მიუკერძოებელ, მტკიცებულებებზე დაფუძნებულ ანალიზს მთავრობისა და დახმარების ორგანიზაციებისათვის, რომლებიც აპირებენ ჰუმანიტარულ კრიზისზე რეაგირებას. სისტემის მიდგომა 4 ელემენტისგან შედგება და მოიცავს საკვების უსაფრთხოების ანალიზს ადრეული გაფრთხილებისათვის; სწავლებისა და მონაცემების გაზიარებას; საკვებისა და საარსებო საშუალებების უსაფრთხოების დინამიკის ანალიზს; აგროკლიმატური პირობების მონიტორინგსა და პროგნოზს; ტექნოლოგიისა და ინოვაციების განვითარებას.
იმისათვის, რომ ჰუმანიტარული ორგანიზაციების ადრეულ გაფრთხილებას მოჰყვეს შესაბამისი ზომები, უნდა არსებობდეს 5 პირობა:
მასობრივი შიმშილის თავიდან აცილება
მომავალში მასობრივი შიმშილის თავიდან ასარიდებლად საჭიროა გადაუდებელ, მოკლე, საშუალო და გრძელვადიან სტრატეგიათა ერთობლიობა:
რესურსები ინტერნეტში
* კატეგორია:პოპულაცია
ბაიტალი
ბაიტალი (Байтали) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ოდესის ოლქის ანანიივის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 917 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ანანიივის რაიონის სოფლები
დიღმის სარწყავი სისტემა
დიღმის სარწყავი სისტემა — არქიტექტურული ძეგლი თბილისში, იგი შედგება ორი კაშხალისაგან. ძეგლი ძარიღდება ადრინდელი ფეოდალური ხანით.
პირველი კაშხალი
პირველი კაშხალი მდებარეობს სოფელ დიღმის ბაღების თავში, ნასოფლარ თეთრაძიანის ბოლოს, ნაგებია ნატეხი ქვითა და კირის ხსნარით. მისი საძირკველი დამყარებულია წყალგაუმტარ ქვიშაქვისა და თიხაქვის ზოლზე. კაშხალის ნაწილებს იყენებენ საშენ მასალად. ნაგებობის დანიშნულება იყო წყლის დაგროვება და სარწყავი არხის უზრუნველყოფა. კაშხალი აგებულია ვაკეზე, სადაც წყალი მდორედ მიედიება. კაშხალის კედლის წინ, 40-50 მეტრის მოშორებით ხევი დამუხლულია. საცავიდან გამოვანილია რუ. კაკლების ხევზე, რუს გადასაყვანად გამოყენებულია დუღაბით ნაგები თაღოვანი ხიდი, რომელზეც 6 მეტრის სისქის კედელია ამოყვანილი. კედეზე გადიოდა არხი, რომელიც დუღაბის კედელითვე იყო ამოშენებული. ამ მთავარ სარწყავ რუს ჰქონდა მრავალი განშტოება, მათი საშუალებით ირწყვებოდა დიღმის ხეობის სოლფები.
მეორე კაშხალი
დიღმისხევის მარჯვენა ნაპირის მოსარწყავად იყენებდნენ მეორე კაშხალს. მისი კედელიც ნაგებია ნატეხი ქვითა და კირის ხსნარით. კედელი „ხანჯლისპირული“ წყობითაა დასრულებული. აქაც წყალსაცავისათვის შერჩეულია ვაკე ადგილი. საცავს შუა ნაწილში აქვს წყლის გასასვლელი თაღიანი კარი, რომელიც საჭიროების შემთხვევაში ხეობაში უშვებდა წყალს. წყალსაცავიდან გამოდიოდა რუ.
კაშხლები ადრინდელი ფეოდალური ხანის საირიგაციო მშენებლობის მაღალ დონეს მოწმობს.
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის არქიტექტურული ძეგლები
The Astonishing
The Astonishing — პროგრესული მეტალ-ჯგუფ Dream Theater-ის მეცამეტე სტუდიური ალბომი. იგი გამოიცა 2016 წელს. ალბომი კონცეპტუალურია და ორდისკიანია.
სიმღერების სია
ყველა სიმღერის ავტორი - ჯონ პეტრუჩი, მუსიკის - პეტრუჩი და ჯორდან რუდესი.
სქოლიო
კატეგორია:2016 წლის ალბომები კატეგორია:Dream Theater-ის ალბომები კატეგორია:Roadrunner Records-ის ალბომები კატეგორია:კონცეპტუალური ალბომები კატეგორია:როკ-ოპერები
ტარონიტები
ლიტერატურა
კატეგორია:ტარონიტები
დიდვაკე (ნამოსახლარი)
დიდვაკე — არქეოლოგიური ძეგლი სოფელ გლდანის აღმოსავლეთით 2,5 კილომეტრზე, ხევძმარიას მარჯვენა ნაპირას, გორაზე, ადგილ დიდვაკეში. თარიღდება გვიანდელი ბრინჯაოს და ადრინდრლი რკინის ხანით. განმხოლოებული გორის (სიმაღლე 7-8 მეტრი, ზედაპირის ფართობი 0,5 ჰექტარი) ზედაპირზე მრავლადაა შავად, ლეგად ან ნაცრისფრად გამომწვარი, სხვადასხვა სახის ორნამენტით (ირიბი ნაჭდევი; ამოღრუტნული კონცენტრული და ტალღისებრი ხაზები და სხვა) შემკული თიხის ჭურჭლის ნატეხები. მოპოვებული მასალა ინახება თბილისის ისტორიულ-ეთნოგრაფიულ მუზეუმში.
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის არქეოლოგიური ძეგლები
კაშაპამპის რაიონი
კაშაპამპის რაიონი (Distrito de Cashapampa) — რაიონი პერუში, ანკაშის რეგიონის სიუასის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3425 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 061 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 45.71 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 66.96 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ანკაშის რეგიონის რაიონები კატეგორია:სიუასის პროვინციის რაიონები
ფრიდრიხ ვილჰელმ ბესელი
ფრიდრიხ ვილჰელმ ბესელი (Friedrich Wilhelm Bessel; დ. 22 ივლისი, 1784, მინდენი — გ. 17 მარტი, 1846, კენიგსბერგი) — გერმანელი ასტრონომი. ბერლინის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი (1812). ოცი წლისამ გამოთვალა ჰალეის კომეტის ორბიტა. 1806 წელს ასისტენტად მიიღეს ლილიენტალის კერძო ობსერვატორიაში, სადაც ხელახლა დაამუშავა ჯეიმზ ბრედლის დაკვირვებათა მონაცემები და დიდი სიზუსტით განსაზღვრა რეფრაქციის, პროცესიის და ნუტაციის მუდმივები. 1810 წელს გახდა კენიგსბერგის უნივერსიტეტის პროფესორი. აქ მან დააარსა ობსერვატორია, რომელსაც სიკვდილამდე განაგებდა. ამ ობსერვატორიის მერიდიანული წრით +47°-იდან -16°-მდე დახრილობის შუალედში დააკვირდა 75011 ვარსკვლავს, დაამუშავა ასტრონომიულ ხელსაწყოთა ცდომილების თეორია. აღმოაჩინა პიროვნული განტოლება, ე.ი ყოველი დაკვირვებლისთვის დამახასიათებელი სისტემათა ცდომილება, რითაც უფრო მაღალ საფეხურზე აიყვანა ასტრონომიული გაზომვების სიზუსტე. დაკვირვებათა მონაცემების დამუშავებისას ბესელი იყენებდა ალბათობის თეორიას და უმცირესი კვადრატების ხერხს. ჰელიომეტრის მეშვეობით ბესელმა განსაზღვრა ვარსკვლავ გედი-61-ის პარალაქსი (1838), რითაც ერთ-ერთმა პირველმა გაზომა მანძილი უძრავ ვარსკვლავებამდე. განსაზღვრა პლანეტების მასები და სატურნის თანამგზავრთა ორბიტის ელემენტები. დიდი მნიშვნელობა აქვს ბესელის შრომებს გეოდეზიის დარგში.
მათემატიკაში ბესელის სახელს ატარებს პირველი გვარის ცილინდრული ფუნქციები და დიფერენციული განტოლება, რომელსაც ისინი აკმაყოფილებენ. მასევ ეკუთვნის უტოლობა ფურიეს მწკრივის კოეფიციენტებისთვის და აგრეთვე საინტერპოლაციო ფორმულა.
სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი ასტრონომები კატეგორია:გერმანელი მათემატიკოსები
აღმოსავლეთის ფრონე
აღმოსავლეთის ფრონე, დვანისწყალი — მდინარე საქართველოში, თიღვისა და ქარელის მუნიციპალიტეტებში, მტკვრის მარცხენა შენაკადი. სათავე აქვს ლიხის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 1705 მ-ზე. სიგრძე 41 კმ, აუზის ფართობი 231 კმ². მარცხნიდან ერთვის ტილიანი. საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე, არამდგრადი წყალმცირობა — ზაფხულსა და ზამთარში, წყალმოვარდნები შემოდგომაზე. საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან — 2,5 მ³/წმ. იყენებენ სარწყავად.
სქოლიო
კატეგორია:შიდა ქართლის მხარის მდინარეები კატეგორია:მტკვრის შენაკადები კატეგორია:სამხრეთ ოსეთის დროებითი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულის მდინარეები
რუი ჰაჩიმურა
რუი ჰაჩიმურა (八村塁; დ. 8 თებერვალი, 1988, ტოიამა, იაპონია) — იაპონელი კალათბურთელი; ამჟამად თამაშობს ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის (NBA) კლუბ ვაშინგტონ უიზარდსში. საკოლეჯო კალათბურთს თამაშობდა გონძაგა ბულდოგებში. არის იაპონიის ეროვნული საკალათბურთო ნაკრების წევრი. სიმამღლისა (203 სმ) და წონის (104 კგ) ჰათვალისწინებით, შეუძლია როგორც მსუბუქი ფორვარდის, ისე მძიმე ფორვარდის პოზიციაზე თამაში. ითვლებოდა NBA-ის 2019 წლის დრაფტ კლასის ერთ-ერთ მთავარ პერსპექტიულ მოთამაშედ; აღნიშნულ დრაფტ-კლასში, ვაშინგტონ უიზარდსმა აირჩია პირველი რაუნდის მეცხრე პიკად.
ტოიამას პროვინციაში დაბადებული რუი ჰაჩიმურამ ახალგაზრდობაშივე მიაღწია წარმატებას; თამაშობდა იაპონიის ეროვნულ 17 და 19 წლამდელთა ნაკრებებში (ფიბას ჩემპიონატში). 2016 წელს ჰაჩიმურა გონძაგას შეუერთდა როგორც მეხუთე იაპონიაში დაბადებული კაცთა NCAA-ის პირველი დივიზიონის მოთამაშე.
ადრეული ცხოვრება და კარიერა
ჰაჩიმურა დაიბადა 1998 წლის 8 თებერვალს ტოიამას პროვინციაში, იაპონიაში, იაპონელი დედის, მაკიკოსა (麻紀子) და ბენინელი მამის, ზაქარი ჯაბილის ოჯახში. მისი სახელი რუი (塁) იაპონურად ნიშნავს „ბაზას“ ან „ციხე-სიმაგრეს“. სახელი შეურჩია ბაბუამ (იგი ბეიზბოლის დიდი გულშემატკივარი იყი). ჰყავს სამი ახალგაზრდა და-ძმა: ერთი ძმა და ორი და. ჰაჩიმურას უმცროსი ძმა, ალენი (阿蓮), არის იაპონიაში მდებარე ტოკაის უნივერსიტეტის კალათბურთელი. ბავშვობაში თამაშობდა ბეიზბოლს (ქეჩერისა და პიჩერის პოზიციებზე). 2013 წლის 29 დეკემბერს, ჰაჩიმურამ ულიდერა მეისეის საშუალო სკოლის საკალათბურთო გუნდს (32 ქულით) მეორე ტიტულის, იაპონიის საშუალო სკოლების ჩემპიონატის, მოგებაში; აღნიღნული შეხვედრა ოჰორის ფუკუოკას უნივერსიტეტის წინააღმდეგ შედგა და თამაში მეისეის გამარჯვებით, ანგარიშით 92-78 დასრულდა. 2014 წელს იგი დაეხმარა გუნდს ხსენებული ტურნირის კიდევ ერთხელ მოგებაში. 2015 წლის აპრილში ჰაჩიმურა მიიწვიეს „ჯორდან ბრენდ კლასიკზე“, სადაც მან საერთაშორისო თამაშში პირად ანგარიშზე ცხრა ქულა და ხუთი მოხსნა ჩაიწერა. 2015 წლის 21 ნოემბერს, საკოლეჯო კალათბურთის სათამშოდ, ხელი მოაწერა აშშ-ის საკოლეჯო კალათბურთის გუნდ გონძაგა ბულდოგებთან; იგი ESPN-ის მიერ მიიჩნეოდა როგორც კოლეჯში შემსვლელი ერთ-ერთი საუკეთესო საერთაშორისო მოთამაშე.
ვაშინგტონ უიზარდსი (2019 - დღემდე)
2018 წლის 15 აპრილს ჰაჩიმურამ გამოაცხადა, რომ უარს ამბობდა კოლეჯში კიდევ ერთი წლის განმავლობაში თამაშზე და მონაწილეობას მიიღებდა 2019 წლის NBA-ის დრაფტ კლასში. ჰაჩიმურა 2019 წლის NBA-ის დრაფტში, პირველი რაუნდის მე-9 არჩევნად ვაშინგტონ უიზარდსმა აირჩია. ჰაჩიმურა არის მეორე იაპონიაში დაბადებული მოთამაშე (იასუტაკა ოკაიამას შემდეგ), რომელიც NBA-ის დრაფტზე მოხვდა; აგრეთვე იგი არის პირველი იაპონელი მოთამაშე რომელიც NBA-ის დრაფტის პირველ ეტაპში აირჩიეს. 2019 წლის 23 ოქტომბერს შედგა რუი ჰაჩიმურას დებიუტი NBA-ში; აღნიშნულ თამაშში უიზარდსი დალას მავერიქსს დაუპირისპირდა (უიზარდსი 100-108 დამარცხდა); ან შეხვედრა ორმაგი დუბლით, თოთხმეტი ქულითა და ათი მოხსნით დაასრულა.
კარიერა ეროვნულ ნაკრებში
რუი ჰაჩიმურა იაპონიას საერთათაშირისო დონეზე წარმოადგენს. ირანში ჩატარებულ, 2013 წლის ფიბას აზიის 16-წლამდელთა ჩემპიონატში ჰაჩიმურა საშუალოდ 22.8 ქულას, 12.6 მოხსნასა და 2.8 დაფარებას აგროვებდა (აღნიშნულია 8 თამაშის საშუალო მაჩვენებელი). გუნდმა აღნიშნული ჩემპიონატი მესამე ადგილზე დაასრულა. 2014 წლის აპრილში, იაპონიის 18-წლამდელთა ნაკრებთად ერთად, თამაშობდა გერმანიაში გამართულ ალბერტ შვეიზერის ჩემპიონატში; აღნიშნული ჩემპიონატი გუნდმა ბოლო ადგილით დაასრულა.
იაპონიის ნაკრებმა 2014 წლის ფიბას 17-წლამდელთა მსოფლიო ჩემპიონატში 16 გუნდიდან მე-14 ადგილი დაიკავა; რუი ჰაჩიმურა ტურნირის გამნავლობაში საშუალოდ 22.6 ქულას (ჩემპიონატის უმაღლესი მაჩვენებელი), 6.6 მოსხნასა და 1.7 დაფარებას აგროვებდა. ტურნირის განმავლობაში მან აშშ-ის ნაკრების წინააღმდეგ 25 ქულა დააგროვა თუმცა მათთან მაინც დამარცხდა. აშშ-ის ამ გუნდში თამაშობდნენ შემდგომში უკვე NBA-ის 2017 წლის დრაფტის მონაწილეები: ჯეისონ ტეიტუმი, ჯოშ ჯეკსონი, ცალებ სვანიგიანი და ივან რაბი; გარდა ამისა ნაკრებში თამაშობდნენ ომავალი კოლეჯის ვარსკვლავები, როგორებიცაა დიამონდ სტოუნი და მილაკ მიუმენი.
რუი ჰაჩიმურა იაპონიისთვის ასპარეზობდა 2017 წლის ფიბას 19-წლამდელთა მსოფლიო საკალათბურთო თასის ტურნირში, რომელშიც საშუალოდ 20.6 ქულასა და 11.0 მოხსნას აგროვებდა. 2019 წლის ფიბას მსოფლიო თასის საკვალიფიკაციო რაუნდში, ჰაჩიმურამ იაპონიის ნაკრების დასახმარებლად 25 ქულა მოიპოვა და ირანი ანგარიშით 70-56 დაამარცხა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 8 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1998 კატეგორია:ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის მოთამაშეები კატეგორია:იაპონელი კალათბურთელები
ზაქარია ჯორჯაძე
ზაქარია ალექსანდრეს ძე ჯორჯაძე (დ. 1847 — გ. 1895) — თავადი, ქართველი მეწარმე და საზოგადო მოღვაწე.
სწავლობდა და მუშაობდა მეღვინეობის ცნობილ ევროპულ ცენტრებში — კლოსტერ-ნაიბურგსა (ავსტრია) და მონპელიეში (საფრანგეთი). ჰქონდა მამული კახეთში, სოფელ საბუეში. საქართველოში პირველმა დანერგა მოსახლეობიდან ყურძნის შესყიდვის და ღვინის ევროპული ტექნოლოგიით დამზადების პრაქტიკა. 1888 წელს ბრიუსელის საერთაშორისო სასოფლო-­სამეურნეო გამოფენაზე „ზ. ჯორჯაძისა და კომპანიის“ მიერ ექსპონირებულ ქართულ ღვინოს ოქროს მედალი მიენიჭა. არჩეული იყო ავკასიის სასოფლო-­სამეურნეო საზოგადოების საპატიო თავმჯდომარედ.
ცოლად ჰყავდა თამარ ირაკლის ასული ბაგრატიონ-მუხრანელი (დ. 1855 — გ. 1940). მათი შვილები:
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1847 კატეგორია:გარდაცვლილი 1895 ზაქარია კატეგორია:ქართველი მეღვინეები
პუჰოი
პუჰოი (Puhoi) — სოფელი მოლდოვაში, იალოვენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 111 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 542 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იალოვენის რაიონის სოფლები
დიღმის ღვთისმშობლის ეკლესია
დიღმის ღვთისმშობლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი თბილისის სოფელ დიღმის ჩრდილო-დასავლეთ მხარეს, ზემო უბანში, ფერდობზე, თარიღდება ადრინდელი ფეოდალური ხანით.
ეკლესია დარბაზულია, ნაგებია უხეშად დამუშავებული მოზრდილი ქვებით. გვიანდელი შეკეთების დროს გამოუყენებიათ აგური და ფიქალი. ეკლესია ძლიერადაა დაზიანებული, კამარა, სახურავი და კედლების ზედა ნაწილი ჩამონგრეულია. ეკლესიაში შესასვლელი სამხრეთიდანაა. აღმოსავლეთის არაღრმა აფსიდში ერთი სარკმელი და ორი ნიშია. დარბაზის სამხრეთის და ჩრდილოეთის კედლები დანაწევრებულია წვრილი დეკორატიული თაღით. თაღები კუთეებში კონსოლებს, ხოლო ცენტრში პილასტრებს ეყრდნობა. ასეთივე თაღია დასავლეთის კედელზეც. დარბაზის დასავლეთ მონაკვეთში, გრძივ კედლებზე მიშენებულია კონტრფორსების მსგავსი გაურკვეველი დანიშნულების სქელი კედლები. აგურისა და ქვის დიდი ლოდებით ნაგები, ამჟამად დანგრეული კანკელი გვიანდელ ფეოდალურ ხანას მიეკუთვნება.
შესასვლელს გარედან ქვის არქიტრავი აქვს, რომლის ცენტრში, წრეში ჯვარია ამოკლეთილი.
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის ეკლესიები
ანა შვარცი
ანა იაკობსონ შვარცი (Anna Schwartz; დ. 11 ნოემბერი, 1915 — გ. 21 ივნისი, 2012) — ამერიკელი ეკონომისტი, რომელიც მუშაობდა ეკონომიკური კვლევების ეროვნულ ბიუროში ნიუ-იორკში. ამერიკელმა ეკონომისტმა და New York Times-ის მიმომხილველმა პოლ  კრუგმანმა ანა შვარცი მოიხსენია, როგორც „მონეტარული პოლიტიკის ერთ-ერთი ყველაზე ღრმად მცოდნე პროფესიონალი“. შვარცს ყველაზე დიდი აღიარება მოუტანა მილტონ ფრიდმანთან ერთად შექმნილმა ნაშრომმა „აშშ-ის მონეტარული პოლიტიკის ისტორია, 1867–1960“,რომელიც 1963 წელს გამოიცა. წიგნში ავტორები დიდი დეპრესიის გამომწვევ მთავარ მიზეზად ფედერალურ სარეზერვო სისტემას თვლიდნენ. ის აგრეთვე იყო დასავლეთის საერთაშორისო ეკონომიკური ასოციაციის პრეზიდენტი 1988 წელს.
ადრეული ცხოვრება და განათლება
ანა იაკობსონ შვარცი დაიბადა 1915 წლის 11 ნოემბერს ნიუ-იორკში პაულინ და ჰილელ იაკობსონების ოჯახში. 18 წლის ასაკში დაამთავრა „Phi Beta Kappa“ ბერნარდის კოლეჯში და 1935 წელს, 19 წლისამ უკვე ეკონომიკის  მაგისტრის ხარისხი მოიპოვა კოლუმბიის უნივერსიტეტში. ეკონომისტის კარიერა და პროფესიული მოღვაწეობა მან ერთი წლის შემდეგ დაიწყო. 1936 წელს დაქორწინდა ისააკ შვარცზე, რომელიც იყო ფინანსური ოფიცერი და ასევე კოლუმბიის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებული. მათ ოთხი შვილი შეეძინათ. 1940 წელს, გაზეთში „ეკონომიკის და  სტატისტიკის მიმოხილვა“ გამოქვეყნდა მისი პირველი სტატია „ბრიტანული აქციების ფასები“, რომელიც არტურ გეიერთან და ისაია ფინკელშტეინთან ერთად დაწერა. 1964 წელს მოიპოვა დოქტორის ხარისხი კოლუმბიის უნივერსიტეტში.
ეკონომიკური კვლევის ეროვნული ბიურო
1941 წელს ის შეუერთდა ეკონომიკური კვლევის ეროვნული ბიუროს ჯგუფს და მთელი დარჩენილი ცხოვრების მანძილზე ამ ორგანიზაციის ნიუ-იორკის ფილიალში მუშაობდა. ამდროს ბიურო ბიზნეს ციკლის შესწავლითი პროცესებით იყო დაკავებული. მიუხედავად იმისა, რომ ანა სწავლებითი პროცესით მხოლოდ მცირე ხნის განმავლობაში იყო დაკავებული, მაინც შეძლო აქტიურად გაეზიარებინა თავისი მიდგომა ეკონომიკური პროცესების შესწავლისადმი, რაც მდგომარეობდა იმაში, რომ აწმყოში მიმდინარე მოვლენების უკეთ გასაგებად საჭირო იყო შეესწავლათ მაგალითები, რომლითაც უხვად გვამარაგებდა ისტორია.
ზრდა და რყევები ბრიტანულ ეკონომიკაში
არტურ გეიერთან და უოლტ უიტმენ როსტოუსთან თანამშრომლობის შედეგად ანა შვარცმა შექმნა მონუმენტური ნაშრომი „ბრიტანეთის ეკონომიკის ზრდა და რყევები, 1759–1859: ბრიტანეთის ეკონომიკური განვითარების ისტორიული, სტატისტიკური და თეორეტიკული მიმოხილვა. წიგნის გამოცემის პროცესი შეაფერხა მეორე მსოფლიო ომმა, ამიტომ ფართო საზოგადოებისთვის ხელმისაწვდომი გახდა 1953 წელს ორ ტომად გამოქვეყნებული ნაშრომის სახით და მაშინვე მოიპოვა იმდროინდელი სწავლულებისგან აღიარება. წიგნი ხელახლა დაიბეჭდა 1975 წელს.
ფინანსური რეგულაციები
ანამ მოსაზრება შეიცვალა ფინანსურ რეგულაციებზე. ეკონომისტები, ბანკირები და პოლიტიკოსები დიდი ხნის განმავლობაში განიხილავდნენ ფინანსური სტაბილურობის თემას. შვარცმა 1970-იან და 80-იან წლებში გამოქვეყნებულ კვლევებში ხაზი გაუსვა ფასების დონის მდგრადობის მნიშვნელოვნებას ფინანსური სისტემების სტაბილურობაში. წინა ორი საუკუნის მაგალითებმა ანას აჩვენა, რომ ბიზნესის წარუმატებლობა მნიშვნელოვან ზეგავლენას არ მოახდენდა ეკონომიკაზე, თუ აღკვეთილი იქნებოდა ამ შედეგების გავრცელება ფინანსურ ბაზრებზე. აგრეთვე თვლიდა, რომ კერძო სტრუქტურების გაკოტრების შემთხვევაში მთავრობას არ უნდა დაეფინანსებინა ისინი გადასახადების გადამხდელთა ჯიბეებიდან. 1981 წელს დამსახურებული აღიარება მოიპოვა იმ წვლილისათვის, რომელიც ეკონომიკის განვითარებაში შეიტანა აშშ-ის ოქროს საცავის დირექტორობისას.
შემდგომი მოღვაწეობა
2002 წლიდან 2003 წლამდე შვარცი საერთაშორისო ატლანტიკური ეკონომიკური საზოგადოების პრეზიდენტი იყო. 2007 წელს არჩეულ იქნა ამერიკის ხელოვნებისა და მეცნიერების აკდემიის დოქტორად. ხოლო 2007 წლის შემდეგ მისი ინეტრესის სფერო გახდა აშშ-ის  ჩარევის შედეგების შესწავლა უცხოურ სავლუტო ბაზარზე, რისთვისაც ის იყენებდა ფედერალური სარეზერვო სისტემის მონაცემებს 1962 წლიდან. ჯამში ანა შვარცმა კარიერის განმავლობაში დაწერა 9 წიგნი და გამოაქვეყნა ასამდე სტატია და კომენტარი.
გარდაცვალება
ანა იაკობსონ შვარცი 2012 წლის 21 ივნისს 96 წლის ასაკში გარდაიცვალა საკუთარ სახლში მანჰეტენზე. მეუღლესთან 60-წლიანი თანაცხოვრების  შედეგად დარჩა 4 შვილი (ჯონათანი, ჯოელი, ნაომი და პაულა), 7 შვილიშვილი და 6 შვილთაშვილი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 11 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1915 კატეგორია:გარდაცვლილი 21 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 2012 კატეგორია:ამერიკელი ეკონომისტები
ბაკაევე
ბაკაევე (Бакаєве) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ჩერკასის ოლქის ზოლოტონოშის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 585 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ზოლოტონოშის რაიონის სოფლები
Blender
Blender — პროფესიონალური თავისუფალი და ღია კოდის 3D კომპიუტერული გრაფიკის პროდუქტი, რომელიც გამოიყენება ანიმაციური ფილმების, ვიზუალური ეფექტების, 3D დაბეჭდილი მოდელების, ინტერაქტიული 3D აპლიკაციების და ვიდეო თამაშების შესაქმნელად. მასში შეთავსებულია 3D მოდელირება, ტექსტურირება, რასტრული გრაფიკის რედაქტორი, ჩონჩხის ანიმაცია, სითხეების სიმულირება და სხვა ფუნქციები.
მსოფლიოში გამოსული ანიმაციური ფილმების ზოგიერთი სცენა დამზადებულია Blender-ით. ერთ-ერთი მაგალითია ტომ მურის „კელსის საიდუმლო“.
აბასყული-აღა ბაქიხანოვი
აბასყული-აღა ბაქიხანოვი (Abbasqulu ağa Bakıxanov) (ფსევდონიმი გუდსი Qüdsi) (დ. 21 ივნისი, 1794, სოფ. ამირაჯანი, ბაქოს მახლობლად — გ. 31 მაისი, 1847, მექასა და მედინას შორის მდებარე ადგილი ვადი-ფათიმე) — აზერბაიჯანელი მეცნიერი და მწერალი.
ანტიგუისა და ბარბუდის გერბი
ანტიგუისა და ბარბუდის გერბი — ანტიგუისა და ბარბუდის სახელმწიფო სიმბოლო დროშასა და ჰიმნთან ერთად.
აბასყული-აღა ბაქიხანოვი
დაიბადა ბაქოს ხანის ოჯახში. ბაქიხანოვი წლების განმავლობაში სწავლობდა სპარსულ, არაბულ, რუსულ ენებს, აღმოსავლურ ლიტერატურასა და ფილოსოფიას. მიიღო ფართო ენციკლოპედიური განათლება. 1819 წელს მთავარმართებელმა ალექსი ერმოლოვმა თბილისში მიიწვია თარჯიმნად. ბაქიხანოვს ახალი ურთიერთობა ჰქონდა გრიგოლ ორბელიანთან, ალექსანდრე ჭავჭავაძესთან, ალექსანდრე გრიბოედოვთან, ალექსანდრე ბესტუჟევ-მარლინსკისთან, ვილგელმ კიუხელბეკერთან, მირზა ფათალი ახუნდოვთან, ხაჩატურ აბოვიანთან და სხვებთან. პირადად იცნობდა ნიკოლოზ ბარათაშვილსა და ალექსანდრე პუშკინს. რუსეთის სამხედრო და დიპლომატიურ სამსახურში ყოფნისას 1826–1829 წლებში მონაწილეობდა რუსეთ-ოსმალეთისა და რუსეთ-ირანის ომებში. რუსეთ-ირანს შორის თურქმანჩაის საზავო მოლაპარაკების დროს თარჯიმნად იყო. ბაქიხანოვი ფეოდალთა პრივილეგიებს იცავდა, მაგრამ ამასთანავე დაგმო 1837 წელს ყუბის პროვინციაში აჯანყებულ გლეხთა წინააღმდეგ ხელისუფალთა დამსჯელი ღონისძიებები.
ანტიგუისა და ბარბუდის გერბი
გერბის დიზაინი შექმნა კრისტოფერ გორდონმა 1966 წელს. ოფიციალურად დაამტკიცეს 1967 წლის 16 თებერვალს. გერბის სიმბოლიზმი უფრო კომპლექსურია ვიდრე დროშისა, თუმცა მრავალი სიმბოლო საერთოა.
გერბის თავზე გამოსახულია ანანასი, მცენარე, რომლითაც ცნობილია ეს ქვეყანა. გერბზე ანანასის გარდა გამოსახულია წითელი ჰიბისკუსი, შაქრის ლერწამი და იუკა.
აბასყული-აღა ბაქიხანოვი
1841 წელს ბაქიხანოვმა დაამთავრა ისტორიული ნაშრომი „გულისტანი-ირამი“ (Gülüstani-İrəm) („სამოთხის ყვავილნარი“), რომელიცაშუქებდა ჩრდილოეთ აზერბაიჯანისა და დაღესტნის ისტორიას უძველესი დროიდან 1813 წლამდე. წიგნზე მუშაობისას ბაქიხანოვი ქართულ წყაროებსაც იყენებდა. „გულისტანი-ირამში“ უმთავრესად მოცემულია პოლიტიკური ისტორია. წიგნში მოტანილია უამრავი ფაქტობრივი მასალა და გატარებულია არაერთი ორიგინალური აზრი. ბაქიხანოვი წერდა ლექსებსა და მოთხრობებსაც (სატირა „მიმართვა თავრიზელებისადმი“, მოთხრობა „წიგნი ასკერის შესახებ“ Kitabi-Əsgəriyyə), ავტორია ეთიკურ-მორალური ტრაქტატებისა („აღზრდა ზნეობისა“ და „წიგნი ზნეობრივი აღზრდის შესახებ“). მნიშვნელოვანია მისი გამოკვლევები სპარსული ენის შესახებ („კანონები გუდსისა“),. დაწერილი აქვს ასტროლოგიურ-ფილოსოფიური ნაშრომი „ციური იდუმალებანი“ (კოპერნიკის ჰელიოცენტრული სისტემის საფუძველზე).
ცორცორას სამაროვანი
ცორცორას სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი თბილისის სოფელ დიღმის ჩრდილო-დასავლეთით, ნაოქიანის ხევის ჩრდილოეთით, ე. წ. ცორცორას მთაზე, თარიღდება ადრინდელი ფეოდალური ხანით. სამარხები 0,5-1 მეტრის სიღრმეზე თირშია ჩაჭრილი და ქვიშაქვის ფილებისგან შეკრულ ქვაყუთს წარმოადგენს. მათი უმეტესი ნაწილი კოლექტიურია. თითოეულ მათგანშ 2-5 მიცვალებული ესვენა გულაღმა, გაშოტილი, თავით დასევლეთისაკენ. ცორცორას სამაროვანზე აღმოჩენილი ინვენტარი ინახება არქეოლოგიური კვლევის ცენტრში.
აბასყული-აღა ბაქიხანოვი
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 21 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1794 კატეგორია:გარდაცვლილი 31 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1847
ანტიგუისა და ბარბუდის გერბი
ფარის ზედა ნაწილში გამოსახულია ოქროსფერი მზე (ისევე, როგორც დროშაზე), რომელიც ამოდის თეთრ-ლურჯი ზღვიდან. შავი ფონი მზის უკან განასახიერებს ქვეყნის აფრიკული წარმოშობის მოქალაქეებს. ფარის ძირში, მწვანე მდელოზე, ზღვის პირას გამოსახულია სტილიზებული შაქრის ქარხანა.
გერბის ძირში გამოსახულია სადევიზე ლენტი დევიზით „თუ ყოველი ეცდება ყველა მიაღწევს მიზანს” („Each Endeavouring, All Achieving” ლათინური დამწერლობით).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ანტიგუისა და ბარბუდის ეროვნული სიმბოლოები კატეგორია:სახელმწიფო გერბები კატეგორია:გერბები მზის გამოსახულებით
შუა ფრონე
შუა ფრონე — მდინარე საქართველოში, თიღვისა და ქარელის მუნიციპალიტეტებში, ფცის ერთ-ერთი შემდგენელი. სათავე აქვს ლიხის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 1765 მ-ზე. სიგრძე 34 კმ, აუზის ფართობი 177 კმ². საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე, არამდგრადი წყალმცირობა — ზაფხულსა და ზამთარში, წყალმოვარდნები შემოდგომაზე. საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან — 1,36 მ³/წმ. იყენებენ სარწყავად.
სქოლიო
კატეგორია:შიდა ქართლის მხარის მდინარეები კატეგორია:სამხრეთ ოსეთის დროებითი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულის მდინარეები
ჩინგალპოს რაიონი
ჩინგალპოს რაიონი (Distrito de Chingalpo) — რაიონი პერუში, ანკაშის რეგიონის სიუასის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3128 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 155 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 6.67 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 173.2 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ანკაშის რეგიონის რაიონები კატეგორია:სიუასის პროვინციის რაიონები
კლდისთავი (ნამოსახლარი)
კლდისთავი — არქეოლოგიური ძეგლი სოფელ გლდანის ჩრდილოეთით 1 კილომეტრზე, ადგილ კლდეებში, თარიღდება ადრინდელი ფეოდალური ხანით. ნამოსახლარზე გამოვლინდა რიყისა და ნატეხი ქვით ნაგები კედლების ნანგრევები და თიხის ჭურჭლის ფრაგმენტები.
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის არქეოლოგიური ძეგლები
მუიზა
მუიზა — ისლამის წინასწარმეტყველი მაჰმადის საყვარელი შინაური კატა. გადმოცემის თანახმად ერთხელაც როდესაც მაჰმადმა გაიღვიძა და სალოცავად წასვლა დააპირა შეამჩნია რომ მის კატა მუიზას მისი ტანისამოსის სახელოზე ეძინა. მაჰმადს რომ არ გაეღვიძებინა და შეეწუხებინა მისი საყვარელი კატა ამისათვის მან ტანსაცმლის სახელო მაკრატლით მოჭრა და ისე წავიდა სალოცავად. როდესაც მაჰმადი მეჩეთიდან დაბრუნდა მუიზამ მას პატივისცემის და მადლობის ნიშნად თავი დაუხარა, მაჰმადმა კი მას სამჯერ თავზე ხელი გადაუსვა და მოეფერა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ცხოველები და რელიგია
All She Wants Is
„All She Wants Is“ — ინგლისური როკ-ჯგუფ Duran Duran-ის სიმღერა, რომელიც შეტანილია 1988 წელს გამოსულ ალბომში Big Thing. იგი სინგლის სახით 1988 წლის 24 დეკემბერს გამოვიდა. ბრიტანეთში მან ჩარტის #9 პოზიციამდე, ხოლო აშშ-ში - #22-მდე მიაღწია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:Duran Duran-ის სიმღერები კატეგორია:1988 წლის სინგლები კატეგორია:1988 წლის სიმღერები
ახალი ტალღა 2008
ახალი ტალღა 2008 — ახალგაზრდა შემსრულებელთა მე-7 საერთაშორისო კონკურსი, რომელიც მიმდინარეობდა 2008 წლის 23 ივლისიდან 28 ივლისამდე, ძინტარში, იურმალა. მონაწილეობდა 14 ქვეყნის 17 წარმომადგენელი. გამარჯვებული გახდა ქართული დუეტი „Georgia“.
სქოლიო
კატეგორია:მუსიკალური კონკურსები
ჯურჯენები
200px|მინი|მარჯვნივ|ჯურჯენი მებრძოლი. გვიანი [[მინის დინასტია|მინი.]] ჯურჯენები (ნიუჯები, ნიუჯენი, ) — შუა საუკუნეების ტუნგუსური წარმოშობის ტომები. ცხოვრობდნენ მანჯურიის, ამურისპირეთის, პრიმორიესა და კორეის ჩრდილოეთი ნაწილის ტერიტორიაზე; ლაპარაკობდნენ ჯურჯენულ ენაზე. მათი ეთნოგენეზი, სავარაუდოდ, დაკავშირებულია მოხეს ჯგუფებთან. ჯურჯენებისათვის დამახასიათებელი იყო ნახევრად მომთაბარე მეურნეობა, მნიშვნელოვან როლს თამაშობდა ციხესიმაგრეები. ჩინურ წყაროებში ტერმინი „ჯურჯენები“ VI–VII საუკუნეებში გაჩნდა; X საუკუნემდე დამოუკიდებლები იყვნენ, ურთიერთობა ჰქონდათ ჩინეთთან და კორეასთან. X საუკუნეში კიდანთა იმპერიის — ლიაოს მიერ ჯურჯენთა დამორჩილების შემდეგ რეგიონის ტუნგუსურენოვანი ხალხების აღმნიშვნელი გახდა. 1114 წელს ჯურჯენები აჯანყდნენ აგუდას ხელმძღვანელობით და საკუთარი სახელმწიფო ე. წ. ოქროს სახელმწიფო (ძინი) დააარსეს, 1119 წელს შემოიღეს ჯურჯენული დამწერლობა (იხ. აგრ. ჯურჯენული სტელები). ძინის არსებობის პერიოდში ბევრი ჯურჯენი ჩრდილოეთ ჩინეთში გადასახლდა და ჩინელებთან ასიმილირდნენ; მცირე რაოდენობით ჩრდილოელ ჯურჯენებსაც შეეხოთ ასიმილაცია. ძინის დაცემის შემდეგ ჯურჯენებმა მონღოლთა სამსახურში გადასვლა დაიწყეს, ზოგიერთმა მათგანმა იუანის იმპერიის მნიშვნელოვანი თანამდებობა დაიკავა; ამ დროს კვლავ დაიშალნენ რამდენიმე ტომობრივ ჯგუფად; ჩრდილოელები ტომობრივ ორგანიზაციას დაუბრუნდნენ. მინის ეპოქაში სამხრეთელი ჯურჯენები ხშირად იყვნენ დამოკიდებულები კორეასა და ჩინეთზე; მათ მეურნეობაში მნიშვნელოვან როლს თამაშობდა ცხენების მოშენება ჩინეთში გასაყიდად. XVI საუკუნის ბოლოს დაიწყო ჯურჯენთა გაერთიანების პროცესი გიოროს საგვარეულოს ხელისუფლების ქვეშ ნურხაცის მეთაურობით, რომელმაც საკუთარი, ძიანჯოუს ტომები სხვა ტომებთან გააერთიანა (1583–1625). 1635 წელს ეთნონიმი „ჯურჯენები“ ოფიციალურად შეიცვალა „მანჯურიელებით“ (შესაძლოა, ჯურჯენთა ნაწილის ყოფილი თვითსახელწოდებით). მანჯურიელთა ცინის იმპერია XVIII საუკუნის ბოლოსკენ მსოფლიოს ერთ-ერთი უმსხვილესი სახელმწიფო იყო. ჯურჯენთა უმრავლესობა ჩინეთში გადასახლდა; ამურისპირეთის ჯურჯენების უმრავლესობა, რომლებიც ნადირობით, თევზაობითა და მეირმეობით ირჩენდნენ თავს, განადგურდნენ რუსეთის მიერ ციმბირის ათვისების დროს. XIX–XX საუკუნისათვის ჯურჯენები ასიმილირდნენ, მათ შთამომავლებს განეკუთვნებიან მანჯურიელები და სიბო, აგრეთვე ევენკები და უდეგეელები.
სქოლიო
კატეგორია:ჩინეთის ეთნიკური ჯგუფები კატეგორია:ტუნგუსურ-მანჯურიული ხალხები
ბაკაივკა (ზოლოტონოშის რაიონი)
ბაკაივკა (Бакаївка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ჩერკასის ოლქის ზოლოტონოშის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 262 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ზოლოტონოშის რაიონის სოფლები
ალექსანდრე ჯორჯაძე
ალექსანდრე (საშა) ზაქარიას ძე ჯორჯაძე (დ. 1 თებერვალი, 1882, თბილისი, — გ. 1939, სოლოვეცკის კუნძულები) — ქართველი ინჟინერი, გზების და გვირაბების მშენებელი, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორი (1930).
ჯორჯაძე არის სამხრეთ კავკასიასა და საქართველოში თანამედროვე გზატკეცილების მშენებლობის ფუძემდებელი. მისი ხელმძღვანელობით აიგო მრავალი ხიდი, მათ შორის, საბჭოთა კავშირში პირველი ბონდის ხიდი მდინარე მაგანაზე, სოფელ ჯვარში (ახლანდელი ქ. ჯვარი, 1932; ინჟინერ კრილცოვის პროექტი). მისი ინიციატივით დაარსდა თბილისის რკინიგზის ტრანსპორტის ინჟინრების ინსტიტუტში საავტომობილო გზების მშენებლობის ფაკულტეტი. 1937 წელს, საბჭოთა რეპრესიების დროს, დააპატიმრეს და გადაასახლეს სოლოვეცკის კუნძულებზე, სადაც გარდაიცვალა.
ფსევდო...
ფსევდო... (ბერძნ. pseudos — სიცრუე) — რთული სიტყვის შემადგენელი ნაწილი, ნიშნავს ცრუს, საეჭვოს; ზოგჯერ — ყალბს ან მიმსგავსებულს, მაგ., ფსევდომეცნიერება.
ლიტერატურა
კატეგორია:თავსართები
სორღაქტან ბექი
სორღაქტან ბექი (Сорхагтани Бэхи; დ. 1190 — გ. 1252) — კერაიტების ტომის პრინცესა და მონღოლთა ყაენ ჩინგიზ-ხანის რძალი. ჩინგიზის უმცროსი ვაჟის, ყაენ ტოლუის მეუღლე და მისი კონსორტი 1204-1252 წლებში. მონღოლთა იმპერიის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი ძალაუფლების მქონე ქალი. იგი აქტიურად ერეოდა პოლიტიკაში და თავისი გავლენების წყალობით შეძლო თავად აერჩია რელიგია, რის გამოც ქრისტიანად მოინათლა. იგი იყო მონღოლეთის სამი ყაენის: მუნქეს, არიქისა და ყუბილაის, აგრეთვე ჰულაგუიანთა სახელმწიფოს დამაარსებელ ჰულაგუს დედა.
ბიოგრაფია
სორღაქტანი დაიბადა 1190 წელს მონღოლეთში. იგი იყო კერაიტების ტომის ყაენ თოღრულის უმცროსი ძმის, ჯაქა გამბჰუსა და მისი ერთ-ერთი ცოლის, ვესაის ქალიშვილი. „მონღოლების საიდუმლო ისტორიის“ თანახმად, 1203 წლისთვის, როდესაც თოღრული უფრო ძლიერი მმართველი იყო ვიდრე ჩინგიზ-ყაენი, იგეგმებოდა ჩინგიზის რომელიმე ვაჟის დაქორწინება თოღრულის რომელიმე ძმისწულზე, რადგან თავად უშვილო კაცი იყო. მოგვიანებით თოღრულმა მოლაპარაკებები ჩაშალა და ჩინგიზის მოკვლა სცადა, თუმცა მისი გეგმა გამჟღავნდა, რის გამოც მათ გაქცევა მოუწიათ. საბოლოოდ კერაიტებს მონღოლები დაეწივნენ და თოღრული ბრძოლაში მოკლეს.
ძმისგან განსხვავებით ჯაქა გამბჰუ ყოველთვის ჩინგიზის მომხრე იყო, რის გამოც, მარცხის შემდეგ მან ჩინგიზს მისი უფროსი ვაჟის, ჯოჩის დაქორწინება შესთავაზა თავის რომელიმე ქალიშვილზე. ჩინგიზმა თავისი უფროსი ვაჟის მათთან დამოყვრება არ იკადრა და გადაწყვიტა კერაიტების პრინცესაზე უმცროსი ვაჟი დაექორწინებინა. სწორედ ამის შემდეგ, 1204 წელს ჩინგიზმა თავის უმცროსი ვაჟი, ტოლუი დააქორწინდა სორღაქტანზე, რომელიც ამ დროს დაახლოებით 13-14 წლის იყო. მათ ქორწინებას კერაიტების აჯანყება მოჰყვა, რომლებმაც იმავე საღამოს მოკლეს სორღაქტანის მამა.