cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Queen (ალბომი)
ისტორია
ზემოაღნიშნული პირობების გამო ჩაწერამ 1972 წლის ივნისიდან ნოემბრამდე გასტანა. შეზღუდვების გამო მოხდა ისე, რომ თითო სესიის დროს ჯგუფი მხოლოდ ერთი სიმღერის დასრულებაზე მუშაობდა. სტუდიის De Lane Lea დემოებს მუსიკოსები დიდი მნიშვნელობას ანიჭებდნენ, მაგრამ პროდიუსერმა როი თომას ბეიკერმა სთხოვა, ყველაფერი უკეთესი ტექნიკით ჩაეწერათ. პირველად ეს ცვლილება სიმღერას Keep Yourself Alive შეეხო, მაგრამ Queen-ს არ მოეწონა შედეგი. იგი კიდევ ერთხელ ჩაწერეს, მაგრამ ხმის მიქსით არ დაკმაყოფილდნენ, სანამ სტუდიაში არ შემოვიდა მაიკ სტოუნი. შვიდი-რვა დუბლის შემდეგ სტოუნის ნამუშევარი მოიწონეს იმდენად, რომ იგი მათი შემდეგი ხუთი ალბომის ინჟინერი და პროდიუსერიც იყო. მოგვიანებით სიმღერის Keep Yourself Alive დაწუნებული ვერსია აშშ-ში ლეიბლმა Hollywood Records გამოსცა, ქვესათაურით (Long Lost Re-take) - თუმცა, მხოლოდ ბრაიან მეის თანხმობით.
პრობლემები სხვა სიმღერებთანაც წარმოიშვა. მაგალითად, ჯგუფს არ მოსწონდა Mad The Swine-ში პერკუსიის ჟღერადობა. ამ პრობლემის გამო სიმღერა ამოიღეს გამოსაცემი ალბომიდან და იგი მხოლოდ 1991 წელს, სინგლის Headlong B-მხარეზე გამოჩნდა (ბრიტანულ გამოცემაში) და თავად ალბომის Hollywood Records-ის მიერ მომზადებულ ვერსიაში. საგულისხმოა ისიც, რომ პირველი დემო-ვერსიებიდან ყველა არ იქნა დაწუნებული - მაგალითად, The Night Comes Down სწორედ სტუდიის De Lane Lea პერიოდის არის, ვინაიდან ჯგუფი უკმაყოფილო იყო მისი ხელახლა ჩაწერის ყველა მცდელობით.
Camponotus tasmani
Camponotus tasmani — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
Queen (ალბომი)
ისტორია
იმავე პერიოდის სხვა ჩანაწერებია Silver Salmon და Polar Bear (ჯგუფი Smile), Rock And Roll Medley (საკონცერტო ჩანაწერი) და უცნობი Hangman (რომლის სტუდიური ვერსიის არსებობასაც დიდი ხნის მანძილზე უარყოფდნენ). ყველა ეს ჩანაწერი კერძო კოლექციონერთა მფლობელობაშია.
683
თარიღი უცნობია
*
Camponotus tasmani
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
Queen (ალბომი)
ისტორია
მიუხედავად იმისა, რომ ალბომი დასრულებული იქნა 1972 წლის ნოემბრისათვის, სტუდია Trident თვეების მანძილზე ცდილობდა ხმისჩამწერი კომპანიის მოძიებას. გავიდა 8 თვე და მათ უბრალოდ, საკუთარი ხარჯების გამოსცეს იგი. ამ პერიოდში Queen უკვე შემდეგ ალბომზე მუშაობდა, მაგრამ პირველი დისკის გამოცემის გაჭიანურების გამო წუხდა. ამავე პერიოდში ისინი უკვე პოპულარულები იყვნენ, იმდენად, რომ BBC-ს რადიოს სესიებში მიიღეს მონაწილეობა (ჩაიწერა ორი სესია). Keep Yourself Alive, რომელიც მაიკ სტოუნის ხელმძღვანელობით ჩაიწერა და ამჟამად ალბომის სტანდარტულ ვერსიას წარმოადგენს, სინგლის სახით ალბომამდე 1 კვირით ადრე გამოვიდა, 1973 წლის 6 ივლისს. აშშ-ში სიმღერის ხანგრძლივობა შეამოკლეს, 3:47-დან 3:30-მდე. აშშ სინგლი საბოლოოდ მხოლოდ ოქტომბერში გამოვიდა. ყველა ქვეყანაში მისი B-მხარის სახით წარმოდგენილი იყო Son And Daughter. ხოლო ალბომი აშშ-ში 4 სექტემბერს გამოჩნდა.
კიაღმის ალთი
კიაღმის ალთი — ტაძარი ისტორიულ ამიერტაოში, ბანას მახლობლად სოფელ სოლომონისისაკენ (თანამედროვე ევბაქანი) მიმავალ საავტომობილო გზაზე. თურქეთის დაყოფით შედის ერზურუმის პროვინციის რაიონ შენკაიაში. ეკლესია იყო ექვკონქიანი. დღესდღეობით თითქმის მთლიანად დანგრეულია. აღმართულია მხოლოდ ერთი ფრაგმენტი – ორი აფსიდის კედლების შეერთების ადგილი.
Queen (ალბომი)
ისტორია
Liar-ის განსხვავებული, შემოკლებული ვერსია, ჯგუფისგან დაუკითხავად, 1974 წლის 14 თებერვალს გამოსცა Elektra Records-მა, B-მხარით Doing All Right. მოგვიანებით, 1975 წლის ივლისში მანვე გამოსცა Keep Yourself Alive-ის შემოკლებული ვარიანტი, B-მხარებით Lily Of The Valley და God Save the Queen. საინტერესოა, რომ ორივე ვერსია ალბომის ვერსიებისგან განსხვავდება.
კიაღმის ალთი
ხუროთმოძღვრება
ნაწილობრივ შერჩენილია კონქისწინა ნახევარწრიული თაღები და მათი დამჭერი პილასტრი, სრულად არის შერჩენილი ამ კლავებს შუა ამოყვანილი აფრა, რომლის ზემოთ გუმბათქვეშა წრიული რკალიც კარგად ჩანს. ამ ფრაგმეტებს ზედა დონეზე საპირე წყობა კარგად აქვს შერჩენილი. მხოლოდ ქვედა ნაწილებია გაძარცვული, სადაც კარგად ჩანს მყარი დუღაბი. გარედან შემორჩენილია ასევე საპირე წყობით კარგად ნათალი ქვით მოპირკეთებული საფასადო წახნაგი, რომელიც მოიცავს სამკუთხა ნიშას და გვირგვინდება თხელი სადად პროფირილებული ნახევარწრიული თაღით. სამკუთხა ნიში ფასადზე აფსიდების შეერთების კუთხეს შეესაბამება. ჯერაც კარგად ჩანს ორი წახნაგის შეერთების კუთხე და თაღებს შუა ჩამჯდარი ასევე სადა კაპიტელის ქვა. მიუხედავად იმისა, რომ ეკლესია სუფთად ნათალი ქვებითაა აგებული და მისი მოხატვა თავდაპირველი გეგმა არ უნდა ყოფილიყო ნალესობის კვალი ბევრ ადგილას შერჩენილი აქვს, რაც იმას მიუთითებს, რომ იგი მოხატულიც ყოფილა. ტაძარი სავარაუდოდ მეათე საუკუნის უნდა იყოს. გზის მოპირდაპირე მხარეს კლდეში მღვიმეებია.
Queen (ალბომი)
ისტორია
Hollywood Records-მა 1998 წელს გამოსცა სინგლი Keep Yourself Alive - ეს მოხდა კრებულის Crown Jewels პრომოკამპანიის ფარგლებში. კომპაქტ-დისკი წარმოდგენილია შემდეგი ვერსიები: Long Lost Re-take, BBC-ს სესიის #1 ვერსია, Live Killers-ის ვერსია, ალბომის ვერსია (რემასტერინგის გარეშე) და ალბომის ვერსია (1998 წლის რემასტერინგი).
Tapinoma kinburni
Tapinoma kinburni — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Tapinoma-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
Queen (ალბომი)
შეფასება
როლინგ სტოუნი წერდა - „უეჭველია, რომ ეს ფანკური, ენერგიული ინგლისური კვარტეტი ფლობს ყველა ინსტრუმენტს, რათა ლედ ზეპელინის კუთვნილ მძიმე მეტალის სამეფო ტახტზე პრეტენზია განაცხადოს და იქცეს როკ-სამყაროში ნამდვილად გავლენიან ძალად. მათი სადებიუტო ალბომი შესანიშნავია.“ გამოცემა Winnipeg Free Press თვლიდა, რომ Queen ზოგიერთ ელემენტს სხვა მუსიკოსებისგან სესხულობდა, მაგრამ ასევე ადარებდა ლედ ზეპელინს და უსვამდა ხაზს, რომ Queen-ის სადებიუტო ალბომის ენერგია ისევე აქტუალურია, როგორც თავის დროზე Led Zeppelin. გამოცემა Daily Herald აღნიშნავდა, რომ სასიამოვნო მოსასმენია 'Keep Yourself Alive,' 'Great King Rat' და 'Doing All Right'.
კიაღმის ალთი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართული ეკლესია-მონასტრები ტაო-კლარჯეთში
Queen (ალბომი)
შეფასება
წლების შემდეგ, პორტალმა Allmusic ალბომს 5-დან 3 ქულა მიანიჭა. მისი აზრით, „ეს არის კლასიკური როკ-ჯგუფის ლაქებიანი, მაგრამ დამაიმედებელი დებიუტი“. Q-ს აზრით (რომელმაც ალბომს 5-დან 5 ქულა მიანიჭა), ჩანაწერი გამორჩეული შენაძენია. 1994 წელს გამოცემამ Guitarist Queen-ის დებიუტს ყველა დროის ყველაზე გავლენიანი საგიტარო ალბომების სიაში #19 ადგილი მიანიჭა.
2008 წელს როლინგ სტოუნმა სიმღერა Keep Yourself Alive შეიყვანა ყველა დროის უდიდესი საგიტარო სიმღერის სიის #31 პოზიციაზე.
2011 წლის გამოცემა
2010 წლის 8 ნოემბერს, კომპანიამ Universal Music განაცხადა, რომ 2011 წლის მარტში ხელახლა გამოიცემოდა Queen-ის ალბომების ნაწილი - რემასტერინგებისა და ვრცელი გამოცემების სახით. ეს გადაწყვეტილება არის Queen-ისა და ლეიბლს Universal Music შორის ახალი კონტრაქტის ნაწილი. ამჟამად ჯგუფის თანამშრომლობა EMI-სთან, 40 წლის შემდეგ, დასრულებული. Universal Music-ის თანახმად, ჯგუფის ყველა ალბომი 2011 წელს მსგავსი სახით გამოიცა.
სქოლიო
კატეგორია:Parlophone-ის ალბომები კატეგორია:Hollywood Records-ის ალბომები კატეგორია:Queen-ის ალბომები კატეგორია:1973 წლის სადებიუტო ალბომები კატეგორია:Elektra Records-ის ალბომები კატეგორია:ალბომები ჯონ ენტონის პროდიუსერობით
შალვა კერესელიძე
შალვა კერესელიძე (დ. 15 სექტემბერი, 1975, ქ. დუშეთი) — ქართველი ეკონომისტი და პოლიტიკოსი.
ბიოგრაფია
1996-2000 წლებში მუშაობდა თბილისის საბურთალოს და დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონის გამგეობებში სხვადასხვა პოზიციაზე. 2001–2003 წლებში იყო საქართველოს პრეზიდენტის სახელმწიფო რწმუნებულის მრჩეველი მცხეთა-მთიანეთის მხარეში. 2004-2005 წლებში მუშაობდა ეროვნული თანხმობის საკითხებში საქართველოს სახელმწიფო მინისტრის აპარატში საქართველოდან ემიგრირებულ მოქალაქეთა ინტერესების დაცვისა და საინფორმაციო-ანალიტიკურ საკითხთა უზრუნველყოფის განყოფილების წამყვან სპეციალისტად. 2009-2014 წლებში იკავებდა სხვადასხვა პოზიციას რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროში, საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტროში. 2015-2018 წლებში იყო საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს რეგიონებთან ურთიერთობის დეპარტამენტის პირველადი სტრუქტურული ერთეულის ხელმძღვანელი, საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტროს რეგიონებთან კოორდინაციის დეპარტამენტის უფროსი. ფლობს ქართულ, ინგლისურ და რუსულ ენებს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1975 კატეგორია:დაბადებული 15 სექტემბერი კატეგორია:საქართველოს X მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:დუშეთში დაბადებულები შ კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები
მამიკონიანები
მინი|270პქ|მამიკონიანთა დროშა მინი|300პქ|მამიკონიანთა დაპყრობები მამიკონიანები — ერთ-ერთი უძლიერესი ფეოდალური გვარი ადრინდელ შუა საუკუნეების სომხეთში. მამიკონიანები ფლობდნენ ვრცელ ტერიტორიას ტაოსა (ტაიქსა) და ტარონში.
წარმოშობის ვერსიები
ნ. ადონცი და კირილ თუმანოვი მიიჩნევენ, მამიკონიანთა საგვარეულო საქართველოს ისტორიული პროვინციიდან, ჭანეთიდან მოდის და მათი სახელის ფუძეც მამიკ (მამა) ქართულიდან მომდინარეობს .
ისტორიკოსთა ნაწილი მიიჩნევს იმას, რომ მამიკონიანებს სკვითური წარმომავლობა ჰქონდათ.
მოვსეს ხორენაცის და სებეოსის ჩანაწერების მიხედვით მამიკონიანები წარმოშობით "ჩენის ქვეყნიდან" იყვნენ, რომელშიც ჩინეთი მოიაზრებოდა. ასევე ფავსტოს ბუზანდის ცნობით, მამიკონიანები ჩინეთის სამეფო დინასტიის ხანშუის შთამომავლები არიან.
ცნობილი მამიკონიანები
IV საუკუნიდან მემკვიდრეობით ეჭირათ სომხეთის უმაღლესი მთავარსარდლის — სპარაპეტის სახელო. მამიკონიანების გვარიდან არაერთი გამოჩენილი სარდალი გამოვიდა, რომელიც მეთაურობდა სომეხი ხალხის განმათავისუფლებელ ბრძოლას. სომხეთის დამოუკიდებლობის დაკარგვის შემდეგ (V საუკუნის 20-იანი წლები) მამიკონიანები დაადგნენ ბიზანტიურ ორიენტაციას. მამიკონიანების ზოგიერთ წარმომადგენელს ბიზანტიაში საკმაოდ მაღალი სამხედრო და ადმინისტრაციული თანამდებობა ეკავა.
451 წელს მოხდა ავარაირის ბრძოლა, სადაც თავი ვარდან დიდმა გაიჩინა. სომხეთმა ბრძოლა წააგო, სამაგიეროდ დიდი ზიანი მიაყენა სასანიანთა ირანს.
472 წელს ქრისტიანობისთვის იწამა ვარდან მამიკონიანის ასული შუშანიკი.
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის ისტორია
ანიასკო (პუერტო-რიკო)
ანიასკო (Añasco; სახელი ეწოდა ერთ-ერთი დამფუძნებლის, დონ ლუის დე ანიასკოს საპატივცემულოდ) ― ქალაქი და მუნიციპალიტეტი პუერტო-რიკოში. მდებარეობს კუნძულის დასავლეთ სანაპიროზე, მონის გასასვლელიდან აღმოსავლეთით, მაიაგესისა და ლას-მარიასის ჩრდილოეთით, რინკონის, აგვადისა და მოკის სამხრეთით და სან-სებასტიანისა და ლას-მარიასის დასავლეთით. შედის აგვადილია-ისაბელა-სან-სებასტიანის მეტროპოლიტენური სტატისტიკური ტერიტორიის შემადგენლობაში.
სქოლიო
კატეგორია:პუერტო-რიკოს მუნიციპალიტეტები
უაი (მდინარე)
უაი (Wye) — მდინარე უელსში. სიგრძით დაახლოებით 215 კილომეტრია და ამ მაჩვენებლით მეხუთეა გაერთიანებულ სამეფოში. მდინარეზე გადის უელსისა და ინგლისის საზღვარი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უელსის მდინარეები კატეგორია:ინგლისის მდინარეები
Tervaskanto
Tervaskanto — ფინური ფოლკ მეტალ ჯგუფ Korpiklaani-ის მეოთხე სტუდიური ალბომი. იგი გამოიცა 2007 წლის 26 ივნისს.
სქოლიო
კატეგორია:2007 წლის ალბომები კატეგორია:Korpiklaani-ს ალბომები კატეგორია:Napalm Records-ის ალბომები
Tapinoma litorale
Tapinoma litorale — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Tapinoma-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
Camponotus tashcumiri
Camponotus tashcumiri — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
NGC 7066
NGC 7066 — სპირალური გალაქტიკა პეგასის თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1886 წლის 31 აგვისტო. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი
ცხვირფართო მაიმუნები
ცხვირფართო მაიმუნები, ახალი სამყაროს მაიმუნები, ან ამერიკული მაიმუნები (Platyrrhini) — ძუძუმწოვრების ქვერიგი პრიმატების რიგისა. უმრავლესობას ნესტოთაშორისი ძგიდე განიერი აქვს. მათი სხეულის სიგრძეა 13-75 სმ, კუდის სიგრძე 19-70 სმ-ს აღწევს. ლოყისუკანა პარკები და საჯდომი კორძები არა აქვთ. ცხვირფართო მაიმუნების ბეწვი რბილი და ხშირია. ცნობილია ხუთი ოჯახი: მოთამაშე მაიმუნისებრნი, ღამის მაიმუნები, ობობასებრი მაიმუნები, საკისებრნი და კაპუცინისებრნი (70-მდე სახეობა). გავრცელებულნი არიან სამხრეთ და ცენტრალურ ამერიკაში. ბინადრობენ ტყეებში. მეხეური ცხოველები არიან.
ლიტერატურა
კატეგორია:პრიმატები
ვოსხოდი
„ვოსხოდი“ (Восход) — სსრკ-ის შექმნილი კოსმოსური ხომალდი პილოტირებული კოსმოსური გაფრენებისათვის. იგი იყო გაგრძელება „ვოსტოკის“ ტიპის კოსმოსური ხომალდების სერიისა.
ხომალდი შედგებოდა სფერისებური დასაშვები მოდულისგან (დიამეტრი 2,3 მეტრი), სადაც მოთავსებულნი იყვნენ კოსმონავტები და კონუსისებური ინსტრუმენტული ნაკვეთურისგან (მასა 2,27 ტონა, სიგრძე 2,25 მეტრი, სიგანე 2,43 მეტრი), სადაც მოთავსებული იყო საწვავი და ძრავები.
„ვოსხოდის“ ტიპის კოსმოსური ხომალდი ძირითადად იგივე „ვოსტოკის“ ტიპის ხომალდი იყო, რომელსაც ჰქონდა მყარსაწვავიანი დამამუხრუჭებელი ძრავა, რომელიც დასაშვები მოდულის წინა ნაწილში იყო მოთავსებული. კატაპულტირებადი სავარძელი „ვოსხოდიდან“ მოშორებულ იქნა და მის მაგივრად დაემატა ორი სავარძელი, რომელიც 90 გრადუსით იყო გადახრილი იმ მდგომარეობიდან რა მდგომარეობაშიც „ვოსტოკში“ იყო სავარძელი მოთავსებული. „ვოსხოდ-2“ შემთხვევაში დასაშვებ მოდულს დაემატა გასაბერი ლუკი (ღია კოსმოსში გასასვლელად) შესასვლელის მოპირდაპირე მხარეს. ეს ლუკი გამოყენების მერე შორდებოდა ხომალდს. ავარიის შემთხვევაში ეკიპაჟისათვის არ იყო გათვალისწინებული უსაფრთხოების ზომები. მყარსაწვავიანი სამუხრუჭე ძრავა ასევე დაემატა დასაშვებ მოდულს მიწაზე რბილად დაშვებისათვის. ეს აუცილებელი იყო, რადგან „ვოსტოკისგან“ განსხვავებით „ვოსხოდის“ ეკიპაჟი დასაშვებ მოდულში მყოფი ეშვებოდა მიწაზე. სივრცის ნაკლებობა ხომალდ „ვოსხოდში“ იწვევდა იმას, რომ კოსმონავტები სკაფანდრების გარეშე მიფრინავდნენ. „ვოსხოდ-2“ გაფრენის დროს ორივე კოსმონავტს ეცვა სკაფანდრი, რადგან ეს მისია ითვალისწინებდა ღია კოსმოსში გასვლას. ეკიპაჟის მეორე წევრი (პავლე ბელიაევი) ასევე ატარებდა სკაფანდრს იმ შემთხვევისთვის, თუკი უცებ ხომალდი ჰერმერტულობას დაკარგავდა. დასაშვებ მოდულს ასევე დაემატა მყარსაწვავიანი სამუხრუჭე ძრავა. „ვოსტოკს“, როგორც წესი, საკვების, წყლის და ჟანგბადის ათდღიანი მარაგი მიჰქონდა თან, რაც იმას ნიშნავდა, რომ თუ მისი სამუხრუჭე ძრავა არ იმუშავებდა, „ვოსტოკის“ ორბიტა ატმოსფეროს მაღალი ფენების წინააღმდეგობის გამო ამ ხნის განმავლობაში ხომალდს თავისით დაამუხრუჭებდა და დასვამდა დედამიწაზე. რაც შეეხება „ვოხსოდს“, მასში ადგილის ნაკლებობის გამო საკვების, წყლის და ჟანგბადის მარაგი მკვეთრად შეზღუდული იყო და სამუხრუჭე ძრავის გაუმართაობა არსებითად კოსმონავტების სიკვდილს ნიშნავდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კოსმოსური ხომალდები
Magnum opus
Magnum opus (ზოგჯერ Opus magnum; „უდიდესი ნამუშევარი“) — მწერლის, მხატვრის ან კომპოზიტორის საუკეთესო, ყველაზე ცნობილი ნამუშევარი. მაგალითად, ლეონარდო და ვინჩის მაგნუმ ოპუსია „მონა ლიზა“, ჯგუფ Depeche Mode-ის — კომპოზიცია Enjoy the Silence, ხოლო Led Zeppelin-ის — Stairway to Heaven. ტერმინი აგრეთვე გამოიყენება გამოჩენილ ლიტერატურულ, მხატვრულ ან მუსიკალურ შედევრებთან მიმართებაში, როგორიცაა, მაგალითად, ბეთჰოვენის მეცხრე სიმფონია.
ომენი
ომენი (ლათ omen) — ფენომენი, რომლითაც მომავალს განსაზღვრავდნენ. ნიშანი, რომლის გაგონებასაც ან კარგი უნდა მოესწავლებინა, ან ცუდი.
ძველი რომი
ძველ რომში ომენების პროფესიონალ ამხსნელთა (ამომცნობთა) ორი ტიპი არსებობდა. ავგურები ხსნიდნენ ჩიტების ფრენის მნიშვნელობას, როცა ჰარუპსიკები ცხოველების მსხვერპლად შეწირვას მოითხოვდნენ, რათა შიგნეულობა გამოეყენებინათ წინასწარმეტყველებისთვის.
ასტროლოგია
ასტროლოგიაში, მზისა და მთვარის დაბნელებას ( კომეტების გამოჩენისა და სავსე მთვარეობის დარად) ზოგიერთ საზოგადოებაში მიიჩნევდნენ ცნობილი ადამიანების დაბადების, გარდაცვალების და რაიმე ღირსსახსოვარი მოვლენების მომასწავებლად. მაგალითად, მათეს სახარებაში ბეთლემის ვარსკვლავის გამოჩენით იესოს დაბადება იწინასწარმეტყველეს.
ცუდი თუ კარგი
ომენი შეიძლება გავიგოთ როგორც ცუდი ან კარგი მოვლენა, გააჩნია როგორ ავხსნით. ერთი და იგივე ნიშანი შესაძლოა სხვდასხვაგვარად იქნეს აღქმული სხვადასხვა ხალხსა და კულტურებში. მაგალითად აშშ-სა და ევროპის რიგ ქვეყნებში შავი კატა ავისმომასწავებლად არის მიჩნეული.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ცრურწმენა
პერუს გერბი
მინი|250პქ|პერუს გერბი პერუს გერბი — პერუს სახელმწიფოებრივი ეროვნული სიმბოლო დროშასთან ერთად. .
ისტორია
გერბის პირველი ვერსიის დიზაინი შექმნა გენერალმა ხოსე სან–მარტინმა და ოფიციალურად გამოცხადდა 1820 წლის 21 ოქტომბერს. მასზე გამოსახული იყო მზის ჩასვლა ანდებში.
1825 წლის 25 თებერვალს, სიმონ ბოლივარმა და კონგრესის შემადგენელმა ნაწილმა წამოაყენა ახალი ეროვნული სიმბოლოს შექმნის კანონი. ამის შედეგად ჩამოყალიბებული გერბი გამოყენებულია დღესაც. გერბის დიზაინი შექმნეს კონგრესმენებმა ხოსე გრეგორიო პარედესმა და ფრანსისკო ხავიერ კორტესმა.
გერბის უკანასკნელი მოდიფიკაცია მოხდა 1950 წლის მარტში, გენერალ მანუელ ოდრიას ადმინისტრაციის დროს.
გრეიტ-უზი (მდინარე)
გრეიტ უზი (Great Ouse) — მდინარე ინგლისში, გაერთიანებულ სამეფოში. სიგრძით 230 კილომეტრია და ამ მაჩვენებლით მეოთხეა გაერთიანებულ სამეფოში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინგლისის მდინარეები
ვაჰან ტეკეიანი
ვაჰან ტეკეიანი (სომხურად: Վահան Թէքէեան, 21 იანვარი, 1878, კონსტანტინოპოლი — 4 აპრილი, 1945, კაირო) — სომეხი პოეტი და საკარო აქტივისტი. მის სიცოცხლეში ის იყო სომხური დიასპორის ყველაზე ცნობილი პოეტი და ის კვლავ რჩება სომხური იდენტურობის და კულტურული მემკვიდრეობის ყველაზე მნიშვნელოვან სიმბოლოდ.
კარიერა
1896 წლიდან იგი მუშაობდა ვაჭრად, რაც ითვალისწინებდა ბევრ მოგზაურობას ევროპის სხვადასხვა ქვეყნებში. იგი ერთ ხანს მუშაობდა გაზეთების რედაქტორად ბეირუთში, მოგვიანებით კი კაიროში. იგი ასევე მუშაობდა მასწავლებლად, რა პერიოდშიც ჩაერთო პოლიტიკურ და საზოგადოებრივ აქტივობებში.
გარდა ამისა, მან დაიწყო ლექსების წერა და მათი გამოცემა. ლექსების პირველი კრებული ,,საოცრებები" გამოიცა პარიზში 1901 წელს. ის კაიროში დაბინავდა, სადაც ხშირად წერდა პერიოდულ გამოცემებს სომხურად. ხოლო 1905 წელს დააარსა პერიოდული შირაკი, სადაც სომხური დიასპორის წარმომადგენელი ადამიანების ნამუშევრებს აქვეყნებდა.
1909 წელს ოსმალეთის იმპერიის სულთან აბდულ ჰამიდ II- ის დიქტატორული რეჟიმის დაშლის შემდეგ, ტეკეიანი კაიროდან კონსტანტინოპოლში გადავიდა, სადაც მან განაგრძო „შირაკის“ გამოცემა და გახდა კონსტანტინოპოლში დამკვიდრებული საზოგადო მოღვაწე. როდესაც პირველი მსოფლიო ომი დაიწყო 1914 წელს, ტეკეიანი კვლავ დაბრუნდა ეგვიპტეში, რადგან თავი აერიდებინა სისხლისღვრისგან. საბოლოოდ, ის კვლავ დაბრუნდა კონსტანტინოპოლში, სადაც რედაქტორობდა გაზეთს „ხალხის ხმა“, შემდეგ მუშაობდა ცენტრალური სკოლის დირექტორად. საბოლოოდ კონსტანტინოპოლში პოლიტიკურმა არეულობამ იგი კიდევ ერთხელ დააბრუნა ეგვიპტეში სადაც ცხოვრების ბოლომდე რედაქტორობდა ყოველდღიურ გაზეთ „არევს“.
ტეკეიანის ლექსებში შედის: სომხური ეკლესია, ლოცვა ხვალის წინა დღეს, შენი მეხსიერება დღეს, როდესაც საბოლოო დღე დადგება და შენი სახელი.
მის შემდეგ პოეტურ კრებულებში შედის: მშვენიერი რენესანსი (1914), შუაღამე გათენებამდე (1919), სიყვარული (1933), ჰაიერღუთიუნი (1943) და თაღარანი (1944). მან ასევე თარგმნა შექსპირის, ვიქტორ ჰიუგოს და ოსკარ უაილდის ნაწარმოებები სომხურად.
იგი გარდაიცვალა 1945 წელს კაიროში, სადაც დაკრძალულია სომხეთის სასაფლაოზე.
მემკვიდრეობა
მას სომხეთის სალიტერატურო წრეებში განიხილავენ, როგორც ,,სომხური პოეზიის მთავარს", რადგან მისი პოეზია, განსაკუთრებით მისი სონეტები, სომხური ლიტერატურის შედევრებია. ტეკეიანის შემოქმედება ძირითადად სიყვარულის თემას ეხება,  მაგალითად როგორიცაა, თანაგრძნობის სიყვარული, სამშობლოს სიყვარული ან კაცობრიობის სიყვარული.
კიდევ ერთი სომეხი ინტელიგენტი და პოეტი, ვაჰე ვაჰიანი, დიდ გავლენას ახდენს ვაჰან ტეკეიანის შემოქმედებით, საიდანაც მისი სახელი წარმოიშვა.
მისი სრული ნაშრომები, ცხრა ტომად, გამოიცა კაიროში 1949-50 წლებში.შერეული ნაშრომების ტომები გამოიცა ბეირუთში 1954 წელს და ერევანში 1970 წელს. მისი წერილების კრებული გამოიცა ლოს-ანჯელესში 1983 წელს.
ტეკეიანის კულტურული ასოციაცია, სომხური დიასპორის ტიპის ყველაზე მნიშვნელოვანი ინსტიტუტი დაარსდა 1947 წელს ბეირუთში და დღესდღეობით ფილიალები აქვს მთელი მსოფლიოს მასშტაბით.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1878 კატეგორია:დაბადებული 21 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1945 კატეგორია:გარდაცვლილი 4 აპრილი
ჯეიმზ დენა
ჯეიმზ დენა (James Dwight Dana; დ. 12 თებერვალი, 1813, იუტიკა, ნიუ-იორკის შტატი — გ. 14 აპრილი 1895, ნიუ-ჰეივენი, კონექტიკუტის შტატი) — ამერიკელი გეოლოგი, მინერალოგი და ზოოლოგი. XIX საუკუნის გეოლოგიის ერთ-ერთი ყველაზე თვალსაჩინო წარმომადგენელი.
ბიოგრაფია
1833 წელს დაამთავრა იელის უნივერსიტეტი. იყო ნიუ-ჰეივენის უნივერსიტეტის გეოლოგიისა და მინერალოგიის პროფესორი (1855-1892). 1837 წელს შეიმუშავა მინერალთა ქიმიური კლასიფიკაცია. 1873 წელს შემოიღო ტერმინები „გეოსინკლინი“ და „გეოანტიკლინი“. დენას აზრით, დედამიწის ქერქში დიდი როფები და ნაოჭები წარმოიქმნება დედამიწის გაცივების შედეგად მისი შეკუმშვისა და ქერქის შეჭმუჭნის გამო.
დენა, თვლიდა რომ ოკეანის ფსკერი იძირება და აწვება ხმელეთს, რის შედეგადაც კონტინენტის სანაპიროს გასწვრივ წარმოიქმნება როფები (გეოსინკლინები), სადაც გროვდება სქელი დანალექი წყებები, და აზევებები (გეოანტიკლინები). ქერქის შემდგომი შეკუმშვის შედეგად დანალექი წყებები განიცდის დანაოჭებას, აზევებას და წარმოიქმნება მთათა სისტემები. დენას აზრით, ორგანული სამყაროს ევოლუცია ორგანიზმების ნერვული სისტემის გართულების გზით ხდება.
მისი მეტად ცნობილი ნაშრომებია „მინერალოგიის სისტემა“ (1837), „მინერალოგიის სახელმძღვანელო“ (1848) და „გეოლოგიის სახელმძღვანელო“ (1863).
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი გეოლოგები კატეგორია:დაბადებული 1813 კატეგორია:გარდაცვლილი 1895
მონოკარპული მცენარეები
მონოკარპული მცენარეები (მონო... და karpos — ნაყოფი) — მცენარეები, რომლებიც მთელი სიცოცხლის განმავლობაში მხოლოდ ერთხელ ყვავილობენ და ნაყოფმსხმოიარობის შემდეგ იღუპებიან. მონოკარპულია თითქმის ყველა ერთწლოვანი და ორწლოვანი, აგრეთვე ზოგიერთი მრავალწლოვანი (აგავა, ბამბუკი, ზოგიერთი პალმა და სხვა) მცენარე.
ლიტერატურა
კატეგორია:მცენარეები
Camponotus tameri
Camponotus tameri — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ინტელექტის თეორიები
ინტელექტის თეორიები
ფსიქოლოგების მხრიდან,ინტელექტის გაგებისადმი განსხვავებულმა მიდგომამ, ინტელექტის სხვადასხვა თეორიის შექმნა განაპირობა
ინტელექტის ფსიქომეტრული თეორიები
ეს თეორიები სტატისტიკურ მიმართებას იკვლევენ, უნარ-შესაძლებლობების სხვადასხვა პარამეტრებს შორის და ამ მიმართებათა საფუძველზე გამოაქვთ დასკვნა ადამიანის ინტელექტის შესახებ. აქ გამოყენებული, ძირითადი მეთოდი ფაქტორული ანალიზია. ის ცალკეული ნიშნების საფუძვლად მდებარე, შედარებით ზოგადი ფაქტორის გამოყოფას ისახავს მიზნად.
ჩარლზ სპირმენმა პირველმა გამოიყენა ფაქტორული ანალიზი ფსიქოლოგიაში და აღნიშნა, რომ არსებობს ზოგადი ინტელექტის ფაქტორი-G, რომელიც გონიერ შესრულებას უდევს საფუძვლად. ასევე გამოყო სპეციფიკურ უნარებთან დაკავშირებული-S.(მგ. არითმეტიკული დავალების შესრულება დამოკიდებულია, როგორც ზოგად, ასევე ამ სფეროსთან დაკავშირებული, სპეციფიკური უნარების ქონასთან)
რაიმონდ კეტელმა (1963წ.) აღნიშნა, რომ ზოგადი ინტელექტი შეიძლება დაიყოს ორ, შედარებით დამოუკიდებელ კომპონენტად. მათ კეტელმა კრისტალიზებული და ფლუიდური ინტელექტი უწოდა. კრისტალიზებული ინტელექტი მოიცავს იმ ინფორმაციას, რომელიც სწავლის ან გამოცდილების საფუძველზე შეიძინება. ფლუიდური ინტელექტი კი მიმართებათა წვდომის, ახალი სიტუაციის გაგების შესაძლებლობაში ვლინდება. ის 20 წლის ასაკში განვითარების მაქსიმუმს აღწევს.
გილფორდმა ფაქტორული ანალიზი ინტელექტთან დაკავშირებული ამოცანების მოთხოვნათა შესასწავლად გამოიყენა და ინტელექტუალური ამოცანის სამი ნიშან-თვისება გამოყო: შინაარსი-ანუ ინფორმაციის ტიპი, ოპერაცია-შესრულებული გონებრივი მოქმედებების ტიპი და პროდუქტი-ფორმა, რითაც ინფორმაცია არის წარმოდგენილი. არსებობს; ოთხი სახის შინაარსი: მხედველობითი და სმენითი, სემანტიკური, სიმბოლური, ქცევითი. ხუთი სახის ოპერაცია: შეფასება, კონვერგენტული პროდუქცია, დივერგენტული პროდუქცია, მეხსიერება, შემეცნება. ექვსი სახის პროდუქტი: ერთეულები, კლასები, მიმართებები, სისტემები, ტრანსფორმაციები, იმპლიკაციები. გილფორდმა ეს სამი ნიშანი მართკუთხედის სიგრძეს, სიგანეს და სიმაღლეს შეუსაბამა და მათი 120კომბინაცია(ყოველი მცირე კუბი, მართკუთხედში) გამოყო, რომელთაგან თითოეული განსხვავებულ გონებრივ უნარს წარმოადგენს.
სტენბერგის ინტელექტს ტრიარქიული თეორია
კომპონენტური ინტელექტი კომპონენტებით, გონებრივი პროცესებით განისაზღვრება, რომლებიც აზროვნებას და ამოცანის გადაწყვეტას უდევს საფუძვლად.გამოყოფს სამი ტიპის კომპონენტს; ცოდნის შეძენის კომპონენტები-ახალი ფაქტების დასასწავლად, შესრულების კომპონენტები-პრობლემის გადაჭრის ეფექტიანი სტრატეგიების და ტექნიკებისთვის და მეტაკოგნიტური კომპონენტები-სტრატეგიების შერჩევისა და წარმატებისკენ მომავალი პროცესის მონიტორინგისთვის.
ემპირიული ინტელექტი ჩვეულ, რუტინულ სიტუაციაში სწორად მოქმედების შესაძლებლობასა ან ახალ, უცნობ სიტუაციაში ეფექტურად ორიენტირებაში ვლინდება.
გარდნერის მრავლობითი ინტელექტი და ემოციური ინტელექტი
1ემოციის ზუსტად და შესატყვისად აღქმის, შეფასების და გამოხატვის უნარი
2 აზროვნებისას ემოციების გამოყენების უნარი
3ემოციების გაგების, ანალიზის, ემოციური ცოდნის ეფექტურად გამოყენების უნარი
4საკუთარი ემოციების რეგულირების უნარი
ემოციური ინტელექტის გაზომვებმა აჩვენა, რომ EI არ არის კორელაციაში IQ-სთან, ემოციური ინტელექტი გარემოს გავლენას განიცდის და ზრდასრულებთან უფრო განვითარებულია და ქალებს ემოციების აღქმაში გაცილებით დიდი უპირატესობა აქვთ, ვიდრე მამაკაცებს
ლიტერატურა
კატეგორია:ფსიქოლოგიური თეორიები
შარლ ნოდიე
შარლ ნოდიე (Charles Nodier; დ. 29 აპრილი, 1780 — გ. 27 იანვარი, 1844) — ფრანგი ავტორი.
ბიოგრაფია
შარლ ნოდიე დაიბადა 1780 წლის 19 აპრილს ბეზანსონში, ვექილის ოჯახში. ბავშვობიდანვე ისეთ წრეებში იზრდებოდა, რომლის წარმომადგენლები 1789 წლის რევოლუციის მონაწილენი იყვნენ. სკოლის დამთავრების შემდეგ ქალაქის ბიბლიოთეკაში მუშაობდა, ხოლო 1800 წელს პარიზში გადავიდა და ხელი მოჰკიდა ლიტერატურას. დაწერა რომანი "განდევნილნი" და მოთხრობა "ზალცბურგელი მხატვარი". ნაპოლეონის რეჟიმის დროს, იმპერატორის წინააღმდეგ მიმართული პამფლეტების გამო, ნოდიე იძულებული იყო საფრანგეთის საზღვრებს გარეთ ეცხოვრა. იგი შვეიცარიაში წავიდა. 1814 წელს საგრანგეთში დაბრუნდა და ლიტერატურულ ცხოვრებაში ჩაება. 1824 წელს, შოტლანდიაში მგზავრობის დროს, უოლტერ სკოტი გაიცნო და სამშობლოში დაბრუნების შემდეგ დაწერა მოთხრობა-ზღაპარი "ტრიბლი:, რომელსაც დიდი წარმატება ხვდა წილად.
ნოდიეს ბევრი ფანტასტიკური ნოველა აქვს, რომლებშიც ისევე, როგორც "ტრილბიში", რეალური და ფანტასტიკური ერთმანეთშია შერეული. ნოდიე ფიქრობდა, რომ ადამიანის ფსიქიკაში დიდი ადგილი ეჭირა ოცნებასა და სიზმარს, რაც შემდგომ ასე უხვად გამოიყენეს მე-20 საუკუნეში სიურრეალისტებმა.
1824 წლიდან მის ბინაზე შეიქმნა ე. წ. "სენაკლი", რომელიც ფრანგ რომანტიკოსებს აერთიანებდა. ამ წრეში შედიოდნენ ვიქტორ ჰიუგო, ალფრედ დე მიუსე, ალფრედ დე ლამარტინი და სხვა. ნოდიე რომანტიკული მოძრაობის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი თეორიტიკოსი იყო და გიუგო მას თავის მასაწვლებელს უწოდებდა. 1834 წელს ნოდიე საფრანგეთში აკადემიის წევრად აირჩიეს.
ნოდიე გარდაიცვალა 1844 წლის 27 იანვარს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფრანგი რომანისტები
სემისისი (ოქრო)
სემისისი (ლათ: Semissis, Semi - ლათინურად - ნახევარი) — რომაული ოქროს მონეტა. შეადგენს სოლიდუსის 1/2-ს. მისი წონა იყო 2.24 გრ. სუფთა ოქრო. მიმოქცევაში იყო გვიანდელ რომის იმპერიაში და შემდგომ ბიზანტიაში. არ უნდა აგვერიოს სემისში. რომაულ ბრინჯაოს მონეტაში, რომელიც მიმოქცევიდან იმპერატორ ადრიანეს დროს ამოიღეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რომაული მონეტები კატეგორია:ბიზანტიური მონეტები
684
თარიღი უცნობია
*
680'erne
უნგრეთის ისტორია
ევროპაში დამკვიდრება (895-1000)
უნგრეთის, როგორც ცენტრალური ევროპის ერთ-ერთი სახელმწიფოს ისტორია სათავეს იღებს ადრეული შუა საუკუნეებიდან; როდესაც პანონიის აუზი, დუნაის შუა დინების ერთ-ერთი მონაკვეთი ხაზართა სახანოს ხელშეწყობით დაიპყრეს სამხრეთ ურალიდან და ვოლგისპირეთიდან (ბაშკირეთი, მარი-ელი, უდმურტეთი, მორდვა) ემიგრირებულმა ნახევრად მომთაბარე ფინურ-უგორულმა ტომებმა — მადიარებმა; რითაც დაამხეს დიდი მორავია, ერთ-ერთი პირველი ჩეხური სახელმწიფოებრივი წარმონაქმნი. ამავე ჯგუფის სხვა ტომებმა-აესტიებმა, ესტლასედებმა დღევანდელი ესტონეთი წარმოქმნეს, ხოლო სუომონენებმა კი დღევანდელი ფინეთი.
მადიარების დასავლეთისკენ წინსწრაფვა დასრულდა ბავარიაში, რომელსაც 934 წელს მიაღწიეს. აქვე 955 წელს ლეხის, იგივე აუგსბურგის ბრძოლაში მათ გერმანული კოალიციისგან მარცხი განიცადეს-რითაც დასრულდა მათი მომთაბარეობა და პანონიის დაბლობზე უნგრული სახელმწიფოს ფორმირება დაიწყო. ამავ დროს, ისინი ავარიის სახანოს მოკავშირეები ხდებიან. ამავდროულად მადიარებმა კათოლიკურ გერმანიასა და მართლმადიდებელ ბიზანტიას შორის მერყეობისას არჩევანი პირველის სასარგებლოდ გააკეთეს.
ქრისტიანული უნგრეთი (1000-1241)
1000 წელს, წმინდა მეფემ, იშტვან I მიიღო რა კათოლიკობა, უნგრეთი ევროპაში უკვე სრულფასოვნად ჩაეწერა და დინამიურად განვითარებად ანგარიშგასაწევ ცენტრალურევროპულ ძალად იქცა. მალე უნგრეთმა სლოვაკეთი, ხორვატია, სრემი (შუადუნაის დაბლობის მონაკვეთი ხორვატიასა და სერბეთში) და ტრანსილვანია (ჩრდილო-დასავლეთ რუმინეთი) მიიერთა. კალმან I სცადა გავლენის გავრცელება კიევის რუსეთზეც, თუმცა მას ეს არ გამოუვიდა. უნგრეთის მეფეებმა სამეფოს მოსახლეობის გაზრდის მიზნით დაიწყეს წარმატებული იმიგრაციული პოლიტიკის გატარება-ეპატიჟებოდნენ რა აზიელ მომთაბარეებს-კუმანებს, პაჭანიკებს, ალანებს; ხოლო ტრანსილვანიაში გერმანელებს. (სწორედ ამ უკანასკნელს უკავშირდება გერმანელთა პირველი ემიგრაცია აღმოსავლეთ ევროპაში). XII საუკუნეში დროებით მოძლიერებულმა ბიზანტიამ უნგრეთისგან წართმეული ზოგიერთი ბალკანური რეგიონი კვლავ უკან დაიბრუნა. პარალელურად, უნგრეთი ინტენსიურ მონაწილეობას იღებს ჯვაროსნულ ლაშქრობებში. XIII საუკუნეში გაძლიერებულმა ფეოდალებმა 1222 წელს მეფე ანდრაში აიძულეს გამოეცა ოქროს ბულა, რომლის მიხედვითაც შეიზღუდა როგორც მეფის, ასევე ოლიგარქიის ძალაუფლება, დაფუძნდა სხვა წოდებების უფლებები, უზრუნველყოფილი იქნა უფლება და მდგომარეობა მცირე მიწათმოქმედების და თავისუფალი მოსახლეობის-მცირე შლიახტურმა ფენამ ოლიგარქიის და არისტოკრატიის კვალდაკვალ დაიწყო სახელმწიფოს მართვა-გამგეობაში მონაწილეობის მიღება. საბოლოოდ უმაღლესმა წოდებამ სასულიერო იერარქების ჩათვლით მიიღეს კანონის საწინააღმდეგოდ მოქმედი მეფისადმი შეწინააღმდეგების უფლება.
thumb|220px|ოქროს ბულა. 1222 წელი
შუა და ახალ საუკუნეთა მინჯაზე (1342-1526)
კარლ-რობერტის შვილის, ლაიოშ I (დასავლურ ევროპული ტრადიციით ლუდოვიკო I) დროს უნგრეთმა თავისი ძლიერების ზენიტს მიაღწია. იტალიიდან აზოვის ზღვამდე და საბერძნეთიდან ლიტვამდე გადაჭიმული სამფლობელოს მფლობელი ლაიოში, რომელიც პარალელურად პოლონეთის მეფეც იყო, მცირე აზიასაც კი დაემუქრა. ლაიოშის შემდეგ უნგრეთის ტახტზე ქალი, მისი ქალიშვილი მარია ავიდა რომელიც გერმანელი ერის საღვთო რომის იმპერიის იმპერატორის, კარლოს IV შვილს, უფლისწულ სიგიზმუნდს გაჰყვა ცოლად. ამდენად, უნგრეთი იმპერიის ფედერაციული ნაწილი გახდა. სიგიზმუნდის ძმა, ვაცლავი (ან ვანცესლავი) ამავდროულად ჩეხეთის მეფე იყო, ხოლო სიგიზმუნდმა მარიაზე ქორწინებით სლოვაკეთი მიიღო. ლაიოშის მეორე ქალიშვილი, იადვიგა უნგრეთიდან ჩამოცილებული დამოუკიდებელი პოლონეთის მმართველი დედოფალი გახდა 1384 წელს, რითაც პოლონურ სამეფო დინასტიას-იაგელონებს დაუდო სათავე. ამავდროულად უნგრეთს მარიას სახელით რეგენტი, დედამისი, დედა-დეოფალი ელიზაბეთ ბოსნიელი მართავდა, რასაც უნგრეთში მღელვარების დაწყება მოჰყვა. ჯერ ხორვატიაში, შემდეგ უნგრეთში ანჟუის დინასტიის სხვა წარმომადგენელი, კარლ ნეაპოლიტანელი მიიწვიეს მეფედ, რომელიც 1386 წელს ელიზაბეთის ბრძანებით აწამეს. რის შედეგადაც განრისხებულმა ხორვატებმა მარია და ელიზაბეთი ტყვედ აიყვანეს. ელიზაბეთი სიკვდილით დასაჯეს, თუმცა მარიამ მაინც მოახერხა განთავისუფლება და სიგიზმუნდთან დაბრუნება.
1396 წლის 25 სექტემბერს ნიკოპოლის ბრძოლაში ოსმალეთის იმპერიამ მორავიის სერბეთის მხარდაჭერით უნგრეთის, საფრანგეთის, ჰოსპიტალიერების, ვალახების, ვენეციის რესპუბლიკის კოალიციური 70 000 კაციანი ლაშქარი პოლონელი, ბოჰემიელი, ტრანსილვანიელი, ნავარელი, არაგონელი და კასტილიელი მოხალისეების მონაწილეობით უნგრეთის მეფის, სიგიზმუნდ ლუქსემბრუგელის მეთაურობით, გაანადგურა; რასაც უნგრეთის შესუსტება მოჰყვა. ჩეხმა ჰუსისტებმა მრავალი უსიამოვნებმა მიაყენეს უნგრეთს. ადრიატიკის ზღვისპირა ხორვატია-დალმაცია კვლავ ვენეციას დაუბრუნდა. ამავდროულად, წარმოიქმნა პირველი სერბული კოლონიები უნგრეთში. სიგიზმუნდ ლუქსემბურგელის სიძე, უნგრეთის პირველი ჰაბსბურგი მეფე, ალბრეხტი 1439 წელს გარდაიცვალა-დატოვა რა შვილი ლადისლავი. მაგრამ უნგრელებმა, რეგენტობის მწარე გამოცდილებიდან გამომდინარე, მეფედ პოლონეთის მეფე ვლადისლავი მიიწვიეს, რომელიც 1444 წელს ოსმალებთან ვარნას ბრძოლაში დამარცხდა და დაიღუპა. ალბრეხტის შვილს, ლადისლავს ერთგულება ჩრდილოეთმა, სლოვაკურმა უნგრეთმა გამოუცხადა ჩეხი მხედართმთავრის, იანომ ისკრის მეთაურობით, რომლის ხელში ყველა ჩრდილოური მიწა აღმოჩნდა. თუმცა ამას ხელი არ შეუშლია ტრანსილვანიელ მატიაშ ჰუანიადისთვის 1458 წელს მეფედ აერჩიათ. მან მოახერხა ოსმალების, ჰუსისტების და ჰაბსბურგების გამკლავება. თუმცა მისი გარდაცვალების შემდეგ უნგრეთი ძალზე დასუსტდა. ავსტრიელი ჰაბსბურგების და ოსმალების ინტენსიურმა თავდასხმებმა ქვეყანა დაასუსტა. საგარეო პოლიტიკურთან ერთად, გაუარესდა შიდა პოლიტიკური ვითარებაც. იმატა ფეოდალთა განდგომამ და გლეხთა მღელვარება-აჯანყებებმა. ამ დროს უნგრეთს პოლონელ იაგელონთა, იადვიგას შთამომავლების დინასტია მართავდა.
თურქულ მარწუხებში (1526-1687)
1526 წელს ოსმალებმა უნგრულ-ჩეხურ-ხორვატულ კოალიციას მოხაჩეს ბრძოლაში სასტიკი, გამანადგურებელი მარცხი აგემეს, რასაც ქვეყნის სუვერენიტეტის და ტერიტორიული მთლიანობის ტოტალური ეროზია მოჰყვა შედეგად. ახალი მეფე, იანოშ ზაპოლიაი ოსმალეთის ვასალი გახდა. 1541 წელს ოსმალებმა ბუდა და პეშტი (იმ დროისთვის ჯერ კიდევ სხვადასხვა ქალაქები) მიიტაცეს, რითაც უნგრეთის სამეფოს არსებობას წერტილი დაესვა. ქვეყანა ოსმალეთის იმპერიის ბუდას საფაშოდ იქცა სხვადასხვა სანყაჯებით (რაიონებით). ამით დასავლეთ ევროპას სასიკვდილო საფრთხე დაემუქრა, რადგან ქრისტიანული ევროპის გული და საყრდენი, კათოლიკური უნგრეთი ისლამის გავრცელების პლაცდარმად იქცა. თუმცა დასავლეთ ევროპას საეჭვოა ეს გაეცნობიერებინა. პირიქით, ჰაბსბურგთა ავსტრიამ უმალ ისარგებმა უნგრეთის დასუსტებით და 1547 წლის ხელშეკრულებით ოსმალეთს უნგრეთის საკუთრივ უნგრული და უნგრულ-რუმინული ოლქები დაუტოვა, თავად კი უნგრულ-სლავური რეგიონები მიითვისა. მოგვიანებით ავსტრიელებს ეს ნაბიჯი სანანებლად გაუხდათ, რადგან ოსმალეთმა თავად ვენას შემოარტყა ალყა, თუმცა ავსტრიელთა დასახმარებლად მოსულმა პოლონელ იაგელონთა მხედრობამ სტამბოლს მადა გვარიანად შეუკვეცა-დაამარცხა რა ისინი და ამით ოსმალთა ევროპაში უკუქცევას დაუდო დასაბამი. თუმცა მიუხედავად ამისა ოსმალთა ჰეგემონია უნგრეთში 1699 წლამდე გაგრძელდა, ხოლო ზოგიერთი სამხრეთ უნგრული რაიონები ოსმალთა მფლობელობაში 1718 წლამდე რჩებოდა. მთელი ამდენი ხნის მანძილზე უნგრელ პარტიზანებს-ჰაიდუკებს როგორც ოსმალთა, ასევე ავსტრიელთა მიმართ წინააღმდეგობა არ შეუწყვეტიათ.
thumb|220px|ცენტრალური ევროპა 1683 წელს.
ჰაბსბურგთა უნგრეთი (1687-1867)
1687 წელს ავსტრიამ ოსმალეთი უნგრეთიდან და ტრანსილვანიიდან განდევნა და ამდენად, ახალ დამყრობელად თავად იქცა. (მაგალითად პრიაშევეს სისხლიანი რეპრესიები კმარა, რაც ავსტრიელებმა უნგრეთს თავს დაატეხეს). ამავე წელს სეიმმა პოჟონში (დღევანდელი ბრატისლავა) უნგრეთის გვირგვინი ჰაბსბურგთა მემკვიდრეობად ცნო.
პროტესტანტთა და სამოქალაქო უფლებების შევიწროვებამ და პარალელურად, კარდინალ კოლონიჩის მიერ შემოთავაზებულმა კონსტიტუციის პროექტმა 1703-1711 წლების როკოვიცის აჯანყება გამოიწვია, რასაც შედეგად პროტესტანთა საერთო მასიური ამნისტია, რელიგიური თავისუფლების და უნგრეთში უნგრელების უფლებების აღიარება მოჰყვა. ავსტრიული წნეხი შედარებით შესუსტდა დედოფალ მარია-ტერეზას (1740-1780) მმართველობისას. ამით ეს უკანასკნელი მადლიერებას გამოხატავდა უნგრეთისადმი, რომელიც დედოფალს ავსტრიული მემკვიდრეობისთვის ბრძოლაში მხარში დაუდგა. ამასობაში უფრო და უფრო გაძლიერდა ხორვატიის გაუნგრელება, ხორვატია ფაქტობრივად უნგრეთის სამხრეთ გაგრძელებად იქცა. 1794 წელს ფარდა აეხადა საფრანგეთის დიდი რევოლუციის იდეებით შთაგონებულ უნგრელ იაკობინთა შეთქმულებას. შეთქმულების მოთავენი სიკვდილით დასაჯეს.
1848 წლის ექსტრავაგანტური საფრანგეთის მორიგმა მიგნებამ-თებერვლის რევოლუციამ მთელი ევროპა დამუხტა. გამონაკლისს არც უნგრეთი წარმოადგენდა. 15 მარტს პეშტში ანტიჰაბსბურგული დიდი გამოსვლები დაიწყო. ხალხი ბეჭვდის და აღმსარებლობის თავისუფლებას, ეროვნული არმიის ჩამოყალიბებას და ბატონყმობის გაუქმებას ითხოვდა. იმპერატორი იძულებული გახდა უნგრეთისთვის ავტონომია შეეთავაზებინა. მაგრამ ეროვნებათშორისი წინააღმდეგობების გაძლიერებამ, ღია სეპარატიზმა და ანტიმონარქულმა დემარშებმა ავსტრია ასევე იძულებული გახადა რუსეთისთვის მიემართა დახმარების თხოვნით. ფელდმარშალმა პასკევიჩმა 1849 წლის აგვისტოში გამოსვლები, რომელიც ჯერ მღელვარებაში, ხოლო შემდეგ ფაქტობრივად აჯანყებაში იყო გადაზრდილი, სასტიკად ჩაახშო. ავსტრიის იმპერატორმა დასჯის მიზნით უნგრეთს წაართვა ტრანსილვანია, ბანატი, სლავონია, ხორვატია და ვოევოდინა. წამყვან პოსტებზე ავსტრიელები დაინიშნენ. თუმცა საგარეო პოლიტიკაში ზედიზედ განცდილ მარცხთა სერიამ ავსტრია კვლავ აიძულა დათმობებზე წასულიყო.
ავსტრია-უნგრეთი (1867-1918)
პრუსიასთან მარცხმა ავსტრია კომპრომისის გამოძებნამდე მიიყვანა. სრული ავტონომიის შეთავაზებამ უნგრეთისთვის (რომელსაც დაუბრუნდა ტრანსილვანია, ბანატი და ხორვატია) მსოფლიოსთვის აქამდე უცნობი მმართველობითი სისტემა, ორერთიანი, დუალისტური მონარქია გააჩინა. 1867 წლის თებერვლის სეიმმა აღადგინა 1848 წლის კონსტიტუცია (მცირეოდენი ცვლილებებით). გრაფი გიულა ანდრაში უნგრეთის განსაკუთრებულ საქმეთა რაიხსმინისტრად იქცა. მოგვიანებით კი ანდრაში ავსტრია-უნგრეთის იმპერიის პირველი (და უკანასკნელი) უნგრელი რაიხსკანცლერიც კი გახდა. რაიხსბიუჯეტის 30%-ის მფლობელად და განმკარგავად უნგრეთი იქცა. ჩამოყალიბდა საკანონმდებლო და აღმასრულებელი, სახელმწიფო მოწყობის ავსტრიისგან განცალკევებული აპარატი. თუმცა დინასტიური კავშირები და მნიშვნელოვანი ინსტიტუციები-თავდაცვის, საგარეო საქმეთა სამინისტროები და სხვ. კვლავ საერთო და ავსტრიული დარჩა. ამ ყველაფრის დამაგვირგვინებელ აქტად იქცა 1867 წლის 8 ივნისს ბუდაპეშტში (უკვე ერთიან ქალაქში) იმპერატორ ფრანც-იოსების უნგრეთის მეფედ ემოციური კურთხევა, რასაც უნგრეთის დიდი აღტაცება მოჰყვა- საუკუნეების შემდეგ უნგრეთს საკუთარი მეფე დაუბრუნდა.
1916 წლის 30 დეკემბერს ავსტრია-უნგრეთის ტახტზე ახალი იმპერატორი, კარლ I, იგივე კარლ IV, როგორც უნგრეთის მეფე ავიდა. 1918 წელს ის გადადგა, ხოლო 1922 წელს დევნილობაში გარდაიცვალა. 2004 წელს კათოლიკურმა ეკლესიამ იგი წმინდანად შერაცხა.
მღელვარე მემკვიდრეობა (1918-1920)
პირველი მსოფლიო ომის დამთავრებას ავსტრია-უნგრეთის იმპერიის დაშლა მოჰყვა, რომლის ნანგრევებზე 1918 წლის 31 ოქტომბერს უნგრეთის რესპუბლიკა წარმოიშვა გრაფ მიხაი მიკლოშ კაროიის პრეზიდენტობით. თუმცა პირველმა მთავრობამ ვერ შესძლო ქვეყნის კრიზისიდან გამოყვანა. 1919 წლის იანვარში რუმინეთმა ტრანსილვანიის ოკუპაცია მოახდინა, რამაც კაროიის მთავრობის პოპულარობა მკვეთრად დასცა. ხელისუფლება გადავიდა სოციალ-დემოკრატების ხელში, რომლებმაც ალიანსი გააფორმეს კომუნისტებთან. ამას შედეგად კი 21 მარტს უნგრეთის საბჭოთა რესპუბლიკად გამოცხადება მოჰყვა. ჩამოყალიბდა უნგრეთის წითელი არმია, რომელმაც ივნისში სლოვაკეთი დაიკავა. 6 აგვისტოს რუმინეთი ბუდაპეშტში შევიდა და წერტილი დაუსვა უნგრეთის საბჭოთა რესპუბლიკის არსებობას.
ჰორტის რეგენტობა, სალაშის დიქტატურა (1920-1945)
კომუნისტური რეჟიმის დამხობას 1920 წელს უნგრეთის სამეფოდ გამოცხადება მოჰყვა. ქვეყანას სათავეში ჩაუდგა რეგენტი, რომელსაც „თქვენო უგანათლებულესობათი“ მიმართავდნენ. 1 მარტს რეგენტი გახდა ადმირალი მიკლოშ ჰორტი. მეორე მსოფლიო ომის დროს ბუდაპეშტი ბერლინი-რომი-ტოკიოს ღერძს შეუერთდა. 1938 წლის 2 ნოემბერს ჩეხოსლოვაკიის გაყოფის შედეგად სამხრეთ სლოვაკეთი, 1939 წლის 9 მარტს კარპატეთი, ხოლო იმავე წლის 4 აპრილს აღმოსავლეთ სლოვაკეთი უნგრეთს მიუერთდა. 1940 წლის 30 აგვისტოს უნგრეთს მიუერთდა ტრანსილვანიაც. 1941 წელს უნგრეთმა მონაწილეობა მიიღო იუგოსლავიის წინააღმდეგ მიმართულ აგრესიაში. უნგრული დივიზიები გაიგზავნა საბჭოთა კავშირშიც. 1944 წლის 15 ოქტომბერს მოხდა პრონაცისტური გადატრიალება, რაშიც მონაწილეობა მიიღო სს-ის დანაყოფებმა ოტო სკორცენის მეთაურობით. ძალაუფლება გადავიდა დიქტატორ ფერენც სალაშის და მისი პარტიის, „გადაჯვარედინებული ისრების“ ხელში. დაიწყო რეპრესიები ბოშათა და ებრაელთა წინააღმდეგ. 1945 წლის მარტის ბრძოლებმა ბალატონის ტბის რაიონებში ბუდაპეშტს ნაციზმისგან განთავისუფლება და საბჭოთა ტირანია მოუტანა.
thumb|200px|მიკლოშ ჰორტი, უნგრეთის რეგენტი
უნგრეთის სახალხო რესპუბლიკა (1945-1990)
სტალინის იმპერიის ნაწილი 1945 წლის მაისიდან უნგრეთიც გახდა. თუმცა 1956 წელს მთავრობის ცვლილების შედეგად ხელისუფლების სათავეში ახალგაზრდა რეფორმატორთა გუნდი მოვიდა უნგრეთის კომპარტიის ცეკას მდივანის, იანოშ კადარის ხელმძღვანელობით, რომელთა მიზანი ე. წ. „გულიაშ-კომუნიზმის“, „ადამიანური სახის მქონე სოციალიზმის“ დამყარება იყო. კადარმა მართვა შეარბილა და ფრთხილი ლიბერალური რეფორმების გატარება დაიწყო, რამაც მოსკოვი შეაშფოთა. ლიბერალიზაციას 1956 წლის ოქტომბერ-ნოემბრის შეიარაღებული აჯანყება მოჰყვა. მოსოვი უნგრეთში შეიჭრა. ბუდაპეშტში და დიდ ქალაქებში სისხლიანი რეპრესიები დაიწყო. კადარი დააპატიმრეს. 1989 წლის ხავერდოვან რევოლუციების ტალღამ უნგრეთსაც გადაუარა. ქვეყანამ საბჭოთა მემკვიდრეობას ხაზი გადაუსვა. კომუნისტურ პარტიას სახელის შეცვლამაც არ უშველა (იგი უნგრეთის სოციალისტური პარტია გახდა). პარტია აბსოლუტურ ბანკროტად იქცა.
უნგრეთის რესპუბლიკა (1990-)
რეფორმების შედეგად უნგრეთი საპარლამენტო რესპუბლიკად იქცა. 1990 წელს ჩატარდა პირველი მრავალპარტიული და თავისუფალი არჩევნები. ახალ ღირებულებებად საბაზრო ეკონომიკა, კერძო საკუთრება და პიროვნული თავისუფლება იქცა. ქვეყანამ კურსი ევროპულ ინტეგრაციაზე აიღო. 1991 წელს საბჭოთა არმიამ უნგრეთი მთლიანად დატოვა. წარმოიქმნა სირთულეებიც-გაუარესდა ეკონომიკური სიტუაცია. 1994 წელს სათავეში რეფორმირებული სოციალისტები დაბრუნდნენ. დაიძაბა ეთნიკური სიტუაცია სლოვაკეთსა და რუმინეთში უნგრული უმცირესობის არეალში. თუმცა უნგრეთმა მაინც გააგრძელა რეფორმების წარმატებული კურსი. 1999 წელს ქვეყანა ნატოს, ხოლო 2004 წელს ევროკავშირის წევრი გახდა.
2006 წელს ბუდაპეშტში ადგილი ჰქონდა მძლავრ ანტისამთავრობო გამოსვლებს. 2009 წელს სოციალისტების მთავრობის პრემიერის სავარძელი უპარტიო გორდონ ბაინაიმ დაიკავა, რომელიც 2010 წელს მემარჯვენე ვიქტორ ორბანმა შეცვალა.
არწვაშენი
არწვაშენი (Արծվաշեն) /ბაშქენდი (Başkənd), ძველი ბაშქენდი — სოფელი ამიერკავკასიაში, რომელსაც ყარაბაღის ომის შემდეგ აკონტროლებს აზერბაიჯანი.
არწვაშენი სომხეთის ადმინისტრაციული დაყოფის მიხედვით გეღარქუნიქის პროვინციის შემადგენლობაშია, აზერბაიჯანის ადმინისტრაციული დაყოფის მიხედვით კი გადაბეის რაიონის შემადგენლობაში შედის.
საბჭოთა პერიოდში იყო სომხეთის სსრ-ს ექსკლავი. 1992 წლიდან აკონტროლებს აზერბაიჯანი. სომხურმა მოსახლეობამ სოფელი დატოვა.
Tapinoma luffae
Tapinoma luffae — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Tapinoma-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
კუ! ქინ-ძა-ძა
'კუ! ქინ-ძა-ძა' (Ку! Кин-дза-дза) — სრულმეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმი, რომელიც ეფუძნება ფანტასტიურ-სატირულ კომედიას „ქინ-ძა-ძა!“. მისი პრემიერა გაიმართა 2013 წლის 21 თებერვალს. ღია გაქირავებაში ფილმი გამოვიდა 2013 წლის 11 აპრილს.
სიუჟეტი
ფილმის სცენარი ეფუძნება გიორგი დანელიას და რეზო გაბრიაძის სცენარს, რომლის მიხედვით 1986 წელს გადაღებული იქნა ფილმი „ქინ-ძა-ძა!“. . შესაბამისად, ანიმაციურ ფილმს მხატვრულთან საერთო აქვს სიუჟეტი, დიალოგები, ფილოსოფიური დატვირთვა. არის განსხვავებებიც.
ფილმის მოქმედება მიმდინარეობს XXI საუკუნის დასაწყისში. შეცვლილია ორი მთავარი პერსონაჟი. მშენებელ მაშკოვისა და სტუდენტ გედევანის მაგივრად პლანეტა პლიუკზე მოხვდებიან ჩელოისტი ვლადიმერ ჩიჟოვი და მისი ძმისშვილი, ტოლიკი, რომელიც მოსკოვში დიჯეების კურსებზე ჩამოდის. ჩიჟოვი არ ენდობა მას და ფიქრობს, რომ ტოლიკი აფერისტია, რომელსაც მისი ბინის გაქურდვა სურს. ტოლიკს ეს სწყინს და საერთო ენას ისინი ვერ პოულობენ. ანიმაციურ ფილმში პერსონაჟები სწორედ ტოლიკის დახმარებით გადარჩებიან - პლიუკზე მოხვედრილი ტოლიკი ბიძის ჩელოზე საშინელ ხმებს გამოსცემს, რაც ადგილობრივ მოსახლეობას მოსწონს. მოგზაურობისას ისინი მოხვდებიან პლანეტა ხანუდზეც, თუმცა პლანეტა ალფა ანიმაციურ ფილმში არ არის.
ისევე, როგორც მხატვრულ ფილმში, პლიუკზე ორი მთავარი პერსონაჟი შეხვდება ჩატლანელ უეფსა და ბის. ფილმისგან განსხვავებით ისინი ადამიანებს არ ჰგვანან, თუმცა ჰუმანოიდურები არიან. უეფსა და ბისთან ერთად მოგზაურობს რობოტი აბრადოქსი, რომელშიც დევს იდელაური პლიუკანელის პროგრამა. სხვა პერსონაჟებს შორის არიან ჩამოსულები, დიოგენე, მეკარუსელე უკი და სხვები. პლანეტა პლიუკზე ახალი რასაც ჩნდება - ფიტიულკები. სხვადასხვა პერსონაჟი, რომელიც უკვე იყო წინა ფილმში, ჩნდება ამ ფილმშიც და უკვე საკუთარი სახელი აქვს: ესენია ცანი (გოგონა მანქანით), კირი (მამაკაცი კატერით), ტრაზი (კონტრაბანდისტების მეთაური), გვირილა (დაკარგული უცხოპლანეტელი) და სხვები.
ჩატლანურ-პაცაკური ლექსიკონი თითქმის იგივე დარჩა და დაემატა რამდენიმე ახალი სიტყვა, მაგალითად, „ზურილო“. .
ფილმი გათვლილია მოზარდებსა და 30-35 წლის ასაკის პიროვნებებზე. .
სქოლიო
კატეგორია:გიორგი დანელიას ფილმები კატეგორია:რუსული ანიმაციური ფილმები კატეგორია:2013 წლის ანიმაციური ფილმები კატეგორია:2013 წლის ფილმები
პერიკლე
მინი|250პქ|პერიკლე პერიკლე (დ. დაახლ. ძვ. წ. 494 - გ. ძვ. წ. 429) — ათენის პოლიტიკური მოღვაწე. დემოკრატიული პარტიის წარმომადგენელი, ცნობილი ორატორი და სარდალი. ძვ. წ. 444 წელს, თუკიდიდეს დამხობის შემდეგ განაგებდა ქვეყანას, ძვ. წ. 445 წელს დაიმორჩილა ევბეია, ხოლო 440 წელს — სამოსი. პერიკლემ თავის გარშემო შემოკრიბა საბერძნეთის წამყვანი კულტურის მოღვაწენი და არაერთ დიდ საქმეს დაადგეს თავი, სწორედ მისი მმართველობის ხანაში ათენმა მიაღწია ეკონომიკური და კულტურული განვითარების პიკს (პერიკლეს ხანა).
მიეკუთვნებოდა ალკმეონიდთა არისტოკრატიულ გვარს, მაგრამ იზრდებოდა დემოკრატთა გარემოცვაში. მიიღო დიდებული განათლება. თავისი ათლეტური აღნაგობის, არისტოკრატობისა და მშვიდი, გაწონასწორებული ხასიათის გამო პერიკლეს „ოლიმპიელს“ უწოდებდნენ. იგი 15 წელი (ძვ. წ. 444-429 წწ.) უცვლელად იყო ათენის სტრატეგოსი, მართავდა პრინციპით: „ჩვენ ვქმნით დროის მცირე მონაკვეთში, მაგრამ არა დროის მცირე მონაკვეთისათვის“.
პერიკლეს ხანა
პერიკლეს სახელთან არის დაკავშირებული მრავალი რეფორმა, რომლებმაც ხელი შეუწყო ათენის სახელმწიფოს წყობილების დემოკრატიზაციას. გააუქმა ქონებრივი ცენზი სახელმწიფო სამსახურისთვის, დააწესა ჯამაგირი (დიეტა) და ამით სახელმწიფო მართვა-გამგეობაში უღარიბესი ფენებიც ჩააბა. გააფართოვა სახელმწიფო კრების (ეკლესია) უმაღლესი საკანონმდებლო უფლებანი. მანამდე არსებული ღია ხმის მიცემის (ქეიროტინია) გვერდით საარჩევნო ფორმად შემოიღო კენჭისყრა. თეატრალურ სანახაობებზე დასასწრებად ღარიბთათვის დააწესა სახელმწიფო ხაზინიდან ფულის გაცემა (თეორიკონი). სანახაობებისა და მისტერიების ხარჯები დააკისრა მდიდარ მოქალაქეებს (ლიტურგია). უმიწაწყლო გლეხობას ასახლებდა საგანგებოდ გამოყოფილ მიწებზე (კლერუქია). პერიკლეს დროის ათენს უწოდებდენ „საბერძნეთს საბერძნეთში“. ამ ეპოქაში მოღვაწეობდნენ ფიდია, კალიკრატე, იქტინე, სოფოკლე და სხვა. ხელახლა აშენდა აკროპოლისი, პროპილეთი, პართენონი, ედეანი. აშენდა ნავსადგურები პირეოსი და ფალერონი. ათენი და პირეოსი მთლიანად გაერთიანდა. პერიკლეს უკანასკნელი სიტყვები იყო:„არც ერთ ათენელს ჩემი მიზეზით სამგლოვიარო თალხი არ ჩაუცვამსო“. პერიკლეს მართველობა „ოქროს საუკუნის“ სახელით შევიდა ისტორიაში. კარლ მარქსის თქმით საბერძნეთის უმაღლესი აყვავება ემთხვევა პერიკლეს ეპოქას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გარდაცვლილი ძვ. წ. 429 კატეგორია:ძველი ბერძენი პოლიტიკოსები
აპურიმაკის რეგიონი
აპურიმაკის რეგიონი — პერუს ერთ-ერთი რეგიონი. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში, ცენტრალური ანდების მთებში, მის აღმოსავლეთ კალთებზე.
ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება აიაკუჩოს და კუსკოს, სამხრეთიდან არეკიპის, აღმოსავლეთიდან კუსკოს, ხოლო დასავლეთიდან აიაკუჩოს რეგიონები.
ადმინისტრაციულად დაყოფილია 7 პროვინციად და 80 რაიონად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პერუს რეგიონები
NGC 7068
NGC 7068 — გალაქტიკა პეგასის თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1863 წლის 7 ნოემბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი
ჩრდილოეთ მაკედონიის ტელეკომუნიკაციები
ტელეკომუნიკაციები ჩრდილოეთ მაკედონიაში მოიცავს დაახლოებით 550,000 მთავარ სატელეფონო ხაზს (2005 წლის მონაცემებით), 2 079 000 ფიჭურ ტელეფონს (2008), 49 რადიო სადგურს: AM — 29, FM — 20, დაახლოებით 410 000 რადიომიმღებს, 52 ტელეკომპანიას (2007), 136 სატელევიზიო სამაუწყებლო სადგურს (1997), 1 890 000 ტელევიზორსა (2008) და 20 ინტერნეტ-პროვაიდერსა (ISP) (2005). 2009 წლის მონაცემების მიხედვით ჩრდილოეთ მაკედონიაში 1,115,166 ინტერნეტ მომხმარებელია, რაც საერთო მოსახლეობის 52%-ია. ქვეყნის კოდი ინტერნეტის პირველადი დომენისთვის არის .mk.
ასტერიქსი
ასტერიქსის თავგადასავალი (Astérix ან Astérix le Gaulois) — ფრანგული კომიქსების სერია, რომელიც შექმნეს რენე გოსინიმ (სცენარი) და ალბერ უდერზომ (ნახატები). სერია პირველად გამოვიდა ფრანგულ ენაზე, ჟურნალში „პილოტი“, 1959 წლის 29 ოქტომბერს. 2008 წლამდე გამოიცა ამ ისტორიების 33 ცალკეული ჟურნალი-კომიქსი.
კომიქსში მოთხრობილია გალიაზე, რომელიც ოკუპირებულია რომის იმპერიის მიერ. დარჩენილია გალების ერთად-ერთი სოფელი, რომელიც ამ ოკუპაციას სრულ წინააღმდეგობას უწევს. დიდ როლს ამ წინააღმდეგობაში ასრულებს დრუიდ გეტაფიქსის მიერ დამზადებული ჯადოსნური სასმელი, რომელსაც გალები დრო და დრო სვამენ - ამით მათი ძალა ათმაგდება და მათ ნებისმიერი სიმძიმის აწევა ან მძლავრი მტრის დამარცხება შეუძლიათ.