cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ლოკომოტივი მოსკოვი (საფეხბურთო კლუბი)
thumb|right|320 პქ| კლუბის პირველი სტადიონი, 1931. ლოკომოტივი მოსკოვი (Футбольный клуб «Локомотив» Москва) — რუსული საფეხბურთო კლუბი ქალაქ მოსკოვიდან. ჩამოყალიბდა 1922 წლის 23 ივლისს. რუსეთის ერთ-ერთი უძველესი საფეხბურთო კლუბი. ასპარეზობს რუსეთის პრემიერლიგაში. სსრ კავშირის ვიცე-ჩემპიონი (1959), სსრ კავშირის თასის ორგზის მფლობელი (1936, 1957) და ფინალისტი (1990). რუსეთის პრემიერლიგის სამგზის ჩემპიონი, ხუთგზის ვიცე-ჩემპიონი და ხუთგზის ბრინჯაოს პრიზიორი, რუსეთის თასის რვაგზის მფლობელი და ფინალისტი (1998), რუსეთის სუპერთასის სამგზის მფლობელი.
ჰანს პეტერ ალტჰაუსი
ჰანს პეტერ ალტჰაუსი (Hans Peter Althaus; დ. 6 მარტი 1939, ზიგენი) — გერმანელი ენათმეცნიერი და ემერიტუს-პროფესორი.
ცხოვრება
1966 წელს მან დაიცვა დისერტაცია გვიანი შუასაუკუნეების ებრაული ხალხური ლიტერატურის ენობრივსა და საგამოცემო პრობლემებზე და მიენიჭა ფილოლოგიის დოქტორის ხარისხი.
1971 წლამდე მუშაობდა მარბურგის გერმანული ენის კვლევით ინსტიტუტში მეცნიერ-თანაშემწედ. რის შემდეგ ემერიტირებამდე მუშაობდა ტრირის უნივერსიტეტში პროფესორად გერმანისტიკული ლინგვისტიკის დარგში. იქვე ასწავლიდა სპეციალობებს გერმანულს როგორც უცხო ენასა და იდისტიკას.
1987-1990 წლებში ჰანს პეტერ ალტჰაუსი მიწვევით მუშაობდა ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკის ვუჰანის უნივერსიტეტში და 1993 წელს ქალაქ ვუჰანის მუსიკალური სკოლაში. 1990 წლიდან პროფესორი ჰ. პ. ალტჰაუსი ვუჰანის უნივერსიტეტის უცხო ენათა ფაკულტეტის პროფესორია.
კვლევის ძირითადი თემები
ჰანს პეტერ ალტჰაუსი არის ექსპერტი იდიშიდან გერმანულში დამკვიდრებულ ნასესხობათა დარგში. მისი კვლევის თემებს შორისაა აგრეთვე ჩინურის გავლენა გერმანულ ენაზე. პროფ. ჰ. პ. ალტჰაუსის სხვა კვლევები შეეხება გერმანული სიმღერის, - ე.წ. „კუნსტლიდის“ კვლევას.
ჰანს პეტერ ალტჰაუსი არის თანაგამომცემელი მაქს ნიმაიერის გამომცემლობაში (Max Niemeyer Verlag) შექმნილი გერმანისტიკული ლინგვისტიკის ლექსიკონისა, რომელშიც მას ეკუთვნის სპეციალური თავი გრაფეტიკის (Graphetik), გრაფემიკის (Graphemik), ორთოგრაფია-ორთოფონიის შესახებ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გერმანელი ენათმეცნიერები კატეგორია:გერმანელი ფილოლოგები კატეგორია:დაბადებული 1939 კატეგორია:დაბადებული 6 მარტი
გვინეა-ბისაუ 2004 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
გვინეა-ბისაუმ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მესამედ იასპარეზა 2004 წელს, საბერძნეთის დედაქალაქ ათენში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 2004 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:გვინეა-ბისაუ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:აფრიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ჰიპერჰიდროზი
მინი|220პქ ჰიპერჰიდროზი (ὑπερ — „ზედმეტი“, „ჭარბი“, — „ოფლი“) — ოფლის გაძლიერებული, ჭარბი გამოყოფა, რასაც ადგილი აქვს ზოგიერთი დაავადების (თირეოტოქსი კოზის, ცხელებების და სხვ.) შემთხვევაში. შეიძლება განვითარდეს ზოგიერთი სამკურნალწამლო საშუალების მიღების შედეგადაც.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაავადებები
ნოვაია-ორია
ნოვაია-ორია (Новая Орья; Яңы Уръя) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იანაულის რაიონში. მიეკუთვნება ბაიგუზინის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ იანაულიდან განლაგებულია 19 კილომეტრში, სოფსაბჭოს ცენტრ ბაიგუზინოდან 2 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ იანაულიდან 19 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით, სოფელში ცხოვრობდა 149 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას მარები შეადგენენ.
სქოლიო
კატეგორია:იანაულის რაიონის სოფლები
გიორგი კაციაშვილი
გიორგი კაციაშვილი (დ. 21 აპრილი, 1996, კასპი) — ქართველი სპორტსმენი (ძიუდო), ჭაბუკებს შორის საქართველოს ჩემპიონი (2012, 55 კგ).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 21 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1996 კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი ძიუდოისტები
ქაბულის პროვინცია
ქაბულის პროვინცია (დარი کابل Kābol, პუშტუ کابل‎) — ავღანეთის ოცდათოთხმეტიდან ერთ-ერთი პროვინცია (ვილაიეთი), მდებარეობს ქვეყნის აღმოსავლეთში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ქაბული. ტერიტორია მოიცავს 4462 კმ²-ს 3 528 000 მცხოვრებით (2007 წლის მონაცემებით). მას ესაზღვრება ექვსი პროვინცია ფარვანის პროვინცია, მაიდან-ვარდაკის პროვინცია, ნანგარჰარის პროვინცია, ლოგარის პროვინცია, ლაღმანის პროვინცია და კაპისას პროვინცია. თავად ქაბულის პროვინცია წარმოადგენს ფართობით ერთ-ერთ ყველაზე მცირე რეგიონს, რომელსაც 29-ე ადგილი უკავია რეგიონთა შორის, ფართობის სიდიდით.
ადმინისტრაციული დაყოფა
პროვინცია იყოფა 15 ოლქად. ესენია:
ისტორია
220px|მარცხნივ|მინიატიურა|[[ნატოს სამხედრო ტერმინალი ქაბულის საერთაშორისო ავიაბაზაზე.]] ქაბულის ისტორია თარიღდება 3500-ზე მეტი წლით. ის თავდაპირველად წარმოადგენდა ზოროასტრიზმის ცენტრს, შემდგომში აქ სახლობდა უამრავი ბუდისტი და ინდუსი.
ბრიტანეთის მუზეუმში დაცული ჩანაწერების თანახმად, ქაბულის ადგილობრივი მოსახლეობა ოდითგანვე იყო პუშტუნები და ტაჯიკები. პუშტუნები იყვნენ მმართველი ზედაფენა, ხოლო ქაბული პუშტუნთა მრავალი იმპერიის დედაქალაქი.
ქალაქი VII საუკუნეში აიღეს არაბებმა და გაავრცელეს აქ ისლამი. მოგვიანებით ინდუსმა შაჰებმა კვლავ დაიბრუნეს ქაბლაქი. IX-XI საუკუნეებში აქ ბატონობდნენ საფარიდების, სამანიდების, ღაზნევიდების დინასტიები, მოგვიანებით ღურიდები და დიდ მოგოლთა იმპერატორებიც კი.
XIII საუკუნეში ქაბული აყვავებულ ქალაქად ითვლება. ეს რეგიონი ჯერ კიდევ XIV საუკუნეში დაიპყრო თემურლენგმა. 1526 წელს ჩინგიზ ხანისა და თემურლენგის შთამომავალმა - თემურიდების დინასტიის წარმომადგენელმა ბაბურმა გადალახა ჰაიბერის გადასასვლელი და დაიპყრო იგი. ბაბურმა თავის მემუარებში აღწერა ქაბულისტანი.
დიდ მოგოლთა იმპერიის განადგურების შემდეგ, ქალაქი დიდხანს დამოუკიდებლადაც არსებობდა. 1747 წელს იგი შევიდა დურანის სახელმწიფოს შემადგენლობაში. მოგვიანებით ამ რეგიონით დაინტერესდა დიდი ბრიტანეთი. მან რამდენიმე ომიც გადაიხადა რეგიონის ხელში ჩასაგდებად 1870-იან წლებში.
1919 წელს ავღანეთის ხელისუფლების სათავეში მოვიდა მეფე ამანულა ხანი. ეს ის პერიოდი იყო, როცა ანგლო-ავღანეთის მესამე ომის შედეგად ბრიტანეთის სამეფო-საჰაერო ძალების იერიშებით განადგურებული იყო ავღანეთის დედაქალაქი და მიდი აღმოსავლეთ ნაწილი, ქალაქი ჯალალაბადი. ამანულა ხანმა დაამარცხა ბრიტამული ძალები და რავალპინდის ხელშეკრულების შემდეგ დაიწყო ქვეყნის მოდერნიზაცია. მოგვიანებით ხელისუფლებაში მოვიდა ზაჰირ შაჰი. ეს იყო ქვეყნის ისტორიაში ყველაზე ახალგაზრდა მეფე.
ევროპული სტილით გარდაქმნების შედეგად 1960-ა970-იანი წლებისათვის ქაბული გახდა ერთ-ერთი უთანამედროვესი ქალაქი აზიაში. მას ხშირად ”ცენტრალური აზიის პარიზად” მოიხსენიებდნენ. აქ მდებარეობდა თანამედროვე კინოთეატრები, კაფეები, საფრანგეთის მსგავს პარკები და სკვერები, სკოლები, ბიბლიოთეკები, უნივერსიტეტები, საუკეთესო ბუტიკები. ცნობილია, რომ ქაბულის მცხოვრებნი იყვნენ უაღრესად განათლებული, თანამედროვე, პროგრესული და კოსმოპოლიტური ადამიანები. აქ ქალებიც და მამაკაცებიც სწავლობდნენ დაწყებით, საშუალო და უმაღლეს (უნივერსიტეტი) სკოლებში. უაღრესად განათლებული, კულტურული ადამიანები არ იყვნენ რელიგიურად ფანატიკოსები. მაგ: იქ არასოდეს ყოფილა დღის წესრიგში ჩადრით ან გრძელი დაფარული ტანსაცმელით სიარულის საკითხი. პროგრესი და მშვიდობიანი განვითარება გაგრძელდა 70-იანი წლების ბოლომდე, სანამ ქვეყნის განვითარებაში არ ჩაერია გარე ძალები. მას შემდეგ, რაც 1979 წლის დეკემბერში, საბჭოთა შეიარაღებული ძალები შეიჭრნენ ავღანეთის ტერიტორიაზე, ქაბული და კიდევ მრავალი პროვინცია ანარქიამ მოიცვა.
სამოქალაქო ომის შედეგად ქალაქის დიდი ნაწილი განადგურდა. 1996 წელს თალიბანის რეჟიმმა ხელში აიღო რეგიონში წესრიგის დამყარება. მან შარიათის მკაცრი კანონები დაამყარა და ფაქტობრივად აკრძალა ბევრი რამ - სწავლების ფორმა, გართობა, ქალთა დასაქმება, მამაკაცთათვის წვერის გაპარსვა და სხვა მრავალი ადამიანური ქმედება და ჰობი.
2001 წლის 11 სექტემბრის აშშ-ს ტერაქტის შემდეგ ერთ თვეში ამერიკის შეერთებული შტატების და დიდი ბრიტანეთის შეიარაღებული ძალების მხარდაჭერით გაერთიანებულმა ფრონტმა (ჩრდილოეთის ალიანსი) ხელში აიღო ძალაუფლება და თალიბების მიტოვებულ ქაბულში შევიდა. 2001 წლის დეკემბერში ქაბული ავღანეთის დედაქალაქი, ავღანეთის გარდამავალი ადმინისტრაციის ცენტრი გახდა. დღეს აქ მდებარეობს ქვეყნის გარდამავალი ხელისუფლება, რომლის ხელმძღვანელია პრეზიდენტი ჰამიდ კარზაი.
2002 წლის დასაწყისში ნატო-ს საერთაშორისო უსაფრთხოების მხარდამჭერი ძალები (ISAF) განლაგდა ქაბულში. ომის შედეგად განადგურებულ ქალაქში დაიწყო გარკვეული პოზიტიური ძვრები. ქვეყანაში დაბრუნდა მილიონობით დევნილი. მოსახლეობა გაიზარდა 2001 წელს დაახლოებით 500 000-ით, 2007 წელს 3 მილიონით. ხელახლა გაიხსნა უცხოეთის ბევრი საელჩო, მათ შორის, აშშ-ის საელჩო. ავღანეთის სამთავრობო ინსტიტუტებმა განიცადა ასევე, ხელახალი მოდერნიზაცია. 2008 წლიდან ახლად მომზადდა ავღანეთის ეროვნული პოლიცია (ANP) და ავღანეთის ეროვნული არმია (ANA).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ავღანეთის პროვინციები
გული (ინგუშეთი)
სოფელი მდებარეობს რაიონის ცენტრ ჯეირახიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით. უახლოესი სოფლებია:აღმოსავლეთით - ლიაჟგი, სამხრეთ-დასავლეთით - ოლგეთი, ჩრდილო-დასავლეთით - ბეინი.
1830-იან წლებში მეფის არმიამ ბოლომდე დაანგრია სოფელი, რადგან ადგილობრივმა მაცხოვრებლებმა უარი განაცხადეს ქრიტიანობის მიღებაზე. ამ მიზეზის გამო არაა შემონახული საცხოვრებლები და თავდაცვითი ნაგებობები.
სოფელში მდებარეობს დაწყებითი ზოგადსაგანმანათლებლო სკოლა.
სქოლიო
კატეგორია:ჯეირახის რაიონის სოფლები
გედები თოვლქვეშ
გედები თოვლქვეშ – მიხო მოსულიშვილის 2004 წლის მინიატურების კრებული.
შინაარსი
მიხო მოსულიშვილის წიგნი „გედები თოვლქვეშ“ განსხვავებული სტილითა და განსხვავებულ თემატიკაზე შექმნილ სამოცდაათ მინიატურას აერთიანებს.
წიგნის ყდაზე გამოყენებულია ფოტოგრაფ Teiji Saga-ს გადაღებული ფოტო Whooper Swans In Snow, ავტორის მითითებით.
ანოტაცია
მინიატურების კრებულს უკანა ყდაზე ერთვის წიგნის რედაქტორის, ზაალ სამადაშვილის ანოტაცია:
შეფასება
ქალაქ ოკლენდის (ახალი ზელანდია) უნივერსიტეტის ინგლისური ლიტერატურის ბაკალავრმა, შემოქმედებითი წერის ლექტორმა, მწერალმა, ლიტერატურულ საიტის The Story Mint -ის მფლობელმა და მთავრმა რედაქტორმა, სურაია დევინგმა მიხო მოსულიშვილის ამ წიგნში წარმოდგენილი მინიატურების ინგლისურ ენაზე თარგმნისას შენიშნა:
.
სქოლიო
კატეგორია:მიხო მოსულიშვილის ნაწარმოებები კატეგორია:2004 წლის წიგნები კატეგორია:ქართული მოთხრობები
გიორგი გრუზინსკი
მინი|თავადი გიორგი გრუზინსკი გიორგი ალექსანდრეს ძე გრუზინსკი (Георгий Александрович Грузинский; დ. 2 ნოემბერი, 1762, მოსკოვი, — გ. 15 მაისი, 1852, სოფ. ლისკოვო) — რუსეთის იმპერიის მემამულე, მეცენატი, რუსეთში ემიგრირებული მეფე ბაქარის შვილიშვილი და ალექსანდრე ბაქარის ძის შვილი.
განათლება მიიღო ოჯახში. შეისწავლა უცხო ენები. 1768 წელს იმპერატორ ეკატერინე II-ის ბრძანებით ჩარიცხეს პეტერბურგის ქვეითთა პოლკში, 1776 წლიდან ელიზავეტგრადის მსუბუქ ცხენოსანთა პოლკში იყო, მიიღო კაპიტნის (1778) და მაიორის (1786) წოდებები. მის სამხედრო კარიერას ხელი შეუშალა მამის, ალექსანდრე ბაქარის ძის ქართლის ტახტისთვის ბრძოლამ და ამ ნიადაგზე ეკატერინე II-თან წარმოქმნილმა უთანხმოებამ. 1786 წელს მაიორის წოდებით გადადგა და დასახლდა ნიჟნი-ნოვგოროდის გუბერნიის სოფელ ლისკოვოში. 1792 წელს აირჩიეს ჯერ მაკარიევოს მაზრის თავადაზნაურთა წინამძღოლად, 1795 წელს კი — ნიჟნი-ნოვგოროდის გუბერნიის თავად-აზნაურთა წინამძღოლად. 1798 წელს პავლე I-მა ხისტი ხასიათის გამო გადააყენა. საქართველოს რუსეთთან შეერთების წინა წლებში გრუზინსკი შეხვდა იმპერატორ ალექსანდრე I-ს და მის მამულში დაცული რელიკვია — წმ. ნინოს ჯვარი — გადასცა. 1807–1828 ნიჟნი-ნოვგოროდის გუბერნიის თავად-აზნაურთა წინამძღოლი იყო. საფრანგეთ-რუსეთის ომის (1812) დროს სათავეში ჩაუდგა ნიჟნი-ნოვგოროდის სახალხო ლაშქარს.
გრუზინსკი თავისი დროის ერთ-ერთი მდიდარი მემამულე იყო რუსეთში. თავისი შემოსავლის ნაწილი მან ნიჟნი-ნოვგოროდის ცენტრში სასახლეების გაფართოებას მოახმარა. მან დააარსა ინვალიდთა თავშესაფარი, აღსაზრდელთა სახლი; ლისკოვოში გახსნა აფთიაქი, 1800 წელს კი ააშენა სამრეკლო, დიდი ქვის ტაძარი, თვითონვე იკისრა საეკლესიო მსახურების ყველა ხარჯი. 1848 წელს ქალაქის სასწავლებელს თავისი სასახლე აჩუქა. თვითონვე ინახავდა მოსწავლეებსაც. მფარველობდა და ეხმარებოდა დეკაბრისტებს. ჰქონდა მდიდარი ბიბლიოთეკა ქართულ, რუსულ და ევროპულ ენებზე. დაკრძალულია თავისსავე აშენებულ ტაძარში.
ლიტერატურა
კატეგორია:მუხრანელების სამეფო შტო კატეგორია:ქართველები რუსეთში კატეგორია:დაბადებული 2 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1762 კატეგორია:გარდაცვლილი 15 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1852 კატეგორია:რუსი საზოგადო მოღვაწეები
კოროსალი (სუკრე)
კოროსალი (Corozal) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, სუკრეს დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 142 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 57 300 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 217.05 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 264 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სუკრეს დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
შუბნურის წმინდა გიორგის ჯვარი
შუბნურის წმინდა გიორგის ჯვარი — საკულტო ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჭალისოფელში. სალოცავში შედის სალუდე, დარბაზი და საზარე. სალუდე ნატეხი ქვის მშრალი წყობით ნაშენი, გეგმით ოთხკუთხა ნაგებობაა. კარი და სარკმელი სამხრეთ კედელშია გაჭრილი. სამხრეთ-აღმოსავლეთ კუთხეში გამართულია ლუდის მოსახარში ღუმელი. აღმოსავლეთ კედლის მთელ სიგრძეზე სიპი ქვის სკამია მოწყობილი. ამავე კედელში ორი თაროა. საქვაბის შუაში მოთავსებულია თუნუქის ღუმელი, რომლის მილი აყვანილია ჭერამდე, სადაც ოთხკუთხა ხვრელია გაჭრილი. სალუდეს მოტკეპნილი მიწის იატაკი აქვს. სახურავი ორფერდაა. დარბაზი სალუდის უკანაა. იგი რიყის ნატეხი ქვის მშრალი წყობით ნაშენი. გეგმით წაგრძელებული ოთხკუთხა ნაგებობაა. შედგება ორი სათავსისგან. შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს. გრძივი კედლების მთელ სიგრძეზე ქვის სკამები ამოწყობილი. აღმოსავლეთ კედელში სამი თახჩაა, დასავლეთისაში - ერთი. ჩრდილოეთ კედლეში გაჭრილი კარი გადის საკოდეში პატარა, ბნელ სათავსში. შენობა გადახურულია ორფერდა სახურავით. საზარე დარბაზის ჩრდილო-აღმოსავლეთით დგას. წარმოადგენს რიყის ქვით ნაგებ სამ სვეტს. გადახურულია საფეხუროვანი სახურავით.
ლიტერატურა
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
მურუროა
thumb|left|ატოლ მურუროას რუკა მურუროა (Moruroa) — ატოლი წყნარი ოკეანის სამხრეთ ნაწილში, ტუამოტუს არქიპელაგში. შედის საფრანგეთის პოლინეზიის ტურეიას კომუნის შემადგენლობაში. მდებარეობს ტაიტიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით 1250 კმ-ში. ფართობი — 15 კმ². სიგრძე — 28 კმ, სიგანე — 11 კმ. საფრანგეთმა 1966-1996 წლებში მურუროასა და ფანგატაუფაზე ბირთვული იარაღი გამოცადა, რომელმაც საერთაშორისო პროტესტები გამოიწვია, განსაკუთრებით 1974-1995 წლებში. სხვადასხვა ცნობით მურუროაზე 175-181 ბირთვული გამოცდა ჩატარდა. პირველი ბირთვული იარაღის ტესტირებული აფეთქება მოხდა 1966 წლის 3 ივლისს. 1992 წელს ბირთვული იარაღის ტესტირება შეწყდა, თუმცა განახლდა 1995 წელს. საფრანგეთმა უკანასკნელი ბირთვული იარაღის ტესტირება წყნარი ოკეანის სამხრეთ ნაწილში 1996 წლის იანვარში ჩაატარა ფანგატაუფის ქვეშ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:წყნარი ოკეანის კუნძულები კატეგორია:ოკეანეთის კუნძულები კატეგორია:საფრანგეთის პოლინეზიის კუნძულები
ზაალ დუგლაძე
ზაალ (ზაზა) დუგლაძე (დ. 14 თებერვალი, 1971, ქ. ხაშური) — ქართველი ბიზნესმენი.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1971 წლის 14 თებერვალს ქ. ხაშურში. 1989-1994 წლებში სწავლობდა საქართველოს აგრარულ უნივერსიტეტში, რომელიც დაამთავრა ტექნოლოგიური ფაკულტეტი ინჟინერ-ტექნოლოგის სპეციალობით. 1996 წელს მუშაობდა სს „ვაზიანში“ ტექნოლოგის პოზიციაზე. 2000-2011 წლებში იყო შპს „ვაზიანის“ წარმოების უფროსი. 2012 წლიდან არის შპს „დუგლაძეების ღვინის კომპანიის“ გენერალური დირექტორი.
2020 წელს „ქართულმა ოცნებამ“ წარადგინა ხაშურისა და ქარელის მაჟორიტარობის კანდიდატად. მან ხმათა 49,32% (28 925 ხმა) მიიღო. არჩევნების მეორე ტურში 30 602 ხმით (91,72%) ზაალ დუგლაძე გახდა საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ხაშური-ქარელის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 14 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1971 კატეგორია:ქართველი ბიზნესმენები კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:საქართველოს X მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები
ელჰაიდა დანი
ელჰაიდა დანი (Elhaida Dani; დ. 17 თებერვალი 1993, შკოდერი, ალბანეთი) — ალბანელი მომღერალი. დიდება მოიპოვა რაც გაიმარჯვა ჯერ ალბანეთის ვარსკვლავების აკადემიაში 2009 წელს და შემდეგ 2012 წელს Top Fest-ზე. მოგვიანებით, იმავე წელს, იგი მაყურებლების ხმის 70% გაიმარჯვა The Voice of Italy. Universal Music in Italy მეშვეობით თავისი პირველი სინგლი Baciami e Basta გამოუშვა.
2014 წლის დეკემბერში მან მოიგო Festivali i Këngës 53-ე გამოცემა სიმღერით „Diell“ (მზე), შედეგად მოიპოვა უფლება წარედგინა ალბანეთი ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი 2015-ზე ვენაში, ავსტრიაში, ამავე სიმღერით. თუმცა, 2015 წლის 23 თებერვალს დანიმ განაცხადა, რომ სიმღერის კომპოზიტორმა ამოიღო სიმღერა კონკურსიდან და ის შეასრულებს სხვა სიმღერას ევროვიზიაზე. მომდევნო დღეს გაირკვა, რომ სიმღერა იქნება I'm Alive (მე ცოცხალი ვარ).
1993-2012: კარიერის დასაწყისი
ელჰაიდა დანი დაიბადა 1993 წლის 17 თებერვალს ქალაქ შკოდერში, ალბანეთის ჩრდილოეთში. 6 წლის ასაკიდან ფორტეპიანოზე სწავლა დაიწყო. ის პირველად გამოჩნდა ეროვნულ ტელევიზიაზე 2008 წელს, მას შემდეგ, რაც მონაწილე გახდა Kënga Magjike კონკურსის, თავისი სიმღერით Fjala e fundit (ბოლო სიტყვა).
2009 წელს მონაწილეობა მიიღო ვარსკვლავთა აკადემიის ალბანურ ვერსიაში და მოიგო შოუ. შემდეგ გააგრძელა მომღერლობა და მღეროდა სხვადასხვა მუსიკალურ კონკურსებში მთელ ბალკანეთში. 2011 წელს მიიღო მონაწილეობა სიმღერით Si asnjëherë (როგორც არასდროს), Sunčane Skale კონკურსში, რომელიც გაიმართა მონტენეგროში და მოიგო შოუ ახალგაზრდების კატეგორიაში. მოგვიანებით, იმავე წელს, მან მოიგო ორი შეჯიბრება ბულგარეთსა და რუმინეთში. მონაწილეობა მიიღო ასევე Festivali i Këngës 50-ე კონკურსში, სიმღერით "Mijëra vjet" (ათასობით წელი).
2012 წლის დასაწყისში, დანი მუშაობდა „Threedots Music Albania“-სთან, რომელიც პოპულარული მუსიკალური ლეიბლია და დაწერა სიმღერა „S'je më“, და ამ სიმღერით მოიგო ალბანეთის დიდი მუსიკალური შოუ Top Fest. ალბანეთში დაბრუნების შემდეგ, პირველი სიმღერა იმღერა, რაც იმღერა იყო მაჰერ ზაინის სიმღერა "Ya Nabi Salam alayka", რომელიც შეასრულა შკოდერის მედრესეში. მედრესეში ყოფნის დროს ატარებდა თავსაფარს.
2012-2014: იტალიის ხმა
დანიმ ბალკანეთში მრავალი მუსიკალური კონკურსების მოგების შემდეგ, ელჰაიდამ დროებით გადავიდა რომში, იტალიაში, რომ მიეღო მონაწილეობა The Voice იტალიურ ვერსიაში. "ბრმა აუდიციის" დროს, დანიმ შეასრულა ჯესი ჯეის „Mamma Knows Best“ და მიიღო დიდი გამოხმაურება ჟიურის და მაყურებლის მხრიდან.
მისი არჩევის შემდეგ, გადწყვიტა შეუერთდეს რიკარდო კოჩანტეს გუნდს, ასე გახდა მსოფლიოში ცნობილი კომპოზიტორი მისი მწვრთნელი. 2013 წლის მაისში გავიდა ფინალში.
შეასრულა ლარა ფაბიანის „Adagio“ და „When Love Calls Your Name“, რომელიც სპეციალურად დანისთვის დაწერა რიკარდო კოჩანტემ როქსანა სიიმენმა. ამ სიმღერით მაყურებლების ხმის 70% მოიგო შოუ.
2014-დან დღემდე: ევროვიზია 2015
2014 წელს, დანიმ გადაწყვიტა, რომ იგი აპირებს მონაწილეობას Festivali i Këngës 53-ე კონკურსში, იმ იმედით, რომ წარმოადგენს ალბანეთს 2015 წლის ევროვიზიის სიმღერის კონკურსზე. მისი სიმღერა „Diell“ (მზე), 28 მონაწილე სიმღერის შორის იყო. კონკურსი ჩატარდა 26-28 დეკემბერს ტირანაში. იგი შოუს ფავორიტი იყო. 2014 წლის 28 დეკემბერს, ელჰაიდამ 82 ქულით კონკურსში გაიმარჯვა.
Festivali i Këngës შემდეგ, დანი იძულებული გახდა, რომ შეეცვალა თავისი ევროვიზიის სიმღერა „Diell“-დან „I'm Alive“-ზე, მას შემდეგ, რაც ორიგინალური სიმღერის კომპოზიტორმა გადაწყვიტა გააუქმოს იგი კონკურსიდან. მას შემდეგ ევროვიზია 2015-ზე მონაწილეობდა ამ სიმღერით. ევროვიზიაზე პირველი ნახევარფინალი მეათე ადგილით დაასრულა და გადავიდა ფინალში.
2015 წლის ევროვიზიაზე ელჰაიდა დანიმ დაიკავა 17 ადგილი 34 ქულით, ისევე როგორც წინა წლების მონაწილეები ოლტა ბოკა ევროვიზია 2008-ზე და კეისი ტოლა ევროვიზია 2009-ზე.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 17 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1993 კატეგორია:ალბანელი მომღერლები კატეგორია:ევროვიზიის კონკურსანტები
ალ-ქისკის ნაჰია
ალ-ქისკა (არაბ. ناحية الكسوة‎‎) — სირიის რიფ-დიმაშკის მუჰაფაზაში (რეგიონში) შემავალი ნაჰია (რაიონი). 2004 წლის მოსახლეობის საყოველთაო აღწერის მიხედვით ალ-ქისკის პროვინციაში დაახლოებით 112 095 ადამიანი ცხოვრობს. პროვინციის ფართობია 523 74 კმ².
პატარა ოყარი
პატარა ოყარი (Egretta garzetta) — ფრინველი ყანჩისებრთა ოჯახისა.
აღწერა
200პქ|მინი|მარცხნივ|პატარა ოყარი, სამხრეთი აფრიკა არც ისე დიდი ზომის ყანჩაა. სხეულის სიგრძე 55–65 სმ-ია, ფრთის შლილი 86–106 სმ, მასა 300–600 გ. სიმაღლით ეგვიპტური ყანჩის ხელაა, თუმცა მასთან შედარებით უფრო მოხდენილი სხეულის აგებულება აქვს. შეფერილია მთლიანად თეთრად (იშვიათად გვხვდება შავი ფერის თეთრნიკაპიანი პატარა ოყარი, ანუ სახეობის „მორფა“). საქორწინო პერიოდში მამალს კეფაზე აქვს ორი გრძელი დაუცარავი ბუმბულისაგან შემდგარი ქოჩორი, და ამავენაირი დაცარული ბუმბულები მკერდსა და მხრებზე. ნისკარტი მთლიანად შავია. ლაგამი (მონაკვეთი თვალსა და ნისკარტს შორის) შეუბუმბულავია, საქორწინო პერიოდში ფერად მოწითალო, ხოლო დანარჩენ დროს მოცისფრო-რუხი. ფეხები შავია ყვითელი უკანა ტერფებით. სქესობრივი დიმორფიზმი არ გამოიხატება, თუმცა დედალს არ აქვს მოსართავი ბუმბულები თავზე, მკერდსა და მხრებზე. ახალგაზრდა ფრინველები ზრდასრულების ზამთრის შეფერილობის მსგავსად გამოიყურებიან, მაგრამ მათგან განსხვავებით უკანა ტერფები მწვანე აქვთ.
საქორწინო პერიოდის გარდა ჩვეულებრივ უკარება ფრინველია. კოლონიაში პირიქით, მისი მყვირალა ხმა წააგავს მაღალ, მყვირალა ჩხავილს. ზოგჯერ გამოსცემს მოკლე, ჩახლეჩილ, გაოცებულ ხმებს. ფრენს ნელა, ამ დროს კისერი უფრო მეტად შეწეული აქვს, ვიდრე დიდ ოყარს.
არეალი
ევროპაში სპორადულადაა გავრცელებული ჩრდილოეთში პირენეს ნახევარკუნძულის სამხრეთ ნაწილამდე, მდინარე რონას აუზში (საფრანგეთი), უნგრეთში, სამხრეთ სლოვაკეთში, ბულგარეთსა და რუმინეთში. უკრაინასა და მოლდოვაში გვხვდება დნეპრისა და დნესტრის ქვემოწელში. რუსეთში ბუდობს ევროპული მხარის სამხრეთ ნაწილში დაახლოებით 48-ე პარალელამდე — ჩვეულებრივ აზოვის ზღვის სანაპირო რაიონებში, დონის, ყუბანის, თერგის ხეობებში, ასტრახანის ნაკრძალში (ვოლგის დელტა). მდინარე ურალის შესართავში იშვიათია. ზოგჯერ სახლობს არალის ზღვის ჩრდილოეთ სანაპიროზე, სირდარიის ხეობაში, ალაის ქედის დასავლეთ განაპირა რაიონებში, ჰიმალაის სამხრეთ ძირებში, იანძის ხეობაში, იაპონიის კუნძულებზე (ჰონსიუ, კიუსიუ და სიკოკუ), ტაივანზე. აფრიკაში სახლობს ნილოსის დელტაში, მწვანე კონცხის კუნძულებზე, მადაგასკარზე, სპორადულად კონტინენტის ჩრდილო აღმოსავლეთში, აღმოსავლეთსა და სამხრეთში. გვხვდება ინდო-ავსტრალიის არქიპელაგზე — ზონდის კუნძულებიდან ახალ გვინეამდე, აგრეთვე ავსტრალიის არაგვალვიან რაიონებში.
საქართველოში გვხვდება მიმოფრენისას.
XX საუკუნის მეორე ნახევრიდან დასახლება დაიწყო ამერიკაში. 1954 წელს პირველი ასეთი შემთხვევა დაფიქსირდა კუნძულ ბარბადოსზე ატლანტიკაში, სამხრეთ ამერიკის სანაპიროებთან. უკვე 1994 წლიდან ფრინველი გამოჩნდა მატერიკზე. ამის შემდეგ მიმოსვლის ხარისხი ბევრად გაიზარდა, ხოლო არეალი გაფართოვდა ბრაზილიიდან და სურინამიდან კანადის პროვინცია ნიუფაუნდლედსა და კვებეკამდე. დასავლეთ ევროპაში პატარა ოყარი არარეგულარულად სახლდება უფრო ჩრდილოეთ რაიონებში, სადაც ადრე არ გვხვდებოდა, მაგალითად, ნიდერლანდებში (1979 და 1990-იანი წლები), სამხრეთ ინგლისსა და უელსში (2002).
ბინადრობის ადგილები
ბინადრობს სხვადასხვაგვარი წყალსატევების ნაპირებზე მტკნარი, რომელიც შეიძლება იყოს მტკნარი, მომლაშო ან მლაშე. უპირატესობას ანიჭებს წყალმარჩხ ადგილებს, სადაც მცენარეულობა არ არის გაზრდილი — ღია ჭაობებს, არაღრმა ტბებს, მდინარის ყურეებს, სალეკ მდელოებს, მიქცევ-მოქცევიან ზღვის ლაგუნებს, სარწყავ არხებს, ბრინჯის მინდვრებს. ბუდობს მანგროს ტყეებსა და მდინარეთა ესტუარებში. წყალსატევების გარდა სახლობს სავანებსა და მსხვილი რქოსანი საქონლის საძოვრებზე (ხშირად ვხვდებით ძროხის ზურგზე შემომჯდარს).
პალეარქტიკული პოპულაცია გადამფრენია, იზამთრებს აფრიკაში, სამხრეთ და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში. ტროპიკებში მკვიდრი, ნაწილობრივ გადამფრენი და მომთაბარე ფრინველია.
გამრავლება
200პქ|მინი|მარცხნივ|კვერცხი ევროპასა და შუა აზიაში გამრავლების სეზონი მარტიდან ივლისამდე გრძელდება. განსახლების დანარჩენ არეალში ეს მოვლენა მჭიდროდაა დაკავშირებული წვიმის სეზონთან. ბუდობს კოლონიებად — ან მხოლოდ თავისი სახეობის ფრინველებთან, ან სხვა ჭაობის ფრინველებთან ერთად (სხვადასხვა წერო, ჟერო და ჩვამა). შერეული კოლონია შეიძლება მოიცავდეს რამდენიმე ათას მობუდარ წყვილს, თუმცა დამოუკიდებელი ბუდობის პერიოდში მათი რაოდენობა 100 წყვილს არ აჭარბებს. იშვიათად გვხვდება ცალკეულად მობუდარი წყვილები. ბუდე ამობრუნებული კონუსის ფორმისაა, აქვს გამჭვირვალე კედლები, სიგანეში 30–35 სმ-ია; აგებს ლელქაშის ან ლერწმის ნაკეცებზე, წყლის ზედაპირიდან არც ისე მაღლა, ბუჩქებზე ან ხეებზე მიწიდან 20 მეტრამდე. პირველ შემთხვევაში იყენებს გრძელ გამხმარ წნელებს, მეორეში — ბალახის ღეროებს. მწვანე კონცხის კუნძულებზე ბუდეს იკეთებს კლდეებზე. ზოგჯერ ახალს აღარ აშენებენ და იყენებენ სხვა ოყარების ძველ ბუდეებს. ბუდის მოწყობისას ფრინველები ინაწილებენ მოვალეობებს — მამალი ზიდავს სამშენებლო მასალას, ხოლო დედალი ათავსებს მას ბუდეში. 250პქ|მინი|მარჯვნივ|ბარტყების კვება კოლონიაში ორ მეზობელ ბუდეს შორის მანძილი საშუალოდ 1–4 მეტრს შეადგენს, იშვიათად 1 მეტრზე ნაკლებს. დედალი დებს 2–6 (იშვიათად 8 ) კვერცხს, ტროპიკებში უფრო ცოტას. კვერცხი მოცისფრო-მწვანეა, დაჰკრავს სუსტი ბზინვარება. მისი ზომებია 46×34 მმ, მასა შეადგენს დაახლოებით 28 გრამს. ინკუბაცია 21–25 დღე-ღამე გრძელდება, მორიგეობით კრუხობს დედალიც და მამალიც, თუმცა დედალი უფრო მეტ დროს ატარებს ბუდეში. გამოჩეკისას ბარტყები დაფარული არიან თხელი თეთრი ფერის ღინღლით. ორივე მშობელი კვებავს მათ — ჩიჩახვიდან იღებენ საკვებს და ნისკარტიდან ნისკარტში გადააქვთ. 3 კვირის შემდეგ ბარტყები ბუდეს ტოვებენ, დღის ნათელ დროს გადადიან ახლომდებარე ხის ტოტებზე. ამ პერიოდში მათ ჯერ კიდევ არ შეუძლიათ ფრენა და საკვების დამოუკიდებლად მოპოვება. 40–45 დღეში უკვე ფრენას იწყებენ. ამის შემდეგ საბოლოოდ ტოვებენ ბუდეს და გუნდებად გადაადგილდებიან გამოსაკვებ ნაკვეთებზე.
პატარა ოყარი ჩვეულებრივ ცოცხლობს 5 წლამდე. სიცოცხლის მაქსიმალური ხანგრძლივობა საფრანგეთში დაფიქსირდა და 22,4 წელი შეადგინა.
კვება
პატარა ოყარის რაციონის მთავარ ნაწილს მცირე ზომის თევზები (სიგრძე — 4 სმ, მასა — 20 გრამი) წარმოადგენს. ამის გარდა, საკვებად იყენებს ბაყაყებს, წყლის და ხმელეთის მწერებს (ხოჭოები, მატლები, ნემსიყლაპიები, კუტკალიები, კალიები, მახრასებრნი, ჭრიჭინასებრნი), ობობებს, კიბოსნაირებს (მუცელფეხიანები, ორსაგდულიანები), მცირე რეპტილიებსა და ფრინველებს. იკვებება წყალმარჩხ ადგილებში, საკვების ძიებისას სხვადასხვა ხერხებს იყენებს — გაუნძრევლად ყარაულობს მსხვერპლს საფარიდან ან გაშლილი ფრთებითა და დახრილი ნიკაპით დარბის წყალზე. გამრავლების პერიოდში ბუდობის ადგილიდან საკვების მოპოვების ადგილამდე მანძილი შესაძლოა შეადგენდეს 7–13 კმ-ს.
ქვესახეობები
220პქ|მინი|მარჯვნივ|E. g. garzetta განარჩევენ, როგორც მინიმუმ, პატარა ოყარის ორ ქვესახეობას. E. g. garzetta გავრცელებულია ევროპაში, აფრიკასა და აზიაში. E. g. nigripes გვხვდება ინდონეზიასა და ავსტრალაზიაში. ზოგიერთი ავტორი კიდევ ერთ ქვესახეობას — E. g. immaculata-ს გამოჰყოფს, რომელიც ავსტრალიაში ბინადრობს.
სქოლიო
კატეგორია:ოყარი
ჩრდილოეთ კორეის ისტორია
სტატიაში მოცემულია ჩრდილოეთ კორეის ისტორია მეორე მსოფლიო ომიდან დღემდე.
წარმოშობა
ჩრდილოეთ კორეა წარმოიქმნა 1945 წელს, როდესაც კორეის ნახევარკუნძული გათავისუფლდა იაპონელთა ბატონობისაგან. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში დიდი სამეული შეთანხმდა, რომ საბჭოთა კავშირი, როგორც კი ფაშისტურ გერმანიასთან ომს მორჩებოდა, ჩაერთვებოდა აღმოსავლეთში შეერთებულ შტატებთან ერთად იაპონიის წინააღმდეგ ომში. ამ მოვლენების შედეგად, კორეის ნახევარკუნძულის ჩრდილოეთი ნაწილი აღმოჩნდა სსრკ-ის შეიარაღებული ძალების კონტროლის ქვეშ, ხოლო სამხრეთი ნაწილი — აშშ-ის კონტროლის ქვეშ.
პირველი წლები
ახალწარმოქმნილ სახელმწიფოში პოლიტიკური ხელისუფლება პირველივე წლებიდან იქნა მონოპოლიზებული კორეის შრომის პატრიის მიერ. მეურნეობაში დამყარდა გეგმიური ეკონომიკა. 1946 წელს გამოცხადდა ნაციონალიზაცია, რომლის შედეგად წარმოების 70% გადავიდა სახელმწიფოს კონტროლქვეშ. 1949 წლისათვის ეს პროცენტი გაიზარდა 90%-ამდე. მას შემდეგ პრაქტიკულად მთელი მრეწველობა, საშინაო და საგარეო ვაჭრობა კონტროლდება სახელმწიფოს მიერ.
ახალი სახელმწიფოს არსებობის პირველ წლებში ხელისუფლება უფრო ფრთხილად ეპყრობოდა სოფლის მეურნეობას. 1946 წლიდან მან მოახდინა მიწების გადანაწილება წვრილ და საშუალო გლეხურ ოჯახებზე. 1954 წლიდან დაიწყო ე.წ. კოლექტივიზაცია, რომელიც 4 წელიწადი გაგრძელდა. ამის შემდეგ, მთელი ქვეყნის წვრილი გლეხური მეურნეობები გაერთიანდნენ სოფლის მეურნეობის კოოპერატივებში.
როგორც ყველა ომისშემდგომ კომუნისტურ სახელმწიფოებში, კსდრ-შიც ხელისუფლებამ აქტიურად დაიწყო ფინანსების მოზიდვა მძიმე მრეწველობაში, სახელმწიფო ინფრასტრუქტურასა და სამხედრო-სამრეწველო კომპლექსებში. 1946-1949 წწ. ქვეყნის ეკონომიკაში მრეწველობის წილი გაიზარდა 47%-დან 70%-მდე. პარალელურად მიმდინარეობდა სამხრეთ კორეასთან მძიმე ომი. ასევე, გაიზარდა ელექტროენერგიის გამომუშავება, ფოლადის წარმოება და მანქანათმშენებლობა. საბჭოთა „ხუთწლედები“ს მსგავსად, შემოღებული იქნა „სამწლედები“.
ინდუსტრიალიზაციის განვითარების შედეგად სწრაფად გაიზარდა ცხოვრების დონე ჩრდილოეთ კორეაში.
კორეის ომი
კორეის ომი იყო სამხედრო კონფლიქტი სამხრეთ კორეასა და ჩრდილოეთ კორეას შორის. სამხრეთ კორეას დახმარებას უწევდა გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია, ხოლო ჩრდილოეთ კორეას საბჭოთა კავშირი და ჩინეთი. ომი დაიწყო 1950 წლის 25 ივნისს და დასრულდა საზავო ხელშეკრულებით 1953 წლის 27 ივლისს, რომლის თანახმადაც საზღვარი ორ კორეას შორის გაივლო 38 პარალელზე.
ომისშემდგომი პერიოდი
1954-1956 წლების სამწლიანიომის შემდეგ ჩრდილოეთ კორეის სამრეწველო პოტენციალი ომამდელ დონეს გაუტოლდა. ამას მოჰყვა მრეწველობის განვითარების ჯერ ხუთწლიანი (1957-1961 წლების) და შემდეგ შვიდწლიანი (1961-1967 წლიანი) გეგმები. ამ წლებში კსდრ განაგრძობდა სამრეწველო სიმძლავრეების განვითარებას, მიუხედავად იმისა, რომ სოფლის მეურნეობა სტაგნაციას განაგრძობდა. უფრო და უფრო გაღრმავდა უფსკრული ქალაქსა და სოფელს შორის.
1956 წელს, როდესაც კიმ ირ სენი დაბრუნდა უცხოეთიდან, კორეის შრომის პარტიის ცკ-ის პლენუმზე ის მოწინააღმდეგე ”იანანის დაჯგუფების” რამდენიმე წევრმა მწვავედ გააკრიტიკა და პირდაპირ დაადანაშაულა პიროვნების კულტის შექმნაში. ოპოზიციონერებს მიუსაჯეს შინაპატიმრობა, მაგრამ მათ მოახერხეს ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკაში გაქცევა.
ამ მოვლენის შემდეგ, კორეის შრომის პარტიის ცკ-ის მუდმივმა კომიტეტმა მიიღო დადგენილება — კონტრრევოლუციური ელემენტების წინააღმდეგ ბრძოლა საერთო-სახალხო და საერთო-პარტიულ მოძრაობაში. ამ დადგენილებით სათავე დაედო 1957-1960-ანი წლების მასობრივ რეპრესიებს ჩრდილოეთ კორეში. დაახლოებით 2500 ადამიანი ჩამოახრჩვეს. ჩამოხრჩობა გახდა საჯარო. ბევრი დაისაჯა შედარებით მსუბუქი სასჯელის ფორმებით.
1960-ანი წლებიდან დაიძაბა პოლიტიკური ურთიერთობები ჩინეთსა და სსრკს შორის. ამ დაპირისპირებაში კსდრ მხარი დაუჭირა ჩინეთს. შედეგად სსრკ-მ შეამცირა ჩრდილოეთ კორეის სამხედრო და ფინანსური მხარდაჭერა. თუმცა კიმ ირ სენი მხარს არ უჭერდა მაო ძე დუნს ე.წ. „კულტურულ რევოლუციაში“. კიმი ამ ღონისძიებას რეგიონისათვის საშიშ ღონისძიებად მიიჩნევდა.
სსრკ-სტან გართულებული ურთიერთობის გამო, კიმ ირ სენმა შეიმუშავა ე.წ. ჩუჩხეს პოლიტიკა, რომელიც მიიღეს 50-ანი წლების ბოლოს. ჩუჩხე გახდა სახელმწიფო იდეოლოგია, რაც ითვალისწინებდა საშინაო პოლიტიკაში ყველა პრობლემის გადაწყვეტას საკუთარ ძალებზე დაყრდნობით.
ომისშემდგომ წლებში აყვავდა კიმ ირ სენის კულტი, რომელიც გამოცხადდა მარქს-ენგელს-ლენინ-სტალინის მემკვიდრედ.
მოსალოდნელი ეკონომიკური კრიზისი
70-ან წლებში სახელმწიფო ეკონომიკის ზრდა შეფერხდა და რეგრესიც კი განიცადა. ამის რამდენიმე მიზეზი არსებობდა.
მოხუცი კიმ ირ სენი განაგრძობდა ეკონომიკის ძველი ხაზის განვითარებას, რამაც 1980-იანი წლების ბოლოსათვის კორეის ეკონომიკა კრახამდე მიიყვანა.
კიმ ჩენ ირი
კორეის სახალხო დემოკრატიული რესპუბლიკის (ჩრდილოეთ კორეა) მეთაური. კორეის შრომის პარტიის გენერალური მდივანი. ჩრდილოეთ კორეის მთავარი მხედართმთავარი. „დიდი ბელადის“ — კიმ ირ სენის ვაჟი და მემკვიდრე.
იგი იყო კორეის შრომის პარტიის (მმართველი პარტია 1948 წლიდან) გენერალური მდივანი, ჩრდილოეთ კორეის თავდაცვის ეროვნული კომიტეტის თავმჯდომარე, მსოფლიოში სიდიდით მეოთხე — ჩრდილოეთ კორეის არმიის უმაღლესი მხედართმთავარი.
2009 წელს, ჩრდილოეთ კორეის კონსტიტუციაში შეტანილი ცვლილების საფუძველზე მას „უზენაესი ლიდერი“ ეწოდა. იგი ასევე წოდებულ იქნა როგორც „ძვირფასი ლიდერი“, „ჩვენი მამა“, „გენერალი“ და „გენერალისიმუსი“. მისი ვაჟი კიმ ჩენ ინი მუშათა პარტიის მმართველობაში დაწინაურებულ იქნა მმართველ პოზიციაზე. 2010 წელს ჟურნალ „ფორბსის“ მსოფლიოს უმდიდრეს ადამიანთა სიაში მას (კიმ ჩჟონ ინს) 31-ადგილი ეკავა. 2011 წლის 19 დეკემბერს ჩრდილოეთ კორეის მთვრობამ გაავრცელა ცნობა კიმ ჩენ ირის გარდაცვალების შესახებ.
კიმ ირ სენი 1994 წელს გარდაიცვალა და მისი მემკვიდრე მისი ვაჟი გახდა. კიმ ჩენ ირმა ჯერ კიდევ 80-ან წლებში დაიკავა კორეის შრომის პარტიის და თავდაცვის ეროვნული კომიტეტის თავმჯდომარის პოსტი.
მისი მმართველობის დროს კორეა სტაგნაციას განიცდიდა. 1996-1999 წწ. ხასიათდებოდა ძლიერი შიმშილიანობით, რომლის შედგეად სხვადასხვა მონაცემებით დაიღუპა 10 ათასიდან 3 მილიონამდე ადამიანი. ქვეყნის ეკონომიკა აგრძელებს იზოლირებას, ხოლო სამხედრო საჭიროებებზე იფლანგება დიდი რაოდენობით თანხები. პრაქტიკულად მამრობითი სქესის შრომისუნარიანი ყველა მამაკაცი 18-30 წლის ასაკში არმიაში მსახურობს. ეს მაშინ, როცა მრეწველობა ქვეითდება.
2002 წელს ქვეყანამ დაიწყო რეფორმების დაწყება. ქვეყნის ვალუტა დევალვირებულ იქნა. ადგილობრივ ხელისუფლებას მიეცა გარკვეული თავისუფლება. გამოცხადდა თავისუფალი სავაჭრო ზონები და სხვ.
2005 წლის 10 თებერვალს კორეის სახალხო-დემოკრატიულმა რესპუბლიკამ გამოაცხადა საკუთარი ბირთვული იარაღის შექმნის შესახებ ინფორმაცია. მიუხედავად ლიბერალიზაციისა, პერიოდულად ხდება საერთაშორისო ნორმებისათვის შეუფერებელი მოვლენები.
2010 წლის 25 მაისიდან ჩრდილოეთ კორეამ შეწყვიტა სამხრეთ კორეასთან ყოველგვარი ურთიერთობა. ორი კორეული სახელმწიფოს ურთიერთობის გამწვავება გამოიწვია სეულის მიერ ყვითელ ზღვაში  კორვეტ „ჩხონანის“ დაღუპვაში ჩრდილოეთ კორეის პირდაპირ დადანაშაულებამ. უფრო მეტად დაიძაბა სიტუაცია 2010 წლის 23 ნოემბერს სამხრეთ კორეული კუნძულის, იონფხიონდოს საარტილერიო ინციდენტმა კსდრ-ს მხრიდან. ინციდენტის შედეგად დაიღუპა სამხრეთ კორეის 4 მოქალაქე. ორივე მხარე აღმოჩნდა საომარი კონფლიქტის საზღვართან. მიუხედავად ჩრდილოეთ კორეის უარყოფისა, საერთაშორისო საზოგადოებამ გაამტყუნა და დაგმო მისი მოქმედება.
კიმ ჩენ ინი
ჩრდილოეთ კორეის ლიდერი, შეიარაღებული ჯარების მთავარსარდალი, კორეის შრომის პარტიის ცენტრალური კომიტეტის თავმჯდომარე. კიმ ჩენ ირის შვილი და კიმ ირ სენის შვილიშვილი. თანამდებობა ოფიციალურად დაიკავა 2011 წლის 17 დეკემბერს, კიმ ჩენ ირის გარდაცვალების შემდეგ.
მისი დაბადების ზუსტი თარიღი უცნობია, სავარაუდოდ, დაიბადა 1982, 1983 ან1984 წელს. ის არის კიმ ჩენ ირისა და მისი მესამე ცოლის, ყოფილი მსახიობის კო იონ ჰის მესამე შვილი.
სამხრეთ კორეის დაზვერვის მონაცემებით კიმ ჩენ ინი სწავლობდა ბერნის საერთაშორისო სკოლაში. 2002 წლიდან კი სწავლობს კიმ ირ სენის სახელობის უნივერსიტეტში.
კიმ ჩენ ინმა გაატარა რამდენიმე მნიშვნელოვანი ღონისძიება ქვეყნის გაძლიერების მიზნით. 2012 წლის 28 ივნისს მიღებული გადაწყვეტილებით, სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივებში შეიძლება იყოს 5-7 ადამიანი, რომელთაც შეუძლიათ მიიღონ აღებული მოსავლის 30%. ამის წყალობით, 2013 წელს, პირველად აიღეს მოსავალი, რომელიც საკმარისი გახდა ქვეყნის მოსახლეობის გამოსაკვებად.
2014 წლის 30 მაისის ბრძანებულებით სახელმწიფო საწარმოების ხელმძღვანე;ებს მიეცათ უფლება სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული საწარმოების აღჭურვილობა შეეძინათ ღია ბაზარზე საბაზრო ფასებში. დაექირავებინათ ან გაეთავისუფლებინათ პერსონალი, გადაეხადათ მათთვის იმდენი, რამდენსაც საჭიროდ ჩათვლიდნენ თავად. 2012 წელს გამოცხადდა 20-ზე მეტი სპეციალური ეკონომიკური ზონის შექმნის შესახებ ინფორმაცია, რათა რაც შეიძლება მეტი უცხოელი ინვესტორის მოიზიდონ. მოქალაქეებს მიეცათ ჩინეთში სამუშაოდ გამგზავრების ოფიციალური უფლება.
2012 წელსვე ჩრდილოეთ კორეამ პირველად სცადა კოსმოსურ სახელმწიფოდ გადაქცევა. 2012 წლის აპრილში სახელმწიფოს დამაარსებლის კიმ ირ სენის დაბადების 100 წლისთავისადმი მიძღვნილ ღონისძიებასთან დაკავშირებით გაიმარტა გრანდიოზული ზეიმი. ამ ზეიმის ნაწილი იყო კოსმოსურ ორბიტაზე რაკეტ-მატარებელი „ინხა-3“ გაშვება, რომლის პირველი ცდა წარუმატებლად დასრულდა. შემდეგი ცდა 12 დეკემბერს მოხდა. ამჯერად კოსმოსურ ორბიტაზე გაიშვა დედამიწის ხელოვნური თანამგზავრი „კვანმენსონ-3“. ამ მოქმედებით ჩრდილოეთ კორეამ რამდენიმე თვით გაუსწრო სამხრეთ კორეას.
2016 წლის 7 თებერვალს კოსმოსში გაიშვა „კვანმენსონ - 4“ („ბრწყინვალე ვარსკვლავი-4“).
2013 წლის კრიზისი
2013 წლის 30 მარტს მსოფლიოს მოედო ინფორმაცია, რომ ჩრდილოეთ კორეამ ომი გამოუცხადა სამხრეთ კორეას. ცნობამ ძლიერი რეზონანსი გამოიწვია. მიუხედავად იმისა, რომ ჟურნალისტები მალევე დარწმუნდნენ - ჩრდილოეთ კორეის მოაქმედებები არ გადაიზრდებოდა საშიშ ბირთვულ კონფლიქტში, დღემდე არსებობს საფრთხე, რომელიც ჯერ კიდევ არ მოგვარებულა. ჩრდილოეთ კორეამ აღმოსავლეთ ზღვისპირეთში გადაისროლა ბალისტიკური რაკეტა, რომელსაც შეუძლია სამხრეთ კორეის, იაპონიის და კუნძულ გუამის ამერიკულ სამხედრო ბაზის ტერიტორიაზე განადგურების გამოწვევა. საპასუხოდ, აშშ-მ სამხრეთ კორეაში გადაისროლა მასობრივი განადგურების იარაღისაგან დაცვის ბატალიონი და კუნძულ გუამზე განათავსა ანტისარაკეტო სისტემა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კორეის ისტორია კატეგორია: კორეა კატეგორია: აზიის ისტორია კატეგორია:პოლიტიკა ქვეყნების მიხედვით კატეგორია:ჩრდილოეთი კორეა
ემა ანდიევსკა
ემა ანდიევსკა (Емма Іванівна Андієвська, დ.19 მარტი, 1931, დონეცკი, უკრაინა) — თანამედროვე უკრაინელი პოეტი, პროზაიკოსი, მხატვარი, რომელიც მოღვაწეობს სიურეალიზმისა და ჰერმეტიზმის სტილში. იგი XX საუკუნის მეორე ნახევრის უკრაინული მოდერნიზმის ერთ-ერთი წარმომადგენელია. ფილოსოფიურ, სულიერ, მისტიკურ თემებს მის შემოქმედებაში წამყვანი ადგილი უჭირავს. მას ხშირად უკავშირებენ ნიუ-იორკის უკრაინელ მწერალთა ჯგუფს. ანდიევსკას პოეტური შემოქმედება ცნობილია იმით, რომ მან კლასიკური სონეტის რეფორმა განახორციელა დისონანსური რითმისა და რთული ასოციაციური გამოსახულების გამოყენებით. მისი მსოფლმხედველობა ახლოსაა ბუდიზმთან და კარლოს კასტანედას მისტიციზმთან. მისი ზოგიერთ ნაშრომი ინგლისურ და გერმანულ ენებზეა ნათარგმნი. ის არის უკრაინის მწერალთა ეროვნული კავშირის, უკრაინული პენ-კლუბის, მიუნხენის თავისუფალი აკადემიისა და მხატვართა ფედერალური ასოციაციის წევრი. ემამ ცხოვრების უმეტესი ნაწილი ნიუ-იორკსა და მიუნხენში გაატარა.
ბიოგრაფია
ემა ანდიევსკა დაიბადა 1931 წლის 19 მარტს დონეცკში. მისი მამა იყო ქიმიკოს-გამომგონებელი, ხოლო დედა განათლებით აგრონომი, მუშაობდა ბიოლოგიის მასწავლებლად. ემას, მძიმე დაავადებების გამო სკოლის გამოცდების ჩაბარება ექსტერნად უწევდა. სწორედ მისმა ჯანმრთელობის მდგოამრეობამ განაპირობა ოჯახის საცხოვრებლად გადასვლა ვიშგოროდში 1937 წელს, მოგვიანებით კი კიევში, 1939-ში. მომავალ მწერალს ათი წლის ასაკისთვის უკვე მსოფლიო ლიტერატურის ცნობილი ნაშრომები ჰქონდა წაკითხული. მას ბავშვობიდან განსაკუთრებული მეხსიერება ჰქონდა.
გერმანიაში ემამ უარი თქვა ქალთა გიმნაზიაში სწავლაზე და წესების მიუხედავად იგი ბიჭების გიმნაზიაში შეიყვანეს, სადაც ხერხემლის ტუბერკულოზით დაავადებულმა, სამი წელი საწოლს მიჯაჭვულად გაატარა.
1949 წლის ბოლოს დასავლეთ ბერლინის ბლოკადის დროს, ემას ოჯახი გადავიდა მიტენვალდში, შემდეგ კი მიუნხენში. ემა ბერლინში, შემდეგ კი მიტენვალდის ბანაკში ოპერის გაკვეთილებს ესწრებოდა.
1955-1957 წლებში ანდიევსკა მიუნხენში ფრილანსერად მუშაობდა რადიო „თავისუფლებაში“. იგი რადიოს თანამშრომელი იყო 1995 წლამდე და ამ პერიოდის განმავლობაში მუშაობდა დიქტორად, სცენარისტად, რეჟისორად და უკრაინული განყოფილების რედაქტორად.
1957 წელს მან დაასრულა უკრაინის თავისუფალი უნივერსიტეტი ფილოსოფიისა და ფილოლოგიის სპეციალობით. იმავე წელს იგი ოჯახთან ერთად გადავიდა ნიუ-იორკში, სადაც მუშაობდა „Norcross Greeting Card Company-ში“ და ამოწმებდა მისალოცი ბარათების დიზაინს. ის ასევე სამედიცინო ბიბლიოთეკაში მუშაობდა ბიბლიოთეკარად, მიროსლავ ლაბუნკასთან ერთად.
1992 წელს ანდიევსკა დიდი ხნის შემდეგ პირველად ეწვია უკრაინას. 2000 წლის შემდეგ ის რამდენჯერმე იმყოფებოდა დონეცკში, სადაც მისი ნახატების გამოფენები ტარდებოდა. აგრეთვე დონეცკის ხელოვნების მუზეუმში იმართებოდა პრეზენტაციები და შეხვედრები თანამემამულეებთან.
შემოქმედება
ემა ანდიევსკა რუსულენოვან გარემოში იზრდებოდა, თუმცა ბავშვობაშივე გაანალიზა საკუთარი უკრაინული იდენტობა, მიიღო უკრაინული ენა, რომელიც პირველად ექვსი წლის ასაკში, ვიშჰოროდში, მოისმინა. მას შემდეგ მან გადაწყვიტა მხოლოდ უკრაინულად ეწერა. იგი ამ ენას ჩაგრულთა ენად მიიჩნევდა. ემას მიზნად იქცა „უკრაინის სახელმწიფოს შექმნა სიტყვაში“, თუმცა მოგვიანებით, ენებისგან დამოუკიდებლობის გამოსავლენად მან დაწერა რამდენიმე ლექსი ინგლისურ, გერმანულ და ფრანგულ ენებზე.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 19 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1931 კატეგორია:უკრაინელი ქალი მწერლები კატეგორია:უკრაინელი მხატვრები კატეგორია:ამერიკელი რადიოჟურნალისტები
გვინეა-ბისაუ 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
გვინეა-ბისაუმ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეოთხედ იასპარეზა 2008 წელს, ჩინეთის დედაქალაქ პეკინში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:გვინეა-ბისაუ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:აფრიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ტყავფრთიანები
ტყავფრთიანები, ყურბელები (Dermaptera) — მწერების რიგი, რომელთაც არასრული გარდაქმნა ახასიათებთ. აქვთ წაგრძელებული (3,5—30 მმ-მდე), მოქნილი სხეული, მუცლის ბოლოზე დანამატი წყვილი მარწუხის სახით. წინა (ზედა) ფრთები მკვრივია, დამოკლებული, უკანა — სიფრიფანა, რომელიც მოსვენებისას ზედა ფრთების ქვეშ არის შეკეცილი. რიგში 1200-მდე სახეობაა. გავრცელებულია მთელ დედამიწაზე. უმთავრესად ღამის მწერებია, ნესტისა და სითბოს მოყვარული. ძირითადად ცხოველური ან მცენარეული ნარჩენებით იკვებებიან, ზოგჯერ თავს ესხმიან პატარ-პატარა მწერებს, ობობებს, ჭიებს, ზოგი სოფლის მეურნეობის მავნებელია.
ჭიკაანის იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია
ჭიკაანის იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჭიკაანის ადგილ ძმიანის აღმოსავლეთით, ფერდობზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია. ნაგებია რიყის ქვითა და ქვიშაქვით. დასავლეთ კედელი და დასავლეთის ორივე კუთხე დაზიანებულია. სახურავს საბურავის მნიშვნელოვანი ნაწილი აკლია. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. კარი არქიტრავიანია. აღმოსავლეთ და დასავლეთ კედლების ღერძზე თითო სარკმელია. სწორკუთხა საკურთხეველი დარბაზისგან გამოყოფილია ქვის სქელი კედლით, რომელშიც ორი კარია გაჭრილი. საკურთხევლის ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედლებში თითო ნიშია. სარკმლის წინ ტრაპეზის ქვა დგას. დარბაზი ისრული კამარითაა გადახურული. ფასადები სადაა. კედლები გადახურულია თაროსებრი ლავგარდნით. ეკლესია გადახურულია დიდი ზომის ფიქლის ფილებით.
პრეზიდენტი-ოლეგარიუ
პრეზიდენტი-ოლეგარიუ (Presidente Olegário) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 947 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პარაკატუს შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 18 577 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 5.3 კმ²-ზე. ფართობი 3 503 797 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
ტაბაპორანი
ტაბაპორანი (Tabaporã) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 0 მეტრზე. მიეკუთვნება მარანიანის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ არინუსის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 9 932 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1.19 კმ²-ზე. ფართობი 8 317 კმ²-ია.
გვინეა-ბისაუ 2012 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
გვინეა-ბისაუმ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეხუთედ იასპარეზა 2012 წელს, დიდი ბრიტანეთის დედაქალაქ ლონდონში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 2012 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:გვინეა-ბისაუ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:აფრიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
თაზაქენდი (მახთა)
თაზაქენდი  (Təzəkənd) — სოფელი აზერბაიჯანში, ნახიჩევანის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, შარურის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის სოფლები კატეგორია:შარურის რაიონის სოფლები
A Hundred Days Off
A Hundred Days Off — ბრიტანული ელექტრონული ჯგუფ Underworld-ის მეექვსე სტუდიური ალბომი. იგი გამოვიდა 2002 წელს. ალბომიდან გამოიცა ორი სინგლი, მოხვედრილი ბრიტანეთის ჩარტში – „Two Months Off“ და „Dinosaur Adventure 3D“. მიუხედავად იმისა, რომ ეს არის Underworld-ის პირველი ალბომი დარენ ემერსონის წასვლის შემდეგ, სტილისტურად იგი კვლავ ტრანსის, ტექნოს და ჰაუსის ჟანრებს შორის მერყეობს. ამასთან, მასში უფრო მეტად დამატებული ემბიენტის ჟანრის მელოდიები.
სქოლიო
კატეგორია:2002 წლის ალბომები კატეგორია:Underworld-ის ალბომები კატეგორია:V2 Records-ის ალბომები
ლიაჟგი
ლიაჟგი (Ляжги) — სოფელი ინგუშეთის ჯეირახის რაიონის შემადგენლობაში. ლიაჟგის სასოფლო დასახლების ადმინისტრაციული ცენტრი.
სოფელი მდებარეობს რაიონის ცენტრ ჯეირახიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით, მდინარე არმხის ნაპირზე. უახლოესი სოფლებია: ჩრდილო-აღმოსავლეთით - გული, ჩრდილო-დასავლეთით - ბეინი, სამხრეთ-აღმოსავლეთით - ოლგეთი, აღმოსავლეთით - არმხი.
სოფელში მდებარეობს დაწყებითი ზოგადსაგანმანათლებლო სკოლა.
სქოლიო
კატეგორია:ჯეირახის რაიონის სოფლები
ლეს კურბასი
ოლექსანდრ-ზენონ სტეპანის ძე კურბასი (Олександр-Зенон Степанович Курбас; დ. 24 თებერვალი, 1887– 30 ნოემბერი, 1937) — უკრაინელი კინოს და თეატრის რეჟისორი. ზოგადად აღიარებულია XX საუკუნის ყველაზე გავკლენიან უკრაინელ რეჟისორად. მან 1920-30 წლებში ვსევოლოდ მეიენხოლდთან და ევგენი ვახტანგოვთან ერთად შექმნა საბჭოთა კავშირის თეატრის ავანგარდი. ის უკრაინული ავანგარდის ყველაზე გამოჩენილი წარმომადგენელია. ის დახვრეტილი აღორძინების ერთ-ერთი გამორჩეული ფიგურაა.
ადრეული პერიოდი
ლესი დაიბადა სამბირში (ავსტრია-უნგრეთის იმპერია). დაბადებისას ორმაგი სახელი მისცეს ოლექსანდრ-ზენონი რომლის შემოკლებული ფორმაც იყო ლესი ან ოლესი. მამამისი სტეფან პილიპოვის ძე კურბასი (იანოვიჩი) (1862–1908) იყო ლიეტუვური წარმოშობის რუსინი მსახიობი. დედაც ვანდა ადოლფივნა (ნატა კულჩიკა) დაბადებით ავსტრიელი ასევე მსახიობი იყო, რომელიც მშობლების გვარს - იანოვიჩი ფსევდონიმად იყენებდა. ისინი მოღვაწეობდნენ უკრაინული დისკურსის თეატრში. მათ ლესის გარდა კიდევ სამი შვილი ყავდათ: კომილო (გ. 2 ივლისი, 1895), ნესტორი და ნადია. ვერცერთმა მათგანმა ვერ მიაღწია ზრდასრულ ასაკამდე.
თავიდან ლესი ტერნოპილის გიმნაზიაში სწავლობდა. 1907 წელს ვენის უნივერსიტეტში ფილოსოფიის ფაკულტეტზე ჩაირიცხა, სადაც სწავლა 1908 წელს მამამისის გარდაცვალების გამო შეწყვიტა. იმავე წელს სწავლა ლვოვის უნივერსიტეტში გააგრძელა (1908–1910).
პირველი მსოფლიო ომის დროს ლესიმ ჩამოაყალიბა "ტერნოპოლის თეატრალური საღამოები" (1915–1916) და 1916 წელს კიევის Molody Teat (ახალგაზრდული თეატრი), ეს იყო პირველი დასი რომელიც ექსპერიმენტებს თანამედროვე და ანტიკური ტექნიკების გამოყენებით აკეტებდა. ლესი დგამდა და თვითონვე მონაწილეობდა სისეთ პექტაკლებში როგორიცაა გოგოლის რევიზორი, თუმცა ყველაზე აღიარებული იყო სოფოკლეს მეფე ოიდიპოსი. რესურსების არ არსებობის და პირველი მსოფლიო ომით გამოწვეული ქაოსის გამო დასი დაიშალა. მისი საპროფესორო საქმიანობის პარალელურად, 1916-1919 კიევის დრამის ინსტიტუტი და 1926-1933 ხარკოვის მუსიკის დრამის ინსტიტუტი, 1920-21 წლებში მან დააარსა კიევის დრამის თეატრი "Kiydramte". 1902 წელს კიევში დააარსა "Berezil'" ("გაზაფხული" ან "ახალი დასაწყისი")
ლესის შემდეგი დიდი პროექტი იყო Haydamaks. პოლონეთის ოკუპაციის წინააღმდეგ უკრაინის აჯანყებისთვის მიძღვნილი XVIII საუკუნის ტარას შევჩენკოს პოემის მიხედვით. ის ითვლება XX საუკუნის უკრაინული ტეატრის ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან დაადგმად, რომელიც ლესის გარდაცვალების შემდეგაც კი იდგმებოდა.
ხარკივის უკრაინული დრამის თეატრი არსი ლესის მიერ დაფუძნებული Berezil-ის თეატრის ბრწყინვალე არტისტული ტრადიციების მემკვიდრე.
პატიმრობა და სიკვდილით დასჯა
1933 წელს საკუთარი დაარსებული თეატრ Berezil-დან გააგდეს, თუმცა უფელბა მისცეს წასულიყო მოსკოვში სადაც მოაზრება რომ მან მონაწილეობა მიიღო სოლომონ მიხოელსის ცობი დადგმაში მეფე ლირი (1934). 1933 წლის ბოლოს ის დააკვეს დ გაუშვეს შრომით გამასწორებელ კოლონიაში. ლესმა იქაც შეზლო ადგილობრივი თეატრის ორგანიზება.
სტალინის გარდაცვალების შემდეგ 1957 წელს ლეს კურბასის რეაბილიტაცია მოხდა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1887 კატეგორია:გარდაცვლილი 1937 კატეგორია:უკრაინელები კატეგორია:უკრაინელი რეჟისორები კატეგორია:უკრაინული კულტურა
ნაცარგორა (ხაშური)
მინიატიურა| კოჭობი ნაცარგორიდან ჯაბა ლაბაძის ფოტო მინიატიურა| დერგი ნაცარგორიდან ჯაბა ლაბაძის ფოტო მინიატიურა| თიხის ჰორელიეფი ნაცარგორიდან ჯაბა ლაბაძის ფოტო ნაცარგორა — არქეოლოგიური ძეგლი, მრავალფენიანი ნამოსახლარი და სამაროვანი შიდა ქართლში, ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნაცარგორის ჩრდილო-დასავლეთით 300 მეტრში.
ნამოსახლარ ბორცვზე გათხრები დაიწყო 1984 წელს. 1985–1989 წლებში ითხრებოდა ადრებრინჯაოს ხანის ნამოსახლარი და სამაროვანი, პარალელურად გვიანბრინჯაო-ადრერკინის ხანის სამაროვანი. 1990–1992 წლებში ძირითადი საველე სამუშაოები მიმდინარეობდა ანტიკური ხანის სამაროვანზე.