cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ძმები კარამაზოვები
სიუჟეტი
ალიოშას, მამისგან წამოსულს, გზად მოსწავლეები შეხვდნენ,. ისინი პატარა ბიჭს ქვებს ესროდნენ. ალიოშას შეეცოდა ბიჭუნა. მიუახლოვდა, მაგრამ პატარამ ჯერ ქვა ესროლა, შემდეგ თითზე მწარედ უკბინა. ეს ბიჭი შტაბსკაპიტან სნეგირიოვის შვილი აღმოჩნდა. ეს ის ადამიანი იყო, რომელიც ცოტა ხნის წინათ დიმიტრი კარამაზოვმა დუქნიდან წვერით გამოათრია და სცემა. მიზეზი კი შტაბს-კაპიტნის ფიოდორ პავლოვიჩთან და გრუშენკასთან ურთიერთობა იყო. სნეგერიოვს ხელთ მათი რაღაც თამასუქები ეპყრა.
ხოხლაკოვას სახლში ალიოშა ივანესა და კატერინა ივანოვნას გადაეყარა. მას ისევ მოუწია მონოლოგის მოსმენა. კატერინა ივანოვნა მგზნებარედ უმტკიცებდა, რომ დიმიტრის ერთგული იქნებოდა და გააბედნიერებდა მას. ქალს აინტერესებდა, რას ფიქრობდა ალიოშა ამაზე. უმცროსმა კარამაზოვმა გულახდილად უპასუხა, რომ კატერინას არ უყვარდა მისი უფროსი ძმა. ამ დროს ივანემ განაცხადა, რომ იგი დიდი ხნით აპირებდა მშობლიური ქალაქიდან წასვლას. მას არ სურდა, ამ ფარსის მოწმე გამხდარიყო. ის მიჩნევდა, რომ კატერინა დიმიტრი სჭირდებოდა მხოლოდ იმისთვის, რომ მუდმივად ჰქონოდა საშუალება, საკუთარი ერთგულება ემტკიცებინა და ორგულობისთვის გაეკიცხა მომავალი ქმარი.
ამ საუბრის შემდეგ ალიოშა შტაბს-კაპიტან სნეგირიოვთან წავიდა. კატერინა ივანოვნამ მასთან ორასი რუბლი გაატანა, როგორც დიმიტრის გამო დაზარალებულთან. კაპიტანი დიდი ოჯახის პატრონი იყო და უკიდურესად უჭირდა. ალიოშასთან საუბარში იგი ჯერ თავს ისულელებდა, ბოლოს კი გრძნობებს აჰყვა და გულახდილი საუბარი წამოიწყო. სნეგირიოვმა აიღო ფული და წარმოიდგინა, ამ ორასი რუბლით რამდენიმე რამის განხორციელებას შეძლებდა.
შტაბს-კაპიტნისგან წამოსული ალიოშა ისევ ქალბატონ ხოხლაკოვასთან მიბრუნდა და მის ქალიშვილ ლიზას ესაუბრა, რომელმაც ცოტა ხნის წინ წერილი გაუგზავნა. ლიზა სიყვარულში გამოუტყდა ალიოშას და ცოლად შერთვას სთხოვდა. ქალს რაღაც უცნაური განცდები დაუფლებოდა. სურვილი ჰქონდა, დატანჯულიყო 一 ვინმეს ეთხოვა ცოლად და მერე მიეტოვებინა. ლიზამ ჯვარცმული ბავშვის წამების სცენა აღწერა. მისი წარმოსახვით, ეს თავად ჩაიდინა. ხოხლაკოვას ქალიშვილს ივანე კარამაზოვი „ეშმაკისეულს“ ეძახდა.
ალიოშა ტრაქტირში წავიდა. იქ მას შუათანა ძმა ეგულებოდა. აქ რომანის ერთ-ერთი საკვანძო სცენა ვითარდება. ეს არის ორი „რუსი ბიჭის“ შეხვედრა. როდესაც ისინი ერთად არიან, ყოველთვის მარადიულ თემებზე საუბრობენ. მათი განსჯის საგანი ღმერთი და უკვდავებაა.
ივანემ თავისი საიდუმლო გაამჟღავნა და უპასუხა ალიოშასთვის მეტად საინტერესო კითხვას: „ვისი ან რისი გწამს?“
ამ დროს ბერი ზოსიმე გარდაიცვალა. მისი სიკვდილის შემდეგ ყველა საოცრების მოლოდინში იყო, მაგრამ როდესაც გვამმა ხრწნა დაიწყო, მოლოდინი მთრთოლვარება ბრაზმა შეცვალა. ალიოშაც შეშფოთდა. ამ განწყობით წამოვიდა მონასტრიდან. მას თან სემინარისტი-ათეისტი რაკიტინი ახლდა. ეს ადამიანი ინტრიგანი და მოშურნე იყო. მან ალიოშა გრუშენკას სახლში მიიყვანა. დიასახლისი რაღაც ამბის მოლოდინში იყო და ღელავდა. ალიოშას გამოჩენამ გაახარა. თავიდან კეკლუცობა დაიწყო, მუხლებზე ჩამოუსკუპდა სტუმარს, მაგრამ როგორც კი ბერი ზოსიმეს გარდაცვალება შეიტყო, შეიცვალა. ალიოშას თბილმა საუბარმა ქალს გული მოულბო. მან თავისი სადარდელი გაუმჟღავნა უმცროს კარამაზოვს. იგი ცნობას ელოდა თავისი ყოფილი კავალერისგან, რომოდესმე შურს იძიებდა. ახლა კი მზად იყო ამ კაცის წინაშე თავი დაემცირებინა, ძაღლივით გაწოლილიყო მის ფეხებთან. და მართლაც, როგორც კი გრუშენკამ შეიტყო, რომ მისი „ყოფილი“ მოსკოვში იმყოფებოდა, დაუყოვნებლივ გაემგზავრა მასთან.
ამ დროს გრუშენკას გამო მამისადმი ეჭვით შეპყრობილი დიმიტრი კარამაზოვი იმას ფიქრობდა, ფული სად ეშოვა. ადგილს ვერ პოულობდა. სურვილი ჰქონდა, თავისი გულისსწორი წაეყვანა სადმე და დაეწყოთ ახალი, პატიოსანი ცხოვრება. ფული კი კატერინა ივანოვნასთვის ვალის დასაბრუნებლად სჭირდებოდა. დიმიტრი გრუშენკას მდიდარ ვაჭარ კუზმა სამსონოვთან მივიდა. სამი ათასი რუბლის სანაცვლოდ სოფელ ჩერმაშნიას მამულები შესთავაზა, რომელიც ეკუთვნოდა თუ არა მას, საეჭვო იყო. კუზმა სამსონოვმა დამცინავად ურჩია, ვაჭარ გორსტკინთან მისულიყო, რომელიც ფიოდორ პავლოვიჩისგან ამ მიწების შესყიდვას აპირებდა. დიმიტრის რჩევა ჭკუაში გაუჯდა. იგი გორსტკინთან მივიდა. ვაჭარს ეძინა. დიმიტრიმ მთელი ღამე უთია და გამთენიისას მასაც ჩაეძინა. გამოღვიძებულს ვაჭარი ისევ უგონოდ მთვრალი დახვდა. სასოწარკვეთილი დიმიტრი ხოხლაკოვასთან წავიდა, რათა ფული ესესხა, მასპინძელი კი შეეცადა, მისთვის ოქროს საბადოებზე წასვლა ჩაეგონებინა.
დიმიტრიმ გრუშენკა ფუნდუკში აღმოაჩინა. აქვე იყვნენ სხვებიც: ორი პოლონელი, ერთი სიმპათიური ახალგაზრდა მამაკაცი, სახელად კალგანოვი და მემამულე მაქსიმოვი, რომელიც თავისი ხუმრობებით ართობდა ყველას. გრუშენკას ჯერ შეეშინდა დიმიტრის დანახვის, შემდეგ კი გაუხარდა. კარამაზოვი დაფრთხა. იქ მყოფებს ელაქუცებოდა, მაგრამ საუბარი არ გამოუვიდა. შემდეგ ბანქოს თამაში დაიწყეს. დიმიტრი აგებდათამაშის დროს, მან გრუშენკას ყოფილ კავალერს ფული შესთავაზა, იმ პირობით, რომ ქალს თავს დაანებებდა. უცებ აყალმაყალი ატყდა. აღმოჩნდა, რომ პოლონელებს ბანქოს ქაღალდები შეეცვალათ და თამაშის დროს იტყუებოდნენ. ისინი დაიჭირეს და ოთახში გამოკეტეს. ამის შემდეგ მონადიმეები ეშხში შევიდნენ, სიმღერა და ცეკვა არ წყდებოდა... შეზარხოშებული გრუშენკა უცებ მიხვდა, რომ მხოლოდ დიმიტრი უყვარდა და მისი ბედი სამარადჟამოდ ამ ადამიანს უკავშირდებოდა.
მოგვიანებით მოკროეში „ისპრავნიკი“(სამაზრო პოლიციის უფროსი), გამომძიებელი და პროკურორი ჩავიდნენ. მათ დიმიტრის მამის მკვლელობაში დასდეს ბრალი. კარამაზოვი გაოგნდა 一 მის სინდისზე მხოლოდ მსახურის, გრიგორის სისხლი იყო. როდესაც შეიტყო, რომ მსახური ცოცხალი გადარჩა, გახალისდა. აქვე აღსანიშნავია, რომ დიმიტრის კატერინა ივანოვნას ფული მთლიანად არ ჰქონდა დახარჯული. დარჩენილი თანხა ნაჭრის ტომსიკაში ჩაუდია და გულზე დაუკიდია. ეს იყო მისი „დიდი საიდუმლო“ და, ამავე დროს, სირცხვილიც, რადგან, ბუნებით რომანტიკოსმა, ერთგვარი წინდახედულობა და ანგარიშიანობაც კი გამოიჩინა. სწორედ ამის აღიარება გაუჭირდა ყველაზე მეტად. გამომძიებლისთვის მისი სულიერი ტანჯვის გაგება შეუძლებელი აღმოჩნდა. რაც შეეხებოდა ფიოდორ პავლოვიჩის მკვლელობას, მთელი რიგი ფაქტები დიმიტრის წინააღმდეგ მეტყველებდა.
სიზმარში მიტიამ(დიმიტრიმ) დასუსტებული და ღონემიხდილი ქალი ნახა. ნისლში იდგა და ხელში ატირებული ბავშვი ეჭირა. დიმიტრის სურდა, ტირილის მიზეზი გაეგო. აინტერესებდა, რატომ არ აჭმევდნენ პატარას, რატომ იყო მოშიშვლებული სტეპი და რატომ არ მღეროდნენ მხიარულ სიმღერებს.
ჯერ რომ არ განეცადა, ისეთი ძალით იჩინა თავი გრძნობებმა დიმიტრის სულში. მას სურვილი გაუჩნდა, რაღაც განსაკუთრებული გაეკეთებინა და ახალი მიზნისა თუ ნათელი ნიშანსვეტისკენ წასულიყო.
მალევე გაირკვა, რომ ფიოდორ პავლოვიჩი ლაქია სმერდიაკოვმა მოკლა. იგი ყველას თავს აჩვენებდა, თითქოს ეპილეფსიით იყო ავად. სწორედ იმ დროს, როცა მოხუცი გრიგორი უგონოდ ეგდო, იგი თავის ბატონთან მივიდა. მოტყუებით გააღებინა კარი, თავში რამდენჯერმე დაარტყა პრესპაპიე. შემდეგ ის ავადსახსენებელი სამი ათასი რუბლი აიღო, რომლის ადგილსამყოფელი, პატრონის გარდა, მხოლოდ მან იცოდა. ახლა კი იგი უკვე ნამდვილად ავად იყო. სმერდიაკოვმა გულახდილად მოუყვა ყველაფერი მის სანახავად მოსულ ივან კარამაზოვს; იმ ადამიანს, რომელიც, ლაქიას აზრით, ამ დანაშაულის სულისჩამდგემლი იყო. სწორედ ივანეს მიერ წამოჭრილმა იდეამ, რომ ყველაფერი ნებადართულია, სმერდიაკოვზე წარუშლელი შთაბეჭდილება დატოვა. ივანეს არ უნდოდა იმის დაჯერება, რომ დანაშაული მისი უსიტყვო თანხმობითა და პასიური ხელშეწყობით მოხდა. იმდენად ძლიერი იყო სინდისის ქენჯნა, რომ ივანემ ვეღარ გაუძლო და ჭკუაზე შეიშალა. მას რუსი ჯენტლმენის სახით კუბოკრულ პანტალონებში გამოწყობილი ეშმაკი გამოეცხადა, რომელიც დამცინავად იმეორებდა მის აზრებს. შუათანა კარამაზოვი კი ცდილობდა ეშმაკისგან გაეგო, არსებობდა თუ არა ღმერთი. უკანასკნელად რომ ნახა, ივანე სმერდიაკოვს დაჰპირდა, რომ სასამართლოზე ყველაფერს აღიარებდა. ლაქია დაიბნა. მისთვის ივანე სულ სხვა ადამიანი იყო; ის სხვებს არ ჰგავდა. სმერდიაკოვმა ვერ აიტანა, როდესაც დაინახა, როგორ ჭოჭმანობდა კარამაზოვი, გადასცა სახლიდან აღებული ფული და მოგვიანებით თავი ჩამოიხრჩო.
კატერინა ივანოვნა და ივანე ფიოდოროვიჩი დიმიტრის ამერიკაში გაქცევის გეგმას აწყობდნენ. კატერინას ჯერ ვერ გადაეწყვიტა, როგორ გამოვიდოდა სასამართლოზე 一 გამამართლებელ ჩვენებას მისცემდა თუ ისეთ სიტყვას იტყოდა, რომ დაღუპავდა თავის ყოფილ საქმროს. ქიშპი მასა და გრუშენკას შორის ჯერ კიდევ გრძელდებოდა.
დიმიტრიმ შეხვედრისას ალიოშას უთხრა, რომ ერჩივნა დასჯილიყო და ტანჯვით განწმენდილიყო. სასამართლო პროცესი მოწმეების დაკითხვით დაიწყო. დასაწყისში მიცემულმა ჩვენებებმა ნათელი ვერ მოჰფინა საქმის ვითარებას, მაგრამ მოვლენები უფრო დიმიტრის სასარგებლოდ ვითარდებოდა. ივან ფიოდოროვიჩის გამოსვლამ ყველა შეძრა. მან დიდი ხნის მერყეობის შემდეგ სასამართლოს შეატყობინა, რომ მკვლელი სმერდიაკოვი იყო, ამის საბუთად კი ლაქიისგან მიღებული ფული წარუდგინა დამსწრეთ. დიახ, სმერდიაკოვმა მოკლა, მე კი ვასწავლე, როგორ გაეკეთებინა ეს, 一 მიმართა ივანემ სასამართლოს. მისი საუბარი სულ უფრო და უფრო ემსგავსებოდა ბოდვას. იგი ყველას ადანაშაულებდა. ბოლოს ძალით გაიყვანეს, მაგრამ ახლა კატერინა ივანოვნას დაეწყო ისტერიკა. მან სასამართლოს „მათემატიკური“ მნიშვნელობის საბუთი წარუდგინა. ეს იყო დიმიტრისგან მკვლელობამდე მიღებული წერილი, რომელშიც შვილი მამის მოკვლით იმუქრებოდა. ეს ჩვენება გადამწყვეტი გამოდგა. კატერინა ივანოვნამ გაწირა დიმიტრი, რათა გადაერჩინა ივანე. მის გამოსვლას პროკურორისა და ადვოკატის სიტყვები მოჰყვა. ორივე ჭკვიანურად და ღრმად მსჯელობდა საქმეზე. მათ რუსული კარამაზოვშჩინის სურათი დახატეს და შორსმჭვრეტელურად გააანალიზეს დანაშაულის სოციალური და ფსიქოლოგიური მიზეზები. ისინი არწმუნებდნენ მსმენელთ, რომ გარემოებებს, შექმნილ ატმოსფეროს, საზოგადოებას, რომელშიც დიმიტრი ტრიალებდა და სულმდაბალ მამას, რომელიც ნებისმიერ მჩაგვრელზე უარესია, განა შეეძლოთ, დანაშაულისაკენ არ ებიძგათ ადამიანისთვის?!ორივე გამომსვლელმა დაასკვნა, რომ დიმიტრი არაპირდაპირი, მაგრამ მაინც მკვლელი იყო. კარამაზოვი დამნაშავედ სცნეს და გაასამართლეს.
რომანი ილიუშა სნეგერიოვის, კაპიტან სნეგერიოვის შვილის დაკრძალვით მთავრდება. ალიოშა კარამაზოვი საფლავთან შეკრებილ ბიჭებს მოუწოდებს, იყვნენ სიკეთის მთესველები, პატიოსნები, არასოდეს დაივიწყონ ერთმანეთი, არ შეეშინდეთ ცხოვრების და, ახსოვდეთ, რომ იგი მშვენიერია, როდესაც კარგსა და მართალ საქმეებს აკეთებ.
სქოლიო
კატეგორია:დოსტოევსკის ნაწარმოებები კატეგორია:ფილოსოფიური რომანები კატეგორია:1880 წლის რომანები კატეგორია:ეგზისტენციალისტური რომანები კატეგორია:ფილმებად ადაპტირებული რომანები
ჭალისოფელი (ხევსურეთის თემი)
ჭალისოფელი — სოფელი საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის დუშეთის მუნიციპალიტეტში (ხევსურეთის თემი). მდებარეობს თუშეთ-ხევსურეთის კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ლიქოკისხევის (ხევსურეთის არაგვის მარცხენა შენაკადი) ნაპირას, ზღვის დონიდან 1760 მ, დუშეთიდან 75 კმ.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 7 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ესპანეთის პრიმერა დივიზიონი 2007-2008
ლა-ლიგის რიგით 77 გათამაშება 2007 წლის 25 აგვისტოს დაიწყო და 2008 წლის 18 მაისს დასრულდა.
ბომბარდირები
ბოლოს განახლებულია 18 მაისი, 2008
კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის სეზონები
ჯეფ დაუნზი
ჯეფრი „ჯეფ“ დაუნზი (დ. 1952 წლის 25 აგვისტოს) — ინგლისელი მუსიკოსი. იგი ცნობილია, როგორც ჯგუფების The Buggles, Yes და Asia კლავიშისტი. ჯეფი ძირითადად კლავიშებიან ინსტრუმენტებთან მუშაობს. The Buggles-ის წევრობის პერიოდში იგი იყენებდა რამდენიმე სინთეზატორს, რათა მიეღო ტექნოპოპის ჟღერადობა. გინესის მსოფლიო რეკორდების წიგნის მიხედვით, იგი რეკორდსმენია სცენაზე ერთდროულად 28 კლავიშებიანი ინსტრუმენტის გამოყენებით.
ინსტრუმენტები
დაუნზი იყენებს შემდეგ ინსტრუმენტებს:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1952 კატეგორია:ინგლისელი მუსიკოსები კატეგორია:Yes-ის წევრები
მუჟავა
მუჟავა — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: მუჟავა, ნაშამგუ, ოლორი). მდებარეობს მდინარე ოლორის (ენგურის შენაკადი) ნაპირებზე, ზღვის დონიდან 360 მეტრზე. წალენჯიხიდან დაშორებულია 30 კილომეტრით. ჯვრიდან 6 კმ-ით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 298 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ვარსკვლავური გზა: შურისგება
ვარსკვლავური გზა: შურისგება (Star Trek: Nemesis) — მეათე სრულმეტრაჟიანი მხატვრული ფილმი, რომლის მოქმედება მიმდინარეობს ვარსკვლავური გზის სამყაროში.
სიუჟეტი
პლანეტა რომულზე სხდომის დროს ამოქმედდა უცნაური მოწყობილობა, ლომელმაც დახოცა ყველა საბჭოს წევრი.
პლანეტა კოლარუს 3-ზე პოულობენ ანდროიდს რომელიც დეიტას იდენტურია. იგი აღმოჩნდება დეიტას პროტოტიპი — B-4. პიკარს მოსდის შეტყობინება რომ რომულანები იწვევენ მას მოლაპარაკებებზე. მათი წარმომადგენელი — შიზონი, აღმოჩნდება პიკარის კლონი, თუმცა მასზე გაცილებით ახალგაზრდა. იგი უყვება პიკარს რომ იყო საიდუმლო გეგმის ნაწილი, მას უნდა ჩაენაცვლებინა პიკარი. კლონი იტაცებს პიკარს ოპერაციის ჩასატარებლად, რომელიც სჭირდება საკუთარი სიციცხლის გადასარჩენად. B-4 ამასობაში აგროვებს ცნობებს რომულანებისთვის.
შიზონის ხომალდს გარდა შენიღბვისა და დიდი რაოდენიბით შეიარაღებისა აღჭურვილია საიდუმლო იარაღით, რომლითაც გაანადგურეს საბჭო. „ენტერპრაიზი“ მარცხდება ბრძოლაში, მაგრამ შიზონი არ აპირებს მის განადგურებას, მას სჭირდება პიკარი ცოცხალი, ამიტომაც იგი აგზავნის დესანტს. პიკარი აზიანებს მტრის ხომალდს. შიზონი აპირებს გამოიყენოს საიდუმლო იარაღი და გაამადგურის ჯერ „ენტერპრაიზი“, ხოლო შემდეგ დედამიწა
პიკარი გადადის შიზონის ხომალდზე და ბრძოლაში კლავს მას. დეიტა იყენებს ტელეპორტატორს, აგზავნის პიკარს „ენტერპრაიზზე“ და ანადგურებს იარაღს. აფეთქების შედეგად ხიმალდი დეიტასთან ერთად ნადგურდება.
ფილმის მოქმედება მიმდინარეობს 2379 წელს.
ბედრჟიხოვი (იაბლონეც-ნად-ნისოუს რაიონი)
ბედრჟიხოვი (Bedřichov, Friedrichswald) — მუნიციპალიტეტი და სოფელი ჩეხეთის რესპუბლიკის ლიბერეცის მხარის იაბლონეც-ნად-ნისოუს რაიონში. სოფელში 300-მდე ადამიანი ცხოვრობს.
სპორტი
ბედრჟიხოვი არის სათხილამურო კურორტი, სადაც 2009 წელს ჩატარდა ჩრდილოური სათხილამურო მსოფლიო ჩემპიონატი. პოპულარული ადგილია სათხილამურო სპორტის მოყვარულებში.
კარლოს მანუელ დე სესპედესი
კარლოს მანუელ დე სესპედესი დელ კასტილო (Carlos Manuel de Céspedes del Castillo; დ. 18 აპრილი, 1819, ბაიამო — გ. 27 თებერვალი, 1874, სან-ლორენსო) — ესპანელი კოლონიზატორების (1868–1878) წინააღმდეგ ათწლიანი ომის ერთ-ერთი ხელმძღვანელი.
ბიოგრაფია
დაიბადა მსხვილი პლანტატორების ოჯახში. სწავლობდა ჰავანაში, მიიღო ბაკალავრის ხარისხი სამოქალაქო სამართალში (22 მარტი 1838). 1840–1844 წლებში სწავლობდა ბარსელონის და მადრიდის უნივერსიტეტებში. პროფესიით იყო ადვოკატი. ესპანეთიდან დაბრუნების შემდეგ შეიძინა ლა-დემახაგუა (La Demajagua) თამბაქოს პლანტაციასთან ერთად კუბის აღმოსავლეთ ნაწილში, ქალაქ ბაიამოსთან ახლოს. იარას მუნიციპალიტეტში მან გამოაქვეყნა დამოუკიდებლობის დეკლარაცია (ასევე ცნობილია, როგორც «10 ოქტომბრის მანიფესტი»), სადაც გამოაცხადა დამოუკიდებელი კუბის შექმნა. ამბოხებულთა დევიზი გახდა ლოზუნგი «დამოუკიდებლობა ან სიკვდილი».
სესპედესი მეთაურობდა ამბოხებას, რომელმაც იფეთქა კუბაში 1868 წლის 10 ოქტომბერს. მან გაათავისუფლა მისი კუთვნილი მონები და მიიღო ისინი თავის რიგებში, ამით მან მაგალითი აჩვენა კუბის დამოუკიდებლობისათვის მებრძოლ სახვა მონაწილეებს. სესპედესის მიერ შექმნილმა არმიამ სწრაფად დაიპყრო აღმოსავლეთის სამი პროვინცია. 1869 წელს მისი მონაწილეობით დაიწერა კუბის პირველი კონსტიტუცია, რომელიც მიიღო 1869 წლის 10 აპრილს დამფუძნებელმა კრებამ აღმოსავლეთის დეპარტამენტებიდან. ამ კონსტიტუციის თანახმად კუბაში მონათმფლობელობა აიკრძალა, კუბა გამოცხადდა სუვერენულ დამოუკიდებელ სახელმწიფოდ, რომელიც შედგებოდა ოთხი შტატისგან, სესპედესი არჩეული იქნა კუბის პირველ პრეზიდენტად. 1873 წელს ის პრეზიდენტის პოსტზე შეცვალა დეპუტატთა პალატის წარმომადგენელმა სალვადორ სისნეროსმა. 1874 წელს კარლოს მანუელ დე სესპედესი ესპანელებს ტყვედ ჩაუვარდა და თებერვალში ის დახვრიტეს.
პატრიოტული საქმიანობისათვის კარლოს მანუელ დე სესპედესის კუბელებმა «მამულის მამა» (Padre de la Patria) უწოდეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კუბელი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 18 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1819 კატეგორია:გარდაცვლილი 27 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1874
შულავერ-შომუთეფეს კულტურა
300px|მინი|შულავერ-შომუთეფეს კულტურის ნეოლითური ღვინის ჭურჭელი შულავერ-შომუთეფეს კულტურა — არქეოლოგიური კულტურა, რომელიც გვიან ნეოლითში და ენეოლითში გავრცელებული იყო ამიერკავკასიაში, თანამედროვე საქართველოსა და აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე. თარიღდება ძვ. წ. 6000-4000 წლებით. სახელწოდება მიიღო შულავრის გორისა (საქართველო) და შომუთეფეს (აზერბაიჯანი) დასახლებების მიხედვით.
იმირის გორა და შულავრის გორა 1965-1971 წწ. შეისწავლა ს. ჯანაშიას სახელობის საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმისა და თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გაერთიანებულმა ექსპედიციამ (ხელმძღვანელები ო. ჯაფარიძე, ალ. ჯავახიშვილი), ხოლო შომუთეფე შეისწავლეს 1961-1964 წლებში.
შულავერ-შომუთეფეს კულტურა წინ უსწრებს მტკვარ-არაქსის კულტურას, რომელიც არსებობდა ამიერკავკასიაში და ახლო აღმოსავლეთის მიმდებარე რეგიონებში დაახლოებით ძვ. წ. 4000-2200 წლის განმავლობაში და რომელმაც მოგვიანებით მნიშვნელოვნად ზეგავლენა მოახდინა თრიალეთის კულტურაზე (ძვ. წ. 2200-1500 წწ.). აღმოსავლეთ საქართველოში გავრცელებული სიონის კულტურა უნდა იყოს გარდამავალი ეტაპი შულავერ-შომუთეფეს კულტურიდან მტკვარ-არაქსის კულტურაზე.
აზერბაიჯანში, ლეილათეფეს კულტურის ფენები ზოგიერთ შემთხვევაში გადაფარავს შულავერი-შომუთეფესს კულტურის ადრეულ ფენებს.
შულავერ-შომუთეფეს კულტურა, ისევე როგორც სამხრეთ კავკასიის მეზობელი ნეოლითური კულტურები, იარაღების დასამზადებლად იყენებდა ადგილობრივ ობსიდიანს, დაკავებული იყო მესაქონლეობით (მსხვილფეხა პირუტყვი, ღორი), კულტივირებული მცენარეების, მათ შორის ყურძნის მოყვანით. სოფელ იმირის ახლოს მდებარე გადაჭრილი გორის მასალები რადიოლოგიური ანალიზის შედეგად თარიღდება ძვ. წ. 6000 წლით.
სქოლიო
კატეგორია:არქეოლოგიური კულტურები კატეგორია:არქეოლოგია საქართველოში კატეგორია:არქეოლოგია აზერბაიჯანში
მიხეილ მოსტკოვი
მიხეილ მოსტკოვი (დ. 28 მაისი, 1900, აბაშა — გ. 18 მარტი, 1956, თბილისი) — ქართველი საბჭოთა ჰიდროტექნიკოსი და ჰიდროენერგეტიკოსი, პროფესორი (1937), ტექნიკურ მეცნიერებათა დოქტორი (1939), საქართველოს სსრ-ის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი.
ბიოგრაფია
1922 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო პოლიტექნიკური ინსტიტუტი 1922 წელს. მუშაობდა აზერბაიჯანისა და საქართველოს საპროექტო დაწესებულებებში. 1955-1956 წლებში იყო საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოს მაღალი კაშხალების კომისიის თავმჯდომარე; 1937-1956 წლებში „თნჰისკის“ და 1941-1956 წლებში „თბილჰიდეპის“ მუდმივი კონსულტანტი; ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას.
კაპუცინები
მინი|მარჯვნივ|250პქ|კაპუცინელი ბერი კაპუცინები (Ordo Fratrum Minorum Capucinorum; შემოკლ. — კაპუცინები) — კათოლიკური ორდენი. შეიქმნა 1525 წელს ფრანცისკანელთა ორდენის განშტოების სახით. 1619 წლიდან დამოუკიდებელი ორდენია. ორდენის წევრებმა სახელწოდება მიიღეს ანაფორაზე მიკერებული უხეში მაუდის წვეტიანი კაპიუშონის გამო. ორდენის წევრთა მიზანი იყო ადრინდელი ფრანცისკული თემების ასკეტური ხასიათის აღდგენა. კაპუცინებმა დიდი როლი ითამაშეს კონტრრეფორმციაში.
ამჟამად ორდენში დაახლოებით 15 ათ. წევრია. დიდი ბრიტანეთში მოქმედებს მათი 10 მონასტერი, ირლანდიაში – 3, უკრაინაში – 6, რუსეთში – 1. გარდა ამისა გააჩნიათ 200-მდე მისია მთელ მსოფლიოში განსაკუთრებით ინდოეთში, ეთიოპიაში და თურქეთში.
ლიტერატურა
კატეგორია:კათოლიკური ორდენები
ჭალის ტყე
ჭალის ტყე — მდინარის პირას ვიწრო ზოლად გაყოლებული ტყე. საქართველოში ჭალის ტყეები უმთავრესად გვხვდება მდინარეების მტკვრის, ქსნის, იორისა და ალაზნის პირას, პირველ ტერასებზე, რომელთა სანაპირო ჭალების სასოფლო-სამეურნეო მიზნით ათვისების გამო ჭალის ტყეების ფართობი მკვეთრად შემცირდა. ჭალის ტყეების ჯიშობრივ შემადგენლობაში მთავარი ადგილი უკავია ხვალოს (თეთრი ვერხვი), ოფს (შავი ვერხვი) და სხვ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ტყეები
ჭალისუბანი
გეოგრაფიული სახელი ჭალისუბანი შეიძლება აღნიშნავდეს:
მოსქე
ლიტერატურა
კატეგორია:ძველი ბერძენი პოეტები
ზენა სოფელი
ზენა სოფელი — ისტორიული მხარე ქართლში გვიანდელი შიდა ქართლის ნაწილი. მოიცავდა მდ. მტკვრის შუა წელის აუზს, რომელსაც აღმოსავლეთიდან მდინარე არაგვი და არმაზის ხევი ესაზღვრება, დასავლეთიდან - ლიხის ქედი, სამხრეთიდან - თრიალეთის ქედი, ჩრდილოეთიდან — კავკასიონი.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარეები
ზარადი
მინი|284x284პქ|ახლოაღმოსავლური მუზარადი, რომელზეც ზარადია შემოვლებული. ზარადი — ჯაჭვის ბადე, რომელიც საბრძოლო თავსაბურავს გარშემო ჰქონდა დამაგრებული. ფარავდა ყელის, კისრისა და მხრების არეს, ხანდახან მთლიანად სახესაც, რა შემთხვევაშიც მასში მხედველობისთვის ღიობები კეთდებოდა.
როგორც წესი, თავდაპირველად ზარადს უშუალოდ საბრძოლო თავსაბურავში გაკეთებული ნახვრეტებზე კიდებდნენ, თუმცა 1320-იანი წლებიდან დაწყებული, დასავლეთ ევროპაში დაიწყეს მოხსნადი ზარადების დამზადება. ამგვარი ზარადი ეკიდებოდა არა უშუალოდ მუზარადზე, არამედ ტყავის სარტყელზე, რომელიც თავის მხრივ, მიმაგრებული იყო მუზარადზე და საჭიროების შემთხვევაში ეხსნებოდა მას.
XIV საუკუნისთვის ევროპაში ზარადმა დაიწყო მთლიანი ჯაჭვის კაპიუშონის — ჩაბალახის ჩანაცვლება და XV საუკუნისთვის სრულად დაიკავა მისი ადგილი.
ევროპაში ზარადები ყველაზე ხშირად ბასინეტის ტიპის მუზარადებზე მაგრდებოდა, საქართველოსა და ახლო აღმოსავლეთში კი საცხვირიან ან უსაცხვირო მუზარადებზე.
სქოლიო
კატეგორია:საბრძოლო თავსაბურავები კატეგორია:საბრძოლო აღჭურვილობა
დავიდე დი ჯენარო
დავიდე დი ჯენარო (დ. 16 ივნისი, 1988) — იტალიელი ფეხბურთელი. კარიერა დაიწყო „მილანში“. ერთი წლის შემდეგ იგი გადავიდა „რეჯინაში“. 2009-2010 წლებში ის კვლავ „მილანში“ გამოდიოდა. მან „მილანში“ მხოლოდ 2 თამაში ითამაშა. შემდეგ დი ჯენარო გადავიდა „მილანიდან“ არენდით „ლივორნოში“, შემდეგ „პადოვაში“.
სამეფო ფლოტი
thumb|სამეფო ფლოტის დროშა სამეფო სამხედრო-საზღვაო ფლოტი (ინგლ. Royal Navy) — დიდი ბრიტანეთისა და ჩრდილოეთ ირლანდიის გაერთიანებული სამეფოს სამხედრო-საზღვაო ძალების ძირითადი ნაწილი. მსოფლიოს სამხედრო-საზღვაო ფლოტებს შორის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი და ტრადიციებით მდიდარი. XVIII ს. დასაწყისიდან 1956 წლამდე მსოფლიოში ყველაზე დიდი და ძლიერი იყო, რამაც მეტწილად განაპირობა ბრიტანეთის იმპერიის სიძლიერე და უზრუნველყო მისი განვითარება.
ვიდეო
კატეგორია:სამეფო ფლოტი კატეგორია:საზღვაო ფლოტები
მიგელ I
მიგელ I (Miguel I de Bragança; დ. 26 ოქტომბერი, 1802, ლისაბონი, პორტუგალია — გ. 14 ნოემბერი, 1866, კარლსრუე, გერმანია) — გაერთიანებული პორტუგალიის, ბრაზილიისა და ალგარვის მე-3-ე მეფე ბრაგანსის დინასტიიდან 1828 -1834 წლებში.
ჟუან VI-ის და კარლოტა ჟოაკინა ესპანელის შვილი. დაიბადა პორტუგალიაში, მაგრამ 1807 წელს ოჯახთან ერთად საცხოვრებლად გადავიდა ბრაზილიაში, სადაც გაატარა ბავშვობა.
ჟუან VI-ის გარდაცვალების შემდეგ, მისმა უფროსმა ძმამ ბრაზილიის იმპერატორმა პედრუ I-მა, პორტუგალიის სამეფო ტახტზე უარი თქვა, მაგრამ არა მიგელის, არამედ საკუთარი შვილის 7 წლის მარიას სასარგებლოდ. მარია გამოაცხადა საზღვარგარეთ მყოფი მიგელის დანიშნულად და მიგელი მის რეგენტად. 1828 წელს მიგელი დაბრუნდა პორტუგალიაში მოაწყო გადატრიალება, მარია გადააყენა და თავი გამოაცხადა მეფედ. მარია ქვეყნიდან გაიქცა. პედრუს, მარიას და მიგელის მომხრეებს შორის გამართულ ბრძოლას საბოლოოდ 1834 წელს მარიას მეორედ გამეფება მოჰყვა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პორტუგალიის მეფეები კატეგორია:დაბადებული 26 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1802 კატეგორია:გარდაცვლილი 14 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1866 კატეგორია:გენერალისიმუსები
Travelling (ალბომი)
Travelling: Songs from Studios, Stages, Hotelrooms, and Other Strange Places — შვედური პოპ-როკ დუეტ როქსეტის მერვე სტუდიური ალბომი, გამოსული 2012 წლის 26 მარტს.
ალბომის თავდაპირველი სახელწოდება იყო Tourism 2, იგი უნდა ყოფილიყო 1992 წლის Tourism-ის ანალოგი და გაგრძელება. აგრეთვე განიხილავდნენ სახელწოდებებს 2rism და T2, თუმცა EMI-ში ფიქრობდნენ, რომ ნომრიანი სახელწოდებები არ იყო კარგი აზრი.
ალბომი ოთხ ქვეყანაში საუკეთესო ათეულში მოხვდა (მათ შორის - გერმანიაში და შვედეთში). მას უსწრებდა სინგლის „It's Possible“ გამოცა, 2012 წლის 2 მარტს.
ეს არის ჯგუფის პირველი სტუდიური ალბომი, გამოცემული აშშ-ში, 1994 წლის Crash! Boom! Bang!-ის შემდეგ.
სქოლიო
კატეგორია:როქსეტის ალბომები კატეგორია:2012 წლის ალბომები კატეგორია:EMI Records-ის ალბომები
ავაზა
ავაზა, გეპარდი (Acinonyx jubatus) — მტაცებელი ძუძუმწოვარი ცხოველი კატისებრთა ოჯახისა. ხმელეთის ყველაზე სწრაფი ცხოველი; გავრცელებულია აფრიკის, ინდოეთის, წინა და შუა აზიის ტრამალებსა და უდაბნოებში. მისი სხეულის სიგრძე 150 სმ აღწევს, სიმაღლე — 100 სმ, აქვს შავხალებიანი მოყვითალო ბეწვი. ავაზის მეკეობა 95 დღემდე გრძელდება. ყრის 2-4 ლეკვს. იკვებება ძირითადად ანტილოპებით, ხეზე ასვლა არ შეუძლია, დარბის სწრაფად (მაქსიმალური სისწრაფე 120 კმ საათში). ავაზას ბევრ ქვეყანაში ათვინიერებენ და ანტილოპებზე სანადიროდ გეშავენ. ავაზებით ნადირობდნენ შუა საუკუნეების საქართველოშიც.
აღწერა
მოზრდილი ავაზა 40-65 კილოგრამს იწონის. მისი სხეულის სიგრძე შეიძლება 135 სმ იყოს, როდესაც მხოლოდ კუდი 84 სმ-მდე იზრდება. მამრი შეიძლება მდედრზე ოდნავ დიდია, მაგრამ სიმაღლის მიხედვით მათი გარჩევა საკმაოდ რთულია. თითქმის იგივე ზომის ლეოპარდთან შედარებით, ავაზას უფრო მოკლე ტანი, მაგრამ მაღალი ფეხები და გრძელი კუდი აქვს.
ავაზებში გვხვდება იშვიათი სახის მუტაცია: ზოგჯერ მათი ხალები იმდენად დიდია, რომ ერთმანეთს ერწყმის და ჩვეულებრივი ინდივიდებისაგან განსხვავებულ მოხატულობას ქმნის. ასეთ ერთეულებს ”სამეფო ავაზებს” უწოდებენ.
ავაზებს ნახევრად მოძრავი ბრჭყალები აქვთ, რაც სირბილის დროს მიწაზე უკეთ მოჭიდების საშუალებას იძლევა და მნიშვნელოვნად ამცირებს ინერციას მოხვევის დროს. კატების უმეტესობისგან განსხვავებით ავაზას მათი შეკეცვა არ შეუძლია და ამიტომ ბრჭყალები ყოველთვის ადვილი შესამჩნევია.
სხვა ფაქტორები, რომლებიც ხელს უწყობს ავაზას სირბილის დროს არის მისი სასუნთქი სისტემა და გული: ფართო ნესტოები მას საკმარისი ჟანგბადით ამარაგებს. ჩვეულებრივ, ნადირობის დროს, გეპარდი სამოციდან ას ორმოცდაათამდე ჩასუნთქვას აკეთებს. ამასთანავე, ბრჭყალების გარდა, მისი კუდიც დიდ როლს ასრულებს სიჩქარის განვითარებასა და წონასწორობის დაცვაში. იგი ერთგვარი საჭეა და ავაზას უადვილებს მკვეთრი მოძრაობების გაკეთებას, რათა მან მსხვერპლს გზა მოუჭრას და გაქცევის საშუალება არ მისცეს.
სხვა დიდი კატებისაგან განსხვავებით გეპარდს ღრიალი არ შეუძლია. ის მაღალ, ყვირილს მსგავს ბგერებს გამოსცემს. მარჯვნივ|მინი|ავაზას სირბილი შენელებული კადრით ავაზა საკმაოდ მგრძნობიარე სახეობაა. მას უჭირს ახალ გარემოსთან ადაპტაცია და ტყვეობაში თითქმის ვერ მრავლდება. მასზე ნადირობა აკრძალულია, მაგრამ ბრაკონიერობის გარდა, გეპარდს საცხოვრებლისა და საკვების დაკარგვის საფრთხეც ემუქრება.
გავრცელების არე
არსებობს გეოგრაფიულად იზოლირებული რამდენიმე პოპულაცია და ყველა მათგანი აფრიკასა და აზიაში. დაახლოებით ორმოცდაათამდე ერთეული ბინადრობს ირანში, არსებობს ვარაუდი, რომ ცოტა ინდოეთშიც შემორჩა. ასევე არის დაუზუსტებელი ცნობები პაკისტანიდან, სადაც ერთ მკვდარ ავაზას მიაგნეს.
ევოლუცია
უკანასკნელმა გამყინვარების პერიოდმა გეპარდების პოპულაციას სერიოზული საფრთხე შეუქმნა. მათი რაოდენობა მკვეთრად შემცირდა და სახეობა თითქმის გაქრა. თანამედროვე ავაზები სისხლით ნათესავები არიან და სისხლის აღრევის გამო ხშირია სიკვდილიანობა ადრეულ ასაკში: ჰეპარდების 70% ერთი წლის ასაკამდე იღუპება.
ადრე გეპარდებს მათი აგებულების გამო ცალკე ქვეოჯახად მიიჩნევდნენ(Acinonychinae), მაგრამ მოლეკულურ-გენეტუკური კვლევის შედეგად დამტკიცდა, რომ ავაზები პუმას ენათესავებიან. ავაზებს პატარა კატების ქვეოჯახს მიაკუთვნებენ.
გამრავლება
მდედრები ზრდასრულ ასაკს აღწევენ 20 – 24 თვის შემდეგ, მამრებს მიახლოებით 12 თვე სჭირდებათ ამისთვის. ავაზებზე დაკვირვებამ აჩვენა, რომ მდედრები არიან სქესობრივად ნაირგვაროვნები და ხშირად მათი ნაშიერები სხვადასხვა მამრებისგან არიან. მდედრები შობენ მიახლოებით 9-მდე ნაშიერს, 90 – 98 დღიანი ორსულობის შემდეგ, თუმცა ჩვეულებრივ ნაშიერების საშუალო რიცხვია ხოლმე 3 -5. სხვა ზოგიერთი კატებისგან განსხვავებით ავაზა იბადება უკვე თანდაყოლილი ლაქებით. ახლად დაბადებულ ნაშიერებს ასევე გააჩნიათ განსხვავებული ბეწვი ყელზე. დროთა განმავლობაში ზრდასთან ერთად ეს ბეწვი სცილდებათ ავაზებს. არსებობს ვარაუდი, რომ ეს ბეწვი ატარებს დაცვითი მექანიზმის ხასიათს. შვილები დედებს ტოვებენ 13 – 20 თვის შემდეგ.
მამრებისგან განსხვავებით, მდედრები მარტოხელები არიან და ერთმანეთს თავს არიდებენ, თუმცა ცნობილია რამდენიმე ფაქტი, როდესაც ზოგი დედა-შვილის(მდედრი) წყვილები ერთიანდება მცირე პერიოდის განმავლობაში. ავაზებს გააჩნიათ უნიკალური და კარგად ორგანიზებული სოციალური წესრიგი. მდედრები მარტო ცხოვრობენ გარდა იმ პერიოდისა როდესაც ზრდიან ნაშიერებს. პირველი 18 თვე ნაშიერისთვის ძალიან მნიშვნელოვანია; პატარებმა უნდა ისწავლონ უამრავი გაკვეთილი თუ როგორ გადარჩნენ ველურ ბუნებაში, რომლებიც გამოიხატება ნადირობის სწავლასა და სხვა მტაცებლებისგან თავის დაცვაში. 18 თვის შემდეგ, დედა ტოვებს შვილებს, რომლებიც შემდეგ ქმნიან ფორმირებას და ცხოვრობენ ერთად შემდეგი 6 თვის განმავლობაში. მიახლოებით 2 წლის შემდეგ, მდედრი გეპარდები ტოვებენ ამ ფორმირებას და იწყებენ ცალკე დამოუკიდებელ ცხოვრებას, ხოლო ძმები რჩებიან ერთად სიცოცხლის ბოლომდე.
მდედრები
მამრებისგან და სხვა კატებისგან განსხვავებით, მდედრები არ ამყარებენ ტერიტორიებს. მდედრები ყოველთვის მარტო ნადირობენ. გამონაკლისი შეიძლება იყოს მისი ნაშიერები, რომლებიც დაყვებიან მას როდესაც ხდებიან 5 – 6 კვირისანი.
საკვები
ავაზა ხორცისმჭამელი ცხოველია. იკვებება ძუძუმწოვრებით 40კგ.-ს ქვემოთ. კვების მენიუში ძირითადად შედიან გაზელები და იმპალები. უფრო დიდი ძუძუმწოვრები როგორებიც არიან ზებრები და გნუები ასევე მოინადირებიან როდესაც ავაზები ჯგუფად ნადირობენ. მსხვერპლების სიაში ასევე შედიან კურდღლები. სხვა კატებისგან განსხვავებით გეპარდები დღისით ნადირობენ, ძირითადად დილით ადრე ან გვიან მოსაღამოვებისას, როდესაც ისე ძალიან არ ცხელა, მაგრამ მაინც არის სინათლე.
ავაზები ნადირობის დროს უფრო მათ ხედვას იყენებენ ვიდრე ყნოსვას. მსხვერპლს უსაფრდებიან 10 -30 მეტრის მოშორებით, ხოლო შემდეგ ედევნებიან მას. ეს ჩვეუელბრივ ხდება ერთი წუთის განმავლობაში ან უფრო მალე და თუ ავაზა განიცდის კრახს სწრაფად დაჭერაში მაშინ იგი მსხვერპლს თავს ანებებს. ავაზების ნადირობის საშუალო წარმატებულობის მაჩვენებელი 50%-ს შეადგენს.
ძალიან სწრაფად სირბილისას ავაზას სხეული განიცდის გარკვეულ ცვლილებებს. კერძოდ კი მისი სხეულის ტემპერატურა მაღლა ადის. თუ დადევნება დიდია ავაზა საჭიროებს შესვენებას ნახევარი საათით ან უფრო მეტითაც. ავაზა არ არის საკმარისად ძლიერი, რომ გატეხოს მსხვერპლის კისერი ნადირობისას, ამიტომ დადევნებისას იგი აქცევს მსხვერპლს და კბენს მას კისერში რათა გაგუდოს იგი. ნაკბენმა შეიძლება ასევე გახვრიტოს ხოლმე კისერში მთავარი არტერია. ამის შემდეგ იგი ცდილობს შეჭამოს მსხვერპლი იმდენად ჩქარად რამდენადაც შეუძლია სანამ არ გამოჩნდება უფრო ძლიერი მტაცებელი.
ურთიერთობები სხვა მტაცებლებთან
მიუხედავად მათი სისწრაფისა და მშვენიერი ნადირობისა ავაზებს ხშირად ჩაგრავენ სხვა, უფრო ძლიერი მტაცებლები. სისწრაფის ხარჯზე შემსუბუქებულია მათი სიძლიერე და მათ პრაქტიკულად არ შეუძლიათ თავის დაცვა აფრიკის სხვა მტაცებლებისგან. ბრძოლის დროს, მათ ურჩევნიათ დაუთმონ ნადავლი სხვას, თუნდაც ერთ აფთარს, ვიდრე გარისკონ თავიანთი სიცოცხლე და მიიღონ დაზიანება, რადგანაც მაგალითად ფეხ დაზიანებული ავაზა გამოუსადეგარია სანადიროდ და პრაქტიკულად განწირულია სასიკვდილოდ. ბოლო წლებში ავაზების რიცხვი საკმაოდ შემცირდა სხვა მტაცებლების გამო. განსაკუთრებით უსუსურნი არიან პატარები, რომლებიც რამდენიმე კვირისანი არიან. მათი 90% კვდება ლომების, ლეოპარდების, აფთრების, გარეული ძაღლების და არწივების მიერაც კი. ისინი ხშირად იმალებიან ბუჩქნარში მათივე უსაფრთხოებისთვის. საფრთხის მოახლოების დროს დედა შვილებს იცავს და ხანდახან წარმატებითაც გამოსდის სხვა მტაცებლების განდევნა. კოალიციებსაც შეუძლიათ სხვა მტაცებლის განდევნა, თუმცა ეს დამოკიდებულია კოალიციისა და მტაცებლების რიცხვზე და ზომებზე. ძლიერი სისწრაფის გამო, ახალგარზდა ავაზას მხოლოდ რამდენიმე მტერი ჰყავს.
ლიტერატურა
*
დინამიკა (მუსიკა)
დინამიკა მუსიკაში, ხმის სიძლიერესთან დაკავშირებულ მოვლენათა ერთობლიობა. ჟღერის სიძლიერის ძირითადი გრადიციები: piano (ნოტებში შემოკლებით - p) - წყნარად, სუსტად და forte (f) - ხმამაღლა, ძლიერად. piano-დან იწარმოება (შესუსტებისკენ) pianissimo (pp) - ძალიან წყნარად. piano-pianissimo (ppp) - მეტისმეტად წყნარად და ა.შ. (ppppp-მდე). forte-დან იწარმოება: (ხმის გაძლიერებისაკენ) - fortissimo (ff) - ძალიან ხმამაღლა, forte-fortissimo (fff) - მეტისმეტად ხმახმაღლა და ა. შ.(fffff-მდე). იხმარება აგრეთვე აღნიშვნები mezo piano (mp) - ზომიერად წყნარი და mezzo forte (mf) - ზომიერად ძლიერი. ბგერის თანდათანობით გაძლიერებას ეწოდება crescendo (cresc. გრაფიკული ნიშანი <), თანდათანობით შესუსტებას - diminuendo ან decrescendo (dim ანdecresc. გრაფიკული ნიშანი >). დინამიკის გრადაციები და მისი აღნიშვნები მუსიკაში შეფარდებითი ხასიათისაა, ხმის სიძლიერის აბსოლ. სიდიდე დაკავშირებულია მრავალ ფაქტორთან (ინსტრუმენტის ტიპი, ანსამბლური შესრულებისა - პარტიათა რაოდენობა, თითოეული პარტიის შემსრულებელთა რიცხვი, დარბაზის აკუსტიკური თვისებები და სხვ.). ხმის სიძლიერის აბსოლუტური სიდიდე გამოიხატება ფონებში.
ლიტერატურა
კატეგორია:მუსიკალური ნოტაცია
ჩეჩნეთი
ჩეჩნეთი (Чечня, Нохчийчоь), ოფიციალური სახელია ჩეჩნეთის რესპუბლიკა (Чеченская Республика, Нохчийн Республик) — რუსეთის ფედერაციის სუბიექტი, შედის ჩრდილოეთ კავკასიის ფედერალური ოკრუგის შემადგენლობაში.
დედაქალაქი — გროზნო.
ესაზღვრება ინგუშეთი, ჩრდილოეთი ოსეთი, სტავროპოლის მხარე, დაღესტანი და საქართველო.
დაფუძნდა 1922 წლის 30 ნოემბერს.
გეოგრაფიული მდებარეობა
ჩეჩნეთი მდებარეობს ჩრდილოეთ კავკასიაში.
ისტორია
რუსეთ-ჩეჩნეთის მუდმივი ურთიერთობის დაწყება 1567 წელს მიეკუთვნება, როდესაც სუნჯა-თერგის შესართავთან პირველი რუსული ციხე-სიმაგრე გაჩნდა. ეს კავშირი მაღალ სახელმწიფოებრივ დონეზე 1588 წელს ავიდა, როდესაც მოსკოვს პირველი ჩაჩნური ელჩობა ეწვია ბატა-მურზა ოკოცელის მეთაურობით. ფორმალურად ვიზიტი დასრულდა ჩეჩნეთის ერთ-ერთი ფეოდალურ სამფლობელოსა და მოსკოვის მთავარს შორის ვასალური ურთიერთობების გაფორმებით.
საბჭოთა წყობის დამყარების შემდეგ, 1920 წლის მარტში თერგის ოლქი გაუქმდა და ჩეჩნეთის (იჩქერიულთან გაერთიანებული) და ინგუშეთის (მთიანთან გაერთიანებული) ოლქები დამოუკიდებელ ტერიტორიულ წარმონაქმნებად გადაკეთდა.
ერთი წლის თავზე, 1921 წლის 20 იანვარს, ჩეჩნეთი და ინგუშეთი ყარაჩაი-ჩერქეზეთთან, ყაბარდო-ბალყარეთთან და ჩრდილოეთ ოსეთთან ერთად შევიდნენ ახლადშექმნილ მთის ასსრ-ში.
1922 წლის 30 ნოემბერს მთიელთა ასსრ-დან ჩაჩნეთის ავტონომიური ოლქი გამოიყო, 1924 წლის 7 ნოემბერს კი მთიელთა ასსრ ლიკვიდირებულ იქნა.
Metallic Attack: The Ultimate Tribute
სქოლიო
კატეგორია:მეტალიკა კატეგორია:2004 წლის ალბომები
ტონგა 2000 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ტონგამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეხუთედ 2000 წელს, ავსტრალიისს ქალაქ სიდნეიში იასპარეზა. ქვეყანა თამაშებზე 2 სპორტის სახეობაში, სამი სპორტსმენით იყო წარმოდგენილი. ქვეყანამ თამაშებზე მედლის მოპოვება ვერ შეძლო.
ჭამა (მრავალმნიშვნელოვანი)
სიტყვა ჭამა შეიძლება აღნიშნავდეს:
პრეზიდენტი
პრეზიდენტი — ტიტული, რომელსაც ატარებენ ქვეყნების, ორგანიზაციების, კომპანიების, სასწავლებლების პირველი პირები. ეტიმოლოგიურად პრეზიდენტი ნიშნავს პიროვნებას, რომელიც თავმჯდომარის ფუნქციას ასრულებს (ლათინურად: prae (წინ, თავში) + sedere (ჯდომა)).
მისი თავდაპირველი მნიშვნელობა იყო შეხვედრების, ცერემონიების გაძღოლა, ამჟამად ის უპირატესად თანამდებობის პირთან ასოცირდება, რომელსაც აღმასრულებელი ხელისუფლება აქვს. პრეზიდენტის, როგორც სახელმწიფოს მეთაურის, ძალაუფლების ხარისხი ვარირებს ქვეყნიდან ქვეყანაში, ზოგიერთ ქვეყანაში მას დიდ ძალაუფლება აქვს მინიჭებული, მაგალითად აშშ-ში, საფრანგეთში, ზოგიერთში კი ნომინალური (გერმანია, იტალია).
რესურსები ინტერნეტში
* კატეგორია:წოდებები
ჭალოვანი (საჩხერის მუნიციპალიტეტი)
ჭალოვანი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის საჩხერის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მდინარე ძირულის ნაპირებზე. თემის ცენტრი (სოფლები: ვაკისა, ლიჩი, ღოდორა, ხვანი). ზღვის დონიდან 760 მეტრი, საჩხერიდან 34 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 594 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ამჰერსტი (მასაჩუსეტსი)
ამჰერსტი — ქალაქი ჰემპშირის ოლქში, მასაჩუსეტსი, აშშ, მდინარე კონექტიკუტის ხეობა. 2012 წლის გამოკითხვის მიხედვით მისი მოსახლეობა 39.016 ადამიანს შეადგენს, რითიც ის ჰემპშირის ოლქის ყველაზე დიდი დასახლებას წარმოადგენს. ქალაქში განთავსებულია ამჰერსტის კოლეჯი, ჰემპშირის კოლეჯი და მასაჩუსეტსის ამჰერსტის უნივერსიტეტი (სამი უნივერსიტეტი ხუთი კოლეჯის კონსორციუმიდან). ამჰერსტი აშშ-ს ერთ-ერთ ყველაზე ლიბერალურ რეგიონად ითვლება. სხვა მსგავსი სახელის ქალაქებისგან განსხვავებით, ინგლისურ გამოთქმაში არ წარმოითქმება ჰ (გამოითქმის, როგორც „ამ-ერსტი“), საიდანაც მოდის გამოთქმა მხოლოდ ჰ-ა ჩუმად, რაც მისი მოსახლეობის პოლიტიკურ აქტივობაზე მიუთითებს.
ამჰერსტის ცენტრი, ჩრდილოეთი ამჰერსტი და სამხრეთი ამჰერსტი აშშ-ში სტატისტიკისთვის განსაზღვრული ადგილებია.
ისტორია
ამჰერსტის ტერიტორიაზე პირველი მუდმივი ინგლისური დასახლება 1727 წელს გაჩნდა. ეს ტერიტორია მაშინ ჰედლის შემადგენლობაში შედიოდა. დასახლებამ საპოლიციო უბნის სტატუსი 1734 წელს მიიღო, ხოლო ქალაქის — 1759 წელს.
1786 წელს რევოლუციური ომის დასრულების შემდეგ, როდესაც ჯარისკაცები დაბრუნდნენ სახლებში, მათ აღმოაჩინეს დიდი დავალიანებების გამო დაყადაღებული სახლები, რადგან ომში ყოფნის გამო არ ჰქონდათ საქმიანობის საშუალება და შესაბამისად არც გადახდის სახსრები. ფერმერებს არ ჰქონდათ საშუალება, გადაეხადათ გადასახადები და ვალები, რის შედეგადაც მათ ქონებას სასამართლო ყიდდა. პელჰემის მაცხოვრებელმა დანიელ შეისმა, რომელისაც რევოლუციურ ომში კაპიტნის წოდება ჰქონდა მიღებული, მოაწყო აჯანყება, რომელსაც შემდგომში შეისის აჯანყება ეწოდა. აჯანყება დამარცხდა, თუმცა შედეგად მოვალეებს მდგომარეობა გარკვეულწილად შეუმსუბუქდათ.
სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის ქალაქები
დალ-რიადა
right|thumb|200px|შოტლანდიისა და ირლანდიის სატელიტური ფოტო, სადაც (ჩრდილში) ჩანს დალ რიადას მიახლოებითი საზღვრები. დალ-რიადა (გელ. Dál Riata) — ადრე შუასაუკენეების დროინდელი გელების სამეფო, რომელიც მოიცავდა შოტლანდიის დასავლეთ სანაპიროს (არგაილისა და ბიუტის ოლქის თანამედროვე ტერიტორია) და ირლანდიის ჩრდილოეთ ნაწილს (თანამედროვე ანტრიმის საგრაფოს ტერიტორია).
V საუკუნის დამლევს მჭიდროდ დასახლებული ირლანდიის დალ-რიადას მიწებიდან ირლანდიელების ნაწილი აიყარა და ბრიტანეთის ჩრდილოეთში გადასახლდა. მათ იქ სამეფო დააარსეს, რომელსაც შოტლანდიის დალ-რიადა ეწოდა. 843 წელს პიქტებთან გაერთიანებით ჩამოყალიბდა შოტლანდიის სამეფო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შოტლანდიის ისტორია კატეგორია:ირლანდიის ისტორია
ივერია (გაზეთი)
thumb|[[ილია ჭავჭავაძე|ილია ჭავჭავაძის მიერ დაარსებული „ივერია“]] „ივერია“ — ქართული პოლიტიკური და ლიტერატურული პერიოდული გამოცემა, გამოდიოდა თბილისში 1877 წლის 3 მარტიდან ყოველკვირეულ გაზეთად, 1879-1885 წლებში — ჟურნალის სახით, 1886 წლიდან — ყოველდღიურ გაზეთად. დამაარსებელი და რედაქტორი ილია ჭავჭავაძე, თანარედაქტორი სერგეი მესხი (1881, „დროებისა“ და „ივერიის“ რედაქციების გაერთიანებისას), ივანე მაჩაბელი (1882-1884), ალექსანდრე სარაჯიშვილი (1901 წლის 4 დეკემბრიდან); გრიგოლ ყიფშიძე (1903-1905), შემდეგ გაზეთის დახურვამდე (1906 წლის 27 აგვისტო) ფილიპე გოგიჩაიშვილი.
„ივერია“ იყო მთავრობის წინააღმდეგ მებრძოლი ორგანო, მისი პროგრამის ძირითადი ნაწილი ითვალისწინებდა ქართველთა ეროვნული თვითშეგნების გაძლიერებას და პოლიტიკური დამოუკიდებლობის იდეის სამსახურს. „ივერია“ თემატურად მრავალფეროვანი იყო, რაც განსაზღვრა ქართველი ხალხის ეროვნულმა, სოციალ-ეკონომიკურმა და კულტურულმა ვითარებამ და რედაქტორისა და მისი თანამშრომლების განმანათლებელმა იდეებმა. გაზეთი აშუქებდა მუშათა მოძრაობის საკითხებს საქართველოში და საზღვარგარეთის ქვეყნებში ისტორიის, ენათმეცნიერების, ეთნოგრაფიის, გეოგრაფიის, სოციოლოგიის საკითხებს და სხვა. ილია ჭავჭავაძემ დანერგა პუბლიცისტური ჟანრი „შინაური მიმოხილვა“, რომელიც ვრცლად და ფართოდ ასახავდა ხალხისა და ქვეყნის ყოველდღიური ცხოვრების მთავარ და საარსებო პრობლემებს, მათი გადაჭრის გზებს. დიდი ადგილი ეთმობოდა სახალხო განათლების საკითხებს, სკოლას, მასწავლებლებს, მთავრობის პოლიტიკას განათლების დარგში და აღზრდის სისტემას. „ივერიამ“ განსაკუთრებული როლი შეასრულა ქართული მწერლობის განვითარების საქმეში. თანამშრომლობდნენ აკაკი წერეთელი, იაკობ გოგებაშვილი, ვაჟა-ფშაველა, ალექსანდრე ყაზბეგი, ნიკო ლომოური, ეკატერინე გაბაშვილი, სოფრომ მგალობლიშვილი, სტეფანე ჭრელაშვილი, და სხვა, ნიჭიერი კორესპონდენტები და ჟურნალისტები; ალექსანდრე ყიფშიძე, გ. ყიფშიძე, ალექსანდრე ნანეიშვილი, არტემ ახნაზაროვი, დ. მიქელაძე, გიორგი ლასხიშვილი და სხვა. გაზეთი მდიდარ ინფორმაციას აწვდიდა მკითხველს თანამედროვე საზღვარგარეთის ლიტერატურაზე, თავს უყრიდა და აქვეყნებდა ქართული ხალხური შემოქმედების ნიმუშებს.
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გაზეთები კატეგორია:ქართულენოვანი გაზეთები კატეგორია:ქართულენოვანი ჟურნალები
დრამატურგია
დრამატურგია (δραματουργία - დრამატული ნაწარმოებების შექმნა ან დადგმა) — დრამის აგების თეორია, აგრეთვე ასეთი ნაწარმოების სიუჟეტის მსგავსი კონცეფცია.
დრამატურგიას აგრეთვე უწოდებენ ცალკე მწერლის, ქვეყნის თუ ერის ან ეპოქის დრამატული ნაწარმოებების ერთობლიობას,
დრამატურგიული ნაწარმოების ძირითადი ელემენქტების და დრამატურგიის პრინციპების გაგება ისტორიულად ცვალებადი მოვლენაა. დრამა განიმარტებოდა, როგორც მოქმედება, რომელიც მიმდინარეობს (და არა უკვე დასრულებულია) მოქმედი პირების ხასიათის და მდგომარეობის მიხედვით.
მოქმედება წარმოადგენს დროის გარკვეულ მონაკვეთში მიმდინარე ცვლილებას. დრამატურგიაში ასეთი ცვლილების ანალოგია ცვლილებები ბიოგრაფიაში, კომედიურ ჟანრში - მხიარული, ხოლო ტრაგედიაში - სევდიანი. დროის მონაკვეთი ან რამდენიმე საათს მოიცავს (როგორც ფრანგულ კლასიკურ დრამაში), ან მრავალ წელს (როგორც უილიამ შექსპირის შემოქმედებაში).
ნაგურუ
ნაგურუ — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, საჩინოს თემი (სოფლები: ზედა საჩინო, კუხეში, ნაგურუ, საჩინო). მდებარეობს მდინარე ინწრის (ჭანისწლის შენაკადი) ხეობაში. ზღვის დონიდან 280 მეტრზე. წალენჯიხიდან დაშორებულია 11 კილომეტრით. ჯვარიდან 2 კმ-ით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 320 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ციცქა
ციცქა, შანთი, ციცქო, ყვითელი ციცქა — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში იმერეთიდან.
ივანე ჯავახიშვილის ვარაუდით, ციცქას წარმოშობის ადგილი უნდა ყოფილიყო სოფლები: ციცხე ან ციცქიური (იმერეთი, ხარაგოულის მუნიციპალიტეტი) და თვლიდა, რომ ამ ჯიშის სახელწოდებაც მისი პირვანდელი გავრცელების ადგილთან უნდა ყოფილიყო დაკავშირებული.
საკუთრივ ზემო იმერეთში ამ ჯიშს შაწთის და ციცქოს ეძახიან, ცენტრალურ იმერეთში კი მამალ ციცქას (სინამდვილეში, მამალი ციცქა მისი ვარიაციაა).
ციცქა დასავლეთ საქართველოს ერთ-ერთი უძველესი ჯიშია. ამჟამად ფართოდაა გავრცელებული ზესტაფონის, ხარაგოულის და თერჯოლის მუნიციპალიტეტებში. მცირე ნარგავებად კ,-რაჭა-ლეჩხუმში, სამეგრელოში, აფხაზეთში, გურიაში, ქართლსა და აჭარაში.
ციცქა ქვეყნის ფარგლებს გარეთაც იყო გატანილი და მის ნარგავებს ყოფილ საბჭოთა რეს-პუბლიკებში, გავრცელებული ფართობის მიხედვით, რქაწითლისა და ცოლიკოურის შემდეგ მესამე ადგილი ეჭირა (5739,3 ჰექტ.).
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან ოდნავ წაგრძელებული ფორმის. სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე სქლადაა დაფარული მონაცრისფრო აბლაბუდისე-ბრ-ჯაგრისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, ზოგჯერ ფრთიანი, კუმსი ან ძლიერ კუმსი. გვხვდება საშუალო სიკუმსის მტევნებიც. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან ოდნავ ოვალური. სრულ სიმწიფეში მომწვანო-მოყვითალოა, მზის მხარეს კი მოქარვისფრო ელფერით. თხელკანიანია, ცვილისებრი ფიფქით უხვად დაფარული. რბილობი საკმაოდ ხორციანია, მაგრამ უფრო წვნიანი. ძალიან სასიამოვნო, ტკბილი და მომჟავო გემოთი.
ჯიში საშუალო ზრდისა და მაღალმოსავლიანია. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 176 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის მეორე ნახევრიდან შედის. მტევნის წონა 130-400 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 10.0-12.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18-25%-ს, მჟავიანობა — 6.5-10.5 გ/ლ-ს.
ციცქა მაღალხარისხიანი საღვინე ჯიშია. მისგან მზადდება ევროპული და იმერული ტიპის თეთრი ღვინოები, ცქრიალა ღვინო და საუკეთესო საბრენდე სპირტი. სუფრის ღვინო ღია ჩალისფერია მომწვანო იერით. ხასიათდება სხეულით, ენერგიით და ხალისით. გემო ნაზი და ჰარმონიული აქვს. დაძველებისას ივითარებს მეტად ნაზ სასიამოვნო ბუკეტს. ისტორიულად, საუკეთესო ღვინოებად ითვლებოდა ციცქასა და ცოლიკოურის თანაბარი ნაზავი და ასევე ციცქასა და დოდნდღლაბი მჭკნარას კუპაჟი. საუკეთესო მიკროზონებია: კვალითი, სვირი, ფუთი, ილემი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იმერეთის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
დავით ავაზაშვილი
ბიოგრაფია
1937 წელს დაამთავრა თსუ. 1956–1984 წლებში იყო საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის უმაღლესი მათემატიკის კათედრის გამგე. იკვლევდა დიფრაქციის მათემატიკური თეორიის სასაზღვრო ამოცანებს, დრეკადობის თეორიისა და სხვა საკითხებს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი მათემატიკოსები კატეგორია:დაბადებული 3 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1911 კატეგორია:გარდაცვლილი 20 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1984 კატეგორია:ყვარელში დაბადებულები
ჭამა (სამართლის ისტორია)
„ჭამა“ — ძველ საქართველოში ქონებით სარგებლობა, მისგან შემოსავლის მიღება. ამ მნიშვნელობის ტერმინდად „ჭამა“ XIII საუკუნიდან დასტურდება, მაგ., შემდეგი სახით: ადგილ-მამულისა და ცალკეული სავარგულის, შენობის, აგრეთვე საწარმოს ექსპლუატაცია თავის სასარგებლოდ; მამულის შემოსავლის „ჭამა“ სისხლის ანგარიშში; გირაოს „ჭამა“ სარგებელში; თანამდებობრივი შემოსავლის, მაგ., მოურავობის „ჭამა“ და სხვ. შესაბამის ქონებას თუ საშემოსავლო წყაროს „სამჭმო“ ეწოდებოდა, ნასარგებლევს კი — „ნაჭამი“.
ლიტერატურა
კატეგორია:ძველი ქართული სამართალი
ადრიან გრენიე
ადრიან გრენიე (Adrian Grenier; დ. 10 ივლისი, 1976) — ამერიკელი მსახიობი, მუსიკოსი და რეჟისორი; ყველაზე უკეთ ცნობილია მისი მთავარი როლით HBO-ს ტელესერიალში „ანტურაჟი“, ვინსენტ ჩეიზის როლში.
გრენიე დაიბადა და გაიზარდა ბრუკლინში, ნიუ-იორკი, დედასთან. მისი დედ-მამა ერთმანეთს 1970-იან წლებში კომუნაში შეხვდნენ, თუმცა არასდროს დაქორწინებულან. გარნიე წარმოშობით აპაჩის ტომის ადგილობრივი ინდიელისა და ევროპელის ნაზავია. დაამთავრა ფიორელო ლაგარდიას საშუალო სკოლა, შემდეგ კი ბარდის კოლეჯში სწავლობდა დრამატურგიას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1976 კატეგორია:დაბადებული 10 ივლისი კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ტელემსახიობები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი კინომსახიობები კატეგორია:ინგლისელი ამერიკელები კატეგორია:გერმანელი ამერიკელები კატეგორია:შოტლანდიელი ამერიკელები კატეგორია:ირლანდიელი ამერიკელები კატეგორია:ფრანგი ამერიკელები
კრისტო-დე-ლა-კონკორდია
მინი|250პქ|კრისტო-დე-ლა-კონკორდია კრისტო-დე-ლა-კონკორდია (Cristo de la Concordia) — იესო ქრისტეს ქანდაკება, რომელიც მდებარეობს ბოლივიის ქალაქ კოჩაბამბაში, სან-პედროს ბორცვზე. მისი სიმაღლე 34.20 მეტრია, პიედსტალის სიმაღლე 6.24 მ, ხოლო საერთო სიმაღლე 40.44 მეტრს შეადგენს. ის უფრო ფართოა, ვიდრე რიო-დე-ჟანეიროს ქრისტეს ქანდაკება და წარმოადგენს იესო ქრისტეს ყველაზე დიდ სტატუეტს მთელ მსოფლიოში, ამავე დროს, ზოგადად ყველაზე დიდ ქანდაკებას მთელს სამხრეთ ნახევარსფეროში.
მისი მშენებლობა 1987 წლის 12 ივლისს დაიწყო და 1994 წლის 20 ნოემბერს დასრულდა. ნახაზი შეიქმნა რიო-დე-ჟანეიროს ქანდაკების მიხედვით. ქალაქ კოჩაბამბას გადმოჰყურებს 265 მეტრი სიმაღლიდან, ხოლო ზღვის დონიდან, 2 840 მეტრზე მდებარეობს.
სქოლიო
კატეგორია:ბოლივიური კულტურა კატეგორია:ქრისტეს ქანდაკებები
იაკობ ვარძიელი
დაამთავრა ბათუმის გიმნაზია (1913) და მოსკოვის უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი (1918). 1917 წლიდან იყო რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა (ბოლშევიკური) პარტიის წევრი. მონაწილეობდა სტუდენტთა რევოლუციურ მოძრაობაში, შემდეგ პარტიულ მუშაობას ეწეოდა მოსკოვის მუშათა და ჯარისკაცთა შორის. 1917 წლის ოქტომბრის გადატრიალების შემდეგ მუშაობდა მოსკოვის საბჭოს ადმინისტრაციული განყოფილების გამგედ და სხვა თანამდებობებზე. 1920 წელს დამოუკიდებელ საქართველოში გამოგზავნეს საბჭოთა რუსეთის დიპლომატიურ კურიერად.
1922 წლიდან ვარძიელი ჯერ ქალაქ მოსკოვისა და მოსკოვის გუბერნიის მილიციის უფროსი იყო, შემდეგ კრასნაია-პრესნიას რაიონის სასამართლო კოლეგიის თავმჯდომარე. 1923 წელს საქართველოს სსრ იუსტიციის სახალხო კომისარი იყო, შემდეგ — რესპუბლიკის პროკურორი, საქართველოს სსრ ცაკის მდივანი, ამიერკავკასიის სფსრ მუშგლეხინის სახალხო კომისრის მოადგილე, სახკომსაბჭოს საქმეთა მმართველი, საკავშირო კომუნისტური პარტიის ამიერკავკასიის საკონტროლო კომისიის პრეზიდიუმის წევრი. 1937 წელს დააპატიმრეს „მემარჯვენე კონტრრევოლუციური ორგანიზაციის“ წევრობის ბრალდებით და დახვრიტეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1891 კატეგორია:გარდაცვლილი 26 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1937 კატეგორია:ასპინძის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი იურისტები კატეგორია:ქართველი ბოლშევიკები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
ანტონიო მასეო
ანტონიო მასეო (Antonio Maceo Grajales, დ. 14 ივნისი, 1845, სანტიაგო-დე-კუბა — გ. 7 დეკემბერი,  1896 წელი, პუნტა ბრავა) — კუბის დამოუკიდებლობისათვის ესპანელი კოლონიზატორების წინააღმდეგ ომის ერთ-ერთი ხელმძღვანელი.
ბიოგრაფია
დაიბადა ვენესუელი გლეხისა და შავკანიანი კუბელის ოჯახში. იყო წარმატებული მეწარმე და ფერმერი.
ათწლიანი ომის დასაწყისში (1868–1878) შეუერთდა მეამბოხეთა არმიას მამასთან და ძმებთან ერთად. ხუთი თვის განმავლობაში მასეომ გაიარა გზა რიგითიდან მეთაურამდე (მაიორი) და შემდეგ 1878 წელს მიიღო განმათავისუფლებელი არმიის გენერალ-მაიორის წოდება. ანტონიო მასეომ მონაწილეობა მიიღო ხუთასამდე ბრძოლაში. კანის ფერის და ფიზიკური ძალის გამო თანამებრძოლებმა მას ბრინჯაოს ტიტანი (El Titan de Bronce) შეარქვეს.) . ომის შემდეგ ის დევნილობაში იყო ამერიკაში სხვადასხვა ქვეყნებში (ჰაიტიში, იამაიკაში, კოსტა-რიკაში) და ემზადებოდა კუბაში ახალი აჯანყებისათვის.
1895 წლის აპრილში ხოსე მარტიმ და სხვა პატრიოტებმა დაიწყეს შეიარაღებული ამბოხება ესპანელების წინააღმდეგ. მასეო მაკსიმო გომესთან ერთად მეთაურობდა ამბოხებულთა ძალებს ორიენეტეს პროვინციაში, ხოლო სექტემბერში გახდა განმათავისუფლებელი არმიის სარდალის მოადგილე.