cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ასუნსანი (პარაიბა)
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 522 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 27.86 კმ²-ზე. ფართობი 126 427 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარაიბის შტატის მუნიციპალიტეტები
კოლდუელის ოლქი
კოლდუელის ოლქი (Caldwell County) — ოლქი აშშ-ში, ტეხასის შტატში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქ. ლოკჰარტი. შეიქმნა 1848 წელს. ოლქის ფართობია კმ². 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს კაცს.
სქოლიო
კატეგორია:ტეხასის ოლქები
სოსო ჩხაიძე
იოსებ (სოსო) კალისტრატეს ძე ჩხაიძე (დ .18 მარტი, 1937, თბილისი — გ. 3 აგვისტო, 1992, თბილისი ) — ქართველი კინორეჟისორი, სცენარისტი, პედაგოგი. საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1979),  შოთა რუსთაველის პრემიის ლაურეატი (1979), ალბერტ შვაიცერის მშვიდობის მედლის მფლობელი (1983).
განათლება
თბილისის პირველი ვაჟთა სკოლის დამთავრების შემდეგ სოსო ჩხაიძემ  სწავლა გააგრძელა საქართველოს სახელმწიფო პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში, რომელიც 1960 წელს დაამთავრა „პოლიგრაფიული წარმოების ინჟინერ - ტექნოლოგის“ სპეციალობით. თუმცა, ამ პროფესიით ფაქტობრივად არ უმუშავია. მისი დიდი გატაცება და ოცნება კინო იყო. ამიტომ, სანამ  მოსკოვში, კინემატოგრაფიის საკავშირო სახელმწიფო ინსტიტუტში  ე.წ. ვგიკში ჩააბარებდა,  მუშაობა დაიწყო საქართველოს სსრ ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის სახელმწიფო კომიტეტში (დღეს საზოგადოებრივი მაუწყებელი). რამდენიმე წლის მანძილზე იმუშავა როგორც რეჟისორის ასისტენტმა, რეჟისორმა. 1969 წელს გრიგორი ჩუხრაის სახელოსნოში მიღებული ცოდნით დაბრუნდა თბილისში, უკვე როგორც  კინოსა და ტელევიზიის რეჟისორი და სიცოცხლის ბოლომდე მუშაობდა ტელეფილმების სტუდიაში.
შემოქმედება
1967 წელს, ჯერ კიდევ კინემატოგრაფიის ინსტიტუტის მესამე კურსის სტუდენტმა საქართველოს დოკუმენტური ფილმების სტუდიაში გადაიღო სამეცნიერო-პოპულარული ფილმი „კოლხეთი“ - ჭაობიანი მიწების ათვისების პრობლემაზე, რომელმაც შემდგომ  წლებში არაერთხელ და მტკივნეულად იჩინა თავი. ქალაქ ერევანში ჩატარებულ ზონალურ ფესტივალზე, როგორც საუკეთესო სამეცნიერო პოპულარულ ფილმს, მთავარი პრიზი მიენიჭა.
1970 წელს, როგორც სცენარის ავტორმა და რეჟისორმა, გადაიღო „ძველი ქართული საგალობლები“. ეს არის პირველი ფილმი ქართულ კინოში, რომელშიც დიდი ოსტატობით შერწყმულია ქართული მატერიალური კულტურის ძეგლები - არქიტექტურა, მონუმენტური ფერწერა და ტიხრული მინანქარი - ჩვენი ფოლკლორის საგანძურთან, საგალობლებთან. ამ ფილმში პირველად აჟღერდა დავით აღმაშენებლის, დემეტრე 1-ის, მიქაელ მოდრეკილისა და იოანე მინჩხის საგალობლები. არაერთი წინააღმდეგობის მიუხედავად ფილმმა ქართული საზოგადოების დიდი ინტერესი გამოიწვია, ხოლო ევროპის ქვეყნებში ჩვენი კულტურისადმი მიძღვნილ სიმპოზიუმებს ამ ფილმით ხსნიდნენ ან ასრულებდნენ.
1971 წელს, როგორც სცენარისტმა და რეჟისორმა, გადაიღო მოკლემეტრაჟიანი მხატვრული ფილმი „მეთხუთმეტე ზაფხული“ ( ან „სიესტა“). ამ ფილმმა შემდგომში თითქოს განსაზღვრა სოსო ჩხაიძის ფილმების სტილისტიკა.
1973 წელს იგი მუშაობას იწყებს სამსერიან მხატვრულ ფილმზე „თუში მეცხვარე“, რომელსაც თითქმის 5 წლის მანძილზე  ურთულეს პირობებში იღებდა, თუშეთის მაღალმთიან სოფლებში, ცხვრის ფარასთან და მის მიერ შერჩეულ მეცხვარე-მსახიობებთან ერთად. უნდა აღინიშნოს სოსო ჩხაიძის სცენარზე მუშაობის პერიოდი. თუშეთში მოგროვილი ფოტო მასალის,  მაგნიტურ ფირზე ჩაწერილი სხვადასხვა ისტორიის თუ ყოფითი ამბის გაშიფვრის შემდეგ იწერებოდა სცენარი, დიალოგები. უკვე გადაღების დროს, მეცხვარეებს, რომლებიც ფაქტობრივად თავიანთ თავს ასახიერებდნენ ფილმში, აღარ უჭირდათ ტექსტის დასწავლა და მისი უშუალოდ თქმა, რადგან ეს მათივე მონათხრობი, მათი ლექსიკით თუ იუმორით შეზავებული წინადადებები იყო. ამიტომაც, როცა ფილმი ეკრანებზე გამოვიდა, ბევრი, მათ შორის კინოში კარგად გარკვეული ადამიანებიც, კი ვერ ხვდებოდა რასთან ჰქონდათ საქმე, დოკუმენტურ თუ მხატვრულ ფილმთან, იმდენად რეალური იყო რეჟისორის მიერ წარმოსახული,  დადგმული სცენები. ამ ფილმმა სოსო ჩხაიძეს, როგორც რეჟისორსა და სცენარის ავტორს, დიდი წარმატება მოუტანა.
1979 წელს მას და ფილმის დამდგმელ ოპერატორს ირაკლი ონოფრიშვილს შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემია მიენიჭათ. იმდროინდელი საბჭოთა პრესის წამყვანი გაზეთები თუ პოპულარული ჟურნალები აღნიშნავდნენ „თუში მეცხვარის“ ღირსებებს, ფილმის ახლებურ,  ნოვატორულ სტილისტიკას.
ფილმი უამრავი პრიზით აღინიშნა, როგორც ადგილობრივ ( რესპუბლიკურ თუ საკავშირო), ასევე საერთაშორისო კინოფესტივალებზე. აი, მაგალითად საქართველოს ტელევიზიის დაარსების 20 წლის იუბილადმი მიძღვნილ ფესტივალზე დაწესებული იყო ერთადერთი მთავარი პრიზი. უნდა გამოვლენილიყო ამ წლების მანძილზე შექმნილი საუკეთესო ფილმი, გამარჯვებულს ტელემაყურებელი ირჩევდა  და ეს გახდა  „თუში მეცხვარე“. ფილმი გამარჯვებული დაბრუნდა ლენინგრადიდან 9 დღეს სანქტ-პეტერბურგი), პრაღიდან, მანჰაიმიდან. გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის ქალაქ მანჰაიმში ჩატარებულ  30-ე, საიუბილეო , საერთაშორისო კინოფესტივალზე „თუში მეცხვარე“ სამივე მთავარი პრიზის მფლობელი გახდა - პრიზი საუკეთესო სატელევიზიო ფილმისთვის, ოქროს დუკატი საუკეთესო რეჟისურისათვის და საერთაშორისო კათოლიკური კინოპრიზი.
1978 წლიდან სოსო ჩხაიძე და ბუბა ხოტივარი შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრალური ინსტიტუტის კინოსარეჟისორო სახელოსნოში ახალგაზრდებს კინო და ტელერეჟისურის ხელოვნებას ასწავლიდნენ. მათი სტუდენტების პირველივე ნამუშევრებმა აღიარება მოიპოვეს სხვადასხვა კინოფესტივალებზე. ამ სახელოსნოს აღზრდილები დღეს უკვე ცნობილი რეჟისორები არიან - ლევან თუთბერიძე, ალეკო ცაბაძე, ნიკო წულაზე, ზაზა ხალვაში, ლაშა შონია, თემო ცავა, ელდარ მდინარაძე.
1983 წელს სოსო ჩხაიძემ გადაიღო მუსიკალური ფილმი „მღერის რუსთავი“. საერთო, სოსო ჩხაიძე და ანზორ ერქომაიშვილი ერთმანეთს ჯერ კიდევ „ძველი ქართული საგალობლების“ გადაღების დროს დაუკავშირდნენ და დამეგობრდნენ. ამ ფილმში სწორედ ანსამბლი „რუსთავი“ ასრულებს საგალობლებს.
სწორედ ანზორ ერქომაიშვილის მიერ მოსკოვის ცენტრალურ არქივში უპატრონოდ მიგდებული სპილენძის მატრიცების აღმოჩენამ, რომელზეც 1907 წელს ფირმა „რეკორდის“ მიერ  ჩაწერილი გურული სიმღერები იყო შემონახული,  უკარნახა  სოსო ჩხაიძეს შემდგომი ფილმის გადაღების იდეა. 1979 – 87 წლებში იგი მუშაობს მრავალსერიან მხატვრულ ფილმზე „შვიდკაცა“, რომელიც ქართულ პოლიფონიას, კერძოდ კი გურულ სიმღერებს და მის შემსრულებლებს ეძღვნება. ეს არის დიდი მოცულობის ფილმი თანამედროვე თემაზე, 80-იანი წლების თბილისზე, გურიაზე. სოსო ჩხაიძე აქაც არ ღალატობს თავის სტილისტიკას და ფილმში იღებს რეალურ ადამიანებს, უხუცეს მომღერლებს, თბილისელ თუ მოსკოველ საინტერესო პიროვნებებს, რომლებიც თავისი საქმიანობით უკავშირდებიან მუსიკას, ფოლკლორს. სამწუხაროდ ფილმი, რომლის პირობითი სახელწოდებაა „შვიდკაცა“, დღემდე დაუმთავრებელია. სოსო ჩხაიძემ მოასწრო მისი მთლაინად გადაღება, დამონტაჟება და ნაწილობრივ, გურიის ეპიზოდების, გახმოვანება, რაც დღეს წარმოუდგენელი იქნებოდა.
ფაქტები
ანზორ ერქომაიშვილი - სოსო ჩხაიძესთან პირველად „ძველ ქართულ საგალობლებზე“ ვიმუშავე... საგალობლებს ფონოფირზე ვიწერდით, ვინაიდან მაშინ ფირმა „მელოდიას“ ჩამწერი სტუდია არ გააჩნდა, ჩაწერა კონსერვატორიის დიდ დარბაზში მიმდინარეობდა. დღისით დარბაზში ხმაური შემოდიოდა, ამიტომ ხმის ჩაწერა ღამის პირველი საათიდან იწყებოდა და ხშირად დილამდე გრძელდებოდა. რამდენიმე თვის შემდეგ ფილმი უკვე მზად იყო, მაგრამ მიმღებმა კომისიამ არ ჩაიბარა, დახურა,როგორც პოლიტიკურად მიუღებელი. საქმეში  ჩაერივნენ კულტურის მინისტრი ოთარ თაქთაქიშვილი, ბ-ნი რეზო ჩხეიძე, აკადემიკოსი ვახტანგ ბერიძე. მათ ფილმი ძალიან მოეწონათ და მის გადასარჩენად ასეთი გზა გამონახეს - როგორც იშვიათი ქართული ძეგლების ამსახველი კინოფილმი, იგი ხელოვნების ისტორიის ინსტიტუტმა შეიძინა და... მაინც თაროზე შემოდეს. შემდეგ დრომ თავისი ქნა და ეს ფილმი ტელეეკრანებიდან აღარ ჩამოდიოდა... უცხოეთშიც კი  მიქონდათ ქართული კულტურის გასაცნობად.
ირაკლი ონოფრიშვილი – თუში მეცხვარეზე მუშაობის დროს ცხენების დაცურებისა და ცხვრის საზაფხულო საძოვრებზე  გადარეკვის ეპიზოდს  ვიღებთ თორღვაის უღელტეხილზე. სანამ მეცხვარეები უღელტეხილს გადალახავენ, ერთ-ორ დღეს მთის ძირში ბანაკდებიან და ხელსაყრელ ამინდს ელოდებიან. ჩვენც მათთან ერთად ვიყავით. სოსო დროს არ კარგავდა და რეპიტიციას გადიოდა მეცხვარეებთან. მეორე დღეს კარგი ამინდი გამოვიდა, მეცხვარეები აიყარნენ და გზას გაუდგნენ. სოსო და ჯგუფის წევრები მათ გაჰყვნენ. მე  და ჩემი ასისტენტი ილია ვაჩნაძე მოკლეზე წავედით და თოვლით დაფარულ მთებს შევუყევით. ამ დროს ცხვარიც მოადგა უღელტეხილს. სოსო მეცხვარეებს გაჰყვა იმ ადგილის სანახავად, სადაც ცხვარი უფრო ადვილად გადავიდოდა. ამინდი ნელ-ნელა შეიცვალა. ეს უკვე ჩვენი მეორე ასვლა იყო, პირველ წელს ისე გაფუჭდა ამინდი, რომ ვერაფერი გადავირეთ.არადა იქ ასვლა არც ისე ადვილია - ალპური ზონაა და თორღვაის უღელტეხილი 3000 მეტრამდეა ზღვის დონიდან. ამინდი უარესდებოდა, ქარბუქი ამოვარდა, თოვლი წამოყარა. ირაკლი ხიზანიშვილს ფიფქები თოვლის ბაბუასავით ჰქონდა  წვერზე მიყინული. საშინელი გრუხუნი გაისმა,  იქვე ახლოს ზვავი ჩამოწვა და  300 ცხვარი მოყვა ქვეშ. უკვე ერთმანეთის დანახვაც გაგვიჭირდა.მართალი გითხრათ, შემეშინდა - ჩვენ თავს ვიღუპავთ ერთია და სხვებს რას ვერჩით მეთქი და ვუთხარი ბარისკენ დაეშვით, მე სოსო დაველოდებითქო. მტაში ხო იცით ამინდი რა სწრაფად იცვლება. ჰოდა, სანამ სოსო მოვიდოდა ღრუბლები გადაიყარა და მზეც გამოვიდა...სოსო გამოჩნდა, მკითხა - სად არიან ჩვენი ბიჭებიო. ისეთ დღეში ჩავვარდი, მტერს არ ვუსურვებ. ძლივს მოვუყევი ასე და ასე მოხდა და ბიჭები ბანაკში დავაბრუნე მეთქი. ვიჩხუბეთ, სოსოს ვერ ვაჯერებდი რაც მოხდა, ძალიან გამწარდა. აბა როგორია, მომავალ წელს ისევ უნდა ამოვსულიყავით ამ ეპიზოდის გადასაღებად. მერე შტატივი აიღო, მე კინოაპარატი და ნელ-ნელა დავეშვით ბანაკისკენ.
თენგიზ ბასტოიანი
თენგიზ ბასტოიანი (დაბადების თარიღი უცნობია, თბილისი) — ქართველი სპორტსმენი (კონტაქტური კარატე). ევროპის ჩემპიონატის (კიოკუშინკაი კარატეში) ვერცხლის მედლის მფლობელი (2015, ვარშავა, პოლონეთი). ევროპის ჩემპიონატის (კიოკუშინკაი კარატეში) ბრინჯაოს მედლის პრიზიორი (2017, როსკილე, დანია).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი კარატისტები კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით
კრისტიან ეიკმანი
კრისტიან ეიკმანი (Christiaan Eijkman; დ. 11 აგვისტო, 1858, ნეიკერკი, ნიდერლანდები, — გ. 5 ნოემბერი, 1930, უტრეხტი) — ნიდერლანდელი ექიმი და პათოლოგი. მან დაადგინა, რომ დაავადება ბერი-ბერის მიზეზი არასათანადო კვება იყო, რასაც ვიტამინების აღმოჩენა მოჰყვა. 1929 წელს ფრედერიკ ჰოპკინზთან ერთად მიენიჭა ნობელის პრემია ფიზიოლოგიასა და მედიცინაში.
ბიოგრაფია
დაამთავრა ამსტერდამის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტი (1883). სამედიცინო ოფიცრად მსახურობდა ჰოლანდიის ოსტინდოეთში (1883-1885), შემდეგ ბაქტერიოლოგ რობერტ კოხთან მუშაობდა ბერლინში. 1886 წელს იავაში დაბრუნდა ბერი-ბერის მიზეზების შესასწავლად. 1888 წელს დაინიშნა ბატავიაში (ახლანდ. ჯაკარტა) იავის სამედიცინო სასწავლებლის პათოლოგიური ანატომიისა და ბაქტერიოლოგიის კვლევითი ლაბორატორიის დირექტორად. 1897 წელს ლაბორატორიული ფრინველების პოლინევრიტის მრავალწლიანმა შესწავლამ ეიკმანი მიიყვანა დასკვნამდე, რომ ბერი-ბერის დროს განვითარებული მსგავსი პრობლემის მიზეზი არასათანადო კვება — დამუშავებული ბრინჯის სიჭარბე იყო, თუმცა მის უშუალო მიზეზად ნაწლავური მიკროორგანიზმის ცხოველმყოფელობის ტოქსიკური პროდუქტი ივარაუდა. 1901 წელს ეიკმანის მემკვიდრემ ბატავიაში, გერიტ გრიინსმა დაადგინა, რომ ბერი-ბერის მიზეზი საკვებში საჭირო ნივთიერების დეფიციტი იყო. შემდგომი კვლევებით ეს ნივთიერება ვიტამინი B1 (თიამინი) აღმოჩნდა. 1896 წელს ეიკმანი ნიდერლანდებში დაბრუნდა და 1928 წლამდე უტრეხტის უნივერსიტეტის პროფესორად მუშაობდა.
სქოლიო
კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით კატეგორია:ნიდერლანდელი ნობელის პრემიის ლაურეატები კატეგორია:ნიდერლანდელი მედიკოსები
ტინეტი (ხალხი)
ისინი თვლიან, რომ ადრე იყვნენ უფრო დიდი ეთნიკური ჯგუფის წევრი რომელიც მოიცავდა სხვა სურმიკულ ენებზე მოსაუბრე ხალხებსაც. ისინი ძირითადად მისდევენ მიწათმოქმედებას და მეცხოველეობას. სიმდიდრის მთავარ საზომად ითვლება მსხვილფეხა საქონელის რაოდენობა.
ტენეტის ხალხის მართვა ხდება გარკვეული ასაკის მქონე წევრების მიერ, რომლებსაც მონიომიჯი ეწოდებათ. მონიომიჯი შეიძლება იყოს მხოლოდ მამაკაცი რომელსაც შეუძლია იარაღის ხმარება და საქონელის მწყემსვა.
ჟურავნოს ხელშეკრულება
ჟურავნოს ხელშეკრულება — სამშვიდობო ხელშეკრულება რეჩ-პოსპოლიტასა და ოსმალეთის იმპერიას შორის. ხელი მოაწერეს 1676 წლის 17 ოქტომბერს, თანამედროვე უკრაინის დასავლეთში მდებარე ქალაქ ჟურავნოში. ხელშეკრულებამ დაასრულა პოლონეთ-ოსმალეთის ომი.
ხელშეკრულებას ხელი მოაწერეს იან III სობესკის წარმომადგენელმა და ოსმალეთის სამხედრო მოსამსახურე იბრაჰიმ-ფაშამ. ამ შეთანხმებამ რამდენადმე შეამცირა 1672 წლის ბუჩაჩის ხელშეკრულების პირობები. შეიცვალა პოლონეთის მიერ ოსმალეთისადმი გადახდილი ხარკის პირობებიც. პოლონეთმა დაუთმო პოდილია ოსმალეთს. მარჯვენა სანაპიროს უკრაინა ბელოცერკოვის და პავოლოჩის ოლქების ჩათვლით გადავიდა ოსმალეთის ვასალის ჰეტმან პეტრო დოროშენკოს ხელში.
ლიტერატურა
კატეგორია:XVII საუკუნის სამშვიდობო ხელშეკრულებები
შუა სბის პირველი კოშკი
შუა სბის პირველი კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო ნაგებობა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ შუა სბაში, აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.
კოშკი აგებულია ფლეთილი ქვით, შემორჩენილია სამი სართულის დონეზე. ჩრდილო-აღმოსავლეთი კუთხე მთლიანად დანგრეულია. პირველი სართული ამოვსებულია მიწითა და ჩამონაშალი ქვით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ჯოვანი დოს სანტოსი
ჯოვანი დოს სანტოს რამირესი (Giovani dos Santos Ramírez; დ. 11 მაისი, 1989, მონტერეი) — მექსიკელი ფეხბურთელი, მექსიკის ნაკრების წევრი. დოს სანტოსი „ბარსელონას“ საფეხბურთო ადკადემიის აღზრდილია, მაგრამ ამ კლუბში ფეხი ვერ მოიკიდა და მხოლოდ ერთი სეზონი იასპარეზა. გამოძახებული იყო ეროვნულ ნაკრებში მსოფლიოს 2010 და 2014 წლების ჩემპიონატებზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 11 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1989 კატეგორია:მექსიკელი ფეხბურთელები კატეგორია:ბარსელონის ფეხბურთელები კატეგორია:ტოტენჰემ ჰოტსპურის ფეხბურთელები კატეგორია:გალათასარაის ფეხბურთელები კატეგორია:ვილიარეალის ფეხბურთელები კატეგორია:მალიორკის ფეხბურთელები კატეგორია:მექსიკის ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:2010 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:2013 წლის ფიფა-ს კონფედერაციის თასის ფეხბურთელები კატეგორია:2014 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:2018 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
მონტენეგროს ისტორია
250px|მინიატიურა|რომაული საგზაო სისტემა ჩერნოგორიაში. მონტენეგროს ისტორია — მონტენეგრო როგორც დამოუკიდებელი სახელმწიფო ჩამოყალიბდა XVIII საუკუნეში. იგი იყო პირველი ბალკანური სახელმწიფო, რომელიც გამოეყო ოსმალეთის იმპერიას. ქვეყნის დედაქალაქი იყო ცეტინე. ამ ფორმით არსებობდა პირველ მსოფლიო ომამდე, რომლის შემდეგაც იგი შევიდა სერბების, ხორვატებისა და სლოვენიელების სამეფოს შემადგენლობაში. 1992 წლიდან, იუგოსლავიის დაშლის შემდეგ სერბეთთან ერთად 2003 წლამდე შედიოდა იუგოსლავიის სამოკავშირეო რესპუბლიკის შემადგენლობაში. 2003-2006 წლებში შედიოდა სერბეთი და ჩერნოგორიის შემადგენლობაში, ხოლო 2006 წლის 21 მაისის დამოუკიდებლობის რეფერენდეუმის საფუძველზე 3 ივნისს დამოუკიდებლობა გამოაცხადა. ამჟამად დედაქალაქია პოდგორიცა, მთავარი ქალაქია ცეტინე.
ანტიკური პერიოდი
ანტიკურ პერიოდში ჩერნოგორიის ტერიტორიაზე ცხოვრობდნენ ილირიელები. მოგვიანებით ბერძენმა კოლონისტებმა ზღვის სანაპიროზე დააარსეს ქალაქები და მთელი ტერიტორია შევიდა რომის (მოგვიანებით ბიზანტიის) იმპერიის შემადგენლობაში.
შუა საუკუნეები
250px|მინიატიურა|დუკლიის სახელმწიფო ქვეყნის ტერიტორიის სლავებით დასახლება დაიწყო VI საუკუნეში. VII საუკუნის დასაწყისში რომის იმპერიის ყოფილ კოლონიაზე დაარსდა დუკლიის სახელმწიფო. მისი დედაქალაქი იყო რომაული ქალაქი დოკლეა (თანამედროვე პოდგორიცის რაიონი). დუკლია თავდაპირველად ფორმაურად შედიოდა ბიზანტიის იმპერიის შემადგენლობაში.
1042 წელს მთავარ სტეფან ვოისლავის მმართველობის დროს დუკლიის ჯარმა დაამარცხა ბიზანტიის არმია ქალაქ ბართან. სლავურმა სახელმწიფომ ამის შემდეგ ბიზანტიისაგან მალევე მოიპოვა დამოუკიდებლობა. XI საუკუნიდან ამ სახლმწიფოს უფრო ხშირად მოიხსენიებენ ზეტას სახელწოდებით.1439 წელს ზეტაში დამყარდა ვენეციის პროტექტორატი, ხელისუფლებაში მოვიდნენ ჩერნოევიჩები, ხოლო ქვეყანას ეწოდა ჩერნოგორია. ივან I-მა დედაქალაქი გადაიტანა ცეტინეში.
1499 წელს ოსმალებმა დაიმორჩილეს ჩერნოევიჩები, მონტენეგრო ინარჩუნებდა ავტონომიას ოსმალეთის იმპერიაში, ჰყავდა საკუთარი მთავრობა, სასამართლო და მუდმივი ჯარი.
ახალი ისტორია
ოსმალეთ-ვენეციის ომის შემდეგ (1645-1669 წწ.) ქვეყანამ კვლავ მოიპოვა დამოუკიდებლობა. ერთადერთი ძალა, რომელმაც შეინარჩუნა მშვიდობა დაპირისპირებულ კლანებს შორის, იყო ცეტინეს მიტროპოლიტი. მიტროპოლიტმა დანილო ნეგოშმა გამოიყენა ეკლესიიდან განკვეთის უფლება და დაამყარა პეტროვიჩების საეკლესიო და პოლიტიკური ხელისუფლება.
მეორე მსოფლიო ომის დროს ჯერ იტალიის (1941-1943 წწ.), ხოლო შემდეგ გერმანიის (1943-1944 წწ.) ჯარებმა მოახდინეს ჩერნოგორიის ოკუპაცია. 1945-1992 წლებში ჩერნოგორია იუგოსლავიის შემადგენლობაშია. 1992 წლის 23 აპრილიდან 2003 წლის 4 თებერვლამდე ჩერნოგორია მცირე იუგოსლავიის (იუგოსლავიის სამოკავშირეო რესპუბლიკა) შემადგენლობაშია. 2003-2006 წლებში სერბეთისა და ჩერნოგორიის შემადგენლობაშია.
2006 წლის 3 ივნისს გამოაცხადა დამოუკიდებლობა. სერბეთმა 15 ივნისს უკვე აღიარა მისი დამოუკიდებლობა. 21 ივნისიდან ეუთო-ს, ხოლო 28 ივნისიდან გაეროს წევრია.
რესურსები ინტერნეტში
*
მოლდოვის დემოკრატიული რესპუბლიკა
მოლდოვის დემოკრატიული რესპუბლიკა (Republica Democratică Moldovenească), ასევე მოლდოვის რესპუბლიკა — ქვეყანა რომელიც ბესარაბიის სფატულ ცერის (ეროვნული საბჭო) მიერ 1917 წლის 2 დეკემბერს ჩამოყალიბდა. ეროვნული საბჭოს არჩევნები მოხდა ოქტომბერ-ნოემბერში რუსეთის იმპერიის დაშლის შემდეგ. სფატულ ცერი წარმოადგენდა საკანონმდებლო ორგანოს, ხოლო გენერალ დირექტორების საბჭო დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ გადაკეთდა მინისტრთა საბჭოდ და ჩამოაყალიბა ახალი ქვეყნის მთავრობა.
იხილეთ აგერეთვე
კატეგორია:მოლდოვის ისტორია კატეგორია:ევროპის ისტორიული სახელმწიფოები კატეგორია:რუსეთის იმპერიის დაშლის შედეგად შექმნილი სახელმწიფოები
ოთხი მოტივი
„ოთხი მოტივი“ — ქართულენოვანი სამოტივაციო, საგანმანათლებლო და ანალიტიკური ინტერნეტჟურნალი. დაარსდა 2011 წლის 24 მარტს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართული საიტები კატეგორია:ქართულენოვანი ჟურნალები
ხოძის პირველი კოშკი
რიყის ქვითა და დუღაბით ნაგები კოშკი დაზიანებულია. კედლები სამი სართულის სიმაღლეზეა შემორჩენილი. გეგმით ოთხკუთხა ნაგებობის მოცულობა ზემოთ ვიწროვდება. კოშკის გარშემო და შიგნით მიწის დონე აწეულია, ყრია ჩამონაშალი ქვა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ხარაბუზასებრნი
ხარაბუზასებრნი (Cerambycidae) — მწერების ოჯახი ხეშეშფრთიანთა რიგისა. აქვთ წაგრძელებული, 3 – 180 მმ სიგრძის სხეული, გრძელი და წვრილი ულვაშები, ძლიერ განვითარებული ზედა ყბები. მატლები ხორციანია, მუცლის რგოლებზე „მამოძრავებელი კოჟრები“ აქვთ. ცხოვრობენ ქერქქვეშ, მერქანში (რითაც იკვებებიან) ან ბალახოვანი მცენარეებიც ღეროებში, იშვიათად ნიადაგში (მაშინ მათი საკვები ფესვებია). ხარაბუზასებრნი ტყის ჯიშების მავნებლები არიან, ამავე დროს ხეხილს, მარცვლეულ და ტექნიკურ კულტურებსაც აზიანებენ. საქართველოში ცნობილია 202 სახეობა.
ბრძოლის ღონისძიებები
დაზიანებული ხეების მოსპობა, ტყიდან ზეზეურად გამხმარი ხეების, ახალდახერხილი ხეების გამოტანა, ან მერქნის გაჟღენთვა ხანგრძლივად მოქმედი ინსექტიციდებით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხოჭოები
აკაკი ბრეგაძე
აკაკი ბრეგაძე (დ. 2 ივლისი, 1928, სოფელი ცუცხვათი, ტყიბულის რაიონი) — ქართველი ისტორიკოსი, მეცნიერი, პოლიტიკოსი.
1959 წელს დაამთავრა თბილისის ალექსანდრე პუშკინის სახელობის პედადოგიური ინსტიტუტის ისტორიის ფაკულტეტი.
1967-2006 წლებში ეწეოდა პარტიულ-სამეურნეო საქმიანობას. 1992-1995 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „საქართველოს მშრომელთა სოციალისტური პარტია“. სამანდატო, დეპუტატის ეთიკისა და პრივილეგიების კომისიის თავმჯდომარის მოადგილე. მრავალი სამეცნიერო ნაშრომისა და მონოგრაფიის ავტორი. ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 2 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1928 კატეგორია:საქართველოს III მოწვევის პარლამენტის წევრები
VTech CreatiVision
Video Technology CreatiVision, უფრო მეტად ცნობილი როგორ VTech CreatiVision — კარტრიჯული მეორე თაობის სახლის ვიდეო თამაშების კონსოლი და ჰიბრიდული კომპიუტერი, შემუშავებული კომპანია VTech-ის მიერ 1981 წელს და გამოცემული 1982 წელს.
CreatiVision ვრცელდებოდა ევროპის ბევრ ქვეყანაში, სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკასა და ისრაელში Educat 2002-ის სახელწოდებით, ხოლო ავსტრალიაში — Dick Smith Wizzard. აგრეთვე ვრცელდებოდა სახელებით: FunVision Computer Video Games System, Hanimex Rameses და VZ 2000.
კონსოლში განთავსებული იყო Rockwell 6502-ის ცენტრალური პროცესორი 2 მჰც ტაქტური სიხშირით, 1 კბ ოპერატიული მეხსიერება, 16 კბ ვიდეო RAM. გრაფიკულ ჩიპს შეეძლო 16 ფერის გამოსახვა ეკრანზე. მას გააჩნდა ორი ჩაშენებული ჯოისტიკი და მემბრანული კლავიატურა კონტროლერი (მსგავსი ColecoVision-სა და Atari 5200-ისა). VTech-მა კონსოლის წარმოება შეწყვიტა 1986.
სქოლიო
კატეგორია:სახლის ვიდეო თამაშების კონსოლები კატეგორია:მეორე თაობის ვიდეო თამაშების კონსოლები კატეგორია:1981 წელს წარმოდგენილი პროდუქტები კატეგორია:VTech კატეგორია:1980-იანების სათამაშოები
საქართველოს სსრ საგარეო საქმეთა სამინისტრო
საქართველოს სსრ საგარეო საქმეთა სამინისტრო — საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ საქართველოს ტერიტორიაზე არსებული საგერო უწყება.
საქართველოს სსრ საგარეო საქმეთა სახალხო კომისრები
1923 - 1944 წლების პერიოდში განხორციელდა საქართველოს სსრ საგარეო საქმეთა სახალხო კომისარიატის ლიკვიდაცია.
ნაუდიზი
framed|ნაუდიზი
ნაუდიზი (Nauđiz, Nauthiz, Nauthiz, Naudhiz, ᚾ) — უფროსი ფუთარქის მეათე რუნა და ჰაგალაზის ეტირის მეორე რუნა. სიტყვასიტყვით ნიშნავს „საჭიროებას“. მან სათავე მისცა ინგლისურ სიტყვა Need-ს.
შუა სბის მეორე კოშკი
ლიტერატურა
კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის კოშკები
კალჰუნის ოლქი (ტეხასი)
კალჰუნის ოლქი (Calhoun County) — ოლქი აშშ-ში, ტეხასის შტატში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქ. პორტ-ლავაკა. შეიქმნა 1846 წელს. ოლქის ფართობია კმ². 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს კაცს.
სქოლიო
კატეგორია:ტეხასის ოლქები
გორკის წყალსაცავი
გორკის წყალსაცავი (Го́рьковское водохрани́лище) — წყალსაცავი მდინარე ვოლგაზე, რუსეთში, ნიჟნი-ნოვგოროდის, ივანოვოს, კოსტრომისა და იაროსლავლის ოლქებში. შეიქმნა 1955-57 წლებში. ფართობი 1590 კმ². მოცულობა 8,71 კმ³, სიგრძე 440 კილომეტრი, მაქსიმალური სიგანე 14 კილომეტრამდე. საშუალო სიღრმე 3,65 მ, მაქსიმალური სიღრმე 22 მ. შექმნით წყლის გზის სიგრძე გოროდეც-რიბინსკის მონაკვეთზე 434-იდან 416 კილომეტრამდე შემცირდა. წყალსაცავის ნაპირებზეა გაშენებული შემდეგი ქალაქები: გოროდეცი, პუჩეჟი, იურიევეცი, კინეშმა, ნავოლოკი, პლიოსი, კოსტრომა, იაროსლავლი.
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის წყალსაცავები
ფრიდრიხ მიშერი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შვეიცარიელი ფიზიოლოგები კატეგორია:ჰისტოლოგები კატეგორია:დაბადებული 1844 კატეგორია:გარდაცვლილი 1895
კამალაუ
კამალაუ (Camalaú) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარაიბის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 521 მეტრზე. მიეკუთვნება ბორბორემის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კარირი-ოსიდენტალის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 749 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 10.57 კმ²-ზე. ფართობი 543 688 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარაიბის შტატის მუნიციპალიტეტები
ტბაუაცილის ეკლესია
ტბაუაცილის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა ჯავის მუნიციპალიტეტის სოფელ ედისაში. აგებულია XX საუკუნეში. დარბაზული ტიპის, გეგმით ოთხკუთხა ეკლესია ნაგებია მცირე ზომის ფლეთილი ქვით კირის დუღაბზე. შესასვლელი კარი დასავლეთიდანაა. სარკმელი აღმოსავლეთით აქვს. ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედლებში თითო ნიშაა. გადახურულია შიფერით.
სავარაუდოა, რომ ნაგებობა აგებულია აქ არსებული ძველი ეკლესიის ადგილზე.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჯავის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ისა
framed|ისა
ისა (ᛁ) — ძველი გერმანული ანბანის მეთერთეტე რუნა. რუნის სახელწოდება ნიშნავს ყინულს (გვიანი სკანდინავიური Iss, ბრიტანული Is, გოთური Eis).
კამენოოსტროვსკის ხიდი
მდებარეობა
ხიდი მდებარეობს კამენოოსტროვსკის პროსპექტზე. ხიდთან ახლოს მდებარეობს ლოპუხინის ბაღი და ქვის კუნძულის სასახლე.
დინების ქვემო მიმართულებით მდებარეობს დიდი კრესტოვსკის ხიდი.
უახლოესი მეტროს სადგურია „ჩიორნაია-რეჩკა“.
სახელწოდება
ხიდმა სახელწოდება მიიღო კამეონოოსტროვსკის პროსპექტის მიხედვით.
ისტორია
1760 წელს ამ ადგილზე ააგეს პლაშკოუტის ხიდი არქიტექტორ ა. ფ. ვისტის პროექტის მიხედვით. 1765 წელს იგი შეცვალეს მოცურავე ხიდით. აღნიშნული ხიდი არაერთხელ გაარემონტეს ხის მასალებით.
1811-1813 წლებში ინჟინერ ავგუსტინ ბეტანკურის პროექტის მიხედვით მოცურავე ხიდის ადგილზე ააგეს რუსეთში პირველი შვიდმალიანი ხის თაღოვანი ხიდი. მშენებლობა მიმდინარეობდა ინჟინრების ა. დ. გოტმანისა და ს. ო. პანტელეევის ხელმძღვანელობით. ხიდის საერთო სიგრძე იყო 150 მეტრი. ამ სახით ხიდი 20 წელი ფუნქციონირებდა. 1833 წელს ინჟინერ პ. პ. ბაზენის ხელმძღვანელობით დაიწყო ხიდის ბურჯების რემონტი.
1938 წელს ხიდის ხის ზეწრები გამოცვალეს მეტალით. ხიდის სიგრძე გახდა 152,5 მეტრი, ხოლო სიგანე — 18 მ.
1953-1954 წლებში ტრანსპორტის ინტენსიური ნაკადისა და ტვირთის გაზრდის გამო, ააგეს ახალი მეტალის ხიდი გასახსნელი მალით. ხიდის გახსნა გაიმართა 1954 წლის 17 ოქტომბერს.
ოთარ ხატიაშვილი
ოთარ გიორგის ძე ხატიაშვილი (დ. 26 აპრილი, 1928, სიღნაღი, საქართველოს სსრ — გ. მაისი, 2007, თბილისი, საქართველო) — ქართველი საბჭოთა სამხედრო და პარტიული მოღვაწე. გენერალ-მაიორი. საქართველოს სსრ სახელმწიფო უშიშროების კომიტეტის თავმჯდომარე (1991).
ბიოგრაფია
ოთარ ხატიაშვილი დაიბადა 1928 წლის 26 აპრილს ქ. სიღნაღში. 1948-1954 წლებში სწავლობდა საქართველოს ს. მ. კიროვის სახელობის პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში, რომელიც ინჟინერ-მექანიკოსის სპეციალობით დაამთავრა. სკკპ წევრი იყო 1957 წლის აპრილიდან. 1954-1956 წლებში მუშაობდა ქ. თბილისის კამოს სახელობის საჩამოსხმო მექანიკურ ქარხანაში ტექნიკური კონტროლის ოსტატად, სამჭედლო თერმიული საამქროს უფროს ოსტატად და ქარხნის მთავარ მექანიკოსად. 1956 წლიდან 1962 წლის აგვისტომდე მუშაობდა კვებისა და მსუბუქი მრეწველობის ტექნოლოგიური პროცესების ავტომატიზაციის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში პირველი კატეგორიის ინჟინრად, განყოფილების უფროსად და დირექტორის მოადგილედ. 1962 წლის 7 აგვისტოდან 26 დეკემბრამდე იყო საქართველოს სსრ ადგილობრივი მრეწველობის სამინისტროს ტექნიკური სამმართველოს უფროსი, 1962 წლის დეკემბრიდან 1963 წლის ოქტომბრამდე — საქართველოს სსრ საყოფაცხოვრებო მომსახურების მთავარი სამმართველოს განყოფილების უფროსი, 1963 წლის 30 სექტემბრიდან 1964 წლის 1 დეკემბრამდე — საქართველოს სსრ კომპარტიის ცენტრალური კომიტეტის სამრეწველო-სატრანსპორტო განყოფილების ინსტრუქტორი.
1964 წლიდან ო. ხატიაშვილი სამუშაოდ უშიშროების ორგანოებში გადავიდა. 1964 წლის დეკემბრიდან 1966 წლის ნოემბრამდე მუშაობდა საქართველოს სსრ სახელმწიფო უშიშროების კომიტეტის (სუკ-ის) მე-2 განყოფილების უფროსის მოადგილედ, 1966 წლის 15 დეკემბრიდან 1969 წლის 15 ოქტომბრამდე — სუკ-ის თავმჯდომარის თანაშემწედ კადრების დარგში, 1969 წლის 15 ოქტომბრიდან 1976 წლის 14 სექტემბრამდე — სუკ-ის თავმჯდომარის მოადგილედ კადრების დარგში. 1976 წლის დეკემბრიდან 1979 წლის აგვისტომდე იყო საბჭოთა კავშირის სუკ-ის კამჩატკის საოლქო სამმართველოს უფროსის მოადგილე, 1979 წლის 21 აგვისტოდან 1982 წლის 9 მარტამდე — აჭარის ასსრ სუკის თავმჯდომარე, 1982 წლის 9 მარტიდან 1989 წლის 1 აგვისტომდე — საქართველოს სსრ სუკ-ის თავმჯდომარის მოადგილე ოპერატიულ დარგში, რის შემდეგაც დატოვა უშიშროების ორგანოები. 1989 წლის 13 ივლისიდან 1990 წლის 25 მარტამდე მუშაობდა საქართველოს სსრ სახელმწიფო აგროსამრეწველო კომიტეტში სამმართველოს უფროსად. 1990 წლის 25 მარტიდან მუშაობა დაიწყო საბჭოთა კავშირი-იტალიის ერთობლივი საწარმო „იმედის“ გენერალური დირექტორის მოადგილედ კადრების დარგში. 1991 წლის იანვარში დაინიშნა საქართველოს სსრ სუკ-ის თავმჯდომარის მოვალეობის შემსრულებლად. ამ თანამდებობაზე 1991 წლის 23 აგვისტომდე იმუშავა. 1991 წლიდან გარდაცვალებამდე დასაქმებული იყო კერძო ბიზნესში.
იერა
framed|იერა იერა (jāra) (ᛃ) — ძველი გერმანული ანბანის მეთორმეტე რუნა. რუნის სახელწოდება მოდის სიტყვებიდან „წელიწადი“ და „წელი“ (თან. გერმ. Jahr, ინგ. year, ნიდ. år, ისლანდ. ári) და აღნიშნავს წელიწადს, მოსავალს.
ოთარ ხატიაშვილი
ბიოგრაფია
გადაღებულია ქართულ მხატვრულ ფილმებში:
იერა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუნები
ბაგარები
მინი|300პქ|ბაგარების უმეტესობა ცხოვრობს [[ჩადიში და სუდანის დარფურის რეგიონში, მათგან ზოგიერთი სეზონურად მიგრირებს სამხრეთ სუდანში, ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკაში და ნიგერიაში.]] ბაგარები — არაბული ტომები, რომელთა რაოდენობაც ჯამში დაახლოებით 1 მილიონს შეადგენს. მათი უმეტესობა ცხოვრობს ჩადიში და სუდანის დარფურის რეგიონში (ძირითადად ფურები, ნუბა და ფულბეები). ისინი პერიოდულად მიგრირებენ სამხრეთ სუდანსა და მიმდებარე რეგიონებში. დასავლეთი ბაჰრ-ელ-ღაზალის ჩრდილოეთ ნაწილი არის ბაგარების სამხრეთ სუდანში გადმოსახლების ტრადიციული არეალი. მათი დასახელების არაბულიდან პირდაპირი თარგმანი არის მეძროხე, ისინი საუბრობენ ჩადის არაბულზე.
ოთარ ხატიაშვილი
ბიოგრაფია
საბჭოთა კავშირის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1971 წლის 31 აგვისტოს ბრძანებულებით დაჯილდოვდა „საპატიო ნიშნის“ ორდენით. 1983 წელს მიენიჭა უშიშროების გენერალ-მაიორის წოდება. 1987 წელს დაჯილდოვდა წითელი ვარსკვლავის ორდენით, 1988 წლის 28 აპრილს კი — საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის საპატიო სიგელით. 1980 წლის 24 თებერვალს აირჩიეს აჭარის ასსრ უმაღლესი საბჭოს დეპუტატად, ამავე წლის 17 დეკემბერს, აჭარის პარტკონფერენციაზე არჩეულ იქნა საქართველოს კპ აჭარის საოლქო კომიტეტის ბიუროს წევრად.
ბაგარები
1880–იანი წლების მაჰდისტების აჯანყების მთავარი მონაწილეები იყვნენ დარფურის და კორდოფანის ბაგარები. 1985 წლიდან მათ სუდანის მთავრობა სამხრეთ სუდანის დინკების მიერ შექმნილი არმიის წინააღმდეგ საბრძოლველად აიარაღებდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჩადის ეთნიკური ჯგუფები კატეგორია:სუდანის ეთნიკური ჯგუფები კატეგორია:სამხრეთ სუდანის ეთნიკური ჯგუფები
ოთარ ხატიაშვილი
ბიოგრაფია
ოთარ ხატიაშვილი გარდაიცვალა 2007 წლის მაისში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 26 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1928 კატეგორია:გარდაცვლილი 2007 კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახელმწიფო უშიშროების კომიტეტის თავმჯდომარეები კატეგორია:აჭარის ასსრ-ის სახელმწიფო უშიშროების კომიტეტის თავმჯდომარეები კატეგორია:აჭარის ასსრ-ის X მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
ლაშა ბეგიაშვილი
ლაშა ბეგიაშვილი (დ. უცნობია) — ქართველი სპორტსმენი (მკლავჭიდი). შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა შორის მსოფლიო ჩემპიონატის ვერცხლის მედლის მფლობელი (2016, ბლაგოევგრადი, ბულგარეთი). შშმ პირთა შორის ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედლის პრიზიორი (2017, კატოვიცე, პოლონეთი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით კატეგორია:ქართველი მკლავჭიდელები
სინაგურის წმინდა გიორგის ეკლესია
სინაგურის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფელ სინაგურში. აგებულია გარდამავალ ხანაში.
სოფელ სინაგურში დგას დიდი ზომის დარბაზული ეკლესია თანადროული სამხრეთ-დასავლეთი მინაშენით. სწორკუთხა საკურთხევლიანი ეკლესიის სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეში კედლის პილასტრისა და თაღის ფრაგმენტებია შემორჩენილი. სამხრეთი მინაშენი აღმოსავლეთიდან დასრულებულია ნახევარწრიული აბსიდით. მინაშენი თითქმის დანგრეულია. კედლები შემორჩენილია 1,5-2,5 მ სიმაღლეზე, დასავლეთი მინაშენი კი ფრაგმენტულად. ეკლესიის სამხრეთ-აღმოსავლეთი კუთხე 8-10 მ. სიმაღლისაა.
დიდი ზომის თლილი ქვით ნაგებ ეკლესიაზე სოფლის მოსახლეობას ჩაუტარებია სარემონტო სამუშაოები, რამაც ძეგლს დაუკარგა თავდაპირველი სახე.
ლიტერატურა
კატეგორია:საჩხერის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ჯვაროსანი
ჯვაროსანი — შუა საუკუნეების ჯვაროსნული ლაშქრობების მონაწილე.
პიროვნებები
კატეგორია:ჯვაროსნული ლაშქრობები
ანბარის მუჰაფაზა
ანბარის მუჰაფაზა, იგივე ანბარის (ალ ანბარის) პროვინცია (محافظة الأنبار) — ფართობით ერაყის უდიდესი მუჰაფაზა, ქვეყნის 18 მუჰაფაზიდან. განფენილია 138 501 კმ²-ზე და მოიცავს ერაყის ტერიტორიის დასავლეთ ნაწილს. ესაზღვრება სირიას, იორდანიასა და საუდის არაბეთს. მუჰაფაზის დედაქალაქია რამადი. მასთან ერთად მისი უდიდესი ქალაქებია ფალუჯაჰი და ჰადითა. 2011 წლის მონაცემებით მუჰაფაზაში 1 561 407 ადამიანი ცხოვრობს.
1962 წელს ძველი სახელი დულამის მუჰაფაზა შეიცვალა რამანდის მუჰაფაზით, ხოლო 1976 წელს სახელი კიდევ ერთხელ გადაერქვა და დღევანდელი ეწოდა.
2015 წლიდან ანბარის მუჰაფაზა ოკუპირებულია ერაყისა და ლევანტის ისლამური სახელმწიფოს მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:ერაყის მუჰაფაზები
ტამბოვის ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესია
ტამბოვის ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესია (Церковь во имя Казанской иконы Божией Матери) — მართლმადიდებლური ეკლესია, არქიტექტურული ძეგლი ქალაქ ტამბოვში. მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს.
ისტორია
ეკლესია მდებარეობს ყაზანის მამათა მონასტრის ტერიტორიაზე, რომელიც დაარსებულია 1670 წელს.
ეკლესია ააშენეს როგორც საზაფხულო, 1791 წელს. 1796 წელს აკურთხა ეპისკოპოსმა თეოფილე რაევმა. ააშენეს საროვის მონასტრის მაგალითზე. ამავე ეკლესიაში 1811 წელს დაკრძალეს ეპისკოპოსი თეოფილე. ეკლესიის სამხრეთ კედელში შემორჩენილია ფირფიტა, რომელზეც ამოკვეთილია ეპისკოპოსის ეპიტაფია.
გადმოცემის თანახმად 1793 წელს აქ ხელი დაასხეს სერაფიმ საროველს.
საბჭოთა პერიოდი
1918 წელს მონასტერი დახურეს, ხოლო 1920-იან წლებში აქ განათავეს ტამბოვის საგუბერნიო საგანგებო კომისია. მომდევნო წლებში გაანადგურეს სასაფლაო, დაანგრიეს სამრეკლო. ყაზანის ეკლესიის შენობაში კი განათავსეს ტამბოვის ოლქის სახელმწიფო არქივის ფილიალი.
რუსეთის ფედერაცია
1990-იანი წლების დასაწყისში მონასტერი დაუბრუნდა მორწმუნეებს და დაიწყო ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესიის სარესტავრაციო სამუშაოები. 2003 წელს ტამბოვისა და ნიჟნი-ნოვგოროდის მთავარეპისკოპოსის საფლავზე, ყაზანის ეკლესიის სამხრეთ კედელთან ააშენეს სამლოცველო. 2009 წლის გაზაფხულზე კი დაიწყეს სამრეკლოს მშენებლობა (არქიტექტორი ა. და გ. ლუნკინები). 2011 წლის 27 ივლისის დილას თვითმფრინავმა სამრეკლოს დაადგა 20-მეტრიანი წვერის კონსტრუქცია, რომლის საერთო წონაც დაახლოებით 4 ტონა იყო.
სქოლიო
კატეგორია:ტამბოვის მართლმადიდებლური ტაძრები კატეგორია:ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის ტაძრები კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები ტამბოვის ოლქში
Dok2
ლი ჯუნ კიუნგ (이준경) ცნობილი,როგორც Dok2 (도끼) — სამხრეთ კორეელი რეპერი და Illionaire Records-ის თანადამფუძებელი.
ადრეული წლები
Dok2-ს დედა არის კორეელი, მამა ესპანელი და ფილიპინელი.
მიუხედავად იმისა, რომ 2014 წელს მედია საშუალებებმა გამოაქვეყნეს, რომ Dok2 იყო პირდაპირი ბიძაშვილი ამერიკელი მომღერლის ნიკოლ შვერზინგერისა, რომელიც წინათ გოგოების ჯგუფის Pussycat Dolls-ის წევრი იყო, Dok2 2015 წლის ინტერვიუში განაცხადა, „ცნობები იმის შესახებ, რომ ნიკოლ შვენზინგერი ჩემი პირველი ბიძაშვილია არასწორია. ჩვენ ერთი სისხლი გვაქვს, მაგარამ ურთიერთობა ძალიან ჩახლართულია. მე მას არასდროს შევხვედრივარ“.
კარიერის დასაწყისი
Dok2-მ ხელი მოაწერა კონტრაქტს Future Flow Entertainment-თან, როდესაც ის 13 წლის იყო. მიუხედავად იმისა, რომ ის მოზარდობის ასაკში იყო, მან დაწერა სიმღერები  უკვე განმტკიცებული კორეული ჰიპ-ჰოპ ჯგუფებისთვის, როგორებიც იყვნენ  Dynamic Duo და Epik High.
2006 წელს, სახელწოდებით All Black,  Dok2-მ და თინეიჯერმა რეპერმა Microdot-მა ერთად  გამოუშვეს ალბომი Chapter 1.
2009 წელს მან გამოუშვა თავისი პირველი მინი ალბომი Thunderground.
Illionaire Records
2011 წელს Dok2-მ და The Quiett-მა დააფუძნეს Illionaire ჩამწერი სტუდია. მიუხედავად მისი მცირე ზომისა, Illionaire ჩამწერი სტუდია დასახელებულია ერთ-ერთ ყველაზე გავლენიან ჰიპ-ჰოპის ჩამწერ სტუდიად სამხრეთ კორეაში, რაშიც დიდი წვლილი მიუძღვით მისი არტისტების პოპულარობას.
Show Me The Money
2014 წელს, Dok2 იყო ჟიური სატელევიზიო შეჯიბრებაში how Me the Money, სადაც ის და The Quiett იყვნენ პროდუსერები გამარჯვებული მონაწილის Bobby-ის(ბიჭების ჯგუფ IKON-ის ერთ-ერთი წევრი). ისინი ასევე წარადგენენ თავის სტუდიას 2016 წლის Show Me the Money-ის შეჯიბრებაში.
სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ კორეელი რეპერები კატეგორია:დაბადებული 1990 კატეგორია:დაბადებული 28 მარტი
აშაღი-უზუნობა
აშაღი-უზუნობა (Aşağı Uzunoba) — სოფელი აზერბაიჯანში, ნახიჩევანის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ბაბექის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 448 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის სოფლები კატეგორია:ბაბექის რაიონის სოფლები
აიშე სულთანი (აჰმედ I-ის ქალიშვილი)
აიშე სულთანი (Ayşe Sultan; დ. 1605, სტამბოლი, ოსმალეთის იმპერია — გ. 1657, სტამბოლი, ოსმალეთის იმპერია) — აჰმედ I-ისა და ქიოსემ სულთნის პირველი ქალიშვილი. მისი 3 ძმა იყო ოსმალეთის სულთანი:ოსმან II, მურად IV და სულთან იბრაჰიმი. აიშე ცნობილია 8 პოლიტიკური ქორწინებით. მისი ქმრებიდან ოთხი იმპერიის დიდი ვეზირი იყო.
ბიოგრაფია
აიშე სულთანი დაიბადა 1605 წელს, სტამბოლში, აჰმედ I-ისა და მისი ფავორიტი ხარჭის, (მოგვიანებით კანონიერი ცოლის) ქიოსემ სულთნის ოჯახში. 1612 წელს, მშობლებმა 7 წლის ასაკში დააქორწინეს დიდ ვეზირ, ნასუჰ-ფაშაზე, თუმცა 2 წლის შემდეგ ფაშა აჰმედ I-მა სიკვდილით დასაჯა. 1615 წელს 10 წლის აიშე გაათხოვეს ბოსნიის ბეგლარბეგ, ქარაქაშ მეჰმედ-ფაშაზე, რომელთანაც ეყოლა 1 ვაჟი.
მუსტაფა I-ისა და ოსმან II-ის მმართველობის პერიოდში აიშე დედამისთან და უმცროს დებთან ერთად ძველ სასახლეში ცხოვრობდა. 1621 წელს ხოტინის ბრძოლაში დაიღუპა ქარაქაშ მეჰმედ-ფაშა.
2-ჯერ დაქვრივებული აიშე 1627 წელს ქიოსემ სულთანმა მესამედ გაათხოვა, ამჟამად უფრო ხანდაზმულ, მაგრამ ჭკვიან ვეზირ, ჰაფიზ აჰმედ-ფაშაზე. წყვილს 3 შვილი გაუჩნდა. 1632 წელს იანიჩარებმა აიღეს თოფქაფის სასახლე და მოკლეს ჰაფიზ აჰმედ-ფაშა.
აიშე მეოთხედ, უკვე თავისივე სურვილით და მისი ძმის, მურად IV-ის ნებით, 1634 წელს დაქორწინდა დიარბაქირის მმართველ, მურთაზა-ფაშაზე. მათი ქორწინება დიდი ზარ-ზეიმით აიღნიშნა იმპერიის დედაქალაქში. თუმცა მალევე 1635 წელს, სეფიანების მიერ ერევანის აღების დროს მურთაზა-ფაშა სასიკვდილოდ დაიჭრა და აიშეც მეოთხედ დაქვრივდა.
ამის შემდეგ აიშე სულთანი მცირე ხნით ქ. კონიაში ცხოვრობდა და 1638 წელს მეხუთედ გათხოვდა ჯელებ აჰმედ-ფაშაზე. 1639 წელს აჰმედ-ფაშა დაინიშნა ალეპოს მმართველად. მათ შეეძინათ 2 ქალიშვილი. 1642 წელს აიშე ფაშას გაშორდა და იმპერიის ახალი სულთნის, იბრაჰიმის ნებართვით იქორწინა ვოინუქ აჰმედ-ფაშაზე. წყვილი უშვილო აღმოჩნდა. მალევე ის დაუპირისპირდა მისი ძმის კანონიერ ცოლს, ჰიუმა შაჰ ჰასეკი სულთანს.
1651 წელს ქიოსემ სულთნის მკვლელობის შემდეგ აიშე გადაემტერა თურჰან ჰატიჯე სულთანს. ის პირადი ინტერესების გამო კიდევ 2-ჯერ გათხოვდა. 1653 წელს ცოლად გაჰყვა იბშირ მუსტაფა-ფაშას, რომელიც გახდა დიდი ვეზირი. 1655 წელს აიშე მერვედ და უკანასკნელად, 50 წლის ასაკში მისთხოვდა ასევე დიდ ვეზირ ერმენი სულეიმან-ფაშას.
აიშე სულთანი გარდაიცვალა 1657 წელს, სტამბოლში. ის მისმა ძმისშვილმა, მეჰმედ IV-მ დაკრძალა სულთან აჰმედის მეჩეთის მავზოლეუმში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია: ოსმანების დინასტია კატეგორია: დაბადებული 1605 კატეგორია: გარდაცვლილი 1651
სარტაკი
სარტაკი (Сартаг; ? — დაახლ. 1256) — ოქროს ურდოს მესამე მმართველი (1256), ბათო-ყაენის უფროსი შვილი,  ჩინგიზ-ყაენის შვილიშვილი.
სქოლიო
კატეგორია:ოქროს ურდოს ხანები კატეგორია:ჩინგიზიდები კატეგორია:გარდაცვლილი 1256
ჩინური მითოლოგია
ჩინური მითოლოგია აერთიანებს ძველი ჩინეთის ტერიტორიაზე არსებულ მითებსა და ლეგენდებს. კლასიკაში, უძველეს ჩინურ წიგნსა და კონფუციურ სახელმძღვანელოებში ჩვენ ვნახულობთ მოთხრობს ადამიანებზე, მეფეებსა და დიდგვაროვნებზე, ჯარისკაცებსა და გლეხებზე (ასევე ბევრია დრაკონებსა და არაამქვეყნიურ სულებზე), მაგრამ არა ღმერთებზე, რაც ჩინურ მითოლოგიას გარკვეულწილად განასხვავებს სხვა მითოლოგიებისაგან.
ზოგადი მიმოხილვა
„ისტორიის წიგნში“, მიუხედავად იმისა, რომ იგი სავარაუდოდ ნახევრად ლეგენდარულია, არაა ჩაწერილი შესაქმის ისტორიები და ის ძირითადად ეხება ადამიანის საქმიანობას. სახელგანთქმული „ცვლილებათა წიგნი“ სიმბოლურია, მაგრამ თხრობითი ფორმა არ გააჩნია და ტრადიციულად განმარტებულია, როგორც რეალურ მოვლენებთან დაკავშირებული. „სიმღერების წიგნი“ ძირითადად ეხება ხალხურ სიმღერებს, მაგრამ რიტუალურ საგალობლებში არის მითოლოგიის კვალი, კლასიკა გადაჭრით ანტიმითოლოგიურია, ასახავს კონფუცის მიმდევარი სწავლულების იდეალებს.
ადრეული დინასტიების დამაარსებლები ამტკიცებდნენ, რომ ჰქონდათ ზებუნებრივი ან ღვთაებრივი წარმომავლობა და ეს ყველაფერი კლასიკაში იყო დამოწმებული. მაგალითად სამეფო გვარის პირველი იმპერატორი, რომელმაც შანის დინასტია დააარსა, მაშინ ჩაისახა, როდესაც დედამისმა კვერცხი გადაყლაპა. ჯიანგ იუანი, ჰოუ-ჯის დედა, ჟოუს მბრძანებლის წინაპარი, დაორსულდა მაშინ, როცა მან ღმერთის ფეხის თითის ნაკვალევს უყურადღებოდ დააბიჯა. ასეთი ისტორიები სავარაუდოდ ასახავს კიდევ უფრო ადრინდელ მითებს, რომლებიც შეიძლება ოფიციალური ლიტერატურის სტრიქონებს შორის დავინახოთ. თანამედროვე ჩინეთის ტომებში (ე.წ. ეროვნული უმცირესობები) შეგროვებული მითები სავარაუდოდ ასახავს სხვადასხვა ხალხის ტრადიციას, რომლისგანაც განვითარდა ჰანი, ანუ ჩრდილოეთ ჩინეთში არსებული ძირითადი ჩინური ჯგუფები. ისინი სავსეა შესაქმის ამბებითა გამოჩენილ მითოლოგიურ გმირთა პერსონებით.
მითური პერსონები
150px|მარცხნივ|მინი|გუან ინის ქანდაკება ჩანაწერები ცხადყოფს, რომ უძველეს ჩინელებს ჰყავდათ გაისტორიებული მითური პერსონები. განსხვავებით ძველი ბერძნებისგან, რომლებიც ევჰემეროსის (დაახლ. ძვ. წ. 300 წ.) თანახმად, კაცებს ღმერთებად აქცევდნენ, უძველესი ჩინელები ღმერთებს აქცევდნენ კაცებად. კონფუცის მიმდევარ, ტრადიციების შემნახველ სწავლულებს აინტერესებდათ საზოგადოება, ხელისუფლება და ზნეობრივი მოძღვრება. ამ სწავლულებს ისტორია უფრო უკეთ ემსახურებოდა ამ სფეროებში, ვიდრე - მითოლოგიური ცნებები.
გავლენა ჩინურ მითოლოგიაზე
დაახლოებით ჩვ. წ. I საუკუნეში ინდური რელიგიის, ბუდიზმის, ჩინეთში შეღწევამ ჩინური მითოლოგიის ტრანსფორმაცია მოახდინა. ბუდასა და ინდური ღმერთების სიცოცხლისა და ბუდას წინა სიცოცხლის ამბები, საოცარი მოვლენები, რომლებიც ბუდისტურ სუტრებში გვხვდება, ჩინურად ითარგმნა და ბაზრის მთხრობელების რეპერტუარი გახდა. მათ გავლენა მოახდინეს პოპულარულ მითოლოგიაზე, ხალხურ რელიგიურ სწავლებაზე და ჩამოაყალიბეს დაოისტური რელიგია, რომელმაც ძველი ჩინური ტრადიციები განავითარა და მათი სისტემატიზაცია მოახდინა. მათ ასევე მოიტანეს ახალი ინტერესები თავდაპირველ წარმოშობაში, კოსმოგონიაში (საიდან მვიდა ჩვენთვის ცნობილი სამყარო) და კოსმოლოგიაში (როგორია სამყარო).
კონფუციური მითოლოგია
კლასიკურ „სიმღერების წიგნის“ 245 სიმღერაში არის საგალობელი, რომელიც სავარაუდოდ აკომპანემენტს უკეთებდა ჯოუს დინასტიის (ტრადიციულად თარიღდება ძვ. წ. 1122- 221) მეფეების მსხვერპლშეწირვის რიტუალს. ის ზეიმობს ჯოუს სამეფო ოჯახის წარმოშობას და პირველი დედაქალაქის დაარსებას ტაიში, დიდი ხნით ადრე, ვიდრე ისინი მთელ ჩრდილოეთ ჩინეთს დაიპყრობდნენ. ეს არის კლასიკური საგმირო მითი, რომელშიც პროტაგონისტს აქვს საიდუმლო, შესაძლოა ღვთაებრივი წარმოშობა, უჩვეულო დაბადება, ის მიტოვებულია, გადარჩენილია, სწრაფად იზრდება და აღასრულებს საგმირო საქმეებს. თუმცა მისი დიდი მიღწევები მხოლოდ ჩინურია - ის გამოიგონებს გლეხურ ცხოვრებას და აწესებს ცხოვრების სასოფლო-სამეურნეო სტილს. ეს ჰიმნი გვიჩვენებს თუ როგორ გახდა ჰუ-ჯის მითი ყოველწლიური გაზაფხულის მსხვერპლშეწირვის საფუძველი, რათა მომავალი სასოფლო წელიწადი იკურთხოს. „კლასიკაში“ გაცილებით დამახასიათებელია ამბები ჩინეთის ბრძენი მეფეების პოვნაზე, რაც აღმოჩენილია „ისტორიის წიგნში“. თავდაპირველად, დაახლოებით 5000 წლის წინ ცხოვრობდა სამი მთავარი, სახელად: ფუ ქსი, შენ ნონგი და უანგ დი (ყვითელი იმპერატორი). ისინი, შესაბამისად იყვნენ გამომგონებლები წერის, სოფლის მეურნეობისა და კალენდრისა - ჩინური ცივილიზაციის ყველა ფუნდამენტური მხარისა. არ არსებობს ისტორიული მოწმობა ამგვარი პირების არსებობის შესახებ, მაგრამ დაახლოებით ჩვ. წ. მესამე ათასწლეულში, შესაძლოა უფრო ადრეც კი, ეს სამივე ძირითადი გამოგონება უეჭველად მოხდა. ალბათ ეს უფრო თანდათანობითი განვითარება იყო, ვიდრე პირების მიერ გამოგონება, მაგრამ მათ აღნიშნეს, ჩინეთში ცივილიზაციის დასაწყისი ზუტი მნიშვნელობით. ასე რომ, ეს პირები არიან „გმირები“, რომლებიც გახდნენ მამები ჩინური ცივილიზაციის მთავარი მხარეებისა (აქ არ არიან „დედები“, განსხვავებით მრავალი სხვა ეროვნული მითოლოგიებისგან).
სამ მთავარს მოჰყვა ხუთი იმპერატორი, რომელთაგან ბოლო ორი იაო და შუნი იყო, ის სამი ბრძენი მეფე, რომელთაც დაიწყეს ჩინური იმპერიის შექმნა. იაომ თავის მემკვიდრედ შუნი აარჩია, როდესაც მან გაიგო, თუ როგორ ახერხებდა ის მშვიდობით ცხოვრებას თავის საშინელ ოჯახთან, რომელთაც სხვა მრავალთან ერთად მისი მოკვლაც კი სცადეს. როდესაც ის ჭის შეკეთებაში იყო გართული, ზემოდან ლოდი დააგდეს. იაომ გამოსცადა შუნი სხვადასხვა ადმინისტრაციული დავალებით, შემდეგ ის თავის ორ ქალიშვილზე დააქორწინა, რათა ენახა თუ როგორ მოახერხებდა ის ორივეს გაბედნიერებას. შუნმა ეს ძნელი ამოცანები ჩააბარა და იქნა მეფედ არჩეული იაოს უსაქმური ვაჟიშვილის მაგივრად. ასე დაიწყო ყველაზე ქველი ადამიანის იმპერატორად არჩევის ტრადიცია. შუნის მემკვიდრე იყო იუ, პირველი დინასტიის - სიას დამაარსებელი. ნათქვამია, რომ იუს უდიდესი მიღწევა იყო წყალდიდობის მართვის გაკონტროლება. „იუ რომ არ ყოფილიყო, ჩვენ ყველანი თევზები ვიქნებოდით“, არის ძველი ჩინური გამონათქვამი.
„ისტორიის წიგნი“ აგრძელებს თხრობას იმის შესახებ, თუ როგორ დაიწყეს გადაგვარება სიას მეფეებმა და როგორ შეცვალეს შანის მეფეებმა, რომლებიც მაღალი ღმერთის მიერ იყვნენ არჩეულნი. შანებმა დაკარგეს ზეცის ნდობა და შეიცვალნენ ჯოუს დინასტიის დამაარსებლების მიერ, რომლებიც მაშინ მართავდნენ ქვეყანას, როდესაც დაიწერა „კლასიკა“. თუკი ეს არის მითოლოგია და არა ლეგენდა მაშნ ეს პოლიტიკური მითოლოგიაა და არა რელიგიური. ხაზს უსვამს ჩინეთის მმართველის ლეგიტიმურობასა და ღვთაებრი მოწმობას, მისი მიზანი ცხადად იდეოლოგიურია. ის არ ესადაგება „მითის“ ჩნურ განმარტებას, რომელიც არის შენჰუა (ლაპარაკი სულების შესახებ). თუმცაღა ის არც ისტორიაა და აშკარად ჯდება იმ ფარგლებში, რასაც დასავლეთი „მითოლოგიას“ უწოდებს. მაგალითდ სიას დინასტიის ბოლო მეფის ამბავი აშკარად მითოლოგიურია, რადგანაც ჯი გუი დახატულია, როგორც ბოროტი ურჩხული. ის იმდენად ღონიერი იყო, რომ შეეძლო რკინის ზოდები თოკებად დაეგრიხა, ის ყველას ეომებოდა, და თავისი ქვეშევრდომები მბრძანებლობით დაქანცა. მისგან რომ თავი დაეღწია, ერთმა დიდებულმა მთავართაგანმა მას თავისი ქალიშვილი წარუდგინა დასაქორწინებლად. ჯი გუი ისე აღფრთოვანდა ახალი ცოლით, რომ მას სპილოს ძვლითა და ძვირფასი თვლებით შემკული საწოლი გაუკეთა და გააშენა ბაღი, სადაც მათ შეეძლოთ ზაფხულის ცხელი თვეების მანძილზე გართობა, გააკეთა აუზი და ღვინით აავსო, ხეებზე ხორცი ჩამოკიდა და გარშემო ეგზოტიკური საჭმელები შემოიწყო. ჯი გუი ისე გაირყვნა, რომ მისი ქვეშევრდომები - შანგები, მისი ეგოისტური ქმედებებით დაიღალნენ და მიხვდნენ, რომ სხვა არჩევანი აღარ დარჩენოდათ გარდა მისი ჩამოგდებისა.
შესაქმის მითოლოგია
150px|მინი|პან-გუს პორტრეტი ჩინური შესაქმის მითოლოგია არ იძებნება ყველაზე არდეულ წყაროებში, მაგრამ შესაძლებელია მისი რეკონსტრუქცია გვიანდელი ნაწილების მიხედვით, ისეთით, როგორიცაა „მთათა და ზღვათა კლასიკა“, სადაც ჩინურმა მითებმა უკვე განიცადა ბუდიზმისა და კონფუციური ისტორიზმის გავლენა, თუმცა მათი გადამოწმება შესაძლებელია მომთაბარე ხალხში, როგორიცაა მიაო, შემორჩენილი ზეპირმეტყველების ტრადიციით.
ჩანაწერები შემოქმედის შესახებ, რომელიც უპირისპირდება შესაქმის უპირობო პროცესს, პირველად იძებნება ძვ. წ. მესამე საუკუნეში, ნიშანდობლივია ინდური იდეების შემოტანის შემდეგ, მამრობითი პან-გუსა და მდედრობითი ნუ-გუას შემოქმედთა სახით. პან-გუ მრავალი თვალსაზრისით მესოპოტამიური და ინდური შემქმედი პერსონაჟის მსგავსია. ერთ ჩანაწერში ის აცალკევებს ზეცასა და მიწას, ხოლო მეორეში სამყარო ვითარდება მისი სხეულისგან.
დაოისტური მითოლოგია
ძვ. წ. IV საუკუნის დაოისტურ ტექსტებს მიაწერენ ჟუანგ ჟოუს ანუ მასწავლებელ ჟუანგს (ჟუანგზი). ისინი მოგვითხრობს მუდმივად ცვალებადი სამყაროს შესახებ. ჩრდილოეთ უფსკრულში არის თევზი, სახელად კუნი. ის გიგანტურია და არავინ იცის, რამდენ ათას ლიზეა (მითური საზომის ერთეული) გადაჭიმული. ის ფერიცვალებას განიცდის და იქცევა ჩიტად, სახელად პენგი, რომელსაც იმდენად დიდი ზურგი აქვს, რომ არავინ იცის რამდენი ათასი ლის სიგანისაა. პენგი ჰაერში ხტება და მიფრინავს, მისი ფრთები ზეცაში მოლივლივე ღრუბლების მზგავსია. ეს ჩიტი ტალღების თავზე ლივლივებს და მიემართება ზეციური აუზისაკენ. ეს შეიძლება იყოს ჟუანგის ექსტრაორდინალური წარმოსახვის შედეგი, მაგრამ ისე იკითხება, როგორც კოსმოლოგიური მითი. ჩვ. წ. პირველი საუკუნიდან დაოიზმი გახდა ორგანიზებული რელიგია, ქურუმებით, დისციპლინური და მორალური კანონებით, რიტუალებით და მონანიების ადათ-ჩვევებით. მან სწრაფად განავითრა ღმერთებისა და ქალღმერთების პანთეონი. ყველაზე მაღლ საფეხურზე იდგა სამება, რომელშიც შედიოდა: პირველადი საწყისი ზეციური სიწმინდე, ნეფრიტის იმპერატორი და მაღლა ზეცაში მცხოვრები მბრძანებელი ლაო, რომელიც სხვა არა იყო, თუ არა ლაო-ძი, სავარაუდოდ, ავტორი წიგნისა „წიგნი გზისა და სათნოებისა“. ეს პერსონები და უამრავი სულიერი არსება აღწერილია დიდი რაოდენობის წმინდა წერილებში, რომლებიც ბოლო დროსაა გამოკვლეული. დაოისტური ტრადიციის გასაოცარი მახასიათებელია მდედრობით სქესზე ხაზგასმით აღნიშვნა, რომელიც ლაოძიდან იღებს სათავეს. „წიგნი გზისა და სათნოებისა“ ყველაფრის დასაბამს აღწერს, როგორც „იდუმალი ქალის ჭიშკარს“
ეს ასახულია ერთი კულტის რევოლუციაში რაც ფართოვდება მითოლოგიით დასავლეთის დედა-დედოფლის შესახებ. იგი დასავლეთში საოცრად მაღალ მთაზე ცხოვრობდა და უკვდავების ცოდნის საიდუმლოს ფლობდა. დასავლეთის დედა-დედოფლის სასახლეს ჰქონდა ცხრა სართული და მთლიანად ნეფრიტისგან იყო აშენებული. სასახლის გარშემო განსაცვიფრებელი ბაღებია, სადაც უკვდავების ატმის ხე იზრდება. ამბობენ, რომ აქ ცხოვრობენ უკვდავები და დაუსრულებენ წვეულებებსა და გართობაში არიან. დაოიზმმა ასევე განავითრა რვა უკვდავის მითოლოგია და იკონოგრაფია, რაც გახდა ჩინური რელიგიის განუყოფელი ნაწილი. დაოისტებს სჯერათ, რომ ადამიანებს შეუძლიათ უკვდავები (ქსაინ) გახდნენ სპეციალური წვრთნის შედეგად და მრავალ ამ უკვდავთაგანს სცემდნენ თაყვანს.