cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
სიმღერა ნიბელუნგებზე
სიუჟეტი
შეურაცხყოფილი ბრუნჰილდე ატირდა. მართალია, ზიგფრიდმა ყოველივე უარყო, მაგრამ ბურგუნდელებმა გადაწყვიტეს, არ შეერჩინათ მისთვის მათი დედოფლის ცრემლები.
ჰაგენმა მზაკვრული გეგმა შეიმუშავა, თითქოს საქსებისა და დანიის მეფეები მათთან საომრად ემზადებოდნენ. ზიგფრიმა ბურგუნდებს დახმარება შესთავაზა. ჰაგენმა კრიმჰილდეს ცბიერებით დასტყუა ზიგფრიდის საიდუმლო. ქალს მისთვის უნდა გაენდო ქმრის დაუცველი ადგილის შესახებ, რომ ბრძოლის ველზე ჰაგენს იგი ხიფათისგან დაეცვა. კრიმჰილდე ანკესს წამოეგო.
ამასობაში ცრუ ელჩები იუწყებოდნენ, რომ ომი აღარ შედგებოდა. მაშინ მეფემ სანადიროდ წასვლა ბრძანა. წყაროზე წყლის დასალევად დახრილ ზიგფრიდს ჰაგენმა ბეჭებში შუბი ჩასცა.
მოკლულის ცხედარი ჩუმად მიიტანეს სასახლეში და კრიმჰილდეს ოთახის კართან დატოვეს. კრიმჰილდემ ბრძანა იგი ტაძარში გადაესვენებინათ და ყოველი მიმსვლელი მიახლოებოდა ცხედარს. მაშინ გამოჩნდებოდა, თუ ვინ იყო მკვლელი. ოდიდგან ასე ხდებოდა, მოკლულს ჭრილობიდან სისხლი სდიოდა მკვლელის მიახლოებისას.
გაირკვა, რომ ამ უბედურებაში ჰაგენი იყო დამნაშავე. კრიმჰილდე გუნთერის გამოც გულნატკენი დარჩა, რადგან ამ უკანასკნელმა მკვლელი დაიცვა - ზიგფრიდი არა მან, არამედ ყაჩაღებმა მოკლესო.
სამშობლოში უკან გაბრუნებულ მამამთილს ქალი აღარ გაჰყვა, მიუხედავად იმისა, რომ ის მას ნიდერლანდის გვირგვინს ჰპირდებოდა.
მოგვიანებით ჰაგენმა ნიბელუნგების განძი მიისაკუთრა და რაინის ფსკერზე ჩაძირა. ამან კიდევ უფრო გააგულისა კრიმჰილდე.
გავიდა ხანი. როდესაც ჰუნთა მეფე ეტცელს მეუღლე, ჰელხე დედოფალი, გარდაეცვალა, მეორე ცოლის შერთვა გადაწყვიტა. ახლობლებმა მას ზიგფრიდის ქვრივი ურჩიეს და ეტცელმაც ელჩობა გაგზავნა ბურგუნდიაში. ქორწინების წინააღმდეგი თავად კრიმჰილდე და ასევე ჰაგენი იყვნენ, სხვა ყველა მოხარული იყო ამ ამბისა. ქალს არ სურდა წარმართ მეფეს გაჰყოლოდა ცოლად. ჰაგენს კი იმის შიში ჰქონდა, რომ ეტცელის გვერდით კრიმჰილდე სახიფათო ხდებოდა.
ცამეტ წელიწადს იცხოვრა კრიმჰილდემ უშფოთველად. ერთხელაც ქმარს სთხოვა თავისთან მოეწვიათ ბურგუნდელი მეფეები. ჰაგენის სტუმრობა ძალიან ეწადა.
ბურგუნდები დიდ ამალით გაემგზავრნენ. მიუხედავად იმისა, რომ გუნთერის დედა წინააღმდეგი იყო. ავი სიზმრის გამო გული ცუდს უგრძნობდა. ენახა, თითქოს მათ მხარეში ყველა ფრინველი დაეხოცათ.
როცა ამალა მდინარე მაინს მიადგა, გადასასვლელი ვერსად ნახეს. ჰაგენმა ორი ზღვის ქალი შეამჩნია, რომელნიც მდინარეში ბანაობდნენ და ჩუმად ტანსაცმელი მოპარა. ქალებმა სთხოვეს, ტანსაცმელი დაგვიბრუნე და მომავალს გიწინასწარმეტყველებთო. ასე შეიტყო ჰაგენმა ჰუნთა ქვეყანაში მოსალოდნელი დიდი განსაცდელის შესახებ. ქალების თქმით, ცოცხალი არავინ გადარჩებოდა, გარდა მეფის კაპელანისა (მღვდლისა). ჰაგენმა ვერ გაბედა ეს ამბავი ბატონებისთვის გაემხილა. როდესაც ბურგუნდელები მდინარეზე გადადიოდნენ, მან ისეთი რამ მოიმოქმედა, რასაც სხვებმა ახსნა ვერ მოუნახეს: ჰაგენმა კაპელანს ხელი ჰკრა და წყალში გადააგდო. მღვდელმა ცურვა არ იცოდა, მაგრამ ღვთის შეწევნით როგორღაც უკან ნაპირზე დაბრუნდა. მაშინ კი დარწმუნდა ტრონიელი, რომ ქალებმა სიმართლე უთხრეს.
სტუმრები კრიმჰილდემ ყალბი სიხარულით მიიღო. დიტრიხ ბერნელმა ისინი გააფრთხილა, რომ სიფრთხილე მართებდათ, რადგან ხშირად ესმოდა, თუ როგორ მოსთქვამდა დედოფალი და იგლოვდა ჯერ კიდევ ზიგფრიდს. კრიმჰილდე იმანაც გააღიზიანა, რომ ჰაგენი ზიგფრიდის ნაქონ ხმალს - ბალმუნგს დაუფარავად ატარებდა. მან მოახერხა საკუთარი ქვეშევრდომები ჰაგენის საწინააღმდეგოდ განეწყო.
კრიმჰილდემ ჰაგენს შესთავაზა, რომ ნიბელუნგების განძის სანაცვლოდ სამშობლოში უვნებელს გაუშვებდა. მან კი უპასუხა, რომ ფიცი ჰქონდა დადებული და განძს არავის მისცემდა, მისი ერთი მეფე თუ მაინც იქნებოდა ცოცხალი. ქალმა ბრძანა, მეფე გუნთერისთვის თავი მოეკვეთათ. ტრონიელმა არც ამ შემთხვევაში გაამხილა განძის ადგილ-სამყოფელი. მაშინ გამძვინვარებულმა კრიმჰილდემ თვითონ მოჰკვეთა თავი საძულველ მტერს. ამ ამბავს შეესწრო დიტრიხ ბერნელის რაინდი ჰილდებრანდი და იმდენად შეძრწუნდა, რომ ქალი სიცოცხლეს გამოასალმა.
ასე დასრულდა დიდი სისხლისღვრა, რომელიც თავად კრიმჰილდეს არ სურდა. მისი შურისძიება მხოლოდ ჰაგენისკენ იყო მიმართული და ამ ერთის სიკვდილიც სრულიად დაუცხრობდა შურიძიების წყურვილს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შუა საუკუნეების ლიტერატურა კატეგორია:გერმანული ლიტერატურა
გრძნეულის შეგირდი
გრძნეულის შეგირდი — 1978 წლის ჩეხოსლოვაკური ანიმაციური ფილმი. გადაღებულია ოტფრიდ პროისლერის მოთხრობა „კრაბატის“ მიხედვით.
კრაბატი
ბიჭუნა კრაბატს სიზმარში ესმის უცნობი ხმა, რომელიც უხმობს ძველ წისქვილში. იქ მისული კრაბატი ხედავს მეწისქვილეს, რომელიც შესთავაზებს შეგირდად დარჩენას. მაგრამ ამის გარდა, წისქვილში სწავლობენ შავ მაგიას. კრაბატი აღმოაჩენს, რომ, ყველაფერთან ერთად, ყოველ წელს მეწისქვილე/ოსტატი კლავს ერთ შეგირდს და შეგირდთა გუნდს ემატება ერთი ახალი ბიჭი. აქ ცხოვრების მესამე წელს წისქვილში მოვა გოგონა-მომღერალი (რომელიც წელიწადში ერთხელ სხვა გოგონებთან ერთად ღამის რიტუალში იღებს მონაწილეობას). იგი ამოიცნობს კრაბატს ყვავად გადაქცეულ ბიჭუნებში და ყველა ტოვებს წისქვილს. წისქვილი ინგრევა.
ქურდაძეები
ქურდაძე — იმერული წარმოშობის ქართული გვარი. „ქურდ“-ფუძიანი გვარსახელების ეტიმოლოგიის შესახებ აზრთა სხვადასხვაობაა. ერთი ვერსიით ისინი ეთნონიმური წარმოშობის გვარსახელია, ხოლო სხვა ვერსიით, ეპონიმური ტიპის გვარსახელებს მიეკუთვნებიან. ქურდაძეების პირველსაცხოვრისად სახელდება ხარაგაულის მუნიციპალიტეტის სოფელი წიფა, საიდანაც ქურდაძეები პირველად ლიხის ქედს გადმოღმა სოფელ იტრიაში (ამჟამად სურამის ერთ-ერთი უბანია) გადმოსულან.
გვარის ისტორია
ქართულ წერილობით წყაროებში ქურდაძეების გვარი XVI საუკუნიდან იხსენიება. ისინი ეკუთვნოდნენ:სახასო, საეკლესიო, საბატონო, ნასყიდ და თავდახსნილ გლეხთა კატეგორიებს.
1588 წელს ქართლის მეფე სიმონ I-მა იტრიის მონასტერს სახასო ყმა და მამული შესწირა. ეკლესიისადმი შეწირულ გლეხთა შორის იხსენიებიან იმერეთში სოფელ წიფაში მცხოვრები ქურდაძეები. ამ შეწირულობით წიფელი ქურდაძეები საეკლესიო გლეხები გახდნენ.
1589-1600 წწ. იტრიისადმი სვიმონ მეფის შეწირულობა განაახლა სურამის პატრონმა, ბატონიშვილმა გიორგიმ. ამ სიგელშიც სხვა გლეხებთან ერთად მოიხსენიებიან წიფელი ქურდაძეები და ცალკე მოხსენიებულია ვინმე ინდუა ქურდაძე.
საინტერესო ცნობებს შეიცავს 1692 წლის ტავნასყიდობის წიგნი, მიცემული ივანა ქურდაძის მიერ მაჭავარიანებისათვის: "...ეს ნასყიდობის წიგნი და სიგელი მოგართვით ჩვენ ქურდაძე ივანამ და შვილმან და მამავალმან სახლისა ჩემისამან თქვენ - ბატონს ჩვენს მაჭავარიანს როსაბს, შვილსა თქვენსა ინანასა და თამაზს, ასე რომ, ჩხეიძე ქაიხოსრომ და თეიმურაზ სურამის ციხე თათრებს სჭერიათ და მეციხოვნათ იდგნენ. იმ ციხის ტათრებს ერთი თავისი ყმის შვილი მისცეს. ყვანდათ. ის ტყვე გამოპარვოდათ. ჩემ სახლში მოსულიყო. მოვედი და ვნახე, ვეღარ უღალატე, მეორეთ ვეღარ გავყიდე. ნათესავიც იყო, დავმალე და ჯავახეთს წავიყვანე. მეხუტეს წელიწადს მთხრობელი მოსვლოდათ:ივანამ და პაპუნამ ქურდაძეებმა მოიყვანესო. გამამაჩნდა ის ტყვე. ვეღარსად დავიმალე. ამოიყვანეს ცოლით, შვილით ორნი ძმანი მამულით და ალაგით... საზღაური რომ ვერ შევიძელით, ციხეში ვყვანდითდატყვევებული. წავედით ისევ ჩვენს ბატონს შევეხვეწენით როსაბ მაჭავარიანს... ჩემი თავი თქვენ გამოიხსენით..." ამ შემთხვევის შემდეგ საბატონო გლეხები ივანა და პაპუნა ქურდაძეები და მათი შთამომავლები ნასყიდი საბატონო გლეხები გახდნენ. ამ ივანა და პაპუნა ქურდაძების შთამომავალი უნდა იყოს ბერუა ქურდაძე, რომელიც 1785 წელს არზით მიმართავს მეფე ერეკლეს:"ღმერთმან ბედნიერის ხელმწიფის ჭირი მომცეს თქვენს მონას, მაჭავარიანის კაცს ბერუა ქურდაძეს..." როგორც ამ არზიდან ირკვევა ბერუა ქურდაძე უკვე თავდახსნილი გლეხია, რადგან ურიის ვალი აუღია და თავისი ბატონის ჩხეიძის ვალი თავად გადაუხდია ხიდირბეგიშვილთან.
ჩხეიძის ყმა-გლეხის ქურდაჩის მამული იხსენიება 1794 წლის ქაიხოსრო აბაშიძის ანდერძში:ცხრამუხის სამზღვარი სამზიარო და საბადური რომ წერია, მტელმა სოფელმა იცის. იმასთან ძველი ნაწისქვილარი არის. ომარხანის მოსვლამდინ ცემმა ბიძაშვილმა გიორგიმ ჩხეიძის კაცის ქურდაძისაგან მიწა იყიდა. იმის ზევით საცხრამუხო არის, ქვემოთ - საჩხეიძეო."
ეთნოგრაფიული მონაცემებით, სოფელ ცხრამუხაში (ხაშურის მუნიციპალიტეტი) ამჟამად მცხოვრები ჩოჩაშვილების გვარი ქურდაძეთაგან შტონაყარ გვარად ითვლება.
საცხოვრებელი ადგილი
ამჟამად ქურდაძეები ცხოვრობენ შიდა ქართლში, განსაკუთრებით ხაშურისა და ქარელის მუნიციპალიტეტებში. სამცხეში - ახალციხისა და ბორჯომის მუნიციპალიტეტებში, აგრეთვე შედარებით მცირე რაოდენობით - ზემო იმერეთში, გურიაში, კახეთსა და ჰერეთში. საქართველოში ქურდაძეების რაოდენობა 2100 სულს აჭარბებს.
ლიტერატურა
*
კარბის კოშკები
კარბის კოშკები — კოშკები გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ კარბის ტერიტორიაზე. სოფელში სულ ექვსი კოშკია, მათგან სამს კონკრეტული სახელი გააჩნია (გნოლიძეების ციხე, ‎დავითაშვილების ციხე და ‎ხუბაშვილების ციხე), ხოლო დანარჩენი სამი სახელის გარეშეა და უბრალოდ კოშკს უწოდებენ.
ამათგან პირველი კოშკი დგას სოფლის ცენტრში. სავარაუდოდ თარიღდება XVII-XVIII საუკუნეებით. კოშკი ოთხკუთხაა, პირამიდულია (7,9 X 9,4 მ), ნაგებია რიყის ქვით. დაზიანებულია — ჩამონგრეულია ზედა ნაწილი, სახურავი და სართულშუა ხის გადახურვები. მოღწეულია კოშკის სამი სართული და მეოთხე სართულია კედლების ფრაგმენტები. ნაგებობას სამი შესასვლელი აქვს: ერთი — დასავლეთით (ამოშენებულია) პირველ სართულზე, მიწიდან ერთი მეტრის სიმაღლეზე, დანარჩენი ორი მეორე სართულზეა. კოშკის კედლებზე გარედან მიშენებულია თითო ნახევარწრიული კონტრფორსი, რომელთაგან სამში შიგნით დატანებულია სამეურნეო დანიშნულების ნიშები. აღმოსავლეთის კონტრფორსის ნიში ღრმაა, სამხრეთისა — განიერი, ჩრდილოეთისა განიერი და უფრო ღრმაც. იგი მეოთხე სართულამდე აღწევს. მეოთხე სართულის აღმოსავლეთ კედელში მოზრდილი ხვრელებია (შესაძლოა შვერილ აივანზე გამავალი კარი ან სარკმელი იყო). ყველა სართულის კედლებში ცალმაგი სათოფურებია.
მეორე და მესამე კოშკი სოფლის ჩრდილოეთ ნაწილში მდებარეობს, აქედან ირველი (სამხრეთისა) თარიღდება XVIII საუკუნის შუა ხანით. კოშკი გარედან ცილინდრულია (დიამეტრი 7,8 მ), შიგნით — სწორკუთხა. ნაგებია რიყის ქვით. შიდა, კონსტრუქციის ადგილებში გამოყენებულია აგურიც. აქა-იქ შემორჩენილია შელესილობის კვალი. ნაგებობა ძლიერ დაზიანებულია (ძნელდება სართულების რაოდენობის დადგენა). კოშკი საცხოვრებელიც იყო და საბრძოლოც. შესასვლელი სამხრეთითაა, პირველ სართულზე. ნაგებობის პირველი სართული მიწის ზედაპირიდან 1,5 მეტრზეა, მის კედლებში დატანებულია სხვადასხვა ზომის თაღოვანი ნიშები, ბუხარი, რამდენიმე თაღოვანი სათოფური. სართული გადახურულია შეისრული კამარით. მცირე ზომის ნიშები და ბუხარი მეორე სართულზეც არის. ამ სართულის კედლები დასერილია ცალმაგი და ორმაგი სათოფურებით. სართულები ერთმანეთს აღმოსავლეთ კედელში დატანებული კიბით უკავშირდება.
მესამე (ჩრდილოეთის) კოშკი თარიღდება XVIII საუკუნის შუა ხანით. კოშკი ცილინდრულია (დიამეტრი 8 მ), ნაგებია რიყის ქვით. კედლების შიდა პირზე, კამარებზე და თაღედებზე გამოყენებულია აგურიც. ნაგებობა დაზიანებულია (ძნელდება სართულების რაოდენობის დადგენა). შემორჩენილია ორი სართული. კოშკი საცხოვრებელი იყო და საბრძოლოც. თაღოვანი შესასვლელები პირველ სართულზეა. შესასვლელის პირდაპირ, კედელში, ბუხარია. გვერდებზე — სამეურნეო დანიშნულების ნიშები და სათოფურები. მეორე სართულის კედლებშიც მრავალი სათოფურია. ზოგი მათგანი თაღოვან ნიშშია მოქცეული. აქაც შესასვლელის პირდაპირ თაღოვანი ბუხარია. სართულები ერთმანეთს უკავშირდება კედელში დატანებული კიბით. ორივე სართულის კედლებში გაჭრილია პატარა ზომის, კვეთით ზემოთ მიმართული, სარკმლები. კედლები შელესილია. სართულები გადახურულია შეისრული ჯვარედინა კამარებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ჭუბაბრია
კატეგორია:ქართული გვარები
გევორგ დავთიანი
ბიოგრაფია
გევორგ დავთიანი დაიბადა 1983 წლის 4 იანვარს, სომხეთის სსრ-ის ქალაქ გიუმრიში. გევორგ დავთიანმა ძალოსნობაში ვარჯიში 1994 წელს დაიწყო სომხეთის დამსახურებული მწვრთნელის, ვაჰან ბიჭახჩიანის ხელმძღვანელობით დაიწყო. ოთხი წლის შემდეგ მან მოიგო ევროპის ახალგაზრდული ჩემპიონატი. დავტთანმა ეს წარმატება ერთი წლის შემდეგ გაიმეორა. მან ასევე მოიპოვა ოქროს მედალი 2001 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე იუნიორთა შორის. ამის შემდეგ დავთიანმა ზრდასრულთა შეჯიბრებებში დაიწყო ასპარეზობა. 2003 წლის იუნიორთა მსოფლიო ჩემპიონატზე მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი. ორჭიდში დაძლია 335 კგ. ამავე 2003 წელს დისკვალიფიცირებული იქნა მსოფლიო ჩემპიონატიდან, რომელიც დიდებს შორის ჩატარდა.
გევორგ დავთიანი ზედიზედ ორგზის ევროპის ჩემპიონი გახდა 2006 წელს პოლონეთში, ვლადისლავოვოსა და 2007 წელს, სტრასბურგში, საფრანგეთში გამართულ ჩემპიონატზე. ოქროს მედალი ორივე შემთხვევაში მოიპოვა 77 კგ წონით კატეგორიაში. 2006 წელს ორჭიდში დაძლია 360 კგ, ხოლო 2007 წელს – 363 კგ.
დავთიანმა პეკინში, ჩინეთში გამართულ 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი. ორჭიდში დაძლია 360 კგ. მედალოსანებისთვის გამართულ პრესკონფერენციაზე დავთიანმა განაცხადა: „მინდა ჩემი მედალი მივუძღვნა ანატოლი ხრაპატის ხსოვნას, რომელიც რამდენიმე დღის წინ გარდაიცვალა. ოლიმპიური ჩემპიონი ჩემი ერთ-ერთი ყოფილი მწვრთნელი იყო“.
2010 წლის ძალოსნობის მსოფლიო ჩემპიონატზე წარუმატებელი გამოსვლის შემდეგ გევორგ დავთიანმა დატოვა სომხეთის ძალოსანთა ნაკრები.
დავთიანს მიღებული აქვს მედალი მედალი „სამშობლოს წინაშე დამსახურებისთვის“ მე-2 ხარისხი.
სქოლიო
კატეგორია:სომეხი ძალოსნები
Neivamyrmex foveolatus
Neivamyrmex foveolatus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Neivamyrmex-ის გვარიდან. მიეკუთვნება Ecitoninae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ხაზალია
საკუთარი სახელი ხაზალია შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
დიანა ვაშაყმაძე
დიანა ვაშაყმაძე (დ. 1966, 4 ნოემბერი, თბილისი — გ. 14 მაისი, 2011, თბილისი) — ქართველი მომღერალი და ფიზიკოსი. იგი აღიზარდა მათემატიკოსისა პედაგოგის, ფიზიკა-მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორ თამაზ ვაშაყმაძის ოჯახში. მათი ოჯახი წარმოშობით ვანის მუნიციპალიტეტიდან იყო. დიანას ბაბუა, სერგო ვაშაყმაძე გახლდათ პედაგოგი-ნოვატორი, რესპუბლიკის დამსახურებული მასწავლებელი, მათემატიკაში რესპუბლიკური ოლიმპიადების ჩატარების ინიციატორი. დიანას დედა – ნონა ვასილიევა, პროფესიით ბიო–ფიზიკოსია, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორი.
ტექნიკური საგნების ნიჭი გამოჰყვა სერგო ვაშაყმაძის შვილებსა და შვილიშვილებსაც. მათი დიდი ოჯახის ყველა წევრი გამორჩეულად წარმატებულია თავის პროფესიაში. დიანამ მათემატიკური საგნებისადმი მიდრეკილება ადრეულ ასაკში გამოამჟღავნა, პარალელურად, გატაცებული იყო მუსიკით. ფორტეპიანოს განხრით ჯერ მე-8 მუსიკალურ სასწავლებელში სწავლობდა, შემდეგ „ნიჭიერთა ათწლედში“, სადაც პედაგოგმა სვეტლანა კორსანტიამ აღმოაჩინა მისი ვოკალური მონაცემები.
დიანა ვაშაყმაძემ 1987 წელს დაამთავრა თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკის ფაკულტეტი და ასპირანტურაში ჩააბარა. პარალელურად სწავლა დაიწყო თბილისის ვანო სარაჯიშვილის სახელობის სახელმწიფო კონსერვატორიაში. მესამე კურსამდე მისი პედაგოგი იყო თენგიზ ჩაჩავა, შემდეგ გულიკო კარიაული. კონსერვატორია 1991 წელს დაამთავრა და აქაც ასპირანტურაში ჩააბარა. ვოკალურ ხელოვნებას პროფესორ ნოდარ ანდღულაძის ხელმძღვანელობით ხვეწდა. კონსერვატორია ახალდამთავრებული ჰქონდა, როცა ფულბრაიტის სამაგისტრო სტიპენდია მოიპოვა და ორი წელი ნიუ-იორკის კონსერვატორიაში სწავლობდა, შემდეგ ოზიმოს ვოკალურ აკადემიაში. 1994-1996 წლებში პროფესიული სწავლების პროგრამა გაიარა ნიუ-იორკის მანჰეტენის სამუსიკო სკოლაში. სტუდენტობის პერიოდში დიანა წარმატებით გამოდიოდა, როგორც ამერიკის შეერთებული შტატების, ისე ევროპის სხვადასხვა საოპერო სცენებზე. მისი დებიუტი შედგა ნიუ–იორკში, ულამაზეს ოპერაში „ზღვის მხედრები“.
1996–1997 წლებში მომღერალმა ტოსკანინის ასოციაციის მიერ გამართულ კონკურსში გაიმარჯვა, რამაც შესაძლებლობა მისცა, პროფესიული სრულყოფის მიზნით, მაესტრო კარლო ბერგონცის ჯუზეპე ვერდის აკადემიაში გაეგრძელებინა სწავლა. ამავე წელს გამართა კონცერტები პარმასა დაბუსეტოში. მომდევნო წლებში მომზადების კურსი გაიარა ტურინის აკადემიაში, რასაც მოჰყვა მუშაობა მილანის კონსერვატორიაში პროფესორ ანველტის ხელმძღვანელობით.
დიანა ვაშაყმაძეს ჰქონდა ძლიერი, ყველა რეგისტრში თანაბრად მჟღერი, სავსე ბგერის დრამატული სოპრანო. მის მიერ შესრულებული როლებიდან აღსანიშნავია: ლედი მაკბეთი, აიდა, აზუჩენა, ტურანდოტი ,იზოლდა და სხვ. ნამღერი აქვს სოლო-პარტიები ოპერებში: ვაგნერის „ზიგფრიდი“, როსინის „კონკია“, მასკანის „სოფლის პატიოსნება“; წარმატებით გამოდიოდა მსოფლიოს მრავალ ცნობილ საოპერო სცენაზე. მათ შორის: მილანი, ბარსელონა, სანტიაგო, ციურიხი, ვენა, თბილისი, ვაშინგტონი, ნიუ-იორკი...
2003 წელს მომღერალი სანტიაგოს მსმენელთა წინაშე წარსდა. ამავე წელს ირლანდიაში მონაწილეობა მიიღო ენრიკეს გრანდორის ოპერის „მარია დელ კარმენის“ პირველ შესრულებასა და ჩაწერაში. აქვე გამართა კონცერტებიც, რომლებზეც უმთავრესად ვაგნერის მუსიკა შეასრულა. გერმანული კამერული მუსიკა და განსაკუთრებით რიხარდ ვაგნერი გამორჩეულად უყვარდა.
სამშობლოში დიანას შემოქმედებას ნაკლებად იცნობენ. იგი ერთადერთხელ, 2005 წელს, წარსდგა ქართველი მაყურებლის წინაშე აიდას პარტიით ჯუზეპე ვერდისოპერაში "აიდა". დიანა ვაშაყმაძე განათლებული, ნიჭიერი, მაღალი კულტურისა და ინტელექტის პიროვნება იყო. მის არსებაში განუყოფლად ერწყმოდა ერთმანეთს  ფიზიკა, მათემატიკა, კოსმოლოგია, მუსიკა, სიმღერა, პოეზია თუ მხატვრობა... იგი შვიდ ენაზე საუბრობდა და წერდა, თარგმნიდა იტალიური ოპერების ტექსტებს და თავადაც წერდა ლექსებს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 4 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1966 კატეგორია:გარდაცვლილი 14 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 2011 კატეგორია:ქართველი მომღერლები კატეგორია:ქართველი ფიზიკოსები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:თბილისში გარდაცვლილები
კაპიტოლიუმის ძუ მგელი
thumb|300px|კაპიტოლიუმის ძუ მგელი კაპიტოლიუმის ძუ მგელი (Lupa Capitolina) — ეტრუსკული ბრინჯაოს სკულპტურა, სტილისტური მახასიათებლებით თარიღდება ძვ. წ. V საუკუნით და ანტიკური პერიოდიდან რომში ინახება. სკულპტურაზე გამოსახულია (თითქმის ნატურალური ზომით) ძუ მგელი, რომელიც საკუთარი რძით კვებავს ორ ჩვილ ბავშვს — რომულუსსა და რემუსს, ქალაქის ლეგენდარულ დამაარსებლებს. ითვლება, რომ მგელი საბინებისა და ეტრუსკების ტოტემი იყო, ხოლო ქანდაკება რომში გადაიტანეს რომაელების ამ ხალხთან შერწყმის ნიშნად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ძველი რომი კატეგორია:კაპიტოლიუმის მუზეუმის კოლექცია კატეგორია:ანტიკური ბრინჯაოს ქანდაკებები კატეგორია:ეტრუსკები
სან-ხოაკინი (კარაბობო)
სან-ხოაკინი (San Joaquín) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ჩრდილოეთ ვენესუელაში. 2001 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენდა 47,920 კაცს. ფართობი 127 კმ². ჩრდილოეთით ესაზღვრება არაგუის შტატი, სამხრეთით მდებარეობს ვალენსიის ტბა, აღმოსავლეთით ესაზღვრება დიეგო-იბარას მუნიციპალიტეტი, ხოლო დასავლეთით გუაკარის მუნიციპალიტეტი. დედაქალაქი სან-ხოაკინი.
ჩრდილოეთით აღმართულია კორდილიერა-დე-ლა-კოსტას მთები, რომელიც სიმაღლეში აღწევს 550-1800 მ-ს. სამხრეთით გაშლილია დაბლობი ტერიტორიები (სიმაღლე 400-500 მ). მრავალფეროვანია ფაუნა. გვხვდება პეკარი, ირემი, ჯავშნოსანი და სხვა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კარაბობოს შტატის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ვენესუელის ქალაქები
638
თარიღი უცნობია
*
ხარაზია
საკუთარი სახელი ხარაზია შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
ლადა ნივა
ლადა ნივა (Нива), აგრეთვე ლადა 4x4 ან ვაზ 2121, შეიქმნა 1977 წელს. იგი თავიდანვე გათვალისწინებული იყო უგზოობისთვის და იყო პირველი რუსული ყველგანმავალი.
ავსტრიაში ცნობილია, როგორც Lada Taiga.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ავტომობილები
კოლონის დეპარტამენტი
კოლონის დეპარტამენტი (Departamento de Colón) — ჰონდურასის ერთ-ერთი დეპარტამენტი. შეიქმნა 1881 წელს. დედაქალაქია ტრუხილიო, სხვა მნიშვნელოვანი ქალაქია ტოკოა. სწორედ ტრუხილიოში მოხდა პირველი კათოლიკური მისების შესვლა ამერიკაში, მას შემდეგ, რაც 1502 წელს ქრისტეფორე კოლუმბმა ჰონდურასის ნაპირებს მიაღწია.
კოლონის ძირითადი მოსახლეობა გარიფუნას ხალხია. გამოირჩევა სუფთა პლაჟებითა და წვიმის ტყეებიანი ეროვნული პარკებით. ტრუხილიოში მდებარე კოლონიურ პერიოდში აშენებულ სანტა-ბარბარას ციხესიმაგრეში განხორციელდა ამერიკელი სამხედრო ავანტურისტის უილიამ უოლკერის სიკვდილით დასჯა; მისი ნეშტი ქალაქის სასაფლაოზე მარხია.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 284 900 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 8 875 კმ²-ია.
კოლონის დეპარტამენტი 10 ადმინისტრაციულ მუნიციპალიტეტადაა დაყოფილი.
სქოლიო
კატეგორია:ჰონდურასის დეპარტამენტები
სინგის მელნის სადგარი
სინგის მელნის სადგარი (ინგლ. Syng inkstand), ვერცხლის მელნის სადგარი გამოყენებული 1776 წელს აშშ-ის დამოუკიდებლობის დეკლარაციისა და 1787 წელს აშშ-ის კონსტიტუციის ხელმოწერისას. ქაღალდის დოკუმენტებთან ერთად, ეს არის ერთ-ერთი იმ ოთხი ფიზიკურ ობიექტთაგან, რომლებიც კონსტიტუციური კონვენციის მომსწრე იყო და რომლებიც დღემდე არსებობს, დამოუკიდებლობის დარბაზთან, ლიბერტი ბელთან და ჯორჯ ვაშინგტონის სავარძელთან (რომელშიც ის იჯდა, როგორც კონვენციის თავმჯდომარე) ერთად. შესაბამისად, ეს ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ნივთია ამერიკის ისტორიაში და მას მნიშვნელოვანი დოკუმენტების ხელმოწერისას იყენებდნენ დამფუძნებელი მამები — ვაშინგტონი, ბენჯამინ ფრანკლინი, თომას ჯეფერსონი, ჯონ ჰენკოკი და ჯეიმზ მედისონი.
კატეგორია:აშშ-ის ისტორიული ძეგლები კატეგორია:აშშ-ის დამოუკიდებლობის დეკლარაცია
ტერასები
მინი|ფლუვიალური ტერასები მინი|ფლუვიალური ტერასები მინი|ზღვიური ტერასები ტერასები (terrasse; terra — მიწა) — სხვადასხვა მიზეზით წარმოქმნილი ბუნებრივი საფეხურები მთის კალთებზე, ხეობის ფერდობებზე, ტბისა და ზღვის ნაპირებზე. განარჩევენ შემდეგი წარმოშობის ტერასებს: მდინარეულ, ტბიურ, ზღვიურს და შერეულ ტერასებს. ყველაზე მაღალი ტერასა ყველაზე ძველია, დაბალი — ყველაზე ახალგაზრდა.
მდინარეული ტერასები ხაზობრივად წაგრძელებული რელიეფის ფორმებია, რომელიც წარმოიქმნება დიდწილად მდინარეთა ეროზიული მოქმედებით; უმეტესობას აქვს ტექტონიკური ქვედებული. ტბიური ტერასის წარმოშობა დაკავშირებულია ტბის ტალღების მოქმედებასთნ, მორფოლოგიურად წარმოდგენილია ჰორიზონტული ან წყალსაცავისაკენ მცირედ დახრილი ზედაპირით. იგი შეიძლება იყოს წყალზედა ან წყალქვეშა. ზღვიური ტერასები წარმოადგენს ძველ პლაჟებსა და აბრაზიულ ბაქნებს, რომლებიც ხმელეთის აზევების გამო აღარ განიცდიან ზვირთცემის გავლენას. ისინი ხშირად რამდენიმე, ერთმანეთზე განლაგებული იარუსითაა წარმოდგენილი. წყალქვეშა ზღვიური ტერასები გვიჩვენებს სანაპირო ზოლის მდებარეობას წარსულში.
ტერასების ასაკი მათი სიმაღლებრივი მდებარეობის შესაბამისად იზრდება; ყველაზე ახალგაზრდაა მდინარის (ტბის, ზღვის) ნაპირთან მდებარე ტერასა. მთის კალთებზე და ხეობებში გვხვდება აგრეთვე დენუდაციური პროცესების შედეგად წარმოქმნილი ტერასები. ესენია: სტრუქტურული ტერასები, რომლებიც განპირობებულია კალთების ამგები მკვრივი და დამყოლი ქანების შრეების მორიგეობით; მეწყრული ტერასები — დაცურებული ქანების საფეხურებრივი ზედაპირები; სოლიფლუქციური ტერასები და სხვა.
გვხვდება ცრუ ანუ ფსევდოტერასებიც — ფერდობების მოსწორებული, ჰორიზონტული ან სუსტად დახრილი ზედაპირები, რომლებიც გარეგნულად ემსგავსებიან მდინარის ტერასებს, მაგრამ მათგან განსხვავდებიან წარმოშობით; მაგ., მდინარის მიერ გვერდითი შენაკადების გამოზიდვის კონუსების ტერასები, მთის კალთის ტერასები, სტრუქტურული ტერასები, მეწყრული ტერასები და ა.შ.
საქართველოში მრავალ მდინარეზეა გამოხატული ტერასები. თბილისის რელიეფის ყველაზე მნიშვნელოვან მორფოლოგიურ წარმონაქმნებს, ქალაქის ცენტრალურ ნაწილში საფეხურებად განლაგებული, მდინარე მტკვრის ტერასები წარმოადგენს. მნიშვნელოვანია აგრეთვე მდინარე რიონის შუა დინების ტერასები და მათი ასაკი. რიონის ტერასების სიმაღლე 2-3-იდან 20-35 მ-მდეა, სიგრძე 2-3 კმ, სიგანე რამდენიმე ასეული მეტრი. ამ ტერასებზე გაშენებულია სოფლები, ბაღ-ვენახები, ბოსტნები და ნათესები. ტერასები გამოხატულია მდინარე ალაზანზეც. დაბალი ალუვიური ტერასები კარგად არის გამოსახული მდინარე კოდორზე და სხვა.
სქოლიო
კატეგორია:რელიეფის ფორმები კატეგორია:გეომორფოლოგია
ხარჩილავა
საკუთარი სახელი ხარჩილავა შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
Neivamyrmex fumosus
Neivamyrmex fumosus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Neivamyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ecitoninae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
პატარა ხურვალეთი
პატარა ხურვალეთი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში (შავშვების თემი), ტირიფონის ვაკეზე, ტირიფონის არხის ნაპირებზე. ზღვის დონიდან 780 მეტრი, გორიდან 20 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 414 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ეგილსტადირი
ეგილსტადირი (Egilsstaðir) — ქალაქი ისლანდიაში. ეგილსტადირი მდებარეობს აუსტურლენდის რეგიონში, ისლანდიის აღმოსავლეთ ნაწილში. მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 2.226 ადამიანს.
ხახუბია
საკუთარი სახელი ხახუბია შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
ეგილსტადირი
უმსხვილესი სავაჭრო ცენტრია რეგიონში. ქალაქს გააჩნია კოლეჯი, რეგიონალური ბიბლიოთეკა და არქივი.
ხახუბია
კატეგორია:ქართული გვარები
ეგილსტადირი
ქალაქთან ახლოს მდებარეობს ტბა ლაგარფლოუთი, რომელშიც ლეგენდის თანახმად ცხოვრობს ლაგარფლოუთის გველი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ისლანდიის ქალაქები
ფიჯი 1972 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ფიჯიმ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეოთხედ იასპარეზა 1972 წელს, დასავლეთ გერმანიის ქალაქ მიუნხენში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1972 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ფიჯი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ოკეანეთის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კელნის საკათედრო ტაძარი
thumb|240px|კელნის ტაძარი
სქოლიო
კატეგორია:გერმანიის ტაძრები კატეგორია:გოტიკური არქიტექტურა კატეგორია:ქრისტიანული ტაძრები
ხაჯალია (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი ხახუბია შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:
ჩინეთი
ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკა (中华人民共和国, ფინინი Zhōngguó), ზოგადად ცნობილი როგორც ჩინეთი — მსოფლიოს ყველაზე ხალხმრავალი ქვეყანა 1.3 მილიარდზე მეტი მოსახლით. ჩინეთი მდებარეობს აღმოსავლეთ აზიაში. ქვეყანაში არის ერთპარტიული სისტემა და მმართველი ძალაა ჩინეთის კომუნისტური პარტია. ჩინეთის იურისდიქცია ვრცელდება 22 პროვინციაზე, ხუთ ავტონომიურ რეგიონზე, ოთხ პირდაპირ კონტროლირებად მუნიციპალიტეტზე, (პეკინი, ტიანძინი, შანხაი და ჩუნცინი) და ორ მაღალი ავტონომიის მქონე სპეციალურ ადმინისტრაციულ რეგიონზე (ჰონგ-კონგი და მაკაო). ჩინეთის დედაქალაქია პეკინი. აღმოსავლეთიდან აკრავს ყვითელი, აღმოსავლეთ ჩინეთისა და სამხრეთ ჩინეთის ზღვები (წყნარი ოკეანე). სანაპიროსთან ბევრი კუნძულია, რომელთაგან უდიდესია ტაივანი და ჰაინანი. ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება მონღოლეთი და რუსეთი, დასავლეთიდან ყაზახეთი, ყირგიზეთი, ტაჯიკეთი, ავღანეთი; სამხრეთით ნეპალი, ინდოეთი, ბჰუტანი, მიანმარი, ლაოსი, ვიეტნამი; ჩრდილოეთით ჩრდილოეთ კორეა. ოფიციალური ენა — ჩინური. ეროვნული დღესასწაულია 1 ოქტომბერი — რესპუბლიკის გამოცხადების დღე (1949). ოფიციალური კალენდარი — გრიგორიანულია, იყენებენ ასევე მთვარისა და მზის კალენდარს. ფულის ერთეულია იუანი.
ისტორია
ჩინეთის ისტორია უძველესი ხელნაწერების მიხედვით დაახლოებით 3500 წლის წინ დაიწყო. ეს არის ერთ-ერთი უძველესი და უმთავრესი იმ ცივილიზაციათაგან, რომლებიც დღესაც კი არსებობს და განაგრძობს განვითარებას. კუს ბაკანზე ნაპოვნი ხელნაწერები, რომლებიც გვაგონებს ძველ ჩინურ დამწერლობას, თარიღდება ძვ.წ. 1500 წლით. ამ ჩანაწერების მიხედვით ჩინური ცივილიზაცია დაიწყო დაახლოებით 5000 წლის წინ ქალაქ-სახელმწიფოების ჩამოყალიბებით. მიღებულია, რომ ჩინეთი ერთი დიდი სამეფოს, იმპერიის ქვეშ დაახლოებით 2000 წლის წინ გაერთიანდა. წარმატებულმა დინასტიებმა ჩამოაყალიბეს ბიუროკრატიული კონტროლის სისტემა, რომელიც საშუალებას აძლევდა იმპერატორს ემართა გეოგრაფიულად საკმაოდ დიდი ტერიტორია. ის, რასაც დღეს ჩინეთის ცივილიზაციას უწოდებენ, დაიწყო იმპერატორი ცინ შიხუანდის მიერ, დამწერლობის სისტემის იძულებითი დადგენის (ძვ. წ. 200 წელს) და კონფუციანიზმზე დამყარებული სახელმწიფო იდეოლოგიის (ძვ. წ. 100 წელს) ჩამოყალიბების შემდეგ. ჩინური სახელმწიფოებრიობისა და კულტურის ისტორია 40 საუკუნეს ითვლის. მსოფლიო ცივილიზაცია ბევრითაა დავალებული ჩინელებისაგან. მათ გამოიგონეს ქაღალდი და დენთი, ასევე საბანკო კრედიტი, ქაღალდის ფული და კომპასი, ბეჭდვის ტექნოლოგია, ლაქი, ფაიფური, აბრეშუმი და ფოიერვერკი მრავალ სხვათა შორის. π-ს (ბერძ. პი) მნიშვნელობა გამოთვლილ იქნა მე-5 საუკუნის მათემატიკოსის ზუ ჩონჟის მიერ მე-7 ხარისხის ათწილადამდე. სუნ ძუს ომის ხელოვნება დაწერილი ძვ. წ. VI საუკუნეში დღემდე ადამიანთა ეფექტური მართვის უმნიშვნელოვანეს დოქტრინად ითვლება.
სიას დინასტია
პირველი დინასტია, რომლის შესახებაც ძალიან ცოტა ინფორმაცია მოიპოვება იყო სიას დინასტია (ჩინ. 夏朝). ამ დინასტიის დაახლოებითი არსებობა თარიღდება ძვ. წ. 2200-ძვ. წ. 1750 წლებით. დღემდე, უმეტესობა ისტორიკოსებისა თვლიდნენ, რომ ამ დინასტიის არსებობა, საერთოდ მითია, მაგრამ არქეოლოგიურმა გამოკვლევებმა ესეც ეჭვქვეშ დააყენა. ამ დინასტიის არსებობა-არარსებობის დამტკიცებას კიდევ ბევრი არქეოლოგიური აღმოჩენა და გათხრა ესაჭიროება.
შანის დინასტია
thumb|150px|შანი მეორე დინასტია, რომლის არსებობა დადასტურებულია, იყო შანის დინასტია (ჩინ. 商朝), რომელიც თარიღდება ძვ.წ. 1750-ძვ.წ. 1040 წლებით. არის სამი მთავარი ფაქტორი, რაც აუცილებელია ვიცოდეთ ამ დინასტიის შესახებ.
ამ დინასტიას ჰქონდა საკმაოდ უცნაური პატრილინიარული სისტემა, იმის მაგივრად რომ მამას შვილისთვის დაეტოვებინა ტახტი, მეფის წოდება გადადიოდა უფროსი ძმიდან უმცროსზე. ხოლო იმ შემთხვევებში, როდესაც ყველაზე უმცროსი ძმა გარდაიცვლებოდა, მაშინ ტახტზე ადიოდა ასაკით ყველაზე დიდი ბიძაშვილსა ან მამიდაშვილზე, რომელიც აუცილებლად მამრობითი სქესის უნდა ყოფილიყო.
დასავლური ჯოუს დინასტია (ძვ. წ. 1100 - ძვ. წ. 771)
thumb|150px|ჯოუ შანის დინასტიის გადაგვარების შემდეგ, ჩინეთის მმართველობაში, მოვიდა ჯოუს დინასტია (ჩინ. 周朝), რომელმაც იარსება ძვ. წ. 1100-ძვ. წ. 256 წლებში. ძვ. წ. XIV საუკუნეში ჩამოყალიბდა ადრემონათმფლობელური ინის სახელმწიფო, რომელიც ჯოუს ტომმა დაიპყრო. ამ დინასტიის მმართველობის პერიოდი იყოფა ორ ნაწილად: დასავლური (ძვ. წ. 1100-ძვ. წ. 771) და აღმოსავლური (ძვ. წ. 771-ძვ. წ. 256) ჯოუს დინასტია. ისტორიკოსები და მეცნიერები ფიქრობენ, რომ ჯოუს დინასტია უფრო „ჩინური“ იყო, ვიდრე შანის. თუნდაც იმიტომ, რომ ჯოუს დინასტიაში მეფის (მმართველის) ტიტული მამისგან შვილს გადაეცემოდა. აგრეთვე ნაკლებად ჰქონდათ ყურადღება გამახვილებული ადამიანთა მსხვერპლთშეწირვაზე. მაგრამ შანის დინასტიასთან შედარებით ნაკლებად ძლიერები იყვნენ ბრინჯაოს ხმარებაში. თუმცა საუკუნეები დასჭირდა, სანამ დასავლეთმა ისწავლა ბრინჯაოს ხმარება ისევე, როგორც ჯოუს დინასტიას ჰქონდა ათვისებული. ზოგიერთ მეცნიერს სჯერა, რომ სიას, შანის და ჯოუს დინასტიები იყო სამი სხვადასხვა კულტურა, რომლებიც ასე თუ ისე, ერთ პერიოდში აღმოცენდა ყვითელი მდინარის ველზე. ისტორიული ჩანაწერები კი ამას ასაბუთებს იმით, რომ სიას დინასტია დაიპყრო შანმა, შემდეგ კი ჯოუმ იმარჯვა ამ უკანასკნელზე.
აღმოსავლური ჯოუს დინასტია (ძვ. წ. 771 - ძვ. წ. 256)
აღმოსავლეთ ჯოუს დინასტიას აშკარად შეეტყო ძალების შესუსტება. თანდათან ჩამოყალიბდა ახალი ფილოსოფიები და იდეები. სამი ყველაზე მნიშვნელოვანი, ისტორიული გადმოსახედიდან, იყო (არის) დაოსიზმი (ტაოიზმი), კონფუციანიზმი და ლეგალიზმი.
ცინის დინასტია
thumb|150px|ცინი იმპერატორთა დინასტია ჩინეთში, ძვ. წ. 221-207 წწ. დინასტიის დამაარსებელია ცინ შიხუანდი. დედაქალაქი — ქალაქი სიანიანი. მისმა პირველმა იმპერატორმა ცინ შიხუანდიმ გაატარა მთელი რიგი რეფორმები (ფულის ერთეულის, დამწერლობის, ზომის ერთეულის უნიფიცირება). მანვე დაამთავრა ჩინეთის დიდი კედლის მშენებლობა. იმპერიის საზღვრების გაზრდის მიზნით იგი ეწეოდა დამყრობლურ ომებს (უპირატესად ინდოჩინეთის ნახევარკუნძულზე). მშრომელი მასების აჯანყებებმა ბოლო მოუღო ცინის იმპერიას. ცინის განმგებლობის პერიოდში შეიქმნა ჩინეთის ისტორიაში პირველი ცენტრალიზებული სახელმწიფო. ქვეყანა დაიყო 36 მხარედ, რომელთაც იმპერატორის მიერ დანიშნული მოხელეები განაგებდნენ. გამუდმებულმა ომებმა ქვეყნის ჩრდილოეთით და სამხრეთით, ჩინეთის დიდი კედლისა და მრავალრიცხოვანი სასახლეების მშენებლობამ საგადასახადო უღლის გაძლიერება გამოიწია. ძვ. წ. 209 წლის დასასრულსა და 208 წლის დასაწყისში, ქვეყანაში იფეთქა სახალხო აჯანყებებმა. ოქტომბრის აჯანყების ერთ-ერთი ხელმძღვანელის ლიუ ბანის არმიამ ქალაქი სიანიანი მიიტაცა და ცინის დინასტიამ არსებობა შეწყვიტა.
შემდგომი დინასტიები
ძვ. წ. 206 — ახ.წ. 220 წლამდე ჩინეთში ბატონობდა ხანის დინასტია. ხანის იმპერიაში მიმდინარეობდა სასაქონლო-ფულადი ურთიერთობების შემდგომი განვითარება, მიწის საკუთრების კონცენტრაცია მსხვილი მემამულეების ხელში, ოფიციალურ იდეოლოგიად აღიარეს კონფუციანელობა. ხანის იმპერიის დაცემით არსებითად დამთავრდა მონათმფლობელური პერიოდი. III — IV საუკუნეებში ფეოდალური ჩინეთი რამდენიმე დამოუკიდებელ სახელმწიფოდ დაიშალა. ხანგრძლივ დაქუცმაცებას და შინაომებს ბოლო მოეღო VI საუკუნეში, როდესაც მხედართმთავარმა იან ძიანმა სუის დინასტიის (581-618) გამგებლობას დაუქვემდებარა მთელი ჩინეთი (589). სუის დინასტია შეცვალა ტანის დინასტიამ (618-907). მისი პირველი იმპერატორები ენერგიულად ებრძოდნენ თავგასულ ფეოდალებს, ახშობდნენ მშრომელთა გამოსვლებს და რეფორმებით ცდილობდნენ ცენტრალური ხელისუფლების გაძლიერებას. VII საუკუნის დამლევისათვის ტანის იმპერია დაპყრობითი ომების შედეგად გაფართოვდა მეზობლების ხარჯზე. VIII საუკუნის შუა ხანებიდან გაძლიერდა ბრძოლა გაბატონებულ კლასთა შორის. პერიფერიების სამხედრო გუბერნატორების პერიოდულმა ამბოხებებმა ცენტრალური ხელილსუფლების წინააღმდეგ განაპირობა ტანის იმპერიის დასუსტება და საგარეო ძლიერების დაცემა. ტანის იმპერია შეცვალა სუნის იმპერიამ (960-1279). სუნის პერიოდში ჩინეთმა დაკარგა ბატონობა ვასალურ ტერიტორიებზე, გახშირდა ჯურჯენებისა და სხვა ტომების (ჩრდილოეთიდან, დასავლეთიდან) თავდასხმები. კიდანებმა იმპერიას ჩამოაჭრეს მნიშვნელოვანი ტერიტორიები. XIII საუკუნის დამდეგისათვის დაიწყო მონღოლთა შემოსევები. მონღოლებმა დაიპყრეს ჩრდილოეთი და ჩრდილო-დასავლეთი ჩინეთი, 1279 წელს კი ბოლო მოუღეს სუნის დინასტიას. გაბატონდა მონღოლთა დინასტია იუანი (1280-1368). მონღოლმა ფეოდალებმა ჩინეთში დაამყარეს სასტიკი ეკონომიკური, პოლიტიკური და ეროვნული ჩაგვრის რეჟიმი, რამაც დროებით შეაფერხა მისი განვითარება. ჩინელი ხალხი ხანგრძლივ ბრძოლას ეწეოდა მონღოლი ბატონების წინააღმდეგ. აჯანყების ერთ-ერთმა ხელმძღვანელმა ჯუ იუნჯანმა 1368 წელს დამყრობთა განდევნის შემდეგ დააარსა მინის დინასტია (1368-1644).
ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკა გამოაცხადა მაო ძე-დუნმა 1949 წელს, მიღებულ იქნა საბჭოური ტიპის კონსტიტუცია. 1971 წლიდან გაეროს წევრია. 80-იან წლებში კომუნისტმა-რეფორმატორებმა გაატარეს ეკონომიკური რეფორმები და ჩინეთმა გიგანტური ნაბიჯებით იწყო წინსვლა, გაუმჯობესდა ურთიერთობა მრავალ ქვეყანასთან. რეფორმები არ შეხებია პოლიტიკურ სისტემას და თავისუფლებებს. ცენტრალურ ხელისუფლებას სერიოზული პრობლემები აქვს ტაივანთან და ტიბეტთან ურთიერთობებში.
ინგლის-ჩინეთის 1840-1842 წლების ომი და მისი შედეგები მეტამ მძიმე იყო ჩინეთის მშრომელებისათვის. გაიზარდა საგადასახადო ტვირთი, შრომითი ვალდებულებები და სხვა უცხოური საქონლის მოზღვავება ძირი გამოუთხარა ხელოსნობასა და შინამრეწველობას. ამის პასუხად გაძლიერდა მათი წინააღმდეგობა მჩაგვრელთა მიმართ. 1841-1849 წლებში ადგილი ჰქონდა 110 აჯანყებასა და მღელვარებას. 1850 წელს ტაიპინელთა რელიგიურმა სექტამ ხუნ სიუციუანის მეთაურობით გუანსის პროვინციაში მოაწყო აჯანყება მანჯურიელთა წინააღმდეგ. ტაიპინელთა რაზმებმა 1853 წელს აიღეს ნანკინი, რითიც ტაიპინელთა სახელმწიფო-სატახტო ქალაქი გახდა. 1856 წელს ტაიპინელთა თავკაცებს შორის მოხდა განხეთქილება, რამაც სერიოზულად დაასუსტა ტაიპინელთა სახელმწიფო. 1856 წელს ინგლისმა, შემდეგ საფრანგეთმა ახალი ომი გააჩაღეს ჩინეთის წინააღმდეგ (მეორე „ოპიუმის“ ომი), მათ დაამარცხეს მანჯურიელთა ჯარები და ტიანძინის (1858) და პეკინის (1860) ხელშეკრულებებით მნიშვნელოვნად გააძლიერეს თავიანთი პოზიციები ჩინეთში. 60-იან წლებში დამდეგიდან ინგლისს-საფრანგეთმა და აშშ-მა გააძლიერეს დახმარება პეკინის მთავრობისადმი ტაიპინელთა წინააღმდეგ საბრძოლველედ. შინაგანი და გარეშე რეაქციის ერთობლივი ძალებით ტაიპინელთა აჯანყება ჩაახშვეს მანჯურიელებმა.
ბუნება
thumbnail|250პქ|left
ქვეყანა მდებარეობს აზიაში, უკავია კონტინენტის ცენტრალური და აღმოსავლეთი ნაწილები. მისი მოსაზღვრე ქვეყნებია: რუსეთი, ყაზახეთი, ყირგიზეთი, ტაჯიკეთი, ავღანეთი, პაკისტანი, ინდოეთი, ნეპალი, ბჰუტანი, მიანმარი, ლაოსი, ვიეტნამი, ჩრდილოეთი კორეა, მონღოლეთი.
დაბლობებს უკავია ტერიტორიის მხოლოდ 12 %. ისინი ძირითადად ქვეყნის აღმოსავლეთშია წარმოდგენილი. ცნობილია დუმბეიპინიუანის და ჩინეთის დიდი დაბლობი, რომლებიც სოფლის მეურნეობის უმნიშვნელოვანეს რაიონებს წარმოადგენენ. ტიან-შანის მთების აღმოსავლეთით გვხვდება ტურფანის ქვაბული, რომელიც ზღვის დონიდან 155 მეტრით დაბლა მდებარეობს. ჩინეთში მდებარეობს ალაშანის, გობის და თაკლამაკანის უდაბნოები.
კლიმატი
ნალექების რაოდენობის თვალსაზრისით ქვეყანა პირობითად შეიძლება გავყოთ ორ ნაწილად. გამყოფი ხაზი გაივლის ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან სამხრეთ-დასავლეთისკენ. არიდულ ზონებში ჩრდილო-დასავლეთ ჩინეთში ნალექიანობა 100 მმ-ს არ აღემატებახოლო ყველაზე უხვნალექიანია კუნძული ტაივანი, 2000 მმ.
ჩინეთისთვის დამახასიათებელია ხშირი წყალდიდობები და გვალვები. მაგალითად, ძვ. წ. 206 წლიდან 1987 წლამდე ქვეყანაში 1995 წყალდიდობა მოხდა. ამ პერიოდში მდინარე ხუანხემ 1 500-ჯერ გაარღვია ჯებირები და დატბორა უზარმაზარი ტერიტორიები. მან 26-ჯერ შიეცვალა თავისი კალაპოტი. წელიწადში საშუალოდ 7-ჯერ ტაიფუნის დამანგრეველი ძალა გამანადგურებელ დარტყმას აყენებს ქვეყნის სანაპირო რაიონებს.
შიგა წყლები
ხმელეთის ზედაპირული წყლების მარაგით ჩინეთი მეექვსე ქვეყანაა ბრაზილიის, რუსეთის, კანადის, აშშ-ის და ინდონეზიის შემდეგ. მდინარეთა საერთო სიგრძე 227 000 კმ-ს შეადგენს. მდინარეების უდიდესი ნაწილი მიედინება ქვეყნის დასავლეთ ნაწილიდან აღმოსავლეთისკენ და განეკუთვნებიან წყნარი ოკეანის აუზს. ჩინეთის უდიდესი მდინარეა იანძი, რომელიც თავის სიგრძით მხოლოდ ნილოსს და ამაზონს ჩამორჩება. მისი სიგრძე 6 300 კმ, ხოლო აუზის ფართობი 1 807 199 კმ²-ს უტოლდება. ქვეყნის სიდიდით მეორე მდინარეა ხუანხე. აღსანიშნავია აგრეთვე ჩუძიანი, სუნგარი და ა. შ.
ჩინეთი მდიდარია ტბებით, რომელთა შორის 12 თავისი ფართობით 1 000 კმ²-ს აღემატება. ტბებიდან აღსანიშნავია: დუნტინხუ, პოიანხუ, ტაიხუ, კუკუნორი.
ფლორა
ჩინეთის ნიადაგური საფარი დიდი მრავალფეროვნებით ხასიათდება. აქ წარმოდგენილია ყველა სახის ნიადაგი, რომელიც გავრცელებულია აზიის კონტინენტზე. რელიეფის, კლიმატისა და ნიადაგების მრავალფეროვნებამ საკმაოდ ხელსაყრელი პირობები შექმნა სხვადასხვა მცენარეულობის განვითარებისთვის: დაწყებული ტროპიკებით, დამთავრებული ტაიგის ფლორით ჩრდილოეთში. ტყეები ქვეყანაში ცოტაა. მათ მთელი ქვეყნის ტერიტორიის მხოლოდ 12 % უკავიათ. ტყეების გავრცელების ძირითადი რაიონებია დიდი და მცირე ხინგანები, ასევე ტროპიკული ზონა. ჩინეთის ტერიტორიაზე ფლორის 35 000-მდე სხვადასხვა წარმომადგენელია. აქ ვხვდებით ჩრდილოეთ ნახევარსფეროსათვის დამახასიათებელ თითქმის ყველა სახის მცენარეს. მცენარეული საფარის მრავალფეროვნება უპირველესად განპირობებულია სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის მეზობლობით და მათ შორის რაიმე ბუნებრივი საზღვრის არარსებობით.
ქვეყნის ტერიტორიაზე გამოიყოფა 4 ძირითადი ბუნებრივ-მცენარეული ზონა:
ფაუნა
ჩრდილო-აღმოსავლეთ ჩინეთში მრავალი მტაცებელი ძუძუმწოვარია: კოლონოკი, სიასამური, ყარყუმი, დედოფალა, ფოცხვერი და სხვ. აღმოსავლეთ ჩინეთის, ტიბეტის მთიანეთისა და ცინლინ-იუნანის მთიანი ქვეყნის სუბტროპიკული რაიონების ფაუნა გამოირჩევა მრავალფეროვნებისა და ენდემიზმის მაღალი დონით (გადაშენების საფრთხეში მყოფი გიგანტური პანდა, მცირე პანდა, ჩინური ვეფხვი, აგრეთვე ტაკინი, ჰულოკი, ბიგასებრნი და სხვ.). მდინარე იანძის წყლებში ბინადრობს ენდემური ჩინური ალიგატორი და ტბის დელფინი.
სამხრეთ ჩინეთში ტენიან ტროპიკულ ტყეებში ბინადრობს წვრილტანიანი მაიმუნების, გიბონების მრავალი სახეობა, ზანტი სქელი ლორი, ვივერისებრნი და სხვ.; ორნითოფაუნის დამახასიათებელი წარმომადგენლები არიან ტროგონები, თუთიყუშები, მენექტრიები, ვერცხლისფერი ხოხბები.
გადაშენების საფრთხის ქვეშაა ძუძუმწოვართა 79, ფრინველთა 74, ქვეწარმავალთა 31 და ამფიბიათა 84 სახეობა.
ადმინისტრაციული დაყოფა
ქვეყნის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულებია: 23 პროვინცია (sheng - მათ შორის ტაივანი), 5 ავტონომიური რეგიონი (zizhiqu), 4 მუნიციპალიტეტი (shi), 2 სპეციალური ავტონომიური რეგიონი (ჰონგ-კონგი და მაკაო).
დემოგრაფია
ჩინეთი ყველაზე მჭიდროდ დასახლებული და ერთ-ერთი უძველესი ქვეყანაა მსოფლიოში.
სასარგებლო წიაღისეული
რელიეფის და გეოლოგიური აგებულების მრავალფეროვნება და თავისებურება მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს სასარგებლო წიაღისეულის სიმდიდრეზე. აქ მოიპოვება თითქმის ყველა სახის სასარგებლო წიაღისეული (110 სახეობა). ვოლფრამის, კალის, სურმის, თუთიის, ტიტანის, მაგნეზიტის მარაგით ჩინეთი პირველი ქვეყანაა მსოფლიოში. ბოქსიტების, ფოსფატების, ნიკელის, ვერცხლისწყლის, მანგანუმის მადნის და მოლიბდენის მარაგით მეორე ქვეყანაა, ნახშირის და რკინის მადნის მხრივ კი მესამე. ქვეყანა ფლობს ნავთობის, საწვავი ფიქლების, გოგირდის, სპილენძისა და სხვადასხვა სახის მარილების უდიდეს მარაგს. ნახშირის საბადოები გავრცელებულია თითქმის ყველგან, მაგრამ მსხვილი აუზებიდან აღსანიშნავია ქვეყნის ჩრდილოეთი, განსაკუთრებით შანსის პროვინცია (მთელი მარაგის 1/3).
ჩინეთი უმსხვილესი ინდუსტრიულ-აგრარული ქვეყანაა. მშპ-ის(მთლიანი შიდა პროდუქტი)საერთო მოცულობით იგი მეორე ქვეყანაა მსოფლიოში, თუმცა მშპ-ის ერთ სულ მოსახლეზე გაანგარიშებით, იგი მსოფლიოს პირველი 50 ქვეყნის სიაშიც კი არ შედის (94-ე ადგილი უკავია). მშპ-ის საშუალო წლიური ზრდის ტემპი შეადგენს 11%-ს და ყველაზე მაღალია მთელს მსოფლიოში.
ქვეყანა მდიდარია ენერგეტიკული რესურსებით. წამყვანია ნახშირის მოპოვება(პირველი ადგილი მსოფლიოში), რომლის უდიდესი აუზები ქვეყნის ჩრდილო და ჩრდილო-აღმოსავლეთ რაიონებშია განლაგებული და მას საექსპორტო მნიშვნელობა აქვს
ჰიდრორესურსების მარაგით ჩინეთი პირველი ქვეყანაა მსოფლიოში. თუმცა მისი მარაგის მხოლოდ 3-5%-ია გამოყენებული. საწვავი ფიქლების საერთო მარაგი შეფასებულია 7 მლრდ ტონად. საბადოები ძირითადად განლაგებულია ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთში (ლიაონინის პროვინცია) და სამხრეთ ჩინეთში.
ქვეყნის წიაღი მოიცავს 50 სხვადასხვა ლითონის სახეობას. რკინის მადნის გეოლოგიური მარაგი 50 მლრდ ტონას შეადგენს; მარაგის 60 % თავმოყრილია ჩრდილო-აღმოსავლეთ ჩინეთში. მანგანუმის მარაგი მსოფლიო მანგანუმის საერთო მარაგის 10%-ია. მოლიბდენის პოტენციალით ჩინეთი ჩამორჩება მხოლოდ აშშ-ს (უდიდესი მარაგი თავმოყრილია ლიაონინის პროვინციაში), კალის მარაგი მსოფლიო მარაგის 15%-ს შეადგენს და ძირითადად თავს იყრის გებიუს საბადოში (იუნანის პროვინცია). ჩინეთი ფლობს ვოლფრამის მსოფლიო მარაგის 50%-ს (დაიუის საბადო ძიანსის პროვინციაში უმსხვილესია მსოფლიოში).
639
თარიღი უცნობია
*
ალან უაილდერი
ალან ჩარლზ უაილდერი (Alan Charles Wilder; დ. 1 ივნისი, 1959) — ინგლისელი მუსიკოსი, სიმღერების ავტორი. წარსულში, 1982-1995 წლებში - ჯგუფ Depeche Mode-ის წევრი. ასევე მუშაობდა პროექტებში Nitzer Ebb და Curve. მიღებული აქვს კლასიკური მუსიკალური განათლება. არის აქტიური მუსიკალური პროდიუსერი.
ლიტორინის ზღვა
მინი|ლიტორინის ზღვა დაახლოებით 7000 წლის წინ ლიტორინის ზღვა — მარილიანი წყალსატევი, ეგრეთ წოდებული ზღვის აუზი, რომელიც არსებობდა ბალტიის ზღვის ადგილას დაახლოებით 7500-4000 ათასი წლის წინ. თავის მხრივ, ლიტორინის ზღვის ადგილას მდებარეობდა ანცილის ტბა, რომელმაც 2000 წელზე მეტხანს იარსება, იქამდე, სანამ ხმელეთის დაძირვის შედეგად წარმოქმნილმა სრუტეებმა ატლანტის მლაშე წყლებს აღმოსავლეთისაკენ არ მისცა გზა. ასე წარმოიშვა ლიტორინის ზღვა, ოდნავ მარილიანი (მაქსიმუმ 6%) და უფრო თბილი წყლით (2-3°-ით მეტი), ვიდრე ახლა. ლიტორინის ზღვამ დაახლოებით 4000 წელი იარსება. თანდათან მცირდებოდა მისი ფართობი, დაბლა ეცემოდა ტემპერატურა. ბოლოს იგი თანამედროვე ბალტიის ზღვად გადაიქცა.
ბალტიის ზღვის არსებობის მანძილზე (თანადროულ დროშიც) სანაპიროს დიდი ნაწილი (განსაკუთრებით ჩრდილოეთ ნაწილში) განიცდიდა დედამიწის ქერქის აზევებას, რაც გამოწვეული იყო მყინვარული საფარის განადგურებით. ლიტორინის ზღვას მნიშვნელოვანი ფართობი ეკავა თანამედროვე ფინეთისა და შვედეთის ფარგლებში. მისი არსებობის ეპოქა შეესაბამება ტრანსგრესიის პერიოდსა და მაქსიმალურ მარილიანობას თბილი ატლანტური პერიოდის დროს. ოპტიმუმის პერიოდში დაახლოებით 4500 წლის წინ ლიტორინის ზღვა მოიცავდა ორჯერ უფრო მეტი მოცულობის აუზს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბალტიის ზღვა კატეგორია:ჰოლოცენი
პანჩა ტატტვა
პანჩა ტატტვა (სანსკ: პან'ჩა ნიშნავს „ხუთს“ და ტატტვა „ჭეშმარიტებას“ ან „რეალობას“) გაუდია ვაიშნავას ტრადიციაში აღნიშნავს ღმერთის ან აბსოლუტური ჭეშმარიტების ხუთ კონკრეტულ ასპექტს.
არსი
მიჩნეულია რომ ღმერთის (კრშნა) ეს ხუთი განსახიერება XV ს-ში ხუთი ადამიანის სახით დედამიწაზე ინკარნირდა: ჩაიტანჲა მაჰაპრაბჰუ, ნიტჲანანდა პრაბჰუ, ადვაიტა აჩარჲა, გადადჰარა პანდიტა და შრივასა თჰაკურა. მათ შესანიშნავად გაავრცელეს ჰარე კრშნა მანტრა და კრშნას ერთგულების პრაქტიკა (ბჰაკტი) მთელ ინდოეთში.
ხუთი განსახიერება
„ქედს ვუხრი უფალ კრშნას, რომელიც ჩნდება ერთგულად (უფალი ჩაიტანჲა), მის პიროვნულ ექსპანსიად (შრი ნიტჲანანდა), მის ინკარნაციად (შრი ადვაიტა), მის ერთგულად (შრი შრივასა) და მის ენერგიად (შრი გადადჰარა) და რომელიც არის ერთგულთა ძალის წყარო.“ (ჩაიტანია ჩარიტამრტა) Adi 1.14 )
პანჩა ტატტვა მანტრა
გაუდიას ტრადიციაში მანტრა ფორმირდა პანჩა ტატტვას ხუთი წევრის სახელებისგან, წარმოითქმება ან იმღერება ერთგული თაყვანისცემის სახით ან მედიტაციით (ჯაპა). მიმდევრები მიიჩნევენ, რომ კალი იუგაში ყველაზე გულმოწყალე მანტრაა.
ხვიტია
საკუთარი სახელი ხვიტია შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ქართული გვარები
Neivamyrmex fuscipennis
Neivamyrmex fuscipennis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Neivamyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ecitoninae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
პლაცებო
პლაცებო (, „მოგეწონები, მოვეწონები, ვასიამოვნებ“ ) — ნივთიერება სამკურნალო თვისებების გარეშე, რომელსაც წამლის საშუალების სახით იყენებენ. პლაცებოთი მკურნალობის დროს ავადმყოფი იღებს ინერტულ შაქრის წამალს – ექიმი კი არწმუნებს, რომ ამ პროცედურის შემდეგ ის გამოჯანმრთელდება, მაგრამ უმალავს წამლის ინერტულობის ფაქტს. ეს ქმედება საჭიროა იმისთვის, რომ პაციენტმა ირწმუნოს საკუთარი გამოჯანმრთელება. ფენომენი ცნობილია პლაცებოს ეფექტის სახელით.
პრეპარატის მიღების გარდა, არსებობს დამატებითი პროცედურების ან ვარჯიშების ჩატარების ტრადიციაც, რომელთა პირდაპირი ეფექტი არ შეიმჩნევა. პლაცებოს ეფექტის მოქმედების ხარისხი უკავშირდება ადამიანის თვითდარწმუნებას და „მკურნალობის“ გარე ფაქტორებს - მაგალითად, პლაცებოს სახეს, მის ღირებულებას და „წამლის“ მოპოვების საშუალების სირთულეს, ნდობას ექიმისადმი და კლინიკის ავტორიტეტს.
მეღვრეკისის კოშკი
მეღვრეკისის კოშკი – კოშკი გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ მეღვრეკისის დასავლეთით. თარიღდება XVII-XVIII საუკუნეებით. კოშკი ცილინდრულია (დიამეტრი 7 მ, კედლის სისქე 1,3 მ), ორსართულიანი, ნაგებია რიყის ქვით. ჩანგრეული იყო მეორე სართულის გადახურვა. შესასვლელი აქვს ჩრდილოეთით, მეორე სართულზე. სართულები ერთმანეთთან დაკავშირებულია კედელში დატანებული კიბით. პირველი სართული გადახურულია აგურის გუმბათით. მეორე სართულის კედელში სათოფურებია. კოშკი მოსახლეობას თავისი ძალებით შეუკეთებია და გაუმაგრებია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ხორავა
საკუთარი სახელი ხორავა შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
დინამო მოსკოვი (საფეხბურთო კლუბი)
„დინამო“ მოსკოვი (ФК Динамо Москва) — რუსეთის საფეხბურთო კლუბი ქალაქ მოსკოვიდან. ის ერთ-ერთია იმ ორი კლუბიდან (კიევის „დინამოსთან“ ერთად), რომელსაც სსრკ-ის ყველა ჩემპიონატში აქვს მონაწილეობა მიღებული. კლუბი შეიქმნა 1923 წლის 18 აპრილს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუსეთის საფეხბურთო კლუბები კატეგორია:სსრ კავშირის საფეხბურთო კლუბები
ფიჯი 1976 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ფიჯიმ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეხუთედ იასპარეზა 1976 წელს, კანადის ქალაქ მონრეალში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1976 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ფიჯი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ოკეანეთის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
თურქეთის მიწისძვრა (2011)
თურქეთის მიწისძვრა - 7.2 ბალიანი, დამანგრეველი მიწისძვრა თურქეთის ქალაქ ვანში. მიწისძვრა მოხდა 2011 წლის 23 ოქტომბერს. ეპიცენტრი მდებარეობდა ქალაქ ვანიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 16 კილომეტრში, მიწისძვრის ჰიპოცენტრი მდებარეობდა დედამიწის ზედაპირიდან 20 კილომეტრის სიღრმეში.
უკანასკნელი მონაცემებით დაღუპულია 576 კაცი, 2608 დაჭრილია, 187 ადამიანი ცოცხალი ამოიყვანეს მიწისძვრის შედეგად წარმოქმნილი ზვავიდან. ვანის ციხეებიდან გაიქცა 150 კაცი, რომელთაგან უკან დაბრუნდა მხოლოდ 50.
სქოლიო
კატეგორია:მიწისძვრები თურქეთში
ერი რაძაუნარიმამპიანინა
ერი მარტიალ როკოტოარიმანანა რაძაუნარიმამპიანინა (დ. 6 ნოემბერი, 1958, ანტანანარივუ, მადაგასკარი) — მადაგასკარელი პოლიტიკოსი და მადაგასკარის 2013 წლის საპრეზიდენტო არჩევნების გამარჯვებული.
პოლიტიკური კარიერა
2018 წლის 7 სექტემბერს იგი გადადგა თანამდებობიდან რათა კენჭი ეყარა მომავალ არჩევნებში. მისი ადგილი კი დაიკავა მადაგასკარის სენატის თავმჯდომარემ რივო რაკოტოვაომ. არჩევნებში მესამე ადგილი დაიკავა და ვერ გავიდა მეორე ტურში.
სქოლიო
კატეგორია:მადაგასკარის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 1958 კატეგორია:დაბადებული 6 ნოემბერი
ფლაის გეიზერი
ფლაის გეიზერი (Fly Geyser) — მცირე ზომის გეოთერმული გეიზერი აშშ-ის ნევადის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. განლაგებულია ზღვის დონიდან 1223 მ სიმაღლეზე. რეგიონში ატმოსფერული ნალექების რაოდენობა განისაზღვრება 300 მმ-ით წელიწადში. ამოფრქვევის სიმაღლე უდრის 1,5 მ-ს. ბორცვთან ერთად, რომელზედაც იგი „ზის“ მისი სიმაღლე იქნება 3,7 მ. დიდი ხნის განმავლობაში იმყოფებოდა კერძო მფლობელობაში. 2016 წლის ივნისში ფლაის რანჩოს ტერიტორიის 1500 ჰა მათ შორის საკუთრივ გეიზერი 6,5 მლნ. აშშ დოლარად შეისყიდა არაკომერციულმა პროექტმა „Burning Man“-მა. 1916 წელს წყაროს მოსაპოვებლად ამ ადგილებში ჭაბურღილი ჩადგეს, თუმცა გეიზერს მისცეს დასაბამი. 1964 წელს მდუღარე წყალი ზედაპირზე ამოიფრქვა, რომელმაც მინერალებისაგან ლამაზი ლანდშაფტები შექმნა. გეიზერის კედლები დღესაც განიცდის ზრდას. თანდათან ღვრის მინერალებს (კარბონატის კალციუმი), წყალმცენარეებსა და ლურჯ-მწვანე წყალმცენარეებს, რომელიც განსაზღვრავს მის შეფერილობას. მიმდებარე ტერიტორიაზე წარმოქმნის წვრილ ტბებს, რომლებიც ცივი წყლებით გამოირჩევა.
სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის გეიზერები
ეგვტერი
ეგვტერი, ეკვდერი (εὑκτήριον) — ორი მნიშვნელობა აქვს: