cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ასურელ მამათა ცხოვრებანი
ასურელ მამათა ცხოვრებანი — ძველი ქართული ლიტერატურის ძეგლები. მონასტრების აღმოცენება და სამონასტრო საქმის ორგანიზაციის დასაწყისი საქართველოში დაკავშირებულია სირიაში მოღვაწე ბერების ე. წ. ასურელი მამების, საქართველოში ჩამოსვლასთან (VI ს.). მათ მიერ დაარსებულმა სავანეებმა დიდი როლი შეასრულა ქართული მწიგნობრობის ისტორიაში ქართველი საზოგადოებრიობის ინტერესი ამ მოღვაწეებისადმი ძველთაგანვე დიდი იყო. საფიქრებელია, რომ ასურელ მამათა ცხოვრებანი ადრეც აღიწერა, მაგრამ უძველეს ძეგლებს ჩვენამდე არ მოუღწევია. დღეს ცნობილ თხზულებათაგან უადრესი უნდა იყოს „მოქალაქობაჲ და წამებაჲ წმინდისა აბიბოს ნეკრესელ ეპისკოპოსისაჲ“, რომელიც არსენ დიდ საფარელს (IX ს.) მიეწერება. X საუკუნის კათოლიკოს არსენ II-ს დაუწერია „ცხოვრებაჲ წმიდისა მამისა ჩუენისა იოანე ზედაძნელისაჲ და მოწაფეთა მისთაჲ“ და „ცხოვრებაჲ და მოქალაქობაჲ ღირსისა მამისა ჩუენისა შიოჲსი და ევაგრესი“. იმავე საუკუნეში უცნობ ქართველ მწერალს შეუთხზავს „ცხოვრებაჲ და მოქალაქობაჲ წმიდისა მამისა ჩუენისა დავით გარესჯელისაჲ“. დასახელებულ ჰაგიოგრაფიულ ძეგლებში არწერილია ასურელ მოიღვაწეთა მოსვლა საქართველოში, სამონასტრო მშენებლობის წამოწყება და საკულტო კერების დაარსება, გვხვდება საყურადღებო ცნობებიც საქართველოს სოციალურ-პოლიტიკურ და კულტურული ცხოვრების შესახებ.
XI–XII საუკუნეებში დაიწყო ასურელ მოღვაწეთა ცხოვრების წიგნთა ძველი რედაქციების გადამეტაფრასება. დაიწერა იოანე ზედაზნელის, შიო მღვიმელის, დავით გარეჯელის, აბიბოს ნეკრესელის ცხოვრებათა მეტაფრასული რედაქციები. ინტერესი ასურელ მამათა ცხოვრებისადმი არც შემდგომში შენელებულა. ბესარიონ ბარათაშვილ-ორბელიშვილმა (XVII–XVIII სს.) დაწერა „დაძინებაჲ ისე წილკნელ ეპისკოპოსისა“, მარიამ-მაკრინე ბაგრატიონმა (XVIII ს.) — „ცხოვრებაჲ იოსეა ალავერდელისაჲ“. გარკვეული ადგილი დაუთმეს ასურელ მამებს ანტონ I-მა „მარტირიკაში“ და იოანე ბატონიშვილმა „კალმასობაში“.
ასურელ მამათა ცხოვრებანის მოკლე რედაქციები შესულია „ქართლის ცხოვრებაშიც“ (ჯუანშერი, „ცხოვრება ვახტანგ გორგასლისა“ — XVIII საუკუნის ჩანართები, ქართლის ცხოვრება, ტ. 1, თბ., 1955, გვ. 208–214).
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული ჰაგიოგრაფია კატეგორია:ქართლის ცხოვრება
თბილისის საქალაქო სასამართლო
თბილისის საქალაქო სასამართლო — პირველი ინსტანციის სასამართლო საქართველოს საერთო სასამართლოების სისტემაში, რომელიც თბილისის მასშტაბით განიხილავს სამოქალაქო, სისხლისა და ადმინისტრაციული კატეგორიის დავებს.
სასამართლოს ისტორია
2005 წელის 5 მაისს საქართველოს პრეზიდენტის 2005 წლის 12 აპრილის №213 ბრძანებულებით ლიკვიდირებულ იქნა გლდანი-ნაძალადევის, ისანი-სამგორის, დიდუბე-ჩუღურეთის, კრწანისი-მთაწმინდისა და ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოები და შეიქმნა თბილისის საქალაქო სასამართლო, რომლის სამოქმედო ტერიტორია განისაზღვრა ქალაქ თბილისის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული საზღვრებით.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს შექმნასთან ერთად, სასამართლოში შეიქმნა სპეციალიზებული სასამართლო კოლეგიები: სამოქალაქო საქმეთა კოლეგია, რომელიც 2008 წლის 3 მაისამდე განთავსებული იყო ქეთევან წამებულის №1-ში, ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგია, რომელიც 2008 წლის 19 ივლისამდე განთავსებული იყო დავით სარაჯიშვილის გამზ. №1ა-ში და სისხლის სამართლის საქმეთა კოლეგია, რომელიც სხვადასხვა დროს განთავსებული იყო: საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მე-2 სართულზე, დავით აღმაშენებლის ხეივანი მე-12 კმ. №6-ში (სადაც პარალელურად მიმდინარეობდა სარემონტო სამუშაოები), უნივერსიტეტის ქ. №2-ში და ბოლოს — 2008 წლის 1 თებერვლიდან ისევ დავით აღმაშენებლის ხეივანი მე-12 კმ. №6-ში.
შენობა
თბილისის საქალაქო სასამართლოს შენობა მდებარეობს ქალაქის დასავლეთით, დავით აღმაშენებლის ხეივნის მე-12 კილომეტრის №6-ში. იგი გამოირჩევა თავისი მასშტაბურობით, სისადავითა და დახვეწილი გემოვნებით. მისი გრანდიოზული კოლონები და მოჩუქურთმებული ფასადი განსაკუთრებულ შთაბეჭდილებას ტოვებს მნახველზე. შენობის მთელი მოცულობა ისეა სპეციფიკურად დაგეგმარებული და გამოყენებული, რომ ყოველმა შემომსვლელმა, მოქალაქემ თუ თანამშრომელმა, მოხერხებულად და კომფორტულად იგრძნოს თავი.
შენობაში შემომსვლელი ხვდება უზარმაზარ ჰოლში, სადაც სვეტებზე განლაგებულია ელექტრონული ტაბლოები, რის მეშვეობითაც მხარეები მოიპოვებენ ინფორმაციას მიმდინარე და შემდგომში ჩანიშნული პროცესების შესახებ. ჰოლში განთავსებულია მისაღები, სადაც მიიღება მოქალაქეთა და მხარეთა განცხადებები, შუამდგომლობები და საჩივრები. პირველ სართულზევეა მხარეთათვის განკუთვნილი საქმის გასაცნობი ოთახი და 14 სასამართლო დარბაზი, სათათბირო ოთახებით, სისხლის სამართლის საქმეთა განსახილველად. №1 სხდომის დარბაზი განკუთვნილი და მოწყობილია სპეციალურად, ნაფიც მსაჯულთა მონაწილეობით საქმის განსახილველად. სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიისათვის განკუთვნილი 17 სხდომის დარბაზი განთავსებულია შენობის მეორე სართულზე, ხოლო 8 სხდომის დარბაზი ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიისათვის — შენობის მეექვსე სართულზე. სხდომათა დარბაზები სრულად აკმაყოფილებს თანამედროვე მოთხოვნებს და აღჭურვილია უახლესი აპარატურით. დარბაზებში შესასვლელები მოწყობილია მოსამართლეებისათვისა და პროცესზე დამსწრეებისათვის ერთმანეთისაგან იზოლირებულად, ხოლო სისხლის სამართლის საქმეთა დარბაზებში, დამატებით, იზოლირებული შესასვლელი განკუთვნილია პატიმრებისათვის.
შენობის დაპროექტებისას გათვალისწინებული იქნა და ამჟამად ფუნქციონირებს სასამართლო სხდომაზე წარმოდგენილ პატიმართათვის განკუთვნილი იზოლატორები, რომელთაც აქვთ ორი ერთმანეთისაგან დამოუკიდებელი შესასვლელი. ამათგან ერთი შესასვლელით სარგებლობენ სასჯელაღსრულების დეპარტამენტის დაწესებულებიდან წარმოდგენილი პატიმრები, ხოლო მეორე შესასვლელით სარგებლობენ დროებითი მოთავსების იზოლატორებიდან წარმოდგენილი დაკავებული პირები. სასამართლოს იზოლატორში ფუნქციონირებს ვინტილაციისა და გათბობის თანამედროვე სისტემები. მოსამართლეთა და აპარატის თანამშრომელთა სამუშაო კაბინეტები მდებარეობს შენობის მესამე, მეოთხე და მეხუთე სართულებზე. მეექვსე სართულის დიდი ნაწილი უკავია სასამართლოს არქივს, სადაც მოთავსებულია ათასობით საქმე 2005 წლიდან.
სტრუქტურა
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სტრუქტურას ადგენს საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს გადაწყვეტილება „თბილისისა და ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოების, რაიონული (საქალაქო) სასამართლოების აპარატების სტრუქტურისა და საშტატო ნუსხის დამტკიცების შესახებ“.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სტრუქტურა:
თბილისის საქალაქო სასამართლოში მართლმსაჯულებას აღასრულებს 60 მოსამართლე და დასაქმებული არის 281 საჯარო მოსამსახურე.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს რაიონული (საქალაქო) სასამართლოები
ტერნოპილის ოლქი
thumb|250px ტერნოპილის ოლქი (Тернопільська область) — ოლქი დასავლეთ უკრაინაში. მისი დედაქალაქია ტერნოპილი. 2004 წლის აღწერით, ოლქის მოსახლეობა შეადგენს 1,107,294 კაცს. ფართობი – 13,823 კმ²
მექვიშია
მექვიშია (Calidris) — ფრინველთა გვარი მეჭვავიასნაირთა რიგისა. ცნობილია 20-მდე სახეობა. გავრცელებულია ევროპის, აზიისა და ჩრდილოეთ ამერიკის ტუნდრის ზოლში. საქართველოში მეტად იშვიათად, მიმოფრენისას გვხვდება დასავლური მექვიშია (Calidris alpina), თეთრი მექვიშია (Calidris alba), თეთკუდა მექვიშია (Calidris temmincki) და სხვა. იკვებებიან წვრილი უხერხემლო ცხოველებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჩიბუხასებრნი
ღიმილი
ცხოვრებაში, სულ მცირედ, ერთხელ მაინც ყველას გაუღიმია და ეს არაა რაღაც, რასაც დავისწავლით — არამედ პოზიტიური გამოცდილების ბუნებრივი რეაქციაა.
სქოლიო
კატეგორია:სხეულის ენა
ჩამდოს ბრძოლა
ფონი
კამი ტიბეტის სასაზღვრო რეგიონი იყო. ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკის დაარსებამდე ის დაახლოებით ემთხვეოდა ჩინეთის სიკანგის პროვინციას კუომინტანგის მეთაურობით. მისი დასავლეთი ნახევარი ცნობილია როგორც ჩამდო.
კამის ტიბეტელები და ლჰასას ტიბეტელები ერთმანეთს ზიზღით ეპყრობოდნენ, ზოგიერთ შემთხვევაში კამელებს ლჰასას მმართველობას ჩინეთის მმართველობა ერჩივნათ, რის გამოც კამელები ჩინურ ძალებს თავდაპირველად ნაკლებ წინააღმდეგობას უწევდნენ. ანალოგიურად, ცინგხაის (ამდოს პროვინცია) ტიბეტელები თვლიან ცენტრალური ტიბეტის ტიბეტელებს (საკუთრივ ტიბეტი, რომელსაც მართავენ დალაი-ლამები ლჰასადან) განსხვავებულად და ამაყობენ იმითაც, რომ მათ არ მართავდნენ ლჰასადან ტიბეტის იმპერიის დაშლის შემდეგ.
პანდაცანგის კლანის მსგავსი კამელები ხელმძღვანელობდნენ აჯანყებებს ლჰასასგან ავტონომიის მოსაპოვებლად. ამის გამო ჩინელი კომუნისტები მათ პოტენციურ რევოლუციურ მოკავშირეებად თვლიდნენ. 1950 წლის იანვარში, კომუნისტებმა ოფიციალურად შესთავაზეს დახმარება პანდაცანგებს საქმეში, იმის სანაცვლოდ, რომ ისინი „ტიბეტის განთავისუფლების“ დროს არ იაქტიურებდნენ, მაგრამ ძმებმა პანდაცანგებმა გადაწყვიტეს გაეგზავნათ ჯორჯ პატერსონი ინდოეთში ალტერნატიული დახმარების მისაღებად. პანდაცანგ რაპგამ, ტიბეტის გაუმჯობესების პარტიის პრო-კუომინტანგელმა ლიდერმა, ასევე შესთავაზა ლჰასას მიერ დანიშნულ ჩამდოს გუბერნატორს, ნგაბო ნგავანგ ჯიგმეს, კამელი მებრძოლების დახმარება ტიბეტის მთავრობის მიერ კამის ადგილობრივი დამოუკიდებლობის აღიარების სანაცვლოდ. ნგაბომ უარი თქვა შეთავაზებაზე.
მოლაპარაკებები ლჰასასთან
1950 წლის 7 მარტს ტიბეტის სამთავრობო დელეგაცია ჩავიდა კალიმპონგში ახლად გამოცხადებულ ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკასთან დიალოგის დასაწყებად, რაც მიზნად ისახავდა გარანტიების უზრუნველყოფას, რომ ჩინეთი პატივს სცემდა ტიბეტის „ტერიტორიულ მთლიანობას“, სხვა საკითხებთან ერთად. დიალოგი გადაიდო, რადგან ტიბეტის, ინდოეთის, ბრიტანეთისა და ჩინეთის დელეგაციები მოლაპარაკების ადგილზე ვერ შეთანხმდნენ.
ტიბეტის დელეგაცია საბოლოოდ შეხვდა ჩინეთის ელჩს გენერალ იუან ჭონგსიანს დელიში, 1950 წლის 16 სექტემბერს. იუანმა წარადგინა სამპუნქტიანი წინადადება, რომლის მიხედვითაც ტიბეტი ჩაითვლებოდა ჩინეთის ნაწილად, რომ ჩინეთი იქნებოდა პასუხისმგებელი ტიბეტის დაცვაზე და რომ ჩინეთი გააკონტროლებდა ტიბეტის ვაჭრობასა და საგარეო ურთიერთობებს. უარი გამოიწვევდა ჩინეთის მიერ ტიბეტის დაპყრობას. ტიბეტელებმა აიღეს ვალდებულება შეენარჩუნებინათ ურთიერთობა ჩინეთსა და ტიბეტს შორის, და მათმა მთავარმა დელეგატმა, ცეპონ შაკაბპამ, 19 სექტემბერს, რეკომენდაცია გაუწია თანამშრომლობას (მაგრამ გარკვეული პირობებით). ამტკიცებდნენ, რომ ჩინეთის ჯარების განლაგება არ იყო საჭირო ტიბეტში, რადგან მას საფრთხე არ ემუქრებოდა და ინდოეთის ან ნეპალის მიერ თავდასხმის შემთხვევაში შეეძლო ჩინეთის სამხედრო დახმარებისთვის მიემართათ.
აღმოსავლეთ ხამის შემოჭრა
მარჯვნივ|მინი|280x280პქ| დასავლეთ კამი და აღმოსავლეთი კამი გამოყოფილია ლურჯი ხაზით სიმლას კონვენციის რუკაზე ჩინეთის სამოქალაქო ომში კუომინტანგის ძირითადი ძალების დამარცხების შემდეგ, ჩინეთის სახალხო-განმათავისუფლებელი არმიამ (PLA) ყურადღება მიაპყრო ჩინეთის რესპუბლიკის ტერიტორიებს შიდა ზონაში. აღმოსავლეთი კამი ეკავათ ჩინელებს. იგი იყო კარიბჭე ტიბეტის რაიონებისკენ. ჩინეთის მე-18 არმიამ ჩამოაყალიბა რაზმი, რომელიც მიიწევდა ტიბეტისკენ. 52-ე დივიზია რაზმის მთავარი ძალა იყო. რაზმი იაანში 1950 წლის 12 თებერვალს ჩავიდა. მარტში სახალხო განმათავისუფლებელი არმია ჩავიდა კანგდინგში (ტაჩინლუ). აპრილის შუა რიცხვებისთვის მე-18 არმიის მინიმუმ 30 000 მებრძოლი გადიოდა კანგდინგში. 10 000 ტიბეტელი დაეხმარა მათ კანგდინგიდან გარზემდე (კანძემდე) გზის აშენებაში, რომელიც დასრულდა აგვისტოში. მე-18 არმია შეიკრიბა გარზეში 30 ივლისს (მათი შტაბი იყო სინლონგში) და შევიდა ლიტანგში აღმოსავლეთიდან. ცინგჰაის საკავალერიო რაზმი გიეგუში შევიდა 22 ივლისს. ამ გზით ჩინეთის არმიამ ჩრდილოეთ და სამხრეთ ფლანგებიდან მოუარა ჩამდოს.
1950 წლის ივნისში ჩინეთის და ტიბეტის არმია პირველად შეებრძოლნენ ერთმანეთს დენგკეში. დენგკე მდებარეობს გარზედან იუშუსკენ მიმავალი მთავარი გზის გვერდით, ჩამდოდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით დაახლოებით 160 კილომეტრში. ჩამდოს ყოფილმა გუბერნატორმა ლჰალუ ცევანგ დორჯემ იქ რადიოსადგური შექმნა. სახალხო განმათავისუფლებელმა არმიამ მიაგნო რადიოსიგნალების წყაროს და დაიწყო დარბევა მდინარე ჯინშაზე და გაანადგურა რადიოსადგური. ორი კვირის შემდეგ, 800-მა კამელმა (მათ შორის 300 ბერი იყო) დაარბია დენგკე და მოკლა ჩინეთის არმიის 600 ჯარისკაცი. საბოლოოდ, ჩინეთის არმიამ მოახერხა აღმოსავლეთ კამის ოკუპაცია.
ჩამდოს ბრძოლა
თვეების წარუმატებელი მოლაპარაკებების, ლჰასას მცდელობების უზრუნველეყო უცხოური მხარდაჭერა და დახმარება, და ჩინეთისა და ტიბეტის მიერ ჯარების მობილიზაციის შემდეგ, ჩინეთის არმიამ გადალახა მდინარე ძინშა 1950 წლის 6 ან 7 ოქტომბერს, გადაკვეთა დე ფაქტო საზღვარი ხუთ ადგილას და გადავიდა ლჰასას მიერ კონტროლირებად ჩამდოში.
ჩინეთის არმიის ორმა ქვედანაყოფმა სწრაფად დაიკავა სასაზღვრო ქალაქი ჩამდო 19 ოქტომბრისთვის, ამ დროისთვის 114 ჩინელი ჯარისკაცი და 180 ტიბეტელი ჯარისკაცი დაიღუპა ან დაიჭრა. ჩამდოს გუბერნატორი და ტიბეტის ჯარების მეთაური, ნგაბო ნგავანგ ჯიგმე, დანებდა თავის 2700 კაცთან ერთად. 1962 წელს, ჭანგ გუოხუა ამტკიცებდა, რომ „მტრის 5738 ჯარისკაცი „ლიკვიდირებულია“, 5700-ზე მეტი „განადგურდა“ და „3000-ზე მეტი“ მშვიდობიანად ჩაბარდა. აქტიური საომარი მოქმედებები შემოიფარგლებოდა სასაზღვრო ტერიტორიით, რომელსაც აკონტროლებდა ლჰასა მდინარე სალვეინის ჩრდილო-აღმოსავლეთით და 96-ე მერიდიანის აღმოსავლეთით.
დალაი ლამას თქმით, ჩინეთის არმიას არ დაურბევია მშვიდობიანი მოსახლეობა.
ჩამდოს დაკავებით, ჩინეთმა ჩათვალა, რომ მიზანი მიღწეული იყო, ცალმხრივად შეწყვიტა საომარი მოქმედებები, გაგზავნა ნგაბო ლჰასაში მოლაპარაკების პირობების გასამეორებლად და დაელოდა ტიბეტის წარმომადგენლების პასუხს და პეკინში დელეგატების ვიზიტს.
21 ოქტომბერს ლჰასამ თავის დელეგაციას დაავალა სასწრაფოდ გამგზავრება პეკინში ჩინეთის მთავრობასთან კონსულტაციებისთვის და სამიდან მხოლოდ პირველი დებულების მიღება, თუ დალაი ლამას სტატუსი გარანტირებული იქნებოდა. მოგვიანებით, მაჰაკალას ექვსხელიანი ღვთაებების წინაშე მკითხაობის შემდეგ, ლჰასამ პირველი წინადადებაც გააუქმა. წინასწარმეტყველების მიხედვით, ჩინეთის მოთხოვნებზე დათანხმების შემდეგ ტიბეტი უცხოელთა ბატონობის ქვეშ იქნებოდა.
24 ოქტომბერს ყველა სამხედრო ოპერაცია დასრულდა.
შედეგი
მას შემდეგ, რაც ჩამდოს ბრძოლაში დამარცხების შესახებ ცნობამ ლჰასაში მიაღწია, რეგენტი ნგავანგ სუნგრაბ თუტობი გადადგა და XIV დალაი ლამა ავიდა ტახტზე. 1951 წლის თებერვალში ნგაბოს ხელმძღვანელობით, ტიბეტის ხუთი სრულუფლებიანი წარმომადგენელი გაეგზავნა პეკინში, რათა მოლაპარაკებები დაეწყოთ ჩინეთის მთავრობასთან. 1951 წლის აპრილის ბოლოს, ტიბეტის ქაშაგის დელეგაცია გაემგზავრა პეკინში სამშვიდობო მოლაპარაკებების დასასრულებლად, ისევ ნგაბოს ხელმძღვანელობით. ნგაბო შემდგომში ჩინეთის არმიასა და ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკის მთავრობაში მაღალ წოდებებს იკავებდა. საბოლოოდ, მხარეებს შორის გაფორმდა ჩვიდმეტპუნქტიანი შეთანხმება.
დატყვევებულთა გათავისუფლების შემდეგ, ჩინურმა მაუწყებლებმა პირობა დადეს, რომ თუ ტიბეტი „მშვიდობიანად გათავისუფლდებოდა“, ტიბეტის ელიტას არ ჩამოერთმეოდათ მათი პოზიციები და ძალაუფლება.
კამის ზოგიერთმა მებრძოლმა გააგრძელა წინააღმდეგობა. ადგილობრივი მეომრები მოგვიანებით გაერთიანდნენ საერთო მიზნის ქვეშ და, შესაბამისად, CIA-ს დახმარებით ჩამოყალიბდა ჩუში განგდრუკი.
თანამედროვე ავტორის მელვინ გოლდშტეინის თქმით, კამპანია მიზნად ისახავდა ლჰასას არმიის მიერ ოკუპირებული ჩამდოს ხელში ჩაგდებას, ლჰასას მთავრობის დემორალიზებას და ზეწოლას, რათა ტიბეტის წარმომადგენლები დათანხმებულიყვნენ პეკინში მოლაპარაკებებზე და ხელი მოეწერათ ისეთ პირობებზე, რომლებიც აღიარებდნენ ჩინეთის სუვერენიტეტს ტიბეტზე.
სქოლიო
კატეგორია:ჩინეთის ბრძოლები კატეგორია:ჩინეთი კატეგორია:ტიბეტი კატეგორია:კონფლიქტები აზიაში
სვიატოი-ნოსის ნახევარკუნძული
სვიატოი-ნოსის ნახევარკუნძული (Хилмэн-Хушун) — ბაიკალის ტბის უდიდესი ნახევარკუნძული მის აღმოსავლეთ ნაწილში. ბურიატიის რესპუბლიკის ნაწილი. ფართობი 596 კმ². სიგრძე 53 კმ, სიგანე 20 კმ. გართულებულია მთებით, ბორცვებით, ციცაბო ფერდობებითა და მრავალრიცხოვანი მდინარეებით. ვიწრო ყელი, რომელიც ნახევარკუნძულს აერთებს მატერიკთან, ყოფს ჩივირკუისა და ბარგუზინის ყურეებს. წარმოადგენს ბარგუზინის ქედის განტოტებას. უმაღლესი წერტილის სიმაღლეა 1878 მ (მარკოვის მთა). არის ცხელი წყაროები, სიახლოვეს კუნძულებია. ყველაზე დიდი მდინარეა კრესტოვსკაია. არის დასახლებული პუნქტი კურბულიკი. განვითარებულია ხშირი ტყე.
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის ნახევარკუნძულები
აკმიანე
აკმიანე (ლიეტუვ. Akmenė) — ქალაქი ლიეტუვის ჩრდილოეთში, აკმიანის რაიონში. განლაგებულია მდინარე დაბიკინეს მარჯვენა მხარეს. ფართობი 844 კმ2.
წერილობით წყაროებში პირველად 1511 წელს იხსენიება. 1950—1962 წწ რაიონული ცენტრი იყო, რომელიც შემდგომ ნაუიოიი აკმიანეში გადაიტანეს.
ასფოდელო
ასფოდელო (Asphodelus) — ბალახოვანი, უმთავრესად მრავალწლოვანი მცენარეების გვარი ასფოდელოსებრთა ოჯახისა. ქართულ ენაში „ასფოდელო“ ასევე ეწოდება გვარ Asphodeline-ს და მის სახეობებს.
აერთიანებს 10 სახეობას. გავრცელებულია ხმელთაშუა ზღვის რაიონში, აგრეთვე მასკარენის კუნძულებზე და აზიაში.
ბოლქვები შეიცავს სახამებელსა და სხვა ნახშირწყლებს. იყენებენს საჭმელად, სპირტის გამოსახდელად და წებოს დასამზადებლად. ზოგი სახეობა დეკორატიულია.
სქოლიო
კატეგორია:ასფოდელოსებრნი
არჩიბული ენა
არჩიბული ენა (არჩიული ენა, არჭიული ენა) — კავკასიურ ენათა ოჯახის, ნახურ-დაღესტნურ ენათა ჯგუფის, ლეზგიურ ენათა ქვეჯგუფის ერთ-ერთი ენა.
არჩიბულ ენაზე ლაპარაკობენ დაღესტნის რესპუბლიკის ჭარადის რაიონის სოფელ არჩიბში, დაახლოებით 1 200 კაცი (2006).
არჩიბული ენა ისტორიულად ლეზგიური ქვეჯგუფის ენაა, მოქცეულია ხუნძური და ლაკური ენების გავრცელების არეალში. საუკუნეთა მანძილზე მონათესავე ენების გავლენით დიდი ცვლილება განიცადა; თანამედროვე არჩიბულ ენას გარდამავალი ადგილი უჭირავს ლეზგიური და ხუნძურ-ანდიურ-დიდოური ქვეჯგუფის ენებს შორის. ხუნძური და ლაკური ენის ინტენსიური ზემოქმედებას არჩიბული ენა დღესაც განიცდის. შეინიშნება აგრეთვე დარგუულ ენასთან მისი ოდინდელი ურთიერთობის კვალი.
არჩიბული ენა მდიდარია თანხმოვნებით. მისთვის ნიშანდობლივია პრერუპტივებისა და უკანაენისმიერი ლატერალური თანხმოვნების არსებობა. პრერუპტივებით არჩიბული ენა ლეზგიურ და ლაკურ-დარგუულ ენებს უახლოვდება, ლატერალური თანხმოვნებით — ხუნძურსა და ანდიურ-დიდოეურს. არჩიბული ენა განარჩევს ოთხ გრამატიკულ კლასს. დადასტურებულია ოთხი ძირითადი და ოცამდე ადგილობითი ბრუნვა. ძირითადი ბრუნვების ფორმებით არჩიბული ენა უმთავრესად ლეზგიური ქვეჯგუფის ენებს მისდევს, ხოლო ადგილობით ბრუნვებსა და მის ფორმანტებში შეიმჩნევა ხუნძურ-ანდიურ-დიდოურ ენათა გავლენა. თვლის სისტემა ათობითია. რიცხვითი სახელების ერთი ნაწილი ლეზგიურ ენებს მიჰყვება, მეორე — ხუნძურსა და დიდოურს. ასეთივე მდგომარეობაა ნაცვალსახელებშიც. უღვლილება კლასოვანია, თუმცა შეინიშნება პიროვანი უღვლილების ჩანასახიც. წინადადებაში მსაზღვრელი წინ უძღვის საზღვრულს.
არჩიბული ენა უმწერლობო ენაა. სამწერლობო ენად გამოყენებვულია ხუნძური ან ლაკური.
ილღაზი
ბიოგრაფია
მისი მამა, ართუკი, იყო ართუკიდების დინასტიის დამაარსებელი და დანიშნული იყო იერუსალიმის მმართველად, სელჩუკი ამირ ტუტუშის მიერ. მამის სიკვდილის შემდეგ, ილღაზი და მისი ძმა განაგრძობდნენ იერუსალიმის მართვას.
როდესაც მალიქ შაჰის გარდაცვალების შემდეგ ტახტისათვის დაიწყო დიდი სისხლისღვრა, ილ ღაზი თავდაპირველად თავისი სიმამრის ამირ ტუტუშის მომხრე იყო. ხოლო ტუტუშის დამხობის შემდეგ (ჰიჯრით 488-1095 წ.) ილღაზი იერუსალიმს დაეპატრონა, რადგან ეს ქალაქი საფეოდოდ მიღებული ჰქონდა ამირ ტუტუშისაგან. ნეჯმ ედ დინ ილ ღაზი იერუსალიმს განაგებდა თავის ძმასთან ამირ სუკმანისთან ერთად, მაგრამ 1096 წელს ჯვაროსნებმა იერუსალიმს შეუტიეს და ორივე ამირა გააძევეს. 1110 წელს ამირა ილღაზი მიემხრო ტახტის მემკვიდრე მუჰამედს (მალიქ-შაჰის ძეს), რომელმაც ბაღდადის ამირად დანიშნა იგი. 1111-1118 წლებში ილღაზმა იმჟამად უძლიერესი ციხის მარდინის აღება მოახერხა. ილღაზს რთული ურთიერთობა ჰქონდა სელჩუკთა სახელმწიფოსთან, რისი მიზეზიც ილღაზის სეპარატისტული ტენდენციები იყო. ის ხშირად იყენებდა სელჩუკთა წინააღმდეგ ჯვაროსნების დახმარებასაც. ილღაზის მიერ მართული მარდინის საამირო მოიცავდა ისეთ ქალაქებს, როგრიც იყო ნისიბინი, დიარქექირი. მარდინის საამირო გაძლიერდა 1117 წლის შემდეგ, როდესაც მის მფლობელობაში გადავიდა ალეპო. ალეპოს დაკავების შემდეგ ილღაზის და ჯვაროსნების ინტერესები ერთამენთს დაუპირისპირდა და ილღაზი მეთაურობდა ჯვაროსანთა წინააღმდეგ ბრძოლებს, რომლებშიც დიდი ავტორიტეტი მოიპოვა.
1121 წელს ილღაზი კოალიციური ლაშქრით შეიჭრა საქართველოში მაგრამ დავით აღმაშენებელმა დიდგორის ბრძოლაში დაამარცხა იგი და არზრუმს იქით გადარეკა მტერი.
1122 წელს მან დაამარცხა და დაატყვევა ედესის გრაფი ჟოსლენ I, თუმცა იმავე წლის ნოემბერში გარდაიცვალა. დაკრძალეს დიარბაქირში.
ლიტერატურა
კატეგორია:გარდაცვლილი 1122 კატეგორია:გარდაცვლილი 8 ნოემბერი კატეგორია:ანატოლიის ბეილიქები
მეკარტოფილეობა
მეკარტოფილეობა — კარტოფილის მოყვანის სოფლის მეურნეობის წარმოების დარგი საკვები, შესანახი და სამრეწველო მიზნებისათვის. XXI საუკუნის დასაწყისის მდგომარეობისათვის მსოფლიოში შეიმჩნევა, როგორც კარტოფილის მთლიანი მოსავლის, ასევე მისი დამუშავების მოცულობის ზრდა. მსოფლიოში კარტოფილის წარმოების სავარაუდო მოცულობა ერთ სულ მოსახლეზე 51 კგ-ია.
კარტოფილი ერთ-ერთი მთავარი სასოფლო-სამეურნეო კულტურაა, მსოფლიოს საკვები მცენარეების წარმოებაში მას უკავია ერთ-ერთი პირველი ადგილი.
კარტოფილის წარმოება მსოფლიოს ქვეყნებში
2008 წელს კარტოფილი მსოფლიოში მოჰყავდათ შემდეგი მიზნებისათვის:
სქოლიო
კატეგორია:მეკარტოფილეობა
Daphnella aspersa
Daphnella aspersa — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
A Hard Day's Night
A Hard Day's Night (მძიმე დღის ღამე) — ინგლისური როკ-ჯგუფ The Beatles-ის მესამე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა დიდ ბრიტანეთში, 1964 წლის 10 ივლისს. ალბომის პირველი მხარე მოიცავს ჯგუფის მიერ ფილმისთვის „მძიმე დღის ღამე“ დაწერილ სიმღერებს. მეორე მხარეზე წარმოდგენილია სიმღერები, რომლებიც ფილმისთვის დაიწერა, მაგრამ მასში არ მოხვედრილა. ალბომის ამერიკული ვერსია გამოიცა ორი კვირის შემდეგ, 26 ივნისს, United Artists Records და სიმღერების სიით განსხვავდება.
ისტორია
ეს არის ჯგუფის პირველი ალბომი, რომელიც მთლიანად ოთხტრეკიან მაგნიტოფონზე ჩაიწერა, რითაც სტუდიაში საშუალება ჰქონდათ, ხმის მიქსის დროს ვოკალი ცენტრში მოეთავსებინათ.
წინა ორი ალბომისგან განსხვავებით A Hard Day's Night-ის ყველა სიმღერის ავტორები არიან ჯონ ლენონი და პოლ მაკ-კარტნი, რაც ასახავს ჯგუფში სიმღერების შექმნის შესაძლებლობების დახვეწას. ალბომში შეტანილია The Beatles-ის რამდენიმე ცნობილი სიმღერა, მათ შორის სასათაურო, რომელსაც ხსნის გამორჩეული, ცნობილი აკორდი და მანამდე უკვე გამოსული „Can't Buy Me Love“. ორივე სიმღერა ატლანტიკის ორივე მხარეს ჯგუფის #1 ჰიტი იყო.
A Hard Day's Night ჯგუფის პირველი ალბომია, რომელიც მთლიანად ორიგინალურ კომპოზიციებს მოიცავს და პირველი, რომელშიც ყველა სიმღერის ავტორები ლენონი–მაკ-კარტნი არიან. ლენონი დომინირებადია, ვინაიდან ალბომის ცამეტი სიმღერიდან ცხრის ავტორია. ლენონის და მაკ-კარტნის ერთობლივი სიმღერაა „I'm Happy Just to Dance with You“, ხოლო მაკ-კარტნის საავტოროა „And I Love Her“, „Can't Buy Me Love“ და „Things We Said Today“. Let It Be-სთან და Magical Mystery Tour-თან ერთად ეს ჯგუფის ის ალბომია, რომელშიც რინგო სტარი არ ასრულებს წამყვან ვოკალს. სესიების დროს ჩაიწერა „Matchbox“, რომელიც EP-ში Long Tall Sally მოხვდა.
ალბომის სახელწოდების იდეა რინგო სტარის შემთხვევითი მიგნებაა. Playboy-ში ლენონის 1980 წლის ინტერვიუში განმარტებულია: „შინ მანქანით მივდიოდი და დიკ ლესტერმა (ფილმის რეჟისორმა) შემოგვთავაზა სახელწოდება, მძიმე დღის ღამე, რაც რინგო სტარის ფრაზიდან გამომდინარეობდა. მანამდე წიგნში In His Own Write გამოვიყენე, მაგრამ ეს რინგოს ფრაზა იყო. ერთ-ერთი მალაპრომიზმი. რინგოიზმი, რაც არ იყო ჩაფიქრებული, როგორც სასაცილო. უბრალოდ ასე თქვა. ამიტომ დიკ ლესტერმა თქვა, რომ ამ სახელწოდებას გამოვიყენებდით.“
2000 წელს Q-ს 100 ყველა დროის უდიდესი ბრიტანული ალბომის სიაში A Hard Day's Night #5 პოზიციას იკავებდა. 2012 წელს იგი Rolling Stone-ის ყველა დროის 500 საუკეთესო ალბომის სიაში #307 ადგილზე მოხვდა.
შეფასება
მუსიკალურად A Hard Day's Night ერიდება ჯგუფის წინა ალბომებში არსებულ როკ-ენ-როლის ქავერ-ვერსიების ტრადიციას და უფრო მეტად პოპულარული მუსიკის ჟღერადობისკენ იხრება. Sputnikmusic-ის დეივ კონელი წერდა, რომ ალბომში არის „მოკლე, სიცოცხლით სავსე“ სიმღერები, სახასიათო მრავალდონიანი ვოკალებით, უშუალო მისამღერებით და მინიმალისტური ინსტრუმენტული მხარით. According to Pitchfork Media-ს ტომ ევინგი აღნიშნავს, რომ როკ-ენ-როლის ქავერების ნაკლებობის გამო მსმენელი ჯგუფის ახალ ჟღერადობას აღიქვამს, როგორც მოდერნისტულს, აკორდების გამბედავი არჩევანით, მძლავრი ჰარმონიებით, გონებამახვილური გიტარით და ჩრდილოური ჰარმონიკით. რობერტ კრისტგოუს აზრით, ლენონისა და მაკ-კარტნის სიმღერები „მუსიკალურად უფრო გაუმჯობესებული იყო“, ვიდრე მანამდე.
გავლენა კულტურაზე
მუსიკის კრიტიკოს რიჩი უნტერბერგერის თქმით, „ჯორჯ ჰარისონის ხმოვანი 12 სიმიანი ელექტროგიტარები განსაკუთრებით გავლენიანი იყო. ფილმის გავლენით The Byrds (რომელიც უფრო ხალხურ მუსიკას ასრულებდა) როკ-ენ-როლში გადავიდა, ხოლო The Beatles-მა 1965 წელს ფოლკ-როკის წარმატებას ხელი შეუწყო. The Beatles-ის წარმატებამ ამერიკის შეერთებული შტატებში გზა გაუხსნა როლინგ სტოუნზის, The Animals-ის და The Kinks-ის მუსიკას. შთაგონებული ამერიკული ჯგუფები Beau Brummels და Lovin' Spoonful უფრო მეტად პოპულარულები გახდნენ, რითაც ლენონისა და მაკ-კარტნის შემოქმედებას უნდა უმადლოდნენ“.
სხვა გამოცემები
1987 წლის 26 თებერვალს A Hard Day's Night ოფიციალურად გამოვიდა CD-ზე მონო მიქსის სახით, სხვა ალბომებთან ერთად (Please Please Me, With the Beatles და Beatles for Sale.) მანამდე ამერიკის შეერთებული შტატებში მხოლოდ იმპორტირებული გამოცემის სახით იყო ხელმისაწვდომი ბრიტანული 13 სიმღერიანი ვერსია, რომელიც 1987 წლის 21 ივლისს ოფიციალურად გამოვიდა გრამფირფიტაზე და კასეტაზე. სიმღერების „A Hard Day's Night“, „Can't Buy Me Love“ და „And I Love Her“ სტერეომიქსები 1993 წლის 1962–1966-ზე გამოვიდა. სხვა სიმღერების დიდი ნაწილი სტერეო ვერსიების სახით მხოლოდ 2004 წელს The Capitol Albums, Volume 1-ზე გამოჩნდა.
2009 წლის 9 სექტემბერს გამოვიდა ალბომის რემასტერი და მთლიანი ჩანაწერი პირველად გახდა ხელმისაწვდომი სტერეოს სახით CD ფორმატში. იგი შეტანილია ბოქს-სეტშიThe Beatles Stereo Box Set. ბრიტანული ვერსიის მონო რემასტერი The Beatles in Mono-ში შეიტანეს.
სიმღერების სია
თითქმის ყველა სიმღერის ავტორები არიან ჯონ ლენონი და პოლ მაკ-კარტნი.
სერტიფიცირებები
† BPI-ს სერტიფიცირება შეეხო მხოლოდ 1994 წლიდან გაყიდულ დისკებს.
ჩრდილოეთ ამერიკული გამოცემა
ალბომის ამერიკული გამოცემა გამოვიდა 1964 წლის 26 ივნისს, ლეიბლზე United Artists Records, როგორც მონო, ასევე სტერეო ვერსიების სახით. ეს იყო The Beatles-ის მეოთხე ამერიკული გამოცემა. ალბომი მოხვდა Billboard 200-ის პირველ პოზიციაზე, სადაც 14 კვირის განმავლობაში იმყოფებოდა, რაც იმ წელს ნებისმიერი სხვა ალბომის წარმატებაზე გამარჯვება იყო.
სქოლიო
კატეგორია:The Beatles-ის საუნდტრეკები კატეგორია:1964 წლის ალბომები კატეგორია:Parlophone-ის ალბომები კატეგორია:ფილმების საუნდტრეკები კატეგორია:ები-როუდის სტუდიებში ჩაწერილი ალბომები კატეგორია:The Beatles-ის ალბომები კატეგორია:ალბომები ჯორჯ მარტინის პროდიუსერობით
გალენოსი
კლავდიუს გალენოსი/გალენუსი (Γαληνός; დ. 129, პერგამონი — გ. 200/216, რომი) — რომაელი ექიმი, ბუნებისმეტყველი და ფილოსოფოსი, ანტიკური მედიცინის კლასიკოსი. გალენოს ეკუთვნის მრავალი ნაშრომი ფილოსოფიაში, ლოგიკაში, გრამატიკასა და მათემატიკაში. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მისი სამედიცინო ხასიათის თხზულებები, სადაც გაშუქებულია ანატომიის, ფიზიოლოგიის, პათოლოგიის, ფარმაკოლოგიის, გინეკოლოგიისა და სხვა საკითხები.
ანატომიის და ფიზიოლოგიის შესწავლისას გალენოსი ფართოდ იყენებდა ცდებს ცხოველებზე, კვეთდა მაიმუნის, ღორისა და ძაღლის გვამებს, აკეთებდა ვივისექციას. მან ზუსტად აღწერა ხერხემლის სვეტის, ზურგისა და სხეულის სხვა ნაწილების კუნთები, ნერვული სისტემის სხვადასხვა წარმონაქმნი, გამოყო ძვლების ძირითადი ფორმები და არტერიის სამი შრე. ცდებით დაადგინა ზურგის ტვინის სეგმენტების ფუნქციური მნიშვნელობა. ამტკიცებდა, რომ ტვინი არის მოძრაობის, მგრძნობელობისა და სულიერი მოქმედების წყარო. დაასაბუთა, რომ სისხლის ძარღვებში გადის სისხლი და არა ჰაერი. აღწერა წამლის დამზადების იმ დროისათვის ცნობილი ხერხები. გალენოსმა დაამკვიდრა მცდარი შეხედულება, თითქოს ღვიძლი სისხლის მიმოქცევის მთავარი ორგანოა (ამ შეხედულებამ ანდრეას ვეზალიუსისა და უილიამ ჰარვეის აღმოჩენამდე იარსება).
ფსიქოლოგიური მოვლენების ახსნისას გალენოსი ემყარებოდა თავის ფიზიოლოგიურ შეხედულებებს, ცდილობდა გაერკვია ფსიქიკის სხეულებრივი საფუძვლები, რაც კარგად ჩანს მის მოძღვრებაში ტემპერამენტზე. გალენოსის მიხედვით, სულიერი ცხოვრების მატარებელია პნევმა-გამთბარი ჰაერის მსგავსი, ეთერისებრი სუბსტანცია. იგი განასხვავებდა სასიცოცხლო (ფიზიკურ) და ფსიქოლოგიურ პნევმას, რომელთაგან პირველი ღვიძლშია, მეორე კი — ტვინსა და ნერვებში.
გალენოსმა შექმნა სამედიცინო და ბიოლოგიური ცოდნის მთელი სისტემა და, მისმა ნაშრომებმა უდიდესი გავლენა იქონია მედიცინის შემდგომ განვითარებაზე. როგორც ექიმი, ის უცილობელ ავტორიტეტად ითვლებოდა მთელი შუა საუკუნეების მანძილზე.
ლიტერატურა
კატეგორია:ძველი რომაელი მედიკოსები კატეგორია:რომაელი ფილოსოფოსები კატეგორია:დაბადებული 129 კატეგორია:გარდაცვლილი 200
ასფურცელა
გვხვდება აღმოსავლეთ ნახევარსფეროს ზომიერ სარტყელში. საქართველოში გავრცელებულია მთიულეთის, მესხეთ-ჯავახეთის ველებზე, მშრალსა და ქვიან ფერდობებზე იზრდება ორი სახეობა — Tanacetum abrotanifolium და Tanacetum vulgare, რომლის მიწისზედა ნაწილები შეიცავს მთრიმლავ ნივთიერებებს, ეთეროვან ზეთებსა და ფისს. გამხმარი ყვავილებისაგან ამზადებენ ინსექტიციდებს.
ლიტერატურა
*
აზერბაიჯან-კუბის ურთიერთობები
აზერბაიჯან-კუბის ურთიერთობები აღნიშნავს ორმხრივ ურთიერთობებს აზერბაიჯანის რესპუბლიკასა და კუბის რესპუბლიკას შორის პოლტიკის, სოციო-ეკონომიკურ, კულტურულ და სხვა სფეროებში. ორ ქვეყანას შორის ურთიერთანამშრომლობა ხორციელდება ისეთ სფეროებში, როგორიცაა: კულტურა, სპორტი, ენერგეტიკა, ტურიზმი, ვაჭრობა, ფარმაცევტიკა და სხვ.
დიპლომატიური ურთიერთობები
აზერბაიჯანსა და კუბას შორის დიპლომატიური ურთიერთობები 1992 წლის 27 მარტს დამყარდა. აზერბაიჯანის საელჩო კუბაში (ჰავანა) 2007 წელს გაიხსნა, ხოლო კუბის საელჩო აზერბაიჯანში (ბაქო) 2008 წლიდან ფუნქციონირებს. აზერბაიჯანის ელჩი კუბაში არის იაშარ ალიევი, ხოლო კუბის ელჩი აზერბაიჯანში - მარსელო კაბალერო ტორესი.
უმაღლესი დონის შეხვედრები
2005 წლის 19 სექტემბერს, გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის მე-60 ჩარჩო-კონვენციის ფარგლებში კუბის საგარეო საქმეთა მინისტრს, ფერნანდო როგსა და აზერბაიჯანის საგარეო საქმეთა მინისტრს, ელმარ მამედიაროვს შორის შეხვედრა გაიმართა. 2006 წლის 28-30 სექტემბერს ელმარ მამედიაროვი კუბაში ოფიციალური ვიზიტით იმყოფებოდა. 2011 წლის 8 თებერვალს კუბის საგარეო საქმეთა მინისტრი, ბრუნო როდრიგეს პარილა ოფიციალური ვიზიტით იმყოფებოდა აზერბაიჯანში. 2019 წლის ოქტომბერში კუბის პრეზიდენტი, მიგელ დიას-კანელი მიუმხრობლობის მოძრაობის XVIII სამიტზე, რომელიც ბაქოში ტარდებოდა, აზერბაიჯანს ეწვია.
პარლამენტთაშორისი ურთიერთობები
აზერბაიჯანის მილი მეჯლისში ფუნქციონირებს აზერბაიჯან-კუბის პარლამენტთაშორისი სამუშაო ჯგუფი. კუბის ეროვნულ ასამბლეაში მოქმედებს კუბა-აზერბაიჯანის პარლამენტთაშორისი სამუშაო ჯგუფი. გუნდის ლიტერი ელბის პერეს ოლივერაა.
აზერბაიჯანის რესპუბლიკასა და კუბის რესპუბლიკას შორის იურიდიული ურთიერთობები რეგულირდება ათი დოკუმენტის მეჩვეობით.
კუბა-აზერბაიჯანის მთავრობათშორისი კომისიის პირველი სესია 2007 წლის ნოემბერში ჰავანაში ჩატარდა. მეორე სესია მომდევნო წლის ნოემბერში ჩატარდა.
ეკონომიკური თანამშრომლობა
2007 წლის დეკემბერში აზერბაიჯანის მთავრობის დელეგაციის ჰავანაში ვიზიტის დრო ენერგეტიკის სფეროში ურთიერთთანამშრომლობის სამომავლო გეგმები განიხილეს. 2010 წლის ოქტომბერში აზერბაიჯან-კუბის პირველი ბიზნეს-ფორუმი გაიმართა. კუბიდან აზერბაიჯანში ძირითადად ალკოჰოლის, სიგარების და თამბაქოს პროდუქტების, ხელჩანთების, საფოსტო მარკების და სხვ. იმპორტი ხდება. კუბის მთავარი ინტერესი აზერბაიჯანის ნავთობისა და ბუნებრივი აირის სექტორია.
სხვა სფეროები
2008 წელს კუბას ასობით აზერბაიჯანელი ტურისტი ეწვია. 2009 წლის დეკემბერში აზერბაიჯანის სპორტისა და ახალგაზრდობის მინისტრმა, აზად რაჰიმოვმა და კუბის სპორტის, ფიზკულტურისა და რეკრეაციის ეროვნული ინსტიტუტის პირველი ვიცე-პრეზიდენტმა, რობერტო ლეო რიჩარდმა ხელი მოაწერეს შეთანხმებას სპორტის სხვადასხვა სახეობაში საერთო ღონისძიებების ჩატარებისა და გამოცდილების გაზიარების შესახებ. 2010 წლის 4-6 მარტს კუბაში აზერბაიჯანის კულტურის ფესტივალი გაიმართა.
2010 წელს აზერბაიჯანის კომუნიკაციებისა და საინფორმაციო ტექნოლოგიების მინისტრის, ალი აბასოვის ინიციატივით, კუბაში კომპიუტერების მწარმოებელი ქარხნის მშენებლობა დაიწყო.
სოფლის მეურნეობის სფეროში აზერბაიჯანსა და კუბას შორის ურთიერთთანამშრომლობა ხორციელდება მსხვილფეხა რქოსანი პირუტყვის, თამბაქოს, ჩაის წარმოები, მებაღეობისა და სხვ. სექტორებში. 2017 წელს კუბის ჭადრაკის ფედერაციის ვიცე-პრეზიდენტის, კარლოს რივერა გონსალესის ინიციატივით ორი ქვეყნის ჭადრაკის ფედერაციებს შორის ურთიერთთანამშრომლობის მემორანდუმი გაფორმდა.
დღეისთვის აზერბაიჯანის სახელმწიფო ნავთობის აკადემიაში ასამდე კუბელი სტუდენტი სწავლობს. ორი ქვეყანა ურთიერთთანამშრომლობს მობილური კომუნიკაციების და ინტერნეტ მომსახურების სფეროშიც.
კომპლექსური ურთიერთდამოკიდებულების თეორია
კომპლექსური ურთიერთდამოკიდებულების თეორია საერთაშორისო ურთიერთობათა პლურალისტური ხედვის პირმშოა. მისი ავტორები და მიმდევრები პრინციპულ საკითხებშციად მიიჩნევენი რეალიზმს უპირისპირდებიან და მას თანამედროვე საერთაშორისო პოლიტიკური და განსაკუთრებით ეკონომიკური მოვლენებისა და პროცესების ანალიზისათვის გამოუსადეგარ, მოძველებულ კონცეფციად მიიჩნევენ.
კომპლექსური ურთიერთდამოკიდებულების თეორიის თანახმად, თანამედროვე საერთაშორისო პოლიტიკური და ეკონომიკური ურთიერთობები ბევრად უფრო რთული და მრავალფეროვანი პროცესია, ვიდრე ამას პოლიტიკური რეალიზმის კონცეფცია გვიხატავს. შემთხვევითი არ არის, რომ ამ კონცეფციის მანიპესტად წოდებული რ. კიოჰენისა და ჯ. ნაის წიგნი „ძალაუფლება და ურთიერთდამოკიდებულება“ შემდეგი სიტყვებით იწყება: „ჩვენ ურთიერთდამოკიდებულების ეპოქაში ვცხოვრობთ. ეს ბუნდოვანი წინადადება გამოხატავს არასაკმარისად გაცნობიერებულ, მაგრამ ფართოდ გავრცელებულ შეგრძნებას, რომ მსოფლიო პოლიტიკის არსი იცვლება“.
კატეგორია:თეორიები კატეგორია:საერთაშორისო ურთიერთობები
სუმის ოლქი
thumb|250px
სუმის ოლქი (Сумська область) — ოლქი ჩრდილო–აღმოსავლეთ უკრაინაში. მისი დედაქალაქია სუმი. 2006 წლის აღწერით, ოლქის მოსახლეობა შეადგენს 1,221,368 კაცს. ფართობი – 23,834 კმ²
რესურსები ინტერნეტში
სუმის ოლქის ოფიციალური ვებ-გვერდი
სქოლიო
კატეგორია:უკრაინის ოლქები
კრისტიან აბიატი
ბიოგრაფია
აბიატი პროფესიონალურ კარიერას 1994 წლიდან შეუდგა იტალიურ კლუბ „მონცაში“, სადაც თამაშობდა 1998 წლამდე. ამავე წელს იგი გადავიდა „მილანში“. ამ გუნდში მონაწილეობა მიიღო 300-მდე ოფიციალურ მატჩში. ის იჯარით იმყოფებოდა „ბორგოსეზიაში“, იუვენტუსში, ტორინოსა და ატლეტიკო მადრიდში. კარიერის განმვალობაში მას მოგებული აქვს სამი სერია ა, ერთი კოპა იტალია, ორი სუპერკოპა იტალია, ერთი უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგა და ერთიც უეფა-ს სუპერთასი.
მიუხედავად იმისა, რომ აბიატი მონაწილეობას იღებდა ევრო 2000-სა და (სადაც გუნდმა მიაღწია ფინალს) 2002 წლის მსოფლიო ჩემპიონატში, მისი დებიუტი ნაკრებში შედგა შვეიცარიის წინააღმდეგ ამხანაგურ მატჩში 2003 წელს. საერთო ჯამში სანაკრებო დონეზე ჩაატარა 4 მატჩი.
აბიატიმ საფეხბურთო კარიერა 2016 წელს დაასრულა. იგი აღიარებული არის იტალიის ერთ-ერთ საუკეთესო მეკარედ.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1977 კატეგორია:დაბადებული 8 ივლისი კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთელები კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები კატეგორია:სერია B-ს ფეხბურთელები კატეგორია:მილანის ფეხბურთელები კატეგორია:მონცას ფეხბურთელები კატეგორია:იუვენტუსის ფეხბურთელები კატეგორია:ტორინოს ფეხბურთელები კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები კატეგორია:ატლეტიკო მადრიდის ფეხბურთელები კატეგორია:იტალიის ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:2000 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:2002 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
მარიამ კახელიშვილი
მარიამ კახელიშვილი (დ. 9 ოქტომბერი, 1995, წყნეთი) — ქართველი მომღერალი, საბავშვო ევროვიზიის საქართველოს წარმომადგენელი სიმღერით „მარი დარი“. სიმღერა 3 წლის ასაკიდან დაიწყო. პირველად კონკურსზე „გაზაფხულის ზარები“ 5 წლის ასაკში გამოჩნდა და ლაურეატის წოდება მოიპოვა. 2005 წელს გოგი დოლიძის სახელობის კონკურსზე მიიღო დიპლომი. 12 წლის ასაკში გაემგზავრა ეგვიპტეში, სადაც მონაწილეობა მიიღო ბავშვთა სიმღერის საერთაშორისო ფესტივალზე. 2007 წელს მსოფლიო მუსიკის პირველი ფესტივალის ლაურეატი გახდა. 2008 წელს მარიამ კახელიშვილი საბავშვო ევროვიზიის ეროვნულ კონკურსზე მეორე ადგილის მფლობელი გახდა. 2010 წელს მე-3 ადგილი დაიკავა რუსთავი 2-ის ტელეგადაცემაში „ნიჭიერი“. 2010 წელს საბავშვო ევროვიზიის შიდა შესარჩევ კონკურსზე მარიამ კახელიშვილი გიგა კუხიანიძის საპროდიუსერო ცენტრმა „ბზიკებისსტუდიომ“ წარადგინა.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მომღერლები კატეგორია:ევროვიზიის ბავშვთა სიმღერის კონკურსის მონაწილეები კატეგორია:დაბადებული 1995 კატეგორია:დაბადებული 9 ოქტომბერი
971
თარიღი უცნობია
*
მეღორღია
მეღორღია (Oenanthe) — ფრინველთა გვარი ბეღურასნაირთა რიგისა. გავრცელებული არიან ევროპაში, აფრიკაში, ჩრდილოეთ ამერიკაში. ბუდობენ კლდეთა ნაპრალებში, ქვებს შორის, ხევებში და სხვა. დედალი მაისში დებს 4–8 კვერცხს, კრუხობს ორ კვირამდე. საქართველოში (ზღვის დონიდან 3000–3500 მ-მდე) გვხვდება 3 სახეობა: ჩვეულებრივი მეღორღია (Oenanthe oenanthe), შავამლაყი მეღორღია (Oenanthe hispanica) და ცეკვია მეღორღია (Oenanthe isabellina). ისინი ჩვენში აპრილში მოფრინავენ და სექტემბრამდე რჩებიან. სასარგებლო მწერიჭამია ფრინველებია.
ლიტერატურა
* კატეგორია:მემატლიასებრნი
Daphnella atractoides
Daphnella atractoides — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
მერჩხეთი
მერჩხეთი — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ხულოს მუნიციპალიტეტში (ღორჯომის თემი). მდებარეობს მესხეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ღორჯომისწყლის (აჭარისწყლის მარჯვენა შენაკადი) ზემოთში. ზღვის დონიდან 1550 მ, ხულოდან 16 კმ.
Daphnella atractoides
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
მერჩხეთი
სქოლიო
კატეგორია:ხულოს მუნიციპალიტეტის სოფლები
G-Power
მინი|270პქ|მარცხნივ|G-Power M5 Hurricane RR G-Power — გერმანული საავტომობილო კომპანია. მდებარეობს ქალაქ არეზინგში. 1983 წლიდან კომპანია BMW-ს ავტომობილებს უწევს ტიუნინგს. 1971 წლიდან BMW-სთან თანამშრომლობა დაიწყო იოჰან გრომიშმა, რომელმაც 1983 წელს დააარსა საკუთარი კომპანია. ტიუნინგ-ატელიეს ეწოდა „G-Power“. კომპანიის იფიციალური ისტორია დაახლოებით 30 წელს მოიცავს, თუმცა გრომიშს მუშაობის თითქმის 40 წლიანი სტაჟი აქვს. ტიუნინგ-ატელიემ დაამყარა სიჩქარის მსოფლიოს ახალი რეკორდი სერიული წარმოების სედანებს შორის. როდესაც კომპანიის თანამშროლები დაკავდნენ BMW M5-ის დახვეწით, ავტომობილმა 2008 წელს განავითარა რეკორდული სიჩქარე — 367.4 კმ/სთ, ხოლო 2010 წელს გააუმჯობესა წინა რეკორდი — 372 კმ/სთ. G-Power M5 Hurricane-ს აქვს 5 ლიტრიანი V-10 ძრავა. 2012 წელს გამოვიდა ახალი G-Power M5 Hurricane RR, რომელიც გამოიმუშავებს 830 ცხენის ძალას.
სქოლიო
კატეგორია:BMW კატეგორია:1983 წელს დაარსებული კომპანიები
პირველი მსოფლიო ომი
მინი|250პქ|მარჯვნივ|პირველი მსოფლიო ომის ალიანსები. წითლად [[გერმანია|გერმანიის და ავსტრიის მოკავშირეები, ლურჯად ანტანტა და მათი მოკავშირეები]]
thumb|300px|ევროპის პოლიტიკური რუკა [[1914 წელს]]
პირველი მსოფლიო ომი (ცნობილი როგორც ომი ყველა ომის დასასრულებლად (The war to end all wars) და დიდი ომი (The Great War)) — ერთ-ერთი ყველაზე ფართომასშტაბიანი სამხედრო კონფლიქტი კაცობრიობის ისტორიაში (მეორე მსოფლიო ომამდე), რომელსაც დაახლოებით 8.5 მილიონი მებრძოლის და 13 მილიონი მშვიდობიანი მოქალაქის სიცოცხლე შეიწირა, გამოწვეული გენოციდების და ომთან დაკავშირებული ესპანური გრიპის შედეგად კიდევ 17-100 მილიონი ადამიანი დაიღუპა.
მოკავშირეთა ძალებმა ბრიტანეთის, საფრანგეთის, რუსეთისა და მოგვიანებით, იტალიისა და აშშ-ის მეთაურობით დაამარცხეს ცენტრალური ძალები გერმანიის იმპერიის, ავსტრია-უნგრეთისა და ოსმალეთის იმპერიის აქსისში.
ბრძოლების უდიდესი ნაწილი განხორციელდა დასავლეთის ფრონტის გასწვრივ ჩრდილოეთის ზღვიდან შვეიცარიის საზღვრამდე. აღმოსავლეთის ფრონტზე, კონფლიქტის მასშტაბი იგივე იყო, თუმცა ინფრასტრუქტურის განუვითარებლობის გამო ტექნიკურად ნაკლებად აღჭურვილი. შეტაკებები განხორციელდა ზღვაზე და მის ქვეშ, და პირველად ისტორიაში - ჰაერშიც.
ომს შედეგად ოთხი იმპერიის დაშლა მოჰყვა: ავსტრია-უნგრეთის, გერმანიის, ოსმალეთისა და რუსეთის. გერმანიამ დაკარგა მისი ზღვისიქითა იმპერია და ახალი სახელმწიფოები - ჩეხოსლოვაკია, პოლონეთი და იუგოსლავია შეიქმნა. ამ ომის შედეგები მნიშვნელოვანი ფაქტორი გახდა მეორე მსოფლიო ომის განვითარებაში დაახ. 20 წლით გვიან.
ევროპის პოლიტიკური მდგომარეობა XX საუკუნის დასაწყისში
XX საუკუნის დასაწყისში ევროპა იყო მსოფლიო პოლიტიკის ცენტრი, აღმოსავლეთით მდებარეობდა უზარმაზარი რუსეთის იმპერია, დასავლეთით პრუსიასთან ომის შედეგად დაკნინებული ავსტრია-უნგრეთი და საფრანგეთთან ომში გამარჯვებული და გაძლიერებული გერმანიის იმპერია. გერმანიის და საფრანგეთის შეიარაღებული ძალები ძალიან ძლიერი იყო, გერმანიას სურდა მზარდი ამბიციების დაკმაყოფილება, ხოლო საფრანგეთი ოცნებობდა ელზას-ლოთარინგიას დაბრუნებაზე. მიუხედავად ამისა ევროპის ყველაზე ძლიერი სახელმწიფო მაინც ბრიტანეთი რჩებოდა. ბრიტანეთის იმპერიას ეკავა დედამიწის მეექვსედი ნაწილი. ამხელა იმპერიის შესანარჩუნებლად ბრიტანელებს მსოფლიოში საუკეთესო ფლოტი ჰყავდათ.
ევროპის გარეთ არსებობდა ორი ძლიერი სახელმწიფო, რომლებიც აქტიურად ცდილობდნენ საერთაშორისო ასპარეზზე გამოსვლას, ეს იყო ამერიკის შეერთებული შტატები და იაპონია. ბოლო ათწლეულების მანძილზე აშშ-ს ეკონომიკა საგრძნობლად წინ წავიდა და ქვეყანაში არ წყდებოდა იმიგრანტების დინება. იაპონია კი, რომელიც XIX საუკუნის შუა პერიოდამდე ჩაკეტილ ცხოვრებას ეწეოდა, ახლა ცდილობდა დაწეოდა სამხედრო და ტექნოლოგიურ სფეროში დასავლეთ ევროპას. ჩინეთთან და რუსეთთან ომებში მათ გამარჯვება მოიპოვეს, რამაც მათი ამბიციები გაზარდა.
გერმანიას XX საუკუნის დასაწყისიდან სურდა სხვა ევროპული ქვეყნების მსგავსად მოეპოვებინა აფრიკასა და აზიაში კოლონიები. რიგ კოლონიალურ კონფლიქტებში გერმანელები ეხმარებოდნენ აჯანყებულ ერებს, საფრანგეთისა და ინგლისის წინააღმდეგ, რის გამოც გერმანიის ურთიერთობები ინგლისთან და საფრანგეთთან სერიოზულად დაიძაბა.
ამ კოლონიალურმა კონფლიქტებმა გამოიწვია ევროპაში რამდენიმე მტრული ბანაკის ჩამოყალიბება. გერმანელებმა და ავსტრიელებმა შექმნეს თავდაცვითი კოალიცია, იტალია დაუკავშირდა საფრანგეთს, გერმანიის ინდუსტრიის ზრდით შეწუხებულმა ინგლისმა კი შექმნა კავშირები საფრანგეთთან და რუსეთთან, ამ კავშირს ანტანტა ეწოდა.
ბალკანეთის ნახევარკუნძული ეკუთვნოდა დასუსტებულ ოსმალეთის იმპერიას, ავსტრიასაც და რუსეთსაც ჰქონდათ ამ რეგიონში თავისი ინტერესები. 1912 წელს ამ რეგიონში დაიწყო განმათავისუფლებელი ომი, რაც 1913 წელს თურქების ევროპიდან განდევნით დასრულდა, მაგრამ ახლადჩამოყალიბებული ბალკანური სახელმწიფოები უკმაყოფილონი დარჩნენ, სერბეთსაც და ბულგარეთსაც სურდა მეზობლების ხარჯზე საკუთარი ტერიტორიების გაფართოება.
1914 წლის 28 ივნისს ავსტრია-უნგრეთის ტახტის მემკვიდრე ერცჰერცოგი ფრანც ფერდინანდი ჩავიდა სარაევოში ოფიციალური ვიზიტით, სადაც მას ახალგაზრდა სტუდენტმა გავრილო პრინციპმა მოუწყო თავდასხმა და მოკლა.
ომის გამოცხადება
ავსტრია-უნგრეთის ტახტის მემკვიდრეზე თავდასხმაში ავსტრიელებმა დამნაშავედ სერბები მიიჩნიეს და გერმანიასთან კონსულტაციის შემდეგ 23 ივლისს ვენამ სერბეთს შემდეგი ულტიმატუმი წარუდგინა: სერბეთს უნდა შეეწყვიტა ანტიავსტრიული პროპაგანდა და დაეშვათ ავსტრიელი წარმომადგენლები მკვლელობის გამოსაძიებლად. სერბებმა უკანასკნელი პუნქტი არ მიიღეს, რის შედეგადაც 28 ივლისს ავსტრიამ ომი გამოუცხადა მათ. მსოფლიო ისტორიაში ომის გამოცხადება პირველად მოხდა ტელეგრამით.
გერმანიამ გააფრთხილა რუსეთი, რომ თუ ეს უკანასკნელები მობილიზაციას გამოაცხადებდნენ, გერმანია მათ ომს უცხადებდა. 30 ივლისს, როდესაც ავსტრიულმა არტილერიამ დაბომბა ბელგრადი, რუსებმა გამოაცხადეს მობილიზაცია და იმავე საღამოს პირველებმა გადალახეს გერმანიის იმპერიის აღმოსავლეთი საზღვარი და გერმანიასთან ომში ჩაებნენ. 1 აგვისტოს საფრანგეთმა გამოაცხადა მობილიზაცია და 2 დღეში, 3 აგვისტოს გერმანიამ საფრანგეთსაც ომი გამოუცხადა.
ინგლისს ჯერ ნეიტრალიტეტის შენარჩუნება სურდა, მაგრამ 4 აგვისტოს გერმანიის ჯარები შეიჭრნენ ბელგიაში, რამაც ინგლისის მთავრობას აზრი შეაცვლევინა და 5 აგვისტოს ბრიტანეთის ომში ჩაება.
პირველი საბრძოლო მოქმედებები დასავლეთ ფრონტზე
გერმანელები შესანიშნავად აცნობიერებდნენ, რომ ერთდროულად ომი საფრანგეთთანაც და რუსეთთანაც ძალიან რთული იქნებოდა. ისიც ცნობილი იყო, რომ საფრანგეთი ბევრად სწრაფად ჩაატარებდა მობილიზაციას, ამიტომ გადაწყდა, რომ საფრანგეთისთვის, რაც შეიძლება მალე, მიეყენებინათ ძლიერი დარტყმა, რათა რუსეთთან უფრო თავისუფლად ეომათ. მიიჩნეოდა, რომ ფრანგები, უპირველეს ყოვლისა, ეცდებოდნენ, 1870 წელს დაკარგული ელზასის და ლოტარინგიის დაბრუნებას, ამიტომ გერმანელებმა ჯარები ჩრდილოეთიდან - ბელგიიდან შეიყვანეს და განიზრახეს, ფრანგებისთვის ზურგიდან დაერტყათ. ეს გეგმა ეკუთვნოდა გერმანიის გენერალური შტაბის უფროსს გრაფ ალფრედ ფონ შლიფენს. ეს გეგმა არ მოიწონა ახალმა მეთაურმა ჰელმუტ ფონ მოლტკემ და მანვე შეცვალა. ახალი მონახაზის მიხედვით, ბელგიის გავლით საფრანგეთში შეჭრის შემდეგ, ჯარები ელზასსა და ლოტარინგიაში უნდა გაემაგრებინათ. მოგვიანებით ეს ცვლილება ძალიან ძვირად დაუჯდა გერმანიას.
გერმანიის ჯარი იყო ძალიან კარგად გაწვრთნილი და მათი არტილერია იმ დროინდელ მსოფლიოში საუკეთესო იყო, ხოლო საფრანგეთის ჯარის უპირატესობად მათი საბრძოლო ჟინი მიიჩნეოდა. ამიტომ ფრანგებმა გადაწყვიტეს, თავიდანვე ინიციატივა საკუთარ ხელში აეღოთ და მთავარი დარტყმა, სწორედ, ელზასზე და ლოტარინგიაზე განეხორციალებინათ.
ევროპის სხვა ქვეყნებისგან განსხვავებით ბრიტანული არმია მხოლოდ მოხალისეებით იყო დაკომპლექტებული, ამიტომ იგი, შედარებით, მცირერიცხოვანი იყო, მაგრამ საკმაოდ კარგად მომზადებული. ამის გათვალისწინებით, ფრანგებს მათი ფლოტის იმედი უფრო ჰქონდათ, მით უმეტეს, რომ ბრიტანულ არმიას არ ჰყავდა კარგად მომზადებული რეზერვები. ომის დაწყებისთანავე, შეთანხმების თანახმად, ბრიტანელებმა გადასხეს საფრანგეთში ოთხი დივიზია და რამდენიმე კავალერისტული დანაყოფი.
ლორდ კიტჩენერმა, ბრიტანეთის სამხედრო მინისტრმა, გამოაცხადა მოხალისეთა მიღება ჯარში. მიუხედავად იმისა, რომ მსურველი ბევრი იყო, მათ გაწვრთნას არაერთი თვე დასჭირდა. ამ ჯარს კიტჩენერის „ახალი ჯარი“ უწოდეს.
14 აგვისტოს გერმანელებმა ბელგიის დედაქალაქი ბრიუსელი დაიკავეს. იმავე დღეს ფრანგები შევიდნენ ელზასსა და ლოტარინგიაში, სადაც თავდაპირველად უკან დახიეს გერმანელები, მაგრამ შემდეგ გერმანული არტილერიისა და ტყვიამფრქვევების მიწოლით თვითონ დაიხიეს უკან. უკან დახევისას, ფრანგებმა ორ კვირაში 300 000 კაცი დაკარგეს. ჩრდილო დასავლეთით კი გერმანელებს ეწინააღმდეგებოდა ერთი ფრანგული არმია და ბრიტანული საექსპედიციო კორპუსი. ფრანგებმა და ინგლისელებმა დაიხიეს პარიზისკენ.
thumb|200px|პარიზელ ტაქსისტებს გადაჰყავთ ახლად ჩამოყალიბებული მეექვსე არმია ფრონტზე, რომელმაც უნდა დაარტყას გერმანულ ჯარებს მდინარე მარნაზე. ასეთი ხერხით, ტაქსით, 60 000 ჯარისკაცი ჩავიდა ფრონტზე
ბრძოლა არმიებს შორის მოხდა არა პარიზიდან დასავლეთით, როგორც ეს თავდაპირველად ჩაფიქრებული იყო გერმანელების მიერ, არამედ - აღმოსავლეთით. ფრანგების არმიას კიდევ ერთი ჯარი შეემატა, რომელიც ფრონტზე პარიზელმა ტაქსისტებმა მოიყვანეს. მდინარე მარნასთან მომხდარმა ბრძოლამ კი საბოლოოდ დაასამარა ფონ შლიფენის გეგმები. გერმანელებმა დაიხიეს მდინარე ენისკენ, სადაც გამაგრდნენ.
პირველი საბრძოლო მოქმედებები აღმოსავლეთ ფრონტზე
აღმოსავლეთ ფრონტზე გერმანიის მცირერიცხოვანი ჯარები იდგნენ აღმოსავლეთ პრუსიაში, სადაც მათ თავი უნდა დაეცვათ ახალი დანამატების მიღებამდე. ავსტრიელები ჯერ კიდევ იბრძოდნენ სერბეთში, როდესაც ავსტრიის გენშტაბის უფროსმა კონრად ფონ გეტცენდორმა დაიწყო რუსულ პოლონეთზე თავდასხმის გეგმის შემუშავება. მას ჩრდილოეთიდან გერმანელების დახმარების იმედი ჰქონდა.
ავსტრიის შეიარაღებულ ძალებს ერთი სერიოზული ნაკლი ჰქონდა, მიუხედავად კარგი გაწვრთნისა და შეიარაღებისა, იგი ეთნიკურად ძალიან არაერთფეროვანი იყო და მისი ჯარისკაცები ათამდე სხვადასხვა ენაზე საუბრობდნენ. თან ყოველთვის იყო საშიშროება რომ ბრძოლისას ისინი თავის ეთნიკური მოძმეების წინააღმდეგ აღმოჩნდებოდნენ, ამ ყველაფრის გათვალისწინება უწევდა სარდლობას.
აღმოსავლეთ პრუსიაში სიტუაცია ბევრად უფრო დრამატულად განვითარდა. 17 აგვისტოს რუსულმა კავალერიამ რენენკამპფის მეთაურობით გადაკვეთა საზღვარი და სამ დღეში შეუტია გერმანიის მერვე არმიას გუმბინემთან. მარჯვენა ფლანგზე რუსების შეტევა შეაჩერეს, მაგრამ ცენტრალურ ნაწილში რუსებმა მიაღწიეს წარმატებას. გერმანელებს დაეწყოთ პანიკა და არმიის მხედართმთავარმა ფონ პრიტვიცმა უკან დახევა დაიწყო.
23 აგვისტოს პრიტვიცი შეცვალეს პაულ ფონ ჰინდენბურგით ხოლო შტაბის უფროსად დაინიშნა ერიხ ფონ ლუდენდორფი. გერმანელებმა შესანიშნავად იცოდნენ რუსების ყველა გეგმები, რადგან რუსები ატარებდნენ დაუშიფრავ მოლასპარაკებებს პრიმიტიული აპარატურით. 26 აგვისტოს გერმანელებმა შეუტიეს რუსებს და 4 დღიანი ბრძოლის შედეგად გაანადგურეს სამსონოვის მეორე არმია. ამის შემდეგ რენენკამპფის პირველ არმიას შეუტიეს და მაზურიის ტბებთან ბრძოლის შემდეგ ნემანს იქით განდევნეს. რუსებმა 60 000 ადამიანი დაკარგეს.