cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ბლაუშტაინი
ბლაუშტაინი (Blaustein) — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, ტიუბინგენის ადმინისტრაციულ ოლქში, ალბ-დუნაის რაიონში. თემის ფართობია 55,61 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 15 207 ადამიანს.
სქოლიო
კატეგორია:ბადენ-ვიურტემბერგის თემები
ჟოზე-რაიდანი
ჟოზე-რაიდანი (José Raydan) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 500 მეტრზე. მიეკუთვნება ვალი-დუ-რიუ-დოსი მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პესანიის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 376 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 24.2 კმ²-ზე. ფართობი 180 822 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
კავთის წმინდა გიორგის ეკლესია (ცხინვალი)
კავთის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ქალაქ ცხინვალში, ტელმანის ქუჩა 85-ზე. აგებულია X-XI საუკუნეებში, წარმოადგენდა კინოგაქირავების საწყობს.
ეკლესია ნაგებია სხვადასხვა ზომის რიყის ქვით სქელ დუღაბზე, რომელიც შემდეგ შეულესიათ. ფასადების კუთხეები კარგად თლილი ქვითაა ამოყვანილი. დარბაზული ეკლესია გეგმით სწორკუთხედს წარმოადგენს, აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდით. აბსიდის ცენტრში მაღალ თაღოვან ნიშში ორმაგჭრილიანი, თაღოვანი სარკმელია, შუაში ქვის სვეტი. აბსიდის სამხრეთით სწორკუთხა და ჩრდილოეთით თაღოვანი ნიშებია. ნახევარსფერულ კონქში შემორჩენილია ფრესკების ფრაგმენტები. სატრიუმფო თაღი აბსიდის მხრებს ეყრდნობა.
ნახევარცილინდრული კამარის საბრჯენი თაღები და კედლის თაღები ორსაფეხურიან პილასტრებს ეყრდნობა. კამარის ცენტრალური თაღი ორსაფეხურიანია. სამხრეთი კედლის თაღის მალებში გაჭრილია მაღალი, თაღოვანი სარკმლები. ინტერიერი მთლიანად შელესილია. ნალესობა მრავალ ადგილას ჩამოცვენილია.
ეკლესიას შესასვლელი სამივე მხრიდან ჰქონდა, აქედან ჩრდილოეთისა და სამხრეთის ამოშენებულია. დასავლეთ შესასვლელს შეისრული თაღი აქვს. კარი ნაოთხალია. შესასვლელის თაღი მასიურ წირთხლებს ეყრდნობა. დასავლეთ ფასადზე ორი უსისტემოდ ჩალაგებული ჩუქურთმიანი ქვაა. აღმოსავლეთ სარკმლის შუა სვეტზე ჯვრის რელიეფური გამოსახულებაა. ჩრდილოეთი და სამხრეთი ფასადები გლუვია. ეკლესიის კარნიზი თაროა. საბურავად გამოყენებულია კრამიტი. ერთსაფეხურიანი ცოკოლი საკმაოდ მაღალია.
ეკლესიას 2006 წლის, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა  ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
სქოლიო
კატეგორია:ცხინვალის ტაძრები კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
მიხეილ მილი
მიხეილ მილი (დ. 9 ნოემბერი, 1909, ირკუტსკი — გ. 31 იანვარი, 1970, მოსკოვი) — რუსი ინჟინერი, შვეულმფრენების კონსტრუქტორი, ტექნიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1945).
ბიოგრაფია
1931 წელს დაამთავრა ნოვოჩერკასკის საავიაციო ინსტიტუტი. მუშაობდა ცენტრალურ აეროჰიდროდინამიკურ ინსტიტუტში. 1947 წლიდან იყო შვეულმფრენების მშენებლობის საცდელი ბიუროს ხელმძღვანელი. მისი ხელმძღვანელობით დააპროექტეს პირველი საბჭოთა სერიული 3-ადგილიანი შვეულმფრენი მი-1.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 9 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1909 კატეგორია:გარდაცვლილი 31 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1970 კატეგორია:რუსი ინჟინრები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
ლა-უნიონის პროვინცია (ფილიპინები)
ლა-უნიონის პროვინცია — ფილიპინების პროვინცია. მდებარეობს ილოკოსის რეგიონში, კუნძულ ლუსონზე. პროვინციის დედაქალაქია სან-ფერნანდო, რომელიც აგრეთვე მთელი ილოკოსის რეგიონის რეგიონული ცენტრია.
პროვინციას ჩრდილოეთიდან სამხრეთი ილოკოსი ესაზღვრება, აღმოსავლეთით - ბენგეტი, სამხრეთით - პანგასინანი და დასავლეთით - სამხრეთ ჩინეთის ზღვა.
შექმნა
ლა-უნიონი (ინგლისურად უნიონი, კავშირი) 1850 წელს შეიქმნა, როდესაც ესპანელმა კოლონიურმა მთავრობამ, გენერალ-გუბერნატორ ანტონიო მარია ბლანკოს მეთაურობით სამხრეთი ილოკოსის პროვინციის სამი ქალაქი, პანგასინანის ცხრა ჩრდილოური ქალაქი და ბენგეტის დასავლეთ ქალაქები გააერთიანა. ახალ პროვინციაში მოსახლეობის უმრავლესობას პანგასინანელები შეადგენდნენ, რადგანაც ახალ პროვინციაში ყველაზე მეტი ქალაქი პანგასინანიდან გაერთიანდა.
1849 წლის 29 ოქტომბერს გენერალ-გუბერნატორმა კლავერიამ პანგასინანი-ილოკოსი-კორდილიერის ტერიტორიების ლა-უნიონში გასაერთიანებლად პრომოვიდო მიიღო. 1850 წლის 2 მარტს ანტონიო მარია ბლანკომ ხელი მოაწერა ლა-უნიონის უმაღლეს დეკრეტს და კაპიტანი ტორიბიო რუის დე-ლა-ესკალერა პირველ სამხედრო გუბერნატორად დაინიშნა. 1854 წლის 18 აპრილს პროვინციის შექმნა ისაბელ II-მ აღიარა.
1896 წლის რევოლუცია
1896 წელს ლა-უნიონის მოსახლეობა ესპანელების წინააღმდეგ აჯანყდა. ამბოხებულები პროვინციას Una Provincia Modelo-ს უწოდებდნენ. მათ მანუელ ტინიო ხელმძღვანელობდა. ფილიპინელების ბრძოლას ესპანელების წინააღმდეგ აშშ უჭერდა მხარს.
ამერიკული კოლონიური ხანა
ამერიკული რეჟიმის დროს პროვინციული პრეზიდენტი დოქტორი ლუკინო ალმეიდა გახდა, რომლის შემდეგაც ლა-უნიონის პირველ სამოქალაქო გუბერნატორად დონ ხუაკინ ხუაკინიო ორტეგა დაინიშნა (1901).
მეორე მსოფლიო ომი
მეორე მსოფლიო ომის დროს ლა-უნიონს როგორც მოკავშირეების, ისე იაპონური სამხედრო ძალებითვის დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა.
1941 წლის 22 დეკემბერს, იაპონელთა მეოთხე სატანკო პოლკმა და 47-ე ქვეითმა პოლკმა ისამუ იანაგის ხელმძღვანელობით საზღვაო ფლოტის მხარდაჭერით აგოოში დაეშვნენ, რათა ლინგაიენის ყურეში იაპონელთა შეჭრისთვის სამი მთავარი სანაპიროდან ერთ-ერთი დაეკავებინათ. ცუდი ამინდის გამო იაპონელთა სამხედრო ძალები აგოოდან დაწყებული დამორტისამდე გაიფანტნენ. შემდეგში ეს ძალები თანამეგობრობის თავდაცვით ძალებს შეეჩეხნენ, რომელიც 26-ე კავალერიის პოლკის (ფილიპინელი სკაუტები), ფილიპინების 21-ე დივიზია, ფილიპინების მე-11 დივიზია და ახლად შექმნილი ფილიპინების 71-ე დივიზიისგან შედგებოდა, რასაც შემდეგში როსარიოს ბრძოლა ეწოდა.
1945 წლის 4 იანვარს, სან-ფერნანდოსა და ბაშილის ქედის ბრძოლის შემდეგ ლა-უნიონი გაათავისუფლეს.
გეოგრაფია
ლა-უნიონის ფართობია 1 497.70 კმ² და კუნძულ ლუსონის ილოკოსის რეგიონის ცენტრალურ-სამხრეთი ნაწილი უკავია. პროვინციას ჩრდილოეთით სამხრეთი ილოკოსი ესაზღვრება, აღმოსავლეთით - ბენგეტი, სამხრეთით - პანგასინანი, ხოლო დასავლეთით - სამხრეთ ჩინეთის ზღვა.
ლა-უნიონი მდებარეობს დიდი მანილიდან ჩრდილოეთით 273 კმ-ის დაშორებით და ბაგიოდან 57 კმ-ით ჩრდილო-დასავლეთით. პროვინციის ფართობი 149.770 ჰექტარია.
ილოკოსის რეგიონის სხვა ნაწილების მსგავსად, პროვინციის აღმოსავლეთ ნაწილში კორდილიერის მთიანეთი მდებარეობს, ხოლო დასავლეთით - სამხრეთ-ჩინეთის ზღვა. განსხვავებით ლუსონის სხვა ნაწილებისა და ფილიპინების ორი დანარჩენი კუნძულთა ჯგუფისა (ვისსაიასი და მინდანაო), ლა-უნიონი არიდული და ხანგრძლივი მშრალი სეზონით გამოირჩევა, ნოემბრიდან მაისის თვემდე მცირე ნალექიანობით.
ადმინისტრაციული დაყოფა
ლა-უნიონი შედგება 19 მუნიციპალიტეტისა და 1 შემადგენელი ქალაქისგან, რომლებიც ორგანზიებულია ორ საკანონმდებლო რაიონში. ლა-უნიონის ტერიტორიაზე 576 ბარანგაია. ყველაზე მრავალრიცხოვანი ბარანგაი სან-ფერნანდოში მდებარე სევილიაა, რომლის მოსახლეობაც 10 612 ადამაინს ითვლის (2010 წლის აღწერით). თუკი ქალაქებს გამოვაკლებთ, ბაუანგის მუნიციპალიტეტში მდებარე ცენტრალური აღმოსავლეთის (პობლასიონი) მოსახლეობაა ყველაზე მაღალი (4 249 ადამიანი). ბანგარში მდებარე კაგაოს მოსახლეობა ყველაზე მცირეა და 170 ადამიანს ითვლის.
დემოგრაფია
2015 წლის აღწერით, ლა-უნიონის მოსახლეობა 783 653 ადამიანს ითვლის, ხოლო მოსახლეობის სიმჭიდროვე ერთ კვადრატულ კილომეტრზე 530 ადამიანია.
პროვინციის მოსახლეობის უმრავლესობას ილოკები შეადგნენ. პანგასინანების თემები უმეტესწილად პროვინციის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში ბინადრობენ, ხოლო კორდილიერანები კორდილიერის ფერდობებზე ცხოვრობენ. 2012 წლის სექტემბერში ლა-უნიონის პროვინციაში მიიღეს განკარგულება, რომლის მიხედვითაც ეროვნულ (ფილიპინური ენა) და ოფიციალურ (ინგლისური ენა) ენებთან ერთად ოფიციალურ პროვინციულ ენად ილოკოს ენა გამოცხადდა.
ფილიპინების სტატისტიკის სააგენტოს 2012 წლის მოხსენების მიხედვით, პროვიცნიაში სიცოცხლის მოსალოდნელი ხანგრძლივობა ყველაზე მაღალია და 78.3 წელს უდრის.
ეკონომიკა
პროვინცია ცნობილია ცოცხების წარმოებითა და ტურიზმით. ეკონომიკა დივერსიფიცირებულია და მთელ პროვინციაში ფართოდაა გავრცელებული მომსახურება, მრეწველობა და სოფლის მეურნეობა. სან-ფერნანდოს პორტში მზარდი საზღვაო ტვირთბრუნვაა, ხოლო ყოფილი ამერიკული ბაზა უოლესის აეროსადგური ბიზნეს და სამრეწველო ტერიტორიადაა გადაკეთებული.
პროვინციის მთავარ პროდუქტებს შორისაა: ხელით მოქსოვილი საბნები, ცოცხები, კალათები, სამეთუნეო ჭურჭელი, ბრინჯის ღვინო, შაქრის ლერწმის ღვინო, ჩაქრის ლერწმის ძმარი, ხის ნაწარმი, ბამბუკის ნაწარმი, ბრინჯის ნამცხვარი, ანტიკური მოჩუქურტმებული ავეჯი, გამომშრალი თევზი, ქოქოსი და ზღვის ზღარბები. ამჟამად პროვინციის შემოსავლების 80% სან-ხუანზე მოდის.
განათლება
ლა-უნიონში 333 საჯარო დაწყებითი სკოლა, 56 კერძო დაწყებითი სკოლა, 79 საჯარო საშუალო სკოლა, 51 კერძო საშუალო სკოლა, 20 კოლეჯი და 5 სახელმწიფო უნივერსიტეტი მდებარეობს.
პროვინციული პოლიტიკა
როგორც ეროვნული ხელისუფლება, ლა-უნიონის პროვინციული ხელისუფლებაც სამ შტოდ იყოფა: აღმასრულებელ, საკანონმდებლო და სასამართლო. იურიდიულ შტოს ფილიპინების უზენაესი სასამართლო წარმოადგენს. აღმასრულებელი შტო შედგება პროვინციის გუბერნატორის, ქალაქებისა და მუნიციპალიტეტების მერებისა და ბარანგაების კაპიტნებისგან.
სქოლიო
კატეგორია:ლა-უნიონი (ფილიპინები) კატეგორია:ფილიპინების პროვინციები კატეგორია:1850 წელს დაარსებული ქვეყნები და ტერიტორიები კატეგორია:ილოკოსის რეგიონის პროვინციები
წყნარი დონი (ბალეტი)
ისტორია
კომპოზიტორი ლეონიდ კლინიჩევი ბალეტისთვის მუსიკის შექმნაზე დაახლოებით 20 წელი მუშაობდა. ბალეტისათვის მუსიკალური მასალის დასაგროვებლად კლინიჩევი ХХ საუკუნის 60-70-იან წლებში ფოლკლორულ ექსპედიციებში იღებდა მონაწილეობას. ბალეტის მუსიკა დონის ექსპედიციის მასალის შემოქმედებითი გარდატეხის პერიოდში გაჩნდა. ბალეტის პირველ მოქმედებაში გამოყენებულია ნაწყვეტები საქორწინო სიმღერიდან „Ты воспой в саду, соловейко“.
საქორწინო სიმღერის ინტონაციიდან „Ты Егорушка, Егор“ დაიბადა ბალეტის მეორე მთავარი მოქმედება „ქორწილი“. საცეკვაო სიმღერა „Казаки в Польше“ გამოყენებულია ბალეტის მეოთხე მოქმედების ნომერში „ავსტრიელებთან ბრძოლა“. კაზაკების სამწყობრო მომზადების სცენაში გამოყენებულია მელოდია ჰიმნიდან „Боже царя храни“.
ცნობილია ბალეტის პარტიტურის ორი რედაქცია — ნ. ბოიარჩიკოვის მიერ ლენინგრადში დასადგმელად მომზადებული ავტორისეული სამაქტიანი და ორაქტიანი.
დადგმა
ბალეტი „წყნარი დონი“ დაფუძნებულია ლეონიდ კლინიჩევის მუსიკაზე.
დადგმა 1987 წლის 26 დეკემბერს ლენინგრადის მცირე ოპერის თეატრში განხორციელდა. ბალეტმეისტერი — ნიკოლაი ბოიარჩიკოვი. დირიჟორი — ვადიმ აფანასიევი. მხატვარი — რ. ივანოვი.
ინტერნეტ-რესურსები
კატეგორია:მიხეილ შოლოხოვი კატეგორია:ბალეტი
ქსუისის მთავარანგელოზის ეკლესია
ქსუისის მთავარანგელოზის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა, მდებარეობს ერედვის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქსუისში, შოშიტაანთ უბანში. აგებულია გვიანი შუა საუკუნეებში.
”შოშიტაანთ” უბანში მდებარე ეკლესია დარბაზულია, შესასვლელი მოთავსებულია სამხრეთი კედლის დასავლეთ ნაწილში. გაუქმებულ ფურნეს თითქმის მთელი შიდა სივრცე აქვს დაკავებული. ინტერიერის აღწერა-აზომვა გართულებულია. გა-დარჩენილია კამარა, აბსიდა და პილასტრები. კედლები შელესილ-შეთეთრებულია.
ფასადები ნაგებია საშუალო ზომის, ფლეთილი და რიყის ქვით. შერჩენილია შელესილობის ფრაგმენტები. ეკლესია გადახურულია კრამიტით.
ეკლესიის საერთო ზომებია (გარედან) 10,50 X 6,80 მ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ერედვის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ვასილ ცომაია
ვასილ ცომაია (დ. 1 ოქტომბერი, 1919, პატარა კვათანა, აბაშის რაიონი — გ. 1 თებერვალი, 2018) — ქართველი გეოგრაფი. გეოგრაფიულ მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.
ბიოგრაფია
ვასილ ცომაიამ დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-ეკოლოგიის ფაკულტეტი 1948 წელს. სადისერტაციო ნაშრომი დაიცვა დაიცვა 1995 წელს თემაზე: „მთიან რეგიონებში თოვლდაგროვების კანონზომიერებათა გლაციოლოგიური და ჰიდროლოგიური საფუძვლები (საქართველოს მაგალითზე)“. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის ჰიდრომეტეოროლოგიის ინსტიტუტის ჰიდროლოგიური სექტორის უფროსი, სულხან-საბა ორბელიანის სახელობის სახელმწიფო პედაგოგიური უნივერსიტეტის საბუნებისმეტყველო ფაკულტეტის ლექტორი. ეწეოდა სამეცნიერო და პედაგოგიურ მოღვაწეობას. ვასილ ცომაია დაჯილდოებულია 13 მედლით. ნაშრომისათვის „კოლხეთის დაბლობი: ბუნებრივი პირობები და სოციალურ-ეკონომიკური ასპექტი“ მიენიჭა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პრემია, ხოლო მონოგრაფიისთვის „ამიერკავკასიის წყლის რესურსები“ გადაეცა სსრ სახელმწიფო ჰოდრომეტეოროლოგიის კომიტეტის ვიქტორ გლუშკოვისა და ვალერიან ურივაევას სახელობის პრემია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი გეოგრაფები კატეგორია:გეოგრაფიის მეცნიერებათა დოქტორები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:აბაშის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ეცერის თემი
ეცერის თემი (ეცერის ადმინისტრაციული ერთეული) — თემი ზემო სვანეთში, მესტიის მუნიციპალიტეტში, აერთიანებს 14 სოფელს: ისკარი (თემის ცენტრი), ბარში, გვალდერი, ჰებუდი, კალაში, ლადრერი, ლანტელი, ლაშხრერი, უსგვირი, უღვალი, ფხუტრერი, ქურაში, ცალანარი, ჭელირი.
ზოგადი
2002 წლის აღწერის მონაცემებით თემში ცხოვრობდა 925 ადამიანი. 2014 წელს კი ფიქსირდება კლება თემში ცხოვრობს 480 კაცი საიდანაც 228 მამაკაცია, ხოლო 252 ქალი
სქოლიო
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის თემები
ჩვეულება
ჩვეულება — ჩვევის ისეთი სახე, რომლის შესრულება სუბიექტის მოთხოვნილებად გადაიქცა. ასეთ ჩვეულებაში ავტომატიზებულია არა მხოლოდ მოქმედების მიმდინარეობა, არამედ მისი შესრულების მოთხოვნილებაც, რომელიც ამოძრავებს ჩვევას სათანადო გადაწყვეტილების გარეშეც. ჩვეულება შეიძლება აღმოცენდეს ადამიანის მოღვაწეობის ყველა დარგში. განასხვავებენ პოზიტიურ და ნეგატიურ ჩვეულებას. პოზიტიური ჩვეულების შესამუშავებლად საჭიროა სათანადო მოქმედების ხშირი გამეორება, ნეგატიურის აღმოსაფხვრელად — სისტემატური თავშეკავება მათი შესრულებისგან.
ლიტერეტურა
კატეგორია:ჩვევები კატეგორია:ქცევა
ელაგინის სასახლე
ელაგინის სასახლე (Елагин дворец) — სანქტ-პეტერბურგში, ელაგინის კუნძულზე მდებარე საზაფხულო საიმპერატორო სასახლე. სახელი დაერქვა მისი პირველი მფლობელის პატივსაცემად, მიუხედავად იმისა, რომ მას შემდეგ პერიოდში მრავალი სხვადასხვა მფლობელი ჰყავდა. სასახლეს ხშირად მოიხსენიებენ, როგორც: „ელაგინსკი“ და „ელაგინოოსტროვსკი“.
მშენებლობა და ინტერიერი
როგორც ცნობილია სასახლის არქიტექტორი ჯაკომო კვარინგია, რომელსაც ეს სასახლე ივან ელაგინისთვის აუშენებია. თუმცაღა სასახლის პირვანდელმა სახემ ჩვენამდე ვერ მოაღწია, რადგან XIX საუკუნეში სასახლე ალექსანდრე პირველს გამოუსყიდია დედამისისთვის. ელაგინის სასახლის გარდაქმნა დაევალა ცნობილ რუს არქიტექტორს კარლ როსის. როსიმ კუნძულზე სწრაფადვე ააშენა რამდენიმე შენობა: სამსართულიანი, გუმბათიანი სასახლის გარდა, მან კიდევ ააშენა რამდენიმე პავილიონი, ასევე სამზარეულო და საჯინიბო. სასახლის შიდა ნაწილისა თუ ცალკეული პავილიონების გაფორმებაზე ზრუნავდნენ, ისეთი ცნობილი სკულპტორები, როგორებიც იყვნენ: სტეფან პიმენოვი და ვასილი დემუტ-მალინოვსკი, ასევე მხატვარ-დეკორატორები: ჯოვანი სკოტი, ა. ვიგი და ბ. მედიში. სასახლის ოვალური დარბაზი მორთულია კარიადიტული და იონური ნახევარკოლონებით, გუმბათი მოხატულია უცნაური გრაფიკული ორნამენტებით, კედლების დიდი ნაწილი მარმარილოთია მოპირკეთებული. ერთ-ერთი ოთახის მოსაპირკეთებლად გამოყენებულია ხელოვნური შავ-თეთრი მასალა, რომელიც ძალიან ჰგავს მარმარილოს, სწორედ ამიტომ ამ ოთახს „მარმარილოს კაბინეტი“ ჰქვია. მარმარილოს კედლები მოხატულია ყვავილებით, ორნამენტებითა და ანტიკური მითოლოგიის სხვადასხვა სცენებით, ხოლო ჭერზე გამოსახულია კუპიდონების ჯგუფი. ქვრივი იმპერატრიცა და მისი სტუმრები განსაკუთრებით აღაფრთოვანა სასახლის პირველ სართულზე არსებულმა კარმა, რომლის გაფორმებაშიც თვითონ კარლ როსი მონაწილეობდა. ელაგინის სასახლეში არსებული ოცივე კარი თავისმხრივ ხელოვნების ნიმუშს წარმოადგენს: კარები მოპირკეთებულია ხის ძვირფასი ქანებით, რომელიც დამშვენებულია წვრილი მოოქროვილი კუთხვილებით. ხოლო მეორე სართულზე მდებარე ალექსანდრე პირველის კაბინეტი მორთულია ბრინჯაოთი.
ისტორია
რევოლუციის შემდგომ პერიოდში სასახლემ მუზეუმის სტატუსი მიიღო, გაიხსნა ყოფაცხოვრების მუზეუმი. ახალი საუკუნის დასაწყისისთის სანქტ-პეტერბურგში მრავალი ამგვარი მუზეუმი იყო, თუმცა მალევე მათი უმრავლესობა დაიხურა ან კიდევ სხვა კულტურულ ან საზოგადოებრივ დაწესებულებად გარდაიქმნა. ასე მოხდა ელაგინის სასახლის შემთხვევაშიც, მასში მოგვიანებით კულტურულ-აღმზრდელობითი ცენტრი გაიხსნა.
მეორე მსოფლიო ომის დროს სასახლე ძლიერ დაზიანდა — მის საკვამურს ერთი ჭურვი მოხვდა, რომელმაც ხანძარი გააჩინა. ამ ომში გამარჯვებიდან მალევე არქიტექტორმა ვ.მ სავკოვმა სასახლის რესტავრაციისთვის მზადება დაიწყო, შეაგროვეს სასახლის მიმდებარე ტერიტორიებზე გადარჩენილი მარმარილოს ნატეხები, ნაძერწი ნივთები და მოხატულობები. ამ გადარჩენილი ნივთების ფრაგმენტების მოგროვებით რესტავრატორებმა ელაგინის სასახლის შიდა საცავის ერთი მხარე აღადგინეს. არქიტექტორ მ.მ პლოტნიკოვის ხელმძღვანელობით აღდგენილი ელაგინის სასახლე, კვლავ მუზეუმი გახდა, რომელშიც განთავსდა მინის, ფაიფურის, ხისა და სხვადასხვა მეტალისგან დამზადებული ხელოვნების ნიმუშები.
მას შემდეგ რაც ე.წ „გადახალისების“ პოლიტიკა დაიწყო, ლენინგრადის ხელოვნური მინის მუზეუმი დაიკეტა, მასში დაცული ექსპონატები კი ელაგინის კუნძულის მუზეუმში გადაიტანეს. დღესდღეობით ელაგინის სასახლეში სხვადასხვა ხელოვნების ნიმუშების დროებითი გამოფენები ტარდება, ასევე ეწყობა სხვადასხვა გასართობი ღონისძიებები პეტრეს, ელიზავეტასა და ეკატერინეს სტილის მიხედვით. სასახლის წინ, კულტურისა და დასვენების ცენტრალური პარკის ტერიტორიაზე, ტურისტებისთვის ღია ცის ქვეშ ეწყობა პიკნიკები, ფურშეტები და სხვადასხვა ღონისძიებები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის სასახლეები
Human Nature (მაიკლ ჯექსონის სიმღერა)
„Human Nature“ — ამერიკელი მომღერალ მაიკლ ჯექსონის სიმღერა, რიგით მეხუთე სინგლი მისი ალბომიდან Thriller. სიმღერის ავტორია კლავიშისტი სტივ პორკარო. იდეა ეფუძნება საუბარს, რომელიც მას ჰქონდა ქალიშვილთან, სკოლაში რთული დღის შემდეგ. პორკარო, ისევე, როგორც ჯგუფ „ტოტოს“ სხვა წევრები, მონაწილეობდნენ Thriller-ის ჩაწერაში, მაგრამ სტივს თავდაპირველად არ ჰქონდა დაგეგმილი სიმღერის ჯექსონისთვის გადაცემა. თუმცა, ალბომის პროდიუსერმა კუინსი ჯოუნსმა შემთხვევით მოისმინა მისი დემოვერსია და იფიქრა, რომ ალბომს იგი მოერგებოდ. ჯოუნსმა მიიწვია სიმღერების ავტორი ჯონ ბეტისი, რომელმაც შეცვალა სტროფები – ამ ცვლილების შემდეგ ტექსტის თემად იქცა ნიუ-იორკში მოსიარულე.
„Human Nature“ სინგლზე გამოიცა 1983 წლის 3 ივლისს. ისევე როგორც მანამდე Thriller-ის ოთხი სინგლი, იგი აშშ-ში საუკეთესო ათეულში მოხვდა, მიაღწია „ბილბორდის“ ჩარტის Hot Adult Contemporary #2 პოზიციამდე და #7 ადგილამდე ცხელ ასეულში. კანადაში და ნიდერლანდები სინგლი #11 იყო. ბრიტანეთში იგი არ გამოცემულა. კრიტიკოსებმა სიმღერა დადებითად შეაფასეს. შემდგომში მისი საკუთარი ვერსია ჩაწერა ან სემპლის სახით გამოიყენა მრავალმა შემსრულებელმა, რომელთა შორის არიან სტივი უანდერი, ვიჯეი იიერი, ჯონ მაიერი, მაილზე დეივისი, SWV, ELEW, Nas, 2Cellos, ბენს პიტერი, ჯეისონ ნევიჯნსი, დენი სუეინი, დევიდ მიდი, ტორო ი მუა და კრის ბრაუნი. SWV-ის სინგლი „Right Here (Human Nature Remix)“, რომელშიც გამოყენებულია სემპლი „Human Nature“-იდან, მოხვდა „ბილბორდის“ ცხელი ასეულის #2 პოზიციაზე.
სქოლიო
კატეგორია:მაიკლ ჯექსონის სიმღერები კატეგორია:1982 წლის სიმღერები კატეგორია:1983 წლის სინგლები კატეგორია:Epic Records-ის სინგლები კატეგორია:სიმღერები კუინსი ჯოუნსის პროდიუსერობით კატეგორია:პოპ-ბალადები
როპოტამო
როპოტამო (Ропотамо) — მდინარე ბულგარეთში. სათავე მდებარეობს ბოსნის მთაზე. მდინარის სიგრძე 48 კმ, ხოლო აუზის ფართობი 249 კმ-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბულგარეთის მდინარეები
ნაუმოვკა (ბაშკირეთი)
ნაუმოვკა  (Наумовка) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის სტერლითამაქის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 2 935 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ სტერლითამაქიდან დაშორებულია 12 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია სტერლითამაქი, რომელიც დაშორებულია 12 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ (33%).
სქოლიო
კატეგორია:სტერლითამაქის რაიონის სოფლები
დარკვეთის ქუჩა
დარკვეთის ქუჩა — ქუჩა თბილისში. მდებარეობს ნაძალადევის რაიონში (ლოტკინი); ვლადიმერ ლუბოვსკის ქუჩიდან მთის ფერდობამდე. წარმოიქმნა XX საუკუნის 50-იანი წლების დასაწყისში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ნაძალადევის რაიონის ქუჩები
სიათის ნაგებობის ნაშთი
სიათის ნაგებობის ნაშთი — არიქტექტურული ძეგლი ერედვის მუნიციპალიტეტის სოფელ სიათის მიდამოებში. აგებულია შუა საუკუნეებში.
სოფლის მიდამოებში მდებარე, მშრალი წყობით ნაგები სათავსისათვის სამშენე-ბლო მასალად გამოყენებულია სხვადასხვა ზომის ფლეთილი ქვა. ნაგებობა გეგმით მართკუთხედს წარმოადგენს, რომელიც წაგრძელებულია და-სავლეთიდან აღმოსავლეთისაკენ. კედლების სიმაღლე 2 მეტრს აღწევს, ზოგან უფ-რო ნაკლებია. სამხრეთიდან სწორკუთხა მინაშენის ფრაგმენტებია შემორჩენილი. მიწის დონე ძლიერ აწეულია. ტერიტორია სავსეა ჩამონაშალი ქვით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ერედვის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
დიღომბარის ქუჩა
დიღომბარის ქუჩა — ქუჩა თბილისში. მდებარეობს ჩუღურეთის რაიონში (სვანეთისუბანი); ლამის ქუჩიდან მნთობის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნის 80-იან წლებში. თბილისის 1924 წლის გეგმაზე აღნიშნულია ორი ქუჩა: ერთი — დიღმის, მეორე — ბარისახოს სახელით. თბილისის 1934 წლის გეგმაზე დატანილია როგორც დიღომ-ბარისახოს ქუჩა, შემდეგ ეს ქუჩები გაერთიანდა და შემოკლებით „დიღომბარის“ ქუჩა ეწოდა. აქვს ერთი შესახვევი (ყოფილი დიღომბარისახოს ჩიხი).
ლიტერატურა
კატეგორია:ჩუღურეთის რაიონის ქუჩები
ჰაიტი 2016 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ჰაიტიმ მიიღო მონაწილეობა 2016 წლის ზაფხულის ოლიმპიადაზე, 1900 წლის შემდეგ (ჰაიტის დებიუტი ოლიმპიადაზე) ჰაიტი მე-16-დ მოხვდა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე. გუნდი ოლიმპიადაზე უმედლოდ დარჩა. ნაკრების მედროშე ესნეიჯ კასტელი არის ყველაზე ასაკოვანი ჰაიტელი ოლიმპიადაზე, 2016 წლის ოლიმპიურ თამაშებზე კასტელი 38 წლის იყო. ჰაიტიმ ოლიმპიადაზე 10 ლიცენზია მოიპოვა (7 კაცი და 3 ქალი). 10 სპორტსმენიდან 8 აშშ-ში დაიბადა და გაიზარდა.
შედეგები
მძლეოსნობა:
კაც(ებ)ი:
ქალ(ებ)ი:
კრივი: კრივში ოლიმპიური ლიცენზია ერთმა ჰაიტელმა სპორტსმენმა რიჩარდსონ ჰიჩინსმა მოიპოვა, იგი ასპარეზობას 1/64-დან გამოეთიშა. ჰიჩინსმა ლიცენზია 2016 წელს ბაქოში ჩატარებულ ტურნირზე მოიპოვა, სადაც იგი მეოთხედფინალში გავიდა.
ძიუდო:
ძიუდოში ჰაიტის ერთი წარმომადგენელი ჰყავდა. -73 კილოგრამში კონტინენტური კვოტა მოიპოვა ხოსე დეპრესმა, რადგანაც იგი პან-ამერიკის რეგიონში იყო ყველაზე მაღლა რეიტინგში, მათ შორის ვინც არ იყო IJF-ს რეიტინგში 2016 წლის 30 მაისის მონაცემებით.
ცურვა:
ცურვაში ჰაიტიმ ორი ლიცენზია მოიპოვა, ცურვაში ქვეყანას ჰყავდა ერთი ქალი და ერთი კაცი სპორტსმენი.
ტაეკვანდო:
ძალოსნობა: ჯოზეფი არის პირველი ჰაიტელი ძალოსანი 1960 წლის შემდეგ რომელმაც ოლიმპიადაზე მიიღო მონაწილეობა.
ჭიდაობა:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 2016 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჰაიტი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
თაზაქენდი (მასალი)
თაზაქენდი (Təzəkənd) — სოფელი აზერბაიჯანში,  ლენქორანის რეგიონის  მასალის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 2865 კაცი.
სქოლიო
კატეგორია:მასალის რაიონის სოფლები
სოსო ფრუიძე
სამსონ 'სოსო' ფრუიძე (დ.6 ოქტომბერი, 1957) — ქართველი მწვრთნელი, წვრთნიდა მრავალ ქართულ კლუბს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1957 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთის მწვრთნელები კატეგორია:ქუთაისის ტორპედოს მწვრთნელები კატეგორია:წყალტუბოს სამგურალის მწვრთნელები კატეგორია:სამტრედიის მწვრთნელები კატეგორია:ბორჯომის მწვრთნელები კატეგორია:საჩხერის ჩიხურას მწვრთნელები კატეგორია:ზესტაფონის მწვრთნელები კატეგორია:დაბადებული 6 ოქტომბერი
ზემო მოხისის ეკლესია
ზემო მოხისის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი,საკულტო ნაგებობა გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო მოხისში. აგებულია შუა საუკუნეებში. ეკლესია ნაგები ფლეთილი ქვით, სქელ დუღაბზე. შემორჩენილი კედლების სიმაღლე დაახლ. 1 მეტრს აღწევს. ეკლესია გეგმით სწორკუთხედს წარმოადგენს, აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აბსიდით. აბსიდის ჩრდილოეთით ნიშია მოთავსებული. ეკლესია მთლიანად ჩაქცეულია და იმის გამო, რომ ჩამონაშალი ქვითაა ამოვსებული, ზუსტი აღწერა-აზომვა ჭირს.
იოანე VII (ბიზანტია)
იოანე VII პალეოლოგოსი (Ιωάννης Ζ' Παλαιολόγος; დ. 1370 — გ. 22 სექტემბერი, 1408) — ბიზანტიის იმპერატორი 1390 წლის 14 აპრილიდან სექტემბრამდე. ანდრონიკე IV პალეოლოგოსისა და ბულგარეთის იმპერატორის, იოანე-ალექსანდრეს ქალიშვილის, კერატსა-მარიას შვილი. ქვეყანას მართავდა პაპის, იოანე V-ის დამხობიდან ვენეციის რესპუბლიკის დახმარებით მის ხელახლა გამეფებამდე.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბიზანტიის იმპერატორები კატეგორია:პალეოლოგოსები კატეგორია:დაბადებული 1370 კატეგორია:გარდაცვლილი 22 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1408 კატეგორია:XIV საუკუნის ბიზანტიის იმპერატორები
მამრუხი
მამრუხი (Mamrux) — სოფელი აზერბაიჯანში,  ზაქათალის  რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 	2,150 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია: ზაქათალის რაიონის სოფლები
დითმარშენი
დითმარშენი (Kreis Dithmarschen) — რაიონი გერმანიაში. რაიონის ცენტრი — ქალაქი ჰაიდე. რაიონი შედის შლეზვიგ-ჰოლშტაინის ფედერალურ მხარეში. იკავებს 1404,75 კმ² ფართობს. მოსახლეობა — 137 390 ადამიანი. მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 98 ადამიანი/კმ².
რაიონის ოფიციალური კოდი — 01 0 51. რაიონი იყოფა 117 თემად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შლეზვიგ-ჰოლშტაინის რაიონები
ჟუანა პორტუგალიელი (1452-1490)
ჟუანა პორტუგალიელი (Joana de Portugal), აგრეთვე ცნობილია როგორც წმინდა პრინცესა ჟუანა (Santa Joana Princesa; დ. 6 თებერვალი, 1452 — გ. 12 მაისი, 1490) — კათოლიკური ეკლესიის პორტუგალიელი წმინდანი. ავისის დინასტიის წარმომადგენელი. პორტუგალიის მეფე აფონსუ V-ისა და დედოფალ იზაბელ კოიმბრელის უფროსი ქალიშვილი.
ბიოგრაფია
ჟუანა დაიბადა 1452 წლის 6 თებერვალს ლისაბონში. იგი იყო პორტუგალიის მეფე აფონსუ V-ისა და მისი პირველი ცოლის, დედოფალ იზაბელ კოიმბრელის მეორე შვილი და პირველი ქალიშვილი. ვინაიდან მისი უფროსი ძმა ჩვილობაში დაიღუპა, 1452-55 წლებში, სანამ მისი მეორე ძმა, ჟუანი დაიბადებოდა ჟუანა იყო პორტუგალიის ტახტის პირველი მემკვიდრე.
ჯერ კიდევ ბავშვობაში, იგი აცხადებდა, რომ მონაზვნობა სურდა, მაგრამ ვინაიდან იგი ტახტის მეორე მემკვიდრე იყო მონაზონი ვერ გახდებოდა. 1471 წელს, აფონსუ V-ის სამხედრო კამპანიისას პორტუგალიას ჟუანა მართავდა, როგორც რეგენტი.
1475 წელს დაიწყო ჟუანას საქორწინო მოლაპარაკებები. თავდაპირველად მის საქმროდ მოიაზრებოდა საფრანგეთის მეფე ლუი X-ისა და დედოფალ შარლოტა სავოიელის ერთადერთი ვაჟი, მომავალში მეფე შარლ VIII, რომელიც ჟუანაზე 18 წლით უმცროსი იყო. მას შემდეგ, რაც 1483 წელს ლუი X გარდაიცვალა, გამეფებულმა შარლმა კატეგორიული უარი თქვა ჟუანას ცოლად შერთვაზე და მარგარეტ ავსტრიელზე დაინიშნა. 1485 წელს გარდაიცვალა ინგლისის დედოფალი ანა ნევილი, რომელსაც შვილი არ დარჩენია. ანას ქვრივმა, მეფე რიჩარდ III-მ გადაწყვიტა ჟუანაზე დაქორწინება, თუმცა მოგვიანებით აღმოჩნდა, რომ რიჩარდს თავის ძმისწულ ელისაბედ იორკელთან ჰქონდა რომანი და მის ცოლად შერთვას აპირებდა. რიჩარდი ოფიციალურად ამბობდა, რომ თავად ჟუანაზე იქორწინებდა, ელისაბედი კი ჟუანას ბიძაშვილ მანუელზე უნდა დაექორწინებინა, მაგრამ რეალურად მოლაპარაკებებიც კი არ მიმდინარეობდა. ამავე წელს რიჩარდი ბრძოლაში მოკლეს და მისი საქორწინო გეგმებიც ჩაიშალა.
1693 წელს, რომის პაპმა ინოკენტი XII-მ ჟუანა წმინდანად შერაცხა. როგორც წმინდანი, იგი ცნობილია როგორც წმინდა პრინცესა ჟუანა.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 6 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1452 კატეგორია:გარდაცვლილი 12 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1490 კატეგორია:ავისები კატეგორია:კათოლიკური ეკლესიის წმინდანები კატეგორია:პორტუგალიის ინფანტები კატეგორია:ქალი რეგენტები
პესანია
პესანია (Peçanha) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 780 მეტრზე. მიეკუთვნება ვალი-დუ-რიუ-დოსი მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პესანიის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 17 260 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 17.32 კმ²-ზე. ფართობი 996 646 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
ბრაიტინგენი
ბრაიტინგენი (Breitingen) — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, ტიუბინგენის ადმინისტრაციულ ოლქში, ალბ-დუნაის რაიონში. თემის ფართობია 2,89 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 284 ადამიანს.
სქოლიო
კატეგორია:ბადენ-ვიურტემბერგის თემები
ქემანქეშ მუსტაფა-ფაშა
ქემანქეშ ქარა მუსტაფა-ფაშა (Kemankeş Kara Mustafa Paşa; დ. 1592, ვლორა, ალბანეთი — გ. 31 იანვარი, 1644, სტამბოლი) — ოსმალეთის იმპერიის სახელმწიფო მოღვაწე. კაპუდან-ფაშა 1635-1638 წწ.და დიდი ვეზირი 1639-1644 წწ.
ბიოგრაფია
1640 წლის 9 თებერვალს სულთანი მურად IV (1623-1640 წწ.) გარდაიცვალა და მის შემდეგ  ტახტზე  ავიდა, მისი სულიერად დაავადებული ძმა  იბრაჰიმ I (1640-1648 წწ.), ახალი სულთნის მმართველობის დროს ქემანქეშ ქარა-მუსტაფა  ოსმალეთის  დე-ფაქტო  მმართველი იყო. იგი ახშობდა ამბოხებებს, ადგენდა  ბიუჯეტს და ამცირებდა არმიის რიგებს. ის აგრეთვე იყენებდა თავის ძალაუფლებას, რომ დაემონებინა (და მოეკლა)  წარმატებული სახელმწიფო მოღვაწეები, რომლებსაც ის თვლიდა პოტენციურ კონკურენტებად თავის  თანამდებობაზე. 1642 წელს დადო ზავი ავსტრიის საჰერცოგოსთან, რომლის მიხედვითაც ავსტრიულ სავაჭრო გემებს აეკრძალათ ეგეოსის ზღვაში შესვლა.
გარდაცვალება
წარმატებების მიუხედავად, დიდმა ვეზირმა ძალიან ბევრი მტერი გაიჩინა. მის წინააღმდეგ გამოვიდა სულთნის სასახლის ტრიუმვირატი: ქიოსემ სულთანი, სასახლის მკითხავი - ჯინჯი ხოჯა და ვეზირი სულთანზადე მეჰმედ-ფაშა. მათ დაიწყეს დიდი ვეზირის კრიტიკა. ქემენქეშ ქარა-მუსტაფას რამდენიმეჯერე უნდოდა გადადგომა, მაგრამ სულთანი უარზე იყო. საბოლოოდ ინტრიგების წყალობით 1644 წლის 31 იანვარს  სულთანმა გადააყენა დიდი ვეზირი და სიკვდილით დასაჯა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირები კატეგორია:სიკვდილით დასჯილი ოსმალეთის დიდი ვეზირები კატეგორია:დაბადებული 1592 კატეგორია:გარდაცვლილი 31 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1644
ნიჟნიე-უსლი
ნიჟნიე-უსლი (Түбәнге Уҫылы) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის სტერლითამაქის რაიონში.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (50%).
სქოლიო
კატეგორია:სტერლითამაქის რაიონის სოფლები
თიუქლა
თიუქლა (Tüklə) — სოფელი აზერბაიჯანში,  ლენქორანის რეგიონის  მასალის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1571 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მასალის რაიონის სოფლები
ივეტ გრიმო
ივეტ გრიმო (Yvette Grimaud; დ. 29 იანვარი, 1920, ალჟირი, — გ. 19 თებერვალი, 2012) — ფრანგი კომპოზიტორი, პიანისტი და ეთნომუსიკოლოგი, ქართული მუსიკალური ფოლკლორის მკვლევარი.
დაამთავრა პარიზის კონსერვატორია (ოლივიე მესიანის მოწაფე). ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას ლიონისა და პარიზის კონსერვატორიებში. იყო ფრანგი კომპოზიტორის და დირიჟორის — პიერ ბულეზის ნაწარმოების პირველი შემსრულებელი. როგორც ეთნომუსიკოლოგი, იწერდა და იკვლევდა სხვადასხვა ხალხის (ბუშმენების, პიგმეების, კაბილიელი და ალჟირელი ბერბერების, ირანელების, იაპონელების და სხვ.) ფოლკლორს. დაინტერესებული იყო ქართული ხალხური მუსიკით. 1967 წელს ჩამოვიდა საქართველოში და გრიგოლ ჩხიკვაძესთან ერთად მოიარა საქართველოს არაერთი კუთხე, ჩაიწერა 350-ზე მეტი ხალხური სიმღერა. 1989 წელს ამ საექსპედიციო მასალის ნაწილი პარიზში გამოსცა დისკის სახით (Géorgien. Chants de travail, chants religieux). ქართული მუსიკალური ფოლკლორის შესახებ გამოქვეყნებული აქვს სტატიები პარიზის ქართველოლოგიურ ჟურნალში „ბედი ქართლისა“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 29 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1920 კატეგორია:გარდაცვლილი 2012 კატეგორია:ფრანგი კომპოზიტორები კატეგორია:ფრანგი პიანისტები კატეგორია:ფრანგი ქართველოლოგები
იონა ვაკელის ქუჩა
იონა ვაკელის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, საბურთალოს რაიონში (საბურთალო); შალვა ნუცუბიძის ქუჩიდან ალექსანდრე ყაზბეგის გამზირამდე. უსახელო ქუჩას 1975 წელს — ლავრენტი ქართველიშვილის, 1993 წელს — იონა ვაკელის სახელი ეწოდა.
ლიტერატურა
ვაკელი
დოდოთის წმინდა გიორგის ეკლესია
დოდოთის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურის ძეგლი, საკულტო ნაგებობა გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ დოდოთში. აგებულია განვითარებულ შუა საუკუნეებში.
ეკლესია სოფლიდან სამხრეთ-დასავლეთით 4 კმ-ზე მდებარეობს. დარბაზული ეკლესია ნაგებია ადგილობრივი ჯიშის, რუხი ფერის ქვის დიდი და საშუალო ზომის კვადრებით.
აღმოსავლეთით ასიმეტრიული აბსიდა შეიძლება კედლის დეფორმაციის შედეგი იყოს. აბსიდას კუთხეებში ორი სწორკუთხა ნიშა აქვს, ცენტრში კი თაღოვანი სარკმელი. კედელზე მიდგმულია ტრაპეზის ქვა. კონქი სფერულია. კანკელისაგან გადარჩენილია ჩრდილოეთი ნახევრის მცირე ფრაგმენტი.
კამარა და ჩრდილოეთ კედლის ზედა, აღმოსავლეთი ნაწილი ჩამონგრეულია, ისევე როგორც დასავლეთ კედლის ჩრდილოეთი ნაწილი. ამ კედლის სარკმლისაგან მხოლოდ სამხრეთი წიბოა გადარჩენილი.
ინტერიერის კედლები ნაგებია ფლეთილი ქვით, ფასადები კი დიდი ზომის კვადრებით. სამხრეთ კედელთან დევს მასიური არქიტრავი, რომელზედაც ამოკვეთილია სამმაგი ლილვისაგან შედგენილი რკალი. ფასადები მრავალ ადგილასაა დაზიანებული; ჩამოყრილია საპერანგე ქვები; კედლები დაბზარულია; ამოსულია მცენარეულობა.
ლიტერატურა
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ადაპტიური ზონა
ადაპტიური ზონა — გარემო პირობების კომპლექსი, რომელიც განსაზღვრავს ორგანიზმთა ჯგუფების შეგუების (ადაპტაციის) ტიპს. იმისდა მიხედვით, თუ რა მცენარეული ან ცხოველური ორგანიზმები ეგუებიან ამა თუ იმ გარემოს (წყალი, ხმელეთი, ტყე, უდაბნო, მაღალმთიანეთი და სხვ.) ა. ზ. ქვეზონებად იყოფა („ძაღლების ზონა“, „გვიმრების ზონა“ და ა. შ.). იგი შეიცავს მრავალ ეკოლოგიურ ანუ სასიცოცხლო ნიშს, რომელიც გარკვეულ სახეობას უვავია. ადაპტიური ზონა განუწყვეტლად იცვლება როგორც ფიზიკურ-გეოგრაფიული პირობების ცვლის, ისე აქ მოსახლე ორგანიზმების ევოლუციის შესაბამისად.
პოტიომკინი
„პოტიომკინი“, აგრეთვე კნიაზ პოტიომკინ-ტავრიჩესკი («Потёмкин»; Князь Потёмкин-Таврический) — შავი ზღვის ფლოტის საესკადრო ჯავშნოსანი, რომელზეც 1905-1907 წლებში რევოლუციის დროს მოხდა მეზღვაურთა ამბოხება. ააგეს 1904 წელს. 1907 წლიდან იყო სახაზო გემი. ეკიპაჟი 730 კაცი. 1905 წელს შავი ზღვის სოციალ-დემოკრატიული ორგანიზაციის ცკ-მა გაშალა მუშაობა ფლოტის გემების ერთდროული აჯანყების მოსაწყობად, მაგრამ „პოტიომკინზე“ ამბოხება მოხდა სავარაუდო დროზე ადრე, სტიქიურად. აჯანყებულებმა დახოცეს ოფიცერთა ნაწილი, დანარჩენები დააპატიმრეს, აირჩიეს ხელმძღვანელი კომისია. „პოტიომკინს“ შეუერთდა მისი თანხმლები ნაღმოსანი № 267. 14 ივნისს „პოტიომკინი“ წითელი დროშით შევიდა ოდესაში, სადაც საყოველთაო გაფიცვა იყო. მეფის მთავრობამ ბრძანება გასცა შეეპყროთ ან ჩაეძირათ გემი. 18 ივნისს „პოტიომკინი“ და ნაღმოსანი № 267 რუმინეთისკენ გაემართნენ. იქიდან მეზღვაურებმა გადასცეს მოწოდება „მთელს ცივილიზებულ სამყაროს“ და „ყველა ევროპულ ქვეყანას“, სადაც აცხადებდნენ, რომ იბრძოლებდნენ ცარიზმის წინააღმდეგ, ხოლო 25 ივნისს ხომალდები ჩააბარეს რუმინეთის ხელისუფლებას.
ეკიპაჟთა ნაწილი 1905 წელსვე დაბრუნდა სამშობლოში, მაგრამ აქ მეზღვაურები დააპატიმრეს და დასაჯეს, უმრავლესობა კი მხოლოდ 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ ჩამოვიდა რუსეთში. „პოტიომკინი“ რუმინელებმა რუსეთს დაუბრუნეს. 1905 წლის ოქტომბერში მას „წმინდა პანტელეიმონი“ დაარქვეს, 1917 წლის აპრილში კვლავ ძველი სახელი დაუბრუნეს, მაისში კი „ბორეც ზა სვობოდუ“ უწოდეს. 1919 წელს ინტერვენტებმა ააფეთქეს სევასტოპოლში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შავი ზღვის ფლოტის სამხედრო გემები
აღმოსავლეთი პროვინცია (შრი-ლანკა)
აღმოსავლეთი პროვინცია (නැගෙනහිර පළාත Næ̆gĕnahira Paḷāta, கிழக்கு மாகாணம் Kil̮akku Mākāṇam) — შრი-ლანკის ცხრა პროვინციიდან ერთ-ერთი. პროვინცია არსებობს XIX საუკუნიდან, თუმცა 1987 წელს შრი-ლანკის კონსტიტუციის მეცამეტე შესწორებამდე ოფიციალური სტატუსი არ ჰქონდა.
სქოლიო
კატეგორია:შრი-ლანკის პროვინციები
შოთა მიქატაძის ქუჩა (გლდანი)
შოთა მიქატაძის ქუჩა — ქუჩა თბილისში. მდებარეობს გლდანის რაიონში (გლდანის მასივი); თიანეთის გზატკეცილიდან მიხეილ ხერგიანის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XX საუკუნის 50-იან წლებში. ადრე დავით გურამიშვილის სახელი ერქვა. შოთა მიქატაძის სახელი ეწოდა 1981 წელს.
ლიტერატურა
მიქატაძე
თიუქლია
თიუქლია (Tyuklya) — სოფელი აზერბაიჯანში,  ლენქორანის რეგიონის  მასალის რაიონში.
სქოლიო
კატეგორია:მასალის რაიონის სოფლები
მონტენეგროს ეროვნული მუზეუმი
მონტენეგროს ეროვნული მუზეუმი მდებარეობს ცეტინიეში, მონტენეგროს ისტორიულ დედაქალაქში. დაასრდა 1896 წელს. მუზეუმი დაყოფილია ხუთ ნაწილად:
მუზეუმში დაცულია გვიანი XV საუკუნის ნაშრომი Цетињски октои. იგი ასევე ინახავს ხატს, სახელად Our Lady of Philermos, რომელიც ჯვაროსნული ლაშქრობების შემდეგ მალტის ორდერს ეკუთვნოდა. ეს ხატი მოხსნა დიდმა მაგისტრმა ფერდინანდ ფონ ჰომპეშმა ვალეტას წმ. იოანეს საკათედრო ტაძრიდან, როდესაც ორდენის წევრები ფრანგებმა კუნძულიდან გააძევეს 1798 წელს.
სქოლიო
კატეგორია:მონტენეგროს ისტორია კატეგორია:მონტენეგროს კულტურა
თავისუფალი უნივერსიტეტის საერთაშორისო ურთიერთობების სკოლა
თავისუფალი უნივერსიტეტის საერთაშორისო ურთიერთობების სკოლა - თავისუფალი უნივერსიტეტის ყველაზე ძველი სკოლა, რომელიც 1991 წელს დაარსდა.
საერთაშიროსო ურთიერთობების სკოლის სტუდენტი საფუძვლიანად (C1 დონე) ეუფლება აღმოსავლურ (არაბული, სპარსული, ჩინური, იაპონური, კორეული და თურქული) და დასავლურ (ესპანური, ფრანგული, გერმანული) ენებს. სწავლობენ არჩეული რეგიონების (ახლო და შორეული აღმოსავლეთი, ამერიკა, ევროპა) ისტორიას, კულტურას, რელიგიასა და ეკონომიკას.
გრიზინგენი
გრიზინგენი (Griesingen) — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, ტიუბინგენის ადმინისტრაციულ ოლქში, ალბ-დუნაის რაიონში. თემის ფართობია 8,16 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 1 028 ადამიანს.
სქოლიო
კატეგორია:ბადენ-ვიურტემბერგის თემები
შოთა ცხოვრებაშვილი
შოთა ცხოვრებაშვილი (დ. 12 აგვისტო, 1920, ხაშური — გ. 15 ივლისი, 2021) — ქართველი გეოგრაფი. გეოგრაფიულ მეცნიერებათა დოქტორი, თსუ-ის ემერიტუს-პროფესორი. საქართველოს გეოგრაფიული საზოგადოების წევრი (1940). საქართველოს უმაღლესი სკოლის დამსახურებული მუშაკი (1983).
ბიოგრაფია
შოთა ცხოვრებაშვილმა დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი 1942 წელს; ასპირანტურა 1947 წელს. საკანდიდატო დისერტაცია დაიცვა 1947 წელს თემაზე: „ქართლის ბარის დასავლეთი ნაწილის გეომორფოლოგია“, ხოლო სადოქტორო დისერტაცია 1967 წელს თემაზე: „აჭარა-თრიალეთის მთაგრეხილის გეომორფოლოგია“. სალექციო მუშაობის გარდა, იგი აქტიურ სამეცნიერო-კვლევით მუშაობას ეწეოდა. მისი საქმიანობის ძირითად ინტერესს საქართველოს სამხრეთ მთიანეთის რელიეფის შესწავლა და გეომორფოლოგიური კვლევის მეთოდების შესწავლა წარმოადგენდა. კვლევა-ძიების გეომორფოლოგიური მეთოდების სფეროში მის მიერ არის დამუშავებული ერთ-ერთი გეომორფოლოგიური ფენომენის — მთიან მხარეებში არსებული მოსწორებული ზედაპირების, რაოდენობის დადგენის სტატისტიკური მეთოდი. არის 100-ზე მეტი სამეცნიერო, სასწავლო და სამეცნიერო-პოპულარული ნაშრომის ავტორი. საქართველოში გეომორფოლოგიის დარგის განვითარების საქმეში შეტანილი პირადი წვლილისა და ნაყოფიერი სამეცნიერო მოღვაწეობისათვის დაჯილდოვდა ღირსების ორდენით (2015). იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ემერიტუს-პროფესორი და რექტორთა მრჩეველთა საბჭოს წევრი.
გარდაიცვალა 2021 წლის 15 ივლისს, 100 წლის ასაკში.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი გეოგრაფები კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები კატეგორია:გეოგრაფიის მეცნიერებათა დოქტორები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:ხაშურში დაბადებულები შ
ივანე გრიქუროვი
ივანე (ვანო) სტეფანეს ძე გრიქუროვი (დ. 5 იანვარი, 1951, ცხინვალი — გ. 27 ნოემბერი, 2021) — სპორტსმენი (ძალოსნობა), მწვრთნელი, საბჭოთა კავშირის დამსახურებული მწვრთნელი (1991). მისი აღზრდილები არიან ოლიმპიური და მსოფლიოს ჩემპიონები კახი კახიაშვილი და გიორგი ასანიძე, ოლიმპიური თამაშების ვერცხლის პრიზიორი შიმონ კოლეცკი და ბრინჯაოს პრიზიორი ანჟეი ცოფალაკი (პოლონეთი). არის საქართველოს ღირსების ორდენის კავალერი (2000). პერიოდულად მოღვაწეობდა საქართველოსა და პოლონეთში. იყო საქართველოს ძალოსანთა ნაკრების მწვრთნელი. გარდაიცვალა 2021 წლის 27 ნოემბერს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 5 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1951 კატეგორია:ცხინვალში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი ძალოსნები კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები კატეგორია:გარდაცვლილი 27 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2021 კატეგორია:საქართველოში დაბადებული ოსები
ხეითის ჯვარპატიოსნის ეკლესია
ხეითის ჯვარპატიოსნის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ქურთის მუნიციპალიტეტის ცხინვალის რეგიონში, სოფელ ხეითში. განვითარებულია შუა საუკუნეებში.
ეკლესია ნაგებია სხვადასხვა ზომის რიყის ქვით სქელდუღაბზე. ფასადების კუთხეებზე და კარ-სარკმლებზე გამოყენებულია თლილიქვის კვადრები. წყობა შერეულია. დარბაზული ეკლესია გეგმით სწორკუთხედს წარმოადგენს, აღმოსავლეთით დასრულებულია ნახევარწრიული აბსიდით, რომლის ცენტრში გაჭრილია ვიწრო თაღო-ვანი სარკმელი. ჩრდილოეთით თაღოვანი ნიშია. ნახევარ სფერულკ ონქში შემორჩენი-ლია მოხატულობის კვალი. სატრიუმფო თაღი აბსიდის მხრებს ეყრდნობა. გრძივი კედლები წყვილი პილასტრის საშუალებით თანაბარნაწილად იყოფა. ნახევარ ცილინდრული კამარის საბრჯენი თაღები პილასტრების მარტივად პროფილი-რებულ კაპიტელებს ეყრდნობა. ჩრდილოეთი კედლის პილასტრის ქვედა ნაწილში ექ-ვს სტრიქონიანი ასომთავრული წარწერაა.
ინტერიერი ნათდება აღმოსავლეთის, სამხრეთის და დასავლეთის თაღოვანის არკმლებით, აქედან დასავლეთისა ამოქოლილია. კედლები შელესილია კირით. თაღოვანი შესასვლელი სამხრეთიდანაა, რომელსაც ტიმპანის ქვა აქვს. ტიმპანის ცენტრში ბოლნური ჯვარია გამოსახული. აღმოსავლეთ სარკმელს ორმაგი ლილვი აჩარჩოებს. სარკმლის ორივე მხარეს კრონშტეინებია. დანარჩენი ფასადები სადაა. ეკლესია დგას ერთსაფეხურიან ცოკოლზე. კარნიზი მარტივპროფილიანია. საბურავად გამოყენებულია კრამიტი. ნაგებობის გარშემო შემორჩენილია გალავნის ფრაგმენტები. ეკლესიის იატაკი აყრილია; კონქი დაბზარულია. სახურავზე ამოსულია დიდი ზომის მცენარეები.
ნიკოლაევკა (ალატანის სოფსაბჭო)
ნიკოლაევკა  (Николаевка) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის სტერლითამაქის რაიონში.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (69%).
სქოლიო
კატეგორია:სტერლითამაქის რაიონის სოფლები
კშიშტოფ პენდერეცკი
კშიშტოფ ეუგენიუშ პენდერეცკი (Krzysztof Eugeniusz Penderecki ; დ. 23 ნოემბერი, 1933 – გ. 29 მარტი, 2020) — პოლონელი კომპოზიტორი და დირიჟორი. მისი ყველაზე ცნობილი ნაწარმოებებიდან აღსანიშნავია გოდება ჰიროშიმას მსხვერპლთათვის, სიმფონია №3, ლუკას ვნებანი, პოლონური რექვიემი, Anaklasis და დილის ლოცვები (Utrenja). პენდერეცკიმ შექმნა ოთხი ოპერა, რვა სიმფონია და სხვა საორკესტრო ნაწარმოებები, კონცერტები სხვადასხვა ინსტრუმენტებისათვის, საგუნდო ნამუშევრები უმთავრესად რელიგიურ ტექსტებზე, ასევე კამერული და სოლო ინსტრუმენტული ნამუშევრები.
დაიბადა დებიცაში, იურისტის ოჯახში. სწავლობდა მუსიკას იაგელონის უნივერსიტეტში და კრაკოვის მუსიკის აკადემიაში. აკადემიის დამთავრების შემდეგ იქვე გაგრძელა საქმიანობა, როგორც პედაგოგმა, ხოლო საკომპოზიტორო კარიერა 1959 წელს, „ვარშავის შემოდგომის“ ფესტივალზე დაიწყო. პოპულარობა მოიპოვა მისმა გოდებამ ჰიროშიმას მსხვერპლთათვის სიმებიანი ორკესტრისთვის და საგუნდო ნაწარმოებმა ლუკას ვნებანი. მისი პირველი ოპერა, ლუდენის ეშმაკები თავიდანვე წარმატებული არ ყოფილა. 1970-იანი წლებიდან მოყოლებული პენდერეცკის საკომპოზიტორო სტილი შეიცვალა. მისი პირველი სავიოლინე კონცერტი პატარა სეკუნდის და ტრიტონის ინტერვალებზეა დამყარებული. საგუნდო ნაწარმოები პოლონური რექვიემი 1980-იან წლებში დაწერა და ჯერ 1993, ხოლო შემდეგ 2005 წელს განავრცო.
პენდერეცკის ბევრი პრესტიჟული ჯილდო ჰქონდა მიღებული, მათ შორის, Prix Italia 1967 და 1968 წლებში, ოთხი გრემი 1987, 1998 (ორჯერ) და 2017 წლებში, ვოლფის სახელოვნებო ჯილდო 1987 წელს და ლუისვილის უნივერსიტეტის გრავემაიერის ჯილდო მუსიკალური კომპოზიციისთვის 1992 წელს. 2012 წელს The Guardian-ის შონ მაიკლსმა მას „პოლონეთის უდიდესი ცოცხალი კომპოზიტორი“ უწოდა.
1933–1958: ადრეული წლები
პენდერეცკი დაიბადა 1933 წლის 23 ნოემბერს, დებიცაში, ზოფია და თადეუშ პენდერეცკის ოჯახში. პენდერეცკის პაპა, რობერტ ბერგერი, რომელიც ნიჭიერი მხატვარი იყო, მისი დაბადების დროს ადგილობრივი ბანკის დირექტორად მუშაობდა. რობერტის მამა, იოჰანი, მე-19 საუკუნის შუა წლებში ჩამოსახლებულიყო ბრესლაუდან (ამჟამინდელი ვროცლავი). ბებია წარმოშობით ირანელი სომეხი იყო, ისპაჰანიდან. პენდერეცკი მასთან ერთად კრაკოვის სომხური ეკლესიაში დადიოდა ხოლმე. პენდერეცკი უმცროსი შვილი იყო. მისი და, ბარბარა, მაღაროს ინჟინერზე იყო დაქორწინებული, ხოლო ძმა, იანუში, სამართალსა და მედიცინას სწავლობდა. თადეუში მევიოლინე იყო და ფორტეპიანოზეც უკრავდა.
1939 წელს მეორე მსოფლიო ომი დაიწყო და პენდერეცკის ოჯახს სახლის დატოვება მოუხდა, რადგან მასში კვების სამინისტრო უნდა განთავსებულიყო. ომის შემდეგ, 1946 წლიდან, პენდერეცკი გრამატიკის სკოლაში შევიდა. იმავე პერიოდში დაიწყო ვიოლინოს შესწავლა სტანისლავ დარლაკთან, რომელიც დებიცას სამხედრო ორკესტრის ხელმძღვანელი იყო და ომის შემდეგ ადგილობრივი მუსიკალური საზოგადოებისთვის ორკესტრიც ჩამოაყალიბა. სკოლის დამთავრების შემდეგ (1951) პენდერეცკი კრაკოვში გადავიდა და იაგელონის უნივერსიტეტში დაიწყო სწავლა. ვიოლინოს სწავლობდა სტანისლავ ტავროშევიჩთან, ხოლო მუსიკის თეორიას ფრანციშეკ სკოლიშევსკისთან. 1954 წელს დაიწყო სწავლა კრაკოვის მუსიკის აკადემიაში. ვიოლინოს კურსი პირველივე წელს დასრულა და შემდგომი პერიოდი მთლიანად კომპოზიციის შესწავლას დაუთმო. მისი მთავარი პედაგოგი იყო არტურ მალავსკი, კომპოზიტორი, რომელიც ცნობილი იყო საგუნდო და საორკესტრო მუსიკით, ასევე, კამერული ნაწარმოებებით და სიმღერებით. მალავსკის გარდაცვალების შემდეგ (1957) სწავლა სტანისლავ ვიეხოვიჩთან გაგრძელა, რომელიც, უმეტესწილად, საგუნდო ნაწარმოებებით იყო ცნობილი. იმავე პერიოდში (1956), პოლონეთში სტალინიზმის ჩამოშლის შემდეგ, მკაცრი კულტურული ცენზურა შეწყდა და შემოქმედების ახალ ტალღას გაეხსნა გზა.
1958–1970: პირველი კომპოზიციები
კრაკოვის მუსიკის აკადემიის დასრულების შემდეგ (1958) პენდერეცკიმ იქვე დაიწყო პედაგოგიური საქმიანობა. მისი ადრეული ნაწარმოებები ანტონ ვებერნის, პიერ ბულეზის, აგრეთვე, იგორ სტრავინსკის გავლენას ამჟღავნებს. პირველი აღიარება 1959 წელს მოიპოვა, როცა ფესტივალზე „ვარშავის შემოდგომა“ მისი ნაწარმოებების პრემიერა შედგა. მათ შორის იყო სტროფები (Strophen), დავითის ფსალმუნები და გამოცხადებანი, თუმცა, ნაწარმოები, რომელმაც მას საერთაშორისო აღიარება მოიტანა, იყო გოდება ჰიროშიმას მსვერპლთათვის (1960), რომელიც 52 სიმებიანი ინსტრუმენტისთვის იყო დაწერილი. მასში ბევრი არატრადიციული დაკვრის ტექნიკაა გამოყენებული, ბევრია ახლებური ტექსტურები და ჰარმონია, მრავლადაა გამოყენებული ბგერითი კლასტერები. ნაწარმოების თავდაპირველი სახელი იყო 8' 37", თუმცა, მოგვიანებით ავტორმა გადაწყვიტა, იგი ჰიროშიმაში დაღუპულთათვის მიეძღვნა.
მომდევნო წელს დაიწერა ფლუორესცენციები. მასში ორკესტრის შემადგენლობა ჩასაბერი ინსტრუმენტებითაა გაზრდილი, რასაც ემატება დასარტყამების უზარმაზარი სექცია (32 ინსტრუმენტი, 6 შემსრულებელი), სადაც შედის მექსიკური გუიროები, საბეჭდი მანქანები, გონგები და სხვა უჩვეულო ინსტრუმენტები. ნაწარმოები 1962 წლის დონაუეშინგენის თანამედროვე მუსიკის ფესტივალისთვის დაიწერა, სადაც მისი შესრულება პროვოკაციულად იქნა აღქმული და აზრთა სხვადასხვაობა გამოიწვია. პარტიტურაც კი რევოლუციურად გამოიყურებოდა: გრაფიკული ნოტაცია, რომელიც პენდერეცკიმ გამოიყენა, უარს ამბობდა სისტემებზე, დგამებზე და ნოტებზე და მასზე მუსიკა ცვალებადი ხაზების სახით იყო წარმოდგენილი. მისი მისწრაფებები ამ პერიოდში ჯონ კეიჯის მსგავსი იყო: „ერთადერთი, რაც მაინტერესებს, არის ბგერის განთავისუფლება ყოველგვარი ტრადიციისგან.“ ამ მიმართულებით მისი მუშაობის კულმინაცია იყო De Natura Sonoris I, რომელიც ხშირად ითხოვს ორკესტრისგან არასტანდარტული საშემსრულებლო ხერხებით ახლებური ბგერებისა და ტემბრული შეფერილობის შექმნას. მისი გაგრძელება, De Natura Sonoris II 1971 წელს დაიწერა. აქ ორკესტრი შედარებით პატარაა, თუმცა მასში უფრო მეტი ელემენტია პოსტ-რომანტიზმიდან, ვიდრე მის წინამორბედში. ეს მაუწყებელი იყო პენდერეცკის მიერ ავანგარდის უარყოფისა 1970-იანი წლების შუაში, თუმცა, ორივე ნაწარმოებში არის დრამატული გლისანდოები, მკვრივი კლასტერები, ფლაჟოლეტები და უჩვეულო ინსტრუმენტების გამოყენება (მეორე ნაწილში, მაგალითად, მუსიკალური ხერხია გამოყენებული).
რკინის ნაკადი
რკინის ნაკადი (Железный поток) — ალექსანდრე სერაფიმოვიჩის მოთხრობა, რომელიც 1924 წელს დაიწერა. მოთხრობაში ნაჩვენებია სამოქალაქო ომის რეალური მოვლენები — 1918 წლის ზაფხულში ეპიფან კოვტიუხის (რომანში კოჟუხა) მეთაურობით ტამანის არმიის ლაშქრობა.
კშიშტოფ პენდერეცკი
1958–1970: პირველი კომპოზიციები
1968 წელს პენდერეცკიმ 1-ლი ხარისხის სახელმწიფო პრემია მიიღო. პოლონეთის სახალხო რესპუბლიკის იუბილეზე (1974) კომანდორის ჯვარი და პოლონეთის აღორძინების ორდენის რაინდის ჯვარი გადაეცა (1964).