cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ხუანა ავსტრიელი
ბიოგრაფია
იგი იყო ესპანეთის მეფე ფილიპე II-ისა და საღვთო რომის იმპერატრიცა მარია ესპანელის უმცროსი და. რვა წლის ასაკში ხუანას შეეძლო ლათინურად საუბარი და რამდენიმე საკრავზე დაკვრა. 1552 წლის 11 იანვარს, 17 წლის ხუანა მიათხოვეს მისსავე ბიძაშვილს (დედის ხაზით), პორტუგალიის პრინც ჟუან მანუელ ავისს. ხუანა პორტუგალიის სამეფო სასახლეში 1552 წლის ნოემბერში ჩავიდა.
მათი ქორწინება დიდხანს არ გაგრძელებულა. 1554 წლის 2 იანვარს ჟუანი ტუბერკულოზით გარდაიცვალა. ამ დროს ხუანა რვა თვის ორსული იყო. ამავე წლის 20 იანვარს მან პორტუგალიის მომავალი მეფე სებასტიანი გააჩინა.
1554 წლის მაისში მამისა და ძმის თხოვნით ხუანამ პატარა სებასტიანი თავის დედამთილს, პორტუგალიის დედოფალ ეკატერინე ავსტრიელს დაუტოვა და მადრიდში გაემგზავრა. ხუანა გახდა თავისი ძმის, ესპანეთის მეფე ფილიპე II-ის რეგენტი, რომელსაც ცოლად ჰყავდა ინგლისის დედოფალი მერი ტიუდორი და აუცილებლად ინგლისში უნდა გადაცხოვრებულიყო, ხოლო მის არ ყოფნაში ესპანეთი რეგენტს უნდა ემართა. ხუანამ რეგენტის მოვალეობებს თავი ბრწყინვალედ გაართვა. ხუანა მეორედ აღარ გათხოვდა და აღარც პორტუგალიაში აღარ ჩასულა. მას თავისი ვაჟი სულ ერთხელ ჰყავდა ნანახი და ისიც ჩვილობაში. თუმცა ხუანას სებასტიანის ყველა ასაკის პორტრეტი ჰქონდა და ხედავდა როგორ ჰგავდა ბიჭი მას და ამაყობდა ამით. 1559 წელს დაქვრივებული ფილიპე ესპანეთში ახალი მეუღლით დაბრუნდა და ხუანასაც რეგენტის ტიტული ჩამოერთვა.
ხუანა ავსტრიელი გარდაიცვალა 1573 წლის 7 სექტემბერს, დაკრძალულია მისსავე დაარსებულ მონასტერში.
გალერეა
ამ გალერეაში წარმოდგენილია ხუანას ოჯახის წევრები:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 24 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1535 კატეგორია:გარდაცვლილი 7 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1573 კატეგორია:ჰაბსბურგები კატეგორია:ქალი რეგენტები კატეგორია:ავსტრიის პრინცესები კატეგორია:ესპანეთის ინფანტები კატეგორია:ესპანეთის რეგენტები
ასთანლი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ასთანლი შეიძლება აღნიშნავდეს:
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1311
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1311 მიიღეს ერთხმად 2000 წლის 28 ივლისს. საქართველოს შესახებ გაეროს ყველა რეზოლუციის დამტკიცების შემდეგ, კერძოდ 1287 (1999) და 1308 (2000) რეზოლუციის, საბჭომ გადაავადა საქართველოში გაეროს დამკვირვებელთა მისიის (UNOMIG) მანდატი 2001 წლის 31 იანვრამდე.
უშიშროების საბჭომ, ხაზგასმით აღნიშნა იმ ფაქტის მიუღებლობა, რომ აფხაზეთის კონფლიქტთან დაკავშირებით, ძირითად საკითხებთან მიმართებაში, არ არსებობს პროგრესი. საბჭომ შეახსენა ორივე მხარეს, რომ მხარეები ვალდებული არიან ყოველ ორ თვეში შეხვდნენ ერთმანეთს. 2000 წლის 11 ივლისს, მხარეებმა ხელი მოაწერეს პროტოკოლს უსაფრთხოების ზონის სტაბილიზაციის შესახებ, უზრუნველყონ ლტოლვილების დაბრუნება გალის რაიონში და ეკონომიკის აღდგენა.
სქოლიო
1311 კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები აფხაზეთის შესახებ კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები საქართველოს შესახებ კატეგორია:აფხაზეთის კონფლიქტი კატეგორია:2000 წელი საქართველოში
კომპაქტური ვარსკვლავი
ასტრონომიაში ტერმინი კომპაქტური ვარსკვლავი (ზოგჯერ კომპაქტური ობიექტი) გამოიყენება თეთრი ჯუჯების, ნეიტრონული ვარსკვლავებისა, სხვა ეგზოტიკური მკვრივი ვარსკვლავებისა და შავი ხვრელების აღსანიშნად.
ვიქტორ გუჩუა
ვიქტორ გესას ძე გუჩუა (დ. 12 ოქტომბერი, 1914, სოფ. ფახულანი, ახლანდ. წალენჯიხის მუნიციპალიტეტი, — გ. 31 აგვისტო, 1985, თბილისი) — ქართველი ისტორიკოსი, ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი (1983), საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1982).
კომპაქტური ვარსკვლავი
კომპაქტურ ვარსკვლავთა უმეტესობა ვარსკვლავური ევოლუციის საბოლოო ეტაპია და, აქედან გამომდინარე, ხშირად ვარსკვლავურ ნარჩენს უწოდებენ. ნარჩენი ფორმა ძირითადად დამოკიდებულია ვარსკვლავის მასაზე, რომლითაც იგი თავდაპირველად წარმოიქმნა. ყველა ეს ობიექტი თავიანთ მასასთან შედარებით მოცულობაში ძალიან მცირეა, რის გამოც მათ ძალიან მაღალი სიმკვრივე აქვს. ტერმინი კომპაქტური ვარსკვლავი ხშირად გამოიყენება, როდესაც ვარსკვლავის ზუსტი ბუნება უცნობია, მაგრამ მტკიცებულების თანახმად, ის ძალიან მასიურია და მცირე რადიუსი აქვს. კომპაქტურ ვარსკვლავს, რომელიც არ არის შავი ხვრელი, შესაძლოა გადაგვარებული ვარსკვლავი ეწოდოს.
კატეგორია:ასტრონომია
ვიქტორ გუჩუა
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი (1940). მონაწილეობდა II მსოფლიო ომში (1941-1945). 1945-1960 წლებში საშუალო სკოლიდ დირექტორად მუშაობდა წალენჯიხის და ზუგდიდის რაიონებში. 1960 წლიდან იყო ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერი თანამშრომელი. ამავდროულად, 1969 წლიდან მუშაობდა „ქართული საბჭოთა ენციკლოპედიის“ საქართველოს ისტორიის რედაქციის მეცნიერ-კონსულტანტად, შემდეგ — გამგედ. იკვლევდა საქართველოს სოციალურ-ეკონომიკური, პოლიტიკური და კულტურის ისტორიის, ისტორიოგრაფიისა და ქრონოლოგიის საკითხებს. გამოქვეყნებული აქვს 50-ზე მეტი სამეცნიერო სტატია, მონოგრაფია, სახელმძღვანელო. გუჩუა არის „საქართველოს ისტორიის ნარკვევების“ IV ტომის ერთ-ერთი ძირითადი ავტორი, აგრეთვე III ტომის რედაქტორი ზურაბ ანჩაბაძესთან ერთად (1982 წელს ავტორთა კოლექტივთან ერთად მიენიჭა საქართველოს სახელმწიფო პრემია). დაჯილდოებულია მედლით „საბრძოლო მამაცობისათვის“.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 12 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1914 კატეგორია:გარდაცვლილი 31 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1985 კატეგორია:წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები კატეგორია:ქართველები მეორე მსოფლიო ომში
The Pineapple Thief
The Pineapple Thief — ბრიტანული ინდი როკ ჯგუფი. იგი 1999 წელს სომერსეტში (ინგლისი) ბრიუს სურდის მიერ ჩამოყალიბდა. ჯგუფს გამოცემული აქვს 10 სტუდიური ალბომი.
სქოლიო
კატეგორია:ბრიტანული ინდი როკ-ჯგუფები კატეგორია:1999 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები კატეგორია:ბრიტანული პროგრესული როკ-ჯგუფები კატეგორია:ბრიტანული ალტერნატიული როკ-ჯგუფები
უილიამ ჰენრი ბრეგი
უილიამ ჰენრი ბრეგი (William Henry Bragg; დ. 2 ივლისი, 1862, ვიგტონი — გ. 12 მარტი, 1942, ლონდონი) — ბრიტანელი ფიზიკოსი, ქიმიკოსი, მათემატიკოსი და აქტიური სპორტსმენი, რომელიც ცალსახად უილიამ ლორენს ბრეგისთან ერთად 1915 წელს გახდა ნობელის პრემიის ლაურეატი ფიზიკის დარგში „მათ მიერ გაწეული შრომისთვის რენტგენის სხივებით გაკეთებული კრისტალური სტრუქტურის ანალიზზე“ — უმნიშვნელოვანესი ნაბიჯი რენტგენული სხივების კრისტალოგრაფიის განვითარებაში. მინერალი ბრაგიტი ბრეგის და მისი შვილის პატივსაცემად სწორედ ამ სახელს ატარებს.
სულხან აბდალაძე
სულხან აბდალაძე (დ. 2 ივლისი, 1930, ქუთაისი, საქართველოს სსრ — გ. 30 ივნისი, 1988) — ქართველი ისტორიკოსი, მწერალი.
უილიამ ჰენრი ბრეგი
ადელაიდის უნივერსიტეტი
1885 წელს, 23 წლის ასაკში უილიამ ჰენრი ბრეგი დაინიშნა მათემატიკისა და ექსპერიმენტალურ ფიზიკის უფროს პროფესორად ადელაიდის უნივერსიტეტში, ავსტრალიაში, სადაც მუშაობა ადრელ 1886 წელს დაიწყო.
სულხან აბდალაძე
ბიოგრაფია
1972 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი.
უილიამ ჰენრი ბრეგი
ლიდის უნივერსიტეტი
ბრეგმა 1909 წელს დაიკავა ქავენდაშის მდივნის თანამდებობა (ფიზიკაში) ლიდის უნივერსიტეტში. აქ მან წარმატებულად განაგრძო საკუთარი დაკვირვებები X-სხივებზე. სწორედ აქ შექმნა X-სხივების სპექტრომეტრი.
სულხან აბდალაძე
ბიოგრაფია
1972 წლიდან მუშაობდა ჯერ წიგნის სახელმწიფო პალატაში სამნეო ნაწილის გამგედ, შემდეგ საქართველოს უმაღლესი და საშუალო სპეციალური განათლების სამინისტროს სახალხო უნივერსიტეტის სამეცნიერო მეთოდიკურ კაბინეტში უფროს მეთოდისტად. ლიტერატური მოღვაწეობა 1953 წლიდან დაიწყო. პირველი ლექსი მან „ლიტერატურულ აფხაზეთში“ გამოაქვეყნა. შემდგომ პერიოდში სულხან აბდალაძის ლექსები სისტემატურად იბეჭდებოდა და გამოდიოდა ცალკე წიგნებად.
უილიამ ჰენრი ბრეგი
პირველი მსოფლიო ომი
1914 წელს ბრეგის ორივე ვაჟი ჯარში გაიწვიეს. მომდევნო წელს იგი დაინიშნა პროფესორად ლონდონის უნივერსიტეტ-კოლეჯში. 1915 წლის სექტემბერში მისი უმცროსი ვაჟი რობერტი გარდაიცვალა. ამავე წლის ნოემბრის თვეში იგი გახდა ნობელის პრემიის ლაურეატი საკუთარ უფროს ვაჟთან, უილიამ ლოურენსთან ერთად.
სულხან აბდალაძე
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 2 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1930 კატეგორია:გარდაცვლილი 30 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1988 კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები კატეგორია:ქართველი მწერლები სულხან
უილიამ ჰენრი ბრეგი
ლონდონის უნივერსიტეტი-კოლეჯი
პირველი მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ ბრეგი დაბრუნდა ლონდონის უნივერსიტეტი-კოლეჯში და აქვე განაგრძო საკუთარი დაკვირვებები კრისტალების ანალიზზე.
პატივი და ჯილდოები
უილიამ ჰენრი ბრეგი 1915 წელს შეუერთდა ნობელის პრემიის ლაურეატების სიას (ფიზიკის დარგში) :„რენტგენის სხივების დახმარებით კრისტალების სტრუქტურის ანალიზისათვის“.
1907 წელს ბრეგი არჩეულ იყო სამეფო საზოგადოების წევრად, ხოლო 1920 წელს ვიცე პრეზიდენტად, ხოლო 1935-1940 წლებში მსახურობდა როგორც ამ დაწესებულების პრეზიდენტი.
1917 წელს მას გადასცეს ბრიტანეთის იმპერიის კომანდორის ორდენი (CBE). 1931 წელს დააჯილდოვეს მერიტის მედლით.
სხვა ჯილდოებიდან აღსანიშნავია:მატეუჩის მედალი (1915), რუმფორდის მედალი (1916), კოპლეის მედალი (1930), ფრანკლინის მედალი (1930), ჯონ ჯ. კარტის ჯილდო მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიისაგან (1939)
სქოლიო
კატეგორია:ბრიტანელი ფიზიკოსები კატეგორია:ლონდონის სამეფო საზოგადოების წევრები კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
ნეპომუსენუ
ნეპომუსენუ (Nepomuceno) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 848 მეტრზე. მიეკუთვნება კამპუ-დას-ვერტენტისის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ლავრასის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 25 733 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 44.17 კმ²-ზე. ფართობი 582 553 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
ბილნა (მრავალმნიშვნელოვანი)
ბილნა შეიძლება აღნიშნავდეს:
სიმონიანთხევის სამაროვანი
ტერმინი სიმონიანთხევის სამაროვანი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ჰიპოთალამუსი
ჰიპოთალამუსი (hypothalamus) — შუამდებარე ტვინის ნაწილი, რომელიც თავის ტვინის მესამე პარკუჭისა და თელამუსის ქვემოთ მდებარეობს და ერთ-ერთ ვეგეტატიურ ცენტრს წარმოადგენს. ჰიპოთალამუსი მჭიდროდა დაკავშირებული ჰიპოფიზთან და მასთან ერთად არეგულირებს ორგანიზმის წყლისა და მარილების ცვლას. ჰიპოთალამუსსა და ჰიპოფიზს შორის არსებული კავშირის გაწყვეტისას ან ეგრეთ წოდებული სუპრაოპტიკური ჰიპოთალამუსის დაზიანებისას ვითარდება უშაქრო დიაბეტი, რაც ხასიათდება წყლის უზომო სმით (პოლიდიფსია) და მოჭარბებული შარდვით (პოლიურია). თავის ტვინის სხვა უბნებისაგან განსხვავებით, ჰიპოთალამუსის ფუნქციათა ნერვული რეგულაციის გარდა, ნეიროჰორმონების გამომუშავებისა და გამოყოფის უნარიც აქვს. მის მიერ გამომუშავებულ ჰორმონებს მიეკუთვნებიან ვაზოპრესინი და ოქსიტოცინი, რომლებიც ჰიპოფიზის საშუალებით გამოიყოფა სისხლში.
აღნაგობა და ფუნქციები
ჰიპოთალამუსი მრავალი ბირთვისაგან შედგება, რომელთა ფუნქციებია შიმშილისა და სიმაძღრის, წყურვილისა და მისი დაკმაყოფილების შეგრძნებათა წარმოშობა, სხეულის მუდმივი ტემპერატურისა და სქესობრივი ქცევის რეგულაცია. ჰიპოთალამუსი მჭიდროდაა დაკავშირებული აგრეთვე თავის ტვინის ლიმბურ სისტემასთან, ამიტომ ის აწესრიგებს ძილისა და ღვიძილის მდგომარეობას, ემოციურ ქცევასა და მოტივაციებს. დადგენილია, რომ ჰიპოთალამუსის გვერდითი და უკანა ბირთვების ელექტრული გაღიზიანება ცხოველებში იწვევს ეგრეთ წოდებულ თვითგაღიზიანების რეაქციას, რომლის დროსაც ცხოველები თვითონ ცდილობენ განმეორებით გაიღიზიანონ ეს ბირთვები. ჰიპოთალამუსის ცენტრული ბირთვების გაღიზიანება, პირიქით, გაქცევასა და შიშის რეაქციებს იწვევს. ასეთი ქცევითი რეაქციები დაკავშირებული უნდა იყოს შიმშილისა და სიმაძღრის აგრეთვე, სქესობრივი ხასიათის შეგრძნებათა წარმოქმნასთან.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჰიპოთალამუსი
ბაზრის ხიდი (ტომსკი)
ბაზრის ხიდი (Базарный мост) — საფეხმავლო და საავტომობილო ხიდი ტომსკში,  მდინარე უშაიკაზე. აგებულია 1864 წელს. ხიდი პრაქტიკულად წარმოადგენს რკინა-ბეტონის წყალგამტარ მილს, რომელიც მდინარე უშაიკის წყალს ატარებს ბატენკოვის მოედნის რაიონში, იქ სადაც ერთმანეთს კვეთს ლენინის გამზირი და მდინარე უშაიკის სანაპირო. ბაზრის ხიდზე გაივლის ლენინის პროსპექტის ტრანსპორტის ნაკადის ძირითადი ნაწილი, აქვე აგებულია პატარა მოედანი შადრევნით, რომელსაც იყენებენ ტომსკის ოლქის მთავარი საახალწლო ნაძვის ხის დასადგმელად.
ისტორია
პირველი ხის ხიდი ამ ადგილზე ააგეს 1864 წელს, როგორც 1818 წლიდან მოქმედი დუმის ხიდის (თანამედროვე ქვის ხიდის წინამორბედი) დამხმარე ნაგებობა. იგი ასრულებდა დამხმარე ფუნქციას, ამ დროისათვის კი მთავარი გზა გადიოდა თანამედროვე ქუჩებზე: როზა ლუქსემბურგის ქუჩა — მდინარე უშაიკის სანაპირო — საბჭოთა ქუჩა (ბატენკოვის მოედანი), დუმის ხიდით ქალაქის სამმართველოსა და საბჭოს გასწვრივ, მეშჩანთა გამგეობის, ივერიის ღვთისმშობლის ხატის სახელობის სამლოცველოსა და ხარების ეკლესიის გასწვრივ.
1967 წელს ხის ხიდი ტომსკის ტრლოეიბუსის ხაზის მშენებლობის დაწყებასთან დაკავშირებით გადააკეთეს რკინა-ბეტონის წყალგამტარი მილების ხიდად.
2004 წელს ტომსკის 400 წლის იუბილესთან დაკავშირებით წარიმართა მიმდებარე ტერიტორიის მასშტაბური სარეკონსტრუქციო სამუშაოები: გააფართოვეს მილები, კეთილმოაწყვეს მდინარე უშაიკის სანაპირო და ა. შ..
სქოლიო
კატეგორია:ტომსკის ხიდები
დაშქენდი (მრავალმნიშვნელოვანი)
დაშქენდი შეიძლება აღნიშნავდეს:
უვეა (უოლისი და ფუტუნა)
უვეა (ან უოლისი — (Wallis)) — კუნძული წყნარ ოკეანეში, რომელიც საფრანგეთის ზღვისიქითა ტერიტორიის უოლისის და ფუტუნას ნაწილია. მდებარეობს 240 კმ-ში უოლისის და ფუტუნას კუნძულებიდან და სხვა 22 კუნძულთან ერთად შეადგენს უოლისის კუნძულებს.
გეოგრაფია
უვეა — პოლინეზიური კუნძული, მდებარეობს დაახლოებით ნახევარგზაში ფიჯიდან სამოამდე. კუნძული გაჭიმულია მერიდიალური მიმართულებით (მაქსიმალური სიგრძე დაახლოებით 15 კმ). კუნძულის ფართობია — 77,9 კმ². უვეა — დაბალი სიმაღლის ვულკანური კუნძულია. ზღვის დონიდან ყველაზე მაღალი წერტილია — მთა ლულუ-ფაკაჰეგა (Lulu-Fakahega) სიმაღლით 151 მეტრი. ჩამქრალი ვულკანების კრატერების კონუსები ქმნიან გორაკებს კუნძულის ცენტრში და სამხრეთში (ლოკა, აფაფა, ლულუ ლუო, ჰოლო, ჰოლოგა, ატალიკა და სხვა). კუნძულის ჩრდილოეთი ნაწილი წარმოადგენს ლავის ძველი ნაკადებით წარმოქმნილ ვაკეს. უკიდურესი წერტილებია: ჩრდილოეთით — სოფელ ვაილალას სანაპირო, აღმოსავლეთით — ტეპაკოს კონცხი, სამხრეთით — ფოგო’ონეს კონცხი, დასავლეთით — ვაჰა’ი’უტუს კონცხი. უვეა გარშემორტყმულია ბარიერული რიფით, გაჭრილი ოთხი გასასვლელით, რომელთაგან მთავარს — ჰონიკულუს (Honikulu), სამხრეთში, მივყავართ ტერიტორიის ადმინისტრაციულ ცენტრში მატა-უტუს პორტში. ლაგუნის ყველაზე დიდი სიგანეა — 5 კმ. დღე-ღამის განმავლობაში შეიმჩნევა ორი მთლიანი მიქცევა და მოქცევა.
უოლისის მაღალი კუნძულები ჩამოყალიბებულია ოლივინური ბაზალტური ლავებისგან და პიროკლაზებისგან, უვეაზე ერთი ჩამქრალი კრატერის და მასთან დაკავშირებული ლავების ნაკადების გარდა, რომელიც ჩამოყალიბებულია ოლიგოკლაზური ანდეზიტებით. ). უვეას კუნძულის ლავები ეკუთვნის ცენტრალურ-წყნარი ოკეანის ვულკანების ტუტე ლავების ჯგუფს . უვეას კუნძული ჩამოყალიბდა 19 ვულკანური კრატერის ლავების დინებების გაერთიანებით, ორი უფრო მოგვიანებით წარმოქმნილი ლავური დინების გამოკლებით, რომლებმაც მხოლოდ ნიადაგის გადაფარვა შეძლეს. კუნძულის დიდი ნაწილი ჩამოყალიბებულია პლეისტოცენის შუა პერიოდის ლავების დინებისას. გარდამავალი ასაკის ლავები არ არსებობენ.
უოლისის კუნძულების ჰიდროგრაფიული ქსელი სუსტადაა განვითარებული. კუნძულებზე არსებობს ადგილობრივი მასშტაბებით 7 დიდი ტბა (ლანო (1,1 ჰა), ლალოლალო (15,2 ჰა), ლანუმაჰა (0,8 ჰა), ლანუტავაკე (4,6 ჰა), ლანუტოლი (2,2 ჰა), კიკილა, ალოფივაი (1,3 ჰა)). ყველა ისინი, ლანუტოლის გარდა, მტკნარია და ავსებენ კუნძულ უვეას ჩამქრალი ვულკანების კრატერებს (კიკილას გარდა). ყველაზე დიდი ტბაა — კიკილა (17,9 ჰა ). ამას გარდა, მთავარი კუნძულის ჩრდილოეთი და აღმოსავლეთი სანაპიროს გასწვრივ მდებარეობს დაახლოებით 20 მლაშე ტბა/ჭაობი. საკმაოდ ბევრია მოკლე ნაკადულები და წყაროები (ასევე გვხვდება მომცრო კუნძულებზეც). უვეას კუნძული დაფარულია მოწითალო ლატერიტული ნიადაგით, რომელიც მდიდარია რკინის და ალუმინის ოქსიდებით, მაგრამ ღარიბია აზოტით და ფოსფორით, და ამიტომ ის ნაკლებად ნაყოფიერია.
ისტორია
1988 წლის ეთნოგრაფიული გამოკვლევების თანახმად (ლაპიტას კულტურის კერამიკების აღმოჩენა კუნძულ უვეას სამხრეთში) მიღებულია, რომ კუნძულები დასახლებული იყო ჩვენს წელთაღრიცხვამდე 1500 და 1000 წლებს შორის (სავარაუდოდ დაახლოებით 1300 წელს). სავარაუდოდ ამ კუნძულის პირველი ხსენება არსებობს რაროტონგას მაცხოვრებლების გადმოცემებში (ის ითვლებოდა ტაი-ტე-არიკის მიერ დაპყრობილი კუნძულების გრძელ სიაში, სავარაუდოდ დაახლოებით 900 წელს ჩვენი წელთაღრიცხვით ) მეორე ათასწლეულის მთელი პირველი ნახევრის განმავლობაში უვეაზე ბატონობდნენ ტონგელები. 1500 წლისთვის კუნძულ უვეაზე ტონგელებმა შექმნეს საკუთარი სამეფო. ლომიპეაუს ლეგენდარული გიგანტური კანოე აიგო, როგორც ტონგის მეფისათვის საჩუქარი. ტალიეტუმუს დიდი გამაგრებული პუნქტი, რომელიც მდებარეობდა თანამედროვე სოფელ მალა’ეფო’ოუს შორიახლოს იყო კუნძულზე ტონგელების უკანასკნელი გამაგრებული პუნქტი მათი დამარცხების წინ. მისი ნანგრევები დღეს ღირსშესანიშნაობაა.
უოლისის კუნძულები 1767 წლის 16 აგვისტოს გემით Dolphin აღმოაჩინა ინგლისელმა სამუელ უოლისმა (მის პატივსაცემად ატარებს კუნძულები ამ სახელს). 1781 წლის 21 აპრილს კუნძულ უვეაზე გაჩერდა ფრანსისკო ანტონიო მორელი და მას სახელად დაარქვა სიმშვიდის კუნძული. 1791 წელს აქ შემოვიდა ინგლისური გემის «პანდორას» კაპიტანი ედვარდ ედვარდსი, რომელიც ეძებდა აჯანყებული გემ «ბაუნტის» ეკიპაჟს. შემდგომში კუნძულებზე იშვიათად ჩერდებოდნენ სხვადასხვა გემები 1828 წელს ვეშაპდამდამჭერების გამოჩენამდე.
მოსახლეობა
2013 წლის აღწერის თანახმად კუნძულზე ცხოვრობს 8584 ადამიანი. კუნძულის ყველაზე დიდი დასახლებული პუნქტია მატა-უტუ, სადაც 2013 წელს ცხოვრობს 1075 ადამიანი. კუნძულზე სულ 21 დასახლებული პუნქტია. მოსახლეობის დიდი ნაწილი წარმოადგენს უოლისის (უვეას) ხალხს. ძირითადი სასაუბრო ენებია — უოლისური (უვეანური) და ფრანგული. ძირითადი რელიგიაა — კათოლიციზმი.
ადმინისტრაციული დაყოფა
უოლისის კუნძულები შედგება ერთი ოლქისაგან უვეა, რომელიც თავის მხრივ იყოფა სამ რაიონად:
სქოლიო
კატეგორია:წყნარი ოკეანის კუნძულები კატეგორია:უოლისის და ფუტუნას კუნძულები
მაგრანეთის მესამე ეკლესია
მაგრანეთის მესამე ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ მაგრანეთის სამხრეთით, ხატისხევის მარცხენა ნაპირზე. განეკუთვნება განვითარებულ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია (6,8 x 4,9 მეტრი), ნაგებია რიყისა და ნატეხი ქვის შერეული წყობით. ძლიერ დაზიანებულია: ჩამონგრეულია გადახურვის დიდი ნაწილი და აფსიდის თაღის წვერი, განგრეულია სამხრეთ და ჩრდილო კედლები, მონგრეულია გარეთა კუთხეები. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. ღრმა, ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე, გაჭრილია გარეთკენ ოდნავ შევიწროებული, თაღოვანი სარკმელი. სარკმლის ორივე მხარეს გეგმით ნახევარწრიული და მაღალი (სიმაღლე 2 მეტრია) თითო თაღოვანი ნიშია. სარკმლისა და ნიშების თაღები შირიმის ქვითაა გამოყვანილი. აფსიდი გადახურულია წესიერი ფორმის კონქით. ეკლესიის კვადრატული ფორმის დარბაზი გადახურული ყოფილა ცილინდრული კამარით, რომლისგანაც ქუსლის წყობის ნაწილებიღაა შემორჩენილი. დასავლეთის ფრონტონის წვერის წყობაში ჩადგმულია ოთხკუთხა შირიმის ქვა, რომელზეც ტოლმკლავა, ბოლოებგაფართოებული ჯვარია გამოსახული. ფასადის სამხრეთ ნაწილში, მიწის დონიდან 1 მეტრ სიმაღლეზე მოთავსებულ ოვალური ფორმის ქვიშაქვის ქვაზე გაუწაფავი ხელით ამოკაწრულია ორსტრიქონიანი ასომთავრული (ნუსხურნარევი) ნარწერა (X საუკუნე). ეკლესიის ირგვლივ სამარხების კვალი შეინიშნება.
ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
გომართის წმინდა გიორგის ეკლესია
ტერმინი გომართის წმინდა გიორგის ეკლესია შეიძლება აღნიშნავდეს:
ასადაბადი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ასადაბადი შეიძლება აღნიშნავდეს:
საგაიდაკი (ჩიმიშლიის რაიონი)
საგაიდაკი  (Sagaidac) — სოფელი მოლდოვაში, ჩიმიშლიის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 154 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 370 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩიმიშლიის რაიონის სოფლები
რაბია შერმი სულთანი
რაბია შერმი კადინ ეფენდი (დ. 1698 — გ. 1732) — ოსმალეთის სულთნის, აჰმედ III-ის ცოლი. აბდულჰამიდ I-ის, რაბია სულთნის და ზეინებ სულთნის დედა.
ბიოგრაფია
რაბია შერმი სულთანი დაიბადა 1698 წელს უნგრეთში. მისი დაბადების სახელი იყო იდა კოვაჩი. 1725 წლის 20 მარტს შეეძინა ოსმალეთის იმპერიის მომავალი სულთანი — შეჰზადე აბდულჰამიდი. რაბია შერმი სულთანი 1732 წელს შვილის ტახტზე ასვლამდე გარდაიცვალა .. დაკრძალულია იენი ჯამის მეჩეთში, თურჰან სულთნის სასაფალოზე.
ლიტერატურა
კატეგორია:ოსმალეთის სულთნების მეუღლეები კატეგორია:დაბადებული 1698 კატეგორია:გარდაცვლილი 1732
მინდიკი
მინდიკი (Mîndîc) — სოფელი მოლდოვაში, დროკიის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 159 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 402 ადამიანს შეადგენდა.
ბაკურციხის საცხოვრებელი სახლი
ბაკურციხის საცხოვრებელი სახლი — მდებარეობს გურჯაანის მუნიციპალიტეტში სოფელ ბაკურციხის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. განეკუთვნება XIX საუკუნეს. ეკუთვნოდა საზოგადო მოღვაწეს, ქართული კონიაკის წარმოების ფუძემდებელ, დავით სარაჯიშვილს (1848-1911)
სახლი ერთსართულიანია, ნაგებია ძირითადად აგურით. შიგნიდან და გარედან შელესილია. ძლიერ დაზიანებულია: მონგრეულია გარე კუთხეები, ჩამონგრეულია სახურავის დიდი ნაწილი, ოთახებში აყრილია იატაკი, მორყეულია ხის აივნის საყრდენი კედლები, აივანს მთლიანად აქვს შემოცლილი მოაჯირი, ჭვირული სახეებით შემკული თაღებიდან კი ფრაგმენტებიღაა შემორჩენილი.
შენობაში ხუთი ოთახია, რომლებიც კედლებითაა გამიჯნული და ერთმანეთს თითო თაღოვანი კარით უკავშირდება. მათგან ოთხი ერთი ზომისაა, ხოლო მეხუთე (შუა) - სხვებზე დიდი. მის დასავლეთ კედელში ერთი მაღალი და ფართო თაღოვანი სარკმელია გაჭრილი. შუა ოთახის კარი და განაპირა ოთახების კარ-ფანჯარა ხის გადახურულ აივანზე გამოდის, რითაც სახლს ეზოს მხარეს (აღმოსავლეთით) აქვს მოწყობილი. აივნის ნაწილი შენობის გეგმის სწორკუთხედის ფარგლებშია მოქცეული, ნაწილი კი მის გარეთაა. ამ უკანასკნელს შუაში მოწყობილი აქვს საჩეხის მაგვარი კვადრატული შვერილი, რითაც უჟანგავი ლითონის ფურცლებით შემოსილი ბოლქვისებრი სახურავითაა გადახურული. აივნის ჭერი ხის ათ სვეტს ეყრდნობა, სვეტებს შორის ჭვირული სახეებით შემკული თაღებია.
აივნის გვერდით ნაწილები ერთნაირადაა დამუშვებული. ფასადის შუა ნაწილი უჭირავს განიერ სამფრთიან სარკმელს. იგი ჩასმულია ოდნავ შვერილ სადა საპირეში, რითაც დაგვირგვინებულია მუზარადისებრი თაღით. სარკმლის ზემოთ ფრონტონით დასრულებული არეა. კედლის ზედა ნაწილში კი (მთელ სიგანეზე), აგურის წყობით გამოყვანილია სვეტისებრი შვერილები, რომლებზეც დაყრდნობილია რთული პროფილის ლავგარდანი.
ფილიპე I (პარმის ჰერცოგი)
ბიოგრაფია
მან თავისი ბავშვობა და ახალგაზრდობის დიდი ნაწილი ესპანეთში გაიზარდა. ფილიპეს ძალიან ახლო და თბილი ურთიერთობა ჰქონდა თავის იტალიელ დედასთან, რის გამოც მას ყოველთვის ხელოვნება უფრო აინტერესებდა, ვიდრე პოლიტიკა. მართალია უფროსი ძმისა და ორი უფროსი ნახევარ-ძმის გამო ესპანეთის ტახტისგან შორს იყო, მაგრამ როგორც მეფის ვაჟი, იგი მაინც ატარებდა ჩიჩონისა და გრანადის გრაფის წოდებას. 1744 წლიდან მოყოლებული კი მას ენიჭება კანსანოს ჰერცოგობაც.
ბაკურციხის საცხოვრებელი სახლი
2012 წელს ბიზნესმენ კალანდაძის მიერ შენობა ნაწილობროვ გარემონტდა და იგი კრამიტით გადახურეს.
ფილიპე I (პარმის ჰერცოგი)
ბიოგრაფია
ფილიპეს დედა ფარნეზეს დინასტიის წარმომადგენელი იყო, რომელიც დიდი ხნის მანძილზე განაგებდა პარმის, პიაჩენცისა და გუასტალას საჰერცოგოებს. მას შემდეგ რაც დედამისის ორი ბიძა, 1731 წელს უმემკვიდრეებოდ დაიღუპნენ, ტახტი ისაბელის უფროს ვაჟზე, ინფანტ კარლზე გადავიდა, რომელმაც შემდგომში ეს ტახტი ავსტრიელებს ნეაპოლისა და სიცილიის მეფობაზე გაუცვალა. 1748 წელს კი საზავო ხელშეკრულებით ავსტრიელებმა ზემოთ ხსენებული სამი იტალიური საჰერცოგო ესპანელებს, კერძოდ კი ფილიპს დაუთმეს. სწორედ ამის შემდეგ იგი ხდება პარმის, პიაჩენცისა და გუასტალას ჰერცოგი, რითაც იგი აარსებს ბურბონ-პარმელთა დინასტიას.
ბაკურციხის საცხოვრებელი სახლი
სახლის ჩრდილოეთით 30 მეტრზე, რიყის ქვითა და აგურით ნაგები მარანია. მარანი ორსართულიანია. შესასვლელი აღმოსავლეთიდან და სამხრეთიდან აქვს. პირველ სართულზე განლაგებულია ორმწკრივად ჩადგმული 30 დიდი და 10 საშუალო სიდიდის ქვევრი. იატაკი მოლესილია. აღმოსავლეთ კედელში კარის გარდა ორი სწორკუთხა სარკმელია. მარნის ჭერი ხის 6 ბოძზეა დაყრდნობილი.
ფილიპე I (პარმის ჰერცოგი)
ბიოგრაფია
1757 წელს საფრანგეთსა და ავსტრიას შორის გაფორმებული ვერსალის ხელშეკრულებისდა თანახმად, ფილიპე უნდა გამხდარიყო სამხრეთ ნიდერლანდების მეფე, თუმცა შემდგომში ეს ხელშეკრულება გაუქმდა და ისიც კვლავ პარმის ჰერცოგად დარჩა.
მან მრავალწლიან ომში შესძლო და დაამარცხა მეზობელი ფერარას საჰერცოგო. ფილიპემ ასევე ფრანგების დახმარებით პარმის ხაზინა შეავსო, რის გამოც მათ დიდად ემადლიერებოდა და თავის თავს "ფრანგ კაცსაც" კი უწოდებდა. ამას გარდა, როგორც ძალიან განათლებული კაცი, იგი ხელს უწყობდა თავის სამფლობელოებში განათლების, ხელოვნების, კულტურისა და ფილოსოფიის აღორძინებას. ფილიპე გარდაიცვალა 1765 წლის 18 ივლისს, 45 წლის ასაკში.
ქორწინება
1739 წლის 25 ოქტომბერს ფრანკო-ესპანური უდიდესი ალიანსის განსამტკიცებლად ფილიპეს ცოლად შერთეს საფრანგეთის მეფე ლუი XV-ისა და მისი ცოლის, დედოფალ მარია ლეშჩინსკას უფროსი ასული ლუიზა ელიზაბეტ ფრანგი. უნდა ითქვას, რომ ოჯახში წამყვანი სწორედ ლუიზა ელიზაბეტი იყო. ასევე სწორედ მისი დაუცხრომელი და ამბიციური ხასიათის წყალობით მიიღო ფილიპემ პარმის ტახტი. მათ მრავალწლიან ქორწინებაში მხოლოდ სამი შვილი შეეძინათ.
ბაკურციხის საცხოვრებელი სახლი
მარანს სამხრეთიდან და ჩრდილოეთიდან გვიანდელი ხანის ორი მინაშენი აქვს ერთ-ერთი მინაშენი ორსართულიანია, მეორე ერთსართულიანი.
ფილიპე I (პარმის ჰერცოგი)
ქორწინება
ლუიზა ელიზაბეტი აქტიურად ერეოდა პოლიტიკასა და ქმრის საქმეებში. იგი ხშირად სტუმრობდა მშობლიურ საფრანგეთს, საიდანაც მამის დაფინანსებით ჩამოჰქონდა უდიდესი სიმდიდრე, გაკოტრებული ხაზინის შესავსებად.
ბაკურციხის საცხოვრებელი სახლი
მარნის დასავლეთით 5 მეტრზე ფერდობში შეჭრილი ნაგებობაა (საყინულე), რომელიც ღვინის შესანახად გამოიყენებოდა. შესასვლელი მას აღმოსავლეთიდან აქვს. კარი თაღოვანია. ნაგებობა შედგება სამი ოთახისაგან რომელთაგან ერთს ბრტყელი ჭერი აქვს, დანარჩენი ორი ნახევარწრიული სხმული კამარითაა გადახურული. ოთახებში თითო სავენტილაციო ხვრელია მოწყობილი.
ფილიპე I (პარმის ჰერცოგი)
ქორწინება
მიუხედავად ყველაფრისა, მათი ქორწინება ძალიან უბედური და უიღბლო იყო, რადგან ისინი ხასიათებით რადიკალურად განსხვავებული პიროვნებები იყვნენ.
ბაკურციხის საცხოვრებელი სახლი
აღმოსავლეთ ფასადზე შესასვლელის თავზე ქვის ჯვარია ჩასმული.
ლიტერატურა
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ფილიპე I (პარმის ჰერცოგი)
წინაპრები
ფილიპე I-ის წინაპრები
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 15 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1720 კატეგორია:გარდაცვლილი 18 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1765 კატეგორია:ბურბონები კატეგორია:ესპანეთის ბურბონები კატეგორია:პარმის ჰერცოგები
ალბანეთის ჰიმნი
ისტორია
ჰიმნი პირველად გამოქვეყნდა, როგორც პოემა, სახელწოდებით „Liri e Shqipërisë“ (ინგლისურად: „Freedom of Albania“ ) 1912 წლის 21 აპრილს  სოფიაში (ბულგარეთი) ალბანურ გაზეთში. თავდაპირველად მისი ორიგინალური სათაური იყო "Betimi mi flamur". მოგვიანებით დაიბეჭდა ლექსი Endra e Lote (ინგლისურად: ოცნებები და ცრემლები ), რომელიც გამოქვეყნდა ბუქარესტში. მოგვიანებით შეიქმნა ადაპტირებული მუსიკა.
შუანი
250px|მინი|მარჯვნივ|სპილოს შუანი შუანი — ზოგი ძუძუმწოვრის (სპილოს, ბეჰემოთის, ტახის და სხვ.) ძლიერ განვითარებული კბილების (ორივე ყბის ეშვებისა და საჭრელებისა) ზოგადი სახელწოდება. ყველაზე დიდი ზომის შუანი (სიგრძე 2–2,5 მ, მასა 30–50 კგ, იშვიათად 90 კგ) აქვს აფრიკულ სპილოს, კიდევ უფრო დიდი ჰქონდათ მამონტებს. ცხოველებისათვის შუანი თავდასხმის და თავდაცვის საშალებაა, ხოლო ზოგიერთი ნამარხი ცხოველის (მაგ., პლატიბელოდონი) ნიჩბისებრი გაბრტყელებული შუანი საკვების მოპოვების საშუალებაც იყო. შუანს მხატვრული ნაკეთობების დასამზადებლად იყენებენ.
ალბანეთის ჰიმნი
ისტორია
ლექსი თავიდანვე გამიზნული არ ყოფილა ჰიმნად, თუმცა იმდენად მომეწონა ხალხს, რომ 1912 წელს, როდესაც გამოცხადდა ალბანეთის დამოუკიდებლობა, სწორედ ამ ტექსტისა და სპეციალურად შექმნილი მუსიკის ფონზე აღმართეს ალბანეთის სახელმწიფო დროშა  ქალაქ ვლორაში.
მუსიკა
უნგრელი მუსიკათმცოდნე გიორგი ლიგეტი აღნიშნავს, რომ ჰიმნი განიცდის გერმანული და ავსტრიული მუსიკალური ტრადიციების ღრმა გავლენას და ძალიან ჰგავს მე-19 საუკუნის გერმანულ სიმღერებს. ეს აიხსნება პორუმბესკუს მუსიკალური განათლებით. კომპოზიტორი სწავლობდა ვენაში მუსიკისა და საშემსრულებლო ხელოვნების უნივერსიტეტში. ეს მოსაზრება გაიზიარა ალბანელმა მუსიკათმცოდნე - რამადან სოკოლიმაც.
ტექსტი და თარგმანი
არსებობს ჰიმნის ორი ვარიანტი: ხანგრძლივი და მოკლე. ქვემოთ ტექსტი ხანგრძლივი ვერსია. მეორე სტროფი ითვლება მისამღერად, რომელიც მეორდება ტექსტში. მოკლე ვერსიაში იმღერება პირველი ორი სტროფი მხოლოდ და იმეორებს ბოლო ორი სტროფიდან მე-2 სტროფს. როგორც წესი, მოკლე ვერსია სრულდება სპორტულ ღონისძიებებზე, მათ შორის ეროვნულ ნაკრებების შეკრებებზე მოკლე ვერსია ოფიციალურად გამოიყენება. ლექსის ორიგინალს აქვს დამატებით კიდევ სამი სტროფი, რომელიც არ წარმოადგენს ჰიმნის ნაწილს. ისინი არის ლექსის ბოლოს დამატებული და არ იმღერება ჰიმნის შესრულების დროს.
ჩოფჩაურის სამების ეკლესია
ჩოფჩაურის სამების ეკლესია — ეკლესია ახმეტის მუნიციპალიტეტში, დგას ნასოფლარის დასავლეთით 1,6 კილომეტრზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს.
ეკლესია დარბაზულია (5,5 X 4,3 მ). ნაგები ყოფილა ნატეხი ქვით. ძეგლი ძლიერ დაზიანებულია: შემორჩენილი კედლების სიმაღლე 0,9 მეტრს არ აღემატება. შესასვლელი სამხრეთიდან ჰქონია (შემორჩენილია შირიმით ნაწყობი წირთხლების მცირე ნაწილი). აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდაა, რომლის გვერდშიც მცირე ზომის სწორკუთხა ნიშია.
ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ნატალია ფილატკინა
ნატალია ფილატკინა (Наталия Филаткина; დ. 18 აგვისტო, 1975, მოსკოვი) — რუსი ენათმეცნიერი, ძველი გერმანისტიკული ფილოლოგიის დარგში მოღვაწე გერმანისტი. სამეცნიერო და პედაგოგიურ საქმიანობას ეწევა ქალაქ ტრირის უნივერსიტეტში.
ცხოვრების გზა
ნატალია ფილატკინა თავდაპირველად გერმანისტიკას მოსკოვში სწავლობდა, ხოლო 1994 წელს სტიპენდია მოიპოვა და სწავლა ბერლინის უნივერსიტეტში (Humboldt-Universität zu Berlin) გააგრძელა, მოგვიანებით კი ბამბერგის უნივერსიტეტში (Otto-Friedrich-Universität Bamberg).
ნატალია ფილატკინა 1996-დან 1999 წლამდე მოსკოვში ასწავლიდა გერმანულს (როგორც უცხო ენას). გერმანიაში ნ. ფილატკინა დაბრუნდა ლუქსემბურგის კულტურის და კვლევის სამინისტროს ხელშეწყობით გამოყოფილი სტიპენდიით და დისერტაცია დაიცვა 2003 ქალაქ ბამბერგში პროფესორ კლოდინ მულენის ხელმძღვანელობით თემაზე ლუქსემბურგული ენის ფრაზეოლოგია (ISBN 3-8253-5055-X), შრომა აღინიშნა ლუქსემბურგის უნივერსიტეტის პრემიით (Prix d'encouragement).
ნატალია ფილატკინა არის ლუქსემბურგის ენების და ლიტერატურების კვლევითი ცენტრის წევრი. არსებული ცენტრი, სხვა მიმართულებით საქმიანობის გარდა, დაკავებულია ლუქსემბურგის ლინგვისტიკის ონლაინ-ბიბლიოგრაფიით.
2003 წლის ზამთრის სემესტრიდან მოყოლებული ნატალია ფილატკინა არის ტრირის უნივერსიტეტში ძველი გერმანული ფილოლოგიის მეცნიერ-თანამშრომელი.
ტრირის ისტორიული და კულტურულოგიური კვლევითი ცენტრის საქმიანობის ფარგლებში ნატალია ფილატკინა აგრძელებს კვლევით მოღვაწეობას ისტორიულ ენათმეცნიერებაში, კერძოდ კი გერმანული ენის ფრაზეოლოგიაში.
2013 წელს ნატალია ფილატკინა წარმოადგენდა დიუსელდორფის უნივერსიტეტის (Universität Düsseldorf) პროფესურას.
დღესდღეობით ნატალია ფილატკინა მუშაობს საჰაბილიტაციო პროექტზე „ისტორიული ფორმალური ენა“, პროექტი მიმდინარეობს ვალტერ და ზიბილე კალკჰოფ-როზეს ფონდის (Walter und Sibylle Kalkhof-Rose-Stiftung) სტიპენდიის ხელშეწყობით.
ნატალია ფილატკინამ 2020 წელს დაიკავა ჰამბურგის უნივერსიტეტის (Universität Hamburg) არაგეგმიერი პროფესორის საპატიო თანამდებობა, სადაც დღემდე უნივერსიტეტის პროფესორად მსახურობს.
ნატალია ფილატკინას დაოჯახებულია და ჰყავს ერთი ვაჟი.
სქოლიო
კატეგორია:რუსი ფილოლოგები კატეგორია:რუსი ენათმეცნიერები კატეგორია:დაბადებული 1975 კატეგორია:დაბადებული 25 აგვისტო
ბრაზილიის კულტურა
ბრაზილია გამოირჩევა კულტურული მრავალფეროვნებით.
ბრაზილიის კულტურა
ბრაზილიის კულტურა მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული და მრავალფეროვანია. ეს განპირობებულია იმით, რომ ქვეყანაში ირევა მრავალი ერისა და კულტურის წარმომადგენელი. ბრაზილია ადრეულ ხანებშიც გამოირჩეოდა მრავალფეროვანი კულტურით, რადგან კოლონიზატორებს კონკრეტულად კი ევროპელებს ჩამოყავდათ სხვადასხვა ქვეყნიდან მონები, რომლებიც თავისებურ გავლენას ახდენდნენ მოსახლეობაზე კულტურის თვალსაზრისით. ევროპელებმა ასევე ჩამოიტანეს იდეები და ინოვაციები, რამაც დადებითად იმოქმედა ბრაზილიის საზოგადოების ჩამოყალიბებაზე. ამ ყველაფერმა გამოიწვია ის, რომ ბრაზილიის კულტურა გახდა უნიკალური და ძალიან რთული. მინი მოცემული მომენტისთვის ბრაზილიში ცხოვრობს 190 მილიონი ადამიანი. მათი უმრავლესობა არის თეთრკანიანი (პორტუგალიელები, იტალიელები, პოლონელები და ა. შ) 40 % კი არის მულატი, ხოლო 10 % შავკანიანი. სარწმუნოება ბრაზილიელებში ძირითადად კათოლიკურია, 80 % მოსახლეობის არის კათოლიკე. ეს დაკავშირებულია პორტუგალიელებთან, რომლებმაც საუკუნეების წინ მოახდინეს ბრაზილიის კოლონიზაცია. პორტუგალიელები მკვიდრ მოსახლეობაში ავრცელებდნენ საკუთარ სარწმუნოებას, აშენებდნენ ეკლესიებს და ასწავლიდნენ წეს-ჩვეულებებს რომლებიც აღმოცენდებოდა ამ ეკლესიებში. კოლონიზაციამ, რომელიც გრძელდებოდა XVI-XVIII საუკუნეებში,ღრმა კვალი დატოვა ბრაზილიაში, რაც გამოიხატება იმაშიც, რომ დღეისათვის ბრაზილიაში ოფიციალური ენა არის პორტუგალიური, თუმცა ასევე არსებობს მცირე კატეგორია ხალხის, რომლებიც საუბრობენ მშობლიურ ენაზე.
ბრაზილიელები, როგორც ერი, დიდ ყურადღებას აქცევენ ოჯახს და მის ღირებულებებს, რომლებიც მათ ერთმანეთთან აკავშირებს. ოჯახები ბრაზილიაში როგორც წესი დიდია. მათი წევრები ერთმანეთთან ახლოს ცხოვრობენ, ეხმარებიან და გვერდში უდგებიან ერთმანეთს, როცა საჭიროება მოითხოვს. კლასობრივი განსხვავება ბრაზილიაში დაფუძნებულია ფინანსურ შესაძლებლობებზე და კანის ფერზე. მოსახლეობის ძირითად ნაწილს მწირი ეკონომიკური შესაძლებლობები გააჩნია. ქალები, როგორც წესი დასაქმებულები არიან ნაკლებად ანაზღაურებად სამსახურებში, როგორებიცაა: მასწავლებლები, დამლაგებლები, ავადმყოფების მომვლელები და ა. შ.
სხვადასხვა საინტერესო ეთიკისა და კულტურის წესები ბრაზილიაში: ბრაზილიაში მასპინძელს ყოველთვის უნდა მიუტანო რაიმე საჩუქარი პატივისცემის ნიშნად, მაგალითად ღვინო ან ყვავილები. დიდ უპატივცემულობად ითვლება თუ მასპინძელს აჩუქებ რაიმე ნივთს, რომელიც არის შავი ან იასამნისფერი, რადგან ეს მათთვის გლოვის სიმბოლოა. ბრაზილიელები პუნქტუალურობას დიდ ყურადღებას აქცევენ. როდესაც საქმე ბიზნესს ეხება ბრაზილიელები არათუ კომპანიებთან არამედ უშუალოდ კერძო პირებთან ამყარებენ კავშირს.
ბრაზილიაში კულტურა საზოგადოებისთვის უამრავი ეთნიკური ჯგუფების ტრადიციების, გავლენას განიცდის. ბრაზილიელების უმეტესობა თამაშობს ფეხბურთს, რომელიც აქ ჩრდილო-დასავლეთიდან წამოვიდა, სამბა შემოიტანეს აფრიკელებმა და მათი სამზარეულო რომელიც ესპანურ-აფრიკულსა და ადგილობრივტრადიციებს აკავშირებს. ფეხბურთი ბრაზილიელების უსაყვარელესი სპორტია, ხოლო ფეხბურთელები უდიდესი პატივით სარგებლობენ. ბავშვების ინტერესი ფეხბურთის მიმართ ძალიან დიდია. ბრაზილიაში იმართება კარნავალები, რომელთა უმეტესობა ქრისტიანული დღესასწაულების თარიღებს ემთხვევა, მათ შორის  დიდმარხვას, შობას და აღდგომას. კარნავალი ხალხმრავალი სანახაობაა, ფერად-ფერადი მუსიკით, ცეკვებით, საჭმელ-სასმელით. ბრაზილია სანახაობრივად გამორჩეული ქვეყანაა. ცნობილი სანაპიროებია,ბასა-ნოვა, კოპა-კაბანა... ,,რიოს კარნავალი” ყოველწლიურად, თებერვალში იმართება.
ბრაზილია კულინარიის მხრივ უდიდესი ტრადიციების მატარებელი ქვეყანაა. აქაური სამზარეულო, ერთ-ერთი საუკეთესო გემოთი გამოირჩევა სამხრეთ-ამერიკის კონტინენტზე. მკვლევრების უმრავლესობა მოცემულ  ფაქტს ჰუგენოტებს უკავშირებს, რომლებიც საფრანგეთიდან ჩამოვიდნენ და რიო -დე-ჟანეიროს მიდამოებში დამკვიდრდნენ. თუმცა, უდიდესი წვლილი მაინც პორტუგალიელ კოლონიზატორებს მიუძღვით ბრაზილიურ კულინარიულ კულტურაში. ბრაზილიის გეოგრაფიული და ისტორიული მდებარეობა პირდაპირ კავშირშია მისი რეგიონების თავისებურებებთან. მაგალითად, ბრაზილიაში ჩრდილოეთის მხარეს ამზადებენ ტაკაკა-ნო-ტუკუპის. ამ კერძის შემადგენლობაში შედის მანიოკის პასტისა და ფქვილის ნარევი -გამშრალი კრევეტებითა და ჯამბოთი. საინტერესოა მუნგუზუ – სიმინდის, მწვანე ბანანისა და ქოქოსისგან მომზადებული კერძი. ბრაზილიაში, ხორცის მომზადების ტრადიციული რეცეპტი აქვთ,ისინი ხორცს დიდი რაოდენობით ზეითუნის ზეთს ამატებენ. ზეითუნის ზეთით კაზმავენ ასევე სალათებს. ბრაზილიური კერძები ძალიან ცხარე და მარილიანია. დასავლეთ ბრაზილიაში მიირთმევენ ალიგატორსაც, რომლისგან მომზადებულ კერძსაც ჟაკარას ეძახიან. ყველაზე ცნობილი და პოპულარული ბრზილიური კერძებია: აცეროლა– მარადმწვანე მცენარე წითელი ნაყოფით, რომელსაც ბალის ფორმა აქვს-ხოლო გემო ციტრუსის .ეს საკვები, ჯანმრთელობისთვისაც სასარგებლოა, ვინაიდან დიდი რაოდენობით c-ვიტამინს შეიცავს. გუარანი – ველური კენკრა, რომლისგანაც მზადდება ბრაზილიური გამაგრილებელი სასმელი. აღსანიშნავია, რომ ბრაზილიაში იგი კოკა-კოლაზე უფრო მოთხოვნადია.
ასაი-მუქი, მრგვალი ფორმის პალმის ნაყოფია, რომელსაც მაყვლის და ჟოლოს გემო აქვს.
ბრაზილიაში წარმოუდგენელია საუზმე და სადილი ყავის გარეშე, ბრაზილიელებს შეუძლიათ მთელი დღის განმავლობაში მიირთვან ეს მაცოცხლებელი სასმელი, რათა მთელი დღე სიჯანსაღე შეინარჩუნონ.
ბრაზილიური საჭმელები, გაცხოველებული პოპულარობით საგებლობს მთელ მსოფლიოში და ტურისტებისთვის ერთ-ერთი საყვარელი სამზარეულოა.
ჩვენამდე კარგად შემონახული ინკების ნასახლარის ნანგრევები მაჩუ-პიქჩუ, რომელიც ასევე ინკების დაკარგული ქალაქის სახელსაც ატარებს, მდებარეობს პერუში, მდინარე ურუბამბას თავზე.
ქვიანი მთაგრეხილის ერთ-ერთ მთაზე მაჩუ_პიქჩუსა და უაინა პიქჩუზე დაახლოებით 30 წლიანი მშენებლობის შემდეგ დაარსდა ცივილიზაცია მაჩუ პიქჩუ, რომელიც ცენტრალური ანდების აღმოსავლეთით მდებარეობს. მისი ნამდვილი სახელია პიქჩუ ან პიჩო. 1462 წელს დასრულდა ქალაქის მშენებლობა. დასრულებიდან 100 წლის შემდეგ ესპანელი დამპყრობლების გამოჩენის პერიოდში ინკებმა დატოვეს ქალაქი გაუგებარი მიზეზების გამო. ამის შემდეგ ეს მივიწყებული ნასახლარი 1911 წელს იელის უნივერსიტეტის არქეოლოგმა ჰირამ ბინგემმა ხელახლა აღმოაჩინა და საერთაშორისო ყურადღების ცენტრში მოაქცია.
მისი კედლები აგებულია კლასიკურ ინკურ არქიტექტურულ სტილში. ინკები ფლობდნენ ტექნიკას, რომლის საშუალებითაც კედლების აგებისას ბლოკებს ერთმანეთთან მჭიდროდ აკავშირებდნენ კირის გარეშე. ინკები კირ–ხსნარს იშვიათად იყენებდნენ. ეს ბუნებრივიცაა, რადგანაც მაჩუ–პიქჩუ მდებარეობს სეისმურად არამდგრად ტერიტორიაზე და მიწისძვრის შემთხვევაში ერთმანეთთან კირის გარეშე დაკავშირებული ბლოკებით აგებული კედელი უფრო გამძლე იქნებოდა.
ინკები მუშაობის პროცესში არასოდეს იყენებდნენ ბორბალს, თუმცა, ეს მათთვის კარგად ნაცნობი იყო, რაც მათ მიერ შექმნილი სათამაშოებიდანაც კარგად ჩანს. ამის მიზეზი ალბათ ის იყო, რომ გარშემო გაუვალი ტყეები იყო და ასევე, ინკებს არ ჰყავდათ ძლიერი გადამზიდი ცხოველები. ინჟინერიაში ბორბლის გამოყენების სანაცვლოდ ინკებს დიდი შრომა უხდებოდათ მძიმე ბლოკების გადასატანად. ამას ერთდროულად ასობით მამაკაცი აკეთებდა.
მაჩუ-პიქჩუ, რომელიც 2007 წლის 7 ივლისს სამყაროს საოცრებათა სიაში შევიდა, ლისაბონი გამართულ ცერემონიაზე შედის კაცობრიობის დაცული საგანძურების სიაში იუნესკოს გადაწყვეტილებით 1983 წელს. ის ძალიან მდიდარია კულტურულ ეკოლოგიურობით. ყველაზე პოპულარული ადგილია მთელს სამხრეთ ამერიკაში და ყველაზე ცნობად ღირსსშესანიშნაობად ითვლება.
ბრაზილიის ძველი რესპუბლიკა (პორტ. República Velha) ან პირველი რესპუბლიკა (პორტ. Primeira República Brasileira) —ბრაზილიის ისტორიის პერიოდი რესპუბლიკის გამოცხადებიდან, 1889 წლიდან 1930 წლის სახელმწიფო გადატრიალებამდე. საეხელი ეწოდა იმის გამო, რომ სახელმწიფო გადატრიალების შედეგად ჟეტულიუ ვარგასის მიერ დამყარებულ სამხედრო რეჟიმს „ახალი რესპუბლიკა“ ეწოდა.
ამ პერიოდის განმავლობაში ქვეყანაში კონსტიტუციური დემოკრატია არსებობდა. ქვეყნის საპრეზიდენტო არჩევნებზე გავლენას ახდენდა ორი შტატი, სან-პაულუ და მინას-ჟერაისი, ხოლო პრეზიდენტების უმრავლესობა მასონთა ლოჟის წევრები იყვნენ. მასონთა ლოჟა დააარსეს სან-პაულუს უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტის სტუდენტებმა. ძველი რესპუბლიკის პერიოდი პირობითად იყოფა ორ პერიოდად: „ხმლის რესპუბლიკა“ და „ოლიგარქიული რესპუბლიკა“. პირველი პერიოდის განმავლობაში ხელისუფლებაში დომინირებდნენ სამხედროები, ხოლო მეორე პერიოდის განმავლობაში, ხელისუფლებაში ძირითადად მთავარი შტატების წარმომადგენლები დომინირებდნენ (ე. წ. "გუბერნატორების პოლიტიკა") მოყოლებული პრეზიდენტ მანუელ კამპუს სალისიდან.
ძველი რესპუბლიკა სახელმწიფო გადატრიელების შედეგად დაემხო 1930 წლის ოქტომბერში. ჟეტულიუ ვარგასმა ხელისუფლება 3 ნოემბერს ჩაიგდო ხელში და გახდა დიქტატორი, რომელიც ქვეყანას 1945 წლამდე მართავდა.
სქოლიო
კატეგორია:ბრაზილიური კულტურა
ვიბორგის რაიონი (ლენინგრადის ოლქი)
ვიბორგის რაიონი (Выборгский район) — ადმინისტრაციული ერთეული ლენინგრადის ოლქში, რუსეთი. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ვიბორგი, საიდანაც მომდინარეობს რაიონის სახელი. ვიბორგის რაიონი შეიქმნა 1940 წლის ივლისში. ისტორიულად ვიბორგის რაიონამდე არსებული ადმინისტრაციული ერთეული იყო ვიბორგის გუბერნია, რომელიც 1744 წელს რუსეთ-შვედეთის ომის შედეგად შეიქმნა (1741—1743). თუმცა მანამდეც არსებობდა სანქტ-პეტერბურგის გუბერნიის დაქვემდებარებაში არსებული ვიბორგის პროვინცია. 1802 წელს ვიბორგის გუბერნიას ეწოდა ფინეთის გუბერნია, 1811 წელს კი უკვე ფინეთის დიდი სამთავროს დაქვემდებარებაში გადავიდა, სადაც ხელახლა ეწოდა ვიბორგის გუბერნია. 1917—1940 წლებში რაიონი იყო დამოუკიდებელი ფინეთის შემადგენელი ნაწილი. სსრკ-ფინეთის ომის (1941—1944) ოკუპირებული იყო ფინური სამხედრო ძალების მიერ.
რაიონის ფართობია 7431 კმ², მოიცავს 7 საქალაქო და 6 სასოფლო დასახლებას, მოსახლეობა 2011 წლის მონაცემებით 201 640 ადამიანს შეადგენდა.
გეოგრაფიული მდებარეობა
ვიბორგის რაიონი მდებარეობს ლენინგრადის ოლქის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში და იკავებს კარელიის ყელის დასავლეთ ნაწილს. რაიონს ჩრდილოეთით — კარელიის რესპუბლიკა (ლახდენპოხსკის რაიონი), ჩრდილო-დასავლეთით — პრიოზიორსკის რაიონი, აღმოსავლეთით — ვსევოლოჟსკის რაიონი, სამხრეთ-აღმოსავლეთით — ფედერალური მნიშვნელობის ქალაქი სანქტ-პეტერბურგი, ხოლო დასავლეთით — ფინეთი ესაზღვრება. სამხრეთ-დასავლეთით გარშემორტყმულია ფინეთის ყურით.
დემოგრაფია
რაიონის მოსახლეობის დინამიკა:
ნიკოლოზ გუძი
ნიკოლოზ კალენიკეს ძე გუძი (Никола́й Калли́никович Гудзи́й, Мико́ла Кале́никович Гудзі́й; დ. 21 აპრილი, 1887, მოგილიოვ-პოდოლსკი, უკრაინა, — გ. 29 ოქტომბერი, 1965, მოსკოვი) — უკრაინელი ლიტერატურათმცოდნე. უკრაინის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1945).
დაამთავრა კიევის უნივერსიტეტი (1911). იყო მოსკოვის უნივერსიტეტის პროფესორი (1922 წლიდან). იკვლევდა ძველ რუსულ ლიტერატრას („ამბავი იგორის ლაშქრობისა“, XVI საუკუნის პუბლიცისტიკა, აბაკუმის თხზულება), XVIII–XX საუკუნეების რუსულ და უკრაინულ ლიტერატურას (თეოფან პროკოპოვიჩი, მიხეილ ლომონოსოვი, ალექსანდრე პუშკინი, ნიკოლოზ გოგოლი, ლევ ტოლსტოი, თედორე ტიუტჩევი, ვალერი ბრიუსოვი, ტარას შევჩენკო, ივან ფრანკო), ტექსტოლოგიურ საკითხებს და ფილოლოგიის ისტორიას. მუშაობდა რუსულ-ქართული ლიტერატურის ურთიერთობის საკითხებზეც. დაინტერესებული იყო ძველი რუსული თხზულებით „მოთხრობა დინარაზე“, მას მიუძღვნა ნაშრომი „ამბავი საქართველოს დედოფალ დინარას შესახებ“.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 21 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1887 კატეგორია:გარდაცვლილი 29 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1965 კატეგორია:უკრაინელი ფილოლოგები
სვიაჟსკის მიძინების მონასტერი
სვიაჟსკის მიძინების მონასტერი (Свияжский Успенский монастырь) — მოქმედი მამათა მონასტერი რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის ყაზანის ეპარქიაში. ვოლგისპირეთისა და ყაზანის მხარის მართლმადიდებლობის აკვანი. 2017 წლის 9 ივლისს შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
ისტორია
სვიაჟსკის ღვთისმშობლის მიძინების ტაძარი აგებულია 1555 წელს, ყაზანის ეპარქიის დაარსებასთან ერთად. მონასტრის დამაარსებელი და მისი პირველი წინამძღვარი გახდა არქიმანდრიტი გერმან სადირევ-პოლევი. მისი სხეული მონასტრის მთავარი სიწმინდეა 1592 წლიდან.
1918 წელს წითელარმიელებმა მოკლეს მონასტრის უკანასკნელი წინამძღვარი ამბროსი გუდკო, რომელიც 2000 წელს რუსეთის მართლმადიდებელმა ეკლესიამ წმინდანად შერაცხა.
საბჭოთა პერიოდში ეკლესია გამოიყენებოდა ფსიქიატრიულ საავადმყოფოდ, რომელმაც ფუნქციონირება შეწყვიტა 1994 წელს.
1997 წელს კი ოფიციალურად აღდგა სვიაჟსკის ღვთისმშობლის მიძინების მამათა მონასტერი.
სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები რუსეთში
ბრაზილია-დი-მინასი
ბრაზილია-დი-მინასი (Brasília de Minas) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 908 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მონტის-კლარუსის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 31 213 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 22.3 კმ²-ზე. ფართობი 1 399 484 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
ნიკორენი
ნიკორენი (Nicoreni) — სოფელი მოლდოვაში, დროკიის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 140 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 420 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დროკიის რაიონის სოფლები
რიბეირან-ვერმელიუ
რიბეირან-ვერმელიუ (Ribeirão Vermelho) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება კამპუ-დას-ვერტენტისის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ლავრასის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 826 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 77.68 კმ²-ზე. ფართობი 49 251 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
საყდრიონის დიდბატონის ეკლესია
საყრდიონის დიდბატონის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ საყრდიონის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, 1 კილომეტრზე. ტყიანი მთის წვერზე. განეკუთვნება განვითარებულ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია, შვერილაფსიდიანი, ნაგებია რიყისა და ნაგები ქვით. კარ-სარკმლების, აფსიდის მხრებისა და გარეთა კუთხეების წყობაში გამოყენებულია შირიმი. კედლები შიგნით შელესილია. მოგვიანებით ეკლესიისათვის ჩრდილოეთიდან მიუშენებიათ პატარა სწორკუთხა მინაშენი, ხოლო დასავლეთიდან კოშკი ისე, რომ ეკლესიის დასავლეთ კედელი კოშკის კედლად ყოფილა გამოყენებული. ეკლესია ძლიერ დაზიანებულია. შემორჩენილია აფსიდის ჩრდილოეთ ნახევარი, ჩრდილოეთ კედლის დიდი ნაწილი და დასავლეთ კედელი მთლიანად. დანგრეულია ჩრდილოეთ მინაშენის აღმოსავლეთ და დასავლეთ კედლები, მონგრეულია კოშკის კედლების ზედა ნაწილები, ჩამოშლილია სართულშუა გადახურვა.
ეკლესიას ორი შესასვლელი აქვს: ერთი დასავლეთიდან, კოშკიდან, მეორე ჩრდილოეთიდან, მინაშენიდან. ჩრდილოეთის შესასვლელს აღმოსავლეთ წირთხლი და ბრტყელი გადახურვის ნაწილიღა შემორჩა. დასავლეთის შესასვლელი თაღოვანია. აფსიდს ნახევარწრიული ფორმა ჰქონია. აფსიდის შემორჩენილ ნაწილში ერთი სწორკუთხა ნიშია. ჩრდილოეთ მინაშენი ეკლესიის ჩრდილოეთ კედლის შუა ნაწილზეა მიდგმული. მინაშენის ჩრდილოეთ კედელში მცირე ზომის სწორკუთხა სარკმელია. მინაშენს ორფერდა გადახურვა ჰქონია, რომელიც აღმოსავლეთ და დასავლეთ კედლებს ეყრდნობოდა. კოშკი ორსართულიანია, გეგმით სწორკუთხა. დასავლეთ კედელში ერთ ვერტიკალზე ორი სწორკუთხა სარკმელია, რომელთა შორის სართულშუა გადახურვის კვალი ჩანს. კოშკის შემორჩენილი კედლების სიმაღლე 4-5 მეტრს არ აღემატება. ეკლესიის ირგვლივ ჩანს სამარხები, ხოლო ოდნავ მოშორებით შეიმჩნევა ნასახლარის ნაშთები.
ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
სილის რეგიონი
სილის რეგიონი (Sila, منطقة سيلا) — ჩადის რეგიონი. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი გოზ-ბეიდა. ფართობი — 37 000 კმ², მოსახლეობის რაოდენობა 2009 წლის აღწერის მონაცემებით შეადგენს 289 776 ადამიანს.
გეოგრაფია
სილის რეგიონი მდებარეობს ჩადის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. ჩრდილოეთით რეგიონს ესაზღვრება უადაის და ბათის რეგიონები, დასავლეთით გერის რეგიონი, სამხრეთით სალამატის რეგიონი, სამხრეთ-აღმოსავლეთით რეგიონზე გადის სახელმწიფო საზღვარი ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკასთან, აღმოსავლეთით სუდანთან.
ისტორია
სილის რეგიონი შეიქმნა 2008 წლის 19 თებერვალს უადაის რეგიონისგან.
ადმინისტრაციული დაყოფა
ადმინისტრაციული თვალსაზრისით სილის რეგიონი იყოფა 2 დეპარტამენტად — კიმიტი (შედგება 7 ქვეპრეფექტურისაგან) და ჯურფ-ალ-აჰმარი (3 ქვეპრეფექტურისაგან).
სქოლიო
კატეგორია:ჩადის რეგიონები
თამრებაის ჯვარი
თამრებაის ჯვარი, ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ მაგრანეთის დასავლეთით. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია, ნაგები ყოფილა რიყის ქვით. სიგრძე 5,55 მეტრი, სიგანის დადგენა არ ხერხდება. შემორჩენილია მხოლოდ დასავლეთ კედლის ნაწილი (სიმაღლე 1,5 მეტრი) და ღრმა ნახევარწრიული აფსიდის ჩრდილო გვერდის ნახევარი, მცირე ზომის სწორკუთხა ნიშით. ეკლესიასთან ახლოს რიყის ქვით ნაგები, გეგმით სწორკუთხა ორი შენობის (10 x 6 მეტრი და 8 x 4 მეტრი) ნაშთია.
ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
პუტინეშტი
პუტინეშტი (Putineşti) — სოფელი მოლდოვაში, ფლორეშტის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 96 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 836 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფლორეშტის რაიონის სოფლები
სპილოს ძვალი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სპილოს ძვალი
აიშე სენიეფერვერ სულთანი
აიშე სენიეფერვერ ვალიდე სულთანი( დ. 1761 — გ. 11 დეკემბერი 1828 ) — ოსმალეთის სულთნის, აბდულჰამიდ I-ის ცოლი. მუსტაფა IV-ს დედა. ვალიდე სულთანი.
ბიოგრაფია
აიშე სენიეფერვერ სულთანი 1761 წელს დაიბადა. ის წარმოშობით ბულგარელი იყო. დაბადების სახელი სოფია იყო. შვილის მოკლე მმართველობის დროს, 1807 — 1808 წლებში ვალიდე სულთნის ტიტული ეკავა. შვილის გარდაცვალების შემდეგ 20 წელი იცოცხლა და 1828 წლის 11 დეკემბერს გარდაიცვალა. დაკრძალულია ეიუფ სულთნის მეჩეთში.
სქოლიო
კატეგორია:ოსმალეთის სულთნების მეუღლეები კატეგორია:ოსმალეთის იმპერია კატეგორია:ვალიდე-სულთნები კატეგორია:დაბადებული 1761 კატეგორია:გარდაცვლილი  11 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1828