cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
დედოფლისგორის განძი
მინი|დედოფლისგორის განძი დედოფლისგორის განძი — I საუკუნის განძი. 2013 წელს დედოფლისგორაზე (სოფ. დოღლაური, არდაეთის ორგორა), გადამწვარი სასახლის ერთ-ერთ ოთახში, საკურთხეველზე, სხვადასხვა სარიტუალო ნივთებთან ერთად აღმოჩნდა მინის ჭურჭელში მოთავსებული მონეტები: ოქტავიანე ავგუსტუსის 13 დენარი და ალექსანდრე მაკედონელის სტატერის 2 მინაბაძი, დამზადებული ელექტრუმისაგან. განძი ინახება საქართველოს ეროვნულ მუზეუმში.
წყარო
კატეგორია:საქართველოში აღმოჩენილი განძები
ჟან ბოდენი
ჟან ბოდენი (დ. 1530 — გ. 1596) — ფრანგი იურისტი, პოლიტიკოსი, ფილოსოფოსი, ეკონომისტი, სამართლის პროფესორი და მოაზროვნე.
ჟან ბოდენი დაიბადა 1530 წელს მკერავის ოჯახში, ქალაქ ანჟეში. იგი სწავლობდა სამართლის აკადემიაში, რომელიც ერთ-ერთი უდიდესი საუნივერსიტეტო ცენტრი იყო XVI საუკუნის საფრანგეთში. აკადემიის დამთავრების შემდეგ ბოდენი გარკვეული დროის განმავლობაში ამ აკადემიაში ასწავლიდა ფილოსოფიას.
ჟან ბოდენს დიდი წვლილი მიუძღვის ევროპაში ისტორიის რენესანსული გაგების დამკვიდრებაში. მის ნაშრომში „ისტორიის ადვილად შემეცნების მეთოდი“ დაამსხვრია შუასაუკუნეობრივი წარმოდგენები ისტორიის მხოლოდ საღვთო მნიშვნელობაზე. მან აჩვენა, თუ როგორ დამკვიდრდა შუა საუკუნეებში დანიელ წინასწარმეტყველის წიგნზე დაყრდნობით ისტორიის „ოთხ სამეფოდ“ დაყოფის წესი. მან უარყო ეს დაყოფა და ჩაანაცვლა ის კაცობრიობის ისტორიის სამი სტადიით: აღმოსავლეთის ხალხების, ხმელთაშუა ზღვისპირეთის ერებისა და ჩრდილოევროპელების ზეობის ისტორიული ხანებით.
მისი წმენით, ისტორია იძლევა კანონზომიერების დადგენის საშუალებას, რომელთა მეშვეობითაც შესაძლებელი ხდება წარსულისა და აწმყოს ახსნა და მომავლის განსაზღვრა. სწორედ ამიტომ, მისი აზრით, ისტორია განსაკუთრებული მეცნიერებაა, გაცილებით უფრო რთული, ვიდრე მეცნიერება ბუნების შესახებ.
ბოდენმა დაწერა 10 თხზულება, რომლებიც აქტიურად გადმოიცემოდა XVII საუკუნეში. მათგან ცნობილია: „ექვსი წიგნი სახელმწიფოს შესახებ“, „ისტორიის ადვილად შემეცნების მეთოდი“, „ოთხ სამეფოდ“.
ჟან ბოდენი სიცოცხლის ბოლო წლებში დაავადდა და გარდაიცვალა 1596 წელს.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1530 კატეგორია:გარდაცვლილი 1596 კატეგორია:ფრანგი იურისტები კატეგორია:ფრანგი ისტორიკოსები
ბირმული ვიკიპედია
ბირმული ვიკიპედია — ვიკიპედიის განყოფილება ბირმულ ენაზე. გაეშვა 2006 წელს. თავისუფალი ენციკლოპედია. ფლობს ფონდი ვიკიმედია. 2013 წლის თებერვლის მდგომარეობით ბირმულ ვიკიპედიაში არსებობს დაახლოებით 31 ათასი სტატია. ჰყავს 5 ადმინისტრატორი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვიკიპედიები ენების მიხედვით
წყალბურთის არენა (ბაქო)
მინი
წყალბურთის არენა (აზერბ. Su Polosu Arenası) —  მდებარეობს სახელმწიფო დროშის მოედნის სამხრეთ ბოლოში ბაქოში (აზერბაიჯანი). არენა, პირველ რიგში წყალბურთის შეჯიბრებისთვის არის განკუთვნილი. წყალბურთის კომპლექსი გათვლილია თითქმის სამი ათასი ადგილისთვის. 2015 წელს არენაზე ჩატარდა წყალბურთის შეჯიბრებები 1-ლი ევროპული თამაშების ფარგლებში.
ისტორია
პირველად, 2015 წლის პირველი ევროპული თამაშების საორგანიზაციო კომიტეტის თავმჯდომარემ მეჰრიბან ალიევამ განაცხადა, რომ ბაქოში წყალბურთის არენა აშენდება 2013 წლის 3 თებერვალს გამართული თამაშების საორგანიზაციო კომიტეტის პირველ სხდომაზე, რომელსაც აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტი ილჰამ ალიევი უძღვებოდა. ასევე გამოცხადდა, რომ წყალბურთის არენა აშენდება ბაქოში წყლის სპორტის ცენტრის გვერდით.
აღნიშნული წყალბურთის კომპლექსი ექსპლუატაციაში შევიდა 2015 წელს ევროპული თამაშების დაწყებამდე.
კომპლექსში შედის რამდენიმე აუზი (ზომა თითოეულის 35 მ x 22 მ x 2 მ) და ასევე სავარჯიშო აუზი სპორტსმენებისთვის.
ბაქოში ბავშვთა წყალბურთის განვითარების ისტორია ფესვებს იდებს გასული საუკუნის 50-იანი წლების შუა პერიოდში და ასოცირდება ცნობილი, მაგრამ ახლა უკვე გარდაცვლილი მწვრთნელის ასადულაევის სახელთან და ასევე სოლოვიევ სწორედ მათ დაიწყეს ბავშვთა წყალბურთის განვითარება ბაქოში.
წყალბურთი ბაქოში დინამიურად ვითარდება, მიუხედავად ყველა სირთულისა: ფინანსური მხარდაჭერის არარსებობა, სასწავლო ბაზებისა და სასწავლო ბანაკების ნაკლებობა, მაგრამ მწვრთნელები ყველაფერს აკეთებენ, რომ შექმნილი იყოს ყველაფერი გუნდისთვის გამოცდილებისა და პროფესიონალიზმის მოსაპოვებლად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია: წყალბურთი აზერბაიჯანში კატეგორია: აზერბაიჯანი
კანტონური ვიკიპედია
კანტონური ვიკიპედია (粵文維基百科) — ვიკიპედიის განყოფილება კანტონურ ენაზე. გაეშვა 2006 წლის 25 მარტს. თავისუფალი ენციკლოპედია. ფლობს ფონდი ვიკიმედია. 2010 წლის 29 მაისის მდგომარეობით მოიცავდა 13 873 სტატიას. 2022 წლის თებერვლის მდგომარეობით კანტონურ ვიკიპედიაში არსებობს დაახლოებით 122 ათასი სტატია. ჰყავს 12 ადმინისტრატორი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვიკიპედიები ენების მიხედვით
კონუსური ხარისფაშვა
კონუსური ხარისფაშვა — ხარისფაშვას გვარის სოკო ხარისფაშვასებრთა ოჯახისა.
პირველად აღწერა მიკოლოგმა კრისტიან ჰენდრიკ პერსონმა 1818 წელს.
სამეცნიერო სინონიმები:
აღწერა
ქუდის ქუდის სიმაღლე — 8 სმ-მდე აღწევს, სიგანე — 5 სმ-მდე. კონუსის ფორმა აქვს, ზოგჯერ კვერცხისებრია; ზედაპირი ფიჭისებრი ნაოჭებითაა დაფარული, ნაოჭებში მეორადი ტიხრებია განვითარებული; კიდეები — ფეხთან შეზრდილი; მოყვითალო მურა, უფრო მუქი ან იმავე ფერის ნაოჭებიანი კედლებით. ქუდის ზედაპირზე განვითარებული ჰიმენალური შრე შედგება ცილინდრული ზომის 200-250×15-20 მკმ. ჩანთებისგან, რომლებშიც 8 სპორაა მოთავსებული.
რბილობი — თეთრი ან კრემისფერი, თხელი ცვილისებრი, ნაზი და მყიფე. სწრაფად შრობადი, ფეხს ქვემოთ წყალწყალა, გამოხატული სუნისა და გემოს გარეშე.
ფეხი — მოთეთრო, ცილინდრული, ფუყე; სიმაღლეში — 2-4,5 სმ, სიგანეში — 1,5-3 სმ.
სპორები — ელიფსური, გლუვი, უფერული, ზომით 18-20×10-15 მკმ.
გამოყენება
ითვლება პირობითად საჭმელ სოკოდ. მოხარშვამდე წვრილად უნდა დაიჭრას და გაითუთქოს მდუღარე წყალში 5-10 წუთის განმავლობაში, ხოლო წყალი გადაიღვაროს, წინააღმდეგ შემთხვევაში, შესაძლოა გამოიწვიოს მოწამვლა.
გავრცელება
იზრდება ნიადაგზე, ხშირ შემთხვევაში ერთეული ეგზემპლარების სახით ფიჭვნარებში, ნაძვნარებსა და შერეულ ტყეში აპრილის შუა პერიოდიდან ივნისის დასაწყისამდე.
სქოლიო
კატეგორია:საჭმელი სოკოები კატეგორია:ხარისფაშვისებრნი კატეგორია:ჩანთიანი სოკოები
პლანო კარპინი
მინი|მარჯვნივ|პლანო კარპინის მოგზაურობა ჯოვანი და პიან დელ კარპინე, ან პლანო კარპინი (დ. 1182 — გ. 1252) — იტალიელი მოგზაური.
პლანო კარპინიმ მოგზაურობა, რომელიც 1245-1247 წლებს მოიცავს, საფრანგეთიდან დაიწყო, გადალახა მთელი ევროპა, ჩავიდა კიევის რუსეთში და აქედან გაემართა ოქროს ურდოს ყაენის, ბათუს კარზე. საბოლოოდ კი ის მოხვდა მონღოლეთში, ყარაყორუმში, დიდი მონღოლი გუიუქ-ყაენის კარზე. კარპინიმ ყაენს პაპის წერილი გადასცა, ხოლო მისგან საპასუხო წერილი წამოიღო, რომელიც მონღოლურ, სპარსულ და არაბულ ენებზე იყო შედგენილი.
კარპინიმ თავისი მოგზაურობა აღწერა წიგნში „ისტორიული ჩანაწერები“, რომელიც ამ ჟანრის ერთ-ერთი პირველი თხზულება იყო და რომელსაც მოგვიანებით ეწოდა „ისტორია მონღოლთა, რომლებსაც თათრებს ვუწოდებთ“. აქვს ცნობები ყაენის კარზე ქართველი უფლისწულების (დავით ულუსა და დავით ნარინის) ყოფნის შესახებ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1182 კატეგორია:გარდაცვლილი 1252 კატეგორია:იტალიელი მოგზაურები კატეგორია:შუა საუკუნეების გეოგრაფები
ჰაბიბქენდი
ჰაბიბქენდი (Həbibkənd) — სოფელი აზერბაიჯანში,  ხაჩმაზის   რაიონში.მოსახლეობის რაოდენობა 665 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხაჩმაზის რაიონის სოფლები
ხარიჯიტების აჯანყება
ხარიჯიტების აჯანყება — ძირითადი ხარიჯიტული აჯანყება აბასიანთა სახალიფო წინააღმდეგ, 866-დან 896 წლამდე. აჯანყება ცენტრირებული იყო მოსულის და დიარ რაბიას რაიონებში ალ-ჯაზირას (ზედა შუამდინარეთი) პროვინციაში, აჯანყება გრძელდებოდა დაახლოებით ოცდაათი წლის განმავლობაში, მიუხედავად ცენტრალური ხელისუფლებისა და ადგილობრივი, პროვინციური მმართველების მრავალი მცდელობისა ჩაეხშოთ იგი. აჯანყებულები საბოლოოდ დამარცხდნენ 896 წელს, მას შემდეგ, რაც ხალიფა ალ-მუთადიდმა (დაახლოებით 892– 902 წლებში) რამდენიმე კამპანია ჩაატარა რეგიონში ხალიფალური ავტორიტეტის აღსადგენად.
აჯანყებას თავდაპირველად ხელმძღვანელობდა ადგილობრივი ხარაჯიტი, სახელად მუსავირ იბნ აბდ ალ-ჰამიდ ალ-შარი. 877 წელს მუსავირის დაღუპვის შემდეგ, მისი წამოწყებული აჯანყება გააგრძელა ჰარუნ იბნ აბდულაჰ ალ-ბაჯალმა, რომელიც აჯანყების დასრულებამდე ლიდერად რჩებოდა.
ჰადია ხალაფ აბასი
სქოლიო
კატეგორია:სირიელი პოლიტიკოსები კატეგორია:სირიის სახალხო საბჭოს სპიკერები კატეგორია:დაბადებული 1958 კატეგორია:გარდაცვლილი 13 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2021
ბორის ღოღობერიძე
ბორის ღოღობერიძე (დ. 26 იანვარი, 1884, ქუთაისი — 21 აპრილი, 1954) — ქართველი მეან-გინეკოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1919), პროფესორი (1930).
ბიოგრაფია
1908 წელს დაამთავრა ოდესის უნივერსიტეტის სამკურნალო ფაკულტეტი. 1921 წელს დაბრუნდა საქართველოში. 1920-1922 წლებში დროებით ხელმძღვანელობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პათოლოგიური ანატომიისა და სასამართლო მედიცინის კათედრას. 1932 წლიდან იყო პედიატრიის, ხოლო 1942 წლიდან გარდაცვალებამდე პედიატრიის, სან-ჰიგიენისა და სტომატოლოგიის ფაკულტეტების მეანობა-გინეკოლოგიის კათედრის გამგე. 1924-1925 წლებში საქართველოში პირველმა გამოიყენა სისხლის გადასხმა მეან-გინეკოლოგიის დაავადებათა დროს.
ნაშრომები
შეისწავლიდა მშობიარობის გაუტკივარების, ქალის უნაყოფობის, სისხლის გადასხმის საკითხებს. მისი ხელმძღვანელობით კლინიკაში მზადდებოდა სამკურნალო (ანტილუეინური, ანტიოვრიული, ანტიტესტიკულარული) შრატები. შეადგინა მეანობის პირველი სახელმძღვანელო ქართულ ენაზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 26 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1884 კატეგორია:ქართველი მეან-გინეკოლოგები კატეგორია:გარდაცვლილი 21 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1954 კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები კატეგორია:მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორები კატეგორია:ქართველი პროფესორები
რუმინელი ხალხის ხსნის ტაძარი
რუმინელი ხალხის ხსნის ტაძარი — მთავარი მართლმადიდებლური ქრისტიანული ტაძარი რუმინეთში; მდებარეობს ბუქარესტში, 13 სექტემბრის ქუჩაზე. აშენდა 2007-2018 წლებში.
ისტორია
რუმინელი ხალხის ხსნის ტაძარი ტაძარი რუმინეთის პარლამენტის შენობის უკან მდებარეობს და მსოფლიოში მართლმადიდებლურ ტაძრებს შორის ყველაზე დიდია (120 მეტრი სიმაღლის). მისი მშენებლობა 2007 წელს დაიწყო და 250 მილიონი ევრო დაჯდა, ეზოს მოპირკეთება 150 მილიონი ევრო.
პროექტის იდეა ჯერ კიდევ მე-19 საუკუნის ბოლოს და მე-20 საუკუნის დასაწყისში გაჩნდა, მაგრამ ვერ შესრულდა.
მის აშენებას არაერთი კრიტიკა მოჰყვა და მას „ფარაონული" და  „ჩაუშესკური" პროექტი უწოდეს, რადგან სწორედ მათ ახასიათებდათ მსგავსი პომპეზურობა, მასშტაბურობა და სიდიადისკენ სწრაფვა. ამის გამოხატულებაა ტაძრის უკან მდებარე ჩაუშესკუს მიერ აშენებული მსოფლიოში ყველაზე დიდი პარლამენტის შენობაც.
2018 წლის 25 ნოემბერს ახლადაშენებული ტაძარი აკურთხა მსოფლიო პატრიარქმა ბართლომეოს I-მა და რუმინეთის პატრიარქმა დანიელმა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ევროპის ღირსშესანიშნაობები კატეგორია:რუმინეთის ღირსშესანიშნაობები
გელა ჩარკვიანი
ბიოგრაფია
გელა ჩარკვიანი 1939 წელს, თბილისში, საქართველოს კომუნისტური პარტიის ლიდერის კანდიდ ჩარკვიანისა და მისი ოფთალმოლოგი მეუღლის, თამარ ჯაოშვილის ოჯახში დაიბადა. სწავლობდა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის არქიტექტურის ფაკულტეტზე. საბოლოოდ 1963 წელს დაამთავრა ჭავჭავაძის უცხო ენათა ინსტიტუტი. ჩარკვიანმა ასპირანტურა 1970 წელს,აშშ-ში, მიჩიგანის უნივერსიტეტში გაიარა. ეს ის პერიოდია, როცა აშშ-ში პიკს აღწევდა ახალგაზრდული რევოლუცია. ჩარკვიანის თქმით, ამერიკაში გატარებულმა დრომ, მის მსოფლმხედველობაში ძირეული ცვლილებები მოახდინა.
ამერიკიდან ჩამოსულმა ჩარკვიანმა სწავლა კვლავ თბილისში განაგრძო ჭავჭავაძის უცხო ენათა ინსტიტუტსა და თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში.
კარიერა
150px|მინი|მარცხნივ გელა ჩარკვიანის კარიერა საქართველოს ტელევიზიიდან იწყება, სადაც 1976 წლიდან, 1994 წლამდე საავტორო გადაცემა მიჰყავდა. მისი, ხუთი სერიისგან შემდგარი დოკუმენტური ფილმი, „ქართველები კრემლში” 2004 წლის სექტემბერ/ოქტომბერში რუსთავი 2-ის ეთერით აჩვენეს ..
1984 წლიდან 1992 წლამდე საქართველოს კულტურულ ურთერთობათა ვიცე-პრეზიდენტი იყო.
ასევე, ჩარკვიანი 1980-იანი წლებში და 1990-იანი წლების დასაწყისში გელა ჩარკვიანმა მონაწილეობა მიიღო აშშ-ის, ჯორჯიის შტატის მთავრობასა და საქართველოს მთავრობას შორის ახლო კავშირების ჩამოყალიბებაში. ჩარკვიანი ამერიკელ მთხრობელსა და მეზღაპრე ლორელი კულის, მისი თბილისში, 1989 წლის ნოემბერში ვიზიტისას ქართული ზღაპრების შეგროვებაში დაეხმარა. მოგვიანებით, 1990-იანი წლების დასაწყისში ქართველ მსახიობთა ჯგუფთან ერთად იმოგზაურა ატლანტაში, სადაც ამერიკაში მცხოვრებ ქართველებისთვის მოეწყო ტრადიციული, ქართული ღონისძიება – თბილისობა
1992 წლიდან 2003 წლამდე ჩარკვიანი საგარეო პოლიტიკის საკითხებში, პრეზიდენტ შევარდნაძის მრჩეველი იყო
ჩარკვიანი 2005 წელს დიდ ბრიტანეთსა და ირლანდიაში საქართველოს წარმომადგენელი, ხოლო 2006 წლიდან ელჩი იყო. დიპლომატიური საქმიანობა 2011 წლის სექტემბერში შეწყვიტა.
მუსიკა და ლიტერატურა გელა ჩარკვიანის ცხოვრებაში
გელა ჩარკვიანის ცხოვრებაში ინტერესის სფეროთა მრავალრიცხოვნობის მიუხედავად, მუსიკა ყველაზე მეტად იტაცებდა. მისი საფორტეპიანო მინიატურების CD გამოიცა 2001 წელს, ხოლო ჩარკვიანის ადრეული ნამუშევრები - 2006 წელს. ჩარკვიანმა შექსპირის „მეფე ლირი” თანამედროვე ქართულ ენაზე თარგმნა. ამ პიესის მიხედვით თბილისში, რუსთაველის თეატრში 1980-იანებსა და 1990-იანებში სპექტაკლები დაიდგა.
2008 წლის ზაფხულში ჩარკვიანის ცხოვრების თერთმეტ წლიანი ეპიზოდის (1997 წლიდან 2008 წლამდე) საჯარო გამოსვლების ნაწილი წიგნად გამოიცა (ინგლისურ ენაზე). წიგნში ევრაზიის მნიშვნელოვანი თემები ფართოდ განიხილება, განსაკუთრებული ყურადღება კი სამხრეთ კავკასიის რეგიონს ეთმობა.
ჯილდოები
ჩარკვიანი დაჯილდოებულია ღირსების ორდენითა (1998), ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენითა (2011) და წმინდა გიორგის სახელობის გამარჯვების ორდენით (2013).
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ელჩები ირლანდიაში კატეგორია:საქართველოს ელჩები დიდ ბრიტანეთში კატეგორია:დაბადებული 1 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1939 კატეგორია:გარდაცვლილი 2021 კატეგორია:გარდაცვლილი 9 ნოემბერი კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (2013) კატეგორია:წმინდა გიორგის სახელობის გამარჯვების ორდენის კავალრები კატეგორია:თბილისის უცხო ენათა პედაგოგიური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები გელა
ვესელ პრეტორიუსი
250პქ|მინი|ვესელ პრეტორიუსივესელ პრეტორიუსი (Marthinus Wessel Pretorius ; დ. 17 სექტემბერი, 1819, გრააფ-რეინეტი — გ. 19 მაისი, 1901, პოტჩეფსტრუმი) — სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის პრეზიდენტი.
რესურსები ინტერენტში
კატეგორია:დაბადებული 17 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1819 კატეგორია:გარდაცვლილი 19 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1901 კატეგორია:ტრანსვაალის პრეზიდენტები კატეგორია:ორანჟის პრეზიდენტები
ჰასანგალა (ხაჩმაზის რაიონი)
ჰასანგალა  (Həsənqala) — სოფელი აზერბაიჯანში,  ხაჩმაზის   რაიონში.მოსახლეობის რაოდენობა 1568 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხაჩმაზის რაიონის სოფლები
ასლანბეი შარვაშიძე
ასლანბეი შარვაშიძე — აფხაზეთის მთავარი 1808-1810 წლებში, ქეილაშ აჰმედ-ბეგის უფროსი შვილი.
ლიტერატურა
ასლანბეი კატეგორია:აფხაზეთის მთავრები
ქურთული ვიკიპედია
ქურთული ვიკიპედია (Wîkîpediya, Ensîklopediya Azad) — ვიკიპედიის განყოფილება ქურთულ ენაზე. თავისუფალი ენციკლოპედია. ფლობს ფონდი ვიკიმედია. 2012 წლის მარტისთვის მოიცავდა 17 700 სტატიას. 2013 წლის თებერვლის მდგომარეობით ქურთულ ვიკიპედიაში არსებობს დაახლოებით 19 ათასი სტატია. ჰყავს 7 ადმინისტრატორი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვიკიპედიები ენების მიხედვით
აგბილთა მავზოლეუმი
მინი
აგბილთა მავზოლეუმი — აზერბაიჯანის ყუბის რაიონის სოფელ აგბილში, ძველ სასაფლაოზე მდებარე სამი მავზოლეუმი.
შაჰ მურადის მავზოლეუმი
კვადრატული ფორმის მავზოლეუმი პატარა პორტალი იყო, რომელსაც საკუთარი ანტისები ჰქონდა. მავზოლეუმის შიგნით იყო 2,7x2,7 მეტრი დიამეტრი. 0.43x0.48 მ ზომის წარწერა, რომელიც თარიღდება ახ.წ. 940 წელს (გრიგორიანული კალენდრით 1553 წ.), შეიცავს მისი მკვიდრის შაჰ მურადის სახელს. იგი მთლიანად განადგურდა.
რვაკუთხა მავზოლეუმი
შემორჩენილ კიდევ ერთ მავზოლეუმს აქვს რვაკუთხედის ფორმა. მავზოლეუმი საინტერესოა ჩრდილოეთ და სამხრეთ აზერბაიჯანის მავზოლეუმების შესასწავლად, ვინაიდან იგი XVI საუკუნეშიც აშენდა, იმ პერიოდის განმავლობაში, რომელსაც მცირე რაოდენობით შემორჩა ძეგლები.
მისი აგურის კედლები პატარა პოდიუმის თავზე აღმართულია. მისი კედელი და ფუძე იგივე ზომის იყო. ეს ჩანს ირანული აზერბაიჯანის ზოგიერთ მავზოლეუმში, რომლებიც აგურითაა ნაგები.
მისი ერთ-ერთი მახასიათებელია ის, რომ მას შიგნით აქვს 2.8x2.8 მეტრიანი კვადრატული გეგმა, თუმცა ის გარედან რვაკუთხაა. შესასვლელი სამხრეთიდან არის. დანარჩენ სამ მხარეს აშენებულია ნიშები, რომელთა ზომაა 76x50 სანტიმეტრი. მავზოლეუმი აგებულია მიწის დონეზე და აქვს „სამარხის ტიპი“, რაც ნიშნავს, რომ მასში საძვალე არ არის.
კვადრატული ფუძიდან გუმბათის საფარზე გადასვლა განხორციელდა იალქნების საშუალებით მარტივი სტალაქტიტების სახით. გარე კედლებს ახასიათებს აგურისა და ქვის ნაზავი, რომელიც არ გვხვდება შირვანის მასშტაბით მიმოფანტულ სხვა მავზოლეუმებში. პოდიუმის გარდა, შესასვლელი ქვედა ნაწილისთვის ასევე გამოიყენებოდა ქვები. შესასვლელის ზემოთ ცხრა ცალმხრივ ჭერზე არის 53x46 სმ ქვის წარწერა.
„ჩემო მონებo, ნუ დაიდარდებთ ალლაჰის წყალობას. მართლაც, ალლაჰ აპატიებს ყველა ცოდვას, რადგან ის მაპატიებს, მოწყალეა. ეს შენობა აშენდა სულთან ხალილ-ულლაჰის ვაჟისთვის - ალაჰმა სამუდამოდ გააგრძელოს მისი ბედი და ბედნიერება - შაჰ მურადი, შეიხი მაზიად ჰაჯა, შეიხ ბაიაზიდი - ალაჰმა აპატიოს მას და ყველა მორწმუნეს - ცხრაას ორმოცდამეოთხე წელს (1533-1534 წელი)".
სქოლიო
კატეგორია: აზერბაიჯანის მავზოლეუმები კატეგორია: კავკასია კატეგორია: აზერბაიჯანის არქიტექტურა
ჯინ როდენბერი
იუჯინ უესლი როდენბერი (Eugene Wesley Roddenberry) (დ. 19 აგვისტო, 1921, ელ-პასო, ტეხასი — გ. 24 ოქტომბერი, 1991, სანტა-მონიკა, აშშ) — ამერიკელი  სცენარისტი და პროდიუსერი. ცნობილია როგორც „ვარსკვლავური გზის“ (Star Trek) შემქმნელი.
ბიოგრაფია
ჯინ როდენბერი დაიბადა 1921 წლის 19 აგვისტოს ელ-პასოში (ტეხასი, აშშ) ედვარდ როდენბერისა და კაროლინ გლენის ოჯახში. როცა იგი ორი წლის იყო მისი ოჯახი გადასახლდა ლოს-ანჯელესში.
სკოლის დამთავრების შემდეგ გახდა მფრინავი, 1941 წელს გაიწვიეს სამხედრო-საჰაერო ძალებში. იგი მსახურობდა 1945 წლამდე ბომბდამშენზე „B-17“, შეასრულა 89 საბრძოლო გაფრენა, მიიღო ლეიტენანტის წოდება და ჯილდოები საგალითო სამსახურისთვის.
ომის შემდეგ მუშაობდა კომპანიაში „პან ამერიკან“ მეორე პილოტად. 1947 წელს, ავიაკატასტროფის შემდეგ უარი თქვა მფრინავის კარიერაზე და მოეწყო ლოს-ანჯელესის პოლიციაში, სადაც მსახურობდა 1949-დან 1956 წლამდე.
left|მინი|[[მაჟელ ბარეტი]] როდენბერი ორჯერ იყო დაქორწინებული. პირველი ცოლი — აილინ რეკსროატი — იყო მისი სკოლის მეგობარი. მეორე — მაჟელ ბარეტი — მსახიობი, რომელიც გაიცნო „ვარსკვლავური გზის“ გადაღებებზე.
ჯინ როდენბერი გარდაიცვალა 1991 წლის 24 ოქტომბერს. ანდერძის მიხედვით მისი ფერფლი (კიდევ 23 კოსმოსურ პიონერთად და ენთუზიასტთან ერთად) გაუშვეს სპეციალური კაფსულით კოსმოსში.
სატელევიზიო კარიერა
1950-იან წლებში ჯინ როდენბერი სცენარისტად სერიალებზე, მათ შორის Have Gun — Will Travel. ასევე იყო სერიალის The Lieutenant პროდიუსერი. თავისი პირველი სცენარები დაწერა ფსევდონიმით რობერტ უესლი.
სამეცნიერო ფანტასტიკური შოუს შექმნის იდეა როდენბერის დაებადა 1964 წელს. იდეა მან შესთავაზა CBS-ს, თუმცა კონტრაკტი აღმოჩნდა წარუმატებელი და იგი დაუკავშირდა ტელეკომპანია NBC-ს. ამავე წელს დაწერა სცენარი და გადაიღო საპილოტე ეპიზოდი გალია (The Cage). სერიამ დიდი მოწონება არ დაიმსახურა და არხმა შეაჩერა პროექტი.
როდენბერი დაუკავშირდა ნაცნობ სცენარისტებს და დაწერა კიდევ სამი სცენარი რომელთაგან ერთ-ერთი ტელევიზიამ მოიწიონა. დაიწყო ახალი პილოტის გადაღება. ახალი სერიალი გამოვიდა 1966 წელს სახელწოდებით ვარსკვლავური გზა (მოგვიანებით ეწოდა ვარსკვლავური გზა: ორიგინალური სერიალი). 1985 წელს როდენბერიმ დაიწყო მუშაობა სერიალზე ვარსკვლავური გზა: შემდეგი თაობა, რომელიც გავიდა ეთერში 1987 წელს. როდენბერის გარდაცვალების შემდეგ, 1991წლიდან სერიალი გააგრძელა რიკ ბერმანმა.
სერიალის გარდა როდენბერიმ შექმნა სრულმეტრაჟიანი ფილმი ვარსკვლავური გზა (1979).
ვარსკვლავური გზის მიხედვით ჯამში გადაღებულ იქნა 6 სერიალი (მათ შორის ერთი ანიმაციური) და 11 ფილმი (მათგან 6 როდენბერის სიცოცხლეში).
მემკვიდრეობა
ჯინ როდენბერის გარდაცვალების შემდეგ „ვარსკვლავური გზის“ გადაღება არ შეჩერებულა, დასრულებულ იქნა ვარსკვლავური გზა: შემდეგი თაობა, მოგვიანებით კი გადაღებული იქნა კიდევ სამი ტელესერიალი.
„ვარსკვლავური გზის“ მიხედვით გადაღებულ იქნა 11 ფილმი, მათგან ექვსი როდენბერის სიცოცხლეში.
2000 წელს გამოვიდა ჯინ როდენბერის იდეის მიხედვით შექმნილი სერიალი ანდრომედა (Gene Roddenberry’s Andromeda).
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი სცენარისტები კატეგორია:დაბადებული 19 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1921 კატეგორია:გარდაცვლილი 24 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1991 კატეგორია:ვარსკვლავური გზა კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ბიზნესმენები
ნიკონი
სახელი ნიკონი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ინტერლინგვა ვიკიპედია
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვიკიპედიები ენების მიხედვით
ბაჰრეინის სინაგოგა
მინი ბაჰრეინის სინაგოგა — ერთადერთი სინაგოგა სპარსეთის ყურის არაბულ ქვეყნებში. მდებარეობს ბაჰრეინის ქალაქ მანამაში.
არაფრით გამორჩეული კრემისფერი შენობა, რომელიც ძნელია ადამიანმა აღიქვას, როგორც ებრაული სამლოცველო სახლი. ბაჰრეინის ებრაული თემი შედგება 35 კაცისაგან და მათ იუდაიზმის წესების მიხედვით უფლება ჰქონდათ აეგოთ საკუთარი სინაგოგა. ბაჰრეინი არის ერთადერთი არაბული ქვეყანა სპარსეთის ყურის აუზში, სადაც არსებობს ებრაული თემი და სინაგოგა. თემს აქვს ასევე მცირე ებრაული სასაფლაო.
ისტორია
XIX საუკუნის დასასრულს, ერაყის, ირანისა და ინდოეთის ებრაელები დასახლდნენ ბაჰრეინში და სამეფოს დედაქალაქში დააარსეს სინაგოგა. გაეროს გეგმის მიღების შემდეგ, რომელიც ითვალისწინებდა ბრიტანეთის სამანდატო ტერიტორიის, პალესტინის ორად გაყოფას ებრაულ და არაბულ ნაწილებად, გაიმართა სამდღიანი საპროტესტო აქციები. მესამე დღეს დაიწყო ამბოხება. ებრაული სახლები გაძარცვეს და ერთადერთი სინაგოგა არაბმა ამბოხებულებმა მიწასთან გაასწორეს. მიუხედავად იმისა, რომ დაძაბულობამ გამოიწვია ბაჰრეინის ებრაელთა ემიგრაცია დიდ ბრიტანეთსა და ამერიკის შეერთებულ შტატებში, მანამაში დარჩენილმა იუდეველებმა მოგვიანებით ახალი სინაგოგა ააშენეს.
უკანასკნელ პერიოდში სინაგოგა დანიშნულების მიხედვით არ მოქმედებდა და ებრაული საზოგადოების სურვილის მიხედვით სურდათ გამოეყენებინათ სხვა მოთხოვნილებების დასაკმაყოფილებლად ან საქველმოქმედო მიზნებისათვის, მაგრამ ხელისუფლებას ამის გაკეთება არ შეეძლო. სამეფოს მთავრობას სურდა, რომ ამ შენობაში სამომავლოდ კვლავ სინაგოგა ყოფილიყო.
2006 წელს სინაგოგის სახურავი ჩამოინგრა. ებრაული საზოგადოების არაოფიციალურმა ლიდერმა აბრაჰამ დავიდ ნონუმ საკუთარ თავზე აიღო სინაგოგის რესტავრაციის ფინანსური მხარე, მაგრამ ბაჰრეინის კრონ-პრინცმა შესთავაზა აეშენებინა ახალი სინაგოგა იმავე ადგილზე.
სქოლიო
კატეგორია:ბაჰრეინის ისტორია
დიმიტრი შარვაშიძე
დიმიტრი შარვაშიძე (ომარბეი; გ. 16 ოქტომბერი, 1822) — აფხაზეთის მთავარი 1821-1822 წლებში. ფაქტობრივად როგორც მძევალი, პეტერბურგში ცხოვრობდა. სწავლობდა პაჟთა კორპუსში.
ლიტერატურა
დიმიტრი კატეგორია:აფხაზეთის მთავრები
განის პოლიტიკური სისტემა
რესპუბლიკური დემოკრატიული მთავრობის საფუძველია მეოთხე რესპუბლიკის დამფუძნებელი კონსტიტუცია, რომლის მიხედვითაც, განა უნიტარული, სუვერენული რესპუბლიკაა, უზენაესი ძალაუფლება კი განელ ხალხს ეკუთვნის. სამომავლო გადატრიალებების, დიქტატორული მთავრობებისა და ერთპარტიული სახელმწიფოს თავიდან აცილების მიზნით, განის კონსტიტუცია ძალაუფლების გადანაწილებას აწესებს. თანამედროვე კონსტიტუციში გამოძახილს ჰპოვებს 1957, 1960, 1969 და 1979 წელს გაუქმებული კონსტიტუციებიცდა ძირითადად ბრიტანულ და ამერიკულ საკონსტიტუციო მოდელებს ეფუძნება.
აღმასრულებელი შტო
250px|მინი|განის პარლამენტის შენობა განაში პრეზიდენტი არის სახელმწიფოსა და მთავრობის მეთაური, ასევე შეიარაღებული ძალების მთავარსარდალი. ამავე დროს, იგი ნიშნავს ვიცე-პრეზიდენტსაც. კონსტიტუციის თანახმად, პრეზიდენტის მიერ დანიშნული მინისტრების ნახევარზე მეტი პარლამენტის წევრებისგან უნდა შეირჩეს.
2012 წელს, საყოველთაო არჩევნების შედეგად, განის პრეზიდენტი გახდა ჯონ დრამანი მაჰამა.
საკანონმდებლო შტო
საკანონმდებლო ხელისუფლებას წარმოადგენს 275 წევრიანი ერთპალატიანი პარლამენტი. კანონის ძალაში შესასვლელად საჭიროა პრეზიდენტის თანხმობა, რომელსაც ვეტოს უფლება აქვს ყველა კანონზე, გარდა გადაუდებლად საჩქარო შემთხვევებისა. წევრები აირჩევიან ოთხწლიანი ვადით, ერთადგილიან საარჩევნო ოლქებში, ხმათა მარტივი უმრავლესობით. 1992 წლის შემდეგ, ყოველ ოთხ წელში ერთხელ, 7 დეკემბერს, ერთდროულად იმართება საპრეზიდენტო და საპარლამენტო არჩევნები.
სასამართლო შტო
250px|მინი|განის უზენაესი სასამართლო სასამართლო ხელისუფლების სტრუქტურა და ძალაუფლება დამოუკიდებელია ორი დანარჩენი სახელისუფლებო შტოსგან. უმაღლესი ძალაუფლება ეკუთვნის განის უზენაეს სასამართლოს. კონსტიტუციის თანახმად, ნებისმიერ მოქალაქეს შეუძლია ნებისმიერი საკანონმდებლო თუ აღმასრულებელი ქმედების გასაჩივრება. სასამართლოს იერარქია ბრიტანულ მოდელს ეფუძნება. სასამართლოს იურისდიქცია ვრცელდება ყველა სამოქალაქო თუ კრიმინალურ საქმეზე. 2007 წელს, ისტორიაში პირველად, განის უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარე ქალი გახდა — ჯორჯიანა ვუდი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:განის პოლიტიკა
ჰასანქოჯა
ჰასანქოჯა (Həsənqoca) — სოფელი აზერბაიჯანში,  ხაჩმაზის   რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხაჩმაზის რაიონის სოფლები
რადონი
რადონი (Radonum; ქიმიური სიმბოლო — ) — ელემენტთა პერიოდული სისტემის მეექვსე პერიოდის, მეთვრამეტე ჯგუფის (ძველი კლასიფიკაციით — მერვე ჯგუფის მთავარი ქვეჯგუფის, VIIIა) რადიოაქტიური ქიმიური ელემენტი. მისი ატომური ნომერია — 86, ყველაზე დიდი სიცოცხლისუნარიანი იზოტოპის მასური რიცხვია — 222, tდნ — (−71) °C, tდუღ — (−61.7) °C, სიმკვრივე — 9.73 გ/ლ. ნორმალურ პირობებში — უფერული, უსუნო აირია. მიეკუთვნება ინერტულ აირებს. რადონის საი α-რადიოაქტიური იზოტოპი ბუნებაში გვხვდება, როგორც ბუნებრივი რადოაქტიური მწკრივის წევრები:, და. ხელოვნურად (სინთეზირებით) მიღებულია რადონის 20-ზე მეტი იზოტოპი, რომელთა მსაზური რიცხვებია 201-222.
აღმოჩენისა და სახელწოდების წარმოშობის ისტორია
ინგლისელმა მეცნიერმა ე. რეზერფორდმა 1899 წელს აღნიშნა, რომ თორიუმის პრეპარატები ასხივებენ, არამარტო α-ნაწილაკებს, არამედ კიდევ ადრე უცნობ ნივთიერებას, რადგანაც თორიუმის პრეპარატის ირგვლივ ჰაერი თანდათანობით ხდება რადიოაქტიური. ეს ნივთიერებას შესთავაზა ეწოდებინათ თორიუმის ემანაციათი (ლათინური emanatio — გამოსხივება) მისცა მას სიმბოლი Em. შემდგომმა დაკვირვებებმა აჩვენა, რომ რადიუმის პრეპარატებიც უშვებდნენ რაღაც ემანაციას, რომელიც ფლობს რადიოაქტიურ თვისებებს და იქცევა როგორც ინერტული აირი.
თავდაპირველად თორიუმის ემანაციას უწოდებდნენ ტორონს, ხოლო რადიუმის ემანაციას — რადონს. დამტკიცებულ იქნა, რომ ყველა ემანაცია სინამდვილეში წარმოადგენს ერთი რაღაც ელემენტის - ინერტული აირის რადიონუკლიდებს, რომელსაც შეესაბამება ატომური ნომერი 86. პირველად ის სუფთა სახით მიღებულ იქნა 1908 წელს უილიამ რამზაიმ და გრეიმ, მათმა უწოდეს მას ნიტონი (ლათ. nitens, შუქმფენი). 1923 წელს აირმა საბოლოოდ მიიღო სახელწოდება რადონი და სიმბოლო Em შეიცვალა Rn.
მე ვეხმარებოდი მას [პროფესორს ელექტროტექნიკაში ოუენს მაკგილის უნივერსიტეტში ქ. მონრეალში, კანადა 1898 წ. დეკემბრიდან 1899 წ. 26 მაისამდე] ექსპერიმენტების ჩატარებაში, და ჩვენ აღმოვაჩინეთ რამდენიმე მეტად უცნაურო მოვლენები. გამოვლინდა, რომ თორიუმის ჟანგის რადიოაქტიური ზემოქმედება შეიძლება ატანდეს ათეულ ქაღალდის ფურცელში, რომლებიც ზემოდან ედო ამ ჟანგს, მაგრამ აჩერებს ქარსის სიფრიფანა ფირფიტა, თითქოს ასხივებს რაღაცას, რომელიც დიფუნდირებს ქაღალდის ფორებს შორის. ის ფაქტი, რომ მოწყობილობა ძალიან მგრძნობიარე იყო ჰაერის მოძრაობის მიმართ, მხარს უჭერდა ამ დიფუზიონურ ჰიპოთეზას. ამის შემდეგ ჩვენ ჩავატარეთ ექსპერიმენტები, სადაც ჰაერი გადიოდა თორიუმის ჟანგზე, ხოლო შემდეგ ხვდებოდა იონიზაციის კამერაში. ამ ცდებმა აჩვენა, რომ აქტივობა შეიძლება გადატანილ იქნას ჰაერით. თუმცა, როდესაც ჰაერის ნაკადი წყდებოდა, იონიზაციის კამერაში აქტივობა უცებ არ წყდებოდა, არამედ თანდათანაბით მცირდებოდა ექსპონენციალური კანონების მხედვით. მე ამ აიროვან ნივთიერებას რომელსაც შეუძლია დიფუნდირება ქაღალდზე, გადაიტანება ჰაერით და რამდენიმე ხანი ინარჩუნებს თავის აქტივობას უწოდე «თორიუმის ემანაცია».
მე დავადგინე, რომ ამ ემანაციას გააჩნია მეტად თავისებური თვისება გახადოს რადიოაქტიური სხეულები, რაშიც ან რაზეც ის გადის. იმ დროს სხეულების რადიოაქტიურ ნივთიერებებთან ახლოს დადებით ბევრი იღებდა განუმეორებელ და უცნაურ შედეგებს. ეს ყველაფერი იხსნებოდა ისეთივე ემანაციებით, როგორიც ჩვენ აღმოვაჩინეთ თორიუმზე.
რადონის აღმოჩენას როგორც ქიმიური ელემენტისა, მიაწერენ ასევე გერმანელ ქიმიკოსს ფრედერიკ დორნს (en:Friedrich Ernst Dorn, 1848—1916). რადონის აღმოჩენის პრიორიტეტის საკთხები განიხილება ჯეიმზ და ვირჯინია მარშალების ნამუშევრებში, სადაც, ნაჩვენებია, რომ რადონის როგორც ქიმიური ელემენტის პირველ აღმომჩენად შეიძლება ჩაითვალოს რეზერფორდი.
1900 წ. დორნმა აღმოაჩინა რადონ-222-ის იზოტოპი, რომლის ნახევარდაშლის პერიოდია 3,823 დღე და ამის შესახებ სტატია გამოაქვეყნა, სადაც რეზერფორდის ადრეულ ნამუშევარზე იყო დაყრდნობილი. რეზერფორდი ჯერ ოუენთან, ხოლო შემდეგ 1899 წ. მარტო მუშაობდა რადონის სხვა იზოტოპთან Rn-220 (ტორონი), რომლის ნახევარდაშლის პერიოდი მიახლოებით 54,5 წმ. რეზერფორდმა არ იცოდა გერმანელის ნამუშევრებზე, რადგანაც მან გამოაქვეყნა თავისი ნამუშევარი მცირე ტირაჟიან გერმანულ ჟურნალში. რეზერფორდმა თანაც არ იცოდა გერმანული. დორნი საერთოდ არ იყო დაინტერესებული რადიოაქტიურობით. და მხოლოდ 1902 წ. რეზერფორდმა და სოდდიმ ექსპერიმენტალურად დაამტკიცეს, რომ ემანაცია — ეს არის რადონის იზოტოპი. მათ შეძლეს მისი გაცივება და სითხედ გადაქცევა, ახალი ფიზიკური დანადგარით მაკგილის უნივერსიტეტში და გამოაქვეყნეს სტატია.
ბუნებაში
რადონი შედის რადიოაქტიური რიგის 238U, 235U და 232Th-ის შემადგენლობაში. რადონის ბირთვები ბუნებაში მუდმივად წარმოიქმნებიან პირველადი დედა ბირთვების რადიოაქტიური დაშლის დროს. მასის მიხედვით დედამიწის ქერქში მისი გაწონასწორებული შემცველობა 7%-ს შეადგენს. მისი ქიმიური ინერტულობის გამო რადონი შედარებით ადვილად ტოვებს «მშობელი» მინერალის კრისტალურ მესერს და ხვდება მიწისქვეშა წყლებში, ბუნებრივ აირებში და ჰაერში. რადგანაც ყველაზე ხანგრძლივად მცხოვრები იზოტოპი, რადონის ბუნებრივ ოთხ იზოტოპში არის 222Rn, სწორედ მისი შემცველობა ამ გარემოში არის მაქსიმალური.
ჰაერში რადონის შემცველობა დამოკიდებულია, უპირველეს ყოვლისა, გეოლოგიურ გარემოებაზე (მაგ, გრანიტებში, რომლებშიც ბევრია ურანი, წარმოადგენს რადონის აქტიურ წყაროს, ამასთან ზღვების ზედაპირზე რადონის შემცველობა ძალიან მცირეა), დამოკიდებულია ასევე ამინდზე (წვიმების დროს მიკრობზარები, რომლებითაც რადონი ნიადაგიდან ხვდება, ივსება წყლით; თოვლის საფარი ასევე აფერხებს რადონის ჰაერში მოხვედრას). მიწისძვრების წინ შეიმჩნევა რადონის კონცენტრაციის ზრდა ჰაერში, სავარაუდოდ, ჰაერის უფრო მაღალი აქტიური ცვლის გამო გრუნტში მიკროსეისმური აქტივობის გამო.
მიღება
რადონის მისაღებად რადიუმის ყველა მარილის წყალხსნარში უბერავენ ჰაერს, რომელიც თან იტაცებს და გამოაქვს რადიუმის რადიოაქტიური დაშლის შედეგად წარმოქმნილი რადიუმი. შემდეგ ჰაერს გულდასმით ფილტრავენ ხსნარის მიკროწვეთების გამოსაყოფად, რომლებიც შეიცავენ რადონის მარილებს. თითონ რადონის გამოსაყოფად აირების ნარევიდან მათ აცილებენ ქიმიურად აქტიურ ნივთიერებებს (ჟანგბადს, წყალბადს, წყლის ორთქლს და ა.შ.), დარჩენილს აკონდენსირებენ თხევადი აზოტით, შემდეგ კონდენსატიდან გაყავთ აზოტი და ინერტული აირები (არგონი, ნეონი და ა.შ.).
ფიზიკური თვისებები
რადონი — რადიოაქტიური ერთატომიანი აირია ფერისა და სუნის გარეშე. წყალში ხსნადობაა 460 მლ/ლ; რადონის ორგანულ გამხსნელებში, ადამიანის ცხიმოვან ქსოვილებში ხსნადობა ათობით აღემატება ვიდრე მის წყალში ხსნადობას. აირი კარგად ჟონავს პოლიმერულ აპკებში. ადვილად ადსორბირდება აქტივირებული ნახშირით და სილიკაგელით.
საკუთარი რადიოაქტიურობა იწვევს რადონის ფლუორესცენციას. აირადი და თხევადი რადონი ფლუორესცირებს ცისფრად, მყარი რადონი აზოტის ტემპერატურამდე გაცივებისას ფლუორესცირების ფერი თავიდან ყვითელია, შემდგომ მოწითალო-ნარინჯისფერია.
აირადი განმუხტვისას რადინის ნათების ფერი - ლურჯია, რადგანაც რადონის სპექტრის ხილვად ნაწილში განსაკუთრებით გამოირჩევა 8 ხაზი, რომლებიც პასუხობენ ტალღების სიგრძეს 3982-დან 5085-მდე Å და ძევს უმთავრესად სპექტრის ლურჯ ნაწილში, თუმცა სტაბილური იზოტოპების არყოფნის გამო მის გამოყენება აირნათებ მოწყობილობებში შეუძლებელია.
გამოყენება
რადონს იყენებენ მედიცინაში რადონის აბაზანების მოსამზადებლად. რადონი გამოიყენება სოფლის მეურნეობაში შინაური პირუტყვის საკვების აქტივაციისათვის, მეტალურგიაში როგორც ინდიკატორი აირების ნაკადების სიჩქარის განსაზღვრისათვის დომენის ღუმელებში, გაზსადენებში. გეოლოგიაში რადონის შემცველობის გაზომვები ჰაერში და წყალში გამოიყენება ურანის და თორიუმის საბადოების მოსაძებნად, ჰიდროლოგიაში — გრუნტისა და მდინარეების წყლების ურთიერთქმედების გამოკვლევებში. რადონის კონცენტარციის დინამიკა მიწისქვეშა წყლებში შეიძლება გამოყენებულ იქნას მიწისძვრების პროგნოზისათვის.
ისტორია
რადიოაქტიურობისა და რადონის აღმოჩენა დაემთხვა რადიაციის ბიოლოგიურ ეფექტზე მომატებულ ყურადღებას და ინტერესს. დადგენილ იქნა, რომ ბევრი მინერალური წყალი მდიდარია "რადიუმის ემანაციით" (ასე უწოდებდნენ იმ დროს რადონს). ამ აღმოჩენის შემდეგ ამას მოჰყვა მოდა "რადიაციაზე». კერძოდ კი იმ დროის რეკლამაში წყლების რადიოაქტიურობა ცხადდებოდა მათ სარგებლიანობის და ეფექტიანობის მთავარ მაჩვენებლად.
ბიოლოგიური ზემოქმედება
ადამიანის ორგანიზმში მოხვედრისას, რადონი ხელს უწყობს პროცესებს, რომლებიც ხელს უწყობენ კიბოს დაავადების წარმოქმნას ფილტვებში. რადონის ბირთვის და მისი შვილობილი იზოტოპების დაშლა ფილტვების ქსოვილებში იწვევს მიკროდამწვრობებს, რადგანაც ყველა ენერგია ალფა-ნაწიკაბისა შთაინთქმება პრაქტიკულად დაშლის წერტილშივე. განსაკუთრებულად საშიშია (აძლიერებს დაავადების რისკს) რადონის ზემოქმედების და მოწევის ერთდროული ურთიერთქმედება. ითვლება, რომ რადონი — მოწევის შემდგომ მეორე ფაქტორია, რომელიც იწვევს და აძლიერებს რისკს უპირატესად ბრონხოგენური (ცენტრალური) ტიპის ფილტვების კიბოს დაავადებისა. რადონის დასხივებით გამოწვეული კიბო, მეექვსე ადგილზეა კიბოთი სიკვდილიანობის მიზეზებს შორის.
რადონის რადიონუკლიდები განაპირობებენ რადიაციის დოზის ნახევარზე მეტს, რომელსაც საშუალოდ იღებს ადამიანის ორგანიზმი ბუნებრივი და ტექნოგენური რადიონეკლიდების სახით გარემოდან.
რადონ-222-ის ზღვრული დასაშვები მიღება სუნთქვის ორგანოებით ტოლია 146 მბკ/წელს.
ზეგნაყ შარვაშიძე
ზეგნაყ შარვაშიძე — აფხაზეთის მთავარი XVII საუკუნის დასასრულს. შარვაშიძის სიკვდილის შემდეგ მისმა შვილებმა აფხაზეთის სამთავრო საუფლისწულოებად დაინაწილეს: საკუთრივ აფხაზეთი, აბჟუა და სამურზაყანო.
ლიტერატურა
კატეგორია:აფხაზეთის მთავრები ზეგნაყ
გიორგი შარვაშიძე (გუბერნატორი)
200px|right|thumb|1903 წლის კოსტუმირებული ბალი გიორგი დიმიტრის ძე შარვაშიძე (ჩაჩბა; 1847 — 1918) — ტფილისის გუბერნატორი 1889-1897 წლებში. აფხაზეთის მთავრის სეიათ-ბეის შვილი.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1847 კატეგორია:გარდაცვლილი 1918 კატეგორია:ტფილისის გუბერნატორები გიორგი
Nikon
Nikon Corporation ან უბრალოდ Nikon — იაპონური ტრანსნაციონალური კომპანია, რომელიც სპეციალიზებულია ოპტიკასა და ფოტოგრაფიაზე. სათავო ოფისი ტოკიოში მდებარეობს. მის პროდუქციას შორისაა კამერები, კამერის ლინზები, დურბინდები, მიკროსკოპები, ოფთალმოლოგიური ლინზები, საზომი ინსტრუმენტები, ფოტოლითოგრაფიაში გამოყენებადი სტეპერები, რომლის წარმობაშიც ნიკონი მეორე უმსხვილესია მსოფლიოში. კომპანიას ფლობს Nikon Group-ი. კამერებისა და ლინზების სხვა მწარმოებლებიდან ნიკონის მთავარი კონკურენტები არიან: Canon, Casio, Kodak, Sony, Pentax, Panasonic, Fujifilm და Olympus.
კომპანია დაარსდა 1917 წლის 25 ივლისს სახელით Nippon Kōgaku Kōgyō Kabushikigaisha (日本光学工業株式会社 "Japan Optical Industries Co., Ltd."). აჟამინდელი სახელი Nikon Corporation 1988 წელს ეწოდა. ნიკონი ერთ-ერთია Mitsubishi Group-ში შემავალ კომპანიათაგან.
სქოლიო
კატეგორია:იაპონიის კომპანიები კატეგორია:ელექტრონიკის მწარმოებელი კომპანიები
სირიის სახალხო საბჭო
სირიის სახალხო საბჭო ან მეჯლის აშ-შააბი (مجلس الشعب) — სირიის უმაღლესი საკანონმდებლო ორგანო. სირიის ისტორიაში პირველად სახლხო საბჭოს სპიკერია ქალი, ჰადია ხალაფ აბასი.
უკანასკნელი საპარლამენტო არჩევნები სირიაში გაიმართა 2016 წლის 13 აპრილს.
შემადგენლობა
სირიის სახალხო საბჭოს შემადგენლობაში შედის 250 დეპუტატი, რომლებსაც ირჩევენ ოთხი წლის ვადით. 167 ადგილი დაჯავშნულია სირიის ეროვნული პროგრესული ფრონტის წევრებისთვის.
სირიაში შენარჩუნებულია ერთპარტიული მმართველობის სისტემა, რომელშიც მთავარ როლს თამაშობს პარტია ბაასი. სწორედ ამის გამო არჩევნებში მონაწილეობდნენ პატარა პარტიები, რომლებსაც არ ჰქონდათ არანაირი გავლენა.
2012 წლამდე სახალხო საბჭო წარმოადგენდა პრეზიდენტობის ერთადერთ კანდიდატს და სახალხო რეფეენდუმზე ხდებოდა მისი დანიშვნა პრეზიდენტად. ასე აირჩიეს ჰაფეზ ასადი და მისი შვილი ბაშარ ალ-ასადი. 2012 წელს ახალი კონსტიტუციის მიღების შემდეგ, სახალხო საბჭო არეგისტრირებს კანდიდატებს, რომელსაც უკვე ირჩევენ 7 წლის ვადით.
სქოლიო
კატეგორია:სირიის პოლიტიკა
გიორგი შარვაშიძე (საზოგადო მოღვაწე)
გიორგი ალექსანდრეს ძე შარვაშიძე (დ. 1808 — გ. 1898) — აფხაზი საზოგადო მოღვაწე.
ბიოგრაფია
პირველდაწყებითი განათლება მიიღო დედის — კესარია ნიკოს ასულ დადიანის უშუალო ხელმძღვანელობით. შემდგომ სამხედრო სამსახურში ჩადგა და გენერალ-ლეიტენანტის ჩინამდე მიაღწია. არაერთგზის მიიღო მონაწილეობა რუსეთის არმიის სამხედრო ოპერაციებში. თავი ისახელა 1877-1878 წლების რუსეთ-ოსმალეთის ომის დროს. გიორგი შერვაშიძე წლების მანძილზე განაგებდა აბჟუის თემს. ცდილობდა თანამემამულეებში განათლებისა და კულტურის შეტანას, სკოლების დაარსებას. სწავლა-განათლებაში ხედავდა პროგრესის რეალურ საფუძველს. გიორგი შარვაშიძემ დიდი წვლილი შეიტანა აფხაზური ანბანის შედგენაში (1865), ასევე ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების აფხაზეთის განყოფილების დაარსებაში, აფხაზი ხალხის ეროვნული უფლებების დაცვაში. გიორგი შარვაშიძეს მჭიდრო ურთიერთობა ჰქონდა ილია ჭავჭავაძესთან, დიმიტრი ყიფიანთან, ნიკო ნიკოლაძესთან, რაფიელ ერისთავთან, ნიკოლოზ დადიანთან.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1808 კატეგორია:გარდაცვლილი 1898 გიორგი კატეგორია:ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები
აზერბაიჯანის სამხედრო ისტორია
აზერბაიჯანის სამხედრო ისტორია მოიცავს თანამედროვე აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე ათასობით წლის მანძილზე მიმდინარე სამხედრო მოქმედებებსა და აზერბაიჯანის შეიარაღებული ძალების ინტერვენციას საზღვარგარეთით. აზერბაიჯანელები სხვადასხვა ანტიკური ცივილიზაციის მემკვიდრე ხალხია, მათ შორის: კავკასიის ალბანელების, იტანული ტომების, როგორებიც სკვითები და ალანები იუვნენ და ოღუზებისა. ქვეყანა მდებარეობს ევროპისა და აზიის გზაჯვარედინზე, რაის გამოც აზერბაიჯანს უძველესი დროიდანვე ჰქონდა სამხედრო კონტაქტი როგორც ევროპელებთან, ისე აღმოსავლეთის სახელმწიფოებთან.
კავკასიის ალბანეთი
აზერბაიჯანის უძველეს მოსახლეებად კავკასიის ალბანელები მიიჩნევიან. ამ ტერიტორიაზე ჯერ კიდევ ძვ.წ. IX საუკუნეში სკვითები შეიჭრნენ. სამხრეთ კავკასია ძვ.წ.-ით 550 წელს აქემენიანებმა დაიპყრეს. ამ პერიოდში აზერბაიჯანში ზოროასტრიზმი გავრცელდა. აქემენიანები ძვ.წ. 330 წელს ალექსანდრე დიდმა დააამრცხა. ძვ.წ.-ით 247 წელს ელევკიდების დასუსტების შემდეგ, ძვ.წ. 190 წლიდან ახ.წ. 428 წლამდე თანამედროვე აზერბაიჯანის ნაწილებს სომხეთის სამეფო აკონტროლებდა. კავკასიის ალბანეთი ძვ.წ. I საუკუნეში სამეფოდ ჩამოყალიბდა და დამოუკიდებლობა მანამ შეინარჩუნა, სანამ სასანიანებმა ის პროვინციად არ აქციეს (ახ.წ. 252 წელი). კავკასიის ალბანეთის მეფემ, ურნაირმა IV საუკუნეში ქრისტიანობა სახელმწიფო რელიგიად გამოაცხადა და ალბანეთმა ქრისტიანობა VIII საუკუნემდე შეინარჩუნა. 642 წელს მუსლიმმა არაბებმა სასანიანები დაამარცხეს, რის შემდეგაც კავკასიის ალბანეთში სასანიანთა მმართველობაც დასრულდა.
შუა საუკუნეები
სასანიანებისა და ბიზანტიელების დამარცხების შემდეგ კავკასიის რეგიონში მუსლიმი არაბები გაბატონდნენ. ქრისტიანების წინააღმდეგობის შემდეგ, რომელსაც პრინცი ჯავანშირი ხელმძღვანელობდა და რომელიც არაბებს 667 წელს დანებდა, არაბებმა კავკასიის ალბანეთი ვასალურ სახელმწიფოდ დაიქვემდებარეს. IX-X საუკუნეებში არაბმა სახელმწიფო მოხელეებმა მდინარე მტკვრისა და არაქსის რეგიონს არანი შეარქვეს. ამ პერიოდში ბასრადან და ქუფადან წამოსულმა არაბებმა ადგილობრივი მოსახლეობის მიერ მიტოვებული ტერიტორიები დაიკავეს და მალე მიწათმფლობელ ელიტად იქცნენ. აზერბაიჯანის მოსახლეობის დიდი ნაწილი ისლამზე მოექცა. მოგვიანებით, X-XI საუკუნეებში აზერბაიჯანის ნაწილებს ქურთული სუნიტი მუსლიმების დინასტია შედადიანები და რავადიდები მართავდნენ.
რუსეთის მმართვლეობა
რუსეთ-სპარსეთის ომში (1803-1813) დამარცხების შემდეგ ყაჯართა სპარსეთი იძულებული გახდა ხელი მოეწერა გულისტანის ზავისთვის, რომლის მიხედვითაც სპარსეთმა რუსეთისადმი დაკარგული ტერიტორიები აღიარა. ადგილობრივი სახანოები გაუქმდა და რუსეთის დაქვემდებარებაში შევიდა.
რუსეთ-სპარსეთის კიდევ ერთი ომი (1826-1828) ირანის არმიის დამარცხებით დასრულდა. თურქმენჩაის ზავის შედეგად 1828 წელს კავკასიის ტერიტორიები ყაჯარებმა რუსეთს დაუთმეს. ზავის მიხედვით, აზერბაიჯანისა და ირანის საზღვარი დადგინდა. რუსეთის კონტროლირებად ტერიტორიებზე ორი პროვინცია ჩამოყალიბდა: ელიზავეტპოლი (განჯა) დასავლეთ ნაწილში და შემახის რაიონი - აღმოსავლეთ ნაწილში.
რუსეთის სამოქალაქო ომი
რუსეთის იმპერიის კოლაფსის შემდეგ კავკასიაში თავდაპირველად, 1917 წელს ამიერკავკასიის კომისარიატი ჩამოყალიბდა. 1918 წლის აპრილში ამიერკავკასიის დემოკრატიული ფედერაციული რესპუბლიკა დაარსდა, რომელიც სომხეთთან და საქართველოსთან დამოუკიდებელი ფედერალური კავშირის შექმნის მცდელობას წარმოადგენდა. ფედერალური რესპუბლიკა ერთი თვის შემდეგ გაიშალა და 1918 წლის 28 მაისს აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკა დაარსდა. ის პირველი დემოკრატიული რესპუბლიკა იყო ისლამურ სამყაროში.
აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკა
ახლად შექმნილი აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის პარლამენტის მნიშვნელოვანი მიღწევა იყო ქალთა უფლებების გაფართოება, რის შემდეგაც აზერბაიჯანი პირველი მუსლიმური სახელმწიფო გახდა, სადაც ქალებს მამაკაცების თანასწორი პოლიტიკური უფლებები მიენიჭათ. ამ მიღწევით აზერბაიჯანმა ისეტ განვითარებულ ქვეყენბს გაუსწრო, როგორებიცაა: გაერთიანებული სამეფო და აშშ. აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის მნიშვნელოვანი მიღწევა იყო ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის დაარსებაც, რომელიც თანამედროვე ტიპის პირველი უნივერსიტეტი იყო აზერბაიჯანში.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის სამხედრო ისტორია
ჰაზრაობა (ხაჩმაზი)
ჰაზრაობა  (Həzrəoba) — სოფელი აზერბაიჯანში,  ხაჩმაზის   რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხაჩმაზის რაიონის სოფლები
იაკობ ღოღობერიძე
იაკობ ღოღობერიძე (დ. 17 ივლისი, 1898, პატარა ჯიხაიში — 6 ნოემბერი, 1968, თბილისი) — ქართველი ინჟინერ-მშენებელი, საქართველოს სსრ დამსახურებული ინჟინერი (1967), ტექნიკურ მეცნიერებათა კანდიდატი (1949).
ბიოგრაფია
1932 წელს დაამთავრა საქართველოს საინჟინრო-სამშენებლო ინსტიტუტი. მუშაობდა სხვადსახვა პასუხსაგებ თანამდებობაზე, პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწეოდა ვ. ი. ლენინის სახელობის საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში (1944-1968) და თბილისის სამხატვრო აკადემიაში (1947-1951). 1951 წელს „დარბაზის" ტიპის გადახურვის დამუშავებისა და დანერგვისათვის მიენიჭა სსრკ სახელმწიფო პრემია.
სპერლინგა
სპერლინგა (Sperlinga) — კომუნა იტალიაში, სიცილიის რეგიონში. ექვემდებარება ენის პროვინციის ადმინისტრაციას. მოსახლეობა 906 ადამიანი. ფართობი 58 კმ²-ია. სატელეფონო კოდი — 0935, საფოსტო ინდექსი — 94010.
იაკობ ღოღობერიძე
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 17 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1898 კატეგორია:ქართველი ინჟინრები კატეგორია:გარდაცვლილი 6 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1968 კატეგორია:ხონის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
სპერლინგა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ენის პროვინციის კომუნები
თამარ ხულორდავა
თამარ ხულორდავა (დ. 12 თებერვალი, 1979, თბილისი) — ქართველი იურისტი და პოლიტიკოსი.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1979 წლის 12 თებერვალს. 2002 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. იურიდიული ფაკულტეტის ასპირანურა/დოქტორანტურა დაამთავრა 2004 წელს. 2001-2003 წლებში — ეროვნული უშიშროების საბჭოს კოორდინატორი. 2003-2004 წლებში იყო სისხლის სამართლის საპროცესო კპდექსის სამუშაო ჯგუფი, კოორდინატორი. 2004-2005 წლებში იყო ამერიკის იურისტთა ასოციაციის იურისტი. 2005-2015 წლებში იყო ევროკავშირის წარმომადგენლობის პროექტების მენეჯერი და იურისტი. 2007-2008 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მოწვეული ლექტორი. 2015-2016 წლებში იყო საქართველოს სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის მინისტრის პირველი მოადგილე. 2016-2020 წლებში იყო საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“. 2019 წლის ნოემბერში დატოვა პარტია „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 12 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1979 კატეგორია:ქართველი პოლიტიკოსი ქალები კატეგორია:ქართველი იურისტები კატეგორია:საქართველოს IX მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს IX მოწვევის პარლამენტის წევრი ქალები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
ვლადიმერ შარვაშიძე
ვლადიმერ ამბაკოს ძე შარვაშიძე (დ. 15 მაისი, 1911, სოფელი ეწერი — გ. ?) — ქართველი საბჭოთა ზოოლოგ-იქთიოლოგი. ბიოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი (1969), პროფესორი (1971). საქართველოს სსრ-ის მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1983). სკკპ წევრი 1944 წლიდან.
ბიოგრაფია
1940–1946 წლებში კრასნოიარსკის სახელმწიფო ნაკრძალის დირექტორი. 1949-1960 წლებში სოხუმის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის ბუნებისმეტყველების კათედრის გამგე, 1971 წლიდან თბილისის ა. პუშკინის სახელობის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის ზოოლოგიის კათედრის პროფესორი. მისი უმთავრესი ნაშრომები ეხება თევზების ევოლუციის, ეკოლოგიის, სისტემატიკის, ემბრიოლოგიის, ბიოგეოგრაფიულ საკითხებს, თევზმეურნეობის ბიოლოგიურ საფუძვლებს. დაჯილდოებულია მედლებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 15 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1911 კატეგორია:ქართველი ზოოლოგები ვლადიმერ კატეგორია:საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწეები
გაიოზ ფარცხალაძე
გაიოზ ფარცხალაძე (დ.1968, ბათუმი) — ქართველი ინჟინერი და მეცნიერი. საქართველოს საინჟინრო აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი.
1993 წელს დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი, სამრეწველო და სამოქალაქო მშენებლობის სპეციალობით.
1993 წლიდან სწავლობდა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ასპირანტურაში. ასპირანტურაში სწავლის პერიოდში საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში ეწეოდა სამეცნიერო-კვლევით და პედაგოგიურ მოღვაწეობას ლითონის კონსტრუქციების კათედრაზე. მონაწილეობდა კათედრის მიერ განხორციელებულ სამეცნიერო-კვლევით და საპროექტო სამუშაოებში. 2001 წელს საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის დიდი საბჭოს გადაწყვეტილებით არჩეულ იქნა დოცენტის აკადემიურ თანამდებობაზე. 2004 წელს დაინიშნა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ბათუმის პოლიტექნიკური ინსტიტუტის საინჟინრო-ჰუმანიტარული ფაკულტეტის დეკანის თანამდებობაზე. 2006 წელს არჩეულ იქნა ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტში პროფესორის აკადემიურ თანამდებობაზე და საინჟინრო-ტექნოლოგიური ფაკულტეტის დეკანად. 2012 წელს ტექნოლოგიური ფაკულტეტის დეკანია. არის 40-მდე სამეცნიერო ნაშრომის ავტორი, რომელიც გამოქვეყნებულია როგორც საქართველოში, ისე საზღვარგარეთ. 2009 წელს მის მიერ დაპროექტებული იქნა მრავალსართულიანი, მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლი ქალაქ ბათუმში. 2004-2008 წლებში არის ამერიკის საერთაშორისო სამეცნიერო-ტექნიკური ცენტრის (ISTC) მიერ გამოცხადებულ საგრანტო თემების კონკურსში გამარჯვებულ მეცნიერთა ჯგუფის წევრი. ტემპუსის პროექტის — „ENGITEC“-ის ფარგლებში, რომელიც ეხებოდა „უმაღლესი საინჟინრო განათლების მოდერნიზაციას საქართველოში, ტექნოლოგიური გამოწვევების საპასუხოდ“ იმყოფებოდა იტალიაში ტურინის პოლიტექნიკურ უნივერსიტეტში - POLITO (2013) და შვედეთში, სტოკჰოლმის სამეფო ტექნოლოგიურ უნივერსიტეტში — KTH (2014).
საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ახალი ტიპის წინასწარ დაძაბული წამწის თეორიული და ექსპერიმენტული კვლევა“, დაიცვა 2001 წელს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1968 კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
იდრისობა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხაჩმაზის რაიონის სოფლები
სოფორა
სოფორა (Sophora) — მცენარეთა გვარი პარკოსანთა ოჯახისა. ფოთოლმცვივანი (იშვიათად მარადმწვანე) ხეები და ბუჩქებია. ზოგჯერ — მრავალწლოვანი ბალახი.
20-მდე (სხვა მონაცემებით 70-მდე) სახეობა გავრცელებულია ორივე ნახევარსფეროს ტროპიკულ და სუბტროპიკულ, იშვიათად ზომიერ სარტყელში. შუა აზიაში, დასავლეთ ციმბირსა და კავკასიაში ბუნებრივად იზრდება სოფორას 5 სახეობა. ყოფილ სსრკ-ის სამხრეთით ფართოდ არის მოშენებული იაპონური სოფორა (Sophora Japonica). იგი გაშლილვარჯიანი ხეა, რომლის სიმაღლე 10-15 მ აღწევს, სამშობლოში (ჩინეთი და იაპონია) — 25-30 მ. აქვს მტევნებად ან საგველად შეკრებილი მოყვითალო-თეთრი ყვავილები. დეკორატიული და თაფლოვანი მცენარეა. კარგად ხარობს თბილისში.
ლიტერატურა
კატეგორია:პარკოსნები
ტროინა
ტროინა (Troina) — კომუნა იტალიაში, სიცილიის რეგიონში. ექვემდებარება ენის პროვინციის ადმინისტრაციას. მოსახლეობა 9875 ადამიანი. ფართობი 167 კმ²-ია. სატელეფონო კოდი — 0935, საფოსტო ინდექსი — 94018.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ენის პროვინციის კომუნები
ეჰ, მეგობრებო...
„ეჰ მეგობრებო“ — ქართული დრამატული ჟანრის სერიალი, რომელიც ტელეკომპანია იმედმა გადაიღო 2004 წელს. იდეის ავტორი და რეჟისორი ოთარ შამათავა.
სიუჟეტი
4 მეგობრი, რომელიც დიდი ხნის შემდეგ ერთმანეთს ხვდებიან და იხსენებენ ძველ დროის თავგადასავალიებით სავსე ისტორიებს.