cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
სან-ტომე და პრინსიპი
ენები
სან-ტომე და პრინსიპის ოფიციალური ენაა პორტუგალიური, რომელსაც 2012 წლის აღწერის წინასწარი მონაცემებით ფლობს 170 223 ადამიანი ანუ მთლიანი მოსახლეობის 98,4 %, ძირითადად როგორც მეორე ენას. ძირითადი სალაპარაკო ენაა გვინეის ყურის პორტუგალიურ-კრეოლური ენა, რომლის სამი დიალექტია ძირითადად წარმოდგენილი ქვეყანაში: ფორუ; (62 707 ადამიანი ანუ 36,2 %), ანგოლარი (კუნძულ სან-ტომეს სამხრეთში; 11 377 ადამიანი ანუ 6,6 %), პრინსიპის კრეოლური (იგივე ლუნგუი, კუნძულ პრინსიპიზე; 1753 ადამიანი ანუ 1 %). ქვეყანაში ცხოვრობს ხალხი, რომლებიც საუბრობენ კაბუვერდიანუს ენაზე; (კაბო-ვერდელი მულატების შთამომავლების ენა, 14 654 ადამიანი ანუ 8,5 %). ქვეყანაში ასევე ცხოვრობენ ფრანგულ (11 697 ადამიანი ანუ 6,8 %) და ინგლისურ (8556 ადამიანი ანუ 4,9 %) ენაზე მოლაპარაკე ხალხი. სხვა ენებზე ლაპარაკობს 4184 ადამიანი ანუ 2,4 %.
რელიგია
2012 წლის აღწერის წინასწარი მონაცემებით სან-ტომე და პრინსიპის მოსახლეობის ძირითადი ნაწილი მიეკუთვნება შემდეგ რელიგიურ აღმსარებლობას: კათოლიკები — 99 570 ადამიანი ანუ 55,7 %, ადვენტისტები — 7239 ადამიანი ანუ 4,1 %, ღმერთის ასამბლეა — 5991 ადამიანი ანუ 3,4 %, ახალაპოსტოლური ეკლესია — 5177 ადამიანი ანუ 2,9 %, მანა — 4191 ადამიანი ანუ 2,3 %, ღმერთის სამეფო — 3568 ადამიანი ანუ 2,0 %, იეჰოვას მოწმეები — 2202 ადამიანი ანუ 1,2 %, სხვები — 8990 ადამიანი ანუ 5,0 %, ათეისტები — 37 935 ადამიანი ანუ 21,2 %, ვერ გაერკვა — 1268 ადამიანი ანუ 0,7 %, არ ამბობს — 488 ადამიანი ანუ 0,3 %.
ქვეყანაში ასევე არსებობს მცირერიცხოვანი, მაგრამ სწრაფად მზარდი მუსულმანური მოსახლეობა.
ეკონომიკა
დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ ქვეყნის მეურნეობის მართვას მიეცა ცენტრალიზებული ხასიათი, ამასთან წარმოების საშუალებების დიდი ნაწილი იმყოფებოდა სახელმწიფოს საკუთრებაში. თავდაპირველი კონსტიტუცია «შერეული ეკონომიკის» გარანტიას იძლეოდა, რომლის დროსაც ერთდროულად არსებობდა კერძო კოოპერატივები და სახელმწიფო საკუთრებაში მყოფი წარმოების საშუალებები.
1980-იან — 1990-იან წლებში სან-ტომე და პრინსიპის ეკონომიკა შეეჯახა მნიშვნელოვან სიძნელეებს. ეკონომიკური განვითარება დამუხრუჭდა. პლანტაციური მიწების გადანაწილების მცდელობებმა გამოიწვია მოყვანილი კაკაოს რაოდენობის შემცირება. ამავე დროს კაკაოს ფასი მსოფლიო ბაზარზე მკვეთრად დაეცა. სახელმწიფოს გადახდის ბალანსის დეფიციტი იზრდებოდა ყოველწლიურად.
ეკონომიკური ვარდნის შეჩერებისა და შეწყვეტის მიზნით ხელისუფლებამ განახორციელა მთელი რიგი რეფორმები. 1987 წელს ხელისუფლებამ საერთაშორისო სავალუტო ფონდის დახმარებით დაიწყო რეგულირების სტრუქტურული პროგრამის განხორციელება და გააფართოვა კერძო სექტორის მონაწილეობა ნახევრადსახელმწიფო საწარმოების მართვაში, ასევე სასოფლო-სამეურნეო, სამრეწველო, საბანკო და ტურისტულ სექტორებში. 1990-იანი წლების დასაწყისში ეკონომიკური რეფორმების ბაზა გახდა მასობრივი პრივატიზაცია (განსაკუთრებით სასოფლო-სამეურნეო და სამრეწველო საწარმოების).
სან-ტომე და პრინსიპის ხელისუფლება რეგულარულად იღებს დახმარებებს სხვადასხვა სახელმწიფოებისგან და საერთაშორისო ორგანიზაციებისგან (გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის განვითარების პროგრამა, მსოფლიო ბანკი, ევროპის კავშირი, პორტუგალია, ტაივანი, აფრიკის განვითარების ბანკი).
2007 წლის 27 მარტის მდგომარეობით სახელმწიფო ფულადი შენატანის გადახდის მხრივ შედის გაეროს მოვალეების სიაში.
შედის აფრიკის, კარიბის აუზის და წყნარი ოკეანის რეგიონის ქვეყნების საერთაშორისო ორგანიზაციაში.
სოფლის მეურნეობა
XIX საუკუნიდან სან-ტომე და პრინსიპის ეკონომიკა დაფუძნებული იყო პლანტაციურ მეურნეობაზე. დამოუკიდებლობის მიღწევის მომენტისათვის პორტუგალიის პლანტაციებს ეკავათ დამუშავებული მიწების 90 %. 1975 წლის შემდეგ ეს პლანტაციები გადავიდა სხვადასხვა სახელმწიფო სასოფლო-სამეურნეო საწარმოების მმართველობის ქვეშ, ხოლო შემდეგ მოხდა მათი პრივატიზაცია. ქვეყანაში მოყვანილი ძირითადი სასოფლო-სამეურნეო კულტურაა კაკაო, რომლის წილი ექსპორტში შეადგენს გატანილი პროდუქციის მთლიანი მოცულობის 80 %-ზე მეტს. მცირე რაოდენობით ექსპორტზე ასევე გადის ყავა, კოპრა, ბანანი, Cínchona-ს ქერქი, პალმის ზეთი. ამას გარდა, ქვეყანაში მოჰყავთ პურის ხე, ფეტვი, მანიჰოტი, სიმინდი, იამსი. ექსპორტირებული საქონლის 30 %-ზე მეტი მიეწოდება დიდ ბრიტანეთს, 25 %-ზე მეტი — ნიდერლანდებს, 20 %-ზე მეტი — ბელგიას.
მრეწველობა
საკვები პროდუქტების წარმოების მოცულობა საკმაოდ მცირეა და ვერ აკმაყოფილებს მოსახლეობის მოთხოვნილებებს, ამიტომ საკვები პროდუქტების მნიშვნელოვანი ნაწილი უცხოეთიდან იმპორტის სახით შემოდის. ბოლო დროს საკვები მრეწველობის გასავითარებლად მთავრობა დიდ ძალისხმევას იღებს, მათ წამოიეყეს რამდენიმე პროექტი, რომელიც მნიშვნელოვანწილად ფინანსირდება უცხოური ორგანიზაციების მიერ. დღეისათვის კუნძულებზე საქონლის ძირითად მომწოდებლად რჩება პორტუგალია: მის წილზე მოდის ქვეყნის იმპორტის თითქმის 60 %.
ნავთობის წარმოება
1999 წელს ExxonMobil-ის კორპორაციამ დაიწყო ნავთობის მარაგის დაზვერვა ოკეანის შელფზე, რის შედეგადაც აღმოჩენილი იქნა 10 მილიარდ ბარელზე მეტი ნავთობი. 2001 წელს ნიგერიისა და სან-ტომე და პრინსიპის მთავრობებმა მიაღწიეს შეთანხმებას რეგიონში არსებული ნავთობის მარაგის ერთობლივი მფლობელობის შესახებ. განვითარების ერთობლივი ზონა დაიყო 9 სექტორად. 2004 წელს ნავთობის მოპოვების უფლება 1 სექტორში მიიღეს კომპანიებმა ChevronTexaco, ExxonMobil და ნორვეგიულმა ფირმა Equity Energy-მ. შეთანხმების თანახმად შემოსავლების 60 %-ს იღებს ნიგერია, ხოლო 40 %-ს — სან-ტომე და პრინსიპი.
ტრანსპორტი
სან-ტომე და პრინსიპის ტრანსპორტის ძირითადი დარგებია ადგილობრივი დანიშნულების საავტომობილო ინფრასტრუქტურა, ასევე საერთაშორისო დანიშნულების საავიაციო აეროპორტები და საზღვაო პორტები. ქვეყანაში არ არსებობს რკინიგზა.
2006 წლის მდგომარეობით ქვეყანაში ფუნქციონირებს 320 კმ ავტოგზა, აქედან 218 კმ მყარი საფარითაა და 102 კმ გრუნტიანი საფარით.
სან-ტომე და პრინსიპის ემსახურება სან-ტომეს საერთაშორისო აეროპორტი. ფუნქციონირებს ორი ასფალტირებული ასაფრენ-დასაჯდომი ზოლი, მთლიანობაში: ერთი 1524 მეტრიდან 2437 მეტრამდე სიგრძის, ხოლო მეორე 914 მეტრიდან 1523 მეტრამდე სიგრძის.
საგარეო ვაჭრობა
2012 წლის ექსპორტი — 11,7 მილიონი დოლარი — კაკაო, ყავა, კოპრა, პალმის ზეთი.
ძირითადი მყიდველები — ნიდერლანდები (32,7 %), ბელგია (21,4 %), ესპანეთი (10,8 %), ნიგერია (5,7 %), აშშ (5,0 %).
2012 წლის იმპორტი — 121,6 მილიონი დოლარი — მანქანები, ელექტრომოწყობილობები, ნავთობპროდუქტები, საკვები პროდუქტები.
ძირითადი მომწოდებლები — პორტუგალია (63,0 %), გაბონი (6,0 %).
ჯანდაცვა
სან-ტომე და პრინსიპის ჯანდაცვის ერთ-ერთი მთავარი პრობლემაა მალარია. რამდენიმე წლის წინ მალარიით დაავადების მასშტაბები საკმაოდ დიდი იყო, მაგრამ უკანასკნელ წლებში, ტაივანის და შიდსთან, ტუბერკულოზთან და მალარიასთან ბრძოლის გლობალური ფონდის ტექნოლოგიური და მატერიალური დახმარების შედეგად, დაავადებულთა რიცხვი შემცირდა 60 %-ით.
ქვეყანაში შეიმჩნევა აიდ ვირუსით და შიდსით დაავადებულთა რიცხვის კატასტროფული ზრდა. სამედიცინო დაწესებულებების რაოდენობა საკმაოდ მცირეა, ხოლო სახელმწიფოს არ გააჩნია თანხები სამედიცინო პრეპარატების შესასყიდად.
ჯანდაცვის სფეროში ქვეყანას აფრიკულ ქვეყნებთან პარტნიორობის პროგრამის საფუძველზე გარკვეულ დახმარებას უწევს აშშ-ის შეიარაღებული ძალების ევროპული ხელმძღვანელობა, რის შედეგადაც ამაღლდა სამხედრო ექიმების კვალიფიკაცია, შეკეთდა საავადმყოფო დედაქალაქ სან-ტომეში და სხვა.
შვიდი ადამიანისგან შემდგარი კუბელი სამედიცინო ბრიგადა, რომელთა შორის არიან ექიმები, მედდები და სხვა სამედიცინო მუშაკები, ძირითადად მუშაობს მთავარ კუნძულზე, თუმცა პერიოდულად ჩადიან პრინსიპის კუნძულზეც.
2009 წლის მონაცემებით ჯანდაცვის სახელმწიფო ხარჯები ერთ სულ მოსახლეზე შეადგენს $90,73 აშშ დოლარს.
განათლება
განათლება სან-ტომე და პრინსიპიში სავალდებულოა ოთხი წლის განმავლობაში. 2001 წლიდან ინფორმაცია ქვეყანაში დაწყებითი კლასების მოსწავლეების რაოდენობაზე და მათი გაკვეთილებზე დასწრების დონეზე არ მოიპოვება.
განათლების სისტემა განიცდის საკლასო ოთახების უკმარისობას, მასწავლებლების არასაკმარის კვალიფიკაციას და დაბალ ხელფასს, სასწავლო წიგნების არასრულფასოვნებას, გამეორების მაღალ დონეს, განათლების დაბალ დაგეგმვას და მართვას, ასევე სკოლების მართვაში საზოგადოების არასაკმარის მონაწილეობას. არასაკმარისია სასკოლო სისტემის შიდა დაფინანსება, რის შედეგადაც სისტემა საკმაოდ დამოკიდებულია გარედან დაფინანსებაზე.
უმაღლესი სასწავლო დაწესებულებებია ეროვნული ლიცეუმი და სან-ტომე და პრინსიპის უნივერსიტეტი.
მასმედია
სან-ტომე და პრინსიპიში ტელევიზია და რადიო ეკუთვნის სახელმწიფოს. ქვეყანაში ფუნქციონირებს სახელმწიფო ტელეკომპანია და მისი კუთვნილი სახელმწიფო ტელეარხი TVS (Televisão Santomense — «სან-ტომეს ტელევიზია»), სახელმწიფო რადიოკომპანია და მისი კუთვნილი სახელმწიფო რადიოსადგური RNSTP (Rádio Nacional de São Tomé e Príncipe — «სან-ტომე და პრინსიპის ეროვნული რადიო»). დამოუკიდებელი ელექტრონული მასმედია ქვეყანაში არ არსებობს; ის აკრძალული არ არის, მაგრამ არც იქმნება (ეკონომიკური სიძნელეების გამო). ამასთან ოპოზიციურ პარტიებს ეძლევათ საეთერო დრო (3 წუთიდან) სახელმწიფო არხებზე.
ოპოზიციური ბეჭვდითი საშუალებების გამოცემები და მათი გავრცელება აკრძალული არ არის.
Freedom House სან-ტომე და პრინსიპის პრესას თვლის თავისუფლად. ამ ორგანიზაციის 2006 წლის მიმოხილვაში 48 სუბსაჰარული აფრიკის ქვეყნებს შორის სან-ტომე და პრინსიპიმ დაიკავა მე-5 ადგილი სიტყვის თავისუფლების მხრივ. მკვლევარები აღნიშნავენ, რომ ზოგიერთი ჟურნალისტის პრაქტიკაშია თვითცენზურა.
ისეთი ცნობილი ორგანიზაციები, როგორებიცაა: «რეპორტიორები საზღვრებს გარეშე», პრესის საერთაშორისო ინსტიტუტი, ჟურნალისტების დაცვის კომიტეტი სან-ტომე და პრინსიპის არ რთავენ საკუთარ ყოველწლიურ მოხსენებებში.
კულტურა
ქვეყნის აფრიკულმა კულტურამ კოლონიალურ პერიოდში განიცადა ძლიერი პორტუგალიური გავლენა და დღემდე დაკავშირებულია მასთან.
მუსიკა
კუნძულ პრინსიპიზე გავრცელებულია რიტმი «დექსა» (dêxa). ქვეყანაში ცნობილია ისეთი რიტმები, როგორებიცაა სამბა; კაბო-ვერდედან შემოტანილი პუიტა (puita); სოკოპე (socopé), რომელიც ძველად იყო კოლონიალური ელიტის ცეკვა; დანსუ-კონგუ (Danço Congo). ერთ-ერთ ყველაზე უფრო ცნობილ ტრადიციულ მუსიკალურ-საცეკვაო წარმოდგენას ჰქვია «ჩილოლი» (tchiloli).
XX საუკუნეში ქვეყნის ერთ-ერთი ყველაზე უფრო პოპულარული მუსიკალური ჯგუფი იყო Leoninos, რომელიც დაარსდა 1959 წელს. ყველაზე უფრო წარმატებულ პერიოდში ჯგუფის გამოსვლა აიკრძალა სიმღერა «Ngandu»-ს გამო, რომელშიც გაკრიტიკებული იყო კოლონიური ხელისუფლება. Leoninos დაიშალა 1965 წელს, მაგრამ იგი შეცვალა სხვა შემსრულებლებმა: Os Úntués (ამ ჯგუფმა პირველად გამოიყენა ელექტრო გიტარა), Quibanzas, Africa Negra, Mindelo. ამ ჯგუფების ხელოვნებაში გაძლიერდა ანგოლის, ამერიკული, არგენტინის, კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის, კუბის კულტურის გავლენა.
XX საუკუნის ბოლოს ქვეყანაში პოპულარულები იყვნენ მომღერლები Zarco, Manjelegua, ხოლო ისეთი ჯგუფები, როგორებიცაა Juka და Açoreano გამოდიოდნენ პორტუგალიაში. თანამედროების ერთ-ერთი პოპულარული ჯგუფია — Grupo Tempo, რომლის წევრი — გილერმე კარვალიუ — ამავე დროს მხატვრული ხელმძღვანელიცაა.
ლიტერატურა
სან-ტომე და პრინსიპის ლიტერატურა პირველ რიგში იქმნება პორტუგალიურ ენაზე, თუმცა არსებობს ადგილობრივ ფოროს ენაზე შექმნილი ნაწარმოებებიც.
ქვეყნის პოეზიას საძირკველი ჩაუყარა კაეტანუ და კოშტა ალეგრემ (1864—1890), მისი კრებულის — «ლექსების» (1916 წელი) თემა იყო თეთრკანიანთა საზოგადოებაში მოხვედრილი აფრიკელი ადამიანის მდგომარეობა, რასობრივი გამოვლინებების წინააღმდეგ გამოთქმული პროტესტი. თავის წინამორბედებად ალეგრე ასახელებს ლუიშ დი კამოენსის, დანტე ალიგიერის, ვიქტორ ჰიუგოს, ბრაზილიელ კასტრო ალვეშს. აფრიკის პორტუგალურენოვანი პოეზიის მთავარი ეტაპია ტენრეირუ ფრანციშკუ ჟოზე დი ვასკიშის კრებული «წმინდა სახელის კუნძული». ტენრეირუს პოეზიაში გაისმის შავკანიანი მოსახლეობის გენეტიკური ერთიანობის აღქმა, მათი ტრაგიკული დაქსაქსულობის მოტივი. ის თავის თანამოსაზრეებად თვლის ლენგსტონ ჰიუზს, ლუი არმსტრონგს, სენეგალელებს ბირაგო დიოპს და ლეოპოლდ სედარ სენგორს. მის შემოქმედებაში იგრძნობა კუბელი ნიკოლას გილენ ბატისტას, პორტუგალიელი ფერნანდუ ანტონიუ ნოგეირა პესოას, ბრაზილიელი ჟორჟი დე ლიმას გავლენა. მაგრამ პოეტი არ გამოდიოდა პორტუგალიური კოლონიალიზმის წინააღმდეგ, იყო დეპუტატი სან-ტომედან ანტონიუ დი სალაზარის პარლამენტში. ტენრეირუ წერდა რომანსებს, რომანსეიროებს, სოკოპეს (სიმღერა-ცეკვის ხალხურ ნაირსახეობას), ტექსტში შეჰყავდა სიტყვების შერწყმა და ფრაზები ფოროს კრეოლურ ენაზე. ანგოლელმა პოეტმა და პოლიტიკურმა მოღვაწემ მარიო დე ანდრადიმ მას უწოდა «მთელი მსოფლიოს შავკანიანი მოსახლეობის საყვირი».
1950—1960-იანი წლების ლიტერატურა იძენდა რევოლუციურ ხასიათს. მწერლები ალდა ნევეშ და გრასა დუ ეშპირიტუ სანტუ და ალბერტინუ მეირუში იყვნენ დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლის აქტიური წევრები, ისინი ფოლკლორულ ტრადიციებს უთავსებდნენ მხატვრული გამოსახვის თანამედროვე ფორმებს.
ქვეყნის ეროვნულ პროზას საძირკველი ჩაუყარა ფ. ვ. დი ალმეიდამ, მის ნაწარმოებებს შორისაა — მონათხრობთა კრებული «მარია ქალაქში» (1937 წელი). პორტუგალიელი ფერნანდუ რეიში ესწრაფოდა გამოესახა პლანტაციების სპეციფიკური სამყარო: რომანი «პლანტაცია» ასახავს პორტუგალიელი კოლონისტის ადაპტაციას აფრიკაში. რეიში — პიესების, ნოველების ავტორია, სან-ტომეს ფოლკლორის კრებულების შემდგენია. მწერალი უარყოფითად უყურებს აფრიკულ ნაციონალიზმს და დეკოლონიზაციას. თანამედროვე მწერლებიდან შეიძლება აღინიშნოს ფრანსიშკუ კოშტა ალეგრე, ალბერტინუ ბრაგანსა, კარლუშ დუ ეშპირიტუ სანტუ (რომანი «აწმყოს გახსენება», 2001 წელი). მწერლების ახალგაზრდა თაობას ეკუთვნიან ოლინდა ბეჟა და რაფაელ ბრანკუ.
სან-ტომეს კუნძულზე ადგილობრივი ოსტატები ხისგან აკეთებენ ქანდაკებებს.
სამზარეულო
სან-ტომე და პრინსიპის სამზარეულოს კვების ძირითადი პროდუქტების მთავარი კომპონენტებია თევზი, ზღვის პროდუქტები, პარკოსანი კულტურები, სიმინდი, მოხარშული ბანანი, ტროპიკული ხილი, როგორებიცაა ანანასი, ავოკადო და ბანანი. ქვეყნის სამზარეულოს კერძებში ფართედ გამოიყენება ცხარე სანელებლები. ყავას იყენებენ სხვადასხვა საკვებში სანელებლების სახით. საუზმეზე ხშირად მიაქვთ წინა დღის საუზმის შემდეგ დარჩენილი კერძები გაცხელებული სახით, ასევე პოპულარულია ომლეტი.
უალკოჰოლო სასმელებიდან გავრცელებულია ლიმონის კანისგან და ცხელი წყლისგან დამზადებული წვენი Carioca de limão, ქოქოსის წყალი, ყავა და ჩაი.
ქვეყანაში ასევე ამზადებენ ალკოჰოლიან სასმელებსაც. Aquardente — დისტილიცებული სასმელია, შაქრის ლერწმისგან დამზადებული. ქვეყნის ეროვნული ლუდია Criollo, თუმცა პორტუგალიიდან ასევე შემოდის Super bock-ის და Sagres lager-ის მარკის ლუდი. ქვეყანაში შაქრის ლერწმისგან მზადდება რომი Gravana. პალმის ღვინო ითვლება ეროვნულ სასმელად სან-ტომე და პრინსიპიში. კოქტეილი Ponche მზადდება თაფლისაგან და სასმელ Aquardente-საგან. ღვინო როგორც წესი შემოდის პორტუგალიიდან.
სპორტი
სან-ტომე და პრინსიპის სპორტსმენები მონაწილეობას იღებდნენ ექვს ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე. მათი დებიუტი შედგა 1996 წლის ატლანტის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე. ზამთრის ოლიმპიურ თამაშებში ქვეყნის სპორტსმენებს მონაწილეობა არასდროს არ მიუღიათ. სან-ტომე და პრინსიპის სპორტსმენებს ოლიმპიური მედალი არასდროს არ მოუპოვებიათ.
დღესასწაულები
სან-ტომე და პრინსიპიში სადღესასწაულო დღეებია:
სქოლიო
კატეგორია:აფრიკის ქვეყნები კატეგორია:პორტუგალიურენოვანი ქვეყნები კატეგორია:გაეროს წევრი სახელმწიფოები კატეგორია:კუნძულოვანი სახელმწიფოები
Camponotus vestitus
Camponotus vestitus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
Lavender (Marillion-ის სიმღერა)
„Lavender“ — ბრიტანული ნეო-პროგრესული როკ-ჯგუფ Marillion-ის სინგლი ალბომიდან Misplaced Childhood.
ეს იყო სინგლის Kayleigh შემდეგ რიგით მეორე წარმატება, რომელმაც სიმღერა მოახვედრა ბრიტანული სინგლების საუკეთესო ხუთეულში - აღლუმში იგი 9 კვირის მანძილზე მეხუთე ადგილს იკავებდა. ამ სინგლების შემდეგ ჯგუფის არც ერთი სიმღერა არ მოხვედრილა საუკეთესო ხუთეულში.
Iridomyrmex pallidus
Iridomyrmex pallidus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Iridomyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
Lavender (Marillion-ის სიმღერა)
სიმღერაში გამოიყენება ხალხური სიმღერის Lavender Blue ტექსტის ნაწყვეტები. საგულისხმოა, რომ სინგლის ვერსია, განსხვავებით ალბომისგან, უფრო ვრცელია. ამ ვარიანტისათვის სპეციალურად იქირავეს სტუდია, რაშიც 20.000 ფუნტი სტერლინგი გადაიხადეს. თავდაპირველად მუსიკოსები მას დიდ მნიშვნელობას არ ანიჭებდნენ, თუმცა, ალბომის ჩაწერასთან ერთად, ყველა მიხვდა, რომ ის ახალი დისკის ნამდვილ მშვენებად იქცევა.
ევროპის თასის მფლობელთა თასი წყალბურთში ვაჟთა გუნდებს შორის
ტარდებოდა 1975 - 2003 წლებში. 2003 წელს  ევროპულ საკლუბო წყალბურთში  გატარებული რეფორმების  შედეგად  ტურნირი ს  ჩატარება  შეწყდა.
Iridomyrmex pallidus
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ევროპის თასის მფლობელთა თასი წყალბურთში ვაჟთა გუნდებს შორის
! s! style="background: #ddffdd;"|წელი ! s! style="background: #ddffdd;"|თასის მფლობელი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:წყალბურთი კატეგორია:საერთაშორისო  ტურნირები  წყალბურთში
Lavender (Marillion-ის სიმღერა)
სქოლიო
კატეგორია:Marillion-ის სიმღერები კატეგორია:1985 წლის სიმღერები
გაზიანთეფი
გაზიანთეფი (Gaziantep) — ქალაქი თურქეთის სამხრეთში, გაზიანთეფის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა - 1,237,874 კაცი, მოსახლეობის რაოდენობით მეექვსე ადგილზეა თურქეთში. 1921 წლის 8 თებერვლამდე ქალაქი ატარებდა სახელს „ანთეფი“, ტიტული გაზი - მამაცი ქალაქს მიანიჭა თურქეთის პარლამენტმა სახელმწიფოს დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლაში შეტანილი წვლილის გამო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თურქეთის ქალაქები
უედელის ზღვა
უედელის ზღვა — განაპირა ზღვა სამხრეთის ოკეანეში, ანტარქტიდის ნახევარკუნძულსა (დასავლეთით) და კოტსის მიწას (აღმოსავლეთით) შორის. ფართობი 2,8 მილიონი კმ², სიღრმე უმეტესად 3000 მ, მაქსიმალური 6820 მ. სამხრეთი ნაპირი წარმოადგენს ფილხნერ-რონეს შელფური მყინვარის კიდეს. სამხრეთი და სამხრეთ-დასავლეთი ნაწილი წყალმარჩხია. ზღვის მნიშვნელოვანი ნაწილი მთელი წლის განმავლობაში დაფარულია მოდრეიფე ყინულებით, ბევრია აისბერგი. ერთი მხრივ, ზღვა წარმოადგენს არგენტინა-ბრიტანეთს შორის დავის საგანს, ხოლო მეორე მხრივ ამ ტერიტორიაზე ჩილესაც აქვს პრეტენზია. უედელის ზღვა აღმოაჩინა ჯეიმზ უედელის ინგლისურმა ექსპედიციამ 1823 წელს და ატარებდა გეორგ IV-ის სახელს. უედელის სახელი ეწოდა 1930 წელს.
ისტორიკოსი თომას რ. ჰენრი 1950 წელს გამოცემულ თავის წიგნში „თეთრი კონტინენტი“ წერს:  შემდეგ ის მთელ თავს უთმობს მწვანეთმიან კაცთევზასთან დაკავშირებულ მითებს, რომელიც გამჭვირვალე ყინულოვანი წყლებიდან იყურებოდა და 1949 წლამდე არ აძლევდა გემებს ყინულებს შორის ამ ვიწრო ბილიკის გავლის საშუალებას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სამხრეთის ოკეანის ზღვები
მორაუჟუ
მორაუჟუ (Moraújo) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სეარის შტატში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში. მიეკუთვნება სეარის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 069 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 415.614 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 19.41 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები
ოკა (თვითმავალი ნაღმსატყორცნი)
2ბ1 „ოკა“ (2Б1 «Ока») — საბჭოთა განსაკუთრებული სიმძლავრის 420-მილიმეტრიანი თვითმავალი ნაღმსატყორცნი დანადგარი.
შექმნის ისტორია
საარტილერიო სისტემა „ოკაზე“ მუშაობა მიმდინარეობდა პირველი საბჭოთა ბირთვულსაბრძოლომასალიანი საარტილერიო დანადგარის შექმნის პროგრამის ფარგლებში. მცირე სიმძლავრის ბირთვული მუხტის შემუშავება გაჭიანურდა. 1954 წლის 13 ოქტომბერს გამოცდისას ბირთვული აფეთქება ვერ მოხდა. ბირთვული მუხტის წარმატებული გამოცდა ტორპედო ტ-5-ის შემადგენლობაში მხოლოდ 1955 წელს შეძლეს. ეს იყო პირველი აფეთქება ახალი მიწის პოლიგონზე. ამან საშუალება მისცა გადასულიყვნენ სპეციალური საარტილერიო დანადგარების შემუშავებაზე.
420-მმ თვითმავალი ნაღმსატყორცნის შემუშავება მიმდინარეობდა ლენინგრადის კიროვის ქარხანაში მთავარი საარტილერიო სამმართველოს დაკვეთით სსრკ მინისტრთა საბჭოს 1955 წლის 18 აპრილის № 764-457 დადგენილების საფუძველზე, 406-მმ თვითმავალი ქვემეხის „კონდენსატორის“ პარალელურად. ნაღმსატყორცნი „ოკა“, რომელიც გათვლილი იყო ტაქტიკური ბირთვული საბრძოლო მასალის გასროლაზე, შეიქმნა მძიმე ტანკის მუხლუხიანი შასის ბაზაზე. დანადგარი განკუთვნილი იყო მტრის კომუნიკაციების, აეროდრომებისა და სამრეწველო ობიექტების განადგურებაზე.
კონსტრუქცია
ნაღმსატყორცნის მოქანავე ნაწილი განათავსეს მუხლუხიან შასიზე „ობიექტ 273“. მანქანის ბაზად გამოიყენეს მძიმე ტანკ „ობიექტ 272“-ის (ტ-10მ-ის ლენინგრადული ვარიანტი) შასი. ორივე მანქანის ტრანსმისია და ძრავის დანადგარები მთლიანად უნიფიცირებული იყო, მცირედი განსხვავებები იყო სავალი ნაწილის კონსტრუქციაში. დანადგარის მასის შემცირების მიზნით, საბრძოლო განყოფილება შეჯავშნილი არ იყო.
თვითმავალი დანადგარისათვის 420-მმ ნაღმსატყორცნი 2ბ1 შეიქმნა გლუვლულიანი არტილერიის სპეციალურ საკონსტრუქტორო ბიუროში (СКБ ГА), მთავარი კონსტრუქტორი — ბორის შავირინი. საბრძოლო მასალის განსაკუთრებული მასური გაბარიტების (მასა 650 კგ) გამო, დატენისათვის გამოიყენებოდა ჯალამბარი და ელექტროჰიდრავლიკური ამძრავის მქონე ამწევი ისარი. საბრძოლო კომპლექტის გადატანა და დატვირთვა უნდა განეხორციელებინა სპეციალურ დამხმარე მანქანას. ეს მანქანა, რომელიც აგრეთვე კიროვის ქარხანაში შეიმუშავეს, იწონიდა დაახლ. 30 ტონას და მნიშვნელოვნად იყო უნიფიცირებული მუხლუხიან საარტილერიო ავტოსაწევართან ატ-ტ (АТ-Т, „ობიექტ 401“).
გამოშვება
1957 წელს აიგო თვითმავალი ნაღმსატყორცნის 4 საცდელი ნიმუში. ქარხნული გამოცდები დასრულდა 1959 წელს. საცდელმა ნიმუშებმა 1960 წელს გაიარეს საპოლიგონე გამოცდები. გამოცდებმა აჩვენა სირთულე ექსპლუატაციაში და მანქანის კვანძების არასაკმარისი საიმედოობა. მნიშვნელოვანი ნაკლი იყო მისი ცუდი მანევრულობა — არასაკმარისი კუთრი სიმძლავრე და ლულის დიდი შვერი.
ნაღმსატყორცნ „ოკას“ შექმნის შემდგომი სამუშაოები შეწყდა. ამას ხელი შეუწყო სახმელეთო ჯარებში ტაქტიკური რაკეტების კომპლექსების დანერგვამ, რომლებსაც გამშვები დანადგარების მცირე მასური გაბარიტებისა და მნიშვნელოვნად უკეთესი მანევრული მახასიათებლების პირობებში ჰქონდათ მიზნების განადგურების უფრო მაღალი შესაძლებლობები.
დღეს 420-მმ თვითმავალ ნაღმსატყორცნ „ოკას“ ერთი ეგზემპლარი ნაღმთან ერთად დაცულია სანქტ-პეტერბურგის არტილერიის მუზეუმში.
სქოლიო
კატეგორია:საბჭოთა თვითმავალი საარტილერიო დანადგარები
Iridomyrmex prismatis
Iridomyrmex prismatis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Iridomyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
NGC 7629
NGC 7629 — გალაქტიკა თევზების თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1864 წლის 19 ოქტომბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:თევზების თანავარსკვლავედი
აია (გიპუსკოა)
აია (Aya, Aia) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ბასკეთის ავტონომიური გაერთიანების გიპუსკოის პროვინციის უროლა-კოსტის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 55,27 კმ². მოსახლეობა — 2039 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:გიპუსკოის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:გიპუსკოის ქალაქები
ვიედმა
ვედმა — ქალაქი არგენტინაში, რიო-ნეგროს პროვინციის დედაქალაქი.
ქალაქი გაშენებულია მდინარე რიო-ნეგროს სამხრეთ დინებაზე, ზღვის შესართავიდან 30 კმ-ის მოშორერით, ბუენოს-აირესიდან დაშორებულია 960 კმ-ით. 2001 წლის აღწერის მონაცემებით, ვედმაში ცხოვცრობდა 47,246 ადამიანი.
მდინარე რიო-ნეგროს მეორე სანაპიორზე მდებარეოსბს ქალაქი კარმენ-დე-პატაგონესი. თუმცა წარსულში ეს ორივე ერთ ქალაქს წარმოადგენდა და კარმენ-დე-პატაგონესი ერქვა.
პატარა პანდა
პატარა პანდა ან წითელი პანდა (Ailurus fulgens) — ძუძუმწოვარი ცხოველი ენოტისებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძე 51-64 სმ, მასა 3-4,5 კგ აღწევს. გავრცელებულია ჩინეთის სამხრეთ ნაწილში, ბირმისა და ნეპალის ჩრდილოეთით. აქტიურია ღამით, დღისით ხის ფუღუროში სძინავს. იკვებება ყლორტებით, ბალახით, ფესვებით, ხილით, თესლით, ზოგჯერ — ფრინველებით, მათი კვერცხებით, წვრილი მღრღნელებით. ტყვეობას ადვილად იტანს.
პოპულაციის სავარაუდო რაოდენობა ბუნებაში: უცნობია, მაგრამ მათი რაოდენობა, როგორც ჩანს, შობადობის დაბალი მაჩვენებლისა და ადამიანის ჩარევის გამო კლებულობს. ძირითადი საშიშროებები: საძოვრების გაფართოება, მთის ბამბუკის ტყეების განადგურება და უკანონოდ ნადირობა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ენოტისებრნი
ჩრდილოეთ მაკედონიის მთების სია
340px|მინი|[[კორაბის მთის ლანდშაფტი]] მინი|340px|დიდი ტბა (2218 მ) — ტბა პელისტერის მთაზე ჩრდილოეთ მაკედონიის რესპუბლიკა განსაკუთრებით მთიანი ქვეყანაა. მისი ტერიტორიის საშუალო სიმაღლე 850 მეტრია. ქვეყნის ტერიტორიის დაახლოებით 80% შედგება მთებისა და ბორცვებისგან. მთები იყოფა ორ ძირითად ჯგუფად: შარის მთების ქედი, რომელიც გრძელდება დასავლეთ ვარდარის/პელაგონიის ქედამდე (ასევე ცნობილია, როგორც დინარის მთიანეთი) და ოსოგოვო-ბელასიცის ქედი (ასევე ცნობილია, როგორც როდოპები). შარის მთები და დასავლეთ ვარდარის/პელაგონიის ქედი წარმოადგენს გაგრძელებას დინარის მთიანეთსა და პინდოსის მთებს შორის, ხოლო ოსოგოვო-ბელასიცის ქედი არის რილა-როდოპების მთიანი მასივის გაგრძელება.
შარის მთების ქედი:
დასავლეთ ვარდარის/პელაგონიის ქედი:
ოსოგოვო-ბელასიცის ჯგუფის მთები უფრო ძველი მთებია. ისინი განლაგებულია ჩრდილოეთ მაკედონიის აღმოსავლეთ ნაწილში. შარის მთების ჯგუფის მთები უფრო ახალგაზრდაა და ქვეყნის ცენტრალურ და დასავლეთ ნაწილებშია მოქცეული. ისინი იყოფა 3 ქვეჯგუფად: ვარდარის მდინარის მიმდებარე რაიონი, პელაგონიის ველის მიმდებარე რაიონი და ქვეყნის ჩრდილო-დასავლეთი რაიონი.
მაკედონიის რესპუბლიკაში არის სამი ეროვნული პარკი: პელისტერის, მავროვოსა და გალიჩიცის ეროვნული პარკები.
რაშად მაჯიდი
რაშად მაჯიდი (რაშად მუსეიბ ოღლუ მაჯიდოვი Rəşad Müseyib oğlu Məcidov; 1964 წლის 21 აგვისტო, აღჯაბaდი, აღდამის რაიონი) — მწერალი, ჟურნალისტი, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის კულტურის დამსახურებული მოღვაწე, „525-ე გაზეთის“ მთავარი რედაქტორი, აზერბაიჯანის მწერალთა კავშირის თავმჯდომარის მოადგილე, აზერბაიჯანის პრესის საბჭოს თავმჯდომარე, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტთან არსებული ამნისტიის საკითხთა კომისიის წევრი.
ბიოგრაფია
2003 წლის 15 მარტს, აზერბაიჯანის პრესის საბჭოს დამფუძნებელ ყრილობაზე (აზერბაიჯანის ჟურნალისტთა I კონგრესი) რაშად მაჯიდი იყო კონგრესის შეხვედრების ერთ-ერთი მთავარი წამყვანი, აქტიურად მონაწილეობდა ახლად შექმნილი ინსტიტუტის ორგანიზებასა და ჩამოყალიბებაში. ყრილობაზე რაშად მაჯიდმა, სადაც ის  აირჩიეს აზერბაიჯანის პრესის საბჭოს პირველი დირექტორთა საბჭოს წევრად, ხმების დიდი უმრავლესობით განაგრძო საქმიანობა დირექტორთა საბჭოს წევრად მომდევნო ყრილობებზე.
აზერბაიჯანის პრეზიდენტის ბრძანებით ორჯერ - 2004 და 2008 წლებში იყო პრეზიდენტთან არსებული მასმედიის განვითარების სახელმწიფო მხარდაჭერის ფონდის სამეთვალყურეო საბჭოს წევრი. ამავდროულად, ორჯერ - 2016 და 2020 წლებში - სახელმწიფოს მეთაურის ბრძანებით დაინიშნა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტთან არსებული ამნისტიის საკითხთა კომისიის წევრად, ასევე ორჯერ იყო წარმოდგენილი სახელმწიფო კომისიაში.
2004 წელს აზერბაიჯანის მწერალთა მე-11 ყრილობაზე აირჩიეს ახალგაზრდებთან მუშაობის ასოციაციის მდივნად. 2021 წლის ივლისიდან არის აზერბაიჯანის მწერალთა კავშირის თავმჯდომარის მოადგილე.
2022 წლის 24 სექტემბერს გამართულ აზერბაიჯანელ ჟურნალისტთა VIII კონგრესზე აირჩიეს აზერბაიჯანის პრესის საბჭოს თავმჯდომარედ.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 21 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1964 კატეგორია:აზერბაიჯანელი საზოგადო მოღვაწეები კატეგორია:აზერბაიჯანელი პუბლიცისტები კატეგორია:აზერბაიჯანელი ჟურნალისტები კატეგორია:აზერბაიჯანელი მწერლები კატეგორია:აზერბაიჯანელი პოეტები
ედვარდ ნორტონი
ედვარდ ჰარისონ ნორტონი (ინგლ. Edward Harrison Norton; დ. 18 აგვისტო, 1969, ბოსტონი, აშშ) — ამერიკელი კინომსახიობი, რეჟისორი და პროდიუსერი. ფილმების „მებრძოლთა კლუბისა“ და ამერიკული ისტორია X-ის“ ვარსკვლავი. სამჯერ იყო ნომინირებული პრემია ოსკარზე.
ბიოგრაფია
ედვარდ ნორტონი დაიბადა 1969 წლის 18 აგვისტოს ქალაქ ბოსტონში(აშშ). მისი დედა ასწავლიდა ინგლისურ ენას, მამა კი მუშაობდა პროკურორად კარტერის ადმინისტრაციაში. ედვარდი პატარაობიდანვე იყო სერიოზული, მიზანდასახული ბავშვი – უკვე 5 წლის ასაკში მან თვითონ აირჩია თავისთვის მსახიობის პროფესია, მას შემდეგ რაც ნახა სპექტაკლი, რომელშიც თამაშობდა მისი ძიძა. ის თამაშობდა სკოლის თეატრალურ სცენაზე, მაგრამ სკოლის დამთავრების შემდეგ ნორტონი მოეწყო პრესტიჟულ იელის უნივერსიტეტში, სადაც მან შეისწავლა ასტრონომია, ისტორია და იაპონური ენა. მიიღო რა დიპლომი ისტორიულ მეცნიერებათა დარგში, ის გაემგზავრა იაპონიაში ბაბუის კომპანიაში — Enterprise Foundation სამუშაოდ. მხოლოდ რამდენიმე წლის შემდეგ, 1994 წელს, ნიუ–ორკში დაბრუნებულმა ედვარდმა გადაწყვიტა უარი ეთქვა თავის ჩვეულ სამუშაოზე და თავისი თავი მთლიანად მიეძღვნა მსახიობის ხელოვნებისათვის.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 18 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1969
რიკ უეიკმენი
რიჩარდ კრისტოფერ „რიკ“ უეიკმენი  (დ. 18 მაისი, 1949) — ინგლისელი მუსიკოსი, ცნობილი ჯგუფით Yes. გარდა ამისა, მან სახელი გაითქვა კონცეპტუალური სოლო-ალბომებით. მათი დიდი ნაწილი დაიწერა ჯერ კიდევ Yes-ის არსებობის პირველ წლებში. ამ ალბომებიდან ყველაზე მეტად ცნობილია სამი - The Six Wives of Henry VIII (1973), Journey to the Centre of the Earth (1974) და The Myths and Legends of King Arthur and the Knights of the Round Table (1975).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:Yes-ის წევრები კატეგორია:ინგლისელი როკ-მუსიკოსები კატეგორია:დაბადებული 18 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1949
Camponotus vespertinus
Camponotus vespertinus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
Heart Of Lothian
„Heart Of Lothian“ — ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ Marillion-ის მესამე სინგლი ალბომიდან Misplaced Childhood. იგი გამოიცა EMI-ს მხრიდან ზეწოლის შედეგად. უკანასკნელ წუთამდე ჯგუფის წევრების მხრიდან ლეიბლი წინააღმდეგობას განიცდიდა, რაც ბუნებრივია - ვინაიდან სიმღერა ალბომის ერთ-ერთ გარდამავალ და შემადგენელ ნაწილად განიხილებოდა.
ლეიბლის მენეჯერთა დასაკმაყოფილებლად მუსიკოსებმა სიტუაციის გამოსწორება მუსიკალური ვიდეოს ჩაწერით სცადეს. თუმცა, მას დიდი ინტერესით არ უსარგებლია.
სქოლიო
კატეგორია:Marillion-ის სიმღერები კატეგორია:1985 წლის სიმღერები კატეგორია:1985 წლის სინგლები
მადაგასკარის მტაცებლები
Euplerinae — მადაგასკარის მტაცებელი ცხოველების ჯგუფი. ყველაზე ცნობილი წარმომადგენელია ფოსა (Cryptoprocta ferox).
ლიტერატურა
*
სომხური ხუროთმოძღვრების ძეგლები
სომხური ხუროთმოძღვრება — ამიერკავკასიის ქვეყნების (საქართველო, სომხეთი, ალბანეთი) ქრისტიანული ხუროთმოძღვრების ჯაჭვის თავისებური დამოუკიდებელი სტილი.
ქვემოთ მოყვანილია სომხური არქიტექტურული ძეგლების არასრული მაგრამ სომხური ხუროთმოძღვრების თვალსაჩინო ნიმუშები.
კატეგორია:სომხეთის მონასტრები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები სომხეთში
Iridomyrmex pruinosum
Iridomyrmex pruinosum — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Iridomyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
დოსითეოსი (ფიცხელაური)
მინი|დოსითეოსისა და პაფნოტი ეპისკოპოსების ხელმოწერა 1821 წლის 21 აგვისტოს დოკუმენტზე. მთავარეპისკოპოსი დოსითეოსი (ერისკაცობაში დიმიტრი ფიცხელაური; დ. ოქტომბერი, 1774, იკოთი — გ. 1830, თბილისი) — ქართველი სასულიერო მოღვაწე, მთავარეპისკოპოსი, ქვათახევის, შიომღვიმის,  თირის, ხოფის და ლარგვისის მონასტრების წინამძღვარი, ურბნისის, გორის, ოსეთის ეპარქიის ეპისკოპოსი, ეგზარქოსის ქორეპისკოპოსი და კავკასიის მთის ქორეპისკოპოსი, გორის სავიკარიოს მღვდელთმთავარი..
ბიოგრაფია
დიმიტრი ფიცხელაური ახალგორის მოურავის არჯევან ფიცხელაურის მეოთხე ვაჟი იყო. მოურავის ოთხივე ვაჟი – გლახა, ლუარსბი, ნიკოლოზი და დიმიტრი – თავგამოდებით ებრძოდნენ ქსნის ერისთავების ხელისუფლებას. 1809 წელს ხეობაში მოწყობილი ამბოხების მეთაურები სწორედ ისინი იყვნენ. სწორედ ამიტომ არჯევანის ვაჟებს და განსაკუთრებით დოსითეოზს ძალიან ბევრი სასულიერო თუ საერო პირი მტრობდა. 1809 წელს თბილისის მიტროპოლიტი არსენი რუსეთის იმპერატორს ალექსანდრე I ეახლა რათა ეუწყებინა, რომ დავით ბატონიშვილის მიერ დაწინაურებულ კაცს ჯერ კიდევ არ ჩამორთმევია სასულიერო წოდება. პირიქით, კიდევ უფრო დაწინაურდა და 4 საარქიმანდრიტო და ერთიც საარქიიერეიო, ურბნისის ეპარქიაც მას დაექვემდებარაო.
როგორც ჩანს დოსითეოზი რუსულ მმართველობას არ სწყალობდა. მისი დამოკიდებულება რუსული მმართველობის მიმართ კარგად სჩანს 1810 წლის საჩივრიდან, რომელიც იგივე მიტროპოლიტ არსენს ეკუთვნის. მარიამობა დღეს დოსითეოზს რუსეთის იმპერიის გერბი ეკლესიის იატაკზე დაუნარცხებია.
1811 წელს საქართველოს კათალიკოს ანტონ II ერთად რუსეთში გადაასახლეს. დოსითეოზ ფიცხელაური ალბათ ვეღარასოდეს დაბრუნდებოდა სამშობლოში, რომ არა ერთი შემთხვევა. რუსეთის საიმპერატორო კარი იმხანად დაინტერესებული იყო ოსების გაქრისტიანების საკითხით, კავკასიის მთავარმართებელი ალექსანდრ ტორმასოვი იუეზუიტებს ითხოვდა, იმპერატორი ალექანდრემ კი 1815  წელს აღადგინა ოსეთის სასულიერო კომისია და სათავეში ჩაუყენა დოსითეოზ ფიცხელაური.
მანამდე 1814 წელს დოსითეოზმა უწმინდეს სინოდს წარუდგინა ოსთა გაქრისტიანების პროექტი, სადაც ამტკიცებდა, რომ მათი და კავკასიის სხვა ხალხების გასაქრისტიანებლად საჭიროა მათთვის იმ უფლებების აღდგენა, რომლებითაც სარგებლობდნენ ქართველი მეფეების დროს. ქსნის ერისთავების მიერ ოსების ჩაგვრა, ოსებს და კავკასიის სხვა ხალხებს მტრულად განაწყობდა ქართველების და მათი სარწმუნოების მიმართ. ამიტომ დოსითეზ არქიეპისკოპოსი მიიჩნევდა:
იმპერატორმა ალექსანდრემ პროექტი მოიწონა და ოსეთის სასულიერო კომისიის თავმჯდომარის რანგში 1815 წელს დოსითეოზი საქართველოში დაბრუნდა და თავის სასულიერო საქმიანობას შეუდგა.
სასულიერო კარიერა
1807 წელს დოსითეოზი  ქვათახევის მონასტრის წინამძღვრად დანიშნეს. მის შესახებ იოანე ბაგრატიონი წერს: 1809 წელს არქიმანდრიტ დოსითეოზის ძებნის შედეგად, აღმოჩენილ იქნა ქვათახევის მონასტრის სიწმინდეები, რომლებიც ნახევარი საუკუნის წინ ბერებმა ლეკთა შემოსევის გამო გადამალეს და ისინი კვლავ მონასტერში დააბრუნა.
1811 წელს ქვათახევის შიომღვიმის სავანეც მიეწერა და არქიმანდრიტი დოსითეოზი შეთავსებით შიომღვიმის წინ ამძღვრადაც დაინიშნა. საქართველოს ეკლესიის ავტოკეფალიის გაუქმების შემდეგ გორის ეპისკოპოსად და ეგზარქოსის ქორეპისკოპოსად ინიშნება.
1815 წელს უკვე მთავარეპისკოპოს დოსითეოზს ახლად შექმნილი ოსეთის ეპარქიის მართვა დაევალა, მასვე დაუმორჩილეს სამწყსოდ თელავის მაზრის ქრისტიანები და კავკასიის მთის ქორეპისკოპოსის წოდება მიანიჭეს. მთავარმართებელ ნიკოლაი რტიშჩევის დროს ქსნის ერისთავების დასმენის შედეგად მოსკოვში გაიწვიეს სადაც მოღვაწეობდა 1825 წლამდე, შემდეგ კი სამშობლოში დაბრუნდა და თბილისში ცხოვრობდა. გარდაიცვალა 1830 წელს და დაკრძალულია თბილისში ავლაბრის ფერისცვალების მონასტერში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი ეპისკოპოსები კატეგორია:დაბადებული 1774 კატეგორია:გარდაცვლილი 1830
NGC 7642
NGC 7642 — გალაქტიკა თევზების თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1864 წლის 19 ოქტომბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:თევზების თანავარსკვლავედი
ნეითან სკოტი
ნეითან სკოტი — გამოგონილი პერსონაჟი, რომელსაც ასახიერებს ჯეიმზ ლაფერტი, სერიალში One Tree Hill. ნეითანი არის ლუკას სკოტის ნახევარ-ძმა, ჰეილი ჯეიმზ სკოტის ქმარი, ჯეიმზ ლუკას სკოტის მამა და ლილი სკოტის ნათესავი.
სქოლიო
კატეგორია:გამოგონილი პერსონაჟები კატეგორია:One Tree Hill-ის პერსონაჟები
One Tree Hill
ასკოიტია
სქოლიო
კატეგორია:გიპუსკოის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:გიპუსკოის ქალაქები
Iridomyrmex pruinosum analis
Iridomyrmex pruinosum analis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Iridomyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
გირესუნი
გირესუნი (Κερασοῦς, კერასუსი) — ქალაქი ჩრდილოეთ თურქეთში, შავი ზღვის რეგიონში. გირესუნის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. ქალაქ ტრაპიზონიდან 175 კმ-ის დაშორებით. აქვს ნავსადგური შავი ზღვის სანაპიროზე, არის სასოფლო-სამეურნეო რაიონის სავაჭრო ცენტრი, განვითარებულია თხილის პირველადი გადამუშავება.
სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის ქალაქები
ინდოირანული ენები
300px|მინიატიურა|მარჯვნივ|ინდოევროპული ენების ოჯახები [[ევრაზია|ევრაზიაში: {{legend|#000080|ინდოირანული}}]] ინდოირანული ანუ არიული ენები — წარმოადგენს ინდოევროპული ენების ოჯახის, აღმოსავლეთის, ჩვენამდე მოღწეულ ყველაზე დიდ შტოს. ენათა ამ ოჯახს ჰყავს მილიარდზე მეტი მოსაუბრე და მისი გავლენის ტერიტორია გადაჭიმულია კავკასიიდან (ოსური) და ბალკანეთიდან (ბოშური ენა) აღმოსავლეთით სინძიანამდე (სარიქოლი) და ასამამდე (ასამური), ხოლო სამხრეთით მალდივებამდე (მალდივური).
სქოლიო
კატეგორია:ინდოირანული ენები კატეგორია:ინდოევროპული ენები კატეგორია:ინდოევროპული ენათმეცნიერება
ურუოკა
ურუოკა (Uruoca) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სეარის შტატში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში. მიეკუთვნება სეარის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 12 894 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 696.770 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 18.51 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები
იურგენ როზენთალი
იურგენ როზენთალი — გერმანელი როკ-დრამერი. იგი იყო ულრიხ როთის ჯგუფ დაუნ როადის წევრი, მაგრამ როთთან და ფრანცის ბუხჰოლცთან ერთად იგი სკორპიონსის წევრი გახდა, მას მერე, რაც ჯგუფს დაემატნენ სკორპიონსის წევრები: რუდოლფ შენკერი და კლაუს მაინე. სკორპიონსმა მასთან ერთად ჩაწერა მხოლოდ ერთი ალბომი, Fly to the Rainbow. შემდგომ მას მოუწია ჯგუფის დატოვება სამხედრო სავალდებულო სამსახურში წასვლის გამო. მოგვიანებით იგი გამოჩნდა ჯგუფ ელოიში და დაწერა ტექტი მათი 1977 წლის წარმატებული ალბომისთვის Ocean.
სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი მუსიკოსები კატეგორია:სკორპიონსის წევრები კატეგორია:დაბადებული 1949
ლაიკა
მინი| ლაიკა (Лайка) — პირველი ძაღლი, რომელიც გაუშვეს კოსმოსში დედამიწის ირგვლივ ორბიტაზე 1957 წლის 3 ნოემბერს. ამავე დროს, ლაიკა პირველი ცხოველია, რომელიც ორბიტაზე დაიღუპა. იმ დროისთვის ძაღლი დაახლოებით 2 წლის იყო და 6 კილოგრამს იწონიდა.
ლაიკას დაბრუნება დედამიწაზე არ იგეგმებოდა. იგი დაიღუპა ფრენის დროს ხომალდის გაშვებიდან 5-7 საათში სტრესისა და გადახურებისგან, თუმცა მანამდე გამოითქვა ვარაუდები, რომ იგი დაახლოებით ერთ კვირას გაძლებდა. .
სქოლიო
კატეგორია:კოსმოსური პროგრამები კატეგორია:განთქმული ძაღლები
ვალეტა
ვალეტა (Belt Valletta, Valletta) — მალტის დედაქალაქი. მდებარეობს ქვეყნის მთავარი კუნძულის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. 2014 წელს ქალაქის მცხოვრებთა რიცხვი 6444-ს შეადგენდა. ვალეტა ნიქოზიის შემდეგ ევროპის ყველაზე სამხრეთით მდებარე დედაქალაქია. ქალაქის ფართობი 0,61 კმ²-ია, რითაც ეს უკანასკნელი ევროკავშირის ყველაზე პატარა დედაქალაქია.
ქალაქს სახელი ფრანგი დიდგვაროვნის, მალტის ორდენის 49-ე დიდი მაგისტრის, ჟან პარისოტ დე ვალეტეს პატივსაცემად ეწოდა, რომელმაც 1565 წელს კუნძული ოსმალთა შემოჭრისგან დაიცვა.
წმინდა იოანეს ორდენი
ვალეტა XVI საუკუნეში წმინდა იოანე ნათლისმცემლის ორდენის წევრებმა დააარსეს. იმ პერიოდში ნახევარკუნძულზე მდებარე ერთადერთი ნაგებობა საათის კოშკი იყო, რომელიც 1488 წელს წმინდა ელმოს პატივსაცემად აშენდა. 1552 საათის კოშკი დაანგრიეს და მის ადგილას წმინდა ელმოს სახელობის ციხე-სიმაგრე ააგეს.
1565 წლის დიდი ალყის დროს, ციხე-სიმაგრე ოსმალებს ჩაუვარდათ ხელში, თუმცა ორდენის სამხედრო ძალებმა სიცილიელი მაშველი ჯარების დახმარებით ალყა გაარღვიეს და დაიბრუნეს ციხე-სიმაგრე. დიდმა მაგისტრმა, ჟან პარისოტ დე ვალეტემ, რომელიც ორდენის ჯარებს მთავრსარდლობდა, ნახევარკუნძულზე მტკიცედ გამაგრებული ქალაქის გაშენება ბრძანა, რითაც ორდენი კუნძულზე თავის პოზიციას განამტკიცებდა. ქალაქს მის პატივსაცემად ლა ვალეტა ეწოდა.
ვალეტა მალტის დედაქალაქი 1571 წლის 18 მარტს გახდა, როცა დიდმა მაგისტრმა, პიერ დე მონტემ თავისი ტახტი ბირგუდან ვალეტაში გადაიტანა.
1634 წელს დენთის ქარხანაში მომხდარი აფეთქების შედეგად ვალეტაში 22 ადამიანი დაიღუპა. 1749 წელს მუსლიმი მონები დიდი მაგისტრი მანუელ პინტო დე ფონსეკას მკვლელობას და ვალეტაში ძალაუფლების ხელში აღებას გეგმავდნენ. მათი შეთქმულება ჩაიშალა, რადგან ორდენმა დროულად შეიტყო მის შესახებ და მალევე ჩაახშო. შეთქმულების შემდეგ, მანუელ პინტო დე ფონსეკამ ქალაქის მრავალი ნაგებობა ბაროკოს სტილში გადააკეთა ან ხელახლა ააშენა.
ფრანგული ოკუპაცია და ბრიტანელთა მმართველობა
1798 წელს კუნძულზე ფრანგული სამხედრო ძალები შეიჭრნენ, რომლებმაც ჰოსპიტალიერთა ორდენი განდევნეს. ადგილობრივთა აჯანყების შემდეგ, ფრანგულმა ჯარებმა ქალაქის და მისი მიმდებარე ტერიტორიების ოკუპაცია განაგრძეს, სანამ 1800 წელს ბრიტანელებს დანებებოდნ.
XIX საუკუნის დასაწყისში ბრიტანელმა სამოქალაქო კომისიონერმა, ჰენრი პაიგოტმა ქალაქის ნაგებობათა დიდი ნაწილის დანგრევის ბრძანება გასცა. შენობების განადგურება 1870-იან და 1880-იან წლებშიც მოითხოვეს, თუმცა ეს ბრძანება არასოდეს განხორციელებულა და ქალაქის ნაგებობები ძირითადად ხელუხლებელი დარჩა.
ბრიტანელთა მმართველობის შემდგომ პერიოდში ვალეტაში სამშენებლო პროექტები განახლდა, რომლის ფარგლებში უამრავი შენობა ააგეს, აღადგინეს და განაახლეს. 1883 წელს მალტის რკინიგზა ამოქმედდა, რომელიც ვალეტას ქალაქ მდინასთან აკავშირებდა. რკინიგზა 1931 წელს დაიხურა, რადგან ქალაქში ყველაზე ხშირად გამოყენებადი სატრანსპორტო საშუალება ავტობუსები გახდა.
თანამედროვე ისტორია
2015 წლის 11 ნოემბერს ვალეტაში მიგრაციის სამიტი ჩატარდა, რომელზეც ევროპელმა და აფრიკელმა ლიდერებმა განიხილეს საემიგრაციო კრიზისი ევროპაში. ამავე წლის 27 ნოემბერს დედაქალაქმა თანამეგობრობის წევრ სახელმწიფოთა ხელისუფლების ლიდერთა შეხვედრას უმასპინძლა.
2018 წელს ვალეტა ევროპის კულტურულ დედაქალაქად დასახელდა.
ადგილობრივი მთავრობა
ვალეტის ადგილობრივი საბჭო მალტის სხვა ადგილობრივ საბჭოებთან ერთად 1993 წელს დაარსდა. საბჭოს არჩევნები 1993 წლიდან ყოველ სამ წელიწადში ერთხელ ტარდება. მოქმედი საბჭო ხელისუფლებაში 2019 წლის არჩევნების შედეგადაა მოსული. ქალაქის ამჟამინდელი მერი ალფრედ ზამიტია. ადგილობრივი საბჭოს შენობა სამხრეთის ქუჩაზე მდებარეობს.
ვალეტის მერების ჩამონათვალი:
ქვეყნის მთავრობა
ვალეტა მალტის დედაქალაქია, და ქვეყნის ადმინისტრაციული და კომერციული ცენტრია. მალტას პარლამენტი 2015 წლიდან ქალაქის შესასვლელთან მდებარეობს, 2015 წლამდე კი პარლამენტის შენობა ქალაქის ცენტრში მდებარე გროსტმაისტერთა სასახლე იყო. აღნიშნული სასახლე ამჟამად მალტას პრეზიდენტის რეზიდენციაა. ვალეტაში სასამართლოს შენობა და სხვა არაერთი სამთავრობო დეპარტამენტი მდებარეობს.
გეოგრაფია
ვალეტა ხელსაყრელი მდებარეობით გამოირჩევა. ქალაქი მთიან ნახევარკუნძულზეა განლაგებული, რომელსაც ორი ბუნებრივი ნავსადგური აქვს. მათ შორის, დიდი ნავსადგური მალტას მთავარი პორტია. ქალაქში საკრუიზო ლაინერის ტერმინალი მდებარეობს, რომელიც პორტუგალიელმა მშენებელმა, მანუელ პინტო დე ფონცესტამ ააგო.
კლიმატი
ვალეტაში ხმელთაშუა ზღვის ჰავაა, რომლისთვისაც დამახასიათებელია ცხელი, მშრალი, ხანგრძლივი ზაფხული და ზომიერი, ნესტიანი ზამთარი. ზაფხულის პერიოდში ატმოსფერული ნალექის შესამჩნევი ნაკლებობა შეინიშნება და ეს უკანასკნელი ძირითადად ზამთრის პერიოდისთვისაა დამახასიათებელი, რომლის ზომიერებაც ქალაქის ზღვისპირა მდებარეობითაა განპირობებული. იანვარში ტემპერატურა 10 °C-დან 16 °C-მდე, ხოლო აგვისტოში 23 °C-დან 32 °C-მდე მერყეობს.
არქიტექტურა და ღირშესანიშნაობანი
ვალეტა კუნძულის კულტურული ცენტრია. მისი ქუჩებისა და მოედნების არქიტექტურა XVI საუკუნის ბაროკოსა და მოდერნიზმის სინთეზს წარმოადგენს. ქალაქში არაერთი ღირშესანიშნავი ტაძარი, სასახლე და მუზეუმი მდებარეობს, რის გამოც ვალეტას უამრავი მნახველი სტუმრობს.
1830 წელს დედაქალაქს ბენჯამინ დიზრაელი, დიდი ბრიტანეთის მომავალი პრემიერ მინისტრი ეწვია, რომელმაც ვალეტას „სასახლეების ქალაქი“ უწოდა. მან აღნიშნა, რომ „ვალეტა თავისი არქიტექტურით ევროპის არც ერთ ქალაქს არ ჩამოუვარდება“, ასევე სხვა წერილებში მან ვალეტას „ვენეციისა და კადისისთვის შედარების ღირსი ქალაქი“ უწოდა. ქალაქში ისტორიული მნიშვნელობის მქონე ნაგებობაა წმინდა იოანე ნათლისმცემლის სახელობის საკათედრო ტაძარი, რომელიც ადრე მალტის ჰოსპიტალიერთა ორდენის ტაძარი იყო. ტაძარში მიქელანჯელო მერიზი და კარავაჯოს უდიდესი და ხელმოწერით დამშვენებული ერთადერთი ნამუშევარი „იოანე ნათლისმცემლის თავის მოკვეთა“ ინახება. Auberge de Castille et Leon, რომელიც ჰოსპიტალიერთა ორდენის ოფიციალური შტაბ-ბინა იყო, ახლა მალტის პრემიერ მინისტრის ოფისია. მალტის ორდენის გროსტმაისტერთა სასახლე, რომელიც 1571-1574 წლებში აშენდა და ორდენის დიდი მაგისტრების რეზიდენცია იყო, შემდგომ კი მალტის პარლამენტის შენობის ფუნქციას ასრულებდა, დღეს ქვეყნის პრეზიდენტის რეზიდენციაა. სახვითი ხელოვნების ეროვნული მუზეუმი როკოკოს სტილის სასახლეა, რომელიც 1570-იანი წლებით თარიღდება. ნაგებობა ბრიტანელთა მმართველობის პერიოდში, 1820-იანი წლებიდან ხმელთაშუა ზღვის ფლოტის მთავარსარდლის ოფიციალური რეზიდენცია იყო.
მანოელის თეატრი, რომელიც 1731 წელს დიდი მაგისტრის, ანტონიო მანოელ დე ვილჰენას ბრძანებით ათ თვეში აშენდა, ევროპის ერთ-ერთი ყველაზე ძველი მოქმედი თეატრია.
განათლება
მალტის უნივერსიტეტის ვალეტის კამპუსი ძველი უნივერსიტეტის შენობაში მდებარეობს. უნივერსიტეტი სტუდენტებს საერთაშორისო სამაგისტრო პროგრამებს სთავაზობს.
კულტურა
ვალეტა 2018 წელს ევროპის კულტურულ დედაქალაქად დასახელდა. წელი საზეიმო ღონისძიებებით გაიხსნა, რომლებიც ტრიტონის, წმინდა ჯორჯის, წმინდა ჯონის და კასტილიის მოედნებზე ჩატარდა, რასაც საჯარო არტ ინსტალაცია მოჰყვა.
მუსიკა
ვალეტის ოფიციალური ბაროკოს ფესტივალი ყოველწლიურად იანვრის თვეში ტარდება. ჯაზური მუსიკა მალტაში Strait Street-ზეა წარმოდგენილი. ქალაქის ცნობილი მუსიკალური ბენდებია „King's Own Band Club“ და „La Valette National Philharmonic Society“.
კარნავალი
მალტის ყოველწლიური კარნავალი ვალეტაში თებერვლის თვეში იმართება. 1823 წელს კარნავალზე მომხდარი ტრაგედიის შედეგად 110-ზე მეტი ადამიანი დაიღუპა.
დაძმობილებული ქალაქები
ვალეტა დაძმობილებულია იტალიის ქალაქ პალერმოსთან.
ტრანსპორტი
მალტის საერთაშორისო აეროპორტი ვალეტიდან რვა კილომეტრის დაშორებით, ქალაქ ლუქაში მდებარეობს. მალტის საზოგადოებრივი სატრანსპორტო სისტემის მარშრუტები ძირითადად დედაქალაქიდან ან დედაქალაქისკენ მიემართება. მათი ცენტრალური ტერმინალები ვალეტას გარეთაა. ქალაქის ფარგლებში ტრანსპორტი შეზღუდულად მოძრაობს და ზოგიერთი გზა მთლიანად ცალმხრივია.
ვალეტაში ელექტრო ტაქსები მოძრაობს.
სქოლიო
კატეგორია:ევროპის დედაქალაქები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები მალტაში კატეგორია:მალტის ქალაქები
ჩრდილოეთი ილოკოსი
ჩრდილოეთი ილოკოსი (ოფიციალურად ჩრდილოეთ ილოკოსის პროვინცია; Lalawigan ng Ilocos Norte) ― ფილიპინების პროვინცია. მდებარეობს ილოკოსის რეგიონში. პროვინციის დედაქალაქია ლაოაგი. მდებარეობს კუნძულ ლუსონის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. აღმოსავლეთიდან კაგაიანი და აპაიაო ესაზღვრება, სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან ― აბრის პროვინცია, ხოლო სამხრეთ-დასავლეთიდან ― სამხრეთი ილოკოსი. პროვინციის დასავლეთით დასავლეთ ფილიპინების ზღვა ესაზღვრება, ხოლო ჩრდილოეთით ლუსონის სრუტე მდებარეობს.
ადმინისტრაციული დაყოფა
ჩრდილოეთი ილოკოსი 21 მუნიციპალიტეტსა და 2 შემადგენელ ქალაქს მოიცავს. შედეგბა 559 ბარანგაისგან. პროვინციაში ორი საკანონმდებლო რაიონია.
სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთი ილოკოსი კატეგორია:ფილიპინების პროვინციები კატეგორია:ილოკოსის რეგიონის პროვინციები კატეგორია:1818 წელს დაარსებული ქვეყნები და ტერიტორიები კატეგორია:1818 წელს დაარსებულები ფილიპინებში
მარიამ ჰაკობიანი
მარიამ ჰაკობიანი (სომხურად: Մարիամ Հակոբյան; დ. 1949 წელი, ერევანი) — სომეხი მოქანდაკე, რომელიც ცხოვრობს ერევანში.
განათლება და კარიერა
მარიამ ჰაკობიანმა დაამთავრა ერევნის სახვითი ხელოვნების სახელმწიფო ინსტიტუტი 1974 წელს. ასევე გახდა ბაკალავრი პანოს თერლემეზიანის სახელობის სამხატვრო კოლეჯში 1968 წელს. იგი 1979 წლიდან იყო სომხეთის ხელოვანთა კავშირის წევრი. ის დიდი ხნის განმავლობაში იყო მდივნის თანამდებობაზე სომხეთის ხელოვანთა კავშირის სკულპტურების განყოფილებაში. იგი არის ,,ნორეონი" (NorEon) შემოქმედებითი ცენტრის დამფუძნებელი, რომელიც ხელს უწყობს სომხური ვიზუალური ხელოვნების განვითარებას მთელი მსოფლიოს მასშტაბით და ეხმარება სომეხ ხელოვანებს პროფესიულ კარიერაში წინსვლაში.
ჰოკიბიანი იყო როსლინის სახვითი ხელოვნების ინსტიტუტის ფაკულტეტის წევრი 1993 წლიდან 1997 წლამდე. მან დიდი დრო დაუთმო ახალგაზრდულ ცენტრში მუშაობას და მუშაობდა მოსწავლეთა რეკრეაციის ცენტრში 1976 -დან 1990 წლამდე.
კარიერის განმავლობაში ჰაკობიანმა მონაწილეობა მიიღო არაერთ გამოფენაში, ქანდაკების სიმპოზიუმებში, ფესტივალებსა და ბიენალეებში როგორც სომხეთში, ასევე მის ფარგლებს გარეთ. მისი მცირე ზომის ქანდაკებები და გრაფიკები ინახება მრავალი სახელმწიფოს კერძო გალერეებსა და მუზეუმებში, ხოლო მისი მონუმენტური ქანდაკებების ხილვა მთელი მსოფლიოს მასშტაბითაა შესაძლებელი. მარიამ ჰაკობიანმა მიიღო მრავალი ჯილდო და პრიზი, მათ შორის ფლორენციის საერთაშორისო მონ-ხელოვნების პრიზი (იტალია, 1998), მესამე პრემია ყინულის ქანდაკების საერთაშორისო ფესტივალზე (რუსეთი, 2004), მეორე პრიზი კონკურსის ,,ქვების ძეგლები" (Stone-Monument) (ჩინეთი, 2001), მესამე პრიზი ქანდაკების საერთაშორისო სიმპოზიუმზე (ლიტვა, 2003), ბრინჯაოს მედალი მე -12 საერთაშორისო ბიენალეზე, რომელიც ეძღვნება დანტეს ,,ღვთაებრივ კომედიას" (იტალია, 1996). მისი ძეგლი ,,რწმენა", რომელიც ეძღვნება სომხეთში ქრისტიანობის სახელმწიფო რელიგიად მიღებიდან 1700 წლის იუბილეს და რომელიც ვენის სომხური თემის დაკვეთითაა შექმნილი ამჟამად განთავსებულია ვენის სომხური სამოციქულო ეკლესიის მიმდებარე სომხურ მოედანზე.
გამოფენები
მარიამ ჰაკობიანმა თავისი კარიერის განმავლობაში ასობით გამოფენაში მიიღო მონაწილეობა, მათ შორის:
2010 სომხეთის გენოციდის 95 წლისთავისადმი მიძღვნილი გამოფენა, ერევანი, სომხეთი