cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
თაბალი
ი. გელბმა „კაპადოკიურ“ ფირფიტებში მოხსენიებული გეოგრაფიული სახელწოდება Tibera კითხვის ნიშნით დაუკავშირა „თაბალ“, „თუბალ“, „თობელ“, „თობერს“, ნარამსუენის წარწერაში ნახსენებ Tibar-ს, ხეთური წყაროების Tipâl-ს და „ტიბარენს“. ე. კავენიაკის აზრით, „თაბალ“ ტერმინი ძვველი ანატოლიური წარმომავლობისაა. ე. ჰერცფელდი თვლიდა, რომ „თაბალ“ დასაკავშირებელია ტიბარებისტიბარენების სახელწოდებასთან და შუმერულ Tibira-სთან, რომელიც ე. წ. „მეფეთა სიაში“ წარღვნამდე არსებულ ხუთ უძველეს ქალაქს შორის იხსენიება. იგორ დიაკონოვი მართებულად არ მიიჩნევს „ტბა“-დან „თაბალის“ წარმოშობას და არც „თაბალტიბარენის“ ტერმინოლოგიური იგივეობის თეორიას იზიარებს (მისი აზრით „ტიბარენების“ სახელწოდება შეიცავს ხეთურ წყაროებში მოხსენიებული ერთ-ერთი ქასქური ტომის TipiaTibia-ს სახელწოდებას და კავკასიურ ენებში მრავლობითი რიცხვის აღმნიშვნელ ar სუფიქსს). „თაბალს“ უკავშირებენ აგრეთვე ხეთურლუვიური ონომასტიკონის ზოგიერთ სახელწოდებას (ხეთური „თაფალის მთა“, „თაფალის მთის ღვთაება“; ლუვიური Tapalazunauli, Tapalaziti, TapalaDatta; ლიდიური Tabílos და სხვა).
აზრთა სხვადასხვაობაა თაბალის მოსახლეობის ეთნიკურ წარმომავლობაზეც. ჯერ კიდევ იოსებ ფლავიუსმა სცადა ბიბლიური „თობელი“ თობელელთა ანუ თაბალის მოსახლეობის ეთნარქოსი გენეტიკურად ქართულ სამყაროსთან დაეკავშირებინა. იგი წერდა: „თობელმა დააფუძნა თობელები, რომლებსაც ახლა იბერები ეწოდებათ“. თობელიბერის იგივეობის ფლავიუსისეული თეორია გვიანდელი ხანის ავტორებმაც გაიზიარეს (ევსტათი ანტიოქიელი, ეპისკოპოსი თეოდორიტე, ლეონ გრამატიკოსი, იოანე ზონარა და სხვა).
XIX საუკუნეში ევროპულ და ქართულ ისტორიოგრაფიაში ფართოდ გავრცელდა თვალსაზრისი თაბალის მოსახლეობის ქართული წარმომავლობის შესახებ (ივანე ჯავახიშვილი, სიმონ ჯანაშია და სხვა). გიორგი მელიქიშვილის აზრით, ტიბარენულ და თაბალურ ტომთა ეთნოგრაფიულ იგივეობაზე გადაჭრით ლაპარაკი შეუძლებელია, მაგრამ თაბალელთა ერთ-ერთ კომპონენტად მაინც დასავლურ-ქართულ ტომებს ვარაუდობს; იგორ დიაკონოვის აზრით, თაბალის მოსახლეობის ძირითად ნაწილს ლუვიელები შეადგენდნენ, მაგრამ გამორიცხული არ არის, რომ აქ თრაკიულ-ფრიგიული და ქართული წარმომავლობის ტომებიც ცხოვრობდნენ; ახალ უცხოურ სამეცნიერო ლიტერატურაში თაბალის მოსახლეობას, ჩვეულებრივ, ლუვიურ ეთნოგრაფიულ სამყაროს უკავშირებენ.
თაბალი იყო ადრინდელი კლასობრივი სახელმწიფოებრივი გაერთიანება, რომელსაც ძველი აღმოსავლური (მცირეაზიული) ტრადიციების დიდი გავლენა ემჩნეოდა. ქვეყნის სათავეში მეფე იდგა (ასურული წარწერები მას სარრუს უწოდებენ, იეროგლიფურ-ლუვიური — ლუგალს). თაბალის მეფეთა ტიტულატურაში ისეთი ტერმინები ფიგურირებდა, როგორიცაა „დიდი“, „გმირი“ და ტაპაწაზლასი. სამეფო ხელისუფლება მემკვიდრეობითი იყო მამიდან შვილზე გადადიოდა. მეფე საერო და სასულიერო ხელისუფლებას ფლობდა. ქვეყნის მართვა გამგებლობაში მნიშვნელოვან როლს თამაშობდნენ დედოფალი, საგვარეულო და სამოხელეო არისტოკრატიის წარმომადგენლები.
თაბალ ეწეოდა აქტიურ საგარეო ვაჭრობას; განვითარებული იყო სამშენებლო საქმიანობა, რაც სხვა მიზეზებთან ერთად სამშენებლო მასალების (ბაზალტის ქვა, მარმარილო[) სიუხვითაც იყო განპირობებული. ამ ბოლო წლებში თაბალის ტერიტორიაზე გათხრილი დასახლებები (გოლუდაღი, კულულუ, ტოპაკლი, კაისერი და სხვა) ქალაქური ტიპის დასახლებებს წარმოადგენდა და, როგორც წესი, ბორცვებზე იყო განლაგებული. ქალაქს კედელი ზღუდავდა. მას ქანდაკებებით დამშვენებული რამდენიმე შესასვლელი ჰქონდა. ბორცვის ყველაზე მაღალ ადგილას ტაძარს ან სასახლეს აგებდნენ. თაბალის ნაქალაქარებში აღმოჩენილია ხელოვნების მრავალი ძეგლი: ღვთაებათა და საერო პირების მონუმენტური ქანდაკებები, სფინქსებისა და ლომების სკულპტურული გამოსახულებები, სამლოცველოები, საკურთხევლები. თაბალის საზოგადოების დაწინაურებაზე მეტყველებს იეროგლიფურ-ლუვიური (ხეთური) დამწერლობის ფართო გამოყენებაც. თაბალის ღვთაებათა ოფიციალური პანთეონი ხეთურ-ლუვიური იყო. მის სათავეში თარხუნთი ამინდის ღვთაება იდგა.
ლიტერატურა
კატეგორია:აზიის ყოფილი მონარქიები კატეგორია:აზიის ისტორიული სახელმწიფოები კატეგორია:მცირე აზია კატეგორია:ქართული ტომები კატეგორია:ასურეთი
ოღასკურა
ოღასკურა იგივე ოღასყურა — მდინარე დასავლეთ საქართველოში, მდ. გუბისწყლის შენაკადი. სათავეს იღებს სათაფლიის მთის სამხრეთ კალთებზე, კვეთს ქალაქ ქუთაისის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილს, გადის „ავტოქარხნის“ დასახლებაში (უმეტესად ხელოვნურ კალაპოტში), შემდეგ სოფ. ფარცხანაყანევში და ერთვის მდ. გუბისწყალს სოფ. მიწაწითელთან, ქუთაისიდან 3-4 კმ-ში. სიგრძე 22 კმ. საზრდოობს ატმოსფერული ნალექებითა და გრუნტის წყლებით. უხვი ნალექის შემთხვევაში ახასიათებს წყალმოვარდნა, რაც ქმნის ქუთაისის მჭიდროდ დასახლებული უბნების ქუჩების დატბორვის საშიშროებას. ქალაქის ფარგლებში მდინარის კალაპოტი ძლიერ დაბინძურებულია საყოფაცხოვრებო, სამშენებლო და სხვა სახის ნარჩენებით.
სქოლიო
კატეგორია:გუბისწყლის შენაკადები კატეგორია:იმერეთის მხარის მდინარეები კატეგორია:ქუთაისი
კარლ ორტვინ ზაუერი
კარლ ორტვინ ზაუერი (Carl Ortwin Sauer; დ. 24 დეკემბერი, 1889 — გ. 18 ივლისი, 1975) — ამერიკელი გეოგრაფი. თანამედროვე კულტურული გეოგრაფიის ფუძემდებელი. 1940-1941 წლებში ამერიკის გეოგრაფთა ასოციაციის პრეზიდენტი. სწავლობდა ჩიკაგოს უნივერსიტეტში, სადაც 1915 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია და გახდა ფილოსოფიის დოქტორი. 1915-1923 წლებში მოღვაწეობდა მიჩიგანის უნივერსიტეტში, 1923-1957 წლებში იყო კალიფორნიის უნივერსიტეტის გეოგრაფიის პროფესორი, ხოლო 1957 წლიდან გარდაცვალებამდე იმავე უნივერსიტეტის საპატიო პროფესორი. იკვლევდა უდაბნოების, ტროპიკული არეალების, ამერიკელი ინდიელების საზოგადოებრივი გეოგრაფიის, აგრიკულტურისა და ახალი მსოფლიოს ადგილობრივი მარცვლოვანი კულტურების საკითხებს. მისთვის გეოგრაფია იყო კაცობრიობის ისტორიის განუყოფელი ნაწილი, რადგან დედამიწამ, მისმა რესურსებმა, და გარემომ ღრმად განიცადა კაცობრიობის გავლენა. მრავალმხრივი მეცნიერი იყო. 1925 წელს გამოაქვეყნა ნაშრომი „ლანდშაფტის მორფოლოგია“, სადაც შემოღებული იყო „კულტურული ლანდშაფტის“ გაგება. არაერთი წიგნის, მონოგრაფიის და სტატიის ავტორია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი გეოგრაფები
ტომაი-კიჩუას რაიონი
ტომაი-კიჩუას რაიონი (Distrito de Tomay Kichwa) — რაიონი პერუში, უანუკოს რეგიონის ამბოს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 180 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 511 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 83 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 42.11 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უანუკოს რეგიონის რაიონები კატეგორია:ამბოს პროვინციის რაიონები
ქეთევან სოკოლოვა-ქურდიანი
დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი არქიტექტურის სპეციალობით 1929 წელს. მუშაობდა „საქსახპროექტში“ და სხვა საპროექტო ინსტიტუტებში. მისი ძირითადი ნამუშევრებია: საცხოვრებელი სახლი მეცნიერთათვის კონსტანტინე გამსახურდიას გამზირზე (1955; ი. ჩხენკელთან ერთად), საცხოვრებელი სახლი ილია ჭავჭავაძის გამზირზე (№11) და საცხოვრებელი სახლი ვახუშტი ბაგრატიონის ქუჩაზე თბილისში; სასტუმრო „ინტურისტი“ გორში, კოლხეთის დაბლობის რაიონული დაგეგმარება და სხვა. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი არქიტექტორები კატეგორია:დაბადებული 15 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1905 კატეგორია:გარდაცვლილი 26 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1988
ბანოვშალარი
ბანოვშალარი  (Bənövşələr) — სოფელი აზერბაიჯანში,    აღდამის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აღდამის რაიონის სოფლები
ნაფთალანი
ნაფთალანი (Naftalan) — ქალაქი აზერბაიჯანში. 2015 წლის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 5 737 ადამიანი.მდებარეობს ბაქოდან 360 კმ-ში. ქალაქში მოიპოვება სამკურნალო ნავთობი - ნაფტალა. დღეს დღეობით ქალაქის ტერიტორიაზე 18 ჭაბურღილია. 2017 წელს სპა-სასტუმრო „ჩინარი“ შევიდა დსთ-ს ქვეყნების 11 საუკეთესო სანატორიუმს შორის.
ისტორია
ამ ტერიტორიაზე ნავთობი აღმოჩენილ იქნა VI საუკუნეში. წყაროების მიხედვით ქალაქი ნაფთალანი მოიხსენიება XII საუკუნეში. ქალაქში საქარავნე გზა იყო, რამაც ის მიმზიდველი გახადა მოგზაურებისთვის. ქალაქის სახელწოდება ნიზამი განჯევის ნაშრომებშიც იხსენიება, რომელიც XII-XIII სს მოღვაწეობდა.
ნაფთალანის ნავთობი გაჰქონდათ ისეთ რეგიონებში, როგორიცაა ცენტრალური აზია, ინდოეთი, ავღანეთი, სპარსეთის ყურის ქვეყნებში, ასევე კიევის რუსეთში.
ქალაქში პირველი ჭაბურღილი 1873 წელს გერმანელი ინჟინერის მიერ იყო დაარსებული. 1890 წელს აშენდა ნავთობგადამამუშავებელი და მალამოების წარმოების ქარხანა. გერმანელმა ინჟინერმა - ეგერმა 1898 წ ქალაქ დრეზდენში გამოსცა წიგნი „მიმოხილვა ნაფტალას შესახებ“.
ნაფთალანის ნავთობისა და მინერალების თვისებების ლაბორატორიული შესწავლის საფუძვლები 1926 წელს განხორციელდა. იმავე წელს დაიწყო ფუნქციონირება კურორტმა "ნაფთალანმა". 1936 წელს ბაქოში ბალნეოლოგიის სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის ლაბორატორია შეიქმნა ნაფთალანის ბიოლოგიური ეფექტის კვლევის ექსპერიმენტებისათვის.
1967 წელს ნაფთალანმა ქალაქის სტატუსი მიიღო. 1982 წლდან ქალაქი გარდაიქმნა სანატრორიუმისა და საკურორტო დასვენების ადგილად.
გეოგრაფია
ქალაქი მდებარეობს მდინარე ნაფთალას ნაპირებზე, მცირე კავკასიონი ჩრდილო-აღმოსავლეთ მთისწინეთში.
კლიმატი
ზაფხული ქალაქში ცხელია, ხოლო ზამთარი მსუბუქი. ნალექების ნორმა 250 მმ წალიწადში.
სახელისუფლებო ორგანოები
ადგილობრივი ხელისუფლების სათავეში დგას აღმასრულებელი ხელისუფლების ხელმძღვანელი.
მოსახლეობა
1989 წელს ნაფთალანში 7 457 ადამიანი ცხოვრობდა. 2017 წლის მონაცემებით ქალაქში 9500-ზე მეტი ადამიანი ცხოვრობს.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის ქალაქები
ბაიხა
ბაიხა (Баїха) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს სუმის ოლქის ბილოპილიის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 18 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბილოპილიის რაიონის სოფლები
რესპოპენი
რესპოპენი (Răspopeni) — სოფელი მოლდოვაში, შოლდენეშტის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 199 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 775 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შოლდენეშტის რაიონის სოფლები
აზერბაიჯანის სავიზო პოლიტიკა
სავიზო პოლიტიკის რუკა
thumb|800px|center|[[აზერბაიჯანის სავიზო პოლიტიკა{{legend|#ff0000|აზერბაიჯანის რესპუბლიკა}}{{legend|#00ae65|უვიზო რეჟიმი}}{{legend|#0098c3|ვიზა ადგილზე გაიცემა სამოქალაქო პასპორტის მფლობელებისთვის და ვიზისგან თავისუფლდებიან დიპლომატიური და სამსახურეობრივი პასპორტის მფლობელები}}{{legend|#bab774|ვიზა ადგილზე გაიცემა განსაკუთრებული პირობების შემთხვევაში სამოქალაქო პასპორტის მფლობელებისთვის და უვიზო დიპლომატიური და სამსახურებრივი პასპორტების მფლობელებისთვის}}{{legend|#c8c8c8|უვიზო დიპლომატიური ან/და სამსახურებრივი პასპორტების მფლობელებისთვის}}{{legend|#cdc3cc|ვიზა ადგილზე გაიცემა ან ელექტრონული ვიზა}}{{legend|#000000|შესვლა აკრძალულია}}]]
ზოგადი სავიზო მოთხოვნები
300px|thumbnail|აზერბაიჯანის ვიზა
უვიზო რეჟიმი
მოქალაქეები, მომდევნო 9 ქვეყნის შეუძლიად აზერბაიჯანს ეწვიონ უვიზოდ 90 დღის განმავლობაში:
გარდა ამისა, დიპლომატიური და სამსახურებრივი პასპორტების მფლობელები შემდეგი ქვეყნების: ალბანეთის, არგენტინის, ავსტრიის, ბულგარეთის, ბოსნია და ჰერცეგოვინას, ბრაზილიის, ჩინეთის, კოლუმბიის, ხორვატიის, კუბის, უნგრეთის, ინდონეზიის, ირანის, ისრაელის, იტალიის, იორდანიის, ქუვეითის, ლიბიის, მაკედონიის, მაროკოს, მონტენეგროს, პაკისტანის, პერუს, პორტუგალიის, რუმინეთის, სერბეთის, სლოვაკეთის, სლოვენიის, სამხრეთ კორეის, სირიის, თურქეთის, თურქმენეთის, არაბთა გაერთიანებული საამიროების, ურუგვაის, ვიეტნამის და მხოლოდ დიპლომატიური პასპორტების მფლობელთა: ბელგიის, ჩეხეთის, ესტონეთის, ფინეთის, საფრანგეთის, გერმანიის, საბერძნეთის, კვიპროსის, ლატვიის, ლიტვის, ლუქსემბურგის, მალტის, მექსიკის, ნიდერლანდების, ნორვეგიის, პოლონეთის, კატარის, ესპანეთის და შვედეთის — არ საჭიროებს ვიზას.
2017 წლის თებერვალში აზერბაიჯანსა და ლატვიას შორის ხელი მოეწერა შეთანხმებას ორმხრივი უვიზო ვიზიტების თაობაზე სამომსახურებო პასპორტის მფლობელებისთვის.
აზერბაიჯანსა და ლაოსს შორის შეთანხმება დიპლომატიური პასპორტების მფლობელთათვის უვიზო მიმოსვლის შესახებ, 2017 წლის ივნისში გაფორმდა და დღემდე არ არის რატიფიცირებული.
სავიზო რეჟიმის გამარტივების შესახებ მოლაპარაკებები
აზერბაიჯანს დადებული აქვს სავიზო შეთანხმება (გარდა დანიის, ირლანდიის რესპუბლიკის და გაერთიანებული სამეფოსთან), რომელიც ამცირებს დოკუმენტების სიას საკმარისი დასაბუთების მიზნით, ასევე ითვალისწინებს მრავალჯერად ვიზებს.
აკრძალვა
აზერბაიჯანსა და სომხეთს შორის გამართული ყარაბაღის ომის შედეგად, აზერბაიჯანი საკუთარ ტერიტორიაზე ეთნიკურად სომხების ან ნებისმიერი სხვა ქვეყნის პასპორტის მქონე მოქალაქეების შეშვებას კრძალავს. ასევე აკრძალულია იმ მოქალაქეების შეშვებაც, რომელთა პასპორტშიც დაფიქსირებულია მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკაში შესვლის ბეჭედი. ასეთი პიროვნებები სამუდამოც ცხადდებიან პერსონა ნონ გრატად.
სქოლიო
კატეგორია:სავიზო პოლიტიკა ქვეყნების მიხედვით
ფრიც პრეგელი
ფრიც პრეგელი (Fritz Pregl; დ. 3 სექტემბერი, 1869 — გ. 13 დეკემბერი, 1930) — სლოვენ-ავსტრიელი ქიმიკოსი და ფიზიკოსი. 1923 წელს მიენიჭა ნობელის პრემია ქიმიის დარგში. მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა რაოდენობრივ ორგანულ მიკროანალიზში.
ნაკოდოჩესის ოლქი
ნაკოდოჩესის ოლქი (Nacogdoches County) — ოლქი აშშ-ში, ტეხასის შტატში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქ. ნაკოდოჩესი. შეიქმნა 1836 წელს. ოლქის ფართობია კმ². 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს კაცს.
სქოლიო
კატეგორია:ტეხასის ოლქები
ვოლფგანგ დრემლერი
ვოლფგანგ დრემლერი (Wolfgang Dremmler; დ. 12 ივლისი 1954, ზალცგიტერი, გერმანია) — გერმანელი ფეხბურთელი, ნახევარმცველი. იცავდა ბრაუნშვაიგის „აინტრახტის“, მიუნხენის „ბაიერნისა“ და გფრ-ს ეროვნული ნაკრების ღირსებას. 1982 წლის მსოფლიოს ვიცე-ჩემპიონი გფრ-ს ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში.
სანაკრებო კარიერა
1981–1984 წლებში გფრ-ს ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში 27 მატჩი ითამაშა და 3 გოლი გაიტანა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 12 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1954 კატეგორია:გერმანელი ფეხბურთელები კატეგორია:გერმანიის ბუნდესლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:მიუნხენის ბაიერნის ფეხბურთელები კატეგორია:გერმანიის ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:1982 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
ნიზამის ქუჩა
ნიზამის ქუჩა (Nizami küçəsi) — საფეხმავლო სავაჭრო ქუჩა აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოს გარეუბანში. ქუჩას სახელი ეწოდა კლასიკოსი სპარსელი პოეტის, ნიზამი განჯევის პატივსაცემად.
მიმოხილვა
ნიზამის ქუჩაზე ბანკებიდან დაწყებული მაღაზიებით დამთავრეული ობიექტები მდებარეობს და აზრბაიჯანის ერთ-ერთი ყველაზე ძვირი ქუჩაა. ქუჩაზე მდებარეობს გერმანიის, ნორვეგიის, ნიდერლანდებისა და ავსტრიის, ასევე ევროკავშირის საელჩოები. უახლოესი მეტროსადგურებია საჰილი (წითელი ხაზი, ნიზამის ქუჩის სამხრეთით) და 28 მაისის ქუჩა (წითელი და მწვანე ხაზები, ქუჩის ჩრდილოეთით).
რუსეთის იმპერიის პერიოდი
1864 წელს მიღებულ გუბერნიის პირველ ურბანულ გეგმაში ნიზამის ქუჩა უკვე იყო დაპროექტებული. თავდაპირველად ქუჩას „ტარგოვაია“ ეწოდებოდა, რადგანაც ადგილმდებარეობის გამო იგი სავაჭრო ცენტრს წარმოადგენდა. მოგვიანებით, 1879 წელს მას „გუბერნსკაია“ ეწოდა, თუმცა მოქალაქეები კვლავ „ტარგოვაიას“ უწოდებდნენ. ქუჩა მარიინსკაიადან (შემდგომში ყორღანოვის, დღევანდელი რასულ რზას ქუჩა) იწყებოდა, სადაც მდიდართა მრავალსართულიანი სახლები მდებარეობდა და ბაქოს „შავ ქალაქამდე“ აღწევდა, სადაც ნავთობჭაბურღილები და სამრეწველო ობიექტები იყო განთავსებული.
XIX საუკუნის გვიანი პერიოდი ბაქოს სწრაფი განვითარებითა და რუსეთის იმპერიიდან გუბერნიაში მოსახლეობის მიგრირების მეორე ნაკადით ხასიათდება. ეკონომიკურ ზრდასთან ერთად მდიდარმა მრეწველებმა ბაქოში ახალი შენობების აგება დაიწყეს. ნიზამის ქუჩაზე უამრავი შენობა ნავთობმაგნატების ბრძანებით აიგო, როგორებიც იყვნენ: მუსა ნაღიევი, შამსი ასადულაევი და მურთუზა მუღაროვი და დაპროექტებული იყო იმ დროისთვის ცნობილი არქიტექტორების: ჯ. ვ. გოსლავსკის, ჯოზეფ პლოშკოს, ზივარ ბეი აჰმადბეიოვის, ი. ედელის, ნ. ა. ფონ დერ ნონის, მ. ღაფარ ისმაილოვის, ა. ჰაჯიბაბაბეჯოვის, კ. ბ. სურკევიჩისა და გ. ტერმიკელოვის მიერ.
1868 წელს არქიტექტორ მ. გაფარ ისმაილოვის პროექტის შესაბამისად მიტოვებულ ტერიტორიაზე ქარვასლა აიგო, რომელიც დღეს ნიზამის ქუჩაზეა მოქცეული. ქარვასლის მახლობლად 1869 წელს წმ. გრიგოლ განმანათლებლის სახელობის სომხური ეკლესია აშენდა. 1880 წელს ნიზამის ქუჩის მარჯვენა მხარეს, 52 და 54 ნომრებში ორ- და სამსართულიანი საცხოვრებელი შენობები აიგო.
1888 წელს სასტუმროში „Imperial“ ა. მიშონის ფოტო-სტუდია გაიხსნა. კიდევ ერთი ცნობილი ფოტოგრაფის, დევიდ როსტამიანის ფოტო-სტუდია ტარგოვაიასა და მარიინსკაიას ქუჩების კუთხეში მდებარე სასახლის მეორე სართულზე იყო განთავსებული. ქალაქის ამ ნაწილში მდებარეობდა არაერთი საკონდიტრო მაღაზია, ყვავილების მაღაზია და პრესტიჟული სასტუმრო, როგორებიც იყო „ბალშაია მასკოვსკაია“, „Imperial“, „ლონდონი“ და „სევერნიე ნომერა“.
1896 წელს პრაჩეჩნაიას ქუჩის (შემდგომში გოგოლის, დღევანდელი მარდანოვის ქუჩა) კუთხეში ნავთობმაგნატ მურთუზა მუხთაროვის ბრძანებითა და არქიტექტორ ი. ვ. ედელის ხელმძღვანელობით სამსართულიანი სახლი აიგო, ხოლო 1910 წელს არქიტექტორ ჯოზეფ პლოშკოს ხელმძღვანელობით მას მეოთხე სართული დაემატა და ნახევრად წრიული ფასადის იერსახე შეინარჩუნა. მილიონერ ჰაჯი რაჯაბლის სახლი ტარგოვაიას მარცხენა მხარეს აშენდა (ნიზამის ქუჩის 75, 77), მარიინსკაიასა და პრაჩეჩნაიას ქუჩებს შორის. მის მოპირდაპირე მხარეს აგებული შენობა მირზა თაღლიევს, შამახელ ვაჭარს ეკუთვნოდა და მასში ცნობილი გერმანელი კონდიტერის, ზეიცის მაღაზია იყო განთავსებული.
1899 წელს ნიზამის ქუჩის 115 ნომერში რუსეთის იმპერიის ტექნიკური კავშირის ბაქოს ფილიალის ერთსართულიანი შენობა აიგო. სამოქალაქო ინჟინრის, კ. ბ. სურკევიჩის პროექტით პესიდსკაიას ქუჩის კუთხეში ძმებ როტშილდების შენობა აიგო, რომელიც თავდაპირველად მათი ოფისი, 1918 და 1920-იან წლებში კი ნიდერლანდების საკონსულო იყო.
1911 წელს გ. ტერმიკელოვისა და ნ. ბაიევის პროექტით, მრეწველ მაილოვის ბრძანებით ოპერეტის შენობა აიგო, სადაც ამჟამად აზერბაიჯანის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო აკადემიური თეატრია განთავსებული (ნიზამის ქუჩა, 95). იმავე წელს მუსა ნაღიევის ბრძანებით, არქიტექტორ ჯოზეფ პლოშკოს პროექტის შესაბამისად ოპერეტის შენობასთან ახლოს, საცხოვრებელი სახლი (ნიზამის ქუჩა, 93) და მარიინსკაიას ქუჩის კუთხეში (ნიზამის ქუჩა, 48) ოთხსართულიანი საცხოვრებელი სახლი („ნაღიევის სახლი“) ააგეს, რომელის პლოშკოს ერთ-ერთ ყველაზე ძველ პროექტად ითვლება. კრასნოვოდსკაიას ქუჩის (ახლანდელი სამედ ვურღუნის ქუჩა) კუთხეში აშენებულ სახლში 1924 წელს ნობელის პრემიის ლაურეატი, ლევ ლანდაუ დაიბადა.
1912 წელს მარიინსკაიას ქუჩის კვეთასთან (ნიზამის ქუჩა, 50) ძმებ თაღიევების ბრძანებითა და არქიტექტორების, გ. ტერმიკელოვისა და გ. გასიმოვის ხელმძღვანელობით ოთხსართულიანი საცხოვრებელი სახლი აიგო.
საბჭოთა პერიოდი
1925 წელს ქუჩას XVI საუკუნის დიდი აზერბაიჯანელი პოეტის, ფუზულის სახელი ეწოდა. 1939 წელს სახელი კიდევ ერთხელ შეეცვალა და კსასნოპრესენსკაიას ქუჩა ეწოდა, თუმცა 1940 წელს კვლავ ძველი სახელი დაუბრუნდა. 1962 წლის შემდეგ ქუჩა ნიზამი განჯევის სახელს ატარებს.
1932-1934 წლებში ტარგოვაიასა და ბალშაია მორკსაიას (შემდგომში კიროვის გამზირი, ახლანდელი ბულბულის გამზირი) ქუჩების კუთხეში ა. დუბოვის დაპროექტებით აზერბაიჯანის სს რესპუბლიკის ცენტრალური ბანკის კომპლექსი (ნიზამის ქუჩა, 87 და 89) აშენდა.
1966 წელს ნიზამისა და სამედ ვურღუნის ქუჩების კუთხეში ნასიმის პარკი გააშენეს, რომელსაც სახელი ეწოდა XIV საუკუნის მოწინავე აზერაიჯანელი პოეტის, იმადადინ ნასიმის პატივსაცემად. 1978 წელს პოეტის დაბადებიდან 600 წლისთავზე პარკის ცენტრში გრანიტის კვარცხლბეკზე, ბრინჯაოსგან დამზადებული ძეგლი დადგეს. 2008 წელს პარკის რეკონსტრუქცია დაიწყო.
არქიტექტურა
ნიზამის ქუჩის არქიტექტურა სხვადასხვა სტილისა და მიმართულების ხუროთმოძღვრების ნაზავს წარმოადგენს, რადგანაც ინტენსიური მშენებლობის პროცესი სამ ეტაპად მიმდინარეობდა: XIX საუკუნის გვიან პერიოდსა და XX საუკუნის დასაწყისში, შმდეგ 1950-1970-იან წლებში და თანამედროვე ხანაში.
შენობათა უმრავლესობა პირველ ეტაპზეა აგებული და ნეო-რენესასნსული, ნეო-გოთიკური, ბაროკოსა და ნეოკლასიცისტური სტილითაა აგებული. ამ პერიოდის შენობები აგებულია ნეომავრიტანული სტილითაც, რომელშიც არქიტექტორებიი ეროვნული ხუროთმოძღრული ელემენტების გამოყენებას ცდილობდნენ. მშენებლობის პირველი პერიოდი ტერიტორიის მიხედვით სამ ნაწილად შეიძლება დაიყოს: 1. ვორონცოვისა და სპარსეთის ქუჩას შორის, სადაც ნ.ა. ფონ დერ ნონისა და მ. გაფარ ისმაილოვის პროექტების მიხედვით აგებული ძველი შენობები დგას; 2. თეზეპირის მეჩეთისა და სამხრეთით ერთ- და ორგანყოფილებიანი შენობების კომპლექსის მიმდებარე ტერიტორია; 3. XIX საუკუნის ბოლოსა და XX საუკუნის დასაწყისში აგებული სამ- და ოთხგანყოფილებიან შენობები,, რომელთა პროექტები ჯოზეფ პლოშკოსა და ი.ვ. გოსლავსკის ეკუთვნოდათ.
ქუჩის არქიტექტურული განვითარების მეორე ეტაპის შენობები „სტალინური სტილითაა აგებული. მოგვიანებით, 1950-იან წლებში მრავალი საცხოვრებელი სახლი ახალი არქიტექტურული სტილის მიხედვით აიგო, რომელის მსოფლიოს მრავალ ქვეყანაში იყო გავრცელებული და „კონსტრუქტივიზმის“ სახელწოდებითაა ცნობილი. კრიტიკოს ჰ. ფ. მამადოვის თქმით, კონსტრუქტივისტული არქიტექტურული სტილი მთელს სსრკ-ში ყველაზე სრულად და მრავალმხრივად ბაქოში გამოჩნდა და ქალაქს ახალი სახე შესძინა. ბაქოში არქიტექტურულმა მიმდინარეობამ ადგილობრივი სახე მიიღო და „ბაქოს კონსტრუქტივიზმი“ ეწოდა.
რუა
რუა — მდინარე დასავლეთ საქართველოში, მდ. რიონის მარჯვენა შენაკადი (უერთდება ქალაქ ქუთაისის ფარგლებში, ჭომის უბანში). სათავეს იღებს სათაფლიის მთის სამხრეთ-აღმოსავლეთ კალთებზე. სიგრძე 4 კმ. საზრდოობს ატმოსფერული ნალექებითა და გრუნტის წყლებით. წარსულში ადგილობრივი მოსახლეობა საბანაოდაც იყენებდა (მდინარის კირქვის ფსკერიან კალაპოტში შემორჩენილია ხელოვნურად ამოკვეთილი აუზები). ამჟამად ძლიერ დაბინძურებულია საყოფაცხოვრებო ნარჩენებით.
ნიზამის ქუჩა
სქოლიო
კატეგორია:ბაქოს ქუჩები კატეგორია:ბაქოს ღირსშესანიშნაობები
რუა
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:რიონის შენაკადები კატეგორია:იმერეთის მხარის მდინარეები კატეგორია:ქუთაისი
რობინ კოლინგვუდი
რობინ ჯორჯ კოლინგვუდი (Robin George Collingwood; დ. 22 თებერვალი, 1889 — გ. 9 იანვარი, 1943) — ინგლისელი ისტორიკოსი, ფილოსოფოსი და არქეოლოგი. ძველი ბრიტანული ისტორიის სპეციალისტი. ავტორი ცნობილი ფილოსოფიური ნაშრომებისა: „ხელოვნების პრინციპები“ (1938) და „ისტორიის იდეა“ (1946) (რომელიც მისი გარდაცვალების შემდეგ დაიბეჭდა). კოლინგვუდი მხოლოდ ისტორიის ფილოსოფიით არ იყო დაინტერესებული, იგი ასევე მოღვაწეობდა არქეოლოგიაშიც.
რობინ დაიბადა კარტმელ-ფელიში (ლანკაშირი, ბრიტანეთი, მხატვრისა და არქეოლოგის, უილიამ გერშომ კოლინგვუდის ოჯახში. ჯორჯის დედაც მხატვარი და ნიჭიერი პიანისტი იყო. ჯორჯმა განათლება ჯერ რაგბის სკოლაში მიიღო, შემდეგ კი ოქსფორდის უნივერსიტეტის კოლეჯში. უნივერსიტეტის დამთავრებამდე ის, ასევე, ოქსფორდის პემბროკის კოლეჯის წევრადაც აირჩიეს.
კოლინგვუდი ოქსფორდის პემბროკის კოლეჯის წევრი 15 წლის განმავლობაში იყო, შემდეგ კი ოქსფორდში, მაგდალენის უნივერსიტეტში მეტაფიზიკური ფილოსოფიის პროფესორი გახდა. ის ფრენსის ჯონ ჰავერფილდის ერთადერთი მოწაფე იყო, რომელიც პირველ მსოფლიო ომს გადაურჩა. კოლინგვუდის ცნობიერებაზე დიდი გავლენა მოახდინეს იტალიელმა იდეალისტებმა: ბენედეტო კროჩემ, ჯოვანი ჯენტაილიმ და გვიდო დე რუჟემ (ამ უკნაასკნელთან მეგობრობდა კიდეც). ასევე, დიდი გავლენა იქონიეს ჰეგელმა, კანტმა, ჯამბატისტა ვიკომ, ბრედლიმ და სმიტმა.
1943 წლის 9 იანვარს, ჯორჯ კოლინგვუდი კონისტონში, (ლანკაშირი) ინსულტის შედეგად გარდაიცვალა. მთელი სიცოცხლის განმავლობაში ის პრაქტიკოსი აგლიკანი იყო.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1889 კატეგორია:გარდაცვლილი 1943 კატეგორია:ქრისტიანი ფილოსოფოსები კატეგორია:ინგლისელი ფილოსოფოსები კატეგორია:იდეალისტები კატეგორია:XX საუკუნის ფილოსოფოსები კატეგორია:XX საუკუნის ინგლისელი ისტორიკოსები
ჯორჯ ევერესტი
ჯორჯ ევერესტი (George Everest; დ. 4 ივლისი, 1790 — გ. 1 დეკემბერი, 1866) — ბრიტანელი გეოდეზისტი. სწავლობდა ვულიჯის სამეფო სამხედრო აკადემიაში. 1806–1843 წლებში შეასრულა ინდოეთის სხვადასხვა რაიონის ტოპოგრაფიული აგეგმვა. 1841 წელს დაასრულა ჰიმალაის ტოპოგრაფიული აგეგმვა. ევერესტის დიდ სამეცნიერო მიღწევად ითვლება ინდოეთის მერიდიანული ღერძის დადგენა (11°30'). 1818–1843 წლებში მუშაობდა ინდოეთის გეოდეზიურ სამსახურში. 1830-1843 წლებში იყო ინდოეთის მთავარი გეოდეზისტი. 1806 წელს შეუერთდა ბრიტანეთის ოსტინდოეთის კომპანიას და მომდევნო 7 წელი ბენგალში გაატარა. 1814-1816 წლებში მუშაობდა იავის ტოპოგრაფიულ აგეგმვაზე, შემდეგ ინდოეთში დაბრუნდა. ევერესტმა ინდოეთის გეოდეზია და კარტოგრაფია ახალ დონეზე აიყვანა. 1827 წელს აირჩიეს ლონდონის სამეფო საზოგადოების წევრად, ხოლო 1861 წელს მიენიჭა რაინდის წოდება. 1862 წლიდან იყო სამეფო გეოგრაფიული საზოგადოების ვიცე-პრეზიდენტი. 1865 წელს სამეფო გეოგრაფიულმა საზოგადოებამ მისი სახელი მიანიჭა დედამიწის უმაღლეს წერტილს, თუმცა თავად ევერესტი ამის წინააღმდეგი იყო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბრიტანელი გეოდეზისტები კატეგორია:დაბადებული 4 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1790 კატეგორია:გარდაცვლილი 1 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1866
ბეიბაბალარი
ბეიბაბალარი  (Bəybabalar) — სოფელი აზერბაიჯანში,   აღდამის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აღდამის რაიონის სოფლები
გრიგოლ ჩიქოვანი
გრიგოლ სამსონის ძე ჩიქოვანი (დ. 15 მარტი, 1910, ხობი — გ. 26 ნოემბერი, 1981, თბილისი) — ქართველი მწერალი.
ბიოგრაფია
გრიგოლ ჩიქოვანი წლების მანძილზე იყო გამომცემლობა საბჭოთა მწერლის მთავარი რედაქტორი. მისი ნაწარმოებები თარგმნილია არაერთ უცხო ენაზე. დაჯილდოებულია „საპატიო ნიშნის“ ორდენით, მედლებით და სხვა ჯილდოებით.
დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1910 კატეგორია:გარდაცვლილი 1981 კატეგორია:ქართველი მწერლები კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები გრ.
აკაკი დევაძე
აკაკი დევაძე (დ. 28 ნოემბერი 1971, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ვეტერანი ქართველი ფეხბურთელი, პოზიციით მეკარე. კარიერა დაიწყო ქართულ საფეხბურთო კლუბ „გორის დილაში“. 1992-2005 წლებში თამაშობდა საქართველოს ეროვნულ ნაკრებში, სადაც ჩაატარა 20 შეხვედრა. 1995 წელს დევაძე გახდა საქართველოს წლის ფეხბურთელი. კარიერის მანძილზე ითამაშა 13 სხვადასხვა კლუბში.
ბირინჯი-ალიბეილი
სქოლიო
კატეგორია:აღდამის რაიონის სოფლები
სანქტ-პეტერბურგის ნათლისღების ეკლესია
სანქტ-პეტერბურგის ნათლისღების ეკლესია (Богоявленская церковь) —  მართლმადიდებლური ტაძარი სანქტ-პეტერბურგში. აგებულია 1889-1899 წლებში ფსევდორუსულ არქიტექტურულ სტილში.
ტაძრის მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია ნათლისღების სახელზე, ხოლო ეგვტერები იოანე IV-ისა და ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე.
ისტორია
ტაძარი ააგეს უფლისწულ ნიკოლოზ ალექსანდრეს ძის (შემდეგში ნიკოლოზ II) სასწაულებრივი გადარჩენის აღსანიშნავად, რომელიც 1891 წლის 29 აპრილს იაპონიის ქალაქ ოცუში იაპონელმა ფანატიკოსმა დაჭრა თავში. თავდასხმის პირველ წლისთავზე საფუძველი ჩაუყარეს ტაძრის მშენებლობას. არქიტექტორი — ვასილი კოსიაკოვი. 1899 წლის 29 აპრილს მოხდა ტაძრის კურთხევა. ტაძრის ტევადობა იყო 1 200 კაცი.
1935 წლის მაისში საბჭოთა ხელისუფლებამ ტაძარი დახურა. მთლიანად გაანადგურეს ტაძრის ზედა ნაწილი, შიდა აღჭურვილობა და კანკელი, არქიტექტურული დეკორის უმეტესი ნაწილი, მათ შორის გუმბათის ხაზები. ამის შემდეგ ეკლესიაში განათავსეს ხილისბაზა, საწყობი, საპნის სახარში ქარხანა და მორგი. მას შემოავლეს ბეტონის ღობე. ისტორიული ჭედური ღობე 1936 წელს გადაიტანეს ბოლდირევის ქუჩის კუთხეში აშენებულ ახალ სკოლაში. 2006 წელს ღობე გაანადგურეს.
დიდი სამამულო ომის პერიოდში ტაძარში ხანძარი გაჩნდა, რომლის შედეგადაც შენობა ძლიერ დაზიანდა.
1991 წელს ავარიულ მდგომარეობაში მყოფი დასახიჩრებული და დამახინჯებული ტაძარი გადაეცა რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას. ტაძრიდან თითქმის აღარაფერი იყო დარჩენილი. 1992 წლის 19 იანვარს, ნათლისღებას შედგა პირველი ღვთისმსახურება. ამავე წელს დაიწყო აღდგენითი სამუშაოები. 1995 წლის 4 მაისს გუმბათზე დაადგეს ჯვარი. 2005 წელს დაანგრიეს ბეტონის ღობე. 2010-2011 წლებში ეკლესიას ახალი გალავანი შემოავლეს, იგი იმეორებდა 2006წელს განადგურებული ისტორიული ღობის ელემენტებს. ამჟამად მიმდინარეობს ინტერიერის აღდგენა. მოხატულობა ნაწილობრივ აღდგენილია. 2012 წელს აკურთხეს ახალი კანკელი. ამჟამად ეკლესიაში მიმდინარეობს რეგულარული ღვთისმსახურება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ტაძრები კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის რეგიონალური ობიექტები
მირზა სხულუხია
მირზა სხულუხია (დ. 16 თებერვალი, 1997, ქუთაისი) — ქართველი მოჭიდავე. საქართველოს ჩემპიონი (2019, 70 კგ). 23-წლამდელებს შორის მსოფლიოს და ევროპის ჩემპიონატების ბრინჯაოს პრიზიორი (2017, 70კგ).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 16 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1997 კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები თავისუფალ სტილში
მსოფლიო თასი სნუკერში
მსოფლიო თასი ან (ძველად) ერთა თასი (World Cup, Nations Cup) — სნუკერის მოწვევითი ტურნირი. მისი ორგანიზება მოახდინა მაიკ უოტერსონმა, რომელიც აგრეთვე იყო დიდი ბრიტანეთის ჩემპიონატის ორგანიზატორი, მისი ხელშეწყობით სნუკერის მსოფლიო ჩემპიონატმა გადაინაცვლა კრუსიბლის თეატრში, შეფილდში. შეჯიბრება იყო ყოველწლიური. სამკაციანი გუნდის შემადგენლობაში შედიოდნენ საუკეთესო მოთამაშეები მსოფლიო რეიტინგის მიხედვით. ინგლისელმა დეივისმა ყველაზე მეტჯერ — 4-ჯერ მოიპოვა თასი.
ბაიბუზი
ბაიბუზი (Байбузи) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ჩერკასის ოლქის ჩერკასის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 1765 კაცს შეადგენდა.
სალჩია (შოლდენეშტის რაიონი)
სალჩია (Salcia) — სოფელი მოლდოვაში, შოლდენეშტის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 143 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 031 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შოლდენეშტის რაიონის სოფლები
ვასილი ათონელი
ვასილი ათონელი — ქართველი სასულიერო მოღვაწე, მწერალი, საქართველოს კათალიკოსის ევდემონის ბიძა, მოღვაწეობდა XIII საუკუნეში.
ბალტიის ზღვის ქვეყნების საბჭო
ბალტიის ზღვის ქვეყნების საბჭო, (Council of the Baltic Sea States (CBSS)) — რეგიონალური სამთავრობათოშორისო ორგანიზაცია, რომელიც მოქმედებს ხუთი ძირითადი მიმართულებით: გარემოს დაცვა, ეკონომიკური განვითარება, ენერგეტიკა, განათლება და კულტურა, მოქალაქეთა დაცულობა.
ისტორია
CBSS შეიქმნა 1992 წელს რეგიონის ქვეყნების საგარეო ურთიერთობათა მინისტრების მიერ, როგორც ცივი ომის დასრულების შემდეგ შექმნილი ვითარების პასუხი. დაარსებიდან ორგანიზაცია მუშაობს რეგიონის პოზიტიურ განვითარებაზე.
1998 წლიდან ორგანიზაციას ემსახურება მუდმივმოქმედი სეკრეტარიატი, რომელიც განთავსებულია სტოკჰოლმში. ორგანიზაციის უმაღლესი ინსტიტუტი არის საგარეო საქმეთა მინისტრების კონფერენცია, რომელიც იმართება ყოველ ორ წელიწადში ერთხელ.
წევრი ქვეყნები
CBSS-ში გაწევრიანებულია 12 ქვეყანა:
დამკვირვებელი ქვეყნები
მინი|VIII სამიტი, [[ვილნიუსი. 1-2 ივნისი 2010]] დამკვირვებლის სტატუსი აქვთ შემდეგ ქვეყნებს:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბალტიის ზღვა კატეგორია:ევროპის საერთაშორისო ორგანიზაციები
ბირინჯი-ბაჰარლი
ბირინჯი-ბაჰარლი  (Birinci Baharlı) — სოფელი აზერბაიჯანში,   აღდამის რაიონში.
სქოლიო
კატეგორია:აღდამის რაიონის სოფლები
სანქტ-პეტერბურგის მეჩეთი
ისტორია
1798 წელს 500-ზე მეტმა მუსულმანმა სამხედრო მოსამსახურემ მოითხოვა მათთვის აეგოთ სამლოცველო სახლი. 1803-1804 წლებში სანქტ-პეტერბურგში სამხედრო უწყების დაკვეთით შემუშავეს მეჩეთის გეგმები. არქიტექტორები ანდრეი ვორონიხინი და ლუიჯი რუსკა. არცერთი პროექტი არ განხორციელებულა. ადგილი ნამაზისათვის გამოიყო ყაზარმებში. 1862 წელს ოფიციალურმა პირებმა უარი უთხრეს მუჰამედ-ალი ხანტემიროვს დაეწყო თანხის შეგროვება მეჩეთის ასაგებად. 1869 წლის აღწერებით კი სანქტ-პეტერბურგში მუდმივად 1 700 მუსულმანი ცხოვრობდა.
საბოლოოდ მეჩეთის მშენებლობის საკითხი მომწიფდა 1907 წლისთვის. ამავე წელს სანქტ-პეტერბურგის არქიტექტორთა საზოგადოებამ გამოაცხადა კონკურსი მეჩეთის პროექტის ესკიზზე. 1908 წლის 11 მარტს გამოცხადდა კონკურსის შედეგები, რომელშიც მონაწილეობა მიიღო 45 პროექტმა. შეარჩიეს ნიკოლოზ ვასილევის პროექტი. მეჩეთის შენებლობის დაწყების შესახებ თანხმობა გასცეს 1908 წლის 14 დეკემბერს.
ტაძრის საფუძვლის ჩაყრის საზეიმო ცერემონიალი გაიმართა 1909 წელს, რომელსაც ესწრებოდნენ რუსეთის საგარეო საქმეთა მინისტრი სერგეი საზონოვი, უცხოური კონფესიების საქმეთა დეპარტამენტის დირექტორი ალექსი ხაზურინი და სხვა. მეჩეთის მშენებლობის დასრულება იგეგმებოდა 1914 წლისათვის, მაგრამ პირველი მსოფლიო ომის შედეგად შეწყდა მისი მშენებლობა.
1920 წლის 30 აპრილს მეჩეთის მშენებლობა დასრულდა. ისლამურ საზოგადოებას მეჩეთი გადაეცა 1927 წელს, ხოლო 1928 წლის მაისში მას სტუმრობდა ავღანეთის დელეგაცია ამანულა ხანის მეთაურობით. 1941 წელს მეჩეთის ნივთები გადაეცა რელიგიის ისტორიის მუზეუმს, ხოლო შენობა გადააკეთეს სამედიცინო აღჭურვილბის საწყობად.
1955 წლის 12 დეკემბერს შენობა დაუბრუნდა მორწმუნეებს. პირველი ნამაზი შესრულდა 1956 წლის 18 იანვარს. 1956 წელს ლენინგრადში სტუმრად ჩამოვიდნენ სხვავასხვა მუსულმანური ქვეყნის დელეგაციები. პირველი უცხოელი სტუმარი იყო ინდონეზიის პრეზიდენტი სუკარნო.
2013-2015 წლებში მიმდინარეობდა სარემონტო სამუშაოები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის რეგიონალური ობიექტები კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის მეჩეთები
ნავაროს ოლქი
ნავაროს ოლქი (Navarro County) — ოლქი აშშ-ში, ტეხასის შტატში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქ. კორსიკანა. შეიქმნა 1846 წელს. ოლქის ფართობია კმ². 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს კაცს.
სქოლიო
კატეგორია:ტეხასის ოლქები
ალმა-ათის ივერია-სერაფიმოვის მონასტერი
ალმა-ათის ივერია-სერაფიმოვის მონასტერი (Иверско-Серафимовский монастырь) — მართლმადიდებლური დედათა მონასტერი ალმა-ათაში.
ისტორია
პირველი მონაზვნური საზოგადოება დააარსა 1907 წელს მთავარეპისკოპოსმა დიმიტრი აბაშიძემ. მონასტერს გადაეცა მიწის დიდი ნაკვეთი მიმდებარე სასაფლაოთი, სადაც მდებარეობდა სოფიას ტაძარი.
შენობა ააგეს 1908 წელს ი. ი. პოროშინისა და მხატვარ-არქიტექტორ ს. კ. ტროპარევსკის პროექტის მიხედვით. ამავდროულად დაიწყო მონასტრის კორპუსების მშენებლობა. სახელწოდება მიიღო ივერიის ღვთისმშობლის ხატის მიხედვით (ივერია იყო საქართველოს ძველი სახელწოდება), რომელიც აქ მოაბრძანა მთავარეპისკოპოსმა დიმიტრი აბაშიძემ. სახელი ასევე ეწოდა სერაფიმ საროველის პატივისცემის ნიშნად. ივერიის ხატი ამ პერიოდისათვის ითვლებოდა მხარის მფარველად.
1921 წელს მონასტერი დახურეს. ნაგებობები საბოლოოდ XX საუკუნის 80-იან წლებში დაინგრა.
2004 წელს მიირეს გადაწყვეტილება მონასტრის აღდგენის შესახებ და 2008 წელს იგი გაიხსნა. მონასტრის ტერიტორიაზე მდებარეობს მატრონა მოსკოველისა და სერაფიმ საროველის სახელობის სამლოცველოები.
2011 წელს მონასტერს გადასცეს წმინდანების, პისტის, ელპიდის, აღაპისა და მათი დედის სოფიას ნეშტი სანქტ-პეტერბურგის კონსტანტინესა და ელენეს სახელობის მონასტრიდან.
2017 წლის მონაცემებით მონასტერში ცხოვრობს 25 მონაზონი, რომელთაგან შვიდი სქემმონაზონია.
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მონასტრები კატეგორია:ყაზახეთის მართლმადიდებლური მონასტრები
ფრჩხილების სოკოვანი დაავადება
ადამიანის ორგანიზმის სოკოვან დაავადებებებს მიკოზები ეწოდება. არსებობს კანის, თმის, ფრჩხილების, ლორწოვანი გარსის, შინაგანი ორგანოების მიკოზები.
გამომწვევი მიზეზი
ფრჩხილების სოკოვან დაავადებებს რამდენიმე სახის სოკო იწვევს. დაავადებას შეიძლება ქუსლისა და თითების დაზიანებას მოჰყვეს. გარეგან ფაქტორებს, რომლებიც სოკოვანი დაავადებების ჩამოყალიბებას უწყობს ხელს, მიეკუთვნება: მცირე ტრავმები, რეზინის ფეხსაცმელი, მომატებული ოფლიანობა. შინაგანი ფაქტორი კი- ორგანიზმის იმუნიტეტის შესუსტება, რაც ენდოკრინული პათოლოგიების, ქრონიკული ინფექციების, ორგანული დაავადებების ან იმუნოდეფიციტური მდგომარეობის დროს აღინიშნება.
გავრცელების გზები
სოკოვანი ინფექციების ნიშნები შესაძლოა საზოგადოებრივი თავშეყრის ადგილებში (აბანოში, აუზები, საშხაპე) ვიზიტის შემდეგ გაჩნდს. დაავადების გამომწვევის გადატანა ხდება საერთო მოხმარების საყოფაცხოოვრებო საგნებით: პირსახოვით, ხალიჩით, ოთახის ფეხსაცმელით და ა.შ. ამიტომ ინფიცირების შესაძლებლობა არსებობს საკუთარ სახლშიც, თუკი ოჯახის რომელიმე წევრი დაავადებულია კანის ან ფრჩხილის სოკოთი.
დაავადების გავრცელების თვალსაზრისით გარშემომყოფთათვის განსაკუთრებით საშიშია ის ადამიანი, რომელსაც დაავადების ე.წ. წაშლილი ფორმა აქვს, რაც მხოლოდ კანის აქერცვლითა და მიკრონაპრალების არსებობით შემოიფარგლება.
კლინიკური სურათი
250px|მინი
სოკოვანი ინფექციის ზემოქმედებით, პირველ რიგში, იცვლება ფრჩხილის ფერი, ქრება გამჭვირვალობა. ფრჩხილი იღებს მოთეთრო, მოყვითალო ან ნაცრისფერ შეფერილობას, აღინიშნება თითებს შორის კანის სიწითლე და ქავილი. ფრჩხილის რქოვანი გარსი ფხვიერდება და იფრცქვნება. ქუსლებსა და ტერფის გვერდით ზედაპირზე წარმოიქმნება ძნელად შეხორცებადი ბუშტუკები, რომლებიც სკდება, გარდაიქმნება ეროზიად (კანის გამონაყარი, რომლიდანაც ქსოვილოვანი სითხე ჟონავს). ვითარდება კანის ანთებითი პროცესები, რასაც თან ახლავს საერთო მდგომარეობის გაუარესება.
ხელის ფრჩხილების სოკოვანი ინფექციის შორსწასულ შემთხვევაში ადამიანს უჭირს ჩვეული მოძრაობების შესრულება. ფეხის ფრჩხილების გასქელება და მტვრევადობა დისკომფორტს ქმნის ფეხსაცმლის ტარებისას.
დიაგნოსტიკა
სოკოვანი დაავადების სწორი დიაგნოსტიკისათვის აუცილებელია დაზიანებული ფრჩხილიდან ან კანიდან აღებული მასალის მიკროსკოპით შესწავლა. ზოგჯერ დამატებით ინიშნება ბაქტერიოლოგიური კვლევა.
მკურნალობა
მკურნალობი დროს ტერფები, პირველ რიგში, სოკოსსაწინააღმდეგო კრემით უნდა დამუშავდეს. განსაკუთრებული ყურადღება უნდა მიექცეს ფრჩხილებს, ქუსლებსა და თითებს შორის ჩანაბეჭდებს. შემდეგ რეკომენდებულია სპეციალური, სოკოსაწინააღმდეგო ფხვიერი, ე.წ. ფუნგიციდური პუდრის ხმარება, რომელიც ხელს უშლის სინოტივისა და კოჟრების წარმოქმნას.
თუ კანზე ბუშტუკები ან ეროზია გაჩნდა, რეკომდენდებულია ანტისეპტიკური ხსნარის გამოყენება, რომელიც ანთებით პროცესს აცხრობს.
არსებობს სპეციალური შესაფრქვევი მჟავე ფხვნილები, რომლებიც ამცირებს ფეხის ოფლიანობას და ხელს უშლის სოკოს განვითარებას.
პროფილაქტიკა
სოკოვანი დაავადების პროფილაქტიკის მიზნით:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სოკოვანი დაავადებები
პოკროვი (უკრაინა)
პოკროვი (Покров; 2016 წლის 1 აპრილამდე ორჯონიკიძე ) — ქალაქი უკრაინაში, დნიპროპეტროვსკის ოლქში. მდებარეობს რკინიგზის სადგურ ჩერტომლიკიდან 5 კმ. იღებენ მანგანუმის მადანს (ნიკოპოლის აუზი). ქალაქში არის სამთო-მამდიდრებელი კომბინატი, კვების მრეწველობა, ისტორიულ-მხარეთმცოდნეობის ინსტიტუტი.
სქოლიო
კატეგორია:დნიპროპეტროვსკის ოლქის ქალაქები
დიაზოტის ტეტრაოქსიდი
დიაზოტის ტეტრაოქსიდი, რომელიც ძირითადად მოიხსენიება როგორც აზოტის ტეტრაოქსიდი, წარმოადგენს ქიმიურ ნივთიერებას ფორმულით N2O4. ის ქიმიური სინთეზის ერთ-ერთი ყველაზე საჭირო საჭირო რეაქტივია. ის თანაბარ წონასწორობაში იმყოფება აზოტის დიოქსიდთან.
დიაზოტის ტეტრაოქსიდი ძლიერ მჟანგავს წარმოადგენს, რომელიც ჰიპერგოლურია (თვითაალებადია) ჰიდრაზინის სხვადასხვა ფორმებთან, რაც ამ წყვილს უმნიშნველოვანეს სარაკეტო საწვავად აქცევს.
სტრუქტურა და თვისებები
დიაზოტის ტეტორქსიდი შეიძლება განვიხილოთ, როგორც ორი ნიტროგჯუფის (-NO2) ნაერთი ერთმანეთთან. ის წარმოქმნის ქიმიურ წონაწორობას აზოტის დიოქსიდთან. მოლეკულა ბრტყელი ტიპისაა N-N ბმის სიგრძით 1.78 Å და N-O ბმის დაშორებით 1.19 Å. N-N ბმა შეესაბამება უფრო სუსტ ბმას, რადგან ის გაცილებით დიდია, ვიდრე ჩვეულებრივი N-N ერთმაგი ბმა, რომელიც 1.45 Å სიგრძისაა.
NO2-ისაგან განსხვავებით N2O4-ის მოლეკულა დიამაგნიტურიამ რადგან ის გაუწყვილებელ ელექტრონებს შეიცავს. სითხე უფეროა, მაგრამ შეიძლება მოყავისფრო-მოყვითალო ფერი ჰქონდეს მასში NO2ის არსებობის გამო, რომელიც შემდეგ რეაქციას შეესაბამება:
ტემპერატურის აწევა წონასწორობას მარჯვენა მხარეს წევს. შესაბამისად გარდაუვალია დიაზოტის ტეტრაოქსიდის შემცველობა სმოგში, რომელიც ძირითადად აზოტის დიოქსიდისაგან შედგება.
წარმოება
დიაზოტის ტეტორქსიდის წარმოება მიმდინარეობს ამიაკის კატალიზური დაჟანგვით: ორთქლში, რომელიც ჟანგვის ტემპერატურის დასაწევად გამოიყენება გამხსნელის სახით. პირველ საფეხურში ამიაკი იჟანგება აზოტოვან ოქსიდამდე:
წყლის უმეტესი ნაწილი კონდენსირდება. აირების დარჩენილი ნაწილი ცივდება. წარმოქმნილი აზოტოვანი ოქსიდი იჟანგება აზოტის დიოქსიდამდე, რომელიც შემდეგ დიმერიზირდება დიაზოტის ტეტრაოქსიდში:
დარჩენილი წყალი რეაქციის არედან აზოტმჟავის სახით შორდება. აირი ძირითადად სუფთა აზოტის დიოქსიდისაგან შედგება, რომელიც დიაზოტის ტეტრაოქსიდში კონდენსირდება ცივ გამათხევადებელ ჭურჭელში.
დიაზოტის ტეტრაოქსიდის წარმოება ასევე შესაძლებელია კონცენტრირებული აზოტმჟავისა და მეტალური სპილენძის ურთიერთქმედებით. სინთეზის ეს გზა უფრო ლაბორატორიებში გამოიყენება და ჩვეულებრივ სადემონსტრაციო რეაქციას წარმოადგენს საწყებით სკოლებში. აზოტმჟავის მიერ სპილენძის ჟანგვის პროცესი კომპლექსური პროცესია და მის შედეგად აზოტმჟავის კონცენტრაციაზე, ჟანგბადის თანაარსებობაზე და სხვა ფაქტორებზე დამოკიდებულებვით აზოტის ოქსიდების მთელი რიგი წარმოიქმნება. მიუხედავად ამისა, რეაქციის არასტაბილური პროდუქტების ჟანგვის საბოლოო შედეგს მაინც აზოტის დიოქსიდი წარმოადგენს, რომლის გაშრობის, გასუფთავებისა და გაციების შემდეგ მაინც თხევად დიაზოტის ტეტრაოქსიდს მივიღებთ.
სარაკეტო საწვავად გამოყენება
დიაზოტის ტეტრაოქსიდი გამოყენება სარაკეტო საწვავებში მჟანგავად მის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს გამოყენების სფეროს წარმოადგენს იმიტომ, რომ მისი შენახვა თხევად მდგომარეობაში შესაძლებელია ოთახის ტემპერატურაზეც. პირველად დიაზოტის ტეტრაოქსიდის სარაკეტო მჟანგავად გამოიყენეს გერმანელებმა 1944 წელს, თუმცა მაშინ ის მხოლოდ უმნიშვნელო ნაწილს წარმოადგენდა ე.წ. S-Stoffისა, რომელიც სინამდვილეში წითლად მბოლავ აზოტმჟავას წარმოადგენდა. 1950-იან წლებში ის აირჩიეს როგორც შენახვადი მჟანგავი საკმაოდ დიდი რაოდენობის რაკეტებში გამოსაყენებლად როგორც საბჭოთა კავშირში, ისე აშშ-ში. ის ჰიპერგოლურია [[ჰიდრაზინი|ჰიდრაზინთან შეხებისას. ამ წყვილის ერთ-ერთი პირველი გამოყენება მოხდა ტიტანის სარაკეტო ოჯახში, რომლებიც ერთ-ერთ პირველ ინტერკონტინენტალურ ბალისტიკურ რაკეტას წარმოადგენდა და შემდგომში გამოიყენებოდა როგორც გამშვები ხომალდი ბევრი კოსმოსური ხომალდისათვის. ის გამოიყენებოდა როგორც აშშ-ს Gemini-სა და Apollo კოსმოსურ ხომალდებზე, ასევე Space Shuttle-ზე. ის დღემდე გამოიყენება როგორც გეოსტაციონარული თანამგზავრების ორბიტაზე შესანარჩუნებელი ძრავებისათვისა და ღრმა კოსმოსის შემსწავლელ ცდებზე. როგორც ჩანს, NASA აპირებს გააგრძელოს ამ მჟანგავის გამოყენება იმ ხომალდებზე, რომლებიც Space Shuttle-ს შეცვლიან. ის ასევე წამყვანი მჟანგავია რუსულ რაკეტა "პროტონ"-ზე.
საწვავად გამოყენებისას დიაზოტის ტეტროქსიდი ჩვეულებრივ მოიხსენიება როგორც 'აზოტის ტეტროქსიდი' და აბრევიატურა 'ნტო'. დამატებით, მცირე პროცენტულობით ნტო ასევე გამოიყენება აზოტოვანი ოქსიდის მცირე დანამატებით, რომელიც ხელს უშლის ტიტანის შენადნობებში სტრესულ-კოროზიული ბზარების გაჩენას. ამის გამო საწვავად მზა ნტო ხშირად მოიხსენიება როგორც "აზოტის ოქსიდების ნარევი" ან "აონ". თანამედროვე სარაკეტო სისტემებში უფრო და უფრო ხშირად გამოიყენება აონ ნტო-ს ნაცვლად; მაგალითად, Space Shuttle რეაქციის კონტროლის სისტემა იყენებდა აონ3-ს(ნტო 3% NO-ს შემცველობით.
აპოლონ-სოიუზის შემთხვევა
1975 წლის 24 ივლისს ნტო-თი მოიწამლა სამი აშშ-ს წარმომადგენელი ასტრონავტი, რომლებიც იმყოფებოდნენ აპოლო-სიუზის სატესტო პროექზე დაშვებისას. შემთხვევა მოხდა გადამრთველის არასწორი პოზიციაში დატოვების გამო, რამაც გამოიწვია ნტო-ს ორთქლის აპოლონის კოსმოსური ხომალდის შიდა სავენტილაციო სისტემაში მოხვედრა. დაშვებისას ერთმა ასტრონავტმა გონებაც კი დაკარგა. დაშვების შემდეგ ეკიპაჟი საავადმყოფოში იწვა 14 წლის განმავლობაში ქიმიურად გამოწვეული პნევმონიისა და ედემის გამო.
ელექტროგენერატორები N2O4-ის ბაზაზე
ტენდენცია. რომ N2O4 შეიძლება შექცევადად დაიშალოს NO2-ად, მიგვიყვანა კვლევებამდე, რომლებიც მიმართული იყო ე.წ. დისოციაციური გაზის გამოყენებით მაღალტექნოლოგიურ ელ-გენერატორების შემუშავებაზე "ცივი" დიაზოტის ტეტორქსიდი იკუმშება და თბება, რაც მის აზოტის დიოქსიდამდე დისოციაციას იწვევს, ნახევარ მოლეკულურ მასად. მიღებული ცხელი აზოტის დიოქსიდი ფართოვდება ტურბინაში, აციებს მას და ამცირებს წნევას და უფრო ძალიან ცივდება თბოგამტარ ფენაზე, რაც მის უკან გადაქცევას იწვევს დიაზოტის ტეტრაოქსიდად და იბრუნებს საწყის მოლეკულურ მასას. ამ დროს ძალიან ადვილია ამ პროცესის თავიდან გამეორება. ასეთ დისოციაციურ გაზის ბრეიტონის ციკლს გააჩნია პოტენციალი საგრძნობლად გაზარდოს ელ-ენერგიის მიღების კოეფიციენტი.
შუალედური ნივთიერება აზოტმჟავის წარმოებისას
აზოტმჟავის დამზადების სამრეწველო ხერხი N2O4-ს მოიხმარს. ნივთიერება რეაქციაში შედის წყალთან და ქმნის აზოტოვანი მჟავასა და აზოტმჟავას: თანაპროდუქტი HNO2 გათბობისას იშლება აზოტოვან ოქსიდად და კიდევ უფრო მეტ აზოტმჟავად. ჟანგბადთან შეხებისას NO ისევ აზოტის დიოქსიდად გარდაიქმნება: შედეგად მიღებული NO2 (და რა თქმა უნდა N2O4) ციკლში თავიდან ბრუნდება აზოტოვანი და აზოტის მჟავების წარმოსაქმნელად.
მეტალის ნიტრატების სინთეზი
N2O4 იქცევა როგორც მარილი [NO+] [NO3−], სადაც უკანასკნელი ძლიერი მჟანგავია:
სადაც M = Cu, Zn, ან Sn.
თუ მეტალის ნიტრატები N2O4-გან მთლიანად უწყლო გარემოში მზადდება, შედეგად შეიძლება გარდამავალ მეტალებთან რამდენიმე კოვალენტური ნიტრატის მიღებაც შეიძლება. ამის მიზეზი ნიტრატის იონის თერმოდინამიკური მისწრაფებაა ასეთ მეტალებთან იონური სტრუქტურის მაგიერ კოვალენტური ბმები წარმოქმნას. ასეთი ნივთიერებები ჩვეულებრივ უწყლო გარემოში მზადდება, რადგან ნიტრატის იონი გაცილებით სუსტი ლიგანდია, ვიდრე წყალი და თუ რეაქციის არეში წყალი მოხვდება, რეაქციის გამოსავალს მარტივი ჰიდრატირებული მარილები წარმოადგენენ. უწყლო ნიტრატები როგორც წესი კოვალენტური ნაერთებივით იქცევია და ბევრი მაგალითად უწყლო სპილენძის ნიტრატი საკმაოდ აგრესიულ ნაერთებს წარმოადგენენ ოთახის ტემპერატურის დროსაც კი. უწყლო ტიტანის ნიტრატი ვაკუუმში სუბლიმაციას სულ რაღაც 40 °C-ზე განიცდის. ბევრი გარდამავალი ჯგუფის მეტალების უწყლო ნიტრატები კაშკაშა ფერისაა. ქიმიის ეს განხრა კლიფორდ ედისონისა და ნორამნ ლოგანის მიერ იქნა შემუშავებული ნოტინჰემის უნივერსიტეტში ბრიტანეთში 1960-1970იან წლებში, როცა ხელმისაწვდომი გახდნენ მაღალეფექტური დესიკანტები და მშრალი ყუთები.
სქოლიო
კატეგორია:აზოტის არაორგანული ნაერთები კატეგორია:ოქსიდები კატეგორია:ნიტრატები კატეგორია:მჟანგავები
დოროთეოზ I
დოროთეოზ I, დოსითეოზ (დ. 1300 — გ. 1359) — საქართველოს კათალიკოსი მოღვაწე XIV საუკუნეში. ბერი ეგნატაშვილისა და ვახუშტი ბატონიშვილის მიხედვით დოროტეოზმა ტახტი დაიკავა ბასილი V-ის შემდეგ. დოროთეოზ I მოხსენიებულია კათალიკოს ბასილ VI-ის მიერ 1516-1535 წლებში გაცემულ წყალობის სიგელში.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს კათოლიკოსები კატეგორია:ქართველი მწერლები კატეგორია:გარდაცვლილი 1359
განა-საქართველოს ურთიერთობები
მინი|მარჯვნივ|250პქ|საქართველოს დროშა მინი|მარჯვნივ|250პქ|განის დროშა განა-საქართველოს ურთიერთობები — წარმოადგენს  ურთიერთობებს განასა და საქართველოს შორის. განასთან დიპლომატიური ურთიერთობები დამყარდა 1992 წლის 4 დეკემბერს.
განის საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩები საქართველოში
2011 წლამდე განის ელჩის რეზიდენცია იყო მოსკოვში, 2011 წლიდან - თეირანშია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს დიპლომატიური ურთიერთობები კატეგორია:განის დიპლომატიური ურთიერთობები
ანზორ მაისურაძე
ანზორ ამბროსის ძე მაისურაძე (დ. 9 მაისი, 1937, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი სახელმწიფო უშიშროების თანამშრომელი, გენერალ-მაიორი.
ბიოგრაფია
ანზორ მაისურაძე დაიბადა 1937 წლის 9 მაისს ქ. თბილისში. 1960 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი. 1960-1961 წლებში მუშაობდა რუსთავის ქიმიური კომბინატის განთავისუფლებულ კომკავშირის კომიტეტის მდივნად. 1961 წლის 15 აგვისტოდან 1963 წლის 1 მარტამდე მოსკოვში გაიარა სსრკ სუკის უმაღლესი სკოლის ოპერმუშაკის მოსამზადებელი 2-წლიანი კურსი უცხო ენის ცოდნით.