cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ალპები
შესწავლის ისტორია
მთამსვლელობას, ე.ი. ალპინიზმს საფუძველი სწორედ ალპებში ჩაეყარა, როდესაც ასვლა განხორციელდა მონბლანზე. ალპინიზმს იმთავითვე ორი მიმართულება მიეცა — წმინდა სპორტული და მეცნიერული, გამოყენებითი. ჟაკ ბალმისა და მიშელ-გაბრიელ პაკარის მონბლანზე ასვლის შემდეგ ალპინიზმი სწრაფად განვითარდა, შეიქმნა მთასვლელთა საგანგებო გაერთიანებანი — ალპური კლუბები.
ტურიზმი
დასახლებული პუნქტებიდან აღსანიშნავია შვეიცარიის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი კურორტი ცერმატი, სადაც განვითარებულია განსაკუთრებით თხილამურებზე კატაობა. ცნობილი სამთო-სათხილამურო კურორტია დავოსი, რომელიც ზღვის დონიდან 1560 მ სიმაღლეზე მდებარეობს. არაერთი საყოველთაოდ ცნობილი კურორტია თავმოყრილი იტალიის ალპებში.
ტბებიდან მნიშვნელოვანია: კომოს ტბა, გარდის ტბა, ჟენევის ტბა, ბოდენზეე და სხვ. რომლებიც წარმოადგენენ მნიშვნელოვან საკურორტო ადგილებს. ჟენევის ტბის ჩრდილოეთ მდებარე სანაპირო ხაზს პირობითად უწოდებენ შვეიცარიის რივიერას.
ტრანსპორტი
რკინიგზებისა და მოგვიანებით ურელსო ტრანსპორტის ჩამოყალიბებით დასრულდა ალპების დიდი რეგიონების გამოყოფა. ალპებში გაყვანილია არაერთი სარკინიგზო და საავტომობილო გზა. შვეიცარიის ალპებში აღსანიშნავია: სიმპლონის გვირაბი, ალბულის გვირაბი, გოთარდის საბაზო გვირაბი და გოტარდის გვირაბი.
უღელტეხილები
ალპებში ასობით უღელტეხილია. არაერთი გადასასვლელის ქვეშ არის გაყვანილი საავტომობილო და სარკინიგზო გვირაბი.
საგზაო გვირაბები
მთავარი ქედი, დასავლეთიდან აღმოსავლეთისაკენ:
სარკინიგზო გადასასვლელები და გვირაბები
მთავარი ქედი, დასავლეთიდან აღმოსავლეთისაკენ:
სქოლიო
* კატეგორია:საფრანგეთის ქედები კატეგორია:მონაკოს ქედები კატეგორია:იტალიის ქედები კატეგორია:შვეიცარიის ქედები კატეგორია:ლიხტენშტაინის ქედები კატეგორია:გერმანიის ქედები კატეგორია:ავსტრიის ქედები კატეგორია:სლოვენიის ქედები კატეგორია:ფიზიოგრაფიული პროვინციები
ნური შაჰინი
ნური შაჰინი (Nuri Şahin; 5 სექტემბერი, 1988) — თურქი ფეხბურთელი, პოზიციით ნახევარმცველი, ამჟამად თამაშობს „დორტმუნდის ბორუსიაში“. ის არის თურქეთის ეროვნული ნაკრების წევრი. კარიერა „დორტმუნდში“ დაიწყო, სადაც 6 წლის განმავლობაში თამაშობდა, შემდგომ როტერდამის „ფეინოორდში“ იჯარით გადავიდა. 2011 წელს 10 მილიონი ევროს სანაცვლოდ „მადრიდის რეალში“ გადავიდა. 2012 წლის აგვისტოში არენდით „ლივერპულში“ წავიდა, 2013 წლის იანვარში კი ისევ იჯარით 18 თვიანი პაუზის შემდეგ დაბრუნდა „ბორუსიაში“. 2014 წლის ზაფხულში „ბორუსიამ“ იგი სრულიად გამოისყიდა.
აბუ ლ-კასიმი
იუსუფ იბნ აბუ ლ-საჯი (საქართველოში ცნობილი, როგორც აბუ ლ-კასიმი) (გ. 928) — აზერბაიჯანის ამირა საჯიდების დინასტიიდან. დინასტიის დამაარსებლის აბუ-საჯის ძე. 908-914 წწ. ლაშქრობდა სამხრეთ კავკასიაში. თავდაპირველად თავს დაესხა სომხეთს და მის მეფე სმბატ I-ს, რომელმაც ვერ გაუწია წინააღმდეგობა აბულ კასიმის ლაშქარს თავი ჯერ აფხაზეთის სამეფოს შეაფარა, 914 წელს კი აბულ კასიმმა სიკვდილით დასაჯა ქალაქ დვინში. 914 წელს აბულ კასიმმა თბილისში ილაშქრა, იქიდან კი კახეთში გაილაშქრა და აიღო უჯარმისა და ბოჭორმის ციხეები. შემდეგ დაუზავდა კახეთის ქორეპისკოპოს კვირიკეს და უჯარმა დაუბრუნა. კახეთიდან აბულ კასიმი ქართლში გადავიდა და მოაოხრა. ქართველებმა თვითონვე „მოარღუივნეს ზღუდენი უფლისციხისანი“, რათა მტერი იქ ვერ გამაგრებულიყო. არაბებმა დაარბიეს სამცხე და ჯავახეთი, მაგრამ კარგად გამაგრებული თმოგვის ციხე ვერ აიღეს. შემდეგ ყველისციხეს შემოარტყეს ალყა. მეციხოვნეებმა წინააღმდეგობა გაუწიეს უკეთ შეიარაღებულ და მრავალრიცხოვან მტერს, მაგრამ დამარცხდნენ.
აბულ კასიმმა შეიპყრო ციხისთავი გობრონი და სიკვდილით დასაჯა. სამხედრო წარმატების მიუხედავად აბულ კასიმმა დასახულ მიზანს ვერ მიაღწია. ხალხის შეუპოვარმა ბრძოლამ აიძულა საქართველოს გასცლოდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:არაბები კატეგორია:გარდაცვლილი 928
Muse (EP)
Muse — ჯგუფ Muse-ის სადებიუტო EP დისკი, გამოცემული 1998 წელს. იგი ჩაწერილი იქნა სტუდიაში Samwills და გამოვიდა სულ 999 ასლის ოდენობით. დისკში შეტანილია ოთხი ალბომიდან სამი შემდგომში შევიდა ჯგუფის პირველ ალბომში Showbiz, მხოლოდ "Coma" გამოვიდა ცალკე სინგლზე ("Cave").
პერსონალი
კატეგორია:Muse-ის ალბომები კატეგორია:1998 წლის EP-ები
სენატორ-ნინოი-აკინო (სულთან-კუდარათი)
სენატორ-ნინოი-აკინო (ოფიციალურად სენატორ-ნინოი-აკინოს მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Senator Ninoy Aquino; Bayan ng Senator Ninoy Aquino) ― მესამე კლასის მუნიციპალიტეტი სულთან-კუდარათის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 47 374 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 20 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:სულთან-კუდარათის მუნიციპალიტეტები
რევაზ მინდორაშვილი
რევაზ მინდორაშვილი (დ. 1 ივლისი, 1976, სოფ. კოლაგი, ახლანდელი გურჯაანის მუნიციპალიტეტი) — ქართველი სპორტსმენი, მოჭიდავე, ოლიმპიური ჩემპიონი, ოქროს მედლის მფლობელი თავისუფალ ჭიდაობაში 84 კგ წონით კატეგორიაში პეკინის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე (2008). არის მსოფლიოს ჩემპიონი (2005) და მეორე პრიზიორი (2006), ევროპის ჩემპიონი (2003), ორგზის მეორე (2004, 2008) და მესამე პრიზიორი (2002), მსოფლიოს ჩემპიონატის მესამე პრიზიორი (2003). მრავალ საერთაშორისო ტურნირში გამარჯვებული. ათენის ოლიმპიური თამაშების მონაწილე (2004, XIII ადგილი). ღირსების ორდენის და მედლის კავალერი. 2012-2017 წლებში საქართველოს მოჭიდავეთა ნაკრებს წვრთნიდა. 2011 წელს, სერიაში „ქართველი ოლიმპიური ჩემპიონები“ (პროექტის ავტორი და მთავარი რედაქტორი ელგუჯა ბერიშვილი) გამოიცა ოთარ მაღლაკელიძის წიგნი „რევაზ მინდორაშვილი“. სპორტის რაინდი (2005), ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენის კავალერი (2018).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები თავისუფალ სტილში კატეგორია:ქართველი ოლიმპიური ჩემპიონები კატეგორია:დაბადებული 1976 კატეგორია:დაბადებული 1 ივლისი კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები კატეგორია:საქართველოს ღირსების მედლით დაჯილდოებულები კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენის კავალრები
ალდეანუევა-დე-ბარბაროია
ალდეანუევა-დე-ბარბაროია (Альдеануэва-де-Барбарроя) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია-ლა-მანჩის ავტონომიური გაერთიანების ტოლედოს პროვინციის ლა-ხარის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 92 კმ². მოსახლეობა — 501 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ტოლედოს მუნიციპალიტეტები
ნატალია კონსტანტინოვიჩი
ნატალია კონსტანტინოვიჩი ( სერბული კირილიცა : Наталија Константиновић; დ. 10 ოქტომბერი, 1882 – გ. 21 აგვისტო, 1950 ) — მონტენეგროს პრინცესა, სერბეთის პრინცესა ანკა ობრენოვიჩის შვილიშვილი, ობრენოვიჩის სახლიდან. ის იყო პრინც მირკო პეტროვიჩ-ნეგუშის ცოლი. წყვილს ხუთი ვაჟი ჰყავდა, თუმცა, ორი გარდაიცვალა ადრეულ ბავშვობაში. ისინი განქორწინდნენ 1917 წელს, ერთი წლის შემდეგ, რაც სამეფო ოჯახი იძულებული გახდა დაეტოვებინა სამეფო. მის ქმარს დაჰპირდნენ სერბეთის გვირგვინს მეფე ალექსანდრე I-ის უშვილოდ სიკვდილის შემთხვევაში; თუმცა, გვირგვინი 1903 წელს, ალექსანდრეს მკვლელობის შემდეგ, პეტრე პირველს ერგო.
ოჯახი
ნატალია დაიბადა ტრიესტში, ავსტრია-უნგრეთი, 1882 წლის 10 ოქტომბერს, პოლკოვნიკ ალექსანდრე კონსტანტინოვიჩის (1848 - ტრიესტი, 1931) და  მილევა ოპუჯიჩის ოჯახში. ეს იყო ტრიესტის მდიდარი სერბული ოჯახი. ნატალიას ერთი ძმა ჰყავდა. იგი წარმოშობით ტრაგიკული, ავბედითი ობრენოვიჩის დინასტიიდან იყო, რომელიც მართავდა სერბეთს მე-19 საუკუნეში. მისი ბებია, პრინცესა ანკა ობრენოვიჩი, იყო სერბეთის პრინცის, ობრენოვიჩის სახლის დამაარსებლის, მილოშ ობრენოვიჩ I- ის დისშვილი. ნატალია და მისი ოჯახი სერბეთიდან გადაასახლეს მას შემდეგ, რაც მამამ გააკრიტიკა მეფე ალექსანდრე I-ის არაპოპულარული ქორწინების გამოდრაგა მაშინთან. გადასახლების შემდეგ ისინი ცხოვრობდნენ ნიცას, იტალიასა და ვენას შორის.
ქორწინება
1902 წლის 25 ივლისს, ცეტინიეში, ნატალია დაქორწინდა მონტენეგროს პრინც მირკო პეტროვიჩ-ნეგუშზე, გრახოვოს და ზეტას დიდ ჰერცოგზე, ნიკოლოზ I- ის მეორე უფროს ვაჟზე. პრინც მირკოს, სავარაუდოდ, ვნებიანად შეუყვარდა ნატალია, რომელიც ლამაზი, შავგვრემანი თვალებით გამოირჩეოდა. მეფე ალექსანდრეს არ ესიამოვნა მათი ქორწინების ამბავი, რადგან თვლიდა, რომ მირკო მასზე მხოლოდ სერბეთის გვირგვინის მოსაპოვებლად დაქორწინდა; გარდა ამისა, მირკოს გარდაცვლილი უფროსი და, ზორკა იყო ალექსანდრეს მეტოქე პეტრე კარაჯორჯევიჩის ცოლი. უკმაყოფილების ნიშნად მან უარი თქვა ნატალიასა და მირკოს მიღებაზე.
ვინაიდან ნატალია იყო პრინცესა ანკა ობრენოვიჩის შვილიშვილი, რომელიც მოკლეს ბელგრადში 1868 წლის 10 ივნისს თავის ბიძაშვილთან, მიხაილო ობრენოვიჩ III- სთან ერთად, სერბეთის მთავრობა დაჰპირდა, რომ მეფე ალექსანდრე ობრენოვიჩის უშვილოდ სიკვდილის შემთხვევაში, მირკო გამოცხადდებოდა სერბეთის პრინცად. თუმცა მოვლენები ისე არ განვითარდა, როგორც ნიკოლა I მონტენეგროელი იმედოვნებდა. 1903 წლის მაისის ბოლოს მეფე ალექსანდრე და მისი მეუღლე დრაგა მოკლეს არმიის ოფიცერთა ჯგუფმა კაპიტან დრაგუტინ დიმიტრიევიჩ აპისის მეთაურობით. მკვლელობამდე შეთქმულებმა ხმა მისცეს გვირგვინის გადაცემას მირკოს სიძის, პეტრეს, მეტოქე სერბული დინასტიის, კარაჯორჯევიჩების მეთაურისათვის. ეს იყო იმის გამო, რომ კარაჯორჯევიჩები მოკავშირეები იყვნენ რუსეთთან, ხოლო ობრენოვიჩები აშკარად ჰაბსბურგის მომხრეები იყვნენ, და, შესაბამისად, ბევრი სერბისთვის უსიამოვნო იყო მხურვალე პანსლავური ნაციონალიზმის ფონზე, რომელიც მოიცვა სერბეთი მე-19 საუკუნიდან. სინამდვილეში, ნატალიას ქმარი მოგვიანებით შეუერთდა სერბეთის შავი ხელის საიდუმლო საზოგადოებას 1911 წელს და სურდა გამხდარიყო მისი ლიდერი.
ბავშვები
მირკოს და ნატალიას ერთად ხუთი ვაჟი შეეძინათ:
1908 წელს მისი ორი უფროსი ვაჟი გარდაიცვალა და მან გააჩინა მესამე ვაჟი, მაიკლი. 1910 წლის 28 აგვისტოს მონტენეგრო გახდა სამეფო და მისი სიმამრი ავიდა მონტენეგროს ტახტზე, როგორც პირველი და ერთადერთი მეფე. 1916 წელს, მონტენეგროს თავდაცვითი ბარიერები დაინგრა, როდესაც ავსტრია-უნგრეთის ჯარები სამეფოში შეიჭრნენ პირველი მსოფლიო ომის დროს და მთელი სამეფო ოჯახი, ნატალიას ჩათვლით, იძულებული გახდა გაქცეულიყო იტალიაში. წყვილი 1917 წლის ოქტომბერში განქორწინდა და ნატალია გადარჩენილ ვაჟებთან ერთად პარიზში გადავიდა საცხოვრებლად. მომდევნო წელს მირკო გარდაიცვალა ვენაში და მისი უფროსი ვაჟი მიხეილი გახდა პეტროვიჩ-ნეგუშების სახლის ხელმძღვანელი და მონტენეგროს დაშლილი ტახტის პრეტენდენტი. ნატალიამ მაიკლი წაიყვანა ისტბორნში, ინგლისში, სადაც მიიღო დაწყებითი განათლება.
1920 წლის 9 იანვარს იგი მეორედ დაქორწინდა ისტბორნში ( სასექსი ), გასტონზე, გრაფ ერემბო დე დუძილზე, ბელგიელ დიპლომატსა და დიდგვაროვანთა ოჯახის წევრზე. მათ შეეძინათ ორი ქალიშვილი:
პრინცესა ნატალია გარდაიცვალა პარიზში 1950 წლის 21 აგვისტოს, 67 წლის ასაკში.
სქოლიო
<references group="" responsive="1"> კატეგორია:გარდაცვლილი 1950 კატეგორია:დაბადებული 1882 კატეგორია:სერბი ქალები
ბილბორდის ცხელი ასეული
მინი|250პქ|Billboard Hot 100-ის ლოგო ბილბორდის ცხელი ასეული (The Billboard Hot 100) — აშშ-ის მუსიკალურ ინდუსტრიაში სინგლების პოპულარობის განმსაზღვრელი სტანდარტული ჩარტი, რომელსაც ყოველკვირეული ჟურნალი „ბილბორდი“ აქვეყნებს. პოზიციები ჩარტში განისაზღვრება ამა თუ იმ სიმღერის რადიოეთერში გაშვების სიხშირის და გაყიდვების მიხედვით. გაყიდვებზე მონიტორინგი ორშაბათიდან კვირამდე წარმოებს. რადიოეთერში გასვლის მონიტორინგი კი, ოთხშაბათიდან სამშაბათამდე. ახალი ჩარტი დგინდება და ჟურნალ „ბილბორდის“ მიერ იბეჭდება ყოველ ხუთშაბათს. ყოველი ჩარტის ბოლო დღე დათარიღებულია უახლოესი შაბათით.
სქოლიო
კატეგორია:ბილბორდის ჩარტები კატეგორია:მუსიკალური ჰიტ-აღლუმები
ვასილი ტატიშჩევი
ვასილი ნიკიტას ძე ტატიშჩევი (Василий Никитич Татищев; დ. 29 აპრილი [ ძვ. სტ. 19 აპრილი],   1686, ფსკოვის ახლოს, — გ.  26 ივლისი [ ძვ. სტ. 15 ივლისი] ,   1750, სოფ. ბოლდინო, მოსკოვის გუბერნია) — რუსი სახელმწიფო მოღვაწე, ეკონომისტი, ისტორიკოსი და გეოგრაფი. დაამთავრა მოსკოვის საინჟინრო და საარტილერიო სასწავლებელი. მონაწილეობდა ჩრდილოეთის ომში (1700-1721). ასრულებდა პეტრე I-ის სხვადასხვა სამხედრო-დიპლომატიურ დავალებას.
1720-1722 და 1734-1737 წლებში განაგებდა რუსეთის სახაზინო ქარხანებს, საფუძველი ჩაუყარა ეკატერინბურგს. 1741-1745 წლებში ასტრახანის გუბერნატორი იყო. 1730 წელს აქტიურად გამოვიდა უზენაესელთა წინააღმდეგ. პირველმა შემოიტანა სამეცნიერო სფეროში „რუსსკაია პრავდის“ და 1550 სამართლის წიგნის ტექსტები, საფუძველი ჩაუყარა ეთნოგრაფიასა და წყაროთმცოდნეობას. შექმნა განმაზოგადებელი ნაშრომი „რუსეთის ისტორია უძველესი დროიდან“ (წგნ. 1-5, 1768-1848) და პირველი რუსული ენციკლოპედიური ლექსიკონი. რუსულ ისტორიოგრაფიაში პირველი შეეცადა ეპოვა ადამიანთა საზოგადოების განვითარების კანონზომიერებანი, აეხსნა სახელმწიფო ხელისუფლების წარმოშობის მიზეზები.
უარყო პროვიდენციალიზმი და ისტორიული მოვლენების ახსნისას რაციონალიზმის პოზიციებზე დადგა. სახელმწიფო წყობილების ფორმებიდან რუსეთის მმართველობისათვის უპირატესობას ანიჭებდა თვითმპყრობელობას. ტატიშჩევმა პირველმა მოგვცა რუსეთის ისტორიის პერიოდიზაციის სქემა:
სქოლიო
კატეგორია:რუსი სახელმწიფო მოღვაწეები კატეგორია:რუსი ისტორიკოსები კატეგორია:რუსი გეოგრაფები კატეგორია:ქალაქების დამაარსებლები
სტროფი
სტროფი [ბერძ. strophe ბრუნი] — ლიტ. ლექსში შინაარსობრივად და რიტმულად გაერთიანებული რამდენიმე (ყველაზე ხშირად ოთხი) სტრიქონი, ტაეპი, ხანა.
წინადადებაში გამოყენების ნიმუში:
კატეგორია:ლიტერატურული ტერმინები კატეგორია:ლექსთწყობა
1085
თარიღი უცნობია
*
მაურო გოიკოეჩეა
საკლუბო კარიერა
2012 წლის აგვიტოსში გოიკოეჩეა გადავიდა სერია A-ს კლუბ „რომაში“ იჯარით სეზონის ბოლომდე. მისი დებიუტი შედგა „პარმასთან“ 3-2 წაგებულ მატჩში, სადაც მეორე ტაიმში შევიდა მოედანზე ტრავმირებული მაარტენ სტეკელენბურგის ნაცვლად. მან მონაწილეობა მიიღო „პალერმოსთან“ 4-1 მოგებულ მატჩში. მან ასევე ითამაშა სასტარტოში „ლაციოს“, „ტორინოს“, „პესკარას“, „სიენას“ და „ფიორენტინას“ წინააღმდეგ მატჩებში.
სანაკრებო კარიერა
გოიკოეჩეამ მონაწილეობა მიიღო 2005 წლის მსოფლიოს 17 წლამდელთა და 2007 წლის მსოფლიოს 20 წლამდელთა ჩემპიონატებზე.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 27 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1988 კატეგორია:ურუგვაელი ფეხბურთელები კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები კატეგორია:რომას ფეხბურთელები კატეგორია:ურუგვაის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელებიკატეგორია:დანუბიოს ფეხბურთელები კატეგორია:რუმინეთის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:ოცელულის ფეხბურთელები კატეგორია:პორტუგალიის პრიმეირა ლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:აროკას ფეხბურთელები კატეგორია:ლიგა 1-ის ფეხბურთელები კატეგორია:ტულუზის ფეხბურთელები
სამგურალი წყალტუბო (საფეხბურთო კლუბი)
1983–1985 და 1989 წლების საქართველოს პირველობაზე გუნდმა დაიკავა პირველი ადგილი, 1986 წელს — მეორე, ხოლო 1987-1988 წლებში მესამე ადგილი. 1990 წელს ჩაება ეროვნული ჩემპიონატის უმაღლეს ლიგაში და 2004 წლამდე იყო მონაწილე. გუნდის საუკეთესო შედეგია მეოთხე ადგილი მეოთხე ეროვნულ ჩემპიონატზე. „სამგურალი“ ერთხელ გახდა ეროვნული თასის გათამაშების ფინალისტი და ქუთაისის „ტორპედოსთან“ პენალტების სერიაში დამარცხდა.
გუნდის ისტორიაში ყველაზე მეტი, 144 მატჩი ჩაატარა ვარლამ ფესტვენიძემ, ხოლო საუკეთესო ბომბარდირი ერთ სეზონში 41 გატანილი გოლით მერაბ მეგრელაძეა.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს საფეხბურთო კლუბები
Daphnella reticulosa
Daphnella reticulosa — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ვიქტორ ხაინი
ვიქტორ ეფიმის ძე ხაინი (Виктор Ефимович Хаин; დ. 26 თებერვალი, 1914, ბაქო, — გ. 24 დეკემბერი, 2009, მოსკოვი) — რუსი გეოლოგი. გეოლოგია-მინერალოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1947), პროფესორი (1949). სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1987). პიერ და მარი კიურის უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორი (1977). სახელგანთქმული ტექტონისტი.
ბიოგრაფია
ვიქტორ ხაინი აზერბაიჯანის ინდუსტრიული ინსტიტუტის დამთავრების შემდეგ (1935) მუშაობდა ტრესტ „აზნეფტერაზვედკაში“, აზერბაიჯანის ნავთობის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში (1939), აზერბაიჯანის სსრ მეცნიერებათა აკადემიის გეოლოგიის ინსტიტუტში (1945-დან) და ერთდროულად ასწავლიდა აზერბაიჯანის ინდუსტრიულ ინსტიტუტში (1949–54 წლებში, 1949 წლიდან პროფესორი).
1954 წლიდან მოსკოვშია. მუშაობა დაიწყო ჯერ მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საბუნებისმეტყველო მუზეუმში (დედამიწის ისტორიის განყოფილების გამგე), ხოლო 1960–2009 წლებში გეოლოგიური ფაკულტეტის დინამიკური გეოლოგიის კათედრაზე (პროფესორი, 1995 წლიდან მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის დამსახურებული პროფესორი). ერთდროულად მუშაობდა სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის სხვადასხვა სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტებში.
ვიქტორ ხაინი ავტორია 1000-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომისა, რომელთა შორისაა 40-ზე მეტი მონოგრაფია. მისი ძირითადი სამეცნიერო ნაშრომები მიეძღვნა რეგიონული გეოლოგიის, გეოტექტონიკის, ნავთობისა და აირის გეოლოგიის, გეოლოგიური მეცნიერების ისტორიის საკითხებს. დაასაბუთა პლანეტარული მასშტაბის გეოპულსაციების იდეა. შეიმუშავა დედამიწის ქერქისა და მისი ძირითადი სტრუქტურული ელემენტების ტექტონიკური მოძრაობის კლასიფიკაცია. დააზუსტა ნაოჭა სატყლების, ძველი და ახალგაზრდა ბაქნების აგებულებისა და განვითარების თავისებურებანი.
ვიქტორ ხაინმა გამოავლინა კონტინენტებისა და ოკეანეების დედამიწის ქერქის აგებულებისა და განვითარების ზოგადი კანონზომიერებანი და აგრეთვე ნავთობისა და აირის წარმოქმნისა და ადგილმდებარეობის განლაგების ტექტონიკური ფაქტორის როლი, ერთ-ერთმა პირველმა განსაზღვრა ნავთობაირიანი აუზი როგორც გენეტიკური დარაიონების ელემენტი. დიდი წვლილი შეიტანა დედამიწის ტექტონიკური ისტორიის პერიოდიზაციის პრობლემების შემუშავებაში.
ხელმძღვანელობდა სსრკ ლითოლოგიურ-პალეოგეოგრაფიული ატლასის, ევროპის ტექტონიკური რუკების, მსოფლიოს საერთაშორისო ტექტონიკური რუკების შედგენას. ავტორია სახელმძღვანელოებისა „ზოგადი გეოტექტონიკა“, „რეგიონული გეოტექტონიკა“ და სხვა.
ვიქტორ ხაინი იყო ნიუ-იორკის მეცნიერებათა აკადემიის, საფრანგეთის გეოლოგიური საზოგადოების, ლონდონის გეოლოგიური საზოგადოების, ბულგარეთის გეოლოგიური საზოგადოების, ამერიკის გეოლოგიური საზოგადოებისა და ამერიკის გეოფიზიკური კავშირის წევრი.
მეცნიერებაში შეტანილი წვლილისთვის გადაეცა საფრანგეთის გეოლოგიური საზოგადოების პრესვიჩის მედალი (1991), რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის ალექსანდრე კარპინსკის ოქროს მედალი (1991), გერმანიის გეოლოგიური საზოგადოების გუსტავ შტაინმანის მედალი (1991) და ბელგიის სამეფო მეცნიერებისა და ხელოვნების აკადემიის ფურმარიეს ოქროს მედალი (1993).
ხაინის სახელობისაა მოლუსკებისა და ფორამინიფერების სახეობები. ვიქტორ ხაინი გარდაიცვალა 2009 წლის 24 დეკემბერს, 95 წლის ასაკში. დაკრძალულია ტროეკუროვის სასაფლაოზე.
სქოლიო
კატეგორია:საბჭოთა გეოლოგები კატეგორია:რუსი გეოლოგები კატეგორია:გეოლოგიურ-მინერალოგიურ მეცნიერებათა დოქტორები კატეგორია:სსრკ-ის მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრები კატეგორია:რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრები კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები კატეგორია:ხალხთა მეგობრობის ორდენის კავალრები კატეგორია:სსრკ-ის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები კატეგორია:რუსეთის ფედერაციის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები კატეგორია:ტროეკუროვის სასაფლაოზე დაკრძალულები
მანჯგალაძე
საკუთარი სახელი მანჯგალაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:
კოტ-დ’ივუარი 1964 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კოტ-დ’ივუარმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე პირველად იასპარეზა 1964 წელს, იაპონიის დედაქალაქ ტოკიოში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1964 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:კოტ-დ’ივუარი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:აფრიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
იბნ ალ-ასირი
იზ-ალ-დინ აბუ ლ-ჰასან ალი იბნ ალ-ასირი, ან უბრალოდ იბნ ალ-ასირი (ابن الاثير; დ. 12 მაისი, 1160, ჯაზირათ-იბნ-უმარი — გ. 1234, მოსული) — არაბი ისტორიკოსი. მისი მთავარი ნაშრომია „სრული ისტორია“ 12 ტომად. შრომის პირველ ნაწილში (სამყაროს შექმნიდან 922/923 წლამდე) მოთხრობილია ალ-ტაბარის ისტორია შემოკლებით (ჩართულია დამატებითი წყაროები). II ნაწილი (1231 წლამდე) ორიგინალური ნაწარმოებია. მასში დაცულია მრავალი მნიშვნელოვანი ცნობა ამიერკავკასიისა და კერძოდ საქართველოს შესახებ. იბნ ალ-ასირს ეკუთვნის აგრეთვე მაჰმადის თანამოაზრეთა ბიოგრაფიული ლექსიკონი და მოსულის ათაბაგების ისტორია.
ლიტერატურა
კატეგორია:არაბი ისტორიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1160 კატეგორია:გარდაცვლილი 1234 კატეგორია:დაბადებული 12 მაისი კატეგორია:უცხოელი ავტორები საქართველოსა და ქართველების შესახებ
აღმოსავლეთი ლაპლანდია
აღმოსავლეთი ლაპლანდია ― ფინეთის ლაპლანდიის რეგიონის ერთ-ერთი ქვერეგიონი 2009 წლიდან.
სქოლიო
კატეგორია:ფინეთის ქვერეგიონები კატეგორია:ლაპლანდია (ფინეთი)
სონდისველა
სონდისველა — სოფელი საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის დუშეთის მუნიციპალიტეტში. ჟინვალის სადაბო თემში. მდებარეობს მდინარე ხორხის (მთიულეთის არაგვის მარცხენა შენაკადი) ხეობაში, ზღვის დონიდან 1000 მ სიმაღლეზე. ქალაქ დუშეთიდან დაშორებულია 27 კილომეტრით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 16 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ალკოლეა-დე-ტახო
ალკოლეა-დე-ტახო (Alcolea de Tajo) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია-ლა-მანჩის ავტონომიური გაერთიანების ტოლედოს პროვინციის ლა-კამპანა-დე-ოლოპესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 64 კმ². მოსახლეობა — 807 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ტოლედოს მუნიციპალიტეტები
ბატონი პიბოდი და შერმანი
„ბატონი პიბოდი და შერმანი“ (Mr. Peabody & Sherman) — ამერიკული სრულმეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმი. DreamWorks Animation-სა და კინოგაერთიანება 20th Century Fox-ის ერთობლივი ნაწარმოები. პრემიერა 2014 წლის 7 თებერვალი გაიმართა. რეჟისორი — რობ მინკოფი.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკული ანიმაციური ფილმები კატეგორია:2014 წლის ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:2010-იანი წლების ამერიკული ანიმაციური ფილმები კატეგორია:ამერიკული კომპიუტერული ანიმაციური ფილმები კატეგორია:DreamWorks Animation-ის ფილმები
Daphnella retifera
Daphnella retifera — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
სალომე ქურასბედიანი
სალომე ქურასბედიანი (დ. 5 ოქტომბერი, 1992) — ქართველი იურისტი, პოლიტიკოსი. საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი 2023 წლიდან.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1992 წლის 5 ოქტომბერს. 2014 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, სამართალმცოდნეობის სპეციალობით. 2017 წელს დაამთავრა ტულონის უნივერსიტეტი, საერთაშორისო და ევროპული სამართლის სპეციალობით, 2020 წელს კი – საერთაშორისო ეკონომიკური სპეციალობით.
2014 წელს იყო კორძაძის საადვოკატო ბიუროს სტაჟიორი. 2014-2015 წლებში ა(ა)იპ „ადვოკატთა ალიანსის“ იურისტი. 2014 წელს საადვოკატო ბიურო „Legal Consulting Group“-ის იურისტი. 2015 წელს შპს „მდინარაძე და პარტნიორი ადვოკატების“ უმცროსი იურისტი. 2015-2016 წლებში შპს „ფრეგოს“ იურისტი.
2023 წლის 4 აპრილიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 5 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1992 კატეგორია:საქართველოს X მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:საქართველოს X მოწვევის პარლამენტის წევრი ქალები კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები
კოტ-დ’ივუარი 1968 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კოტ-დ’ივუარმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეორედ იასპარეზა 1968 წელს, მექსიკის დედაქალაქ მეხიკოში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1968 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:კოტ-დ’ივუარი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:აფრიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
მძიმე დღის ღამე
მძიმე დღის ღამე (A Hard Day's Night) — 1964 წლის კომედიური ჟანრის ფილმი The Beatles-ის შესახებ. სიუჟეტის მიხედვით, ჯგუფი მოგზაურობს ტურნეს ფარგლებში. ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ტელეგამოსვლის წინ მისი წევრი, რინგო სტარი იკარგება და გადაცემის ჩაწერა ჩაშლის პირასაა. ფილმში დამატებით კომიკურ სიტუაციებს ქმნის პოლ მაკ-კარტნის ბაბუაც.
ფილმი წარმატებული გამოდგა კომერციულად და კრიტიკულად და დიდი გავლენა იქონია შემდგომ პოპ-კულტურაზე.
ჰიპერიონი (თანამგზავრი)
მინი|ჰიპერიონი ჰიპერიონი (Ὑπερίων) — პლანეტა სატურნის თანამგზავრი. დიამეტრი ≈ 400 კმ, სატურნიდან მანძილი — 1480 ათ. კმ. გარემოქცევის პერიოდი 21.276 დღე-ღამე.
1848 წელს აღმოჩენილ იქნა ამერიკელი ასტრონომის ჯ. ბონდისა და ინგლისელი ასტრონომის უ. ლასელის მიერ.
ლიტერატურა
კატეგორია:სატურნის თანამგზავრები
1086
თარიღი უცნობია
*
Muscle Museum (EP)
Muscle Museum - ჯგუფ Muse-ის მეორე EP დისკი. ისევე როგორც მისი წინამორბედი Muse, ეს დისკიც მხოლოდ 999 ასლის ოდენობით გამოიცა, 1999 წლის 11 იანვარს. მოგვიანებით სიმღერები "Muscle Museum", "Sober", "Uno" და "Unintended" ასევე განახლებული ჩანაწერების სახით ჯგუფის სადებიუტო ალბომში  Showbiz იქნა შეტანილი.
EP დისკის გამოცემისას სიმღერა Muscle Museum უკვე დიდი წარმატებით სარგებლობდა. NME-ს დამოუკიდებელ ჩარტში მას #3 ადგილი ეკავა.
მუსიკოსები
კატეგორია:Muse-ის ალბომები კატეგორია:1999 წლის EP-ები
ჰამილტონი (ვიქტორია)
ჰამილტონი (Hamilton) — ქალაქი ავსტრალიაში. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, ვიქტორიის შტატში. 2011 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 10 104 ადამიანს. მოსახლეობის საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე შეადგენს 443,16 ადამიანს. ქალაქის ფართობია 22,8 კმ². ზღვის დონიდან იმყოფება 241 მეტრ სიმაღლეზე. ჰამილტონი შტატის ადმინისტრაციულ ცენტრ მელბურნიდან დაშორებულია 260 კილომეტრით. ქალაქში ყველაზე ცხელი თვეებია იანვარი და თებერვალი, ყველაზე ცივი — ივლისი და აგვისტო. ნალექების ყოველწლიური რაოდენობა შეადგენს 617.7 მმ-ს.
ივანე კაჭარავა
ივანე ბესარიონის ძე კაჭარავა (დ.    5 სექტემბერი  [ძვ. სტ. 24 აგვისტო], 1894, საჭილაო, — გ. 4 მაისი 1977, თბილისი) — ქართველი გეოლოგი. საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1955). გეოლოგიურ-მინერალოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი (1944), პროფესორი (1944). საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1960).
ბიოგრაფია
1914 წელს დაამთავრა ფოთის გიმნაზია. 1914-1917 წლებში სწავლობდა კიევის უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტზე საბუნებისმეტყველო განხრით, მაგრამ მძიმე სოციალურ-პოლიტიკური პირობებისა და მატერიალური ხელმოკლეობის გამო აქ მხოლოდ სამ წელიწადს დაჰყო, შემდგომი სამი წლის მანძილზე აბაშის გიმნაზიაში მათემატიკას ასწავლიდა. 1921 წელს გააგრძელა შეწყვეტილი სწავლა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ისევ საბუნებისმეტყველო განხრით. პარალელურად კი საქართველოს მუზეუმში პრეპარატორად მუშაობდა.
1924 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საბუნებისმეტყველო ფაკულტეტი. ალექსანდრე ჯანელიძის რეკომენდაციით უნივერსიტეტში დატოვეს ახლად ორგანიზებულ გეოლოგიისა და პალეონტოლოგიის კათედრაზე პროფესორობისათვის მოსამზადებლად. 1925 წლიდან მუშაობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ალექსანდრე ჯანელიძის სახელობის გეოლოგიის ინსტიტუტში. 1969 წლიდან ხელმძღვანელობდა ამავე ინსტიტუტის პალეოგენური ნალექების პალეონტოლოგიისა და სტრატიგრაფიის განყოფილებას.
ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას თსუ-სა და საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში. კაჭარავას შრომები ძირითადად შეეხება პალეოგენური ნალექების სტრატიგრაფიას და მათში განამარხებულ ფაუნას. პირველი სამეცნიერო ნაშრომი 1926 წელს გამოაქვეყნა, რომელიც სამეგრელოს გეოლოგიურ აგებულებას მიეძღვნა. შემდგომ წლებში იკვლევდა დასავლეთ საქართველოს ნეოგენურ ნალექებს. მან დაადგინა ჩოკრაკული და კარაგანული სართულების ნალექები სამეგრელოსა და რაჭაში. აღსანიშნავია მისი მონოგრაფია „რაჭა-ლეჩხუმის აუზი და მოსაზღვრე რაიონები პალეოგენის დროს“, რომელიც 1944 წელს გამოქვეყნდა. ეს იყო მისი სადოქტოროდ წარდგენილი ნაშრომი. ავტორია 100-მდე სამეცნიერო ნაშრომისა.
საქართველოს სახელმწიფო პრემია (1973). დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით, „საპატიო ნიშნის“ ორდენით, აგრეთვე მედლებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსები კატეგორია:ქართველი გეოლოგები
გულო კაიკაციშვილი
მინი|გულო კაიკაციშვილი გულო-აღა კაიკაციშვილი, გულ-აღა კაკაც-ოღლი, (ნამდვილი გვარი ქათამაძე) (დ. 1840 — გ. 1923, სოფ. სამება, ქობულეთი) — ქართველი საზოგადო მოღვაწე.
იღვწოდა თურქეთის მფლობელობაში მოქცეული ქართული მიწების საქართველოსთან შეერთებისათვის. ახლო ურთიერთობა ჰქონდა ი. ჭავჭავაძესთან, ა. წერეთელთან, ს. მესხთან, გ. ყაზბეგთან, გ. გურიელთან და სხვებთან. გულო კაიკაციშვილი პირველი პატრიოტი იყო აჭარიდან, რომელმაც მე-19 საუკუნის 70-იან წლებში ოსმალთა ბატონობის წინააღმდეგ ხმა აღიმაღლა. ილია ჭავჭავაძემ „აჭარის გული“ უწოდა. სისტემატურად აქვეყნებდა კორესპონდენციებს ქართულ პრესაში. ეწეოდა ქართული ენის დაცვის და განმათავისუფლებელი იდეების პროპაგანდას ქობულეთის მხარეში. იბრძოდა მუჰაჯირობის წინააღმდეგ 1877—1878 წლებში რუსეთ-ოსმალეთის ომის დროს. თურქთა დამარცხების შემდეგ ქობულეთის მხარის მოსახლეობის სახელით მიესალმა რუსეთის არმიისა და ქართული მილიციის სარდლობას. კაიკაციშვილი იუნკრად შევიდა ქობულეთის სახალხო მილიციის რაზმში და მალე ურიადნიკი გახდა. მისი ქველმოქმედებით და დედე-აღა ნიჟარაძის მონაწილეობით, კაიკაციშვილის საკუთრებაში არსებულ საგვარეულო მამულში გაიხსნა პირველი ქართული სკოლა ქობულეთში.
კაიკაციშვილი სიკვდილამდე უანგაროდ ემსახურებოდა მაჰმადიან ქართველთა შორის ქართული კულტურისა და განათლების აღორძინების საქმეს.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი საზოგადო მოღვაწეები კატეგორია:დაბადებული 1840 კატეგორია:გარდაცვლილი 1923
ტუბოდი (ჩრდილოეთი ლანაო)
ტუბოდი (ოფიციალურად ტუბოდის მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Tubod; Bayan ng Tubod) ― მეორე კლასის მუნიციპალიტეტი ჩრდილოეთ ლანაოს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 50 073 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 24 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ ლანაოს მუნიციპალიტეტები
Daphnella retusa
Daphnella retusa — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ალ-ტაბარი
აბუ ჯაფარ მუჰამად იბნ ჯარირ ატ-ტაბარი ან უბრალოდ ატ-ტაბარი (დ. 839, ამოლი, ტაბარისტანის ოლქი, ახლანდელი ირანი — გ. 923, ტაბარისტანი) — არაბი ისტორიკოსი და ღვთისმეტყველი. ავტორი შრომისა „დესპანებისა და მეფეების ისტორია“, რომელიც ფაქტების სიმრავლითა და გადმოცემის სიზუსტით ახლო აღმოსავლეთის ძველი და შუა საუკუნეების განსაკუთრებით ომაიანთა და აბასიანთა (915 წლამდე) დროის, არაბთა სახალიფოს ისტორიის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს წყაროს წარმოადგენს. ატ-ტაბარი იყენებს როგორც ზეპირ ტრადიციას, ისე ჩვენამდე მოუღწეველ ადრინდელ არაბი ავტორების ნაშრომებს. იგი ავტორია ასევე ყურანის მრავალტომიანი კომენტარებისა. ისტორიისა და თეოლოგიის გარდა ტაბარი წავლობდა არაბულ პოეზიას, ლექსიკოგრაფიას, გრამატიკას, მათემატიკას, მედიცინას. აქვს ცნობები თბილისის მოსახლეობის რაოდენობის შესახებ ბუღა თურქის ლაშქრობის დროს (853 წელი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არაბი ისტორიკოსები კატეგორია:დაბადებული 839 კატეგორია:გარდაცვლილი 923 კატეგორია:უცხოელი ავტორები საქართველოსა და ქართველების შესახებ
ჰემომეტრი
ჰემომეტრი, ჰემოგლობინომეტრი (haimatos – სისხლი და metreo — ვზომავ) — სამედიცინო ხელსაწყო. წარმოადგენს მარტივი აგებულების კალორიმეტრს, რომელსაც იყენებენ სისხლში ჰემოგლობინის რაოდენობის განსასაზღვრად. არსებობს რამდენიმე ტიპის ჰემომეტრი. ფართოდაა გავრცელებული სალის ჰემომეტრი, რომელიც შედგება ხის ან პლასტმასის ჩარჩოში მოთავსებული 2 ან 3 სინჯარისაგან. მათგან ერთი, გრადუირებული, ცარიელია, დანარჩენი კი დარჩილულია და გავსებულია მარილმჟავა ჰემატინის 1%-იანი ხსნარით ან 2 ფერის სხვა სითხით. უკანასკნელ წლებში ჰემოგლობინის განსასაზღვრად იყენებენ უფრო ზუსტ მეთოდს ფოტოელექტრომეტრის ან სპექტროფოტომეტრის გამოყენებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ფიზიოლოგიური ხელსაწყოები
ჰელსინკის მეტროპოლიტენი
thumb|250px|კულოსაარის სადგურში ჰელსინკის მეტროპოლიტენი ან შემოკლებით ჰელსინკის მეტრო (ფინურად Helsingin metro, შვედურდ Helsingfors metro) — მეტროსისტემა ფინეთის ქალაქ ჰელსინკიში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჰელსინკი კატეგორია:მეტროპოლიტენი
კოტ-დ’ივუარი 1972 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კოტ-დ’ივუარმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მესამედ იასპარეზა 1972 წელს, დასავლეთ გერმანიის ქალაქ მიუნხენში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1972 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:კოტ-დ’ივუარი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:აფრიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კათედრა
1. ძველ საბერძნეთსა და რომში — ფილოსოფოსებისა და რიტორების გამოსასვლელი ადგილი.
2. ქრისტიანულ ეკლესიაში — ადგილი, საიდანაც ქადაგებდნენ.
3. ეპისკოპოსის (არქიელის) სავარძელი ღვთისმსახურების დროს; გადატანით — ეპარქია (საეპისკოპოსო ოლქი).
4. სასწავლო დაწესებულებებში, ლექტორიუმებში, სააქტო დარბაზებში — მასწავლებლის, მომხსენებლის ადგილი.
თათრეთი
თათრეთის რესპუბლიკა (Респу́блика Татарста́н; Татарстан Республикасы) — რუსეთის ფედერაციის ფედერალური სუბიექტი. შედის ვოლგისპირეთის ფედერალურ ოკრუგში.
კათედრა
ლიტერატურა
კატეგორია:ტერმინები
თათრეთი
დედაქალაქი - ქ. ყაზანი.
ესაზღვრება კიროვის, ულიანოვსკის, სამარას, ორენბურგის ოლქებს, მარი-ელის, ჩუვაშეთის, ბაშკირეთის, უდმურტეთის რესპუბლიკებს.
შეიქმნა 1921 წლის 27 მაისს.
რესპუბლიკის უდიდესი მდინარეებია ბელაია (Ağidel) და ვოლგა (İdel). თათრეთში მდებარეობს კუიბიშევის წყალსაცავი (Kuybışev).
სქოლიო
*
მარათონული ცურვა
thumb|175px მარათონული ცურვა - ღია წყალში (ოკეანე, ზღვა, ტბა, მდინარე, წყალსაცავი) ცურვის ფორმა, ასევე, ცნობილია, როგორც გრძელ დისტანციაზე ცურვა. ცურვის საერთაშორისო ფედერაციის დებულებით დისტანცია უნდა იყოს არანაკლებ 10 კილომეტრისა. მსოფლიოში ტარდება მრავალი საერთაშორისო შეჯიბრება მარათონულ ცურვაში.
ალკანიისო
ალკანიისო (Alcañizo) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია-ლა-მანჩის ავტონომიური გაერთიანების ტოლედოს პროვინციის ლა-კამპანა-დე-ოლოპესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 14 კმ². მოსახლეობა — 274 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ტოლედოს მუნიციპალიტეტები
ჰელიოფიტები
thumb|ციტრუსების ბაღი [[სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა|სარში]] ჰელიოფიტები — მცენარეები, რომლებიც ვერ იტანენ დაჩრდილვას და ვითარდებიან ღია, ნათელ ადგილებში, სადაც მზის მეტი სინათლის მიღება შეუძლიათ. ხშირად მათ სინათლის მოყვარულ მცენარეებს ეძახიან.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბოტანიკა
საუკუნის 100 წიგნი (Le Monde)
წიგნის მაღაზიებისა და ჟურნალისტების მიერ წინასწარ შედგენილი სიის მიხედვით, რომელშიც 200 ნაწარმოები იყო შატნილი, 17 000 რესპოდენტს დაუსვეს შეკითხვა: „რომელი წიგნები დაგამახსოვრდათ“? (Quels livres sont restés dans votre mémoire ?)
შედეგად მიღებულ სიაში მოხვდა როგორც პროზა, ასევე პოეზია, თეატრალური პიესები და კომიქსები.
სქოლიო
კატეგორია:ლიტერატურა
რუსიფიკაცია
370px|მინი|[[სტაშიცას სასახლე|სტაშიცას სასახლის ფასადი რამდენიმე გადააკეთეს, 1620 წელს ის ააშენეს როგორც რუსული კაპელა. 1818 წელს ის განაახლეს ნეოკლასიკური სტილით. 1890 წელს ის ისევ გახდა რუსულ-ბიზანტიური სტილის ორთოდოქსული ეკლესია (მარჯვნივ), ხოლო 1924 წელს სასახლეს აღუდგინეს მისი ნეოკლასიკური ფასადი (მარცხნივ).]]
რუსიფიკაცია (русификация) — ეთნიკურად არა რუსული საზოგადოების მიერ რუსული ენის და სხვა რუსული თვისებების (ნებაყოფლობით ან ძალდატანებით) მიღება. ვიწრო გაგებით რუსიფიკაცია გამოიყენება რუსული ენის სლავურ, ბალტიკურ და სხვა ყოფილი რუსული კონტროლის ქვეშ მყოფ ენებზე გავლენის აღსანიშნავად, რამაც გამოიწვია: რუსიზმის, ტრასიანკას და სურიჟმის წარმოშობა. ისტორიული თვალთახედვით, ტერმინი შეესაბამება რუსეთის იმპერიის და საბჭოთა კავშირის როგორც ოფიციალურ ასევე არაოფიციალურ პოლიტიკას, რომელიც ეროვნული უმცირესობების გარუსებისკენ იყო მიმართული.
ანალიზის კუთხით უმჯობესია ერთმანეთისგან განსხვავდეს გარუსება, როგორც ერთი განსხვავებული იდენტობის მქონე ეთნოსის რუსულით ჩანაცვლების პროცესი და რუსიფიკაცია, როგორც არა რუსულ ტერიტორიაზე რუსული ენის კულტურის და მოსახლეობის გავრცელება, რომელიც ასევე განსხვავდევა სოვიეტიზმის, როგორც საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის მიერ გარკვეულ ტერიტორიაზე რეჟიმის დამყარებისგან. მიუხედავად რუსიფიკაციის დიდი მცდელობისა, საბჭოთა ერის დასასრულისთვის საბჭოთა კავშირში მოსახლეობის უმეტესობა მაინც არა რუსს წარმოადგენდა.
ისტორია
რუსიფიკაციის ადრეულ მაგალითებს ვხვდევბით XVI საუკუნეში, რომელსაც ადგილი ჰქონდა დაპყრობილ ყაზანის სახანოში (შუა საუკუნეების თათრული სახელმწიფო, რომელსაც ბულგარეთის ვოლგის ტერიტორიები ჰქონდა მიტაცებული). მთავარი მიზანი იყო გაქრისტიანება და რუსულის, როგორც მთავარი სახელმწიფო ენის დანერგვა. 1856 წელს რუსეთის ყირიმის ომში დამარცხებისა და 1861 წელს პოლონეთის აჯანყების შემდეგ რუსეთის მეფემ ალექსანდრე II-მ მომავალი აჯანყებების თავიდან ასაცილებლად დაიწყო აქტიური რუსიფიკაციის პოლიტიკის გატარება. რუსეთის ტერიტორია დასახლებული იყო მრავალი ეთნიკური ჯგუფით და რუსიფიკაცია იყო მათი იდენტობის ჩახშობის გზით სეპარატისტული გამოვლინებების აღკვეთის მცდელობა.
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის იმპერია კატეგორია:რუსეთის ისტორია კატეგორია:საბჭოთა კავშირი
ალიგატორი
ალიგატორი (Alligator < el lagarto) — ქვეწარმავლების გვარი ნიანგების რიგისა. ცნობილია ორი სახეობა: მისისიპის ალიგატორი (Alligator mississippliensis), 6,3 მ-მდე სიგრძისა, დიდი რაოდენობით გვხვდებოდა ჩრდილოეთ ამერიკის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. ინტენსიური რეწვის შედეგად მისი რაოდენობა შემცირდა და ამჟამად უმთავრესად ფლორიდის ჭაობებში ბინადრობს; ცოტაოდენი შემორჩენილია სხვა ადგილებშიც; ჩინური ალიგატორი (Alligator sinensis), 2,5 მ-მდე სიგრძისა. გვხვდება მდინარე იანძიანის ქვემოწელში. ახალგაზრდა ალიგატორი იკვებება წყლის მწერებითა და კიბოსნაირებით, ზრდასრული - ბაყაყებით, გველებითა და თევზებით. ზოგჯერ თავს ესხმის სხვა ცხოველებსაც.
ლიტერატურა
* კატეგორია:ალიგატორისებრნი
ანადირი (ქალაქი)
ანადირი (რუს. Анадырь; ჩუკ. Кагыргын, Въэӈын) — ქალაქი რუსეთის უკიდურეს ჩრდილო-დასავლეთში, ჩუკოტკის ავტონომიური ოკრუგის ადმინისტრაციული ცენტრი. რუსეთის ყველაზე აღმოსავლეთით მდებარე ქალაქი.
გეოგრაფია
მარცხნივ|მინი|ანადირი რუკაზე ანადირი მდებარეობს ანადირის ყურის მარცხენა ნაპირზე, მდინარე კაზაჩკის შესართავის მახლობლად, მრავალწლოვანი მზრალობის ზონაში.
ანადირსა და მოსკოვს შორის მანძილი — 6192 კმ.
ანადირი მდებარეობს მე-12 სასაათო სარტყელში. ქალაქს ადმინისტრაციული დაყოფა არ გააჩნია.
ისტორია
1889 წლის 3 აგვისტოს, რუსეთის იმპერიამ გამოსცა ქვეყნის უკიდურეს აღმოსავლეთ წერტილში ანადირის ოკრუგის შექმნის განკარგულება. ქალაქი ანადირი (იმდროინდელი ნოვო-მარინსკი) რუსმა ექიმმა და მეცნიერმა ლევ გრინევეცკიმ დააარსა. მარცხნივ|მინი|კლიპერი „რაზბოინიკი“ ნოვო-მარინსკში. 1889 წელი 1914 წელს ქალაქში ააგეს რადიოსადგური.
ბოლშევიკური მთავრობა ნოვო-მარინსკში მხოლოდ 1924 წელს დამკვირდა, როცა კამჩატკის გუბერნიის რევოლუციური კომიტეტის მიერ შეიქმნა მისი თანამედროვე სახელწოდება — ანადირი.
1927 წელს ანადირი იმავე სახელწოდების მქონე რაიონის ცენტრი, ხოლო 3 წლის შემდეგ ჩუკოტკის ოკრუგის ცენტრი გახდა.
1934 წელს სოფელი ნოვო-მარინსკი, იგივე ანადირი, გადაიქცა მუშათა დაბად.
1950-იანი წლების ბოლოს მდინარე კაზაჩკაზე აშენდა კაშხალი, რის შემდეგაც, დასახლებაში შესაძლებელი გახდა წყლის გაყვანა.
1965 წლის 12 იანვარს ანადირმა ქალაქის სტატუსი მიიღო.
2004 წლის 29 ნოემბერს ქალაქმა საქალაქო ოკრუგის სტატუსი მიიღო. მის შემადგენლობაში შევიდა სოფელი ტავაივაამი.
მოსახლეობა
2022 წლის 1 იანვრის მონაცემებით, ანადირი რუსეთის ფედერაციის 1117 ქალაქიდან 773-ე ადგილზეა მოსახლეობით.
2009–2011 წლებში შეიმჩნეოდა მოსახლეობის კლება იმიგრაციის შედეგად.
საზღვაო პორტი
ანადირის საზღვაო ყველაზე დიდი პორტია რეგიონში; მას აქვს კავშირი პეტროპავლოვსკ-კამჩატსკისთან, ვლადივოსტოკთან, მაგადანთან და სხვა პორტებთან. სანავიგაციო პერიოდი 4 თვის განმავლობაში გრძელდება (1 ივლისიდან 1 ნოემბრამდე). ანადირიდან სოფელ ლავრენტიაში დადის თბომავალი „კაპიტან სოტნიკოვი“.
ავიაცია
რეისები ვერტმფრენზე. აეროპორტს გააჩნია საერთაშორისო სტატუსი, რეგულარული ფრენები ხორციელდება მოსკოვში, ხაბაროვსკში და ჩუკოტკის ყველა დასახლებულ პუნქტში.
საავტომობილო გზები
ქალაქის გზები არ არის ბეტონით დაგებული. ანადირში დაახლოებით 90 საგზაო ნიშანია.
ანადირისა და უგოლნის აეროპორტს შორის დაგებულია 23კმ სიგრძის ფედერალური ავტოტრასა A384, რომლის ნაწილი ყინულის გზისგან შედგება.
საზოგადო ტრანსპორტი
საზოგადო ტრანსპორტით მგზავრობა უფასოა.
კულტურა, განათლება, მეცნიერება
მინი ქალაქში მუშაობს საშუალო ზოგადსაგანმანათლებლო სკოლა #1, ჩუკოტკის განათლების განვითარების და კვალიფიკაციის ამაღლების ინსტიტუტი და ჩუკოტკის ცენტრალური ბიბლიოთეკა.
2002 წელს ჩამოყალიბდა მუზეუმის ცენტრი „ნასლედიე ჩუკოტკი (ჩუკოტკის მემკვიდრეობა)“.
2017 წლიდან ქალაქში ყოველწლიურად იმართება არქტიკული კინოფესტივალი „ზალატოი ვორონ (ოქროს ყვავი)“.
კლიმატი
ანადირში სუბარქტიკული და ოკეანური კლიმატია. იანვარში საშუალო ტემპერატურა აღწევს −22 °C-ს, ივლისს — +11 °C-ს. ნალექიანობა — წელიწადში 350 მმ. ზაფხულობით ხშირია ნისლი. წყლის ზედაპირის ტემპერატურა ზაფხულის თვეებში დაახლოებით +10 °C-ს აღწევს.
რელიგია
მინი|222x222პქ|ანადირის წმინდა სამების კათედრალური ტაძარი ქალაქში მდებარეობს წმინდა სამების საკათედრო ტაძარი — ყველაზე დიდი ხისგან აგებული მართმადიდებლური ეკლესია, რომელიც მრავალწლოვანი მზრალობის ზონაშია აგებული. ეკლესია იტევს 1000 კაცს.
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის ქალაქები
რიჩარდ ჯენკინსი
რიჩარდ დეილ ჯენკინსი (Richard Dale Jenkins; დ. 4 მაისი 1947, დე-კალბი, ილინოისი, აშშ) — ამერიკელი თეატრისა და კინოს მსახიობი.
ბიოგრაფია
დაიბადა და გაიზარდა ილინოისის შტატის ქალაქ დე-კალბიში, დედამისის დიასახლისის — მერი ელიზაბეთისა და მამამისის სტომატოლოგის — დეილ სტივენ ჯენკინსის ოჯახში. სწავლობდა დე-კალბის უმაღლეს სკოლაში. მანამ სანამ მსახიობი გახდებოდა სატვირთოს მძღოლად მუშაობდა. ილინოისის უესლიანის უნივერსიტეტში სწავლისას მიიღო ხარისხი დრამის სფეროში. Trinity Repertory Company-ის ჯგუფის ერთ-ერთი მსახიობი იყო, სადაც ითამაშა მრავალ სპექტაკლში. 1990-1994 წლებში იყო ამავე თეატრის მხატვრული ხელმძღვანელი. მისი კინოდებიუტი შედგა 1974 წელს.
1980-იან და 1990-იან წლებში კინოში მეორეხარისხოვან როლებს იღებდა. ფართო საზოგადოებისთვის ცნობილი გახდა მას შემდეგ რაც ითამაშა სატელევიზიო სერიალში „ექვსი ფუტი მიწის ქვეშ“. მნიშვნელოვანი იყო აგრეთვე შესრულებული როლები ფილმებში „ვიზიტორი“ და „ქოხი ტყეში“. უოლტერ ვეილის როლის შესრულებისთვის ფილმში „ვიზიტორი“ ნომინირებული იყო ოსკარზე საუკეთესო მსახიობი მამაკაცისთვის.
პირადი და ოჯახური ცხოვრება
1969 წლის 23 აგვისტოდან ქორწინებაში იმყოფება შერონ ფრიდრიკთან. წყვილს ჰყავს ორი შვილი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1974 კატეგორია:დაბადებული 4 მაისი
საქართველო 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
საქართველომ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეოთხედ იასპარეზა 2008 წელს, ჩინეთის დედაქალაქ პეკინში. ამ თამაშებზე მათ 3 ოქროსა და 3 ბრინჯაოს მედალი მოიპოვეს.
მინი|მარცხნივ|300px|მანუჩარ კვირკველია
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:საქართველო ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:აზიის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ჯორდანო ბრუნოს ქანდაკება
მინი|ჯორდანო ბრუნოს ქანდაკების ფოტოსურათი. ჯორდანო ბრუნოს ქანდაკება — გამოჩენილი იტალიელი ასტრონომის, ფილოსოფოსისა და პოეტის – ჯორდანო ბრუნოს – ქანდაკება იტალიაში, ქალაქ რომში, რომელიც აღმართულია იმავე ადგილზე, სადაც ჯორდანო ბრუნო დაწვეს. ქანდაკების აღმართვამ გამოიწვია დაპირისპირება რომის კათოლიკურ ეკლესიასა და თავისუფალ მასონებს შორის. 1884 წლის 20 აპრილს რომის პაპმა ლეო XIII-ემ გამოაქვეყნა ენციკლიკა Humanum Genus, რომელშიც დაგმო თავისუფალი მასონები და მათი იდეოლოგია. ამის საპასუხოდ მასონებმა გადაწყვიტეს კათოლიკური ეკლესიის მიერ ერეტიკოსად გამოცხადებული ჯორდანო ბრუნოს ძეგლის აღმართვა იმავე ადგილას, სადაც იტალიელი მოაზროვნე სიკვდილით დასაჯეს 1600 წელს. ქანდაკების შექმნა შესთავაზეს ეტორე ფერარას, რომელსაც ამავე დროს ეკავა აპენინის ნახევარკუნძულზე ერთადერთი მოქმედი მასონური ლოჟის — „იტალიის დიდი აღმოსავლეთის“ მაგისტრის თანამდებობა. ქანდაკების აღმართვას მოჰყვა დაპირისპირება მის მომხრეებსა და მოწინააღმდეგეებს შორის — რომის მუნიციპალური საბჭოს წევრთა უმრავლესობა ეწინააღმდეგებოდა ჯორდანო ბრუნოს ქანდაკების აღმართვას, თუმცა აღმართვის წინააღმდეგ მიმართულმა წარუმატებელმა ინტრიგებმა გამოიწვიეს იტალიის მოსახლეობისა და რამდენიმე ევროპელი საზოგადო მოღვაწის უკმაყოფილებლობა და აღშფოთება. რომის უნივერსიტეტში, რომლის პროფესორთა უმრავლესობა მხარს უჭერდა ქანდაკების აღმართვას, შეწყდა ლექციები და სტუდენტებს მიეცათ საშუალება ღიად გამოეხატათ უკმაყოფილება იმ პროფესორებით, რომლებიც შედიოდნენ მუნიციპალურ საბჭოში და ხელს უშლიდნენ ქანდაკების აღმართვას. მიუხედავად იმისა, რომ ეტორე ფერარამ ქანდაკება უსასყიდლოდ შექმნა, კამპო დელ ფიორიზე მისი აღმართვა მხოლოდ შექმნიდან ათი წლის შემდეგ მოხერხდა. ქანდაკება ოფიციალურად გაიხსნა 1889 წლის 9 ივნისს, მასონური, სამეცნიერო, საზოგადო და სხვა ორგანიზაციების წარმომადგენლების თანდასწრებით. აღმართვიდან ერთი წლის შემდეგ, 1890 წელს, პაპმა ლეო XIII-ემ გამოაქვეყნა ახალი ენციკლიკა - Ab Apostolici, რომელშიც გააფრთხილა იტალია მასონების ზეგავლენაზე და მოუწოდა მათ დაშლისკენ. . დღეისათვის კამპო დელ ფიორიზე აღმართული ქანდაკება არის ათეისტებისა და „Libero pensatore“-თა შეკრების ადგილი.
სქოლიო
კატეგორია:იტალიის არქიტექტურა კატეგორია:ქანდაკებები
იესო ქრისტე
იესო ქრისტე, იესო ნაზარეველი (Ίησους, יהושע [იეჰოშუა] < იჰვჰ — „გადარჩენა“, Χριστός [მირონცხებული] იგივე „მესია“ ებრაულად; დ. 7 იანვარი/25 დეკემბერი,, ბეთლემი — გ. 33, იერუსალიმი) — ქრისტიანული ეკლესიის თავი და დამფუძნებელი. ქრისტიანობა მსოფლიო რელიგიაა, ისლამის და ბუდიზმის გვერდით, მის მიმდევრად 2 100 000 000-ზე მეტი ადამიანი მიიჩნევა.
ქრისტიანობის ისტორია
ქრისტიანობის ისტორია იწყება ქრისტესთან ერთად (ძე ღმრთისას განკაცებასთან ერთად). მისი ცხოვრება, ქადაგება და მისი მკვდრეთით აღდგომა, მის მიერ ნაქადაგები სასუფევლის მოახლოვება და სოციალური თანასწორობა ადამიანთა შორის, დიდ მოწონებას იწვევდა, ქრისტეს პირველი მიმდევრები იყვნენ გალილეველი მესათხევლეები (მეთევზენი), ანდრია და იოანე, ქრისტე უპრიველეს ცნებად აცხადებს ღმერთის და მოყვასის სიყვარულს.
ქრისტეს განკაცების მიზანი
სახარებაში ქრისტე მოუწოდებს მოციქულებს განსაკუთრებული ვალდებულებისკენ, მოციქულების ვალია იქადაგონ ხალხში სახარება, რომ სიკვდილი დამარცხებულია და ცათა სასუფეველი დადგა, ყოველი ადამიანი გამოსყიდულია ცოდვისგან.
შობა, დევნა და ჯვარცმა
ქრისტიანთა შეხედულებით ქრისტე არის ღვთის ძე, ღვთის სიტყვა (ლოგოსი), სამების მეორე ჰიპოსტასი (ღვთაებრივი პირი / წევრი), მაცხოვარი, მხსნელი. ბიბლიის ახალი აღთქმის მიხედვით იგი შვა მარადქალწულმა, ყოვლადწმინდა მარიამმა, უბიწო ქალწულმა, რომელსაც მთავარანგელოზმა გაბრიელმა ახარა, რომ უფალია მასთან და რომ სული წმიდა მოვიდოდა მასზე და ძალი მაღლისა დაფარავდა, იგი მიუდგებოდა (დაორსულდებოდა), შობდა ძეს და უწოდებდა მას სახელს იესო, ეწოდება მას ძე მაღლისა, იმეფებს იგი საუკუნოდ და მის სუფევას არ ექნება დასასრული. ქ. ბეთლემში (ებრ. ბეთლეჰემ - სახლი პურისა), ქვაბში (გამოქვაბულში) იშვა მესია. მამობილმა იოსებმა ახალშობილი იესო ღვთისმშობელთან ერთად ანგელოზისაგან წინასწარუწყებით ეგვიპტეში გაარიდა ებრაელთა ტირანს ჰეროდეს, რომელმაც შეიტყო რა მოგვებისაგან, რომ ახდა წინასწარმეტყველება და იშვა იუდეველთა მეფე, ჩათვალა ეს ამქვეყნიური სამეფო ტახტის დაკარგვად და ამის შიშით გასცა ბრძანება გაეჟლიტათ ორი წლის ასაკამდე შობილი ყველა ყრმა. ის კი გადარჩა, გაიზარდა, დაბრუნდა, იქადაგა პალესტინაში ახალი მოძღვრება, მოუწოდა მოწაფეებს (12 მოციქული, 70 მოწაფე), განიცადა სინედრიონის სასტიკი დევნა, ბოლოს იუდას ღალატით შეიპყრეს, აწამეს, ეკლის გვირგვინი დაადგეს, ჯვარი აზიდვინეს გოლგოთის მთაზე და ჯვარს აცვეს ორ ავაზაკთან ერთად, სამი დღის შემდეგ კი მკვდრეთით აღდგა.
ყოველივე ეს მოთხრობილია ოთხ კანონიკურ სახარებაში: მათეს, მარკოზის, ლუკას და იოანესი. ძე ღვთისა, იესო მდინარე იორდანეში მონათლა იოანე ნათლისმცემელმა, ქადაგებდა სიკეთეს, სამართლიანობას, მოყვასის სიყვარულს, ჭეშმარიტ, მაცხოვნებელ, ცოცხალ სარწმუნოებას. ქრისტიანებს სწამთ იესოს მეორედ მოსვლის, როდესაც გაიმართება საშინელი სამსჯავრო და მაცხოვარი განიკითხავს, ყველას თავის საქმეთაებრ მიაგებს, ადგილს მიუჩენს ცოდვილებს და უცოდველთ, დაამყარებს წმინდანთა ათასწლოვან მეუფებას.
შობა
ისრაელი იყო რომის კეისარის მორჩილებაში. კეისარმა გასცა ბრძანება დაწყებულიყო მოსახლეობის აღწერა. ზუსტი აღწერისათვის აუცილებელი იყო, ყველა მოქალაქე თავისი წინაპრის მშობლიურ ქალაქში გადასულიყო და იქ აღწერილიყო. იოსები და მარიამ ღვთისმშობელი დავითის ტომის შთამომავლები იყვნენ, სწორედ ამიტომ უნდა ჩაწერილიყვნენ ბეთლემში. გზაში დაუღამდათ და ვერ მოახერხეს სასტუმროში თავისუფალი ადგილის პოვნა. ისინი ქალაქის განაპირას ღამის გასათევად ერთ გამოქვაბულში შევიდნენ, სადაც მწყემსებს საქონელი შეჰყავდათ. სწორედ ამ ღამეს დაიბადა იესო, მარიამმა იგი გამოქვაბულში შვა, სახვევებში შეახვია და ბაგაში ჩააწვინა.
წინასწარმეტყველება მესიას პირველ მოსვლაზე
უფალი ხშირად ელაპარაკებოდა ისრაელიანებს წინასწარმეტყველთა პირით კაცობრიობის გამომხსნელის - მესიას (ცხებულის, ე. ი. ქრისტეს) მოსვლაზე. ასე მაგალითად, ესაიამ იესო ქრისტეს შობამდე 700 წლით ადრე იწინასწარმეტყველა მისი მოსვლა. აი მისი სიტყვები:
მიქა წინასწარმეტყველმა (მიახლ. 737–690 ქრისტეს შობამდე) კი მისი შობის ადგილიც კი მიანიშნა:
რაც თანამედროვე ქართულ ენაზე შემდეგნაირად ჟღერს:
ესაიას (7-8 ასეული წლის წინ ქრისტეს შობამდე) წიგნის 53-ე თავი კი მესიას მოსვლის მთავარ მიზანზე მოგვითხრობს - ცოდვის უარყოფით კაცობრიობის მოქცევა ღმერთისაკენ და ყოველი ადამიანის ხსნა, საკუთარ თავზე სიკვდილის მიღება მათი ცოდვების გამო.
ესაიამ იწინასწარმეტყველა მესიას, კაცობრიობის მხსნელის, იესო ქრისტეს დაბადება. მან ისე ცხადად გადმოსცა ქრისტეს შობის ისტორია, მისი ცხოვრება, ვნება, სიკვდილი და აღდგომა, რომ კაცი იფიქრებს, მან მაშინ უკვე ნახაო ის, რაც მრავალი ასეული წლის შემდეგ მოხდა და რაც ჩაწერილია ახალ აღთქმაში.
სქოლიო
კატეგორია:წმინდა სამება კატეგორია:ქრისტიანობა  კატეგორია:დაბადებული ძვ. წ. 1 კატეგორია:გარდაცვლილი 33