cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
იოანე ხახულელი
ღირსი იოანე ხახულელი (X-XI) საქართველოს მეფე ბაგრატ III თანამედროვე სასულიერო მოღვაწე, მთარგმნელი და კალიგრაფი იყო. მას, როგორც მჭევრმეტყველ მქადაგებელს, „ოქროპირი“ უწოდეს.
სხვადასხვა წყაროებიდან ირკვევა, რომ ღირს იოანეს ხელი დაასხეს ჯერ ბოლნისის, შემდეგ კი - ხახულის ეპისკოპოსად.
დაახლოებით 1019 წელს ღირსმა იოანემ ხახულის კათედრას თავი დაანება და არსენ ნინოწმინდელთან ერთად ათონის მთას მიაშურა სამოღვაწეოდ.
ჯერ კიდევ საქართველოში შესრულებული ერთ-ერთი ხელნაწერის ანდერძში ნათქვამია: „ლოცვა ყავთ ნეტარისა ბერისა იოანე გრძელის ძისა და სულიერი შვილისა მისისა იოანე ოქროპირისათვის, რომელნი ფრიად დაშურეს შრომასა და წერასა ამის წმიდისა წიგნისა“.
ათონის მთაზე ღირსი იოანე ერთგულად ამოუდგა მხარში წმინდა ექვთიმე ათონელს (ხს. 13 მაისს) და გულითად მეგობრობას უწევდა მას.
„გიორგი მთაწმინდელის ცხოვრებიდან“ ჩანს, რომ ღირსი იოანე ხახულელი ათონზე აღესრულა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი წმინდანები კატეგორია:X საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები კატეგორია:IX საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები კატეგორია:ქართველი კალიგრაფები
სახარბედიო
ისტორია
1820-იან წლებში სახარბედიო აღწერა ფრანგმა მოგზაურმა ჟაკ ფრანსუა გამბამ. მისი ცნობით სოფელში 200-მდე ოჯახი ცხოვრობდა. მისდევდნენ მესაქონლეობას, მეღორეობას. სოფელში მდებარეობდა კაზაკთა საგუშაგო. გამბას ცნობით სახარბედიოს ჰავა სავსებით ჯანსაღია.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 288 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:სენაკის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Givenchy
ჟივანში (Givenchy) — ფრანგული ტანსაცმლის, აქსესუარების და „ჟივანში პარფიუმსთან“ ერთად, პარფიუმერიის და კოსმეტიკის ბრენდი. იგი 1952 წელს მოდის დიზაინერმა, იუბერ ჟივანშიმ დააარსა, რომელმაც ამ კომპანიაში 1995 წლამდე იმუშავა.
კატეგორია:საფრანგეთის კომპანიები კატეგორია:1952 წელს დაარსებული კომპანიები კატეგორია:ფრანგული ბრენდები კატეგორია:ტანსაცმლის ბრენდები
კაიო-საბინალი
კაიო-საბინალი (Cayo Sabinal) — კუნძული კუბის ჩრდილოეთ სანაპიროსთან, კამაგუეის პროვინციის შემადგენლობაში. მისი ფართობი 335 კმ²-ია.
წარმოდაგენს ხარდინეს-დელ-რეის არქიპელაგის უკიდურეს სამხრეთით მდებარე კუნძულს, მდებარეობს ნუევიტასის უბის (Bahia de Nuevitas) ჩრდილოეთით, კუნძულ კაიო-გუახაბისა და გლორიას უბის აღმოსავლეთით, ჩრდილოეთით ესაზღვრება ატლანტის ოკეანე.
კაიოს საბინალი პოპულარულ ტურისტულ დესტინაციას წარმოადგენს, გამოირჩევა რამდენიმე ღირეშესანიშნაობით.
სქოლიო
კატეგორია:კუბის კუნძულები
ვეინანი
ვეინანი (渭南, ფინინი: Wèinán) — საოლქო დონის ქალაქი აღმოსავლეთ გუანჭონგში, შენსის პროვინცია, ჩინეთი. ქალაქი მდინარე ვეის სამხრეთ ნაწილში მდებარეობს, რომელიც ხუანხეს (ასევე ცნობილი, როგორც ყვითელი მდინარე) პროვინციის დედაქალაქიდან, სიანიდან დაახლოებით 60 კილომეტრში უერთდება.
სახელწოდება „ვეინანი“ სიტყვა-სიტყვით ითარგმნება, როგორც „მდინარე ვეის სამხრეთი“. ქალაქი სახელწოდებას შეესაბამება, რადგან მისი უდიდესი ნაწილი მდინარის სამხრეთით მდებარეობს (გამონაკლისია ვეინანის აგლომერაცია, რა შემთხვევაშიც უდიდესი ნაწილი მდინარის გადაღმაა).
ისტორია
იმის გათვალისწინებით, რომ ვეინანი პროვინციულ დედაქალაქებს, სიანსა და ლოიანს შორისაა მოქცეული, მას დიდი ისტორია აქვს.
უძველესი პერიოდი
თანამედროვე ვეინანის ტერიტორიაზე გვიანდელი ჰომო ერექტუსის ნამარხია აღმოჩენილი, რომელსაც დალი ეწოდა. სიანკუის რაიონი ცინის სამეფოს პერიოდიდან, ძველი წელთაღრიცხვით 668 წლიდან იყო დასახლებული. ვეინანს მისი ამჟამინდელი სახელწოდება 360 წელს მიენიჭა. ტანის დინასტიის მმართველობის დროს, იმპერატორთაგან 10 გარდაცვალების შემდეგ ვეინანში დაკრძალეს. 1556 წლის 23 იანვარს ყველაზე მომაკვდინებელი მიწისძვრის შედეგად დაახლოებით 830 000 ადამიანი გარდაიცვალა.
თანამედროვეობა
ვეინანის საოლქო დონის ქალაქი შეიქმნა 1995 წელს, რომელმაც ვეინანის პრეფექტურა ჩაანაცვლა. სამნესიის კაშხლის მშენებლობის პერიოდში, ქალაქის ეკონომიკა ძირიტადად სოფლის მეურნეობაზე იყო დამოკიდებული და შესაბამისად, ქალაქის განვითარების დონე, პროვინციის სხვა ქალაქებთან შედარებით, დაბალი იყო. ჩინეთში გატარებული ეკონომიკური რეფორმების შედეგად ვეინანი სწრაფად განვითარდა. კუანჭონგის დაბლობის აღმოსავლეთ ნაწილი, რომელიც ამჟამად ქალაქს ეკუთვნის, ვეინანს შენსის პროვინციის მეორე ქალაქად აქცევს მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით (ის ამ მაჩვენებლით მხოლოდ პროვინციის დედაქალაქს, სიანს ჩამოუვარდება).
დემოგრაფია
ჩინეთის მოსახლეობის მეექვსე აღწერის მიხედვით, ქალაქ ვეინანში 5 286 077 ადამიანი ცხოვრობს. 2000 წლის მონაცემებთან, მოსახლეობის მეხუთე აღწერასთან შედარებით, მოსახლეობა 108 729ა ადამიანით არის შემცირებული. ამჟამად ვეინანში მცხოვრებლებს შორის 50.75% მამრობითი სქესის წარმომადგენელია, ხოლო 49.25% ქალია. ქალაქში სულ 2 682 710 მამაკაცი და 2 603 367 ქალი ცხოვრობს.
საზოგადოებრივი ტრანსპორტი
2015 წლის მარტის მონაცემებით ქალაში ავტობუსის 20 მარშრუტი არსებობს, რომლებიც, ძირითადად, ქალაქის ურბანულ ნაწილში გადაადგილდებიან. პირველი და მეორე ხაზის გარდა ავტობუსები, აღჭურვილია ჰაერის გამაგრილებელი სისტემებით. კონდიციონერიანი სატრანსპორტო საშუალებით გადაადგილება 2 ჩინური იუანი ღირს, კონდიციონერის გარეშე არსებული ავტობუსები კი საზოგადოებას 1 იუანად ემსახურება. ქალაქში დაახლოებით 1000 ტაქსია დარეგისტრირებული. ამ სატრანსპორტო საშუალებაში პირველი 2.5 კილომეტრის გავლა 5 იუანი ღირს, დამატებითი კილომეტრის ფასი კი 1.4-დან 1.5 იუანამდე იზრდება.
გზები
ჩინეთის ეროვნული მაგისტრალი 108 და ჩინეთის ეროვნული მაგისტრალი 310 ქალაქში გადის. ქალაქის მთავარი ავტომაგისტრალია G5, ბეიჯინგისა და კუნმინის დამაკავშირებელი ავტომაგისტრალი; G30, ლიენიუნგანგისა და ყორგასის; ასევე G65E, რომელიც იულინსა და ლანთიენს აკავშირებს. ქალაქის ჩრდილოეთ და სამხრეთ ნაწილებს მდინარე ვეიზე გადებული ხუთი ხიდი აკავშირებს. ასევე არსებობს სამი ხიდი, რომელიც ქალაქის მეზობელ შანსის ხუანხესთან აკავშირებს.
რკინიგზა
ვეინანის ურბანული ნაწილი 4 რკინიგზის სადგურს მოიცავს. ვეინანის რკინიგზის სადგური 1934 წელს გაიხსნა, რომელიც ლონგხაის რკინიგზის ნაწილია. ლონგხა ჩინეთის თითქმის ყველა მნიშვნელოვან ქალაქს აკავშირებს ერთმანეთთან მატარებლის საშუალებით. ვეინანის ჩრდილოეთის რკინიგზის სადგური ჩქაროსნული მატარებლების გაჩერების ადგილია, სადაც გადის სიუჭოუსა და ლანჭოუს დამაკავშირებელი რკინიგზა, ასევე ტათუნგისა და სიანის დამაკავშირებელი ჩქაროსნული მაგისტრალი.
საჰაერო ტრანსპორტი
ვეინანში არ არსებობს კომერციული მგზავრების გადასაყვანი აეროპორტი. უახლოესი აეროპორტია სიან სიანიანგის საერთაშორისო აეროპორტი. ხუაჭოუს რაიონში ამჟამად შენდება მცირე ზომის აეროპორტი, რომელიც ხუაშანზე ტურიზმის განვითარებისთვის იქმნება.
სქოლიო
კატეგორია:ვეინანი კატეგორია:შენსის ქალაქები
Electric Café
Electric Café (ელექტრონული კაფე) — გერმანული ელექტრონული ჯგუფ Kraftwerk-ის რიგით მეცხრე სტუდიური ალბომი, გამოცემული 1986 წელს. 2009 წელს იგი გამოვიდა სახელწოდებით Techno Pop.
ალბომის ჩაწერა თითქმის 5 წელს გაგრძელდა. როგორც ცნობილია, ალბომის სამუშაო სახელწოდებები იყო Technicolor და Techno Pop. ჩაწერა გადაიდო ჰიუტერის მიერ ველოსიპედის ავარიაში მოყოლის გამო. 1986 წელს ბობ ლუდვიგის მასტერინგით დასრულებული დისკი საბოლოოდ გამოიცა და იყო უკანასკნელი ალბომი, რომლის ჩაწერაში მონაწილეობდნენ ვოლფგანგ ფლური და კარლ ბარტოსი.
სქოლიო
კატეგორია:1986 წლის ალბომები კატეგორია:Kraftwerk-ის ალბომები კატეგორია:EMI Records-ის ალბომები
ივატეს პრეფექტურა
thumb|ივატეს პრეფექტურა ივატე, (იაპ. 岩手県) პრეფექტურა იაპონიაში, კუნძულ ჰონსიუს აღმოსავლეთ სანაპიროზე. ფართობი 15,3 ათ. კმ2. მოსახლეობა 1.401.765 კაცი (2003), მათ შორის დაახლოებით 50% ქალაქში ცხოვრობს. ადმინისტრაციული ცენტრი - ქ. მორიოკა. ტერიტორიის დიდი ნაწილი უჭირავს მთებსა და მაღლობებს. დაახლოებით 6% - სანაპირო დაბლობს. წარმოებული პროდუქციის ღირებულების 50%-ზე მეტს იძლევა დამუშავებითი მრეწველობა, რომლის მთავარი დარგებია მეტალურგია, კვებისა და ხის დასამუშავებელი მრეწველობა. იღებენ ოქროს, პირიტსა და რკინის მადანს. მოჰყავთ ბრინჯი, განვითარებულია მებაღეობა, მესაქონლეობა, თევზჭერა, აგროვებენ წყალმცენარე "ვაკამეს" (1 ადგილი იაპონიაში). არის ტყის სარეწები.
ლიტერატურა
კატეგორია:იაპონიის პრეფექტურები
ვერხნემამბეტოვო
ვერხნემამბეტოვო (Үрге Мәмбәт) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბაიმაკის რაიონში.
ნერსე I
ნერსე I — ქართლის ერისმთავარი VII საუკუნის II ნახევარში. იოანე დრასხანაკერტელის ცნობით დაახლოებით 70-80-იან წლებში ნერსე I-მა დაამარცხა და განდევნა სომხეთში მდგარი არაბთა ჯარის სარდალი ბარაბა. არის ვარაუდი, რომ ნერსე I ატენის სიონის ერთ-ერთი ქტიტორთაგანია.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართლის ერისმთავრები
ვერხნემამბეტოვო
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (97 %).
სქოლიო
კატეგორია:ბაიმაკის რაიონის სოფლები
უდიები
უდიები,  (თვითსახელწოდება — „უდი, უტი / уди, ути“) — კავკასიაში მცხოვრები ერთ-ერთი ავტოქთონი ხალხი. ისტორიული საცხოვრებელი ადგილი თანამედროვე აზერბაიჯანის ტერიტორია. ამჟამად ცხოვრობენ რუსეთის, საქართველოს, აზერბაიჯანის, სომხეთის, ყაზახეთისა და უკრაინის ტერიტორიებზე. საერთო მოსახლეობა შეადგენს 8 440 კაცს. მიიჩნევიან კავკასიის ალბანელების შთამომავლებად.
მკვლევართა აზრით უდიების ხსენება ძველი დროიდან მოდის. ამის ძირითად საბუთად მოჰყავთ საისტორიო წყაროებში მოხსენებული სახელწოდება ούιτιοι, ուտիք [ვიტიქ] და სხვა. ფიქრობენ რომ ამ ტერმინით აღინიშნებოდა ძველი ალბანეთის ტერიტორიაზე მოსახლე ხალხი, რომელსაც დღეს უდიები ეწოდება.
უდიები ქრისტიანობის მიმდევრები არიან (სომხური სამოციქულო ეკლესია და ქართული მართლმადიდებლური ეკლესია).
სქოლიო
კატეგორია:კავკასიის ხალხები
კალინინო (ბაიმაკის რაიონი)
კალინინო  (Калинин) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბაიმაკის რაიონში.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ (45%) ბაშკირები (43%).
სქოლიო
კატეგორია:ბაიმაკის რაიონის სოფლები
ჭალაათი
ტოპონიმი ჭალაათი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ფრანც ბეკენბაუერი
ფრანც ანტონ ბეკენბაუერი (Franz Anton Beckenbauer; დ. 11 სექტემბერი, 1945, მიუნხენი, გერმანია) — გერმანელი ფეხბურთელი, ფეხბურთის მწვრთნელი და მენეჯერი. არისტოკრატული თამაშის სტილის გამო შეარქვეს იმპერატორი (Kaiser). ბევრის მიერ მიიჩნევა ყველა დროის საუკეთესო გერმანელ ფეხბურთელად; ასევე ერთ-ერთ საუკეთესოდ მსოფლიო ფეხბურთში. ფრანცმა თამაში ნახევარმცველად დაიწყო, შემდეგ კი მცველის პოზიციაზე გადაინაცვლა.
ბეკენბაუერი ორჯერ დაასახელეს ევროპის საუკეთესო ფეხბურთელად (1972, 1976). ეროვნულ ნაკრებში ჩაატარა 103 მატჩი, მონაწილეობა მიიღო მსოფლიო ჩემპიონატის სამ გათამაშებაში. ბრაზილიელ მარიო ზაგალოსთან ერთად, ერთადერთი ფეხბურთელია, რომელიც მსოფლიო ჩემპიონი როგორც ფეხბურთელის, ასევე მწვრთნელის რანგში გახდა.
მიუნხენის ბაიერნთან ერთად მოიგო ევროპის თასების მფლობელთა თასი 1967 წელს და ევროპის ჩემპიონთა თასი ზედიზედ სამჯერ (1974–1976). 1990-იან წლებში, ფრანცი ბაიერნის მწვრთნელი გახდა, შემდეგ კი პრეზიდენტი.
ბეკენბაუერი დღემდე ითვლება გავლენიან ფიგურად გერმანულ და საერთაშორისო ფეხბურთში.
ადრეული წლები
ფრანც ანტონ ბეკენბაუერი 1945 წლის 11 სექტემბერს დაიბადა ომის შემდგომ მიუნხენში. მისი მშობლები ფრანც ბეკენბაუერი და ანტონი იყვნენ და ის მათი მეორე ვაჟი იყო. მომავალი ფეხბურთელი მუშათა კლასის უბანში იზრდებოდა. მამის უარყოფითი დამოკიდებულების მიუხედავად, ფეხბურთის თამაში 9 წლის ასაკში დაიწყო მიუნხენ '06-ის ბავშვთა გუნდში. ამ პერიოდში ცენტრ-ფორვარდად თამაშობდა.
თავის კერპად 1954 წლის მსოფლიო ჩემპიონი ფრიც ვალტერი მიაჩნდა. გულშემატკივრობდა მიუნხენ 1860-ს და ამ გუნდში თამაშზე ოცნებობდა. თუმცა 1959 წელს ბაიერნის ბავშვთა გუნდს შეუერთდა.
საკლუბო კარიერა
ბეკენბაუერის ბაიერნული დებიუტი 1964 წლის 6 ივნისს შედგა გერმანიის რანგით მეორე დივიზიონში, შტუტგარტერ კიკერსთან მატჩში. 1964-65 წლების სეზონი გუნდისათვის წარმატებული აღმოჩნდა და ბაიერნმა მომდევნო სეზონში ბუნდესლიგაში თამაშის უფლება მოიპოვა.
ბაიერნი მალე ჩამოყალიბდა ქვეყნის ერთ-ერთ საფეხბურთო ლიდერად და 1967 წელს მოიგო როგორც გერმანიის თასი, ასევე ევროპის თასების მფლობელთა თასი. 1968-69 წლების სეზონიდან ბეკენბაუერი გუნდის კაპიტანი გახდა და მისი ლიდერობით იმავე წელს მიუნხენური კლუბი გერმანიის ჩემპიონი გახდა. ამავე პერიოდიდან ფრანცმა ლიბეროდ თამაში დაიწყო, რაც იმას გულისხმობდა რომ თავდაცვითი ფუნქციების შესრულების გარდა, ის თავისი გუნდის ბევრ შეტევასაც იწყებდა. მიიჩნევა რომ ფრანც ბეკენბაუერი საუკეთესოა, ვისაც ამ პოზიციაზე უთამაშია. 1972-1974 წლებში გუნდმა ზედიზედ 3-ჯერ მოიგო გერმანიის ჩემპიონის ტიტული. წარმატებას მიაღწია კლუბმა კონტინენტის ყველაზე პრესტიჟულ ტურნირზე ჩემპიონთა თასზეც. 1974 წელს ფინალში მადრიდის ატლეტიკო დაამარცხა და პირველად მოიპოვა ევროპის საუკეთესო კლუბის წოდება. ბაიერნმა ამ ტიტულის შენარჩუნება კიდევ 2-ჯერ შეძლო, — 1975 წლის ფინალში ინგლისური ლიდზი დაამარცხა, ხოლო 1976 წელს ფრანგული სენტ-ეტიენი. ბეკენბაუერი კვლავ რჩებოდა გუნდის მამოძრავებელ ძალად.
მსოფლიო ჩემპიონატი 1966
ფრანც ბეკენბაუერისათვის პირველი მსოფლიო ჩემპიონატი ინგლისში გამართული მუნდიალი გამოდგა. ამ დროს დასავლეთ გერმანელებს უვე ზეელერი კაპიტნობდა. ჯგუფის პირველ მატჩში გერმანელებმა შვეიცარიელები 5-0 გაანადგურეს, ფრანცმა კი დუბლი მიითვალა. მომდევნო შეხვედრა არგენტინასთან უგოლო გამოდგა. დასკვნით ტურში ესპანელებს სძლიეს (2-1) და ჯგუფიდან პლეი-ოფში პირველი ადგილით გავიდნენ.
მეოთხედფინალში დასავლეთ გერმანიამ ურუგვაი დაამარცხა (4-0), ბეკენბაუერმა კი 70-ე წუთზე მეორე გოლი გაიტანა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 11 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1945 კატეგორია:გერმანელი ფეხბურთელები კატეგორია:გერმანიის ბუნდესლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:ბუნდესლიგის მწვრთნელები კატეგორია:მიუნხენის ბაიერნის ფეხბურთელები კატეგორია:ჰამბურგის ფეხბურთელები კატეგორია:ევროპის ჩემპიონები ფეხბურთში კატეგორია:ფიფას 100-ეული კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონები ფეხბურთში კატეგორია:გერმანიის ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:1966 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:გერმანელი ფეხბურთის მწვრთნელები კატეგორია:1970 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:1974 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:ოქროს ბურთის მფლობელები
ყაინდის ტბა
ყაინდის ტბა — მთის ტბა ყაზახეთში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1667 მ სიმაღლეზე. სიგრძე 0,4 კმ. მაქსიმალური სიღრმე 21 მ. ტბა წარმოიქმნა 1910 წელს მომხდარი მიწისძვრის შედეგად. ტურიზმის პოპულარული ადგილია. წყლის დაბალი ტემპერატურის მიუხედავად განვითარებულია დაივინგი. 1980-იან წლებში სელური ნაკადების გამო ტბის ფართობი გაიზარდა. გარშემორტყმულია წიწვოვანი ტყეებით. ტბა მოქცეულია ეროვნული პარკის ტერიტორიაზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ყაზახეთის ტბები
არაბული ქვეყნების ლიგა
ისტორია
შექმნისთანავე, 1945 წელს მშვიდობის და ორგანიზაციის შექმნის ხელშეკრულებას შვიდმა ქვეყანამ მოაწერა ხელი: ეგვიპტე, ერაყი, ლიბანი, საუდის არაბეთი, სირია, ტრანსიორდანია (დღევანდელი იორდანია) და იემენი. შემდეგში კი ლიგას შეურთდნენ: ლიბია (1953), სუდანი (1956), მაროკო და ტუნისი (1958), ქუვეითი (1961), ალჟირი (1962), ბაჰრეინი, კატარი, ომანი და არაბთა გაერთიანებული საამიროები (1971), მავრიტანია (1973), სომალი (1974), ჯიბუტი (1977), კომორის კუნძულები (1993). 1976 წელს ლიგაში მიიღეს პალესტინის განთავისუფლების ორგანიზაცია, 1988 წლიდან წარმოადგენს პალესტინის სახელმწიფო.
სქოლიო
კატეგორია:საერთაშორისო ორგანიზაციები
ლავრენტი აგლაძე
ლავრენტი ალექსის ძე აგლაძე (დ. 1884, სოფ. ბარი, ახლანდელი ონის მუნიციპალიტეტი ― გ. 1958, თბილისი) — ქვის მხატვრულად დამუშავების ქართველი ოსტატი.
ბიოგრაფია
სწავლობდა ბაქოში იტალიელ ოსტატ ფრანზის სახელოსნოში (1897-1901), 1913 წლამდე იქვე მუშაობდა. მონაწილეობდა საზოგადოებრივ და კერძო ნაგებობათა ფასადების მხატვრულად გაფორმებაში (ბაქოს რეალური სასწავლებელი, 1905 და სხვა). 1913 წლიდან მუშაობდა თბილისში ნეოფიტე აგლაძის სახელოსნოში. მონაწილეობდა თბილისის სათავადაზნაურო-საადგილმამულო ბანკის (ამჟამად ახლანდელი საქართველოს ეროვნული ბიბლიოთეკა), სასტუმრო "მაჟესტიკის" (ამჟამად "თბილისი"), ყოფილი მარქსიზმ-ლენინიზმის ინსტიტუტის საქართველოს ფილიალის, თბილისის ფუნიკულიორის ზედა სადგურის, კინოთეატრ "რუსთაველის", ბ. პაიჭაძის სახელობის ეროვნული სტადიონის (ორივე თბილისში) მხატვრულ გაფორმებაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1884 კატეგორია:გარდაცვლილი 1958 კატეგორია:ონის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები ლ
Coverdale•Page
Coverdale•Page — Whitesnake-ის ვოკალისტ დევიდ კოვერდეილის და ლედ ზეპელინის გიტარისტ ჯიმი პეიჯის ერთობლივი პროექტი. მან გამოსცა ალბომი Coverdale/Page (1993), რომელიც ბრიტანეთის ჩარტში #4, ხოლო აშშ-ში - #5 პოზიციაზე მოხვდა. ალბომიდან გამოიცა რამდენიმე სინგლი. დისკს კომერციული წარმატება ხვდა წილად, 500 000-ზე მეტი გაყიდული დისკის სახით. RIAA-მ მას მოგვიანებით პლატინის სტატუსი მიანიჭა. იაპონიაში ჩანაწერის 150 000 ასლი გაიყიდა, ხოლო ბრიტანეთში - 60 000.
ჭალა (შუახევის მუნიციპალიტეტი)
ჭალა — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, შუახევის მუნიციპალიტეტში (ჭვანას თემი). მდებარეობს მდინარე ჭვანისწყლის ხეობაში, ზღვის დონიდან 760 მ, დაბა შუახევიდან 16 კმ. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეთამბაქოეობა, მეცხოველეობა. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 354 კაცი.
სქოლიო
კატეგორია:შუახევის მუნიციპალიტეტის სოფლები
LeftRightLeftRightLeft
LeftRightLeftRightLeft — ინგლისურ როკ-ჯგუფ Coldplay-ს რიგით მეორე ცოცხლად ჩაწერილი ალბომი, რომელიც გამოიცა 2009 წლის 15 მაისს. იგი უფასოდ ვრცელდებოდა ჯგუფის ტურის კონცერტების მსვლელობისას და მისი ოფიციალური საიტის მეშვეობით. ექვსი დღის მანძილზე ალბომი ჩამოტვირთული იქნა 3.5 მილიონჯერ.
გამოცემასთან დაკავშირებით კრის მარტინმა საკუთარი კომენტარი გააკეთა: მიუხედავად იმისა, რომ ეს ეს საკონცერტო ალბომია, სინამდვილეში ეს ნამდვილი ალბომია, ჩვენი ქრონოლოგიის ნაწილი. გარდა იმისა, რომ ეს საჩუქარია, ეს მუსიკალური ჟესტიც არის. ანუ ამით გვსურს ვაჩვენოთ, როგორია ჩვენი ამჟამინდელი ჟღერადობა.
უფასო ალბომის დანიშნულება იყო ჯგუფის ფანებისადმი მადლიერების ნიშანი. ჯგუფის თქმით, ცოცხლად დაკვრა არის ის, რაც გვიყვარს და ალბომი არის ჩვენი ფანებისადმი მადლიერების ნიშნანი; იმ ხალხისადმი, რომელიც ამას გვაკეთებინებს
სქოლიო
კატეგორია:2009 წლის საკონცერტო ალბომები კატეგორია:Coldplay-ს საკონცერტო ალბომები
სირიაჩქონი
სირიაჩქონი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის სენაკის მუნიციპალიტეტში, ჭალადიდის თემის შემადგენლობაში (სოფლები: მუხური, საგვიჩიო, სირიაჩქონი). მდებარეობს ოდიშის ვაკეზე, მდინარე რიონის ნაპირას, ზღვის დონიდან 16 მ სიმაღლეზე. ქალაქ სენაკიდან დაშორებულია 18 კილომეტრით. XIX საუკუნის დასაწყისში შედიოდა საჭილაოს სამოურავოში.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 13 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:სენაკის მუნიციპალიტეტის სოფლები
გოიდელური ენები
გოიდელური ენები ან გელური ენები (teangacha Gaelacha, cànanan Goidhealach, çhengaghyn Gaelgagh) — კელტური ენების დღემდე შემორჩენილ ორ ქვე-ჯგუფთაგან ერთ-ერთი ბრიტულ ენებთან ერთად. გოიდელური ენებში შედის: ირლანდიური (Gaeilge), შოტლანდიური (Gàidhlig) და მენური (Gaelg). გელური სამივე ამ ენის თვითსახელწოდებაა, სხვადასხვა ინტერპრეტაციით.
სქოლიო
კატეგორია:გოიდელური ენები
გრანულომეტრიული შედგენილობა
გრანულომეტრიული შედგენილობა, გრანულომეტრიული შემადგენლობა — ქანებში, ნიადაგსა და ხელოვნურ პროდუქტებში არსებული სხვადასხვა ზომის მარცვლები. გრანულომეტრიული შედგენილობა ბუნებრივი და ხელოვნური მასალების ფიზიკური თვისებებისა და სტრუქტურის მნიშვნელოვანი მაჩვენებელია. გეოლოგიაში, გრუნტმცოდნეობაში, ნიადაგთმცოდნეობაში, ზღვის გეოლოგიასა და ტექნიკაში გამოიყოფა გრანულომეტრიული ფრაქციის საკუთარი კლასიფიკაცია და სახელწოდება. ასე მაგალითად, დანალექ ქანებში განასხვავებენ: მსხვილ (დაახლოებით 500 მმ), საშუალო (500-250 მმ) და წვრილ (250-100 მმ) კაჭარს; მსხვილ (10-5 მმ), და წვრილ (5-2 მმ) კენჭს; აგრეთვე არსებობს: უხეში ქვიშა — 2-1 მმ, მსხვილი ქვიშა — 1-0,5 მმ, საშუალო ქვიშა 0,5-0,25 მმ, წვრილი ქვიშა — 0,25-0,10 მმ, ალევრიტი 0,10-0,05 მმ, მტვერი 0,05-0,005 მმ, თიხა — 0,005 მმ-ზე ნაკლები. გრანულომეტრიული შედგენილობა დგინდება გრანულომეტრიული ანალიზის შედეგად. გრანულომეტრია ეწოდება ქანის ან ნიადაგის კომპონენტების ზომის განსაზღვრას და მათი რაოდენობის გამოსახვას პროცენტებით. გამოიყოფა ფსეფიტური, ფსამიტური, ალევრიტული და პელიტური ფრაქციები. გრანულომეტრიული შედგენილობა გავლენას ახდენს არა მხოლოდ ანტიდეფლაციურ სიმტკიცეზე, არამედ ქარისმიერი ეროზიის ხასიათზეც. ნიადაგის გრანულომეტრიული შედგენილობა (ნიადაგის მექანიკური შემადგენლობა) შესაძლებლობას გვაძლევს განვსაზღვროთ მათი სტრუქტურული თავისებურება. ქანებსა და ნიადაგებში არსებული ნაწილაკების დიამეტრი უდრის 0,001 მმ-ს, ან უფრო მეტს. დაწვრილებითი ანალიზისათვის დიაპაზონის ზომებს ყოფენ ფრაქციებათ. ნაწილაკების ერთიანი კლასიფიკაცია არ არსებობს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ნიადაგთმცოდნეობა კატეგორია:დანალექი ქანები
ნეოფიტე აგლაძე
ნეოფიტე დიმიტრის ძე აგლაძე (დ. 1874, სოფელი მუხლი, ამბროლაურის რაიონი ― გ. 1956, თბილისი) ― ქვის მხატვრულად დამუშავების ქართველი ოსტატი.
ბიოგრაფია
1887 წლიდან სწავლობდა თბილისში იტალიელი ოსტატის ანდრეოლეტის სახელოსნოში. 1912 წელს გახსნა საკუთარი სახელოსნო. თბილისის სამხატვრო აკადემიის ქანდაკების ფაკულტეტის (ქვის კვეთა) და სამხატვრო-სამშენებლო სახელოსნო სასწავლებლის (1945-1953) (ამჟამად თბილისის მ. თოიძის სახელობის სამხატვრო-პროფტექნიკური სასწავლებელი) პედაგოგი. მუშაობდა ვლადიმერ, ნიკო და ლავრენტი აგლაძეებთან ერთად. მონაწილეობდა ქაშვეთის ტაძრის, თბილისის სათავადაზნაურო-საადგილმამულო ბანკის (ახლანდელი საქართველოს ეროვნული ბიბლიოთეკა), ყოფილი მარქსიზმ-ლენინიზმის ინსტიტუტის საქართველოს ფილიალის და სხვა არქიტექტურულ ნაგებობათა მხატვრულ გაფორმებაში, შეაკეთა სვეტიცხოვლის კარნიზები და ქვის სახურავი. ქვაში გამოკვეთა ქართველ მოქანდაკეთა მრავალი სკულპტურული ნამუშევარი. ხელი შეუწყო ქართული ტრადიციული ხუროთმოძღვრული ჩუქურთმის გაცოცხლებას თანამედროვე ეროვნულ არქიტექტურაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1874 კატეგორია:გარდაცვლილი 1956 კატეგორია:ქართველი მხატვრები ნ
ჰიდროგრაფია
მინი|ჰიდროგრაფიის შესწავლის ერთ-ერთი ობიექტი — [[ტბა]] ჰიდროგრაფია 1) ხმელეთის ჰიდროლოგიის ნაწილი, რომელიც აღწერს ცალკეულ წყლის ობიექტებს (მდინარეებს, ტბებს, წყალსაცავებს, ჭაობებს, მყინვარებს) და სწავლობს დედამიწაზე წყლის განაწილების გეოგრაფიულ კანონზომიერებებს, წყლის რესურსებზე ადამიანის სამეურნეო საქმიანობის გავლენას.
2) ოკეანოლოგიის ნაწილი, რომელიც შეისწავლის ოკეანეებისა და ზღვების ქვაბულებს, სანაოსნო ტრასებს და სხვ. გამოიმუშავებს ნაოსნობისათვის ხელსაყრელი პირობების შექმნის საშუალებებს. წყლის ობიექტების შესახებ ინფორმაციის შეკრებისას მიმართავენ ჰიდროგრაფიულ აგეგმვას.
დასავლეთ ევროპაში ჰიდროგრაფიული კვლევები დაიწყო XVIII საუკუნეში, ამერიკაში კი — XIX საუკუნეში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჰიდროგრაფია კატეგორია:ჰიდროლოგია
კაიო-სანტა-მარია
კაიო-სანტა-მარია (Cayo Santa Maria) — კუნძული კუბის ჩრდილოეთით, ხარდინეს-დელ-რეის არქიპელაგში. ცნობილია მდიდრული, ყოვლისმომცველი კურორტებით (All-inclusive resort).
კუნძულის მთავარ შენობებს წარმოადგენს ჩრდილოეთ სანაპიროს ვრცელ პლაჟებთან მდებარე ხუთი დიდი სასტუმრო. კუბის ძირითად ნაწილთან, კერძოდ კაიბარიენის მუნიციპალიტეტთან დაკავშირებულია 48 კმ-იანი დამბით.
კაიო-სანტა-მარია ადმინისტრაციულად ვილია-კლარას პროვინციის შემადგებლობაში შედის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კუბის კუნძულები
ნიკოლოზ აგლაძე
ნიკოლოზ (ნიკო) დიმიტრის ძე (დ. 15 აპრილი, 1884, სოფელი მუხლი, ახლანდელი ამბროლაურის მუნიციპალიტეტი ― გ. 18 ივლისი, 1955, თბილისი) — ქვის მხატვრულად დამუშავების ქართველი ოსტატი.
ბიოგრაფია
სწავლობდა თბილისში იტალიელი ოსტატის ანდრეოლეტის სახელოსნოში. მუშაობდა უფროს ძმებთან ერთად. შეისწავლა ქართული ხუროთმოძღვრული ძეგლების ნიმუშები, დაეუფლა ქვის მხატვრულად დამუშავების ძნელ პროფესიას. მონაწილეობდა კულტურის ძეგლებისა და თანამედროვე არქიტექტურული ნაგებობათა სეკეთება-არდგენასა და მშენებლობაში. მხატვრულად გააფორმა ქაშვეთის ტაძრის, თბილისის სათავადაზნაურო-საადგილმამულო ბანკის (ახლანდელი საქართველოს ეროვნული ბიბლიოთეკა), საქართველოს მთავრობის  სახლი, ყოფილი მარქსიზმ-ლენინიზმის ინსტიტუტის საქართველოს ფილიალის, ძველი კინოსტუდიის, რკინიგზის სამმართველოს შენობები, მცხეთის სვეტიცხოვლის ტაძარი (სახურავი და კარნიზები), ვარციხის შამპანური ქარხნის შენობა და სხვა. ნეოფიტესთან ერთად მუშაობდა ირანში (1917).
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 15 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1884 კატეგორია:გარდაცვლილი 18 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1955 კატეგორია:ქართველი მხატვრები ნ
გამოცხადება
გამოცხადება — 1988 წლის სატელევიზიო მხატვრული ფილმი. ფილმი სამი სერიისგან შედგება.
სიუჟეტი
მთავარი გმირი, მირიან ტაბიძე (გიორგი ხარაბაძე), ერთ-ერთი ქარხნის დირექტორია და კორუფციის ჭაობშია ჩაძირული. ტაბიძეს უცნობი პირი უთვალთვალებს და მოკვლას უპირებს. ის იხსენებს ყველას, ვინც მის გამო დაზარალდა, თუმცა საბოლოოდ მდევარი მისი ვაჟი (ლევან უჩანეიშვილი) აღმოჩნდება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები კატეგორია:1988 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:დრამატული ფილმები
ვერხნეტავლიკაევო
ვერხნეტავლიკაევო (Үрге Таулыkай) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბაიმაკის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 616 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბაიმაკიდან დაშორებულია 22 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია სიბაი, რომელიც დაშორებულია 67 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (99 %).
სქოლიო
კატეგორია:ბაიმაკის რაიონის სოფლები
აგრბა
საკუთარი სახელი აგრბა (Агрба) შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
იხილეთ აგრეთვე
*
განსაკუთრებით საშიში (ფილმი)
„განსაკუთრებით საშიში“ (Wanted) — 2008 წლის ფილმი, რომელიც დაფუძნებულია მარკ მილარის ამავე სახელწოდების კომიქსების წიგნთა სერიაზე. ფილმის რეჟისორია ტემურ ბეკმამბეტოვი. მთავარ როლებს ასრულებენ: ჯეიმზ მაკევოი, მორგან ფრიმენი და ანჯელინა ჯოლი. გადაღებები დაიწყო 2007 წლის აპრილში. ფილმი გამოვიდა 2008 წლის 25 ივნისს ინგლისში და ამავე წლის 27 ივნისს ამერიკის შეერთებულ შტატებში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:2008 წლის ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
ალოჰა ვანდერველი
ალოჰა ვანდერველი (იდრის გალცია ჰოლ უელში; დ. 13 ოქტომბერი, 1906 – გ. 4 ივნისი, 1996) – კანადელი ინტერნაციონალისტი მკვლევარი, ავტორი, კინორეჟისორი და ავიატორი. 1920-იან წლებში, ჯერ კიდევ თინეიჯერობისას, მან 610000 კილომეტრზე მეტი გაიარა 80 ქვეყანაში, გახდა პირველი ქალი, რომელმაც შემოიარა მსოფლიო Ford 1918 Model T- ით. მოგზაურობა დაიწყო მხოლოდ 16 წლის ასაკში და დასასრულებლად ხუთი წელი დასჭირდა 1922-1927 წლებში.
ადრეული ცხოვრება
ამ პერიოდის განმავლობაში, იდრისი სწავლობდა ევროპის პანსიონატებში: Benedictine Soeurs du Saint-Sacrement კორტრაიში, ბელგია და Chateau Neuf ნიცაში.
კარიერა
ვანდერველს ბრაზილიაში ექვსი კვირის განმავლობაში მოუხდა დარჩენა და ამ ხნის განმავლობაში ის ცხოვრობდა ბოროროს ხალხში და მათ შესახებ ყველაზე ადრეული კინოდოკუმენტაცია მოამზადა. 1932 წელს მისი ქმარი დახვრიტეს და მოკლეს იახტა Carma-ზე ლონგ ბიჩში, კალიფორნიაში. მოგვიანებით ვანდერველი დაქორწინდა უოლტერ ბეიკერზე და განაგრძო მოგზაურობა, საბოლოოდ მოინახულა 80-ზე მეტი ქვეყანა და ექვსი კონტინენტი და გაიარა 500 000 მილზე მეტი Ford-ის მანქანებით.
ვანდერველის ექსპედიცია
1922 წელს, 16 წლის ასაკში, იდრისმა შეავსო აპლიკაცია მექანიკოსის და ოპერატორის პოზიციაზე, 1917 წელს ფორდებით მოძრავ გუნდში. იგი მუშაობდა ექსპედიციის მთარგმნელად, მძღოლად და კინორეჟისორად და დაირქვა სახელი „ალოჰა ვანდერველი“, მიუხედავად იმისა, რომ ვალტერ ვანდერველი იმ დროს ჯერ კიდევ დაქორწინებული იყო. იდრისი სწრაფად გახდა ექსპედიციის სახე, რომელმაც აღბეჭდა მისი თავგადასავალი სამოგზაურო ფილმების სერიაში. ალტ=A white man and woman standing in front of a Ford automobile painted with the words "Wanderwell around the world endurance contest"; both are wearing uniform-style clothing|მინი| ვალტერი და ალოჰა ვანდერველები თავიანთი ფორდით, [[1925 წლის პუბლიკაციიდან]]
„პირველი ქალი, რომელმაც მანქანით შემოუარა მსოფლიოს“, 1922-1927
ვანდერველი გახდა პირველი ქალი, რომელმაც მანქანით შემოუარა მთელს მსოფლიოს. მან დაიწყო და დაასრულა თავისი მოგზაურობა ნიცაში, საფრანგეთში. იგი მოგზაურობდა 1922 წლის 29 დეკემბრიდან 1927 წლის იანვრამდე Ford Model T- ს საშუალებით. ვანდერველი იყო მძღოლი, მთარგმნელი და კინორეჟისორი Wanderwell Expeditions-ისთვის. ეს იყო მსოფლიოს გარშემო მოგზაური საავტომობილო ტური, რომელსაც უძღვებოდა ვალტერ ვანდერველი (წარმოშობით პოლონელი). პირველი ქალი, რომელმაც მანქანით შემოუარა მსოფლიოს, იყო ჰარიეტ უაიტ ფიშერი 1909–1910 წლებში, მაგრამ მას ჰყავდა მძღოლი და თვითონ არ ატარებდა მანქანას.
მსოფლიო ტური, რომელიც ნაწილობრივ დაფინანსებული იყო კომპანია Ford-ის მიერ, ასევე იღებდა შემოსავალს გადაღებითა და სამოგზაურო ლექციებით. ისინი მოძრაობდნენ აფრიკიდან ახლო აღმოსავლეთისკენ და აზიისკენ. 1924 წელს კალკუტაში, მათი ტურნე შეხვდა თვითმფრინავებს, რომლებიც ასევე მსოფლიოს გარშემო მოგზაურობდნენ და იდრისმა გადაიღო მათი შეხვედრა.
შეხვედრა ბოროროს ხალხთან, ბრაზილია
1930 და 1931 წლებში ალოჰა ვანდერველმა ისწავლა გერმანული ჰიდრო თვითმფრინავით, „იუნკერით“ ფრენა, რომელიც მოგვიანებით დაეშვა მდინარე ამაზონის აუთვისებელ ნაწილზე, როდესაც ვანდერველები გაემგზავრნენ ბრაზილიის მატო გროსოს შტატში. ისინი დაბანაკდნენ კუიაბაში, დესკალვადოს რანჩოზე და თითქოს ეძებდნენ დაკარგულ მკვლევარს პოლკოვნიკ პერსივალ ჰარისონ ფოსეტს, რომელიც ეძებდა ლეგენდარულ დაკარგულ ქალაქ Z-ს (ზოგი ვარაუდობს, რომ ეს იყო ლეგენდარული ელდორადო ან რაიმე მისი მსგავსი ქალაქი). მათ რამდენიმე ფრენა განახორციელეს ჰიდრო თვითმფრინავით. ერთხელ მდინარე პარაგვაიზე მათ საწვავი ამოეწურათ და ბოროროს ხალხისგან მიიღეს დახმარება. ეკიპაჟის ოპერატორმა გადაიღო საზეიმო ცეკვა, პირველი კონტაქტის სცენა ბობორეს სოფლის მაცხოვრებლებთან და ბოროროელ მამაკაცებთან, რომლებსაც კუვადის სინდრომი აწუხებდათ. 32 წუთიანი მუნჯი ფილმი სახელწოდებით "ბოლო ბორორელები" დაცულია სმიტსონის ინსტიტუტის ადამიანური კვლევების კინოარქივში და მოიცავს ალოჰა ვანდერველის შეხვედრას ბრაზილიელ მკვლევართან კანდიდო რონდონთან.
ქორწინება ვალტერ ვანდერველთან
1925 წელს შეერთებულ შტატებში ჩასვლისას ალოჰა დაქორწინდა ვალტერ ვანდერველზე 7 აპრილს რივერსაიდში, კალიფორნიაში. მათმა ქორწინებამ ხელი შეუშალა FBI-ს ვანდერველის დაკავებაში Mann Act-ის მიხედვით, კანონი, რომელიც კრძალავდა ქალების გადაყვანას სახელმწიფო საზღვრებს გარეთ „ამორალური მიზნებისთვის“.
ალოჰას შეეძინა ქალიშვილი ვალრი 1925 წლის დეკემბერში და ვაჟი ნაილი 1927 წლის აპრილში. ვანდერველებმა განაგრძეს მოგზაურობა და გაცურეს კუბასა და სამხრეთ აფრიკაში. ცუდი გზების გარდა, ვანდერველებს ასევე უჭირდათ მანქანებისთვის საწვავის პოვნა. 1926 წლიდან 1928 წლამდე აფრიკაში მოგზაურობის დროს ისინი იყენებდნენ დაქუცმაცებულ ბანანს საპოხად და სპილოს ცხიმს ძრავის ზეთისთვის. გლობალური ტური მოიცავდა 43 ქვეყანას. ავტორი სტუკი ალენი ამტკიცებს, რომ ამ დროის განმავლობაში ალოჰამ თმა შეიჭრა და იბრძოდა, როგორც საფრანგეთის უცხოური ლეგიონის წევრი.
ვანდერველები დაბრუნდნენ შეერთებულ შტატებში, სადაც 1929 წელს მაიამიში დასახლდნენ. ფილმის „მანქანა და კამერა მთელ მსოფლიოში“ ჩვენებამდე ჰენრი ფორდს საჩუქრად გადასცეს თავიანთი ერთ-ერთი ფორდი, რომელიც ცნობილი იყო, როგორც პატარა ლიზი. 1942 წელს ჰენრი ფორდმა გადაწყვიტა, რომ პატარა ლიზი და 50 სხვა მანქანა დაეშალათ ომისთვის.
ვალტერ ვანდერველის მკვლელობა
1932 წლის ბოლოს, წყვილმა იყიდა იახტა Carma. ისინი ამ იახტით აპირებდნენ სამხრეთ ზღვების მოგზაურობის დოკუმენტირებას ფირზე. 1932 წლის 5 დეკემბერს, ერთი დღით ადრე, ვალტერ ვანდერველი მოკლეს იახტაზე, ნავსადგურში, ლონგ ბიჩთან, კალიფორნიაში. უილიამ ჯეიმზ გაი, მათი 1931 წლის ექსპედიციის წევრი სამხრეთ ამერიკაში, რომელმაც სცადა ამბოხება წინა მოგზაურობაში, გაასამართლეს დანაშაულისთვის. გაის ჰქონდა ალიბი და იგი გაამართლეს ნაფიცმა მსაჯულებმა და მოსამართლემ. კიდევ ერთი მამაკაცი, ედვარდ იუჯინ ფერნანდო მონტეგი, მოკლე ხნის განმავლობაში განიხილებოდა ეჭვმიტანილად, მაგრამ მისთვის არასოდეს წაუყენებიათ ბრალი.
მოგვიანებით ცხოვრება
მოგვიანებით ვანდერველმა ლუიზიანაში ვალტერ ბეიკერზე იქორწინა. წყვილმა იმოგზაურა ახალ ზელანდიაში, ავსტრალიაში, ჰავაიში, ინდოეთში, კამბოჯაში, ვაიომინგი აშშ-ში და ინდოჩინეთში. მოგვიანებით ალოჰა ყვება, რომ გარშემორტყმული იყო სპილოების ხუთი ჯგუფით და თავის დაღწევა მხოლოს იარაღის გასროლით მოახერხეს. მისი ბოლო ფილმებია „მანქანით სამყაროს ნახვა“ (1935–37), „ინდოეთი ახლა“ და „მეწამული ბრძენის მკვლევარები, ტექნიკოლორში“, რომელიც შეიცავს უდაბნოს მტვრის, ცნობილი პალომინოს ველური ცხენის ერთადერთ ცნობილ კადრს.
ალოჰამ განაგრძო ლექციების კითხვა და ამ პერიოდის განმავლობაში მან დაწერა ავტობიოგრაფიული ანგარიში თავისი მოგზაურობის შესახებ, Call to Adventure!, რომელიც გამოიცა 1939 წელს და ხელახლა გამოიცა 2012 წელს. წყვილი საბოლოოდ დასახლდა ცინცინატიში, ოჰაიო, სადაც ალოჰა მუშაობდა რადიომაუწყებლობაში და ბეჭდურ ჟურნალისტიკაში. 1947 წელს ის და ბეიკერი გადავიდნენ ლიდო კუნძულის თემში ნიუპორტ ბიჩში, კალიფორნია. ალოჰამ ბოლო წარმოდგენა გამართა ოჯახის 150 წევრისთვის და სტუმრებისთვის, დოქტორ პიტ ლისთან ერთად, ლოს-ანჯელესის ბუნებრივი ისტორიის მუზეუმის კურატორთან 1982 წელს. იგი გარდაიცვალა 1996 წლის 4 ივნისს.
არქივები
ვანდერველის კადრები ინახება აკადემიის კინოარქივში. აკადემიის კინოარქივმა შემოინახა მრავალი ეს ფილმი, 35 მმ ნიტრატის და 16 მმ-იანი ფირებიდან, მათ შორის არის 1920-იანი და 1930-იანი წლების იშვიათი კადრები.
სქოლიო
კატეგორია:კანადის მკვლევრები კატეგორია:გარდაცვლილი 1996 კატეგორია:დაბადებული 1906 კატეგორია:დაბადებული 13 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 4 ივნისი კატეგორია:კანადელი ქალები კატეგორია:ქალი ავიატორები
ქრისტეფორე III (კათოლიკოს-პატრიარქი)
მისი უწმიდესობა და უნეტარესობა ქრისტეფორე III (ერისკაცობაში ქრისტეფორე მურმანის ძე ციცქიშვილი; დ. 27 მარტი, 1873, ვერტყვიჭალა, შორაპნის მაზრა — გ. 23 იანვარი [ ძვ. სტ. 10 იანვარი], 1932, თბილისი) — ქართველი სასულიერო მოღვაწე, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი და მცხეთა-თბილისის მთავარეპისკოპოსი 1927–1932 წლებში.
ბიოგრაფია
ციცქიშვილთა შტოში მრავლად იყვნენ სასულიერო პირები. მღვდელი იყო მომავალი პატრიარქის ერთ-ერთი ძმაც. ამიტომაც გასაკვირი არ ყოფილა, რომ მან სასულიერო გზა აირჩია. 1895 წელს დაამთავრა თბილისის სასულიერო სემინარია, შემდეგ თბილისის უნივერსიტეტის უმაღლესი პედაგოგიური კურსები, 1895–1922 მღვდლად იყო ჯერ იმიერკასპიის ოლქში, შემდეგ საქართველოს სოფლებში — ხიდისთავში, იტრიაში, ნაბახტევში, თბილისის ვერის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესიაში. იყო სოფელ იტრიის ორკლასიანი სკოლის გამგე და საღვთო სჯულის მასწავლებელი (1898–1905), გორის მაზრის სამრევლო სკოლების მეთვალყურე (1904–1905), თბილისის მეხუთე გიმნაზიის საღვთო სჯულის მასწავლებელი (1905–1918), იქვე ქართული ენის მასწავლებელი (1918–1921). 1905 თბილისში თავმჯდომარეობდა არალეგალურ კრებას, რომელმაც შეიმუშავა მოთხოვნა ქართული მართლმადიდებელი სამოციქულო ეკლესიის ავტოკეფალიის აღდგენის შესახებ.
მისი მეუღლე იყო ანა ჩუბინიძე, რომელიც მეტად სათნო, მორწმუნე და კეთილშობილი ადამიანი იყო, იგი საკმაოდ ადრე გარდაიცვალა, ხუთი შვილის აღზრდა კი ქრისტეფორემ იტვირთა. 1922 წლის 18 მარტს დეკანოზი ქრისტეფორე, საქართველოს-კათოლიკოს პატრიარქის ამბროსი ხელაიას მიერ ხელდასხმულ იქნა ჯერ მანგლისის, ხოლო შემდეგ ურბნისის ეპისკოპოსად. 1922 წლის 28 მაისს დაინიშნა კათოლიკოს-პატრიარქის ქორეპისკოპოსად, 1923 წლის 12 იანვრიდან 1925 წლის 8 მარტამდე კი ასრულებდა პატრიარქის მოსაყდრის მოვალეობას. აქედან იწყება მისი ცხოვრების ყველაზე რთული პერიოდი.
1920-იან წლებში ქართველ სასულიერო პირთა ნაწილმა გადაწყვიტა ხელისუფლების მიმართ ლოიალური კურსი აერჩია. 1926 წლის 26-27 დეკემბერს ეპისკოპოსების ქრისტეფორესა და დავითის თაოსნობით ქუთაისში გაიმართა საეკლესიო ყრილობა, რომელმაც ეკლესიაზე თავსდამტყდარი უბედურების მიზეზად კათოლიკოს-პატრიარქ ამბროსისა და საკათალიკოსო საბჭოს ანტისამთავრობო კურსი მიიჩნია და ხელისუფლებისადმი ერთგულების გამომხატველი დეკლარაცია მიიღო.
კათოლიკოს-პატრიარქის ამბროსი ხელაიას გარდაცვალების შემდეგ ამბროსის მოსაყდრე კალისტრატემ ოფიციალური განცხადებით უარი ეთქვა თანამდებობაზე. 1927 წლის 26 ივნისს IV საეკლესიო კრებაზე იმ დროს ცხუმ-აფხაზეთის მიტროპოლიტი ქრისტეფორე ციცქიშვილი კათოლიკოსად აირჩიეს. მეტად მძიმე, ეკლესიისთვის სავალალო სიტუაციაში მოუწია მას ეკლესიის ხელმძღვანელობა. სახელმწიფო ძალიან ავიწროვებდა სასულიერო პირებს, დევნიდა მრევლს. ქრისტეფორეს პოლიტიკა ხელისუფლებასთან თანამშრომლობის სურვილით გამოირჩეოდა, მაგრამ ეკლესიათა დახურვის და დანგრევის პროცესის შეჩერება ასეთი დიპლომატიითაც ვერ შეძლო. ქრისტეფორეს დროს 1927 წლის ნოემბრიდან მოხდა ეკლესიის გადასვლა კალენდრის ძველი სტილიდან ახალზე. 1930 წელს მან გამოაქვეყნა განცხადება, რომლითაც საბჭოთა მთავრობის სუვერენიტეტი აღიარა და გააკრიტიკა რომის პაპ პიუს XI-ის მოწოდება სსრკ-ის წინააღმდეგ „ჯვაროსნული ლაშქრობის“ მოწყობის შესახებ.
გარდაიცვალა 1932 წლის ძვ. სტ. 10 იანვარს, 57 წლის ასაკში. გარდაცვალებამდე ავადმყოფობდა და მოთავსებული იყო წითელი ჯვრის საავადმყოფოში. წესისამებრ, ისევე, როგორც საქართველოს ეკლესიის ავტოკეფალიის აღდგენის შემდგომი ყველა პატრიარქი, დაკრძალულ იქნა თბილისში, სიონის საკათედრო ტაძარში. გაზეთში მხოლოდ ერთი პატარა განცხადება იყო, ისეთი, როგორითაც ჩვეულებრივ ერისკაცს აცხადებენ ხოლმე: „გარდაიცვალა ქრისტეფორე ციცქიშვილი“. ბევრმა არც კი იცოდა რომ ეს სახელი და გვარი სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქს ეკუთვნოდა.
ქრისტეფორე III ეწეოდა მეცნიერულ მუშაობასაც. მას ეკუთვნის ბევრი ისტორიული და ლიტერატურული ხასიათის წერილი და გამოკვლევა. მათგან გამოსაყოფია ნაშრომები ძველი ქართული მწერლობის ძეგლის „ვისრამიანის“ ეროვნების შესახებ. ქრისტეფორეს საქმიანობას ჯერ ეპისკოპოსის და შემდეგ პატრიარქის თანამდებობაზე მკაცრად აკრიტიკებდა მისი თანამედროვე დეკანოზი და შემდგომში საერო პირი ნიკიტა თალაკვაძე.
2013 წლის 20 ივნისს მისი სახელი მიენიჭა იტრიის საშუალო სკოლას და ეწოდა ქრისტეფორე III-ის სახელობის ხაშურის მუნიციპალიტეტის დაბა სურამის N4 საჯარო სკოლა.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქები კატეგორია:დაბადებული 27 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1873 კატეგორია:გარდაცვლილი 23 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1932 კატეგორია:ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების წევრები
სესარ ვალიეხო
სესარ აბრაამ ვალიეხო მენდოსა (César Abraham Vallejo Mendoza, დ. 16 მარტი, 1892, სანტიაგო-დე-ჩუკო — გ. 15 აპრილი, 1938, პარიზი) — პერუელი პოეტი, მეამბოხე და ნოვატორი.
ბიოგრაფია
დაიბადა პერუს ანდებში, ინდიელ–ესპანური არმოშობის მრავალშვილიანი ღარიბ ოჯახში. 1910–1915 წწ. სწავლობდა ლიტერატურას ტრუხილიოს თავისუფალ უნივერსიტეტში. 1922 წელს ცრუ ბრალდების საფუძველზე დააკავეს და 4 თვე გაატარა ციხის კედლებში. 1923 წელს გადავიდა პარიზში, სადაც დაუახლოვდა ფრანგ, ესპანელ და ლათინოამერიკელ სიურრეალისტებს (ვისენტე უიდობრო, პაბლო ნერუდა, ტრისტან ტცარა). 1927 წელს ესტუმრა სსრკ-ს. 1928 წელს გაწევრიანდა პერუს კომუნისტურ პარტიაში. ესპანეთის სამოქალაქო ომში მხარს უჭერდა რესპუბლიკელებს.
გარდაიცვალა 1938 წელს პარიზში, დაკრძალულია მონპარნასის სასაფლაოზე.
სქოლიო
კატეგორია:პერუელი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 1892 კატეგორია:გარდაცვლილი 1938 კატეგორია:XX საუკუნის პერუელი პოეტები კატეგორია:პერუელი ჟურნალისტები კატეგორია:პერუელი ესეისტები კატეგორია:პერუელი მთარგმნელები კატეგორია:პერუელი დრამატურგები კატეგორია:კომუნისტი მწერლები კატეგორია:კომუნისტი პოეტები კატეგორია:პერუელი მამაკაცი პოეტები
ნერსე II
ნერსე II — ქართლის ერისმთავარი VIII საუკუნის II ნახევარში (781-მდე) ადარნასე კურაპალატისა და ერისმთავრის ძე. მასთან აღსაზრდელად მშობლებისაგან მიბარებული იყო გრიგოლ ხანძთელი.
ცხოვრება და მოღვაწეობა
772 წელს ნერსე II ხალიფა მანსურმა ანტიარაბული საქმიანობისათვის ბაღდადში გაიწვია და საპყრობილეში ჩასვა. ხალიფა მაჰდიმ (775-785 წწ.) გამეფებისთანავე გაათავისუფლა ნერსე II და იმავე პატივით ქართლში გამოისტუმრა. 5 წლის შემდეგ ნერსე II კვლავ შეებრძოლა არაბებს, შემდეგ თავისი მხლებლებით ხაზარებთან გაიქცა (დარიალის გზით), რადგან მათი დახმარების იმედი ჰქონდა. ხაზართა ხაკანმა ნერსე II პატივისცემით მიიღო, მაგრამ სამხედრო დახმარებაზე, ჩანს, უარი უთხრა. ნერსე II დასავლეთ საქართველოში (აფხაზეთში) გადავიდა, სადაც წინასწარ ჰყავდა ცოლ-შვილი გახიზნული. აქ მან შეიტყო, რომ ხალიფას ქართლის ერისმთავრად მისი დისწული სტეფანოზ გურგენის ძე დაენიშნა. ნერსე II-მ ამირასაგან ქართლში დაბრუნების ნებართვა და უშიშროების გარანტია ითხოვა. ხაზარებისაგან მიტოვებული ნერსე II არაბებისათვის საშიში აღარ იყო და, როგორც კერძო პირი, ქართლში დაბრუნდა.
ნერსე II-ის ცხოვრების ამ პერიოდთან არის დაკავშირებული მისი არაბი მსახურის აბოს ტრაგიკული თავგადასავალი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართლის ერისმთავრები
ტიმ ბარტონი
ტიმოთი უილიამ ბარტონი (Timothy William Burton; შემოკლებით ტიმ ბარტონი; დ. 25 აგვისტო, 1958, ბერბანკი, კალიფორნია, აშშ) — ამერიკელი კინორეჟისორი, ანიმატორი და მწერალი-სცენარისტი. თანამედროვე სანახაობითი კინოს ოსტატი, საკუთარ ნაწარმოებებში შავ იუმორსა და მაკაბრულ ელემენტებს იყენებს. მის ფილმებში ხშირად თამაშობს ჯონი დეპი.
ბიოგრაფია
ბარტონმა კარიერა დაიწყო, როგორც დისნეის სტუდიის ანიმატორმა. სარეჟისორო დებიუტი შედგა 1985 წელს ფილმით „პი-ვის დიდი თავგადასავალი“, რასაც 1988 წელს მოჰყვა „ბიტლჯუსი“. 1980-იანების ბოლოს გადაიღო ორი ფილმი სუპერგმირ ბეტმენის შესახებ: „ბეტმენი“ (1989) და „ბეტმენი ბრუნდება“ (1992). 1991 წელს გადაიღო „მაკრატელისხელება ედვარდი“, რომელიც წარმოადგენდა გოთიკურ სტილში გადაღებულ სასიყვარულო ისტორიას. იყო პროდიუსერი 1993 წელს გამოსული ფილმისა „კოშმარი შობის წინ“, რომელმაც დიდ წარმატებას მიაღწია. 1994 წელს გადაიღო ბიოგრაფიული ფილმი „ედ ვუდი“. 1996 წელს გადაიღო სამეცნიერო-ფანტასტიკა „მარსი გვიტევს!“, რომელიც საკულტო კლასიკად იქცა. 1999 წელს გადაიღო გოთიკური ჰორორ ფილმი „მთვლემარე სიცარიელე“. 2001 წელს გადაიღო „მაიმუნების პლანეტის“ რიმეიკი. 2003 წელს გადაიღო ფილმი „დიდი თევზი“,. რასაც მოჰყვა „პატარძალი-გვამი“ და „ჩარლი და შოკოლადის ქარხანა“ 2005 წელს. 2007 წელს გადაიღო მიუზიკლი „სუინი ტოდი: დემონი-დალაქი ფლიტ-სტრიტიდან“, 2010 წელს გადაიღო 3D ფილმი „ალისა საოცრებათა ქვეყანაში“, ხოლო 2012 წელს — „ფრანკენუინი“. 2014 წელს გადაიღო ფილმი „დიდი თვალები“. ბარტონის მომავალი ფილმებია „მისს პერეგრინის უცნაური ბავშვების სახლი“ (2016) და „ბიტლჯუს 2“ (2017).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი კინორეჟისორები კატეგორია:ამერიკელი ანიმატორები კატეგორია:დაბადებული 1958 კატეგორია:დაბადებული 25 აგვისტო
იემენური სამზარეულო
ალტ=სალტა - იემენური სამზარეულოს პოპულარული კერძი|მინი|სალტა - იემენური სამზარეულოს პოპულარული კერძი ალტ=იემენის რუკა|მინი|იემენის რუკა იემენური სამზარეულო (مطبخ يمني) ახლო აღმოსავლეთის სამზარეულოებისაგან განსხვავდება თავისი რეგიონული თავისებურებით, თუმცა ქვეყნის ზოგიერთ რეგიონში უცხოური გავლენა აშკარად იგრძნობა. ჩრდილოეთ რეგიონებში ოსმალეთის სამზარეულოს გავლენაა, ხოლო მუღლაის ინდური გავლენა აშკარად იგრძნობა ადენის სამხრეთ რეგიონში, იემენის სამზარეულო ემყარება ანალოგიურ საფუძვლებს ქვეყნის მასშტაბით.
წეს-ჩვეულებები
სტუმრებისთვის კერძის შეთავაზება ერთ-ერთი ჩვეულებაა იემენურ კულტურაში და შეურაცხყოფად ითვლება თუ სტუმარი შეთავაზებას არ მიიღებს.საკვებს ჩვეულებრივ იატაკზე ან მიწაზე დამსხდრები მიირთმევენ. არაბული ქვეყნების უმეტესობის ტრადიციისგან განსხვავებით, იემენში ლანჩია დღის მთავარი ტრაპეზი და არა სადილი.
ხორცი და რძის ნაწარმი
იემენში საქონლის ხორცზე მეტად მიირთმევენ ქათმის, ცხვრის და თხის ხორცს. ასევე - თევზს, განსაკუთრებით სანაპირო ზონებში. ყველის, კარაქის და სხვა რძის პროდუქტების ნაკლებად გვხვდება იემენელთა საკვებ რაციონში. ცხიმებიდან ყველაზე ხშირად იყენებენ მცენარეული ზეთს და ერბოს, რომელიც გამოიყენება პიკანტურ კერძებში. გადამდნარი კარაქის (ერბო) სახეობა რომელიც ცნობილია როგორც სემნი (سمن), გამოიყენება საკონდოტრო წარმოებაში. იემენში მუსლიმებისათვის ღორის მოხმარება აკრძალულია შარიათის კანონების შესაბამისად.
საუზმე
ალტ=ფულ მედამესი|მინი|ფულ მედამესი იემენელები ცხელი კერძების მიღებას დილით ამჯობინებენ. როგორც წესი, საუზმეზე მიირთმევენ სხვადასხვა სახის საკონდიტრო ნაწარმს, ფინჯან იემენურ ყავასთან ან ჩაისთან ერთად. უფრო ნოყიერი საუზმე ხშირად მოიცავს პარკოსნებს, კვერცხს, ან თუნდაც შემწვარი ხორცს ან ქაბაბს, რომელსაც, როგორც წესი, პურთან ერთად ან სენდვიჩის სახით მიირთმევენ. იემენში ასევე ამზადებენ საუზმეულს ცხვრის ან ძროხის ღვიძლისგან, რომელიც არა იემენელთათვის უცნაურ დელიკატესად ითვლება. საუზმეულიდან პოპულარულია ფატა (არაბ.: فتّة‎ ), ფატუტი, ფულ მადამესი, მუტაბაკი და შაკშოუკა. ალტ=იემენური სუფრა|მინი|იემენური კერძები|მარცხნივ
სალტა
ალტ=სალტა|მინი|სალტა მიუხედავად იმისა, რომ თითოეულ რეგიონს აქვს საკვების მომზადების საკუთარი ვარიაციები, სალტა (سلتة) ითვლება იემენის ეროვნულ კერძად.
ინგრედიენტებია: ყავისფერი ჩაშუშული ხორცი( ძირითადად ცხვრის ან ქათმის), რომელსაც ეწოდება მარაკი (مرق), ცერეცო (ჰოლბა) და საჰავკი (سحاوق) ან საჰაუკა (დაკეპილი ჩილის წიწაკის, პომიდვრის, ნივრისა და მწვანილის ნარევი). შემდეგ ემატება: ბრინჯი, კარტოფილი, ომლეტი და ბოსტნეული. მას მიირთმევენ ტრადიციულად იემენის ბრტყელ პურთან ერთად, რომელიც ჭურჭლის დანიშნულებას ასრულებს.
არსებობს ასეთი თქმულება, რომ სახელწოდება მომდინარეობს არაბული სიტყვიდან ”სალტაჰ” سلطه, რაც ნიშნავს ნარევს.როგორც ამბობენ: ოსმალეთის მიერ იემენის ოკუპაციის დროს მაღალჩინოსნები მრავალფეროვან საკვებს მიირთმევდნენ. მათ შორის იყო: ცხვრის ხორცი, კარტოფილი, ბრინჯი და სხვა პროდუქტები, რომლებიც კერძების მოსამზადებლად გამოიყენებოდა. როდესაც  მაღალი რანგის ოფიცრები ტრაპეზს ასრულებდნენ, ისინი ჩვეულებრივ აგროვებდნენ დარჩენილ საკვებს, აურევდნენ ერთ ჭურჭელში და აცხელებდნენ ცოტა ხნით, შემდეგ უმატებდნენ ცერეცოს ან ადგილობრივად როგორც უწოდებდნენ "ჰოლბას" და საკვებს უტოვებდნენ დაცვას. კითხვაზე, თუ რა სურდათ ლანჩზე, პასუხი იყო "სალტაჰი"-იგულისხმებოდაა მათთვის განკუთვნილი დარჩენილი საკვები. აშკარად,ამ ინგრედიენტების მრავალფეროვნებით და ცერეცოს (ჰოლბას) დამატებით აღმოჩნდა, რომ ეს ჯანმრთელი და გემრიელი ნაზავი დროთა განმავლობაში "ნარჩენების ნარევი" საკვებიდან გადაიქცა პოპულარულ კერძად. იემენში სალტა აუცილებლად შედის მცველების ლანჩის მენიუში.
იემენური პურის სახესხვაობები
პური იემენის სამზარეულოს განუყოფელი ნაწილია. უმეტესობა ადგილობრივი მარცვლეულისგან მზადდება. ყველაზე გავრცელებულია უსაფუარო პურის სახეობა- ხალუფი - ხორბლის ფქვილის ბრტყელი პური. პურს თითქმის ყოველთვის აცხობდნენ სახლში თიხის ღუმელში, რომელსაც არაბულად უწოდებდნენ თანურს (تنور), თითოეული პურის სისქე დაახლოებით 2 სანტიმეტრი (0.79 დიუმი) და დიამეტრი 20 სანტიმეტრიდან (7.9 დიუმიდან) 30 სანტიმეტრამდეა (12 ინჩი) ) თავა, ტამიზი, ლუჰუჰი (დამზადებულია სორგოსგან), მალუგა, კადერი, კუბანე, ფატირი, კუდამი, ოშარი, ჰამირი და მულუვაჰ. ასევე პოპულარულია იემენში მალუჯი, ხუბზი და ხამირი -ხელნაკეთი პურის პოპულარული სახეობები. ასევე გავრცელებულია პიტას პური და როტი (ფრანგული პურის მსგავსი ფუნთუშა), რომლებიც მაღაზიაში იყიდება.
ჰარისი სქელი ფქვილის კერძი (ბურღულეული), რომელიც მზადდება დანაყული ხორბლისგან დაახლოებით მარცვლის  1/3 ან 1/4  ზომის. ზოგჯერ უმატებენ სამნეჰს (ერბო) თაფლს ან შაქარს. იემენში ჰარისს ჩვეულებრივად მიირთმევდნენ ზამთრის ცივ დილას ვინაიდან ითვლება, რომ აძლიერებს და აჯანსაღებს სხეულს. სასარგებლო თვისებების გამო ქალებს აძლევდნენ მშობიარობის შემდეგ პირველ კვირებში, ასევე ჰარისის მსგავსი იყო - ფქვილის (ბურღულეულის) სქელი კერძი. რომელიც მზადდებოდა მსხვილად დაფქვილი ხორბლის, ბრინჯის, ოსპის ან ლობიოსგან. ბურღულეულს ჯერ წყალში ხარშავდნენ. შემდეგ კი მას ხორცის ან ძვლის ტვინის ცხიმიან ნაწილს უმატებდნენ და ბოსტნეულს: მწვანე ხახვი, ნიორი, პომიდორი და სხვა.ალტ=იემენური კერძი სოუსი Muto wot და პური|მინი|იემენური კერძი სოუსი (Muto wot) და პური
ნასუფი არის  ფქვილის თხელი კერძი (ფაფა), რომელიც მზადდება დაფქვილი ხორბლისგან. სომნეჰით (ერბო) შაქრით ან თაფლით. სვამენ თასიდან, ჩვეულებრივ საუზმეზე. სოფლელები ნასუფს ამზადებენ იოგურტით, არომატის მისაცემად უმატებენ ზუგის (კაიენის წიწაკის ცხელი სოუსი).
მატიტ-  ფქვილის თხელი კერძი (ფაფა), რომელიც მზადდება დაფქვილი ხორბლის ან ქერისგან,  რომელსაც სვამენ სამნეჰთან (ერბო) ზოგჯერ გახეხილ ხახვთან ან ტკბილ მარჯორამთან  რაც მას მომწარო გემოს აძლევს.
ასიტი - სორგის საკვები, სიმინდის ან მწვანე ქერის კერძი წყალში მოხარშვით დამზადებული სქელ პასტად. მოხმარებამდე   სამნეჰს (ერბო) ან ზეთს უმატებენ. შუადღის ტრაპეზის დროს ხორცთან ან წვნიანთან ერთად მიირთმევენ ან უმატებენ წვნიანს ჰილბაჰთან ( არაბ. حلبة‎ )(ცერეცოს  სანელებელი) ერთად.
სანელებლები
ალტ=სანელებლები|მინი|სანელებლები|მარცხნივ იემენის სამზარეულოში, სხვა აღმოსავლური სამზარეულოების მსგავსად, ფართოდ მოიხმარენ სხვადასხვა სანელებლებს. პოპულარული  საკმაზია  სანელებლების ნარევი, რომელსაც უწოდებენ ჰავაიჯს. მასში შედის: ანისული, ცერეცოს თესლი, ჯანჯაფილი და ილი. მრავალფეროვანი კერძების მოსამზადებლად გავრცელებული სანელებლებია: წიწაკა, ცხარე  წიწაკა-ჩილი, ქინძის თესლი, კურკუმა. ასევე გამოიყენება ისეთი მცენარეები, როგორიცაა: ქინძი, პიტნა, ცერეცო. ცერეცო  ერთ-ერთი მთავარი ინგრედიენტია პასტის ან სოუსის (ე.წ. ჰოლბას)მოსამზადებლად. ზოგიერთი პურის სახეობაში ( მათ შორის, კუბანე და საბაიაჰ) ურევენ პოპულარულ სუნელს- შავ კუმინს, რომელიც ცნობილია ასევე ჰაბასოდა-ს სახელწოდებით.
დესერტები
ბინთ ას-საჰნ (საბაია)ტკბილი თაფლის ნამცხარი, ზოგჯერ იემენური სამზარეულოს პურსაც უწოდებენ. მზადდება თეთრი ფქვილის ცომისაგან, კვერცხით, საფუარით, ათქვეფილი კარაქითა და თაფლით.
თაფლი
იემენში თაფლი მზადდება ქვეყნის შიგნით და ითვლება დელიკატესად. ადგილობრივი წარმოების თაფლზე დიდი მოთხოვნილებაა და   აქვს ქვეყნის სტატუსის სიმბოლო.
სქოლიო
კატეგორია:იემენური სამზარეულო
ექსცესი (ჯგუფი)
ექსცესი — ქართული რეპ ჯგუფი, რომელიც 1999 წელს, თბილისში დაარსდა. ჯგუფი სამი წევრისგან შედგებოდა.
ისტორია
ჯგუფი ექსცესი შეიქმნა 1991 წლის ნოემბერში, ქ.თბილისში. ჯგუფის სადებიუტო სიმღერა იყო შაბაშის ღამე. პირველი სიმღერის ჩაწერის შემდეგ ჯგუფთან მუშაობას დაიწყო პროდიუსერმა, მიშა ჩხაიძემ. პირველი კონცერტი ჯგუფმა რუსთავში გამართა. თბილისში მათი დებიუტი გრიბოედოვის თეატრში შედგა, 1999 წლის 19 დეკემბერს. ამ დროისათვის ჯგუფს უკვე ჰქონდა თავისი ჩამოყალიბებული იმიჯი — შავი ანაფორები. ამის შემდეგ ჩაიწერა პირველი დუეტი ჯგუფ Doog Street-თან(აპოკალიფსი).