cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ნინო მუმლაძე
ნინო მუმლაძე (დ. 1 აგვისტო, 1984, თბილისი) — ქართველი მსახიობი. მუმლაძეს დამთავრებული აქვს კონსერვატორიასთან არსებული ექსპერიმენტული სამუსიკო ათწლედის ვოკალის ფაკულტეტი. 2004 წელს დაამთავრა თეატრისა და კინოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამსახიობო ფაკულტეტი. 2004 წელს დაიწყო მუშაობა თეატრალურ სარდაფში. 2006 წლიდან მუშაობდა ალექსანდრე გრიბოედოვის სახელობის რუსულ დრამატულ თეატრში. 2007 წელს დაიწყო მუშაობა ნოდარ დუმბაძის სახელობის მოზარდ მაყურებელთა თეატრში. 2010 წელს დაიწყო მუშაობა თავისუფალ თეატრში.
საჭადრაკო ოლიმპიადა 2002
ჩემპიონის და პრიზიორების შემადგენლობა და შედეგები
გარი კასპაროვი 7,5 (+6=3-0), ალექსანდრე გრიშუკი 7 (+4=6-1), ალექსანდრე ხალიფმანი 7 (+5=4-0), ალექსანდრე მოროზევიჩი 7 (+3=8-0), პიოტრ სვიდლერი 6 (+5=2-2), სერგეი რუბლევსკი 4 (+2=4-1).
პეტერ ლეკო 6 (+1=10-0), იუდით პოლგარი 8,5 (+5=7-0), ზოლტან ალმაში 9 (+5=8-0), ზოლტან გუიმეში 4,5 (+3=3-1), რობერტ რუსკი 2,5 (+1=3-0), პეტერ ასი 7 (+5=4-0).
ვლადიმირ აკოპიანი 8 (+5=6-0), სმბატ ლპუტიანი 7,5 (+4=7-0), კარენ ასრიანი 7,5 (+3=9-0), გაბრიელ სარგისიანი 5,5 (+3=5-2), არტაშეს მინასიანი 3(+2=2-2), აშოტ ანასტასიანი 3,5 (+3=1-2).
საქართველოს ნაკრების შედეგები
ზურაბ აზმაიფარაშვილი 7 (+4=6-1), ზურაბ სტურუა 6 (+3=6-2), მიხეილ მჭედლიშვილი 6,5 (+4=5-1), ბაადურ ჯობავა 3,5 (+3=1-4), ზვიად იზორია 4,5 (+1=7-0), მერაბ გაგუნაშვილი 6,5 (+5=3-0).
საუკეთესო პერფორმანსი
! s! style="background: #ddffdd;"|მოჭადრაკე ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ
საუკეთესო შედეგები დაფების მიხედვით
! style="background: #ddffdd;"|პირველი დაფა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|%
! style="background: #ddffdd;"|მეორე დაფა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|%
! style="background: #ddffdd;"|მესამე დაფა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|%
! style="background: #ddffdd;"|პირველი სათადარიგო დაფა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|%
! style="background: #ddffdd;"|მეორე სათადარიგო დაფა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|%
რესურსები ინტერნეტში
35
ნინო მუმლაძე
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1984 კატეგორია:ქართველი მსახიობები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები ნინო
Dorymyrmex minutus
Dorymyrmex minutus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Dorymyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
გიორგი ფანცულაია
გიორგი ფანცულაია (დ. 6 იანვარი, 1994, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი, საფეხბურთო კლუბ „ტორპედოს“ თავდამსხმელი. უთამაშია „ზესტაფონის“, ქუთაისის „ტორპედოს“, გორის „დილას“, „საბურთალოს“, „სამტრედიას“, საჩხერის „ჩიხურას“ და ბათუმის „დინამოს“ რიგებში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1994 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:ქუთაისის ტორპედოს ფეხბურთელები კატეგორია:ზესტაფონის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 6 იანვარი კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:ბათუმის დინამოს ფეხბურთელები კატეგორია:საჩხერის ჩიხურას ფეხბურთელები კატეგორია:გორის დილას ფეხბურთელები კატეგორია:სამტრედიის ფეხბურთელები კატეგორია:საბურთალოს ფეხბურთელები
ჭადრაკი
thumb|300px|ჭადრაკი thumb|ფიგურები|200px ჭადრაკი — ინტელექტუალური თამაში, რომელშიც ორგანულადაა შერწყმული ხელოვნების, მეცნიერებისა და სპორტის ელემენტები. ჭადრაკი ხელს უწყობს აზროვნების, ლოგიკის, ყურადღების კონცენტრაციის, თვითკრიტიკის განვითარებას, გამარჯვებისაკენ სწრაფვას და სხვა. ჭადრაკის თამაშში მკაფიოდ ვლინდება პიროვნების ხასიათის ინდივიდუალური თავისებურებანი. ჭადრაკის პარტიას თამაშობს ორი პარტნიორი („თეთრი“ და „შავი“ ფიგურებით) კვადრატული, მუქი და ღია ფერის 64-უჯრედიან დაფაზე (ქვემო ნათელი უჯრედი მოთამაშის მარჯვენა მხარეს უნდა იყოს). ყოველ პარტნიორს აქვს 8 ფიგურა (მეფე, ლაზიერი, 2 ეტლი, 2 მხედარი, 2 კუ და 8 პაიკი).
მინი|მარცხნივ|250px|ჭადრაკის ყველა ფიგურა: (მარცხნიდან მარჯვნივ) [[პაიკი, ეტლი, მხედარი, კუ, ლაზიერი, მეფე]]
ფიგურების სვლები
ყოველი ფიგურა „დადის“ გარკვეული წესების შესაბამისად და (მეფის გარდა) მისი აყვანა შეიძლება მოწინააღმდეგის ფიგურით. ფიგურის აყვანა სავალდებული არ არის გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც სხვა სვლით შეუძლებელია შეტევისაგან მეფის დაცვა. პარტიას იწყებენ „თეთრები“, სვლები კეთდება რიგრიგობით. თამაშის მიზანია მეტოქის მეფის დაშამათება, ე. ი. მისი ისეთ უიმედო მდგომარეობაში მოქცევა, როდესაც აღარ შეიძლება იერიშმიტანილი მეფის სხვა, უსაფრთხო უჯრედზე გადაყვანა ან თავისი ფიგურით მეტოქის მოიერიშე ფიგურისაგან დაფარვა. ოფიციალურ შეჯიბრებებში სვლების გასაკეთებელი დრო მკაცრად რეგლამენტირებულია და მისი კონტროლი ხორციელდება საგანგებო საჭადრაკო საათით. თუ მოთამაშემ გადააჭარბა გარკვეული სვლების გასაკეთებლად გამოყოფილ დროს, მას წაგება ეთვლება.
ჭადრაკის პარტიის მსვლელობა იწერება საგანგებო ნოტაციით და შემდეგ ქვეყნდება სათანადო კომენტარებით საერთო და საჭადრაკო პრესაში. ჭადრაკის თეორია შეისწავლის საჭადრაკო პარტიის დასაწყისის (დებიუტი), შუა თამაშის (მიტელშპილი) და დაბოლოების (ენდშპილი) გათამაშების ტიპურ ხერხებსა და სქემებს.
ჭადრაკის თამაშში უჯრიდან უჯრაზე ფიგურების გადაადგილებას სვლა ეწოდება. სვლები კეთდება თანამიმდევრობით. როგორც ავღნიშნეთ, პირველ სვლას აკეთებენ თეთრები, ხოლო იმას, თუ ვინ ითამაშებს თეთრებით, ადგენენ კენჭისყრის საშუალებით. სვლა კეთდება ერთი ფიგურით (გარდა ერთი გამონაკლისისა, რომელზეც შემდგომ მოგითხრობთ). ის არ შეიძლება დაიდგას უჯრაზე, სადაც უკვე დგას მისივე ფერის სხვა ფიგურა. ხოლო უჯრაზე თუ სხვა ფერის ფიგურაა, მაშინ შეგიძლიათ აიყვანოთ იგი და მის ადგილზე თქვენი დასვათ. ამ პროცესს აყვანას ან მოკვლას უწოდებენ. აყვანილი ფიგურა თამაშიდან გამოსულად ითვლება და მას დაფიდან იღებენ.
მეფე
ჭადრაკში მთავარი ფიგურა არის მეფე და მისი დატყვევება, ე. ი. დაშამათება, თამაშის დამთავრებას ნიშნავს. იგებს ის, ვინც მოახერხებს მოწინააღმდეგის მეფის დაშამათებას. მეფის სვლები, სხვა ფიგურებთან შედარებით, ძალზე შეზღუდულია. მას შეუძლია გადაადგილდეს ნებისმიერ მეზობელ უჯრაზე.
ლაზიერი
ჭადრაკის ყველაზე ძლიერი ფიგურა. ჭადრაკის პარტიის დაწყებისას თითოეულ მოთამაშეს ერთი ლაზიერი აქვს. ლაზიერები დგანან d1 და d8 უჯრებზე. ლაზიერი დაახლოებით ორი ეტლის ან სამი მსუბუქი (მხედარი, კუ) ფიგურის ტოლფასია.
მხედარი
მსუბუქი ფიგურა. სიძლიერით დაახლოებით კუს ან სამი პაიკის ტოლფასი. ჭადრაკის პარტიის დაწყებისას თითოეულ მოთამაშეს ორი მხედარი ჰყავს. პარტიის დასაწყისში მხედრები დგანან b1, g1, b8 და g8 უჯრებზე. მხედარი ერთადერთი ფიგურაა რომელსაც შეუძლია გადაახტეს როგორც თავის, ასევე მეტოქის ფიგურებს. მხედრის მოძრაობა შემდეგია, მას შეუძლია გადაადგილდეს ორი კვადრატი ვერტიკალურად და ერთი კვადრატი ჰორიზონტალურად, ან ორი კვადრატი ჰორიზონტალურად და ერთი კვადრატი ვერტიკალურად.
პაიკი
პაიკი ყველაზე სუსტი,მაგრამ უშიშარი მებრძოლია.იგი მოძრაობს მხოლოდ ვერტიკალურად ერთ უჯრაზე, საწყისი პოზიციიდან კი ერთ ან ორ უჯრაზე გადადის. პაიკს უკან სვლა არ შეუძლია. თეთრი პაიკები განლაგებულია 2 ჰორიზონტალზე, ხოლო შავები 7 ჰორიზონტალზე. პაიკი მეტოქის ფიგურას კლავს დიაგონალურად წინ ერთ უჯრაზე, მარცხნივ ან მარჯვნივ. პაკს აქვს ბევრი კარგი თვისება, ესენია: 1) გავლაზე აყვანა, 2) ფიგურის გაცოცხლება. გავლაზე აყვანა შეიძლება მხოლოდ მეტოქის პაიკის ორ უჯრაზე გადაადგილების საპასუხო სვლით. მომდევნო სვლიდან გავლაზე აყვანა აღარ შეიძლება. თეთრ პაიკს გავლაზე აყვანის უფლება აქვს მხოლოდ მაშინ, როდესაც ის მეხუთე ჰორიზონტალზე იმყოფება. შავებს პაიკის გავლაზე აყვანა მხოლოდ მეოთხე ჰორიზონტალიდან შეუძლია. როდესაც თეთრი პაიკი მიაღწევს მერვე ჰორიზონტალს,ხოლო შავების პაიკი — პირველს, მაშინ შესაძლებელია პაიკის გაცოცხლება ლაზიერად,ეტლად,კუდ ან მხედრად.
ისტორია
300px|მინი|მარჯვნივ|[[ტამპლიერები|ტამპლიერი რაინდები თამაშობენ ჭადრაკს, 1283]] ჭადრაკი ინდოეთში, მკვლევარების აზრით, VI საუკუნეში გამოიგონეს. მისი შექმნის შესახებ მრავალი ლეგენდა არსებობს. აი, რას მოგვითხრობს ერთ-ერთი ლეგენდა:
ინდოეთში მოგონილ თამაშს ჩატურანგა ერქვა. შემდეგ ის სპარსეთშიც გავრცელდა უკვე ჩატრანგის სახელწოდებით. მალე სპარსეთი არაბებმა დაიპყრეს და მათთვის ახალ თამაშს შატრანჯი უწოდეს. არაბებმა მაშინ მთელი ახლო აღმოსავლეთი, ჩრდილოეთ აფრიკა და ესპანეთიც კი დაიპყრეს. არაბების მიერ შეტანილმა შანტრანჯმა ყველგან მოიკიდა ფეხი. XI საუკუნეში თამაშს ევროპაც გაეცნო და სათნადო გავრცელებაც ჰპოვა. XI-XII საუკუნეებში ჭადრაკმა ევროპაში ისეთი პოპულარობა მოიპოვა, რომ იგი შეტანილი იყო რაინდული აღზრდის პროგრამაში. ჭადრაკი ნახსენებია იმდროინდელ ისეთ ცნობილ ლიტერატურულ ნაწარმოებებში, როგორებიცაა: „სიმღერა როლანდზე“, „ტრისტან და იზოლდა“, „რომანი ვარდზე“ და სხვა.
1283 წელს კასტილიისა და ლეონის მეფის, ალფონს X ბრძენის ბრძანებით სევილიაში დამზადდა უხვად ილუსტრირებული მანუსკრიპტი სახეწოდებით „თამაშთა წიგნი“. აქ მოყვანილია ჭადრაკის სხვადასხვა ვარიაციები და 103 ამოცანა შამათის ჩასმაზე სვლათა გარკვეულ რაოდენობაში (ეს იყო პირველი წიგნი საჭადრაკო კომპოზიციის შესახებ).
პოპულარობასთან ერთად ჭადრაკმა ევროპაში ტრანსფორმაციაც განიცადა. იცვლებოდა თამაშის წესები, რითიც იგი სულ უფრო და უფრო ემსგავსებოდა თანამედროვე ჭადრაკს. გამოჩნდნენ მოჭადრაკეები რომლებიც მუშაობდნენ თეორიაზე და თავიანთ იდეებს დებდნენ საჭადრაკო პარტიებში. განსაკუთრებით გამოირჩეოდა ამ ფონზე იტალია. იტალიელი მოჭადრაკის ჯ. გრეკოს საჭადრაკო სახელმძღვანელო თითქმის 100 წელი ითვლებოდა საუკეთესოდ.
XVIII საუკუნეში ევროპის საჭადრაკო ცენტრმა საფრანგეთში გადაინაცვლა. 1749 წელს პარიზში გამოვიდა ფ. სტამის წიგნი სადაც პირველადაა გამოყენებული ალგებრული საჭადრაკო ნოტაცია, რომელმაც XIX საუკუნეში მიიღო თანამედროვე სახე. XIX საუკუნეში ძლიერი საჭადრაკო სკოლა ჩამოყალიბდა ინგლისში, გერმანიაში, ავსტრო-უნგრეთში და პოლონეთში. ჭადრაკი მალე ამერიკაშიც გავრცელდა.
იმის გამო, რომ იმდროინდელი მოჭადრაკეები ბევრს მუშაობდნენ საკუთარ საჭადრაკო იდეებზე და ეს იდეები პრაქტიკულ ხორცშესხმას მოითხოვდა, ჭადრაკი სულ უფრო და უფრო იღებდა სპორტულ სახეს. მწიფდებოდა აზრი მსოფლიოს საუკეთესო მოჭადრაკის ოფიციალურად გამოვლენის შესახებ, თუმცა მანამდეც უძლიერესად მიჩნეული მოჭადრაკეები არაერთხელ შეხვედრიან ერთმანეთს. XIX საუკუნის მეორე ნახევარში ამ იდეასაც ხორცი შეესხა და 1886 წელს მსოფლიოს პირველი ოფიციალური ჩემპიონიც მოევლინა - ვილჰელმ სტეინიცი.
ჭადრაკი საქართველოში
XIX საუკუნემდე არ არის შემორჩენილი ცნობები ქართველ მოჭადრაკეთა შესახებ, თუმცა ასეთები რომ იყვნენ ისიც ადასტურებს რომ ნაპოვნია XII, XV და XVII საუკუნეების ქართული ჭადრაკის კომპლექტები. XIX საუკუნის მეორე ნახევარში ჭადრაკზე მეტი ცნობებია; „შახმატნი ლისტოკის“ (1878 #1) იტყობინებოდა: „შარშანდელი წლის სექტემბრიდან თბილისში დაარსდა ჭადრაკის მოყვარულთა წრე, რომელიც კვირაში ერთხელ იკრიბება დამფუძნებელთა ბინებში“. იგივე ნომერი იუწყებოდა რომ მოეწყო მატჩი თბილისელ ა. სმიტენსა და მოსკოველ ოსტატ ა. სოლოვცოვს შორის. იგივე ჟურნალი (1978 #5-6) იუწყება რომ თბილისში გაიმართა მატჩი ა.სმიტენსა და ა. დადაიანს შორის, რომელიც დადიანის გამარჯვებით დასრულებულა. ამის შემდეგ დადიანს სოლოვცევისთვისაც მოუგია მატჩი.
საერთოდ ანდრია დადიანი პირველი ქართველი მოჭადრაკეა, რომელიც გავიდა საერთაშორისო სარბიელზე. იგი საკმაოდ ცნობილი მოჭადრაკე იყო. ამავე დროს თანამშრომლობდა საჭადრაკო ჟურნალ-გაზეთებთან. 1892 წელს ინგლისურმა საჭდრაკო ჟურნალმა „ჩესს მანსლმა“ (#6-7) თითქმის მთელი ნომერი დადიანის პიროვნებას და მის შემოქმედებას მიუძღვნა. ჭადრაკთან მეგობრობდნენ ცნობილია ილია ჭავჭავაძე, აკაკი წერეთელი, ვანო მაჩაბელი, ნიკო ნიკოლაძე და სხვა გამოჩენილი ქართველები. ილიას „ივერია“ ხშირად წერდა ჭადრაკზე, ხოლო ჩიგორინ-ტარაშის მატჩის შემაჯამებელი სტატია თავად ილიამ დაწერა.
ცნობილია იმდროინდელი ძლიერი მოჭადრაკეების სახელებიც. ესენი იყვნენ ხარლამპე სირბილაძე, ფოტინე ჩიქოვანი-ასათიანისა, მამია გურიელი, ვარადებულ ჩიქოვანი, გიორგი ბებურიშვილი და სხვა.
XX საუკუნის 20-ანი წლებიდან ჭადრაკი სახალხო თამაში გახდა. გახშირდა ტურნირები, მატჩები. თბილისში ხშირად ჩამოდიოდნენ ცნობილი რუსი ოსტატები. თბილისში სახცოვრებლად გადმოვიდნენ ცნობილი მოჭადრაკეები ანდრეი სმოროდინსკი, ვიქტორ გოგლიძე, ნიკოლოზ სოროკინი.
1922 წელს გაიმართა თბილისელ მოჭადრაკეთა პირველი ტურნირი. 1923 წელს კი გაიხსნა საჭადრაკო კლუბი. 1926 წელს თბილისში მოეწყო მასობრივი ტურნირი, რომელშიც 600 კაცი მონაწილეობდა. იმავე წელს გამოვიდა პირველი საჭადრაკო წიგნი ქართულ ენაზე. 1928 წელს ჩატარდა საქართველოს ვაჟთა პირველი ჩემპიონატი. იმავე წელს თბილისში გაიმართა ამიერკავკასიის რესპუბლიკების პირველი ჩემპიონატიც. 1930 წელს თბილისში გაიმართა მატჩი ვიქტორ გოგლიძისა და მოსკოველ ოსტატ, ვლადიმერ ნენაროკოვის მატჩი. გოგლიძემ ეს მატჩი მოიგო (7-4) და პირველს ქართველთგან მიენიჭა სპორტის ოსტატის წოდება.
უკვე 1956 წელს ალაპარაკდნენ პატარა ზუგდიდელ გოგონაზე, ნონა გაფრინდაშვილზე. სულ რაღაც ექვს წელიწადში კი ნონამ მსოფლიოს ჩემპიონის გვირგვინიც დაიდგა თავზე.
ნონას გზას ბევრი მიყვა. ნანა ალექსანდრია, მაია ჩიბურდანიძე, ნანა იოსელიანი, ნინო გურიელი ცოტა ხანში დაუძეველ მეტოქეებად იქცნენ უცხოელი თუ საბჭოთა მოჭადრაკეებისათვის. წარმატებები გაგრძელდა დამოუკიდებლობის ხანაშიც. მოვიდა ახალი ნიჭიერი თობა. ამაზე მეტყველებს თუნდაც ქალთა საჭადრაკო ოლიმპიდის ოთხჯერ მოგება.
ქალებზე ნაკლებად, მაგრამ მაინც სათანადო სიმაღლეზე იდგნენ ვაჟებიც. პირველი ქართველი დიდოსტატი ბუხუტი გურგენიძე, რომან ჯინჯიხაშვილი (რომელიც შემდგომ აშშ-ს ჩემპიონიც გახდა და ოლიმპიადაზე ამ გუნდის ნაკრებს ედგა სათვეში), თამაზ გიორგაძე, ელიზბარ უბილავა, ზურაბ აზმაიფარაშვილი, გია გიორგაძე და ახალი თაობის მოჭადრაკეები, რომლებიც ღირსეულად ასპარეზობენ ნებისმიერი დონის საერთაშორისო ტურნირებში.
საქვეყნოდ ცნობილი არიან ჩვენი საჭადრაკო კომპოზიტორები: გია ნადარეიშვილი, იოსებ კრიხელი, დავით გურგენიძე და სხვები.
ჭადრაკის განვითრებას და პოპულარობას დიდად შეუწყო ხელი ჭადრაკის პროპაგანდამ ბეჭდვითი სიტყვის მეშვეობით. თბილისში გამოდიოდა საჭადრაკო გაზეთი „მერანი“. გამოდიოდა წიგნები ქართველ მოჭადრაკეებზე და მათ შემოქმედებაზე. განსაკუთრებით აქტიურობდა ამ მხრივ თამაზ გიორგაძე, რომლის კალამსაც ეკუთვნის მრავალი საინტერესო წიგნი ჭადრაკზე, დაწყებული „ჭადრაკის ანბანიდან“ დამთავრებული მსოფლიოს პირველობების მატჩებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:თამაშები
ჭვინთაური
სქოლიო
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის მთები
ლოპე დე ვეგა
ფელიქს არტურო ლოპე დე ვეგა ი კარპიო (Félix Arturo Lope de Vega y Carpio; დ. 25 ნოემბერი, 1562 — გ. 27 აგვისტო, 1635) — ბაროკოს ეპოქის ესპანელი დრამატურგი და პოეტი.
ადრეული წლები
ლოპე დე ვეგა დაიბადა მადრიდში. მისი ნიჭიერებისა და გენიალობის ნიშანი მან ადრეულ ასაკშივე გამოავლინა. ჯერ კიდევ 5 წლის ლოპემ იცოდა კითხვა ესპანურად და ლათინურად, 10 წლის ასაკში ლათინურიდან თარგმნიდა ლექსებს, ხოლო უკვე 12 წლისამ პირველი პიესა დაწერა. 2 წლის შემდეგ იგი სამხედრო სასწავლებელში ჩაირიცხა. მოგვიანებით კი ალქალა დე ჰენარის უნივერსიტეტში, რომლის დამთავრების შემდეგ ლოპე დე ვეგამ გადაწყვიტა, მღვდელი გამხდარიყო. თუმცა მან ამ ჩანაფიქრზე სიყვარულის გამო აიღო ხელი და მისი გეგმები სრულიად შეიცვალა.
მეკვიდრეობა
ლოპე დე ვეგას მიაწერენ 1500-მდე პიესას, რომელთაგან მხოლოდ 425 შემორჩა დღევანდელ მსოფლიოს.
სქოლიო
კატეგორია:ესპანელი პოეტები კატეგორია:დაბადებული 1562 კატეგორია:გარდაცვლილი 1635
ჩიტაურები (თიანეთის მუნიციპალიტეტი)
ჩიტაურები — ნასოფლარი აღმოსავლეთ საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის თიანეთის მუნიციპალიტეტში, სიმონიანთხევის თემში. მდებარეობს ერწოს ქვაბულში, მდინარე აძეძის (ივრის მარჯვენა შენაკადი) მარჯვენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 1150 მეტრზე. თიანეთიდან დაშორებულია 25 კილომეტრით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში არავინ ცხოვრობს.
სქოლიო
კატეგორია:სიმონიანთხევის თემის ნასოფლარები
პლასტუნკა
სკოლა
სკოლას მრავალი წლის განმავლობაში კურატორობას კრასნოდარის მხარის საზოგადოებრივი ორგანიზაცია - ქართული კულტურის ცენტრი „ივერია“ უწევდა. პლასტუნკის სკოლის დირექციას ამ გადაწყვეტილების თაობაზე არ უცნობებია.
ღირსშესანიშნაობები
სოფელში არის წმინდა ნინოს ტაძარი, რომელიც XIX საუკუნის 80-იან წლებში ჩასახლებულმა ქართველებმა დააარსეს.
საინტერესო ამბები
რუსული მედიის ინფორმაციით, როგორც კი 2008 წლის აგვისტოში რუსეთ -საქართველოს ომი დაიწყო სოფლის შესასვლელსა და გამოსასვლელებში ქართული დროშა აღმართეს და იგი ამ დრომდე ფრიალებს. ქართველებმა დროშის აღსამართად სპეციალურად ამოარჩიეს მაღალი ადგილები ამიტომაც დროშა შორი მანძილიდანაც კარგად ჩანს. უკვე სამი წელია ადგილობრივი ხელისუფლება ამ საქართველოს დროშას ვერაფერს ვერ უხერხება. მუნიციპალური სამსახურები რამდენიმეჯერ ეცადნენ ეს დროშა ჩამოეხსნათ მაგრამ მოსახლეობას მხრიდან იმხელა წინააღმდეგობას წააწყდნენ, რომ ამ განზრახვაზე ხელი აიღეს. ძალის გამოყენება კი ჯერჯერობით არ უცდიათ.
სქოლიო
კატეგორია:კრასნოდარის მხარის სოფლები
კაცუსიკა ჰოკუსაი
კაცუსიკა ჰოკუსაი (葛飾北斎, დ.  31 ოქტომბერი, 1760  — გ. 10 მაისი, 1849) — იაპონელი გრავიორი და მხატვარი. უკიიო-ს სკოლის უდიდესი წარმომადგენელი. მასზე გავლენა მოახდინა შუა საუკუნეების ჩინურმა პეიზაჟმა. 1780 წლიდან ქმნიდა ილუსტრაციებს, მხატვრულად გააფორმა 500-მდე წიგნი. უნიკალურ ფერად გრავიურებს ქმნიდა ხეზე. ამ მხატვრის გრავიურების ციკლი „ფუძიამის ოცდათექვსმეტი ხედი“, რომელშიც შედის „ზღვის ტალღებში კანაგავას სანაპიროსთან“ საქვეყნოდ არის ცნობილი. მინი|მარცხნივ|[[კანაგავას ტალღის ქვეშ|კანაგავას დიდი ტალღა]]
იაკუბ ბლაშჩიკოვსკი
იაკუბ (კუბა) ბლაშჩიკოვსკი — პოლონელი ფეხბურთელი, პოლონეთის ეროვნული ნაკრების კაპიტანი, საფეხბურთო კლუბ „ფიორენტინას“ წევრი. მონაწილეობა მიიღო ევრო 2012-ში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პოლონელი ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 1985 კატეგორია:დორტმუნდის ბორუსიას ფეხბურთელები კატეგორია:2016 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
Dorymyrmex morenoi
Dorymyrmex morenoi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Dorymyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
NGC 569
NGC 569 — გალაქტიკა თევზების თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1864 წლის 1 ოქტომბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:თევზების თანავარსკვლავედი
Carebara ampla ampla
Carebara ampla ampla — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Carebara-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
გალდარი
გალდარი (Gáldar) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კანარის კუნძულების ავტონომიური გაერთიანების ლას-პალმასის პროვინციის შემადგენლობაში, მდებარეობს კუნძულ გრან-კანარიაზე. ფართობი — 61,59 კმ². მოსახლეობა — 24 242 კაცი (2022 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ლას-პალმასის ქალაქები კატეგორია:ლას-პალმასის მუნიციპალიტეტები
სუმო
მინი|მარჯვნივ|სუმო სუმო (相撲 sumō) — სპორტის ნაციონალური სახეობა და მეტად პოპულარული სანახაობაა იაპონიაში. საუკუნეების განმავლობაში დადგენილი წესებისა და რიტუალების მიხედვით, მეტოქეები, რომლებიც სპეციალურად შერჩეული საკვებით იკვებებიან წონის მოსამატებლად, ცდილობენ, ერთმანეთი რინგს გადაღმა გადააგდონ.
ლიტერატურა
კატეგორია:იაპონური კულტურა კატეგორია:იაპონიის სპორტი
სამება (მთა)
სამება — მთა საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარეში, თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მდინარეების ალგეთისა და ხრამის წყალგამყოფ ბედენის ქედის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ტოტზე — გომერის ქედზე. სიმაღლე 1205 მ. აგებულია დოლერიტული ლავებით. სამების კალთები შემოსილია ჯაგრცხილნარ-მუხნარით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქვემო ქართლის მხარის მთები
სალომე შარვაძე
სალომე შარვაძე — ქართველი მსახიობი. არის 2006 წელს გადაღებული ფილმის, „ის დღე რომ არ ყოფილიყო“ სცენარის ავტორი. განსაკუთრებული პოპულარობა მოუპოვა სერიალ „ჩემი ცოლის დაქალებში“ შესრულებულმა „ქეთის“ როლმა. ითამაშა ეპიზოდური როლი კომედიურ სერიალში „გოგონა გარეუბნიდან“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი მსახიობები კატეგორია:ქართველი სცენარისტები
ტავი-ტავი
ტავი-ტავი (Lalawigan ng Tawi-Tawi) ― კუნძულოვანი პროვინცია ფილიპინებში. მდებარეობს მუსლიმური მინდანაოს ბანგსამოროს ავტონომიურ რეგიონში. პროვინციის დედაქალაქია ბონგაო.
1973 წლამდე მუნიციპალიტეტები, რომლებიც ამჟამად ტავი-ტავის პროვინციის შემადგენლობაშია, სულუს იურისდიქციის ქვეშ იმყოფებოდა.
ეტიმოლოგია
პროვინციას სახელი მთავარი კუნძულის შესაბამისად ეწოდა. კუნძულის სახელწოდება მომდინარეობს ჯავი-ჯავიდან, რაც მალაიურ ენაზე ბანიანის ხეს აღნიშნავს, რომელიც კუნძულზე უხვად ხარობს. ადრეულ ესპანურ ჩანაწერებში კუნძული მოხსენიებულია, როგორც ტაუიტაუი, ტავი-ტავი (Tavi-Tavi) და ტავიტავი (Tavitavi).
ისტორია
ტავი-ტავი უძველეს ხანაშივე დასახლებული იყო ადამიანებით, რაზეც არქეოლოგიური ნაშთებიც მეტყველებს. ნახშირბადის შემცველობის მიხედვით, ადამიანები აქ ჯერ კიდევ ძვ.წ. 6800-3190 წლებში ცხოვრობდნენ. ბოლობოკის კლდოვანი თავშესაფრის გამოქვაბულის არქეოლოგიურ საიტზე აღმოჩენილია ძვლები, ნამარხი ნაშთები და სხვა არტეფაქტები, რის გამოც 2017 წელს მთავრობამ არქეოლოგიური საიტი მნიშვნელოვან კულტურულ საგანძურად გამოაცხადა.
წლების მანძილზე ტავი-ტავის ტერიტორიაზე ძირითადად სამას ეთნიკური ტომები ცხოვრობდნენ. ზოგიერთ კუნძულზე საუკუნეების წინანდელი საკრძალავი ადგილებია აღმოჩენილი.
მელკართი
მინი|200პქ|მელკართი მელკართი— ფინიკიური ღვთაება, ქალაქ ტვიროსის მფარველი. დროთა ვითარებაში ნაოსნობის მფარველ ღვთაებადაც იქცა. მელკართის პატივსაცემად ყოველ გაზაფხულზე იმართებოდა დღესასწაულები. ამ ზეიმზე შორეული კოლონიების მცხოვრებლებიც კი ჩამოდიოდნენ. აიგივებდნენ ჰერაკლესთან. მელკართს მსხვერპლად ადამიანს სწირავდნენ.
ტავი-ტავი
ისტორია
1380 წელს ფილიპინების მასშტაბით პირველი მეჩეთი, შეიხ ქარიმოლ მახდუმის მეჩეთი არაბმა ვაჭარმა და მისიონერმა, მახდუმ ქარიმმა დააარსა. მახლობელი ტერიტორიების მოსახლეობა ისლამზე მოექცა, განსაკუთრებით მას შემდეგ, რაც სულუს პროვინციის მახლობლად სულუს სასულთნო ჩამოყალიბდა. ტაუსუგებისგან განსხვავებით, სამას ტომებმა ანიმისტური წარმოდგენების ნაწილი შეინარჩუნეს.
მელკართი
ლიტერატურა
კატეგორია:დასავლეთის სემიტური ღმერთები
ტავი-ტავი
გეოგრაფია
ტავი-ტავი ფილიპინების სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში მდებარეობს, სულუს ზღვასა და სულავესის ზღვას შორის. პროვინცია სულუს არქიპელაგის შემადგენლობაშია და მოიცავს ტავიტავის კუნძულსა და 106 პატარა კუნძულს, რომლებიც გარს არტყია. საერთო ფართობი 1 087.4 კმ²-ია. მთავარი კუნძულის ფართობი 580.5 კმ²-ია. არქიპელაგის ყველაზე სამხრეთით მდებარე კუნძულია პანგუანი, რომელიც ფილიპინები-მალაიზიის საზღვართან მდებარეობს.
ტავი-ტავიში ორი სეზონი გამოიყოფა: წვიმების სეზონი და მშრალი სეზონი. პროვინციაში ძირითადად ზომიერი კლიმატია. ყველაზე ნალექიანი პერიოდი აგვისტოდან ნოემბრამდეა. წელიწადის დარჩენილი პერიოდი ძირითადად მშრალია და იშვიათად წვიმს.
ბიოგეოგრაფია
პროვინციის მთავარ კუნძულზე ხერხემლიანებისა და უხერხემლოების არაერთი ენდემური სახეობა ბინადრობს და სხვადასხვა ჯიშის მცენარეები ხარობს, რომლებიც უნიკალურია ამ ჰაბიტატისთვის. მათ შორისაა: ტავიტავის ყავისფერი მტრედი, სულუს რქაცხვირა და ტავიტავის მიწის მტრედი.
ადმინისტრაციული დაყოფა
ტავი-ტავის მუნიციპალიტეტის დიდი ნაწილი სულუს არქიპელაგის კუნძულებზე მდებარეობს, რომელთაგანაც ორი: მაპუნი და კუს კუნძულები სულუს ზღვაში მდებარეობს.
დემოგრაფია
2020 წლის აღწერით, პროვინციის მოსახლეობა 440 276 ადამიანს შეადგენს. მოსახლეობის სიმჭიდროვის მაჩვენებელი 400 ადამიანი კმ²-ზე. პროვინციის მკვიდრთა უმრავლესობა სამას კულტურულ-ეთნიკურ ჯგუფს მიეკუთვნება.
პროვინციის ლინგვა-ფრანკა ტაუსუგის ენაა, სულუს არქიპელაგის სხვა პროვინციების მსგავსად. მოსახლეობის ნაწილი სამას ენაზე საუბრობს. მოსახლეობის 99% ისლამის მიმდევარია, 0.7% კი ქრისტიანია. პროვინციის მუსლიმანი მოსახლეობის უმრავლესობა სუნიტია. ისინი შაფი'ის მაზჰაბის მიმდევრები არიან.
ადგილობრივი მმართველობა
პროვინციის აღმასრულებელი ხელისუფლების მეთაური გუბერნატორია. საკანონმდებლო ორგანოს პროვინციული საბჭო (Sangguniang Panlalawigan) წარმოადგენს, რომელსაც ვიცე-გუბერნატორი ხელმძღვანელობს, რომელიც გუბერნატორის დროებითი ვაკანსიის დროს აღმასრულებელი ხელისუფლების მეთაურის უფლებამოსილებასაც ასრულებს. გუბერნატორი, ვიცე-გუბერნატორი და პროვინციული საბჭო სამი წლის ვადით აირჩევა და ზედიზედ სამჯერ შეიძლება იქნენ არჩეული. 2021 წლისთვის ტავი-ტავის პროვინციის გუბერნატორი იშმაელ ი. სალია, ხოლო ვიცე-გუბერნატორი — მაიკლ კ. აჰაჯა. ფილიპინების წარმომადგენელთა პალატაში პროვინციის წარმომადგენელი რაშიდინ ჰ. მატბაა.
სქოლიო
კატეგორია:ტავი-ტავი კატეგორია:ფილიპინების პროვინციები კატეგორია:სულუს არქეპელაგი კატეგორია:ბანგსამოროს პროვინციები კატეგორია:1973 წელს დაარსებული ქვეყნები და ტერიტორიები კატეგორია:ფილიპინების კუნძულოვანი პროვინციები
Dorymyrmex paiute
Dorymyrmex paiute — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Dorymyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
აბანკაი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პერუს ქალაქები
Carebara ampla
Carebara ampla — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Carebara-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ვახო ჩაჩანიძე
ვახო ჩაჩანიძე — ქართველი მსახიობი. განსაკუთრებული პოპულარობა მოუტანა სერიალ „ჩემი ცოლის დაქალებში“ შესრულებულმა „მიშკას“ როლმა. მონაწილეობა მიღებული აქვს ხუთ ფილმში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი მსახიობები
Dorymyrmex pappodes
Dorymyrmex pappodes — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Dorymyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
ალექსანდრიის პატრიარქები
ალექსანდრიის მართლმადიდებელი ეკლესიის პატრიარქების ქრონოლოგიური სია. მათი სრული სახელწოდებაა პაპი და პატრიარქი დიდისა ქალაქისა ალექსანდრიისა და სრულიად აფრიკისა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალექსანდრიის მართლმადიდებელი ეკლესია *
გოსტიბეს წმინდა სამების ეკლესია
ეკლესია დარბაზულია (11,5 X 5,9 მ), ნაგებია დიდი ზომის ტლანქად დამუშავებული მომწვანო-მოყვითალო ქვის კვადრებით. დაზიანებულია: ჩანგრეულია კამაროვანი გადახურვა, ფასადებზე მოსაპირკეთებელი ქვები ბევრ ადგილას ამოვარდნილია, ლავგარდნის მხოლოდ ფრაგმენტია შემორჩენილი, დარღვეულია იატაკის დონე, დარბაზი ერთი მეტრის სიმაღლეზე ამოვსებულია ნანგრევებით.
ეკლესიაში შესასვლელი სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილშია. ჩრდილოეთ კედელში, საკურთხეველთან ახლოს გაჭრილი კარი ამოქოლილია. ნახევაწრიული აფსიდის ღერძზე თაღოვანი სარკმელია. დარბაზის გრძივ კედლებზე ორსაფეხურიანი პილასტრებია, რომლის პირველ საფეხურს კედლის დეკორატიული თაღები ეყრდნობა. მეორე საფეხურს ეყრდნობა კამარის საბჯენი თაღი. იმპოსტებს აქაც და სატრიუმფო თაღთანაც თაროს ფორმა აქვთ, წაკვეთილი ქვედა ნაწილით. კედლები შელესილი ყოფილა. შელესილობის ქვეშ, დასავლეთ და სამხრეთ კედლებზე, ქვაზე წითელი საღებავით დახატული ჯვრები ჩანს. პილასტრებზე ამოკვეთილია წრეში მოქცეული სწორმკლავა ჯვარი.
აღმოსავლეთ ფასადზე სარკმელს რელიეფური, ზემოთ გრეხილბოლოებიანი თავსართი აქვს. თავსართზე გამოსახულია პატარა ჯვარი. სარკმლის გარშემო კიდევ ოთხი ჯვარია, ხოლო მეხუთე მოთავსებულია მათგან მოშორებით, სარკმლის ზემოთ. ყველა ჯვარი, თაღის ჯვრისაგან განსხვავებით, ჩაღრმავებულ ფონზეა ამოკვეთილი. ზოგიერთი ჯვრის ბოლოები დამთავრებულია ღილაკებით, სამ ჯვარს შემოვლებული აქვს წრე. ფასადის შუა ნაწილში ერთრიგად ამოკვეთილია ექვსი ერთმანეთის მსგავსი ჯვარი. მეშვიდე ასეთივე ჯვარი მოთავსებულია ქვედა რიგში. ამ ფასადის ფრონტონში გამოსახულია წაგრძელებული ფორმის, მაღალი რელიეფით ამოკვეთილი კიდევ ერთი ჯვარი, რომელიც აღმოსავლეთ კედლის სარკმლის თავსართის ჯვართან ერთად თავდაპირველი მშენებლობის ხანას მიეკუთვნება, დანარჩენები კი გვიანდელია. დასავლეთ ფასადის ჩრდილოეთ კუთხეში ერთ-ერთ ჯვარზე ოთხსტრიქონიანი ასომთავრული წარწერაა.
ეკლესიის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კუთხეში მიწაზე დევს მონოლითი (0,62 X 0,72 მ), რომელზეც გამოსახულია წრეში ჩასმული ჯვარი, ისეთივე, როგორიც აღმოსავლეთ და დასავლეთ ფასადებზეა. მის ზედა არეზე შემორჩენილია ნაწილობრივ დაზიანებული ოთხსტრიქონიანი ასომთავრული წარწერა, რომელშიც მოხსენიებულია მშენებელი „დავით გალატოზი“.
მოგვიანებით ეკლესიისათვის სამხრეთიდან მიუშენებიათ სწორკუთხა სათავსი, რომლისაგანაც მხოლოდ კონტურია შემორჩენილი.
ლიტერატურა
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
NGC 571
NGC 571 — გალაქტიკა თევზების თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1864 წლის 1 ოქტომბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:თევზების თანავარსკვლავედი
Camponotus zonatus
Camponotus zonatus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ქანაანი
მინი|ქანაანი [[ნეოლითის ხანა|ნეოლითიდან რკინის ხანამდე.]] ქანაანი (ფინიკ. kĕnaʿan, כְּנַעַן, کنعان‎‎) — ძველი პალესტინის, სირიისა და ფინიკიის აღმნიშვნელი ზოგადი სახელწოდება. მოიცავდა ტერიტორიას ხმელთაშუა ზღვიდან მდინარეების ორონტესისა და იორდანეს ველებამდე, ტავრის მთიდან ღაზამდე. როგორც ვარაუდობენ, „ქანაანი“ ნიშნავდა „მეწამულს“. თავდაპირველად მოიცავდა ტერიტორიას, სადაც მოგვიანებით მდებარეობდა ფინიკია. ქანაანზე გადიოდა დიდი სავაჭრო გზები, რაც ხელს უწყობდა ქვეყნის ეკონომიკურ-კულტურულ განვითარებას. დასახლებული იყო პალეოლითის დროიდან. მეზოლითის ხანაში ჩამოყალიბდა ე.წ. ნატუფიის კულტურა. ნეოლითის ხანიდან (ძვ. წ. VI ათასწლეული) ჩნდება პირველი სამიწათმოქმედო დასახლებანი (იერიქონი).
ენეოლითის ხანა ქანაანში ე.წ. ღასულის კულტურას უკავშირდება (იერიქონის ზოგიერთი ფენა, ბეთ-შეანი, მეგიდო). ადრინდელი ბრინჯაოს ხანიდან (ძვ. წ. III ათასწლეული) სამიწათმოქმედო დასახლებანი გამრავლდა, მოსახლეობა ეთნიკურად შეიცვალა. ქანაანის აბორიგენები სემიტები არ უნდა ყოფილიყვნენ. ძვ. წ. III ათასწლეულში სემიტები — ქანაანელები დასახლდნენ. ქანაანი პოლიტიკურად ერთიანი, ძლიერი სახელმწიფო არასდროს ყოფილა. სახელმწიფოებრივი გაერთიანების ძირითადი ფორმა ქალაქ-სახელმწიფო იყო (ებლა, იერიქონი, მეგიდო, ჰაცორი, გეზერი, თაანახი, ბეთ-შეანი და სხვა). თითოეულ ქალაქ-სახელმწიფოს თავისი მეფე ჰყავდა და საგვარეულო არისტოკრატია მართავდა. ეგვიპტელები ქანაანში ძვ. წ. III ათასწლეულიდან ლაშქრობდნენ, ხოლო XVI-XV სს-ში გაბატონდნენ კიდეც. ეგვიპტელებმა ქანაანი სამ ნაწილად დაყვეს და ყოველ პროვინციას სათავეში ეგვიპტელი მოხელე ჩაუყენეს (აქადურად „რაბიცუ“, ქანაანურად „სოქინუ“). ისინი პროვიცნიას ადგილობრივი მმართველების (აქადური „ხაზანნუ“) საშუალებით განაგებდნენ. ჩრდილოეთ სირიაში ხეთების კვლავმომძლავრების გამო ეგვიპტელთა გავლენა შესუსტდა VX საუკუნის ბოლოდან. რამზეს II-სა და ხათუსილი III-ს შორის სამშვიდობო ხელშეკრულების დადების შემდეგ ქანაანი გავლენის სფეროებად დაიყო. „ზღვის ხალხებმა“ დიდი ზიანი მიაყენეს ქანაანს. ძვ. წ. XIII საუკუნის ბოლოდან ფილისტიმელები, ისრაელისა და იუდას ტომები გაძლიერდნენ. ქანაანის ტერიტორია თანდათანობით შემცირდა. ბოლოს ქანაანი მხოლოდ ფინიკიას აღნიშნავდა, ხოლო ქანაანელები — ჩრდილოეთ აფრიკაში ფინიკიის კოლონიის მცხოვრებთ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ახლო აღმოსავლეთის უძველესი ისტორია
სიკვდილით დასჯა მონტენეგროში
[[Image:Death Penalty laws in Europe.svg|thumb|right|400px|სიკვდილით დასჯა ევროპაში 2019 წლის მონაცემებით
{{Legend|#3f9bbb|გაუქმებულია ყველა შემთხვევაში}} {{Legend|#cc7662|კვლავ არსებობს სიკვდილით დასჯა}} {{Legend|#e8aa30|არსებობს სიკვდილით დასჯის სამართლებრივი ფორმა, თუმცა ბოლო 10 წლის განმავლობაში არავინ დასჯილა}} ]] სიკვდილით დასჯა მონტენეგროში — იურიდიული სასჯელი მონტენეგროში. ასეთი სასჯელი კანონში 1798 წელს შევიდა, რომელიც 2002 წლის 19 ივნისამდე მოქმედებდა. უკანასკნელი ადამიანი დანაშაულის გამო დახვრიტეს 1981 წლის 29 იანვარს, საბოლოო სიტყვა კი უკანასკნელად ორმა ადამიანმა 2001 წლის 11 ოქტომბერს წარმოითქვა. მონტენეგროს ეკრძალება სიკვდილით დასკის გამოყენება შემდეგი საერთაშორისო კონვენციებით (რატიფიცირების თარიღები მოცემულია ფრჩხილებში): სამოქალაქო და პოლიტიკური უფლებების საერთაშორისო პაქტის მეორე ფაკულტატური ოქმი (2001 წლის 6 სექტემბერი), აგრეთვე ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის No. 6 და No.6 ოქმები (2004 წლის 3 მარტი). მონტენეგროს კონსტიტუციის 26-ე თავის თანახმად „მონტენეგროში სიკვდილით დასჯა აკრძალულია“.
მონტენეგრო, 1798-1914
1851 წლამდე მონტენეგრო იყო თეოკრატიული სახელმწიფო, რომელსაც მართლმადიდებელი ეპისკოპოსი და სენატი მართავდა. სენატი მონტენეგროელი ტომების წარმომადგენლებისაგან შედგებოდა, რომლებიც სრული ავტონომიით სარგებლობდნენ. პირველი წერილობითი კანონი მიღებულ იქნა 1789 წელს (მასში ცვლილებები შეიტანეს 1803 წელს), ეპისკოპოს პეტრე I–ის მმართველობის დროს. ამ პერიოდში სიკვდილით დასჯა დაწესებული იყო მკვლელობისთვის და ღალატისთვის და მისი აღსრულების სამი გზა: დახვრეტა, ჩამოხრჩობა და ჩაქოლვა იყო. მართალია, კანონით არ იყო დადგენილი, მაგრამ ხალხს ქურდებისთვისაც სჯიდნენ სიკვდილით. ისტორიული წყაროების თანახმად, „ქურდი ჩამოახრჩეს და მკვლელი დახვრიტეს“ 1831 წელს. 1839/1840 წლებში სიკვდილით დასაჯეს „20-მდე დამნაშავე“.
მას შემდეგ, რაც მონტენეგრო საერო სამთავრო გახდა, 1855 წელს მიიღეს ახალი სისხლის სამართლის კოდექსი (პრინც დანილო I-ის კოდექსი). იგი ითვალისწინებდა სიკვდილით დასჯას 18 სახის დანაშაულის ჩადენისთვის მათ შორის: მკვლელობისთვის, ღალატისთვის, მთავრის ღირსების წინააღმდეგ მოქმედებისთვის, ქურდობის სხვადასხვა ფორმისა და გადასახადის გადახდაზე უარის თქმისთვის. ადამიანი რომელიც მოკლავდა ცოლს ან საყვარელ ადამიანს მრუშობის გამო ყველანაირი სასჯელისგან თავისუფლდებოდა. აღსრულების ლეგალური სახე იყო სროლა, მაგრამ მხოლოდ მამაკაცებისთვის. ქალების დახვრეტა არ შეიძლებოდა და მათ ჩამოხრჩობას ან ჩაქოლვას უსჯიდნენ. ქალების სიკვდილით დასჯის ფაქტები ძალზე იშვიათი იყო. ერთ-ერთი მათგანი 1854 წელს ქმრის ღალატისთვის ჩაქოლეს. პირველი თანამედროვე სისხლის სამართლის კოდექსი, რომელიც მიღებულ იქნა 1906 წელს, ითვალისწინებდა სიკვდილით დასჯას ოცზე მეტი სახის დანაშაულისთვის. ეს პროცესი ძირითადად დახვრეტით სრულდებოდა, რომელსაც 10-ზე მეტი ჯარისკაცი ასრულებდა. 1914 წლამდე სიკვდილით დასჯის ფაქტების ზუსტი რიცხვი ცნობილი არ არის, მაგრამ, სავარაუდოდ, წელიწადში დაახლოებით 1-2 ასეთი შემთხვევა ფიქსირდებოდა. გამონაკლისს წარმოადგენდა ორი პოლიტიკური სასამართლო პროცესი 1908 და 1909 წლებში, როდესაც მთავრობის წინააღმდეგ შეთქმულებაში ბრალდებულ 13 პირს მიუსაჯეს სიკვდილით დასჯა (ცხრა სიკვდილით დასაჯეს).
ტორინ გრინი
ტორინ გრინი (Taurean Green; დ. 28 ნოემბერი, 1986, ბოკა-რატონი, ფლორიდა, აშშ) — ამერიკელი პროფესიონალი კალათბურთელი, რომელიც თამაშობს „აეკ“-ში. ყოფილი ამერიკელი კალათბურთელის სიდნის გრინის შვილი. 2004-2007 წლებში იყო ფლორიდის უნივერსიტეტის გუნდის „ფლორიდა გეიტორსის“ წევრი. 2007 წლის დრაფტში 52-ე ნომრად აიყვანა „პორტლენდ თრეილ ბლეიზერსმა“, 2007, 2008 და 2009 წლებში მონაწილეობდა NBA-ს საზაფხულო ლიგებში.
სიკვდილით დასჯა მონტენეგროში
იუგოსლავია, 1918–1941
1918 წელს, როდესაც იუგოსლავია შეიქმნა კანონის აღსასრულებლად ახალი იურიდიული სისტემა სხვადასხვა ქვეყანაში მოქმედებდა. ჩრდილო–დასავლეთის პროვინციებში (ბოსნია და ჰერცეგოვინა, ხორვატია, სლოვენია და ვოევოდინა) სიკვდილით დასჯა დახურულ სივრცეში ეწყობოდა და მასზე ხალხის დასწრება არ შეიძლებოდა. ქვეყნის დანარჩენ ნაწილში (სერბეთი, კოსოვო, მონტენეგრო და ჩრდილოეთი მაკედონია) დამნაშავეებს ღია სივრცეში ხვრეტდნენ. როდესაც მთელი ქვეყნისთვის ერთიანი სისხლის სამართლის კოდექსი შემოიღეს (1929) განაჩენის აღსრულების ერთადერთ ლეგალურ სახედ ჩამოხრჩობა დაუშვეს, გარდა სამხედრო სასამართლოების მიერ გამოტანილი სასჯელისა, რომლეთათვისაც კვლავ დახვრეტა მოქმედებდა.
ტორინ გრინი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1986 კატეგორია:ამერიკელი კალათბურთელები კატეგორია:დაბადებული 28 ნოემბერი
სიკვდილით დასჯა მონტენეგროში
იუგოსლავია, 1918–1941
ძირითადი დანაშაულები, რომლისთვისაც ამ პერიოდში ხალხი სიკვდილით დასაჯეს იყო მკვლელობა და ძარცვა, ასევე ტერორიზმი. ოფიციალური სტატისტიკის მიხედვით, მონტენეგროში 1920-დან 1940 წლამდე 14 სასიკვდილო განაჩენი გამოიტანეს, 5 კი დასაჯეს (ამავე პერიოდში, მთელ იუგოსლავიაში იყო 904 განაჩენი და 291 სიკვდილით დასჯის შემთხვევა).
მონტენეგრო, 1991-დან დღემდე
1992 წლის აპრილიდან სერბეთი იუგოსლავიის ფედერაციული რესპუბლიკის ნაწილი იყო, რომელიც ორი ფედერალური ერთეულისგან - სერბეთისა და მონტენეგროსაგან შედგებოდა. 1991 – დან 2002 წლამდე მონტენეგროს სასამართლოებმა რვა ადამიანს მიუსაჯეს სიკვდილით დასჯა, რომელთაგან არცერთი არ აღსრულებულა. ორი უკანასკნელი სასიკვდილო განაჩენი გამოიტანა პოდგორიცის უმაღლესმა სასამართლომ სლავკო დევიჩზე და რადე არსოვიჩზე, რომლებიც ნასამართლევები იყვნენ მკვლელობაში.
სქოლიო
კატეგორია:სიკვდილით დასჯა ქვეყნების მიხედვით კატეგორია:ადამიანის უფლებები მონტენეგროში
Dorymyrmex planidens
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ვალსეკილიო-დე-გრან-კანარია
ვალსეკილიო-დე-გრან-კანარია (Valsequillo de Gran Canaria) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კანარის კუნძულების ავტონომიური გაერთიანების ლას-პალმასის პროვინციის შემადგენლობაში, მდებარეობს კუნძულ გრან-კანარიაზე. ფართობი — 39,15 კმ². მოსახლეობა — 9340 კაცი (2022 წ.).
ხოროს მთა
ხოროს მთა — მთა საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარეში, ადიგენის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მესხეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე კურცხანის (ოცხის მარჯვენა შენაკადი) სათავეებში. სიმაღლე 2490 მ. აგებულია შუაეოცენური ანდეზიტებითა და მისი პიროკლასთოლითებით. კალთები შემოსილია სუბალპური და ალპური მდელოს ბალახეულით.
ვალსეკილიო-დე-გრან-კანარია
სქოლიო
კატეგორია:ლას-პალმასის მუნიციპალიტეტები
ხოროს მთა
ლიტერატურა
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთის მხარის მთები
გიორგი კუხიანიძე
გიორგი კუხიანიძე (დ. 1 ივლისი, 1992, ქუთაისი) — ქართველი ფეხბურთელი, ქობულეთის „შუქურას“ ნახევარმცველი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1992 კატეგორია:დაბადებული 1 ივლისი კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები კატეგორია:ქუთაისის ტორპედოს ფეხბურთელები კატეგორია:ზესტაფონის ფეხბურთელები კატეგორია:ქობულეთის შუქურას ფეხბურთელები
ადა
ადა (Adda, Addua) — მდინარე ჩრდილოეთ იტალიაში, პოს ერთ-ერთი შენაკადი. სათავეს იღებს ალპებში, შვეიცარია-იტალიის სახელმწიფო საზღვრის სიახლოვეს. მისი სიგრძე 313 კმ-ია. დინებისას ის გაივლის კომოს ტბას. პოს ერთვის ქალაქ კრემონადან რამდენიმე კილომეტრში. მდინარის აუზის უმაღლესი წერტილია მწვერვალი პუნტა-პურუკეტი (4 020 მ).
მდინარე ძირითადად მყინვარის წყლით საზრდოობს, რის გამოც ყველაზე წყალუხვი ზაფხულში, ივნის-ივლისშია. წყლის საშუალო ხარჯია 186,85 მ³/წმ.
მინი|მარცხნივ|200პქ|მდინარე ადა [[კრესპი-დ’ადასთან]]
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიის მდინარეები კატეგორია:პოს აუზი
ადენოზინტრიფოსფორმჟავა
ადენოზინტრიფოსფორმჟავა (ატფ) — უჯრედის ნებისმიერი ფუნქციის ენერგიით უზრუნველყოფის უშუალო წყარო. უჯრედის ყოველგვარი აქტივობა — მოძრაობა, ბიოსინთეზი, ელექტრობის გენერაცია და სხვ. — ხორციელდება ატფ-ის ჰიდროლიზის შედეგად გათავისუფლებულ ენერგიის ხარჯზე.
ქიმიური თვისებები
ქიმიური სტრუქტურის მიხედვით ატფ განეკუთვნება ნუკლეოტიდებს. ის შეიცავს ადენოზინს და ფოსფორმჟავას სამ ნაშთს. თავად ადენოზინი შედგება აზოტოვანი ფუძე ადენინისა და ნახშირწყალ რიბოზასგან.
ატფ-ის ემპირიული ფორმულაა: C10H16N5O13P3.
ატფ-ის მოლეკულური სტუქტურა არასტაბილურია, სპეციფიკური ფერმენტების ზეგავლენით ის განიცდის ჰიდროლიზს — იერთებს წყლის მოლეკულას და იხლიჩება:
ამ დროს საბოლოო ფოსფორიანი ნაშთი გვაძლევს ფოსფორმჟავას, ხოლო ატფ გარდაიქმნება ადენოზინდიფოსფორმჟავად (ადფ) ან ადენოზინმონოფოსფორმჟავად (ამფ). ამ რეაქციის შედეგად თავისუფლდება 40-დან 60-მდე კ ჯოულ/მოლი ენერგია.ატფ გამოიყენება როგორც ცხოველურ ასევე მცენარეულ უჯრედში.
ქაშანი
ქაშანი — ქალაქი ირანში, ისპაჰანის ოსტანში. 2005 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 272 359 კაცს. ქალაქში არის თეირანი–ბამის რკინიგზის სადგური.
ლიტერატურა
კატეგორია:ირანის ქალაქები
სამხრეთ კორეის ეკონომიკა
სამხრეთ კორეის ეკონომიკა მაღალგანვითარებული შერეული ეკონომიკაა. ნომინალური მთლიანი შიდა პროდუქტის მიხედვით სამხრეთი კორეა აზიის მასშტაბით მე-4, ხოლო მსოფლიოს მასშტაბით მე-10 ადგილზეა. სამხრეთი კორეა ცნობილია, როგორც მცირე პერიოდში დაბალგანვითარებული სახელმწიფოდან განვითარებულ, მაღალშემოსავლიან სახელმწიფოდ გარდაქმნის მაგალითი. სამხრეთ კორეის ამ ეკონომიკურ ზრდას ხშირად მოიხსენიებენ, როგორც „სასწაული მდინარე ჰანგანზე“. სამხრეთი კორეა ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების ორგანიზაციისა და დიდი ოცეულის წევრია. სამხრეთი კორეა დღემდე მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე სწრაფად მზარდი განვითარებული ეკონომიკაა გლობალური ფინანსური კრიზისის შემდეგ. იგი ერთ-ერთია Next Eleven-ის ქვეყნებიდან, რომელთაც XXI საუკუნის შუა ხანებში გლობალურ ეკონომიკაში დომინანტური როლის მიღების პოტენციალი აქვთ.
მიუხედავად სამხრეთ კორეის ეკონომიკის სწრაფი ზრდისა და სტრუქტურული სტაბილურობისა, სამხრედრო კრიზისების დროს ჩრდილოეთი კორეის გამო ქვეყანა საფონდო ბირჟებზე გამოწვევების წინაშე დგება. მიმდინარე კონფლიქტი ქვეყნის ეკონომიკის ფინანსურ ბაზრებზე ახდენს გავლენას.
გემთმშენებლობა
1970-1980-იან წლებში სამხრეთ კორეა გემების მოწინავე მწარმოებელი გახდა, მათ შორის ნავთობის სუპერტანკერებისა და ნავთობმოპოვებლი პლატფორმებისა. ქვეყნის მთავარი გემთმშენებელი ჰიუნდაი იყო. 1980-იან წლებში გემთმშენებლობის მრეწველობას Daewoo შეუერთდა. 1980-იანი წლების შუა ხანებში გემთმშენებლობის მასშტბაბეი შემცირდა, რაც მსოფლიო რეცესიით იყო გამოწვუელი. 1990-იან წლებში სამხრეთ კორეაში გემთმშენებლობა კვლავ გაიზარდა, რაც ძველი გემების შეკეთებითა და შეცვლის აუცილებლობით იყო გამოწვეული. 2008 წლისთვის სამხრეთი კორეა მსოფლიოში მოწინავე გემთმშენებელი გახდა, რომელზეც მსოფლიო მასსთაბით გემთმშენებლობის 50.6% მოდიოდა. მთავარი გემთმშენებელი კომპანიები არიან: Hyundai Heavy Industries, Samsung Heavy Industries, Daewoo hipbuilding & Marine Engineering და ამჟამად გაკოტრებული STX Offshore & Shipbuilding.
ტურიზმი
2012 წელს სამხრეთ კორეას 11.1 მილიონი უცხოელი ტურისტი ეწვია. ამ მაჩვენებლით ქვეყანა მსოფლიო მასშტაბით ყველაზე მონახულებად სახელმწიფოთა შორის მეოცე ადგილზე იყო, ხოლო აზიის ქვეყნებს შორის - მეექვსე ადგილზე. უკანასკნელ ხანებში სამხრეთ კორეის კულტურისადმი გაზრდილმა ინტერესმა, რომელიც ხშირად კორეულ ტალღად მოიხსენიება, ქვეყანაში ტურისტთა რაოდენობა მნიშვნელოვნად გაზარდა. ვიზიტორთათვის ყველაზე პოპულარული ტურისტული დანიშნულების ადგილი სეულია. სეულის გარეთ მდებარე პოპულარულ ტურისტულ დანიშნულების ადგილებს შორისაა: სეორაკსანის ეროვნული პარკი, ისტორიული ქალაქი ჩიონცუ და სუბტროპიკული ჯეჯუს კუნძული.
სტატისტიკა
მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმის გლობალური კონკურენტუნარიანობის 2018 წლის ანგარიშის მიხედვით, სამხრეთ კორეას მსოფლიოს 140 სახელმწიფოს შორის მე-15 ადგილი ეკავა, ხოლო 2019 წლის ანგარიშის მიხედვით მსოფლიოს 141 სახელმწიფოს შორის მე-13 ადგილზეა. მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმის 2019 წლის მონაცემებით, ქვეყნის მთლიანი შიდა პროდუქტი ერთ სულ მოსახლეზე 31 345.6 ამერიკულ დოლარს შეადგენს. ქვეყნის მშპ მსოფლიოს მშპ-ის 1.58%-ია. ათწლიანი საშუალო წლიური მშპ-ის ზრდა 3%-ს შეადგენს. უმუშევრობის დონე 3.8%-ია, გლობალური გენდერული სხვაობის ინდექსი - 0.7, ხოლო განახლებადი ენერგიის მოხმარების წილი 2.7%-ია. ჯინის კოეფიციენტი 31.6-ის ტოლია.
ინსტიტუტების მაჩვენებლებით სამხრეთი კორეა 26-ე ადგილზეა: უსაფრთხოების დონით ქვეყანას 32-ე ადგილი უკავია, სოციალური კაპიტალის დონით ― 78-ე, ჩეკებისა და ბალანსების დონით ― 43-ე, საჯარო სექტორის საქმიანობით ― 31-ე, გამჭვირვალობით ― 42-ე, საკუთრების უფლებებით ― 26-ე, კორპორატიული მმართველობით ― 21-ე, მთავრობის სამომავლო ორიენტაციით ― მე-16.
ინფრასტრუქტურის მაჩვენებლებით სამხრეთ კორეას მსოფლიოს 141 სახელმწიფოს შორის მე-6 ადგილი უკავია: სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურის მიხედვით ― მე-5, ხოლო კომუნალური ინსფრასტრუქტურით ― 22-ე. საინფორმაციო და საკომუნიკაციო ტექნოლოგიების ათვისების მიხედვით სამხრეთი კორეა პირველ ადგილზეა მთელ მსოფლიოში. ქვეყანა მაკროეკონომიკურად ძალიან სტაბილურია. სხვა 32 სახელმწიფოსთან ერთად პირველ ადგილს იკავებს: ინფლაციის დონე 1.7%-ია, ხოლო ვალების დინამიკის ინდექსი 100-ს უტოლდება.
სასაქონლო ბაზრის მიხედვით სამხრეთი კორეა 59-ე ადგილზეა: შიდა კონკურენციით 66-ე ადგილს იკავებს, ხოლო ვაჭრობის ღიაობით ― 67-ეს; შრომის ბაზრის მიხედვით ―51-ე ადგილზე: მოქნილობის ინდექსით 97-ე ადგილს იკავებს, ხოლო მერიტოკრატიისა და ინიციატივების მხარდაჭერით ― 25-ეს.
სამხრეთ კორეაში ძალიან კარგადაა განვითარებული საფინანსო სისტემა (მე-18 ადგილი): სიღრმით მე-16, ხოლო სტაბილურობით 41-ე ადგილზეა. ბაზრის ზომით ქვეყანა მე-14 ადგილს იკავებს. სამხრეთ კორეაში კარგადაა განვითარებული ბიზნესის დინამიკის მაჩვენებლები (25-ე ადგილი): ადმინისტრაციული მოთხოვნილებებით მე-13 ადგილს იკავებს, ხოლო სამეწარმეო კულტურით ― 55-ეს.
სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ კორეის ეკონომიკა
ფარერელები
ფარერელები (ფარერულად Føroyingar) — ხალხი ჩრდილოეთ ევროპაში, ფარერების კუნძულების მკვიდრი მოსახლეობა სკანდინავიური და ბრიტანული წარმოშობით. დაახლოებით 21 ათასი ფარერელი მეზობელ ქვეყნებში დანიაში, ისლანდიასა და ნორვეგიაში ცხოვრობს.
წარმოშობა
ვიკინგების მიერ ფარერების ათვისება მე-9 საუკუნეში დაიწყო. ამ პერიოდის შესახებ ცოტა რამ თუა ცნობილი, ეს საკითხი, მეტწილად, სპეკულაციის საგნად არის ქცეული. ერთადერთი წყარო, რომელიც ადრეული დასახლების შესახებ შეიცავს ინფორმაციას, არის ისლანდიური საგა Færeyinga Saga. საგა დაწერილია დაახლოებით 1200 წელს და 300 წლით ადრინდელ ამბებს ეხება. მონათხრობიდან ირკვევა, რომ ფარერებზე მოსახლეობა ნორვეგიელი მეფეების უნიფიკაციის პოლტიკის შედეგია; გარდა ფარერებისა, მოსახლეობა იმხანად მრავალ უკაცრიელ ადგილზეც გაჩენილა, დასავლეთში მდებარე მიწებზე, რომელთა შესახებ მანამდე არავინ არაფერი იცოდა.
Færeyinga Saga-ს დასაწყისიდანვე ისტორიკოსები არკვევენ, რომ ვიკინგი გრიმურ კამბანი კუნძულების პირველი მოსახლე იყო. ნორვეგიელებს, რომელთაც დასავლეთით გასცურეს, უნდა სცოდნოდათ კუნძულების შესახებ. თუკი გრიმურ კამბანმა დაასახლა ფარერები, ე.ი. ნორვეგიელებს სცოდნიათ კუნძულის არსებობისა და ცხოვრების შესახებ უფრო მეტი, ვიდრე მატიანემ შემოგვინახა.
როდესაც გრიმური ჩრდილოური სახელია, კამბანი მის კელტურ წარმოშობაზე მიუთითებს. ამდენად, იგი ან ირლანდიიდან, ან დასავლეთის კუნძულებიდან უნდა ყოფილიყო, სადაც ნორვეგიელებს უკვე ჰქონდათ საკუთარი დასახლებები. ფარერებზე ზოგიერთი კუნძულის სახელიდან დგინდება, რომ აქაურობის პირველი მკვიდრნი ან შოტლანდიის კუნძულებიდან ან ბრიტანეთის სანაპირო ზოლიდან უნდა ყოფილიყვნენ.
დნმ ანალიზებმა ცხადყო, რომ Y ქრომოსომა, რომელიც მამრობითის წარმოშობას ადასტურებს, 87% სკანდინავიურია. როდესაც მიტოქონდრიული დნმ, რომელიც მდედრობითი სქესის წარმომადგენლებს აღენიშნებათ, 84% შოტლანდიური ან ირლანდიურია.
ლიტერატურა
კატეგორია:ევროპის ხალხები
რაულ ვალენბერგი
მინი|150პქ|რაულ ვალენბერგი რაულ ვალენბერგი (დ. 4 აგვისტო, 1912 — გ. 17 ივლისი, 1947) — შვედი დიპლომატი. იხსნა არაერთი უნგრელი ებრაელის სიცოცხლე ჰოლოკოსტის დროს. საბჭოთა ჯარის მიერ ბუდაპეშტის აღების შემდეგ დააკავა საბჭოთა საიდუმლო სამსახურმა „სმერშმა“ („სმერში“; მომდინარეობს რუსული შემოკლებიდან „Смерть шпионам“) და საიდუმლოდ გადააგზავნეს მოსკოვში. სავარაუდოდ დაიღუპა საბჭოთა ციხეში 1947 წლის ივლისში. 2016 წლის 31 ოქტომბერს შვედეთმა ვალენბერგი ოფიციალურად გამოაცხადა გარდაცვლილად.
NGC 575
NGC 575 — გალაქტიკა თევზების თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1876 წლის 17 ოქტომბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:თევზების თანავარსკვლავედი
Dorymyrmex pogonius
Dorymyrmex pogonius — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Dorymyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
Camponotus zoc
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ამატა
ამატა (ლათ. Amata) — მეფე ლატინუსის მეუღლე, ლავინიას დედა. მან შეაფერხა თავისი ქალიშვილის და ენეოსის ქორწინება, რადგან უნდოდა ქალიშვილი ტურნუსისათვის მიეთხოვებინა. როდესაც ტურნუსი დაიღუპა, ამატამ თავი ჩამოიხრჩო.
კატეგორია:ენეიდას პერსონაჟები კატეგორია:რომაული მითოლოგია
Amáta Amata Amata (imię)
ვახტანგ ჩიქოვანი
ვახტანგ ვლადიმირის ძე ჩიქოვანი (დ. 2 აგვისტო, 1919, თბილისი — გ. 1 მარტი, 1944) — ქართველი ჯარისკაცი,  საბჭოთა კავშირის  გმირი, 861-ე პოლკის ქიმიური სამსახურის ხელმძღვანელი, უფროსი ლეიტენანტი. 21 წლის ასაკში დაიღუპა უკრაინაში, სოფელ ვოდიანიკის სიახლოვეს გერმანიის სამხედრო შენაერთებდთან ბრძოლისას.
დაიბადა თბილისში, 1919 წლის 2 აგვისტოს. დაწყებითი განათლება მიიღო რკინიგზის I (დღეს 150-ე საჯარო) სკოლაში. დაასრულა თბილისის სახელწმიფო უნივერსიტეტის 3 კურსი.
ჯარში 1941 წლიდან. 1942 წელს დაასრულა ქიმიური თავდაცვის სახელმწიფო აკადემია. ფრონტზე 1942 წლიდან.
861-ე პოლკის ქიმიური სამსახურის ხელმძღვანელი, უფროსი ლეიტენანტი ჩიქოვანი გამოირჩა 1943 წლის დეკემბრის — 1944 წლის თებერვლის ბრძოლებში.
1943 წლის დეკემბრის ბრძოლებში უფროსი ლეიტენანტი საკუთარი სურვილით ხელმძღვანელობდა ქვეითთა დანაყოფს და აიღო ქალაქ ჩერკასის (უკრაინა) პიონერთა სასახლის შენობა — გერმანელთა გამაგრებული პუნქტი.
1944 წლის თებერვალში მან შეცვალა პოლკის ხელმძღვანელი ლეიტენანტი უკოლოვი და ათი (10) კაცისგან შემდგარი ჯგუფით გადავიდა მდინარე როსის მეორე მხარეს, შევიდა გერმანელთა ზურგში და გამოიწვია მათ რიგებში გაურკვევლობა. ამავდროულად როტის ძირითადი ნაწილი გადავიდა მეორე მხარეს და შეუტია მოწინააღმდეგეს. ბრძოლის შედეგად გერმანელებმა დაკარგეს ჯარისკაცთა როტა, ტყვედ ჩაბარდა 60 ადამიანი. მტრის დევნისას როტამ გაათავისუფლა ორი დასახლებული პუნქტი.
1944 წლის 1 მარტს, 25 წლის ასაკში, ბრძოლაში დაიღუპა მტრის ნაღმისგან.
სსრ კავშირის უმაღლესი საბჭოს 1944 წლის 13 სექტემბრის განკარგულებით გერმანელ ფაშისტებთან ბრძოლაში გამოჩენილი სიმამაცის, ვაჟკაცობისა და გმირობისთვის, უფროს ლეიტენანტ ვახტანგ ვლადიმირის ძე ჩიქოვანს მიენიჭა საბჭოთა კავშირის გმირის წოდება.
დაჯილდოებულია ლენინის, წითელი დროშის, სამამულო ომის II ხარისხის, წითელი ვარსკვლავის ორდენებითა და მედლებით.