cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ზედა ბზუბზუ
ზედა ბზუბზუ — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ქედის მუნიციპალიტეტში, მახუნცეთის თემში (სოფლები: ზედა ბზუბზუ, ზედა მახუნცეთი, ზუნდაგი, მილისი, ნამლისევი, უჩხითი, ქვედა ბზუბზუ, ქვედა მახუნცეთი, ქოსოფელი). მდებარეობს მდინარე აჭარისწყლის მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 320 მ სიმაღლეზე, დაბა ქედიდან დაშორებულია 15 კილომეტრით, მახუნცეთიდან 2 კმ. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეთამბაქოეობა. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 306 კაცი.
სქოლიო
კატეგორია:ქედის მუნიციპალიტეტის სოფლები
რაფაელი (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი რაფაელი შესაძლოა აღნიშნავდეს:
Polystira gruneri
Polystira gruneri — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
შალვა აფხაიძე
შალვა ნიკოლოზის ძე აფხაიძე (დ. 20 ივლისი, 1894, ძუყნური, ახლანდელი ტყიბულის მუნიციპალიტეტი — გ. 19 თებერვალი, 1968, თბილისი) — ქართველი პოეტი და ლიტერატურათმცოდნე.
ბიოგრაფია
დაიბადა ოკრიბის ერთ-ერთ სოფელში. ადრე დაობლებული ბაბუამ გაზარდა. დაამთავრა ქუთაისის კლასიკური გიმნაზია და შევიდა პეტერბურგის ს უნივერსიტეტის ისტორია-ფილოლოგიის ფაკულტეტზე. ისმენდა ნიკო მარის, ივანე ჯავახიშვილის და სხვა გამოჩენილ მეცნიერთა ლექციებს. 1917 წელს პეტერბურგის უნივერსიტეტის დამთავრებისთანავე დაბრუნდა სამშობლოში. იმავე წლიდან იყო „ცისფერყანწელთა“ ლიტერატურული ჯგუფის აქტიური წევრი. მუშაობდა განათლების სახალხო კომისარიატთან არსებულ ხელოვნების მთავარ კომიტეტში, გაზეთ „მუშის“ რედაქციაში, გამომცემლობა „ტექნიკა და შორომაში“, იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის გამომცემლობის დირექტორი, საქართველოს მწერალთა კავშირის მთავარი კონსულტანტი.
აფხაიძის პირველი კრიტიკული წერილი დაიბეჭდა 1914 წელს, პირველი ლექსი — 1917 (ქუთაისის გაზეთ „მეგობარი“), პირველი კრებული „ლექსები“ — 1941 წელს. მისი ნაწარმოებების შემდგომი კრებულებიდან აღსანიშნავია „ლექსები“ (1949), „ერთტომეული“ (1954), „გაზაფხულის მელოდიები“ (1957), „გაზაფხულის განთიადები“ (1963), „კრიტიკული წერილები“ (1959) და სხვა.
აფხაიძე ავტორია მონოგრაფიებისა ლიტერატურისა და ხელოვნების ქართული მოღვაწეთა შესახებ („ვერიკო ანჯაფარიძე“, 1956; „სანდრო ახმეტელი“, 1958; „აკაკი ხორავა“ 1962 და სხვა). მანვე შეადგინა „აფხაზური პოეზიის ანთოლოგია“ (1957), თარგმნა მ. გორკის, დ. ფურმანოვისა და სხათა ნაწარმოებები. დაჯილდოებულია „საპატიო ნიშნის“ ორდენითა და მედლებით.
დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. მასთან დიდუბის პანთეონში დასაფლავებულია მისი მეუღლე — ნინო ალექსანდრეს ასული თოიძე (დ. 1898, თბილისი — გ. 1969, იქვე).
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი ლიტერატურათმცოდნეები კატეგორია:ქართველი პოეტები კატეგორია:დაბადებული 20 ივლისი კატეგორია:დაბადებული  1894 კატეგორია:გარდაცვლილი 19 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1968 კატეგორია:ცისფერყანწელები კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები კატეგორია:ტყიბულის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
აპლინგტონი
აპლინგტონი (Aplington) — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიოვის შტატში, ბატლერის ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 1128 კაცს.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:აიოვის ქალაქები
გუბაზეული
გუბაზეული, გუბაზოული — მდინარე საქართველოში, ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში. სათავე აქვს მესხეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, გომისციხის მთასთან, ზღვის დონიდან 2210 მ სიმაღლეზე. მდინარე სუფსის მარცხენა შენაკადი. სიგრძე 47 კმ, მდინარის აუზის ფართობი 371 კმ². მთავარი შენაკადებია ხანისწყალი და კალაშა. საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე, წყალმცირობა — ზამთარში. საშუალო წლიური ხარჯი 13,7 მ³/წმ.
გადმოცემის თანახმად გუბაზეულისა და სუფსის შესართავში იდგა ეგრისის მეფის, გუბაზ II-ის სასახლე. მდინარის სახელწოდება სწორედ გუბაზიდან მომდინარეობს.
გუბაზეულის ხეობაში მდებარეობს სოფლები ქვაბღა, ზოტი, თავპანტა, ბჟოლიეთი, ხევი, ხიდისთავი, ბუქსიეთი, ზენობანი, ქვენობანი, მეწიეთი, ჭაჭიეთი, ბუკნარი, ნაბეღლავი, ახალშენი, წიფნაგვარა, ბასილეთი.
გუბაზეულის ხეობა მდიდარია მინერალური წყლებით. აღსანიშნავია სანისლიას თერმული მინერალური წყალი სოფელ ზოტში, ბორჯომის ტიპის მინერალური წყალი ნაბეღლავი სოფელ ნაბეღლავში. ხეობაში არის პირიტის საბადო სოფელ ზოტში და წაბლის ტყის კორომი სოფელ თავპანტაში.
სქოლიო
კატეგორია:გურიის მხარის მდინარეები კატეგორია:სუფსის შენაკადები
კამილო კავური
ლიტერატურა
კატეგორია:იტალიის პრემიერ-მინისტრები კატეგორია:იტალიელი დიდგვაროვნები კატეგორია:დაბადებული 10 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1810 კატეგორია:გარდაცვლილი 6 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1861
ნოვიე-სული
ნოვიე-სული (Яңы Сүлле; Новые Сулли) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ერმეკეევოს რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 290 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ერმეკეევოდან დაშორებულია 13 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია პრიუტოვო, რომელიც დაშორებულია 43 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას მორდვა-ერზიანიე შეადგენენ (81 %).
სქოლიო
კატეგორია:ერმეკეევოს რაიონის სოფლები
პერვომაისკე (ხერსონის რაიონი)
პერვომაისკე (Первомайське) — დასახლება უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის ხერსონის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 241 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხერსონის რაიონის დასახლებები
ტორალბა-დე-ოროპესა
ტორალბა-დე-ოროპესა (Torralba de Oropesa) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია-ლა-მანჩის ავტონომიური გაერთიანების ტოლედოს პროვინციის ლა-კამპანა-დე-ოლოპესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 23 კმ². მოსახლეობა — 197 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ტოლედოს მუნიციპალიტეტები
ოსცილატორია
ოსცილატორია (Oscillatoria) — ძაფნაირი ლურჯ-მწვანე წყალმცენარეების გვარი. ოსცილატორიის დაუტოტავ ძაფებს აქტიური მოძრაობის უნარი აქვს. მოძრაობის დროს მათი ბოლოები ქანქარის მსგავსად ირხევა (სახელიც ამიტომ შეერქვა,  oscillatio — რხევა). გვარი მოიცავს 100-ზე მეტ სახეობას. ცხოვრობენ ზღვებში, მტკნარ წყალსატევებში, ზოგჯერ იწვევებ წყლის „აყვავებას“.
ლიტერატურა
კატეგორია:ლურჯ-მწვანე წყალმცენარეები
თემიდა
თემიდა (Θέμις, Θέμιδος, Themis) — მართლმსაჯულებისა და სამართლიანობის ქალღმერთი ძველ ბერძნულ მითოლოგიაში. ურანოსისა და გეას ასული, ზევსის ცოლი. თემისი წინასწარმეტყველი იყო და კაცთა მოდგმას ზევსის ნებასურვილს აუწყებდა.
რომაულ მითოლოგიაში მის ანალოგისაგან, იუსტიციასგან განსხვავებით, რომელსაც მიუმხრობლობისა და ნეიტრალურობის ნიშნად XVI საუკუნიდან (და არა ძველ რომში ) თვალახვეულს გამოსახავდნენ, თემიდა ფართოდგახელილი თვალებით იყო წარმოდგენილი, რათა სიმართლე კარგად დაენახა. იუსტიციასა და თემიდას შორის ამ მნიშვნელოვან განსხვავებაზე დღეს ხშირად მიუთითებენ, როდესაც სამართლისა და სამართლიანობის სხვადასხვაგვარ გაგებაზე საუბრობენ.
სქოლიო
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
Polystira hilli
Polystira hilli — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ოსცილო...
ოსცილო... (ლათ. oscillo — ვირხევი) — რთული სიტყვის ნაწილი, მიუთითებს რხევასთან კავშირზე. მაგ., ოსცილოგრაფია, ოსცილოსკოპი და სხვა.
ლიტერატურა
კატეგორია:თავსართები
12 ნოემბერი
იხილეთ აგრეთვე
სხვა თვეები:
ელ-ბლუფი
ელ-ბლუფი (El Bluff) — ზღვისპირა ქალაქი და პორტი ნიკარაგუაში, კარიბის ზღვის სანაპიროზე. იგი მდებარეობს ქალაქ ბლუეფილდსის ახლოს, ბლუფილდზის ყურეში, ელ-ბლუფის ნახევარკუნძულზე. თანდათანობითი ეროზიის გამო ნახევარკუნძული კუნძულად იქცევა. ქალაქი 1,29 კმ²-ზე არის გადაჭიმული. იგი იღებს შეზღუდული რაოდენობით გემის ტვირთს და აქვს მთავარი ნავსადგური. ელ-ბლუფი თევზმჭერი ქალაქია.
სქოლიო
კატეგორია:ნიკარაგუის ქალაქები
Lasioglossum colatum
Lasioglossum colatum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1904 წელს.
სქოლიო
colatum
მალარიის კოღო
მალარიის კოღო, ანოფელესი (Anopheles) — მწერების გვარი ორფრთიანთა რიგისა. მალარიის გამომწვევი პარაზიტების — პლაზმოდიუმების გადამტანია. დედალ მალარიის კოღოს აქვს მჩხვლეტავ-მწუწნავი ტიპის პირის აპარატი, მამალს — მხოლოდ მწუწნავი, ამიტომ სისხლის ამოწოვა მხოლოდ დედალ კოღოს შეუძლია, მამალი კი უმთავრესად მცენარეული წვენით იკვებება. დედალი კოღო თავს ესხმის ადამიანს და კბენის დროს პლაზმოდიუმები ავადმყოფიდან ჯანსაღზე გადააქვს. მალარიის კოღო წყალში დებს კვერცხებს. გამოჩეკილი მატლი რამდენიმეჯერ იცვლის კანს და წყალშივე ჭუპრდება. ზრდასრულ ფაზას დიაპაუზა ახასიათებს. მალარიის კოღოები ევრითერმული მწერებია, მათი მატლები ვითარდება ტემპერატურია ფართო მერყეობის პირობებში. მსოფლიოში ცნობილია მალარიის კოღოს 300-მდე სახეობა, საქართველოში გვხვდება 5 სახეობა. მათ შორის   Anopheles maculipennis და  Anopheles cuperpistus წარსულში პლაზმოდიუმის მთავარ გადამტანებად ითვლებოდნენ.
საქართველოში უფრო გავრცელებულია ჩვეულებრივი მალარიის კოღო (Anopheles maculipennis), რომელიც ისეთ ადგილებში გვხვდება, სადაც მისთვის ხელსაყრელი პირობებია დროებითი ან მუდმივი წყალსატევების სახით.
მალარიის კოღოს საწინააღმდეგო ღონისძიებებია დამდგარი წყლის, ჭაოებების ამოშრობა, ათვისება და სხვა ჰიდროტექნიკური ღონისძიოებების ჩატარება. ამ მხრივ კლასიკური მაგალითია კოლხეთის დაბლობის დიდი ნაწილის ამოშრობა და ათვისება. მალარიის კოღოს მატლების გასანადგირებლად გამოიყენეს აგრეთვე თევზი გამბუზია.
ლიტერატურა
კატეგორია:კოღოები
პრიდნიპროვსკე (დასახლება)
პრიდნიპროვსკე (Придніпровське) — დასახლება უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის ხერსონის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 150 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხერსონის რაიონის დასახლებები
ოსხაპუე
ოსხაპუე („ხუჯიში ოსხაპუე“ - მხრების ცეკვა) — ძველი ქართული (მეგრული) ფერხული. სრულდება მიწის დამუშავების დროს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული ცეკვები
ლედი და მაწანწალა
ლედი და მაწანწალა (Lady and the Tramp) — Walt Disney Productions-ის 1955 წლის ანიმაციური ფილმი, Buena Vista Distribution-ის დისტრიბუციით, რიგით მეთხუთმეტე დისნეის სრულმეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმების სერიაში. ეს არის კინოს ისტორიაში პირველი ანიმაციური ფილმი, რომელიც CinemaScope-ის ფართო ეკრანისთვის შეიქმნა. აგრეთვე, ეს იყო უოლტ დისნეის პირველი სრულმეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმი, რომელიც მთლიანად ძაღლებს მიეძღვნა.
სიუჟეტის მიხედვით, ინგლისური კოკერ-სპანიელი „ლედი“ გაიცნობს ქუჩის ძაღლ „მაწანწალას“, რომელიც თავდავიწყებით უყვარდება.
ფილმი ეფუძნება უორდ გრინის მოთხრობას „ბედნიერი დენი, ცინიკური ძაღლი“. 2001 წელს პირდაპირ ვიდეოზე გამოვიდა მისი გაგრძელება, „ლედი და მაწანწალა II: ცელქის თავგადასავალი“.
ზესოფელი
მინი მინი|ჩანჩქერი, ზესოფელი, აჭარა მინი|წმინდა გიორგის ეკლესია, ზესოფელი, აჭარა მინი|ზესოფელი, ხედი ბეთლემის მთაზე მინი|ზესოფელი, სერაფიმე საროველის სახელობის ბერიძეების საგვარეულო ეკლესია და ლაზური სახლი ზესოფელი — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ქედის მუნიციპალიტეტში, ზვარის თემში (სოფლები: ზვარე, ვაიო, ზესოფელი, კვაშტა, სირაბიძეები). მდებარეობს მესხეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე აჭარისწყლის მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 480 მ სიმაღლეზე, დაბა ქედიდან დაშორებულია 7 კილომეტრით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 205 კაცი.
ისტორია
ზესოფელი წარმოადგენს აჭარის ერთ-ერთ უძველეს სოფელს. ზესოფელი მოხსენიებულია სულთან სელიმ II-ის (1566-1574 წწ.) დროს შედგენილი „ზემო აჭარის ლივის დიდი დავთარში. XVI საუკუნის 60-იან წლებში, სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთ საქართველოს მთელ რიგ რეგიონებთან ერთად, ოსმალებმა მდინარე აჭარისწყლის ხეობაც დაიპყრეს და აქ საკუთარი ხელისუფლების დამყარებას შეეცადნენ. აღნიშნული ტერიტორია ოსმალეთის იმპერიაში აჭარის სანჯაყის სახით იქნა გაერთიანებული
სულთან სელიმ II-ის (1566-1574 წწ.) დროს შედგენილი „ზემო აჭარის ლივის დიდი დავთარი“ (შემდეგ — უბრალოდ „დავთარი“) ოსმალთა მიერ აჭარის აღწერის პირველ დოკუმენტს წარმოადგენს. იგი მოიცავს როგორც ზემო, ისე ქვემო აჭარას. „დავთარში“ ზემო და ქვემო აჭარა ცალკეულ ნაჰიეებად არის დაყოფილი.
აღნიშნულ დოკუმენტში წარმოდგენილია სოფელი ზედსოფელი (დღევანდელი ზესოფელი) — 11 კომლი. დავთარში მოცემული თერთმეტი კომლი ატარებს ბერიძის გვარს, ანუ მოსახლეობის აბსოლუტურ უმრავლესობას ბერიძეები წარმოადგენენ 1565 წლისათვის. თუმცა სოფელში მცხოვრები ბერიძეები საკუთარ არსებობას და ზესოფელში დამკვირდებას უფრო ადრეულ საუკუნეებს, თამარის მეფობას უკავშირებენ, რაც ასევე დასტურდება ზეპირსიტყვიერი გადმოცემებით და მატერიალურ კულტური ძეგლებით (ეს ვარაუდი შეიძლება გამტკიცდეს ვახუშტი ბატონიშვილის ცნობით ნაშრომში „აღწერა სამეფოსა საქართველოსა“ - რომლის მიხედვით ბერიძეთა ფეოდალური საგვარეულო მოხსენიებული აქვს XII საუკუნის მეორე ნახევარში ადრინდელ მთავრებში, ვახუშტის ცნობით ტაო-კლარჯეთიდან (ზარზმიდან) წამოსულ ბერიძეებს (IX-X სს) ერთიანი საქართველოს მეფეების, ბაგრატიონთა სამეფო სახლის აზნაურობა ებოძათ XII საუკუნის მეორე ნახევარში კონკრეტულად ბერიძეთა თავადური გვარის განსახლების ადგილი ყოფილა სამცხე-ჯავახეთი და გურია).
ზესოფელზე სამეცნიერო გამოკვლევა ეკუთვნის იური სიხარულიძეს ნაშრომში — „სამხრეთ დასავლეთ საქართველოს ტოპონიმიკა“, სადაც ზესოფელს აიგივებს ზემოსოფელთან, რაც შემაღლებულ ადგილს ნიშნავს. პროფესორი ასევე მიანიშნებს სოფლის განსხვავებულობას ქვემო აჭარის სხვა სოფლებთან მიმართებაში. კერძოდ, სოფლის დღევანდელ ტერიტორიაზე პროფესორი სიხარულიძე მიუთითებს „ნასაყრდრისის ტერიტორიას“ და „ზედაშენს“, სადაც ხდებოდა (საყდარში) ქრისტიანული ღვთისმსახურება, ხოლო „ზედაშენში“ საეკლესიო ღვინის დაწურვა. პროფესორი სიხარულიძე ამ კუთხით გამოყოფს „ზე“-ს მნიშვნელობას, და მიუთითებს მის უზენაესობას, სულიერ სიმაღლეს.
ისტორიული ძეგლები
სოფელ ზესოფლის თავზე არის XII საუკუნით დათარიღებული ციხესიმაგრე, რომელსაც სხვადასხვა სახელს უწოდებენ ადგილობრივები. გავრცელებულ სახელთაგან გამოსარჩევია „თამარის ციხე“, „ქილისა“, „ბერიძეების ციხე“, თუმცა ის ფაქტი, რომ აღნიშნული ციხე-სიმაგრე თამარის მეფობის ხანაშია აშენებული ეჭვს არ იწვევს. ციხე დაშენებულია სოფლის თავში მდებარე წრიული ფორმის წოწოლა კლდის თავზე. იგი ცენტრალური სამანქანე გზიდან 6-7 კილომეტრითაა დაშორებული.
ციხე საკმაოდ დიდი ზომისაა და მიუვალი. ოთხივე მხრივ ფრიალო კლდებითაა შემოსაზღვრული და აკონტროლებს მთლიანად აჭარის წყლის ხეობას. გადმოცემით ეს ციხე-სიმაგრე აჭარის წყლის ხეობის დაცვის უმსხვილესი რგოლი იყო. შესწავლილია არქეოლოგიურად მისი აგებულება და მეცნიერები მის სახელმწიფოებრივ და საზოგადოებრივ მნიშვნელობაზე მიუთითებენ. გადმოცემის თანახმად მას საგუშაგო ფუნქცია ჰქონდა, მტრის მოახლოების დროს იქ ცეცხლს ანთებდნენ და ამით მოკავშირეებს ატყობინებდნენ. ზესოფელში არსებული ციხე-სიმაგრე აჭარის სხვა ციხესიმაგრეებთან: ხიხანის, ვაკიჯვარის, დანდალოს და ცივასულას ციხეებთან ერთად წარმოადგენდა ხეობის ერთიანი დაცვის ბურჯს. საზოგადოებრივი მნიშვნელობის მხრივ, ციხე-სიმაგრის თავზე არსებობდა ეკლესია, რაც თურქებმა დააქციეს. მაშინ როდესაც მტერი მოახლოვდებოდა ახალგაზრდების და მოხუცების გახიზვნა ხდებოდა ციხესიმაგრეში. ასევე ხშირი ყოფილა ციხესიმაგრეში ფარულად მონათვლის ფაქტები აჭარაში თურქთა ბატონობის დროს.
ციხეს დასავლეთიდან ერთადერთი ვიწრო კლდოვანი მისასვლელი აქვს. ციხის ფართობი 70-80 მ²-ია. აქ მხოლოდ ერთი 14 მ² ნაგებობაა შემონახული, რომელსაც შესასვლელი სამხრეთი მხრიდან აქვს. შესასვლელის სიგანე 0,95 მ-ია, სიმაღლე — 1,15 მ. შესასვლელის ღრიჭო 1,05 მ სიმაღლეზეა დატანებული. ზღუდარის ლოდის ზომებია 3,10х0,18 სმ. ზღუდარს ქვემოდან კარგად ემჩნევა საურდულე ფოსო. ყველაზე საინტერესოა დასავლეთის კედელი, რომელშიც დატანებულია სამი ლამაზად გამოკვეთილი სათოფური. მათგან ორი გარედან 1,10 მ სიმაღლეზე მდებარეობს, ხოლო მესამე 2,30 მ სიმაღლეზე.
კოშკი უდავოდ სართულებიანი უნდა ყოფილიყო, მაგრამ მისი დაზიანების გამო, ამის საბუთის მიკვლევა არ ხერხდება. ციხის ტერიტორიაზე სხვა რამ ნაგებობების კვალი არ შეიმჩნევა. ციხე ნაგებია ფლეთილი ქვებით კირის ხსნარზე. შეინიშნება უსწორმასწორო წყობა. ეს ქვები აქვე მახლობლადაა მოპოვებული. რაც შეეხება წყლის საკითხს, ეტყობა, მახლობელ წყაროებს იყენებდნენ. აქ შესანიშნავი წყაროებია სასვინტრიაში, ცივწყაროში, წუმპიაში. წყლის შესანახხად უნდა ჰქონოდათ წყალსაცავი, რომლის მიგნება ვერ მოხერხდა.
ზესოფლის ციხე მარჯვე ადგილას მდებარეობს. აქედან მხედველობის არეში ექცევა ვრცელი ტერიტორია. ერთის მხრით დანდალომდე, ხოლო მეორეს მხრით შავშეთის ქედამდე და აჭარის წლის გამოღმა ზენდიდის სერამდე. იგი ეტყობა ამ ტერიტორიის საბატონოდ იყო აშენებული.
მშენებლობის ტექნიკით (ფლეთილიქვების არასწორი წყობით, სათოფურებით) და შემონახული ცნობების საფუძველზე იგი XII-XIII საუკუნეებით თარიღდება.
აღსანიშნავია ასევე ის, რომ 1575-1756 წლებში ამ ციხეში ყოფილან შეხიზნულნი სამცხის ათაბაგი ყვარყვარე IV და მისი დედა დედისიმედი.
გამოსარჩევია ასევე „კორნალის სამარხები“, რომელიც არსებობს სოფელ ზესოფელის ტერიტორიაზე. აღსანიშნავია, რომ ისინი გამოქვაბულის ტიპის ადგილებია და მასში სხვადასხვა დროს, უხსოვარი დროიდან ყაჩაღები იმალებოდნენ. ისტორიკოსთა ვარაუდით, „კორნალის სამარხები“ ჯერ კიდევ შუასაუკუნეებამდე არის შექმნილი ბუნებრივი კატაკლიზმების მიერ.
აღსანიშნავია აგრეთვე, სოფლის ტერიტორიაზე არსებული „ბეთლემის“ ბერთა სავანე, სადაც უძველესი დროიდან ხდებოდა მართლმადიდებლური ღვთისმსახურებულება, ბერ-მონაზვნური ცხოვრება, განდეგილთა აღსაყდრება, ბერად აღკვეცა. ოსმალთა მიერ აჭარის დაპყრობის შემდეგ „ბეთლემის“ ბერთა სავანე აოხრებულ იქნა, ხოლო იქ სამონასტრო ცხოვრება შეწყდა. ზეპირსიტყვიერი გადმოცემებით, ბეთლემში გადარჩენილა ორი ძმა გვარად ბერიძე, რომელთა შთამომავლობას წარმოადგენს სოფლის შემდგომი მოსახლეობა — ბერიძეები. ეს ორი ძმა აკონტროლებდა სოფლის დასაწყისში ზვარის ციხეს და სოფლის სათავეში არსებულ თამარის ციხეს.
სქოლიო
კატეგორია:ქედის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ოტავა (მრავალმნიშვნელოვანი)
ოტავა შეიძლება აღნიშნავდეს:
გელაძეები (ხულოს მუნიციპალიტეტი)
გელაძეები — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ხულოს მუნიციპალიტეტში, დიოკნისის თემში. მდებარეობს არსიანის ქედის დასავლეთ კალთაზე, მდინარე აჭარისწყლის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1210 მ. ხულოდან დაშორებულია 8 კმ-ით, ბეღლეთიდან 1 კმ-ით. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეთამბაქოეობა და მეცხოველეობა.
სქოლიო
კატეგორია:ხულოს მუნიციპალიტეტის სოფლები
ნოვი (ერმეკეევოს რაიონი)
ნოვი  (Новый; Новый) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ერმეკეევოს რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 313 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ერმეკეევოდან დაშორებულია 35 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია პრიუტოვო, რომელიც დაშორებულია 3 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები (33 %) ბაშკირები (28 %) შეადგენენ.
კავკასიური გველგესლა
კავკასიური გველგესლა (Vipera kaznakovi) — შხამიანი გველი გველგესლასებრთა ოჯახისა. ბინადრობს მხოლოდ კავკასიაში, რუსეთსა და თურქეთში. საქართველოში გვხვდება აფხაზეთში, გურიაში, იმერეთსა და აჭარაში. სხეულის ზედა ნაწილი წითელი და ყვითელი ფერისაა, ხერხემალს კი გასდევს შავი ან მუქი რუხი განიერი ზოლი, რომელიც ზოგჯერ ზიგზაგის ფორმისაა. სახეობას ახასიათებს მელანიზმი, მაგრამ პირთან რჩება წითელი ან ყვითელი შეფერილობა. წიწილები მოწითალო-ყავისფრები არიან. დამახასიათებელია მალული ცხოვრების ნირი. წყვილდება მაისსა და ივნისში. ცოცხლადმშობია. შემოდგომაზე ბადებს 5–10 წიწილს. იკვებება მღრღნელებით, ხვლიკებით, წვრილი ფრინველებით, ახალგაზრდა გველები — მწერებით, კერძოდ, კალიებითა და ჭრიჭინებით. შეტანილია საქართველოს „წითელ ნუსხაში“.
სქოლიო
კატეგორია:საფრთხეში მყოფი სახეობები კატეგორია:გველგესლასებრნი
მალასა
მალასა — ლაზთა (ეგრისის) მეფე II საუკუნის 30-იანი წლებისთვის, იხსენიება კაპადოკიის რომაელი ლეგატის ფლავიუს არიანეს პატაკში იმპერატორ ადრიანესადმი – ეს აღმოსავლეთ შავიზღვისპირეთის რომაული გარნიზონების ინსპექციის ანგარიშია. მალასა ტახტზე ადრიანეს დაუმტკიცებია. ლაზთა მეფე რომაელთა მეგობარი და მოკავშირე ყოფილა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ეგრისის სამეფოს მეფეები
არჩერი
არჩერი (Archer) — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიოვის შტატში, ო'ბრაინის ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 131 კაცს.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:აიოვის ქალაქები
Polystira lindae
Polystira lindae — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ლევ ლანდაუ
ლევ დავითის ძე ლანდაუ (Ландау, Лев Давидович; დ. 22 იანვარი  [ ძვ. სტ. 9 იანვარი] 1908, ბაქო — გ. 1 აპრილი 1968, მოსკოვი) — რუსი ფიზიკოსი. სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1946). სოციალისტური შრომის გმირი (1954).
ბიოგრაფია
1927 წელს დაამთავრა ლენინგრადის უნივერსიტეტი. შემდეგ სწავლობდა ლენინგრადის ფიზიკა-ტექნიკის ინსტიტუტის ასპირანტურაში. 1927 წელს მივლინებული იყო დანიაში (ნილოს ბორთან), ინგლისსა და შვეიცარიაში.
1932 წელს ხელმძღვანელობდა უკრაინის ფიზიკა-ტექნიკის ინსტიტუტის თეორიული განყოფილებას ხარკოვში; 1937 წლიდან მუშაობდა სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის ფიზიკის პრობლემათა ინსტიტუტში; 1947 წლიდან მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორი. 1930 წელს შექმნა ლითონთა ელექტრონული დიამაგნეტიზმის თეორია (ლანდაუს დიამაგნეტიზმი); 1937 წელს ჩამოაყალიბა მეორე გვარის ფაზური გადასვლების ზოგადი თეორია, ხოლო — 1941 წელს თხევადი ჰელიუმის ზედენადობის თეორია; 1956 წელს შემოიღო კომბინირებული ლუწობის ცნება.
შექმნა ორკომპონენტიანი ნეიტრინოს თეორია (1957). 1940–1965 წლებში ე. ლიფშიცთან ერთად გამოაქვეყნა თეორიული ფიზიკის თეორიული კურსი (ლენინური პრემია). ლანდაუმ შექმნა ფიზიკოს-თეორეტიკოსთა სკოლა. მის მოწაფეთა შორის იყვნენ: ი. პომერანჩუკი, ა. მიგდალი, ი. ლიფშიცი, ა. აბრიკოსოვი, ე. ლიფშიცი, ი. ხალატნიკოვი, გ. ხუციშვილი და სხვ. ლანდაუს სახელი ეწოდა სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის თეორიული ფიზიკის ინსტიტუტს. სსრკ სახელმწიფო პრემიები (1946, 1949, 1953). ნობელის პრემია (1962). მსოფლიოს მრავალი მეცნიერებათა აკადემიის წევრი (აშშ, დანია, დიდი ბრიტანეთი, საფრანგეთი, ნიდერლანდები). დაჯილდოებულია 3 ლენინის ორდენით, ორი სხვა ორდენით, აგრეთვე მედლებით.
სქოლიო
კატეგორია:რუსი ფიზიკოსები კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
მალი (მრავალმნიშვნელოვანი)
მალი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ალ-ფარიკი
ლიტერატურა
კატეგორია:არაბი ისტორიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1116 კატეგორია:უცხოელი ავტორები საქართველოსა და ქართველების შესახებ
ევროზონა
[[ფაილი:Euro accession.svg|thumb|350px|
]] ევროზონა (Eurozone), ასევე ევროსისტემა ან ევროლენდი — გეოგრაფიული და ეკონომიკური რეგიონი, რომლის წევრიცაა ევროკავშირის წევრი 19 ქვეყანა, რომელთა პირველადი და ერთადერთი იურიდიული ვალუტა ევროა. ევროკავშირის წევრი 8 ქვეყანა ისევ იყენებს საკუთარი ფულის ერთეულს, მიუხედავად იმისა, რომ მათ უმეტესობას მომავალში ექნებათ ვალდებულება, გადავიდნენ ევროს გამოყენებაზე. ამ სახელმწიფოებს ევროს მონეტებისა და ბანკნოტების გამოშვების უფლება აქვთ. ამ ზონაში მონეტარულ პოლიტიკას ევროპის ცენტრალური ბანკი ატარებს.
2023 წლის მონაცემებით ევროზონაში შედის 20 ქვეყანა: ავსტრია, ბელგია, გერმანია, ესტონეთი, ესპანეთი, ირლანდია, იტალია, კვიპროსი, ლატვია, ლიეტუვა, ლუქსემბურგი, მალტა, ნიდერლანდები, პორტუგალია, საბერძნეთი, საფრანგეთი, სლოვაკეთი, სლოვენია, ფინეთი და ხორვატია. ევროზონაში დაახლოებით 340 მილიონი ადამიანი ცხოვრობს. ყველა ევროკავშირის წევრი ქვეყანა (გარდა დანიისა) ვალდებულია შეუერთდეს ევროზონას შესაბამისი კრიტერიუმების დაკმაყოფილების შემდეგ.
ევროზონის ფულადი ავტორიტეტი არის ევროსისტემა. ევროპის ცენტრალური ბანკი არის ერთადერთ ძალა, რომელიც ადგენს ფულად პოლიტიკას ევროზონის ქვყენებისთვის. ევროპის ცენტრალურ ბანკს მართავს პრეზიდენტი და საბჭო, რომელიც შედგება მონაწილე ქვეყნების ცენტრალური ბანკების ხელმძღვანელებისაგან. ერთ-ერთი პირველხარისხოვანი საქმე, რომელსაც ევროპის ცენტრალური ბანკი ახორციელებს არის, ევროზონის ქვეყნებმა შეინარჩუნონ ინფლაცია.
ისტორია
1992 წელს, ევროპის საზოგადოების წევრმა ქვეყნებმა ხელი მოაწერეს მაასტრიხტის ხელშეკრულებას, ამრიგად შეიქმნა ევროკავშირი. ამ დროისთვის ევროკავშირს ჰქონდა რამდენიმე მთავარი მიზანი — ის ხელს უწყობდა ძლიერ კოორდინაციას და თანამშრომლობას პოლიტიკაში, მაგრამ ჰქონდა კონკრეტული მიზნები მოქალაქეობაზე, დაცვასა, თავდაცვის და ეკონომიკის პოლიტიკაზე.
რაც შეეხება ეკონომიკურ პოლიტიკას, მაასტრიხტის ხელშეკრულებას ჰქონდა მიზანი, რომ შეექმნა საერთო ეკონომიკური და ფულადი გაერთიანება, რომელსაც ექნებოდა ცენტრალური საბანკო სისტემა, ევროპის ცენტრალური ბანკი და საერთო ვალუტა (ევრო).
ამ მიზნის განსახორციელებლად, ხელშეკრულებამ გამოიძახა წევრებს შორის კაპიტალის თავისუფალი მოძრაობა, რომელმაც შეწყვიტა გაზრდილი კოოპერაცია ნაციონალურ ცენტრალურ ბანკებსა და გაზრდილ ეკონომიკურ პოლიტიკას შორის. საბოლოო ნაბიჯი იყო თავად ევროს წარდგენა, ერთ ფულად პოლიტიკასთან ერთად, რომელიც მოდიოდა ევროპის ცენტრალური ბანკიდან.
განსაკუთრებული მოსაზრებები
სხვადასხვა მიზეზების გამო, ევროკავშირის ყველა წვერი ქვეყანა არ არის ევროზონის წევრი. დანიამ უარი თქვა გაწევრიანებაზე, მიუხედავად იმისა, რომ მას ექნება ამის შესაძლებლობა მომავალში. ევროკავშირის ზოგიერთი ქვეყანა ჯერ კიდევ არ აკმაყოფილებს იმ კრიტერიუმებს, რომლებიც საჭიროა ევროზონაში გასაერთიანებლად. სხვა ქვეყნებმა აირჩიეს რომ გამოიყენონ საკუთარი ვალუტა, როგორც გზა, რომ შეინარჩუნონ საკუთარი ფინანსური დამოუკიდებლობა, რაც მოიცავს ეკონომიკას და ფულად საკითხებს. ზოგიერთი ქვეყანა, რომელიც არაა ევროკავშირის წევრი, მიიღეს ევრო როგორც საკუთარი ეროვნული ვალუტა. ვატიკანი, ანდორა, მონაკო და სან-მარინო: ამ ქვეყნებს აქვთ ფულადი შეთანხმება ევროკავშირთან, რომელიც მათ აძლევს უფლებას, მიიღონ გადაწყვეტილებები საკუთარ ევროს ვალუტასთან დაკავშირებით გარკვეული შეზღუდვების გათვალისწინებით.
მოთხოვნები ევროზონაში გასაწევრიანებლად
იმისთვის რომ ქვეყანა შეუერთდეს ევროზონას და ჰქონდეს ევრო, როგორც ეროვნული ვალუტა, ევროკავშირის ქვეყნებმა აუციებლად უნდა დააკმაყოფილონ გარკვეული კრიტერიუმები და მოთხოვნები. კრიტერიუმები ძირითადად მოიცავს ოთხ მაკრეკონომიკურ მაჩვენებელს: ფასის სტაბილურობა, მდგრადი საზოგადოებრივი ფინანსები, კონვერგენციის გამძლეობა და გაცვლითი კურსის სტაბილურობა.
კონვერგენციის გამძლეობა ფასდება ქვეყნის გრძელვადიანი ინტერესის მაჩვენებლით, რომელიც არ უნდა იყოს 2 % მაჩვენებლით მეტი ვიდრე სამ საუკეთესო წევრ ქვეყანას ამ მიმართულებით. საბოლოოდ, ქვეყანამ უნდა წარმოადგინოს გაცვილითი კურსის სტაბილურობა გაცვლითი კურის მექანიზმში (ERM) მონაწილეობის მიღებით, მინიმუმ 2 წელი მკაცრი დაძაბულობისა და ევროს გაუფასურების გარეშე.
გაუმჯობესებული მაკროეკონომიკური სტაბილურობა
ევროპის ცენტრალური ბანკის სანდოობამ შეამცირა ინფლაცია მის წევრ ქვეყნებში. ფინანსური კრიზისის დროსაც, რომელიც მოყვა ევროს გამოშვებას, ინფლაციის მოლოდინები იყო დაბალი. სტაბილური ფასები განსაზღვრავს საერთო მაკროეკონომიკურ სტაბილურობას. ევროზონა გამძლეა შოკებისგან და გარეგანი განვითარებული მოვლენებისგან. თუმცა, ყველა წევრი ქვეყნისთვის საერთო ახალი ვალუტა, მისი ლეგალიზაცია, ადმინისტრაციული ღირებულება და ცვლილებებმა დიდი თანხა შეადგინა.
შენიშვნები
კატეგორია:ევროპის კავშირი კატეგორია:ევრო
ალჟირის საპროტესტო აქციები (2010-2012)
ალჟირის საპროტესტო აქციები — ანტისამთავრობო გამოსვლა ალჟირში, დაიწყო 2010 წლის 28 დეკემბერს.
საპროტესტო აქციები გამოიწვია ქვეყანაში უმუშევრობის ზრდამ, ახალგაზრდებისათვის არახელსაყრელმა მდგომარეობამ. 2010 წლის დეკემბერში ქვეყანაში მკვეთრად გაიზარდა ფასები, რამაც მკვეთრი დარტყმა მიაყენა ქვეყნის ღარიბ მოსახლეობას. გამოსვლაზე განსაკუთრებით ძლიერი ზემოქმედება განიცადა ტუნისის ჟასმინის რევოლუციამ.
29 იანვარს ალჟირის მთავრობამ მოახდინა დემონსტრაციებზე რეაგირება - შეამცირა ფასები ზეთზე, შაქარზე და პირველადი მოხმარების სხვა პროდუქტებზე და განაცხადა, რომ ამ პროდუქტების სუბსიდირებას მომავალშიც გააგრძელებს.
12 თებერვალს ალჟირის დედაქალაქში ოპოზიციის მიერ გამართული დემონსტრაციის დროს ასობით მისი მონაწილე დააკავეს. დემონსტრანტები სამოქალაქო თავისუფლებასა და რეფორმებს მოითხოვდენენ.
სქოლიო
კატეგორია:საპროტესტო აქციები ალჟირში
Lasioglossum collegum
Lasioglossum collegum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1905 წელს.
სქოლიო
collegum
აქტინიდია
აქტინიდია (Actinidia) — ხვიარა ბუჩქების (ლიანების) გვარი აქტინიდიასებრთა ოჯახისა. 2-8 მ სიმაღლის ორსახლიანი მცენარეა. აქვს ცალსქესიანი, იშვიათად ორსქესიანი თეთრი, ყვითელი ან მოწითალო ყვავილები. ნაყოფი კენკრაა, იჭმება. დიდი რაოდენობით შეიცავს ასკორბინის მჟავას.
აქტინიდიის 35 სახეობა გავრცელებულია უმთავრესად ჩინეთსა და იაპონიაში. ყოფილ სსრკ-ის შორეულ აღმოსავლეთ ტყეებში იზრდება მისი 5 სახეობა.
ივანე მიჩურინმა გამოიყვანა აქტინიდიის რამდენიმე ჯიში, რომლებიც სასიამოვნო მომჟავო-ტკბილ ნაყოფს ისხამს. აქტინიდია გამოიყენება აგრეთვე დეკორატიულ მებაღეობაში — მისი ფოთლები, გაზაფხულიდან დაწყებული, სამჯერ იცვლის ფერს (მწვანე, ვარდისფერი, თეთრი). აქტინიდია კარგად იტანს ზამთარს, ადვილად ამრავლებენ თესლით და კალმით.
ლიტერატურა
კატეგორია:აქტინიდიასებრნი
სპირალი (მრავალმნიშვნელოვანი)
სპირალი შეიძლება იყოს:
გუსტავ მანერჰაიმი
thumb|კარლ გუსტავ მანერჰეიმი კარლ გუსტავ ემილ მანერჰაიმი (Carl Gustaf Emil Mannerheim, Carl Gustaf Emil Mannerheim, ; დ. 4 ივნისი, 1867, ასკაინენი, ფინეთის დიდი სამთავრო, რუსეთის იმპერია — გ. 27 იანვარი, 1951, ლოზანა, შვეიცარია) — ბარონი, შვედური წარმოშობის ფინელი სახელმწიფო და სამხედრო მოღვაწე, ფინეთის ჯარის კავალერიის გენერალი (7 მარტი, 1918), ფელდმარშალი (19 მაისი, 1933), საპატიო ტიტულის, „ფინეთის მარშალის“ მფლობელი (4 ივნისი, 1942), ფინეთის სამეფოს რეგენტი (12 დეკემბერი, 1918 — 26 ივნისი, 1919), ფინეთის პრეზიდენტი (4 აგვისტო, 1944 — 11 დეკემბერი, 1946); რუსეთის სამხედრო მოღვაწე და რუსეთის ჯარის გენერალ-ლეიტენანტი (25 აპრილი, 1917).
პირად სახელად იგი იყერებდა გუსტავს, რუსულ ჯარში სამსახურის დროს მას მოიხსენიებდნენ, როგორც გუსტავ კარლოვიჩს (Густа́в Ка́рлович), ხოლო ზოგჯერ ფინურ ყაიდაზე მას კუსტაასაც ეძახოდნენ.
წარმოშობა
2000-იანი წლების დასაწყისამდე ითვლებოდა, რომ მანერჰაიმები შვედეთში ნიდერლანდებიდან გადავიდნენ. ამ თეორის საწინააღმდეგო შეტყობინება 2007 წელს გაავრცელა ფინურ-ნიდერლანდურმა ჯგუფმა, სადაც ეწერა, რომ მათ ჰამბურგის არქივებში საეკლესიო წიგნი იპოვეს, რომლის თანახმადაც გუსტავის წინაპრებისგან ყველაზე უფროსი და საზოგადოებისთვის ცნობილი ჰინრიჰ მარჰაინი 1618 წლის 28 დეკემბერს წმინდა იაკობის ეკლესიაში მონათლეს. მისი დაბადების მოწმობაზე დაყრდნობით, მამამისი იყო ვიღაც ჰენინგ მარჰაინი, რომელმაც ჰამბურგის მოქალაქეობა 1607 წელს მიიღო.
არსებობს დოკუმენტი, რომლის თანახმადაც ჰინრიჰ მარჰაინმა, რომელიც შვედეთში გადასვლის შემდეგ ჰაინრიხი გახდა, იქ რკინასაკეთებელი ქარხანა დააარსა. 1693 წელს მისი შვილი შვედურ თავადაზნაურობაში აიყვანეს, მან კი გვარი შეიცვალა და მანერჰაიმი გახდა. 1768 წელს მანერჰეიმებმა ბარონის წოდება მიიღეს, ხოლო 1825 წელს კარლ ერიკ მანერჰაიმმა (1759–1837) გრაფის ღირსება მიიღო, რის შემდეგაც ოჯახის უფროსი შვილი გრაფი ხდებოდა, ხოლო მისი უმცროსი ძმები (მათ შორის, გუსტავ მანერჰაიმიც), როგორც უმცროსი გენეოლოგიური შტო, ბარონებად რჩებოდნენ.
რუსეთ-შვედეთის 1808-1809 წლების ომი რუსეთის გამარჯვებით დასრულდა. დელეგაციას, რომელიც ალექსანდრე I მიიღო, ერიკ მანერჰაიმი ედგა სათავეში. მან დიდი წვლილი შეიტანა მოლაპარაკებების განვითარებაში, რომელიც საბოლოოდ დასრულდა ფინეთის დიდი სამთავროს ავტონომიური სტატუსის და კონსტიტუციის დამტკიცებით. ამის შემდეგ, ყველა მანერჰაიმი განსაკუთრებულად პრო-რუსული ორიენტაციით გამოირჩეოდა, შესაძლოა იმის გამო, რომ ალექსანდრე I არაერთხელ უთქვამს: „ფინეთი გუბერნია არ არის. ფინეთი — სახელმწიფოა“. მანერჰაიმის პაპა, კარლ გუსტავი (რომლის პატივსაცემად მან თავისი სახელი მიიღო) ვიბორგში სააპელაციო ინსტანციის პრეზიდენტი და მეცნიერ-ენტომოლიგი იყო, მამამისი კი ლიტერატურათმცოდნე და მეწარმე იყო, რომელსაც მთელი რუსეთის ფარგლებში დიდი საქმეები მიჰყავდა.
ადრეული წლები
მინი|მარცხნივ|კარლ გუსტავი (მარვჯნივ) გუსტავ მანერჰაიმი დაიბადა ბარონი კარლ რობერტ მანერჰაიმის (1835 — 1914) და გრაფი ჰედვიგ შარლოტა ჰელენა ფონ იულინის ოჯახში. დაბადების ადგილი იყო ტურკუსთან ახლო ასკაინენში მდებარე ლოუჰისარის სახელობის კომუნა, რომელიც თავის დროზე გრაფმა, კარლ ერიკ მანერჰეიმმა შეიძინა.
როზლივი (ხერსონის რაიონი)
როზლივი (Розлив) — დასახლება უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის ხერსონის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 314 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხერსონის რაიონის დასახლებები
1556
1556 წელი იყო ნაკიანი წელი დაწყებული ოთხშაბათს იულიუსის კალენდრით.
თარიღი უცნობია
*
ნოდარ ყიფშიძე
ნოდარ ყიფშიძე  (დ. 	12 ოქტომბერი, 1923, თბილისი — გ. 11 ივნისი, 2016)  — ქართველი ექიმი, მეცნიერი. მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი (1952), მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1963),  პროფესორი (1964). თბილისის საპატიო მოქალაქე (2003).
1946 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი. 1952-1957 წლებში იყო თბილისის ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტის თერაპიის კათედრის დოცანტი. 1957–1959 წლებში გაერთიანებული ერების საერთაშორისო ორგანიზაციის ბიოლოგიის და ფარმაკოლოგიის დეპარტამენტის დირექტორი, გულ–სისხლძარღვთა დაავადების ექსპერტი. 1960 წელს მისი ინიციატივით და ხელმძღვანელობით ჩამოყალიბდა საქართველოს სსრ ჯანმრთელობის დაცვის სამინისტროს ექსპერიმენტული და კლინიკური თერაპიის სამეცნიერო კვლევით ინსტიტუტად (ახლანდელი თერაპიის ინსტიტუტის ცენტრი), რომლის დირექტორი იყო 1999 წლამდე. 1963-1965 წლებში მივლინებით იმყოფებოდა ჟენევაში მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციის ბიოლოგიური ფარმაკოლოგიის და თერაპიის დეპარტამენტის ხელმძღვანელად. 1966 წელს თბილისში მისი თაოსნობით დაარსდა სპეციალიზებული კარდიოლოგიური განყოფილება. მისი შრომები გამოქვეყნებულია ქართულ, რუსულ, ინგლისურ, ესპანურ და გერმანულ ენებზე. ავტორია მრავალი სამეცნიერო შრომისა და 18 მონოგრაფიის.
სუჯუნა
სუჯუნა — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის აბაშის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: სუჯუნა, ეწერი, წალიკარი). მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე აბაშის ნაპირას. ზღვის დონიდან 15 მეტრზე. ქალაქ აბაშიდან დაშორებულია 6 კილომეტრით.
ისტორია
1796 წელს სუჯუნაში ეკლესია ააშენა ანტონ ცაგარელ-ჭყონდიდელმა. სუჯუნა იყო ჭყონდიდელი ეპისკოპოსების საზამთრო რეზიდენცია და პირველი დაბა სამეგრელოში. 1858-1930 წლებში სუჯუნა იყო საბოქაულოს ცენტრი. 1870 წელს აბაშაში რკინიგზის სადგურის გახსნის შემდეგ სუჯუნა ცოტა დაქვეითდა. 1897 წელს სოფელში გაიხსნა სამკითხველო. 1913-1915 წლებში სუჯუნის ორკლასიან სკოლაში ასწავლიდა ილია სიხარულიძე. სუჯუნა საბოლოოდ დაქვეითდა 1930 წელს, როცა სუჯუნას საბოქაულოს ბაზაზე შეიქმნა აბაშის რაიონი, რომლის ცენტრად გამოცხადდა დაბა აბაშა.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1117 ადამიანი.
ხალხური ეტიმოლოგია
სუჯუნა ადგილობრივთა ხალხური ეტიმოლოგიით დამდგარ წყალს ნიშნავს: სუ–წყალი, ჯუნა–დამდგარი.
სქოლიო
კატეგორია:აბაშის მუნიციპალიტეტის სოფლები
აქტინიები
აქტინიები იკვებებიან პლანქტონური კიბოსნაირებით, მოლუსკების ლარვებითა და პატარა თევზებით. მსხვერპლს იჭერენ პირის ირგვლივი საცეცებით, რომლებიც აღჭურვილია მსუსხავი უჯრედებით. ამ უკანასკნელთა საშუალებით აქტინიები პატარა ცხოველებს ხოცავენ, ადამიანის კანს კი სუსხავენ. ზოგი აქტინიები სიმბიოზშია კიბო-განდეგილთან. ჩვეულებრივ სქესობრივად მრავლდებიან, ზოგი უსესქესოდ. ცნობილია ცოცხლადმშობი სახეობებიც.
ლიტერატურა
კატეგორია:მარჯნის პოლიპები
გალილეო გალილეი
thumb|250px|right|გალილეო გალიელის პორტრეტი ჯიუსტო სუსტერმანსის მიერ. გალილეო გალილეი (დ. 15 თებერვალი, 1564, პიზა — გ. 8 იანვარი, 1642, არჩეტრი, ფლორენციის მახლობლად) — იტალიელი ფიზიკოსი, ასტრონომი და ფილოსოფოსი, სამეცნიერო რევოლუციის ერთ-ერთი სულისჩამდგმელი, პოეტი, ფილოლოგი და კრიტიკოსი.
მის მიღწევათა შორისაა ტელესკოპის გაუმჯობესება, რიგი ასტრონომიული დაკვირვებებისა, ნიუტონის პირველი და მეორე კანონები. მას ხშირად თანამედროვე ასტრონომიის მამად მოიხსენიებენ, ისევე როგორც თანამედროვე ფიზიკისა და მეცნიერების მამად. მისი ექსპერიმენტალური ნაშრომები ფართოდ აღიარებულია, ფრენსის ბეკონის შრომებთან ერთად, თანამედროვე მეცნიერული მეთოდის ფუძემდებლად. გალილეოს კარიერა თან ხვდება იოჰანეს კეპლერისას.
გალილეოს ნამუშევრები მნიშვნელოვანი გადახვევა იყო არისტოტელეს ნააზრევისგან. ამასთან ერთად მისი კონფლიქტი კათოლიკურ ეკლესიასთან განიხილება როგორც მნიშვნელოვანი ადრეული მაგალითი ავტორიტეტთან კონფლიქტისა და აზროვნების თავისუფლებისა, განსაკუთრებით მეცნიერების დარგში, დასავლურ საზოგადოებაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიელი ფილოსოფოსები კატეგორია:იტალიელი ფიზიკოსები კატეგორია:იტალიელი ასტრონომები კატეგორია:ერეტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 15 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1564 კატეგორია:გარდაცვლილი 8 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1642 კატეგორია:XVI საუკუნის იტალიელი მათემატიკოსები კატეგორია:გალილეო გალილეი კატეგორია:XVI საუკუნის იტალიელი მწერლები კატეგორია:XVI საუკუნის მამაკაცი მწერლები კატეგორია:XVI საუკუნის იტალიელი ასტრონომები კატეგორია:XVII საუკუნის იტალიელი ასტრონომები კატეგორია:XVII საუკუნის იტალიელი მათემატიკოსები კატეგორია:XVII საუკუნის იტალიელი მწერლები კატეგორია:XVII საუკუნის მამაკაცი მწერლები კატეგორია:იტალიელი ასტროლოგები კატეგორია:მეცნიერების ფილოსოფოსები კატეგორია:პიზის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:XVII საუკუნის იტალიელი ფილოსოფოსები
ლესლი ნილსენი
ლესლი უილიამ ნილსენი, (დ. 11 თებერვალი, 1926 — გ. 28 ნოემბერი, 2010) — კანადელი მსახიობი და კომიკოსი. იგი გადაღებულია ასზე მეტ ფილმში, 1500-ზე მეტ ტელეგადაცემაში, განსახიერებული აქვს 220-ზე მეტი პერსონაჟი. სიცოცხლეშივე მას მიენიჭა ერთ-ერთი უმაღლესი ჯილდო, კანადის ორდენი.
ნილსენი დაიბადა რეჯაინაში (სასკაჩევანი, კანადა). მსახიობის კარიერამდე მან თავი სხვადასხვა ამპლუაში მოსინჯა - მაგალითად, დიჯეის სახით. 1948 წელს მან მიიღო პირველი სატელევიზიო როლი და შემდეგი 2 წლის მანძილზე - 50-ზე მეტი. პირველ სრულმეტრაჟიან ფილმებში ნილსენი 1956 წელს გამოჩნდა - ეს იყო დრამები, ვესტერნები და რომანტიკული ფილმები. დადებითი შეფასება მიიღეს მისმა როლებმა ფილმებში აკრძალული პლანეტა (1956) და პოსეიდონის მოგზაურობა (1972)
მიუხედავად იმისა, რომ პოპულარობა მას ყოველთვის ჰქონდა, 1980 წლის ფილმში თვითმფრინავი! განსახიერებულმა ექიმის როლმა კარიერაში დიდი გარდატეხა მოახდინა. კრიტიკოსმა როჯერ ებერტმა მას უწოდა „პაროდიული კინოს ლოურენს ოლივიე“. . დიდი წარმატება ხვდა წილად ფილმების სერიით შიშველი პისტოლეტი. ნილსენის პერსონაჟები გამოირჩევიან აბსოლუტურად აბსურდულ სიტუაციაში სერიოზული განწყობის შენარჩუნებით. სიცოცხლის უკანასკნელი ოცი წელიწადი ნილსენის კარიერაში აღსანიშნავია ძირითადად პაროდიული ფილმებით, რომელთა უმეტესობას კრიტიკოსებმა დაბალი შეფასება მისცეს. თუმცა, მიუხედავად ამისა, კინოგაქირავებასა და გაყიდვაში მათ წარმატება იქონიეს. მთელი ცხოვრების მანძილზე ნილსენს არაერთი ჯილდო მიენიჭა. ასევე შეყვანილი იყო კანადისა და ჰოლივუდის დიდების ხეივანში. ნილსენი ოთხჯერ იყო დაქორწინებული. მეორე ქორწინებიდან მას ორი ქალიშვილი დარჩა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კანადელი მსახიობები კატეგორია:კანადელი კომიკოსები კატეგორია:ამერიკელი კომიკოსები კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 11 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1926 კატეგორია:გარდაცვლილი 28 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2010
Polystira macra
Polystira macra — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
როხასი (აღმოსავლეთი მინდორო)
როხასი (ოფიციალურად როხასის მუნიციპალიტეტი) ― მეორე კლასის მუნიციპალიტეტი აღმოსავლეთ მინდოროს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 58 849 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 20 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:აღმოსავლეთ მინდოროს მუნიციპალიტეტები
ეირდეილი
ეირდეილი (Aredale) — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიოვის შტატში, ბატლერის ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 74 კაცს.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:აიოვის ქალაქები
ტაიმირა
მარჯვნივ|მინი|მდინარე ტაიმირა ტაიმირა — მდინარე რუსეთში, კრასნოიარსკის მხარეში. სიგრძე დაახლოებით 840 კილომეტრი (სხვა მონაცემებით 638 კილომეტრი), აუზის ფართობი 124 ათასი კმ². სათავე აქვს ბირანგის მთებში. ერთვის კარის ზღვის ტაიმირის უბეს. უმთავრესად საზრდოობს თოვლის წყლით. წყალდიდობა იცის შუა ივნისიდან სექტემბრამდე. წყლის საშუალო ხარჯი 1220 მ³/წმ. იყინება სექტემბრის ბოლოდან ოქტომბრის დასაწყისამდე. ყინულძვრაა მაისის ბოლოდან ივნისამდე. მდინარეს იყენებენ თევზჭერირათვის.
აქტინო...
აქტინო... (ბერძნ. aktis „სხივი“) — რთული სიტყვის პირველი შემადგენელი ნაწილი, რომელიც მნიშვნელობით შეესაბამება:
ტაიმირა
ლიტერატურა
კატეგორია:კრასნოიარსკის მხარის მდინარეები
აქტინო...
ლიტერატურა
კატეგორია:თავსართები
ზემო ალვანი
ზემო ალვანი — ისტორიული ძეგლი, სოფელი საქართველოში, ახმეტის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფელი: ხორბალო). მდებარეობს ალაზნის ვაკეზე, მდინარე ალაზნის მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 420 მეტრი, ახმეტიდან 8 კილომეტრი. სოფელში არის კახეთის მეფე ლევანის (1520-1574 წწ.) აგურით ნაშენი სასახლე „ცხრაკარა“. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 3306 ადამიანი. სოფელში დგას დიდი სამამულო ომის გმირების მემორიალი და იოსებ სტალინის ძეგლი.
ისტორია
ალვანი (ალონი) სოფლების ზემო და ქვემო ალვანის ძველი სახელწოდებაა. მოსახლეობა აქ ადრევე დასახლებულა. ისტორიული წყაროების მიხედვით, ალვანი სანადირო ადგილებით ყოფილა განთქმული. XVI საუკუნეში კახეთის მეფეს – ლევანს (1520-1574 წწ.) იგი თუშებისათვის უწყალობები, 1757 წელს თეიმურაზ II-ისა და ერეკლე II-ის წყალობის სიგელის მიხედვით, თუშები აქ მხოლოდ საძოვრებს იყენებდნენ. XIX საუკუნეში კი მუდმივად დამკვიდრებულან.
სქოლიო
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფლები კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ისტორიული სოფლები
პიონერსკი (ერმეკეევოს რაიონი)
პიონერსკი  (Пионерский; Пионерский) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ერმეკეევოს რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 220 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ერმეკეევოდან დაშორებულია 14 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია პრიუტოვო, რომელიც დაშორებულია 22 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (34 %).
სქოლიო
კატეგორია:ერმეკეევოს რაიონის სოფლები
აქცია (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი აქცია შეიძლება აღნიშნავდეს:
რინგოლდი
რინგოლდი იგივე რიმგაუდასი — მითოლოგიური ლიტვის დიდი მთავარი. პალემონიდების მითოსის მიხედვით იყო მინდაუგასის, ლიტვის პირველი მეფის მამა. რინგოლდის მამა იყო სხვა მხრივ უცნობი პიროვნება ალგიმანტასი, რომელიც პირველად იხსენიება ლიტვის ქრონიკონის მეორე რედაქციაში ( 1515 წელი). ალგიმანტასის არსებობის სხვა არავითარი მტკიცებულება არსებობს, გარდა ლიტვის ქრონიკონისა. ქრონიკონის მიხედვით რინგოლდი დაბრუნდა ნავარუდაკში, მას შემდეგ რაც მდინარე ნემანის ნაპირთან მოჰილნაში მინსკის  სიახლოვეს, მონღოლები დაამარცხა. ეს ბრძოლა შესაძლებელია მართლაც მომხდარიყო, რადგანაც მონღოლები შეიჭრნენ ლიტვაში, მხოლოდ გვიან, 1230 - 1240-იანი წლების მიჯნაზე. ცნობილია, რომ ამ დროისთვის მინდაუგასს სრული ძალაუფლება ჰქონდა მოპოვებული ლიტვაში. ისევ ლეგენდამ შემოგვინახა ცნობები იმის შესახებ, რომ რინგოლდს ჰყავდა სამი შვილი. მან ნავარუდაკი დაუტოვა თავის ერთ-ერთ შვილ ვაიშვილკასს. თუმცა, სანდო წყაროები გვაწვდიან ცნობებს, რომ ვაიშვილკასი ერქვა მინდაუგასის შვილსაც. ამიტომაც, ლიტვის ქრონიკონის მესამე რედაქციაში (ცნობილია, როგორც ბიჩოვიეკის ქრონიკონი ), რინგოლდი გამოცხადებულია მინდაუგასის მამად, რათა შეესწორებინათ ცხადი უზუსტობა. ეს მითური ვერსია განსაკუთრებით აიტაცეს მარცეი სტრიკოვსკიმ და სხვა შუასაუკუნოვანმა ისტორიკოსებმა, ის დღესაც განაგრძობს არსებობას. ფაქტია ისიც, რომ მინდაუგასის მამის ვინაობა ისტორიულად ცნობილი არ არის. ლივონიური გარითმული ქრონიკონი იხსენიებს მინდაუგასის მამას, როგორც ძლევამოსილ თავადს, თუმცა სახელს არ ახსენებს.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ლიტვის დიდი მთავრები
კოლორადო
thumb|300px|მდინარე კოლორადო [[არიზონა|არიზონას შტატში]]
კოლორადო (Colorado River, río Colorado) — მდინარე ამერიკის შეერთებული შტატების სამხრეთ-დასავლეთით და მექსიკის ჩრდილოეთით, მისი სიგრძე შეადგენს 2 330 კილომეტრს. სათავეს იღებს კლდოვანი მთებიდან, გადაკვეთს არიზონის უდაბნოს და ჩაედინება კალიფორნიის ყურეშე. იმის გამო, რომ მდინარის წყალი ფართოდ გამოიყენება სოფლის მეურნეობაში, ის ხშირად კალიფორნიის ყურემდე ვერ აღწევს.
Lasioglossum collopiense
Lasioglossum collopiense — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1903 წელს.
რომაშკოვე (დასახლება)
რომაშკოვე (Ромашкове) — დასახლება უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის ხერსონის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 306 კაცს შეადგენდა.
კოლორადო
მდინარე კოლორადოს აუზის ფართობი შეადგენს — 629 100 კმ²-ს. აქ აგებულია მრავალი კაშხალი. 1907 წელს აქ აშენდა პირველი კაშხალი. ხოლო 1933 წელს სწორედ კოლორადოზე აიგო ჰუვერის კაშხალი.
Lasioglossum collopiense
სქოლიო
collopiense
რომაშკოვე (დასახლება)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხერსონის რაიონის დასახლებები
კოლორადო
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მექსიკის მდინარეები კატეგორია:აშშ-ის მდინარეები
კოსტა ხეთაგუროვი
კოსტა (კონსტანტინე) ლევანის ძე ხეთაგუროვი (Хетæгкаты Леуаны фырт Къоста; დ.  15  ოქტომბერი [ ძვ. სტ. 3 ოქტომბერი], 1859, სოფ. ნარი, ჩრდილოეთი ოსეთი — გ. 1 აპრილი [ძვ. სტ. 19 მარტი] , 1906, ყუბანის ოლქი) — საყოველთაოდ მოიაზრება, როგორც ოსური ლიტერატურის დამფუძნებელი; პოეტი, განმანათლებელი, მხატვარი.
1899 წელს გამოსცა ლექსების კრებული „ოსური ლირა“ (ოს. „Ирон фæндыр“), რომელშიც პირველად გამოქვეყნდა ლექსები ბავშვებისთვის ოსურ ენაზე. მიუხედავად იმისა, რომ პირველი სრულტანიანი პოეტური ნაწარმოები ოსურ ენაზე ალექსანდრე კუბალოვმა გამოსცა 1897 წელს („Афхардты Хасана“), ხეთახუროვის წვლილი ოსურ ლიტერატურაში და გავლენა მის მომდევნო განვითარებაზე გაცილებით დიდია.
სქოლიო
კატეგორია:ოსი მწერლები კატეგორია:ოსი პოეტები კატეგორია:დაბადებული 1859 კატეგორია:გარდაცვლილი 1906
Wake the Sleeper
Wake the Sleeper — ბრიტანული როკ-ჯგუფ Uriah Heep-ის ოცდამეერთე სტუდიური ალბომი, გამოცემული 2008 წლის ივნისში.
სქოლიო
კატეგორია:Uriah Heep-ის ალბომები კატეგორია:2008 წლის ალბომები კატეგორია:Sanctuary Records-ის ალბომები კატეგორია:ალბომები მაიკლ პაქსმენის პროდიუსერობით
ხრამული
ხრამული, კაპოეტი (varicorhinus) — თევზების გვარი კობრისებრთა ოჯახისა. მათი სხეულის სიგრძე 60 სმ, მასა — 2,5 კგ აღწევს. აქვთ წაგრძელებული, მსხვილი ქერცლით დაფარული სხეული, ქვედა განივი პირი, მჭრელი რქოვანი შალითით დაფარული ქვედა ტუჩი, 1 ან 2 წყვილი ულვაში. იკვებებიან წყალმცენარეებით. მოიცავს 25 სახეობას. გავრცელებულია აზიის, აფრიკისა და ევროპის მტკნარ წყლებში. საქართველოში ბინადრობს 3 სახეობა და 1 ქვესახეობა. აღმოსავლეთ საქართველოში საკუთრივ ხრამული (მტკვრის, ჩვეულებრივი) — varicorhinus capoeta და მისი ქვესახეობა — სევანის ხრამული — varicorhinus capoeta sevangi, დასავლეთ საქართველოში — კოლხური ხრამული (Capoeta sieboldii) და მცირეაზიის ხრამული — varicorhinus tinca. მტკვრის ხრამულს ხალხი უწოდებს ცოცხალს, ლურჯას, კაპოეტს და ა.შ. გამრავლების პერიოდში ხრამულის ქვირითი შხამიანია. გემრიელი ხორცი აქვს, თუმცა მეტად ძვლიანია.
ლიტერატურა
კატეგორია:კობრისებრნი
Polystira nobilis
Polystira nobilis — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
სალვადორი 1968 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
სალვადორმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე პირველად იასპარეზა 1968 წელს, მექსიკის დედაქალაქ მეხიკოში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1968 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:სალვადორი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
13 ნოემბერი
13 ნოემბერი — გრიგორიანული კალენდრის 317-ე დღე (ნაკიან წლებში – 318-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 48 დღე.
იხილეთ აგრეთვე
სხვა თვეები:
1113
სპირალი (რომანი)
სპირალი — გურამ ფანჯიკიძის რომანი. რომანი როგორც კი დაიბეჭდა "ცისკარში" (1985-86 წლების მიჯნაზე), მაშინვე ბესტსელერად იქცა. მალე, 1986 წლის დასაწყისში, წიგნის ბაზარზეც გამოვიდა 60 000-იანი ტირაჟით და მხოლოდ ტალონებით გაიყიდა. ტირაჟი გაცილებით დიდი რომ ყოფილიყო, ალბათ მაინც ძნელი საშოვნელი იქნებოდა. 1990 წელს, გიული ჭოხონელიძემ რომანის მიხედვით გადაიღო ამავე სახელწოდების ფილმი.
რომანის შესახებ
მე-20 საუკუნის 80-იანი წლების ბესტსელერი - ყველაზე სკანდალური და პოპულარული ქართული რომანი. სამეცნიერო ფანტასტიკა. მომაკვდავი აკადემიკოსის ტვინს უნერგავენ დადამბლავებულ ახალგაზრდას, რომელიც კრიმინალი აღმოჩნდება. ვინ იქნება ოპერაციის შემდეგ ეს ადამიანი? მოხუცი აკადემიკოსი? ახალგაზრდა კრიმინალი? თუ ვიღაც ახალი პიროვნება? ტვინი დაიმორჩილებს სხეულს, თუ სხეული ტვინს? და საერთოდ, ძალიან ხომ არ ვერევით ბუნების საქმეებში? ხომ არ გვავიწყდება, რომ ჩვენ თვითონ ბუნების შვილები ვართ და შემქმნელი ზედმეტ თავხედობას არ გვაპატიებს?
სიუჟეტი
პროფესორ დავით გიორგაძეს ჯანმრთელობასთან დაკავშირებული პრობლემების გამო საავადმყოფოში დააწვენენ. მთავარი ექიმი ზურაბ თორაძე მას ექსტრაორდინალურ იდეას შესთავაზებს: გადაინერგოს ტვინი სხვა, ჯანმრთელ სხეულში. დიდი ხნის ყოყმანის შემდეგ პროფესორი დათანხმდება და მის ტვინს ავტოავარიაში დაღუპული რეციდივისტის, რამაზ კორინთელის სხეულში გადანერგავენ. ყოფილი პროფესორი უკვე ახალ სხეულში გამოიღვიძებს, თუმცა მრავალი პრობლემა გამოჩნდება მის ცხოვრებაში. მას რამაზ კორინთელის, ანუ თავისი და ინგა შეუყვარდება. შანტაჟით და თავისი ცოდნით მოიპოვებს პროფესორის ხარისხს. თუმცა ამავდროულად რამაზ კორინთელის მეგობრები შემოიჭრებიან ცხოვრებაში. ისინი ყოფილ პროფესორს მაღაზიის გატეხვას შესთავაზებენ. დავით გიორგაძეს სხვა გზა არ დარჩება და რამაზ კორინთელის ცხოვრებას გააგრძელებს. თუმცა რამდენიმე წლის შემდეგ ეს უკვე აუტანელი გახდება. შურს ზურაბ თორაძეზე იძიებს და შემდეგ თავის სიცოცხლეს თვითმკვლელობით დაასრულებს.
პერსონაჟები
აქ წარმოდგენილია როგორც მთავარი გმირები, ასევე ეპიზოდური პერსონაჟები:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართული რომანები კატეგორია:გურამ ფანჯიკიძის რომანები კატეგორია:1985 წლის რომანები კატეგორია:1986 წლის რომანები კატეგორია:სამეცნიერო ფანტასტიკა კატეგორია:სამეცნიერო ფანტასტიკური რომანები კატეგორია:ქართული სამეცნიერო ფანტასტიკა
დილემა
ლიტერატურა
კატეგორია:ფილოსოფია კატეგორია:ფილოსოფიური ტერმინები
ჩერეშენკი (დასახლება)
ჩერეშენკი (Черешеньки) — დასახლება უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის ხერსონის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 182 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხერსონის რაიონის დასახლებები
Lasioglossum colonicum
Lasioglossum colonicum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1953 წელს.
სქოლიო
colonicum
ხუმარა (მთა)
ლიტერატურა
კატეგორია:შიდა ქართლის მხარის მთები