cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
არიონი (ქალაქი)
არიონი (Arion) — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიოვის შტატში, კროუფორდის ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 108 კაცს.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:აიოვის ქალაქები
სიონის წყალსაცავი
სიონის წყალსაცავი — წყალსაცავი აღმოსავლეთ საქართველოში, თიანეთის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მდინარე ივრის შუა წელში. გაშენებულია დაბა სიონსა და სოფელ ლელოვანს შორის. უკავია სიონის ქვაბულის ფსკერი. წყალშემკრები აუზის ფართობი 587 კმ², სარკის ფართობი 12,8 კმ². წყლის საერთო მოცულობა 325,4 მლნ. მ³. სასარგებლო მოცულობა 290 მლნ. მ³.
სიონის წყალსაცავის საშუალო სიღრმეა 25,4 მ, მაქსიმალური სიღრმე — 67 მ. წყალსაცავი ხეობის ტიპისაა, ფსკერი დაფარულია თანამედროვე ალუვიონით. მარჯვენა ნაპირი ციცაბო და კლდოვანია, დაფარულია მძლავრი დელუვიური მასალით, აღინიშნება მეწყრული მოვლენები, მარცხენა ნაპირი დამრეცია. სანაპირო ფერდობების ზედა ნაწილი შემოსილია ფოთლოვანი ტყით, ქვედა კი მოკლებულია ხემცენარეულობას.
საზრდოობს ძირითადად მდინარე ივრის წყლით. განკუთვნილია მდინარე ივრის ჩამონადენის მრავალწლიური რეგულირებისათვის. იყენებენ სარწყავად. სიონის ჰიდროკვანძი მცირე ჰესების კასკადის მოქმედებასაც განაპირობებს. მაქსიმალური დონე ივლისის მეორე ნახევარშია, მინიმალური — მარტში.
წყლის ტემპერატურა მერყეობს 2,7 °C-დან (თებერვალი) 21,7 °C-მდე (აგვისტო). ნოემბრიდან აპრილამდე უმთავრესად ჰომოთერმიაა გაბატონებული, წყლის დანარჩენ დროს მყარდება პირდაპირი ტემპერატურული სტრატიფიკაცია. ყინულოვანი მოვლენები სუსტადაა გამოხატული. საექსპლუატაციოდ გადაეცა 1963 წელს. განვითარებულია თევზის რეწვა.
მინი|მარცხნივ|სიონის წყალსაცავის ტერიტორია, 1897 სიონის წყალსაცავს შეეწირა რამდენიმე სოფელი, ესენია: საყარაულო, ჯიგო, უკუღმართი, ჭიოტიანთ-კარი, კუპრიანთ-კარი და ჯიგაური.
ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის წყალსაცავები
მაქაიროდი
მაქაიროდი (Machairodus > ბერძნ. machaira — მოკლე, მოხრილი ხმალი და odus — კბილი), ხმალკბილა ვეფხვი — ნამარხი ცხოველების გვარი კატისებრთა ოჯახისა. ტანად თანამედროვე ვეფხვზე დიდი იყო, ჰქონდა დიდი, ხმლისებრი ზედა ეშვები, დაკბილუსი საჭრელი კიდეებით. ქალას სახის ნაწილი წაგრძელებული იყო, კიდურები შედარებით მოკლე და მასიური ჰქონდა. ნადირობდა დიდ ბალახისმჭამელ ცხოველებზე. ცნობილია ზედამიოცენურ-ზედაპლიოცენური ნალექებიდან. გავრცელებული იყო ევროპისა და აზიის სამხრეთ ნაწილში, აფრიკაში.
სახეობები
Machairodus africanus<BR> Machairodus aphanistus<BR> Machairodus giganteus<BR> Machairodus oradensis<Br> Machairodus colorandensis<Br> Machairodus transvaalensis<Br> Machairodus alberdiae<Br> Machairodus copei<Br> Machairodus laskarevi<Br> Machairodus irtyschensis<Br> Machairodus kurteni<Br> Machairodus fires<Br> Machairodus ischimicus<Br> Machairodus schlosseri<Br> Machairodus palanderi<Br> Machairodus palmidens<Br> Machairodus inexpectatus<Br> Machairodus giganteus<Br>
ლიტერატურა
კატეგორია:გადაშენებული ძუძუმწოვრები კატეგორია:კატისებრნი
ოკულტიზმი
ოკულტიზმი (occultus — საიდუმლო, ფარული) — მისტიკურ მოძღვრებათა საერთო სახელწოდება. ოკულტიზმის მიხედვით ბუნებაში არსებობენ იდუმალი ზებუნებრივი ძალები, რომლებთანაც ადამიანებს შეუძლიათ დაამყარონ ურთიერთობა მაგიური მოქმედებით, ჯადოსნობით და მისნობით.
რელიგია და ოკულტიზმი
ბევრ რელიგიაში პარანორმალურ და ზებუნებრივ მოვლენებს აღიქვამენ, როგორც შეუძლებელს ჩვეულებრივი ადამიანისთვის; ამიტომ ოკულტიზმი მიღებულია, როგორც ეშმაკის ცდუნება.
რესურსები ინტერნეტში
*
სალვადორი 1972 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
სალვადორმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეორედ იასპარეზა 1972 წელს, დასავლეთ გერმანიის ქალაქ მიუნხენში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1972 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:სალვადორი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
1557
თარიღი უცნობია
*
სეფიეთი
სეფიეთი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის აბაშის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე აბაშის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 50 მეტრზე. ქალაქ აბაშიდან დაშორებულია 12 კილომეტრით. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეცხოველეობა.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 877 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:აბაშის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Polystira oxytropis
Polystira oxytropis — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
რაიმანოვო (ერმეკეევოს რაიონი)
რაიმანოვო (Райман; Райманово) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ერმეკეევოს რაიონში.
Polystira oxytropis
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
რაიმანოვო (ერმეკეევოს რაიონი)
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 24 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ერმეკეევოდან დაშორებულია 18 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია პრიუტოვო, რომელიც დაშორებულია 49 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (75 %).
სქოლიო
კატეგორია:ერმეკეევოს რაიონის სოფლები
ხუმარა (გაზეთი)
ხუმარა — ქართული ყოველკვირეული კარიკატურებიანი გაზეთი. გამოვიდა თბილისში 1907 წელს. რედაქტორ-გამომცემელი — ა. წერეთელი. გამოიცა მხოლოდ ერთი ნომერი. ფაქტობრივად იყო პირველი ქართული იუმორისტული ჟურნალი.
ხელისუფლებამ აკრძალა გ. ზაზიაშვილის კარიკატურების გამო.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართულენოვანი გაზეთები
ანდერსონის ოლქი
ანდერსონის ოლქი შეიძლება აღნიშნავდეს აშშ-ში ამ სახელის მქონე ხუთი ოლქიდან ერთ-ერთს:
Lasioglossum coloratipes
Lasioglossum coloratipes — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1946 წელს.
სქოლიო
coloratipes
იანტარნე (დასახლება)
იანტარნე (Янтарне) — დასახლება უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის ხერსონის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 199 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხერსონის რაიონის დასახლებები
ხუმარა (შემსრულებელი)
ხუმარა (ხუმარი) — ქართველი მოყვარული ან პროფესიონალი სახალხო შემსრულებელი, რომლის სატირულ-იუმორისტული ხასიათის რეპერტუარი მცირე ფორმის ჟანრებისაგან (ანეკდოტი, იგავი, ანდაზა, ზმა, მოსწორებული თქმა) შედგება.
ხუმარა ჰყავდათ სამეფო კარზეც. ცნობილია კახეთის მეფის ალექსანდრეს ხუმარა თარხანი, ერეკლე II-ის ხუმარა ოთარა და სხვ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი სახალხო შემსრულებლები
გრიგოლ ხმალაძე
გრიგოლ ნიკოლოზის ძე ხმალაძე (დ. 24 აპრილი [ ძვ. სტ. 11 აპრილი], 1904, სოფელი უფლისციხე, ახლანდელი კასპის მუნიციპალიტეტი, — გ. 11 მაისი, 1986, თბილისი) — ქართველი ჰიდროლოგი. გეოგრაფიულ მეცნიერებათა დოქტორი (1967), პროფესორი (1969). საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1967).
ბიოგრაფია
საქართველოს გეოგრაფიული საზოგადოების ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის პრემია (1982). დაჯილდოებულია მედლებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი გეოგრაფები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები გრიგოლ კატეგორია:გეოგრაფიის მეცნიერებათა დოქტორები
არისპე
არისპე (Arispe) — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიოვის შტატში, იუნიონის ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 100 კაცს.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:აიოვის ქალაქები
ლურჯ-მწვანე სტროფარია
ლურჯ-მწვანე სტროფარია (Stropharia aeruginosa) — სოკოს სახეობა სტროფარიასებრთა ოჯახისა, რომლის გავრცელების არეალი მოიცავს ევროპას, აზიას, ჩრდილოეთ აფრიკასა და ჩრდილოეთ ამერიკას.
ერთი წყარო მას საჭმელ სოკოდ მიიჩნევს, მეორე წყარო კი — არასაჭმელ სოკოდ. იზრდება წიწვოვან, ფოთლოვან და შერეულ ტყეებში, ბალახიან ადგილებში, ნეშომპალიანი ნიადაგზე, ზოგჯერ დამპალ ჯირკებზე.
სოკო პირველად აღწერა ინგლისელმა ბოტანიკოსმა უილიამ კერტისმა 1782 წელს. მიმდინარე ბინომინალური სახელწოდება მიანიჭა ფრანგმა მიკოლოგმა ლუსიენ კელემ 1872 წელს.
სამეცნიერო სინონიმები:
აღწერა
ქუდის დიამეტრი — 3-8 სმ, კონუსისებური, მომწვანო-ლურჯი ფერის, ზედაპირი ლორწოვან-წებოვანია. დროთა განმავლობაში ხუნდება. ზოგჯერ ნორჩობაში კიდეებთან ახასიათებს ფიფქოვანი მოთეთრო ქერცლები, რომელიც კერძო საბურველის ნარჩენებს წარმოადგენს.
რბილობი — თეთრი ან მონაცრისფრო-თეთრი, სასიამოვნო სოკოს სუნითა და სუსტი მოცხარო გემოთი. თითქმის არასდროს ჭიანდება.
ჰიმენოფორი — ფირფიტებიანი, ფირფიტები ფეხზე შეზრდილი, ნორჩობაში მოლურჯო, სიმწიფეში იასამნისფერ-მურა.
ფეხის სიგრძე — 4-10 სმ, ცილინდრული, მთლიანი, მოლურჯო ფერის, ზედაპირი დაფარულია ლორწოთი. ახასიათებს საყელო. საყელოს ზემოთ სადაა, ქვემოთ — თეთრფიფქოვანი.
სპორების მტვერი — მურა-იასამნისფერი, სპორები — ოვალურ-ელიფსისებრი, 7-9 х 4-5,5 მკმ,
ეკოლოგია და გავრცელება
საპროტროფია. იზრდება ჯგუფებად, იშვიათად ერთეულებად წიწვოვან, ფოთლოვან და შერეულ ტყეებში, პარკებში, ბაღებში, ზოგჯერ გზების გასწვრივ, ბალახიან ადგილებში, ნეშომპალიან ნიადაგზე, ზოგჯერ დამპალ ჯირკებზე.
სეზონი: — ზაფხულიდან შემოდგომამდე. ?
კვებითი ღირებულება
ერთი წყარო მას საჭმელ სოკოდ მიიჩნევს, მეორე წყარო კი — საჭმელად უვარგისად. აშშ-ში შხამიანად ითვლება. მოხმარებამდე რეკომენდირებულია ქუდიდან ლორწოვანი გარსის მოცილება. გამოიყენება ახალი, მხოლოდ ქუდი, შემწვარი, მოხარშული, ასევე ძმარში დაკონსერვებული.
ლაბორატორიულმა კვლევებმა აჩვენეს, რომ სოკოს გააჩნია სიმსივნის საწინააღმდეგო მოქმედება.
სქოლიო
კატეგორია:საჭმელი სოკოები კატეგორია:სტროფარია
სალვადორი 1984 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
სალვადორმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მესამედ იასპარეზა 1984 წელს, აშშ-ის ქალაქ ლოს-ანჯელესში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1984 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:სალვადორი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
Polystira phillipsi
Polystira phillipsi — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ხოჯალი
ხოჯალი — მთა საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის (ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტი) და სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის (მესტიის მუნიციპალიტეტი) ადმინისტრაციულ საზღვარზე. მდებარეობს კოდორის ქედზე, მდინარე ღალიძგის მარჯვენა შენაკადის — ხოჯალის სათავეში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3308 მ. აგებულია ბაიოსური პორფირიტული წყებით. აქვს მახვილი მწვერვალი და ციცაბი კალთები, რომელზეც შემორჩენილია მყინვარული ფორმები. ხოჯალზე მცირე ზომის მყინვარებია. მთა შემოსილია სუბალპური და ალპური მდელოს ბალახეულით.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მთები კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთები კატეგორია:აფხაზეთის კავკასიონის მთები
The Wizard (Uriah Heep-ის სიმღერა)
სქოლიო
კატეგორია:Uriah Heep-ის სიმღერები კატეგორია:1972 წლის სინგლები კატეგორია:1972 წლის სიმღერები
ინერცია
ინერცია (< ლათ. inertia — უმოქმედობა; ზოგჯერ ინერციულობა) — სხეულის თვისება - შეინარჩუნოს თავისი უძრაობის ან თანაბარი სწორხაზოვანი მოძრაობის მდგომარეობა, სანამ გარეშე ძალა არ არსებობს ან გაწონასწორებულია, ხოლო სხეულებზე ძალთა გაუწონასწორებელი სისტემის მოქმედების დროს – უძრაობის ან მოძრაობის მდგომარეობა შეიცვალონ თანდათანობით და არა მყისიერად. ამასთან, მოძრაობა მით უფრო ნელა შეიცვლება, რაც მეტი იქნება სხეულის ინერციულობა წინსვლითი მოძრაობისას სხეულის ინერციის ზომაა მისი მასა, ხოლო უძრავი ღერძის ირგვლივ ბრუნვის დროს – ინერციის მომენტი.
ტერმინ ინერციულობას იყენებენ აგრეთვე სხვადასხვა ხელსაწყოს დასახასიათებლად. ამ შემთხვევაში ინეციულობაში გულისხმობენ ხელსაწყოს მიერ აღსარიცხავი სიდიდის დაყოვნებით ჩვენებას.
სქოლიო
კატეგორია:მექანიკა
პრაგმატიზმი
მინი|[[ჩარლზ პირსი ამერიკელი ერუდიტი რომელმაც პირველმა ჩამოაყალიბა პრაგმატიზმის განსაზღვრება]] პრაგმატიზმი (ბერძ. მოქმედება) — სუბიექტურ–იდეალისტური ფილოსოფიური მოძღვრება, პოზიტივიზმის თავისებური სახე. წარმოიშვა აშშ-ში XIX ს-ის 70-იან წლებში, რომელიც ჭეშმარიტებად აღიარებს იმას, რაც პრაქტიკულად სასარგებლოა და არა ობიექტურ ჭეშმარიტებას. ეს მიმართულება განავითარა მეტაფიზიკურმა კლუბმა, რომლის წევრებიც იყვნენ: ჩარლზ პირსი, უილიამ ჯეიმსი, ჩანსი რაიტი, ჯონ დიუი და ჯორჯ მიდი.
სქოლიო
კატეგორია:ფილოსოფია
Lasioglossum comagenense
Lasioglossum comagenense — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1964 წელს.
სქოლიო
comagenense
გურამ ფანჯიკიძე
გურამ ფანჯიკიძე (დ. 22 აპრილი, 1933 — გ. 1997) — ქართველი მწერალი და რედაქტორი, საპატიო ნიშნის ორდენის კავალერი, შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1981).
ბიოგრაფია
გურამ ფანჯიკიძე დაიბადა 1933 წლის 22 აპრილს თბილისში. 1956 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი. მუშაობდა რუსთავის მეტალურგიულ ქარხანაში, პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში. პარალელურად, იყო გაზეთ „ლენინელის“ რედაქტორი. ლიტერატურული მოღვაწეობა დაიწყო 1950-იანი წლების დამლევს. მისი პირველი მოთხრობები, „საღამო“, „რაშიდა“, „თოვლიანი დღე“ 1964 წელს გამოიცა. პირველი რომანი – „მეშვიდე ცა“ – ასევე „ცისკარში“ 1967 წელს გამოქვეყნდა და იმთავითვე დიდი რეზონანსი გამოიწვია საზოგადოებაში. ასევე ფართო გამოხმაურება მოჰყვა მწერლის მეორე როამანს – „თვალი პატიოსანი“, შემდგომ კი რომანებს – „აქტიური მზის წელიწადი“ (რომლისთვისაც შოთა რუსთაველის სახ. სახელმწიფო პრემია მიენიჭა) და „სპირალი“. გურამ ფანჯიკიძის კალამს აგრეათვე ეკუთვნის არაერთი პუბლიცისტური ნარკვევი, სამეცნიერო-პოპულარული სტატია და დოკუმენტური პროზის ნიმუში. სხვადასხვა პერიოდში გურამ ფანჯიკიძე რედაქტორობდა ლიტერატურულ გამოცემებს: ალმანახ „განთიადს“, ჟურნალ „ცისკარს“; 1979 წლიდან გამომცემლობა „საბჭოთა საქართველოს“ დირექტორი იყო. იყო მისივე ნაწარმოებების მიხედვით გადაღებული ფილმების – „ლევან ხიდაშელი“, „თვალი პატიოსანი“ და „სპირალი“ – სცენარის ავტორი.
გურამ ფანჯიკიძე მოულოდნელად გარდაიცვალა 1997 წელს. დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
თბილისში არსებობს მისი სახელობის ქუჩა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 1933 კატეგორია:გარდაცვლილი 1997 კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები კატეგორია:ფანტასტი მწერლები გურამ კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები (1956)
კატაბალახა
კატაბალახა — მრავალწლოვან ბალახოვან მცენარეთა გვარი კატაბალახასებრთა ოჯახისა. გვარში 200-ზე მეტი სახეობაა.
კატაბალახას პრეპარატებს (ექსტრაქტი, ნაყენი სპირტსა და ეთერზე) იყენებენ ნერვული აგზნების, უძილობის, გულსისხლძარღვთა სისტემის ნევროზის დროს და სხვა. კავკასიაში, უკრაინასა და ზოგ სხვა რაიონში ველური კატაბალახის ფესვებს და ფესურებს იყენებენ, სხვაგან კი კატაბალახა კულტივირებულია.
ლიტერატურა
კატეგორია:კატაბალახასებრნი
დარეჯან ურუშაძე
დარეჯან ივლიანეს ასული ურუშაძე (დ. 1908, ქ. ოზურგეთი — გ. უცნობია) — ქართველი აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი.
ბიოგრაფია
დარეჯან ურუშაძე დაიბადა 1908 წელს ქალაქ ოზურგეთში. მშობლები ადრეულ ასაკში დაეღუპა. დაწყებითი განათლება ზვანის სკოლაში მიიღო, შემდეგ გადავიდა შვიდწლედში, რომლის შემდეგ მოეწყო ოზურგეთის სამრეწველო-ეკონომიკურ ტექნიკუმში.
კომკავშირში მიღებიდან მალე აირჩიეს კომკავშირის ორგანიზაციის მდივნად. 1930 წელს ტექნიკუმის დასრულებისთანავე, დარეჯან ურუშაძე დანიშნული იყო ოზურგეთის ერთიანი სამომხმარებლო კოოპერატიული საზოგადოების მოანგარიშედ. 1931 წელს შევიდა ტფილისის სახელმწიფო სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტში. ინსტიტუტის დამთავრების შემდეგ, 1935 წელს გაგზავნილი იქნა აფხაზეთში, სადაც 1936 წლამდე მუშაობდა ტენიანის სუბტროპიკების საკავშირო სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის უმცროს მეცნიერ-თანამშრომლად. იმავე წელს აფხაზეთის ასსრ-ის განსახკომმა დარეჯან ურუშაძე დანიშნა კელასურის არასრული საშუალო სკოლის დირექტორად.
1938 წლის აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს არჩევნებზე რეგისტრირებული იყო აფხაზეთის ასსრ უმაღლესი საბჭოების დეპუტატობის კანდიდატად სოხუმის რაიონის კელასურის №54 საარჩევნო ოლქში, რომლის შედეგადაც ის არჩეულ იქნა აფხაზეთის ასსრ-ის I მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატად.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1908 კატეგორია:აფხაზეთის ასსრ-ის I მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:ოზურგეთში დაბადებულები დ
სემენო-მაკაროვო
სემენო-მაკაროვო (Семен-Макар; Семено-Макарово) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ერმეკეევოს რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 332 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ერმეკეევოდან დაშორებულია 11 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია პრიუტოვო, რომელიც დაშორებულია 42 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ჩუვაშები შეადგენენ (86 %).
სქოლიო
კატეგორია:ერმეკეევოს რაიონის სოფლები
სან-ტეოდორო (აღმოსავლეთი მინდორო)
სან-ტეოდორო (ოფიციალურად სან-ტეოდორო მუნიციპალიტეტი; Bayan ng San Teodoro) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი აღმოსავლეთ მინდოროს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 19 121 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 8 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:აღმოსავლეთ მინდოროს მუნიციპალიტეტები
1558
თარიღი უცნობია
*
სალვადორი 1988 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
სალვადორმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეოთხედ იასპარეზა 1988 წელს, სამხრეთ კორეის დედაქალაქ სეულში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1988 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:სალვადორი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
აქსუმის სამეფო
აქსუმის სამეფო (გეეზზე: አክሱም) — მნიშვნელოვანი სამეფო ჩრდილო-აღმოსავლეთ აფრიკაში, რომელმაც ჩამოყალიბება დაიწყო ჩვენს წელთაღრიცხვამდე მეოთხე საუკუნეში და მნიშვნელოვან მოთამაშედ იქცა პირველ საუკუნეში. ეს სამეფო იყო რომის იმპერიასა და ანტიკურ ინდოეთს შორის ვაჭრობის მნიშვნელოვანი მონაწილე, აქსუმის ტერიტორიაზე ვაჭრობა მხოლოდ აქსუმის ფულით ხორციელდებოდა. მათ შეძლეს ჰეგემონიის მოპოვება დასუსტებული ქუშის სამეფოზე, არაბეთის ნახევარკუნძულზე არსებულ სხვა სამეფოებზე და დაიპყრეს ჰიმიარიტების სამეფო.
Polystira picta
Polystira picta — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
14 ნოემბერი
14 ნოემბერი — გრიგორიანული კალენდრის 318-ე დღე (ნაკიან წლებში – 319-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 47 დღე.
იხილეთ აგრეთვე
სხვა თვეები:
1114
არლინგტონი (აიოვა)
არლინგტონი (Arlington) — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიოვის შტატში, ფაიეტის ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 429 კაცს.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:აიოვის ქალაქები
ბეიკერი (კუნძული)
ისტორია
ბეიკერი აღმოაჩინეს 1818 წელს. აშშ-მა გუანოს კანონზე დაყრდნობით, რომელიც ქვეყანაში მიღებული იქნა 1856 წელს, კუნძულზე თავისი უფლებები 1857 წელს გამოაცხადა. 1886 წლიდან 1934 წლამდე ბეიკერს ჰქონდა ბრიტანეთის ზღვისიქითა ტერიტორიის სტატუსი. ორივე ქვეყანა აწარმოებდა გუანოს მოპოვებას. კუნძულის ათვისება შეწყდა მეორე მსოფლიო ომის დაწყებისთანავე.
თანამედროვე პერიოდში აშშ-ს აქ უკავია თავისი განსაკუთრებული ეკონომიკური ზონა რადიუსით 200 საზღვაო მილი.
აუმი
200px|right აუმ, აგრეთვე ცნობილი როგორც ომ (ॐ) — მარცვალი სანსკრიტულ ენაზე, რომელიც ინდუიზმში, ბუდიზმსა და ჯაინიზმში წმინდად ითვლება. ინდუიზმის ფილოსოფიის მიხედვით მარცვალი აუმ მთელ სამყაროში გამუდმებით ჟღერს, იგია უპიროვნო ბრაჰმანი, ღმერთის ვიბრაციული ფორმა.
ღვთაებებისადმი მიმართული მანტრები (ლოცვები) ყოველთვის ამ მარცვლით იწყება. აუმ-ის გრაფიკული გამოხატულება სვასტიკასთან ერთად ძლიერ გავრცელებულია განსაკუთრებით ინდუისტურ საკულტო ადგილებში. იგი ინდუიზმის ისეთივე სიმბოლოა, როგორც ქრისტიანული ჯვარი და ისლამური ნახევარმთვარე.
რესურსები ინტერენტში
კატეგორია:ბრაჰმული გრაფემები კატეგორია:ინდუისტური სიმბოლოები კატეგორია:ჯაინისტური სიმბოლოები კატეგორია:მანტრები
სალვადორი 1992 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
სალვადორმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეხუთედ იასპარეზა 1992 წელს, ესპანეთის ქალაქ ბარსელონაში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1992 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:სალვადორი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
თემურ ბგანბა
თემურ ჭიჭის ძე ბგანბა (დ. 1910) — საბჭოთა სახელმწიფო მოღვაწე.
ბიოგრაფია
თემურ ბგანბა დაიბადა 1910 წელს.
1938 წლის აფხაზეთის ასსრ-ის უმაღლესი საბჭოს არჩევნებზე რეგისტრირებული იყო აფხაზეთის ასსრ უმაღლესი საბჭოების დეპუტატობის კანდიდატად ოჩამჩირის რაიონის აძიუბჯის №68 საარჩევნო ოლქში, რომლის შედეგადაც ის არჩეულ იქნა აფხაზეთის ასსრ-ის I მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატად.
1938 წლის 14 ივლისდან(?) 1939 წლის 14 აპრილამდე იყო აფხაზეთის ასსრ-ის ფინანსთა სახალხო კომისარი, 1939 წლის 14 აპრილიდან — აფხაზეთის ასსრ-ის სახკომსაბჭოს თავჯდომარის მოადგილისა და მიწათმოქმედების სახალხო კომისრი.
ტყვირი
ტყვირი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის აბაშის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ტყვირი, ცილორი). მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, მდინარე ნოღელის (რიონის მარჯვენა შენაკადი) მარცხენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 17 მეტრზე. ქალაქ აბაშიდან დაშორებულია 6 კილომეტრით, ქოლობნიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 1,5 კილომეტრით.
ისტორია
ტყვირი არსებობდა VII-VIII საუკუნიდან. ტყვირი შედიოდა ჭილაძეების სათავადოში.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 524 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:აბაშის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მინერალების სია
thumb|200px|მინერალებისგან დამზადებული ცხოველთა ფიგურები
მინერალების სახელწოდება ანბანის მიხედვით:
ჰ
კატეგორია:მინერალები
ინერციის მომენტი
ინერციის მომენტი — სიდიდე, რომელიც ახასიათებს მასების განაწილებას სხეულში და მასასთან ერთად სხეულის ინერციულობის ზომაა ბრუნვითი მოძრაობის დროს. მექანიკაში განიხილავენ ღერძულსა და ცენტრიდანულ ინერციის მომენტებს. სხეულის ღერძული ინერციის მომენტი z ღერძის მიმართ ეწოდება სიდიდეს, რომელიც განისაზღვრება ტოლობით: ან, სადაც m არის სხეულის წერტილთა მასები, ri –მათი z ღერძიდან, ρ სიმკვრივე, V მოცულობა. Iz სიდიდე სხეულის ინერციულობის ზომაა ღერძის ირგვლივ მისი ბრუნვისას. ინერციის მომენტის განზომილებაა L2M, ანუ კგ*მ2. a და b პარალელური ღერძების ინერციის მომენტები ერთმანეთთან დაკავშირებულია შემდეგი ტოლობით:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მექანიკა
ბარობო
ბარობო (ოფიციალურად ბარობოს მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Barobo; Bayan ng Barobo) ― მესამე კლასის მუნიციპალიტეტი სამხრეთ სურიგაოს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 53 146 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 21 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ სურიგაოს მუნიციპალიტეტები
Lasioglossum comorense
Lasioglossum comorense — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 2001 წელს.
აღაპი
აღაპი ( — ძმური ტრაპეზი) — მიცვალებულის მოსახსენებელი პურისჭამა, განკუთვნილი ეკლესია-მონასტრის კრებულისათვის. საწყისს იღებს ადრინდელი ქრისტიანობიდან, როდესაც ეკლესიის წევრები საღამოობით სერობაზე იკრიბებოდნენ (სიმბოლურად ეს იყო „საიდუმლოს სერობის“ მოგონება). ამ დროს ასრულებდნენ ზიარებას, არჩევდნენ საზოგადო და საეკლესიო საქმეებს. თავდაპირველად აღაპი ეკლესიის წევრთა თანასწორუფლებიანობასა და ძმობა-სიყვარულს გამოხატავდა. შემდეგ კი თანდათან დაკარგა დემოკრატიული ხასიათი და მდიდართა ღრეობად იქცა, IV საუკუნეში ადგილობრივი საეკლესიო კრებებმა ჩამოაშორეს აღაპს ზიარება, ხოლო კონსტანტინოპოლის მსოფლიო საეკლესიო კრებებმა (680 და 692) აკრძალეს აღაპის გამართვა ტაძარში და ამით საეკლესიო შინაარსი დაუკარგეს მას. აღაპი სრულიად მოისპო, აღმოსავლეთ მართლმადიდებელ ქრისტიანებში კი დიდხანს შემორჩა, როგორც წმინდანთა და გარდაცვლილ ნათესავთა მოსახსენებელი სერობა.
აღაპი საქართველოში ძველთაგანვე ეკლესიაში ან მონასტერში ეწყობოდა და თან ახლდა წირვა, ზოგჯერ კი — პანაშვიდიც. სააღაპო ტრაპებზე უნდა შეესვათ ღვინო მიცვალებულის ცოდვების შესანდობრად, ხოლო წირვისას მოუხსენიებინათ მისი სახელი. ზოგჯერ ეწყობოდა ე. წ. „კარგაღებული“ აღაპი. ამ დროს უფასოდ უმასპინძლებოდნენ „გლახაკებს“. აღაპი ეკლესია-მონასტრების გამდიდრების წყარო იყო. რამდენიმე მისი ხარჯების დასაფარავად ხდებოდა ყმების, მამულების, ფულის და სხვა შეწირვა.
აღაპის ნიადაგზე ფეოდალურ საქართველოში წარმოიშვა პირობითი მიწათმომფლობელობის განსაკუთრებული ფორმა ე. წ. „შეწირული“, შეიქმნა ყმა-გლეხთა ცალკე ჯგუფი — „მეაღაპენი“, რომლებიც ვალდებულნი იყვნენ ეკლესია-მონასტრებში აღაპის საჭიროებისათვის თავიანთი ჭირნახული მიეტანათ. დიდ ეკლესია-მონასტრებში შემუშვებული იყო აღაპის ადგილობრივი წესები. ადგენდნენ აგრეთვე დავთრებს, სადაც აღაპები კალენდრის რიგით შეჰქონდათ. საქართველოს მთიანეთში არსებობდა აღაპის მოწყობის ხალხური წესი.
აღაპის ჩასაწერად ჩვეულებრივად იყენებდნენ სვინაქსარს, სადაც აღნიშნავდნენ შემომწირველთა სახელებს, შემოწირულებას და მიცვალებულის მოხსენიების დღესა და წესს. ასეთ მინაწერებს შეიცავს იერუსალიმისა და გოლგოთის ქართული სვინაქსარები. რადგან აღაპები სვინაქსარზე წლებისა და საუკუნეების განმავლობაში იწერებოდა, ხელნაწერი ძველდებოდა, იხეოდა. მათი განახლებისა და თავმოყრის მიზნით აღაპების ტექსტებს ცალკე იწერდნენ. ამგვარი სააღაპე წიგნის ნიმუშია 1901 წელს გამოცემული „ათონის ივერიის მონასტრის 1074 წლის ხელნაწერი აღაპები“.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქრისტიანობა
Божественная любовь
ანგელა ვოდე
ანგელა ვოდე ( სლოვ: [aŋˈɡeːla ʋɔˈdeː] ; 5 იანვარი, 1892 – 5 მაისი, 1985 ) — სლოვენი პედაგოგი, ფემინისტი ავტორი და უფლებადამცველი. იუგოსლავიის კომუნისტური პარტიის წევრი. გარიცხეს პარტიიდან 1939 წელს მოლოტოვ-რიბენტროპის პაქტის წინააღმდეგ კრიტიკის გამო. მეორე მსოფლიო ომის დროს იგი შეუერთდა სლოვენიის ხალხის განმათავისუფლებელ ფრონტს, მაგრამ 1942 წელს გააძევეს სლოვენიის კომუნისტურ პარტიასთან უთანხმოების გამო. 1944 წელს დააპატიმრეს ნაცისტურ საკონცენტრაციო ბანაკში. ომის შემდეგ დააპატიმრა იუგოსლავიის კომუნისტურმა ხელისუფლებამ, გაასამართლეს ნაგოდეს სასამართლოზე და რამდენიმე წლით დააპატიმრეს. ციხიდან გათავისუფლების შემდეგ სიცოცხლის ბოლომდე გარიყული იყო საზოგადოებრივი ცხოვრებიდან. 1990-იან წლებში გახდა სლოვენიაში ტოტალიტარული რეპრესიების მსხვერპლთა ერთ-ერთი მთავარი სიმბოლო.
ადრეული წლები
ანგელა ვოდე დაიბადა ლუბლიანაში, იმდროინდელ ავსტრო-უნგრეთის იმპერიაში. 1912 წელს ლუბლიანას მასწავლებელთა კოლეჯის დამთავრების შემდეგ მუშაობდა რამდენიმე სკოლაში მასწავლებლად.
1921 წელს მან მიიღო სპეციალიზაცია სპეციალური საგანმანათლებლო საჭიროების მქონე ბავშვების სწავლებაში. მომდევნო 25 წლის განმავლობაში მუშაობდა დეფექტოლოგ-მასწავლებლად. გამოაქვეყნა რამდენიმე სტატია სპეციალური საჭიროების მქონე ბავშვების განათლების შესახებ და 1936 წელს გამოაქვეყნა წიგნი ამ თემაზე, სათაურით დამხმარე სკოლების მნიშვნელობა და მათი განვითარება იუგოსლავიაში ( Pomen pomožnega šolstva in njegov razvoj v Jugoslaviji ).
ვოდე იყო ერთ-ერთი პირველი ქალთა უფლებების აქტივისტი სლოვენიაში და ადამიანის უფლებათა ჯგუფების ერთ-ერთი პირველი ორგანიზატორი. ომთაშორის პერიოდში იგი აირჩიეს იუგოსლავიის ქალთა მოძრაობის პრეზიდენტად და სლოვენიის ქალ მასწავლებელთა საზოგადოების პრეზიდენტად. მან გამოაქვეყნა უამრავი ტექსტი, რომელიც ეხებოდა სოციალურ უსამართლობას და ქალთა უფლებებს. მნიშვნელოვანი წიგნებია ქალი თანამედროვე სამყაროში ( Žena v sedanjem svetu, 1934), ქალი და ფაშიზმი ( Žena i fašizam, 1935, დაწერილი სერბოხორვატულ ენაზე ). მისი ყველაზე მნიშვნელოვანი თეორიული ნაშრომი იყო გენდერი და ბედი ( Spol in usoda ), გამოქვეყნებული 1938 წელს
1922 წელს შეუერთდა იუგოსლავიის არალეგალურ კომუნისტურ პარტიას. მან ეს გადაწყვეტილება მოიხსენია, როგორც იდეალიზმის აქტი, რომელიც წარმოიშვა უსამართლობის წინააღმდეგ ბრძოლისა და სუსტების მხარდაჭერის გულწრფელი რწმენით. იგი ხედავდა კომუნიზმს, როგორც სოციალური და პოლიტიკური ემანსიპაციის იდეალს, რომელიც მოიცავდა სლოვენების სრულ თანასწორობას იუგოსლავიაში და სლოვენიის ავტონომიას დეცენტრალიზებულ ფედერაციაში.
სლოვენური ენის გარდა, ანგელა ვოდე თავისუფლად ფლობდა გერმანულ, ინგლისურ, ფრანგულ და სერბო-ხორვატულ ენებს, ასევე ლაპარაკობდა იტალიურ და მცირედით რუსულ ენებზე.
კონფლიქტი კომუნისტურ პარტიასთან და მეორე მსოფლიო ომი
1939 წელს ვოდემ მკვეთრად გააკრიტიკა მოლოტოვ-რიბენტროპის პაქტი, რამაც გამოიწვია მისი გარიცხვა კომუნისტური პარტიიდან.
1941 წლის აპრილის დასაწყისში იუგოსლავიაში ღერძის (ბერლინი-რომი-ტოკიო) შეჭრის შემდეგ, ვოდემ მოითხოვა ერთიანი ანტიფაშისტური ფრონტი, აკრიტიკებდა სლოვენ კომუნისტებს, რომლებიც მხარს უჭერდნენ სტალინის თანამშრომლობას ჰიტლერთან. კომუნისტურ პარტიასთან კონფლიქტის მიუხედავად, ვოდე შეუერთდა სლოვენი ხალხის, კომუნისტების ხელმძღვანელობით, განმათავისუფლებელ ფრონტს საბჭოთა კავშირზე ნაცისტური გერმანიის თავდასხმის შემდეგ 1941 წლის ივნისში, როდესაც იუგოსლავიის კომუნისტებმა გადაწყვიტეს შეიარაღებული ბრძოლა დაეწყოთ ღერძის საოკუპაციო ძალებთან. ვოდე გახდა სლოვენი ხალხის განმათავისუფლებელი ფრონტის უმაღლესი პლენუმის ერთ-ერთი წევრი, როგორც სლოვენ ქალთა მოძრაობების წარმომადგენელი. 1941 წლის ბოლოს იგი შეუერთდა ჯგუფს ძველი სამართლიანობა („Stara Pravda“), რომელსაც მემარცხენე აქტივისტი ჩრტომირ ნაგოდე ხელმძღვანელობდა. 1942 წელს ნაგოდეს ჯგუფი გააძევეს განმათავისუფლებელი ფრონტიდან სლოვენ კომუნისტებთან მუდმივი უთანხმოების გამო.
მიწისქვეშა წინააღმდეგობის მოძრაობიდან გარიცხვის შემდეგ ვოდემ განაგრძო ქველმოქმედება საკუთარი ხელით. მიუხედავად იმისა, რომ ცხოვრება რთული იყო იტალიის მიერ ოკუპირებულ პროვინცია ლუბლიანაში, საქმეები კიდევ უფრო უარესად იყო გერმანიის მიერ ოკუპირებულ სლოვენიის ნაწილში. ლუბლიანას პროვინციაში ბევრი სლოვენი ლტოლვილი იყო, რომლებიც გაიქცნენ გერმანიის მიერ ოკუპირებული ზონიდან, რათა გაქცეოდნენ ნაცისტური გერმანიის სასტიკ ანტისლოვენურ პოლიტიკას. ვოდე ეხმარებოდა ამ ლტოლვილებისთვის. 1942 წელს იტალიის საოკუპაციო ძალებმა დაიწყეს მძევლების სიკვდილით დასჯა ლუბლიანას პროვინციაში. ვოდემ პეტიცია დაწერა ბენიტო მუსოლინის მისამართით და დაიწყო ხელმოწერების შეგროვება მძევლების სიცოცხლის გადარჩენის მცდელობით. სლოვენიის კომუნისტურმა ორგანიზაციამ ხელი შეუშალა მას ხელმოწერების შეგროვებაში და გაანადგურა პეტიცია. როგორც ჩანს, ეს გაკეთდა იმისთვის, რომ კომუნისტურ ორგანიზაციას შეეძლო შეენარჩუნებინა თავისი პოზიცია, როგორც ერთადერთი სიცოცხლისუნარიანი ძალა, რომელიც ებრძოდა საოკუპაციო ძალებს სლოვენიაში - მთავარი ელემენტი ომის შემდეგ კომუნისტების მიერ ძალაუფლების აღების ლეგიტიმაციისთვის. 1943 წლის გაზაფხულზე ვოდე დააპატიმრეს იტალიის ფაშისტურმა ხელისუფლებამ და რამდენიმე კვირა გაატარა ციხეში. 1944 წლის იანვარში იგი დააპატიმრეს გერმანელებმა და გაგზავნეს რავენსბრიუკის საკონცენტრაციო ბანაკში. იგი სახლში რამდენიმე თვის შემდეგ, 1944 წლის გვიან შემოდგომაზე, დაქანცული, მაგრამ ცოცხალი დაბრუნდა.
დევნა კომუნიზმის დროს
მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ მან განაგრძო მასწავლებლად მუშაობა. 1947 წელს იგი დააპატიმრეს კომუნისტურმა იუგოსლავიის საიდუმლო პოლიციამ, დააპატიმრეს და აწამებდნენ ორი თვის განმავლობაში. 1947 წლის შემოდგომაზე, იგი გაასამართლეს ნაგოდეს სასამართლო პროცესზე, რომელიც ორგანიზებული იყო რამდენიმე ცნობილი სლოვენი პროდასავლური პოლიტიკოსისა და აქტივისტის წინააღმდეგ. მათ ბრალს სდებდნენ მუშათა კლასის მტრობაში, კაპიტალიზმის აგენტობაში, დასავლელ ჯაშუშობასა და ა.შ. მათ ყველას მიესაჯა სიკვდილით დასჯა ან გრძელვადიანი თავისუფლების აღკვეთა და ყველა უფლების გაუქმება.
ვოდეს ბრალი ედებოდა „სლოვენიის პოლიტიკურ და ეკონომიკურ ვითარებაზე ვრცელი ჯაშუშური მოხსენების დაწერაში, რომელშიც ის მძიმე ცილისწამებას წერდა ხალხის ხელისუფლების მიმართ ომის შესახებ და აპირებდა მის წარდგენას ამერიკის წითელი ჯვრის წარმომადგენელს იუგოსლავიაში“. მას მიესაჯა 20 წლით თავისუფლების აღკვეთა და ყველა უფლების გაუქმება შემდგომი ხუთი წლით. იგი გაათავისუფლეს ექვსი წლის შემდეგ, სავარაუდოდ, ტიტოს იუგოსლავიაზე საერთაშორისო ორგანიზაციების ზეწოლის გამო.
ციხიდან გამოსვლის შემდეგ ვოდე იყო უუფლებო ადამიანი. მას არ შეეძლო, ემუშავა და ჰქონოდა პირადი შემოსავალი. მას არც სამედიცინო დაზღვევა ჰქონდა და არც სოციალური დახმარება. მან პასპორტი ვერ მიიღო. მისი სახელი აკრძალული იყო საჯაროდ: მას აეკრძალა ნააზრევის გამოქვეყნება, ხოლო მისი ნამუშევრების ციტირება არ შეიძლებოდა წიგნებში ან სტატიებში. იგი რამდენიმე წლის განმავლობაში მთლიანად ზრუნავდა თავის დაზე, ივანკა შპინდლერზე. მას პასპორტი მხოლოდ 1970-იანი წლების შუა ხანებში დაუბრუნეს. მისი პირველი საჯარო გამოჩენა მოხდა მის გარდაცვალებამდე ცოტა ხნით ადრე, 1980-იანი წლების შუა ხანებში, როდესაც მან ინტერვიუ მისცა ალტერნატიულ ჟურნალს Nova revija- ს.
იგი გარდაიცვალა ლუბლიანაში 1985 წელს.
დამალული მემუარები
1960-იანი წლების ბოლოს ვოდემ ფარულად დაიწყო თავისი ავტობიოგრაფიის წერა. მან დაასრულა ხელნაწერი 1971 წელს და დაარქვა Skriti spomin (დამალული მემუარები). ტექსტი დამალული იყო მომდევნო 30 წლის განმავლობაში. მან დაავალა თავის ძმისშვილს იანეზ შპინდლერს (რომელიც საზღვარგარეთ ცხოვრობდა) წიგნის გამოცემა შესაბამის დროს მომავალში. 1990-იან წლებში ხელნაწერი გადაეცა ცნობილ ავტორს, ჟურნალისტს და ისტორიკოსს ალენკა პუჰარს, რომელმაც ის დაარედაქტირა. ის 2004 წელს გამოსცა გამომცემლობა Nova Revija-მ.
წიგნი დაყოფილია სამ ნაწილად. პირველ ნაწილში ვოდე აღწერს ომის დროს მისი პირადი გადმოსახედიდან. მეორე ნაწილში იგი ასახავს თავის პატიმრობას დაკითხვისა და წამების ჩათვლით. შემდეგ იგი აღწერს თავის ცხოვრებას ადამიანის ძირითადი უფლებების გარეშე, რომელსაც იგი განსაზღვრავს, როგორც „შემსუბუქებული და განზავებული ვარიანტის ცხოვრებას“. მესამე ნაწილში ვოდე აფასებს იუგოსლავიის კომუნისტურ სისტემას. ის აანალიზებს სლოვენიურ და იუგოსლავიის კომუნისტურ რეჟიმს, როგორც ნახევრად ტოტალიტარულ საზოგადოებას, სადაც მმართველ ელიტას შეცდომაში შეჰყავს ხალხს სიცრუით, ჰპირდება მათ უკეთეს მომავალს, მაგრამ სინამდვილეში მხოლოდ საკუთარ სიხარბეს აკმაყოფილებს.
2008 წელს ტელეკომპანია სლოვენიამ გამოუშვა ფილმი ანგელა ვოდეს დამალული მეხსიერება, რომელიც ეფუძნება ვოდეს ხელნაწერის მეორე ნაწილს.
სქოლიო
<references group="" responsive="0">
Polystira staretti
Polystira staretti — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
კატაბალახასებრნი
კატაბალახასებრნი (Valerianaceae) — ორლებნიან მცენარეთა ოჯახი. ბალახები, იშვიათად ბუჩქბალახები და ბუჩქებია. აქვთ მოპირისპირედ განწყობილი მთლიანი ან დანაწევრებული უთანაფოთლო ფოთლები და რთულ ყვავილედებად თავმოყრილი ორსქესიანი ან ერთსქესინი ყვავილები, 4, ზოგჯერ 3—1 მტვრიანა. გინეცეუმი 3 ნაყოფის ფოთლისაგან შედგება, მათგან 2 განუვითარებელია. ნასკვი ქვედაა. ნაყოფს აქვს საფრენი.
ოჯახი აერთიანებს 13 გვარის 140 სახეობას, რომლებიც გავრცელებულია ამერიკის, ევრაზიის და აფრიკის ზომიერ სარტყელში. საქართველოში იზრდება 3 გვარის 21 სახეობა. მნიშვნელოვანი გვარებია კატაბალახა, ვალერიანელა და კენტრანტუსი.
ლიტერატურა
*
ანიმე
thumb|278px|Kumo no Mukō, Yakusoku no Basho — ცნობილი რეჟისორი [[მაკოტო შინკაის ფილმი]] ანიმე (アニメ) წარმოიშვა ინგლისური სიტყვისგან „Animation“ და იაპონურად ანიმაციას ნიშნავს. იაპონიის ფარგლებს გარეთ, სიტყვა „ანიმე“ ჩვეულებრივ გამოიყენება იაპონიაში შექმნილი ანიმაციიის აღსანიშნავად.
ისტორია
ანიმეს XX საუკუნის დასაწყისში დაიბადა, როდესაც იაპონელმა რეჟისორებმა პირველი ექსპერიმენტები დაიწყეს დასავლეთიდან შემოტანილი ანიმაციის ხელოვნებაზე. პირველი, დღეისთვის ცნობილი ანიმე, „მოძრავი სურათები“, შეიქმნა 1907 წელს. ის წარმოადგენს მოკლე, სამწამიან ჩანახატს მეზღვაურ ბიჭზე. თანდათან, ეს ხელოვნება დიდ პოპულარობას იძენს იაპონიაში, რადგან შეზღუდული ბიუჯეტის, სასურველი გადასაღები მოედნების მიუწვდომელობის და დასავლური სტილის მსახიობების ნაკლებობის პირობებში, რეჟისორებს უჭირდათ ისეთი კინოფილმების გადაღება, რომელთა სიუჟეტი იაპონიის ყოველდღიურ ცხოვრებას სცილდებოდა, ანიმაციის გამოყენებისას კი მხატვრებს და ანიმატორებს შეეძლოთ ნებიმიერი საჭირო სცენისა თუ პერსონაჟის შექმნა.
თანამედროვე ანიმეს დამფუძნებლად ითვლება ოსამუ ტეძუკა (Osamu Tezuka), რომელიც ხშირად მოიხსენიება, როგორც „ლეგენდა“ და „მანგას ღვთაება“. ის იყო პირველი, ვინც გამოიყენა ნახატის სტილიზაციის დისნეის ხერხი, რომელშიც არაპროპორციულად დიდი თვალების საშუალებით პერსონაჟის ემოციების გადმოცემა ხდება.
წლების განმავლობაში ანიმეს სიუჟეტები, რომლებიც თავიდან ბავშვებზე იყო გათვლილი, იხვეწებოდა და მათში განხილული პრობლემები რთულდებოდა. გაჩნდა ნამუშევრები, რომლებიც ხშირად უფრო მოზრდილებშიც სარგებლობდა პოპულარობით. განვითარებაში ანიმე ოდნავ ჩამორჩება მანგას, რომელიც მასზე რამდენიმე წლით ადრე გაჩნდა და იმ დროისთვის უკვე დიდი პოპულარობით სარგებლობდა იაპონიის მოსახლეობის ყველა ფენაში.
ამჟამად, ანიმე წარმოადგენს უნიკალურ კულტურულ ფენომენს, რომელშიც გაერთიანებულია, როგორც ანიმე ბავშვებისათვის (ჟანრი კოდომო) — ანიმე მის პირველად ფორმაში, ასევე უფრო რთული და სერიოზული ნაწარმოები, რომლებიც გათვლილია ბევრად უფროს აუდიტორიაზე (ჟანრები: შიონენი — ანიმე ბიჭებისათვის და შოუჯო — ანიმე გოგოებისათვის). ცალკე ჟანრადაა გამოყოფილი ჰენტაი — პორნოგრაფიული ხასიათის ანიმაციური ფილმები, და მისი განხრები — იური და იაოი, რომლებიც მოგვითხრობენ (ხშირად ეროტიკული ელემენტების გარეშეც) მამაკაცებსა და ქალების შორის ურთიერთობებზე.
ტერმინოლოგია
thumb|130px|left|ვიკიპე-ტან — ანიმე-სტილში დახატული პერსონაჟის მაგალითი
ეტიმოლოგია
アニメーション (ɑnime:ɕoɴ) — კატაკანათი დაწერილი იაპონური ტერმინია ანიმაციის აღსანიშნავად. ეს ინგლისური ენიდან აღებული სიტყვა „Animation“-ის პირდაპირი ტრანსლიტერაციაა. ხშირად იგი შემოკლებულად ჩაიწერება როგორც アニメ (ɑnime), და რა თქმა უნდა, როგორც ყველა სხვა შემოკლება, ეს ვარიანტი იაპონიაში უფრო ხშირად გამოიყენება ვიდრე სიტყვის სრული ფორმა.
განსაზღვრება
ტერმინ „ანიმეს“ განსაზღვრება საკმაოდ ბუნდოვანია. იაპონიაში, მისი გამოყენება არ შემოიფარგლება რომელიმე სტილით თუ ადგილწარმოშობით და იგი ნებისმიერი ანიმირებული ფილმის აღსანიშნავად გამოიყენება. დანარჩენ მსოფლიოში, ის უმთავრესად მხოლოდ იაპონური წარმოების ანიმაციური ფილმებზე ლაპარაკისას გამოიყენება, ის ფილმები კი, რომლებიც თავისი სტილისტიკით ჰგვანან იაპონელი რეჟისორების ნაწარმოებს, ხშირად მოიხსენიებიან როგორც „ანიმე-სტილის“ ფილმებს.
საინფორმაციო მონაცემთა ბაზა AniDB სიტყვა „ანიმე“-ს ხსნის როგორც „იაპონური კომპანიის მიერ, იაპონური ბაზრისათვის შექმნილი პროფესიონალურად პროდიუსირებული ანიმირებული ფილმი“, მაგრამ იმის გათვალისწინებით, რომ ზოგიერთ ანიმეზე მუშაობისას იაპონელი რეჟისორები დასავლურ კომპანიებთან თანამშრომლობენ, და ასევე იმის, რომ უკანასკნელ დროს ბევრი ანიმე დასავლური ბაზარზეც გადის, ეს განსაზღვრებაც არც თუ ისე მართებულია.
სინონიმები
იმის გამო, რომ საქართველოში ანიმე-ფენდომმა სულ რამდენიმე წლის წინ დაიწყო ჩამოყალიბება, ქართულ ენაში იაპონური ანიმაციის აღსანიშნავად გამოიყენება მხოლოდ ერთი სიტყვა — „ანიმე“. მაგრამ მსოფლიოში, განსაკუთრებით 1970—1990 წლებში ხშირად გამოიყენებოდა ტერმინი „Japanimation“, რომელსაც აქამდე იყენებენ იაპონიაში ადგილობრივი წარმოების ანიმაციის აღსანიშნავად.
უკანასკნელ წლებში, განსაკუთრებით ევროპულ ქვეყნებში, ანიმე ხშირად მოიხსენიება როგორც „მანგა“. ამის შესაძლო მიზეზი არის ის, რომ იაპონიაში ტერმინი „მანგა“ გამოიყენება, როგორც ანიმირებული პრდუქციასთან, ასევე კომიქსთან მიმართებაში, თუმცა დანარჩენ მსოფლიოში „მანგა“ ტრადიციულად „იაპონური კომიქსის“ მნიშვნელობით გამოიყენება. მეორე შესაძლო მიზეზია — ბრიტანულ და ამერიკულ ბაზარზე ანიმეს უმსხვილესი გამავრცელებლის, „Manga Entertainment“-ის დასახელება.
განმასხვავებელი ნიშნები
thumb|300px|ანიმეს ძველი (1980-იანი) და ახალი (2000-იანი) ხატვის სტილის ილუსტრაცია იაპონური ანიმაცია სხვა ქვეყნების ანიმაციისაგან უპირველეს ყოვლისა სიუჟეტის ღრმა დამუშავებითა და შესრულების მაღალი ხარისხით განსხვავდება. ანიმეს უდიდესი ნაწილი იქმნება აუდიტორიის კონკრეტული ფენის მოთხოვნების გათვალისწინებით. დაყოფის კრიტერიუმებში შეიძლება შედიოდეს, როგორც მაყურებლის სქესი და ასაკი, ასევე მისი ფსიქოლოგიური ტიპი. ამ გზით არჩეული მეტაჟანრი შემდგომში გავლენას ახდენს ნაწარმოების სიუჟეტზე, იდეებზე და შესრულების სტილზეც კი.
ხატვის სტილი
thumb|300px|right| ანიმე „[[Kanon“ — კლასიკური ანიმე-სტილის მაგალითი.]] ანიმეს ხატვის სტილზე საუბრისას, უპირველეს ყოვლისა, იხსენებენ პერსონჟების არაპროპორციულად დიდ თვალებს. სინამდვილეში ანიმეს პერსონაჟების თვალები გამოირჩევიან არა იმდენად სიდიდით, როგორც დეტალიზაციით, სახის სხვა ნაწილთან შედარებით. თვალებისაგან განსხვავებით, ცხვირი და პირი ტრადიციულად იხატება რამდენიმე ხაზის მეშვეობით, მაგრამ ხშირია გამონაკლისიც, მაგალითად ანიმე-ტრილერში „მონსტრი“ (Monster) გამოყენებულია პერსონაჟების „რეალისტური“ დიზაინი.
ანიმეს პერსონჟებს ხშირად აქვთ უჩვეულო ფერის თმები და ექსტრავაგანტური ვარცხნილობები. თავდაპირველად ეს საჭირო იყო იმისთვის, რომ მაყურებელს ადვილად შეძლებოდა რამდენიმე ერთმანეთის მსგავსად დახატული პერსონაჟის ერთმანეთისგან გარჩევა. ამჟამად კი, როდესაც ხატვის ხარისხი შედარებით მაღალია და პერსონაჟები დამუშავებულია წვრილმან დეტალებამდე, ეს უფრო ტრადიციის საკითხია, ვიდრე საჭიროების. ამას გარდა, თმების ფერი ხშირად ასახავს პერსონაჟის ხასიათს და ფსიქოლოგიას. მაგალითად, თმაწითელი პერსონაჟები ხშირად ცხარე ხასიათით გამოირჩევიან, ლურჯთმიანები კი — პირიქით. ღია ფერების თმები, ასევე პერსონაჟის უცხოური წარმოშობის ნიშანი შეიძლება იყოს, რადგან იაპონელებს ძირითადად მუქი თმები აქვთ.
thumb|left| მიიკი — ანიმე „[[Di Gi Charat“-ის ერთ-ერთი „ჩიბი“ პერსონაჟი.]] ემოციების გადმოსაცემად ანიმეში ტრადიციული მეთოდების — სახის გამომეტყველების და ხმის ცვლილების გარდა გამოიყენება სხვა ხერხები, რომლებიც ხშირად ჰიპერტროფირებული და კომედიურია — მაგალითად, გაბრაზებულ პერსონაჟს შეიძლება თვალებში ცეცხლი აენთოს, სხვა პერსონაჟის სულელურ ან უდროო კითხვის ან მოქმედების საპასუხოდ თავის ზემოდ ან გვერდზე გაუჩნდეს ოფლის გიგანტური წვეთი (ეს ანიმეს ყველაზე ცნობილ სტერეოტიპადაც კი იქცა), შოკირებული პერსონაჟი შეიძლება ქვად გადაიქცეს დ. ა. შ.
ცალკე აღსანიშნავია ხატვის სტილი რომელსაც „ჩიბი“-სტილი (ちび), ან SD-სტილი (Super Deformed — სუპერ-დეფორმირებული) ეწოდება. ამ სტილის გამოყენებისას პერსონაჟებს არაპროპორციული თავებით და განსაკუთრებით დიდი თვალებით ხატავენ. ეს ხატვის სტილი ხშირად კომედიურ სიტუაციებში გამოიყენება, როდესაც საჭიროა მოქმედების კომედიურობის და პაროდიულობის ხაზგასმა. თუმცა არსებობს ამ სტილში დახატული მთელი სერიალები, ამ შემთხვევაში „ჩიბი“-სტილი მოწოდებულია გამოიწვიოს მაყურებლის სიმპატია „თეთრ და ფუმფულა“ პერსონაჟების მიმართ.
მუსიკა და გახმოვანება
როგორც კინემატოგრაფიაში, ასევე ანიმეშიც ემოციების გადმოსაცემად და მაყურებელის ხასიათზე ზემოქმედებისათვის აქტიურად გამოიყენება ხმა და მუსიკა. ანიმეს ტრანსლაციის დასრულების შემდეგ აუცილებლად გამოიცემა ამ სერიალის საუნდტრეკები და ხშირად ისინი კონკურენციას უწევენ მომღერალთა ტრადიციულ მუსიკალურ ალბომებს. ამიტომ, ანიმესთვის სიმღერების შესასრულებლად და მუსიკის დასაწერად უმთავრესად ცნობილ ჯგუფებს და კომპოზიტორებს იწვევენ.
ფილმის (ან სერიის) დამწყები და დამასრულებელი სიმღერები ნაწარმოების „სავიზიტო ბარათია“ და მათ ჩვეულებრივ ცნობილი პოპ-მუსიკოსები და ჯგუფები ასრულებენ. ორივე კომპოზიცია ნაწარმოების განუყოფელი ნაწილია — დამწყების მიზანია შეუქმნას მაყურებელს შესაბამისი განწყობა სერიალის ყურებისათვის, აგრძნობინოს, თუ რას უნდა ელოდოს სერიალისაგან. დამასრულებელი კომპოზიცია ხშირად დამწყებზე უფრო წყნარია, მისი მიზანი სერიის შედეგების შეჯამებაა.
ანიმეს საუნდტრეკებისათვის დამახასიათებელია ისეთი მოვლენა, როგორიცაა „თემატური მუსიკა“ — როდესაც რაიმე მოვლენისას ან რომელიმე პერსონაჟის მოქმედებისას ისმის შესაბამისი მუსიკა. მაგალითად, მუსიკა რომელიც ისმის ბრძოლების განმავლობაში შეიძლება იყოფოდეს ბრძოლის ადგილმდებარეობის მიხედვით — თუ ბრძოლა მიმდინარეობს ტყეში — მუსიკა ერთია, თუ ქალაქში — მეორე. ან შეიძლება იყოფოდეს იმის მიხედვით, თუ რომელი პერონაჟი მონაწილეობს ბრძოლაში (ამის კარგი მაგალითია სერიალი „Mai HiME“ — მასში ყოველ პერსონაჟს აქვს თავისი საკუთარი თემა, რომლებიც ამ პერსონაჟების ბროლისას ისმის).
მსახიობები, რომლებიც ანიმეს ახმოვანებენ იაპონური სახელით „სეიუ“ არიან ცნობილები. სხვა ქვეყნებისაგან განსხვავებით, იაპონიაში ეს პროფესია საკმაოდ პოპულარულია და განვითარებული, რის გამოც ანიმეს გახმოვანება სხვა ქვეყნების ანიმაციური ფილმების გახმოვანებასთან შედარებით მაღალი ხარისხით და პროფესიონალიზმით გამოირჩევა. ბევრი სეიუ ასევე ცნობილია თავისი საესტრადო მოღვაწეობით, მაგალითად ერთ-ერთი პოპულარული სეიუ, მაგუმი ჰაიასიბარა, რომელსაც ორმოცდაათზე მეტი ანიმე აქვს გახმოვანებული, იაპონიის ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული შემსრულებელია, ამასთან მსახიობი და რამდენიმე ცნობილი ფირმის „სახე“.
ჩვეულებრივი საუნდტრეკების გარდა, ხშირად გამოიცემა სპეციალური ალბომები, რომლებიც მაგალითად, ცალკეული პერსონაჟებისადმია მიძღვნილი — ამ ტიპის ალბომებში შედის რამდენიმე სიმღერა, რომლებსაც ამ პერსონაჟის გამხმოვანებელი სეიუ ასრულებს, რის შედეგადაც მსმენელს უჩნდება გრძნობა რომ სიმღერები პერსონაჟს ეკუთვნის. ამ შთაბეჭდილების გასაძლიერებლად სიმღერები ხშირად შერჩეულია პერსონაჟის ხასიათის და გემოვნების გათვალისწინებით. ასევე ამ დისკებზე შეიძლება იყოს ინტერვიუების პერსონაჟების სეიუებთან, პერსონაჟის მიერ წარმოთქმული მონოლოგები დ. ა. შ. ამის გარდა ხშირია აუდიო დამატებები სერიალისათვის — მოკლე რადიო-წარმოდგენები, სერიალის პერსონაჟების მონაწილეობით, რომელებიც ხშირად კომედიური ხასიათისაა და ნაწარმოების მთავარ სიუჟეტთან არაა დაკავშირებული.
სიუჟეტი და ჟანრები
ანიმე არსებობს ნებისმიერი ჟანრის, რომელიც კი შეიძლება შეგვხვდეს სხვა ნაწარმოებებში, იყოს ეს კომედია, დრამა სათავგადასავლო ჟანრი თუ ეროტიკა. ანიმეს უდიდესი ნაწილი შეიცავს რამდენიმე ჟანრის და თემატური ელემენტის ნარევს, რის გამოც მისი ზუსტი კლასიფიკაცია საკმაოდ დიდ პრობლემას წარმოადგენს. ერთის შეხედვით მსუბუქი, კომედიური სიუჟეტი შეიძლება მძიმე დრამაში გადაიზარდოს, და პირიქით, თითქმის ყველა ანიმეს ახასიათებს ის, რასაც ხშირად „კომედიის ელემენტებს“ უწოდებენ.
უმეტეს შემთხვევებში, სხვადასხვა ჟანრები მაინც ახდენენ გავლენას სიუჟეტის მიმდინარეობაზე, რაც კარგად ჩანს ე. წ. „შიონენ-ედვენჩერ“-ის (სათავგადასავლო ფილმი ბიჟებისათვის) მაგალითზე. ამ ჟანრის ნაწარმოები ძირითადად შემდეგნაირად ვითარდება: ფილმის უდიდესი ნაწილის განმავლობაში მთავარი გმირი აგროვებს მეგობართა გუნდს, სწავლობს ბრძოლის ახალ ხერხებს და გზადაგზა წყვიტავს მცირე პრობლემებს, რათა საბოლოოდ დაამარცხოს ძლიერი და სახიფათო მოწინააღმდეგე. ამის შემდეგ სერიალი მთავდება, ან ჩნდება სხვა, უფრო ძლიერი მოწინააღნდეგე, რომლის დასამარცხებლად გმირს ყველაფრის თავიდან გამეორება უხდება. თითოეულ ასეთ ციკლს „არკა“ (ინგ. Arc) ეწოდება. ამ ჟანრის კლასიკურ მაგალითებად შეიძლება „ნარუტო“ (Naruto), ან „ბლიჩი“ (Bleach) მივიჩნიოთ.
ანიმე და მანგა ტრადიციულად კლასიფიცირდება შემდეგი კრიტერიუმებით, რომლებიც სხვა შემთხვევებში არ გამოიყენება:
აუდიტორიის მიხედვით
თემატიკის მიხედვით
რომანტიკული ჟანრები
ფორმატები
როგორც ნებისმიერი სხვა კინოპროდუქცია, ანიმე იქმნება მისი შემდგომი გავრცელების ფორმატის გათვალისწინებით და ის შეიძლება იყოს განკუთვინილი საჩვენებლად ტელევიზიით, კინოთეატრებში ან გაიყიდოს ვიდეოკასეტებზე და DVD-ზე. გავრცელების ფორმატი გავლენას ახდენს როგორც ნაწარმოებების ხანგრძლივობაზე, ასევე მათ ბიუდჟეტზე რაც ხშირად პირდაპირ მოქმედებს ანიმეს საბოლოო ხარისხზე. მაგალითად ერთნაირი ბიუდჟეტით გადაღებული 26 სერიან სერიალს სავარაუდოდ ბევრად უარესი ხარისხის ანიმაცია ექნება, ვიდრე სრულმეტრაჟიან ფილმს, თუმცა ხშირია გამონაკლისებიც.
საწყისი ფორმატის მიუხედავად, ადრე თუ გვიან ნებისმიერი ანიმე აუცილებლად გამოდის DVD-ზე. ამ დროსთვის სტუდია ჩვეულებრივ ასწორებს პირველი ტრანსლაციის დროს დაშვებულ შეცდომებს, ზოგ შემთხვევებში კადრის ფორმატი იცვლება 16:9ზე, ხშირად ნაწარმოებს ემატება დამატებითი სერიები, განსაკუთრებით თუ მისი ტრანსლაციიდან შედარებით მცირე დროა გასული.
ტელესერიალი
ტელესერიალი (TV) — ანიმე, რომელიც შედგება მოკლე 22-24 წუთიანი სერიებისაგან და განკუთვნილია ყოველკვირეული ტელეტრანსლაციისათვის. სერიის ხანგრძლივობა განპირობებულია იმით, რომ სარეკლამო ბლოკთან ერთად მან უნდა შეადგინოს სატელებიზიო ბლოკის სტანდარტული დრო — ნახევარი საათი. ხანდახან შეიძლება შეგვხდეს 12 წუთიანი სერიებიც (ბლოკის ნახევარი) და ძალიან იშვიათ შემთხვევებში 3-5 წუთიანი სერიები — უმრავლეს შემთხვევებში ისინი რომელიმე კომპანიის მიერაა შეკვეთილი რაიმე პროდუქციის სარეკლამოდ და შესაბამისად რეკლამისათვის განკუთვნილ დროს გადის.
ტელესერიალი იყოფა სეზონებად რომელთა ხანგრძლივობაა 26 სერია, რაც ტრანსლაციის ნახევარ წელს შეადგენს. რა თქმა უნდა, ხშირია უფრო მოკლე (13 სერია, სეზონის ნახევარი) და ბევრად უფრო გრძელი (300+ სერია) სერიალებიც, მაგრამ ისინიც ტრადიციულად 26 სერიან „სეზონებად“ იყოფა. სეზონები შეიძლება ტრანსლირებული იქნას როგორც მიყოლებით (მაგალითად სერიალი Mobile Suit Gundam SEED რომლის ხანგრძლივობა 52 სერიას, ანუ 2 სეზონს შეადგენს), ასევე გარკვეული შესვენებით (მაგალითად სერიალი Code Geassის პირველი სეზონი 2007 წლის ივლისში გამოვიდა, მეორე სეზონი კი 2007 წლის ზამთრისთვისაა დაგეგმილი).
OVA
thumb|278px| სრულმეტრაჟიანი ფილმი [[Ah, My Goddess! — პოპულარული მანგის კიდევ ერთი ეკრანიზაცია (ნახატზეა DVDს ყდა).]] OVA (Original Video Animation) — ანიმე რომელიც სპეციალურადაა შექმნილია ვიდეოკასეტებზე ან DVD-ზე გასავრცელებლად. ასეთი ანიმეს ხანგრძლივობა ერთიდან ექვს სერიამდე მერყეობს და თითო სერიის ხანგრძლივობა შეიძლება იყოს 25 წუთიდან (უკანასკნელ დროს გამოშვებული ანიმე) ერთ საათამდე და მეტიც (80-ან წლებში გამოშვებული ანიმე).
OVA შეიძლება გამოშვებული იყოს სატელევიზიო სერიალზე მუშაობის დაწყების წინ, აუდიტორიის რეაქციის დასადგენად ან პოპულარული სერიალის დამთავრების შემდეგ — დამატებითი შემოსავლის მისაღებად ან ფანების მოთხოვნით. კარგი მაგალითია მანგა Ah, My Goddess!ის ეკრანიზაცია — 1991 წელს ის ჯერ 5 სერიანი OVA-ს ფორმატში გამოვიდა ეკრანებზე, 14 წლის შემდეგ კი, 2005 წელს შედგა სატელევიზიო სერიალის პირველი სეზონის პრემიერა. ეს სერიალი გამოირჩეოდა კიდე იმით, რომ მისი ხანგრძლივობა 24 სერიას შეადგენდა, დარჩენილი 2 კი გამოვიდა მხოლოდ DVD დისკებზე, რამაც ავტომატურად გადაიყვანა ისინი OVA-ს ფორმატში.
ფილმი