cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ესერები
ისტორია
1918 წლის ივნისში ესერებმა სამარაში შექმნეს კონტრრევოლუციური მთავრობა — დამფუძნებელი კრების წევრთა კომიტეტი, ციმბირში — „დასავლეთ ციმბირის კომისარიატი“. მოაწყვეს ამბოხებები ვოლგისპირეთში, ციმბირსა და შორეულ აღმოსავლეთში. 1918-1920 წელბში სამოქალაქო ომის დროს აქტიურად იბრძოდნენ საბჭოთა ხელისუფლების წინააღმდეგ. ომის დასრულების შემდეგ პარტია საბოლოო დაიშალა. მისი ხელმძღვანელების ნაწილი დააპატიმრეს, ნაწილი ემიგრაციაში გაემგზავრა, ნაწილი კი ჩამოშორდა კონტრრევოლუციურ მოძრაობასთან და 1920 წლის სექტემბერ-ოქტომბერში შეუერთდა რუსეთის კპ (ბ)-ს.
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის პოლიტიკური პარტიები
1995 წლის აზერბაიჯანის სახელმწიფო გადატრიალების მცდელობა
გადატრიალება ჩაიშალა, როდესაც თურქეთის პრეზიდენტმა სულეიმან დემირელმა შეიტყო, რომ თურქეთში შეთქმულების მხარდამჭერები იყვნენ და აზერბაიჯანის პრეზიდენტს, ჰეიდარ ალიევს შეატყობინა ამის შესახებ. 1995 წლის 17 მარტს აზერბაიჯანის შეიარაღებული ძალების ნაწილებმა ალყა შემოარტყა აჯანყებულთა ბანაკს და თავს დაესხა მათ, რის შედეგადაც მოკლეს პოლკოვნიკი ჯავადოვი.
ისტორია
1994 წლის 12 დეკემბერს სპეციალიზებული ჯგუფი, მათ შორის კორკუტ ეკენი (თურქეთის ეროვნული სადაზვერვო ორგანიზაცია, MİT), იბრაჰიმ შაჰინი, აიჰან ჩარკინი (თურქეთის პოლიციის სპეციალური ოპერაციების დეპარტამენტი) და აბდულა ჩატლი (მკვლელი), გაემგზავრნენ თურქეთიდან აზერბაიჯანში OMON-ის 60 პოლიციელისგან შემდგარი ნაწილის მოსამზადებლად. ისინი მიიწვია OMON-ის მეთაურმა და გადატრიალების მეთაურმა, როვშან ჯავადოვმა. KGB/FSB და CIA ყურადღებით აკვირდებოდნენ მოვლენებს.
გაზეთ Yeni Şafak-ის ცნობით, გადატრიალება თურქი პოლკოვნიკის, ნეკაბეთინ ერგენეკონის ხელმძღვანელობით იყო განხორციელებული. ამ დროს ის ადიამანის ჟანდარმერიის პოლკის მეთაური იყო. თუმცა, სხვა გაზეთები იუწყებოდნენ, რომ ის 1982 წელს გადადგა დაკავებული თანამდებობიდან.
გადატრიალება ჩაიშალა მას შემდეგ, თურქეთის პრეზიდენტმა სულეიმან დემირელმა 1995 წლის 10 მარტს თავის აზერბაიჯანელ კოლეგას აცნობა ამის შესახებ. 14 მარტს აზერბაიჯანის შინაგან საქმეთა მინისტრმა რამილ უსუბოვმა ტელევიზიით გამოაცხადა CPT-ის გაუქმების შესახებ. გადაწყვეტილება მიღებულ იქნა იმის გამო, რომ IPTF „თითქმის უმართავ სუბიექტად იქცა, რომელიც მთლიანად სამინისტროს დაქვემდებარებაშია და კრიმინალურ სამყაროსთან თანამშრომლობს“.
1995 წლის 17 მარტს აზერბაიჯანის შეიარაღებული ძალების ნაწილებმა ალყა შემოარტყეს აჯანყებულებს და თავს დაესხნენ მათ, რომლის დროსაც მოკვდა როვშან ჯავადოვი.
აჯანყების შემდგომი მდგომარეობა და თურქეთი
1996 წლის MİT-ის ანგარიშის მიხედვით (თურქეთის ეროვნული სადაზვერვო ორგანიზაცია), თურქეთის პრემიერ-მინისტრმა ტანსუ ჩილერმა მინისტრს აივაზ გოკდემირს, პოლიციის უფროს მეჰმედ აგარს, იბრაჰიმ შაჰინს და კორკუტ ეკენს საშუალება მისცა ელჩიბეის პრეზიდენტად დაყენების მიზნით.
ელჩიბეი იყო თურქეთის ნაციონალისტური მოძრაობის პარტიის (MHP) ერთ-ერთი პოლიტიკოსის ალფარსლან თურქეშის იდეოლოგიური მოკავშირე. თურქეთის მიერ გადატრიალების მცდელობის მხარდაჭერამ ასევე გამოიწვია დიპლომატიური კრიზისი თურქეთსა და აზერბაიჯანს შორის, ხოლო ამ უკანასკნელმა ქვეყანამ ოფიციალურად მოითხოვა მოხსენება გადატრიალების მოწყობის შესახებ.
მოგვიანებით პრესაში გავრცელდა ინფორმაცია, რომ ერგენეკონის ბანდა, რომლის წევრიც გენერალი ველი ქუჩუკია, პასუხისმგებელი იყო გადატრიალების მცდელობაზე, რაც მიუთითებს სუსურლუქსა და ერგენეკონს შორის ურთიერთობაზე.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის ისტორია კატეგორია:აზერბაიჯანის გადატრიალების მცდელობა კატეგორია:სამხედრო კონფლიქტი აზერბაიჯანში
მარათონელი
მარათონელი (ინგლ. Marathon Man) არის ”ტრილერის” ჟანრის რომანი, რომელიც დაწერა ამერიკელმა მწერალმა, ვილიამ გოლდმენმა. რომანი პირველად გამოიცა 1974 წელს, ხოლო 1976 წელს მოხდა მისი ეკრანიზაცია ჯონ შლეზინგერის რეჟისურით ამავე სახელწოდების ფილმში. ფილმში მონაწილეობენ: დასტინ ჰოფმანი, ლოურენს ოლივიე, როი შაიდერი და სხვები.
საჭადრაკო ოლიმპიადა 1935
16 - 31 აგვისტო 1935 ვარშავა, პოლონეთი
ვარშავაში 20 ქვეყნის ნაკრები შეიკრიბა. გუნდებში ძირითდად ახალგაზრდა მოჭადრაკეები სჭარბობდნენ, სწორედ ისინი, ვინც შემდეგ მეოცე საუკუნის 40-60-იან წლებში ტონს აძლევდა მსოფლიოს ჭადრაკს. მთავარი ფავორიტები მასპინძლები იყვნენენ. მათთვის კონკურენია შვედებს, უნგრელებს, ჩეხებს და იუგოსლავიელებს უნდა გაეწიათ. არც თუ ისე მაღლა ფასობდა ამერიკელთ ა შანსები, ვინაიდან მათ აკლდათ ორი უძლიერესი მოჭადრაკე: სამუელ რეშვსკი და ისააკ კეჟდენი. განსაკუთრებით დაეცა მათი შანსები მას შემდეგ, რაც ამერიკელებმა მესამე და მეოთხე ტურებში მარცხი განიცადეს უნგრელებთან (1-3) და შვედებთან (1,5-2,5) შეხვედრებში.
მძლავრი სტარტი აიღეს შვედებმა. მეთერთმეტე ტურის შემდეგ ისინი 3,5 ქულით უსწრებდნენ უნგრელებს, ოთხით - ამერიკელებს და ხუთით - პოლონელებს და ჩეხებს. ჩემპიონობა თითქოს ახლოს იყო, მაგრამ შვედებმა აღებული ტემპი ვერ შეინარჩუნეს. ტურნირის მეორე ნახევარში ისინი ერთნაირი ანგარიშით (1,5-2,5) დამარცხდნენ იუგოსლავიელებთნ და პოლონელებთან, რამაც საშუალება მისცა ამ უკანასკნელთ მე-15 ტურის შემდეგ დასწეოდნენ ლიდერს. სულ ნახევარი ქულით უკან იყვნენ ამერიკელები. ოლიმპიურ ჩემპიონებს ტემპი არ დაუგდიათ და პირველებმა გადაკვეთეს ფინიში ხაზი. ამერიკელთა წარმატება ძირითადად ბოლო დაფებზე დეიკისა და გოროვიცის წარმატებულმა თამაშმა განაპირობა. განსაკუთრებით აღსანიშნავია წარმოშობით პოლონელის (მისი ნამდვილი გვარი დაკოვსკი იყო) დეიკის თამაში. მან 15,5 ქულა მოაგროვა 18 პარტიიდან (არ უთამაშია მხოლოდ თანამემამულეების წინააღმდეგ). დიდი ბრძოლა გაჩაღდა მეორე ადგილისათვის პოლონელებსა და შვედებს შორის. ბოლო ტურის წინ პოლონელები ქულით იყვნენ წინ, მაგრამ ბოლო ტურში სერიოზული მეტოქე ჰყავდათ იუგოსლავიელების სახით, მაშინ როცა შვედბს პალესტინელებთან უწევდათ თამაში. შვედებმა დიდი ანგარიშით მოიგეს (3,5-0,5, ხოლო პოლონელები საერთოდაც დამარცხდნენ (1,5-2,5) და მეორე ადგილზე სკანდინავიელები გავიდნენ. ამერიკელებმა ზედიზედ მესამედ მოიპოვეს ჰამილტონ-რასელის თასი. ოლინპიადის დღეებში გაიმართა ფიდეს მორიგი კონგრესი, რომელზედაც სხვა საკითხებთან ერთად განიხილებოდა გერმანელთა წინადადებაც, ჩაეტარებინათ მიუნხენში გუნდური საჭადრაკო ტურნირი, რომელიც მიეძღვნებოდა 1936 წლის ბერლინის ოლიმპიურ თამაშებს და ჩატარდებოდა ოლიმპიადის დღეებში. ამ დროისათვის გერმანია გამოსული იყო ფიდეს შემადგენლობიდან და ამ უკანასკნელმა მიიღო ფრთხილი და დიპლომატიური გადაწყვეტილება. ყველა ქვეყანას თავად ჰქონდა უფლება გადაეწყვიტა მიიღებდა თუ არა ტურნირში მონაწილეობას. გერმანელებმა მონაწილეთა დაინტერესების მიზნით, გამოაცხადა რომ, არ იქნებოდა არავითარი ეროვნული შეზღუდვები და რვა მოჭადრაკემდე გაიზრდებოდა გუნდების შემადგენლობა. ამან გაჭრა და მიუნხენში 21 ქვეყნის ნაკრები ჩავიდა, თუმცა გერმანიაში არ ჩავიდა ბევრი ცნობილი დიდოსტატი. საერთოდ არ იყვნენ ამერიკელებიც.
ტურნირის ორგანიზატორები ბევრს ეცადნენ რომ, ფიდეს ეს ტურნირი მორიგ, მეშვიდე ოლიმპადად ჩაეთვალა, მაგრამ ამაოდ. არ გაუმართლათ გერმანელებს არც სპორტული თვალსაზრისით. მათი გუნდი მხოლოდ მესამე იყო ფინიშთან. ტურნირი კი უნგრელებმა მოიგეს. მეორენი პოლონელები იყვნენ.
ტექნიკური შედეგები
მონაწილეობდა 20 ქვეყნის ნაკრები. ტურნირი ჩატარდა წრიული სისტემით.
ჩემპიონის და პრიზიორების შემადგენლობა და შედეგები
როიბნ ფაინი 9 (+5=8-4), ფრენკ ჯეიმზ მარშალი 7,5 (+6=3-3), აბრაჰამ კუპჩიკი 10 (6=8-0), არტურ უილიამ დეიკი 15,5 (+13=5-0), ალბერტ ისრაელ გოროვიცი 12 (+10=4-1)
გედეონ შტალბერგი 11,5 (+8=7-2), გოსტა შტოლცი 12 (+8=8-3), ერიკ ლუნდინი 13,5 (+10=7-2), გოსტა დანიელსონი 15 (+12=6-1), ერნსტ ლარსონი 0,5 (+0=1-1).
საველი ტარტაკოვერი 11,5 (+6=11-0), პაულინ ფრიდმანი 11,5 (+7=9-0), მიგელ ნაიდორფი 12 (+9=6-2), ჰენრიკ ფრიდმანი 7,5 (+5=5-2), კაზიმირ მაკარჩიკი 9,5 (+6=7-1)
საუკეთესო შედეგები დაფების მიხედვით
! style="background: #ddffdd;"|პირველი დაფა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|%
! style="background: #ddffdd;"|მეორე დაფა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|%
! style="background: #ddffdd;"|მესამე დაფა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|%
! style="background: #ddffdd;"|მეოთხე დაფა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|%
! style="background: #ddffdd;"|სათადარიგო დაფა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|%
რესურსები ინტერნეტში
06
კაპადოკიის ისტორია
thumb|430px| მცირე აზია ძვ. წ I საუკუნე 430px|thumb| '' „მტრედების ხეობა“ უხჩისართან კაპადოკია („შესანიშნავი ცხენების ქვეყანა“ — Καππαδοκία; Գամիրք; ; Cappadocia; Kapadokya) — აღმოსავლეთ ანატოლიის ისტორიული სახელი, დღევანდელი თურქეთის ტერიტორია. იგი ხმარებაში ჯერ კიდევ ანტიკურ პერიოდში შევიდა და დღემდე გამოიყენება. მკაფიო პოლიტიკური საზღვრები არ გააჩნია, რადგანაც საუკუნეების განმავლობაში მნიშვნელოვნად იცვლებოდა.
კაპადოკიის ისტორია მოიცავს ძალიან დიდ პერიოდს. სხვა ანატოლიურ რაიონებთან ერთად კაპადოკია შედის იმ ადგილების რიცხვში, სადაც აღმოჩენილია ადამიანური ცივილიზაციის უძველესი ძეგლები. დაახლოებით ძვ. წ. XVIII საუკუნე გაეკუთვნება პერიოდს როდესაც ამ ტერიტორიაზე დასახლდნენ ხეთები. შემდგომ საუკუნეებში კაპადოკიის მიწა გადადიოდა მიდიელებიდან სპარსელებისა თუ ალექსანდრე მაკედონელის ხელში. I საუკუნეში კაპადოკია რომის იმპერიის პროვინცია გახდა, მოგვიანებით კი გადავიდა ბიზანტიის ხელში. XI საუკუნის დასაწყისიდან ტერიტორიის სელჯუკებით დასახლება დაიწყო, ხოლო შემდგომ ოსმალებით. დღევანდელ დროში რეგიონი თურქეთის ნაწილია.
უძველესი ეპოქა
thumb||200px| ''ხასან-დაგის ვულკანი. ამ ვუკანის გამოსახულება აღმოჩენილია [[ფრესკაზე ჩათალჰოიუქში, რომელიც განეკუთვნებოდა ძვ. წ. 6200 წელს. წარმოადგენს ერთ-ერთ უძველეს პეიზაჟს ხელოვნებაში]] კაპადოკიის ისტორია თავისი ფესვებით ღრმად იჭრება უძველეს დროში. ანატოლიის შემადგენლობაში ის იყო ერთ-ერთი პირველი გამავრცელებელი ადამიანის ცივილიზაციისა. კაბადოკიიდან მოშორებით, ხასან-დაგის ვულკანიდან 140 კმ-ში, მდებარეობს პოპულარული ნეოლითის ხანის ქალაქი ჩათალჰოიუქი, რომელიც გამოჩნდა დაახლოებით ძვ. წ. 7500 წელს და ითვლება ადამიანის ერთ-ერთ პირველ სამყოფელად. შესაძლებელია, რომ კაპადოკიის ტერიტორიის დასახლება დაიწყო ოდნავ უფრო გვიან. უკვე 5000 — 4000 წლისათვის კაპადოკიაში იქმნება მცირე ქალაქ-სახელმწიფოები. 2300 წელს აღინიშნება, რომ ზიპანი, კაპადოკიისა და ქანესის მმართველი, ანატოლიის 17 მეფეს შორის ერთ-ერთი, გაემართა აქადის მეფის ნარამსუენის წინააღმდეგ და გახდა ასეთი სახის პირველი კავშირი. იმ დროის მთავარი ქალაქი იყო პურუსხანდა.
ვარაუდობენ, რომ ძვ. წ. XXIV საუკუნეში კაპადოკიაში ასურელი ვაჭრების თხოვნით, რომლებსაც სირთულეები შეექმნათ ადგილობრივ მმართველობასთან, განხორციელდა სამხედრო ექსპედიცია სარგონ აქადელის მიერ. მიუხედავად ამისა ომების ზუსტი განხილვა ასეთი უძველესი დროიდან შემორჩენილი მონაცემების მიხედვით რთულია: thumb|150px|left| ხეთების ქალღმერთი დედა ძვ. წ. XV—XIII საუკუნეები [[მეტროპოლიტენის ხელოვნების მუზეუმი (ნიუ-იორკი)]]
არსებობს ლეგენდა, (შენახული ძვ. წ. II ეპიკური ასწლეულიდან „ბრძოლის მეფე“), მოხეტიალე აღმოსავლეთ სემიტური სარგონის ვაჭრებისა და მცირე აზიის მებრძოლების შთაგონების შესახებ (პურუსხანდუს ქალაქში) რომლებიც, იყვნენ მეფე და გმირი ნურდაგალიას ან ნურ-დაგანას წინააღმდეგ, თუმცა არქეოლოგიური მონაცემები არ ამტკიცებენ ამგვარად ძველ შეჭრას აკადის ვაჭრების მიერ მცირე აზიის ნახევარკუნძულზე; როგორც ისტორიკოსები ვარაუდობენ ლეგენდაში შერეულია სარგონ ქადაგელი, მეფე აკადა, მისი შვილიშვილი ნარამსუენი ქალაქ აშურის მეფესთან სარგონ Iთან ერთად მდინარე ტიგროსზე, მის შვილიშვილთან ნარამ სინთან, მცხოვრები ოთხასი წლის წინათ. განსხვავდება ეპოსის სიუჟეტური საფუძველი — თვითონ სარგონ აკადსის მცირე აზიის მთებში გამგზავრება — რა თქმა უნდა უძველესია. აქვე შეიძლება დავუკავშიროთ ის ეპოსის ნაწილი, როგორიცაა სარგონის მებრძოლთა მნიშვნელოვანი კითხვების განხილვები; ალბათ ესეც უტყუარი ისტორიული კვეთაა.
საქმიანი დოკუმენტების თიხის ფილები ბასოლისებრი დამწერლობით შესრულებული, აღმოჩენილია არქეოლოგების მიერ კაპადოკიაში (ძველასურული არქივი, ქანესის კოლონია), რომლებიც ამტკიცებენ იმას, რომ ეს ასურელი მოსახლეობა ჩრდილო-დასავლეთ ტავრიდან არა მხოლოდ გადარჩნენ არამედ ვითარდებოდნენ კიდეც.
ძვ. წ 2000 წელს ასურელების ზეგავლენა ანატოლიაზე თვალნათლივი გახდა, მაშინ როდესაც მათ დააარსეს სავაჭრო კოლონია-ფაქტორიები რეგიონში, სახელწოდებით „კარუმი“. მათ შორის ცენტრალური და მეტად ცნობილი გახდა ქიულთეფე კარუმი კანესის ციხესთან. ხეთური სამეფოს შექმნამდე ცოტა ხნით ასურელი ვაჭრების გაყიდვის მთვარი საგანი სპილენძი იყო, რადგანაც ანატოლიის მთათა სისტემა მდიდარი იყო მეტალის ნივთიერებებით. ეს სავაჭრო ურთიერთობები აკავშირებდნენ ანატოლიელებსა და ასურელებს დაახლოებით საუკუნე ნახევრის მანძილზე და შეჩერებული იყო 1850 — 1800 წლებში ადგილობრივ სამეფოთა შორის ბრძოლების შედეგად. ამ პერიოდიდან შემონახულია დიდი რაოდენობით არქეოლოგიური მტკიცებულებები, რომლებიც ამტკიცებენ ფართო ტრანსნაციონალურ ცვლილებებს.
ხეთების პერიოდი
thumb|300px|| ''ხეთების სამეფო ამ პერიოდის რეგიონის ისტორიის შესახებ ცნობები გამოირჩევა ბევრი საიმედო მტკიცებულებებით. ქვეყნის ძველი მოქალაქეები საკუთარ თავს ხეთებს უწოდებდნენ. ძვ. წ. III საუკუნის შუა ხანებში ჩრდილო-დასავლეთიდან კაპადოკიაში ინდოევროპელთა ტომების შემოსევები დაიწყო. XVIII — XVII საუკუნესთვის ხათებთან შერევის შედეგად ჩნდება ერი ხეთები, რომლებსაც ეკუთვნით ქვეყნის უძველესი ძეგლები. ქვეყანა ხდება ხეთების იმპერიის ძირითადი ბირთვი.
XVII საუკუნეში მმართველმა ხათუსილი I-მა თავის დედაქალაქად დაასახელა ხათუსა, რომელიც მდინარე ყიზილ-ირმაქზე მდებარეობდა, იგი მისმა შთამომავლებმა მორთეს ტაძრებითა და კლდოვანი საკურთხევლებით (დღევანდელი იაზილიკაია). ხეთების მეფეების არქივი ბოღაზ-ქოი (კაპადოკიური ფირფიტები) აღმოჩენილი იყო 1906 წელს ყიზილ-ირმაქის მდინარეზე მკვლევარ ვინკლემორის მიერ.
ხეთების იმპერიის დაცემის შემდეგ ძვ. წ. XII საუკუნეში კაპადოკიის ტერიტორიამ სახელი მიიღო თუბალების ქვეყანა. იგი განიცდიდა მუდმივ თავდასხმებს ასურელების მხრიდან. ძვ. წ. X — VII საუკუნეები არ წარმოადგენს მნიშვნელოვნად განათებულ პერიოდს ანატოლიის ისტორიის წყაროებში. ასურელი დაპყრობების გამო, ბერძნებმა უწოდეს ასირია ან სირია (მოგვიანებით Λευκόσυροι - თეთრი სირიელები, ანუ კაპადოკიელები) ტერიტორიას სინოპისთან. უძველესი წყაროები ასევე ახსენებენ ამ ტერიტორიაზე მცხოვრებ ერს მუშქებს, ე.წ. ბიბლიური მესხების შთამომავლები. სინოდური ბიბლიის თარგმანში ერთ-ერთი ვერსიის თანახმად ქალაქ „ტუბაში“ იგულისხმება ზუსტადაც ქვეყანა თუბალეთი.
სპარსული პერიოდი
ასურეთის დაცემის შემდეგ კაპადოკია მიდიის ბატონობის ქვეშ მოექცა. ამ პერიოდს განეკუთვნება კიმერიელთა ხსენება: ძვ. წ. 672 წელს კიმერიელთა და მიდიელთა ერთობლივი ჯარი თავს დაესხა ასურეთს. ცნობილია მათი წინამძღოლების სახელები — ტეუშპის მეფეები, ლიგდამიდა (ტუგდამე) და შანდაკშარტუ. ასურელი მეფე ასარხადონი დახმარების თხოვნით მიმართავს სკვითებს, რომლებიც იმჟამად შუა აზიაში ცხოვრობდნენ. ძვ. წ. 650 წელს სკვითებმა გამოაძევეს კიმირიელები ჩრდილო შავიზღვისპირეთიდან. კიმერიელთა ტომები რამდენიმე ნაწილად დაყო, რომელთაგან ერთ-ერთმა შეძლო მცირე აზიაში გადასვლა და განმტკიცება მის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში — კაპადოკიაში — ძვ. წ. 644 წელს შეძლეს ლიდიას დედაქალაქის — სარდისის დაპყრობა. ძვ. წ. 615—565 წლის ომების შემდეგ ლიდიას მეფე ალიატემ გაანადგურა კიმერიელთა ჯარი, მათგან დარჩენილები შეერია მოსახლეობის ნაწილდ, ხოლო ნაწილი გადაინაცვლა დასავლეთ აზიაში, სადაც მოხდა მათი ასიმილაცია, ასე მიიჩნევს ჰეროდოტე.
ამის შემდეგ ძვ. წ. VI საუკუნეში კაპადოკია ლიდიის სამეფოს ზეგავლენის ქვეშ მოექცა, სანამ უკანასკნელი არ დაეცა, სპარსეთის მეფე კიროს II-ს აჯანყების შედეგად. სპარსეთისა და ლიდიის შორის ბრძოლამდე, ლიდიის მეფე კრეზმა, მიიღო მეტად ცნობილი წინასწარმეტყველება, დელფის წინასწარმეტყველება: „გალის მდინარის გადაკვეთით, კრეზი სახელმწიფოს გაანადგურებს“, გადავიდა მდინარე ყიზილ-ირმაქზე (უზველესი გალისი), იმ დროს სპარსელებზე დამოკიდებულ კაპადოკიაში 546 წლის შემოდგომით შეიჭრა, დააცარიალა ის და აიღო მისი ქალაქები, მაგრამ მოგვიანებით მან დამარცხება განიცადა, კიროსის 14-დღიანი ალყის შემდეგ, ლიდიის დედაქალაქი აიღეს და კრეზი დაატყვევეს. ამის შემდეგ მთელ ანატოლიაში, კაპადოკიის ჩათვლით, ქვეყანა სპარსელების ხელში გადავიდა, რომლებიც აქ მმართველობდნენ ალექსანდრე მაკედონელის მოსვლამდე.
კაპადოკიის სატრაპიის პოლიტიკური მოწყობა სპარსეთის იმპერიის შემადგენლობაში
ქვეყანა აქემენიანთა იმპერიის ნაწილი გახდა. კაპადოკიის ტერიტორია ორ სატრაპიად იყო დაყოფილი: რა თქმა უნდა დიდ კაპადოკიად, რომელიც იკავებდა ცენტრალურ ნაწილს (მთავარი ქალაქი — კაისერი), და მცირე კაპადოკია (პონტოს) შავი ზღვისპირა, (მთავარი ქალაქი — სინოპი). მოგვიანებით მეორე კაპადოკია კარგავს საკუთარ სახელს.
მხარე ეკუთვნოდა მესამე სახის სახარკო პროვინციებს და წელიწადში იხდიდა 360 ტალანტს. გადასახადები, რომლებიც იგზავნებოდა მეტროპოლიაში, გულისხმობდა ოქროს, ცხვრებს, ჯორებს და ასევე ცნობილ კაპადოკიურ ცხენებს. thumb|300px||| სპარსული ომები. რელიეფი [[იშთარის კარიბჭეს ფილები, ძვ. წ. IV საუკუნეში პერგამონის მუზეუმი. ბერლინი]] ხეთების იმპერიის დაცემის დასაწყისიდანვე კაპადოკია ფეოდალური არისტოკრატიის კონტროლის ქვეშ იმყოფებოდა, ძლიერ ციხეებში ზეწოლის ქვეშ გამოწყვდეული მოსახლეობით, რამაც საბოლოოდ, როგორც წერილობითი ისტორიები გვაცნობებს, გახადა ისინი გასაკვირვად მორჩინი მონები გახადა ისინი უცხოეთში. სპარსეთის შემადგენლობაში შესვლის შემდეგ, კაპადოკია ჯერ კიდევ დიდხანს იმყოფებოდა ადგილობრივი მოსახლეობის მმართველობის ქვეშ, მიუხედავად ამისა, ვერც ერთმა მათგანმა ვერ შეძლო მთელი მხარის საკუთარი მმართველობის ქვეშ მოქცევა.
სპარსეთის ცნობილი პირველი სატრაპიის სახელ იიყოარიარამნი. იგი დაახლოებით მართავდა დარიოს I-ის მეფობისას. ამის გარდა, ცნობილია, რომ გობრი, ქსერქსე I-ის ნახევარძმა, წინამძღოლობდა კაპადოკიელებს ძვ. წ. 480 წელს (სავარაუდოდ, ლაპარაკი მიმდინარეობს მცირე კაპადოკიის შესახებ) საბერძნეთში შესვლის დროს.
არტაქსერქსე II-ს მმართველობის დროს კაბადოკიის სატრაპია დაყოფილია ორ ნაწილად: შესაბამისად კაპადოკიად და პაფლაგონიად. კაბადოკიის სატრაპი გახდა დატამი, (ოტანას შთამომავალი, სპარსულ ისტორიაში ცნობილი შეთქმულების სულისჩამდგმელის, ჯადოქარ გაუმატას წინააღმდეგ, დარიოს I-ის მმართველობაში მოსულს ძვ. წ. 522 წელს) დატამი მოკლეს წარუმატებელი აჯანყების წამოწყების მცდელობის შემდეგ. ძვ. წ. 362 წელს სატრაპია მემკვიდრეობით მისმა შვილმა არიამნმა მიიღო, ხოლო შემდგომ მისმა შვილიშვილმა არიარატ I-მა. ეს უკანასკნელი უკვე ალექსანდრე მაკედონელის ეპოქაში ცხოვრობდა, რომლემაც ბოლო მოუღო სპარსეთის იმპერიას.
წყაროების მიხედვით აქემენიანთა ბოლო კაპადოკიის სატრაპი (სავარაუდოდ, საუბარი ისევ მცირე კაპადოკიის შესახებაა) იყო მიტრობოზანი, რომელიც დაიღუპა მაკედონელების წინააღმდეგ, ძვ. წ. 334 წლის გრანიკუსის ბრძოლაში, მაკედონელების წინააღმდეგ. ხოლო სხვა სატრაპი არიარატი, რომელიც ხელმძღვანელობდა პროვინციას ბერძნების შემოსევებამდე, გადარჩა.
კულტურა და ეკონომიკა
thumb|430px|left| ''ლანდშაფტი გიორემესთან
მაკედონური პერიოდი
როგორც პლუტარქე წერს, კაპადოკია ისევე როგორც პაფლაგონია და მიწია ევკსინსკური პონტოდან ტრაპიზონამდე, ლოტის საშუალებით მიიღო ევმენმა. გადაწყვეტილი იყო, რომ ლეონატი და ანტიგონ I ცალთვალა დიდი ჯარით საშუალებით იქ მიიყვანდნენ ევმენს და ამ ქვეყნის სატრაპის სახელით დასვამდნენ. მაგრამ მათ შორის კონფლიქტი მოხდა და ევმენი გარბოდა თავისი თანხმლებლებისგან დიადოქოს პერდიკთან, რომელზეც თავიდანვე მოახდინა დიდი გავლენა და გახდა მის მრჩეველთაგან ერთ-ერთი.
„ოდნავ მოგვიანებით ევმენი შეიჭრა კაბადოკიაში ჯარის თანხმლებით, რომელთა წინამძღოლიც თვითონ პერდიკი იყო. მას შემდეგ, რაც არიარატი ტყვედ იყო აყვანილი ქვეყანა მაკედონიის მმართველობის ქვეშ მოექცა, ევმენი კი სატრაპად გამოცხადდა. მან ქალაქები მეგობრებს დაურიგა, დააწესა სადარაჯო რაზმები ამის გარდა თავისი სურვილის მიხედვით დანიშნა მოსამართლეები და მმართველები.“ (პლუტარქე. „შედარებითი ბიოგრაფია. სერტორი და ევმენი“). thumb|300px| ''ანტიგონ I ცალთვალა ძვ. წ. 322 წელს, არიარტზე გამარჯვების შემდეგ, ევმენმა ის ტყვედ აიყვანა და აწამა. დამარცხებულის ძმისშვილი, არიარატ II, გაიქცა მეზობელ სომხეთში, ხოლო ქვეყანა გახდა მაკედონიის სატრაპია. ხოლო თვითონ ევმენმა განიცადა დამარცხება ანტიგონისგან, ის აგრძელებდა მასთან ძლიერ ბრძოლას, რომელიც დასრულდა ძვ. წ. 316 წელს ტყვეობითა და წამებით ამ კაბადოკიელი სატრაპისა.
სქოლიო
კატეგორია:კაპადოკია კატეგორია:კაპადოკიის ისტორია
Gnamptogenys mina
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ევრიკა (შეძახილი)
ევრიკა ( — ვიპოვე!) — სიხარულის, კმაყოფილების გამომხატველი წამოძახილი რისამე აღმოჩენის, მიხვედრის დროს. გადმოცემით, ეს წამოძახილი აღმოხდა არქიმედეს, როდესაც ჰიდროსტატიკის ძირითადი კანონი აღმოაჩინა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბერძნული სიტყვები და ფრაზები
პატარა ბოსი
„პატარა ბოსი“ (The Boss Baby) — 2017 წლის კომპიუტერული ანიმაციური კომედიური ფილმი, რომლის რეჟისორია ტომ მაკგრატი, პერსონაჟებს ახმოვანებენ მაილს ბაკში, სტივ ბუშემი, ჯიმი კიმელი, ლიზა კუდროუ და ტობი მეგუაერი. ფილმი აწარმოა DreamWorks Animation-მა, ხოლო დისტრიბუცია გაუწია 20th Century Fox-მა.
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:DreamWorks Animation-ის ფილმები კატეგორია:2017 წლის ფილმები კატეგორია:2017 წლის ანიმაციური ფილმები
სალია (მუნიციპალიტეტი)
სალია  — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ბასკეთის ავტონომიური გაერთიანების ბისკაიის პროვინციის ლას-ენკარტასიონესის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 31,03 კმ². მოსახლეობა — 8450 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ბისკაიის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ბისკაიის ქალაქები
საფრანგეთი 1956 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
საფრანგეთმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეცამეტედ იასპარეზა 1956 წელს, ავსტრალიის ქალაქ მელბურნსა და შვედეთის დედაქალაქ სტოკჰოლმში. ამ თამაშებზე მათ სხვადასხვა სინჯის 14 მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1956 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:საფრანგეთი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
გროზნოს მერიის შენობა
გროზნოს მერიის შენობა — აშენდა ქალაქი გროზნოს ცენტრში XX საუკუნის დასაწყისში.
ისტორია
თავდაპირველი გროზნოს მერიის შენობა ხის იყო და ერთსართულიანი. რევოლუციამდელ პერიოდში მასში კეთილშობილთა კრება იყო განთავსებული. ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ, შენობაში განთავსდა პიონერების და სკოლის მოსწავლეების სასახლე. იმ დროს აღნიშნულ სასახლეში ბავშვთა წვეულებები და სხვადასხვა კულტურულ-საგანმანათლებლო ღონისძიებები იმართებოდა. ერთხელ საახალწლო ზეიმის დროს, შენობაში ხანძარი გაჩნდა. ხანძრის შემდგომ შენობა ქვისგან გადაკეთდა. განსხვავებით ხის შენობისგან, ქვის შენობა ორსართულიანი იყო. შენობაში სხვადასხვა წრეები მუშაობდნენ. 1946-1949 წლებში აქ ასევე განთავსდა თოჯინების თეატრი. 1953 წელს შენობა გარემონტდა არქიტექტორ ხაიტის პროექტის მიხედვით. 1970-იანი წლების ბოლოს პროექტის მიხედვით აღნიშნულ შენობას მესამე სართულიც დაემატა.
1969 წელს პიონერთა სასახლის შენობის მახლობლად მდებარე პარკში გაიხსნა ახალგაზრდა ტრენერის, ვოლოდია მორდოვინოვის ძეგლი.
1978 წელს პიონერთა სასახლეში დამონტაჟდა კიდევ ერთი მემორიალური დაფა, შემდეგი წარწერით: „აქ, 1918 წლის 23–დან 29 მაისამდე ჩატარდა ტერეკის ხალხთა III ყრილობა.“
5 ივნისის ღამეს, პრეზიდენტის სპეცრაზმმა შამილ ბასაევის მეთაურობით აიღო ქალაქის კრების შენობა, სადაც იმ პერიოდში მიმდინარეობდა საკონსტიტუციო სასამართლოს და რესპუბლიკის პარლამენტის მუშაობა. თავდასხმის დროს 30 ადამიანი გარდაიცვალა (სხვა შეფასებით - ორმოცდაათამდე ადამიანი).
შენობა ძლიერ დაზიანდა ჩეჩნეთის პირველი და მეორე ომების დროს. თუმცა, მეორე ომის საომარი მოქმედებების დასრულებიდან მალე იგი მთლიანად აღდგა.
გროზნოს მერიის ახალი შენობის გახსნის ცერემონიალში მონაწილეობდნენ ჩეჩნეთის პრეზიდენტი რამზან კადიროვი, ასევე რესპუბლიკური მთავრობის, სასულიერო პირებისა და შემოქმედებითი ინტელიგენციის წარმომადგენლები.
სქოლიო
კატეგორია: კავკასია კატეგორია: გროზნო
Yes Remixes
სქოლიო
კატეგორია:2003 წლის რემიქსული ალბომები კატეგორია:Yes-ის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:ალბომები ედი ოფორდის პროდიუსერობით კატეგორია:Rhino Records-ის რემიქსული ალბომები
Grand Theft Auto
Grand Theft Auto (მანქანების დიდებული ქურდობა) ან უბრალოდ GTA — ვიდეო თამაშების სერია. იდეა დევიდ ჯონსს ეკუთვნის და პროექტიც მისივე განხორციელებულია. სერიის გამოცემას სათავეში ჩაუდგნენ დენი და სემ ჰაუსერები. სერია შექმნილია შოტლანდიური კომპანია Rockstar North-ის მიერ და გამოცემულია Rockstar Games-ის მიერ. თამაში მოქმედებითი, სათავგადასავლო და რბოლის ჟანრების ნარევია.
სერიის გამოცემა დაიწყო 1997 წელს, ხოლო დღესდღეობით გამოშვებულია ცხრა სრული თამაში. თამაშის მთავარი პერსონაჟების ხმები გახმოვანებული აქვთ ფილმის სამყაროს ისეთ ვეტერანებს, როგორებიც არიან მაიკლ მედსენი, ბარტ რეინოლდსი, დენის ჰოპერი, გერი ბიუზი, სამუელ ლ. ჯექსონი, კრის პენი, ჯეიმზ ვუდსი, ჯო პანტოლიანო, ფრენკ ვინსენტი, რობერტ ლოჯია, პიტერ ფონდა, კაილ მაკლოქლენი და რეი ლიოტა. თამაშს სახელწოდება მიღებული აქვს grand theft auto-დან, რაც ინგლისურ ენაზე მანქანის ქურდობის ერთ-ერთი ტერმინია.
მიმოხილვა
მოთამაშე თამაშის დაწყებისას დიდ ქალაქში კრიმინალური სინდიკატის წევრი ხდება. თამაშის მშვლელობისას კი ის ორგანიზებული კრიმინალური ქმედებებით წინაურდება. სხვადასხვა მისიების მიზანია ქალაქის მეთაურების მკვლელობა და ჩვეულებრივი დანაშაულებების ჩადენა, რომლებიც აუცილებლად უნდა შესრულდეს თამაშის სიუჟეტის განვითარებისთვის. მკვლელობა და სხვა დანაშაულებები თამაშის განუყოფელი ნაწილია. მისიების შესრულების შუალედში შესაძლებელია ტაქსაობით, ავტობუსის მძღოლობით, ქუჩის რბოლით, ცეცხლის გაჩენით, თვითმფრინავით ფრენის სწავლით და სხვა მრავალი ხერხით გართობა.
უკანასკნელ სერიებში, ძირითადად კი Grand Theft Auto 2-ის გამოსვლის შემდეგ, მოთამაშეებს უფრო დახვეწილი სიუჟეტი ეძლევა, სადაც მათ უიღბლო მოვლენების (როგორიცაა ღალატი, სიკვდილი და ა.შ) დაძლევა უხდებათ, რაც, თავის მხრივ, პერსონაჟს კრიმინალური დანაშაულებების შესრულების მოტივს აძლევს. GTA-ს სერია მიეკუთვნება სიუჟეტის თავისუფალი განვითარების ჟანრს, რომელსაც "არახაზოვან თამაშს" უწოდებენ. ანუ, მოთამაშეს სრული თავისუფლება ეძლევა თამაშში. ის ატარებს ნებისმიერ ტრანსპორტის საშუალებას, იჭერს და ისვრის ნებისმიერ იარაღს და ა.შ. იმისთვის, რომ შესაძლებელი გახდეს მოთამაშისთვის ყველა ქალაქში გადასვლა, ყველა შენობაში შესვლა, მაღაზიებში სამოსის ან საკვების ყიდვა, საჭიროა მისიების გარკვეული რაოდენობის შესრულება.
Grand Theft Auto III-სა და მის შემდეგ გამოცემულ თამაშებს დამატებული აქვს საუბრის კომპონენტი, ანუ სიუჟეტის განვითარებიას პერსონაჟები ლაპარაკობენ. ასევე თამაშში არის რადიოსადგურები, რომლის მოსმენა მანქანის მართვის დროსაა შესაძლებელი.
ისტორია
Grant Theft Auto-ს სერია შეიძლება დაიყოს კანონებად, ცნობადი სათაურის გვერდით რიცხვის დამატების საფუძველზე (მაგ. Grand Theft Auto III), თავდაპირველი Grant Theft Auto-ს გამოცემის შემდეგ, და, გარკვეულწილად, გამოყენებული გრაფიკული ძრავის ტიპის მიხედვით.
Grand Theft Auto
thumb|250px|სქრინშოტი GTA-ს სერიის პირველი თამაშიდან, [[Grand Theft Auto (ვიდეო თამაში)|Grand Theft Auto-დან]]
Grand Theft Auto, პირველი თამაში GTA-ს სერიიდან, გამოიცა 1997-98 წლებში მაიკროსოფტ DOS/Windows-ისთვის და ასევე Sony Playstation-ისთვისაც. თამაში მიმდინარეობს სამ სხვადასხვა გამოგონილ ქალაქში. ესენია: ლიბერტი სიტი, სან ანდრეასი და ვაის სიტი. ცოტა ხნის შემდეგ, GTA-ს შემცირებული ვერსია გამოიცა Game Boy Color-ისთვისაც.
შემდგომ, ორი გაფართოების პაკეტი იქნა შემოთავეზებული, ორივე მათგანი Grand Theft Auto: London-ის სახელით. მიუხედავად ამისა, ეპოქის ცნება ოფიციალურად არ შესრულებულა GTA III-მდე, ამით შეიძლება დასკვნა გაკეთდეს, რომ Grand Theft Auto: London, 1961, მეორე გაფართოების პაკეტი, არის პირველი Grand Theft Auto-ს ეპოქის ბოლო თამაში.
Grand Theft Auto 2
სერიის მეორე თამაში, Grand Theft Auto 2, შექმნეს Microsoft Windows-ის, PlayStation-ისა და Dreamcast-ის პლატფორმებისთვის 1999 წელს. თამაში მიმდინარეობს გაურკვეველ მომავალში. იგი წარმოადგენდა განახლებულ გრაფიკას და რამდენიმე განსხვავებულ თამაშის ტიპს, რომელიც დაფუძნებული იყო მოთამაშეების თხოვნით სხვადასხვა კრიმინალური ორგანიზაციების მიმართ.
თამაშის შემცირებული ვერსია გამოიცა ასევე Game Boy Color-ისთვის. განსხვავებულად GTA-ს სერიის სხვა ყველა თამაშებისგან, GTA 2 არის თამაში, რომელიც მეორე ეპიქაში მარტოდმარტო არის გამოცემული. იგი ასევე არის ერთადერთი თამაში, რომელსაც აქვს რეიტინგი - "T".
Grand Theft Auto III
Grand Theft Auto III გამოსცეს 2001 წლის ოქტომბერში. თამაში მიმდინარეობს ჩვენ დროში, გამოგონილ ქალაქ ლიბერტი სიტიში, რომელიც დამსგავსებულია ნიუ-იორკს, მაგრამ მასში ასევე ერთიანდება სხვა ამერიკული ქალაქების ელემენტები. GTA III-ში თამაშის ხედვა განსხვავებულია წინა თამაშებისგან. ზემოდან ქვემოთ ხედვა შეცვლილია მესამე პერსონაჟის ხედვით. უპირველეს ყოვლისა, ნავიგაციის პრობლემა უზარმაზარ არახაზოვან თამაშში გადაჭრილი იქნა მუდმივი GPS-ით, რომლის მეშვეობითაც ადვილადაა შესაძლებელი მოთამაშის პოზიციის განსაზღვრა და უპრობლემო გადაადგილება. გრაფიკა ასევე განახლდა ახალი 3D თამაშის ძრავით. თამაშის ძრავა გაფართოვდა და გაჩნდა მისიებზე დაფუძნებული თამაშის ტიპი. თამაშს მრავალმოთამაშიანი რეჟიმი არ ჰქონდა (შემდეგ გამოიცა მოდები, რომლის მეშვეობითაც უკვე შესაძლებელი იყო მრავალი მოთამაშის რეჟიმის გამოყენება), მაგრამ GTA III გაუმჯობესდა ბევრი სხვა მხრივ, როგორებიცაა ხმით თამაში და სიუჟეტი (წინა თამაშებში, მოთამაშეების ხმას გაიგონებდით მხოლოდ პატარა ანიმაციურ სცენებში ეტაპებს შორის, როდესაც სხვა კომუნიკაცია იყო უბრალოდ გადმოცემული სუბტიტრებით, რომლებიც ჩანდა ეკრანის ქვედა ნაწილში).
GTA III-ის წარმატების შემდეგ, 2002 წელს გამოსცეს Grand Theft Auto: Vice City. თამაში მიმდინარეობს 1986 წელს გამოგონილ ქალაქ ვაის სიტიში, რომელიც დაფუძნებულია მაიამიზე. თამაშის სიუჟეტი ფოკუსირებას აკეთებს კოკაინით ვაჭრობაზე 1980-იან წლებში. Vice City იყო პირველი თამაში, სადაც წარმოდგენილი იყო სახალისო ფუნქციები. მოთამაშეს შეეძლო გამოეყენებინა მფრინავი სატრანსპორტო საშუალებები, როგორებიცაა თვითმფრინავი და ვერტმფრენი. მასში ასევე წარმოდგენილია იარაღებისა და ტრანსპორტის სხვადასხვა ნაირსახეობები.
Grand Theft Auto: San Andreas გამოსცეს 2004 წლის ოქტომბერს, სადაც სიუჟეტი მიმდინარეობს 1992 წელს და ფოკუსირებას აკეთებს კალიფორნიის განგსტერულ ცხოვრებაზე. თამაში მიმდინარეობს გამოგონილ შტატ სან ანდრეასში, რომელიც დამსგავსებულია კალიფორნიისა და ნევადის ქალაქებს, ძირითადად კი ლოს-ანჯელესს, სან ფრანცისკოსა და ლას ვეგასს. შესაბამისად მათი ასლებია: ლოს სანტოსი, სან ფიერო და ლას ვენტურასი. თამაში ასევე მოიცავს მიდამოებს ლოს სანტოსსა და სან ფიეროს შორის, ლოს სანტოსსა და ლას ვენტურას შორის, და ასევე ლას ვენტურასა და სან ფიეროს შორის, სადაც ძირითადად უდაბნო გვხვდება.
Grand Theft Auto Advance გამოსცეს Game Boy Advance-ისთვის 2004 წელს. თავდაპირებლად გამოუშვეს როგორც GTA III-ის გარდაქმნილი ვერსია, შემდეგ კი აღმოჩნდა რომ გამოუვიდათ ორიგინალური თამაში. Game Boy Color-ის პორტების, Grand Theft Auto-სა და GTA 2-სგან განსხვავებით, GTA Advance არ შეიცავს ძალადობასა და ღვთის გმობას, რაც GTA-ს სერიის საერთო თემაა. თამაშმა მიიღო "M" რეიტინგი ESRB-ისგან. იგი იქნა გამოცემული საგარეო დეველოპერის, Digital Eclipse-ის მიერ.
2005 და 2006 წლებში, Rockstar-მა გამოსცა ორი თამაში PlayStation Portable-სთვის, ორივე შექმნილი იყო Rockstar Leeds-ის მიერ. Grand Theft Auto: Liberty City Stories იყო GTA III-ის წინამორბედი. მასში თამაში მიმდინარეობს 1998 წელს, ლიბერტი სიტიში. PlayStation 2-ის პორტი გამოიცა 2006 წლის 6 ივნისს Rockstar-ის მიერ.
Grand Theft Auto: Vice City Stories გამოსცეს PlayStation Portable-ისთვის 2006 წლის 31 ოქტომბერს. სიუჟეტი ვითარდება 1984 წელს ვაის სიტიში, ორი წლის წინ GTA: Vice City-ის მოვლენებამდე. თამაშის PlayStation 2 პორტი გამოიცა 2007 წლის 6 მარტს. იგი არის უკანასკნელი შენატანი მესამე თაობის სერიებში და ასევე ბოლო თამაში GTA III-ის ეპოქაში
Grand Theft Auto IV
Grand Theft Auto IV გამოსცეს 2008 წლის 29 აპრილს, ექვსთვიანი შეფერხების შემდეგ. თავდაპირველად, მის გამოცემას აპირებდნენ მხოლოდ Playstation 3-ისთვისა და Xbox 360-ისთვის. იგი იყო პირველი GTA-ს სერიის თამაში, რომელიც ერთდროულად გამოსცეს სონისა და Microsoft-ის ვიდეო თამაშების კონსოლებისთვის. 2008 წლის აგვისტოს, Rockstar-მა განაცხადა, რომ ისინი აპირებენ გამოუშვან GTA IV პერსონალური კომპიუტერისთვისაც. GTA IV-ის თამაშის ძრავა არის Rockstar Advanced Game Engine (აგრეთვე ცნობილი როგორც RAGE), რომელსაც ასევე იყენებს Rockstar Games presents Table Tennis. თამაშში მოვლენები ვითარდება კვლავ ლიბერტი სიტიში, მაგრამ იგი წინა ვერსიისგან განსხვავებით ძალიან მიახლოებულია ნიუ-იორკს.
Microsoft-მა ოფიციალურად განაცხადა "სტრატეგიული კავშირი" Rockstar Games-თან X06 შოუზე. ეს შეთანხმება გამოიცა Grand Theft Auto IV: The Lost and Damned-ის სახით, 2009 წლის 17 თებერვალს და გადმოსაწერად ხელმისაწვდომი გახდა, ექსკლუზიურად Xbox 360-ის. ეს არის გაფართოება, რომელმაც უკვე არსებულ თამაშს დაუმატა რამდენიმე ახალი ელემენტი და ფოკუსირება გააკეთა მოტოციკლეტების ბანდის, "The Lost"-ის ვიცე პრეზიდენტ ჯონი კლებიცზე.
მეორე GTA IV-ის გაფართოებას, რომელიც ხელმისაწვდომი იქნება გადმოსაწერად, ერქმევა The Ballad of Gay Tony. Grand Theft Auto: Episodes ლიბერტი სიტიდან არის შედგენილი პაკეტი, რომელიც გამოიცა Xbox 360-ისთვის The Ballad of Gay Tony-სთან ერთად. მის ერთ დისკში იქნება The Lost and Damned და The Ballad of Gay Tony ერთდროულად და აღარ დასჭირდება GTA IV-ის ორიგინალურ ასლი.
Grand Theft Auto: Chinatown Wars არის პირველი თამაში GTA-ს სერიისა, რომელიც გამოიცა Nintendo DS-სთვის. ამის შესახებ განაცხადეს E3-ზე, ნინტენდოს პრეს კონფერენციაზე, 2008 წლის 15 ივლისს. მას აქვს რამდენიმე სიახლე, როგორიცაა სენსორული ეკრანი მინი-თამაშებზე. თამაში გამოსცეს 2009 წლის 17 მარტს ჩრდილოეთ ამერიკაში და ამავე წლის 20 მარტს ავსტრალიასა და ევროპაში. PEGI-მა და BBFC-იმ (ევროპა, დიდი ბრიტანეთი) თამაში შეაფესეს 18+-ით, ხოლო ESRB-მ (ჩრდილოეთ ამერიკა) M-ით. 2009 წლის 22 ივნისს განაცხადეს, რომ 2009 წლის მესამე მეოთხედში გამოვიდოდა თამაშის PSP ვერსია.
ქრონოლოგიურ თანმიმდევრობაში მეოთხე თაობის GTA-ს თამაშები არის:
თამაშების რეზიუმე
† აუცილებელია იმის აღნიშვნა, რომ ყველა თამაშის სახელი იწყება "Grand Theft Auto"-თი.
მსგავსი თამაშები
კრიტიკოსები ზოგჯერ Grand Theft Auto III-ის გამოცემას დიდ როლს ანიჭებენ ვიდეო თამაშების ისტორიაში, იმაზე მეტსაც კი ვიდრე Doom-ს, რომელიც თითქმის ათწლეულით ადრე გამოვიდა მასზე. შემდგომ თამაშებს, რომლებიც იყენებდნენ ტარებისა და სროლის იმ ფორმულას, რომელიც GTA-ს სერიებშია გამოყენებული, ხშირად Grand Theft Auto-ს კლონებსაც უწოდებენ. ზოგი მიმომხილველები, Driver-ის სერიებსაც კი ანიჭებენ ამ მეტსახელს, თუმცა ეს თამაში Grand Theft Auto III-ის გამოცემამდე 1 წლის ადრე გამიცა. Grand Theft Auto-ს კლონი თამაშები ძირითადად 3D მოქმედებით-სათავგადასავლო ჟანრის თამაშებია, სადაც მოთამაშეებს აქვთ იმის შესაძლებლობა, რომ ატარონ ნებისმიერი მანქანა ან ისროლონ ნებისმიერი იარაღი. . ასეთი თამაშები ხშირად შეიცავს ძალადობისა და კრიმინალურ ელემენტებს. აღსანიშნავი თამაშები, რომლებსაც ხშირად Grand Theft Auto კლონს ეძახიან, ესენია: Saints Row სერია, The Godfather,The Godfather II, The Getaway, The Getaway: Black Monday, Crackdown, Mafia: The City of Lost Heaven, Mafia II, Wheelman, True Crime: Streets of LA, True Crime: New York City, Scarface: The World Is Yours და The Simpsons Hit & Run, რომლებიც იყენებ თამაშის GTA-ისნაირ სტილს.
გამოხმაურებები
thumb|250px|GTA IV-ის დახატული რეკლამა [[ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკში]] 2001 წლიდან, Grand Theft Auto-ის სერიებმა მიაღწიეს უზარმაზარ წარმატებებს, ორივე მხირვ, კრიტიკულათად და ფინანსურადაც. მან მიიღო ყველა თამაშზე სრულყოფილი, ან თითქმის სრულყოფილი განხილვები და ქულები. მსოფლიო მასშტაბით, სულ 70 მილიონი ასლია გაყიდული 2008 წლის მარტის მონაცემებით. Times Online-მა აღნიშნა, რომ Grand Theft Auto IV-მა, GTA-ს სერიის კონსოლის უკანასკნელმა თამაშმა, დაამყარა რეკორდი და გაიყიდა პირველ დღეს მისი 609,000 ასლი დიდ ბრიტანეთში. პირველ კვირას კი დაახლოებით 6 მილიონი ასლი გაიყიდა და 500 მილიონ აშშ დოლარზე მეტი მოგება გამოიმუშავა.
მომავალი
Grand Theft Auto IV-ის გამოცემის შემდეგ, Rockstar Games-მა გამოსცა The Lost and Damned და Grand Theft Auto: Chinatown Wars. ისინი ასევე მუშაოებენ მეორე პაკეტზე, Grand Theft Auto IV-ის Xbox 360-ის ვერსიაზე, რომელსაც ერქმევა Grand Theft Auto: The Ballad of Gay Tony და გამოიცა 2009 წლის 29 ოქტომბერს. Grand Theft Auto: Chinatown Wars-ის PSP & iPhone/iPod Touch ვერსიაბი ასევე იქმნება და მუშავდება. Grand Theft Auto IV-ის გამოცემის შემდეგ, ხმები გავრცელდა, რომ შემდეგი სრული კონსოლის თამაში გამოვიდოდა 2009 წელს, თუმცა ამავე წლის იანვარში Rockstar-მა განაცხადა, რომ ეს იყო მხოლოდ ჭორი და სიმართლეს არ ეფუძნებოდა. Wedbush Morgan Securities-ის ვიდეო თამაშების ინდუსტრიის ანალიტიკოსი მაიკლ პაჩტერი ეხლაც დარწმუნებული იყო, რომ სერიის შემდეგი კონსოლის სრული ვერსია გამოვი 2010 წელს. Game Trailers-ის მეოცე ეპიზოდში, "დამატებით რაუნდში", პაჩტერმა განაცხადა: “მე აქტიურად ვფიქრობ, რომ მათ უკვე აქვთ მოფიქრებული ისტორია თავიანდ გონებაში. GTA5 უკვე დაგეგმილია და ვფიქრობ, რომ თქვენ მალე ნახავთ GTA-ს ახალ თამაშს ორ წელ ნახევარში. 2010 წლის მიწურულს, Grand Theft Auto 5 გამოვა”.
სქოლიო
*სერია კატეგორია:ვიდეო თამაშების სერიები კატეგორია:არახაზოვანი ვიდეო თამაშები კატეგორია:ღია სამყაროს ვიდეო თამაშები კატეგორია:მოქმედებითი-სათავგადასავლო თამაშები კატეგორია:ვიდეო თამაშების ფრენჩაიზები კატეგორია:Rockstar Games კატეგორია:ვიდეო თამაშები შემუშავებული გაერთიანებულ სამეფოში
დიმიტრი შევარდნაძე
დიმიტრი შევარდნაძე (დ. 1 დეკემბერი, 1885, ბახვი — გ. დეკემბერი, 1937) — ქართველი ფერმწერი, თეატრისა და კინოს მხატვარი, საზოგადო მოღვაწე, ეროვნული სამხატვრო გალერეის ფუძემდებელი. დიდი მუშაობა გასწია ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმისა და სამხატვრო აკადემიის დაარსებისთვის. განსაკუთრებული ღვაწლი მიუძღვის XVIII-XIX საუკუნეების ქართული პორტრეტული მხატვრობის ნიმუშების და ნიკო ფიროსმანის სურათების გამოფენაში, თავმოყრაში, შესწავლასა და პოპულარიზაციაში. 1917 წელს მან დაარსა საქართველოს მხატვართა კავშირი.
მისი მეუღლე იყო ქეთევან მაღალაშვილი.
ბიოგრაფია
დაიბადა გურიის სოფელ ბახვში, მასწავლებლის ოჯახში. 1906 წელს ქუთაისის რეალური სასწავლებლის დამთავრების შემდეგ ჭიათურის ქვანახშირის სტიპენდიით საზღვარგარეთ გაემგზავრა უმაღლესი განათლების მისაღებად.
მცირე ხანს ძმასთან ცხოვრობდა ციურიხში. 1907-1912 წლებში სწავლობდა მიუნხენის სამხატვრო აკადემიაში, პროფესორ ოტო ზეიცის კლასში. დანიშნული სტიპენდია მას არ ჰყოფნიდა ატელიეს, მოდელის, საღებავების და სხვა ხარჯების დასაფარად. ამიტომ იგი ფოტოგრაფთან მუშაობდა რეტუშორად და თავადაც მიჰყო ხელი ფოტოსაქმეს. ის მუშაობდა ჭიათურის სამთ-ტექნიკური სასწავლებლის ეკლესიის კანკელის მოხაატულობაზე, გარდა ამისა, ხატავდა კარიკატურებს ქართული იუმორისტული ჟურნალის „მათრახი და სალამურისთვის“. მიუხედავად ხელმოკლეობისა, შრომობდა თავდაუზოგავად. ერთხელ დრეზდენის გალერეაში მან აღფრთოვანებაში მოიყვანა რუმინეთის მეფე, ხელოვნების ცნობილი მოყვარული, როცა აკეტებდა კორეჯოს ნახატის „მინდა ღამის“ რეპროდუქციას. 1912 წელს მან დაამთავრა სამხატვრო აკადემია, მეცადინეობდა ხოლოშის სახელოსნოში, ამავე დროს ეცნობოდა სამუზეუმო საქმეს. 1916 წელს საქართველოში დაბრუნდა.
საქართველოში იყო ყველა კულტურული მოვლენის მოთავე ან მონაწილე. მისი თაოსნობით 1916 წელს დაარსდა „ქართველ ხელოვანთა საზოგადოება“, რომელიც იყო მხატვართა პირველი პროფესიული ორგანიზაცია საქართველოში. დამფუძნებელ კრებაზე თავმჯდომარის მოადგილედ აირჩიეს. საზოგადოებამ სტიპენდიები დაუნიშნა ახალგაზრდა ქართველ მხატვრებს: ლადო გუდიაშვილს, შალვა ქიქოძეს, ელენე ახვლედიანს, დავით კაკაბაძეს, შალვა ხმალაძეს და სხვებს. იგი აქტიურად მონაწილეობდა საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების საქმიანობაში (რომლის ნამდვილ წევრად ერთხმად აირჩიეს 1911 წელს).
აღსანიშნავია მისი მოღვაწეობა მუზეუმის კოლექციების დაკომპლექტების სფეროში. დიდია შევარდნაძის დამსახურება ნიკო ფიროსმანაშვილის შესწავლასა და მისი ნამუშევრების სამუზეუმო კოლექციის კუთვნილებად ქცევაში, აგრეთვე ქართულ ისტორიულ ძეგლების შესწავლასა და დაცვაში. შევარდნაძეს ფიროსმანი მიაჩნდა ეროვნულ მხატვრად, რომელსაც ყველაზე მეტად ჰქონდა კავშირი შენარჩუნებული ძველ ქართულ კედლის მხატვრობასთან. 1916 წელს მან მოაწყო ფიროსმანის ერთდღიანი გამოფენა. მიუხედავად სურვილისა, ვერ შეძლო გამოფენის გატანა საზღვარგარეთ. მან სამხატვრო გალერეას გადასცა ფისორმანის სხვადასხვა დროს შეძენილი 11 სურათი, რითაც საფუძველი ჩაუყარა მხატვრის ნაწარმოებების დიდ კოლექციას.
შევარდნაძის თაოსნობით 1916 წელს მოეწყო ექსპედიცია სოფელ ნაბახტევში, იქაური ღვთიმშობლის ეკლესიის მხატვრობის პირების გადმოსაღებად, სადაც დარჩენილი იყო XV საუკუნის დასაწყისის (1412-1431) ფრესკები ამირეჯიბთა საგვარეულო პორტრეტებით. ეკლესიის მხატვრობის ეს პირები გამოიფინა დიდების ტაძარში და საყოველთაო მოწონება დაიმსახურა. მისივე ინიციატივით ტრადიციად იქცა ფრესკის ასლების დაცვა საქართველოს მუზეუმებში. მოგვიანებით, 1935 წელს მისი ინიციატივით, მხატვარ-რესტავრატორ შალვა აბრამიშვილთან ერთად, კედელს მოშორებული, დასაღუპავად განწირული მოხატულობის ნაწილი ჩამოხსნა და საქართველოს ხელოვნების მუზეუმში გადმოიტანა.
1917 წელს იყო ინიციატორი სამხრეთ საქართველოში ექსპედიციის მოწყობისა, რომელშიც თავად რიგით წევრად მონაწილეობდა და რომელსაც ექვთიმე თაყაიშვილი ხელმძღვანელობდა. 1918 წელს ივანე ჯავახიშვილის გადაწყვეტილებით, შექმნა უნივერსიტეტის გერბი და ბეჭედი (დახატა რამდენიმე ვარიანტი). 1920 წელს მისი ინიციატივით დაარსდა ეროვნული სამხატვრო გალერეა. მან მთელ საქართველოში შეაგროვა მხატვრობის ნიმუშები, რომელთაგან ზოგს საჩუქრად აძლევდნენ, ზოგს ყიდულობდა და გადასცა გალერეას. მან თავი მოუყარა XIX საუკუნის თბილისური, სპარსული და დასავლური მხატვრობის ბევრ ღირსშესანიშნავ ნიმუშს. მან დატოვა თავისი ბინა ღუნიბის (ახლანდელი ბარნოვის) ქუჩაზე და გალერეის სარდაფში დასახლდა. თავისი ბინა დაუთმო მხატვარ ქეთევან მაღალაშვილს. მათ ერთმანეთი 1919 წელს გაიცნეს. კოლექციის გაფართოების გამო აუცილებელი იყო მუზეუმის გადატანა. შევარდნაძის ინიციატივით საქართველოს ხელოვნების მუზეუმი 1933 წელს გადაიტანეს მეტეხის ციხეში, ხოლო თავად ციხე კი — ორთაჭალაში. ამ ფაქტთან დაკავშირებით 1933 წლის ნოემბერში დიდი მიტინგი ჩატარდა. მიტინგზე მეტეხის ციხის ყოფილმა კომენდანტმა ციხის გასაღები ახალი მეტეხის დირექტორს, დიმიტრი შევარდნაძეს გადასცა. „ეს ციხე უნდა ვაქციოთ ახალ ლუვრად“ — ამბოდა შევარდნაძე.
1920-იან წლებში იგი იყო თბილისის რევკომის წარმომადგენელი თბილისის მუზეუმების დაცვის საქმეში. აირჩიეს კულტურის ძეგლთა დაცვის კომიტეტის თავმჯდომარედ. მანვე შექმნა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის საფოსტო მარკებისა და ფულის ნიშნების ესკიზები. 1925 წელს, როგორც საქართველოს განსახკომთან შექმნილი ქართული სასტამბო შრიფტის გარდაქმნის პროექტზე მომუშავე ჯგუფის წევრმა, ქართული შრიფტის გრაფიკული მოხაზულობის ახალი ვარიანტი შექმნა.
რეპრესია და სიკვდილი
დიმიტრი შევარდნაძე 1937 წლის საბჭოთა რეპრესიების მსხვერპლი გახდა. ლავრენტი ბერიას გადაწვეტილებით, 1937 წელს შოთა რუსთაველის იუბილეს აღსანიშნავად თბილისში უნდა დანგრეულიყო მეტეხის ტაძარი და მის ადგილას დადგმულიყო რუსთაველის ძეგლი. გადაწყვეტილებას წინა აღუდგნენ ქართველების გარკვეული ნაწილი, მათ შორის შედიოდნენ მიხეილ ჯავახიშვილი, სანდრო ახმეტელი და დიმიტრი შევარდნაძე. შევარდნაძე ჯერ მუზეუმის დირექტორობიდან გადააყენეს, ხოლო შემდეგ პრესაში დაიწყო კამპანია მის წინააღმდეგ. შევარდნაძე დააპატიმრეს, ხოლო მუზეუმის ახალმა დირექტორმა შევარდნაძის არასამუზეუმო ექსპონატებად მიჩნეული ნივთები მუზეუმის ეზოში საჯაროდ დააწვევინა. დახვრიტეს 1937 წლის დეკემბერში. რეაბილიტირებულია 1956 წლიდან.
შემოქმედება
ავტორია ფერწერული და გრაფიკული პორტრეტებისა, რომელთა შორის გამოირჩევა: „ავტოპორტრეტი“ (1910), „ნატიურმორტი ვარდებით“ (1913), „ქალი ფანჯარასთან საკერავით“ (1913), „მოხუცი პროფილში“ (1914), „მათემატიკის მასწავლებელი“ (1918).
შევარდნაძე იყო ერთ-ერთი პიონერი ქართული სათეატრო და კინოს მხატვრობისა. მას ეკუთვნის ზაქარია ფალიაშვილის ოპერის „აბესალომ და ეთერის“ დეკორაციებისა და კოსტიუმების ესკიზები (1924, რეჟ. კოტე მარჯანიშვილის), მ. ბალანჩივაძის ოპერის „თამარ ცბიერისა“ (1926) და დ. არაყიშვილის ოპერის „თქმულება შოთა რუსთაველზე“ (1919) კოსტუმების ესკიზები, პირველი ქართული პანტომიმის (თ. ვახვახიშვილის „მზეთამზე“, 1929) კოსტიუმებისა და ბუტაფორიების ესკიზები. შევარდნაძე იყო პირველი ქართული მხატვრული ფილმის – „ქრისტინეს“ (1916) დამდგმელი მხატვარი, აგრეთვე ფილმებისა: „ვინ არის დამნაშავე?“ (1925), „ელისო“ (1928), „ჯანყი გურიაში“ (1929).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი მხატვრები კატეგორია:დაბადებული 1885 კატეგორია:გარდაცვლილი 1937 კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში კატეგორია:ბახვში დაბადებულები კატეგორია:დაბადებული 1 დეკემბერი
ჩეხური ლიტერატურა
ჩეხური ლიტერატურა მოიცავს სამი კატეგორიის ნაწარმოებებს:
უფრო ხშირად პირველ ორ განსაზღვრებას იყენებენ, ჩეხური ლიტერატურის ზოგიერთი ანთოლოგია კი დასაშვებად მიიჩნევს მესამესაც, თუმცა ეს უკანასკნელი მაინც საკამათო რჩება.
ქრონოლოგია
1. ძველი (რომაუნი) ხანა - იან ჰუსის ეპოქამდე (836 - 1310).
2. საშუალო ხანა - იან ჰუსიდან იოსეფ II-მდე
3. ახალი ხანა - იოსეფ II-ის მმართველობიდან დრემდე
ძველი (რომაული) ხანა (863 - 1310)
ამ პერიოდში ლიტერატურა არ იწერებოდა ჩეხურ ენაზე, რადგან ეს ენა ჯერ არ არსებობდა. ტექსტები დაწერილი იყო ძველ სლავურ ენაზე, მაკედონიურ დიალექტზე, რომლის სლავური წარმოშობის ხალხისთვის საერთო სალაპარაკო ენა იყო. იყო ასევე ლათინური ტექსტებიც.
ეთნიკური თვალსაზრისით პირველი ჩეხი მწერალია კრისტიანი, რომელსაც ეკუთვნის კრისტიანის ლეგენდა. კოსმას დე პრაგის Chronica Bohemorum (ჩეხების ქრონიკა) ჩეხურ ლიტერატურაში ერთ-ერთი პირველი ისტორიული ტექსტია. ამ ეპოქისტვის ყველაზე ჩამოყალიბებულ ნაწარმოებად ითვლება პეტრ ზიტავსკის Chronicon Aulae Regiae (1338), რომელიც ასევე ისტორიას განეკუთვნება.
Amazon Kindle
Kindle-ს აქვს Wi-Fi მოწყობილობის  მხარდაჭერა, რათა მომხმარებელმა ინტერნეტის მეშვეობით იპოვოს სასურველი წიგნი, გაზეთი, ჟურნალი, გადმოწეროს ან იყიდოს ზოგიერთ ქვეყანაში. აღსანიშნავია, რომ იგი გამოდგება ბლოგების და ელექტრონული ფოსტის შესამოწმებლადაც. გვერდ Amazon.com-ს აქვს Kindle-ის წიგნების ცალკე კატეგორია. არის უფასო და მეკობრული მეთოდით გავრცელებული წიგნებიც.
წაკითხვადი ფაილის ფორმატები
თავდაპირველი Kindle კითხულობდა მხოლოდ (MOBI, PRC) გაფართოების, უბრალოდ ტექსტური ფაილის (TXT), Topaz-ის ფორმატის (TPZ) და ამაზონის საკუთარი, დაცული ფორმატის (AZW) ტიპის ფაილების.
Kindle
ამაზონმა გამოუშვა პირველი თაობის Kindle 19 ნოემბერს, 2007, 399$-ად. ის გაიყიდა 5 საათ ნახევარში და არ იყო ამაზონის საწყობში აპრილის ბოლომდე, 2008. ის არის ერთადერთი Kindle რომლის მეხსიერების გაზრდაც SD ბარათით არის შესაძლებელი.
მოწყობილობას გააჩნია 6 დუიმიანი, 4-დონიანი შავ-თეთრი ეკრანი და 250 მბ შიდა მეხსიერება. ამაზონს არ გაუყიდია იგი შეერთებული შტატების გარეთ.
Kindle 2
10 თებერვალს, 2009, ამაზონმა დააანონსა Kindle 2. გაყიდვაში გამოვიდა 23 თებერვლიდან, 2009. მას შეეძლო ტექსტის ხმამაღლა წაკითხვა და ჰქონდა 2 გბ შიდა მეხსიერება.
Kindle 2 საერთაშორისო ვერსია
7 ოქტომბერს, 2009, გამოუშვა საერთაშორისო ვერსია რომელიც 100-ზე მეტ ქვეყანაში გაიყიდა.
Kindle DX
ამაზონმა დააანონსა Kindle DX 6 მაისს, 2009. მას ჰქონდა დიდი ეკრანი, PDF მხარდაჭერა და აქსელერომეტრი. იყო უფრო მოსახერხებელი გაზეთების და სახელმძღვანელოების წასაკითხად.
Kindle DX Graphite
1 ივლისს, 2010, ამაზონმა გამოუშვა ახალი ვერსია Kindle DX „Graphite“ ახალი ელ მელნიანი ეკრანით.
Kindle Keyboard Wi-Fi და Wi-Fi/3G
ამაზონმა დააანონსა ახალი თაობის Kindle 28 ივლისს, 2010. ამაზონი არ იხსენიებდა მას როგორც Kindle 3 მაგრამ მას მიმომხილველები ხშირად ზუსტად ასე იხსენიებდნენ.
ეს Kindle ხელმისაწვდომი იყო 2 ვერსიად. ერთი Wi-Fi კავშირით, US$139, და მეორე, ორივე 3G და Wi-Fi კავშირით. ორივე იყენებდა ახალ E ink „Pearl“ ეკრანს.
Kindle
28 სექტემბერს, 2011, ამაზონმა დააანონსა ახალი მოდელი $79 და $109, რეკლამებით და მათ გარეშე შესაბამისად. შეინარჩუნა ძველი 6’’ ეკრანი და დაამატა ექსპერიმენტული ვებ ბრაუზერი. აქვს 9 ღილაკი, კლავიატურა ეკრანზე, 2გბ მეხსიერება და 2 თვიანი ბატარიის ტევადობა.
6 სექტემბერს, 2012, ამაზონმდა წარმოადგინა ახალი თაობა. იწყება $69 რაკლამით და $89 ურეკლამო. აქვს შავი ჩარჩო, უკეთესი კონტრასტი და ფონტების ცვლაა შესაძლებელი, ასევე 167 PPI პიქსელების სიმჭიდროვე და ყველაზე მსუბუქია (170g).