cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ურუგვაი
სახელმწიფო
საკანონმდებლო ხელისუფლებას ახორციელებს ორპალატიანი გენერალური ასამბლეა: დეპუტატთა პალატა, რომელიც შედგება 19 დეპარტამენტის 99 წარმომადგენლისაგან, რომლებიც პროპორციული სისტემით არიან არჩეულნი და სენატორთა პალატა, რომელიც შედგება პროპორციული სისტემით არჩეული 31 წევრისაგან და ვიცე-პრეზიდენტისაგან, რომელიც პალატის თავმჯდომარეა.
ხელისუფლების სასამართლო შტოს ახორციელებს უზენაესი სასამართლო და მთელი ქვეყნის მასშტაბით არსებული სასამართლოები და მოსამართლეები. უზენაესი სასამართლოს წევრებს გენერალური ასემბლეა ირჩევს; სასამართლოების წევრებს სენატის თანხმობით არჩევს უზენაესი სასამართლო, მოსამართლეებს კი პირდაპირ ნიშნავს უზენაესი სასამართლო.
ურუგვაის ისტორიის მანძილზე, სახელმწიფოს სათავეში ყველაზე ხშირად კოლორადოს პარტიაა. თუმცა, 2009 წლის ურუგვაის საყოველთაო არჩევნებზე, პარლამენტის არჩევნები აბსოლუტური უმრავლესობით მოიგო ფართო ფრონტმა, საპრეზიდენტო არჩევნებში კი ფართო ფრონტის კანდიდატმა ხოსე მუხიკამ ნაციონალური პარტიის კანდიდატი ლუის ალბერტო ლაკალიე დაამარცხა.
2010 წელს, ლათინობარომეტრის საზოგადოებრივმა კვლევებმა აჩვენა, რომ ლათინურ ამერიკაში, ურუგვაელები დემოკრატიას ყველაზე მეტად უჭერენ მხარს და ამავე დროს, კმაყოფილნი არიან თავიანთ ქვეყანაში დემოკრატიისაკენ გადადგმული ნაბიჯებით. Freedom House-ის „მსოფლიო მშვიდობის ინდექსით“, ურუგვაის 27-ე ადგილი უკავია. Economist Intelligence Unit-ის 2012 წლის მონაცემებით, ურუგვაის დემოკრატიის ინდექსი 8,17 იყო, მსოფლიოში სრულ დემოკრატიად მიჩნეულ 25 ქვეყნის სიაში კი მე-18 ადგილზე იყო. საერთაშორისო გამჭვირვალობის მიერ შედგენილ კორუფციის აღქმის ინდექსში კი ურუგვაის მე-18 ადგილზეა.
ადმინისტრაციული დაყოფა
ურუგვაი დაყოფილია 19 დეპარტამენტად, რომლებსაც აქვთ საკანონმდებლო და აღმასრულებელი უფლებები. თითოეული დეპარტამენტი თავის მმართველს საყოველთაო არჩევნების გზით ირჩევს. დეპარტამენტის აღმასრულებელ ხელისუფლებას მეთვალყურეობას უწევს და საკანონმდებლო ორგანოს ფუნქციას ასრულებს დეპარტამენტის საბჭო.
საგარეო ურთიერთობები
thumb|right|upright|[[ტაბარე ვასკესი (პრეზიდენტი 2005-2010 წლებში) ბრაზილიის მაშინდელ პრეზიდენტ ლულა და სილვასთან ერთად, 2007.]] thumb|პრეზიდენტი [[ხოსე მუხიკა (მარჯვნივ) ბრაზილიის მაშინდელ პრეზიდენტ ლულა და სილვასთან ერთად, 2010.]] thumb|[[ხოსე მუხიკა ბრაზილიის პრეზიდენტ დილმა რუსეფთან ერთად, 2011.]] 2010 წლის ნომებერში, ურუგვაიმ სამხრეთ ამერიკის სახელმწიფოთა კონსტიტუციური კავშირის რატიფიცირება მოახდინა და ორგანიზაციის მეცხრე წევრი გახდა. ხელშეკრულება 2008 წელს დაიდო და ძალაში 30 დღის შემდეგ შევიდა, როდესაც წევრმა ქვეყნებმა მისი რატიფიკაცია მოახდინეს.
ურუგვაის ყველაზე მნიშვნელოვანი სავაჭრო პარტნიორები არიან არგეენტინა და ბრაზილია. 2009 წელს იმპორტის 20% არგენტინაზე მოდიოდა. მას შემდეგ, რაც არგენტინასთან ორმხრივი ურთიერთობები პრიორიტად გამოცხადდა, ურუგვაიმ ეჭვქვეშ დააყენა ფოლკლენდის კუნძულების მიდამოებში ბრიტანული გემების მოძრაობა და ურუგვაის ტერიტორიიდან და პორტებიდან საკვებისა და საწვავის მიწოდება შეუწყვიტა. მეტოქეობა მონტევიდეოსა და ბუენოს-აირესის პორტებს შორის სათავეს ჯერ კიდევ ესპანეთის იმპერიის დროიდან იღებს; მაშინ ამ ფაქტს „პორტების ომს“ უწოდებდნენ. საბოლოოდ ორივე ქვეყნის ხელმძღვანელობამ გადაწყვიტა, რომ მათ ამ ქიშპობის დასრულება ესაჭიროებოდათ და შესაბამის შეთანხმებას 2010 წელს, რეგიონული ინტეგრაციის ფარგლებში მიაღწიეს.
2007 წელს, მდინარე ურუგვაის ნაპირზე, ურუგვაის მხარეს ქაღალდის ფაბრიკის აშენებამ არგენტინის პროტესტი გამოიწვია, რადგან მიაჩნდა, რომ ის გარემოს დაბინძურებას გამოიწვევდა; საბოლოოდ ორ ქვეყანას შორის დიპლომატიური ურთიერთობები დაიძაბა. შემდგომი დავა ამ საკითხზე 2010 წელს მოხდა, რადგან დასკვნებმა აჩვენა, რომ მდინარე ბინძურდებოდა. 2010 წლის ნოემბერში, ურუგვაიმ და არგენტინამ განაცხადეს, რომ საბოლოოდ მიაღწიეს შეთანხმებას, რომ ქაღალდის ფაბრიკაზე ერთობლივ მონიტორინგს მოახდენდნენ.
ბრაზილიას და ურუგვაის ხელი აქვთ მოწერილი შეთანხმებებზე თავდაცვის, მეცნიერების, ტექნოლოგიის, ენერგეტიკის, სამდინარო ტრანსპორტირებისა და თევზაობის საკითხებში თანამშრომლობის შესახებ, რაც ორ მეზობელ ქვეყანას შორის პოლიტიკური და ეკონომიკური ინტეგრაციის გაღრმავებას უწყობს ხელს. ურუგვაის ბრაზილიასთან ორი გადაუჭრელი სასაზღვრო კონფლიქტი აქვს — სამდინარო კუნძულ ისლა-ბრასილიერისა და სოფელ მასოლიერის სიახლოვეს, მდინარე ინვერანდის რეგიონის 235 კილომეტრიანი მონაკვეთის თაობაზე. ორი ქვეყანა ვერ თანხმდება თუ რომელი შენაკადი წარმოადგენს მდინარე კუარარის ლეგიტიმურ სათავეს, რაც 1851 წელს ორ ქვეყანას შორის დადებული სასაზღვრო ხელშეკრულების თანახმად, განსაზღვრავს სადავო რეგიონის საზღვარს. მიუხედავად იმისა, რომ ბრაზილიასა და ურუგვაის მეგობრული დიპლომატიური ურთიერთობები და ძლიერი ეკონომიკური კავშირები აქვთ, ეს სასაზღვრო დავა დღემდე გადაუჭრელია. სადავო ტერიტორია დე ფაქტო ბრაზილიის კონტროლქვეშ რჩება, ურუგვაი კი მაინცდამაინც დიდ აქტიურობას არ იჩენს საკუთარი მოთხოვნების წარმოსაჩენად.
მას შემდეგ, რაც ურუგვაიმ დემოკრატიისაკენ სვლა დაიწყო, მეგობრული ურთიერთობები ჩამოუყალიბდა შეერთებულ შტატებთან. 2004 წელს, ორმხრივი ინვესტირებისა და 2007 წლის იანვარში ორმხრივი ვაჭრობისა და ინვესტირების ჩარჩო ხელშეკრულებაზე ხელმოწერის შემდეგ, ორ ქვეყანას შორის განსაკუთრებით გაიზარდა ეკონომიკური კავშირები. აშშ და ურუგვაი ასევე თანამშრომლობენ თავდაცვის სფეროში, ორივე ქვეყანა მნიშვნელოვან როლს თამაშობს ჰაიტიზე გაეროს სტაბილიზაციის მისიაში.
პრეზიდენტმა მუხიკამ ვენესუელას მერკოსურში გაწევრიანება შესთავაზა. ამავე დროს, ის მხარს უჭერდა ვენესუელის ეკონომიკის მინისტრ ალი როდრიგესის კანდიდატურას სამხრეთ ამერიკის ერთა კავშირის გენერელური მდივნის თანამდებობაზე; ეს პოსტი მანამდე ნესტორ კირხნერს ეკავა. გარდა ამისა, ვენესუელას ურუგვაისთან აქვს შეთანხმება, რომლის საფუძველზეც ყოველდღიურად 40 000 ბარელ ნავთობს შეღავათიან ფასებში აძლევს.
კულტურა
ურუგვაულ კულტურაზე დიდია ევროპული გავლენა, განსაკუთრებით კი სამხრეთევროპული. გაუჩოს ტრადიცია მნიშვნელოვანი ელემენტია ურუგვაულ ხელოვნებასა და ფოლკლორში.
სპორტი
მინი|მარჯვნივ|260პქ|მონტევიდეოს [[სენტენარიო (სტადიონი)|„სენტენარიოს“ სტადიონი (1930 წლის ფოტოსურათი)]] ფეხბურთი ყველაზე პოპულარული სპორტია ურუგვაიში. ის ქვეყანაში ინგლისელმა მეზღვაურებმა და მუშებმა შეიტანეს XIX საუკუნის ბოლოს. ასევე შეიტანეს რაგბი და კრიკეტი, თუმცა სპორტის ეს სახეობები ფეხბურთან შედარებით ნაკლები პოპულარობით სარგებლობდა.
ბრიტანეთის კუნძულების გარეთ, პირველი საერთაშორისო მატჩი სწორედ ურუგვაის დედაქალაქ მონტევიდეოში გაიმართა ადგილობრივ და არგენტინის ნაკრებებს შორის, 1902 წლის ივლისში. ურუგვაელმა ფეხბურთელებმა მოიგეს ოქროს მედლები 1924 და 1928 წლების ოლიმპიურ თამაშებზე.
2000-იან წლებში, ურუგვაიდან 1,414 ფეხბურთელი წავიდა საზღვარგარეთ, თითქმის იმდენივე, რამდენიც ბრაზილიიდან და არგენტინიდან. 2010 წელს, ხელისუფლებამ მიიღო საკანონმდებლო ზომები ფეხბურთელთა ქვეყანაში მაქსიმალურად შესანარჩუნებლად.
სქოლიო
კატეგორია:ურუგვაი კატეგორია:სამხრეთ ამერიკის ქვეყნები კატეგორია:ესპანურენოვანი ქვეყნები კატეგორია:გაეროს წევრი სახელმწიფოები
Camponotus macrochaeta
Camponotus macrochaeta — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
Quercus tardifolia
Quercus tardifolia — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია აშშ-ში (ტეხასი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მუხა
მაქს ბორნი
მაქს ბორნი (Max Born; დ. 11 დეკემბერი, 1882, ბრესლაუ, სილეზია (დღევანდელი ვროცლავი, პოლონეთი) — გ. 5 იანვარი, 1970, გეტინგენი) — გერმანელი ფიზიკოსი, კვანტური მექანიკის ერთ-ერთი ფუძემდებელი.
სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი ფიზიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1882 კატეგორია:გარდაცვლილი 1970 კატეგორია:გერმანელი ნობელის პრემიის ლაურეატები კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
კონსტანტინე საფარიშვილი
კონსტანტინე საფარიშვილი (დ. 25 თებერვალი, 1887, თბილისი — 11 დეკემბერი, 1973, თბილისი) — ქართველი კათოლიკე მღვდელი.
ბიოგრაფია
კონსტანტინე საფარიშვილი დაიბადა 1887 წლის 25 თებერვალს, ქალაქ თბილისში. 1899 წელს იგი სასწავლებლად მიემგზავრება კონსტანტინოპოლის ქართველ კათოლიკეთა მონასტერში. 1911 წლის 8 დეკემბერს მოხდა მისი მღვდლად კურთხევა და მან პირველი წირვა ჩაატარა კონსტანტინოპოლის ღვთისმშობლის უმანკო ჩასახვის ქართულ ეკლესიაში, ფერისქვევს. 1909-1910 წლებში მამა კონსტანტინე ღვთისმეტყველებას ეუფლება რომში. იგი უახლოვდება იმხანად ვატიკანის არქივებში მოღვაწე მიხეილ თამარაშვილს. რომში სასულიერო ხარისხის მინიჭების შემდეგ იგი სამშობლოში ბრუნდება. „სულით ხორცამდე ეროვნულ-განმათავისუფლებელი იდეებით აღსავსე პატრს მტრულად შეხვდნენ ანტიეროვნული, ქართული ტიპიკონის მოწინააღმდეგე მტრული ძალები და ეროვნული იდეების ქადაგებისათვის მეფის მთავრობასთან დააბეზღეს“. 1915 წელს მას სარატოვში ასახლებენ, სადაც იგი გერმანელი კოლონისტებისათვის გერმანულ ენაზე ატარებს წირვებს. 1916 წელს იგი სარატოვ-ევალდშია. საქართველოში დამოუკიდებლობის გამოცხადებისთანავე პატრი კონსტანტინე სამშობლოში ბრუნდება. იმ დროს ქართველი კათოლიკეები ორმაგ ჩაგვრას განიცდიდნენ (ეროვნულს და იდეურს). იგი იწყებს საქართველოს სხვადასხვა კუთხეებში გაფანტულ ქართველ კათოლიკეებში ეროვნული თვითშეგნების გაძლიერებას და ეროვნული ერთიანობის განმტკიცებისათვის ბრძოლას. 1918-1924 წლებში ის გორის კათოლიკური ეკლესიის მოძღვარია. 1924 წელს კი იგი მოძღვრის გარეშე დარჩენილ სანავარდოში (კახეთი) მიემართება. 1925-1926 წლებში პატრი კონსტანტინე ჩადის მესხეთში. ის ჯერ სოფელ უდეს ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესიის, ხოლო შემდგომ ახალციხის რაბათის პატრებიანთ ეკლესიის წინამძღვრად იწყებს მოღვაწეობას.
გადასახლება
20-იან წლებში მამა კონსტანტინეც კომუნისტური რეპრესიების საშინელებათა მსხვერპლი გახდა. 1927 წელს იგი დააპატიმრეს და სულ მალე სოლოვკის სასტიკ ბანაკში გადაასახლეს (1927 წ. - კემი, 1928 წ. -უხტა, 1929 წ. - მურმანსკი, 1929-31 წწ. - პინეგა). 1936 წელს იგი გაათავისუფლეს და სამშობლოში დაბრუნების ნება მისცეს, მაგრამ მას აეკრძალა სასულიერო მოღვაწეობა და თბილისში ცხოვრების უფლება.
სამშობლოში დაბრუნება
კონსტანტინე საფარიშვილი წლების განმავლობაში ცხოვრობდა ბორჯომში, მუშაობდა ფოტოგრაფად და ფარულად ახერხებდა მღვდლის მოვალეობის შესრულებას. ბორჯომში მოღვაწეობის პერიოდში პატრი კონსტანტინე მრავალჯერ აწამეს, მოსთხოვეს რწმენის უარყოფა, მაგრამ იგი ერთგული დარჩა დევიზად აღებული შეგონებისა: „შენ ხარ მღვდელი, უკუნისამდე“ (ფს.109), Sacerdos et hostia. 1966 წელს თბილისის წმიდა პეტრე-პავლეს ეკლესიის წინამღვრის ემ. ვარდიძის გარდაცვალების შემდეგ, პატრმა კონსტანტინე საფარიშვილმა მიიღო თბილისში დაბრუნებისა და ღვთისმსახურების ნანატრი უფლება და იგი 1973 წლის 11 დეკემბრამდე, გარდაცვალებამდე იყო თბილისის წმინდა პეტრესა და პავლეს კათოლიკური ეკლესიის წინამძღვარი. დაკრძალულია ეკლესიის გალავანში. პატრი კონსტანტინე ფლობდა 10 ენას. მის მიერ არანჟირებული საგალობლები წლების განმავლობაში სრულდებოდა ეკლესიაში. მის, როგორც მღვდლისა და პიროვნების ავტორიტეტზე მეტყველებს ის ფაქტი, რომ 1971 წელს მას სასულიერო მოღვაწეობის 60 წელი ქართულ ენაზე გულთბილად მიულოცა უწმიდესმა პაპმა პავლე მეექვსემ. პატრი კონსტანტინე რეაბილიტირებულია სსრკ პრეზიდენტის 1990 წლის 13 აგვისტოს ბრძნებულების 1 მუხლის თანახმად, გარდაცვალებიდან 24 წლის შემდეგ.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1887 კატეგორია:დაბადებული 25 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1973 კატეგორია:გარდაცვლილი 11 დეკემბერი კატეგორია:ქართველი კათოლიკეები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:რომის კათოლიკური ეკლესიის რელიგიური მოღვაწეები
დნესტრის ლიმანი
thumb|ფოტო თანამგზავრიდან
დნესტრის ლიმანი (Дністро́вський лима́н) — ერთ-ერთი ლიმანი შავი ზღვის ჩრდილო დასავლეთ ნაწილში, წარმოქმნის მდინარე დნესტრი ზღვის შესართავთან. რომელიც ზღვიდან გამოყოფილია წვრილი ბუღაზის ნახევარკუნძულით (коса).
სახელწოდება მოდის მდინარე დნესტრის სახელწოდებიდან, რომელიც ლიმანში ჩაედინება.
სიგრძე — 41 კმ.
სიფართე — 4-დან 12 კმ-მდე
ფართობი — 360 კვ. კმ (ერთ ერთი ყველაზე დიდი ფართობი აქვს უკრაინის ლიმანებს შორის).
დასახლებული პუნქტები, რომლებიც მდებარეობს დნესტრის ლიმანზე
კატეგორია:უკრაინის ლიმანები
მანკოვო (ხაროვსკის რაიონი)
მანკოვო (Маньково) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის კუბენსკოეს სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 1 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
დელტაპლანი
დელტაპლანი (დელტაპლანერი) წარმოადგენს ჰაერზე მძიმე საფრენ აპარატს, რომელიც შესრულებულია უკუდო ისრისებური ფრთის სქემით. მისი მართვა ხდება პლანერის სიმძიმის ცენტრის მიმართ პილოტის მასის გადაადგილებით, ანუ დელტპლანი წარმოადგენს ბალანსურ პლანერს.
ნასამ კოსმოსური აპარატების დედამიწაზე დასაბრუნებლად პარაშუტის გამოყენება არჩია და დელტპალნი დავიწყებას მიეცა მე-20-ე საუკუნის 70-იან წლებამდე. ამ დროსითვის დაიწყეს დელტაპლანით ბუქსირებული ფრენები. თავიდან პილოტები ფრთის ლონჟერონებზე იყვნენ დაკიდებული და ასე მართავდენ აპარატს სიმძიმის ცენტრის გადაადგილებით. ავსტრალიაში კი ორი პრინციპულად ახალი ელემენტი დაამატეს დელტაპლანს — პილოტის საკიდი სისტემა და სამკუთხა სახელური მართვისთვის. ავსტრალიელბმა, ბილ ბენტმა და ბილ მოიესმა, 1969 წელს აშშ-ში ჩაატარეს საჩვენებელი ფრენები კატერის ბუქსირის გამოყენებით. ასე შეიქმნა ბალანსირებული და ბუქსირების მეთოდების შერწყმით დელტაპლანერი. 70-იანი წლების შუა ხანებიდან დელტაპლანერიზმი, როგორც ტექნიკური სპორტის სახეობა საბჭოთა კავშირშიც იწყებს განვითარებას. მის მასობრივად გავრცელებას დიდი ბიძგი მისცა 1976 წელს ჟურნალ „ტეხნიკა-მოლოდიოჟში“ გამოქვეყნებულმა მიხეილ ჰოხბერგის ორ გვერდიანმა სტატიამ. ამ სტატიაში მოცემული იყო დელტაპლანის პრინციპული სქემა, დეტალების ნახაზები და მისთვის საჭირო მასალების აღწერა. საქართველოშიც ფაქტობრივად ამ სტატიაზე დაყრდნობით დაიწყო პირველი დელტაპლანების შექმნა.
საქართველოში პირველი დელტაპლანები 1977-78 წლებში შეიქმნა. 1978 წელს ჩამოყალიბდა დელტაკლუბი „მიმინო“, სადაც გაერთინდნდნ დელტაპლანის პირველი ენთუზისტები. ეს დელტაკლუბი თავიდან ჩამოყალიბდა თბილისის სპორტკომიტეტთან, ხოლო შემდეგ დოსააფმა აიღო ხელში მისი მეურვეობა.
კატეგორია:საავიაცო სპორტი
Camponotus macrocephalus macrocephalus
Camponotus macrocephalus macrocephalus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
Quercus texana
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მუხა
Camponotus macrocephalus augustulus
Camponotus macrocephalus augustulus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
მიხეილ ვაშაძე
მიხეილ ვაშაძე (დ. 14 დეკემბერი, 1908, ჭიათურა — გ. 30 ივნისი, 1996, თბილისი) — ქართველი მსახიობი, საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი (1965).
ბიოგრაფია
მიხეილს ვაშაძე აქტიურად მოღვაწეობდა კინოშიც. მას შესრულებული აქვს 48 კინოროლი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 14 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1908 კატეგორია:გარდაცვლილი 30 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1996 კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები კატეგორია:ქართველი მსახიობები კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
მერენგე
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მერენგე კატეგორია:მუსიკის ჟანრები კატეგორია:დომინიკელთა რესპუბლიკის მუსიკა
მონტერეი (ესპანეთი)
სქოლიო
კატეგორია:ორენსეს მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ორენსეს ქალაქები
ჩათინის უღელტეხილი
ჩათინი — უღელტეხილი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, მესტიის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სვანეთის კავკასიონის მთავარი ქედის სამხრეთ კალთაზე, უშბის პლატოს ჩრდილო-აღმოსავლეთით. სიმაღლე 3660 მ. დამახასიათებელია ნივალური ლანდშაფტი. მდინარე ენგურის ხეობას აკავშირებს მდინარე ბაქსანის ხეობასთან.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის უღელტეხილები
Camponotus macrocephalus
Camponotus macrocephalus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
ლოლა ბელტრანი
ლოლა ბელტრანი(Lola Beltrán; დ. 1932, 7 მარტი, ელ-როსარიო, მექსიკა ― გ. 1996 24 მარტი მეხიკო,) — მექსიკელი მომღერალი, მსახიობი და მექსიკური კინოს ოქროს ხანის ტელეწამყვანი.
მან შექმნა ცნობილი სიმღერა "Priscila elque se fue" თანამშრომლობით სხვა აღიარებულ მექსიკელ მუსიკის ვარსკვლავებთან, როგორებიცაა ამალია მენდოზა, ხუან გაბრიელი და ლუჩა ვილა. იგი საერთაშორისოდ ცნობილი იყო სიმღერების " Cucurrucucú paloma " და " Paloma Negra " ინტერპრეტაციით, ასევე მღეროდა მრავალი მსოფლიო ლიდერის წინაშე. მას მეტსახელად ლოლა ლა გრანდე („დიდი ლოლა“) შეარქვეს. მისი სიმღერა Soy infeliz ("I'm unhappy") იყო პედრო ალმოდოვარის გახსნის მუსიკა.
კინოში მისი დებიუტი შედგა არგენტინულ ფილმზე El cantor del circo (1940). მან ასევე გაიზიარა კრედიტები ცნობილ და მნიშვნელოვან მექსიკელ კინოს ვარსკვლავებთან, როგორებიცაა ემილიო ფერნანდესი, იგნასიო ლოპეს ტარსო, კეტი ხურადო, მარია ფელიქსი და პედრო არმენდარიზი ფილმში La Bandida (1963). მისი ბოლო ფილმში გამოჩენა იყო Una gallina muy ponedora (1982) და გაუზიარა კრედიტები კოლუმბა დომინგესსა და ემილიო ფერნანდესთან.
როგორც ტელეწამყვანი, ის უძღვებოდა გადაცემებს Noches tapatias (1976) და საკუთარ სატელევიზიო პროგრამას El estudio de Lola Beltrán (1984), გადაცემებს, რომლებშიც მან მიიღო ისეთი ვარსკვლავები, როგორებიცაა კორნელიო რეინა, ხუან გაბრიელი, ლუჩა ვილა, ლა პრიეტა ლინდა და ლუის მიგელი.
ბიოგრაფია
მშობლიურ ქალაქ ელ როსარიოში, სინალოაში, ბელტრანმა დაასრულა სამდივნო სწავლა, სანამ მონაწილეობდა სიმღერის კონკურსებში. შემდეგ იგი გადავიდა მეხიკოში, მაგრამ ხშირად ბრუნდებოდა როსარიოში, მუშაობდა მდივნად მექსიკის ნომერ პირველ რადიოსადგურში, XEW, სადაც იგი პროფესიონალურად აღმოაჩინა რადიომაუწყებელმა რაულ მენდივილმა.
ბელტრანი დაქორწინდა მატადორსა და კინომსახიობ ალფრედო ლეალზე და შეეძინა ქალიშვილი, მომღერალი მარია ელენა ლეალი. იგი კინოს სამყაროში 1954 წელს შევიდა El Tesoro de la Muerte- ში. ათობით ფილმში, უმეტესობა მიუზიკლში გამოჩენის შემდეგ, მან მიიღო მთავარი როლი ტელენოველაში Mi rival with Saby Kamalich. 1976 წლიდან 1985 წლამდე ის ასევე უძღვებოდა მუსიკალურ შოუებს Noches Tapatías და El Estudio de Lola Beltrán შესაბამისად.
ის იყო პირველი რანჩერა მომღერალი, რომელიც გამოვიდა მექსიკაში ოპერის და საკონცერტო დარბაზში, Palacio de Bellas Artes (სახვითი ხელოვნების სასახლეში). იგი ასევე მღეროდა პარიზის ოლიმპიას მუსიკალურ დარბაზში, მოსკოვის ჩაიკოვსკის დარბაზში და ყოფილ საბჭოთა კავშირში ლენინგრადის (ახლანდელი სანქტ-პეტერბურგი) კონსერვატორიაში.
ბელტრანს პატივი მიაგეს 1995 წელს მისი ჩართვით სამახსოვრო საფოსტო მარკების სერიაში, გამოშვებული მისი მშობლიური მექსიკის მიერ, "რადიო პოპულარული კერპების" პატივსაცემად. ეს გაკეთდა პოპულარულ მუსიკის სფეროში მისი ცხოვრებისეული მიღწევებისა და მექსიკური კულტურის მადლიერების მთელ მსოფლიოში გავრცელებაში, მისი წარმატების აღიარებით.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1932 კატეგორია:დაბადებული 7 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1996 კატეგორია:გარდაცვლილი 24 მარტი კატეგორია:მექსიკელი მსახიობები კატეგორია:მექსიკელი მომღერლები
ბალბა
ბალბა — ერთ-, ან ორ- ან მრავალწლოვან ბალახოვან მცენარეთა გვარი ბალბისებრთა ოჯახისა. აქვს 10-100 სმ სიმაღლის სწორი, გართხმული ან წამოწეული  ღერო, მომრგვალო-თირკმლისებრი, ოდნავ დანაკვთული, იშვიათად თათისებრ განკვეთილი გრძელყუნწიანი ფოთლები და მარტოული ან კონებად შეკრებილი თეთრი ან მოვარდისფრო-იისფერი ყვავილები.
40-მდე სახეობა გავრცელებულია ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს ზომიერ, იშვიათად სუბრტოპიკულ სარტყლებში. საქართველოში, მთის ქვედა და შუა სარტყლის ბუჩქნარებში, დანაგვიანებულ ადგილებსა და გზის პირებზე, იზრდება 5 სახეობა. მათგან Malva silvestris და Malva neglecta მთელ რესპუბლიკაშია გავრცელებული, Malva erecta და Malva ambigua - მხოლოდ დასავლეთ საქართველოში, Malva pusilla - აფხაზეთსა და ბორჯომში.
ბალბის ზოგიერთი სახეობის (Malva silvestris) ყვავილებსა და ფოთლებს იყენებენ ხალხურ მედიცინაში, ხმარობენ მხალად. ყვავილებსა და ფოთლებს აგროვებენ ყვავილობის პერიოდში. სვამენ ჩაის სახით, ან ნაყენს. შველის კანის გაღიზიანებას, დამწვრობას, ჩირქოვან ჭრილობებს. ასევე, იყენებენ თირკმლის კოლიკის დროს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბალბისებრნი
კომპა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მუსიკის ჟანრები კატეგორია:ჰაიტური მუსიკა კატეგორია:კარიბული მუსიკა
მატვეიხა-რამენსკაია
მატვეიხა-რამენსკაია (Матвеиха-Раменская) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის კუბენსკოეს სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 5 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
ოიმბრა
ოიმბრა (Oimbra‎, Oímbra‎) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის გალისიის ავტონომიური გაერთიანების ორენსეს პროვინციის ვერინის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 71,9 კმ². მოსახლეობა — 1720 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ორენსეს მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ორენსეს ქალაქები
შავი მუხა
შავი მუხა, აღმოსავლეთის შავი მუხა (Quercus velutina) — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია ჩრდილოეთ ამერიკის აღმოსავლეთ ნაწილში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:წიფლისებრნი
ვალერიან თევზაძე
thumb|ვალერიან თევზაძე thumb|მემორიალური დაფა ვალერიან თევზაძის სახლის კედელზე ძერჟონიუვში ვალერიან თევზაძე (დ. 10 თებერვალი, 1892 — გ. 13 დეკემბერი, 1985, ძერჟონიუვი, პოლონეთი) — ქართველი ოფიცერი, საქართველოსა და პოლონეთის სამხედრო მოღვაწე.
1914 წელს დაამთავრა თბილისის სამხედრო სასწავლებელი. პირველი მსოფლიო ომის დროს კაპიტანი თევზაძე მსახურობდა რუსეთის არმიის კავკასიის მსროლელთა მე-8 პოლკში, სადაც, ქართველ ჯარისკაცთა შორის წერა-კითხვის გავრცელებას უწყობდა ხელს. 1917 წლის დეკემბერში თბილისში დაბრუნდა და მალე საქართველოს ჯარის შემადგენლობაში შევიდა. 1918-1921 წლებში მონაწილეობდა ოსმალეთთან, სომხეთთან, დენიკინელთა, მესხეთის აჯანყებულ მაჰმადიანთა და საბჭოთა რუსეთის ჯარებთან ბრძოლებში. 1918 წელს მიიღო პოდპოლკოვნიკის წოდება; დანიშნული იყო საქართველოს გენერალური შტაბის საჯარისო წესდებებისა და ინსტრუქციების შემმუშავებელი კომისიის მდივნად, რომელსაც თავმჯდომარეობდა გენერალი ილია ოდიშელიძე. ასრულებდა საიდუმლო სამხედრო მისიებს ოკუპირებულ აჭარასა და სოჭის ოლქში.
საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ ემიგრაციაში წავიდა, ჯერ თურქეთსა და გერმანიაში, შემდეგ კი — პოლონეთში. ჩაირიცხა პოლონეთის არმიაში, როგორც საკონტრაქტო ოფიცერი. 1923-1924 წლებში სწავლობდა პოლონეთის უმაღლეს სამხედრო სკოლაში, სადაც მოიპოვა დიპლომირებული ოფიცრის წოდება. 1928 წელს სწავლობდა სამხედრო გეოგრაფიის ინსტიტუტში. პარალელურად ასწავლიდა რემბერტოვის ქვეითთა საწვრთნელ ცენტრში. 1933 წელს ვარშავაში პოლონურ ენაზე გამოაქვეყნა ნაშრომი „კავკასია. გეოგრაფიული აღწერილობა“ (Kaukaz. Szkic Geograficzno-Opisowy). ვარშავაში იქორწინა პოლონელ ქალზე, მალგოჟატა ხმელნიკოვაზე.
1939 წელს გერმანიის პოლონეთზე თავდასხმის დროს სარდლობდა ვარშავის დაცვის ჩრდილოეთ სექტორს. დაჯილდოვდა პოლონეთის უმაღლესი სამხედრო ჯილდოთი — Virtuti Militari-ის ვერცხლის ჯვრით. გერმანელებმა ტყვედ აიყვანეს, მაგრამ მალევე გაათავისუფლეს ვერმახტის ქართველი ოფიცრების ჩარევით. Tomasz-ის ფსევდონიმით შეუერთდა პოლონეთის წინააღმდეგობის მოძრაობას. 1944 წელს დაინიშნა „არმია კრაიოვას“ მე-7 ქვეითი დივიზიის შტაბის უფროსად.
1988 წლის მაისში პარიზში გამომავალ ჟურნალ „ივერიაში“ გამოქვეყნდა ვალერიან თევზაძის მიერ პოლონურ ენაზე დაწერილი მემუარები სახელწოდებით „განვლლი გზა“, რომელიც ქართულად თარგმნა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ყოფილმა იუნკერმა, პოლონეთის არმიის კიდევ ერთმა ქართველმა ოფიცერმა ნიკოლოზ მათიკაშვილმა. 1990 წელს ეს მემუარები სათაურით „ქართველი ოფიცრის ჩანაწერები“ ცალკე წიგნად დაიბეჭდა თბილისში.
ომის შემდეგ საბჭოთა რეპრესიებისგან თავის დაღწევის მიზნით შეცვლილი სახელითა და გვარით (ვალერი კჟიჟანოვსკი, Walery Krzyżanowski) ცხოვრობდა და მუშაობდა ძერჟონიუვში (ქვემო სილეზია), სადაც გარდაიცვალა. ანდერძის თანახმად მის საფლავზე მინიშნებულია თევზაძის ნამდვილი სახელი და გვარი და აწერია ეპიტაფია: „როგორც ქართველი, ვისურვებდი, რომ  საქართველოში ვყოფილიყავი  დაკრძალული, მაგრამ  ბედნიერი  ვარ  იმითაც, რომ  დავიკრძალები გმირი და კეთილშობილი პოლონელების მიწაზე“. 2009 წლის 18 მარტს ძერჟონიუვში გაიხსნა თევზაძისადმი მიძღვნილი ობელისკი.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:ქართველი ემიგრანტები კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში კატეგორია:დაბადებული 10 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1892 კატეგორია:გარდაცვლილი 13 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1985
Camponotus macilentus wollebaeki
Camponotus macilentus wollebaeki — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ბალდა
ბალდა — მარტვილის მუნიციპალიტეტის სოფლების პირველი ბალდის, მეორე ბალდისა და მესამე ბალდის გავრცელებული სახელწოდება. ბალდა პირველად მოხსენებულია XVII საუკუნის ერთი ხატის წარწერაში. „ბალდის მონასტერი“ აღნიშნულია 1737 წელს შედგენილ დასავლეთ საქართველოს რუკაზე.
Quercus viminea
Quercus viminea — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია მექსიკაში.
ბალდა
ლიტერატურა
კატეგორია:მარტვილის მუნიციპალიტეტის ისტორიული სოფლები
Quercus viminea
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მუხა
უშბა (ჟურნალი)
„უშბა“ — ქართული ორკვირეული ლიტერატურული ჟურნალი. გამოვიდა 1926 წელს ქალაქ ქუთაისში. სულ გამოიცა 6 ნომერი. გამომცემელი — სარედაქციო კოლეგია. დაბეჭდილია ლექსები, ნოველები, კრიტიკული წერილები, ბიბლიოგრაფია და სხვ. თანამშრომლობდნენ: ი. ასათიანი, ვ. გაბესკირია, ტერენტი გრანელი, ვანლერ დიასელი (გაბუაძე), ი. ჯორჯაძე, მ. ორბელი, პ. ფრანგიშვილი, ა. ქელბაქიანი, შ. ჩარკვიანი, დია ჩიანელი (ჩხეიძე), ი. ჩხაიძე, ჯ. ჯორჯიკია, დ. თომაშვილი და სხვ.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ჟურნალები კატეგორია:ქართულენოვანი ჟურნალები
Camponotus macilentus vulcanalis
Camponotus macilentus vulcanalis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
მაის ჰამდანი
მაის ჰამდანი (ميس حمدان; დ. 31 ოქტომბერი 1982, დუბაი, არაბთა გაერთიანებული საამიროები) — იორდანელი მსახიობი, მომღერალი და ტელეწამყვანი.
რიოსი (ორენსე)
რიოსი — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის გალისიის ავტონომიური გაერთიანების ორენსეს პროვინციის ვერინის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 114,44 კმ². მოსახლეობა — 1461 კაცი (2020 წ.).
მაის ჰამდანი
კარიერა
ჰამდენი თავისი კარიერა დაიწყო კომედიურ შოუ „CBM“-ში, რომელიც გადიოდა ტელეკომპანია „MBC-ზე. იგი ასევე იყო სატელევიზიო შოუ მეია მესას“ და დები სუპის'' წამყვანი თავის დებთან, მაისთან და დანასთან ერთად.
რიოსი (ორენსე)
სქოლიო
კატეგორია:ორენსეს მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ორენსეს ქალაქები
მაის ჰამდანი
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 31 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1982 კატეგორია:იორდანელი მსახიობები კატეგორია:იორდანელი მომღერლები კატეგორია:იორდანელი ტელეწამყვანები
ჯოან ჯეტი
ჯოან ჯეტი (Joan Jett; დ. 22 სექტემბერი, 1958) — ამერიკელი როკ-მომღერალი, სიმღერების ავტორი, კომპოზიტორი, მუსიკოსი, ხმის ჩამწერი პროდიუსერი და მსახიობი. ცნობილია თავისივე ბენდის Joan Jett & the Blackhearts საქმიანობით და გოგონათა როკ-ჯგუფის The Runaways წევრობით, რომლის ერთ-ერთი თანადამაარსებელი, ვოკალისტი და გიტარისტი იყო. ჯგუფის ცნობილია ჰიტია სიმღერა „Cherry Bomb“. The Blackhearts-თან ერთად ჯეტი სიმღერის „I Love Rock 'n' Roll“ საკუთარი ვერსიის შესრულებითაა ცნობილი, რომელიც 1982 წელს შვიდი კვირის მანძილზე ბილბორდის ცხელი ასეულის ჩარტში პირველ ადგილს იკავებდა. ჯეტის სხვა ცნობილი სიმღერებია: „Bad Reputation“, „Crimson and Clover“, „Do You Wanna Touch Me (Oh Yeah)“, „Light of Day“, „I Hate Myself for Loving You“ და „Dirty Deeds“.
ჯეტი მეცო-სოპრანოა. მის სამ ალბომს პლატინის ან ოქროს ფირფიტა აქვს მიღებული. მომღერალს ხშირად როკ-ენ-როლის დედოფალს უწოდებენ. 2015 წელს Joan Jett & the Blackhearts როკ-ენ-როლის დიდების დარბაზში შევიდა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1958 კატეგორია:დაბადებული 22 სექტემბერი კატეგორია:ამერიკელი როკ-მომღერლები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი გიტარისტები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მომღერლები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მომღერლები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მომღერლები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მომღერლები კატეგორია:ამერიკელი ქალი მსახიობები კატეგორია:ამერიკელი როკ-გიტარისტები კატეგორია:პანკ-როკ მუსიკოსები კატეგორია:ამერიკელი ქალი მომღერლები და სიმღერების ავტორები კატეგორია:ამერიკელი ფემინისტები კატეგორია:ფემინისტი მუსიკოსები კატეგორია:ამერიკელი ქალი როკ-მომღერლები
ჯუზეპე მაძინი
thumb|right|200px|ჯუზეპე მაძინი
ჯუზეპე მაძინი (Giuseppe Mazzini; დ. 22 ივნისი, 1805 — გ. 10 მარტი, 1872) — იტალიელი პატრიოტი, ფილოსოფოსი და პოლიტიკოსი. მაძინის დამსახურებაა თანამედროვე იტალიის სახელმწიფოს ჩამოყალიბება, მის ადგილას არსებული რამდენიმე ცალკეული სახელმწიფოს ნაცვლად, რომელთა შორის მრავალი უცხო ძალების ზეგავლენის ქვეშ იყო მოქცეული მე-19 საუკუნემდე.
ბიოგრაფია
მაძინიმ გენუის უნივერსიტეტში მიიღო იურიდიული განათლება. 1831 წელს მაძინიმ მარსელში დააარსა ფარული პატრიოტული ორგანიზაცია "ახალგაზრდა იტალია", რომლის პოლიტიკური პროგრამა ითვალისწინებდა იტალიის გათავისუფლებას ავსტრიელთა ბატონობისაგან, იტალიის ერთიანი სუვერენული სახელმწიფოს შექმნას. ამ მიზნის მისაღწევად, მაძინის აზრით, საჭირო იყო საერთო იტალიური რევოლუცია, რომელშიც მოსახლეობის ყველა ფენა მიიღებდა მონაწილეობას. 1830-40–იან წლებში იტალიაში გაფართოვდა მაძინისტური ფარული ორგანიზაციების ქსელი.
ჯუზეპე მაძინიმ აქტიური მონაწილეობა მიიღო იტალიის 1848-49 წლების რევოლუციაში. მილანში მან დააარსა გაზეთი "ხალხის იტალია", ხოლო მილანის რევოლუციის დამარცხების შემდეგ იგი, როგორც რიგითი მებრძოლი, გარიბალდის რაზმში იბრძოდა. 1849 წელს მაძინი სათავეში ჩაუდგა რომის რესპუბლიკის ტრიუმვირატს. ამ მთავრობამ მხოლოდ ხუთ თვეს გასტანა. ფრანგების მიერ რომის რესპუბლიკის დამხობის შემდეგ მაძინი ემიგრაციაში წავიდა, მაგრამ სამშობლოს გათავისუფლებისა და გაერთიანებისათვის თავდადებული მებრძოლი ჯუზეპე მაძინი იმედს არ კარგავდა. 1859 წელს, ავსტრიის წინააღმდეგ ომის დაწყების შემდეგ, იგი იტალიელ ხალხს მოუწოდებდა გაეშალათ სახალხო მოძრაობა სამშობლოს გასაერთიანებლად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიელი მამაკაცი მწერლები კატეგორია:იტალიელი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 22 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1805 კატეგორია:გარდაცვლილი 10 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1872 კატეგორია:მარქსიზმის კრიტიკოსები კატეგორია:იტალიელი ნაციონალისტები კატეგორია:XIX საუკუნის იტალიელი ფილოსოფოსები
მიტინსკაია (კუბენსკოეს სასოფლო დასახლება)
მიტინსკაია (Митинская) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის კუბენსკოეს სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 10 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
ანდრიაწმინდის წმინდა გიორგის ეკლესია
ანდრიაწმინდის წმინდა გიორგის ეკლესია — ქართული მართლმადიდებლური ეკლესია სოფელ ანდრიაწმინდაში.
არქიტექტურული აღწერა
დარბაზული ეკლესია (გარე ზომები 6,84X12,78 მ.) ნაგებია ტუფის, ქვიშაქვისა და ბაზალტის ქვების არეული წყობით. ტაძრის კუთხეები და კარ-სარკმელთა ღიობები ამოყვანილია გათლილი ქვით. ტაძარში ერთადერთი შესასვლელი სამხრეთიდან არის, რომელიც კედლის დასავლეთ ნაწილშია გაჭრილი. საკურთხევლის სარკმლის გარდა ეკლესია კიდევ სამი სწორკუთხა მოხაზულობის სარკმლით ნათდება (დასავლეთის, ჩრდილოეთისა და სამხრეთის კედლებში თითო სარკმელია).
ტაძრის ინტერიერი სადაა, სწორკუთხა გეგმის დარბაზი აღმოსავლეთის აფსიდით მთავრდება. ტაძრის ფასადები ასევე სადაა, მოკლებულია ყოველგვარ მორთულობას. სახურავი შემოსილია ბაზალტის ლორფინით. შესასვლელი კარის ასწვრივ, ორი ქვისაგან შედგენილ არქიტრავზე ქვის წყობით სწორკუთხა ჩაწეული არეა (ასეთი სიბრტყე წარწერისათვის მზადდებოდა) თუმცა აქ წარწერა აღარ ამოუკვეთიათ. დასავლეთის ფასადის ფრონტონი წაკვეთილია და მასზე გათლილი ქვის ოთხ წრიულ გეგმის სვეტზე სამრეკლოს მცირე ფანჩატურია დადგმული. ეკლესია სავარაუდოდ XIX საუკუნეშია აგებული. ტაძრის შესასვლეთან ადრეფეოდალური ხანის სტელის ბაზისი დევს. სავარაუდოდ დღევანდელი ტაძარი აქ ადრე აგებული ეკლესიის ადგილზეა აღმართული.
ლიტერატურა
კატეგორია:ახალციხის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
შაქის ხანების სასახლე
სასახლე, სიგრძით 30 მეტრი, შედგება ორი სართულისგან, საერთო ფართობით 300 მ², აქვს 6 ოთახი, 4 კორიდორი და 2 შუშის აივანი. სასახლის ფასადი მოხატულია სიუჟეტიანი ნახატებით, რომელიც ასახავს ნადირობის და ბრძოლის სცენებს, ასევე გეომეტრიული და მცენარეული მოხატულობით. ცენტრში განთავსებულია დიდი ფანჯარა-ვიტრაჟი, ფერადი შუშის მოზაიკისგან. სასახლის ფანჯრები შედგენილია ფერადი შუშის ნამსხვრებისგან.
სასახლე, თავისი განუმეორებელი სახით და ხალხური ხელობის არქიტექტურით, ითვლება XVIII საუკუნის სასახლის არქიტექტურის საუკეთესო ნიმუშად კავკასიასა და ისლამურ აღმოსავლეთში. ქალაქის ისტორიულ ნაწილთან ერთად, სასახლე იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების წევრობის კანდიდატია.
ისტორია
ცნობილია, რომ სასახლე XVIII საუკუნეში აშენდა. შანდორ რადო აღნიშნავდა, რომ სასახლე 1760 წელს, ჰუსეინ ხანის მიერ აშენდა, ხოლო მალევე გადაკეთდა. ხელოვნების ენციკლოპედია სასახლეს 1761—1762 წლებს მიაკუთვნებს. აზერბაიჯანული საბჭოთა ენციკლოპედიაც სასახლეს მიაკუთვნებს XVIII საუკუნის 60-იან წლებს და აღნიშნავს, რომ იგი აშენდა ჰუსეინ ხან მუშტაგის მიერ.
thumb|left|300px|სასახლის ფასადი, XIX დასასრული — XX დასაწყისი ესბე-ში აღნიშნულია, რომ სასახლე და ციხესიმაგრე ერთდროულად, 1765 წელს აშენებულია. 1890 წლის გამოცემული ბრიტანიკა წერს, რომ 1765 წელს აშენდა ციხესიმაგრე, ხოლო სასახლე ცოტა მოგვიანებით აშენდა. 1911 წლის გამოცემის ბრიტანიკა აღნიშნავს, რომ ეს თარიღი — 1790 წელია. კოსტანტინოვი სტატია „ნუხა“-ში წერდა, რომ სასახლე ასევე 1790 წელს აშენდა. მაგრამ იმავე წელს, ამ თარიღია საწინააღმდეგოდ, კონსტანტინოვმა აღნიშნა, რომ მონუმენტი 1797 წელს, მამედ-ჰასან ხანის მიერ აშენდა. რუსი ეთნოგრაფი ი. ლ. სეგალი ასევე აღნიშნავდა, რომ სასახლე 1797 წელს, მამედ-ჰასან ხანის დროს აშენდა, რომელიც მას 32 ათას ოქროს ფულად დაუჯდა, რითაც სახაკანოს მთელი ხაზინა დაცარიელდა. იგი ასევე აღნიშნავდა, რომ სასახლის აშენებიდან მალევე, სპარსი შაჰის მუსტაფა-აგოიუს წყევლით, მამედ-ჰასან ხანი დაბრმავდა. თუმცა, ცნობილია, რომ ხანი 1795-1796 წლებში დაბრმავდა (1206 წელი ჰიჯრათი).
კომპლექსისგან, რომელიც აშენდა შაქის ციხესიმაგრში და რამდენიმე შენობისგან შემდგერი, დღემდე შემორჩა მარტო ორსართულიანი სასახლე. სასახლის შენობა, აშენების მომენტიდან დღემდე, რამდენიმე რემონტი და გადაკეთება განიცადა, რაც სასახლის იერსახეზე სერიოზული გავლენა არ მოუხდენია. რუსეთის იმპერიის მიერ შაქის სახაკანოს შემოერთების შემდეგ, სასახლე ადგილობრივი ადმინისტრაციის მმართველობაში იყო და არაერთხელ გარემონტდა. 1848—1851 წლებში, ჰუსეინ აღა მუშთაღის შვილიშვილის, პოეტ ქერიმ აღა ფათეჰის მონაწილეობით, სასახლის რესტავრაცია განხორციელდა.
1853 წელს შეადგინეს ციტადელის გეგმა, რომლის მიხედვით მასში განლაგებული იყო დიდი რაოდენობის სხვადასხვა ნაგებობები, ხანის ოჯახისა და დიდებულებისთვის. ციხესიმაგრეში, სასახლის გარდა განლაგებული იყო კაზარმები, სახაზინო, ციხე და 1828 წელს მეჩეტისგან გადაკეთებული მართლმადიდებლური ეკლესია. სასახლის თავდაპირველმა ფერწერამ, ღრმა შთაბეჭდილება მოახდინა მოგზაურებზე. სასახლე აღწერა ალექსანდრ დიუმამ, ალექსანდრ კორნილოვიჩმა, ანდრეი ფადეევმა, არნოლდ ზისერმანმა, მასზე აღნიშნავდნენ ლევ ტოლსტოი, ნიკოლაი რაევსკი, ილია ბერეზინი, ელიზე რეკლიუ და სხვები.
thumb|300px|left|ვიზიტორები სასახლე-მუზეუმში 1987 წელს საბოთა პერიოდში, „შაქის ხანების სასახლე“-მ მუზეუმის სტატუსი შეიძინა.
1991 წლის 25 აპრილს, აზრევკომის (აზერბაიჯანის რევოლუციური კომიტეტი) პლენუმმა ითათბირა „ხანის სასახლის რესტავრაციის შესახებ“ და მიიღო გადაწყვეტილება: „ხანის სასახლის რესტავრაცია აზრევკომის განკარგულების შესაბამისად რჩება ნარკომპროსომზე (განათლების უწყება). გამოიყოს კიდევ 25 მილიონი რუბლი ნარკომპროსომს ხანის სასახლის რესტავრაციისთვის შუშასა და ნუხაში“. 1939 წლის 13 მარტს, არქიტექტორმა პიოტრ ბარანოვსკიმ, არქიტექტურის საკავშირო აკადემიის ყრილობაზე, „ხანის სასახლის“ რესტავრაციის ანგარიში წარმოადგინა.
1945 წელს, აღმოსავლეთმცოდნე და ხელოვნებადმცოდნე ლ.ს. ბრეტანიცკის მიერ, დაიწერა სადისერტაციო ნაშრომი სასახლეზე, რომლის დამთავრებისას, იგი ხელოვნების ისტორიკოს ბ.ვ. ვეიმარნს მიმართა, როგორც ხელოვნებადმცოდნეს, რომელიც გამოაქვეყნა სტატია სპეციალურად მიძღვნილი ამ თემას, როგორც წერს ვეიმარნი „XVIII საუკუნის აზერბაიჯანის განსაკუთრებულ არქიტექტურულ და მხატვრულ ძეგლს“.
1946 წელს, კონსტანტინოვი სტატიაში „ნუხა“ წერდა: „დიდებულია ეს სასახლე — სპარსი არქიტექტორის ფუფუნების და გემოვნების მწვერვალი, რომელიც აშენდა 1790 წელს შირაზელ ჰაჯი ზეინალ აბდინის მიერ“.
1947 წელს, მწერალმა ნიკოლაი ტიხონოვმა, რომელმაც ქალაქს ესტუმრა, თავის ავტობიოგრაფიაში „ბილიკები და გზები“ აღწერს სასახლეს:
გასული საუკუნის 50-იან წლებში, სასახლეში სარესტავრაციო სამუშაოები ჩატარდა. მხატვარ-რესტავრატორის ი.ა. ბარანოვის სამუშაოზე ხელოვნებადმცოდნე ვ. ანტონოვი წერს, რომ „XVIII საუკუნის ნუხის ხანის სასახლის კედლის ფრესკული მოხატულობა, მის ხელში გამოცოცხალდა. გამოცოცხლდა მრავალფეროვანი საბრძოლო სცენები, რომელიც თითქოს მღელვარე აღმოსავლური დღესასწაული იყო“. 1955—1965 წლებში, ნ.გ. რზაევის პროექტის და ხელმძღვანელობით, ჩატარდა ფართო სარესტავრაციო სამუშაოები, ამ დროს სასახლეში მუშაობდნენ მხატვრი ფ. ჰაჯიევი და მეშებექე ა. რასულოვი.
1968 წელს, ქალაქი ისტორიული ნაწილი სახელად „იუხარი ბაში“, სადაც მდებარეობს სასახლე, გამოცხადდა ისტორიულ-არქიტექტურულ დაცულ ტერიტორიად.
2001 წლის 24 ოქტომბერს, სასახლე, ქალაქის ისტორიულ ნაწილთან ერთად, იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ნუსხაში შეტანის კანდიდატად წარდგა. 2002 წლის სექტემბერში, პროექტ „კულტურული მემკვიდრეობის დაცვა“-ის ფარგლებში, სასახლის რესტავრაცია დაიწყო. 2010 წლის 1 აგვისტოს, იუნესკოს გენერალური დირექტორი ირინა ბოკოვა, აზერბაიჯანში ოფიციალური ვიზიტის ფარგლებში, ქალაქ შაქიშიც ჩავიდა და შაქის ხანების სასახლეც მოინახულა.
2012 წლის 4 ივლისს, ქალაქ შაქიში სასახლის 250 წლიანი იუბილე აღნიშნეს. ღონისძიებას 30-მდე ქვეყნის საელჩოს და საერთაშორისო ორგანიზაციის წარმომადგენელი, მეცნიერების ცნობილი წარმომადგენლები და აზერბაიჯანის მილი მეჯლისის დეპუტატები ესწრებოდნენ.
ისტორიული ცნობები სასახლეზე
სასახლის არქიტექტურის საერთო აღწერა გვხდება საქართველოში მყოფი მთავარსარდლის, ალექსი ერმოლოვის ბრძანებით და თედორე ახვერდოვის შესრულებით, 1819 წელს შედგენილ „შაქის პროვინციის აღწერაში“ (ტიფლისი, 1866). ამ აღწერის შედარებისას, შეიძლება გავიგოთ რიგი ძველი შენობების დანიშნულებას. 1826 წელს, აქ მყოფი გენერალი ნ.ნ. რაევსკი წერდა: „...იქ არის იმ მხარის ძველი ხანების სასახლე, რომელიც ძალიან ლამაზია და რომელზეც ბახჩისარაის ხანის სასახლე მარტო სუსტ წარმოდგენას გვაძლევს...“.
thumb|300px|„…კარნიზზე, რომელიც მათ აკავშირებს, ფერწერა: [[შაქის სახანო|ხანის გმირობების ნახატები…“ — ა. კორნილოვიჩი ]] 1834 წლის აგვისტოს დასაწყისში, დეკაბრისტი ა. კორნილოვიჩმა, რომელიც ესტუმრა ქალაქს, თავის ძმას წერილი გაგზავნა. წერილში აღნიშნავდა, რომ 1828 წლამდე შაქის ოლქს თავისი ხანი ჰყავდა. იგი ასე აღწერს სასახლეს:
thumb|left|300px|სასახლის ფასადი 1920-იან წლებში 1846 წელს, ამიერკავკასიაში მსახური ანდრეი ფადეევი თავის მოგონებებში ქალაქის აღწერისას სასახლეზეც წერდა, მის გარე და შიდა მოპირკეთებაზე, ორნამენტებზე, ბარელიეფებსა და აღმოსავლურ ფერწერაზე: „საკმაოდ მკაფიოდ შემონახული, სპარსი მხედრების სურათებით და აზიური ბრძოლებით“. 1849 წელს ნუხას (1968 წლამდე ქალაქის ოფიციალური სახელი) მწერალი არნოლდ ზისერმანი ეწვია. ქალაქის აღწერისას მწერალი სასახლესაც წერსახსენებს. იგი აღნიშნავს, რომ მარმარილოს შადრევნები, გარშემორტყმული მტირალა ტირიფებით, ფერადი მინებით, ნაძერწი სამკაულები ბუხრებზე, ჩუქურთმები კარებსა და ფანჯრების ჩარჩოებზე „გვახსენებს ხანის ფუფუნებასა და სასახლის ძველ დიდებულებას“.
thumb|230px|[[ჰუსეინყული სარაბსკი (მარცხვნივ) სასახლის შესავლელში. 1934 წელი]] სასახლე აღნიშნული იყო ი.ნ. ბერეზინის მიერ, 1850 წელს გამოცემულ წიგნში „მოგზაურობა დაღესტანსა და ამიერკავკასიაში“. 1852 წელს, სასახლე აღწერა დივან-ბეი გაზეთ „კავკაზ“-ის 22-ე ნომერში. ასევე მცირე ცნობები მოგვცა 1858 წლის ბოლოს ქალაქში მყოფმა ალექსანდრ დიუმამ. ასე, მაიორ მუჰამედ ხანთან შეხვედრის მოყოლისას, რომელიც „სასახლეში დაიბადა“, ასევე იყო „ნუხის ბოლო ხანის“ შვილიშვილი და „დაუწყო აქ ყოფნა, დიდი კნიაზების ჩამოსვლის შემდეგ“, დიუმა აღწერს თვითონ სასახლესაც, რომელიც „1827 წლიდან რუსების ხელშია“:
სამხედრო ისტორიკოსი ვასილი პოტო, მის მიერ XIX საუკუნის ბოლოს დაწერილ წიგნში „კავკასიის ომი“, რუსების მიერ შაქის სახანოს დედაქალაქის აღების აღწერისას, ხანების სასახლესაც აღნიშნავს. იგი სასახლეს ახსენებს, როგორც „აღმოსავლური სიბარიტის საცხოვრებლის ნიმუშად“ და წერს, რომ აქ ყველაფერი გაკეთებულია „არაჩვეულებრივი, ორიგინალური სპარსული გემოვნებით: მარმარილოს შადრევნები, გარშემორტყმული მტირალა ტირიფით, ფერადი მინები ვიწრო ფანჯრებში, ასევე ჭერი, შედგენილი სარკის ნამსხვრევისგან, ულამაზესი ხელნაკეთი სამკაულები, რომელიც ამშვენებს კარნიზებს, კარები, ფანჯრები, ბუხრები“.
სასახლის გეგმა
შენობის სიგრძე შეადგენს — 31,7 მეტრს, სიგანე — 8,5, სიმაღლე — 10 მეტრია. ყოველი სართულის სიმაღლე 3,35 მეტრია. როგორც ფასადის, ისე გეგმის მიხედვით, სასახლის შენობის კომპოზიცია სიმეტრიულია. ვერტიკალურად, ზედა სართული მთლიანად იმეორებს ქვედა სართულის გეგმას. ოთახები მოწყობილია გრძივ ღერძზე, ერთ რიგად. ყოველი სართულის ცენტრში, ალკოვით დარბაზი იყო განლაგებული, რომელიც, როგორც ითვლება, ოფიციალური მიღებებისთვის იყო. დარბაზის გვერდებში, განლაგებულია ორი მცირე ოთახი, განცალკევებული მცირე დერეფნებით. როგორც მოიაზრებენ, ეს მცირე ოთახები, მეორეხარისხოვანი სტუმრებისთვის იყო გათვლილი.
არქიტექტურა
thumb|350px|right|[[შებექე]] შაქის ციხესიმაგრის საკმარისად დიდ ტერიტორიაზე (6 ჰა), სასახლის მომსახურებისთვის გათვლილი არცერთი შენობა არ შემორჩა, გარდა მეჩეთისა. ასევე ზოგიერთებს ეჭვი ეპარება, რომ სასახლე და მის გარშემო აშენებული ქვის ციხესიმაგრის კედლები ერთდროულად აშენდა. სასახლის კედლები, 40-დან 60 სმ-მდე სიგანის საძირკველზე დგას. კედლის მასალა — დამწვარი აგურია, ზომით 20 х 20 х 4 სმ.
შენობის კედლის აგების მიხედვით, სხვადასხვა მასალის გამოყენებით აშენებული პირველი და მეორე სართული, ასევე არადამაკმაყოფილებელი კავშირი სართულებს შორის, ზოგიერთი ექსპერტის აზრით მეტყველებს იმაზე, რომ თავდაპირველად შენობა ერთსართულიანი უნდა ყოფილიყო, ხოლო მეორე სართული შემდგომ ააშენეს. თუმცა, ისიც უნდა აღინიშნოს, რომ ფასადის არქიტექტურა ამით არ დაზიანებულა, შენობა ერთიანი და დასრულებული გამოიყურება.
მთავარ (სამხრეთ) ფასადზე, არქიტექტორის მიერ მკაფიოდ განსაზღვრულია შენობის სართულიანობა და მისი შიდა განლაგება. შესასვლები მოპირკეთებულია სტალაქტიტის კამრის ნიშებით. მათ ზემოთ, მეორე სართულზე განლაგებულია ლოჯია, ასეთივე მოპირკეთებით, როგორც აღნიშნავენ, ორივე შესასვლელის აქცენტისთვის. შესასვლელის ნიშები სიმაღლით გაერთიანებულია განიერი ვერტიკალური ბრტყელი ორნამენტის ზოლებით. ესენი შენობის ცენტრს გამოყოფენ დიდი დარბაზების რიგი ვიტრაჟული ფანჯრებით. მთავარი ფასადის არქიტექტურული კომპოზიცია მკაფიოდ ასახავს სასახლის შიდა გეგმიურ სტრუქტურას. სამხრეთ ფასადზე გამოყოფილია საშუალო დარბაზები, გვერდითი ოთახები და წინაოთახები.
thumb|300px|left|[[ალკოვი]] შენობის არქიტექტურას გააჩნია ბევრი შედარებით ახლო ანალოგები. ეს არქიტექტურულ-მხატვრული წრე, სტილისტურად დაკავშირებულია ერევნის სერდარის სასახლესთან და გვიან სეფიანთა ბაღ-პარკების პავილიონებთან, ხოლო გენეტიკურად შაქის საცხოვრებელ არქიტექტურასთან, სადაც შემონახულია საზოგადოების შუალედი რგოლის წევრების სახლები, რის მაგალითად შეიძლება ჩაითვალოს ახლოს მდებარე შაქიხანოვების სახლი.
სასახლის გეგმის კომპოზიცია უბრალოა — სამი ოთახი, განლაგებული ერთ რიგად, გამოყოფილი ერთმანეთისგან დერეფნებით. დიდი დარბაზები ღრმა ნიშებით (ერთი განიერი და ორი ვიწრო) — სასახლის მისაღები ოთახებია, რომელიც განთავსებულია ორივე სართულზე. პირველი სართულის დიდი დარბაზი ოფიციალური მიღების ადგილი იყო.
ქვედა იარუსის თაღის ტიმპანები ამოვსებულია მცენარეული ხასიათის ძნელი ნახატების ორნამენტებით, რომელიც შესრულებულია სგრაფიტოს ტექნიკით. პირველი სართულის დარბაზის პლაფონი შესრულებულია სხვადასხვა ხის ელემენტებისგან, რომელიც წარმოადგენს გეომეტრიულ ორნამენტს.
სასახლის კედლები, დარბაზების ფანჯრის და ოთახების სიო ამოვსებულია მოსახსნელი ვიტრაჟებით — „შებექე“. ფანჯარა-შებექეს გეომეტრიული ნახატები, ამოვსებული ფერადი მინებით, როგორც აღნიშნავენ, შეთავსებულია სასახლის მთავარი ფასადის საერთო კომპოზიციასთან. სასახლის ფასადზე გამოდის დარბაზების და გვერდითი ოთახების უწყვეტი ვიტრაჟი—შებექე, ხოლო მათ შორის შესასვლელების და ლოჯა-აივნების კაშკაშა სტალაკტიტის ღრმა ნიშები. შებექეს ნახატები შექმნილია სახალხო ოსტატების მიერ, ხის პატარა ნაწილებისგან, წებოსა და ლურსმნის გარეშე. ითვლება, რომ ზუსტად არქიტექტურის ეს თავისებურება, რაც გამოხატულია ვიტრაჟ-შებექეს გამოყენებაში, ხდის სასახლის არქიტექტურას უნიკალურს.
კედლების მოხატულობა
thumb|270px|ფარშავანგები, სახით შებრუნებულები „სიცოცხლის ხისკენ“, სამხრეთ ფასადზე მოხატულობა იკავებს მთელ სიბრტყეს კედლების, ნიშების, სტალაკტიტის გადასვლებს კედლიდან პლაფონზე, ასევე დარბაზების პლაფონებს ორივე სართულზე და მეორე სართულის ოთახებში. სასახლის მოხატულობა შედგება ოთხი ჯგუფიდან: გეომეტრიული და მცენარეული ნახატები, სიუჟეტის მქონე მოხატულობა და მოხატულობა, სადაც მცენარეულ მოხატულობაში ინტეგრირებულია ჩიტების სურათები. სასახლის მოხატულობა ხასიათდება ოქროს ფერის ფართო გამოყენებით. ფერის გამოყენების შესახებ გადაწყვეტილება ადგილობრივ ტონზე შეჩერდა, რომელიც შესრულებულია, როგორც იმ დროის ყველა მოხატულობა, კვერცხის ტემპერასგან თაბაშირის ლევკასით. აქ ძირითადად გამოყენებულია ოქროსფერი, ფირუზისფერი, ლურჯი, წითელი, იისფერა და ყვითელი ფერები.
მთავარი ფასადი მდიდრულად მორთულია. სგრაფიტოს მეთოდით შესრულებული „ფერში“ და ფერადი რელიეფური ბათქაშით შესრულებული გეომეტრიული და მცენარეული ორნამენტები, სტალაკტიტების კამარა, შებექეს ვიტრაჟები და ფერადი მინები, სასახლის ფასადს აძლევს, როგორც აღნიშნავენ, უჩვეულოდ სადღესასწაულო სახეს. ასევე უნდა აღინიშნოს, რომ ქვედა სართულის პანო, სტილირიზებულია ოდესღაც წმინდა ჩიტების სურათებით — ფარშავანგებით, სახით შებრუნებულები „სიცოცხლის ხისკენ“.
thumb|left|270px|ინტერიერის მოხატულობა სასახლის შიგნით ოთახები ასევე მთლიანად მოხატული და ორნამენტირებულია: ნიშები, ჭერი, კვამლსადენები, სტალაკტიტის კარნიზები, განათება ფერად მინებიდან — შებექე-ვიტრაჟებიდან, რაც ეს ყველაფერი ერთად ქმნის დიდებული სასახლის ინტერიერს. ითვლება, რომ ხუროთმოძღვარმა ოსტატურად შეძლო სართულის არც ისე დიდ სიმაღლეზე (3,35 მეტრი), დეკორატიული საშუალებებით, შეექმნა მაღალი ოთახების ილუზია.
ყველაზე ძველი მოხატულობები XVIII საუკუნით თარიღდება, ზედა სართულის ჭერის ნახატების ჩათვლით, რომელიც აბას ყულის მიერ შესრულებულია. ითვლება, რომ აბას ყული, რომლის სახელი სასახლის კედლებზე შემორჩა, სასახლის არქიტექტორიც იყო. პირველი სართულის ნახათები 1895—1896 წლებში შეიქმნა შემახელი მირზა ჯაფარის მიერ, ხოლო ზედა სართულის — 1902 წელს, შუშელი უსტა ყამბარის მიერ. შემახელი მხატვრები ძირითად ზედა სართულზე მუშაობდნენ.
სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები აზერბაიჯანში კატეგორია:აზერბაიჯანის შენობა-ნაგებობები კატეგორია:აზერბაიჯანის მუზეუმები
Camponotus macilentus sapphirinus
Camponotus macilentus sapphirinus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
Quercus wislizeni
Quercus wislizeni — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია აშშ-ში (კალიფორნია).
Camponotus macilentus sapphirinus
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
Quercus wislizeni
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მუხა
მდინარე იორდანეს დასავლეთი ნაპირი
მინი|250პქ|მდინარე იორდანეს დასავლეთი სანაპირო მდინარე იორდანეს დასავლეთი ნაპირი (الضفة الغربية, יהודה ושומרון, იეჰუდა-ვე-შომრონი, „იუდეა და სამარია“) — რეგიონი ახლო აღმოსავლეთში. გაეროს მირ მიღებული პალესტინის გაყოფის გეგმის მიხედვით დასავლეთი სანაპიროს უდიდესი ნაწილი განკუთვნილია პალესტინის არაბული სახელმწიფოსათვის.
რელიგიური შემადგენლობა
75 % — მუსლიმები
17 % — იუდეველები
8 % — ქრისტიანები
სქოლიო
კატეგორია:პალესტინა
კასტრო-კალდელასი
კასტრო-კალდელასი — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის გალისიის ავტონომიური გაერთიანების ორენსეს პროვინციის ტიერა-დე-კალდელასის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 87,6 კმ². მოსახლეობა — 1204 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ორენსეს მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ორენსეს ქალაქები
NBA-ის მაღაზია
NBA-ის მაღაზია (NBA Store) — ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის ოფიციალური მაღაზია, რომელიც მდებარეობდა აშშ-ში, მეხუთე ავენიუზე და 52-ე ქუჩაზე, მანჰეტენის არეაში - ნიუ-იორკში. ასევე იყო მეორე მაღაზია პეკინში, ჩინეთში.
ნიუ-იორკის ლოკაციაში გაიყიდა ბევრი სხვადასხვა დროის მოთამაშის მაისურები. ლოკაციას ასევე ხშირად სტუმრობდნენ ყოფილი მოთამაშეები, ვარსკვლავები და პოლიტიკური ლიდერები. ადგილს ასევე NBA-ის შტაბი იყენებდა, როგორც საქველმოქმედო საღამოებისთვის.
1998 წლის გახსნილი პირველი მაღაზიიდან მოყოლებული, NBA-ის ბიზნესის შესაძლებლობა უცხოურ მარკეტებშიც გაიზარდა, რაც გამოწვეული იყო ახალი საერთაშორისო მოთამაშეებით. ყველაზე დიდი ზრდა იყო ჩინეთში, სადაც მოთამაშეები იაო მინგი და იი იანლიენმა დიდი ინტერესი გამოიწვიეს 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების შემდეგ. რის გამოც დიდი მოთხოვნის შემდეგ 2 ახალი მაღაზია გაიხსნა. NBA-იმ ასევე წარადგინა მეორე ცხოვრება, რომელიც შექმნილი იყო NBA-ის ვირტუალური მაღაზია 2007 წელს.
მეხუთე ავენიუზე განთავსებული მაღაზია 2011 წლის 13 თებერვალს დაიხურა. ლიგა ამჟამად ახალ ადგილს ეძებს მაღაზიის გასახსნელად.
ნიუ-იორკ სიტი
left|thumb|ყოფილი NBA-ის მოთამაშეები ვიზიტობენ მაღაზიას [[ნიუ-იორკი|ნიუ-იორკში.]]