cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ჰანს მორგენთაუ
კრიტიკა
მორგენთაუს მოღვაწეობის შეიძლება დაიყოს სამ ფაზად. პირველი ეტაპი მოხდა მორგენთაუს სიცოცხლეში, მის სიკვდილამდე 1980 წელს. მისი მწერლობის განხილვის მეორე ეტაპი და საერთაშორისო ურთიერთობების შესწავლაში შეტანილი წვლილი 1980 წლიდან და 2004 წლებს შორის. მისი მოღვაწეობის მესამე ეტაპი იწყება მორგენთაუს საუკუნოვანი ხსენების დღიდან და ახლანდელ დრომდე, რაც ასახავს ენერგიულ მსჯელობას მისი განგრძობადი გავლენის შესახებ.
კრიტიკა ევროპული წლების განმავლობაში
1920-იანი წლების მის ადრეულ კარიერაში, კარლ შმიტის მიერ შემუშავებული დისერტაციის შესახებ მორგენთაუს მიმოხილვამ უარყოფითი გავლენა მოახდინა მორგენთაუს კარიერაზე. შმიტი გახდა წამყვანი იურიდიული ხმა გერმანიაში მზარდ ნაციონალურ სოციალისტურ მოძრაობაში და მორგენთაუ მიიჩნევდა, რომ მათი პოზიციები შეუსაბამო გახდა. ამ ხუთი წლის განმავლობაში, მორგენთაუ შეხვდა ჰანს კელსენს სტუდენტობის დროს. კელსენზე მორგენთაუს ნაშრომებთან ურთიერთობამ მთელი ცხოვრების განმავლობაში დადებითი შთაბეჭდილება მოახდინა, მისი დიდი სიმპატიები დაიმსახურა ახალგაზრდა მორგენთაუმ. 1920-იან წლებში კელსენი გამოჩნდა, როგორც შმიტის ყველაზე მკაცრი კრიტიკოსი და მოიპოვა რეპუტაცია, როგორც გერმანიის მაშინდელი მზარდი ნაციონალური სოციალისტური მოძრაობის წამყვანმა საერთაშორისო კრიტიკოსმა, რომელიც ეთანხმებოდა მორგენთაუს ნაციზმთან დაკავშირებულ უარყოფით აზრს.
კრიტიკა ამერიკის წლებში
მორგენთაუს პოლიტიკა ერთა შორის (1948) დიდ გავლენას ახდენდა მეცნიერთა თაობაზე გლობალურ პოლიტიკასა და საერთაშორისო სამართალში. რეალისტური თვალსაზრისით, კენეტ უოლცი მოუწოდებდა მეტ ყურადღებას საერთაშორისო სისტემის წმინდა 'სტრუქტურულ' ელემენტებზე, განსაკუთრებით სახელმწიფოებს შორის შესაძლებლობებათა გადანაწილებაზე. უოლცის ნეორეალიზმი უფრო თვითნაკეთი მეცნიერული იყო, ვიდრე მორგენთაუეს რეალიზმის ვერსია.
მორგენთაუს შეშფოთებამ ბირთვული იარაღისა და შეიარაღების რბოლის საკითხებთან დაკავშირებით გამოიწვია დისკუსიები და დებატები ჰენრი კისინჯერთან და სხვებთან. მორგენთაუ ხედავდა ბირთვული იარაღების რბოლის მრავალ ასპექტს, როგორც ირაციონალური სიგიჟის ფორმას, რომელიც აკისრებს პასუხისმგებლობას დიპლომატებს, სახელმწიფო მოხელეებსა და მეცნიერებს.
მორგენთაუმ, ჰანა არენდტის მსგავსად, დიდი დრო და ძალისხმევა მიუძღვნა ისრაელის სახელმწიფოს შექმნის მხარდაჭერას მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ. როგორც მორგენთაუ, ასევე არენდტი, ყოველწლიურად მიემგზავრებოდნენ ისრაელში, რომ თავიანთი აკადემიური ხმა მიეწოდებინათ საერთაშორისო საზოგადოებისთვის ისრაელის ჯერ კიდევ ახალგაზრდა და მზარდი პოტენციალის შესახებ, როგორც ახალი ერის შესახებ. მორგენთაუს ინტერესი ისრაელის მიმართ ასევე გავრცელდა შუა აღმოსავლეთზე ნავთობის პოლიტიკის ჩათვლით. მორგენთაუს ინტერესი ისრაელის შესახებ უფრო მეტად ეხებოდა გეოპოლიტიკის საკითხებს და სახაროვსა და სოლჟენიცინთან დაკავშირებულ თემებს.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი პოლიტოლოგები კატეგორია:გარდაცვლილი 1980 კატეგორია:დაბადებული 1904 კატეგორია:საერთაშორისო ურთიერთობები კატეგორია:საგარეო პოლიტიკა კატეგორია:საერთაშორისო ურთიერთობების თეორია კატეგორია:პოლიტიკური რეალიზმი კატეგორია:რეალიზმი კატეგორია:პოლიტიკური ფილოსოფია
ხიბრალეონი
ხიბრალეონი (Gibraleón) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ანდალუსიის ავტონომიური გაერთიანების უელვის პროვინციის უელვის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 328 კმ². მოსახლეობა — 12 737 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:უელვის მუნიციპალიტეტები
პეტრე ქავთარაძე
პეტრე ქავთარაძე (დ. 1889 — გ. 1966) — ქართველი ნევროპათოლოგი. მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1937), პროფესორი (1937), საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1941), აკადემიკოსი (1960).
1915 დაამთავრა ნოვოროსიის (ოდესა) უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტი. I მსოფლიო ომის დროს 1918 წლამდე ექიმად იყო დასავლეთის ფრონტზე. 1918 წლიდან მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ნერვულ სნეულობათა კათედრაზე ჯერ ი. ანფიმოვის, შემდეგ კი, ს. ყიფშიძის ხელმძღვანელობით. 1931-1953 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის პედიატრიული, სანიტარული ჰიგიენური და სტომატოლოგიური ფაკულტეტების, ხოლო 1953-1966 წლებში ამავე ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტის ნერვულ სნეულებათა კათედრის გამგებელი ქავთარაძე იკვლევდა ნერვ-კუნთოვანი აპარატის ელექტროაგზნებადობას, ნერვული ბარიერების მნიშვნელობას, სამხარეო პათოლოგიის საკითხებს. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები. თბილისში არის პეტრე ქავთარაძის ქუჩა.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1889 კატეგორია:გარდაცვლილი 1966 კატეგორია:ქართველი ნევროპათოლოგები
ესგაროთი
ტბისპირა ქალაქი, აგრეთვე ცნობილი, როგორც ესგაროთი — ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში ტბისპირა ადამიანთა ქალაქი ველურმიწეთში.
აღწერა
ქალაქი მთლიანად ხისგან იყო აგებული და იდგა ხის სვეტებზე, რომლებიც გრძელი ტბის ფსკერზე იყო ჩამაგრებული. ქალაქი აგებული იქნა დრაკონ სმაუგისგან მიწების დასაცავად.
მმართველობა
ესგაროთის ქალაქისთავი იყო ტბისპირა ქალაქის არჩეული მმართველი ჯუჯების ერებორში მესამე ეპოქის 2941 მოგზაურობისას.
ტბისპირა ქალაქ ესგაროთის მმართველს („ჰობიტის“ პერსონაჟის სახელი უცნობია) ქალაქის მოსახლეები ირჩევდნენ ყველაზე ბრძენ პიროვნებებს შორის.
მმართველის შესახებ თორინის კომპანიის მესამე ეპოქის 2941 წელს გამოჩენამდე არაფერია ცნობილი. უცნობია მისი სახელიც. თუმცა, როგორც ცნობილია, იგი ქალაქის ერთ-ერთი ასაკოვანი და ბრძენი მოსახლე იყო.
2941 წელს ტბისპირა ქალაქის მმართველს მოულოდნელად ეწვია ჯუჯათა რაზმი. მიუხედავად ამისა, ქალაქის მოსახლეობამ მათ ღირსეული მასპინძლობა გაუწია, ახსოვდა რა ძველი წინასწარმეტყველება იმისა შესახებ, რომ ერთ დღეს მარტოსული მთის განძი იქცევა ოქროს მდინარეებად.
როდესაც დრაკონმა სმაუგმა გაანადგურა ესგაროთი, მისმა მოსახლეობამ მოითხოვა მმართველის გადაყენება და მის ადგილზე მშვილდოსან ბარდის დანიშვნა (რომელმაც დრაკონი მოკლა). მაგრამ გაიძვერა მმართველმა განაცხადა, რომ ამ უბედურების მთავარ მიზეზს წარმოადგენდნენ ჯუჯები, რომლებმაც დრაკონი გააღვიძეს, ხოლო ბარდს ეკუთვნოდა დანგრეულ ქალაქ ველის მიდამოები, რომლებიც ისედაც აღსადგენი ჰქონდა, როგორც მის სამეფოს პირდაპირ მემკვიდრეს.
ხუთი ლაშქრის ბრძოლის შემდეგ ბარდმა განძის ნაწილი მმართველს გადასცა. მმართველმა დააჯილდოვა ერთგული ხალხი. თუმცა, იგი მძიმედ აღესრულა - დრაკონის-ავადმყოფობითდაავადებული, გაიქცა უდაბნოში, სადაც იგი მიატოვეს თანმხლებმა ერთგულმა მსახურებმა, რომლებიც შიმშილით კვდებოდნენ. ამბობენ, რომ ახალი მმართველი უფრო ბრძენი იყო და ხალხშიც პოპულარობით სარგებლობდა.
რომანში „ჰობიტი“ ამ პიროვნებას სხვა სახელით არ მოიხსენებენ, თუმცა ცნობილია, რომ ესგაროთის მაცხოვრებლები მას „ფულის ტომარას“ უწოდებდნენ.
ფილმში „ჰობიტი: სმაუგის ნაოხარი“ პერსონაჟს განასახიერებს ბრიტანელი მსახიობი სტივენ ფრაი. ქალაქისთავის როლი და მონაწილეობა ფილმში უფრო აქტიურია, იგი აღწერილია, როგორც კორუმპირებული და გაიძვერა პიროვნება. თანაშემწე ალფრიდთან (რომელიც ფილმისთვის შეიქმნა) ერთად იგი ესგაროთის დანგრევისას ცდილობს ქალაქიდან გაქცევას, მაგრამ იღუპება, როდესაც ნავზე ეცემა სმაუგი.
უნგრული რაფსოდია №7
უნგრული რაფსოდია №7 რე მინორში, S.244/7 — ფერენც ლისტის 19 უნგრული რაფსოდიიდან რიგით მეშვიდე რაფსოდია.
სქოლიო
07
ნარენდრა მოდი
ნარენდრა დამოდარდას მოდი (Narendra Damodardas Modi; დ. 17 სექტემბერი 1950, ვადნაგარი, ინდოეთი) — ინდოეთის პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე, გუჯარათის შტატის მთავარი მინისტრი 2001 წლის 7 ოქტომბრიდან. სახალხო პარტიის ლიდერი. ინდოეთის პრემიერ-მინისტრი. თანამდებობა დაიკავა 2014 წლის 26 მაისს.
არნუვანდა III
არნუვანდა III — ხეთების სამეფოს მმართველი (მეფე). არნუვანდა III სამეფო ტახტზე თუთხალია IV-ის შემდეგ ავიდა, მისი მმართველობა დაიწყო ძვ. წ. 1209 წელს და დასრულდა ძვ. წ. 1207 წელს. არნუვანდა III-ის შემდეგ კი სამეფო ტახტზე სუფილულიუმა II ავიდა.
ნარენდრა მოდი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინდოეთის პრემიერ-მინისტრები კატეგორია:დაბადებული 1950 კატეგორია:დაბადებული 17 სექტემბერი
არნუვანდა III
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხეთების მეფეები
ჩივორი
ჩივორი (Chivor) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ბოიაკის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1.741 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 126 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 19.15 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 111 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბოიაკის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ვიქტორ გოლიშევი
ვიქტორ გოლიშევი (რუს. Ви́ктор Петро́вич Го́лышев, დ. 26 აპრილი, 1937, მოსკოვში) — ინგლისური და ამერიკული ლიტერატურის მთარგმნელი, რუსეთში მას უწოდებენ «სამამულო მხატვრული თარგმანის პატრიარქს».
ვიქტორ გოლიშევი არის ცნობილი რუსი მთარგმნელი ქალის ელენა გოლიშევას ვაჟი.
ბიოგრაფია
ვიქტორ გოლიშევმა დაამთავრა მოსკოვის 10-ე სკოლა. 1961 წელს დაამთავრა მოსკოვის ფიზიკურ-ტექნიკური ინსტიტუტი. 1961—1966 წლებში მუშაობდა საბჭოთა კავშირის მეცნიერებათა აკადემიის ავტომატიკისა და ტელემექანიკის მოსკოვის ლითონის ინსტიტუტში. 1966 წელს იყო გამომცემლობა «მირ»-ის ფიზიკის განყოფილების სამეცნიერო რედაქტორი. ამავე წელს დაიწყო გოლიშევის როგორც მთარგმნელის კარიერა, ხოლო 1970 წელს კი იგი მწერალთა კავშირის წევრი გახდა. 1991 წელს უძღვებოდა კურსს დასავლური ლიტერატურის შესახებ ბოსტონის უნივერსიტეტში. ვიქტორ გოლიშევი მეგობრობდა იოსიფ ბროდსკისთან. ბროდსკიმ გოლიშევს ლექსიც მიუძღვნა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუსი მთარგმნელები კატეგორია:დაბადებული 26 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1937
იუე ფეი
იუე ფეი — (დ. 24 მარტი, 1103, — გ. 28 იანვარი, 1142) გამოჩენილი, ჩინელი მხედართმთავარი.
ბიოგრაფია
მართალია ის ფაქტი, რომ ჩინეთის ხანგრძლივ ისტორიას მრავალი ეპიკური პიროვნება ახსოვს, თუმცა მათგან ეროვნული გმირის წოდება ცოტას თუ ხვდა წილად. სწორედ ერთ-ერთი მათგანი იყო იუე ფეი.
იუე ფეი ჩრდილოეთ სუნგისა (960-1127) და სამხრეთ სუნგის (1127-1279) დინასტიების პერიოდში მოღვაწეობდა. იუე ფეი, უბრალო გლეხის ოჯახში დაიბადა, ჯერ კიდევ პატარა იყო, როცა მამამისი მდინარე ხუანხეს წყალდიდობას ემსხვერპლა. აღსანიშNავია, რომ იუე ფეი ჯერ კიდევ 19 წლის იყო, როდესაც სამხედრო გამოცდები გაიარა და პირველი ადგილიც დაისაკუთრა, თუმცა ამას არ დასჯერდა და სამოქალაქო მოხელის გამოცდებიც ჩააბარა წარმატებით.
უნდა აღინიშნოს, რომ იუე ფეის ჩინეთისათვის ძალზედ რთულ პერიოდში მოუწია ცხოვრება. 1125 წელს ჩრდილოეთიდან წამოსულმა ჯურჩენების მომთაბარე ტომებმა სონგის დინასტიას შეუტიეს. მომთაბარეების ასეთი უწყვეტი და მასიური ტალღა სონგის გამარჯვების შანსებს ამცირებდა. საქმე იქამდე მივიდა, რომ იმპერიის დედაქალაქი- ქაიფენგი დაეცა და იმპერატორიც ტყვედ ჩავარდა მოწინააღმდეგეებს. საიმპერატორო კარი სამხრეთით გადაბარგდა და ახალი იმპერატორი აირჩიეს.
იუე ფეი სწორედ ჯურჩენების წინააღმდეგ წინა ხაზზე იბრძოდა. თავგამოდებით იცავდა ქაიფენგს და ქალაქის დაცემის შემდეგ აიერგარდს მეთაურობდა. მიუხედავად აღნიშნული დედაქალაქის დაცემისა, მას არასოდეს დაუკარგავს ჩრდილოეთის დაბრუნების იმედი. აღსანიშნავია, რომ სწორედ იგი მეთაურობდა თავად ჩრდილოეთის გამოხსნის რამდენიმე ექსპედიციას და საკმაოდ წარმატებულად მიიწევდა წინ მის დასაბრუნებლად, მაგრამ მალე მოვლენები ტრაგიკულად განვითარდა. საქმე ისაა, რომ იუე ფეის სწრაფი წინსვლა და ხალხში დიდი პოპულარობა მაღალი თანამდებობის პირებში ეჭვსა და შიშს იწვევდა. მათთვის იუე ფეი საკუთარი პოზიციებისადმი მიმართულ საფრთხეს წარმოადგენდა. მის მიმართ განსაკუთრებულად მტრულად იყო განწყობილი იმპერატორის კანცლერი - ცინ ხუეი, როდესაც გადამწყვეტი მომენტი დადგა ჩრდილოეთის დაბრუნებისა, იუე ფეიმ ქაიფენგს ალყა შემოარტყა, ცინ ხუეიმ იმპერატორი დაარწმუნა, რომ ქაიფენგის განთავისუფლებით შესაძლოა დატყვევებული იმპერატორიც გაეთავისუფლებინათ. აღელვებულმა იმპერატორმა იუე ფეი უკან გაიწვია და ღალატის ბრალდებით საპყრობილეში ჩასვა.
მომავალმა თაობებმა იუე ფეის სახელი არ დაივიწყეს. მისი გარდაცვალებიდან სულ რაღაც 60 წელში მისმა შვილიშვილმა დიდ ბაბუაზე დაწერა ბიოგრაფია, რომელშიც აღწერა იუე ფეის საგმირო საქმეები. იმპერატორმა აღადგინა იუე ფეის სახელი და ეროვნული გმირის რანგში აიყვანა. იუე ფეი კი დღემდე ჩინეთის ეროვნულ გმირადაა შერაცხული.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 24 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1103 კატეგორია:გარდაცვლილი 28 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1142 კატეგორია: ჩინელი მხედართმთავარი
ასკოპეს რაიონი
ასკოპეს რაიონი (Distrito de Ascope) — რაიონი პერუში, ლა-ლიბერტადის რეგიონის ასკოპეს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 230 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 333 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 25 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 298.8 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლა-ლიბერტადის რეგიონის რაიონები კატეგორია:ასკოპეს პროვინციის რაიონები
უნგრული რაფსოდია №5
უნგრული რაფსოდია №5, S.244/5 — ფერენც ლისტის 19 უნგრული რაფსოდიიდან რიგით მეხუთე რაფსოდია. ნაწარმოებს თავად კომპოზიტორმა შეარქვა ზედმეტსახელი „Héroïde-élégiaque“. აღსანიშნავია, რომ ეს რაფსოდია დანარჩენი რაფსოდიებისგან განსხვავდება, რადგან იგი არ მიჰყვება სტრუქტურას „prelude“ - „lassan“ - „friska“ და ყველაზე მელანქოლიური და ბნელი ჟღერადობისაა. მოგვიანებით ნაწარმოების საორკესტრო ვერსიაც დაიწერა.
მელოდიების წარმომავლობა
ამ რაფსოდიის მელოდიები მომდინარეობს იოჟეფ კოშოვიჩის უნგრული ცეკვისგან, სახელწოდებით „Hősi elégia“.
რესურსები ინტერნეტში
05 კატეგორია:1847 წლის ნაწარმოებები
ანტიბიოტიკები
ანტიბიოტიკები, აგრეთვე, ანტიბაქტერიული საშუალებები — არის ანტიმიკრობული პრეპარატები, რომლებიც გამოიყენება ბაქტერიული ინფექციის სამკურნალოდ და პრევენციისთვის. მათ შეიძლება მოკლან ბაქტერია ან შეაჩერონ მისი ზრდა. ზოგიერთ ანტიბიოტიკს გააჩნია ასევე ანტიპროტოზოული ეფექტი. ანტიბიოტიკები არაეფექტურია ვირუსების საწინააღმდეგოდ და შეიძლება დამაზიანებელი ეფექტიც ჰქონდეს მათ არასათნადო გამოყენებას.
სქოლიო
კატეგორია:ანტიბიოტიკები კატეგორია:ბაქტერიციდული საშუალებები კატეგორია:მიკრობიოლოგია კატეგორია:მედიცინა კატეგორია:ფარმაკოლოგია
გოგი მეშველიანი
ბიოგრაფია
გოგი მეშველიანი დაიბადა 1971 წლის 30 ნოემბერს. 1995 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფინანსებისა და კრედიტების ფაკულტეტი.
1991-1994 წლებში იგი იყო საქართველოს რესპუბლიკის გვარდიის ოფიცერი, 1994-1995 წლებში კი საქართველოს ახალგაზრდობის საქმეთა სახელმწიფო დეპარტამენტის რწმუნებული. 1995-1996 წლებში საქართველოს პარლამენტის ერთ-ერთი წევრის ბიუროს უფროსი. 1996-1997 წლებში იგი იყო ბოლნისის რაიონის გამგეობის ეკონომიკური სამსახურის უფროსის მოადგილე. 1997-2001 წლებში იკავებდა სახელმწიფო საგადასახადო ინსპექციის უფროსის თანამდებობას. 2001-2003 წლებში იყო საქართველოს შემოსავლების სამინისტროს მარნეულის ზონალური საგადასახადო ინსპექციის უფროსი. 2005-2014 წლებში იკავებდა გაეროს ლტოლვილთა საქმეების უმაღლესი კომისარიატისა და საქართველოს ლტოლვილთა და განსახლების სამინისტროს ერთობლივი პროექტის კოორდინატორის თანამდებობას. 2014-2016 წლებში იყო ბოლნისის მუნიციპალიტეტის გამგებელი, 2016-2020 წლებში იყო საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ბოლნისის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“. ფრაქციის „ქართული ოცნება — რეგიონების განვითარებისთვის“ თავმჯდომარის მოადგილე.
ბატუტზე ხტომა
ბატუტზე ხტომა
ბატუტზე ხტომა თბილისში
სპორტის ამ სახეობას თბილისში საფუძველი ჩაეყარა 1969 წელს საქართველოს დამსახურებული მწვრთნელების თ. ხუდოევისა და ო. კაკიაშვილის ინიციატივით. საერთაშორისო ასპარეზზე თბილისელი სპორტსმენები გამოჩნდნენ 1980 წელს, როდესაც ფ. ფირანიშვილმა სინქრონულ ხტომაში ევროპის ჩემპიონატის ვერცხლის მედალი მოიპოვა. მასთან ერთად თბილისელთაგან საქართველოს და სსრკ ნაკრების რიგებში ირიცხებოდნენ ს. მარქარიანი, ნ. კალინინი, ე. გალჩევი, ლ. აბრამიშვილი, ს. ანდრეასიანი, ნ. ჩხაბერიძე, ზ. ხიზანიშვილი, ნ. არღანაშვილი, გ. გაგუა, ა. სააკიანი, მ. ნიკო ლაიშვილი, ი. მიხაილოვა, თ. მუმლაძე, რ. ხარატიშვილი და სხვა.
1990-იან წლებში განსაკუთრებულ წარმატებებს მიაღწიეს თბილისელმა მხტომელებმა მსოფლიოს ჩემპიონმა და რეკორდსმენმა რ. ხოფერიამ და ლ. ბენდიანიშვილმა, რომლებმაც მცხეთელ ა. დოღონაძესა და რუსთაველ ზ. აბრამიშვილთან ერთად, მწვრთნელ ზ. სულაშვილის, ხელმძღვანელობით, მრავალი უმაღლესი ჯილდო მოიპოვეს მსოფლიოსა და ევროპის ჩემპიონატებზე, მსოფლიოს თასზე, საკავშირო ჩემპიონატებზე, სსრკ ხალხთა სპარტაკიადებზე, ახალგაზრდულ და ჭაბუკთა პირველობებზე. თბილისელ სპორტსმენთა წარმატებებში დიდი წვლილი მიუძღვით საქართველოს დამსახურებულ მწვრთნელებს: ზ. სულაშვილს, თ. ხუდოევს, თ. ცომაიას, ვ. ჩხაბერიძეს, ვ. კლიმოვას, ლ. ხრიკულს, გ. გასპარიანს, რ. გამხოშვილს, ნ. არღანაშვილს.
ლიტერატურა
კატეგორია:სპორტის სახეობები
მიაოს ტომები
მიაო (მეო) ან ჰმონგი (苗; Mèo, ან H’Mông) — ერთა ჯგუფი სამხრეთ ჩინეთში, ჩრდილოეთ ვიეტნამში, ლაოსში, ტაილანდში და მიენმარში. მოსახლეობის საშუალო რაოდენობა 11 მილიონი ადამიანი. საუბრობენ მიაოს ენებზე ჰმონგ-მიენის ოჯახიდან, რელიგიური თვალსაზრისით ანიმიზმის მიმდევრები.
200 ათასამდე მიაო ლაოსიდან ემიგრანტები გახდნენ აშშ-ში.
მიაოს უმეტესობა ცხოვრობს ჩინეთში (7,65 მლნ ადამიანი), ვიეტნამში ცხოვრობს 550 ათასი, ლაოსში — 200 ათასი, ტაილანდში — 120 ათასი ადამიანი. მიაო — რიცხობრივად მეხუთეა 56 ეთნიკურ უმცირესობას შორის, ოფიციალურად აღიარებული ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკის მიერ, და ერთ-ერთია ეთნიკურ დაჯგუფებეს შორის ვიეტნამში.
ქალებში გაბატონებული სამოსის ფერების მიხედვით გამოყოფენ რამდენიმე ეთნო-რეგიონულ ჯგუფს:
მიაოს ჯგუფები ასევე კაბების სიგრძითაც განსხვავდება: გრძელი და მოკლე კაბები და ა. შ.
ოჯახების ენები მიაო-იაო ურთიერთშეთანხმებულია, არსებობს უამრავი დიალექტი.
მიაო ჩინეთში
მინი მინი საცხოვრებელი რაიონები ჩინეთში: პროვინციები გუიჯოუ, ხუნანი, იუნანი, გუანსი-ჯუანი, სიჩუანი, ხაინანი, ხუბეი, გუანდუნი. 48,1 % — გუიჯოუს პროვინციაში, 21,49 % — ხუნანი, 11,67 % — იუნანი, 24 % — ხუბეი, 1,65 % — სიჩუანი, 1,35 % — გუანდუნი, 0,69 % — ხაინანი, ასევე 5,62 % — ჩუნცინში და 5,18 % — გუანსი-ჯუანის ავტონომიურ რაიონში. ადგილობრივი მიაოს კულტურა ხშირ შემთხვევაში ჩინეთის ზეგავლენის ქვეშაა.
თავდაპირველად ტერმნი „მიაო“ გამოიყენებოდა ფართოდ, სამხრეთ ჩინეთში არა ნათესაობრივი კავშირით დაკავშირებული ხალხის დასარქმევად. ახ. წ. 1-ლი ათასწლეულის დასასრულიდან სახელი უკავშირდება თანამედროვე მიაოს წინაპრებს. მიაოს გადაბინავება არ სრულდება როგორც ჩინეთის ტერიტორიაზე, ასევე სამხრეთ-აღმოსავლეთ ქვეყნებში XX საუკუნის დაწყებამდე.
თანამედროვე მიაოს წინაპრები შედიოდნენ ტომი სან მიაოს ალიანსის შემადგენლობაში, რომლებსაც ეკავათ პროვინცია ხუნანის აღმოსავლეთი და გუიჯოუს დასავლეთი. მათ მიერ შექმნილი იყო სახელმწიფო ჩუ, რომელიც დიდ როლს თამაშობდა სამხრეთ ჩინეთის რაიონების ისტორიაში.
მეოცე საუკუნის დასაწყისში ქრისტიანი მისიონერების მიერ განხორციელებულია მცდელობები მიაო ენისთვის დამწერლობის შესაქმნელად. 1956 წელს ჩინელი მიაოსთვის გადამუშავებული იყო სამი სახის დამწერლობა სხვადასხვა ენისთვის.
მამაკაცის კოსტიუმი — სწორშემკრელი ქურთუკი და მოკლე შარვალი, ქალის — საბორტო მაისური და არასამთავრობო კაბა, ძალიან განსხვავდებოდა რეგიონული სამოსი, როგორც წესი მორთული ნაქარგებით და ბანტებით, ვერცხლის სამკაულების დიდი რაოდენობით.
სოციალურ-ეკონომიკური ურთიერთობების განვითარების დონით მიაო ნაკლებად განსხვავდება რაიმეთი მეზობელი ჩინელებისგან.
ტრადიციულად იყო რწმენა ბოროტისა და კეთილი სულების, თითოეულ საგანში იყო საკუთარი სული (ქუენგი), მთავარ სულად ქუხილის სული ისახებოდა. არსებობდა წინაპრების კულტი, თანდათანობით ვრცელდებოდა დაოსიზმი და ბუდიზმი, XIX საუკუნის მეორე ნახევრიდან სამსახურს ასრულებედნენ კათოლიკური მისიები. მიაოს საკუთარი ქრონოლოგია გააჩნია. ახალი წელი, რომელიც დგება პერიოდში სექტემბერი - დეკემბერი მთვარის კალენდრის მიხედვით და აღინიშნება 12 დღის განმავლობაში, სრულდება მსხვერპლშეწირვით ველზე, სახლში, ტარდება ხარების შეჯიბრი, ცხენზე ჯირითი, ცეკვები დრამებით. მდიდრულია ხალხური შემოქმედება.
მიაოს პოპულარიზაცია
მინი|მარჯვნივ მინი|მარჯვნივ
პროვინციების მიხედვით
2000 წლის აღრიცხვის მიხედვით ითვლებოდა 8 940 116 მიაო, პროვინციების მიერ შემდეგნაირად გადანაწილებული:
პროვინციაში გუიჯოუ მიაო შეადგენდა 12,2% მოსახლეობის საშუალო რაოდენობიდან (1990 წელი: 11,38%), ხუნანში 3.04% (2.57%), იუნანში 2,46% (2,43%), ჩუნცინში — 1,65% და გუანსიში 1,06% (1,01%).
ალია მოლდაგულოვა
სამხედრო კარიერა
რიუბინსკის საავიაციო სკოლაში სამთვიანი სწავლის შემდეგ, ალია მოლდაგულოვა წითელ არმიაში მოხალისედ ჩაეწერა. 1943 წლის მაისში შეუერთდა ქალთა სნაიპერული სკოლის ცენტრს, სადაც ის ომისთვის მოამზადეს. ამავე წლის ივლისში ის გააგზავნეს 54-ე მსროლელ ბრიგადაში.
მიაოს ტომები
ჰმონგი ლაოსში
მინი ჰმონგი თამაშობს დიდ როლს ჩრდილოეთ ლაოსის ცხოვრებაში, ისინი როგორც წესი უფრო აყვავებული, კარგად ორგანიზებული და თავიანთი უფლებებისთვის საბრძოლოდ განწყობილნი არიან.
ალია მოლდაგულოვა
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1925 კატეგორია:25 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1944 კატეგორია:გარდაცვლილი 14 იანვარი კატეგორია:საბჭოთა არმიის სნაიპერები
მიაოს ტომები
ჰმონგი ლაოსში
ჰმონგი აქტიურად მონაწილეობდნენ ეროვნულ-განმათავისუფლებულ მოძრაობაში ფრანგი კოლონისტების წინააღმდეგ, ხოლო შემდეგ სამოქალაქო ომში პატეტ ლაოს წინააღმდეგ, აშშ-ს მხარდაჭერით. სამოქალაქო ომში დამარცხების შემდეგ ჰმონგების უმრავლესობა ტაილანდში გარბოდა, ასევე აშშ-ში და სხვა ქვეყნებში, და მხოლოდ 1990 წლის შემდეგ დაიწყეს ნაწილობრივ დაბრუნება.
ბევრი ჰმონგი აგრძელებს ცხოვრებას ლაოსში, ისინი იკავებენ 1000 მეტრის სიმაგლეზე ტერიტორიებს მთაში. მიაო ძალიან შრომისმოყვარე და ორიენტირებულები კოლექტიურ მუშაობაზე არიან, ამიტომ მაიაოს სოფლები ძალიან კეთილმოწყობილია.
მიაო აშშ-ში
მინი საკმაოდ ბევრმა მიაომ მიიღო დადებითი პასუხი აშშ-ში მიგრაციისთვის ვიეტნამის ომის შემდეგ, მათ რიცხვშია დევნილებიც ტაილანდიდან. პირველი ჯგუფი ამერიკაში 1975 წელს ჩამოვიდა, უმრავლესობა დაკავშირებული იყო ვანგ პაოს ჯართან. ახლა მიაოს რაოდენობა აშშ-ში ითვლის 270 ათას ადამიანს, გადანაწილებული სხვადასხვა შტატებში.
დეპორტაცია ტაილანდიდან
მინი მიახლოებით 400 მიაოს ეროვნების წარმომადგენელი, ძირითადად გამოქცეული ლაოსიდან 1975 წელს იქ დამყარებული სოციალისტური წყობის შემდეგ, ძალით იყვნენ დეპორტირებული 2009 წლის დეკემბერში ტაილანდიდან ლაოსში, რამაც გამოიწვია საერთაშორისო საზოგადოებრივი შეშფოთება.
სქოლიო
კატეგორია:ჩინეთის ეთნიკური ჯგუფები კატეგორია:ლაოსი კატეგორია:მიანმარელები კატეგორია:ვიეტნამელები
სიენეგა (ბოიაკა)
სიენეგა (Ciénega) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ბოიაკის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2.543 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 096 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 69.81 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 73 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბოიაკის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
სტივენ ჰილენბურგი
სტივენ ჰილენბურგი (დ. 21 აგვისტო, 1961 – 26 ნოემბერი, 2018) — ამერიკელი ანიმატორი და ოკეანოლოგი. ცნობილი გახდა Nickelodeon-ის ანიმაცია „ღრუბელი ბობი კვადრატული შარვალის“ შექმნის გამო. ჰყვადა მეუღლე და ერთი შვილი. 1984 წელს დაამთავრა ჰამბოლდტის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1992 წელს დაამთავრა კალიფორნიის ხელოვნებათა ინსტიტუტი. გარდაიცვალა 2018 წლის 26 ნოემბერს, 57 წლის ასაკში. სიკვდილის მიზეზი იყო მოტორული ნეირონების დაავადება, ლატერალური ამიოტროფული სკლეროზი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 21 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1961 კატეგორია:გარდაცვლილი 26 ნოემბერი კატეგორია:ამერიკელი ანიმატორები
უქმე დღეები სამხრეთ კორეაში
უქმე დღეები სამხრეთ კორეაში მიეკუთვნება ქვემოთ მოცემული კატეგორიებიდან ერთ-ერთს ან რამოდენიმეს:
თითოეულ კატეგორიას აქვს განსხვავებული სამართლებრივი საფუძველი. თითოეული ეროვნული დღე დროშის აღმართვის დღეც არის.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:კორეა კატეგორია:კორეის კულტურა კატეგორია:დღესასწაულები
ქალები სინგაპურში
ქალები სინგაპურში — განსაკუთრებით ისინი, ვინც სინგაპურის სამუშაო ძალას შეუერთდნენ, სინგაპურის საზოგადოებაში და ეკონომიკაში თავიანთი ტრადიციული და თანამედროვე როლების დაბალანსების წინაშე დგებიან. წიგნის სამი პარადოქსი: სინგაპურში მომუშავე ქალები თანახმად, (დაწერილი ჟან ლი ს.კ., კეტლინ კემპბელისა და ოდრი ჩიას მიერ) სინგაპურის კარიერაში მყოფი ქალების წინააღმდეგობრიობა  გამოწვეულია „სამი პარადოქსით“: პირველ რიგში, სინგაპურის საზოგადოება მოელის, რომ ქალები გახდებიან კრეატიული და ნაყოფიერი კორპორატიული მუშაკები, რომლებმაც ასევე უნდა შეასრულონ ქალების ტრადიციული  როლი ოჯახში, განსაკუთრებით როგორც ცოლმა და დედამ. მეორეც, სინგაპურელ ქალებს ექმნებათ „კონფლიქტი სამუშაოსა და ოჯახს შორის“, რაც გამოწვეულია სამუშაო ჯგუფის წევრობით. მესამე, სინგაპურის ქალი მენეჯერები მაინც უფრო ნაკლები რაოდენობით არიან, მიუხედავად მათი მაღალი დონის განათლებისა და მიღწევებისა, ვიდრე მამაკაცი მენეჯერები.
ქალთა უფლებები სინგაპურში
2007 წლამდე ოჯახური გაუპატიურება არ იყო კანონით აღიარებული. 2007 წელს ცოლქმრული გაუპატიურება აღიარეს გარკვეულ გარემოებებში, რაც ქორწინების დანგრევას ნიშნავს. კომიტეტმა მოითხოვა ნებისმიერი სახის ოჯახური გაუპატიურების იმუნიტეტის გაუქმება 2018 წლის 9 სექტემბერს. მას შემდეგ, ოჯახური გაუპატიურება კრიმინალიზებულია სისხლის სამართლის რეფორმის კანონის შესაბამისად, რომელიც მიღებულია 2019 წლის 6 მაისს. კანონები ძალაში შევიდა 2020 წლის 1 იანვარს.
შემოთავაზებული თეთრი წიგნი ქალთა და თანასწორობის შესახებ
2020 წლის 20 სექტემბერს გაიმართა ვირტუალური დიალოგის სესია, რომელშიც მონაწილეობა მიიღეს 100-ზე მეტმა მონაწილემ ქალთა და ახალგაზრდული ორგანიზაციებიდან. სამართლისა და შინაგან საქმეთა მინისტრმა კ. შანმუღამ გამოაცხადა ინიციატივა, რომელიც ოქტომბერში დაიწყება, რომელიც მოიცავს საჯარო და კერძო სექტორებს, ასევე არასამთავრობო ორგანიზაციებს. მიზანი სინგაპურში ქალების პრობლემების იდენტიფიცირება და მოგვარებაა. ეს კულმინაციას მიაღწევს თეთრი წიგნით, რომელსაც მთავრობა გამოსცემს მომავალი წლის პირველ ნახევარში და წიგნში გააერთიანებს გამოხმაურებებს და რეკომენდაციებს სხდომების განმავლობაში, სახელწოდებით „საუბრები ქალთა განვითარების შესახებ“.
ბიზნესი და პოლიტიკა
დღეისათვის სინგაპურის პოლიტიკურ ასპარეზზე ქალთა მონაწილეობის დაბალი მაჩვენებელია. ქალი წარმოადგენს სინგაპურის მუშახელის 42% -ს, თუმცა ამ რიცხვის დიდ ნაწილს დაბალანაზღაურებადი პოზიციები უკავია. 2011 წლის სტატიის თანახმად , სინგაპურში ქალთა უფლებების მდგომარეობა, ეს შეუსაბამობები ძირითადად შეიძლება განპირობებული იყოს არა გენდერული დისკრიმინაციით ან გენდერული უთანასწორობით, არამედ ქალთა დაბალი კვალიფიკაციით განათლების კუთხით და ნაკლები სამუშაო გამოცდილებით, ვიდრე მამაკაცის. სხვა მიზეზებია, ქალთა ყურადღება ოჯახური ცხოვრებისადმი მათი როლიდან გამომდინარე, სინგაპურის საზოგადოების პატერნალისტური ხასიათი და კონფუციანური ტემპერამენტი.
მეწარმეობასთან დაკავშირებით, 1997 წელს Bloomberg Busineweek-მა აღნიშნა, რომ სინგაპურში ბიზნესმენები შეიძლება დაიყოს ორ მთავარ კატეგორიად: მეწარმე ქალი, რომელსაც უკვე შეეძლო ოჯახის შექმნა და შვილების აღზრდა და მათ წამოიწყეს ბიზნესი, რომელიც ჩვეულებრივი „კარიერული გზის“ შემცვლელი იყო. სინგაპურელი წარმატებული ბიზნესმენის მაგალითი იყო კეტრინ ლამი, რომელმაც დააარსა კომპანია, რომელიც ცნობილია როგორც Fabristeel, ფოლადის ურიკების მწარმოებელი. 1979 წელს Fabristeel- ის გაშვებამდე, 10 წლის განმავლობაში მუშაობდა ბუღალტრად. სინგაპურში ქალები, რომლებიც საქმიანობას ეწეოდნენ, მოტივირებული იყვნენ „უკეთესი განათლებით, შრომის დეფიციტით“, სამეწარმეო წარმატების მიღწევის წახალისებით და შედეგად მიღებული „მოქნილი ცხოვრების წესით“, რაც თან ახლავს ბიზნესის წარმოების პროცესში როლების შესრულებას.
სექსუალობა
მარცხნივ|მინი|200x200პქ| ქალები სინგაპურში, რომლებიც [[მოდელი (პროფესია)|მოდის და სამოდელო ინდუსტრიაში დასაქმდნენ]] სექსუალობასთან დაკავშირებით, 2001 წელს BBC News იტყობინებოდა, რომ სინგაპურელ ქალებს უფრო ღია დამოკიდებულება აქვთ აზიაში სექსუალური ინტიმური ურთიერთობის მიმართ. კვლევამ აჩვენა, რომ სინგაპურელი ქალების გამოკითხულთა 18% „სავარაუდოდ იწყებს“ სექსუალურ აქტივობას პირად და ინტიმურ პარტნიორებთან. ამ პრაქტიკას არაერთგვაროვანი დამოკიდებულება ხვდება საზოგადოების მხრიდან. 2009 წელს დოქტორმა ენგ კაი ერიმ შიშველმა გაიარა ქვეყანაში გაცვლითი პროგრამით მყოფ შვედ სტუდენტ იან ფილიპთან ერთად და დააჯარიმეს 2000 აშშ დოლარით, რომელსაც თან დაურთეს მეცნიერების და ტექნოლოგიის სააგენტოს  გაფრთხილება, რომელმაც დაასპონსორა მისი საბაკალავრო სწავლება.
2000-იანი წლების განმავლობაში, წყვილებს შორის ყოველი 10 ღალატიდან, 2-3 ქალი იყო. 1980 – იან და 1990 – იანი წლებში, მრუშობა ქალებში იშვიათი იყო. 2010-იანი წლების ათწლეულის განმავლობაში, სტატისტიკური მონაცემები შეიცვალა.
2010-იანი წლების განმავლობაში 50-60 წლის ქალთა ტენდენცია იყო განქორწინება. მათი უმეტესობა ამტკიცებდა, რომ დაიღალა ქმრის ღალატით და არაერთგული დამოკიდებულებით.
სქოლიო
კატეგორია:ქალთა უფლებები ქვეყნის მიხედვით კატეგორია:სინგაპური კატეგორია:ქალები ქვეყნების მიხედვით
კასა-გრანდეს რაიონი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლა-ლიბერტადის რეგიონის რაიონები კატეგორია:ასკოპეს პროვინციის რაიონები
გიორგი ცაავა (მსახიობი)
გიორგი ცაავა (დ. 30 სექტემბერი, 1976, თბილისი) ― ქართველი თეატრისა და კინოს მსახიობი, არაპროფესიონალი მუსიკოსი და ენერგეტიკოსი. მის კარიერაში ოცამდე ტელეროლია. განსაკუთრებით პოპულარული გახდა სერიალით – (ტიფლისი 2014), რომელშიც ტყეში გავარდნილი ქიარიმას როლი შეასრულა.
ბიოგრაფია
გიორგი ცაავა დაიბადა 1976 წლის 30 სექტემბერს, თბილისში. მამამისის მხრიდან მეგრული სისხლი აქვს. დედამისი კი დაღესტნელი ებრაელი – ანისიმოვა. აქვს კაზაკური სისხლიც. მისი ბიძაშვილები დღემდე დაღესტანში ცხოვრობენ. აქვს კონტაქტი თელ-ავივში ნათესავებთან. ჰყავს ორი შვილი: ნიკოლოზი და  ალექსანდრე. მეუღლე, ეკა, პროფესიით რეჟისორი და მხატვარია.
მამამისი ენერგეტიკოსია. ბავშვობაში უნდოდა მსახიობობა. თავისი ინიციატივით ქუჩაში დგამდა სპეკტაკლებს. მამის შემხედვარე ის ამავე ფაკულტეტზე აბარებდა, თუმცა მეგობრებმა გადააფიქრებინეს და ხელოვნების ინსტიტუტში ჩააბარა. გიორგის ბავშვობიდანვე იტაცებდა მუსიკა. წერდა სიმღერებს. ერთ–ერთი გამორჩეულია „ჩემი ქვეყანა“, რომლის დაწერის შემდეგ ის „არტ-გენში“ მიიწვიეს. მსახიობის თქმით, მსმენელს ძალიან მოეწონა მისი მუსიკა.
ექვსი წელი მუშაობდა მოზარდ მაყურებელთა თეატრში. ათი წელი სხვა პროფესიით იმუშავა. 2001 წელს მუშაობა დაიწყო „თბილგაზში“, ზეინკლად. მისი თქმით, ნულიდან დაიწყო და მას შემდეგ საკმაოდ კარგად დაეუფლა ამ პროფესიას. ბოლო სამი წელი უფროსის მოადგილე იყო, ანუ მთავარი ინჟინერი. იმ დროს მამამისი უკვე აღარ მუშაობდა სისტემაში, ეს „ბლატებით“ არ მომხდარა. მამა „თბილგაზის“ გენერალური დირექტორი იყო და შეეძლო, გიორგი ნებისმიერი რაიონის უფროსად დაენიშნა, მაგრამ მსახიობის თქმით, მამამ უთხრა, რომ თუ რამეს გინდა მიაღწიო, ნულიდან უნდა დაიწყოო და ასეც მოხდა. იმ წლებში, პარალელურად, მსახიობობასაც აგრძელებდა და ფილმებშიც იღებდა მონაწილეობას.
მისთვის პირველი ფილმი იყო ერეკლე ბადურაშვილის 2003 წლის ფილმი – „კიდევ ერთი ქართული ისტორია“, რომელშიც ფსიქიკურად დაავადებულ ადამიანს განასახიერებდა. მისი თქმით, ამ როლიდან გამოსასველელად დიდი ხანი დასჭირდა. ამავე დროს მსახიობი ფილმებსაც ახმოვანებდა. 2008 წელს ვალერიან კირკიტაძის – „მედალიონში“ მთავარი როლი მიიღო. 2010 წელს ითამაშა მოკლემეტრაჟიან ფილმში – „სექტემბერი“.
დღეისთვის მუშაობს ტელეკომპანია GDS-ზე პროდიუსერად და პარალელურად მონაწილეობს სერიალებში.
მოღვაწეობა
ამის შემდეგ იყო როლი ლევან დაბრუნდაშვილის და ჯაბა მელქაძის 2011 წლის ერთობლივ ფილმში – "ანოს და ვანოს თავგადასავალი". შემდეგ არჩილ ქავთარაძის 2013 წლის ფილმი – კომა. ამ თრილერში, რომელიც ციხის შიგნით მომხდარ ამბებს აშუქებს, გიორგი დეტექტივ მამუკას თამაშობს.
გიორგი ცაავას პირველი ცნობილი როლია – სერიალ პანიკის გარეშეს ტყუპის როლი. ის და მისი ტყუპი ძმა ბალნოი თამაშობენ ოდნავ ჭკუასუსტ ძმებს, რომლებიც მთავარ პერსონაჟს – დურმიშხან იშხნელს, განძის პოვნაში ეხმარებიან. სერიალმა დიდი გამოხმაურება გამოიწვია და GDS–ის ერთ–ერთ ყველაზე წარმატებულ პროექტად ითვლება.
შემდეგი როლი იყო ეპიზოდური, ალეკო ცაბაძის ცნობილ ფილმში „რენე მიდის ჰოლივუდში“. ამის შემდეგ რენი ჰარლინის „აგვისტოს 5 დღე“. მსახიობის თქმით დიდი ბედნიერება იყო მისთვის ამ ფილმში თამაში. აქ ის მაიორის როლს თამაშობდა, პოლკოვნიკის როლში კი ენტონი ჰოპკინზი უნდა ყოფილიყო, რომელმაც უარი განაცხადა პროპაგანდისტულ ფილმში თამაშზე.
მსახიობი „ჩემი ცოლის დაქალებშიც“ გამოჩნდა, ბარათეონის, ანუ დათო დარ-ჩიას თანაშემწის როლში. გიორგის თქმით, ის ამ სერიალის მეშვეობით მეტად პოპულარული გახდა.
2013 წელს 21–ე საუკუნის ერთ–ერთ საუკეთესო ფილმად აღიარებულ ზაზა ურუშაძის „მანდარინებში“ თამაშობს კიდევ ერთ უარყოფით როლს. ის აფხაზი მებრძოლია, რომელიც ახმედს დახვრეტას დაუპირებს. ამაში ხელს ნიკა შეუშლის, რომელსაც მისი პერსონაჟი ბოლოს კლავს.
შემდეგი ფილმი გამოდგა მიშელ ჰაზანავიჩუსის 2014 წლის ფილმი „ძებნა“. აქ გიორგი ეპიზოდურ, პოლიციელის როლშია, რომელიც მთავარ პერსონაჟს ჩხრეკს.
მსახიობის ყველაზე გამორჩეული როლია სერიალ ტიფლისში ქიარიმას პერსონაჟი. ქიარიმა გამორჩეული მისი კუთხური კილოთი, გულუბრყვილობით და იუმორით. ამიტომ, ისევე როგორც სერიალმა, ასევე მსახიობის თამაშმა ძალიან დიდი მოწონება დაიმსახურა.
დღეისთვის, გიორგის ბოლო ფილმია – ნაღმი – ქართული თრილერი, რომელიც უცხოეთშიც წარმატებით გაიყიდა. ხოლო უახლესი სერიალი – „ქერჩი – დაკარგული გმირები“, რომელშიც ოცმეთაურის და ოფიცრის – გრიგორი მალკოვიჩს თამაშობს.
ფილმოგრაფია
300px|მინიატიურა|გიორგი ცაავა – გრიგორი მალკოვიჩის როლში ([[ქერჩი – დაკარგული გმირები)]]
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 30 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1976 კატეგორია:ქართველი მსახიობები
მოგერი (მუნიციპალიტეტი)
მოგერის (Moguer) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ანდალუსიის ავტონომიური გაერთიანების უელვის პროვინციის უელვის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 204 კმ². მოსახლეობა — 21 867 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:უელვის მუნიციპალიტეტები
დმანისის ზარაფხანა
დმანისის ზარაფხანა — სახელოსნო, სადაც XIII საუკუნის შუა წლებში მეფე დავით VI ნარინის (1225–93) სახელით სპილენძის მონეტები — დმანური ფელსი იჭრებოდა. დმანისში დავით ნარინის მონეტის მოჭრა იმის მაუწყებელია, რომ მონღოლთა ბატონობის დროს ეს ქალაქი მნიშვნელოვანი პოლიტიკურ-ეკონომიკური ცენტრი ყოფილა, ხოლო ერთხანს – საქართველოს მეფის რეზიდენციაც.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ზარაფხანები
საბანტუი
საბანტუი (თათრ. сабантуй, сабан туе; ბაშკ. һабантуй) — თათრული, იდელ-ურალური, ბაშკირული და ყაზახური საზაფხულო ფესტივალი, რომელიც სათავეს ვოლგა-კამას ბულგარეთის პერიოდიდან იღებს. თავდაპირველად საბანტუის მხოლოდ სოფელში, ფერმერები აღნიშნავდნენ, მაგრამ, მოგვიანებით, ის ეროვნულ დღესასწაულად ჩამოყალიბდა და დღესდღეობით აღინიშნება ქალაქებშიც. 2012 წლის 23 ივნისს საბანტუი ყაზანში გრანდიოზულად აღნიშნა.
სახელწოდება
თათრულ ენაზე მოსაუბრეები დღესასწაულს საბანტუის ((Сабантуй, [sʌbɑnˈtuɪ]) ან საბან ტუიის (Сабан туе, [sʌˈbɑn tuˈjɯ]) უწოდებენ. მრავლობით ფორმაში გამოიყენება ტერმინი საბანტუილარი (Sabantuylar [sʌbɑntuɪˈlɑr]).
მდინარე ვოლგის გასწვრივ მცხოვრები სხვა თურქულენოვანი ხალხებიც აღნიშნავენ ამ დღესასწაულს. ბაშკირულ ენაზე მოსაუბრეები მას ჰაბანტუის (Һабантуй), ხოლო ჩუვაშურ ენაზე მოსაუბრეები აკატუის (Акатуй) უწოდებენ.
დღესასწაულის სახელი თურქული ენებიდან ითარგმენაბ როგორც „გუთნის ზეიმი“. მისი სინონიმია „გუთნის დღესასწაული“. საბანტუის აღსანიშნავად ასევე გამოიყენება ტერმინი „საბან ბაირამე“ (Сабан бәйрәме [sʌˈbɑn bæɪræˈme]).
ტრადიციები
thumb|კურაში ([[თათრული ენა|თათრ. Көрәш) საბანტუის დღესასწაულზე ქალაქ ულიანოვსკში]] საბანტუის დღესასწაულის გამორჩეული ელემენტებია: კურაში (თათრული ჭიდაობა), დოღი, რბოლა, სვეტზე ცოცვა, ქოთნების დამტვრევა, ყატიყში (სასმელი, რომელიც მზადდება არაჟნისგან) მონეტის პოვნა და სხვა. ეს აქტივობები, ძირითადად, მაიდანზე (მოედანი) ეწყობა, რომელიც უმეტეს შემთხვევაში ტყის პირას მდებარეობს.
ტრადიცია სახელოწდებით სორანი, მოიცავს სტუმრებისგან თანხის შეგროვებას და კონკურსებში გამარჯვებულებისთვის პრიზების შეძენას. ყარღა ბოთყასი ტრადიციული სარიტუალო ფაფაა, რომელიც საბანტუის დღესასწაულამდე მზადდება ბავშვებისთვის სამკურნალოდ. ასევე არსებობს სასაფალოებზე ლოცვის ტრადიციაც.
ბოლო წლებში საბანტუის დღესასწაული ხშირად ემთხვევა ხალხურ და პოპ მუსიკის ფესტივალებს.
კურაში
კურაში, ადგილობრივი ჭიდაობის სახე, საბანტუის მთავარი შეჯიბრია. მონაწილეები იყენებენ სპეციალურ პირსახოცებს და მოწინააღმდეგის წაქცევას ცდილობენ.
როგორც წესი, თავდაპირველად ჭიდაობას ახალგაზრდა ბიჭები იწყებენ. საბანტუის ფესტივალის ბოლოს, კურაშის გრანდიოზული ფინალი ეწყობა. შეჯიბრებაში გამარჯვებული ბაღათური ხდება და საბანტუის გმირის ტიტული ენიჭება. პრიზი განსხვავება ადგილების მიხედვით, მაგალითად: მცირე ზომის სოფლებში პრიზი არის შინაური ცხვარი, ხოლო ქალაქებში, ძირითადად, ავტომობილი.
თარიღი
საბანტუის დღესასწაულს არ აქვს დადგენილი თარიღი. ღონისძიებები ტარდება დაახლოებით 15 ივნისიდან 1 ივლისის ჩათვლით და, როგორც წესი, კვირაობით. თავდაპირველად საბანტუი მხოლოდ სოფლებში აღინიშნებოდა, დღესდღეობით კი მას დიდ ქალაქებშიც ზეიმობენ. მისი აღნიშვნა იწყება სოფლებიდან, შემდეგ მთავარ ქალაქებში ეწყობა, საბოლოოს კი ყაზანით სრულდება. ძირითადი აქტივობები თათრეთის დედაქალაქ ყაზანში ეწყობა. მსგავსი გრაფიკით აღნიშნება აკატუი ჩუვაშეთში და ჰაბანტუი ბაშკირეთში.
ბოლო წლებში რუსეთის მთავრობამ ფედერალური საბანტუი მოსკოვში მოაწყო. დღესასწაულს აღნიშნავენ ევროპისა და აზიის ბევრ ქალაქში, სადაც თათრები ცხოვრობენ. ასეთი ქალაქებია: მოსკოვი, სანქტ-პეტერბურგი, ტალინი, პრაღა, სტამბოლი, კიევი და ტაშკენტი.
თანამედროვეობაში საბანტუი შეიძლება შეფასდეს, როგორც საერთაშორისო ფესტივალი, რომელიც იზიდავს სხვადასხვა ეთნიკურ ჯგუფს. ისინი საბანტუის დღესასწაულში მონაწილეობენ არა მხოლოდ თათრეთში, არამედ მთელი მსოფლიოს მასშტაბით.
პოლიტიკოსები საბანტუის ფესტივალზე
საბანტუი თათრეთის სიმბოლოა. ამის გათვალისწინებით რუსეთის პრეზიდენტები დღესასწაულის დროს ყაზანს სტუმრობენ. გასული საუკუნის 90-იანი წლების შუა პერიოდში ყაზანში ვიზიტის დროს ბორის ელცინმა მონაწილეობა მიიღო საბანტუის ფარგლებში გამართულ ტრადიციულ შეჯიბრში. ამ შეჯიბრში თვალახვეულმა მონაწილეებმა თიხის ჭურჭელი უნდა დაამტვრიონ. ვლადიმერ პუტინმა მონაწილეობა მიიღო იუმორისტულ შეჯიბრში, რომლის ფარგლებშიც მას თავი უნდა ჩაეყო არაჟნით სავსე ქილაში და მონეტა ამოეღო ხელების გამოყენების გარეშე.
სქოლიო
კატეგორია:ბაშკირეთის კულტურა კატეგორია:თათრეთის კულტურა კატეგორია:დღესასწაულები რუსეთში
ინდოეთის სახალხო პარტია
ინდოეთის სახალხო პარტია (भारतीय जनता पार्टी — ბჰარატია ჯანატა პარტი) — ინდოეთის ერთ-ერთი უმსხვილესი საერთოეროვნული პოლიტიკური გაერთიანება (ეროვნულ კონგრესთან ერთად). ბჰარატია ჯანატა პარტი მემარჯვენე პოლიტიკური გაერთიანებაა. ხშირად მას მოიხსენიებენ, როგორც ინდუისტური ნაციონალიზმის პარტიად.
პარტიის დაარსება 1980 წელს დაკავშირებულია ატალ ბიჰარი ვაჯპაის და ლალ კრიშნა ადვანის სახელთან. დაარსების დღიდან პარტია არის ინდოეთის ეროვნული კონგრესის კონკურენტი და მისი ძირითადი ოპოზიცია. პარტიის იდეოლოგიას წარმოადგენს ჰინდუტვა (ინდუისტური კულტურული ნაციონალიზმი). პარტიამ ლოკ-საბჰას არჩევნებში მონაწილეობა პირველად მიიღო 1984 წელს. არჩევნებში მოიპოვა სულ 2 ადგილი 543-დან, მაგრამ 1989 წელს უკვე მანდატების რიცხვმა 88-ს მიაღწია და შევიდა ვიშვანათ პრატაპ სინგჰის კოალიციურ მთავრობაში. 1991 წლის არჩევნების შემდეგ გახდა მთავარი ოპოზიციური პარტია. პამულაპარტი ვენკატა ნარსიმჰა რაოს კონგრესის მთავრობამ სახალხო პარტიის მხრიდან მძაფრი კრიტიკა დაიმსახურა მრავალრიცხოვანი კორუფციული სკანდალების გამო. 1996 წელს მოიპოვა ხმათა უმრავლესობა და ატალ ბიჰარი ვაჯპაიმ ჩამოაყალიბა მთავრობა, თუმცა პარლამენტში უმრავლესობის არ ქონის გამო 13 დღეში ვაჯპაი გადადგა. ხელისუფლებაში მოვიდა კოალიცია რომელსაც „მესამე ფრონტი“ უწოდეს.
1998 წელს ვაჯპაიმ კვლავ შეძლო ეროვნულ დემოკრატიული ალიანსის კოალიციური მთავრობის ჩამოყალიბება, თუმცა კოალიციიდან ერთ-ერთი წევრის გასვლის შედეგად მთავრობას საფრთხე დაემუქრა, მაგრამ კოლაიციაში სხვა პარტიის შესვლის შედეგად ვაჯპაი კვლავ პრემიერ-მინისტრის პოსტზე რჩება ამჯერად 2004 წლამდე. ვაჯპაის პრემიერ-მინისტრობისას ინდოეთმა გამოსცადა პირველი ბირთვული იარაღი რაჯასტანის შტატის პოლიგონზე. 2004 და 2009 წლების არჩევნებში იმარჯვებს ეროვნული კონგრესი და სახალხო პარტია კვლავ წამყვანი ოპოზიციური ძალაა.
2014 წლის საპარლამენტო არჩევნებში კი დამაჯერებელი გამარჯვება მოიპოვა და მისი კანდიდატი ნარენდრა მოდი 2014 წლის 21 მაისს პრემიერ-მინისტრის თანამდებობას იკავებს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინდოეთის პოლიტიკური პარტიები
მამედობა (შაბრანის რაიონი)
მამედობა (Mamedoba) — სოფელი აზერბაიჯანში, შაბრანის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შაბრანის რაიონის სოფლები
ხუცია I
ხუცია I — ხეთების სამეფოს მმართველი (მეფე). ხუცია I სამეფო ტახტზე ამუნას შემდეგ ავიდა, მისი მმართველობა დაიწყო ძვ. წ. 1466 წელს და დასრულდა ძვ. წ. 1461 წელს. ხუცია I-ის შემდეგ კი სამეფო ტახტზე თელიფინუ ავიდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხეთების მეფეები
იაილა (დმანისის მუნიციპალიტეტი)
იაილა — ყოფილი სოფელი დმანისის მუნიციპალიტეტში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დმანისის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
ავსტრალიის გარე ტერიტორიები
thumb|400px|ავსტრალიის გარე ტერიტორიების გეოგრაფიული მდებარეობა
ავსტრალიის გარე ტერიტორიები (External territories of Australia) — ავსტრალიის კუთვნილი რამდენიმე პატარა კუნძულოვანი ტერიტორიული სამფლობელოები ინდოეთის, წყნარ და სამხრეთის ოკეანეებში, ასევე კონტინენტალური ავსტრალიის ანტარქტიდული ტერიტორია, რომელზევ ავსტრალიის სუვერენიტეტი არ არის აღიარებული საერთაშორისო საზოგადოების მიერ 1959 წელს ავსტრალიის ხელისუფლების მიერ ხელმოწერილი ანტარქტიდის შესახებ დადებული შეთანხმების საფუძველზე.
მართვა
ავსტრალიის შტატებისა და ტერიტორიებისაგან განსხვავებით, მისი გარე ტერიტორიები, ქვეყნის კონსტიტუციის თანახმად, უშუალოდ ავსტრალიის მთავრობის და პარლამენტის დაქვემდებარებაშია. ჩარლზ III წარმოდგენილია ავსტრალიის გენერალ-გუბერნატორის მიერ დანიშნული ადმინისტრატორებით (Administrators).
შვიდიდან მხოლოდ სამი ტერიტორიაა დასახლებული, ხოლო თვითმმართველობის ორგანო (ერთპალატიანი საკანონმდებლო ასამბლეა) არსებობს მხოლოდ ერთზე — ნორფოლკის კუნძულზე, — ამიტომ მას გააჩნია თვითმმართველი გარე ტერიტორიის (Self-governing external territory) განსაკუთრებული კატეგორია. ამასთან, 1979 წლის «კუნძულ ნორფოლკის აქტის» თანახმად, ფედერალურ პარლამენტს შეუძლია გააუქმოს ადგილობრივი პარლამენტის ნებისმიერი გადაწყვეტილება. აღმასრულებელ ხელისუფლებას ამ კუნძულზე ახორციელებს მთავარი მინისტრი (Chief Minister).
ავსტრალიის გარე ტერიტორიების სია
ზემოთ დასახელებულებთან ერთად, ავსტრალიის კუნძულოვან სამფლობელოებს შორის არსებობს კიდევ ორი — ავსტრალიის კონტინენტურ სანაპიროსა და მისი კუთვნილი ნორფოლკის კუნძულის დაახლოებით შუაში მდებარე ლორდ-ჰაუს კუნძული, დაახლოებით 350 მაცხოვრებლით, ასევე კუნძულ ტასმანიიდან დაახლოებით 1,5 ათასი კმ-ში სამხრეთ-აღმოსავლეთით მდებარე დაუსახლებელი კუნძული მაკუორი, სადაც მუშაობს 25-დან 40-მდე ავსტრალიის მაკუორის პოლარული სადგურის თანამშრომელი. ლორდ-ჰაუ ადმინისტრაციულად შედის ავსტრალიის შტატ ახალი სამხრეთი უელსის შემადგენლობაში, ხოლო მაკუორი მიეკუთვნება ტასმანიის შტატს.
ამას გარდა, ზემოთ ხსენებულ კრიტერიუმებში ფორმალურად ჯდება თვით კუნძული ტასმანიაც, მაგრამ მისი სტატუსი და მართვის სისტემა არაფრით არ განსხვავდება ავსტრალიის დანარჩენი შტატებისაგან.
ისტორია
1901 წლის 1 იანვარს ავსტრალიაში ბრიტანული კოლონიებიდან დამოუკიდებლობამიღებული ტერიტორიებისგან შეიქმნა ავსტრალიის კავშირი დომინიონის უფლებებით. 1913 წელს ნორფოლკის კუნძული გამოიყო ახალი სამხრეთი უელსის შტატის შემადგენლობიდან და მიენიჭა დღეისათვის არსებული სტატუსი, ხოლო 1979 წლიდან — თვითმმართველობა.
1933 წელს დიდმა ბრიტანეთმა ყველა საკუთარი ტერიტორია 60° ს. გ. სამხრეთით და 160° და 45° ა. გ. შორის გადასცა ავსტრალიას, რითაც შეიქმნა ავსტრალიის ანტარქტიდული ტერიტორია. 1947 წელს ავსტრალიის ანტარქტიდული ტერიტორიის შემადგენლობაში შეყვანილი იქნა დიდი ბრიტანეთის მიერ ავსტრალიისთვის გადაცემული ჰერდი და მაკდონალდის კუნძულები, მაგრამ 1961 წელს ანტარქტიკის შეთანხმების ძალაში შესვლის შემდეგ, რომელსაც ხელი ავსტრალიამაც მოაწერა, ჰერდი და მაკდონალდის კუნძულები ჩამოყალიბდა ცალკე გარე ტერიტორიად, რადგანაც გეოგრაფიულად ისინი მდებარეობენ 60° ს. გ. ჩრდილოეთით და ამიტომ მათზე არ ვრცელდება შეთანხმების მოქმედება.
1931-1934 წლებში დიდმა ბრიტანეთმა ადმინისტრაციული ფუნქციები ასევე გადასცა ავსტრალიას ეშმორისა და კარტიეს დაუსახლებელ კუნძულებზე და 1938 წლიდან ისინი გახდნენ ავსტრალიური ჩრდილოეთი ტერიტორიის ნაწილი. ცალკე ტერიტორიულ წარმონაქმნად ეს კუნძულები გადაიქცნენ 1978 წელს.
1955-1958 წლებში ადრე ბრიტანული კოლონია სტრეიტს სეტლმენტსიდან მართული ქოქოსის (კილინგის) კუნძულები და შობის კუნძული გადაეცა ავსტრალიას მისი იურისდიქციის ქვეშ.
1969 წელს ავსტრალიის კუინზლენდის შტატის შემადგენლობიდან ცალკე გარე ტერიტორიად გამოყოფილი იქნა მარჯნის ზღვის კუნძულები. 1997 წელს მას ადმინისტრაციულად დაემატა სამხრეთით, დაახლოებით 800 კმ-ში, მდებარე ელიზაბეტის და მიდლტონის რიფები.
ყოფილი გარე ტერიტორიები
ამას გარდა, XX საუკუნეში ავსტრალია ფლობდა დღეისათვის ძალადაკარგულ კიდევ რამდენიმე კუნძულოვან ტერიტორიებს, კერძოდ:
1888 წელს, ახალი გვინეის კუნძულის სამხრეთ-აღმოსავლეთში მდებარე ანექსირებული პაპუა, დიდმა ბრიტანეთმა მმართველობაში გადასცა ავსტრალიას 1902 წელს, რომელსაც სახელად პაპუის ტერიტორია ეწოდა. პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ ერთა ლიგამ მას დაუმატა ახალი გვინეის ჩრდილო-აღმოსავლეთის ყოფილი გერმანული ნაწილი მიმდებარე კუნძულებით და ამის საფუძველზე შეიქმნა რამდენიმე სამეურვეო ტერიტორია, რომელთაგან ავსტრალიის მმართველობის ქვეშ აღმოჩნდა ახალი გვინეის ტერიტორია (1920 წლიდან) და ნაურუ (1923 წლიდან).
1949 წლის «პაპუა და ახალი გვინეის შესახებ აქტის» შესაბამისად ახალი გვინეის ტერიტორია და პაპუის ტერიტორია გაერთიანდა ერთიან ადმინისტრაციულ წარმონაქმნში, რომელსაც დაერქვა — ტერიტორია პაპუა — ახალი გვინეა. 1973 წელს მან მიიღო შიდა თვითმმართველობა, ხოლო ორი წლის შემდეგ გახდა დამოუკიდებელი ქვეყანა — პაპუა-ახალი გვინეა.
კუნძული ნაურუ ერთა ლიგამ 1923 წელს ფორმალურად ერთობლივ მმართველობაში გადასცა დიდ ბრიტანეთს, ავსტრალიას და ახალ ზელანდიას, მაგრამ ამასთან ადმინისტრაციულ ფუნქციებს ახორციელებდა ავსტრალია. 1966 წლისთვის ნაურუმ მიიღო შიდა თვითმმართველობა, ხოლო მისი დამოუკიდებლობა გამოცხადდა 1968 წელს.
სქოლიო
კატეგორია:ავსტრალიის გარე ტერიტორიები‎ კატეგორია:დამოკიდებული ტერიტორიები
იენგ სარი
იენგ სარი (អៀង សារី [ʔiǝŋ saːriː]), დაბადებით კიმ ჩანგი; დ. 24 ოქტომბერი, 1925, ჩავინი, ვიეტნამი — გ. 14 მარტი, 2013, პნომპენი, კამბოჯა) — წითელი ქმერების ერთ-ერთი ყველაზე მეტად გავლენიანი ფიგურა. პოლ პოტის დიქტატურის პერიოდში (1975-1979) ეკავა დემოკრატიული კამპუჩიის პრემიერ-მინისტრის მოადგილისა და საგარეო საქმეთა მინისტრის თანამდებობა. პრესაში იგი მონათლეს, როგორც კამპუჩიის რეჟიმის „მეორე ადამიანი“, ხოლო საბჭოთა პრესაში კი გამოიყენებოდა ტერმინი „პოლ პოტისა და იენგ სარის რეჟიმი“. ფაქტობრივად იენგ სარი იყო „ნომერი სამი“, რადგან „ნომერ მეორის“, ნუონ ჩეას, სახელი პრაქტიკულად საზღვარგარეთ უცნობი იყო, თავად კამბოჯაშიც ცოტამ თუ იცოდა მის შესახებ. მისი ცოლი იენგ ტირიტი წითელი ქმერების მთავრობის სოციალურ საკითხთა მინისტრი იყო. იენგ სარი დააპატიმრეს 2007 წელს და დაადანაშაულეს კაცობრიობის წინააღმდეგ ჩადენილი დანაშაულისათვის, მაგრამ გარდაიცვალა გულის უკმარისობით ვერდიქტის გამოტანამდე.
ბიოგრაფია
იენგ სარი დაიბადა სამხრეთ-დასავლეთ ვიეტნამში 1925 წლის 24 ოქტომბერს. მამის ხაზით იგი ქმერი-კომის ტომიდან იყო, ხოლო დედით ჩინელი. დაასრულა პნომპენში მდებარე მეფე სისოვატის კოლეჯი. მალევე გახდა წითელი ქმერების ორგანიზაციის წევრი და თავისი ვიეტნამური სახელი კიმ ჩანგი, შეცვალა და დაირქვა ქმერული სახელი იენგ სარი. იგი პოლ პოტის სისხლით ნათესავი იყო. მასთან ერთად სწავლობდა პარიზის პოლიტიკურ მეცნიერებათა სასწავლებელში, სადაც ისინი შეხვდნენ საფრანგეთის მემარცხენე მოძრაობის ლიდერებს (მათ შორის ჟან-პოლ სარტრი).
კამბოჯაში დაბრუნდა 1957 წელს და გახდა ისტორიის პროფესორი მშობლიურ სისოვატის კოლეჯში. 1960 წელს აირჩიეს კამპუჩიის მუშათა პარტიის ცენტრალურ კომიტეტში. სამოქალაქო ომის პერიოდში (1971-1975) იყო კამპუჩის ეროვნული ერთიანობის სამეფო მთავრობის წევრი და კამპუჩიის ერთიანი ეროვნული ფრონტის სპეციალური ემისარი. წითელი ქმერების ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ 1975 წელს გახდა პრემიერ-მინისტრის მოადგილე საერთაშორისო საქმეებში და დემოკრატიული კამპუჩიის საგარეო საქმეთა მინისტრი.
წითელი ქმერების დამარცხებისა და მათი პარტიზანულ ტაქტიკაზე გადასვლის შემდეგ, კვლავ რჩებოდა დევნილობაში მყოფი მთავრობის ხელმძღვანელ პოზიციებზე, მაგრამ 1982 წელს, დემოკრატიული კამპუჩიის კოალიციური მთავრობის ჩამოყალიბების შემდეგ საგარეო საქმეთა მინისტრის თანამდებობა ქიეუ სამფანს გადააბარა. 1996 წელს დატოვა წითელი ქმერების რიგები ათასობით თავის მიმდევართან ერთად, რის სანაცვლოდაც მიიღო მეფე ნოროდომ სიანუკის შეწყალება და სამეფო ამნისტია 1994 წლის კანონის გამო, რომელმაც წითელი ქმერები კანონგარეშე ორგანიზაციად გამოაცხადა. ჩამოაყალიბა პარტია დემოკრატიულ-ეროვნული მოძრაობის კავშირი (რომლის იდეოლოგიცა პრაქტიკულად წითელი ქმერების იდეოლოგიის იდენტური იყო), შევიდა კავშირში ჰუნ სენის მთავრობასთან და პრაქტიულად მიიღო ქალაქ პაილინის მართვის მანდატი. 1996-2007 წლებში ცხოვრბდა ქალაქ პნომპენში დაცვის ქვეშ.
2007 წლის 12 ნოემბერს დაპატიმრეს მეუღლესთან ერთად და გადასცეს წითელი ქმერების ტრიბუნალს. მას წაუყენეს კაცობრიობის წინააღმდეგ ჩადენილი დანაშაულის ბრალდება, იგივე ბრალდება წაუყენეს მის მეუღლესაც.
2009 წლის 16 დეკემბერს ტრიბუნალმა ოფიციალურად დაადანაშაულა ვიეტნამელებისა და მუსულმანი უმცირესობების წინააღმდეგ გენოციდში მონაწილეობისათვის.
გარდაიცვალა 2013 წლის 14 მარტს, გულის შეტევით საბოლოო ვერდიქტის გამოტანამდე.
კომბიტა
კომბიტა (Cómbita) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ბოიაკის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2.814 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 12 752 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 89.17 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 143 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბოიაკის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები