cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ანგასმარკის რაიონი
ანგასმარკის რაიონი (Distrito de Angasmarca) — რაიონი პერუში, ლა-ლიბერტადის რეგიონის სანტიაგო-დე-ჩუკოს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 900 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 042 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 33 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 153.45 კმ²-ია.
ყარაბაღული ცხენი
დახასიათება
ყარაბაღული ცხენები არ გამოირჩევიან სიმაღლით, ისინი 138-140 სმ არიან, კისერი საშუალო სიგრძის აქვთ, შუბლი მაღალი, თვალები ოდნავ ამობურცული, მოძრაობები სწრაფი. ყარაბაღის ცხენებს შორის განასხვავებენ ორ ტიპს: მკვრივი და მასიური, მოკლე და გრძელ ფეხებიანები. ისინი გამძლენი არიან გრძელ გზაზე, მთებში აჩქარებული ტემპით საათში 10 კმ-მდე გადიან. შრომისუნარიანობით ყარაბაღული ცხენები შედარებულია არაბულ, ახალთექისა და რუსულ ჯიშის ცხენებთან. ძველ დროს ყარაბაღული ცხენები გამოირჩეოდნენ სილამაზითა და გრაციოზულობით.
Suburbia (სიმღერა)
„Suburbia“ — ინგლისური სინთპოპ-დუეტ Pet Shop Boys-ის სიმღერა და სინგლი. შეტანილია ჯგუფის სადებიუტო ალბომში Please. გამოვიდა 1986 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:Pet Shop Boys-ის სიმღერები კატეგორია:1984 წლის სიმღერები კატეგორია:1986 წლის სინგლები
ყარაბაღული ცხენი
დახასიათება
ყარაბაღული ცხენების შეფერილობა ძირითადად არის წითური, წაბლისფერი, ნაცრისფერი, ოქროსფერი და ვერცხლისფერი.
ისტორია
არსებობს რამდენიმე მტკიცებლება იმისა, რომ ყარაბაღის სახანოს მმართველს იბრაჰიმ-ხალილს ჰყავდა ცხენების ნახირი, რომელშიც 3000-4000 ცხენი იყო, პირველ რიგში ყარაბაღული ცხენები. XIX საუკუნის განმავლობაში ყარაბაღული ცხენები პოპულარულები გახდნენ ევროპაში. ინგლისურმა კომპანიამ 60 ცხენი შეისყიდა მეჰდიყულუ-ხანისგან, რომელიც ყარაბაღის სახანოს უკანასკნელი მმართველი იყო. მინი|ყარაბაღული ცხენი მეტსახელად "ხანი" ყარაბაღულმა ცხენებმა მნიშვნელოვანი როლი შეასრულეს რუსეთის დონის ჯიშების ფორმირების პროცესში.
1805 წელს ყარაბაღი გახდა რუსეთის ნაწილი. მეჰდიყულუ ხანი, რომელიც იბრაჰიმ ხანის შემდეგ მართავდა, არ იყო დაინტერესებული ნახირის განვითარებაში, რის შედეგადაც შემცირდა ხანის ცხენების რაოდენობა. 1822 წელს მეჰდიგულუ ხანი სპარსეთისკენ გაიქცა და მისი საუკეთესო ცხენები საჩუქრად გადაეცა მის ახლობლებს. მეჰდიყულუ ხანისგან განსხვავებით, მისი ქალიშვილი ხურშიდბანუ ნათავანი აქტიურად იყო ჩართული ყარაბაღული ცხენების მეურნეობების განვითარებაში.
ნათავანის ყარაბაღულმა ცხენებმა მონაწილეობა მიიღეს უნივერსალის გამოფენაში (1867), სასოფლო-სამეურნეო გამოფენაში მოსკავში (1869), თბილისში (1882) და დაჯილდოვდნენ ოქროს მედლებითა და საპატიო სიგელებით. ყარაბაღული ცხენები ასევე დაჯილდოვდნენ 1869 წელს რუსეთის გამოფენაზე.
ანგასმარკის რაიონი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლა-ლიბერტადის რეგიონის რაიონები კატეგორია:სანტიაგო-დე-ჩუკოს პროვინციის რაიონები
ყარაბაღული ცხენი
ისტორია
XX საუკუნის დასაწყისში ყარაბაღული ცხენების რაოდენობამ იკლო. ეს დაკავშირებული იყო სამოქალქო და ეთნიკური ომის გამო კავკასიაში და მთლიანად ყარაბაღში. საწარმოები, რომლებიც ყარაბაღის ხანების მიერ იყო შექმნილი და შემდგომში შემუშავებული მათი მემკვიდრეების მიერ დანგრეულ იქნა 1905 წელს. ამ ცხენების შერწყმა დაიწყეს სხვა ჯიშებთან, რამაც ცვლილებები გამოიწვია მათ ფიზიკურობაში, მათ შორის სიმაღლის შემცირებაში.
1949 წელს ჯიში აღდგენილ იქნა აღდამში, აზერბაიჯანში. 1956 წელს კი ყარაბაღული ცხენები მეტსახელად ზამანი საბჭოთა ხელისუფლებამ გადასცა დიდი ბრიტანეთის დედოფალ ელისაბედ მეორეს.
დღესდღეობით ყარაბაღული ცხენები მრავლდებიან ორ ცხენთსაშენში: სოფელ ლამბარანში და აღსთაფაში. ყარაბაღის ომის გამო ცხენთა რაოდენობამ საკმაოდ იკლო. მინი ბოლო წლებში აზერბაიჯანის სოფლის მეურნეობის სამინისტრო განსაკუთრებულ ყურადღებას უთმობს ცხენოსნობის განვითარებას. ყარაბაღის ცხენის ექსპორტი აკრძალულია.
2013 წელს, ტრადიციული ყარაბაღული ცხენების საცხენოსნო თამაში ჩოვგანი იუნესკოს არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის სიაში შევიდა.
2017 წლის 13 თებერვალს ისლამური სოლიდარობის თამაშების საორგანიზაციო კომიტეტმა წარადგინა მასკოტები: ყარაბაღული ცხენები ინჯა, რომელიც წარმოადგენდა სილამაზესა და სათუთობას; ჯესური, რომელიც თავდაჯერებულობასა და თავისუფლების სიყვარულით გამოირჩეოდა.
კულტურაში
ყარაბაღული ცხენი შეიძლება იხილოთ XIX საუკუნის რუს მხატვართა ტილოებზე.
ყარაბაღული ცხენები გამოსახულია საფეხბურთო კლუბ ყარაბაღის ემბლემაზე. ცხენები აღდამისა და შაქის მუნიციპალიტეტების ოფიციალური სიმბოლოა.
2012 წელს ყარაბარული ჯიშის ცხენები გამოჩნდნენ უინძორის სასახლის საცხენოსნო გამოფენაში, რათა მონაწილეობა მიეღოთ ელისაბედ მეორის ბრილიანტის იუბილეში.
2017 წლის მარტში ბელგიაში გაიხსნა ყარაბაღული ცხენების ძეგლი.
სქოლიო
კატეგორია:ცხენის ჯიშები კატეგორია:აზერბაიჯანის ეროვნული სიმბოლოები
ბელმეს-დე-ლა-მორალედა
ბელმეს-დე-ლა-მორალედა (Bélmez de la Moraleda) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ანდალუსიის ავტონომიური გაერთიანების ხაენის პროვინციის სიერა-მახინის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 49 კმ². მოსახლეობა — 1569 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ხაენის მუნიციპალიტეტები
მედლინ ლ'ენგლი
მედლინ ლ’ენგლი (Madeleine L'Engle; დ. 29 ნოემბერი, 1918 გ. — 6 სექტემბერი, 2007) — ამერიკელი მწერალი. მისი შემოქმედება მხატვრულ და არამხატვრულ ტექსტებს, პოეზიასა და საყმაწვილო ლიტერატურას მოიცავს. მისი ყველაზე გახმაურებული ნაშრომია რომანი „გარღვევა დროში“, რომელმაც არაერთი ლიტერატურული ჯილდო მოიპოვა. მწერლის შემოქმედება როგორც მის ქრისტიანულ რწმენას, ასევე თანამედროვე მეცნიერების მიმართ ძლიერ ინტერესს ასახავს.
ადრეული ცხოვრება
მედლინ ლ’ენგლი 1918 წლის 29 ნოემბერს ნიუ-იორკში დაიბადა. მისი დედა პიანისტი, ხოლო მამა მწერალი, კრიტიკოსი და ჟურნალისტი იყო.
ლ’ენგლმა პირველი მოთხრობა ხუთი წლისამ დაწერა, ხოლო რვა წლიდან უკვე ჩანაწერების რვეულს აწარმოებდა. იგი ნიუ-იორკის კერძო სკოლაში ჩაირიცხა, თუმცა მისი ადრეული ლიტერატურული მცდელობები მის აკადემიურ მოსწრებაზე არ ასახულა. მორცხვ და მოუხერხებელ მედლინს მასწავლებლების ნაწილი გონებასუსტად მიიჩნევდა. ამის გამო გოგონა საკუთარ სამყაროში ჩაიკეტა. იგი ბევრს კითხულობდა და წერდა. ლ’ენგლის მშობლები ხშირად ვერ თამხმდებოდნენ მისი აღზრდის შესახებ, რის გამოც გოგონამ არაერთი სკოლა-ინტერნატი და გუვერნანტი გამოიცვალა. ერთი პერიოდი ოჯახი საცხოვრებლად შამონში გადავიდა, თუმცა 1933 წელს ლ’ენგლის ბებიას ჯანმრთელობის პრობლემები შეექმნა, რის შემდეგაც ოჯახი მის სიახლოვეს ფლორიდაში, ჯექსონვილში, დასახლდა. 1936 წელს მედლინის მამა გარდაიცვალა.
განათლება, ქორწინება და ოჯახი
1937 წელს ლ’ენგლი სმიტის კოლეჯში ჩაირიცხა. 1941 წელს სწავლის დასრულების შემდეგ იგი ნიუ-იორკში გადავიდა, სადაც პირველი ორი რომანი გამოაქვეყნა. 1942 წელს, როცა ანტონ ჩეხოვის პიესაში „ალუბლების ბაღი“ მონაწილეობდა, მან მსახიობი ჰიუ ფრანკლინი გაიცნო. ლ’ენგლი ფრანკლინზე 1946 წელს დაქორწინდა. წყვილს პირველი ქალიშვილი, ჟოზეფინა, 1947 წელს შეეძინა. 1952 წელს ოჯახი საცხოვრებლად კონექტიკუტის შტატის ქალაქ გოშენში, ფერმაში არსებულ სახლში გადავიდა. თავის სარჩენად მათ მაღაზია შეიძინეს და მის მართვას შეუდნენ. პარალელურად ლ’ენგლი წერას აგრძელებდა. 1952 წელს მასა და ფრანკლინს ვაჟი, ბიონი, შეეძინათ. ოთხი წლის შემდეგ წყვილმა გარდაცვლილი მეგობრების დაობლებული შვიდი წლის ქალიშვილი, მარია, იშვილა. ამ პერიოდში ლ’ენგლი ადგილობრივ ტაძარში გუნდის ხელმძღვანელი იყო.
სამწერლო კარიერა
1960-იან, 1970-იან და 1980-იან წლებში ლ’ენგლმა მრავალი წიგნი დაწერა, მათ შორის ავტობიოგრაფიული მემუარების სერია, რომელიც ოთხი წიგნისგან შედგება. ერთ-ერთი მათგანი, „დიდი ბებიის ზაფხული“ (1974) მწერლის მიერ ხანშიშესული დედის მოვლის გამოცდილებაზე მოგვითხრობს, ხოლო „ორნაწილიანი გამოგონება“ (1988) მემუარია ლ’ენგლის ქორწინების შესახებ, რომელიც მან მეუღლის გარდაცვალების შემდეგ დაწერა.
რელიგიური შეხედულებები
ლ’ენგლი ეპისკოპალისტი იყო და საყოველთაო ხსნის სწამდა. ქრისტიანული უნივერსალიზმის მხარდაჭერის გამო მისი წიგნები ხშირად იკრძალებოდა ქრისტიანულ სკოლებსა და ბიბლიოთეკებში, ასევე მათ გაყიდვაზე უარს ამბობდნენ ქრისტიანული წიგნების მაღაზიები. ამავდროულად, სეკულარული კრიტიკოსები ლ’ენგლის წიგნებს ზედმეტი რელიგიურობის გამო აკრიტიკებდნენ.
ღვთაებრივი სასჯელის მიმართ ლ’ენგლს ჯორჯ მაკდონალდის მსგავსი შეხედულებები ჰქონდა, რომელმაც მის მხატვრულ შემოქმედებაზე დიდი გავლენა მოახდინა. ამ თემაზე მწერალმა აღნიშნა: „ვფიქრობ, ღმერთს თავისი შვილების მარადიული დასჯა იმაზე მეტად არ სურს, ვიდრე მოსიყვარულე მშობელს. დასჯის მთვარი მიზანი სწავლაა და შესაბამისად, დასჯა სწორედ იმდენ ხანს გრძელდება, რამდენიც გაკვეთილის სასწავლებლადაა საჭირო. გაკვეთილის მიცემა კი ყოველთვის სიყვარულია.“
ჯილდოები
1886 წელს ლ'ენგლმა საყმაწვილო ლიტერატურაში შეტანილი წვლილისთვის მწერალთა ეროვნული საბჭოსგან ჯილდო მიიღო. 1985 წელს იგი მოწვეული სპიკერი იყო კონგრესის ბიბლიოთეკაში, სადაც ჩაატარა ლექცია სათაურით „გაბედე, იყო შემოქმედებითი“. იმავე წელს ლ’ენგლი მწერალთა გილდიის პრეზიდენტი გახდა, რა თანამდებობაზეც ორი წლის მანძილზე იმყოფებოდა. ცხოვრების მანძილზე ლ’ენგლმა არაერთი უნივერსიტეტის საპატიო ხარისხი მიიღო, მათ შორის როგორც ლიტერატურის, ასევე თეოლოგიის დოქტორის. 1997 წელს მას ფენტეზის ჟანრში ცხოვრებისეული მიღწევისთვის ფენტეზის მსოფლიო პრემია გადაეცა.
1998 წელს „საყმაწვილო ლიტერატურაში შეტანილი მნიშვნელოვანი წვლილისთვის“ ლ’ენგლმა მარგარეტ ედვარდსის სახელობის ჯილდო მიიღო.
2004 წელს მწერალს ეროვნული ჰუმანიტარული ჯილდო მიენიჭა.
2011 წელს ლ’ენგლი ნიუ-იორკის მწერალთა დიდების დარბაზში შეიყვანეს.
2012 წლის ჟურნალის School Library Journal გამოკითხვაში „გარღვევა დროში“ საუკეთესო საბავშვო რომანებს შორის მეორე ადგილზე დასახელდა.
2013 წელს მერკურის ერთ-ერთ კრატერს ლ’ენგლის სახელი ეწოდა.
სმიტის კოლეჯში ლ’ენგლის სახელობის სტიპენდია არსებობს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1918 კატეგორია:დაბადებული 29 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2007 კატეგორია:გარდაცვლილი 6 სექტემბერი კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ესეისტები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი რომანისტები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი პოეტები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მწერლები კატეგორია:ამერიკელი ქალი საბავშვო მწერლები კატეგორია:ამერიკელი ფენტეზი მწერლები კატეგორია:ამერიკელი მემუარისტები კატეგორია:ფენტეზისა და სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის ქალი მწერლები კატეგორია:ამერიკელი ქალი ესეისტები კატეგორია:ამერიკელი ქალი რომანისტები კატეგორია:ამერიკელი ქალი პოეტები კატეგორია:სმიტის კოლეჯის კურსდამთავრებულები კატეგორია:ამერიკის ეროვნული ჰუმანიტარული მედლის მფლობელები კატეგორია:ფლორიდელი რომანისტები კატეგორია:ნიუ-იორკელი მწერლები კატეგორია:ანგლიკანი პოეტები კატეგორია:ფენტეზის მსოფლიო პრემიის ლაურეატები
ჰემიუნუ
ჰემიუნუ — ძველი ეგვიპტის პრინცი მეოთხე დინასტიიდან, ეგვიპტის ძველი სამეფოს პერიოდის დროს. ჰემიუნუ ეგვიპტის პრინცის ნეფერმაატის და მისი მეუღლის იტეტის შვილი იყო. თითქმის ლეგენდარული ძველეგვიპტელი ხუროთმოძღვარი, ფარაონის ნათესავი, გიზის პლატოს არქიტექტორი, ხეოფსის დიდი პირამიდის ამგები. ჰემიუნუ პორტრეტული ფიგურა ძველი სამეფოს საუკუთესო სკულპტურულ ძეგლებს განეკუთვნება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ძველი ეგვიპტის პრინცები კატეგორია:ეგვიპტის მეოთხე დინასტიის პრინცები კატეგორია:არქიტექტორები
საირუს ვენსი
საირუს რობერტს ვენსი (დ. 27 მარტი, 1917 — გ. 12 იანვარი, 2002) — ამერიკელი იურისტი და ამერიკის შეერთებული შტატების სახელმწიფო მდივანი 1977 წლიდან 1980 წლამდე ჯიმი კარტერის პრეზიდენტობის პერიოდში. ამ პოსტზე მუშაობამდე ის იყო შეერთებული შტატების თავდაცვის მდივანის მოადგილე ჯონსონის ადმინისტრაციაში. პრეზიდენტ კენედის მმართველობის დროს იგი იყო არმიის მდივანი და თავდაცვის დეპარტამენტის გენერალური მრჩეველი. .
როგორც სახელმწიფო მდივანი, ვენსის მიდგომა საგარეო პოლიტისკენ ემყარებოდა კონფლიქტის მოლაპარაკებებს და იარაღის შემცირების განსაკუთრებული ინტერესით გამოირჩეოდა. 1980 წლის აპრილში ვენსმა გააპროტესტა „არწივის კლანჭის ოპერაცია“ და დატოვა საკუთარი პოსტი. ეს ოპერაცია ჩატარდა ირანში ამერიკელი მძევლების გადასარჩენად და ატარებდა საიდუმლო მისიის ხასიათს. მისი გადადგომის შემდეგ პოსტზე დაინიშნა ედმუნდ მუსკი.
ვენსი იყო 1924 წლის დემოკრატიული პარტიის საპრეზიდენტო კანდიდატის და იურისტის ჯონ დევისის ბიძაშვილი. იგი იყო მანჰეტენის საოლქო ადვოკატის საირუს ვენსი უმცროსის მამა.
ადრეული ცხოვრება და ოჯახი
საირუს ვენსი დაიბადა 1917 წლის 27 მარტს კლარკსბურგში, დასავლეთ ვირჯინიის შტატში. იგი იყო ჯონ კარლ ვენს II-ის და ემი რობერტს ვენსის შვილი. მას ასევე ჰყავდა უფროსი ძმა — ჯონ კარლ ვენს III. ვენსის დაბადებიდან მალევე, მისი ოჯახი გადავიდა ბრონქსვილში, ნიუ-იორკი, რათა მამამისს მარტივად ემოძრავა სამსახურისკენ მანჰეტენში, სადაც იგი სადაზღვევო კომპანიისთვის მუშაობდა. ვენსის მამა ასევე იყო მიწათმფლობელი, ხოლო პირველი მსოფლიო ომის დროს სახელმწიფო აგენტად მუშაობდა. 1922 წელს იგი მოულოდნელად პნევმონიისგან გარდაიცვალა.ref name="bell1992"/> ემი რობერტს ვენსი, საირუსის დედა, ცნობილი ფილადელფიელი ოჯახიდან იყო და აქტიურად იყო ჩართული სამოქალაქო საქმეებში. ქმრის გარდაცვალების შემდეგ იგი გადავიდა თავის ოჯახთან საცხოვრებლად შვეიცარიაში ერთ წლით, სადან საირუსმა და მისმა ძმამ ქალაქ ვევეს ინსტიტუტში ფრანგული ისწავლეს.
ვენსის ბევრად უფროსმა ბიძაშვილმა (რომელსაც ბიძად მოიხსენიებდნენ ოჯახში) ჯონ დევისმა, ამერიკის სახელმწიფო ელჩმა გაერთიანებულ სამეფოში და 1924 წლის საპრეზიდენტო არჩევნების კანდიდატმა, გადაწყვიტა მისი მენტორი გამხდარიყო და იშვილა იგი.
ვენსმა დაამთავრა კენტის სკოლა 1935 წელს და მოიპოვა ბაკალავრის ხარისხი 1939 წელსიალეს კოლეჯში, სადაც იყო საიდუმლო საზოგადოება „გრაგნილი და გასაღების“ წევრი. საირუსი კოლეჯში გატაცებულიიყო ჰოკეის თამაშით. იალეს იურიდიული სკოლა დაამთავრა 1942 წელს. კოლეჯში სწავლის პერიოდში ვენსის კლასელები იყვნენ: სერკენტ შრაივერი, უილიამ სკრეტონი, სტენლი როჯერს რესორი და უილიამ ბუნდი. წლების შემდეგ ყოველ მათგანთან ერთად მუშაობდა.
ვენსი გახდა სამხედრო მეორე მსოფლიო ომის დროს, როდესაც აშშ-ის საზღვაო ძალებში გაწევრიანდა და შეიარაღების ოფიცრად დაინიშნა გამანადგურებელ საბრძოლო გემზე სახელად ჰეილი (USS Hale DD-642) 1946 წლამდე იგი მონაწილეობდა არაერთ საზღვაო ბრძოლაში, მათ შორის იყო საიპანის ბრძოლა, ტარავას და გუამის ბრძოლები, აგრეთვე ბუგენვილის და ფილიპინების კამპანიები. ომის შემდეგ, იგი ერთ წლის განმავლობაშ მუშაობდა მიდის კორპორაციაში, სანამ იურისტთა ფირმა Simpson Thacher & Bartlett]-ს შეუერთდებოდა ნიუ-იორკში
29 წლის ასაკში დაქორწინდა გრეის ელზი გეი სლოენზე, 1947 წლის 15 თებერვალს. მასთან საირუსს ხუთი შვილი ეყოლა.
პოლიტიკური კარიერა
1957 წელს, სენატორმა ლინდონ ჯონსონმა ჰკითხა საირუს ვენსს დაეტოვებინა უოლ სტრიტი აშშ-ის სენატის შეიარაღებული ძალების კომიტეტში სამუშაოდ, სადაც მან ხელი შეუწყო აერონავტიკის და კოსმოსური ეროვნული აქტის შედგენას, რასაც ნასას შექმნა მოჰყვა.
1961 წელს, თავდაცვის მინისტრმა რობერტ მაკმანარამ, აიყვანა ვენსი თავდაცვის დეპარტამენტის გენერალურ მრჩეველად. შემდგომ იგი დაინიშნა არმიის მდივანად პრეზიდენტ ჯონ კენედის მიერ. იგი იყო მდივანი, როდესაც ჯარის ნაწილები 1962 წელს გაგზავნეს ჩრდილოეთ მისისიპში, რათა დაეცვათ ჯეიმზ მერედიტი აჯანყებისგან და უზრუნველეყოთ მისისიპის უნივერსიტეტის სასამართლო დავალებით რასობრივი ინტეგრაციის სისრულეში მოყვანა.
1964 წელს ვენსი გახდა შეერთებული შტატების თავდაცვის მდივნის მოადგილე, ხოლო იმჟამინდელმა პრეზიდენტმა ლინდონ ჯონსონმა, ვენსი გაგზავნა პანამის არხშიში სტუდენტური არეულობების შემდეგ. 1967 წლის დეტროიტის ბუნტის შემდეგ, პრეზიდენტმა ჯონსონმა ვენსი მიჩიგანი გაგზავნა. შემდეგ შეეცადა გადაედო კვიპროსის კონფლიქტი. 1968 წელს პრეზიდენტმა იგი გაგზავნა სამხრეთ კორეაში, რათა გამკლავებოდა პუებლოს მძევლად აყვანის საკითხს.
აშშ-ის თავდაცვის მდივანი
პრეზიდენტ ჯიმი კარტერს თავდაცვის მდივნის კანდიდატურაზე უნდოდა ჯორჯ ბოლის ნომინაცია, თუმცა, შეეშინდა, რომ იგი ზედმეტად ლიბერალური იყო ამ პოსტისთვის და საბოლოოდ გადაწყვიტა ვენსის ნომინაცია. ვენსმა ითამაშა მნიშვნელოვანი როლი პანამის არხი შეთანხმებაში, ასევე მოლაპარაკებებში როდეზიაში, ნამიბიასა და სამხრეთ აფრიკაში. მჭიდრო ურთიერთობა ჰქონდა ისრაელის მინისტრებთან — მოშე დაიანსა და ეზერ ვაიცმანთან 1978 წლის დავითის ბანაკის შეთანხმებების გამო.
ვენსი აგრეთვე მუშაობდა სსრკ-სთან უფრო ახლო ურთიერთობების დასამყარებლად.
შემდგომი კარიერა
1970 წლის მაისში ვენსი დაინიშნა კომისრის თანამდებობაზე კნაპის კომისიაში, რომელიც ჩამოაყალიბა ნიუ–იორკის მერმა, ჯონ ლინდსიმ ნიუ-იორკის პოლიციის დეპარტამენტში სისტემური კორუფციის გამოსაძიებლად. კნაპის კომისიამ სატელევიზიო ეთერით ისაუბრა პოლიციის კორუფციის შესახებ და 1972 წელს საბოლოო დასკვნა გამოაქვეყნა. კნაპის კომისიის მუშაობამ დაიწყო პოლიციელების დევნა კორუფციის ბრალდებით და დასრულდა მნიშვნელოვანი, მოკლევადიანი რეფორმებით პოლიციის განყოფილებებში, აგრეთვე, დროებით სპეციალურად ნიუ-იორკის პოლიციის დეპარტამენტის, მოსამართლეების და ადვოკატებისთვის გამოიყო პროკურორუ, რათა უფრო ეფექტურად ებრძოლად კორუფციის წინააღმდეგ.
1974 წლიდან 1976 წლამდე ვენსი ნიუ-იორკის საქალაქო ადვოკატთა ასოციაციის პრეზიდენტად მუშაობდა. 1980 წელს ვენსი დაუბრუნდა იურიდიულ საქმიანობას Simpson Thacher & Bartlett–ში, მაგრამ არაერთხელ გამოიძახეს საჯარო სამსახურში 1980-იან და 1990-იან წლებში, მონაწილეობდა დიპლომატიურ მისიებში ბოსნიაში, ხორვატიასა და სამხრეთ აფრიკაში. ვენსმა ხელი შეუწყო მთიანი ყარაბაღის მოლაპარაკებებს.
1991 წელს იგი დაინიშნა გაეროს გენერალური მდივნის სპეციალურ წარმომადგენლად ხორვატიაში და შესთავაზა „ვენსის გეგმა“ ხორვატიაში კონფლიქტის მოსაგვარებლად. ხორვატიისა და სერბეთის ხელისუფლება დათანხმდა ვენსის გეგმას, მაგრამ კრაინას ლიდერებმა უარი თქვეს, მიუხედავად იმისა, რომ იგი სერბებს სთავაზობდა საკმაოდ დიდ ავტონომიას მსოფლიო სტანდარტებით, ეს არ ითვალისწინებდა კრაინას სრულ დამოუკიდებლობას. მან განაგრძო მუშაობა Zagreb 4-ის ჯგუფის წევრად. მათ მიერ შედგენილი გეგმა, სახელწოდებით Z-4, ეფექტურად დასრულდა, როდესაც 1995 წელს ხორვატიის ძალებმა აღადგინეს კრაინას რეგიონზე კონტროლი (ოპერაცია შტორმი).
1993 წლის იანვარში, როგორც გაეროს სპეციალური ელჩი ბოსნიაში, ვენსმა და ევროკავშირის წარმომადგენელმა ლორდმა დევიდ ოუენმა, დაიწყეს მშვიდობიანი გეგმის ამუშავებაზე მოლაპარაკება, რომელიც ბოსნიის ომის დასრულებას ეხებოდა. გეგმა არ მიიღეს, ვენსმა თანამდებობა დატოვა როგორც გაეროს გენერალური მდივნის სპეციალურმა ელჩმა. იგი ჩაანაცვლა ნორვეგიის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ტორვალდ სტოლტენბერგმა.
1997 წელს იგი დაინიშნა ამერიკის ირანული საბჭოს საპატიო კათედრის წევრად.
გარდაცვალება
ვენსი რამდენიმე წლის განმავლობაში ებრძოდა ალცჰაიმერის დაავადებას. საბოლოოდ, იგი გარდაიცვალა სინის მთის სამედიცინო ცენტრში, ნიუ-იორკში, 2002 წლის 12 იანვარს, 84 წლის ასაკში. სიკვდილის მიზეზი ალცჰაიმერთან ერთად გახდა პნევმონია და სხვა დაავადებები. მისი დაკრძალვის ცერემონიალი გაიმართა მანჰეტენზე, ხოლო დაკრძალეს არლინგტონში, ვირჯინიაში. მისი მეღლე გრეისი გარდაიცვალა ნიუ-იორკში, 2008 წლის 22 მარტს, 89 წლის ასაკში.
სქოლიო
კატეგორია:იელის კოლეჯის კურსდამთავრებულები კატეგორია:პნევმონიით გარდაცვლილები კატეგორია:აშშ-ის სახელმწიფო მდივნები კატეგორია:პრეზიდენტის თავისუფლების მედლის მფლობელები კატეგორია:გარდაცვლილი 2002 კატეგორია:დაბადებული 1917 კატეგორია:დაბადებული 27 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 12 იანვარი
გაზი I გირეი
გაზი I გირეი (I Gazi Geray, غازى كراى ١‎; დ. ბახჩისარაი, ყირიმის სახანო, 1504 — გ. 1524, ფეოდოსია, ყირიმის სახანო) — ყირიმის ხანი 1523–1524 წლებში, მეჰმედ I გირეის ვაჟი, სულეიმან I-ის ბიძაშვილი დედის მხრიდან.
ბიოგრაფია
გაზი 1523 წელს თან ახლდა მამამისს, მეჰმედ I გირეის ასტრახანის ლაშქრობაში, რომლის დროსაც ყირიმელებმა დაიპყრეს ასტრახანი, მაგრამ მალევე ნოღაის ურდოს მეომრებმა მეჰმედ გირეი და მისი ვაჟი, ბაჰადირ გირეი ვერაგულად მოკლეს. გაზი გირეიმ თავს გაქცევით უშველა და იმავე წლის ოქტომბერში ყირიმში დაბრუნდა.
ყირიმელმა თათრებმა სწორედ გაზი აირჩიეს ხანად. მან კალგად დანიშნა მისი უმცროსი ძმა, ბაბა გირეი. გაზის ჰყავდა ტახტისათვის მოცილე ბიძა, საადეთ გირეი, რომელიც ყირიმელების დიდი ნაწილისა და ოსმალთა სულთნის, სულეიმან I-ის მხარდაჭერით სარგებლობდა. 6 თვიანი მმართველობის შემდეგ გაზი გირეი ბიძამისისის მომხრეებმა ტახტიდან ჩამოაგდეს და ფეოდოსიის ციხეში გამოკეტეს. მალევე ის ბიძამისმა გამოიყვანა ციხიდან და კალგად დანიშნა, მაგრამ რამდენიმე თვეში სიკვდილით დასაჯა.
ნაროდიჩის რაიონი
ნაროდიჩის რაიონი (Народицький район) — რაიონი უკრაინაში, ჟიტომირის ოლქში. მისი ფართობია 1 284 კმ². 2015 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 9 408 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 7 კაცს კმ²-ზე. ნაროდიჩის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ნაროდიჩი.
სქოლიო
კატეგორია:ჟიტომირის ოლქის რაიონები
ბენატაე
ბენატაე (Benatae) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ანდალუსიის ავტონომიური გაერთიანების ხაენის პროვინციის სიერა-დე-სეგურის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 45,3 კმ². მოსახლეობა — 445 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ხაენის მუნიციპალიტეტები
კაჩიკადანის რაიონი
კაჩიკადანის რაიონი (Distrito de Cachicadán) — რაიონი პერუში, ლა-ლიბერტადის რეგიონის სანტიაგო-დე-ჩუკოს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 884 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 264 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 24 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 266.5 კმ²-ია.
ჩალაბილარი (ბარდა)
ჩალაბილარი (Çələbilər) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბარდის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა —  758 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბარდის რაიონის სოფლები
Paninaro (სიმღერა)
„Paninaro“ — ინგლისური სინთპოპ-დუეტ Pet Shop Boys-ის სიმღერა. გამოვიდა 1986 წელს, სინგლზე „Suburbia“. 1995 წელს გამოიცა სინგლის „Paninaro '95“ სახით და შეტანილი იქნა კრებულში Alternative.
სქოლიო
კატეგორია:Pet Shop Boys-ის სიმღერები კატეგორია:1986 წლის სიმღერები კატეგორია:1995 წლის სინგლები
ჰორბაეფი
ჰორბაეფი — ძველი ეგვიპტის პრინცი მეოთხე დინასტიიდან, ეგვიპტის ძველი სამეფოს პერიოდის დროს. ჰორბაეფი ეგვიპტის ფარაონის ხეოფსის შვილი იყო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ძველი ეგვიპტის პრინცები კატეგორია:ეგვიპტის მეოთხე დინასტიის პრინცები
აზერბაიჯანული ხვლიკი
აზერბაიჯანული ხვლიკი  — შედარებით პატარა ხვლიკი, რომელიც ეკუთვნის „Darevski“-ს გვარს, ან კლდის ხვლიკების გვარს.
აღწერა
ხვლიკის სხეულის სიგრძე - 76 მმ, ხოლო კუდი ორჯერ გრძელია. მისი თავი შედარებით გაბრტყელებულია. ხვლიკის სხეულის ზედა მხარე ღია ყავისფერი, მუქი კრემისფერი, ქვიშის ან მუქი ყავისფერია, თითქმის შავი ფერის.
აზერბაიჯანული ხვლიკი არის გავრცელებული მცირე კავკასიონის მთებში, სომხეთის და აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე, ასევე საქართველოშიც, მტკვრის სამხრეთით იზოლირებულ არეალში. ეს ხვლიკი გვხდება კავკასიის ფარგლებს გარეთაც, თურქეთის ჩრდილო-აღმოსავლეთში და დასავლეთ ირანში.
სქოლიო
კატეგორია:ნამდვილი ხვლიკისებრნი
ტაშტიუბე
ტაშტიუბე (Таштүбә; Таштюбе) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ალშეევის რაიონში.
რაიონულ ცენტრ რაევსკიდან დაშორებულია 20 კილომეტრით. უხლოესი რკინიგზის სადგურია რაევკა, რომელიც ასევე დაშორებულია 20 კმ-ით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალშეევის რაიონის სოფლები
ბეხიხარი
ბეხიხარი (Begíjar) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ანდალუსიის ავტონომიური გაერთიანების ხაენის პროვინციის ლა-ლომის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 43 კმ². მოსახლეობა — 3009 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ხაენის მუნიციპალიტეტები
Stockholm Records
Stockholm Records — შვედური მუსიკალური ლეიბლი, Universal Music Group-ის ფილიალი, დაარსებული 1992 წელს. ძირითადად გამოსცემს პოპ-შემსრულებლების ჩანაწერებს, მაგალითად Army of Lovers-ის და E-Type-ის.
მიმოხილვა
ლეიბლი დაარსდა 1992 წელს ოლა ჰუკანსონის და ალექსანდერ ბარდის მიერ, PolyGram-თან ერთად. ისინი კომპანიას მართავდნენ პირველი ექვსი წლის განმავლობაში. ლეიბლზე გამოდიოდა Army of Lovers-ის, The Cardigans-ის, A-Teens-ის, E-Type-ის და ლიზა მისკოვსკის ჩანაწერები. აგრეთვე აღსანიშნავია ლეიბლთან იუჰან რენკის თანამშრომლობა, რომელიც გამოდიოდა „Stakka Bo“-ს ფსევდონიმით, თუმცა მოგვიანებით უფრო ცნობილი გახდა, როგორც მუსიკალური ვიდეოების რეჟისორი. ლეიბლის ხმის ინჟინერი იყო იუჰან ლაგერლოფი.
საკუთარი წვლილი ჰუკანსონმა და ბარდმა 1998 წელს Universal Music Group-ს მიჰყიდეს, მოგვიანებით კი კომპანია შეუერთდა Universal Music, როგორც დამოუკიდებელი ხმისჩამწერი ლეიბლი.
Stockholm Records-ს ხშირად ახსენებენ, როგორც ევროპის სხვა კომპანიების მოდელს.
ჰორნახტი
ჰორნახტი — ძველი ეგვიპტის პრინცი ოცდამეორე დინასტიიდან, ძველი ეგვიპტის მესამე გარდამავალი პერიოდის დროს. ჰორნახტი ეგვიპტის ფარაონის ოსორკონ II-ის შვილი იყო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ძველი ეგვიპტის პრინცები კატეგორია:ეგვიპტის ოცდამეორე დინასტიის პრინცები
ნოვოჰრად-ვოლინსკის რაიონი
ნოვოჰრად-ვოლინსკის რაიონი (Новоград-Волинський район) — რაიონი უკრაინაში, ჟიტომირის ოლქში. მისი ფართობია 2 098 კმ². 2015 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 47 070 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 23 კაცს კმ²-ზე. ნოვოჰრად-ვოლინსკის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ნოვოჰრად-ვოლინსკი.
სქოლიო
კატეგორია:ჟიტომირის ოლქის რაიონები
ნიკოპოლის ბრძოლა
ნიკოპოლის ბრძოლა — უდიდესი ბრძოლა ერთი მხრივ, უნგრეთის მეფის სიგიზმუნდ I-ის, საფრანგეთის, ჰოსპიტალიერებისა და ვენეციის რესპუბლიკის გაერთიანებულ ჯარსა და მეორე მხრივ, ოსმალეთის  სულთან ბაიაზიდ I-ს შორის. გაიმართა 1396 წლის 25 სექტემბერს ჩრდილოეთ ბულგარეთში, ნიკოპოლთან ახლოს.
ბრძოლა დასრულდა ოსმალეთის არმიის გამარჯვებით. ოსმალებმა გააძლიერეს გავლენა ბალკანეთის ნახევარკუნძულზე, რითაც უფრო მეტი საფრთხე შეუქმნეს ცენტრალურ ევროპას. ამ ბრძოლის შემდეგ ბულგარეთი გახდა ოსმალეთის იმპერიის პროვინცია და მის საზღვრებში რჩებოდა 1878 წლამდე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ოსმალეთის ბრძოლები კატეგორია:უნგრეთის ბრძოლები
ჰიუგენსი (ზონდი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ევროპის კოსმოსური სააგენტო კატეგორია:კასინი-ჰიუგენსი კატეგორია:ტიტანი (თანამგზავრი)
ადნალი (შემახის რაიონი)
ადნალი  (Adnalı) — სოფელი აზერბაიჯანში, შემახის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა 937 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შემახის რაიონის სოფლები
ვალდეპენიას-დე-ხაენი
ვალდეპენიას-დე-ხაენი (Valdepeñas de Jaén) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ანდალუსიის ავტონომიური გაერთიანების ხაენის პროვინციის სიერა-სურის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 183,8 კმ². მოსახლეობა — 3679 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ხაენის მუნიციპალიტეტები
მოლიებამბის რაიონი
მოლიებამბის რაიონი (Distrito de Mollebamba) — რაიონი პერუში, ლა-ლიბერტადის რეგიონის სანტიაგო-დე-ჩუკოს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 054 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 060 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 30 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 69.69 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლა-ლიბერტადის რეგიონის რაიონები კატეგორია:სანტიაგო-დე-ჩუკოს პროვინციის რაიონები
ტრუნტაიშევო
ტრუნტაიშევო (Торонтайыш; Трунтаишево) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ალშეევის რაიონში.
რაიონულ ცენტრ რაევსკიდან დაშორებულია 25 კილომეტრით. უხლოესი რკინიგზის სადგურია რაევკა, რომელიც ასევე დაშორებულია 25 კმ-ით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალშეევის რაიონის სოფლები
The Monster (სიმღერა)
"The Monster" — ამერიკელი რეპერ ემინემის სიმღერა. მასში დამატებითი შემსრულებლის სახით მონაწილეობს რიანა. სინგლი გამოვიდა 2013 წლის 29 ოქტომბერს. იგი შეტანილია რეპერის ალბომში The Marshall Mathers LP 2. ეს არის რიგით მეორე სიმღერა, შეტანილი ემინემის ალბომში, რომელშიც რიანა მღერის.
სქოლიო
კატეგორია:2013 წლის სინგლები კატეგორია:2013 წლის სიმღერები კატეგორია:ემინემის სიმღერები კატეგორია:Shady Records-ის სინგლები კატეგორია:Aftermath Entertainment-ის სინგლები კატეგორია:Interscope Records-ის სინგლები
ოლონხო
ოლონხო (Олонхо́, Олоҥхо) — იაკუტების საგმირო ზღაპარი და თურქულენოვანი ხალხების ერთ-ერთი უძველესი ეპოსი. ეს ტერმინი ასევე გამოიყენება იაკუტების ეპოსურ ტრადიციების აღსანიშნავადაც.
სახას რესპუბლიკაში ოლონხოს დღემდე ასრულებენ. პოემა სრულდება ორი მონაწილის: მომღერალის და ამბის მომყოლის მიერ ორ ნაწილად. მომღერალი მთხრობელის რეჩიტატივის პარალელურად ლექსად ყვება ამბავს. მთხრობელს უნდა გააჩნდეს კარგი სამსახიობო და იმპროვიზაციის ნიჭი. ეპოსი ძირითადად შედგება ანტიკური მეომრების, ღვთაებების, სულების და ცხოველების შესახებ ლეგენდებისაგან, თუმცა გვხვდება ისეთი თემებიც როგორიცაა მომთაბარე ცხოვრების წესის მოშლა. ოლონხო მოიცავს დაახლოებით 10000-20000 ლექსს და შვიდი ღამის განმავლობაში იმღერება.
ტრადიციულად ყველა თემს ჰყავდა თავისი მთხრობელი. ტრადიცია წარმოიშვა ოჯახურ გარემოში გართობის და ასევე განათლების მიზნისთვის. იაკუტების რწმენით ის ასევე იცავდა დაავადებებისგან.
XXI საუკუნის ტექნოლოგიური და პოლიტიკური ცვლილებები საფრთხის ქვეშ აყენებს ოლონხოს ტრადიციის არსებობას. თუმცა 1980-იანი წლების შემდეგ ოლონხოს ტრადიციის მიმართ ინტერესი იზრდება.
ეტიმოლოგია
ოლონხო ასოცირდება თურქულ ზმნა "ოლმახ"-თან, რაც ყოფნას აღნიშნავს და მომდინარეობს ძველი თურქული "ოლონ"-იდან რაც თავისმხრივ საგას აღნიშნავს.
სინჯანბოადი
სინჯანბოადი (Sincanboyad) — სოფელი აზერბაიჯანში, შაბრანის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შაბრანის რაიონის სოფლები
ოლევსკის რაიონი
ოლევსკის რაიონი (Олевський район) — რაიონი უკრაინაში, ჟიტომირის ოლქში. მისი ფართობია 2 248 კმ². 2015 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 42 079 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 19 კაცს კმ²-ზე. ოლევსკის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ოლევსკი.
სქოლიო
კატეგორია:ჟიტომირის ოლქის რაიონები
აშქარი
აშქარი (Aşkar) — სოფელი აზერბაიჯანში, შემახის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შემახის რაიონის სოფლები
სტამფორდ-ბრიჯის ბრძოლა
სტამფორდ-ბრიჯის ბრძოლა (Stængfordesbrycge; Stamford Bridge) — სკანდინავიელი ვიკინგების ინგლისში ორაასწლიანი ბატონობის უკანასკნელი ბრძოლა. გაიმართა 1066 წლის 25 სექტემბერს სტამფორდ-ბრიჯში. ნორვეგიის არმია, რომელსაც მეფე ჰარალდ III სარდლობდა გაანადგურა ანგლოსაქსების არმიამ ჰაროლდ გოდვინსონის მეთაურობით. ბრძოლაში მეფე ჰარალდი მოკლეს და ნორვეგიელების მცდელობა დაეპყრო ინგლისი, კრახით დასრულდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინგლისის ბრძოლები კატეგორია:ნორვეგიის ბრძოლები კატეგორია:XI საუკუნის ბრძოლები კატეგორია:ვიკინგები
თემურ-ყაენი
ოლჯეითუ თემურ-ყაენი იგივე იმპერატორი ჩენგწუნგი (დ. 15 ოქტომბერი, 1266 – გ. 10 თებერვალი, 1307 ხანბალიქი) – იუანის დინასტიის მე-2 იმპერატორი 1294-1307 წლებში, მონღოლთა ნომინალური  ყაენი,  ზენჩინის ვაჟი, ყუბილაი-ყაენის შვილიშვილი და მემკვიდრე. 1289 წელს, მამამისის სიკვდილის შემდეგ ბაბუამისმა გამოაცხადა თავის მემკვიდრედ. 1294 წელს აიღო ხელში ძალაუფლება, ყუბილაის გარდაცვალებიდან თითქმის 3 თვეში.
თემურ-ყაენი იყო კულტურისა და პოეზიის თაყვანისმცემელი და მფარველი. ეყრდნობოდა კონფუციანელობას და ცდილობდა მისი გამოყენებით მონღოლთა ხელისუფლების განმტკიცებას. მეგობრული ურთიერთობა ჰქონდა დანარჩენ მონღოლურ სახანოებთან. ჰულაგუიანები და ოქროს ურდოს ყაენები ნომინალურად აღიარებდნენ მის სიუზერენიტეტს. 1296-1297 წლებში მისი ბრძანებით მონღოლები და ჩინელები თავს დაესხნენ იაპონიას, მაგრამ მალევე სასტიკად დამარცხდნენ საზღვაო ბრძოლაში და უკან დახევა მოუწიათ. თემურ-ყაენს აგრესიული პოლიტიკა ჰქონდა კორეის მიმართ, რასაც 1303 წელს კორეელებმა აჯანყებით უპასუხეს. რამდენიმე თვიანი შეტაკებების შემდეგ ყაენის არმიამ შეძლო ამბოხებულთა დამარცხება. კორეელთა აჯანყებები თემურ-ყაენის მემკვიდრეების მმართველობის დროსაც გაგრძელდა.
გარდაიცვალა თითქმის 13 წლიანი მმართველობის შემდეგ, 1307 წლის 10 თებერვალს, ხანბალიქში. მისი უფროსი ვაჟი, ტაჩუ, მამის გარდაცვალებამდე 1 წლით ადრე აღესრულა. ამის გამო, თემურის შემდეგ ყაენისა და იუანის იმპერატორის ტიტული მიიღო მისმა ძმისშვილმა, ქულუგ-ყაენმა.
ლიტერატურა
კატეგორია: დაბადებული 1266 კატეგორია: გარდაცვლილი 1307 კატეგორია: იუანის იმპერატორები კატეგორია: მონღოლი ყაენები კატეგორია:დაბადებული 15 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 10 თებერვალი
მცვივანი
მცვივანი — საქართველოში ფართოდ გავრცელებული ვაზის სახელია. ასეთი სახელწოდება გამომდინარეობს ჯიშური თავისებურებიდან, რადგანაც ისინი ხასიათდებიან ზედმეტი ყვავილცვენით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული ვაზის ჯიშები
სოჰბათლი
სოჰბათლი (Söhbətli) — სოფელი აზერბაიჯანში, შაბრანის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შაბრანის რაიონის სოფლები
ვილჩესი (ხაენი)
ვილჩესი (Vilches) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ანდალუსიის ავტონომიური გაერთიანების ხაენის პროვინციის ელ-კონდადო-დე-ხაენის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 274 კმ². მოსახლეობა — 4409 კაცი (2020 წ.).
მოლიეპატის რაიონი (სანტიაგო-დე-ჩუკო)
მოლიეპატის რაიონი (Distrito de Mollepata) — რაიონი პერუში, ლა-ლიბერტადის რეგიონის სანტიაგო-დე-ჩუკოს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 680 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 851 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 40 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 71.2 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლა-ლიბერტადის რეგიონის რაიონები კატეგორია:სანტიაგო-დე-ჩუკოს პროვინციის რაიონები
ოვრუჩის რაიონი
ოვრუჩის რაიონი (Овруцький район) — რაიონი უკრაინაში, ჟიტომირის ოლქში. მისი ფართობია 3 222 კმ². 2015 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 57 552 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 18 კაცს კმ²-ზე. ოვრუჩის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ოვრუჩი.
სქოლიო
კატეგორია:ჟიტომირის ოლქის რაიონები
მიტროფანე ლაღიძე
ბიოგრაფია
მიტროფანე ერმალოს ძე ლაღიძე დაიბადა 1869 წელს, ქუთაისის მაზრის სოფელ ჭოლევში (ამჟამინდელი წყალტუბოს მუნიციპალიტეტი) აზნაურის ოჯახში. 14 წლის იყო, როცა ქუთაისში ჩამოიყვანეს და მუშაობა დაიწყო პეტრე (პავლე) კოკოჩაშვილისა და ცეზარ ივანოვსკის აფთიაქში. ცეზარ კარლოს ძე ივანოვსკი წარმოშობით პოლონელი იყო, რომელიც პოლიტიკურ ნიადაგზე საქართველოში გადმოასახლეს. აფთიაქის გარდა, ცეზარ ივანოვსკის ლიმონათის წარმოებაც ჰქონდა, სადაც მიტროფანე ლაღიძემ შეისწავლა ხილეული წყლების წარმოების მეთოდი. 1887 წლიდან, ივანოვსკის გარდაცვალების შემდეგ თვითონ ჩაუდგა წარმოებას სათავეში. 1900 წელს ქუთაისის ლიმონათის წარმოების ბაზაზე შექმნა ხილეულის სასმელების წარმოების ამხანაგობა. დიდ ყურადღებას აქცევდა ნედლეულის ხარისხს, სასმელების წარმოების ტექნოლოგიების დაცვას და მათ დასამზადებლად ნატურალური წვენების გამოყენებას. ამავე წელს ქუთაისში გახსნა უალკოჰოლო სასმელების მაღაზია.
1902 წელს მიტროფანე ლაღიძე გაემგზვრა გერმანიასა და საფრანგეთში. პარიზში მან ხილეულის წყლის წარმოების მეთოდი და ტექნოლოგია შეისწავლა, რაც შემდეგ თავის წარმოებაში დანერგა.
მიტროფანე ლაღიძის ინიციატივით, ქუთაისში განხორციელდა და აშენდა ელექტროსადგური, რომელმაც პირველად მისცა ქუთაისს ელექტროგანათება. ამ ისტორიული ფაქტით ქუთაისის საზოგადოება აღფრთოვანებული დარჩა. ამის შესახებ 1904 წელს გაზეთი „ივერია“ წერდა:
მიტროფანე ლაღიძემ საფრანგეთიდან მიიღო მაცივარ-დანადგარები ხელოვნური ყინულის მისაღებად, რომელიც დაამონტაჟა ელექტროსადგურის მახლობლად კვების საჭიროებისათვის. ეს იყო დიდი სიმძლავრის ქარხანა, რომლის მიერ გამოშვებული პროდუქციით, ქუთაისის გარდა, ამარეგებდა აგრეთვე ფოთის ნავსადგურის სამაცივრო მეურნეობასაც.
ქუთაისის მთელი საზოგადოება, დიდი და პატარა იკრიბებოდა და სიამოვნებით მიირთმევდა უკვე სახელგანთქმულ „ლაღიძის წყალს“, რომელიც იყიდებოდა ქუთაისის ცნობილ ბულვართან ახლოს.
აღსანიშნავია აგრეთვე, რომ ქუთაისში პირველად ყინულის კეთება დაიწყო ლაღიძის წყალთა ქარხანაში, მანამდე ქალაქის მოსახლეობა სარგებლობდა ზამთრის პერიოდში მომარაგბული თოვლით, რომელსაც სპეციალურად აგროვებდნენ და ინახავდნენ განსაკუთრებულ ფარდულებში. იქ თოვლს ზევიდან აყრიდნენ ნახერხს და აფარებდნენ ჭილოფებს. ეს საშუალება ძლიერ ანელებდა თოვლის დნობის პროცესს.
პირველად მიტროფანე ლაღიძემ ძალიან ფართოდ გამოიყენა ხილეული წყლების უალკოჰოლო სასმელის დასაყენებლად საქართველოში არსებული ადგილობრივი ხილ-კენკრის ნედლეული. შეიმუშავა ხილის სიროფის დამზადების ორიგინალური მეთოდი, ხილის ესენციების რეცეპტურა და მიღების ტექნოლოგია. ამასთან ის ზედმიწევნით ფრთხილად ეკიდებოდა ხილის ნედლეულის შერჩევას მიკრორაიონების მიხედვით. მაგალითად, ჟოლოს სიროფს ამზადებდა მხოლოდ ბორჯომის ხეობაში, უმთავრესად კი ბაკურიანში გავრცელებულ ხილ-კენკრით, რომელიც ძალიან სურნელოვანი და გემრიელი იყო, თუმცა ჩრდილოეთ კავკასიიდან შემოტანილი ნედლეული უფრო იაფი ჯდებოდა.
1906 წელს მიწურულს, აკაკი წერეთლის რჩევითა და ილია ჭავჭავაძის დახმარებით, თბილისში უალკოჰოლო სასმელების ქარხანა დააარსა, ამავე წელს გოლოვინის (ახლანდელი შოთა რუსთაველის) პროსპექტზე უალკოჰოლო სასმელების მაღაზია გახსნა, რომლის აბრაზეც რუსული წარწერა ქართული წარწერის ქვეშ იყო. ამ ფაქტის გამო, მიტროფანე ლაღიძე დაპატიმრებისაგან ილია ჭავჭავაძემ იხსნა.
1910 წლისთვის თბილისში არსებობდა ხილის წყლების 3 ქარხანა: მიტროფანე ლაღიძის, ე. ზემელის და ვ. მამულოვის. მათ შორის ყველაზე უკეთესი ხარისხის ლიმონათს უშვებდა მიტროფანე ლაღიძის ქარხანა. 1913 წელს პეტერბურგსა და ვენაში სასმელთა საერთაშორისო გამოფენაზე ქართულმა უალკოჰოლო სასმელები ოქროსა და ვერცხლის მედლებით დაჯილდობდნენ.
მიტროფანემ 1916 წელს ტფილისში, გრიბოედოვის ქუჩაზე სახლი იყიდა, რომელშიც დღემდე ცხოვრობს ლაღიძეების ოჯახი. 1921 წელს ქარხანა მთლიანად დაიწვა და მიტროფანემ სიროფების დამზადება-ჩამოსხმა საკუთარი სახლის სარდაფში განაგრძო. 1922 წელს მეწარმეს ბოლშევიკებმა საცხოვრებელი ფართის გაყოფა მოსთხოვეს და მის სარდაფში ხალხი შეასახლეს.
1926 წელს მიტროფანემ მაღაზია საკუთარი ნებით სახელმწიფოს გადასცა, დადებითი ჟესტის საპასუხოდ 1927 წელს კი მაშინდელი კლარა ცეტკინის ქუჩაზე (დღევანდელი წინამძღვრიშვილის ქუჩა) მდებარე უალკოჰოლო სასმელების ქარხანა გადასცეს სამართავად. იმ დროის პირობებზე ქარხანა კარგად იყო აღჭურვილი, მოწინავე ტექნოლოგიები გამოიყენებოდა. სწორედ იქ აითვისეს პირველად 1934 წელს ნახშირორჟანგის გაზის წარმოება და მისი ინიციატივით იქვე აშენდა ნახშირმჟავა გაზის ქარხანაც. 1930 წელს სოხუმში აშენდა ხილეული წყლების ქარხანა. გარდა პირდაპირი მოხმარებისა მიტროფანე ლაღიძე იყენებდა კვების სხვადასხვა პროდუქტების საკონდიტრო ნაწარმის, ღვინის, ძმრის, ლიქიორების, კისელის, ნაყინის და სხვათა დასამზადებლად.
მიტროფანე ლაღიძის წყლები ისე მოსწონდათ, რომ საზღვარგარეთაც გაჰქონდათ. თბილისში მყოფი ირანელი ვაჭრები მათ, როგორც განსაკუთრებულ საჩუქარს, ირანის დიდებულებსა და წარჩინებულ პირებს ფეშქაშად უგზავნიდნენ.
1934 წელს უკრაინის სსრ მთავრობამ მიტროფანე ლაღიძე კიევში მიიწვია. საბჭოთა პერიოდში მიიწვიეს მოსკოვისა და ლენინგრადის ლიმონათების ქარხნებში, სსრკ კვების მრეწველობის სამინისტროში კონსულტანტად. არაერთხელ მიიპატიჟეს ირანში, ეგვიპტესა და სხვა ქვეყნებში, რათა იქ საკუთარი წარმოება გაეხსნა. შემდეგ იგი ხილეულის წყლების საფირმო მაღაზიებისა და დარბაზების გასახსნელად მიიწვიეს რუსეთის სხვადასხვა ქალაქში, აგრეთვე ირანსა და ეგვიპტეში. მიტროფანე ლაღიძეს გვერდში ედგა შრომისმოყვარე და გამჭრიახი ბუნების მქონე მეუღლე ოლიმპიადა ანდრიას ასული ვახანია. იგი სწავლობდა ქუთაისის წმინდა ნინოს სასწავლებელში, რომელიც წარჩინებით დაამთავრა. მიუხედავად იმისა, რომ იგი მრავალი შვილის დედა იყო, დიდ დახმარებას უწევდა მეუღლეს მის მიერ წამოწყებულ საქმის გაძღოლაში. ოლიმპიადა კარგად ერკვეოდა ხილეული წყლების დამზადების ტექნოლოგიაში, ჰქონდა კარგი გემოვნება, ხელმძღვანელობდა მიტროფანეს დაწყებულ მრავალ სამეურნეო საქმეს, განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც იგი საზღვარგარეთ იმყოფებოდა. 1906 წელს როცა მიტროფანე ლაღიძე დააპატიმრა გუბერნატორმა ალიხანოვ-ავარსკიმ და მისი ადმინისტრაციული წესით ციმბირში გადასახლება დაუპირა, ოლიმპიადამ თბილისს მიაშურა, პირადად ნახა ილია ჭაჭავაძე და სთხოვა მისი ქმარი როგორმე გადასახლებიდან დაეხსნა, ხოლო თუ ამას ვერ მოახეხებდა ციმბირში გაგზავნა მაინც აეცილებინა. ილია ჭავჭავაძე, რომელიც დიდ პატივს სცემდა მიტროფანე ლაღიძეს, როგორც იქნა, მოახერხა მისი განთავისუფლება.
მიტროფანე ლაღიძე სხვადასხვა კულტურული და საზოგადოებრივი საქმიანობის აქტიური მონაწილე და ხელშემწყობი იყო. მან ქუთაისში დააარსა საგამომცემლო ამხანაგობა, რომელიც გამოსცემდა ქართველ მწერალთა კრებულებს და საგანმანათლებლო ხასიათის წიგნებს. მისი ხელშეწყობით ჩამოყალიბდა საქართველოს მეომართა დამხმარე კომიტეტი. ახლო ურთიერთობა ჰქონდა ქართული კულტურის თვალსაჩინო წარმომადგენლებთან. იგი იყო წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოებისა და დრამატული საზოგადოების წევრი, მატერიალურად ეხმარებოდა ჩვენს მწერლებსა და საზოგადო მოღვაწეებს, იყო ბევრი ეროვნული საქმის ხელშემწყობი და განმახორციელებელი. ახლო ურთიერთობა ჰქონდა ილიასთან, აკაკისთან, ტიციან ტაბიძესთან და სხვა სახელოვან ადამიანებთან. მიტროფანე ლაღიძემ 1898 წელს გამოსცა ილიას „აჩრდილი“, აკაკის „მომაკვდავის ჩვენება“, ვახტანგ ორბელიანის „იმედი“ და სხვა. 1908 წელს აკაკის ლიტერატურული მოღვაწეობის 50 წლისთავისათვის ქუთაისში დაბეჭდა საიუბილეო კრებული, რომლის ყდაზე აწერია: „მთელი ამ გამოცემის შემოსავალს ნიშნად ღრმა პატივისცემისა ვუძღვნი იუბილარს აკაკის 50 წლის მოღვაწეობის სახსოვრად“.მიტროფანე ლაღიძე თვითონაც ბეჭდავდა წერილებს „ივერიაში“, „კვალში“, „სახალხო გაზეთში“, „დროებაში“ და სხვაგან.
ერთ–ერთი ვერსიით, 1952 წელს ჰარი ტრუმენმა სტალინს საჩუქრად  ათასი ბოთლი „კოკა-კოლა“ გაუგზავნა. სტალინმა კრემლში მიტროფანე ლაღიძე დაიბარა და საექსპორტო ლიმონათის დამზადება თხოვა, რომელიც ტრუმენს გაუგზავნა. ცოტა ხანში თეთრი სახლიდან წერილი მოვიდა, ამერიკელები ლაღიძის ლიმონათის ექსპორტს ითხოვდნენ. სტალინის ბრძანებით, ლაღიძე ქვეყნის კვების მრეწველობის სამინისტროს მთავარ კონსულტანტად დაინიშნა.
ლაღიძის ლიმონათით არა მხოლოდ ქართველი პოეტები, უცხოელებიც იხიბლებოდნენ. ლაღიძის წყალს ლექსები მიუძღვნეს აკაკი წერეთელმა, სერგეი ესენინმა, ევგენი ევტუშენკომ და სხვებმა. ვენასა და პეტერბურგში ლაღიძის წყლები ოქროს მედლით დაჯილდოვდა.
მრავალმხრივ საზოგადო მოღვაწე მიტროფანე ლაღიძე გარდაიცვალა 1960 წლის 2 იანვარს. დაკრძალულია თბილისში, საბურთალოს პანთეონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი მეწარმეები კატეგორია:ქართველი საზოგადო მოღვაწეები კატეგორია:დაბადებული 2 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1869 კატეგორია:გარდაცვლილი 2 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1960 კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები კატეგორია:ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები კატეგორია:წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
თურქეთის კომუნისტური პარტია
თურქეთის კომუნისტური პარტია — პოლიტიკური პარტია თურქეთში 1920-1988 წლებში. შეიქმნა 1920 წლის სექტემბერში სტამბოლის ყრილობაზე. ჩართული იყო დამოუკიდებლობისთვის ომში. 1921 წლის იანვარში მოკლეს მისი ხელმძღვანელი მუსტაფა სუბჰი. 1988 წელს შეუერთდა თურქეთის გაერთიანებულ კომუნისტურ პარტიას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კომუნისტური პარტიები კატეგორია:თურქეთის პოლიტიკური პარტიები
დეიტონის ხელშეკრულება
ბოსნიასა და ჰერცეგოვინაში მშვიდობის გენერალური ხელშეკრულება, რომელსაც ასევე უწოდებენ დეიტონის ხელშეკრულებას ან დეიტონთან შეთანხმებას, (Serbo-Croatian: Dejtonski mirovni sporazum, Дејтонски мировни споразум) არის სამშვიდობო შეთანხმება, რომელიც მიღებულია რაიტ-პატერსონის საჰაერო ბაზაზე დეიტონის მახლობლად (შეერთებული შტატები, ოჰაიო), 1995 წლის 1 ნოემბერს. ოფიციალურად გაფორმდა პარიზში, 1995 წლის 14 დეკემბერს. ამ ხელშეკრულებით დასრულდა ბოსნიის  ​31⁄2 წლიანი ომი, ასევე იუგოსლავიის ერთ – ერთი ომი.
მეომარი მხარეები შეთანხმდნენ მშვიდობასა და ერთიანი სუვერენული სახელმწიფოს შექმნაზე, რომელიც ცნობილია როგორც ბოსნია და ჰერცეგოვინა. იგი შედგება ორი ნაწილისაგან, ძირითადად სერბებით დასახლებული რესპუბლიკა სერპსკაში და ბოსნია-ხორვატებისგან, ბოსნიასა და ჰერცეგოვინას ფედერაციაში. მინი|ბოსნიისა და ჰერცოგოვანას ფედერაციის რუკა
მოლაპარაკება და ხელმოწერა
მიუხედავად იმისა, რომ დეიტონის ხელშეკრულების ძირითადი ელემენტები 1992 წლის დასაწყისში საერთაშორისო მოლაპარაკებებში იყო შემოთავაზებული, ეს მოლაპარაკებები მხოლოდ წამოიწყეს წარუმატებელი წინა სამშვიდობო ძალისხმევისა და შეთანხმებების შემდეგ. 1995 წლის აგვისტოს ხორვატიის სამხედრო ოპერაციული შტორმისა და მის შემდგომი ვითარების გამო, მთავრობამ სამხედრო შეტევა წამოიწყო სერბეთა რესპუბლიკაზე, რომელიც ხორციელდებოდა ნატოს ოპერაციის მიზანმიმართული ძალების პარალელურად. 1995 წლის სექტემბრისა და ოქტომბრის განმავლობაში, მსოფლიო ძალებმა (განსაკუთრებით შეერთებულმა შტატებმა და რუსეთმა), რომლებიც შეიკრიბნენ საკონტაქტო ჯგუფში, სამივე მხარის ლიდერებს მიმართეს დიდი ზეწოლით, რათა დასწრებოდნენ მოლაპარაკებებს დეიტონში, ოჰაიოში.
კონფერენცია მიმდინარეობდა 1995 წლის 1-დან 21 ნოემბრამდე. მთავარი მონაწილეები რეგიონიდან იყვნენ. სერბეთის რესპუბლიკის პრეზიდენტი სლობოდან მილოშევიჩი (წარმოადგენდა ბოსნიელი სერბების ინტერესებს რადოვან კარაჯიჩის არყოფნის გამო), ხორვატიის პრეზიდენტი ფრანიო ტუჯმანი და ბოსნიასა და ჰერცეგოვინას პრეზიდენტი - ალია იზეთბეგოვიჩი თავის საგარეო საქმეთა მინისტრთან, მუჰამედ კარირბეგთან ერთად.
სამშვიდობო კონფერენციას უხელმძღვანელა აშშ-ს სახელმწიფო მდივანმა ვორენ ქრისტოფერმა, ხოლო მოლაპარაკებას რიჩარდ ჰოლბრუკმა ორ თანათავმჯდომარესთან ერთად, რომლებიც იყვნენ ევროკავშირის სპეციალური წარმომადგენელები კარლ ბილდტი და რუსეთის საგარეო საქმეთა მინისტრის პირველი მოადგილე იგორ ივანოვი. აშშ-ს დელეგაციის მთავარი მონაწილე იყო გენერალი ვესლი კლარკი. დიდი ბრიტანეთის გუნდის ხელმძღვანელი იყო პოლინ ნევილ‑ჯოუნსი, საგარეო-თანამეგობრობის ფედერაციის პოლიტიკური დირექტორი. დიდი ბრიტანეთის სამხედრო წარმომადგენელი იყო დავიდ ლეკი(Col Arundell David Leakey). პოლ უილიამსი, საერთაშორისო სამართლისა და პოლიტიკური ჯგუფის (PILPG) მეშვეობით, მოლაპარაკებების დროს ბოსნიის მთავრობის დელეგაციის იურიდიულ რჩევას ახორციელებდა.
მას შემდეგ, რაც სრული და ოფიციალური შეთანხმება გაფორმდა პარიზში, 1995 წლის 14 დეკემბერს,1995 წლის 21 ნოემბერს, დეიტონში, ოჰაიოში, ხელშეკრულება ძალაში შევიდა. ამის მოწმეები გახდნენ, ესპანეთის პრემიერ მინისტრი ფელიპე გონსალესი(Felipe Gonzalez), საფრანგეთის პრეზიდენტი ჟაკ შირაკი, აშშ-ს პრეზიდენტი ბილ კლინტონი, დიდი ბრიტანეთის პრემიერ მინისტრი ჯონ მეიჯორი, გერმანიის კანცლერი ჰელმუტ კოლი და რუსეთის პრემიერ მინისტრი ვიქტორ ჩერნომირდინი. მინი|ბოსნიასა და ფერცოგოვინას დროშა (Flag of Bosnia and Herzegovina)
ტუკმაკბაში
ტუკმაკბაში (Туҡмаҡбаш; Тукмакбаш) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ალშეევის რაიონში.
დეიტონის ხელშეკრულება
შინაარსი
შეთანხმების მთავარი მიზანი იყო ბოსნიასა და ჰერცეგოვინაში მშვიდობისა და სტაბილურობის ხელშეწყობა. ასევე რეგიონალური ბალანსის დამყარება ყოფილ იუგოსლავიასა და მის გარშემო. (მუხლი V, დანართი 1-ბ)
ტუკმაკბაში
რაიონულ ცენტრ რაევსკიდან დაშორებულია 62 კილომეტრით. უხლოესი რკინიგზის სადგურია აკსიონოვო, რომელიც ასევე დაშორებულია 27 კმ-ით.
დეიტონის ხელშეკრულება
შინაარსი
განიხილეს ბოსნიასა და ჰერცეგოვინას ახლანდელი პოლიტიკური განყოფილებები და მისი მმართველობითი სტრუქტურა, როგორც  კონსტიტუციის ნაწილი, რომელიც წარმოადგენს დეიტონში დადებული გენერალური ხელშეკრულების დანართ 4-ს. ამის მთავარი კომპონენტი იყო ინტერ-სახელმწიფოებრივი სასაზღვრო ხაზის განსაზღვრა, რომელზეც დანართებში ჩამოთვლილ მრავალი პუნქტშია საუბარი.
ტუკმაკბაში
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალშეევის რაიონის სოფლები
დეიტონის ხელშეკრულება
შინაარსი
ბოსნია-ჰერცეგოვინას სახელმწიფო ჩამოყალიბდა ბოსნია-ჰერცეგოვინას ფედერაციისა და სერბთა რესპუბლიკის შემადგენლობაში. ბოსნია და ჰერცეგოვინა არის სრული სახელმწიფო, განსხვავებით კონფედერაციისა; არცერთ პირს ან პირებს არ შეუძლიათ ბოსნიისა და ჰერცეგოვინისაგან განცალკევება, თუ სათანადო სამართლებრივი პროცესი არ განხორციელდება. მიუხედავად იმისა, რომ იგი ძალიან დეცენტრალიზებული იყო თავის ერთეულებში, მაინც ინარჩუნებდა ცენტრალურ მთავრობას, მოქმედი სახელმწიფოებრივი პრეზიდენტობით, ცენტრალური ბანკითა და საკონსტიტუციო სასამართლოთი.
შეთანხმება საერთაშორისო ორგანიზაციათა ფართო სპექტრს ავალდებულებდა, რომ მონიტორინგი, ზედამხედველობა და განხორციელება შეთნხმების საფუძველზე დაეწყოთ. ნატო-ს ხელმძღვანელობით IFOR (განმახორციელებელი ძალა) პასუხისმგებელი იყო შეთანხმების სამხედრო ასპექტების განხორციელებაზე, რომლებიც განლაგდა 1995 წლის 20 დეკემბერს, UNPROFOR– ის ძალების ხელში ჩასაგებად. უმაღლესი წარმომადგენლების პალატას სამოქალაქო დავალების შესრულების დაეკისრა. ევროპაში უსაფრთხოების და თანამშრომლობის ორგანიზაციას ევალებოდა 1996 წლის პირველი თავისუფალი არჩევნების ორგანიზება.
საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილება
1997 წლის 13 ოქტომბერს, ხორვატიის 1861 იურიდიულმა პარტიამ და ბოსნია-ჰერცეგოვინის 1861 იურიდიულმა პარტიამ მოსთხოვეს ბოსნია-ჰერცეგოვინას საკონსტიტუციო სასამართლოს, რომ გაეუქმებინა რამდენიმე გადაწყვეტილება. ასევე ითქვა, რომ ხელშეკრულება არღვევს ბოსნია და ჰერცეგოვინის კონსტიტუციას ისე, რომ იგი ძირს უთხრის სახელმწიფოს მთლიანობას და შეიძლება, გამოიწვიოს ბოსნიისა და ჰერცეგოვინას დაშლა. სასამართლო მივიდა დასკვნამდე, რომ არ არის უფლებამოსილი, რომ გადაწყვიტოს დავა აღნიშნულ გადაწყვეტილებებთან დაკავშირებით. სასამართლომ ასევე უარყო სხვა მოთხოვნა:
საკონსტიტუციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, შეაფასოს ხელშეკრულების კონსტიტუციურობის ზოგადი ჩარჩო, რადგან საკონსტიტუციო სასამართლო ფაქტობრივად შეიქმნა ბოსნია და ჰერცეგოვინას კონსტიტუციით, ამ კონსტიტუციის შენარჩუნების მიზნით (...) შეთანხმების მიხედვით, ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის კონსტიტუციას შორის არ შეიძლება იყოს კონფლიქტი ან დაპირისპირების შესაძლებლობა.
ტერიტორიული ცვლილებები
შეთანხმებამდე ბოსნიელი სერბები აკონტროლებდნენ ბოსნიისა და ჰერცეგოვინას 46% -ს (23,687 კმ2), ბოსნიელები 28%-ს (14,505 კმ2) და ბოსნიელი ხორვატები 25%-ს (12,937 კმ 2).
სერბებმა უკან დაიბრუნეს მთიანი ტერიტორიების დიდი სივრცეები (ბოსნიელი ხორვატებიდან 4% და ბოსნიელებიდან მცირე რაოდენობით), მაგრამ მათ სარაევოსა და აღმოსავლეთ ბოსნია-ჰერცეგოვინის რამდენიმე ძალზედ საჭირო ადგილის გადაცემა მოუწიათ. მათი პროცენტული მაჩვენებელი 49%-მდე გაიზარდა (48% ბრუსკოს რაიონის გამოკლებით, 24,526 კმ2).
ბოსნიელებმა მიიღეს სარაევოს უმეტესობა და მნიშვნელოვანი პოზიციები აღმოსავლეთ ბოსნიასა და ჰერცეგოვინაში, ხოლო დაკარგეს მხოლოდ რამდენიმე ადგილი ოზრენის მთაზე და დასავლეთ ბოსნიაში. მათი პროცენტული მაჩვენებელი 30%-მდე გაიზარდა და მნიშვნელოვნად გაუმჯობესეს მიწის ხარისხი. წინა ომისშემდგომი ბოსნიის (და ბოსნიელი ხორვატების) დასახლებული ტერიტორიების დიდი ტერიტორიები სერბების კონტროლის ქვეშ იმყოფებოდა.
დეიტონის ხელშეკრულების შემდეგ ბოსნიელი ხორვატები აკონტროლებდნენ ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის მხოლოდ 21%-ს (10,640 კმ2). მინი|ბოსნია-ჰერცეგოვინას პოლიტიკური დაყოფა დეიტონის ხელშეკრულების შემდეგ