cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
შაფჰაუზენის კანტონი
ეკონომიკა
შაფჰაუზენი მიეკუთვნება ციურიხის ეკონომიკურ რეგიონს და მისი ეკონომიკა კარგადაა ინტეგრირებული ამ უფრო მსხვილ რეგიონთან.
აწარმოებენ თეთრ ღვონოს. მრეწველობის მთავარი მიმართულებებია მანქანის ნაწილებისა და მეტალის საქონლის წარმოება. ასევე აწარმოებენ საათებსა და იუვილერიას. მრეწველობის მცირე მიმართულებებს შორისაა ტექსტილი, ტყავი, მინა, ცემენტი, ქაღალდი და ქიმიკატები.
სქოლიო
კატეგორია:შვეიცარიის კანტონები
მიკელი
მიკელი (Mikkeli) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი მიკელის ქვერეგიონში, ფინეთში. 2023 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 51 976 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობი 3 229.57 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 30.58 ადამიანია 1 კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტის ერთადერთი ოფიციალური ენაა ფინური ენა.
გეოგრაფია
მიკელის ცენტრი საიმაის ტბის სანაპიროზე მდებარეობს. ქალაქში და მის ირგვლივ ბევრი პატარა ტბაა. მიკელის აღმოსავლეთ ნაწილის ტბები მდინარე ვუოკსის სისტემას მიეკუთვნება. ქალაქის დასავლეთი ნაწილი პუულის ტბამდე აღწევს, რომელიც მდინარე კიუმიიოკის სისტემის ნაწილია.
მიკელის ჩრდილოეთით პიეკსიამიაკი მდებარეობს, ჩრდილო-დასავლეთით ― კანგასნიემი, დასავლეთით ― ჰირვენსალმი და მიანტიუჰარიუ, აღმოსავლეთით ― იუვა და პუუმალა, ხოლო სამხრეთით ― სავიტაიპალე.
დემოგრაფია
2023 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 51 976 ადამიანს შეადგენს. ჯამური ფართობი 3 229.57 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 30.58 ადამიანია 1 კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტის მოსახლეობის უმრავლესობისთვის მშობლიური ენაა ფინური (მიკელის მოსახლეობის 0.15%-ისთვის მშობლიური ენაა შვედური ენა).
განათლება
მიკელში მდებარეობს სამხრეთ-აღმოსავლეთ ფინეთის გამოყენებით მეცნიერებათა უნივერსიტეტის ცენტრალური კამპუსი. მიკელის საუნივერსიტეტო კონსორციუმი მოიცავს: ჰელსინკის უნივერსიტეტის, აალტოს უნივერსიტეტის (ყოფილი ჰელსინკის ეკონომიკური სკოლა), აღმოსავლეთ ფინეთის უნივერსიტეტისა და ლააპეენრანტის ტექნოლოგიების უნივერსიტეტის ერთეულებს.
სქოლიო
კატეგორია:მიკელი კატეგორია:ფინეთის ქალაქები
Gemmula mystica
Gemmula mystica — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
იანვარი 2005
2005 წლის მოვლენები:
იანვარი | თებერვალი | მარტი | აპრილი | მაისი | ივნისი | ივლისი | აგვისტო | სექტემბერი | ოქტომბერი | ნოემბერი | დეკემბერი
ვიკიპედიის სიახლენი
2005
524
თარიღი უცნობია
*
ბუნიოლა
ბუნიოლა (Buñola, Bunyola) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ბალეარის კუნძულების ავტონომიური გაერთიანების სიერა-დე-ტრამონტანის კომარკაში, მდებარეობს კუნძულ მალიორკაზე. ფართობი — 84,7 კმ². მოსახლეობა — 6895 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ბალეარის კუნძულების მუნიციპალიტეტები
ოტ-ატლას-ორიენტალის ეროვნული პარკი
ოტ-ატლას-ორიენტალის ეროვნული პარკი (Parc National du Haut Atlas Oriental) — ეროვნული პარკი მაროკოში, მიდელტის პროვინციაში. მოიცავს 49 000 ჰექტარ ტერიტორიას ატლასის მთებსა და მის მიმდებარედ, აღმოსავლეთით.
სქოლიო
კატეგორია:მაროკოს ეროვნული პარკები
ცელესტინ IV
მინი|მარჯვნივ|ცელესტინ IV ცელესტინ IV (Coelrstinus PP. IV; ერისკაცობაში ჯოფრედო კასტილიონი; დ. ? — გ. 10 ნოემბერი, 1241) — რომის პაპი 1241–1241  წლებში.
ცელესტინ IV დაიბადა მილანში, იტალია. მას ხშირად მოიხსენიებდნენ, როგორც ურბან III-ის დის შვილად.
ცელესტინ IV პაპად აირჩიეს 1241 25 ოქტომბერს და იყო რომის პაპი გარდაცვალებამდე, 1241 წლის 10 ნოემბრამდე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რომის პაპები კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით კატეგორია:გარდაცვლილი 10 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1241
მოქვი (ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტი)
მოქვი — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში, მდინარე მოქვის ნაპირზე. თემის ცენტრი (სოფლები: აძიბჟარა, აჯაჟვი, ჯალაფსუა, ჯალი). ზღვის დონიდან 130 მ, ოჩამჩირიდან 17 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ.
ეტიმოლოგია და ტოპონიმიკა
სახელწოდება „მოქვი“ ქართულია, სვანურად „მუქვ“ „მიწის ზვინს“ ნიშნავს. სოფელში დამოწმებულია მიკროტოპონიმები: ადგილი კვავკასკირაა რხვ – კვეკვესკირების ბორცვი; ადგილი კვარტაა რხვ – კორტავების ბორცვი; უბანი ქვაბალ – ქობალია; ადგილი ადიან იქაფთა – დადიანის პარტახი (ადიან – გვარსახელ დადიანის აფხ. ფორმა); ადგილი ჭაკვაა რააფთრა – „ჭაკუების საქონლის ბაკი“, რაც ადასტურებს, რომ ეს მხარე დადიანს ეკუთვნოდა და აქ ქართული გვარები კვეკვესკირები, კორტავები, ქობალიები, ჭაუკები ცხოვრობდნენ. 1992-1993 წლის ომის შემდეგ მოქვს აფხაზებმა მიქუ (Мықə) დაარქვეს.
ისტორია
შუა საუკუნეების ქართულ და უცხოურ წყაროებში კარგადაა ცნობილი. პირველად წყაროებში VII საუკუნიდან დასტურდება (თეოდოს განგრელი). სოფელში მდგარი ღვთისმშობლის ტაძარი (X ს.) X–XVII საუკუნეებში დასავლეთ საქართველოს ერთ-ერთი საეკლესიო ცენტრი, საეპისკოპოსო კათედრა იყო. XVII-XVIII საუკუნეებში სოფელს იხსენიებენ კათოლიკე მისიონერები, რუსი ელჩები, პატრიარქი დოსითეოსი, ვახუშტი ბატონიშვილი. აფხაზთა მიერ სამეგრელოს (ოდიშის) სამთავროს ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილის დაპყრობის შემდეგ, 1681 წელს, მოქვის საეპისკოპოსო გაუქმდა. XIX საუკუნის დასაწყისიდან წყაროებში ხშირადაა დამოწმებული. დატინილია ხატოვის 1826 და სამეგრელოს 1861 წლის რუკებზე; იხსენიებენ აბრიუცკი, პ. ზუბოვი, ა. ნორდმანი. 1886 წელს მოქვის თემი — კოდორის უბანში, ხოლო 1923 წელს 5 სოფლით კოდორის მაზრაში შედიოდა.
მოქვის ტაძარი
მოქვში დგას ხუროთმოძღვრების ძეგლი – საკათედრო ტაძარი. ააგო აფხაზთა მეფე ლეონ III-მ (957–967). ტაძარი სამნავიანია, სამლოცველოების მწკრივით განაპირა ნავების გასწვრივ. აღმოსავლეთის მხრიდან სამი შვერილი აფსიდი აქვს. შუა (საკურთხევლის) აფსიდი შიგნიდან ნალისებრი ფორმისაა, გარედან ხუთწახნაგაა. გუმბათი ეყრდნობა შენობის ცენტრში აღმართულ ოთხ ბოძს. კვადრატიდან გუმბათის ყელზე გადასვლა განხორციელებულია აფრების საშუალებით. გუმბათის თორმეტწახნაგა ყელი დაბალია. შენობა შემოსილია თლილი ქვის პერანგით. ფასადებზე ჩუქურთმები არ აქვს. ტაძარს მდიდარი წიგნთსაცავი ჰქონია, რასაც მოწმობს ჩვენს დრომდე მოღწეული ხელნაწერები. X–XVII საუკუნეებში იგი დასავლეთ საქართველოს საეპისკოპოსო კათედრა იყო.
იგლი
იგლი (Eagle) — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიდაჰოს შტატში, ადის ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 19908 კაცს.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:აიდაჰოს ქალაქები
ვალდემოსა
სქოლიო
კატეგორია:ბალეარის კუნძულების მუნიციპალიტეტები
მარიანო-როკე-ალონსო
მარიანო-როკე-ალონსო (Mariano Roque Alonso) — ქალაქი და რაიონი პარაგვაიში, ცენტრალურ დეპარტამენტში. მიეკუთვნება დიდი ასუნსიონის მეტროპოლიურ არეალს. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 85 000 ადამიანს შეადგენს.
ქალაქი 1944 წელს დაარსდა და მდებარეობს მდინარე პარაგვაისა და ტრანსჩაკოს გზას შორის, დედაქალაქ ასუნსიონიდან 18 კმ-ის დაშორებით. ეს ხელსახყრელი მდებარეობს ხელს უწყობს ქალაქის სწრაფ კომერციულ, ინდუსტრიულ და სოცლიალურ განვითარებას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარაგვაის ქალაქები
Gemmula periscelida
Gemmula periscelida — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
მისტერ ბინი
მისტერ ბინი (Mr. Bean) — კომედიური ჟანრის ინგლისური ტელესერიალი, რომელიც გადიოდა ტელეარხის ITV ეთერში 1990-1995 წლებში. სერიალის მთავარი გმირია ბინი (როუენ ატკინსონი) — ექსცენტრიული, შეშლილი, მაგრამ გულუბრყვილო ინგლისელი მამაკაცი, რომელიც მარტო ცხოვრობს და ყოველდღე ამა თუ იმ ფათერაკში ამოჰყოფს თავს. მისი ერთადერთი ნამდვილი მეგობარია სათამაშო დათუნია. ჰყავს მეგობარი ქალი, რომელიც დარწმუნებულია, რომ ერთ დღეს ბინი მას ცოლობას სთხოვს, მაგრამ ცდება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბრიტანული ტელესერიალები კატეგორია:1990-იანი წლების ტელესერიალები კატეგორია:კომედიური ტელესერიალები კატეგორია:მისტერ ბინი
იოჰანესბურგი
იოჰანესბურგი, აგრეთვე ცნობილი როგორც ჯოზი, ჯო'ბურგი ან ეგოლი (Johannesburg, Johannesburg, Johannesburg, iGoli, iRhawutini) — მოსახლეობის რაოდენობით უდიდესი ქალაქი სამხრეთ აფრიკაში. იოჰანესბურგი გაუტენგის პროვინციის დედაქალაქია, რომელიც თავის მხრივ უმდიდრესი პროვინციაა სამხრეთ აფრიკაში, უდიდესი ეკონომიკით სუბსაჰარული აფრიკის აგლომერაციათა შორის. ეს ქალაქი ასევე მსოფლიოს 40 უდიდეს აგლომერაციათა შორისაა, და ასევე მსოფლიოს უდიდესი ქალაქია, რომელიც მდინარეზე, ტბისა თუ ზღვის სანაპიროზე არ მდებარეობს.
იოჰანესბურგი არ არის სამხრეთ აფრიკის სამ დედაქალაქთა შორის, თუმცა აქ მდებარეობს ქვეყნის საკონსტიტუციო სასამართლო, სადაც წყდება ქვეყნის ახალი აპართეიდის შემდგომი კონსტიტუციის ცვლილებები. ქალაქი ოქროთი და ძვირფასი ქვებით ვაჭრობის მსხვილი ცენტრია, მისი ვიტსატერსრანდის მინერალებით მდიდარ ქედებთან სიახლოვის წყალობით. ქალაქს ემსახურება ო. რ. ტამბოს სახელობის საერთაშორისო აეროპორტი, უმსხვილესი და ყველაზე დატვირთული აფრიკაში. ბოლო დროს ლანსერიას საერთაშორისო აეროპორტმაც დაიწყო საერთაშორისო რეისების მომსახურება და მეტროპოლისის მოპირდაპირე მხარეს მდებარეობს.
2011 წლის აღწერის თანახმად ქალაქის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 957 441 ადამიანს, მუნიციპალური დასახლების მოსახლეობის რაოდენობა 4 434 827 ადამიანს , ხოლო დიდი იოჰანესბურგის მეტროპოლისისა კი — 7 860 781 ადამიანს. უფრო ვრცელი გაგებით იოჰანესბურგის აგლომერაცია მოიცავს ეკურჰულენის, უესტ რანდს, სოუეტოსა და ლენასიას, საერთო მოსახლეობით — 10 267 700 ადამიანი (2007 წელი). ქალაქის ფართობია 334,81 კმ², მუნიციპალური დასახლების ფართობი კი 1644,96 კმ², რომელიც საკმაოდ ვრცელია სხვა ქალაქებთან შედარებით და, ამგვარად, მოსახლეობის სიმჭირდოვე დაბალია.
იოჰანესბურგი მოიცავს სოუეტოს, რომელიც გვიანი 1970-იანი წლებიდან 1990-იანებამდე ცალკე ქალაქი იყო. სახელი „სოუეტო“ აკრონიმია „South-Western Townships“ (სამხრეთ-დასავლეთის დაბები) და წარმოიშვა იოჰანესბურგის განაპირას სპონტანურად გაჩენილი დასახლებებიდან, სადაც ძირითადად ოქროს მადნების მაღაროების ადგილობრივი აფრიკელი მუშები ცხოვრობდნენ. იოჰანესბურგში შემოერთების შემდეგ აპართეიდის რეჟიმმა (1948-1994 წწ) სოუეტო დანარჩენი იოჰანესბურგისგან გამოჰყო, რითაც ის სრულიად შავკანიანთა დასახლება გახადა.
დასახლება ლენასიაც ამაჟამად იოჰანესბურგის ნაწილია და ის აპართეიდის პერიოდიდან ძირითადად წარმომავლობით ინდოელებითაა დასახლებული.
გაუტენგის პროვინცია მასიური ურბანიზაციის გამო სწრაფად იზრდება. გაუტენგის ურბანული ნაწილი, რომელიც ძირითადად იოჰანესბურგს, ეკურჰულენისა და ტშვანეს (დიდი პრეტორია) მოიცავს, პოლიცენტრული აგლომერაცია ხდება და მისი მოსახლეობა 2015 წლისთვის 14,6 მილიონს გადააჭარბებს.
ისტორია
ძველად დღევანდელი იოჰანესბურგის ტერიტორიაზე სახლობდნენ ბუშმენების მონადირეთა და შემგროვებელთა ტომები, რომლებიც მიეკუთვნებიან კაპოიდების რასას. XIII საუკუნეში ამ ტერიტორიაზე დაიწყო ბანტუს ტომის ხალხის შემოჭრა, რასაც მოჰყვა მკვიდრი მოსახლეობის განადგურება. XVIII საუკუნის შუა პერიოდისათვის ბუშმენები საბოლოოდ იქნენ განადგურებულნი.
დაპყრობილი ტერიტორიებზე ბასუტოს ტომის ხალხი აშენებდა პატარა ქალაქებს თიხის სახლებისაგან, ქვის ადმინისტრაციული და რელიგიური ნაგებობებისაგან, დაკავებული იყვნენ მიწადმოქმედებით და მესაქონლეობით, ადნობდნენ რკინას. XIX საუკუნის დასაწყისში ზულუს მეომარმა ტომებმა, რომლებიც ცხოვრობდნენ დღევანდელი დურბანის სანაპიროს რაიონში, დაიწყეს მატერიკის სიღრმეში შეჭრა. ამ შეჭრას ხშირად მოსდევდა დამორჩილებული ხალხის ახალგაზრდა ქალების დატყვევება და ყველა დანარჩენი მაცხოვრებლების მთლიანი ამოწყვეტა, რამაც ბასუტოს ტომის ხალხი განადგურების წინაშე დააყენა. არსებული სიტუაცია დაეხმარა ჩრდილოეთით მიმავალ ბურებს გამაგრებულიყვნენ ვიტვატერსრანდის დაბალ მთებში, რადგანაც ადგილობრივი მაცხოვრებლები ბურებში ხედავდნენ ერთადერთ ხსნას ზულუს მეომარი ტომებისაგან. ადგილობრივი ტომები მათ აძლევდნენ საკვებს და მეგზურებს, მაგრამ შემდგომში ურთიერთობა ბურებსა და ბასუტოს ხალხს შორის მნიშვნელოვნად გაუარესდა, პირველ რიგში პირუტყვის გატაცებისა და მიწის თაობაზე ხშირი კამათის გამო.
ქალაქის ისტორია სათავეს იღებს 1886 წლიდან, როდესაც ავსტრალიელმა ოქროსმაძიებელმა ჯ. ჰარისონმა იპოვა ოქრო ლანგლაჰტეს მამულების ტერიტორიაზე. ამას მოჰყვა ოქროსმაძიებლების შემოსევა სამხრეთი აფრიკის ამ რაიონში და მისმა ქაოტურმა განაშენიანებამ აიძულა ქვეყნის ხელისუფლება მიეღო გადაწყვეტილება ქალაქის მშენებლობის შესახებ. მას პირველი არქიტექტორების — იოჰან რისიკის და იოჰან იუბერტის პატივსაცემად დაერქვა თანამედროვე სახელი. XIX საუკუნის ბოლოს იოჰანესბურგი იყო ოქროსმაძიებელთა ქალაქი, სადაც ცხოვრობდნენ მეშახტეები დედამიწის ყველა კუთხიდან, ჩინელი მუშები, არაკვალიფიცირებულ სამუშაოზე დასაქმებული შავკანიანები, ებრაელი და სომეხი ვაჭრები, ყველა ფერის მეძავების, განგსტერების, გაღარიბებული ბურების და დურბანის ირგვლივ მდებარე შაქრის ლერწმის პლანტაციებიდან გამოქცეული ინდოელების დიდი რაოდენობა. ყველაფერმა ამან ქალაქს მისცა განუმეორებელი კოლორიტი.
ხელოვნური ყრილების სიმრავლე — ოქროსმაძიებელთა დამუშავებული საბადოების ნაშთები — ქალაქის შემოგარენებს აძლევს უზარმაზარი სამშენებლო მოედნის სახეს. ბევრი ქუჩა დღემდე ინარჩუნებს ადრე აქ მდებარე შახტების დასახელებებს. thumb|300px|იოჰანესბურგი, 1896 წელი. იოჰანესბურგის მზარდმა ეკონომიკურმა მნიშვნელობამ მიიპყრო ბრიტანელების ყურადღება. 1895 წლის ბოლოს კაპის კოლონიის დიდი ბრიტანეთის ხელისუფლებამ (ინგლისელების მიერ ჯერ კიდევ XIX საუკუნის დასაწყისში ოკუპირებული) ორგანიზება გაუკეთა პროვოკაციას, ცნობილი როგორც ჯეიმსონის რეიდი (Jameson Raid), რომლის მიზანი იყო ქალაქის ირგვლივ ოქროს საბადოების რაიონის ხელში ჩაგდება. ამ მიზნის ჩაშლის შემდეგ ბურებსა და ინგლისელებს შორის ურთიერთობა მყისიერად დაიძაბა და ბურების მეორე ომის შემდეგ ბურების დამოუკიდებელი რესპუბლიკები დაიპყრო ბრიტანეთის იმპერიამ.
1930-იანი წლებიდან ქალაქში დაიწყო დიდი მშენებლობები, რომელსაც ხელს უწყობდა სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის საერთო ეკონომიკური ზრდა. 1940-იანი წლების ბოლოს და 1950-იანი წლების დასაწყისში ჰილბროუს პრესტიჟულ რაიონში დაიწყო პირველი აფრიკული ცათამბრჯენების მშენებლობა. 1950-იან და 1960-იანი წლების დასაწყისში შავკანიანი მოსახლეობის საცხოვრებლად ქალაქის სამხრეთ-დასავლეთში აშენდა უზარმაზარი საცხოვრებელი მასივი სოუეტო. ახალმა ავტოსტრადებმა იოჰანესბურგის ჩრდილოეთში ხელი შეუწყო ქალაქის შემოგარენის მასობრივ განაშენიანებას. 1960-იანი წლების ბოლოს და 1970-იანი წლების დასაწყისში უზარმაზარმა საოფისე გუმბათებმა, როგორიცაა კარლტონ-ცენტრი, ჩამოაყალიბეს ცენტრალური საქმიანი რაიონის ჰორიზონტი.
სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში, ზიმბაბვესგან განსხვავებით, თეთრკანიანი უმცირესობის აპარტეიდული რეჟიმის დამხობამ არ მოიტანა მთლიანი ეკონომიკური და სოციალური კატასტროფა, მიუხედავად ამისა, როგორც მთელი ქვეყანა, იოჰანესბურგმა გადაიტანა ეკონომიკური ვარდნა და დამნაშავეობის და ანტისანიტარიის მკვეთრი ზრდა. ქალაქის ცენტრალური საქმიანი რაიონი ფაქტობრივად მიტოვებული იქნა თეთრკანიანთა მიერ, მრავალრიცხოვან ცათამბრჯენებში დასახლდნენ უსახლკარონი, დამნაშავეები და ნარკომანები. ჰილბროუს რაიონი, რომელიც გაშენებულია პრესტიჟული მაღალსართულიანი საცხოვრებელი სახლებით, დაემსგავსა მოგადიშოს ან ჰარარეს. ნაწილობრივ ეს სიტუაცია შენარჩუნებულია დღემდე, თუმცა ხელისუფლება იღებს მნიშვნელოვან გადაწყვეტილებებს სიტუაციის გამოსასწორებლად. ქალაქის ეკონომიკური აქტივობის ფოკუსი გადაიხარა ჩრდილოეთისაკენ, თეთრკანიანი მოსახლეობით დასახლებულ სენდტონის რაიონში.
2010 წელს ქალაქის ორ სტადიონზე (სოკერ სიტი და ელის პარკი) გაიმართა მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის მატჩები.
გეოგრაფია და კლიმატი
იოჰანესბურგი მდებარეობს პლატოზე, რომელიც ცნობილია როგორც მაღალი ველდი, ზღვის დონიდან 1753 მეტრ სიმაღლეზე. ქალაქის ჩრდილოეთი და დასავლეთი — ბორცვიანია, აღმოსავლეთი ნაწილი წარმოადგენს შედარებით ბრტყელ, მოსწორებულ ტერიტორიას.
მოსახლეობა
thumb|250px|ჰილბროუს რაიონის პანორამა
2011 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქ იოჰანესბურგის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 957 441 ადამიანს. ზუსტად იოჰანესბურგში უფრო მეტად აისახება ეთნიკური მრავალფეროვნება სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში. შავკანიანები შეადგენენ ქალაქის მოსახლეობის 64,21 %-ს (614 793 ადამიანი), თეთრკანიანები — 13,93 %-ს (133 379 ადამიანი), ფერადკანიანები — 13,89 %-ს (133 029 ადამიანი), აზიელები — 6,68 %-ს (63 918 ადამიანი). ქალაქის მოსახლეობის 42 % ასაკით 24 წელზე უფრო უმცროსია, მოსახლეობის 6 % — ასაკით 60 წელზე უფროსია. უმუშევრობის დონე შეადგენს 37 %-ს, ამასთან უმუშევართა 91 % შავკანიანია. აუცილებლად აღსანიშნავია სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის ძირითადი დემოგრაფიული ტენდენციები — თეთრკანიანი მოსახლეობის რაოდენობის შემცირება მათი ქვეყნის დატოვების და შავკანიანი მოსახლეობის რაოდენობის ზრდის გამო (პირველ რიგში გარედან მათი მიგრაციის ხარჯზე, თუმცა სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის შიგნით შავკანიანი მოსახლეობის მაღალი შობადობა პრაქტიკულად მთლიანად კომპენსირდება მათში შიდსის მაღალი ეპიდემიის დონით). შედეგად დღეისათვის თეთრკანიანი მოსახლეობის რაოდენობა დაბალია, ხოლო შავკანიანი მოსახლეობის — მაღალი.
2011 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქ იოჰანესბურგის მოსახლეობის 31,14 %-ის (284 094 ადამიანი) მშობლიური ენაა ინგლისური; მოსახლეობის 19,60 % (178 775 ადამიანი) ლაპარაკობს ზულუს ენაზე; 12,11 % (110 430 ადამიანი) — აფრიკაანსის ენაზე; 5,23 % (47 714 ადამიანი) — კოსას ენაზე. მოსახლეობის დაახლოებით 29 %-მა დაამთავრა ზედა კლასები, 14 %-ს აქვს უმაღლესი განათლება. გაუნათლებელთა წილი შეადგენს დაახლოებით 7 %-ს, მოსახლეობის დაახლოებით 15 %-ს აქვს მხოლოდ დაწყებითი განათლება.
ეკონომიკა
იოჰანესბურგი — სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის ყველაზე უფრო დიდი ეკონომიკური და ფინანსური ცენტრია, რომელიც აწარმოებს ქვეყნის მთლიანი შიდა პროდუქტის 16 %-ს. მომპოვებელი მრეწველობა, რომელიც როდესღაც ამ რეგიონის ეკონომიკის საფუძველი იყო, თანდათან კარგავს თავის მნიშვნელობას. მიუხედავად იმისა, რომ დღეისათვის ქალაქის საზღვრებში არ მიმდინარეობს ოქროს მოპოვება, იოჰანესბურგში განლაგებულია ბევრი სამთომომპოვებელი კომპანიის შტაბ-ბინა, მათ შორის — Gold Fields-ის. ქალაქის ეკონომიკისათვის სულ უფრო დიდი მნიშვნელობა აქვს მომსახურების სფეროს და სამრეწველო დარგებს. არსებობს მრეწველობის სხვადასხვა დარგები, სადაც განსაკუთრებით მთავარ როლს თამაშობს ფოლადის და ცემენტის წარმოება. არასამრეწველო სფერო მოიცავს ისეთ სექტორებს, როგორებიცაა საბანკო საქმიანობა, საინფორმაციო ტექნოლოგიები, ტრანსპორტი, უძრავი ქონება, მასმედია და სხვა.
იოჰანესბურგის საფონდე ბირჟა უმსხვილესი საფონდო ბირჟაა აფრიკაში. ქალაქში განლაგებულია ქვეყნის მთელი რიგი სახელისუფლო დაწესებულების ფილიალები. ქალაქი ვაჭრობის მსხვილი ცენტრია. სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის მოსახლეობის დაახლოებით 12 % მუშაობს იოჰანესბურგში. არსებობს ჩრდილოვანი ეკონომიკის მნიშვნელოვანი სექტორი, რომლის მასშტაბები საკმაოდ ძნელი აღმოსაჩენია.
ტრანსპორტი
thumb|250px||ქალაქის მიკროავტობუსი აფრიკის ეროვნული კონგრესის ხელმძღვანელობა რამდენიმეჯერ აღნიშნავდა ადმინისტრაციული დედაქალაქის პრეტორიიდან იოჰანესბურგში გადატანის თაობაზე. ამასთან ერთად რეალიზდება მთლიანი ზოლის მასობრივი განაშენიანების მასშტაბური გეგმები იოჰანესბურგსა და პრეტორიას შორის ერთიანი გიგანტური მეგაპოლისის სახით თანამედროვე სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურით. როგორც მოსალოდნელია, პერსპექტიული ჩქაროსნული მონორელსური რკინიგზა დაეხმარება განტვირთოს საავტომობილო ტრასები და ერთმანეთს დაუკავშიროს მომავალი მეგაპოლისის ყველაზე უფრო მჭიდროდ დასახლებული ცენტრები.
იოჰანესბურგის სიახლოვეს მდებარე მსხვილი აეროპორტია — ო. რ. ტამბოს სახელობის საერთაშორისო აეროპორტი. ესაა მთავარი აეროპორტი, რომელიც ემსახურება სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის შიდა და საერთაშორისო რეისებს, ასევე აფრიკის ყველაზე უფრო მეტად დატვირთული აეროპორტი.
ტურიზმი
ქალაქის ცენტრი გაშენებულია ცათამბრჯენებით, სადაც განლაგებულია მსხვილი ბანკების ოფისები, ეროვნული სამრეწველო კომპანიები, ტრანსეროვნული კორპორაციები, საფონდო ბირჟები, დიდი ოტელები და სხვა. ხოლო ჰილბროუს და ბერეას რაიონები შესულია მსოფლიოს ყველაზე უფრო კრიმინალური საქალაქო რაიონების სიაში.
შვედური კულტურა
შვედური კულტურა — ხასიათდება ლუთერანიზმით, მუშათა გაერთიანებით და თვითრწმენით. ეს ის ასპექტებია, რომლებიც გამოხატავენ შვედურ მენტალიტეტს. შვედეთში მონობა ოფიციალუად XIV საუკუნის შუა პერიოდამდე არ გაუქმებულა, თუმცა ბატონყმობა შუა საუკუნეებში ფაქტობრივად არ არსებობდა. გლეხი მიწისმფლობელები მოსახლეობის 40%-ს შეადგენდა და ოთხი წოდებიდან ერთ-ერთს წარმოადგენდა (თავადაზნაურები, სასულიერო პირები, ქალაქის მაცხოვრებლები ანუ ბურგერები და გლეხები).
უცხო კულტურის გავლენა შვედეთზე
შუა საუკუნეებში შვედეთის კულტურაზე უდიდესი გვალენა იქონია დანიამ, ნორვეგიამ და ინგლისმა, გერმანიამ შუა საუკუნეების გვიან პერიოდში, არაშვედური არისტოკატიის მასობრივმა შემოსვლამ ქვეყანაში XVII საუკუნეში, საფრანგეთმა XVIII საუკუნეში, კვლავ გერმანიამ XVIII საუკუნის შუა წლებიდან და XX საუკუნეში, და ინგლისურენოვანმა სამყარომ მეორე მსოფლიო ომის შემდგომ.
რეგიონები
შვედეთი დაყოფილია 25 პროვინციად, რომელთაც ისტორიის მანძილზე ნაკლები ურთიერთკავშირი ჰქონდათ. შედეგად, თითოეულ მათგანს საკუთრივ თავისი კულტურა გააჩნია. პროვინციებმა დიდი ხნის წინ დაკარგეს ადმინისტრაციული და პოლიტიკური ერთეულის სტატუსი. მათ გააჩნიათ საკუთარი ისტორია, განსხვავებული ბუნება. ზოგიერთ პროვინციას გააჩნდა საკუთარი კანონები და კონსტიტუცია. ზოგი დამოუკიდებელი ან სხვა ქვეყნის ნაწილი იყო, უმეტესად დანიის ან ნორვეგიის. რეგიონებს აქვთ ჩრდილო გერმანიკულ ენათა ჯგუფის სხვადასხვა ადგილობრივი დიალექტები. ზოგ პროვინციაში ცხოვრობენ მცირე ეთნიკური ჯგუფები.
სამზარეულო
ტრადიციული შვედური კერძები ძალიან პრაქტიკულია. ტიპური კერძი შეიცავს მოხარშულ კარტოფილს, ხორცს ან თევზს, წვნიანს და ბოსტნეულს. ისტორიულად თევზი ქვეყნის სამზარეულოში ძალიან მნიშვნელოვანია. შვედები მსოფლიოში ერთ-ერთი იმ ერთაგანია, რომელიც დიდი რაოდენობით ყავას მოიხმარს. სიდრი, ლუდი, რძე, წვენი ან წყალი ტიპური შვედური სადილის აუცილებელი ატრიბუტებია. შვედური სიდრი, ხილის მეტი გამოყენების გამო, უფრო ტკბილია სხვა ქვეყნების სიდრთან შედარებით. ხოლო ალკოჰოლის მოხმარება სხვა ევროპულ ქვეყნებთან შედარებით გაცილებით ნაკლებია ალკოჰოლურ სასმელებზე სახელმწიფო მონოპოლიის არსებობის გამო.
კინემატოგრაფია
შვედური კინო ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი კინოინდუსტრიაა მსოფლიოში. მუნჯი კინოს ორმა ნიჭიერმა მსახიობმა მაურიც სტილერმა და ვიქტორ ჰოსტრომმა შვედურ სარეჟისორო სკოლას საერთაშორისო ყურადღება მოაპოვებინეს სამყაროს პრაქტიკული ხედვის და ნიჭის წყალობით.
ინგმარ ბერგმანი XX საუკუნის ერთ-ერთ ყველაზე გავლენიან რეჟისორადაა მიჩნეული. ის გასული საუკუნის 50-იანი წლების კინოსამყაროს მნიშვნელოვანი ფიგურაა თავისი ეგზისტენციალური ფილმით „მეშვიდე ბეჭედი“. ინგმარ ბერგმანის შემოქმედებიდან განსაკუთრებით ორმა ფილმმა, „პერსონა“ და „ჩურჩული და კივილი“, აღტაცებაში მოიყვანა კინოკრიტიკოსები და შვეთედი მოიხსენიება, როგორც პროგრესული კინოკულტურის მქონე ქვეყანა. ნატურალისტი იან ტროელი და ბო უინდერბერგი ბერგმანის გზის გამგრძელებლები არიან,  როგორც ქვეყნის მოწინავე თვალსაჩინო ხელოვანები.
იოჰანესბურგი
ტურიზმი
სენდტონი ქვეყნის მსხვილი კულტურულ-კომერციული ცენტრია. განსაკუთრებულ ყურადღებას იპყრობს სენდტონ სანის სასტუმრო-სავაჭრო ცენტრი ფეშენებელური ნომრებით, რესტორნების ხშირი ქსელით და ექსკლუზიური ბუტიკებით.
დახურული ოქროს შახტების რაიონში მდებარე „გოლდ რიფ სიტის“ ატრაქციონების ცენტრი შესაძლებლობას იძლევა გაგახსენოთ „ოქროს ციებ-ცხელების“ ეპოქის ატმოსფერო, როდესაც ქალაქი ჯერ კიდევ შენდებოდა. აქ შესაძლებელია ჩახვიდეთ ნამდვილ შახტაში 270 მეტრის სიღრმეზე და დაინახოთ ოქროს გამოდნობის პროცესი.
შვედური კულტურა
მუსიკა
სიმღერა შვედეთში ძალიან პოპულარულია. 9 მილიონი მოსახლიდან 600 000 სხვადასხვა სახის ჯგუფში ან გუნდში მღერის. მსოფლიოს წამყვანი კომპოზიტორები იორგენ ელოფსონი და მაქს მარტინი შვედეთში ცხოვრობენ. პოპ მუსიკაში ჯგუფმა ABBA პოპულარული გახადა შვედური მუსიკა 1970-1980-იან წლებში. მოგვიანებით, 1990-იანი წლების აშშ-ში, პოპულარობა მოიპოვა ჯგუფმა Roxette. Ace of Base და The Cardigans აგრეთვე შვედური ჯგუფებია, რომლებმაც საერთაშორისო პოპულარობა მოიპოვეს.
იოჰანესბურგი
ტურიზმი
კაცობრიობის აკვანი — იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი. ის მდებარეობს ქალაქის ჩრდილო-დასავლეთით 25 კმ-ში. სტერკფონტეინის გამოქვაბულები განთქმულია იმით, რომ ჰომინიდების დიდი სასაფლაოა, აქ იმყოფება პირველი მოზრდილი Australopithecus africanus და Australopithecine-ის წარმომადგენლის პირველი, თითქმის მთლიანი თავის ქალა. სხვა ღირსშესანიშნაობებია — ლესედის კულტურული სოფელი (Lesedi Cultural Village); ჰარტბეესპოორტის დამბა (Hartbeespoort Dam) და მაგალისბურგი — ქალაქის მოსახლეობის პოპულარული დასვენების ადგილები. კაცობრიობის წარმოშობის მუზეუმი შეიცავს დიდ ექსპოზიციას, რომელიც ეძღვნება აფრიკაში ადამიანის ევოლუციას, ასევე კლდის მხატვრობის მდიდარ კოლექციას.
შვედური კულტურა
ლიტერატურა
რაოდენობის მიხედვით, შვედეთი მეხუთე ადგილზეა როგორც ნობელის პრემიის ლაურეატების მფლობელი ქვეყანა ლიტარატურის დარგში. ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი შვედი მწერალია ასტრიდ ლინდგრენი.
1040
მმართველები
*
იოჰანესბურგი
კულტურა
2011 წლის 14 ნოემბრიდან 20 ნოემბრის ჩათვლით იოჰანესბურგში მიმდინარეობდა მეოთხე ახალგაზრდული საერთაშორისო დელფური თამაშები და მსოფლიოს დელფური კულტურული ფორუმი (Delphic World Cultural Forum). თამაშების და ფორუმის ჩატარების ძირითადი ადგილია — „აფრიკის მუზეუმი“.
შვედური კულტურა
არქიტექტურა
მინი|250პქ|ტრადიციული შვედური ტანისამოსი მე-13 საუკუნემდე შვედეთში უმეტესი შენობები აგურისგან იგებოდა. ამ პერიოდიდან იწყება აგურის ქვით შეცვლა. ადრეული ქვის შენობებს მიეკუთვნება რომანული ეკლესიები შვედურ სოფლებში. ბევრი მათგანი აგებულია სკოანას პროვინციაში და სტილისტურად დანიურ ეკლესიებს წააგავს.
იოჰანესბურგი
კულტურა
საერთაშორისო დელფური საბჭოს პრეზიდენტი დივინა ბაუტისტა და მისი გენერალური მდივანი კრისტიან კირში გამოდიოდნენ მეოთხე ახალგაზრდული საერთაშორისო დელფური თამაშების და „აფრიკის მუზეუმში“ მსოფლიოს დელფური კულტურული ფორუმის გახსნის და დახურვის საზეიმო ცერემონიებზე.
შვედური კულტურა
არქიტექტურა
საკათედრო ტაძრები ისტორიულად ეპისკოპოსების რეზიდენციებს წარმოადგენდა. მე-14 საუკუნის სკარას კათედრალი აგურითაა ნაშენები. 1230 წელს საძირკველი ჩაეყარა ლინკოფინგის საკათედრო ტაძრის მშენებლობას, ის აგებულია კირქვით. მშენებლობამ 250 წელი გასტანა.
იოჰანესბურგი
სპორტი
2010 წელს იოჰანესბურგმა მიიღო მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი. თამაშები იოჰანესბურგში მიმდინარეობდა ორ სტადიონზე: „სოკერ სიტი და ელის პარკი“.
შვედური კულტურა
არქიტექტურა
1520-იან წლებში შვედეთმა განიმტკიცა დამოუკიდებლობა მეფე გუსტავ ვაზას ხელმძღვანელობით. მეფის ინიციატივით წამოიწყეს აღმშენებლობის პროგრამა, ააშენეს ახალი სასახლეები და ციხესიმაგრეები. რაც წარმოადგენდა როგორც დაცვით შენობებს, ასევე ახალი მონარქიის სიმბოლოს.
იოჰანესბურგი
სპორტი
ქალაქში ასევე მდებარეობს სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი საფეხბურთო კლუბი — „ორლანდო პაირეტსი“.
შვედური კულტურა
არქიტექტურა
შემდეგი ორი საუკუნის განმავლობაში შვედეთის არქიტექტურა გადაიხარა ბაროკოსა და როკოკოს სტილისკენ. ქალაქ კარლსკრონაში ყველაზე ღირსშესანიშნავი შენობა მიჩნეულია მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლად. დროტნინგომისა და სტოკჰოლმის სასახლეები დრემდე რჩება შვედეთის მონარქის ოფიციალურ რეზიდენციად.
იოჰანესბურგი
დამეგობრებული ქალაქები
იოჰანესბურგი დამეგობრებულია შემდეგ ქალაქებთან:
შვედური კულტურა
ტანსაცმელი და მოდა
თანამდეროვე ტანსაცმელი შვედეთში ძალიან პოპულარულია, ხოლო ტრადიციული სამოსით შვედები მხოლოდ განსაკუთრებულ შემთხვევებში იმოსებიან.
იოჰანესბურგი
სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის ქალაქები
შვედური კულტურა
ტანსაცმელი და მოდა
მოდის ინდუსტრიაში ქვეყანამ დიდი ცვლილებები განიცადა ბოლო პერიოდში. აქ არის ისეთი ბრენდების სათავო ოფისები, როგორებიცაა Hennes & Mauritz (H&M), J. Lindeberg (JL), Gina Tricot, Tiger of Sweden, Acne Jeans, და Filippa K. ეს კომპანიები იმპორტს ეწევიან მთელს ევროპასა და ამერიკაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შვედური კულტურა
მანდიკორი
მანდიკორი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ტყიბულის მუნიციპალიტეტში (ორპირის თემი). მდებარეობს იმერეთის ჩრდილოეთ მთისწინეთში. ზღვის დონიდან 420 მეტრი, ტყიბულიდან 26 კილომეტრი. სოფელი წყაროებში პირველად მოხსენიებულია XVII საუკუნეში. სოფელში გადის შიდასახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის გზა ტყიბული-ქუთაისი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 119 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ტყიბულის მუნიციპალიტეტის სოფლები
დეია
დეია (Deiá, Deià) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ბალეარის კუნძულების ავტონომიური გაერთიანების სიერა-დე-ტრამონტანის კომარკაში, მდებარეობს კუნძულ მალიორკაზე. ფართობი — 15,12 კმ². მოსახლეობა — 630 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ბალეარის კუნძულების მუნიციპალიტეტები
თებერვალი 2005
2005 წლის მოვლენები:
იანვარი | თებერვალი | მარტი | აპრილი | მაისი | ივნისი | ივლისი | აგვისტო | სექტემბერი | ოქტომბერი | ნოემბერი | დეკემბერი
ვიკიპედიის სიახლენი
*2005-02
2005
უდის განძი
უდის განძი — ბრინჯაოს ხანის დასასრულისა და რკინის ხანის დასაწყისის ნივთების განძი (100–ზე მეტი), აღმოჩენილია 1956 წელს სოფელ უდეში (ახლანდ. ადიგენის მუნიციპალიტეტი). განძის შემადგენლობაში იყო: ბრინჯაოს 3 ტიპის კოლხური ცული, შუბისპირები და ხელშუბისპირები, ლახტისთავები, ყუნწიანი ისრისპირები, მსხვილი რგოლები, ფურცლოვანი 4 ფართო სარტყლის ფრაგმენტები, ე. წ. ყობანური ტიპის აბზინდები, საკინძები, პინცეტები, მომცრო რგოლი, რკინის სატევრისპირები, ლახტისთავი, შუბისპირი; ბრინჯაოსა და რკინის ნივთების ნატეხები. ბრინჯაოს ნივთების ნაწილი შემკულია გეომეტრიული და სტილიზებული ცხოველების სახეებით, გრავირებით, ფერადი ინკრუსტაციითა და ზოგჯერ პუნსონით. ინკრუსტაციისათვის გამოყენებულია რკინა, ბაცი ფერის ბრინჯაო და მინისებრი ფერადი პასტა. უდის განძი მდიდარი მელითონის კუთვნილება ყოფილა (შეიცავს უხმარ მზა პროდუქციას და ლითონის ჯართს). ზოგიერთი მკვლევარი (ა. ჯავახიშვილი, ტ. ჩუბინიშვილი) ნივთებს ათარიღებს ძვ. წ. XI-X საუკუნეებით. უდის განძი ტიპური კოლხური ნაწარმია და გამოხატავს აღმოსავლეთ და დასავლეთ საქართველოს მრავალსაუკუნოვან კულტურულ კავშირს.
ბრინჯაოსა და რკინის ნივთების მსგავსება ადასტურებს ბრინჯაოსა და რინის ხანების მეტალურგიისა და მელითონეობის ტრადიციათა კავშირს, გვიჩვენებს მელითონეობის ჩამოყალიბებას მხატვრული ხელოსნობის ერთ-ერთ დარგად და კავშირს ბრინჯაოს ხანისა და ანტიკური პერიოდის მაღალგანვითარებულ ხელოვნებას შორის.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოში აღმოჩენილი განძები
გვიმრანაირნი
გვიმრანაირნი (Pteridophyta) — უმაღლეს მცენარეთა დანაყოფი, რომელსაც აერთიანებენ ვასკულარულ სპოროვნებში, ლიკოპოდიუმებთან ერთად. მიუხედავად იმისა, რომ სპოროვანი გამრავლებით ხასიათდება, ხავსებისაგან განსხვავებით აქვთ ფესვები და გამტარი სისტემა, ახასიათებს კანონზომიერი თაობათა მორიგეობა. კარგად განვითარებულ სპოროფიტზე (უსქესო თაობა) ვითარდება სპორები, რომლებიც გაღვივების შედეგად იძლევა სქესიან თაობას — წინაზრდილს (გამეტოფიტი). სუსტად განვითარებულ წინაზრდილზე ვითარდება ყველა გვიმრანაირისათვის მსგავსი სასქესო ორგანოები (მამრობითი — ანთერიდიუმები და მდედრობითი — არქეგონიუმები). განაყოფიერების შემდეგ ვითარდება უსქესო თაობა.
ადრე გვიმრანაირნი ითვლებოდნენ ერთიან ტაქსონომიურ ჯგუფად — ტიპად (ზოგჯერ ქვეტიპად). ამჟამად კი ბოტანიკოსთა უმრავლესობას მიაჩნია, რომ ისინი რამდენიმე დამოუკიდებელ ტიპად უნდა დაიყონ. ზოგჯერ ტერმინი „გვიმრანაირნი“ ვიწრო გაგებით იხმარება და აღნიშნავს გვიმრებს.
ლიტერატურა
*
კახაბერ გოგიჩაიშვილი
კახაბერ (კახი) გოგიჩაიშვილი (დ. 31 ოქტომბერი, 1968, თბილისი) — ქართველი და საბჭოთა ფეხბურთელი და ფეხბურთის მწვრთნელი. თამაშობდა ნახევარმცველისა და თავდამსხმელის პოზიციაზე. საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატი (1989).
საკლუბო
საკლუბო დონეზე თამაშობდა ქართულ კლუბებში: თბილისის „დინამო“, „ლოკომოტივი“, „მერანი“ და „შევარდენი-1906“-ში, ასევე გამოდიოდა „სამტრედიაში“. ნათამაშები აქვს ორ უცხოურ კლუბში, აშკელონის „ჰაპოელში“ და ნიჟნი-ნოვგოროდის „ლოკომოტივში“.
1989 წლის 27 ოქტომბერს თბილისის „დინამო“ საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატებში ნათამაშები 1424 მატჩიდან უკანასკნელს, 1424-ე შეხვედრას ატარებდა, თბილისელები საბჭოთა კავშირის პირველობას იმ გუნდთან თამაშით დაემშვიდობნენ, რომელთან პაექრობითაც დაიწყეს ჩემპიონატში მონაწილეობა — კიევის „დინამოსთან“, უკრაინის დედაქალაქში ჩატარებული შეხვედრა, ისევე როგორც 1936 წლის 7 სექტემბერს, ფრედ 2–2 დასრულდა. დინამოელთაგან გოლები კახი გოგიჩაიშვილმა (პენალტით) და თემურ ქეცბაიამ გაიტანეს.
სანაკრებო
1992–2000 წლებში ეროვნულ ნაკრებში ჩატარებული აქვს 27 მატჩი. გაიტანა 1 გოლი 1992 წელს, თერთმეტმეტრიანი აზერბაიჯანის წინააღმდეგ. შეხვედრა საქართველომ 6–3 მოიგო (ეს იყო აზერბაიჯანის პირველი საერთაშორისო მატჩი).
სამწვრთნელო
პროფესიონალური კარიერის დასრულების შემდეგ სამწვრთნელო სამუშაოზეა. 2013–14 წლების სეზონში წვრთნიდა „დინამოს“ დუბლშემადგენლობას, რომელთან ერთადაც 2014 წლის ივლისში შეძლო პრესტიჟული ახალგაზრდული ტურნირის, „რურის თასის“ მოგება, ნახევარფინალში მენხენგლადბახის „ბორუსიას“ შემდეგ, გუნდმა ფინალში თურქული „გალათასარაი“ დაამარცხა. სარეზერვო გუნდში წარმატების შემდეგ მალევე დაინიშნა „დინამოს“ მთავარი გუნდის მწვრთნელად. მას შემდეგ რაც ევროტურირებზე ცუდად გამოსვლის შემდეგ მიხალ ბილეკი და მასთან ერთად 10 ფეხბურთელი გუნდიდან წავიდა, გოგიჩაიშვილს დაევალა გუნდის გაახალგაზრდავება, რასაც თავი წარმატებით გაართვა და ზამთრის შესვენებაზე გუნდი უმაღლეს ლიგაში დაკავებული პირველი ადგილით გავიდა. 2014 წლის 11 დეკემბერს „დინამომ“ მისი ხელმძღვანელობით შეძლო საქართველოს სუპერთასის მოპოვება. 2015 წლის მაისში, 2014–15 წლების სეზონის ბოლო მატჩამდე, მისი ადგილი გია გეგუჩაძემ დაიკავა, მიუხედავად იმისა, რომ თასის ფინალი „დინამომ“ ახალი მწვრთნელის მეთაურობით მიიღო, კახა გოგიჩაიშვილს და მის სამწვრთნელო შტაბს სათასო მედლები მაინც გადაეცათ.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1968 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:საბჭოთა ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები კატეგორია:ლანჩხუთის გურიას ფეხბურთელები კატეგორია:სამტრედიის ფეხბურთელები კატეგორია:აშკელონის ჰაპოელის ფეხბურთელები კატეგორია:ნიჟნი ნოვგოროდის ლოკომოტივის ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის ლოკომოტივის ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის მერანის ფეხბურთელები კატეგორია:ქართველი ფეხბურთის მწვრთნელები კატეგორია:თბილისის დინამოს მწვრთნელები კატეგორია:დაბადებული 31 ოქტომბერი კატეგორია:საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კახაბერ კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატები
525
თარიღი უცნობია
*
Gemmula praesignis
Gemmula praesignis — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
უესტმინსტერის წმინდა მარგარეტის ეკლესია
წმინდა მარგარეტის ეკლესია — ანგლიკანური ეკლესია ლონდონში, ვესტმინსტერის სააბატოს მიწებზე, პარლამენტის მოედანზე. ეკლესია აგებულია მარგარეტ ანტიოქიელის (წმინდა მარინე) სახელზე.
ტაძრის ისტორია XII საუკუნეში იწყება, როდესაც ის ბენედიქტელმა ბერებმა ააშენეს. თუმცა ტიუდორების მმართველობისას, 1486 - 1523 წლებში საგრძნობლად გადაკეთდა. 1614 წელს ის ვესტმინსტერის სასახლის სამწყსო ეკლესიად გადაიქცა. 1734 - 1738 დაემატა ჩრდილოეთისა და დასავლეთის კოშკები, ხოლო მთლიანად სტრუქტურა პორტლანდური ქვით მოპირკეთდა. 1877 წელს ტაძრის ინტერიერი მნიშვნელოვნად აღდგენილ იქნა.
1987 წელს, ვესტმინსტერის სასახლესა და სააბატოსთან ერთად, წმინდა მარგარეტის ეკლესია იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისის ეკლესიები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გაერთიანებულ სამეფოში
სიაჩენი
სიაჩენი (सियाचीन) — მყინვარი ინდოეთში. უდიდესია ყარაყორუმის მთებში. მდებარეობს მდინარე შაიოკის მარჯვენა შენაკადის — ნუბრის სათავეში. დენდრიტულ-ხეობური ტიპისაა. სიგრძე 76 კმ, ფართობი 750 კმ². ეშვება კონდუსის ქედის აღმოსავლეთი კალთიდან, ზღვის დონიდან დაახლოებით 7000 მ სიმაღლიდან. მიემართება აღმოსავლური მიმართულებით, დიდ მანძილზე დაფარულია ნატეხი ქანებით. ფირნის ველის ხაზი გადის ზღვის დონიდან 5300 მ-ზე. მთავრდება 3550 მ სიმაღლეზე. გამოხატულია არანაკლებ 12 შუა მორენა. 1848 წლიდან 1909 წლამდე სიაჩენი წინ იწევდა. განაახლა წინსვლა გასული საუკუნის 1950-იან წლებში. XXI საუკუნის დასაწყისიდან სიაჩენი სტაბილურია.
სანდრა მაგნუსი
სანდრა ჰოლ მაგნუსი (Sandra Hall Magnus, დ.30 ოქტომბერი, 1964, ბელვილი, ილინოისი, აშშ) — ამერიკელი ინჟინერი, ყოფილი NASA-ს ასტრონავტი.
ბიოგრაფია
სანდრა ჰოლ მაგნუსი დაიბადა 1964 წლის 30 ოქტომბერს, ილინოისის შტატის ქალაქ ბელვილში.
1986 წელს მიიღო ბაკალავრის ხარისხი ფიზიკაში და 1990-ში გახდა ელექტროტექნიკის მაგისტრი მისურისის უნივერსიტეტში. 1996 წელს გახდა ჯორჯიის ტექნოლოგიური უნივერსიტეტის დოქტორი.
2006 წელს ის NASA-ს წყალქვეშა მისიაში მონაწილეობდა. იყო პროგრამა ატლანტის STS-135-ის მონაწილე.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 30 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1964 კატეგორია:ქალი კოსმონავტები
კუნა (აიდაჰო)
კუნა (Kuna) — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიდაჰოს შტატში, ადის ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 15210 კაცს.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:აიდაჰოს ქალაქები
იოანე ზედაზნელი (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი იოანე ზედაზნელი შეიძლება აღნიშნავდეს:
კალვია
კალვია (Calviá, Calvià) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ბალეარის კუნძულების ავტონომიური გაერთიანების სიერა-დე-ტრამონტანის კომარკაში, მდებარეობს კუნძულ მალიორკაზე. ფართობი — 145,02 კმ². მოსახლეობა — 51 710 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ბალეარის კუნძულების მუნიციპალიტეტები
გიტარა
thumb|140px|ნეილონის სიმებიანი [[კლასიკური გიტარა]] thumb|right|185px|გიტარისტი (დაახლოებით [[1672 წელი) იოჰან ვერმეერის ნახატი.]] გიტარა — სიმებიანი ჩამოსაკრავი მუსიკალური საკრავი. ძირითადად იკვრება თითებით ან მედიატორით. ძირითადად იგი არსებობს ექვს, შვიდ და თორმეტსიმიანი. ტრადიციულად, გიტარა მზადდება სხვადასხვა ხისაგან, ხოლო სიმები ცხოველების ნაწლავებისაგან. თუმცა სიმების ტრადიცია არ არის შენარჩუნებული, და თანამედროვე სიმები არის ნეილონის და ფოლადის. ზოგიერთი თანამედროვე გიტარა დამზადებულია პოლიკარბონატით. არსებობს გიტარის ძირითადი ორი ოჯახი: აკუსტიკური და ელექტრო. გიტარა ვოკალის თანხლებისთვისაა მოსახერხებელი.
აკუსტიკური გიტარა (და სხვა მსგავსი ინსტრუმენტები) ამოჭრილი კორპუსით უკვე ათას წელზე მეტია გამოყენებაში. თანამედროვე აკუსტიკური გიტარის სამი ძირითადი ტიპი არსებობს: კლასიკური გიტარა (ნეილონის სიმებიანი), ლითონის სიმებიანი აკუსტიკური გიტარა და არქტოპ გიტარა. აკუსტიკური გიტარების ტონალობა წარმოქმნილია სიმების ვიბრაციით, რომელსაც აძლიერებს გიტარის კორპუსი. კლასიკური გიტარა ხშირად იკვრება როგორც სოლო ინსტრუმენტი თითების ამოკვრის ტექნიკით. ელექტრო გიტარა იქნა წარმოდგენილი 1930-იან წლებში. ელექტრო გიტარებმა მალევე მოახდინა გავლენა თანამედროვე კულტურაზე. გიტარა არის მიჩნეული მთავარ ინსტრუმენტად ისეთ მუსიკის ჟანრებში, როგორიცაა ბლუზი, ბლუგრასი, ქანთრი, ფლამენკო, ჯაზი, ხოტა, მარიაჩი, რეგი, როკი, სოული და ბევრი სხვა პოპის ფორმებში.
ისტორია
გიტარის სამშობლო ცნობილი არ არის. ვარაუდობენ, რომ იგი წარმოიშვა ძველ საბერძნეთში, მაგრამ შემდგომში მისი მეორე სამშობლო გახდა ესპანეთი, სადაც VIII—IX საუკუნეებში ეს საკრავი ფართოდ გავრცელდა. ესპანეთიდან გიტარა მთელ ევროპაში გავრცელდა. საქართველოში ის მე-19 საუკუნეში შემოვიდა და მტკიცედ დამკვიდრდა. ქართულ, ხალხურ და ქალაქურ ბევრ სიმღერას გიტარა უწევს თანხლებას.
გიტარის სამშობლო აღმოსავლეთია. თარი სპარსულად სიმს ნიშნავს, ხოლო თარის წინდებულები (დუ-ტარი, სი-ტარი) ოდესღაც სიმთა რიცხვს გამოხატავდა. დუ ნიშნავდა ორს, სი- სამს. ასე რომ ”გიტარა” ნიშნავდა სამსიმიანს. ჩვენს ერამდე დიდი ხნით ადრე გიტარა აღმოსავლეთიდან საბერძნეთში მოხვედრილა, იქ, დროთა განმავლობაში დაივიწყეს, რომ ”სიტარი” სამსიმიან საკრავს ნიშნავდა და ასეთი სახის ოთხ და მრავალსიმიან სხვა საკრავებსაც "სიტარი", შემდეგ კი გიტარა შეარქვეს.
ბაროკოს ეპოქაში ბაროკოს გიტარა (ლუტა, მანდოლინა, ბარბათი და ა.შ.) ხშირად იყენებოდა კამერულ ორკესტრებში. ამ ინსტრუმენტს იყენებდნენ: ანტონიო ვივალდი, იოჰან სებასტიან ბახი და სხვები.
რომანტიზმის პერიოდში გიტარას ხშირად იყენებდა ნიკოლო პაგანინი.
გიტარა ძალიან გავრცელებულია თანამედროვე მუსიკაში.
აწყობა
გიტარის აწყობის სხვადასხვა ვარიანტები არის გამოყენებული. ყველაზე გავრცელებული ტონალობაში, რომელიც ცნობილია როგორც "სტანდარტული ტონალობა", სიმები არის აწყობილი დაბალი E-დან მაღალ E-მდე. ყველა სიმის ჩამოკვრისას მიიღება აკორდი - Em7/add11.
შემდეგი დაფა აჩვენებს ნოტების სახელებს სტანდარტულ ტონალობაში აწყობილი გიტარის ექვსი სიმის თორმეტ ლადში.
ლიტერატურა
კატეგორია:სიმებიანი საკრავები
კრატონი
კრატონი ძირითადად გავრცელებულია ტექტონიკური ფილების შიგნით. მისთვის დამახასიათებელია ორსართულიანი აგებულება: კრისტალურ ფუნდამენტად ცნობილი ქვედა სტრუქტურული სართული ჩამოყალიბებულია გვიანარქეულ-პროტეროზოურში, რომელიც აგებულია დანაოჭებული, ძლიერ მეტამორფული წყებებით. კრისტალური ფუნდამენტის გადარეცხილ ზედაპირზე უთანხმოდ დევს ზედა სრუქტურული სართული, რომელსაც დანალექ საფარს უწოდებენ. ეს არის ჰორიზონტული ან სუბჰორიზონტული შრეებრიობის მქონე, ძირითადად თხელი ზღვის ქანებით აგებულ წყებათა კომპლექსი, თუმცა მასში არცთუ იშვიათია ლაგუნური და კონტინენტური ქანებიც. გამონაკლისის სახით გვხვდება ვულკანური წარმონაქმნებიც. კრატონი ორი ფენისაგან შედგება. ერთ ფენას, რომელიც მხოლოდ ქვედა სტრუქტურული სართულით, ანუ კრისტალური ფუნდამენტით არის წარმოდგენილი, ფარი ეწოდება, ხოლო მეორე ფენას, ორსართულიანს, — ბაქანი, რომელიც ფარს ზოგიერთ ადგილში დანალექი ქანებით ფარავს.
ზოგადი ცნობები
კრატონების წარმოქმნის პროცესი კრატონიზაციის სახელწოდებით არის ცნობილი, თუმცა ბევრი რამ ამ პროცესში გაურკვეველია, მაგრამ პირველი კრატონული ხმელეთის მასები შესაძლოა არქეული ეონის განმავლობაში წარმოშობილიყო, რაზეც ალმასების ასაკი მიუთითებს, რომლებიც კრატონების ფესვებშია წარმოქმნილი და თითქმის ყოველთვის 2 მილიარდზე მეტი ან უფრო ხშირად, 3 მილიარდზე მეტი წლით თარიღდება. არქეული ხნოვანების ქანები შეადგენენ მსოფლიოს ამჟამინდელი კრატონების მხოლოდ 7%-ს. კრატონიზაცია სავარაუდოდ დასრულდა პროტეროზოურში. კონტინენტების შემდეგი განვითარება მიმდინარეობდა აკრეციის შედეგად კონტინენტის წყალქვეშა კიდეზე. კრატონების ფესვების წარმოშობა დისკუსიის საგანია, თუმცა კრატონიზაციის დღევანდელი გაგება დაკავშირებულია ამერიკელი გეოფიზიკოსის თომას ჰილმან ჯორდანის მიერ გამოქვეყნებულ სტატიასთან ჟურნალ „Nature“-ში. ჯორდანმა ივარაუდა, რომ კრატონები იქმნება ზედა მანტიის არასრული მაღალი ხარისხის გალღობის შედეგად. ლღობის ასეთი მაღალი ხარისხი შესაძლოა არქეულში მანტიის მაღალი ტემპერტურის შედეგი ყოფილიყო.
კრატონისთვის დამახასიათებელია ანომალიურად მძლავრი და მტკიცე ლითოსფერული ფესვები. კრატონების მაგალითია: ჩრდილოეთ ჩინეთის კრატონი, აღმოსავლეთ ევროპის კრატონი, ამაზონის კრატონი, კააპვაალის კრატონი, ჩრდილოეთ ამერიკის კრატონი და სხვა. კრატონების ხანგრძლივი ეროზია ცნობილია „კრატონული რეჟიმის“ სახელწოდებით. იგი შეიცავს პედიპლანაციასა და ეჩპლანაციას, რომლებიც ქმნიან პენეპლენს. ეჩპლანაციის პროცესი დაკავშირებულია ჰუმიდურ, ხოლო პედიპლანაცია არიდულ და სემი-არიდულ კლიმატთან; გეოლოგიური დროის განმავლობაში კლიმატის ცვლილებას მოჰყვა შერეული წარმოშობის ე.წ. პოლიგენური პენეპლენების წარმოშობა.
საბჭოთა კავშირში „კრატონის“ ნაცვლად გამოიყენებოდა ტერმინი „პლატფორმა“ ანუ „ბაქანი“. დასავლურ ლიტერატურაში კრატონი, ფარი და ბაქანი განსხვავებული მნიშვნელობის მქონე ტერმინებია. ამჟამად, რუსეთში კრატონი და პლატფორმა ანუ ბაქანი სინონიმებად განიხილება.
სიტყვა „კრატოგენი“ პირველმა შემოგვთავაზა ავსტრიელმა გეოლოგმა ლეოპოლდ კობერმა 1921 წელს, ხოლო 1940 წელს გერმანელმა გეოლოგმა ჰანს შტილემ „კრატოგენის“ ნაცვლად დაამკვიდრა საკუთრივ ტერმინი „კრატონი“.
სქოლიო
კატეგორია:ისტორიული გეოლოგია
ოპერაცია მასლენიკა
ოპერაცია მასლენიკა-იყო ხორვატიის არმიის შეტევა, რომელიც დაიწყო 1993 წლის იანვარში ჩრდილოეთ დალმაციისა და ლიკას ტერიტორიების დასაბრუნებლად კრაინას სერბების ძალებისგან. მათ სურდათ, რომ სერბები უკან დაებრუნებინათ ზადარის, მასლენიკასა და კარლობაგის მიმართულებით, რაც უზრუნველყოფდა უსაფრთხო სახმელეთო მარშრუტს დალმაციას შორის და ჩრდილოეთ ხორვატია გაიხსნებოდა. მიუხედავად იმისა, რომ ხორვატიის წმინდა ტაქტიკური წარმატება იყო უდავო (ფრონტის ხაზი ხორვატიის სასარგებლოდ გადავიდა და სერბების სამხედრო დანაკარგები ბევრად აღემატებოდა ხორვატებს), ოპერაცია მხოლოდ ზომიერი სტრატეგიული წარმატება იყო და გაეროს უშიშროების საბჭომ დაგმო.
წარმოშობა
1991 წლის სექტემბრის დასაწყისში, ხორვატიის დამოუკიდებლობის ომის გახსნის ეტაპებზე,სერბების მიერ გაბატონებული იუგოსლავიის სახალხო არმიის (JNA) კნინის ჯარების ქვედანაყოფები, პოლკოვნიკ რატკო მლადიჩის მეთაურობით და ეთნიკური სერბეთის კრაინას მილიციის მხარდაჭერით, ჩაატარა შეტევითი ოპერაციები ხორვატიის მთავრობის კონტროლის    ქვეშ მყოფი ტერიტორიების წინააღმდეგ ჩრდილო-დასავლეთ დალმაციაში. მიუხედავად აქტიური წინააღმდეგობისა, ხორვატიის არმიის ახალშობილმა, გამოუცდელმა და ცუდად შეიარაღებულმა ქვედანაყოფებმა, პოლიციამ და ადგილობრივმა მილიციამ მოახერხა უმაღლესი ძალის დაიმორჩილება და იძულებული გახდეს დაეტოვებინათ თავიანთი პოზიციები, მათ შორის სტრატეგიულად მნიშვნელოვანი მასლენიკას ტერიტორია.
1992 წლის იანვარში სარაევოს ზავი და გაერთიანებული ერების უსაფრთხოების ძალების(UNPROFOR) ჩამოსვლამ გააძლიერა საბრძოლო ხაზები ხორვატიის მთავრობის კონტროლსა და თვითგამოცხადებულ RSK-ს (სერბეთის კრაინას რესპუბლიკა) შორის. მიუხედავად იმისა, რომ ამან ხორვატიის მიერ კონტროლირებად დალმაციის მოქალაქეებს მშვიდობა შედარებით უზრუნველჰყო, გრძელვადიან პერსპექტივაში ვითარება გაუსაძლისი აღმოჩნდა, რადგან რეგიონი მოწყვეტილი იყო დანარჩენი ქვეყნისგან, მიუხედავად იმისა, რომ ჰქონდა სახმელეთო გზა. ჩვეულებრივ სახმელეთო მარშრუტებს: ბოსნიის, ლიკასა და დალმაციის გავლით სერბები აკონტროლებდნენ. ისინი იყვნენ როგორც ხორვატიაში, ასევე ბოსნია-ჰერცეგოვინაში. ამან აიძულა მოძრაობა და ვაჭრობა, გამოეყენებინა საბორნე მომსახურებები და პაგის ხიდი, რომელიც აკავშირებდა პაგის კუნძულსა და დალმაციას.პაგის ხიდე ასევე დაზიანდა JNA საჰაერო ძალების მიერ 1991 წელს, რამაც გამოიწვია ეჭვები მის გრძელვადიან გამოყენებასთან დაკავშირებით. გარდა ამისა, სერბეთის არმია ასევე აკონტროლებდა პერუჩას ჰიდროელექტრო კაშხალს სინჯის მახლობლად და ემუქრებოდა მის განადგურებას, რამაც შესაძლოა დაეტბორა სეტინას ხეობა და დალმაცია ელექტროენერგიის გარეშე დაეტოვებინა.
ხორვატიის შიდა პოლიტიკაზე გავლენა იქონია იმ ფაქტმა, რომ დალმაცია დანარჩენ ხორვატიას გამოეყო. სარაევოს ზავის შემდეგ, ფრანიო ტუჯმანის მთავრობას მუდმივად აკრიტიკებდნენ იმის გამო, რომ აშკარად არაეფექტური დიპლომატია გამოიყენა დანარჩენი ქვეყნის გასათავისუფლებლად პირდაპირი სამხედრო მოქმედებების ნაცვლად. ხორვატიის ქვეყნების პალატისა და სხვადასხვა ადგილობრივი და რეგიონული ასამბლეების არჩევნები დაინიშნა 7 თებერვალს და ბევრი მოელოდა, რომ ულტრამემარჯვენე ოპოზიციური პარტიები გამოიყენებდნენ ამ საკითხს ტუჯმანის მემარჯვენე ცენტრისტული პარტიის HDZ-ის წინააღმდეგ.
მოწინააღმდეგე ძალები
სარაევოს ზავიდან ერთი წლის განმავლობაში ხორვატიის სამხედროებმა არა მხოლოდ ღირებული გამოცდილება მოიპოვეს და მეზობელ ბოსნია-ჰერცეგოვინაში წარმატებული შეტევითი ოპერაციებით, არამედ გამოიყენეს ხორვატიის მიწაზე ძირითადი სამხედრო ოპერაციების არარსებობა თავისი აღჭურვილობის, ორგანიზაციის და პერსონალის გასაუმჯობესებლად.ტაქტიკა ხორვატიის სამხედროების ნამდვილი ბირთვი იყო.
მეორე მხრივ, სერბეთის კრაინას რესპუბლიკა შესუსტდა JNA-ის უკანდახევის, ხორვატიის დიპლომატიური აღიარებისა და მეზობელ ბოსნიაში ომის წამოწყების გამო, რამაცშემდეგ სერბეთის საკუთრივ სამხედრო, ეკონომიკური და სხვა რესურსების დიდი ნაწილი გაანადგურა. რსკ-ს ძალები მეტ-ნაკლებად დამოუკიდებლად დატოვა. მათი ძალები დამატებით დასუსტდა ბოსნიაში სერბეთის ძალების მხარდაჭერის გამო, განსაკუთრებით ბოსანსკა პოსავინაში, სადაც რსკ-ს ელიტარულმა კნინძას ქვედანაყოფმა მძიმე დანაკარგი განიცადა 1992 წელს.
ბრძოლის პერიოდი
მინი|279x279პქ|პაგის ხიდე ხორვატიის არმიამ და სპეციალური პოლიციის ნაწილებმა შეტევა მასლენიკასა და ზადარის რაიონებში 22 იანვარს დაიწყეს. რსკ-ის ძალებს სრულიად მოულოდნელად დაესხნენ თავს და თავდაპირველად რაიმე მნიშვნელოვანი წინააღმდეგობა ვერ გაუწიეს. ხორვატიის თავდაპირველი წარმატების ერთ-ერთი მიზეზი იყო ხორვატიის საზღვაო და საჰაერო ძალების უპრეცედენტო გამოყენება. ხორვატიის სახმელეთო, საზღვაო და საჰაერო ძალები ერთად მოქმედებდნენ და შეიძლება ითქვას, რომ ამან წარმართა ბრძოლის ბედიც.
შედეგად, მასლენიკა და ზადარის მიმდებარე ტერიტორიები განთავისუფლდა და ხორვატიის არმიამ განაგრძო შეტევა ჩრდილოეთ დალმაციის შიდა მხარეში. იანკო ბობეტკოს, ხორვატიის არმიის გენერალის, რომელიც ოპერაციას ხელმძღვანელობდა, მიესალმნენ როგორც ეროვნულ გმირს და ქალაქ ზადარში სახალხო ზეიმი გაიმართა.
ექვსი დღის შემდეგ, როდესაც მოხდა რსკ-ის ძალების გადატვირთვა, ხორვატიის არმიის 126-ე შიდა დაცვის პოლკმა სინჯის მახლობლად ჩაატარა საკუთარი შეტევითი ოპერაცია პერუჩას კაშხლის წინააღმდეგ. კაშხალი აიღეს, მაგრამ მანამდე, რსკ-ისძალებმა ააფეთქეს ასაფეთქებელი ნივთიერებები, რის გამოც კაშხალი დაზიანდა. კაშხალთ საკმარისად დიდხანს გაჩერდნენ. ისინი ცდილობნენ მასიური წყალდიდობის თავიდან აცილებას. 200 ფუტი სიმაღლის კაშხალმა შეაჩერა დაახლოებით 17 მილიარდი კუბური ფუტი წყალი ვიწრო ტბაში, რომელიც გადაჭიმული იყო 12 მილზე. ნგრევის შედეგად წყალი მდინარე ცეტინის ხეობაში ჩაედინებოდა, რაც 50 000 ადამიანს შეეხებოდა.
ამასობაში, რსკ-ის ძალებმა მოახდინეს რეორგანიზაცია, შეიჭრნენ იარაღის საცავებში, რომლებიც UNPROFOR-ს ჰქონდა და დაიწყეს უფრო ეფექტური წინააღმდეგობის გაწევა. ბელგრადის მთავრობამ ვერ შეასრულა დაპირება სამხედრო ინტერვენციის შესახებ კრაინას წინააღმდეგ განხორციელებული ძირითადი შეტევის შემთხვევაში, მაგრამ სერბეთიდან მოხალისეების ჩამოსვლამ, მათ შორის არკანის მეთაურობით მყოფი დანაყოფებმა, გარკვეულწილად გააუმჯობესა რსკ-ის მორალი. ამ ძალებმა განახორციელეს სასტიკი კონტრშეტევა, რომელიც, საბოლოოდ მოიგერიეს, მაგრამ მოჰყვა მრავალი ხორვატის მსხვერპლი და ამით ხორვატიის წინსვლის იმპულსიც დაიკარგა.
ნაწილობრივ საერთაშორისო ზეწოლის გამო, ნაწილობრივ დიდი მსხვერპლის პოტენციალის გამო, რომელიც გავლენას მოახდენდა არჩევნების შედეგზე ხორვატიის მთავრობამ გადაწყვიტა, რომ შეეჩერებინა შეტევა. ბრძოლები გაგრძელდა ადგილობრივი თავდასხმებისა და კონტრშეტევების სერიით, ტერიტორიების მცირე ნაწილები შეიცვალა და დალმატიის სანაპირო ქალაქები ზადარი, ბიოგრადი და შიბენიკი დაბომბა სერბული არტილერიის მიერ. 1993 წლის შემოდგომისთვის მსგავსი ინციდენტების რაოდენობა შემცირდა და ორივე მხარემ შეინარჩუნა ის ხაზები, რომლებიც უცვლელი დარჩებოდა 1995 წლის აგვისტოს ოპერაცია შტორმამდე.
დანაკარგები
ხორვატიის ოფიციალური პირები თავდაპირველად საჯაროდ აცხადებდნენ, რომ ხორვატიის დაღუპულთა რიცხვი ოპერაცია მასლენიკაში იყო 50. მალევე გაირკვა, რომ სწორი რიცხვები, რომლებიც აღმოჩენილი და დამოწმებული იყო დამოუკიდებელი და მიუკერძოებელი წყაროების მიერ, ბევრად მეტი იყო, რამაც ხორვატიაში კამათი გამოიწვია.
ფილ ჯონსი
ფილიპ ენტონი ჯონსი (Philip Anthony Jones; დ. 21 თებერვალი, 1992) — ინგლისელი ფეხბურთელი, რომელიც თამაშობს ინგლისის ეროვნულ ნაკრებსა და პრემიერ ლიგის კლუბ „მანჩესტერ იუნაიტედში“ ცენტრალური მცველის პოზიციაზე. მანჩესტერში გადასვლამდე, 2009–2011 წლებში, ჯონსი ასპარეზობდა „ბლექბერნ როვერსში“.