cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
მსოფლიო ჩემპიონატი სნუკერში
ადრეული წლები
შემდგომი რამდენიმე წლის განმავლობაში ჩემპიონატი გადაჰქონდათ სხვადასხვა ქალაქში, თუმცა ქვეყანა, რომელშიც ის იმართებოდა, უცვლელი იყო. ყველა გათამაშებაში, 1940 წლის ჩათვლით, გაიმარჯვა დეივისმა. გარდა ამისა, 1936 წელს მან გააკეთა პირველი ოფიციალურად დარეგისტრირებული სენჩერი-ბრეიკი. ჯოს ერთადერთი სერიოზული მოწინააღმდეგე იყო მისი უმცროსი ძმა ფრედი, რომელიც ჯომ 1940 წელს გადამწყვეტ ფრეიმში დაამარცხა.
1941 წლიდან 1945 წლამდე ჩემპიონატი არ ტარდებოდა მეორე მსოფლიო ომის გამო. ის განახლდა 1946 წელს და მისი გამარჯვებული ისევ ჯო დეივისი გახდა. მასვე ეკუთვნოდა ჩემპიონატის უდიდესი ბრეიკი, 136 ქულა, რომელიც მან გააკეთა ჰორეს ლინდრუმის წინააღმდეგ გამართულ ფინალურ შეხვედრაში. ამ გამარჯვებისთვის ინგლისელმა მიიღო 1000 ფუნტი სტერლინგი. იმ დროისთვის დეივისი უკვე 15-გზის მსოფლიო ჩემპიონი იყო (ყველა ტიტული ზედიზედ აიღო), მაგრამ 1946 წლის ჩემპიონატის შემდეგ მან შეწყვიტა ტურნირში მონაწილეობა. უფროსი ძმის წასვლის შემდეგ ფრედ დეივისი ოჯახური ტრადიციის გაგრძელებისთვის მზად იყო, მაგრამ მსოფლიო ჩემპიონატის მოგების პირველი მცდელობა მისთვის უშედეგოდ დამთავრდა. ფინალურ შეხვედრაში ის შეაჩერა შოტლანდიელმა უოლტერ დონალდსონმა. მიუხედავად ამისა, შემდეგი 10 წლის განმავლობაში მსოფლიო ჩემპიონატზე სწორედ დეივისი დომინირებდა: 1948 წლიდან 1957 წლამდე მან მოიგო რვა ტიტული, როდესაც მისმა მთავარმა მოწინააღმდეგე დონალდსონმა — მხოლოდ ერთი.
ჭოლა ლომთათიძე
ბიკენტი (ჭოლა) ბიბონის ძე ლომთათიძე (დ. 7 ივლისი [ძვ. სტ. 24 ივნისი], 1879, სოფ. მეწიეთი, ოზურგეთის მაზრა — გ. 24 ნოემბერი [ ძვ. სტ. 11 ნოემბერი] , 1915, სარატოვი) — ქართველი მწერალი, სოციალ-დემოკრატი, რუსეთის იმპერიის სახელმწიფო სათათბიროს მეორე მოწვევის დეპუტატი ქუთაისის გუბერნიიდან.
მსოფლიო ჩემპიონატი სნუკერში
1960-იანი და 1970-იანი წლები
1964 წელს ტურნირი კვლავ აღდგა „ჩელენჯის“ ფორმატში, უმეტესწილად რექს უილიამსის წყალობით, რომელმაც ერთი წლით ადრე მიაღწია BA & CС-თან შეთანხმებას. მაგრამ ჩემპიონატები იმართებოდა არარეგულარულად, ზოგჯერ წელიწადში რამდენიმეჯერ, რისი წყალობითაც პულმანმა ოთხ წელიწადში შვიდი ჩელენჯი მოიგო.
ჭოლა ლომთათიძე
ბიოგრაფია
ჭოლა ლომთათიძე 1879 წელს დაიბადა ოზურგეთის მაზრის სოფელ მეწიეთში (ამჟამინდელი ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი), შეძლებული გლეხის ბიბონ ლომთათიძის ოჯახში. ოჯახში შვიდი ბავშვი იზრდებოდა, ბიბონი ძირითადად ოჯახს ვაჭრობით არჩენდა, ასევე დიდად ეხმარებოდა უფროსი ძმა ილარიონი, რომელიც ოზურგეთში ცხოვრობდა, უცოლშვილო იყო და შეძლებული. ჭოლა 9 წლის ასაკში დედით დაობლდა. დედა — ეროდიონე ნიკოლაიშვილი აზნაურის ქალი, ჭლექით გარდაიცვალა. ბიბონმა მალე მეორე ცოლი შეირთო, ჭოლას არ უყვარდა დედინაცვალთან ცხოვრება და მიწიეთში ბიძასთან, ლავრენტისთან გადავიდა, დედობრივ მზრუნველობას კი ბიცოლა, ლასე ელიაძე უწევდა. სწავლობდა სოფელ ბასილეთის ორკლასიან სასწავლებელში, შემდეგ შევიდა ოზურგეთის საქალაქო სასწავლებელში, მაგრამ უსახსრობის გამოთავი დაანება სწავლას და დაიწყო მუშაობა ხიდისთავის ბიბლიოთეკაში.
მსოფლიო ჩემპიონატი სნუკერში
1960-იანი და 1970-იანი წლები
1969 წელს მსოფლიო ჩემპიონატის ფორმატი შეიცვალა, მიიღეს თამაშიდან გამოვარდნის სისტემა. პირველი გამარჯვებული გახდა ჯონ სპენსერი, თუმცა შემდგომი ათწლეულის განმავლობაში ჩემპიონატზე დომინირებდა სხვა მოთამაშე, უელსელი რეი რიარდონი, რომელმაც 1970 წლიდან 1978 წლამდე ექვსი ტიტული მოიგო.
ჭოლა ლომთათიძე
ბიოგრაფია
1895 წელს მიიღეს ქუთაისის სამეურნეო სკოლაში, მაგრამ მალე დაითხოვეს მოსწავლეთა გაფიცვებში მონაწილეობისათვის. ქუთაისში დაუახლოვდა ლიტერატურულ-საზოგადოებრივ წრეებს და აქტიურად ჩაება მათ საქმიანობაში. 1898 წელს გაემგზავრა ხარკოვში და გახდა სამეურნეო სკოლის თავისუფალი მსმენელი, მაგრამ რევულუციურ გამოსვლებში ჩაბმულმა ახალგაზრდამ სასწავლებელი ვერ დაამთავრა. ერთხანს მუშაობდა მიტროფანე ლაღიძის ლიმონათის ქარხანაში, 1903 წლიდან კი გაზეთ კვალის რედაქციის თანამშრომელია. ამავე წელს გახდა რსდმ პარტიის წევრი, 1906 წელს აირჩიეს პარტიის IV გამაერთიანებელი ყრილობის დელეგატად გურიიდან.
მსოფლიო ჩემპიონატი სნუკერში
1960-იანი და 1970-იანი წლები
1974 წელს ჩემპიონატი შევიდა რეიტინგული შეჯიბრებების სიაში, რის გამოც გაიზარდა მისი პრესტიჟი. ხოლო 1976 წელს პირველობაზე მოვიდა პირველი მსხვილი სპონსორი, სიგარეტის ბრენდი Embassy, რომელიც ტურნირთან თითქმის ოცდაათი წელი დარჩა. ერთი წლის შემდეგ ჩემპიონატმა ახალი სახლი იპოვა, კრუსიბლის თეატრი შეფილდში, ხოლო BBC-მ თამაშების ტრანსლირება დაიწყო. სწორედ 1977 წელი შეიძლება ჩაითვალოს თანამედროვე სნუკერის დაბადების წლად.
ჭოლა ლომთათიძე
ბიოგრაფია
სამწერლობო ასპარეზზე ჭოლა ლომთათიძე გამოვიდა 1901 წელს. მისი ნაწარმოებები იბეჭდებოდა „ცნობის ფურცელსა“ და „მოამბეში“. მწერლის ადრინდელ ლექსებში, მინიატურებში, ეტიუდებსა და ესკიზებში წარმოჩნდა ავტორის შემოქმედებითი ინტერესთა ფართო სპექტრი — სოციალურ-პოლიტიკური უკუღმართობა, ეროვნული პრობლემატიკა და სხვა. ჭოლა ლომთათიძის პირველი მოთხრობები („დავითი”, „ზღვა”, „აღსარება”, „სიცრუე”, „კვლავ ფიქრი, ფიქრი”) 1905 წელს გამოქვეყნდა. ნიშანდობლივია ტიციან ტაბიძის აზრი ჭოლას შემოქმედებაზე:
მსოფლიო ჩემპიონატი სნუკერში
1960-იანი და 1970-იანი წლები
thumb|left|200 px|კრუსიბლის თეატრი — მსოფლიო ჩემპიონატის გამართვის ადგილი.
ჭოლა ლომთათიძე
ბიოგრაფია
1906 წელს, დამსჯელმა რაზმმა ჭოლას სახლი გადაწვა, ჭოლა მეწიეთში იმყოფებოდა და იმალებოდა ბიძის, ლავრენტის სახლში. მასთან ერთად იყო ასევე რევოლუციონერი და დევნილი იოსებ ჯუღაშვილი, ისინი ტყეში გაიხიზნენ, სადაც ერთი კვირა დაჰყვეს, სურსათ-სანოვაგით მათ ჭოლას ბიცოლა ლასე ამარაგებდათ.
მსოფლიო ჩემპიონატი სნუკერში
სნუკერის თანამედროვე ეპოქა
1980-იანი წლების დასაწყისიდან გადაწყდა, რომ ტურნირში მონაწილეობას მიიღებდა 32 მოთამაშე. დაახლოებით ამ დროისთვისვე, 1980 წელს, დამტკიცდა ფინალის ფრეიმების საბოლოო რაოდენობა: 35 ფრეიმი, თამაში 18 გამარჯვებამდე.
ჭოლა ლომთათიძე
ბიოგრაფია
1907 წლის 2 თებერვალს ჭოლა ლომთათიძე აირჩიეს რუსეთის იმპერიის II მოწვევის სახელმწიფო სათათბიროს დეპუტატად ქუთაისის გუბერნიიდან. იმავე წლის 3 ივნისს მთავრობამ სათათბირო დაითხოვა და სოციალ-დემოკრატიული ფრაქციის 55 წევრი, მათ შორის ჭოლა ლომთათიძეც, გაასამართლეს. მიუსაჯეს 5 წლიანი კატორღა, მაგრამ ჭლექით ავადმყოფობის გამო შვიდნახევარი წლის პატიმრობით შეუნაცვლეს.
მსოფლიო ჩემპიონატი სნუკერში
სნუკერის თანამედროვე ეპოქა
1980 წელს მსოფლიო პირველობაზე პირველად გაიმარჯვა არაევროპელმა (კანადელმა კლიფ თორბურნმა). ერთი წლის შემდეგ კი ტიტული მიიღო ახალმა მოთამაშემ — სტივ დეივისმა (არ არის ჯო და ფრედ დეივისების ნათესავი). ის 1980-იან წლებში მის მიერ ნათამაშები რვა ფინალიდან ექვსი ტიტულის მოგების შედეგად აბსოლუტური ლიდერი გახდა.
ჭოლა ლომთათიძე
ბიოგრაფია
რევოლუციონერის ბობოქარმა ცხოვრებამ იგი ერთხანს განარიდა ლიტერატურულ სარბიელს, მაგრამ 1907 წლიდან იწყება მეორე პერიოდი, როცა პატიმრობაში, მძიმედ დაავადებული უბრუნდება თავის საყვარელ შემოქმედებას და ქართულ მწერლობას ამდიდრებს ახალი ნაწარმოებით. 1907 წელს გამოქვეყნდა „სახრჩობელას წინაშე”, „საპყრობილეში“, „თეთრი ღამე“, „დუმილი“, „მოღალატე“, „უბედური“ და სხვა.
1911 წელს ჭოლას გაეყარა მეუღლე ცილია, რომელიც ქმართან ფაქტობრივად აღარ ცხოვრობდა მისი დაპატიმრების შემდეგ, ის ბოლშევიკური პარტიის წევრ რუბენ პავლეს ძე კატანიანზე დაქორწინდა და საქართველო დატოვა, თან წაიყვანა შვილიც – ჭოლიკო, რომელიც ახალი ქმრის გვარზე გადაიყვანა. 1937 წელს რეპრესიების დროს, ჭოლიკო კატანიანს დახვრეტა მიუსაჯეს, თუმცა ცილიამ მოახერხა და ქვეყნის პირველ პირს, ჭოლას ძველ მეგობარს, სტალინს შეატყობინა ამის შესახებ, ჭოლიკოს დახვრეტა მცირე ხნით გადასახლებით შეუცვალეს.
მსოფლიო ჩემპიონატი სნუკერში
სნუკერის თანამედროვე ეპოქა
არც 1985 წლის ფინალს ჩაუვლია სტივის გარეშე. ეს ფინალი კრუსიბლის ისტორიაში ყველაზე პოპულარულია. მაშინ დენის ტეილორმა ინგლისელი დაამარცხა ანგარიშით 18:17, როდესაც ბოლო ბურთით გამარჯვება გამოსტაცა ხელებიდან. ეს 35-ფრეიმიანი შერკინება, რომელიც დამთავრდა ორშაბათს, 00-19 საათზე, დიდი ხნის განმავლობაში იკავებდა სნუკერის მატჩის ხანგრძლივობის რეკორდს (890 წუთი სუფთა დროისა).
ჭოლა ლომთათიძე
ბიოგრაფია
ჭოლა ლომთათიძე მძიმედ დაავადებული და ფიზიკურად დაუძლურებული 1912 წელს მოათავსეს სარატოვის დავრდომილთა თავშესაფარში. იქ გარდაიცვალა იგი 1915 წელს, 5 ნოემბერს.
მსოფლიო ჩემპიონატი სნუკერში
სნუკერის თანამედროვე ეპოქა
thumb|right|200 px|დენის ტეილორი, [[2004 წელი]] დეივისს შემდგომშიც შეეძლო ჩემპიონატებზე დომინირება, თუმცა 1980-იანების მიწურულს მეინ-ტურში (სნუკერის ერთგვარ უმაღლეს ლიგაში) გამოჩნდა კიდევ უფრო ნიჭიერი მოთამაშე — სტივენ ჰენდრი. იმ დროს მრავალი ექსპერტი ჰენდრის დეივისის მემკვიდრეს უძახდა, რადგან ორივენი კარიერის დასაწყისშივე პრაქტიკულად დაუმარცხებლები გახდნენ. მაგრამ საბოლოოდ შოტლანდიელმა უკან ჩამოიტოვა სტივი ყველა მაჩვენებლის მიხედვით, უპირველეს ყოვლისა კი ყველაზე მთავარის — მოგებული მსოფლიო ჩემპიონატების რაოდენობით. 90-იან წლები სწორედ სტივენ ჰენდრის ეკუთვნოდა. თავისი პირველი ტიტული მან აიღო 21 წლისა და 106 დღისამ, რაც რეკორდული მაჩვენებელია, ხოლო უკანასკნელი, რიგით მეშვიდე, მოიპოვა 1999 წელს. სტივენ ჰენდრი დამსახურებულად ითვლება ყველაზე წარმატებულ მოთამაშედ ტურნირის ისტორიაში: მიუხედავად იმისა, რომ მოგებული მსოფლიო ჩემპიონატების რაოდენობით ის მხოლოდ მეოთხე ადგილს იკავებს (პირველ ადგილზეა ჯო დეივისი 15 გამარჯვებით, ხოლო მეორე და მესამე ადგილებს 8-8 გამარჯვებით ინაწილებენ ფრედ დეივისი და ჯონ პულმანი), მისი გამარჯვებები იმ დროისთვის მოვიდა, როცა სნუკერი უკვე სპორტის საკმაოდ განვითარებული სახეობა იყო მაღალი კონკურენციით.
ჭოლა ლომთათიძე
ბიოგრაფია
მოსკოვის სახელმწიფო პარლამენტის წევრის აკაკი ჩხენკელის და ქართველი სოციალ-დემოკრატების თაოსნობით ჭოლას ნეშტი თბილისში გადმოასვენეს სადაც მეფის ჟანდარმერია სრულიად მობილიზებული იყო, რომ ჭოლას გადმოსვენება დიდ მიტინგად არ ქცეულიყო. ჭოლა ლომთათიძე უზარმაზარი პროცესიის თანხლებით კუკიის სასაფლაოზე დაკრძალეს, საიდანაც 1957 წელს, იოსებ მეგრელიძის ინიციატივითა და თაოსნობით მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში გადაასვენეს.
მსოფლიო ჩემპიონატი სნუკერში
სნუკერის თანამედროვე ეპოქა
თუმცა, XXI საუკუნის დასაწყისში სრულიად გამოაშკარავდა პოტენციალი სნუკერის ახალი თაობისა, რომელსაც, უპირველეს ყოვლისა, მიეკუთვნებოდა რონი ო’სალივანი (ინგლისი), ჯონ ჰიგინსი (შოტლანდია) და მარკ უილიამსი (უელსი). სწორედ ამ სამმა სნუკერისტმა დაიპყრო ჩემპიონატის მთავარი ჯილდო თერთმეტჯერ: 1998, 2000-2001, 2003-2004, 2007-2009 და 2011—2013 წლებში. მათგან 5 ტიტული მოიგო რონი ო'სალივანმა, ოთხი — ჰიგინსმა, ხოლო ორი — უილიამსმა.
ჭოლა ლომთათიძე
სქოლიო
კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები კატეგორია:ქართველი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 1876 კატეგორია:გარდაცვლილი 1915 კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:რუსეთის იმპერიის II მოწვევის სახელმწიფო სათათბიროს დეპუტატები კატეგორია:ქართველი სოციალ-დემოკრატები
მსოფლიო ჩემპიონატი სნუკერში
სნუკერის თანამედროვე ეპოქა
დიდი ბრიტანეთის კანონმდებლობაში ცვლილებებთან დაკავშირებით, რომლებიც დაკავშირებული იყო თამბაქოს ნაკეთობების რეკლამის შეზღუდვასთან, თამბაქოს მწარმოებელ კომპანიებს აეკრძალათ სპორტული შეჯიბრებების სპონსორირება გაერთიანებული სამეფოს ტერიტორიაზე. თუმცა, Embassy-მ 2005 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის სპონსორირებაზე სპეციალური თანხმობა მიიღო. „Embassy Snooker World Championship“-ის უკანასკნელი ჩემპიონი გახდა შონ მერფი, რომელმაც მეთიუ სტივენსი დაამარცხა ანგარიშით 18:16. მერფის გამარჯვება იმდენად არ დაუმახსოვრებიათ იმის გამო, რომ ეს უკანასკნელი იყო Embassy-ის სპონსორობით, რამდენადაც იმიტომ, რომ გამარჯვებულმა ტიტული მოიპოვა საკვალიფიკაციო რაუნდებიდან გამოსვლის შემდეგ. ეს იყო მხოლოდ მეორე შემთხვევა ჩემპიონატის ისტორიაში, 1979 წელს ტერი გრიფითსის გამარჯვების შემდეგ.
2005 წლის ტურნირის გამართვის დროს WPBSA-ის თავმჯდომარემ გამოაცხადა, რომ ჩემპიონატი გაიმართებოდა კრუსიბლის თეატრში როგორც მინიმუმ კიდევ 5 წელი, ხოლო მისი ახალი სპონსორი გახდა ონლაინ კაზინოების უმსხვილესი ქსელი — 888.com — მასთან 2006 წლის იანვარში ხელი მოეწერა 5-წლიან კონტრაქტს. 888.com-ის მოსვლასთან დაკავშირებული იყო მრავალი ცვლილება პირველობის გაფორმების სტილში, მაგალითად, კრუსიბლის არენის ტრადიციულად წითელი ფერი შეიცვალა მწვანით, ხოლო მოთამაშეებს აეკრძალათ დარბაზში სიგარეტის მოწევა და ალკოჰოლის დალევა.
thumb|left|220 px|მსოფლიო ჩემპიონატის თასი
ახალი სპონსორის დროს ტურნირის პირველი გამარჯვებული გახდა 28 წლის შოტლანდიელი გრემ დოტი, რომელმაც დრამატულ ფინალში ინგლისელი პიტერ ებდონი დაამარცხა 18:14. საინტერესოა რომ, მიუხედავად იმისა, რომ თვითონ დოტი შედიოდა 16 უძლიერესი სნუკერისტის სიაში, ბუკმეიკერების აზრით ნაკლებად სავარაუდო ჩემპიონად ითვლებოდა. თუმცა, მის გამარჯვებას ხელი შეუწყო როგორც მოწინააღმდეგის ემოციურმა გამოფიტვამ ნახევარფინალში, აგრეთვე მისმა საკუთარმა თამაშის „დამცველობითმა“ სტილმა. საბოლოოდ გრემ დოტმა მიიღო £ 200 000 და ჩემპიონატის ჯილდო განახლებულ დიზაინში.
2007 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე შესრულდა საიუბილეიო, მე-1000 სენჩერი-ბრეიკი კრუსიბლის ისტორიაში. ამ მიღწევის ავტორი გახდა ჯონ ჰიგინსი, რომელიც შედეგად ჩემპიონიც გახდა. ხოლო ყოფილმა გამარჯვებულმა, გრემ დოტმა, მეორე წრეშივე წააგო არცთუ ისე ძლიერ მოწინააღმდეგესთან — იან მაკალოჰისთან — 7:10. თუმცა, შემდეგ წელს ტიტულის დაცვა არც ჰიგინსს გამოუვიდა: 2008 წლის პირველობაზე ის მეორე რაუნდში დამარცხდა. ამჯერად ჩემპიონი გახდა რონი ო’სალივანი, რომელმაც ფინალში ალისტერ კარტერი დაამარცხა ანგარიშით 18:8.
ამ ჩემპიონატის შემდეგ მთავარმა სპონსორმა, 888.com-მა, არ შეასრულა თავისი ვალდებულება კონტრაქტის მიხედვით და შეწყვიტა სპონსორირება. 2009 წელს ბუკმეიკერული კომპანია Betfred.com გახდა მსოფლიო ჩემპიონატის სპონსორი შემდეგი ოთხი წლის განმავლობაში. ამგვარად, სნუკერის მთავარმა ტურნირმა სახელი შეიცვალა „Betfred.com World Snooker Championship“-ზე. ჩემპიონატის გამართვის ადგილი კი, WPBSA-ს ყოფილი თავმჯდომარის, სერ როდნი უოკერის განცხადებით, როგორც ჩანს, 2015 წლამდე უცვლელი იქნება — კრუსიბლის თეატრი შეფილდში.
კომპანია Betfred-თან კონტრაქტის დასრულების შემდეგ, 2013 წლიდან, ტურნირის სპონსორი გახდა Betfair.
ბოლო დროს საგრძნობლად გაიზარდა თამაშის ხარისხი (როგორც საერთოდ სნუკერში, აგრეთვე უშუალოდ მსოფლიო ჩემპიონატზეც) — შედარებისთვის, 1983 წლის ტურნირზე დაგროვდა მხოლოდ 18 ასიანი სერია, ხოლო 2009 წელს — 83. 2009 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის მაჩვენებელი ამ დროისთვის რეკორდულია.
ჩემპიონატისა და მისი მონაწილეების გეოგრაფია
თავისი ისტორიის 83 წლის განმავლობაში (მცირე შესვენებებით) მსოფლიო ჩემპიონატმა მოიარა მსოფლიოს 13 ქალაქი და 3 ქვეყანა (დიდი ბრიტანეთი (ინგლისი), სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკა, ავსტრალია). მეტწილად წარმატებულ მოთამაშეებს შორის, როგორც უწინ, აგრეთვე ახლაც დომინირებენ ბრიტანელები, თუმცა, ბოლო დროს გამოჩნდნენ მოთამაშეები ტრადიციულად „არასნუკერული“ ქვეყნებიდან. 90-იანი წლების დასაწყისიდან ტურნირის ფინალურ სტადიაში თამაშობდნენ ინგლისის, შოტლანდიის, უელსის, ჩრდილოეთ ირლანდიის, ირლანდიის, ჩინეთის, ავსტრალიის, ახალი ზელანდიის, სამხრეთ აფრიკის, კანადის, ნიდერლანდების, ისლანდიის, ნორვეგიის, ფინეთის, ტაილანდის, პაკისტანის, მალტისა და ბელგიის წარმომადგენლები.
ყველაზე წარმატებული არაბრიტანელი სნუკერისტების სიას, რომლებსაც ჯერ არ დაუმთავრებიათ კარიერა, შეიძლება მივაკუთვნოთ ნილ რობერტსონი ავსტრალიიდან (2010 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის გამარჯვებული), ნიდერლანდელი სტეფან მაზროცისი, რომელიც 1997 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე 1/8 ფინალში მოხვდა, დინ ჯუნხუი და ლიან ვენბო ჩინეთიდან და ტონი დრაგო მალტიდან.
ბოლო დროს პერიოდულად ჩნდება ინფორმაცია, რომ მსოფლიო ჩემპიონატი შეიძლება ჩინეთში გადავიდეს, მაგრამ მხოლოდ მას შემდეგ, როდესაც დასრულდება კონტრაქტი შეფილდის კრუსიბლთან. ტურნირის ჩინეთში გადატანის სურვილი დაკავშირებულია ამ ქვეყანაში სნუკერის მაღალ პოპულარობასთან, ასევე ახალი მსხვილი სპონსორების მოპოვების შესაძლებლობასთან.
რეკორდები
მინი|200px|ო'სალივანი [[2013|2013 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე გამარჯვების შემდეგ]]
ვადები
მსოფლიო ჩემპიონატი მისი გამართვის მთელი ისტორიის განმავლობაში მხოლოდ რამდენიმეჯერ იქნა გათამაშებული წელიწადში ერთზე მეტჯერ. ზოგადად, ამ ტურნირის გამართვის ვადები დადგენილია დიდი ხნის წინ — ეს არის, დაახლოებით, აპრილის შუა რიცხვები — მაისის დასაწყისი. მაგალითად, 2008 წლის მსოფლიო ჩემპიონატი ტარდებოდა ყოველდღიურად 19 აპრილიდან 5 მაისამდე.
საკვალიფიკაციო მატჩები
დიდი ხნის განმავლობაში (2010 წლამდე) მეინ-ტურის მოთამაშეების კვალიფიკაცია ტურნირის მთავარ ნაწილში, როგორც წესი, ტარდებოდა ორ ეტაპად. პირველ ეტაპს თამაშობდნენ სნუკერისტები, რომლებსაც მეტნაკლებად დაბალი პოზიციები ეკავათ ოფიციალურ რეიტინგში. პირველი ეტაპი, როგორც წესი, ტარდებოდა ზამთრით, იანვრის შუა რიცხვებიდან. მეორე საკვალიფიკაციო ეტაპი კი ტარდებოდა გაზაფხულზე, ჩემპიონატის დაწყებიდან ორი-სამი თვით ადრე. 2010 წელს გადაწყდა კვალიფიკაციის ორი ეტაპის დაახლოება კალენდრულ ვადებში და ჩატარება მცირე შესვენებებით, 26 თებერვლიდან 9 მარტამდე. 2011 წლიდან მოყოლებული კვალიფიკაციის ყველა რაუნდი ტარდება ყოველდღიურად, ერთი მეორის შემდეგ, ერთადერთი ერთდღიანი შესვენებით, რომელიც ეთმობა სათამაშო მაგიდების აღდგენას.
ბოლო დროს ასევე ტარდება ე.წ. წინასაკვალიფიკაციო ეტაპი, ან კვალიფიკაცია მოთამაშეებისთვის, რომლებიც შედიან WPBSA-ის შემადგენლობაში, მაგრამ არ თამაშობენ მეინ-ტურში. წინასაკვალიფიკაციო ეტაპი, მონაწილეების რაოდენობაზე დამოკიდებულებით, შეიძლება შედგებოდეს რამდენიმე ეტაპისგან და ის საშუალებას აძლევს ყოფილ პროფესიონალებს (ან WPBSA-ის სხვა მოთამაშეებს/წევრებს, რომლებიც არ თამაშობენ მეინ-ტურში) მოხვდნენ ძირითად კვალიფიკაციაში და იბრძოლონ ფინალურ სტადიაზე მოსახვედრად. უფრო ადრე, როცა მეინ-ტურში თამაშობდა გაცილებით მეტი სნუკერისტი, ამის ნაცვლად ტარდებოდა წინასაკვალიფიკაციო ეტაპი ჩვეულებრივი მოყვარული მოთამაშეებისთვის.
რეიტინგული ქულები
რეიტინგული ქულები მსოფლიო ჩემპიონატზე ყოველთვის იყო და რჩება ყველაზე ძვირფას ქულებად სნუკერის ყველა ტურნირს შორის. თუმცა, 2005 წლამდე პირველობის გამარჯვებულები იღებდნენ 8000 ქულას, ეს მათ ჰყოფნიდათ საიმისოდ, რომ მკვეთრად შეეცვალათ ან გაემყარებინათ თავისი ადგილი მსოფლიო რეიტინგში, ვინაიდან სხვა ტურნირებზე ქულები ორჯერ ნაკლები იყო. არაერთხელ, სწორედ მსოფლიო ჩემპიონატზე გამარჯვებას მოჰქონდა არასაკმარისად მაღალი რეიტინგის სნუკერისტებისთვის პირველი ადგილი სეზონის ბოლოს. მაგალითად, 1990 წელს სტივენ ჰენდრი გახდა პირველი სწორედ მსოფლიო ჩემპიონატზე გამარჯვების წყალობით, თუმცა, აქამდე ის მნიშვნელოვნად ჩამორჩებოდა სტივ დეივისს.
ქულები ნაწილდება მოთამაშეებს შორის ოფიციალურ რეიტინგსა და სატურნირო შედეგებში მათი მდგომარეობის მიხედვით. მაგალითად, ნაკლები რეიტინგის მქონე მოთამაშეები (რომლებიც არ შედიან ტოპ-16 მოთამაშეში, ანუ კვალიფიკაციაგავლილები) 32 უძლიერესს შორის (1/16 ფინალი) დამარცხებისას იღებენ მეტ ქულებს, ვიდრე ტოპ-16-ეულის მოთამაშეები იმავე შედეგისას.
რეიტინგული ქულები 2012 წლისთვის
მოთამაშეებს, რომლებიც დამარცხდნენ ძირითადი კვალიფიკაციის პირველ რაუნდში და მოთამაშეებს, რომლებიც არ იყვნენ მეინ-ტურის მონაწილეები, ქულები არ ერიცხებათ.
საპრიზო თანხა
საპრიზო თანხა სნუკერის მსოფლიო ჩემპიონატზე არსებობდა მისი გამართვის პირველივე წლიდან და შეადგენდა 6 ფუნტსა და 10 შილინგს. 1946 წელს საპრიზო თანხა გაიზარდა 1000 ფუნტამდე გამარჯვებისა და ფინალისთვის, და, მიუხედავად იმისა, რომ ამჟამინდელი კურსით ეს თანხა გაიზარდა რამდენიმეჯერ, თანხა არასაკმარისი იყო. სიტუაცია შეიცვალა უკეთესობისკენ 1970-იან წლებში, როდესაც სნუკერის ტურნირებს ტელევიზიაში აშუქებდნენ, ხოლო თამაშით დაინტერესდნენ ცნობილი სპონსორები (ძირითადად რომლებიც არეკლამებდნენ სიგარეტსა და ალკოჰოლურ სასმელებს).
მიუხედავად იმისა, რომ 1969 წლიდან მსოფლიო ჩემპიონატი ფინანსდებოდა, ტურნირის მატერიალური დახმარება დიდად არ გაზრდილა, თუმცა შემდეგი 10 წლის განმავლობაში სპონსორები 3-ჯერ შეიცვალა. ტურნირისთვის გადამწყვეტი აღმოჩნდა 1976 წელს სიგარეტის ბრენდ Embassy-ს მოსვლა, რომელმაც დაიწყო საპრიზო ფონდის აქტიურად გაზრდა. Embassy-ს სპონსორირების დროს პირველ მსოფლიო ჩემპიონატზე საპრიზო ფონდმა შეადგინა £15 300; ჩემპიონმა კი გაინაღდა 6000 ფუნტი სტერლინგი. უკვე 1995 წლისთვის ფონდი გაიზარდა £578 250-მდე, ხოლო 2003 წლის ჩემპიონატზე, რომელიც რეკორდული იყო საპრიზო თანხის მიხედვით, მხოლოდ გამარჯვებულმა მიიღო £ 270 000. იმ პირველობის საერთო ფონდმა კი შეადგინა 1 378 920 ფუნტი. გარდა ამისა, 1990-იანი წლების დასაწყისიდან მოთამაშეები, რომლებმაც გააკეთეს მაქსიმალური ბრეიკი, ასევე საჩუქრდებოდნენ თანხით 157 000-დან 167 000 ფუნტ სტერლინგამდე (147 000 მაქსიმუმისთვის და კიდევ 20 000 ტურნირის უდიდესი ბრეიკისთვის); 2011 წელს ეს ბონუსი გაუქმნდა, ხოლო 2012-დან შემოიტანეს „მოძრავი ჯეკპოტის“ სისტემა.
ფორმატი
მსოფლიო ჩემპიონატის ფორმატი განვითარების ადრეულ სტადიაზე (1920-1960 წწ) იყო არასტაბილური და თითქმის ყოველთვის იცვლებოდა. ძირითადად სნუკერისტები თამაშობდნენ ხანგრძლივ, ზოგჯერ რამდენიმედღიან მატჩებს. ასეთი მარათონული გათამაშებების პიკი მოუწია 1950-იან წლებს, როდესაც ფინალები თამაშდებოდა, როგორც მინიმუმ 50 გამარჯვებამდე. 1952 წელი გახდა რეკორდული ამ მაჩვენებლის მიხედვით — მაშინ ჰორეს ლინდრუმმა და კლარკ მაკ-კონაჰიმ ითამაშეს 143 ფრეიმამდე. გამარჯვება იმ ფინალში მოიპოვა ლინდრუმმა, ანგარიშით 94:49 (შედარებისთვის — ახლა მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალები თამაშდება 18 გამარჯვებამდე).
თუმცა, 1970-იან წლებში WPBSA (სნუკერის მართვის ახალი ორგანიზაცია) იძულებული იყო შეემცირებინა გამარჯვებისთვის საჭირო ფრეიმების რაოდენობა. ეს მოხდა მარტივი მიზეზის გამო: ტელევიზიამ დაიწყო სნუკერის მატჩების ტრანსლაცია, ტრანსლაციის დრო კი შეზღუდული იყო. ამგვარად, 1980 წლიდან ფინალური პარტიების მაქსიმალური რაოდენობა შემცირდა 35-მდე. სხათა შორის, იმ დროისთვისვე, ახალი პროფესიონალი მოთამაშეების მოსვლის წყალობით, გაფართოვდა სატურნირო ბადე: ახლა ჩემპიონატის ძირითადი ნაწილი იწყებოდა 1/16 ფინალიდან. სხვა მატჩები იმართებოდა კარგად დამუშავებული სისტემით, რომელმაც 30 წლის განმავლობაში მინიმალური ცვლილებები განიცადა: 1/16 ფინალი — მატჩები 10 გამარჯვებამდე, 1/8 ფინალი — 13 გამარჯვებამდე, 1/4 ფინალი — 13 გამარჯვებამდე, ხოლო ნახევარფინალი — 17 გამარჯვებამდე (1997 წლამდე 16 გამარჯვებამდე ).
მოთამაშეების კენჭისყრა
ტრადიციის მიხედვით, ყოველი ახალი მსოფლიო ჩემპიონატის პირველ მატჩს ხსნის მოქმედი გამარჯვებული. შესაბამისად, ტურნირზე კენჭისყრისას ის იღებს პირველ ნომერს, მიუხედავად იმისა, თუ რომელ ადგილს იკავებს ის ოფიციალურ თუ სავარაუდო რეიტინგში. მეორე ნომერი, როგორც წესი, ეძლევა მოთამაშეს, რომელიც იკავებს პირველ ადგილს ოფიციალურ რეიტინგში. ტოპ-16-ეულიდან დარჩენილ 14 სნუკერისტს შორის კენჭისყრა ასევე ხდება ოფიციალური რეიტინგის შესაბამისად. მაგალითად, 2010 წლის ტურნირზე კენჭისყრის პირველი ნომერი აიღო 2009 წლის ჩემპიონატის გამარჯვებულმა (ანუ წინა ჩემპიონმა) ჯონ ჰიგინსმა (თუმცა, ის იმ დროისთვის მხოლოდ მეოთხე იყო რეიტინგში). მეორე ნომერი გახდა იმ მომენტისთვის ოფიციალურ რეიტინგში პირველი ადგილის მფლობელი რონი ო’სალივანი. მესამე ნომერი შეხვდა სტივენ მაგუაიერს (რეიტინგის მეორე ნომერს).
აგრეთვე აღსანიშნია, რომ კვალიფიცირებული მოთამაშეების განაწილება ფინალური სტადიის პირველ რაუნდზე (1/16 ფინალი) ხდებოდა შემთხვევითი კენჭისყრის საფუძველზე და მათი ოფიციალური რეიტინგი არავითარ როლს არ თამაშობდა. მაგალითად, 2010 წლის იმავე ტურნირის 1/16 ფინალში ჰიგინსმა, რომელსაც პირველი ნომერი შეხვდა, ითამაშა რეიტინგში მე-17-თან, ხოლო მეორე ნომერმა (ო'სალივანმა) — 27-ე ნომერთან.
მართვა-გამგეობა
როგორც მსოფლიო ჩემპიონატის, ასევე სნუკერის ყველა პროფესიონალური ტურნირის მთავარი სამმართველო ორგანიზაცია ამჟამად არის პროფესიონალური ბილიარდისა და სნუკერის საერთაშორისო ასოციაცია (შემოკლებით WPBSA). ეს ორგანიზაცია პასუხისმგებელია ჩემპიონატის მომზადებასა და გამართვაზე, გარდა ამისა, მისი წარმომადგენლები თანამშრომლობენ სპონსორებთან და დებენ კონტრაქტებს პირველობის ტელევიზიაში ჩვენებაზე. WPBSA-ის შტაბ-ბინა მდებარეობს ბრისტოლში, ინგლისში.
ისტორია
თავდაპირველად სნუკერის განვითარებით (და ბილიარდისაც მთლიანობაში) დაკავებული იყო ბილიარდის ასოციაცია და კონტროლის საბჭო/კლუბი (BA & CC). სწორედ ამ ორგანიზაციამ დაამტკიცა სნუკერის წესები და ხელს უწყობდა რეგიონალური ტურნირების განვითარებას XX საუკუნის დასაწყისში. მისი ხელმძღვანელობის ქვეშ იმართებოდა სნუკერის მსოფლიო ჩემპიონატები 1927 წლიდან 1952 წლის ჩათვლით, სანამ პროფესიონალ მოთამაშეებსა და BA & CC-ის წარმომადგენლებს შორის უთანხმოებამ არ გამოიწვია თანამშრომლობის გაწყვეტა უახლოესი 10 წლის განმავლობაში. მიუხედავად ამისა, 1964 წელს ბილიარდისა და სნუკერის ასოციაციამ რექს უილიამსთან შეთანხმებით განაახლა მსოფლიო ჩემპიონატი ჩელენჯის ფორმატში. საბოლოოდ BA & CC-მ შეწყვიტა მსოფლიო ჩემპიონატისა და თვითონ სნუკერის მართვა-გამგეობა 1970-იან წლებში, როდესაც შეწყვიტა არსებობა ძველი სახით და ჩანაცვლდა WPBSA-თი. იმ დროიდან მსოფლიო პირველობა იმყოფება ბილიარდისა და სნუკერის საერთაშორისო ასოციაციის კონტროლის ქვეშ.
ტელევიზია და პრესა
სნუკერი მეტად განვითარებულია დიდ ბრიტანეთში, იქვე მდებარეობს მსოფლიო ჩემპიონატის შესახებ ინფორმაციის ძირითადი წყაროები. 1960-იანი წლებიდან პირველობას აშუქებენ ტელევიზიაში (არხები BBC, ITV). ამჟამად მსოფლიო ჩემპიონატს სრულად აჩვენებს ტელეარხები BBC და ევროსპორტი, ასევე გაზეთები „Guardian“ და „BBC Sport“. ტურნირი სნუკერის მთავარი სეზონური მოვლენაა და შესაბამისად ყველაზე პოპულარული შეჯიბრება ტელევიზიაში — მაგალითად, 1985 წლის ჩემპიონატის ფინალს, რომლის ტრანსლაციაც ხდებოდა ტელეარხ BBC 2-ზე, თვალყურს ადევნებდა 18 მილიონი მაყურებელი.
ყველაზე ცნობილი კომენტატორები, რომლებიც ტურნირს ხელმძღვანელობდნენ, სხვადასხვა დროს იყვნენ ტედ ლოუ, კლაივ ევერტონი (რომელიც თავის დროზე იყო, როგორც კომენტატორი, ასევე ჟურნალისტი) და ჯეკ კარნემი ; ასევე კომენტატორის პოსტზე ხშირად იწვევენ ყოფილ ცნობილ სნუკერისტებს.
ოროგენი
ოროგენი (oros — მთა და genes — წარმოშობილი) — კონტინენტებზე მთათწარმოშობის ძირითადი მექანიზმი, რომელიც მიმდინარეობს ფილების კონვერგენტული კიდის გასწვრივ, როდესაც ხდება კიდის შეკუმშვა ფილის მოძრაობით. ოროგენული სარტყელი ან ოროგენი როგორც დედამიწის მოძრავი სარტყელის ტიპი წარმოიქმნება დიდი ტექტონიკური ფილების საზღვრებზე ან რიფტოგენეზისა და კონტინენტური ფილების გახლეჩის დროს. იგი მოიცავს გეოლოგიური პროცესების სერიას, რომელსაც ერთობლივად ოროგენეზისი ეწოდება. მას მიეკუთვნება კონტინენტური ქერქის სტრუქტურული დეფორმაცია და ვულკანიზმთან დაკავშირებული ახალი კონტინენტური ქერქის წარმოქმნა. ოროგენში აზიდულ მაგმას ნაკლები რაოდენობის მკვრივი მასალა მოაქვს ზემოთ, რაც დედამიწის ლითოსფეროს კომპოზიციური დიფერენციაციის შედეგია (ქერქი და ზედა მანტია). სინოროგენული პროცესები ან მოვლენები ოროგენის განმავლობაში მიმდინარეობს.
ოროგენული პროცესი მიმდინარეობს ტექტონიკური ფილების კონვერგენტულ ან, სხვაგვარად, კონტინენტების აქტიური კიდეების ზონებში, რომელთაც ადრე დღეისათვის უკვე მოძველებული სახელი — გეოსინკლინი ერქვა, დღეს კი მოძრავი სარტყელი ჰქვია. მთების წარმოშობა მეტად ხანგრძლივი პროცესია, რომელიც ათეული მილიონი წლების განმავლობაში გრძელდება. ამავე დროს, არ არის დროში უწყვეტი. დედამიწის გეოლოგიური განვითარების ისტორიაში გამოიყოფა პერიოდები მთათა წარმოშობისა (ე.წ. გეოკრატიული პერიოდები) და პერიოდები სიმშვიდისა (თალასოკრატიული პერიოდები). გეოკრატიულ პერიოდში მთების წარმოშობა მიმდინარეობდა ოროგენეტული ციკლების განვითარებით. ამ შინაარსით ცნობილია კალედონური (სილურული), ჰერცინული (გვიანპალეოზოური), კიმერიული (გვიანტრიასულ-იურული) და ალპური (ცარცულ-კაინოზოური) ოროგენეტული ციკლები ან უბრალოდ ოროგენი. ამ ოროგენეტული ციკლების შედეგად ჩამოყალიბებულ მთათა სისტემებს, შესაბამისად, კალედონიდები, ჰერცინიდები, კიმერიდები და ალპიდები ეწოდება.
ოროგენი ხანგრძლივი პროცესია, რომელიც ათეული და მეტი მილიონი წლის განმავლობაში მიმდინარეობს. ის ზოგადად ერთიანია, თუმცა ცალკეული სტადიებისაგან შედგება. ამ სტადიებს ოროგენეტული ფაზისები ეწოდება. ჩვეულებრივ ოროგენს თან ახლავს დანაოჭება და ფენის რღვევა, კუთხური უთანხმოების განვითარება და დანალექი კლასტური სოლის ნაფენების არსებობა. რეგიონული მეტამორფიზმი და მაგმური აქტივობა ხშირადაა დაკავშირებული ოროგენულ მოვლენებთან. ოროგენი შეიძლება იყოს სუბდუქციის, ტერეინული აკრეციის, კონტინენტური კოლიზიის და სხვა მიზეზების შედეგი. ამერიკელმა გეოლოგმა გროვ კარლ ჯილბერტმა მთათწარმოშობის პროცესები აღწერა 1890 წელს, თუმცა ტერმინი „ოროგენი“ მანამდეც გამოიყენებოდა.
სქოლიო
კატეგორია:გეოლოგიური პროცესები კატეგორია:ფილების ტექტონიკა კატეგორია:დედამიწის გეოლოგიური ისტორიის მოვლენები
ზანი
ზანი (Zaan) — მდინარე ნიდერლანდებში, ჩრდილოეთ ჰოლანდიის პროვინციაში. სიგრძე 10 კმ. მდინარის სანაპიროს გასწვრივ მდებარეობს არაერთი ქალაქი. არხის მეშვეობით უკავშირდება ჩრდილოეთის ზღვას. ზანი არის ნიდერლანდების ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული ტურისტული ადგილი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნიდერლანდების მდინარეები
Camponotus erigens erigens
Camponotus erigens erigens — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
Camponotus erigens
Camponotus erigens — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
პოლინეზიელები
მინი|250პქ პოლინეზიელები (ლათ.Polynesians) — წყნარი ოკეანის კუნძულებზე მცხოვრები ხალხი, რომლებიც კარგად ფლობდნენ ზღვაოსნობის ხელოვნებას და ახალი მიწების აღმოჩენის იმედით მოგზაურობდნენ. პოლინეზიელთა მითოლოგიით, ისინი ციდან ჩამოსულან დედამიწაზე და მისტიკური ქვეყნის გავლით სხვადასხვა ადგილას დასახლებულან. ვარაუდობენ, რომ მისტიკურ ქვეყანაში ჰავაები იგულისხმება. ზოგი ისტორიკოსისა და ენათმეცნიერის აზრით, ისინი, სავარაუდოდ, წარმოშობით ტაივანიდან არიან და მიგრაციის შედეგად ჯერ ფილიპინებამდე (ძვ.წ. 3000), შემდეგ (ძვ.წ. 2000) გვინეაში ბისმარკის არქიპელაგამდე ნავებით ჩაუღწევიათ. ამ მოგზაურობაში მათ თან წაიყოლეს ღორები, ძაღლები და ქათმები, ხილი და ბოსტნეული. პოლინეზიელებმა განავითარეს ე.წ. ლაპიტას კულტურა. ისინი იარაღებს ნიჟარებისგან, ხოლო დახვეწილ ჭურჭელს კერამიკისგან ამზადებდნენ.
მიგრაცია
პოლინეზიელები ზღვით მოგზაურობებს ახალი მიწის აღმოჩენის იმედით გეგმავდნენ. ისინი შესანიშნავი ნავიგატორები იყვნენ და კარგად ერკვეოდნენ ცაზე ვარსკვლავების განლაგებაში, საოკეანო დინებებში, ქარის მიმართულებების თავისებურებებსა და ველურ ბუნებაში. ძვ.წ. X-VII საუკუნეებში პოლინეზიელებმა გეზი აიღეს ახალი კალედონიის, ვანუატუს, ფიჯის, სამოასა და ტონგასკენ. მოგვიანებით ძვ.წ. II საუკუნეში კი, ჰავაის კუნძულებამდე ჩააღწიეს. მათი ნაწილი 850 წელს აოტიაროაში (ახალი ზელანდია) დასახლდა და ე.წ. მაორის კულტურა განავითარა. ისინი მისდევდნენ ცხოველების მოშენებას და მემცენარეობას.
პოლინეზიელთა მოგზაურობები
პოლინეზიელებმა გამოიგონეს და გააუმჯობესეს დიდი საოკეანო ნავები, რომლებიც აფრებითა და ნიჩბების მეშვეობით მაღალ სიჩქარეს ავითარებდნენ. სასურველი მიმართულებებით სწრაფად გადასაადგილებლად პოლინეზიელები ქარისა და ზღვის დინების ძალასაც იყენებდნენ. წყნარ ოკეანეში გასვლისას, მოსალოდნელ ქარებსა და ტალღებთან გასამკლავებლად, ნავების გამძლეობას განაპირობებდა ორმაგი კორპუსი ან გამძლე ტივტივა. პოლინეზიური საოკეანო ნავის (კანოე) 2 ტიპია ცნობილი, ნავი – გამძლე ტივტივითა და ლატანის ფიცარნაგით მოხერხებული იყო ახლომდებარე ადგილებში გადასაადგილებლად, ხოლო ორმაგი კორპუსითა და კაიუტებით, დიდი წყალწყვის ნავს უფრო შორეული საოკეანო ნაოსნობისთვის იყენებდნენ.
ოკეანეში მოგზაურობები
პოლინეზიელებმა იმოგზაურეს ამერიკის კონტინენტზე, ვაჭრობდნენ ავსტრალიის ზოგიერთ აბორიგენ ტომთან. ახალი ნადავლისა თუ მიწის პოვნის იმედით, ისინი ოკეანეში ათასობით კილომეტრს გადიოდნენ. წყნარი ოკეანის კუნძულებზე პოლინეზიელები ცხოვრობდნენ თემებად, რომლებსაც ბელადები მართავდნენ. მათ დიდ წარმატებას მიაღწიეს ხეზე კვეთაშიც. ისინი იზოლირებულნი აღმოჩნდენ აზიისა და ინდონეზიისგან, სადაც ვითარდებოდა ქალაქები და სახელმწიფოები. XVIII საუკუნიდან, როდესაც ამ რეგიონში ჩავიდნენ ევროპელი მკვლევრები (მაგალითად კაპიტანი კუკი), დაიწყო მათი გაქრისტიანება. აღდგომის კუნძულზე აღმოჩენილია ქვაში გამოკვეთილი თავების შესანიშნავი ქანდაკებები, თითოეულის სიმაღლე 12 მეტრია. ზოგის აზრით, ეს ქანდაკებები პოლინეზიელებმა შექმნეს. თუმცა, ვინაიდან მათ სხვაგან არსად დაუდგამთ მსგავსი ქანდაკებები, შესაძლოა, ისინი გაცილებით უფრო ძველია და სხვა ცივილიზაციას ეკუთვნის.
ლიტერატურა
კატეგორია:მსოფლიოს ხალხები კატეგორია:ოკეანეთის ხალხები კატეგორია:პოლინეზია
Camponotus eremicus
Camponotus eremicus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ლეიდსე-რაინი
ლეიდსე-რაინი (Leidse Rijn) — მდინარე ნიდერლანდებში, უტრეხტის პროვინციაში. სიგრძე 13 კმ. წარმოადგენს მდინარე კრომე-რაინის გაგრძელებას. მდინარის ნაპირზე გაშენებულია რამდენიმე დასახლებული პუნქტი. კვეთს ამსტერდამ-რაინის არხს. ერთვის მდინარე აუდე-რაინსს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნიდერლანდების მდინარეები
ალისა გლოსტერელი
პრინცესა ალისა, გლოსტერის ჰერცოგონია (დაიბადა როგორც ლედი ალისა კრისტაბელ მონტაგუ დუგლას სკოტი; დ. 25 დეკემბერი, 1901 — გ. 29 ოქტომბერი, 2004) — პრინცი ჰენრის, გლოსტერის ჰერცოგის ცოლი. პრინცი უილიამისა და გლოსტერის ჰერცოგის, პრინცი რიჩარდის დედა.
იყო ბუკლეუხის მე-7 ჰერცოგის, შოტლანდიის უდიდესი მიწის მესაკუთრის ქალიშვილი, პრინც ჰენრიზე ქორწინებით გახდა გაერთიანებული სამეფოს პრინცესა და ედუარდ VIII-ისა და ჯორჯ VI-ის რძალი. იყო ელისაბედ II-ს დეიდა. ქორწინებამდე და ქორწინების შემდეგაც ბევრს მოგზაურობა. გარდაიცვალა 102 წლის ასაკში.
ჭილბები
ჭილბები — ერთ-ერთი ჰერული ტომი, რომელიც ბინადრობდა აღმოსავლეთ საქართველოს ისტორიული მხარის ჰერეთის მთიანეთში, მდინარე ალაზნის ზემო წელზე. ჭილბებს შეესატყვისება პლინიუს უმცროსის მიერ მოხსენიებული „სილვები“. ჭილბების სახელწოდება შემორჩენილია ჰერეთის ისტორიულ ტოპონიმიკაში (ეთნონიმ „ჭილბისგან“ უნდა მომდინარეობდეს მდ. ჩელთისა და სოფელ შილდის სახელწოდებები). საუკუნეთა მანძილზე ჭილბები ორგანულად შეერწყნენ აღმოსავლურ ქართულ ტომებს. შერწყმის პროცესი უნდა დასრულებულიყო IV საუკუნისათვის.
ალისა გლოსტერელი
ადრეული ცხოვრება
ალისა კრისტაბელი დაიბადა მონტაგუს სახლში, უაიტჰოლში, ლონდონში, 1901 წელს, შობის დღეს. იყო დალკიტის გრაფის, ჯონ მონტაგუ-დუგლას-სკოტის (შემდგომში ბუკლეუხისა და ქუინსბერის ჰერცოგი) და მისი მეუღლის, ყოფილი ლედი მარგარეტ ალისის მეხუთე შვილი. მისი ძმები უოლტერი და უილიამი და მისი ძმისშვილი ჯონ სკოტი კონსერვატიული დეპუტატები იყვნენ. მისი ბიძაშვილი, მარიან ლუიზა, იყო იორკის ჰერცოგინიას, სარას ბებია და ალისას ძმისშვილის, პრინც ენდრიუს ყოფილი ცოლი.
ჭილბები
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული ტომები
ალისა გლოსტერელი
ადრეული ცხოვრება
იყო ჩარლზ II-ის შთამომავალი.
ალისამ თავისი ბავშვობის დიდი ნაწილი გაატარა დიდებულ სასახლეებში მოგზაურობაში: ბოუტონის სახლში, ნორთჰემპტონშირში, დრუმლანრიგის ციხეში და სხვა.
სწავლობდა სენტ ჯეიმსის გოგონების სკოლასში, დასავლეთ მალვერნში, ვოსტერშირში, შემდეგ კი გაემგზავრა საფრანგეთში, კენიასა და ინდოეთში. დასავლეთ მალვერნში სკოლის დამთავრების შემდეგ მან ერთი წელი გაატარა პარიზში. ალისას უყვარდა თხილამურებით სრიალი, ცხენოსნობა, ნადირობა და ასევე კარგად ხატავდა აკვარელით. მისი ნახატი, რომელიც კენიაში დახატა, დღეს სამეფო კოლექციის ნაწილია. კენიაში ყოფნისას 1929-1931 წლებში იგი მრავალ ადამიანს შეხვდა, მათ შორის ივლინ ვოს.
ქორწინება
მინი| ბერნარდ ტრუსოდის მიერ შექმნილი ალისას და პრინც ჰენრის ცვილის ფიგურა, 1935 წლის 16 ოქტომბერი 1935 წელს ალისა დაბრუნდა გაერთიანებულ სამეფოში, როდესაც შეიტყო, რომ მამის ჯანმრთელობა გაუარესდა.1935 წლის აგვისტოში ლედი ალისა დაინიშნა გლოსტერის ჰერცოგ პრინც ჰენრიზე. ისინი დაქორწინდნენ კერძო სამლოცველოში, ბაკინგემის სასახლეში, იმავე წლის 6 ნოემბერს. თავდაპირველად ქორწილის გადახდა დაგეგმილი იყო ვესტმინსტერის სააბატოში, მაგრამ მას შემდეგ, რაც ბუკლეუჩის ჰერცოგი გარდაიცვალა კიბოთი 1935 წლის 19 ოქტომბერს და მეფის ჯანმრთელობის მდგომარეობაც გაუარესებული იყო, ქორწილის გადახდა შედარებით პატარა, კერძო სივრცეში გადაწყდა.
ჰერცოგინიას მეჯვარეები იყვნენ მისი და, ლედი ანჯელა მონტაგუ-დუგლას-სკოტი, მისი დისშვილები კლერ ფიპსი, ლედი ელიზაბეტ მონტაგუ-დუგლას-სკოტი და ენ ჰოკინსი, მისი ქმრის დისშვილები პრინცესა ელისაბედი და იორკის პრინცესა მარგარეტი, ასევე მისი ბიძაშვილი მოირა მონტაგუ-დუგლას-სკოტი; და მისი ქმრის ბიძაშვილი ლედი მერი კემბრიჯი. ალისას საქორწილო კაბა შეკერა ნორმან ჰარტნელმა, რომელმაც მოგვიანებით ასევე შექმნა მომავალი დედოფლის პრინცესა ელისაბედის საქორწინო კაბა. ალისას კაბა იყო „მოკრძალებული, გრძელი, ვიწრო სახელოებით და მაღალი დეკოლტეთი“.
ცხოვრება სამეფო ოჯახში
მინი| გლოსტერის ჰერცოგი და ჰერცოგინია ორ ვაჟთან, უილიამთან და რიჩარდთან ერთად კანბერაში თავდაპირველად გლოსტერის ჰერცოგი და ჰერცოგინია ცხოვრობდნენ სამეფო პავილიონში ალდერშოტში, სადაც ჰერცოგი გადიოდა არმიის შტაბის სპეციალურ კურსს. გლოსტერის ჰერცოგმა 1936 წლის დეკემბერში ედუარდ VIII-ის ტახტიდან გადაგდების შემდეგ დატოვა არმია.
1938 წელს მათ შეიძინეს ბარნველის სასახლე, ნორთჰემპტონშირში. ჰერცოგინიამ ორი შვილი დაკარგა ჯერ კიდევ ორსულობის პროცესში, შემდეგ კი ორი ვაჟი შეეძინა:
გლოსტერის ჰერცოგი და ჰერცოგინია ბევრს მოგზაურობდნენ, მონაწილეობას იღებდნენ სხვადასხვა პროექტში. მეორე მსოფლიო ომის დროს ალისა მუშაობდა წითელ ჯვრის და წმინდა იოანეს ორდენის მოძრაობასთან. იგი გახდა ქალთა დამხმარე საჰაერო ძალების მეთაური 1939 წელს, დანიშნა საჰაერო მთავარსარდლად 1943 წლის 4 მარტს. 1968 წლის 1 სექტემბერს მიენიჭა საჰაერო მარშალის წოდება, ხოლო 1990 წლის 23 თებერვალს სამეფო საჰაერო ძალების მიერ უფროსი მარშალის წოდება.
1945 წლიდან 1947 წლამდე გლოსტერის ჰერცოგი და ჰერცოგინია ცხოვრობდნენ კანბერაში, სადაც ჰერცოგი იყო ავსტრალიის გენერალ-გუბერნატორი.
ალისი პოლკოვნიკად მსახურობდა ბრიტანეთის არმიაში, მათ შორის იყო ნორთჰემპტონშირის პოლკის, აღმოსავლეთ ინგლისის მე-2 პოლკის, სამეფო ინგლისური პოლკის პოლკოვნიკი;
1965 წელს, უინსტონ ჩერჩილის დაკრძალვიდან მანქანით დაბრუნებისას, ჰერცოგს მოულოდნელი ინსულტი ჰქონდა, რის გამოც ავიაკატასტროფაში მოხვდნენ.
მოგვიანებით ცხოვრება
1981 წელს გამოაქვეყნა მემუარები სათაურით გლოსტერის ჰერცოგონიას, პრინცესა ალისას მემუარები.
1994 წელს, მას შემდეგ, რაც გლოსტერებს ფინანსური მიზეზების გამო ბარნველის სასახლის დათმობა მოუწიათ, ალისა კენსინგტონის სასახლეში გადავიდა, სადაც ცხოვრობდა გლოსტერის ამჟამინდელ ჰერცოგთან და ჰერცოგინიასთან ერთად. საჯარო მოვალეობებიდან ოფიციალურად გადადგა 98 წლის ასაკში. 1999 წელს ჰერცოგმა განაცხადა, რომ ფიზიკური სისუსტის გამო, დედამისი აღარ განახორციელებდა საჯარო საქმიანობას კენსინგტონის სასახლის მიმდებარედ. 2000 წლის ივლისში მან ასევე თქვა, რომ დედამისი გულმავიწყი გახდა.
2001 წლის დეკემბერში სამეფო ოჯახმა გამართა ცერემონია პრინცესა ალისის 100 წლის დაბადების დღის აღსანიშნავად. 2002 წლის მარტში 101 წლის ელისაბედ ბოუზ-ლაიონის გარდაცვალების შემდეგ, პრინცესა ალისა გახდა ბრიტანეთის სამეფო ოჯახის უძველესი ცოცხალი წევრი.
გარდაცვალება
ალისა 2004 წლის 29 ოქტომბერს, 102 წლის ასაკში კენსინგტონის სასახლეში გარდაიცვალა. მისი დაკრძალვა გაიმართა 2004 წლის 5 ნოემბერს, წმინდა ჯორჯის სამლოცველოში, უინდსორში, და დაკრძალეს მისი მეუღლის, პრინცი ჰენრის და უფროსი ვაჟის, პრინც უილიამის გვერდით, ფროგმორის სამეფო სამარხში. დაკრძალვას ელისაბედ II და ბრიტანეთის სამეფო ოჯახის სხვა წევრებიც ესწრებოდნენ. 2005 წლის 2 თებერვალს წმინდა კლემენტ დეინსში გაიმართა მემორიალური საღამო, რომელსაც ესწრებოდნენ მისი ოჯახის წევრები და იმ ორგანიზაციების წარმომადგენლები, რომელშიც პრინცესა ალისა იყო ჩართული;
სქოლიო
კატეგორია:ბრიტანელი მემუარისტები კატეგორია:ინგლისელი ანგლიკანები კატეგორია:გარდაცვლილი 2004 კატეგორია:დაბადებული 1901 კატეგორია:დაბადებული 25 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 29 ოქტომბერი კატეგორია:სამეფო ოჯახის ქალები
Camponotus equus
Camponotus equus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
Camponotus ephippium narses
Camponotus ephippium narses — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
Camponotus ephippium ephippium
Camponotus ephippium ephippium — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ჭუბურხინჯის განძი
ჭუბურხინჯის განძი — ადრინდელი რკინის ხანის (ძვ. წ. VIII-VII საუკუნე) ძეგლი. აღმოჩნდა 1890 წელს სამურზაყანოში, სოფელ ჭუბურხინჯთან (ახლანდელი გალის მუნიციპალიტეტი). ფურცლოვანი სპილენძისაგან დამზადებულ ცილინდრულ ჭურჭელში ეწყო სპილენძის 6 ზოდი, ბრინჯაოს ორი სეგმენტისებრი იარაღი, ვერცხლის 9 და ოქროს 3 ოთხკუთხა დამღიანი ზოდი, ოქროს ორნამენტირებული ფირფიტა, 2 სასაფეთქლე ხვია და გავარსიანი ცალი საყურე. სპილენძის, ოქროსა და ვერცხლის უნიკალური დამღიანი ზოდები საიმპერატორო არქეოლოგიური კომისიის დადგენილებით გადაადნეს. დანარჩენი ნივთები დაცულია ერმიტაჟში. ჭუბურხინჯის განძი კოლხურ კულტურას განეკუთვნება და განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს ძველი ქართული ოქრომჭედლობის ისტორიის შესწავლისათვის.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოში აღმოჩენილი განძები
კალექოის ციხე
კალექოის ციხე  — ციხე თურქეთში. მიმდებარე ტერიტორია მთელს სიგრძეზე, უსწორ-მასწორო რელიეფით ხასიათდება, ხოლო შუა ნაწილი კლდოვანი შვერილებით და შედარებით შემაღლებულია.
ძველი გზები, რომელიც ზღვის სანაპირო ზოლიდან ფორტუნას ხეობის გავლით მდინარის სათავებისაკენ მიემართება, თანდათანობით მაღლა იწევს. მიუხედავად მთაგორიანობისა, აქაური ხეობები არ ხასიათდება მკაცრი, გაუვალი რელიეფით. მაღლივ ქედებსშორის მოქცეული ხეობები მდინარეთა სანაპირო ზოლისაკენ არც თუ ისე მკვეთრი დახრილობით გამოირჩევა და ზოგ ადგილას საკმაოდ გაშლილ სივრცეს ქმნის, სადაც შედარებით თავისუფალად შეიძლება გადაადგილება. ხეობაზე გამავალ ძველ გზებს კი შესანიშნავად აკონტროლებდა ფორტუნას შუაწელის ერთ-ერთ შემაღლებულ, ზღვისპირეთისაკენ წინ წაზიდულ კლდოვან ბორცვზე დაშენებული ცნობილი ზილკალეს და, მეორეს მხრივ, იგივე ხეობის ალპურ ზონაში აშენებული კალექოის ციხეები. 56 კილომეტრია არდაშენიდან ძეგლამდე. ტერიტორიას, სადაც ციხეააშენებული, საკმაოდ საინტერესო სტრატეგიული ადგილმდებარეობა აქვს. ამ მონაკვეთში მდინარის მარცხენა ქედი კლდოვანი, დახრილი რელიეფით ხასიათდება. მარჯვენა ქედი კი ქვემოთ მდინარემდე საკმაოდ გაშლილია და ქმნის პატარ-პატარა ტერასებსა თუ მოვაკებებს, სადაც კალეიაილას ალპური საძოვრები თუ სახლებია აშენებული. მდინარის სანაპირო ზოლისათვის დამახასიათებელია უზარმაზარი კლდოვანი დაბოლოებები თუ ბუნებრივი შვერილები, რომელიც საერთო სივრციდან საკმაოდ მაღლაა აზიდული. იგი ოთხივე მხრივ თითქმის მიუვალია. სწორედ ეს ტერიტორია შეურჩევიათ აქაურ უძველეს მკვიდრთ საფორტიფიკაციო ნაგებობის მშენებლობისათვის. იიგი ზემოდან დაჰყურებს მის ძირში გამავალ გზას, რომელიც ზღვისპირა ზოლიდან მიემართებოდა ერზრუმისა თუ სხვა ცენტრებისაკენ. საკუთრივ ციხისათვის გამოყენებული კლდოვანი ტერიტორია წაგრძელებული ფორმისაა და იგი სამხრეთიდან ჩრდილოეთისაკენაა დამხრობილი. დასავლეთი მხარე მდინარის პირამდე ეშვება და ციცაბო კლდოვანი რელიეფით ხასიათდება. ჩრდილოეთის მხარესაც მკვეთრად დახრილი კლდოვანი ფერდობებია წარმოდგენილი. აღმოსავლეთისა და სამხრეთის მხარეები შედარებით ნაკლები სიმკვეთრით ხასიათდება. თუმცა აქედანაც საკმაოდ ძნელად მისადგომია ციხე.
გოიუვე
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ნიდერლანდების მდინარეები
კალექოის ციხე
ციხისგან დასავლეთით არის მეორე კოშკიც, რომელიც პირველისაგან დაახლოებით 5-6 მთაა დაცილებული. კოშკებს შორისი სივრცე შევსებულია ყრუ კედლით, რომლის ზედა ნაწილი მორღვეულია. საკუთრივ მეორე კოშკი საკმაოდ საინტერესოდაა აღმართული. უსწორმასწორო რელიეფის გამო მისი საძირკვლები სხვადასხვა სიმაღლეზეა დაშენებული. დღემდე შემორჩენილია მისი ჩრდილოეთი და აღმოსავლეთი კედლები. დანარჩენი კი საძირკვლის დონემდეა მორღვეული. ორიგინალური გადაწყვეტით ყურადღებას იქცევს კოშკის აღმოსავლეთი კედელი. მისი საძირკვლის დიდი ნაწილი რელიეფის შესაბამისად, კოშკის სწორკუთხა სივრციდან გარეთაა გაზიდული. ზემოთ თანდათან შიგნით იხრება და ჩრდილოეთის კედელზეა მიშენებული, ისე, რომ იგი ამ კოშკის აღმოსავლეთი კედელს წარმოადგენს. ციხის ამ მონაკვეთიდან კონცხის აღმოსავლეთი ნაწილში, რელიეფის შესაბამისად უსწორმასწორო გალავნის კედელი მიემართება სამხრეთ-აღმოსავლეთისაკენ და დაახლოებით 20მ-ის შემდეგ ებმის ასევე ოთხკუთხა მოყვანილობის კოშკს. ისიც საკმაოდ დიდი ზომისაა და შედარებით კარგადაა შემონახული. შემორჩენილი ნაწილისა და კედლებში დატანილი ფოსოების მიხედვით ჩანს, რომ იგი სამსართულიანი მაინც უნდა ყოფილიყო. კოშკს სამხრეთ კედელში დატანილი აქვს კარი, რომელიც თაღოვანი არკით მთავრდება. ყურადღებას იქცევს ციხის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, გალავნის კედლებს შიგნით არსებულ სივრცეში კიდევ ერთი კოშკის ნაშთები. იგი კონცხის ერთ-ერთ შემაღლებულ ბორცვზეა დაშენებული. დახრილი რელიეფის შესაბამისად შედარებით მაღალია სამხრეთის, აღმოსავლეთის და დასავლეთის კედლები. რაც შეეხება ჩრდილოეთი მხარეს, იგი ბორცვზეა მიშენებული და არ ჩანს. კოშკის კედლები სამმხრივ კარგად ჩანს. კოშკს დასავლეთი კედლის ცენტრალურ ნაწილში დატანილი აქვს კარისათვის განკუთვნილი ღიობი, რომელიც თაღოვანი კამარით მთავრდება.
პასტერცე
პასტერცე (Pasterze) — უდიდესი მყინვარი ავსტრიაში. სიგრძე 9,2 კმ. ვრცელდება ზღვის დონიდან 3463-2100 მ სიმაღლეზე. მდებარეობს აღმოსავლეთ ალპებში, მაღალი ტაუერნის ქედზე, მწვერვალ გროსგლოკნერის კალთებზე. მყინვარი დნობასა და სიგრძის შემცირებას განიცდის. ზაფხულის მაღალი ტემპერატურისა და ზამთრის ატმოსფერული ნალექების დეფიციტის გამო 1856 წელს მყინვარმა დნობა დაიწყო, რომელიც დღემდე გრძელდება.
კალექოის ციხე
ციხის უკიდურეს სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში გვხვდება კიდევ ერთი კოშკის ნაშთები. იგი აღმოსავლეთი გალავნის კედელშია ჩართული. ჩვენამდე მოღწეულია მხოლოდ და მხოლოდ კოშკის ერთი კედელი. დანარჩენი სამი საძირკვლის დონემდეა მორღვეული. ამ კედელშივე თავის დროზე დატანილი ყოფილა კარისათვის განკუთვნილი ღიობიც. მისი გვერდითი კედლები ამოყვანილია კარგად დამუშავებული ქვებით და მთავრდება თაღოვანი გადახურვით. კარის ღიობის სიმაღლე-2,25 მ-ია, სიგანე 1,05 მ. კოშკის მშენებლობაში აქაც გამოყენებულია ბაზალტისა და ქვიშაქვის ქვები. კოშკის სამხრეთით კონცხი თანდათანობით ვიწროვდება და მკვეთრად მაღლა აზიდული კლდოვანი ქობით მთავრდება, ისე, რომ იგი ქმნის ერთგვარ გადაულახავ სივრცეს, რის გამოც ციხის ძირითადი ნაწილი კიდევ უფრო მიუვალი ხდება. ნაგებობათა ნაშთები ციხის სამხრეთით წაგრძელებულ ტერიტორიაზეც შეინიშნება. ისინი თითქმის საძირკვლის დონემდეა მორღვეული. ამიტომ მათ გეგმებსა და დანიშნულებაზე საუბარი ჭირს. ციხე წინასწარეული მონაცემების მიხედვით შეიძლება XI-XIII საუკუნით დათარიღდეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:თურქეთის ციხესიმაგრეები
თქმულებები ჯედაებზე: სითების ომი
„თქმულებები ჯედაებზე: სითების ომი“ („Tales of the Jedi: The Sith War“) — ექვსნაწილიანი სიუჟეტური თაღი ვარსკვლავური ომების კომიქსების სერიაში თქმულებები ჯედაებზე. მისი სცენარის ავტორია კევინ ჯ. ანდერსონი. პირველი ნომერი გამომცემლობამ Dark Horse Comics გაყიდვაში 1996 წლის 1 ივლისს გამოუშვა.
სიუჟეტი
ამ კომიქსებში მოქმედება ხდება ვარსკვლავური ომების გალაქტიკაში იავინის ბრძოლამდე 3.996 წლით ადრე. ძირითადი მოვლენები:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1995 წლის კომიქსები კატეგორია:Dark Horse Comics-ის გამოცემები კატეგორია:ვარსკვლავურ ომებზე დაფუძნებული კომიქსები
Camponotus ephippium
Camponotus ephippium — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ნიდერლანდების ისტორია
thumb|390პქ|ნიდერლანდები XIV საუკუნეში
რომის იმპერიის პერიოდში, ამჟამინდელი ნიდერლანდების სამხრეთის ტერიტორია იყო რომაელების მიერ დაკავებული და გახდა ბელგიკის პროვინცია (Gallia Belgica), მოგვიანებით კი ქვემო გერმანიის პროვინცია. (Germania Inferior), ამ დროს ქვეყანა იყვნენ დასახლებული გერმანელები, სამხრეთით კი კელტები.
1477 წელს ნიდერლანდების ტერიტორია შევიდა საღვთო რომის იმპერიის ტერიტორიაში. 1556 წელს დინასტიური გაყოფის შედეგად საღვთო რომის იმპერია გადავიდა ესპანეთის მფლობელობაში. ესპანური სტანდარტების დამყარების მცდელობა უშედეგო გამოდგა და გამოიწვია ადგილობრივი მოსახლეობის დაპირისპირება, რამაც გამოიწვია ანტიესპანური ომი კალვინიზმის დროშის ქვეშ. 27 ივლისის 1581 წელს გამოცხადდა ქვეყნის დამოუკიდებლობა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნიდერლანდების ისტორია
Camponotus ephippiatus
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
Camponotus eperiamorum
Camponotus eperiamorum — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ბეტმერჰორნი
ბეტმერჰორნი (Bettmerhorn) — მთა ბერნის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ვალეს კანტონში. მისი მწვერვალიდან იშლება ხედი ბერნის ალპებსა და ალეჩის მყინვარზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
დავით ჭავჭანიძე
დავით ჭავჭანიძე (დ. 10 სექტემბერი, 1973, ხონი) — ქართველი ეკონომისტი, პოლიტიკოსი.
ბიოგრაფია
დაამთავრა საქართველოს ეკონომიკური აღორძინების კავშირის თბილისის ბიზნესის ინსტიტუტი ეკონომისტ-მენეჯერის კვალიფიკაციით. 1996-2002 წლებში მუშაობდა საქართველოს დასაქმების სახელმწიფო ფონდში. 2002-2006 წლებში იყო ხონის მუნიციპალიტეტის გამგებლის მოადგილე, ხოლო 2006-2008 წლებში ამავე მუნიციპალიტეტის გამგებელი. 2008-2012 წლებში იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ხონის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის“. 2012-2016 წლებში — საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ხონის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — „მეტი სარგებელი ხალხს“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 10 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1973 კატეგორია:საქართველოს VII მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს VIII მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:ხონში დაბადებულები დავით
ეკერი
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ბელგიის მდინარეები კატეგორია:ნიდერლანდების მდინარეები