cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
იაზიკოვო (ბლაგოვეშჩენსკის რაიონი)
იაზიკოვო (Языков; Языково) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბლაგოვეშჩენსკის რაიონში.
2002 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 245 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბლაგოვეშჩენსკიდან დაშორებულია 24 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ზაგოროდნაია, რომელიც დაშორებულია 24 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ (68 %).
სქოლიო
კატეგორია:ბლაგოვეშჩენსკის რაიონის სოფლები
Black Clouds & Silver Linings
Black Clouds & Silver Linings — ამერიკული პროგრესული როკ-ჯგუფ Dream Theater-ის მეათე სტუდიური ალბომი. იგი გამოიცა 2009 წლის 30 ივნისს, ლეიბლზე Roadrunner Records. ალბომის პროდიუსერები არიან ჯგუფის წევრები, გიტარისტი ჯონ პეტრუჩი და ყოფილი დრამერი მაიკ პორტნოი.
არსებობს ალბომის რამდენიმე ვერსია: 1 დისკიანი, 3 დისკიანი (დამატებითი ინსტრუმენტული და ქავერ-ვერსიებით). ალბომში შეტანილი სიმღერების ჩაწერა დაიწყო 2009 წლის 19 მაისს. გამოცემამდე ჯგუფი კვირაში ერთხელ აქვეყნებდა თითო სიმღერას ალბომიდან.
2010 წლის 8 სექტემბერს მაიკ პორტნოიმ დატოვა Dream Theater. ეს იყო ჯგუფის უკანასკნელი ალბომი, სადაც იგი დასარტყამ ინსტრუმენტებზე უკრავდა.
ისტორია
ალბომზე მუშაობა დაიწყო 2008 წლის ოქტომბერში. მაიკ პორტნოიმ განაცხადა რომ Dream Theater-ის ძველი ალბომები და სინგლები, კერძოდ :„A Change of Seasons“, „Octavarium“, „Learning to Live“, „Pull Me Under“ და „The Glass Prison“ ყველა გაერთიანებულია Black Clouds & Silver Linings-ში. მოგვიანებით ჯორდან რუდესმა განაცხადა რომ ალბომში ცოტათი იგრძნობა გოთიკა.
სიტყვები
ალბომში შემავალი სიმღერების ტექსტები, ეკუთვნის ჯონ პეტრუჩის და მაიკ პორტნოის. სიტყვები ძირითადად ეხება მათ პირად გამოცდილებას და მათი ცხოვრების მძიმე წუთებს. პეტრუჩიმ დაწერა A Nightmare to Remember რომელიც ეხება ავტო-კატასტროფას, რომელშიც ის მოხვდა ბავშვობაში. დაწერა ასევე Wither რომელშიც ასახულია თუ რამდენად მნიშვნელოვანია მისთვის სიმღერის შექმნა. პორტნოიმ დაწერა The Best of Times, რომელიც ეხება მის მამას, რომელიც გარდაიცვალა კიბოთი.
Wither როგორც სინგლი, გამოვიდა 2009 წლის 15 სექტემბერ15 სექტემბერს. არსებობს სინგლის რამდენიმე ვერსია: მხოლოდ ფორტეპიანო და ვოკალი, ალტერნატიული ვერსია სადაც ვოკალი არის ჯონ პეტრუჩი. ასევე არსებობს The Best of Times-ის მეორე ვერსია სადაც ვოკალი არის მაიკ პორტნოი.
სქოლიო
კატეგორია:2009 წლის ალბომები კატეგორია:Dream Theater-ის ალბომები
იცკოატლი
ბიოგრაფია
იგი იყო აკამაპიჩტილის და მონა-ქალის შვილი და ტახტზე ავიდა ძმიშვილების ჰუიცილიჰუიტლის და ჩიმალპოპოკას გარდაცვალები შემდეგ. მეფობის პირველ წლებში მან, ნესაჰუალკოიოტლისთან კავშირში დაამხო ტეპანეკას სამეფო და დაიპყრო დედაქალაქი ასკაპოცალკო. 1430 წელს მასი მოკავშირეები გახდნენ ტეხკოკო და ტლაკოპანი. ეს ალიანსი უდიდეს სამხედრო ძალას წარმოადგენდა მაშინდელ მექსიკაში და იცკოატლის ძალაუფლება აცტეკთა ქვეყნის მიმდებარე ყველა ტერიტორიაზე გავრცელდა.
იცკოატლის ბრძანებით დაიწყო ტენოჩტიტლანის გაშენება. აგებულ იქნა უამრავი ტაძარი, გაყვანილ იქნა ახალი გზები, აშენდა დამბები ტბაში წყლის დონის დასარეგულირებლად. მის სახელსვე უკავშირდება ე.წ. „კუტურული რევოლუცია“. იცკოატლის ბრძანებით დაწვეს უამრავი ისტორიული წიგნი. იგი ახალი, უფრო დიდებული ისტორიის შექმნას ესწრაფვოდა. ყოველივე ამის გამო იგი ერთადერთი აცტეკი მმართველია რომელსაც უწოდეს „მსოფლიოს დამპყრობელი“ (ნაჰუატლი: კემანაჰუაკ ტეპეჰუა).
იცკოატლის რეფორმების გატარებას ხელმძღვანელობდა მისი მარჯვენა ხელი ტლაკაელელი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აცტეკების მბრძანებლები კატეგორია:დაბადებული 1380 კატეგორია:გარდაცვლილი 1440
მარსა-მატრუჰი
მარსა-მატრუჰი (مرسى مطروح) — ქალაქი ეგვიპტეში. მდებარეობს ჩრდილოეთ ეგვიპტეში, ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროზე. მარსა-მატრუჰი 240 კილომეტრითაა დაცილებული ალექსანდრიას. 2005 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა 68 339 ადამიანს შეადგენდა. სიახლოვეს მდებარეობს მარსა-მატრუჰის საერთაშორის აეროპორტი. მარსა-მატრუჰი მატრუჰი მუჰაფაზის ადმინისტრაციული ცენტრია.
სქოლიო
კატეგორია:ეგვიპტის ქალაქები კატეგორია:მატრუჰის მუჰაფაზა კატეგორია:ეგვიპტის ტურიზმი
ლიუდმილა კუჩმა
ლიუდმილა ნიკოლაის ასული კუჩმა (Людмила Николаевна Кучма, Людмила Миколаївна Кучма; დ. 19 ივნისი, 1940, ვოტკინსკი) — უკრაინის მეორე პრეზიდენტის, ლეონიდ კუჩმას მეუღლე და უკრაინის ყოფილი პირველი ლედი. სანამ ამ უკანასკნელ თანამდებობას დაიკავებდა ის მუშაობდა დიზაინის ინჟინრად.
ბიოგრაფია
ლიუდმილა ნიკოლაის ასული ტალალაევა 1940 წლის 19 ივნისს უდმურტეთში დაიბადა და პეტრე ჩაიკოვსკის, რომელიც აგრეთვე ვოტკინსკში დაიბადა, სახლ-მუზემში არსებულ მუსიკალურ სკოლაში სწავლობდა. მან მექანიკური კოლეჯი დაამთავრა.
1967 წელს ლიუდმილა დაქორწინდა ლეონიდ კუჩმაზე, რომელთანაც 1970 წელს ქალიშვილი ოლენა შეეძინა.
30 წლის განმავლობაში ის მუშაობდა ინჟინრად საწარმოო ასოციაციის დიზაინის ოფისში, დნეპროპეტროვსკში. 1996 წლიდან იკავებს ეროვნული ფონდის საპატიო პრეზიდენტის თანამდებებობას დედათა და ბავშვთა სოციალური დაცვის საკითხებში.
კუჩმა დაჯილდოვებულია 1998 წელს ლიეტუვის დიდი ჰერცოგის გედიმინას ორდენით და 2010 წელს პრინცესა ოლგას პირველი კლასის ორდენით. მას საქველმოქმედო საქმიანობისთვის არაერთი უკრაინული და უცხოური ორგანიზაციის ჯილდო აქვს მიღებული.
2004 წლის 12 მაისიდან ლიუდმილა კუჩმა იუნესკოს სპეციალური ელჩია ახალგაზრდა ტალანტების დასახმარებლად.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1940 კატეგორია:დაბადებული 19 ივნისი კატეგორია:უკრაინელი ინჟინრები კატეგორია:საბჭოთა ინჟინრები კატეგორია:უკრაინელი ფილანტროპები კატეგორია:უკრაინელი პოლიტიკოსი ქალები კატეგორია:უკრაინის პირველი ქალბატონები
Polyrhachis regesa
Polyrhachis regesa — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
საარის ხელშეკრულება
საარის ხელშეკრულება ან ლუქსემბურგის ხელშეკრულება (Vertrag von Luxemburg) — შეთანხმება გერმანიასა და საფრანგეთს შორის საარის მხარის გერმანიის ფარგლებში დაბრუნების  შესახებ. ხელშეკრულებას ხელი 1956 წლის 27 ოქტომბერს გერმანიის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ჰაინრიხ ფონ ბრენტანომ და მისმა ფრანგმა კოლეგამ ქრისტიან პინომ მოაწერეს. ხელმოწერა პლებისციტს მოჰყვა, რომელიც 1955 წლის 23 ოქტომბერს ჩატარდა. უმრავლესობამ საარის სტატუსის გაუქმებას დაუჭირა მხარი.
საარის გერმანიის ფედერაციულ რესპუბლიკაში საბოლოოდ შესვლა 1957 წლის 1 იანვარს მოხდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:გერმანიის ისტორია კატეგორია:საფრანგეთის ისტორია კატეგორია:ზაარლანდი კატეგორია:XX საუკუნის სამშვიდობო ხელშეკრულებები
ჰასანი (ფილმი)
სიუჟეტი
ფილმი 1930-იანი წლების აჭარელი გლეხის მძიმე და უნაყოფო ჯაფით გატანჯულ ცხოვრებაზე მოგვითხრობს,რომელიც იძულებულია თავისი სამუშაო ძალა სხვის მოჯამაგირეობას შეალიოს. შიმშილისა და განადგურების აცილების მიზნით გლეხი ჰასანი კოლმეურნეობაში შესვლას გადაწყვეტს,რითაც კულაკის უკმაყოფილებას გამოიწვევს.მისი გაქეზებით ჰასანის ძმა პლანტაციაში საქონელს შერეკავს.აღშფოთებული კოლმეურნეები პასუხს აგებინებენ კულაკს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1932 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:სსრკ-ის ფილმები კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები კატეგორია:მუნჯი ფილმები
პეტრე შამათავა
პეტრე შამათავა (დ. 12 აგვისტო, 1911, ლეძაძამე — გ. უცნობია) — ქართველი ჟურნალისტი, პოდპოლკოვნიკი, საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული ჟურნალისტი.
ბიოგრაფია
1941–1945 წლებში იყო დიდი სამამულო ომის მონაწილე. 1954–1956 წლებში იყო ამიერკავკასიის სამხედრო ოლქის გაზეთ „ლენინსკაია ზნამიას“ ქართული გამოცემის რედაქტორი. 1956–195 წლებში თადარიგში გასვლის შემდეგ ჟურნალ „კომუნისტური აღზრდისათვის“ რედაქტორი, 1957–1984 წლებში საქართველოს სსრ ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის სახელმწიფო კომიტეტის თავჯდომარის პირველი მოადგილე, 1984 წლიდან იქვე მთავარი სპეციალისტი შრომის მეცნიერებათა ორგანიზაციის დარგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 12 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1911 კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი გარდაცვალების თარიღით კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები კატეგორია:სენაკის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები კატეგორია:ქართველები მეორე მსოფლიო ომში კატეგორია:დიდი სამამულო ომის მონაწილეები
ემზარ კვიტაიშვილი
ემზარ კვიტაიშვილი (დ. 27 ნოემბერი, 1935, თბილისი) — ქართველი მეცნიერი, პოეტი, ფილოლოგი.
1959 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი.
1957 წელს დაიბეჭდა მისი პირველი ლექსები „ცისკარსა“ და „პირველ სხივში“. 1963 წელს გამოქვეყნდა მისი პირველი კრებული — „გზაში ნათქვამი სიმღერა“. 1956-1960 წლებში მუშაობდა საქართველოს კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის გამომცემლობის კადრების უფროს ინსპექტორად, 1960-1961 წლებში ამავე გამომცემლობის რედაქტორად, 1963 წლიდან ჟურნალ „ცისკარის“ ლიტერატურულ მუშაკი იყო, ხოლო შემდეგ შოთა რუსთაველის ლიტერატურის ინსტიტუტის ახალი ქართული ლიტერატურის განყოფილების მეცნიერ-მუშაკი.1975 წელს გამოიცა კრებული „სიზმარი ვნახე“, ხოლო 1999 წელს კრებული „ნაშუადღევი“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 27 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1935 კატეგორია:ქართველი პოეტები კატეგორია:ქართველი ფილოლოგები კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები
ლეჟა (წალენჯიხის მუნიციპალიტეტი)
ლეჟა — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, ნაკიფუს თემში (სოფლები: ლეჟა, ნაკიფუ, ნანჯარუ, ულურია).
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 188 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ლადო ასათიანის ქუჩა (თბილისი)
ლადო ასათიანის ქუჩა — ქუჩა თბილისში,  მთაწმინდის რაიონში, სოლოლაკის უბანი.
ქუჩა სხვადასხვა დროს სხვადასხვა სახელს ატარებდა; 1841 წელს ბაღის ქუჩა ეწოდებოდა, 1843 წელს — ვასილ ბებუთოვის ქუჩა, 1922 წელს — ფრიდრიხ ენგელსის ქუჩა, ხოლო 1923 წელს კი — იოსებ (სოსო) ივანიძის ქუჩა. ლადო ასათიანის სახელი ქუჩას 1991 წელს მიენიჭა.
აღსანიშნავია ქუჩაზე არსებული შენობა-ნაგებობები: 66-ე სკოლა-გიმნაზიის შენობა (მოქანდაკე ინჟინერი როტინოვი), არქიტექტორ კორნელი ტატიშჩევის საკუთარი სახლი (მოქანდაკე ნ. ალიევი), ყოფილი სასტუმრო „გრანდ-ოტელი“.
ისტორია
ფეოდალურ პერიოდში აქაური მიწების დიდი ნაწილი ბებუთაშვილების გვარს ეკუთვნოდა. XVIII საუკუნეში ქუჩის დასაწყისში იდგა ბებუთაშვილების სასახლე, რომელსაც სხვადასხვა ნაგებობითა და ეზო-ბაღით საკმაოდ ვრცელი ტერიტორია ეკავა. ამ ტერიტორიაზე ყოფილა პატარა აუზი მარმარილოს ლომებით და, აგრეთვე, ქვის აუზი, რომლებშიც წყალი სოლოლაკის მთიდან მოდიოდა მილებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ძველი თბილისი ასათიანი
ფორთოხალი
thumb| ფორთოხალი (Citrus sinensis) — მარადმწვანე ხეხილი ციტრუსის გვარის ტეგანისებრთა ოჯახისა. ველურად არ გვხვდება. ძლიერ საძირეზე დამყნილი 12 მ-მდე იზრდება, სუსტზე (ტრიფოლიატაზე) 4—6 მ-მდე. აქვს ტყავისებრი, ოვალური, მუქი მწვანე ფოთოლი. ორსქესიანი, თეთრი, სურნელოვანი, მარტოული ან ყვავილელად შეკრებილი ყვავილი, მრავალბუდიანი კენკრა ნაყოფი. ფორთოხლის ჯიშები საგრძნობლად განსხვავდებიან ფორმით, ზომით, კანის ფერით. ნაყოფის რბილობი წვნიანია, ტკბილი ან მომჟავო-მოტკბო. საქართველოში ხარობს ფორთოხლის რამდენიმე ჯიში: „ვაშინგტონ-ნაველი“, „ჰამლინი“, „კარალიოკი“ და სხვა.
Sorrow (პინკ ფლოიდის სიმღერა)
„Sorrow“ — მეათე სიმღერა ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ პინკ ფლოიდის ალბომიდან A Momentary Lapse of Reason. დეივიდ გილმორის თქმით, ეს არის მისი შემოქმედების ერთ-ერთი საუკეთესო ტექსტის მქონე კომპოზიცია, თუმცა პირველი სტრიქონები აღებულია ჯონ სტეინბეკის შემოქმედებიდან.
ფორთოხალი
იყენებენ ნედლად და გადამუშავებულს (ჯემი, მურაბა, ცუკატი, წვენი და სხვა), ნაყოფის კანი, ფოთოლი და ყვავილი შეიცავს 1,2—2,1 % ეთეროვან ზეთს, რომელსაც პარფიუმერიასა და კვების მრეწველობაში იყენებენ. ფორთოხალი ზიანდება 7 °C ყინვის დროს, ხოლო — 10 °C-ზე მთლიანად იყინება. ნაყოფს იძლევა დარგვიდან 3—4 წლის შემდეგ. ჰექტარზე ირგვება 750—800 ძირი. თითოეული ხის მოსავალი 50 კგ აღემატება. ფორთოხალი ფართოდაა გავრცელებული ესპანეთში, იტალიაში, ჩრდილოეთ აფრიკაში, აშშ-ში. საქართველოში მისი ფართობი 2 ათ. ჰა შეადგენს და წელიწადში 5— 8 ათ. ტ. კრეფენ.
Sorrow (პინკ ფლოიდის სიმღერა)
ნიკ მეისონის თქმით, დეივიდ გილმორმა ეს სიმღერა თითქმის მთლიანად, შაბათ-კვირას ჩაწერა, საკუთარ სტუდიაში, Astoria. გიტარის სოლო, რომელიც სიმღერის თავში ჟღერს, ჩაწერილი იქნა ლოს-ანჯელესში, სტადიონზე. საბოლოო სოლო ჩაწერილია დეივიდის სტუდიაში, Gallien-Krueger-ის გამაძლიერებლით. დრამ-მანქანის პროგრამირება ამ კომპოზიციაში გილმორს ეკუთვნის.
ფორთოხალი
ფორთოხლის უდიდესი მწარმოებელია ბრაზილია, ის აწარმოებს მსოფლიო მოცულობის დაახლოებით 25 %-ს. ფორთოხლის წარმოება ძირითადად ხდება სან-პაულუს შტატში, რომელიც სამხრეთ-აღმოსავლეთი რეგიონში მდებარეობს.
Sorrow (პინკ ფლოიდის სიმღერა)
სიმღერაში ჟღერს სტრიქონი დარღვეულ დაპირებებზე, „Of promises broken“, რომელიც თავდაპირველად ალბომის სახელწოდება უნდა ყოფილიყო.
ფორთოხალი
მეორე უდიდესი მწარმოებელი არის აშშ. ფორთოხალი ძირითადად მოჰყავთ: ფლორიდაში, კალიფორნიაში, ტეხასში და არიზონაში. კალიფორნიაში მოყვანილი ფორთოხლის უმეტესი ნაწილი იყიდება ცოცხლად, ხოლო არიზონასას ამუშავებენ წვენად. აშშ-ში საუკეთესოდ ფლორიდაში, ინდიური მდინარის რეგიონში მოყვანილი ფორთოხალი ითვლება.
Sorrow (პინკ ფლოიდის სიმღერა)
დეივიდი:
ფორთოხალი
მინი|450პქ|ფორთოხლის მსხვილი ექსპორტიორები 2005 წელს.
Sorrow (პინკ ფლოიდის სიმღერა)
სიმღერა სრულდებოდა ჯგუფის 1987-1989/1994 წლების ტურნეებში და, გარდა სტუდიურის, შეტანილია საკონცერტო ალბომებში Delicate Sound of Thunder და Pulse. გილმორმა სიმღერა შეასრულა Fender Stratocaster-ის იუბილეზე, 2004 წელს, კომპოზიციებთან „Marooned“ და „Coming Back to Life“ ერთად. 2015-2016 წლების სოლო ტურნეში ეს სიმღერა კვლავ სრულდებოდა, თუმცა — შავ და არა წითელ Stratocaster-ზე.
სქოლიო
კატეგორია:პინკ ფლოიდის სიმღერები კატეგორია:1987 წლის სიმღერები კატეგორია:სიმღერები დეივიდ გილმორის ავტორობით
ფორთოხალი
სქოლიო
კატეგორია:ციტრუსები
Sorrow (პინკ ფლოიდის სიმღერა)
სქოლიო
Sorrow
ამტყელი
სქოლიო
კატეგორია:კოდორის შენაკადები კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მდინარეები
ტიუანაკო
ტიუანაკო (Tiahuanaco) — ძველი ქალაქი ბოლივიაში, მდებარეობს ლა-პასიდან 72 კილომეტრში, ტიტიკაკის ტბის აღმოსავლეთ სანაპიროსთან ახლოს.
არქეოლოგიური გათხრების მიხედვით ირკვევა, რომ ადამიანი აქ დასახლებულა ძვ. წ. 1500 წლისთვის. ახ. წ. II-IX საუკუნეებში ტიუანაკო ცენტრალური ანდების უმსხვილესი ქალაქია და წარმოადგენს პუკინის სახელმწიფოს ცენტრს. ამ პერიოდში მას ეკავა 6 კმ²  ტერიტორია და მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენდა სავარაუდოდ 40 ათ. ადამიანს.
ტიუანაკოს ცივილიზაცია
ტიუანაკოს ცივილიზაციის ენა უცნობია, არ შემონახულა მისი სახელწოდებაც. თუმცა ამ სახელმწიფომ თავისი კვალი ნამდვილად დატოვა სამხრეთი ამერიკის ისტორიაში.
პუკინის სახელმწიფოს თავისი ძლიერების პერიოდში (ახ. წ. 700 — 900 წწ.) ეკავა ანდების მთიანეთის მნიშვნელოვანი ნაწილი და ვრცელდებოდა წყნარი ოკეანის სანაპირომდე. აღნიშნული ტერიტორია მოიცავს თანამედროვე ბოლივიის, პერუს, ჩილესა და არგენტინის ტერიტორიებს. ტიუანაკოს ცივილიზაციის სავაჭრო და კულტურული კავშირები თითქმის მთელ სამხრეთ ამერიაზე ვრცელდებოდა. ტიუანაკოს მაცხოვრებლებმა ტიტიკაკას ტბის რაიონში ააშენეს გრანდიოზული საირიგაციო სისტემა.
ტიუანაკოს ცივილიზაციას ყოფენ ოთხ პერიოდად:
ტიუანაკოს კულტურის ისტორიულ გამგრძელებლად ითვლება მოლიოს კულტურა. პუკინის სახელმწიფოებრიობის გაქრობის შემდეგ, ტიუანაკო, მისი უმთავრესი ცენტრი, ინკების მითოლოგიაში მნიშვნელოვან როლს თამაშობდა. ისინი თვლიდნენ რომ მათი პირველი მმართველი საპა ინკა მანკო კაპაკი და მისი და და ცოლი მამა ოკლო წარმოშობით სწორედ აქედან იყვნენ.
ტიუანაკო მნიშვნელოვან როლს თამაშობს ასევე თანამედროვე აიმარას ეთნიკური ჯგუფების რწმენაში.
2000 წელს ტიუანაკო შეიყვანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
სილეზიური ენა
სილეზიური ენა (ślůnsko godka, język śląski, Schlesische Sprache, slezština) — ენა, რომელზეც ჩეხეთთან და გერმანიასთან ერთად, პოლონეთის ზემო სილეზიის რეგიონის მცხოვრებნი საუბრობენ. 2011 წელს დაახლოებით 509 000 ადამიანმა სილეზიური თავის მშობლიურ ენად გამოაცხადა, თუმცა ამ ენაზე მოსაუბრეთა რაოდენობა 1 250 000 ადამიანს ითვლის.
სილეზიური ენა მჭიდროდაა დაკავშირებული პოლონურ ენასთან, სწორედ ამიტომ ზოგიერთი ლინგვისტი მას პოლონური ენის დიალექტად მიიჩნევს.
ანბანი
სილეზიური ანბანი რამდენიმეა. წარსულში სილეზიურ ენაზე მოსაუბრეები პოლონური ანბანს იყენებდნენ, თუმცა 2006 წელს შემოღებულ იქნცა სილეზიური ანბანი, რომელიც სილეზიური დამწერლობების ათივე სახეობას ეფუძნებოდა. მას ფართოდ გამოიყენებენ ინტერნეტში, ისევე როგორც სილეზიურ ვიკიპედიაში.
ამჟამინდელი სილეზიური ანბანი შედგება შემდეგი ასო-ნიშნებისგან:
Aa, Bb, Cc, Ć|Ćć, Č|Čč, Dd, Ee, Ff, Gg, Hh, Ii, Jj, Kk, Ll, Mm, Nn, Ń|Ńń, Oo, Pp, Rr, Ř|Řř, Ss, Ś|Śś, Š|Šš, Tt, Uu, Ů|Ůů, Ww, Yy, Zz, Ź|Źź, Ž|Žž;
იაბლოჩნი (ბაშკირეთი)
იაბლოჩნი  (Яблочный; Яблочный) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბლაგოვეშჩენსკის რაიონში.
2002 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 9 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ბლაგოვეშჩენსკის რაიონის სოფლები
შვეიცარიის ეროვნული პარკი
მინი|მარცხნივ|შვეიცარიის ეროვნული პარკი. მინი|მარცხნივ|მთის ტბა. შვეიცარიის ეროვნული პარკი (Schweizerischer Nationalpark; Parc National Suisse; Parco Nazionale Svizzero; Parc Naziunal Svizzer) — ეროვნული პარკი შვეიცარიაში. მდებარეობს შვეიცარიის გრაუბიუნდენის კანტონის ტერიტორიაზე. წარმოადგენს იუნესკოს მსოფლიო ბიოსფერული ნაკრძალის ნაწილს (1979 წლიდან). შვეიცარიის ეროვნული პარკი ერთადერთი ეროვნული პარკია შვეიცარიაში. დაარსდა 1914 წლის 1 აგვისტოს, შვეიცარიის ეროვნული დღესასწაულის დღეს (შვეიცარიის ეროვნული დღესასწაულია 1291 წლის 1 აგვისტო). შვეიცარიის ეროვნული პარკი არა მარტო შვეიცარიის, არამედ ევროპის ერთ-ერთი უძველესი ეროვნული პარკია. ფართობი 170.3 კმ², რითაც ქმნის შვეიცარიის უდიდეს დაცულ ტერიტორიას.
პარკის სიმაღლე მერყეობს 1400 მ-იდან 3174 მ-მდე. ტერიტორიის 1/3 დაფარულია ტყით, 20% უკავია ალპურ მდელოებს, ხოლო დაახლოებით 50%-ს ნიადაგებს, მთებსა და კლდეებს. პარკი მოკლებულია გრანიტისა და გნაისის ქანებს. გნაისები და ამფიბოლიტები გამოვლინებულია მხოლოდ მაკუნის ოლქში. საშუალო წლიური ტემპერატურა შეადგენს 0° С-ს, ატმოსფერული ნალექების რაოდენობა დაახლოებით 1140 მმ წელიწადში.
თანამედროვე პარკის ტერიტორია 1909 წელს ადამიანის მიერ იყო ინდუსტრირებული; ამ მიწებზე ჭრიდნენ ხეებს, ადგილობრივ ბუნებრივ რესურსებს იყენებდნენ არამიზნობრივად. 1914 წლისათვის მიღებული გადაწყვეტილების შედეგად პარკის იმდროინდელ ტერიტორიაზე აიკრძალა ადამიანის მიერ რაიმე სამეურნეო მოქმედების შესრულება.
მრავალფეროვანია ფლორა და ფაუნა. არის 21 ტურისტული ბილიკი, რომელთა სიგრძეა 80 კმ. დღეისათვის ყოველწლიურად პარკს სტუმრობს დაახლოებით 150 ათასი ადამინი.
შვეიცარიის ეროვნული პარკი ესაზღვრება იტალიაში მდებარე სტელვიოს ეროვნულ პარკს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შვეიცარიის ეროვნული პარკები
იქს-ადამიანების წევრების სია
იქს-ადამიანები (ინგლ. X-Men [ˈɛksˈmen]) — Marvel Comics-ის სუპერგმირებისაგან შექმნილი გუნდი.
ქსავიეს ინსტიტუტის სტუდენტები
მუტანტთა განადგურებამდე ქსავიეს ინსტიტუტში 182 სტუდენტი სწავლობდა. ახლა X-23-ის ჩათვლით მხოლოდ 26. ის მუტანტები, რომლებიც აღარ გამოჩენილან კომიქსში New X-Men #23 სავარაუდოდ ან დაღუპულნი ან ძალადაკარგულნი არიან (42 დაიღუპა ავტობუსში). დღემდე ძალაშერჩენილი მუტანტები ცხრილში აღნიშნულნი არიან *.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იქს-ადამიანები
ავე მარია
ავე მარია — მარიამ ღვთისმშობლისადმი მიძღვნილი კათოლიკური ჰიმნი, რომლის ტექსტიც, დამტკიცებული 1545 წელს საეკლესიო კრების მიერ, არ უნდა შეცვლილიყო. დაწყებული XIX ს-დან „ავე მარიას“ უწოდებენ ნებისმიერ ტექსტზე შექმნილ სევდიანი განწყობის ვოკალურ ნაწარმოებს, მიძღვნილს წმინდა მარიამისადმი.
რესურსები
კატეგორია:კათოლიციზმი კატეგორია:ქრისტიანული ლოცვები კატეგორია:წმინდა მარიამი
ამური (მრავალმნიშვნელოვანი)
ამური შეიძლება აღნიშნავდეს:
Polyrhachis regularis
Polyrhachis regularis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
პირველადი გვიმრები
პირველადი გვიმრები (Primofilices) — გვიმრების ამ ქვეკლასს განეკუთვნებიან მეტად მრავალფეროვანი გარეგნობისა და აგებულების მქონე მცენარეები, რომლებიც მხოლოდ ნამარხ მდგომარეობაში გვხვდებიან. მათი სპორანგიუმები წარმოშობილია ფოთლის სუბეპიდერმული უჯრედების ჯგუფისგან.
უმარტივესი პირველადი გვიმრები ძლიერ ჰგავდნენ ფსილოფიტებს. უფრო ორგანიზებულ წარმომადგენლებს უკვე ტიპური გვიმრისნაირი გარეგნობა ახასიათებთ.
პირველადი გვიმრების სისტემატიკა კერ კიდევ ვერ არის სათანადოდ დამუშავებული.
რიგები
ჩვეულებრივ, ამ ქვეკლასს ოთხ რიგად ჰყოფენ:
ლიტერატურა
კატეგორია:გვიმრები
ჰობოი (ფილმი)
ჰობოი — 1977 წლის ქართული ფილმი. რეჟისორი - რევაზ კეზელი.
სიუჟეტი
ფილმის გმირია მუსიკოსი, ჰობოიზე დამკვრელი; არ არსებობენ დიდი და პატარა ადამიანები, ყველა ადამიანს თავისი ადგილი აქვს ცხოვრებაში – ასეთია ფილმის დედააზრი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1977 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:სსრკ-ის ფილმები კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები
ჭვავი
ჭვავის თავთუნის კილი ვიწროა, მახათისებრი. თავთავის ღერძი წვრილი და სწორი ნაწილაკებისაგან შედგება. ორყვავილიანი თავთუნები თითო თითოდაა განლაგებული თავთავის ღერძის თითოეულ ნაწილაკზე. ყვავილის ქვედა კბილები გრძელი ფხებით ბოლოვდებიან. ყვავილი ორსქესიანია, ჯვარედინ მტვერია. ჭვავის ნორჩი აღმონაცენი მოსოსნისფრო-ყავისფერია ან მოყავისფრო. ჭვავის საშემოდგომო ჯიშები უფრო მოსავლიანია, უფრო ადრე შემოდის და ამიტომ უკეთ გაურბის გვალვას. საგაზაფხულო ჯიშებს თესენ იქ, სადაც კლიმატური პირობების გამო საშემოდგომო პური ვერ ხარობს (მაგალითად, აღმოსავლეთ ციმბირში).
ჭვავი კულტურაში ხორბალზე უფრო გვიან დაინერგა. ძველი ბერძნებისათვის ჭვავი ცნობილი არ იყო; დასავლეთ და აღმოსავლეთ აზიისა და აფრიკის უძველესი კულტურის ქვეყნებში — ირანში, არაბთა გაერთიანებული საამიროებში და ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკაში ჭვავი ამჟამადაც არ ითესება.
ფიქრობენ, რომ ჭვავი წარმოიშვა იმ სარეველა ჭვავისგან, რომელიც ასავრელიანებდა და ახლაც ასავრელიანებს საშემოდგომო ხორბლისა და საშემოდგომო ქერის ნათესებს კავკასიაში, შუა და მცირე აზიაში. ეს სარეველა ჭვავი გვხვდება მრავალი სახესხვაობისა და ფორმის სახით, რომლებსაც ზოგი ავტორი ამავე Secale cereale-ს სახეობაში აერთიანებს, რომელიც შედის კულტურული ჭვავი, ხოლო სხვები მათ გამოყოფენ სარეველა ჭვავის — Secale segetale-ს დამოუკიდებელ სახეობად.
რაც უფრო ჩრდილოეთისა და ზევით მთებისკენ მიიწევდა ხორბლის კულტურა, მით უფრო ისპობოდა იგი და უფრო გამძლე ჭვავი კი რჩებოდა. ამის გამო ის უფრო იპყრობდა ადამიანის ყურადღებას, რომელმაც თანდათანობით შერჩევით გამოიყვანა ჭვავის კულტურული ფორმა.
ჭვავის ველურ სახეობებს (დაახლოებით 12-მდეა) პრაქტიკული მნიშვნელობა არ აქვს.
ლიტერატურა
კატეგორია:მარცვლოვანნი კატეგორია:მარცვლეული კულტურები
شيلم
ქერი
ქერი (Hordeum) — ერთ- და მრავალწლოვან ბალახოვან მცენარეთა გვარი მარცვლოვანთა ოჯახისა. ქერის ფესვთა სისტემა ფუნჯაა; ღერო-ღრუ ჩალისფერი, რომლის სიმაღლე 35-135 სმ აღწევს. ფოთოლი სხვა მარცვლოვანებზე უფრო ფართო აქვს. ყვავილედი თავთავია, ნაყოფი — მარცვალია.
ევრაზიასა და ამერიკაში ცნობილია დაახლოებით 30 სახეობა. მისი სამშობლოა აზია, თუმცა ველური სახით გვხვდება სირიაში, თურქეთში, შუა აზიასა და კავკასიაში. ეგვიპტეში ქერის კულტურა ფარაონების დროიდანაა ცნობილი. სწორედ აქედან გავრცელდა ის საბერძნეთსა და რომის იმპერიაში. XV საუკუნემდე ქერის მარცვლებს ფქვავდნენ და პურს აცხობდნენ. აღსანიშნავია, რომ ძველი მკურნალები სამკურნალოდ იყენებდნენ ქერის მარცვლებსა და ქერის წყალს. ავიცენას მიაჩნდა, რომ ქერი უნიკალურად წმენდს ორგანიზმს.
კულტურაშია 3 სახეობა. სამივეს ხშირად აერთიანებენ ერთ კრებად სახეობაში — სათესი ქერი (Hordeum sativum); ბიოლოგიური თავისებურების მიხედვით ქერი იყოფა საგაზაფხულოდ და საშემოდგომოდ. ქერის მარცვალი შეიცავს (პროცენტობით): წყალს (13), ცილას (12), ნახშირწყლებს (64,6), უჯრედისს (5,5), ცხიმს (2,1), ნაცრის ელემენტებს (2,8).
ქერი მეტად ღირებული მარცვლოვანი კულტურაა. მარცვლისაგან ამზადებენ ფქვილს და ღერღილს. პურის გამოცხობისას ქერის ფქვილს უმატებენ ხორბლის ფქვილს. ქერი ძვირფასი კონცენტრირებული საკვებია მეღორეობასა და მეფრინველეობაში. იყენებენ ლუდის წარმოებაში, მის ექსტრაქტებს — საფეიქრო, საკონდიტრო და ფარმაცევტულ მრეწველობაში.
სქოლიო
კატეგორია:მარცვლოვანნი კატეგორია:მარცვლეული კულტურები
ნოდარ შამანაძე
ბიოგრაფია
1953 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი, ხოლო 1957 წელს ი. ჭავჭავაძის სახელობის თბილისის უცხო ენათა პედაგოგიური ინსტიტუტის გერმანული ენის ფაკულტეტი, 1959 წელს კი სწავლა განაგრძო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის რუსთაველის სახელობის ქართული ლიტერატურის ინსტიტუტის ასპირანტურაში ქართული ფოლკლორის განხრით.
პირველი ლექსი გამოაქვეყნა 1950 წელს; ლექსთა პირველი წიგნი „სიჭაბუკის გზაზე“ 1957 წელს; ეკუთვნის პოეტური („სულმა სულში ჩაიხედა“, 1964; „იმედის თეთრო ყვავილო“, 1967; „შენთან ვიქნები“, 1980) და პროზაული („სამახარობლო“, 1969; „მაღალი კოშკი“, 1973; "ხე მრუდე და ხე მართალი, 1976; „ხათრიანი კაცი“, 1977; „იმედის მთვარე“, 1983), კრებულები, საბავშვო წიგნები, ნაშრომები ქართული ფოლკლორის საკითხებზე და სხვ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 15 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1930 კატეგორია:გარდაცვლილი 10 მაისი კატეგორია:ქართველი მწერლები კატეგორია:საჩხერის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები კატეგორია:გარდაცვლილი 2002 კატეგორია:საბურთალოს პანთეონში დაკრძალულები
არაფო
არაფო (Arafo) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კანარის კუნძულების ავტონომიური გაერთიანების სანტა-კრუს-დე-ტენერიფეს პროვინციის შემადგენლობაში. მდებარეობს კუნძულ ტენერიფეზე. ფართობი — 33,92 კმ². მოსახლეობა — 5623 კაცი (2022 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:სანტა-კრუს-დე-ტენერიფეს მუნიციპალიტეტები
Polyrhachis relucens
Polyrhachis relucens — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
აბესალომ ტუღუში
აბესალომ ტუღუში (დ. 21 იანვარი, 1951, ზუგდიდი) — ქართველი ისტორიკოსი.
1972 წლიდან მუშაობს ზუგდიდის მუზეუმში. 1978 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი. 1998 წელს ჩააბარა საკანდიდატო მინიმუმი. იმავე წლის 3 სექტემბერს ისტორიის ინსტიტუტში შედგა მისი საკანდიდატო დისერტაციის („ოდიშის სამთავრო 1657-1714 წლებში“) წინასწარი განხილვა, მაგრამ შემდეგ ოჯახური პირობების გამო ვერ შეძლო მისი დასაცავად წარდგენა.
გამოქვეყნებულია მისი 9 წიგნი და კრებულებსა და 80-ზე მეტი ნაშრომი საქართველოს ფეოდალური ხანის ისტორიის, წყაროთმცოდნეობის, ქართველთა რწმენა-წარმოდგენების ისტორიის, ფოლკლორისტიკისა და ლექსიკოლოგიის საკითხებზე. ამჟამად მუშაობს ლაზეთის ისტორიის მონოგრაფიულ შესწავლაზე და მეგრული გვარების ისტორიის მრავალტომეულზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1951 კატეგორია:ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:დაბადებული 21 იანვარი
ლექარდე
ლექარდე — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, ეწერის თემში (სოფლები: ეწერი, ლექარდე, ლეძაძამიე).
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 168 ადამიანი.
ემანინო
ემანინო (Эманин; Эманино) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბლაგოვარის რაიონში.
2002 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 98 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბლაგოვეშჩენსკიდან 73 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ზაგოროდნაია, რომელიც დაშორებულია 78 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები (56 %) და ბაშკირები (30 %) შეადგენენ.
სქოლიო
კატეგორია:ბლაგოვეშჩენსკის რაიონის სოფლები
ამტყელის ტბა
ამტყელი, აზანთა — ტბა საქართველოში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მდინარე ამტყელის ხეობაში, ზღვის დონიდან 507 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 0,58 კმ², აუზის ფართობი 153 კმ², საშუალო სიღრმე 29,6 მ, მაქსიმალური სიღრმე 64 მ. წლის განმავლობაში წყლის დონის მკვეთრი მერყეობის გამო (30–35 მ) ცვალებადია ტბის ზედაპირის ფართობი და სიღრმე. ამტყელის ტბა წარმოიშვა 1891 წლის 3 ოქტომბერს, როდესაც მთა პატარა შხაპაჭის ფერდობის ჩამოქცევის შედეგად აქ გზა ჩაეხერგა მდინარე ამტყელს. ამტყელი საზრდოობს თოვლითა და წვიმით. წყლის დონე მაღალია გაზაფხულის ბოლოსა და ზაფხულის დასაწყისში, დაბალია — ზამთარში. ტბას ერთვის მდინარე ამტყელი. ამტყელის წყალი ცივია, ზაფხულობით ზედაპირზე მისი ტემპერატურაა 18–20 °C, ფსკერთან 5 °C. იყინება მხოლოდ სუსხიან ზამთარში. ამტყელში ბინადრობს კალმახი, ჩვეულებრივი წვერა, ტობი, ფრიტა და სხვა თევზი.
სქოლიო
კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ტბები
არადეთის ბრძოლა
არადეთის ბრძოლა 1483 — შინაპოლიტიკური ბრძოლის ერთ-ერთი ეპიზოდი ფეოდალურ საქართველოში. აგვისტოში სამცხის ათაბაგი ყვარყვარე II ჯაყელი, რომელიც აღარ ემორჩილებოდა სამეფო ხელისუფლებას, არეშის (ახლა აზერბაიჯანშია) დარბევის შემდეგ ქართლის გზით ბრუნდებოდა სამცხეში.
სოფ. არადეთთან მას გზა გადაუღობა ქართლის ფეოდალთა ლაშქარმა და ქართლის მეფის კონსტანტინე II-ის მორჩილება მოსთხოვა. ბრძოლა კონსტანტინე II-ის მომხრეთა დამარცხებით დამთავრდა. ამ მარცხმა კიდევ უფრო დაასუსტა სამეფო ხელისუფლება, რითაც ისარგებლეს დასავლეთ საქართველოს ფეოდალურმა წრეებმა, გაამეფეს იქ ალექსანდრე II და იმერეთი დამოუკიდებელ სამეფოდ გამოაცხადეს. ამგვარად არადეთის ბრძოლამ ხელი შეუწყო საქართველოს პოლიტიკური დაშლის პროცესს.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ბრძოლები კატეგორია:სამცხე-საათაბაგო კატეგორია:ქართლის სამეფო კატეგორია:XV საუკუნის ბრძოლები
ლევ ვიგოტსკი
ლევ სიმონის ძე ვიგოტსკი (Лев Семёнович Выготский; დ. 17 ნოემბერი [ძვ. სტ. 5 ნოემბერი], 1896, ორშა — გ. 11 ივნისი, 1934, მოსკოვი) — საბჭოთა ფსიქოლოგი, რომელმაც შექმნა სოციო-კულტურული თეორია.
ბიოგრაფია
ლევ ვიგოტსკი დაიბადა 1896 წლის 17 ნოემბერს, ბელორუსიაში, ქალაქ ორშაში. იგი საცხოვრებლად გადავიდა ქალაქ გომელში, სადაც დაამთავრა საშუალო სკოლა. სკოლის დამთავრების შემდეგ ჩააბარა მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტში სამართლის ფაკულტეტზე. მან სწავლა გააგრძელა შანიავსკის სახალხო უნივერსიტეტში. 1917 წელს უნივერსიტეტის დამთავრებისას, იგი დაბრუნდა ქალაქ გომელში და დაქორწინდა. პირველი ქალიშვილის დაბადების შემდეგ მან დაიწყო მუშაობა ფსიქოლოგიის ინსტიტუტში და მუშაობდა სხვადასხვა კვლევით ინსტიტუტებში ქალაქ მოსკოვში, ლენინგრადსა და კრაკოვში. იგი 1934 წელს ტუპერკულიოზისგან გარდაიცვალა.
ლევ ვიგოტსკი თვლიდა, რომ საზოგადოება და კულტურა მნიშვნელოვნად უწყობს ხელს ბავშვთა კოგნიტურ განვითარებას. მისი სოციო-კულტურული თეორია ხაზს უსვამს სოციალური კომუნიკაციისა და ენის გავლენას ბავშვთა კოგნიტურ განვითარებაზე. სწავლა წინ უძღვის და ხელს უწყობს კოგნიტურ განვითარებას. ბავშვი სწავლობს საზოგადოებაში არსებულ სიმბოლოთა მნიშვნელობებს სხვა ადამიანის მიერ მოწოდებული ინფორმაციის საფუძველზე. განვითარება მოიცავს ბავშვის მიერ სიმბოლოთა მნიშვნელობების ისე გათავისებას, რომ მას უკვე შეუძლია დამოუკიდებლად აზროვნება და პრობლემების გადაჭრა. ამ უნარს თვითრეგულირების უნარი ეწოდება. ვიგოტსკის მიაჩნდა, რომ სოციალური კომუნიკაცია მნიშვნელოვან როლს თამაშობს ბავშვის განვითარებაში. ბავშვების აზროვნება ვითარდება სხვა ადამიანებთან კომუნიკაციის შედეგად. ამ დროს ბავშვები იძენენ ისეთ ცოდნას,რომლის შეძენასაც ისინი დამოუკიდებლად ვერ შეძლებდნენ. ბავშვები სწავლობენ მოქმედებაში, ანუ როდესაც ისინი უფრო მცოდნე ადამიანებთან ერთად ჩართულნი არიან გარკვეულ საქმიანობაში. ამ დროს ბავშვები აქტიურად შედიან დიალოგში.
ეს ზონა გულისხმობს იმ ამოცანათა და მოქმედებათა მრავალფეროვნებას, რომელთა შესრულებაც ბავშვს არ შეუძლია დამოუკიდებლად, მაგრამ შეუძლია მოზრდილი ადამიანების დახმარებით. იგი მოიცავს სწავლისა და პრობლემების გადაჭრის უნარებს, რომლებიც მხოლოდ ახლა იწყებს აღმოცენებას.
იმ ამოცანების ზედა ზღვარი, რომელთა შესრულებაც ბავშვს სხვების დახმარების გარეშე შეუძლია.
ვიგოტსკი თვლიდა, რომ ენა მნიშვნელოვან როლს თამაშობს ბავშვის განვითარებაში. ენის საშუალებით ის ცოდნა, რომელიც სხვებს გააჩნიათ, მოსწავლეთათვის ხელმისაწვდომი ხდება. ენა კოგნიტური იარაღია, რომელიც მოსწავლეებს აზროვნებასა და პრობლემების გადაჭრაში ეხმარება. ვიგოტსკი თვლიდა, რომ 2 წლის ასაკამდე ბავშვისთვის აზროვნება და მეტყველება ორ განცალკევებულ ფუნქციას წარმოადგენს. აზროვნება ენისგან დამოუკიდებლად ხდება. როცა ენა იწყებს განვითარებას, იგი, თავდაპირველად, კომუნიკაციის გამოიყენება. დაახლოებით 2 წლის ასაკიდან, ენა და აზროვნება ერთიანდება: ბავშვები იწყებენ აზრების გამოხატვას ენის საშუალებით და იყენებენ ენას იმისთვის, რომ იფიქრონ და იაზროვნონ. როდესაც ენა და აზროვნება ერთმანეთს ერწყმის, ბავშვები ხშირად საკუთარ თავს ელაპარაკებიან. ამ ფენომენს ეგოცენტრული მეტყველება ეწოდება. დროთა განმავლობაში მეტყველების ამ ფორმას შინაგანი მეტყველება ცვლის. შინაგან მეტყველებაზე გადასვლა 3-7 წლის ასაკში ხდება.
სქოლიო
კატეგორია:რუსი ფსიქოლოგები კატეგორია:დაბადებული 1896 კატეგორია:გარდაცვლილი 1934
ჩიკიტოსის იეზუიტთა მისია
ჩიკიტოსის იეზუიტთა მისია (Misiones jesuíticas del Chiquitos) — კულტურულ-ისტორიული ძეგლი, მდებარეობს აღმოსავლეთ ბოლივიაში სანტა-კრუსის დეპარტამენტში. მოიცავს ექვსი დასახლებული პუნქტის, ყოფილი მისიონერული ცენტრების,  კულტურულ ძეგლებს, რომლებიც 1990 წელს შეიყვანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. ისტორიული ძეგლები ყურადღებას იმსახურებს თავისი უნიკალური ეკლექტიკური ევროპული და ინდიელების კულტურით.
მისია დააარსეს იეზუიტებმა XVII—XVIII საუკუნეებში, სამხრეთ ამერიკაში კათოლიციზმის გავრცელების მიზნით.
სან-ხავიერი
მისია დაარსდა 1691 წელს, ხოლო ეკლესია აშენდა 1749-1752 წწ. აღნიშნული მისია პირველი შეიყვანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
სან-რაფაელ-დე-ველასკო
სან-რაფაელ-დე-ველასკოს მისია მეორეა იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. დაარსდა 1695 წელს, ხოლო ეკლესია აშენდა 1747-1749 წწ.
სან-ხოსე-დე-ჩიკიტოსი
მისია დაარსდა 1698 წელს, ხოლო ეკლესია აშენდა 1745-1754 წწ. რესტავრაცია ჩაუტარდა 1998-2003 წწ.
სან-მიგელ-დე-ველასკო
სან-მიგელ-დე-ველასკოს მისია მეხუთეა იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. დაარსდა 1721 წელს, ხოლო ეკლესია აშენდა 1750-1757 წწ.
სანტა-ანა-დე-ველასკო
სანტა-ანა-დე-ველასკოს მისია არის ბოლო მისია რომელიც შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში. დაარსდა 1755 წელს, ხოლო ეკლესია აშენდა 1770-1780 წწ.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ბოლივიაში კატეგორია:ბოლივიის ტურიზმი
წიწიბურა
250პქ|მინი|მარჯვნივ|[[Fagopyrum esculentum]] წიწიბურა (Fagópyrum) — ერთწლოვან, იშვიათად მრავალწლოვან მცენარეთა გვარი მატიტელასებრთა ოჯახისა. მისი სამშობლოა შუა და აღმოსავლეთ აზია.
წიწიბურას თესლი შეიცავს: ცილებს, სახამებელს, შაქარს, ცხიმს, უჯრედისს, ლიმონისა და ვაშლის მჟავებს, მინერალურ მარილებსა და მიკროელემენტებს, B1, B2, PP, და P ვიტამინებს. წიწიბურას ბურღული და ფქვილი გამოიყენება დიეტური კვებისთვის, განსაკუთრებით შაქრიანი დიაბეტისას, კუჭნაწლავის დაავადებისას, ნერვული სისტემის მოშლისას.
ლიტერატურა
კატეგორია:მატიტელასებრნი
საპროტესტო აქციები აზერბაიჯანში ჰიჯაბის აკრძალვის წინააღმდეგ
საპროტესტო აქციები აზერბაიჯანში ჰიჯაბის ტარების აკრძალვის წინააღმდეგ დაიწყო 2011 წელს რესპუბლიკის სკოლებში და უნივერსიტეტებში ჰიჯაბის ტარების აკრძალვის შედეგად. დემონსტრაციების შემდეგ რამდენიმე რელიგიური აქტივისტი დააკავეს.
წინაისტორია
კონსტიტუციის მიხედვით, აზერბაიჯანი საერო სახელმწიფოა. საპროტესტო აქციების წინაპირობა გახდა საგანმანათლებლო დაწესებულებებში ჰიჯაბის ტარების აკრძალვა და მუსლიმი აქტივისტების დაკავება. ფაქტობრივად, რესპუბლიკის სკოლებში სპეციალური მუსლიმური თავსაბურავი აიკრძალა სკოლაში ფორმების ტარების გამო.
რელიგიური აქტივისტების დაპატიმრება
აზერბაიჯანის მთავრობამ დააკავა მუსლიმური ოპოზიციის რამდენიმე ლიდერი, რამაც გამოიწვია პროტესტი მათ მხარდამჭერებს შორის და ხელი შეუწყო დაპატიმრებების მკვეთრ ზრდას. პატიმრობა ემუქრებოდა სახალხო ფრონტის, მუსავატისა და ისლამური პარტიის ხელმძღვანელობას. არარეგისტრირებული ისლამური პარტიის ხელმძღვანელს მოვსუმ სამედოვს ადანაშაულებდნენ ტერორისტული აქტის მოწყობაში. 2021 წლის მაისში მას განაჩენი გამოუტანეს.
საპროტესტო აქციები
აქციები დაიწყო 2010 წლის 10 დეკემბერს, ამ დღეს პოლიციამ აქცია დაარბია და ათობით მომიტინგე დააკავა. რესპუბლიკის განათლების მინისტრმა მისირ მარდანოვმა განაცხადა, რომ სკოლის მოსწავლეებმა უნდა ატარონ სასკოლო ფორმა. მან ასევე აღნიშნა, რომ მისი ინფორმაციით, საპროტესტო აქციების უკან უცხოეთიდან ჩამოსული ძალებმა იდგნენ.
2011 წლის 11 მარტს აქტივისტები სოციალური ქსელების საშუალებით მოუწოდებდნენ მოსახლეობას დემონსტრაციებში მონაწილეობის მისაღებად. აქციების ლიდერებს ხელისუფლების დამხობა სურდათ ისევე, როგორც ტუნისსა და ეგვიპტეში. დაპატიმრებები მოხდა ბაქოს ნავთობის აკადემიის მახლობლად. აზერბაიჯანის სამართალდამცავებმა ჯამში 43 პირი დააკავეს.
2011 წლის 2 აპრილს ბაქოში მორიგი აქცია გაიმართა, რომლის დროსაც მონაწილეები შადრევნების მოედანზე დააკავეს. აქციის ერთ-ერთი ორგანიზატორის თქმით, მასში 1000 ადამიანი მონაწილეობდა, რომელთაგანაც 200 დააკავეს.
2011 წლის 6 მაისს ბაქოში აქციის მონაწილეები სკანდირებდნენ ლოზუნგებით „ღმერთი დიდია“ და „თავისუფლება ჰიჯაბს“, რის შედეგადაც ისინი დააკავეს.
საერთაშორისო რეაქცია
ევროკავშირმა გააკრიტიკა რესპუბლიკის მთავრობის ქმედებები და განაცხადა, რომ 2 აპრილს მომიტინგეების დარბევა არის „ძირითადი თავისუფლებების უპატივცემულობა“ და რომ მთავრობა ვალდებულია უზრუნველყოს ქვეყანაში სიტყვის, პრესისა და შეკრების თავისუფლება. აზერბაიჯანის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ელმარ მამედიაროვმა დაიბარა რესპუბლიკაში ევროკავშირის წარმომადგენლობის ხელმძღვანელი, რათა გამოეხატა მთავრობის უკმაყოფილება და უთანხმოება ამ განცხადებასთან დაკავშირებით.
საერთაშორისო არასამთავრობო ორგანიზაცია Amnesty International -მა ხელისუფლებას მოუწოდა დაეშვა მშვიდობიანი საპროტესტო აქციების ჩატარება. დიდი ბრიტანეთის ფილიალმა ჟურნალისტ ეინულა ფატულაევისა და პრესის სხვა დაკავებული თანამშრომლების გათავისუფლებისკენ მოუწოდა. პრესის საერთაშორისო ინსტიტუტმა დაგმო აზერბაიჯანიდან სამი შვედი ჟურნალისტის გაძევება 17 აპრილის მიტინგების შესახებ გადაცემული რეპორტაჟის გამო.
მეთიუ ბრაიზამ, აშშ-ის ელჩმა რესპუბლიკაში, შეშფოთება გამოთქვა ხელისუფლების ქმედებებთან დაკავშირებით საპროტესტო აქციის ორგანიზატორებთან და მონაწილეებთან მიმართებაში. ირანელი აიათოლები გამოთქვამენ უკმაყოფილებას სკოლებში ჰიჯაბის ტარების აკრძალვის გამო
სქოლიო
<references group="" responsive="1">
კატეგორია:ისლამი აზერბაიჯანში კატეგორია:ქალთა უფლებები აზერბაიჯანში
Smack That
Smack That — პირველი სინგლი ეიკონის მეორე ალბომიდან Konvicted. მასში მონაწილეობას იღებს ემინემი. სინგლი გამოვიდა 2006 წლის 17 აგვისტოს. 2007 წელს ამერიკის Billboard Hot 100-ში 15 ადგილს იკავებდა.
სინგლი ნომინირებული იქნა გრემის დაჯილდოებაზე. ის აგრეთვე ნომინირებული იქნა MTV-ის მუსიკალური ვიდეოების დაჯილდოებაზე.
სქოლიო
კატეგორია:2006 წლის სინგლები კატეგორია:ეიკონის სიმღერები კატეგორია:ემინემის სიმღერები
ეუსპორანგიუმიანი გვიმრები
მინი|ეუსპორანგიუმიანი გვიმრების რიგის [[გველისენისნაირნი|გველისენისნაირი გვიმრა]] ეუსპორანგიუმიანი გვიმრები (Eufilices) — გვიმრების ამ ქვეკლასის წარმომადგენლებს სპორანგიუმები მრავალშრიანი კედლით ხასიათდებიან და ეპიდერმული და სუბეპიდერმული უჯრედებისაგან არიან წარმოშობილი.
ქვეკლასი წარმოდგენილია სახეობათა მცირე რაოდენობით. გვიმრისნაირების ამ ძველ ჯგუფის აყვავება წინა გეოლოგიურ პერიოდებში მოხდა.
რიგები
ქვეკლასი იყოფა 2 რიგად:
ლიტერატურა
კატეგორია:გვიმრები
თხმორი
თხმორი — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში (ნამანევის თემი), მდებარეობს რაჭის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე შარეულის (რიონის მარცხენა შენაკადი) მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 840 მეტრი, ამბროლაურიდან 30 კილომეტრი.
ისტორია
წყაროებში პირველად მოიხსენიება XVI საუკუნეში. თხმორში მიკვლეულია სპილენძისა და ბრინაჯაოს ნაკეთობათა განძი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 36 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
გურჯი მეჰმედ-ფაშა
გურჯი მეჰმედ-ფაშა (დ. 1556, იმერეთი, — გ. 1665, ბუდინი) — ოსმალეთის სახელმწიფო მოღვაწე, დიდი ვეზირი 1651-1652 წლებში, ეროვნებით ქართველი.
ბიოგრაფია
ახალგაზრდობისას დაუტყვევებიათ, მონად უყიდია დიდ ვეზირ ქოჯა სინან-ფაშას. მას გურჯი მეჰმედი სულთნის სასახლეში მიუყვანია. მეჰმედ-ფაშა ასევე ქართველი ვეზირის, გურჯი ჰადიმ მეჰმედ-ფაშას მსგავსად, ოსმალეთის სამსახურში დიდი ხნის მანძილზე იყო. 1614 წლის ივნისში ჯებეჯიბაშად დანიშნეს, ხელმძღვანელობდა იარაღის დამზადების, შენახვისა და განაწილების საქმეს. 1615-1616 წლებში მონაწილეობდა ირანის წინააღმდეგ ბრძოლაში, 1621 წელს — პოლონეთის წინააღმდეგ ლაშქრობაში. 1622 წელს დანიშნეს დიდ ამირახორად — სასახლის საჯინიბოს უმაღლეს მოხელედ. 1623 წელს იბრძოდა აჯანყებული აბაზაფაშას წინააღმდეგ. 1625–1626 წლებში იყო დამასკის, დიარბაქირის ბეგლარბეგი, შემდეგ დააბრუნეს სტამბოლში და დივანი ჰუმაიუნის კუბე ვეზირად დანიშნე. 1631 წლის ოქტომბრიდან იყო არზრუმის ბეგლარბეგი, 1632 წლიდან — ანატოლიისა. 1635 წელს, როცა მურად IV-მ ირანზე გაილაშქრა, ქენან-ფაშას (წარმოშობით ქართველს) დაავალა ახალციხის აღება. 23 დღიანი ალყის შემდეგ ქალაქი აიღეს, სულთნის დავალებით გურჯი მეჰმედ-ფაშამ ახალციხის ციხე შეაკეთა, გაამაგრა და დამატებითი გარნიზონი ჩააყენა. 1637 წელს მეჰმედ-ფაშა არზრუმის ბეგლარბეგად დაინიშნა, 1638 წელს კი — მარაშის ვალად. იმავე წელს მონაწილეობა მიიღო ირან-ოსმალეთის ომში და თავი გამოიჩინა ბაღდადის აღებაში. 1639 წელს დანიშნეს ანატოლიის ბეგლარბეგად, ერთი წლის შემდეგ კი სტამბოლში დააბრუნეს და კვლავ კუბე ვეზირად დანიშნეს. მომდევნო წლებში იყო დამასკის, ალეპოს, არზრუმის ვალი.
სქოლიო
კატეგორია:ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირები კატეგორია:დაბადებული 1556 კატეგორია:გარდაცვლილი 1665 კატეგორია:ოსმალეთში მოღვაწე ქართველები
ჰოლტზე
ჰოლტზე — ლეო ესაკიას სადებიუტო ფილმი. ფილმი კოლექტივიზაციას ეხება. ფილმი ტექნიკისა და კონკრეტულად ტრაქტორის იდეალიზაციაა.
პალეოგენური სისტემა
პალეოგენური სისტემა (პერიოდი), პალეოგენი (პალეო... და ...გენი), კაინოზოური ჯგუფის რიგით პირველი სისტემა (გეოლოგიური წელთაღრიცხვის კაინოზოური ერის პირველი პერიოდი). მოსდევს ცარცულ სისტემას (პერიოდს) და წინ უსწრებს ნეოგენურ სისტემას (პერიოდს). აბსოლუტური გეოქრონოლოგიით პალეოგენური სისტემა დაიწყო 67 მლნ. წლის წინათ და გრძელდებოდა 42 მლნ. წელი. პალეოგენური სისტემა იყოფა სამ სექციად. უფრო მცირე ერთეულებად (ქვესექცია, სართული) დანაწილების ერთიანი სქემა არ არსებობს. სახელწოდება შემოიღო გერმანელმა გეოლოგმა კარლ ფრიდრიხ ნაუმანმა 1866 წელს.
ჰოლტზე
გადაღება
ფილმი საგაზეთო პუბლიკაციის საფუძველზეა გადაღებული. მასობრივ სცენებში გადაიღეს გლეხები სოფელ მუხრანიდან, იმ სოფლიდან, სადაც პირველად გამოიყენეს ტრაქტორი. მთავარი როლის შემსრულებლადაც საქართველოში პირველი ტრაქტორისტი პავლე მხეიძე შეარჩიეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:1928 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:სსრკ-ის მუნჯი ფილმები კატეგორია:შავ-თეთრი ფილმები კატეგორია:პროპაგანდისტული ფილმები კატეგორია:ლეო ესაკიას ფილმები
პალეოგენური სისტემა
პალეოგენური პერიოდის დასაწყისში ჰავა ზომიერი იყო. ეოცენში საგრძნობლად დათბა, ოლიგოცენიდან კი ისევ აცივება დაიწყო. პალეოგენური პერიოდი ცხოველთა სამყაროს განვითარების ახალი ეტაპია. ზღვის და განსაკუთრებით ხმელეთის ხერხემლიანების ფაუნა მკვეთრად განსხვავდება წინა პერიოდის ფაუნისაგან. პალეოგენური პერიოდის დასაწყისისათვის გადაშენდა ქვეწარმავალთა მრავალი ჯგუფი (დინოზავრები, გიგანტურ იქთიოზავრები, პლიოზავრები და სხვა), უკვე არსებობდნენ თანამედროვე ეპოქისათვის დამახასიათებელ ამფიბიათა ჯგუფები. თევზებს შორის განსაკუთრებული მნიშვნელობა ჰქონდათ ძვლიან თევზებს. პალეოგენური პერიოდში ფართოდ გავრცელდნენ ძუძუმწოვრები. პალეოცენში მათი პრიმიტიული ფორმები არსებობდნენ, ხოლო ეოცენიდან ჩნდება მწერიჭამიები, მღრღნელები, პრიმატები, მტაცებლები, ჩლიქოსნები, ხორთუმიანები, ვეშაპისნაირნი და სირენისნაირნი. მცენარეულობიდან პალეოგენური პერიოდში ფართოდ იყო გავრცელებული ფარულთესლოვანები, აგრეთვე შიშველთესლიანებიც. ეოცენიდან ჩნდება მცენარეთა თანამედროვე გვართა წარმომადგენლებიც. პალეოგენური სისტემის ნალექების სტრატიგრაფიული დანაწილებისათვის დიდი მნიშვნელობა აქვს ზღვის ორგანიზმებს, განსაკუთრებით ზღვის პლანქტონურ ფორმებს. პალეოგენური პერიოდის ზღვებში უმარტივესთაგან ბევრი იყო ნუმულიტები, დისკოციკლინები და სხვა, ორსაგდულიანი და მუცელფეხიანი მოლუსკები, ექვსქიმიანი მარჯნები. პალეოგენურ პერიოდში ჩაისახა თანამედროვე ზოოგეოგრაფიული პროვინციათა კონტურები.
საქართველოში პალეოცენ-ეოცენში გამოიყოფა 3 პალეოგეოგრაფიული ზოლი - კარბონატული (საქართველოს ბელტი და გაგრა-ჯავის ზონის სამხრეთი ნაწილი), ვულკანოგენური (აჭარა-თრიალეთის სისტემა, ართვინ-ბოლნისის ბელტი და ლოქ-ყარაბაღის სუსტად დანაოჭებული ზონა) და ფლიშური (მესტია-თიანეთის ზონა და გაგრა-ჯავის ზონის ჩრდილოეთი ნაწილი). ოლიგოცენური ზღვიური აუზი უფრო შეზღუდული გავრცელებისა იყო, აქ ილექებოდა ძირითადად ტერიგენული მასალა: თიხები და ქვიშაქვები.
პალეოგენური სისტემის ნალექები მდიდარია სასარგებლო წიაღისეულით.
სინგაპურის საგარეო პოლიტიკა
სინგაპურის  საგარეო პოლიტიკა — სინგაპურის  სხვა სახელმწიფოებთან ურთიერთობის პოლიტიკას არეგულირებს სინგაპურის საგარეო საქმეთა სამინისტრო.
ისტორია
სინგაპური ინარჩუნებს დიპლომატიურ ურთიერთობას მსოფლიოს 189 ქვეყანასთან, თუმცა ბევრ მათგანს არ აქვს თავისი საელჩოები. ქვეყანა არის გაეროს, ბრიტანეთის თანამეგობრობის, ASEAN (სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის ქვეყნების ასოციაცია)-ის და მიუმხრომლობის მოძრაობის წევრი.
გასაგები მიზეზების გამო, ყველაზე მნიშვნელოვანია სინგაპურის ურთიერთობები ინდონეზიასთან და მალაიზიასთან, მიუხედავად მძიმე განცალკევებისა მეორესგან და 1963-1966 წლებში ინდონეზიურ-მალაიზიური დაპირისპირების, როდესაც ინდონეზია ეწინააღმდეგებოდა მალაიზიას.
სინგაპურს კარგი ურთიერთობა აქვს დიდ ბრიტანეთთან, რომელთანაც  დადებული აქვს ხუთი თავდაცვითი ხელშეკრულება (ასევე მალაიზიასთან, ავსტრალიასთან და ახალ ზელანდიასთან). კარგ ურთიერთობას ინარჩუნებს ამერიკის შეერთებულ შტატებთანაც: აშშ განიხილება როგორც სტაბილიზატორი ძალა რეგიონალური ძალების წინააღმდეგ.
სინგაპური სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის რეგიონალიზმის კონცეფციის მხარდამჭერია და აქტიურ როლს ასრულებს ASEAN-ში, როგორც ამ ორგანიზაციის დამფუძნებელი. ის არის აზია-წყნარი ოკეანის ეკონომიკური თანამშრომლობის (APEC) ფორუმის წევრი, რომლის სამდივნო მდებარეობს სინგაპურში.
სინგაპურის ლიდერები იცავენ რეალისტურ შეხედულებებს საგარეო პოლიტიკასთან დაკავშირებით, ისინი აღიქვამენ სამყაროს ჰობზის მიხედვით, აღიარებენ ძლიერის უფლებას. ინდონეზიის პრეზიდენტის ბაჰარუდინ იუსუფ ჰაბიბის თქმით, პოლიტიკა ხასიათდება თავდაცვითი პოზიციით (გეოგრაფიის შესაბამისად), მალაიზიისა და ინდონეზიის უნდობლობა ისტორიული მიზეზების გამო და სინგაპურის აღქმა, როგორც "პატარა წითელი ლაქა სიმწვანეში".
სინგაპურის პირველი საგარეო საქმეთა მინისტრი იყო სინატამბი რაჯარათნამი და სახელმწიფოს საგარეო პოლიტიკა დღემდე მისდევს მის მითითებებს. რაჯარათნამმა თავდაპირველად ჩამოაყალიბა კურსი, „საერთაშორისო პოლიტიკის ჯუნგლების“ გათვალისწინებით და იყო სიფრთხილის მომხრე მუდმივი გარეშე მტრების არსებობის გამო.
მისი მსოფლმხედველობის მიხედვით, სინგაპურის საგარეო პოლიტიკა მიზნად ისახავს მეგობრული ურთიერთობების შენარჩუნებას ყველა სახელმწიფოსთან, განსაკუთრებით მალაიზიასთან, ინდონეზიასთან, ASEAN-ის ქვეყნებთან და ასევე უნდა უზრუნველყოს, რომ არანაირმა ზომებმა არ გამოიწვიოს დაძაბულობის ესკალაცია მეზობელი ქვეყნების ხელისუფლებას შორის. 1972 წელს რაჯარათნამმა ჩათვალა, რომ სამყარო სინგაპურის უკანა მხარეა - ანუ, მსოფლიო ეკონომიკაში ინტეგრაცია გააუმჯობესებს სინგაპურის პოზიციებს და გაზრდის ბუნებრივი რესურსების რეზერვებს, რომლებიც უკიდურესად მწირია.
2022 წლის მარტში სინგაპურის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ვივიან ბალაკრიშნანმა განაცხადა, რომ ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკა თამაშობს გადამწყვეტ როლს ახალი მსოფლიო წესრიგის ჩამოყალიბებაში.
2022 წლის 23 მაისს სინგაპურის პრემიერ მინისტრმა ლი ჰსიენ ლუნგმა განაცხადა, რომ საჭიროდ არ მიიჩნია აზიაში სამხედრო ბლოკის შექმნა, ვინაიდან რეგიონში არ არსებობს ქვეყნების ჯგუფი, რომელსაც შეუძლია გაერთიანდეს ნატოს მსგავს ბლოკში.
საერთაშორისო ორგანიზაციები
APEC  (აზია-წყნარი ოკეანის ეკონომიკური თანამშრომლობა)
აზია-წყნარი ოკეანის ეკონომიკური თანამშრომლობის (APEC) შტაბ-ბინა მდებარეობს სინგაპურში, რომელიც ამ ორგანიზაციის ერთ-ერთი დამფუძნებელია. სინგაპური აღიარებს APEC-ის მნიშვნელობას, როგორც არსებით პლატფორმას ეკონომიკური კავშირების განვითარებისთვის და მის სარგებელს წევრ ქვეყნებს შორის რეგიონული მშვიდობისა და უსაფრთხოების განმტკიცებისთვის. სინგაპური მხარს უჭერს APEC-ის ძალისხმევას რეგიონული ეკონომიკური ინტეგრაციის უზრუნველსაყოფად, ასევე  განათლების, საგანგებო სიტუაციებისთვის მზადყოფნისა და ჯანმრთელობის პროგრამებს. 2009 წელს სინგაპურში ჩატარდა APEC ფორუმი.