cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ტერეზა შლეზინგერი
იყო ერთ-ერთი პირველი ქალი სოციალ-დემოკრატი, რომელიც აირჩიეს ავსტრიის პირველი რესპუბლიკის პარლამენტში.
ბიოგრაფია
ტერეზა შლეზინგერი დაიბადა 1863 წლის 6 ივნისს ვენაში. გაიზარდა ლიბერალურ ებრაელ მრეწველთა ოჯახში. მას ჰყავდა ერთი და და ორი ძმა.
1896 წელს ტერეზა შლეზინგერმა და როზა მაირედერმა საკუთარი ქალთა ორგანიზაცია წარადგინეს ვენის ეთიკური საზოგადოების კონფერენციაზე და ისაუბრეს ვენის მუშების მდგომარეობაზე. კონფერენციაზე მათ დამყარეს თავიანთი პირველი კონტაქტები სოციალ-დემოკრატებთან. ამავე წელს ტერეზა სიტყვით გამოვიდა ბერლინის საერთაშორისო ქალთა კონგრესზე. მისი სიტყვა ეძღვნებოდა ავსტრიელ ქალთა მოძრაობას. მან დაიწყო სოციალური დემოკრატიის თეორიული საფუძვლების შესწავლა და მოისმინა ლექციები სოციალური ეთიკის შესახებ ვენის უნივერსიტეტში ემილია რეიხთან. 1897 წელს იგი გახდა ავსტრიის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის წევრი. 1901 წელს იგი გახდა სოციალ-დემოკრატ ქალთა და გოგონათა ასოციაციის თანადამფუძნებელი. წერდა წიგნებს საზოგადოებაში ქალთა უფლებებზე, კითხულობდა ლექციებს და აქვეყნებდა სტატიებს სოციალ-დემოკრატების ყოველთვიურ გამოცემებში „Der Kampf“, „Arbeiter-Zeitung“ და „Die Unzufriedene“. პირველი მსოფლიო ომის დროს იყო პარტიის წამყვანი ფიგურა პარტიის მემარცხენეთა ფლანგზე, რომელსაც ხელმძღვანელობდა ვიქტორ ადლერი, ხოლო შემდეგ ოტო ბაუერი.
ოჯახი
1888 წელს ტერეზა ეკშტეინი ცოლად გაყვა ვიქტორ შლეზინგერს, ბანკის თანამშრომელს. მათ 1890 წელს შეეძIნათ გოგონა ანა. მას მშობიარობის დროს შეეჭრა ინფექცია და მომავალი ორი წლის განმავლობაში გადაადგილდებოდა მხოლოდ ინვალიდის ეტლის საშუალებით და ყავარჯნებით. ავადმყოფობის პერიოდში, 1891 წლის 23 იანვარს, მისი მეუღლე გარდაიცვალა ტუბერკულოზით. ერთადერთი ქალიშვილი ანა ცოლად გაყვა ადვოკატ ჯოზეფ ფრეის და 1920 წელს თავი მოიკლა.
სქოლიო
კატეგორია:ავსტრიელი პოლიტიკოსი ქალები კატეგორია:ავსტრიელი მწერლები კატეგორია:ავსტრიელი სოციალისტები
ბარბარა სამხარაძე
ბარბარა სამხარაძე (დ. 12 ოქტომბერი 2000, ჭაბუკიანი, საქართველო) — ქართველი მომღერალი, ტელეშოუ ნიჭიერის 2016 წლის გამარჯვებული. აქვს ფართო დიაპაზონი. 2019 წელს მონაწილეობა მიიღო პროექტ „საქართველოს ვარსკვლავში“.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მომღერლები კატეგორია:დაბადებული 2000 კატეგორია:დაბადებული 12 ოქტომბერი ბარბარა
ალი და ნინო
ალი და ნინო (Əli və Nino) — ყურბან საიდის პოპულარული აზერბაიჯანული რომანი. ნაწარმოებში მოთხრობილია ორი ბაქოელის აზერბაიჯანელი-მუსლიმი ალი ხან შირვანშირისა და ქართველი-ქრისტიანი ნინო ყიფიანის სიყვარულის ისტორია. რომანში მოქმედება კავკასიასა და ირანში პირველი მსოფლიო ომის ფონზე ვითარდება. რომანის სიუჟეტის მოქმედება XX საუკუნის დასაწყისის ძველ ბაქოში (იჩერი-შეჰერი) და მის სიახლოვეს ვითარდება.
2016 წელს გამოვიდა წიგნის ეკრანიზაცია.
რესურსები ინეტრნეტში
კატეგორია:აზერბაიჯანული რომანები კატეგორია:ფილმებად ადაპტირებული რომანები
სკრივერის მხარე
სკრივერის მხარე (Skrīveru novads) — ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, ვიძემეს რეგიონში. მხარეს არ გააჩნია სათემო დაყოფა. მხარის ცენტრი მდებარეობს სოფელ სკრივერში.
ესაზღვრება ლიელვარდეს, ოგრეს, აიზკრაუკლესა და იაუნელგავის მხარეები.
მხარე დაარსდა 2009 წლის 1 ივლისს, ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის დასრულებისას აიზკრაუკლეს რაიონის ტერიტორიის ნაწილზე.
ბონრეპოს-ი-მირამბელი
ბონრეპოს-ი-მირამბელი (Bonrepós y Mirambell, Bonrepòs i Mirambell) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანების ვალენსიის პროვინციის უერტა-ნორტეს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 1,1 კმ². მოსახლეობა — 3738 კაცი (2020 წ.).
სკრივერის მხარე
მოსახლეობა
მოსახლეობა 2010 წლის 1 იანვრისათვის შეადგენს 4 066 კაცს. მხარის ფართობია 105,4 კმ².
ბონრეპოს-ი-მირამბელი
სქოლიო
კატეგორია:ვალენსიის მუნიციპალიტეტები
სკრივერის მხარე
სქოლიო
კატეგორია:ლატვიის მხარეები
თელავის საცხოვრებელი სახლი (ლ. კორძაძის 5)
თელავის საცხოვრებელი სახლი — არქიტექურული ძეგლი თელავში. მდებარეობს ლადო კორძაძის ქუჩაზე (№ 5). აგებულია XIX საუკუნის დასაწყისში.
სახლი ერთსართულიანია. ნაგებია აგურით. შენობა განივი ფასადით ქუჩისკენაა მიმართული. ფასადის სიბრტყე რიტმულად ნაწევრდება სამი განიერი, სწორკუთხა სარკმლით და ყრუ ნიშით. სარკმლებს შორის  და ფასადის კიდეებში სადა, მცირედშვერილი პილასტრებია გამოყვანილი. სარკმლებს ლითონის ცხაურები აქვს. თითოეული სარკმლის თავზე ორ-ორი, დაბალი, ზოლისებრი, შეღრმავებული არეა, რომლებიც ლაჟვარდისფრად არის დაფერილი. მსგავსი არე, სარკმლების ქვემოთაცაა, ოღონდ ისინი სარკმლის ქვემოთ გამოყვანილ, სწორკუთხა შეღრმავებაშია მოქცეული. ფასადი დასრულებულია სამკუთხა ფრონტონით, რომელშიც გაჭრილია ორი რომბისებური ღიობი. სახლს გააჩნია სარდაფი.
ლიტერატურა
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
ჯეჯილი (ჟურნალი)
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ჟურნალები კატეგორია:ქართულენოვანი ჟურნალები კატეგორია:საბავშვო ჟურნალები
კონგონინიასი
კონგონინიასი (Congonhinhas) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 839 მეტრზე. მიეკუთვნება ჩრდილოეთ პიუნეირუ-პარანაენსის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კორნელიუ-პროკოპიუს შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 279 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 15.45 კმ²-ზე. ფართობი 535 963 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
ყაჩაღები ვახშამზე (ტიფლისი)
ყაჩაღები ვახშამზე — სერიალის ტიფლისი მეოთხე ეპიზოდი, რომელიც ეთერში გავიდა 2014 წლის 6 დეკემბერს.
სიუჟეტი
“ტიფლისში” დანაშაულის, სახელმწიფო სტრუქტურებში არსებული კორუფციის წინააღმდეგ ბრძოლა თავისუფლებისთვის ბრძოლაში გადაიზრდება. სერიალის ავტორები საქართველოში ამ პროცესების ძირითად ასპარეზად “იატაქვეშეთს” განიხილავენ. სწორედ ამაზე მეტყველებს ტყეში გავარდნილი ყაჩაღების, ორბელიანების ოჯახისა და პოლიცილების გაერთიანება ამილახვართა დანაშაულებრივი სამყაროს წინააღმდეგ. თუ წინა სერიებში თხრობა მრავალფეროვანი, უფრო დინამიკური და აქტიური იყო, სხავდასხვა გმირის ისტორიის ერთმანეთთან დაკავშირებისა და გუნდად გაერთიანების მცდელობა შეინიშნებოდა, მე-4 სერიაში მხოლოდ ორი თემის გაშლა მოხდა – შურისძიების სურვილი, რომელიც ყაჩაღებსა და ამილახვარის კლანს ერთმანეთთან აპირისპირებს და პროგრესული ინტელიგენცია, ძირითადად, შემოქმედებითი ინტელეიგენციის კრება. აშკარად იკვეთება მათი სურვილი, არა მხოლოდ ძალით, არამედ სიტყვით, პრესით, თამამი იდეებითა და სიახლეებისაკენ სწრაფვით შეცვალონ ადამიანების აზროვნება, მსოფლმხედველობა, ცხოვრების სტილი. ჩნდება ახალი ინტრიგაც, ლუკასა და ელენეს ინტერესი ერთმანეთის მიმართ, სერიალი მელოდრამატული ხაზის განვითარების პერსპექტივას გვპირდება. ვფიქრობ, ამ ელემენტის შემოტანა უფრო ცოცხალს და საინტერესოს გახდის ,,ტიფლისურ” ისტორიებს. ,,ტიფლისში” განხილული პრობლემები აქტუალურია დღესაც. ისევე როგორც მაშინ, ადამიანებს უსამართლობის, განუკითხაობის ერთგვარი განცდა უჩნდებათ. უნებურად ჩნდება პარალელები, ერთგვარი სევდა, ჩვენს ქვეყანაში ამ პრობლემების `მარადიულობის” გამო. “ტიფლისის” შემქმნელები თითქმის ყველა სერიაში ცდილობენ დაიცვან ეპოქის სახე, თუმცა გარკვეული დიალოგებითა და მსახიობთა ინტონაციით, ზოგჯერ ყალბი ინტონაციითაც კი სტილი ირღვევა. “ტიფლისის” ამ სერიაში უკვე იგნორირებულია ქართული ყოფისთვის დამახასიათებელი ატრიბუტიკა, ურთიერთობის ფორმები და ა. შ და უმეტესად ჭარბობს დასავლური ცხოვრების სტილისთვის დამახასიათებელი ნიშნები, რაც ერთგვარად, ზოგადად `მოთხრობილი” ისტორიის შთაბეჭდილებას ტოვებს, ისტორიის რომელიც შესაძლოა ყველგან მოხდეს. (სერიალში კი მაყურებლის ინტერესის გასაღვიძებლად მნიშვნელოვანია ნაცნობი გარემოს შექმნა) ის ნაკლებად ასოცირდება ჩვენს წარსულთან. XIX საუკუნის ტიფლისის ეკლექტური გარემო, საერთო კოლორიტი, ხომ აღმოსავლური და დასავლური სტილის ნაზავით მიიღება. ამ სტილის დაცვა, თუნდაც მრავალფეროვანი და საინტერესო გარემოს შესაქმნელად, კარგი იქნებოდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტელესერიალ ტიფლისის ეპიზოდები
ჟანა II ოვერნელი
ბიოგრაფია
ჟანა დაიბადა 1378 წელს. იგი იყო ოვერნის გრაფ ჟან II-ისა და მისი მეუღლის, ალიენორ დე კომინიეს ასული. ჟანას ბებიად ერგებოდა ოვერნის გრაფინია ჟანა I, რომელიც ამასთან საფრანგეთის დედოფალიც იყო. მისი ოჯახისა და ბავშვობის შესახებ ინფორმაცია ძალზედ მწირია.
1389 წელს ჟანა ცოლად გაჰყვა საფრანგეთის მეფე ჟან II-ისა და მისი ცოლის, ბონა ლუქსემბურგელის შუათანა ვაჟს, ბერის ჰერცოგ ჟან დე ვალუას. ჟანი ამ დროს უკვე ორი ქალიშვილის მამა და დაქვრივებული კაცი იყო. მას მამრობითი სქესის მემკვიდრე სურდა, რა მიზეზითაც იქორწინა ჟანაზე, თუმცაღა ეს ქორწინება უნაყოფო იყო.
თხუთმეტი წლის ასაკში, 1393 წლის 28 იანვარს ჟანამ გამართა "ცეცხლოვანი კაცის ბალ-მასკარადი", რომელიც ეძღვნებოდა თავისი მაზლის შვილის, საფრანგეთის მეფე შარლ VI-ს მეუღლეს, დედოფალ იზაბელა ბავარიელს. ამ ბალ-მასკარადზე მეფესა და სხვა დიდგვაროვან მამაკაცებს ველურებივით ეცვათ და პირველყოფილებს განასახიერებდნენ, ქალბატონები კი ჩვეულებრივად იყვნენ გამოწყობილნი. სწორედ ასეთი "თამაშისას" მეფის საყვარელი ძმა, ორლეანის ჰერცოგი ლუი დე ვალუა მოულოდნელად წაბორძიკდა და ცეცხლში ჩავარდა, საიდანაც ძლივს მოახერხეს მისი დახსნა. შეშლილმა მეფემ, ეს ყველაფერი ჟანას დააბრალა და სამეფო კარიდან გააძევა.
მამის გარდაცვალების შემდეგ, 1404 წლიდან ჟანა ხდება ოვერნისა და ბულონის გრაფინია. 1416 წელს კი ჟანა დაქვრივდა კიდეც. იგი მალევე დაქორწინდა გამოჩენილ ფრანგ დიდგვაროვან ჟორჟ დე ლა ტრემუალზე, თუმცა ეს ქორწინებაც უნაყოფო აღმოჩნდა. 1424 წელს, ჟანას გარდაცვალების შემდეგ ოვერნის ტახტზე ავიდა მისი ბიძაშვილი მარი I.
ქართული გარმონი
გარმონის ცნობილი შემსრულებლები არიან ლელა თათარაიძე, რეპკო ალხანაიძე, ეპრო თორღვაიძე და სხვები.
ისტორია
როგორც ცნობილია XIX საუკუნის ევროპაში შექმნილმა პნევმატურმა მუსიკალურმა ინსტრუმენტმა, რომელსაც აკორდეონს უწოდებენ სხვადასხვა ხალხთა მუსიკალურ ყოფაში განსხვავებული განვითარება ჰპოვა. სწორედ ასეთი ადაპტაციის შედეგია კავკასიაში გავრცელებული აკორდეონის ნაირსახეობა, კავკასიური გარმონი, მეორენაირად მას აზიურ გარმონსაც უწოდებენ. ამ მუსიკალური ინსტრუმენტის ეტიმოლოგია პირდაპირ გამომდინარეობს აკორდეონის რუსული სახელწოდებიდან „гармо́нь“ თუმცა უნდა ითქვას, რომ კავკასიური გარმონი თვისობრივად განსხვავდება რუსულისაგან. ცნება კავკასიური გარმონი ზოგადია, ვინაიდან იგი მოიცავს გარმონის ნაცონალურ სახეობებს ისეთებს როგორებიცაა: ქართული, ოსური, ადიღური და აზერბაიჯანული გარმონები. ქართული გარმონის ჩამოყალიბება დაიწყო: XIX საუკუნის მეორე ნახევარში. ტრადიციულად ქართული გარმონი მზადდება ინდივიდუალურად, სახელოსნო პირობებში. გარმონის ოსტატებს შორის ცნობილნი არიან შედარებით ადრე მოღვაწე ოსტატები: სტალბოვი, შალაევი, ვახრუშოვი, ლევოჩკინი, ბაბლუმოვი, ბოთაძე, სტეფანცოვი და აშ. მეორე მსოფლიო ომის შემდგომ პერიოდში მოღვაწეობდა გარმონის თბილისელი ოსტატი კოტე ბაღდასაროვი, რომელმაც შექმნა ქართული გარმონის თანამედროვე სახე. ბაღდასაროვის გაკეთებული გარმონები გამორჩეული ოსტატობით არის შესრულებული. ქართული გარმონის თანამედროვე დამამზადებელ ხელოსანთაგან გამოირჩევიან: ბათუმელი ოსტატი ზურაბ ვარშანიძე და თბილისში მოღვაწე თამაზ ბიჩინაშვილი.
აგებულება
ქართულ გარმონს გააჩნია დამახასიათებელი დიზაინი, თუმცა გვხვდება განსხვაებული დიზაინის გარმონებიც. არსებობს გარკვეული ნიშნები, რომელნიც ქართული გარმონების უმრავლესობას მსგავსი აქვს, მაგალითად: როგორც წესი ქართული გარმონის, საქცევის დიატონურ ბგერათა სისტემა განსხვავებით უცხოური ანალოგებისაგან, რომელთაც აქვთ დიატონურ ბგერათა 4 ფირფიტა ესეიგი 2 კამერათა რიგი, ქართული გარმონი აგებულია ენაკთა 6 თითბერის ფირფიტით ანუ 3 კამერათა რიგით, ხოლო ნახევარ ტონთა რიგი შედგება 2 ფირფიტისაგან. ასევე ხმის კამერათა სარქველები ქართულ გარმონს აქვს არა ხის არამედ ლითონისა. მისი საქცევი აუცილებლად შედგება არა წრიული არამედ გრძელი კლავიშებისაგან, გარმონის კორპუსისა და საბერველის კიდეები მკვეთრად კუთხოვანია. საბერველის ნაკეცების გარე კიდეებს აუცილებლად ეკვრის შავი ფერის ქსოვილი ან ტყავი, ხოლო კორპუსისა და საბერველის კუთხეები დაფარულია ლითონის კუთხოვანი ფირფიტებით. ქართული გარმონის კლავიშები ხისაა და ზედა მხრიდან გადაკრული აქვს პლასტმასი ან ებონიტი.
თუშური გარმონი
ზოგადად ქართული გარმონი შეიძლება დაიყოს სამ ტიპად ესენია: ქართული გარმონის ტიპი, რომელსაც ზოგჯერ „თუშურ“ გარმონსაც უწოდებენ ვინაიდან იგი განსაკუთრებით მიღებულია აღმოსავლეთ საქართველოს მთიანეთში განსაკუთრებით კი თუშეთში. ამ სახის ქართული გარმონი შედარებით ადრეა ჩამოყალიბებული თავის მხრივ თუშური გარმონიც ორი სახისაა დიატონური და ქრომატიული, ასევე განსხვავებულია მათში ბანების სისტემა. ეს გარმონები ძირითადად 19 ბანიანია თუმცა არსებობს 12, 11 და 8 ბანიანებიც. შედარებით ადრე შექმნილ ქართულ გარმონებზე დატანილია ასევე ბანთა სისტემა რომელსაც (ხრომკას) უწოდებენ იგი კავკასიურ ტრადიციულ მუსიკაში უფუნქციოა და გამოიყენებოდა რუსული მელოდიების დასაკრავად. ეს გარემოება სავარაუდოდ განპირობებულია იმით, რომ ქართული გარმონის ოსტატთა დიდი ნაწილი წარმოშობით რუსი იყო. როგორც წესი თუშური გარმონის მარჯვენა საქცევი შედგება 18 დიატონური კლავიშისაგან ქრომატიულ გარმონს შესაბამისად ემატება ნახევარტონის 12 კლავიში. ასვე ბანთა სისტემა შესაძლოა იყოს დიატონირი ან ქრომატიული. გარმონის კორპუსის ზომა როგორც წესი შემდეგნაირია: სიმაღლე დაახლ. 35 სმ. სიგანე დაახლ. 17 სმ. ვიზუალურად აქვს დამახასიათებელი სახე თუმცა არსებობს განსხვავებული დიზაინის თუშური გარმონებიც. უმეტესად ინსტრუმენტის კორპუსი ხისაა და დაფარულია ლაქით, ზოგ შემთხვევაში გადაკრული აქვს პლასტმასის ფენა. მარჯვენა საქცევის დიატონური კლავიშები უმეტესად მთლიანად თეთრია ნახევარტონის კლავიშები კი შავი, ზოგ შემთხვევაში კლავიშებს დამატებით ეკვრის განსხვავებული ფერისა და დიზაინის პლასტმასის ფირფიტებიც. გარმონის საბერველზე გადაკრული ქსოვილი გვხვდება სხვადასხვა სახის, თუმცა უმეტესად იგი წითელი ფერისა ან ჭრელია. თუშური გარმონების უმრავლესობას აქვს საინტერესო ჩამკეტი მექანიზმი, კორპუსის შიგნით მოთავსებულია კაუჭა და მარყუჟი ინსტრუმენტის წინ გადაქნევის შემთხვევაში იგი იხსნება ხოლო უკან გადმოქნევისას იკეტება. ხმის სარქველთა დასაფარად თუშურ გარმონს აკრავს ხის სახიანი ფირფიტა რომელიც ოსტატის მიერ ხელით გამოიჭრება.
წიკო-წიკო და ბუზიკა
ქართული გარმონის ტიპთაგან ასევე აღსანიშნავია მინიატურული გარმონები რომელთაც უწოდებენ „წიკო-წიკოს“ და „ბუზიკას“ ესენია ჯიბის დიატონური გარმონები რომლებიც გავრცელებულია ქართლში, კახეთსა და აღმოსავლეთ საქართველოს მთიანეთში. ბუზიკა ოდნავ დიდი ზომისაა ვიდრე წიკო-წიკო, როგორც წესი მათი მარჯვენა საქცევი შედგება ერთი დიატონური ოქტავისაგან და 2-7 ბანისაგან, ზოგ შემთხვევაში ბანები საერთოდ არ აქვთ. ვიზუალურად ჩამოჰგვანან ტრადიციულ ქართულ გარმონებს თუმცა მინიატურულ გარმონებს ხშირად კლავიშებზე პლასტმასის ნაცვლად გადაკრული აქვთ ლითონის ფირფიტები, ხოლო საბერველის კუთხეები ხშირად დაფარული არ არის ლითონის კუთხოვანი ფირფიტებით.
ბასგარმონი
ქართული გარმონის გვიანდელ ტიპს წარმოადგენს ეგრეთ წოდებული „ბასგარმონი“ იგი თუშური გარმონის განვითარების შედეგია. თუშური გარმონისაგან განსხვავებით ბასგარმონს 80 ბანი (ბასი) აქვს, აქედან გამომდინარეობს მისი სახელწოდებაც. მისი მარჯვენა საქცევი შედგება 21 დიატონური და 14 ნახევარტონური კლავიშისაგან. სხვა კავკასიურ გარმონებთან შედარებით ბასგარმონის კლავიშები უფრო განიერია. კორპუსის სიმაღლე საშუალოდ 43 სმ. ხოლო სიგანე 20 სმ-ა. გარმონის დეკაზე ამოჭრილი ნახვრეტების დიამეტრი უნდა იყოს ზუსტად 9 მმ. ჩამკეტი მექანიზმი თუშური გარმონისაგან განსხვავებით გარე სახელურით, მექანიკურად მუშაობს. ბასგარმონის საბერველი როგორც წესი წითელი ფერისაა ხოლო კორპუსი დაფარულია შავი ფერის პლასტმასის ფენით. გრიფის დიატონურ კლავიშებს გადაკრული აქვს თეთრი და შავი ფერის პლასტმასი რაც ვიზუალურად ქმნის ჩოხის მასრების შთაბეჭდილებას. ბასგარმონის ხმის სარქველებზე ეფარება სახიანი, უმეტეს შემთხვევაში ლითონის შავი ფირფიტა, რომელიც ასევე ხელით იჭრება ოსტატის მიერ.
შესრულების ტექნიკა
რაც შეეხება ქართულ გარმონზე დაკვრის ტექნიკას, იგი შეიძლება განსხვავებული იყოს თუმცა მაინც უნდა ითქვას, რომ ინდივიდუალურია. ტრადიციულად თუშურ გარმონზე დაკვრის ტექნიკა განსხვავდება ბასგარმონზე დაკვრის ტექნიკისაგან, როგორც წესი თუშურ გარმონზე უკრავენ მარჯვენა ხელის მხოლოდ ოთხი თითით, ცერა თითი მოთავსებულია გარმონის მარჯვენა საქცევის უკანა მხარეს, ამ დროს იგი გარკვეულწილად ინსტრუმენტის დამჭერის ფუნქციას ითავსებს. ხოლო ბასგარმონზე დაკვრისას საქცევზე თავსდება მარჯვენა ხელის ხუთივე თითი. ბასგარმონზე დაკვრისას ბანები კომბინირებულად არიან ჩართული დაკვირს პროცესში გამომდინარე იქიდან, რომ თუშურ გარმონთან შედარებით გაცილებით დიდია მასზე არსებული ბანების რაოდენობა. თუშურ გარმონზე კი პირიქით ბანი შედარებით ბურდონულია რაც ქართული პოლიფონიური აზროვნების შედეგი უნდა იყოს. თუშურ გარმონზე დაკვრის ტექნიკა იდენტურია როგორც თუშეთში, ასევე რაჭაში. თუმცა თუშური საშემსრულებლო სტილი გაცილებიტ უფრო მელიზმატურია.
ლიტერატურა
კატეგორია:მუსიკალური ინსტრუმენტები ანბანის მიხედვით კატეგორია:ქართული ხალხური საკრავები
აკურის საწნახელი
აკურის საწნახელი — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს სოფელ აკურის სამხრეთით, 7 კილომეტრზე. ნასოფლარ ნაკალურში. თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით. ნაგები იყო რიყის ქვით კირის ხსნარზე. შემორჩენილია ნანგრევების სახით.
გეღანისტი (შირაკი)
გეღანისტი (Գեղանիստ) — სოფელი სომხეთში, შირაკის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 850 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 258 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 98 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 12.8 კმ²-ია.
აკურის საწნახელი
ლიტერატურა
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
გეღანისტი (შირაკი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შირაკის პროვინციის სოფლები
ალი რიზა-ფაშა (ჯაყელი)
250px|მინი|მარჯვნივ|ალი რიზა-ფაშა ალი რიზა-ფაშა (დ. 1854 — გ. 1921) — წარმოშობით ქართველი სამხედრო პირი. მოღვაწეობდა ოსმალეთის იმპერიაში.
ბიოგრაგია
ალი რიზა ფაშა საქართველოს ერთ–ერთი ძველი და წარჩინებული გვარის, ათაბაგების წარმომადგენელია. იგი ღაზი სეფერ ფაშას შვილიშვილის, მეჰმედ მედეთ ბეის შვილია. დაბადებულია 1854 წელს დაბა ლივანეში. ერზრუმში სკოლის დამთავრების შემდეგ, სწავლა განაგრძო სტამბოლში, სამხედრო სახმელეთო–საინჟინრო სასწავლებელში, რომელიც 1881 წელს დაამთავრა უმცროსი ლეიტენანტის წოდებით და განწესებულ იქნა საარტილერიო ქარხანაში სამუშაოდ.
1882 წელს ალი რიზა გერმანიაში გააგზავნეს სწავლის გასაგრძელებლად. სწავლაში მიღწეული წარმატებებისათვის გერმანიის იმპერატორმა უფროსი ლეიტენანტის წოდება მიანიჭა. გერმანიიდან დაბრუნების შემდეგ იგი სულთანის ადიუტანტის საპატიო თანამდებობაზე დანიშნეს და ქოლაღას წოდება მიანიჭეს. მუშაობდა საარტილერიო სასწავლებლის მასწავლებლად. 1889 წელს განამწესეს მე–4, მე–5 და მე–6 არმიების საარტილერიო შენაერთებში, სადაც მათ წვრთნას ხელმძღვანელობდა. არტილერიის დარგში რამდენიმე ნაშრომის გამოცემის შემდეგ, დააწინაურეს და 1894 წელს, ბრიგადის გენერლის წოდებით, საბერძნეთის საზღვარზე განლაგებული საარტილერიო ჯარების სარდლად დანიშნეს.
ბერძნებთან ომში მიღწეული წარმატებებისთვის, ალი რიზა დააჯილდოვეს დიდების მედლით და მეჯიდის პირველი ხარისხის ორდენით. ომის შემდეგ დივიზიის გენერლის წოდება და ოსმანის ორდენი მიანიჭეს. 1896 წელს იგი შავი ზღვის სრუტისა და ჩათალჯას ხაზის გასამაგრებლად გაგზავნეს. 1897 წელს არტილერიის სფეროში სიახლეების შესასწავლად ევროპაში მიავლინეს. ამ ვიზიტისას მან გერმანიის, ბელგიის, ავსტრიისა და საფრანგეთის საარტილერიო ქარხნები და ამ ქვეყნების საარტილერიო მიღწევები აითვისა.
1903 წელს ალი რიზა მეორედ მიავლინეს შავი ზღვის სრუტის გასამაგრებლად და მიანიჭეს სრული გენერლის ჩინი. ქვეყანაში კონსტიტუციური წყობის დამყარების შემდეგ, ხელმძღვანელობდა არსენალს და სამხედრო სასწავლებლების სამმართველოს. იყო სამხედრო მინისტრი. მოგვიანებით უმაღლესი სამხედრო საბჭოს და სენატის წევრი გახდა. ქემალ ფაშას კაბინეტში საზღვაო მინისტრის პორტფელი ჩააბარეს. 31 მარტის მოვლენების დროს, მას თავს დაესხნენ მეჯლისის შენობის წინ.
გერმანიის სახელმწიფოსგან ალი რიზას მიღებული ჰქონდა სამეფო გვირგვინის პირველი ხარისხის და წითელი არწივის მეორე ხარისხის, რუსეთის იმპერიისგან წმინდა სტანისლავის პირველი ხარისხის, ავსტრიისგან ფრანც–იოსების მეორე ხარისხის ორდენები.
ალი რიზა ფაშა სარდლობდა ჩანაქქალეს დამცველებს იტალიასთან ომის დროს, 1911 წელს და ჩათალჯას დამცველებს 1912 წელს, ბალკანეთის ომების დროს. 1919 წელს იგი მინისტრთა საგანგებო საბჭოს წევრი, ხოლო 1920 წელს სენატის სპიკერი გახდა. ცნობილია ალი რიზას გამოსვლა 1920 წელს, ილდიზის სასახლეში გამართულ სახელმწიფო საბჭოს ბოლო კრებაზე, როცა იგი სევრის ხელშეკრულების მიღების წინააღმდეგ გამოვიდა.
ალი რიზა ფაშას საარტილერიო თემაზე გამოცემული აქვს რამდენიმე ნაშრომი: „სროლის წესები“, „დამოუკიდებელი სიმაგრე“, „ინსტრუქცია საველე არტილერიის მსროლელთა წვრთნისათვის“, „საველე შეკრებისთვის საჭირო სპეციალური აღჭურვილობის ცხრილი“, „სამხედრო სამსახური მშვიდობიან და საომარ ვითარებაში“ და სხვა. იცოდა ფრანგული და გერმანული ენები. მისი მეუღლე იყო ერკინისლი ჰუსეინ ჰუსნუ-ფაშას ასული სადიკა, რომელთანაც შეეძინა ერთი ვაჟი – ფალიზ ბეი.
ალი რიზა ფაშა მხარს უჭერდა თურქეთის ეროვნულ–განმათავისუფლებელ მოძრაობას, მაგრამ ასაკისა და ჯანმრთელობის გაუარესების გამო, მასში მონაწილეობა ვერ მიიღო. გარდაიცვალა 1921 წელს, სტამბოლში, საკუთარ სახლში. დაკრძალულია ფათიჰის მეჩეთის ეზოში. მისი საფლავის ქვაზე შემდეგი წარწერაა:
მუსტაფა ქემალ ათათურქმა ალი რიზა ფაშას გარდაცვალების გამო მის შვილს, ფაზილ ბეის, ასეთი შინაარსის სამძიმრის წერილი გაუგზავნა: „ მამათქვენს ჩვენი ხსნისა და ჩვენი ქვეყნის გადარჩენის იმედი ჰქონდა. გისამძიმრებთ და დიდი პატივისცემით გეამბორებით. მუსტაფა ქემალი“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჯაყელები კატეგორია:დაბადებული 1854 კატეგორია:გარდაცვლილი 1921 კატეგორია:ქართველი გენერლები კატეგორია:ოსმალეთში მოღვაწე ქართველები
სირხავენდი
სირხავენდი  (Sırxavənd, Սրխավենդ) — სოფელი აზერბაიჯანში,  მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკაში, აღდამის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აღდამის რაიონის სოფლები
ნიკშიჩის მუნიციპალიტეტი
ნიკშიჩის მუნიციპალიტეტი — მუნიციპალიტეტი მონტენეგროში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ნიკშიჩი.
დემოგრაფია
ნიკშიჩის მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 2013 წელს შეადგენდა 72 443 ადამიანს. . ფართობი 2 065 კმ².
შუა ევროპის ვაკე
მინი| შუა ევროპის ვაკე შუა ევროპის ვაკე ან ჩრდილოეთ ევროპის ვაკე — ვაკე ევროპაში, უმთავრესად პოლონეთში, გერმანიაში, დანიასა და ნიდერლანდებში. ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება ჩრდილოეთისა და ბალტიის ზღვის სანაპიროები, სამხრეთით ჰერცინული სისტემის მთები და მაღლობები.
ზომები
სიგრძე დაახლოებით 600 კმ, სიგანე 200-იდან 500 კილომეტრამდეა, სიმაღლე უმეტესად 50–100 მ-მდე. ცალკეული მორენული სერების სიმაღლე 300 მეტრზე მეტია. უმთავრესად აგებულია კირქვებითა და ქვიშაქვებით, რომლებიც ზემოდან დაფარულია მყინვარული ნალექებით.
ჰავა და საშუალო ტემპერატურები
ჰავა გარდამავალია ზღვიურიდან კონტინენტურისაკენ. იანვრის საშუალო ტემპერატურაა დასავლეთით -1-იდან -3°C-მდე, აღმოსავლეთით -2-იდან -4°C-მდე; ივლისისში კი 17–19°C. ნალექები დასავლეთით 800 მმ წელიწადში, აღმოსავლეთით – 500 მმ.
ჰიდროლოგია და ბიომრავალფეროვნება
მდინარეთა ქსელი ხშირია (ოდრის, ელბის, ვეზერის, რაინის და სხვათა აუზები). შუა ევროპის ვაკეზე ბევრია მყინვარული ტბა. განვითარებულია ტყის ყომრალი და გაეწრებული ნიადაგები. ბუნებრივი მცენარეულობიდან დასავლეთით მუხნარ–წიფლნარია, აღმოსავლეთთ — შერეული ტყეები. ტყე ძირითადად გაჩეხილია. ჩრდილოეთით ბევრია ტორფნარი. ხეობებში მდელოებია. არის მარცვლეულის ნათესები, შაქრის ჭარხლის ნარგავები. აქ მცხოვრები ადამიანები მისდევენ მესაქონლეობას. შუა ევროპის ვაკე მჭიდროდაა დასახლებული. ვაკეზე მდებარეობს ქალაქები:
ჩრდილოეთ გერმანიის ვაკე
შუა ევროპის ვაკის გერმანულ ნაწილს ჩრდილოეთ გერმანიის ვაკე ეწოდება. ჩრდილოეთ გერმანიის ვაკის უმეტესი ნაწილი ზღვის დონიდან 100 მეტრზე დაბლა მდებარეობს. ოკეანის ჩრდილოეთი სანპიროების უმეტესი ნაწილი მოსწორებულია და ჭაობებითა და ვატებითაა დაფარული. ჩრდილოეთ გერმანიის ვაკის გაგრძელებად ითვლება ჩრდილოეთ და აღმოსავლეთი ფრიზის კუნძულები, რომელიც კონტინენტს შუა საუკუნეებში წყალდიდობის დროს გამოეყო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ევროპის ვაკეები
აზერბაიჯანის პოლიტიკა
აზერბაიჯანის პოლიტიკა ხორციელდება ნახევრად საპრეზიდენტო რესპუბლიკის ფარგლებში, სადაც აზერბაიჯანის პრეზიდენტი სახელმწიფოს მეთაურია და აზერბაიჯანის პრემიერ-მინისტრი მთავრობის ხელმძღვანელია. აღმასრულებელ ხელისუფლებას ახორციელებს სახელმწიფოს პრეზიდენტი და მთავრობა. საკანონმდებლო უფლებამოსილება მინიჭებულია, როგორც მთავრობას, ისევე პარლამენტს. სასამართლო სისტემა დამოუკიდებელია აღმასრულებელი და საკანონმდებლო ორგანოსგან.
პოლიტიკური ისტორია
აზერბაიჯანმა თავისი დამოუკიდებლობა სსრკ-სგან, 1991 წლის 30 აგვისტოს გამოაცხადა, ხოლო აზერბაიჯანის კომუნისტური პარტიის ყოფილი პირველი მდივანი, აიაზ მუტალიბოვი, გახდა ქვეყნის პირველი პრეზიდენტი. 1992 წლის მარტში, აზერბაიჯანელი მოსახლეობის მთიანი ყარაბაღის ქალაქ ხოჯალიში ხოცვა-ჟლეტის შემდეგ, მუტალიბოვი გადადგა და ქვეყანაში არასტაბილური პოლიტიკური პერიოდი დადგა. 1992 წლის მაისში, ძველმა გვარდიამ მუტალიბოვი ხელისუფლებაში დააბრუნა, მაგრამ ერთი კვირით ადრე, მისი მცდელობის საპასუხოდ, რომ შეაჩეროს დაგეგმილი საპრეზიდენტო არჩევნები და აკრძალოს ყველა პოლიტიკური საქმიანობა, ოპოზიციაში მყოფი აზერბაიჯანის სახალხო ფრონტის პარტია აიძულა წინააღმდეგობის მოძრაობა შეექმნა და ჩაეგდო ძალაუფლება ხელში. სახალხო ფრონტმა რეფორმების ფარგლებში, დაშალა უპირატესად კომუნისტური უზენაესი საბჭო და გადასცა მისი ფუნქციები, 50-წევრიან, პარლამენტის ზედა პალატას.
1992 წლის ივნისში ჩატარებული საპრეზიდენტო არჩევნების შედეგად, ქვეყნის მეორე პრეზიდენტი, სახალხო ფრონტის ლიდერი აბულფაზ ელჩიბეი გახდა. ეს, ქვეყნის ისტორიაში, პირველი საერთო საპრეზიდენტო არჩევნები იყო, სადაც 7 კანდიდატი მონაწილეობდა და სადაც ელჩიბეი აირჩიეს აზერბაიჯანის პრეზიდენტად, ხმების 54 %. ელჩიბეი გახდა აზერბაიჯანის პირველი დემოკრატიულად არჩეული, არაკომუნისტი პრეზიდენტი. 1992 წლის ზაფხულში, ელჩიბეი უზრუნველყო საბჭოთა არმიის სრულ გაყვანას აზერბაიჯანიდან, ამით აზერბაიჯანი გახდა პირველი და ერთადერთი ყოფილი საბჭოთა რესპუბლიკა (ბალტიისპირეთის ქვეყნების შემდეგ), რომელიც გათავისუფლდა საბჭოთა სამხედრო წარმომადგენლობისგან. ამავე დროს, ელჩიბეის მთავრობამ შექმნა კასპიის ეროვნული საზღვაო-სამხედრო ძალები და მოახერხა რუსეთთან შეთანხმების მიღწევა, რომელიც მიხნად ისახავდა ბაქოში განლაგებული საბჭოთა არმიის კასპიის საზღვაო ძალების ინფრასტრუქტურის 1/4 მიღება.
ეროვნულმა საბჭომ, პრეზიდენტის უფლებამოსილება მიანიჭა საბჭოს ახალ სპიკერს ჰეიდარ ალიევს, რომელიც აზერბაიჯანის კომუნისტური პარტიის (1969-81) ყოფილი პირველი მდივანი და შემდეგ საბჭოთა კავშირის პოლიტბიუროს წევრი იყო, კგბ-სა თავმჯდომარე და საბჭოთა კავშირის ვიცე პრემიერ-მინისტრი (1987 წლამდე). ელჩიბეი, ოფიციალურად გადააყენეს 1993 წლის აგვისტოში ჩატარებული სახალხო რეფერენდუმის შემდეგ, ხოლო ოქტომბერში ალიევი აირჩიეს 5-წლიანი ვადით აზერბაიჯანის პრეზიდენტად, სიმბოლური ოპოზიციის თანხლებით. 1998 წელს, ალიევი ხელახლა აირჩიეს 5 წლით პრეზიდენტად, სადაც არჩევნები სერიოზული დარღვევების ფონზე მიმდინარეობდა.
ძველი კონტიტუციის თანახმად, პარლამენტის თავმჯდომარე პრეზიდენტის შემცვლელი იყო, როდესაც ის ვერ ასრულებს თავის მოვალეობას, მაგრამ, 2002 წელს კოსტიტუციაში შეტანილი ცვლილებების შემდეგ, ეს ფუნქცია პრემიერ-მინისტრს გადაეცა. ეს გაკეთდა იმიტომ, რომ შესაძლებელი იყოს, 80 წლის ჰეიდარის ვაჟმა, ილჰამ ალიევმა, შეცვალოს თავისი მამა პრეზიდენტის პოსტზე, რომელიც 2003 წლის 8 ივლისს, გულთან დაკავშირებული პრობლემების გამო, თურქეთის ერთ-ერთ საავადმყოფოში მოათავსეს. 2003 წლის აგვისტოში, ილჰამ ალიევი დაინიშნა ქვეყნის პრემიერად, თუმცა არტურ რასიზადე, რომელიც 1996 წლიდან აზერბაიჯანის პრემიერ-მინისტრია, გააგრძელა თავისი მოვალეობების შესრულება, ასე ილჰამმა შეძლო მთლიანი კონცენტრირება გადაეტანა, თავის საპრეზიდენტო არჩევნების კამპანიაზე. 2003 წლის ოქტომბრის საპრეზიდენტო არჩევნებში, გამარჯვებული ილჰამ ალიევი გახდა, მიუხედავად რამდენიმე დარღვევებისა. თვის ბოლოს, ალიევი შეუდგა პრეზიდენტის მოვალეობის შესრულებას, ხოლო რასიზადე, ხელახლა გახდა ქვეყნის პრემიერი.
აღმასრულებელი ხელისუფლება
right|160px|thumb|[[აზერბაიჯანის პრეზიდენტი ილჰამ ალიევი]]
სახელმწიფოს მეთაური და მთავრობის ხელმძღვანელი, განცალკევებულია ქვეყნის საკანონმდებლო ორგანოსგან. პრეზიდენტი, როგორც სახელმწიფოს, ისევე აღმასრულებელი ორგანოს მეთაურია. მოქალაქეები ირჩევენ პრეზიდენტს, ხოლო პრემიერ-მინისტრს ნიშნავს პრეზიდენტი, აზერბაიჯანის პარლამენტის დადასტურებით. პრეზიდენტი ნიშნავს მინისტრთა კაბინეტის ყველა დონის ადმინისტრაციის წევრებს (მინისტრებს, სხვა ცენტრალური აღმასრულებელი ორგანოების ხელმძღვანელებს).
2008 წელს, აზერბაიჯანის კონსტიტუციაში შევიდა ცვლილებები, რომლის მიხედვითაც, პრეზიდენტის არჩევის ვადას არ აქვს ლიმიტი.
საკანონმდებლო ხელისუფლება
აზერბაიჯანის მილი მეჯლისი (აზერ.: Milli Məclis) ქვეყნის უმაღლესი საკანონმდებლო ორგანოა. ერთპალატიანი მილი მეჯლისი შედგება 125 დეპუტატისგან. ადრე, პარლამენტის 100 წევრს ირჩევდნენ ხუთი წლის ვადით, მაჟორიტარი საარჩევნო ოლქების მიხედვით და 25 წევრს პროპორციული წესით, მაგრამ ბოლო ჩატარებულ არჩევნებზე, ყველა 125 დეპუტატი აირჩიეს ერთმანდატიან საარჩევნო ოლქების მიხედვით. პარლამენტს ხელმძღვანელობს თავმჯდომარე, რომელსაც ეხმარება თავმჯდომარის პირველი მოადგილე და ორი ვიცე-სპიკერი. დღეისთვის, პარლამენტის თავმჯდომარეა ოკტაი ასადოვი, ხოლო მისი პირველი მოადგილეა ზიაფეთ ასკაროვი და ვიცე-სპიკერებია: ბაჰარ მურადოვა და ვალეჰ ალასკაროვი.
პოლიტიკური პარტიები და არჩევნები
აზერბაიჯანი ითვლება ერთპარტიულ სახელმწიფოდ. თუმცა ოპოზიციური პარტიები, რომლებიც მმართველი ახალი აზერბაიჯანის მოწინააღმდეგე პარტიებია, ქვეყანაში დაშვებულია, მაგრამ, რეალური შანსი მათი ხელისუფლებაში მოსვლის, ნულს უტოლდება.
2010 წლის აზერბაიჯანის საპარლამენტო არჩევნები
2010 წლის საპარლამენტო არჩევნებში მმართველმა პარტიამ, ახალმა აზერბაიჯანმა, გააძლიერა თავისი პოზიციები საკანონმდებლო ორგანოში. პრეზიდენტ ილჰამ ალიევის მმართველმა პარტიამ, საპარლამენტო უმრავლესობა მოიპოვა 72 დეპუტატით. დანარჩენი ადგილები, ნომინალურად დამოუკიდებელმა დეპუტატებმა დაიკავეს, რომლებიც, რეალურად მთავრობის მომხრეებს წარმოადგენდნენ, ასევე პარლამენტში შევიდნენ „რბილი ოპოზიციის“ წევრებიც. ორმა ძირითადმა ოპოზიციურმა პარტიამ (მუსავათი და სახალხო ფრონტის პარტია) დაკარგა თავისი წინა 8 ადგილი, რითაც ოპოზიციისგან თავისუფალი პარლამენტი მიიღეს.
ცენტრალურმა საარჩევნო კომისიამ განაცხადა, რომ აქტივობამ 50.1% შეადგინა, მთლიანი 4.9 მილიონი ხმის მიცემის უფლების მქონე მოსახლეობისგან. ოპოზიციის ლიდერებმა გამოაცხადეს დაბალი აქტივობის მიზეზი, რომელიც დაკავშირებული იყო ცესკოსთან, რომელმაც მათი პარტიის წევრების კანდიდატურები არჩევნებიდან მოხსნა და შესაბამისად, მოსახლეობამ დაკარგა ინტერესი, როდესაც მათი ფავორიტი კანდიტარუბე არჩევნებიდა მოხსნეს.
2003 წლის აზერბაიჯანის საპრეზიდენტო არჩევნები
2003 წლის 15 ოქტომბრის საპრეზიდენტო არჩევნების შემდეგ, აზერბაიჯანის ცენტრალურმა საარჩევნო კომისიამ (ცესკო), ოფიციალურად გამოაცხადა, რომ ისა გამბარმა — უდიდესი ოპოზიციური ბლოკის, Bizim Azerbaycan („ჩვენი აზერბაიჯანი“) ლიდერმა, ხმების 14% მოაგროვა და მეორე ადგილი დაიკავა არჩევნებში. მესამე ადგილი, 3,6%-ით, დაიკავა ლალე შევქეთმა, ეროვნული ერთიანობის მოძრაობის ლიდერმა, რომელიც პირველი ქალი-კანდიდატი გახდა აზერბაიჯანის საპრეზიდენტო არჩევნებში. მიუხედავად ამისა, ეუთომ, ევროსაბჭომ, Human Rights Watch-მა და სხვა საერთაშორისო ორგანიზაციებმა, ასევე ადგილობრივმა დამოუკიდებელმა პოლიტიკურმა და არასამთავრობო ორგანიზაციებმა, შეშფოთება გამოთქვეს გაყალბების თაობაზე და არასრულყოფილი დათვლის პროცესის გამო.
რამდენიმე დამოუკიდებელი ადგილობრივი და საერთაშორისო ორგანიზაციამ, რომელიც აკვირდებოდნენ და მონიტორინგს უწევდნენ საარჩევნო პროცესს, პირდაპირ ან არაპირდაპირ, 15 ოქტომბრის არჩევნებში გამარჯვებულად ისა გამბარი გამოაცხადეს. საერთაშორისო ორგანიზაციების სხვა მოსაზრების თანახმად, რეალურად მეორე ტური უნდა გამართული იყო ორ ოპოზიციურ კანდიდატს — ისა გამბარსა და ლალე შევქეთს შორის.
სასამართლო ხელისუფლება
აზერბაიჯანის უზენაესი სასამართლო ქვეყნის უმაღლესი სასამართლო ორგანოა, რომელიც ახორციელებს სამოქალაქო, სისხლის სამართლის და სხვა საქმეების განხილვას, აკონტროლებს საერთო და სპეციალიზებული სასამართლოებს. აზერბაიჯანის საკონსტიტუციო სასამართლო — აზერბაიჯანის უმაღლესი კონსტიტუციური მართლმსაჯულების საკითხებში ორგანოა, მისი იურისდიქციაა აზერბაიჯანის კონსტიტუციის მიხედვით, ქვეყნის კანონმდებლობის რეგულირება და კონტროლი.
ადმინისტრაციული დაყოფა
thumb|400px|right|აზერბაიჯანი დაყოფილია 10 ეკონომიკურ რეგიონად.
საგარეო პოლიტიკა
აზერბაიჯანი შემდეგი ორგანიზაციების წევრია: გაერო, ევროპის უშიშროებისა და თანამშრომლობის ორგანიზაცია (ეუთო), ნატოს პარტნიორობა მშვიდობისთვის, ევრო-ატლანტიკური პარტნიორობის საბჭო, ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაცია, ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკი, ევროპის საბჭო, ხელშეკრულება ჩვეულებრივი შეიარაღებული ძალების შესახებ ევროპაში, დემოკრატიათა თანამეგობრობა, საერთაშორისო სავალუტო ფონდი და მსოფლიო ბანკი.
სომხეთი მხარს უჭერს ეთნიკურ სომხებს მთიანი ყარაბაღის რეგიონში, რომლებიც წამოიწყეს სეპარატისტული ომი აზერბაიჯანის მთავრობის წინააღმდეგ. ორ ქვეყანას შორის დღემდე საომარო ვითარებაა, მიუხედავად იმისა, რომ 1994 წელს ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ ხელშეკრულებას ხელი მოაწერეს.
აზერბაიჯანი ერთ-ერთია იმ რამდენიმე ქვეყნისგან, დასახლებული უპირატესად მუსლიმი მოსახლეობით, რომელიც იზიარებს სტრატეგიულ პარტნიორობას ისრაელთან. დღეს, ისრაელი ქვეყნის ერთ-ერთი ძირითადი იარაღის მიმწოდებელია.
აზერბაიჯანს კარგი ურთიერთობა აქვს ევროკავშირთან, აღმოსავლეთ ევროპის სამეზობლო პოლიტიკის ფარგლებში.
შეიარაღებული ძალები
აზერბაიჯანის შეიარაღებული ძალები შედგება ოთხი სამხედრო სახეობისგან: არმია, საზღვაო ძალები, საჰაერო ძალები და საჰაერო თავდაცვის ძალები. აზერბაიჯანის ეროვნული შეიარაღებული ძალები ჩამოყალიბდა პრეზიდენტის ბრძანებით 1991 წლის ოქტომბერში.
1992 წლის ივლისში, აზერბაიჯანმა რატიფიკაცია მოახდინა „ჩვეულებრივი შეიარაღებული ძალების შესახებ ევროპის“ ხელშეკრულებას, რომელიც ადგენს ყოვლისმომცველ ლიმიტს ძირითადი კატეგორიების ჩვეულებრივ სამხედრო აღჭურვილობაზე და ითვალისწინებს ამ ნორმებზე მეტი იარაღის განადგურებას.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის პოლიტიკა
ცკაუ
ცკაუ (Lake Xau) — მცირე ტბა ბოტსვანის ცენტრალურ ნაწილში, მდინარე ბოტეტიდან სამხრეთით, მდებარეობს დაახლოებით 270 კმ-ით დასავლეთით ქალაქ ფრანსისთაუნიდან და დაახლოებით 400 კმ-ით ჩრდილო-დასავლეთით დედაქალაქ გაბორონედან.
ტბა, რომლის ფართობი აღწევდა 300 კმ²-ს, დღეისათვის შეადგენს დაახლოებით 120 კმ²-ს. ტბის სიღრმე, როგორც წესი, არ აღემატება რამდენიმე სანტიმეტრს, ხოლო პერიოდულად ტბა მთლიანად შრება.
ტბის ფლორა და ფაუნა, რომელიც ადრე საკმაოდ მრავალფეროვანი იყო (ნიანგები, ბეჰემოთები, თევზები, წყალქვეშა მცენარეულობა), დღეისათვის ღარიბია და ძირითადად შემოიფარგლება ლერწმით, რომლითაც დაფარულია სანაპირო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბოტსვანის ტბები
გეტქი
გეტქი (Գետք) — სოფელი სომხეთში, შირაკის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 460 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 597 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 65 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 9.2 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შირაკის პროვინციის სოფლები
პორტო ფრანკო (ტიფლისი)
პორტო ფრანკო — სერიალის ტიფლისი მეხუთე ეპიზოდი, რომელიც ეთერში გავიდა 2014 წლის 6 დეკემბერს.
სიუჟეტი
სამართლიანობის აღდგენა, დამნაშავეთა დასჯის სურვილი და მოთხოვნა მე-5 სერიის ძირითად თემად იქცა. საზოგადოების მიერ წამოყენებული პროტესტი ხელისუფლებას აიძულებს იმოქმედოს და დაწყებულ „ომში“ ჩაებას. ,ტიფლისის” მე-5 სერიაში, ავტორები სხვა სერიებიდან განსხვავებით ცდილობენ, თხრობაში შეიტანონ ის პრობლემები, რომელიც დღესაც აქტუალურია, იმსჯელონ, განიხილონ, დააფიქსორონ გარკვეული პოზიცია. სამყაროში, სადაც კანონი არ არსებობს, ქაოსია – ამბობს ქალაქის თავი და სწორდ, ამ ქაოსის წინააღმდეგ იწყებს მოძრაობას საზოგადოებაც და პოლიციაც. ორბელიანების, ყაჩაღებისა და პოლიციის გაერთიანება საშიშროებას უქმნის ამილახვართა კლანს, რომელიც მარტო რჩება. მათ ხელიდან ეცლებათ ძველი მეკავშირეები. სერიალში, ამ მცირე პასაჟის გარდა, ამილახვართა ისტორიის შესახებ თითქმის არაა მოთხრობილი, თუმცა რჩება ინტრიგა, მოვლენების გააქტიურებისა და სხვადასხვა მიმართულებით განვითარების პერსპექტივა. მ სერიაში ავტორები თბილისის ისტორიებით არ შემოიფარგლებიან არამედ მოქმედება აჭარაშიც ვითარდება, რაც მათ საშუალებას აძლევს თემის გასაშლელად და იმ ეპოქის უფრო გამოსაკვეთად, რაც დღესაც არ კარგავს პოლიტიკურ აქტუალურობას. ოსმალეთისა და რუსეთის ძალაუფლების ქვეშ მოქცეულ საქართველოში ქართველებისთვის აღარ დარჩა ადგილი. ერთ-ერთ ეპიზოდში, ფაშასა და რუსი გენერლის შეხვედრის სცენაში აჭარელი კითხულობს: „თქვენ კი ეს ქვეყანა ორად გაყავით, მაგრამ მე რაღა მრჩებაო?“ საშიშროება მტერთან შეკვრით, მის წინაშე თავის დახრითა და მისი მოთხროვნების განუხრელად შესრულებიდან იწყება. სწორედ პასიური მოლოდინი ანგრევს ქვეყანასა და ადამიანებს, რომლებიც უძრაობის პერიოდში კონფორმისტები ხდებიან. თუმცა ყველაფერს თავისი დრო აქვს და ორბელიანების კლანიც ნელ-ნელა, ეტაპობრივად გეგმავს შეცვალოს სიტუაცია. ამ სერიაში მკვეთრად გამოიკვეთა ორბელიანის მოქმედების არეალი, რომელიც არა მხოლოდ ფიზიკურ დაპირისპირებას გულისხმობს, არამედ საზოგადოების მორალურ გამოფხიზლებას. ამ მიზნით შექმნილი არალეგალური სტამბა, საზოგადოების ერთგვარი მორალური, სულიერი გაჯანსაღებისკენაა მიმართული.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტელესერიალ ტიფლისის ეპიზოდები
თელავის დაბახანა
თელავის დაბახანა — არქიტექტურული ძეგლი, დგას თელავში ქ. ჩოლოყაშვილის ქუჩაზე (№ 87), ხევის პირას. აგებულია XIX საუკუნის პირველ ნახევარში.
ნაგებობა სამეურნეო დანიშნულების იყო, აქ ამუშავებდნენ ტყავს. შენობა ერთსართულიანია, ნაგებია კვადრატული აგურით და რიყის ქვით. შიდა სივრცე ერთ დიდ ოთახს ეკავა, რომლის ცალი ფრთა მსუბუქი ტიხრით იყო გამოყოფილი, ოთახის ქვემოთ, იგივე ზომის ერთიანი სარდაფია, რომლის კედლებშიც შვიდი ნახევარწრიული ნიშანია და ერთი განჯინაა. სარდაფი ოთხი სარკმლითაა განათებული, რომელთა შორის სამი მთავარი ფასადის მხარესა. ამავე მხრიდანა სარდაფის შესასვლელიც. ნაგებობა ჩოლოყაშვილის ქუჩის მხარეს მცირედ დეკორირებული ფასადი აქვს. ფასადი დანაწევრებულია ცრუ პილასტრებზე გადაყვანილი სამი განიერი თაღით, რომლებშიც კარ-ფანჯრების ღიობებია დატანებული. ფასადი ძველი აგურისაა, გარედან გალესილია. გვერდითი ფასადები ძირითადად რიყის ქვისაა, რომლებიც ერთმანეთისგან თანაბარი მანძილით არის დაშორებული, დაბურული ღარისებრი კრამიტით.
ლიტერატურა
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
ქინჯივო
ქინჯივო (Kıncıvo) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლერიქის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 202 კაცი.
ანთიმოზ ჯუღელი
ანთმოზ ჯუღელი (ფსევდონიმი: გადაღმელი; დ. 1846 – გ. 1925) — ქართველი პროზაიკოსი, პედაგოგი. ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის მონაწილე. სწავლობდა ქუთაისის სასულიერო სასწავლებელში, შემდგომ თბილისის სასულიერო სემინარიაში. პედაგოგობდა სოფელ სუჯუნასა და ქალაქ სოხუმში, ეწეოდა ფართო საზოგადოებრივ-საგანმანათლებლო მოღვაწეობას. ავტორია 1875-76 წლებში გამოქვეყნებული რამდენიმე საყმაწვილო მოთხრობისა და პატარა თხზულებებისა საქართველოს ბუნებასა და გეოგრაფიაზე. შეადგინა საბავშვო წიგნები: „ბუნების სარკე“ (1875), „სიყვარული“ (1879), დედა ენის სასწავლო სახელმძღვანელო.
ქინჯივო
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლერიქის რაიონის სოფლები
ანთიმოზ ჯუღელი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1846 კატეგორია:გარდაცვლილი 1925 კატეგორია:ქართველი პედაგოგები კატეგორია:ქართველი მწერლები
შიშლაფაფახლარი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აღდამის რაიონის სოფლები
სკრუნდის მხარე
სკრუნდის მხარე (Skrundas novads) — ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. მდებარეობს ქვეყნის დასავლეთ ნაწილში, კურზემეს რეგიონში. მხარე მოიცავს 4 თემს და ქალაქ სკრუნდას, რომელიც წარმოადგენს მხარის ადმინისტრაციულ ცენტრს.
ესაზღვრება ვაინოდეს, აიზპუტეს, კულდიგის, სალდუსის მხარეები.
მხარე დაარსდა 2009 წლის 1 ივლისს, ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის დასრულებისას კულდიგის რაიონის ტერიტორიის ნაწილზე.
მოსახლეობა
მოსახლეობა 2010 წლის 1 იანვრისათვის შეადგენს 5 968 კაცს. მხარის ფართობია 553,2 კმ².
სქოლიო
კატეგორია:ლატვიის მხარეები
კულუნდის ტბა
კულუნდის ტბა (Кулундинское озеро) — მწარე-მლაშე ტბა რუსეთში, ალთაის მხარეში. გაწოლილია კულუნდის ვაკის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, ზღვის დონიდან 98 მ სიმაღლეზე. ფშანით უკავშირდება ქუჩუქის ტბას. წყალშემკრები აუზი მოქცეულია კონტინენტური კლიმატის ფარგლებში, გამოირჩევა ცხელი მშრალი ზაფხულითა და ცივი მცირეთოვლიანი ზამთრით. იანვრის საშუალო ტემპერატურაა -18°C, ივლისის 21°С. ატმოსფერული ნალექების წლიური რაოდენობა 250–350 მმ. ზამთარში თოვლის საფარველი გამოცლილია ძლიერი სტეპური ქარებით.
კულუნდის სტეპში ხშირია გადასვლები სითბოდან სიცივისაკენ. ტბას ერთვის მდინარეები, რომელთაგან მნიშვნელოვანია კულუნდა და სუეტკა. გაუდინარია, რის გამოც წყლის დონე ექვემდებარება საუკუნოვან და მრავალწლოვან რყევას. გასულ საუკუნეში მაღალი დონეები დაფიქსირდა 1915–16 წლებში, ყველაზე დაბალი 1936 წელს. დაახლოებით 200 წლის წინ ტბას ჰქონდა გაცილებით უფრო დიდი ფართობი. თანამედროვე მისი დონე 13–14 მ-ით უფრო დაბალია. საზრდოობს ძირითადად მდნარი თოვლის წყლით, მნიშვნელოვანი წილი მოდის აგრეთვე მიწისქვეშა წყლებზე. გამოხატულია დონის სეზონური რყევები: მაისსა და ივნისში მიმდინარეობს მისი მატება 20–30 სმ-ით, რის შემდეგაც ხდება კლება, რომელიც შეადგენს 25–50 სმ-ს. წყლის კიდე მდებარეობს 98–99 მ-ზე. სარკის ფართობი მერყეობს 615-იდან 770 კმ²-მდე.
საერთო მინერალიზაცია ღია წყლის პერიოდში სეზონის შესაბამისად მერყეობს 70-100-იდან 260 გრ/ლ-მდე. შეიცავს მირაბილიტის მარაგს, წყალი ძლიერ მინერალიზებლია, აქვს მლაშე ან მწარე-მლაშე გემო. თავისი ქიმიური შედგენილობით კულუნდის ტბის რაპა ახლოსაა მკვდარი ზღვის რაპასთან.
კიბოსნაირების ცხოველმოქმედებასთანაა დაკავშირებული სამკურნალო ტალახის ფენის წარმოშობა. ამ ტალახს აქვს გოგირდწყალბადის სუნი, შავი ფერი, ერთგვაროვანი კონსისტენცია. როდესაც ტალახი შრება იგი ხდება ფერფლისებრ-რუხისფერი. ლამის ტალახსა და რაპას იყენებენ სოფელ ზნამენკის ტალახით სამკურნალო დაწესებულებაში, რომელიც ტბიდან ჩრდილოეთით 2 კმ-შია განლაგებული. მარილების შემცველობის მაღალი დონის გამო ტბაში თევზი არ გვხვდება.
სქოლიო
კატეგორია:ალთაის მხარის ტბები
სომხური დიასპორა ერაყში
სომეხთა ისტორია ერაყში არის აღწერილი გვიანი ბაბილონის დროიდან. აქედან გამომდინარე, ერაყი და სომხეთი ყოველთვის იყო დაკავშირებული ერთმანეთთან. დღევანდელი მონაცემებით, ერაყში ცხოვრობს დაახლოებით 10 000-15 000 სომეხი, რომელთა უმეტესი ნაწილი ცხოვრობს ბაღდადში, მოსულში, ბასრაში, ქირქუქში, ბააქუბასა და დაჰუკში. ისინი იკავებენ მეორე ადგილს, როგორც ყველაზე გავრცელებული ქრისტიანულ ეთნიკური ჯგუფი ქვეყანაში, ჩამორჩებიან მხოლოდ რეგიონის მკვიდრ ასურელებს.
ისტორია
1980-იანი წლების განმავლობაში, სომხეთის საზოგადოება უკეთეს პირობებში აღმოჩნდა პრეზიდენტ სადამ ჰუსეინის მოდერნიზაციის მცდელობის შედეგად, რადგან მან განაგრძო მათი კულტურული ინსტიტუტების აღდგენა. სადამ ჰუსეინის პირად გარემოცვაში მრავალი სომეხი იყო: მისი ძიძა იყო ერაყელი სომეხი, მისი ერთ-ერთი მცველცი, მისი მესამკაულე, მკერავი და სახლის მსახურე. შემდგომში სომხებმა ისარგებლეს ბაასის პარტიის სეკულარისტური მმართველობით, რამაც მკაცრად ჩაახშო ისლამისტური ძალები, განსაკუთრებით კი შიიტური ერაყის ელემენტები, რომლებიც მოგვიანებით სადამის წინააღმდეგ მიიმართა. სომხები ასევე არ უჭერდნენ მხარს არცერთ ოპოზიციურ პარტიას ერაყში, ამიტომ ჰუსეინის რეჟიმი მათ ერთგულებას ეყრდნობოდა და, შესაბამისად, მათ აძლევდა მრავალ უფლებას. ყოველი შობის დროს სადამ ჰუსეინი ბაღდადის სომხურ ეკლესიაში დიდი რაოდენობით ყვავილებს გზავნიდა.
რელიგია
ერაყში მცხოვრები სომხების უმეტესი ნაწილი სომხური სამოციქულო ეკლესიის ან სომხური კათოლიკური ეკლესიის წევრია. სომეხთა კათოლიკური მთავარი საეპისკოპოსო ეკლესია ჯერ კიდევ ინარჩუნებს არსებობას ბაღდადში, ისევე როგორც ბაღდადის სომხური ევანგელური ეკლესია. წმინდა გრიგოლ განმანათლებლის სომხური სამოციქულო ეკლესია (მდებარეობს იუნის ალ საბაუის მოედანზე, ბაღდადში) ერაყელი სომხებისთვის მთავარ ეკლესიას წარმოადგენს. . ზოგიერთი სომხური ეკლესია ასევე იყო დასაბომბი სამიზნე და ზოგიერთი სომეხი დაიღუპა ერაყში სექტანტური ბრძოლების შედეგად.
სქოლიო
კატეგორია:სომხები კატეგორია:სომხური დიასპორები ქვეყნების მიხედვით
ბუნიოლი
ბუნიოლი (Buñol, Bunyol) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ვალენსიის ავტონომიური გაერთიანების ვალენსიის პროვინციის ოია-დე-ბუნიოლის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 112,4 კმ². მოსახლეობა — 9498 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ვალენსიის მუნიციპალიტეტები
ჰაილიგენშტადტის ანდერძი
ჰაილიგენშტადტის ანდერძი (Heiligenstädter Testament) — წერილი-ანდერძი, რომელიც 1802 წლის ოქტომბერში ლუდვიგ ვან ბეთჰოვენმა დაწერა, ვენასთან ახლოს მდებარე სოფელ ჰეილიგენშტადტში, მისი ძმებისთვის — კარლისა და იოჰანისთვის.
სქოლიო
კატეგორია:ლუდვიგ ვან ბეთჰოვენი
ჰერმიონე
მინი|220პქ|ჰერმიონესა და [[ორესტესის შეხვედრა]] ჰერმიონე (Ἑρμιόνη) — სპარტის მეფე მენელაესა და ელენეს ასული.
ჰომეროსის თანახმად, ტროას ომის დროს ორაკულმა იმისნა, რომ ნეოპტოლემოსის გარეშე ომი არ დასრულდებოდა. ამიტომ მენელაემ თავისი ასული ჰერმიონე ცოლად აღუთქვა ნეოპტოლემოსს. ჰომეროსის შემდგომდროინდელი მითები გვიამბობენ ჰერმიონესა და ორესტესის ქორწინებაზე. მათ შეეძინათ ვაჟი, ტისამენოსი, რომლის მეფობის დროსაც ჰერაკლიდები შეიჭრნენ პელოპონესოსში.
სქოლიო
კატეგორია:მითოლოგიური პერსონაჟები კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია კატეგორია:ოდისეა
იყალთოს ღვთისმშობლის ეკლესია
იყალთოს ღვთისმშობლის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, მდებარეობს სოფელ იყალთოს სამხრეთით, ცაცხვების კორომში. წმინდა გიორგის ეკლესიის მახლობლად. სავარაუდოდ, თარიღდება გვიანი შუა საუკუნეებით.
ეკლესია დარბაზულია. ნაგებია ტლანქად, სხვადასხვა ზომის რიყის ქვითა და კირის დუღაბით. შესასვლელი ჩრდილოეთიდან აქვს. კარის გადახურვა ჩამონგრეულია, დარბაზი კვადრატულია. აღმოსავლეთიდან მას ერთვის არაწესიერი კონქით გადახურული, გეგმით ნახევარწრიული აფსადი, რის ცენტრშიც მოწყობილია მცირე ზომის ბრტყლად გადახურული სარკმელი, გვერდებში კი, თითო. სარკმლის ქვეშ დგას მოზრდილი ოთკუთხა ტრაპეზი. აფსიდის თაღი ოდნავ გაბრტყელებული ნახევარწრის ფორმისაა. მსგავსი ფორმა ჰქონდა კამარასაც, რის ნაწილები დასავლეთ და ჩრდილოეთ კედლებს შემორჩა ეკლესიის სამხრეთ კედელი კი 1,4- 1,6 მ სიმაღლეზეღა დგას.
ჩრდილოეთ ფასადზე შემორჩენილია რიყის ქვით ნაწყობი, თაროსებრი ლავგარდნის მცირე მონაკვეთი.
ლიტერატურა
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
გეტაფი (შირაკი)
გეტაფი (Գետափ) — სოფელი სომხეთში, შირაკის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 750 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 823 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 1 646 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 0.5 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შირაკის პროვინციის სოფლები
კორნელიუ-პროლოპიუ
კორნელიუ-პროლოპიუ (Cornélio Procópio) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 658 მეტრზე. მიეკუთვნება ჩრდილოეთ პიუნეირუ-პარანაენსის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კორნელიუ-პროკოპიუს შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 46 928 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 73.89 კმ²-ზე. ფართობი 635 100 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
სიმონ მესხი
სიმონ ივანეს ძე მესხი (დ. 1820, სოფ. რიონი — გ. 1877, სოფ. რიონი) — ქართველი მთარგმნელი, საქმის მწარმოებელი, გადამწერი.
ბიოგრაფია
1840 წელს ჯვარი დაიწერა მაგდანა ანდრიას ასულ მარჯანიშვილზე. სიმონ მესხი იმერეთში ცნობილი იყო თავისი მრავალრიცხოვანი ოჯახითა და შვილებით.
სამსახური
სამსახური ქუთაისის საგუბერნიო სასამართლოში გადამწერის თანამდებობით დაიწყო, კარგად შეისწავლა რუსული ენა და შემდეგ საქმის მწარმოებლად და თარჯიმნად მუშაობდა. ღარიბი აზნაური და დაბალი ჩინის მოხელე სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულების დროს ბევრ ქართველს ეხმარებოდა, რაც ცარიზმის ბიუროკრატიული რეჟიმის დროს ერთობ სახიფათო იყო. თხოვნების, კასაცია-აპელაციების დაწერით დამატებით ანაზღაურებას ღებულობდა და კარგი შემოსავალიც ჰქონდა. ამიტომ ამ საქმეს დიდის ყურადღებით ასრულებდა, საჩივრის ქაღალდების წერაში ხშირად ღამეებსაც ათენებდა და ზოგჯერ შავი საბუთის გადასაწერად შვილებსაც იხმარებდა.
ოჯახი
სიმონ მესხისა და მაგდანა მარჯანიშვილის მრავალშვილიანმა ოჯახმა ქართულ კულტურას შესძინა რამდენიმე მსახიობი, საზოგადო მოღვაწე, ჟურნალისტი და მწერალი: გიორგი მესხი (პედაგოგი, მისი შვილიშვილი იყო მსახიობი ვერიკო ანჯაფარიძე), სერგეი მესხი (მწერალი, პუბლისცისტი, საზოგადო მოღვაწე), ივანე მესხი (მთარგმნელი, პუბლიცისტი, ჟურნალისტი), ანა მესხი (მსახიობი, მთარგმნელი), კოტე მესხი (მსახიობი, რეჟისორი), დავით მესხი (მთარგმნელი, ჟურნალისტი), ეფემია მესხი (მსახიობი), მარიამ მესხი (მსახიობ ბარბარე გამრეკელის და რეჟისორ ნინო გამრეკელის დედა).
ოჯახში სიმონი ძალიან მშვიდი კაცი ყოფილა, ბავშვებს იშვიათად უწყრებოდა და მეუღლესაც ხშირად საყვედურობდა ბავშვების მიმართ სისასტიკის გამო. სიმონი უფროსი შვილების პელაგიას და გიორგის გარდაცვალებას მოესწრო. გიორგის ქვრივი და ოთხი მცირეწლოვანი შვილი, სიმონის მეურვეობის ქვეშ დარჩნენ. ბაბუამ ყველა მათგანს დაამთავრებინა საშუალო სასწავლებელი. სახელოვანი ქართველი მსახიობი ვერიკო ანჯაფარიძე გიორგის ქალის მარიამის ქალიშვილი იყო.
1877 წელს სიმონ მესხი, ხანდაზმულთათვის იშვიათი სენით, ხუნაგით გარდაიცვალა.
მეუღლე
სიმონის მეუღლე მაგდანა (რუსულ დოკუმენტებში მაგდალინა) მარჯანიშვილი საკმაოდ მკაცრი, შვილებისადმი მომთხოვნი და ამავე დროს ღვთის მავედრებელი ქალი ყოფილა. იგი მიეკუთვნებოდა ქართველ ქალთა იმ რიცხვს, რომელთაც ზეპირად იცოდნენ შოთა რუსთაველის „ვეფხისტყაოსანი“. მან რუსთაველის სიყვარული თავის ქალიშვილს ანასაც გადასცა. დავით მესხი წერს, რომ მაგდანამ 18 შვილი გააჩინა, აქედან ხუთი ბავშვი ჩვილობის ასაკში გარდაეცვალა. ცამეტი შვილიდან მხოლოდ სამს თუ ოთხს ჰყავდა ძიძა, დანარჩენი თვითონ გაზარდა.
მაგდანა გიორგის და პელაგიას გარდა კიდევ ერთი შვილის, სერგეის სიკვდილსაც მოესწრო. მაგდანა მარჯანიშვილი 1898 წელს წყალმანკით გარდაიცვალა.
მაგდანა მარჯანიშვილი იყო მსახიობ კოტე მარჯანიშვილის მამიდა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1820 კატეგორია:გარდაცვლილი 1877 კატეგორია:ქართველი მთარგმნელები
ნემესისი
ნემესისი (ძვ. ბერძნ. Νέμεσις) — ბედის განმასახიერებელი ღვთაება. ნიქსის ასული. ერთ-ერთი უძველესი და აღმატებულად პატივდებული ქალღმერთი ძველ საბერძნეთში.