cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ლოს-ანჯელესის საგრაფოს ხელოვნების მუზეუმი
დაარსდა 1961 წელს, გამოეყო ლოს-ანჯელესის ისტორიის, მეცნიერებისა და ხელოვნების მუზეუმს. ოთხი წლის შემდეგ, დაწესებულება გადავიდა ვილშირის ბულვარის კომპლექსში, რომელიც შექმნილია უილიამ პერეირას მიერ. მუზეუმის სიმდიდრე და კოლექციები გაიზარდა 1980-იან წლებში და მას შემდეგ დაწესებულების კონსტრუქციამ მრავალი ცვლილება განიცადა. 2020 წელს კამპუსში ოთხი შენობა დაანგრიეს, რათა პიტერ ზუმთორის მიერ შემუშავებული რეკონსტრუქციული ობიექტი დაემატებინათ. დიზაინმა საზოგადოებისგან უარყოფითი შეფასებები მიიღო, ხოლო გალერეის შემცირებულ სივრცეს, ცუდ დიზაინს და გადაჭარბებულ ხარჯებს, მუზეუმის კურატორები აპროტესტებდნენ.
მუზეუმები არის უდიდესი ხელოვნების მუზეუმი დასავლეთ შეერთებულ შტატებში. ის ყოველწლიურად იზიდავს თითქმის მილიონ ვიზიტორს. მასში დაცულია 150 000 -ზე მეტი ნამუშევარი, რომელიც მოიცავს ხელოვნების ისტორიას უძველესი დროიდან დღემდე. ხელოვნების ექსპონატების გარდა, მუზეუმში წარმოდგენილია ფილმები და საკონცერტო სერიები.
ადრეული წლები
ლოს-ანჯელესის საგრაფო ხელოვნების მუზეუმი შეიქმნა 1961 წელს. მანამდე, დაწესებულება იყო ლოს -ანჯელესის ისტორიის, მეცნიერებისა და ხელოვნების მუზეუმის ნაწილი, რომელიც დაარსდა 1910 წელს სამხრეთ კალიფორნიის უნივერსიტეტთან მდებარე პარკში. ჰოვარდ აჰანსონი, ანა ბინგ არნოლდი და ბარტ ლიტონი მუზეუმის პირველი მთავარი მფარველები იყვნენ. პირველი შემოწირულობა 2 მილიონი აშშ დოლარის სახით ჰივარდ აჰანსონიმ შეიტანა, რომელმაც მუზეუმის საბჭო დაარწმუნა, რომ დაწესებულების ახალი შენობის ასაშენებლად შესაძლებელი იქნებოდა ფულადი სახსრების ძიება. 1965 წელს მუზეუმი გადავიდა ვილშირის ბულვარის ახალ კომპლექსში, როგორც დამოუკიდებელი, ხელოვნებაზე ორიენტირებული დაწესებულება. არის ყველაზე დიდი ახალი მუზეუმი, რომელიც აშენდება შეერთებულ შტატებში ხელოვნების ეროვნული გალერეის შემდეგ.
1980-იანი წლები
1980-იანი წლები მუზეუმისთვის აღმავლობის პერიოდი აღმოჩნდა. 209 მილიონი აშშ დოლარი კერძო შემოწირულობებით დირექტორ ერლ პაუელის მმართველობის პერიოდში შეგროვდა. თანამედროვე ხელოვნების მზარდი კოლექციების შესანახად და გამოფენებისთვის მეტი სივრცის უზრუნველსაყოფად, მუზეუმმა დაიქირავა Hardy Holzman Pfeiffer Associates- ის არქიტექტურული ფირმა, რომ შეექმნა 35,3 მილიონ დოლარიანი, 115,000 კვადრატული ფუტის რობერტ ო. ანდერსონის შენობა, რომელიც განკუთვნილი იქნებოდა მე-20 საუკუნის ხელოვნებისთვის. შენობა საზოგადოებისთვის 1986 წელს გაიხსნა (2007 წელს დაარქვეს ამერიკის შენობების ხელოვნება).
მუზეუმის იაპონური ხელოვნების პავილიონი, შექმნილია არქიტექტორის, ბრიუს გოფის მიერ, გაიხსნა 1988 წელს, ისევე როგორც ჯერალდ კანტორის მიერ შემუშავებული ოგიუსტ როდენის ბრინჯაოების სკულპტურული ბაღი.
1999 წელს დასრულდა ჰენკოკის პარკის გაუმჯობესების პროექტი და მუზეუმის მიმდებარე პარკი (ლანდშაფტის არქიტექტორის ლაური ოლინის დიზაინი) გაიხსნა უფასო საჯარო ზეიმით.
ასევე 1994 წელს, დაწესებულებამ შეიძინა მეი კომპანიის ყოფილი მაღაზიის მიმდებარე შენობა, ალბერტ მარტინ უფროსის მიერ შემუშავებული სტრიმლაინ-მოდერნის არქიტექტურის შთამბეჭდავი მაგალითი, რომელმაც ლოს-ანჯელესის საგრაფოს ხელოვნების მუზეუმის ზომა 30%-ით გაზარდა. ახალი გაფართოებული ნაწილი გაიხსნა 1998 წელს.
გამოფენები
1971 წელს კურატორმა მორის ტუჩმანიმ გახსნა გამოფენა სახელწოდებით, "ხელოვნება და ტექნოლოგია". იმავე წელს მუზეუმმა მოაწყო თავისი პირველი გამოფენა თანამედროვე შავკანიანი მხატვრების მიერ, რომელშიც წარმოდგენილი იყო ჩარლზ ვილბერტ უაიტი, ტიმოთი ვაშინგტონი და დევიდ ჰამონსი, ეს მხატვრები მაშინ ნაკლებად ცნობილები იყვნენ. 1978 წელს გაიხსნა მუზეუმის ყველაზე დიდი შოუ, ტუტანხამონის საგანძური, რომელმაც 1978 წელს ოთხი თვის განმავლობაში 1,2 მილიონი ვიზიტორი მიიზიდა. 2005 წლის გამოფენამ, "ტუტანხამონმა და ფარაონების ოქროს ხანა" 137-დღიანი მუშაობის განმავლობაში 937,613 ვიზიტორის ყურადღება მიიპყრო. ვინსენტ ვან გოგის შედევრების ჩვენება, მუზეუმის მესამე ყველაზე წარმატებული გამოფენაა, ხოლო 1984 წლის ფრანგი იმპრესიონისტების ნამუშევრების გამოფენა მეოთხე. 1994 წელს გაიხსნა გამოფენა, სახელწოდებით "პიკასო და ატირებული ქალები: მარი ტერეზ ვალტერისა და დორა მაარის წლები" რომელმაც დადებითი შეფასებები მიიღო და მთლიანობაში 153,000-ზე მეტი ვიზიტორი ჰყავდა.
ამჟამინდელი დირექტორის მაიკლ გოვანის მოსვლის შემდეგ, 100-ზე მეტი ჩატარებული დროებითი გამოფენის დაახლოებით 80% თანამედროვე ხელოვნების შესახებ იყო. ხოლო მუდმივ გამოფენებზე წარმოდგენილია ანტიკური დროის ნამუშევრები, მათ შორის კოლუმბამდელი, ასურული და ეგვიპტური ხელოვნება.
მუზეუმს გააჩნია 120 000-ზე მეტი ობიექტი, რომლებიც განთავსებულია მუზეუმის სხვადასხვა ნაწილში.
სქოლიო
კატეგორია:ლოს-ანჯელესის მუზეუმები კატეგორია:ლოს-ანჯელესის ღირსშესანიშნაობები კატეგორია:1961 წელს დაარსებული ხელოვნების მუზეუმები
დიდი შიფრი
დიდი შიფრი-ნომენკლატორის შიფრი რომელიც შემუშავებულია როსინიოლების მიერ, რომელთაგან რამდენიმე თაობა ემსახურებოდა ფრანგ მონარქებს, რორც კრიპტოგრაფები. ამ შიფრს ასეთი სახელი დაერქვამისი უნიკალურობნის გამო, რადგან ის იყო გაუტეხავი შიფრი.ამ შიფრს ძირითადად იყენებდნენ საფრანგეთში. 1811 წელს ის ამოვარდა ხმარებიდან, საფრანგეთის არქივებში ბევრი ისეთი ნდოკუმენტი ინახებოდა, რომელსაც ვერ კითხულობდნენ, სანამ მისი გაშიფვრა არ შეძლეს.
ისტორიული წარსული
ანტუან როსინიორის კრიპტოგრაფიული უნარები ცნობილი გახდა 1625 წელს, როდესაც მათ აიღეს დაშიფრული წერილი, რომელიც ტოვებდა ქალაქ რესპონტს, რომელიც კჯონტროლდებოდა ფრანგული არმიების მიერ. როსინიორმა კი ის წარმატებით გაშიფრა.ფრანგებმა დააბრუნეს წერილი გაშიფრული გზავნილით და აიძულეს ჰუგენოტები, დანებებულიყვნენ. ის და მისი ვაჟი, ბონავენტურა როსინიოლი, მალევე დაინიშნენ სასამართლოში გამოჩენილ თანამდებობებზე.
მათ ერთად ისეთი შიფრი შეიმუშავეს, რომ საუკუნეების განმავლობაში ვერ ხსნიდნენ კრიპტოანალიტიკოსები. შიფრის გატეხვა მხოლოდ 1893 წელს სამწლიანი წვალების შემდეგ მოხდა, კომენდანტ ეტიენ ბაზენიესის მიერ, ის მიხვდა რომ ტრადიციული შიფრებისგან განსხვავებით, ერთი ციფრი ასოს კი არა ფრანგულ მარცვალს ნიშნავდა.მან გაშიფრა ციფრების ეს თანმიმდევრობა 124-22-125-46-345 რომელიც ნიშნავდა (les ennemis )-„მტრები“ და ამ თანმიმდევრობის გაშიფვრის შემდეგ მან შეძლო მთელი შიფრის გაშიფვრა.
კაცი რკინის ნიღაბში
ერთ დაშიფრულ წერილში ლუი მე_14სა და მის მარშალ ნიკოლას დე კატინას შორის გამოჩნდა საიდუმლო კაცის შესახებ რკინის ნიღაბში.წერილი ეხებოდა გენერალ ვივიენ დე ბულონდეს, რომელიც თავს უნდა დასხმოდა იტალიის ერთ-ერთ ქალაქს, კუენოს, მაგრამ ამის ნაცვლად გაიქცა.ავსტრიელების ჩამოსვლის შიშით და მთელი საფრანგეთის კამპანიის წარმატების საფრთხის მიყენების გამო. წერილი ამბობდა:
დღის ანმავლობაში ბრძოლის ველზე გასვლის უფლებას მიცემენ.'' "330" და "309" მხოლოდ ერთელ გამოჩნდა კორესპონდენციაში, ამიტომ შეუძლებელია იმის დადგენა თუ რას ნიშნავს ის. ბაზერებმა დაადასტურეს, რომ გენერალი ბულონდე მოხსნილი იყო ბრძანებიდან, ამიტომ მან დაასაბუთა რომ "330" ნიშნავდა ნიღაბს, ხოლო "309" წერტილს. რკინის ნიღბის პერიოდში გამოყენებული არცერთი შიფრული ვარიანტი არ მოიცავდა ნიღაბს, ამიტომ ნაკლებ სავარაუდოა რომ, ის შედიოდეს შეფრის მცირე რეპერტუარში.
ტექნიკური მხარე
ბაზერის მიერ გატეხილი კოდის საფუძველს წარმოადგენა 587 ციფრის ნაკრები, რომელიც ნიშნავდა შიფრებს.იყო სხვა ვარიანტებიც და ლუი მე-14-ის საზღვარგარეთის მინისტრებს გაუგზავმეს სხვადასხვა დაშიფრული ფურცლები, რომლებიც შიფრავდა არა მხოლოდ მარცვლებს, არამედ ასოებსა და სიტყვებსაც კი. ზოგიერტი ციფრების ნაკრები იყო ნული, რომელიც ნიშნავდა იგნორირებას, ასევე იყო "მახეებიც" რომელიც ნიშნავდა წინა დაშიფრული ჯგუფის იგნორირებას.
როგორც ნომენკლატორის შიფრი, დიდმა შიფრმა შეცვალა ძირითადი გენერლების სახლები, როგორიცაა ოგიუსტ დე მარმონი, მითითებები მტრებზე და სხვა ტერმინებიც შეიცვალა ჰომოფონიური ჩანაცვლებით,  კოდექსის ფურცლები მოიცავდა ალტერნატიულ ციფრებს და ასოებს. რადგან e ყველაზე ხშირად გამოყენებადი ასობგერაა ფრანგულში, როგორც წესი მას ყველაზე მეტი კოდი ენიჭებოდა ხმოანთა დასაწერად. ერთ ნომენკლატურააში 711 კოდიდან 131 მხოლოდ e იყო.
ვინოჰრადნი-კლინი
ვინოჰრადნი-კლინი (Виноградний Клин) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის ჰენიჩესკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 217 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჰენიჩესკის რაიონის სოფლები
უაიტ-ბირდი
უაიტ-ბირდი (White Bird) — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიდაჰოს შტატში, აიდაჰოს ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 91 კაცს.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:აიდაჰოს ქალაქები
Lasioglossum adaliae
Lasioglossum adaliae — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1923 წელს.
სქოლიო
adaliae
ალექსანდრე აფანასიევი
ალექსანდრე ნიკოლოზის ძე აფანასიევი (Александр Николаевич Афанасьев; დ. 23 ივლისი [ ძვ. სტ. 11 ივლისი], 1826, ბოგუჩარი, ვორონეჟის გუბერნია —  გ.  5 ოქტომბერი [ ძვ. სტ. 23 სექტემბერი] , 1871, მოსკოვი) — რუსი ისტორიკოსი, ლიტერატურათმცოდნე, ფოლკლორისტი.
ჟურნალ „ბიბლიოგრაფიჩესკიე ზაპისკის“ გამომცემელი (1859–1860). მისი ნაშრომებიდან აღსანიშნავია: „1769-1774 წლების რუსული სატირული ჟურნალები“ (1859), კრებული „რუსული ხალხური ლეგენდები“ (1859), სტატიები ნ. ნოვიკოვის, დ. ფონვიზინის, ა. კანტემირისა და სხვების შესახებ. „სლავების პოეტური შეხედულებანი ბუნებაზე“ (ტ. 1-3, 1866-1869), რომელიც მითოლოგიის სკოლის პრინციპებზეა აგებული. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი კრებულია „რუსული ხალხური ზღაპრები“ (ნაკვ. 1-8, 1855-1864), სადაც ექვსასამდე ტექსტია თავმოყრილი.
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსი ისტორიკოსები კატეგორია:რუსი ლიტერატურათმცოდნეები კატეგორია:დაბადებული 23 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1826 კატეგორია:გარდაცვლილი 5 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1871
საკურწე
საკურწე — სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში (ქვაციხის თემი), მდებარეობს მდინარე ბუჯის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 500 მეტრი, ჭიათურიდან 13 კილომეტრი. წყაროებში პირველად იხსენიება XVI საუკუნეში.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 426 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Arena (Duran Duran-ის ალბომი)
Arena — ინგლისური როკ-ჯგუფ Duran Duran-ის საკონცერტო ალბომი. თავდაპირველად გამოიცა 1984 წელს. 20 წლის შემდეგ, 2004 წელს გამოვიდა ორი დამატებითი სიმღერით, რომელიც ასევე ჩაიწერა 1984 წლის ტურნეს მსვლელობისას.
სქოლიო
კატეგორია:1984 წლის ალბომები კატეგორია:Duran Duran-ის ალბომები კატეგორია:ალბომები ნაილ როჯერსის პროდიუსერობით კატეგორია:Parlophone-ის საკონცერტო ალბომები კატეგორია:Capitol Records-ის საკონცერტო ალბომები
ომარ ახმეტელაშვილი
ომარ ახმეტელაშვილი (დ.14 აპრილი, 1942, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი ბიოლოგი, ნეიროფიზიოლოგი, ბიოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი; საქართველოს საბუნებისმეტყველო მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი, 2010 წლიდან 2020 წლამდე კავკასიის საერთაშორისო უნივერსიტეტის მედიცინის ფაკულტეტის სრული პროფესორი, ხოლო 2020 წლიდან ევროპის უნივერსიტეტის მედიცინის ფაკულტეტის პროფესორი; მრავალი რესპუბლიკური, საკავშირო და საერთაშორისო კონფერენციებისა და ყრილობების საორგანიზაციო კომიტეტის წევრი და მომხსენებელი.
ბიოგრაფია
1966 წ. დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბიოლოგიის ფაკულტეტი ფიზიოლოგიის სპეციალობით, 1971 წელს თსუ-ს ასპირანტურა, ხელმძღვანელი - აკადემიკოსი ივანე ბერიტაშვილი. 1972–1974 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ადამიანთა და ცხოველთა ფიზიოლოგიის კათედრის ასისტენტი; 1975 წლიდან ადამიანისა და ცხოველთა ფიზიოლოგიის კათედრის დოცენტი; 1974–1976 წლებში ბიოლოგიის ფაკულტეტის დეკანის მოადგილე; 1975-2006 წლებში რამდენიმე ათეული სადიპლომო ნაშრომის ხელმძღვანელი. 1980–1983 წლებში იყო თსუ ადმინისტრაციის საქმიანობაზე კონტროლის კომისიის თავმჯდომარე სამეცნიერო კვლევითი მუშაობის ხაზით; 1998–2006 წლებში გამოყენებითი ფიზიოლოგიის სამეცნიერო-კვლევითი ლაბორატორიის გამგე; მუშაობდა უცხოეთის ცნობილ სამეცნიერო ცენტრებსა და უნივერსიტეტებში, მათ შორის: ლენინგრადის ექსპერიმენტული მედიცინის ინსტიტუტის ი. პავლოვის განყოფილებაში (1969–1970); მოსკოვის ფიზიოლოგიის ინსტიტუტში (1985-1986); იტალიის - რომის, პიზის, პარმისა და ბოლონიის უნივერსიტეტებში (1976-1977); გერმანიის -  ფრიდრიხ შილერის სახელობის იენის უნივერსიტეტში (1978); უცხოელ კოლეგებთან ერთად ჩატარებული კვლევის შედეგები აისახა ერთობლივ შრომებში. მრავალი სამეცნიერო სტატიის, რამდენიმე პატენტისა და გამოგონების თანაავტორი, მრავალი რესპუბლიკური და საერთაშორისო ფორუმების მონაწილე და მომხსენებელი.
ევროპის უნივერსიტეტის მედიცინის ფაკულტეტის პროფესორი, ამავე უნივერსიტეტის მედიცინის ფაკულტეტის აკად. ივანე ბერიტაშვილის სახელობის გამოყენებითი ფიზიოლოგიის სასწავლო, ს/კ ლაბორატორიის დამაარსებელი და ხელმძღვანელი.
ნაყოფიერი პედაგოგიური და სამეცნიერო-კვლევითი საქმიანობისთვის ო. ახმეტელაშვილს მიღებული აქვს ჯილდოები, მათ შორის: „ალმა მატერის“ ერთ-ერთი დამაარსებლის აკად. ი. ჯავახიშვილის საიუბილეო მედალი. (2002)
ნეიროფიზიოლოგი, ბიოლოგიურ მეცნიერებათა კანდიდატი (1974), დოქტორი (1996).
საქართველოში გამოყენებითი ფიზიოლოგიის პროფილის სამეცნიერო-კვლევითი ლაბორატორიების დამაარსებელი: თსუ (1998 წ.), კსუ (2014 წ.), ეუ (2021 წ.);
არის ტვინის შემსწავლელი საერთაშორისო ორგანიზაცია IBRO-ს წევრი (2017-), ევროპის ნეირომეცნიერებათა ასოციაციების ფედერაცია (FENS) წევრი (2018-), საქართველოს ნეირომეცნიერებათა ასოციაცია (GNA) წევრი (2018-), ნიუ-იორკის მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრი (2020-), საქართველოს საბუნებისმეტყველო მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (2018-), საქართველოს ფიზიოლოგთა საზოგადოების წევრი (1974-).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 14 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1942 კატეგორია: ქართველი ბიოლოგები კატეგორია: ქართველი ფიზიოლოგები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
ალიკანტე
ალიკანტე ან ალაკანტი (Alicante) — საპორტო ქალაქი ესპანეთში, კოსტა-ბლანკას სანაპიროზე, ალიკანტეს პროვინციის დედაქალაქი. მდებარეობს ვალენსიის რეგიონის სამხრეთ ნაწილში. წარმოადგენს ხმელთაშუა ზღვის ისტორიული პორტს. 2016 წლის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 330 525 ადამიანს შეადგენდა და იყო ვალენსიის რეგიონის მეორე უდიდიდესი ქალაქი. ახლომდებარე მუნიციპალიტეტების ჩათვლით, ალიკანტეს კონურბაციის მოსახლეობა 452 462 ადამიანს აღწევს. 2014 წლის შეფასებით, მეტროპოლიური არეალის მოსახლეობა (ელჩესა და სხვა თანამგზავრი ქალაქების ჩათვლით) 757 085 კაცს შეადგენდა და წარმოადგენდა მერვე უდიდეს მეტროპოლიურ არეალს ესპანეთში.
ტოპონიმიკა
ქალაქის სახელი მომდინარეობს არაბული სიტყვიდან ლაკანტ (لَقَنْت) ან ალ-ლაკანტ (ألَلَقَنْت), რასაც თავის მხრივ, ამ ადგილას წარსულში არსებულ რომაულ ქალაქ ლუკენტუმს უწოდებდნენ.
ისტორია
ალიკანტეს მიმდებარე ტერიტორია 7000 წელიწადზე მეტია, რაც დასახლებულია. მონადირე-შემგროვებელთა პირველი ტომები ცენტრალური ევროპიდან სამხრეთით თანდათან ძვ. წ. 5000-3000 წლებში დაიძრნენ. ერთ-ერთი პირველი დასახლებები გაჩნდა ბენაკანტილის მთის კალთებზე. ძვ. წ. 1000 წლისთვის, ესპანეთის აღმოსავლეთ სანაპიროსთან სტუმრობა დაიწყეს ბერძენმა და ფინიკიელმა ვაჭრებმა, რომლებმაც იქ პატარა სავაჭრო პორტები დააარსეს და ადგილობრივ იბერიულ ტომებს გააცნეს ანბანი, რკინა და კერამიკის ბორბალი. ძვ. წ. 320-იან წლებში, კართაგენელმა გენერალმა ჰამილკარ ბარკამ დააარსა ფორტიფიცირებული დასახლება აკრა-ლეუკა („თეთრი მთა“), რომელიც დღევანდელი ალიკანტეს ტერიტორიაზე მდებარეობდა.
მიუხედავად იმისა, რომ კართაგენელებმა ალიკანტეს მიმდებარე მიწების უმეტესი ნაწილი დაიპყრეს, ტარაკონიის ისპანიაზე კონტროლი თანდათან რომაელებმა აიღეს და 700 წლის განმავლობაშიც მართავდნენ. ახ. წ. V საუკუნისათვის, რომი დასუსტდა და ალიკანტეს წინაპარი რომაული ქალაქი, ლუკენტუმი მეტნაკლებად გადავიდა ვესტგუთების მხედართმთავარ ტეოდემირის, შესაბამისად ვესტგუთების მმართველობის ქვეშ, რაც ახ. წ. 400-700 წლებში გაგრძელდა. გუთებს დიდი წინააღმდეგობა არ გაუწევიათ VIII საუკუნეში შემოჭრილი არაბი დამპყრობლებისათვის. მავრები სამხრეთ და აღმოსავლეთ ესპანეთს XIII საუკუნის რეკონკისტამდე მართავდნენ. 1247 წელს ალიკანტე აიღო კასტილიის მეფე ალფონსო X-მ, მაგრამ იგი მალევა გარდაიცვალა და 1296 წელს, ქალაქი ვალენსიის მეფე ხაიმე II არაგონელის ხელში გადავიდა. დასახლებას მან სამეფო სოფლის (Vila Reial) სტატუსი უბოძა, რომელსაც საკუთარი წარმომადგენელიც ჰყავდა შუა საუკუნეების ვალანსიურ პარლამენტში.
მინი|250პქ|მარცხნივ|ტოსალ-დე-მანისესის არქეოლოგიური ძეგლი. ანტიკური იბერიულ-[[კართაგენი|კართაგენულ-რომაული ქალაქი „აკრა-ლეუკე“, იგივე ლუკენტუმი]] მინი|250პქ|ალიკანტეს ნავსადგური მინი|250პქ|ლუსეროსის მოედანი
ათწლეულების განმავლობაში, ნამდვილ ბრძოლის ველად იყო ქცეული კასტილიისა და არაგონის სამეფოებს შორის. ამის შემდეგ, ქალაქი მნიშვნელოვანი ხმელთშუაზღვიური სავაჭრო სადგური ხდება, საიდანაც ექსპორტზე გადიოდა ბრინჯი, ღვინო, ზეითუნის ზეთი, ფორთოხალი და მატყლი. 1609-1614 წლებში, მეფე ფილიპე III-მ გააძევა რეკონკისტას შემდეგ ვალენსიაში დარჩენილი ათასობით მორისკო, ანუ ქრისტიანობაზე მოქცეული მუსლიმი, რადგან ისინი თანამშრომლებდნენ ბერბერ მეკობრეებთან, რომლებიც გამუდმებით თავს ესხმოდნენ სანაპირო ქალაქებს და დიდ ზიანს აყენებდნენ ვაჭრობას. მაგრამ ეს ქმედება რეგიონს ძვირად დაუჯდა; წავიდა ძალიან ბევრი ნიჭიერი გლეხი და მუშახელი, რის გამოც, ფეოდალი დიდებულები გაკოტრების პირას მივიდნენ. XVIII საუკუნის დასაწყისში ყველაფერი კიდევ უფრო გაუარესდა; ესპანური მემკვიდრეობისათვის ომის შემდეგ, ალიკანტეში ხანგრძლივმა, ნელმა უკუსვლამ დაისადგურა. XVIII-XIX საუკუნეებში ქალაქი გადაარჩინა მეწაღეობამ, ფორთოხლისა და ნუშის მოყვანამ და მეთევზეობამ. XIX საუკუნის მიწურულს დაიწყო ადგილობრივი ეკონომიკის უეცარი აღორძინება; გაიზარდა საერთაშორისო ვაჭრობა და ქალაქის ნავსადგურის დატვირთვა, საიდანაც ექსპორტზე გადიოდა სხვადასხვა პროდუქტი (განაკუთრებით I მსოფლიო ომის დროს, რომელშიც ესპანეთს ნეიტრალიტეტი ეჭირა).
XX საუკუნის დასაწყისში, ალიკანტე მცირე დედაქალაქი იყო, რომელიც დიდ სარგებელს ნახულობდა I მსოფლიო ომში ესპანეთის ნეიტრალიტეტით, რამაც ახალი შესაძლებლობები გაუხსნა ადგილობრივ მრეწველობასა და სოფლის მეურნეობას. 1920-იან წლებში, მრავალი ალიკანტელი ჩართული იყო რიფის ომში, ხანგრძლივ და სისხლიან კამპანიაში, რომელიც ესპანეთის ყოფილ პროტექტორატში (ჩრდილოეთ მაროკო — სეუტა და მელილია) მიმდინარეობდა რიფის რეგიონში მცხოვრები აჯანყებულების წინააღმდეგ. 1920-იანი წლების მიწურულს წარმოქმნილმა პოლიტიკურმა არეულობამ განაპირობა რესპუბლიკელ კანდიდატთა გამარჯვება ადგილობრივ საბჭოების არჩევნებში, მთელი ქვეყნის მასშტაბით, რასაც მეფე ალფონსო XIII-ის ტახტიდან გადადგომა მოჰყვა. 1931 წლის 14 აპრილს ქალაქში დიდი ზარ-ზეიმით აღნიშნეს ესპანეთის მეორე რესპუბლიკის გამოცხადება. 1936 წლის 17 ივლისს დაიწყო ესპანეთის სამოქალაქო ომი. ალიკანტე 1939 წლის 1 აპრილს გენერალ ფრანკოს ჯარის მიერ დამხობილი რესპუბლიკური მთავრობისადმი ლოიალურად განწყობილი უკანასკნელი ქალაქი იყო. სწორედ მისი პორტიდან დატოვეს ქვეყანა რესპუბლიკური მთავრობის უკანასკნელმა წევრებმა. სამწლიანი სამოქალაქო ომის მიმდინარეობისას, ალიკანტე არაერთხელ დაიბომბა; მათ შორის ყველაზე სასტიკი იყო 1938 წლის 25 მაისს იტალიის სამეფო საჰაერო ძალების (Aviazione Legionaria) მიერ აბასტოსის ბაზრობის დაბომბვა, რასაც 300-ზე მეტი მშვიდობიანი მოქალაქე ემსხვერპლა.
1950-იანი წლების ბოლოსა და 1960-იანი წლების დასაწყისში ქალაქის გარდაქმნა ტურიზმის ინდუსტრიამ დაიწყო. ელ-ბარკოს კოშკისა და სან-ხუანის პლაჟის სიახლოვეს წამოიჭიმა დიდი შენობები და კომპლექსები. ტურისტების მოზიდვას ხელს უწყობდა კარგი კლიმატი. მშენებლობებმა დიდი სარგებელი მოუტანა ეკონომიკას; ტურიზმის სექტროის განვითარებამ წარმოშვა სხვა ახალი ბიზნესებიც, მაგალითად სარესტორნო საქმიანობა, ბარები და ტურისტებზე ორიენტირებული სხვა დაწესებულებები. გარდა ამისა, დაიხურა რაბასას ძველი აეროდრომი და საჰაერო ტრაფიკმა ახალ ადგილას, ელ-ალტეტის აეროპორტში (ალიკანტე-ელჩეს აეროპორტი) გადაინაცვლა, რომელიც გაცილებით ხელსაყრელი და თანამედროვე იყო ჩარტერული ფრენებისთვის, ჩრდილოეთ ევროპის ქვეყნიდან მომავალი ტურისტებისათვის.
1975 წელს ფრანკო დაიღუპა ესპანეთი დემოკრატიულ კონსტიტუციურ მონარქიაზე გადავიდა, მეფე ხუან კარლოს I-ის ხელმძღვანელობით. რეგიონულ გაერთიანებათა ხელისუფლებებს კონსტიტუციური სტატუსი და უფრო მეტი ავტონომია მიეცათ; მათ შორის იყო ვალენსიის რეგიონიც, იგივე ვალენსიის გენერალიტეტი (Generalitat Valenciana).
1980-იანი წლების სამრეწველო დეინდუსტრიალიზაციის შემდეგ, ალიკანტეს ნავსადგური აღადგინეს. ბოლო წლებში, პორტის ხელმძღვანელობამ ის ესპანეთის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს საკრუიზო ნავსადგურად გამოაცხადა. ყოველწლიურად, საკრუიზო გემებს პორტში 80 000-ზე მეტი მგზავრი შეჰყავთ. ქალაქის მოსახლეობა და ხელმძღვანელობა მიესალმება პორტის ტურისტული ინფრასტრუქტურის განვითარებას, მაგრამ ბოლო გეგმამ, რომელიც იქ ინდუსტრიული პარკის შექმნას ითვალისწინებს, აზრთა დიდი სხვადასხვაობა გამოიწვია.
ეკონომიკა
ალიკანტეში მდებარეობს ევროკავშირის ინტელექტუალური საკუთრების ოფისის შტაბ-ბინა. ქალაქის ჩრდილოეთ საზღვართან, სან-ვისენტე-დელ-რესპეიგის მუნიციპალიტეტში მდებარეობს ალიკანტეს უნივერსიტეტი, რომელშიც 27 000-ზე მეტი სტუდენტი სწავლობს.
2005 წლის შემდეგ, ალიკანტეში ფუნქციონირებს ევროპაში ერთ-ერთი უდიდესი ფილმების სტუდია სიუდად-დე-ლა-ლუსი. ამ სტუდიაში გადაღებულია როგორც ესპანური, ისე საერთაშორისო ფილმები, მათ შორის ასტერიქსი ოლიმპიურ თამაშებზე და მანოლეტე.
ხელისუფლება
მერიის შენობის კიბის პირველი საფეხური წარმოადგენს ნულოვან წერტილს, რომლის მიხედვითაც განსაზღვრავენ სიმაღლეს ზღვის დონიდან მთელ ესპანეთში, რადგან ალიკანტეში ხმელთაშუა ზღვის მიქცევა-მოქცევა უმნიშვნელოა.
კლიმატი
ალიკანტე გამოირჩევა რბილი ზამთრითა და ცხელი, ოდნავ წვიმიანი ზაფხულით. კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაციის მიხედვით, ალიკანტეს რეგიონის კლიმატი ცხელი ნახევრად-არიდულია. საშუალოდ, იანვარში ტემპერატურა 17 °C — 6,7 °C-ს შორის მერყეობს, აგვისტოში კი 30,8 °C — 21,5 °C-ს შორის. საშუალო წლიური მაჩვენებელი 18,3 °C-ია. ზღვის სტაბილური გავლენის გამო, ტემპერატურის ცვალებადობა დღის მანძილზე ძალიან მცირეა, თუმცა, დასავლეთის უცაბედ ქარს შეუძლია ტემპრერატურა 15 °C-ით შეცვალოს. გარდა ამისა, შედარებით მცირეა ტემპერატურის სეზონური სხვაობაც.
ნალექების საშუალო წლიური მაჩვენებელი 277 მილიმეტრია. ყველაზე უხვნალექიანი თვეები სექტემბერი და ოქტომბერია. იშვაითად, შეიძლება მოვიდეს საკმაოდ უხვი ნალექი და მაჩვენებელმა 24 საათში მიაღწიოს 100 მილიმეტრს, რასაც თან ახლავს სასტიკი დატბორვა. საერთო ჯამში, ალიკანტეში წელიწადში მხოლოდ 35 წვიმიანი დღე ფიქსირდება, მზის ნათების მთლიანი ოდენობა კი წელიწადში 2 953 საათია.
უმაღლესი, რეკორდული ტემპერატურა დაფიქსირებულია 1994 წლის 4 ივლისს, 41,4 °C, მინიმალური კი 1971 წლის 2 იანვარს, −1,6 °C. უახლესი ისტორიის ყველაზე სასტიკი დატბორვა 1997 წლის 30 სექტემბერს მოხდა, როცა სულ რაღაც 6 საათში 270,2 მმ ნალექი მოვიდა. ტემპერატურა 2 °C-ს ქვემოთ იშვიათად ჩამოდის. 1926 წლის შემდეგ არ მოსულა თოვლი. ზამთარში დღის განმავლობაში ალიკანტეში ყველაზე თბილი ტემპერატურაა მთელ ევროპაში და ზოგადად, ქალაქის კლიმატი ძალიან ჰგავს ლოს-ანჯელესისას.
მოსახლეობა
2014 წლის მონაცემებით, ალიკანტეს მოსახლეობა 332 067 ადამიანს შეადგენდა, ალიკანტე-ელჩეს მეტროპოლიური არეალის კი 757 085 კაცს. მოსახლეობის დაახლოებით 15% უცხოელია, მათი უმეტესობა ბოლო 20 წლის განმავლობაში ჩამოსული იმიგრანტია არგენტინიდან, ეკვადორიდან, გაერთიანებული სამეფოდან და კოლუმბიიდან. გარდა ამისა, ასევე არიან იმიგრანტები გერმანიიდან, რუმინეთიდან, რუსეთიდან, ალჟირიდან, მაროკოდან, უკრაინიდან და იტალიიდან. ერვოკავშირის არაწევრი ქვეყნებიდან შემოსულ იმიგრანტთა დიდი ნაწილი ქალაქში არალეგალურად იმყოფება და შესაბამისად, ეს ხალხი არაა შესული არც ერთ ოფიციალურ აღწერაში. შესაბამისად, უცხოელების რეალური ოდენობა გაცილებით მაღალია. ამას ემატება ისიც, რომ ალიკანტეს მეტროპოლიურ ზონაში ცხოვრობს მრავალი პენსიონერი ჩრდილოეთ ევროპიდან ისე, რომ ოფიციალურად მაინც ითვლებიან თავიანთ სამშობლოს მოქალაქეებად. იგივე შეიძლება ითქვას ესპანეთის მოქალაქეთა საკმაოდ დიდ რიცხვზე, რომლებიც ალიკანტეს მუდმივი მცხოვრებლები არიან, მაგრამ ოფიციალურად ჩაწერილნი არიან მადრიდში, ბასკეთში თუ ქვეყნის სხვა რეგიონებში.
ტრანსპორტი
ალიკანტეს აეროპორტი ჯაბნის მის ვალენსიელ კოლეგას და წარმოადგენს ერთ-ერთ ყველაზე დატვირთულ აეროპორტს ესპანეთში მადრიდის, ბარსელონის, პალმა-დე-მაიორკისა და მალაგის აეროპორტების შემდეგ. მადრიდთან და ბარსელონასთან დაკავშირებულია კომპანია Iberia-სა და Vueling-ის ხშირი რეისებით. დასავლეთ ევროპის მრავალ სხვა ქალაქში ფრენებს ასრულებენ ისეთი ავიაკომპანიები, როგორებიცაა Ryanair-ი, Easyjet-ი და Jet2.com-ი. ასევე დანიშნულია რეგულარული ფრენები ალჟირისა და რუსეთის მიმართუელბით.
ალიკანტეს რკინიგზის სადგურიდან მატარებელი (ე.წ. სერკანიასი) დადის გარეუბნებისა და მურსიის მიმართუელბით. კომპანია RENFE რეგულარულ, ხშირ რეისებს ასრულებს მადრიდის, ბარსელონისა და ვალენსიის მიმართუელბით.
ალიკანტეს ტრამვაი კოსტა-ბლანკას გასწვრივ გაშენებულ პერიფერულ დასახლებებს ქალაქის ცენტრალურ ნაწილთან აკავშირებს. 2011 წლიდან, ელექტრომატარებელი დადის ბენიდორმის მუნიციპალიტეტის მიმართუელბით, დიზელის მატარებლები კი უფრო შორს, ქალაქ დენიისკენ.
ალიკანტედან რეგულარული საბორნე რეისები სრულდება ბალეარის კუნძულებისა და ალჟირის მიმართულებით.
ძირითადი ღირსშესანიშნაობები
ქალაქის ყველაზე გამორჩეულ ღირსშესანიშნაობათა შორისაა სანტა-ბარბარას ციხესიმაგრე, რომელიც ქალაქის ყველაზე მაღალ ადგილას მდებარეობს, გადმოჰყურებს ნავსადგურს.
სანტა-ბარბარა აშენებულია ბენაკანტილის მთაზე. ციხესიმაგრის უძველესი ნაწილია წვერზე დაშენებული კოშკი; ქვედა ზონის ნაწილი და კედლები აგებულია მოგვიანებით, XVIII საუკუნეში.
საფეხმავლო ბილიკ ექსპლანადა-დე-ესპანიას გასწვრივ ჩამწკრივებულია პალმის ხეები, მოპირკეთებულია მარმარილოს 6,5 მილიონი ფილით და წარმოადგენს ერთ-ერთ ყველაზე პოპულარულ სასეირნო ბილიკს მთელ ესპანეთში. ბილიკი იწყება ალიკანტეს პორტთან, გაივლის გრან-ვიას და მთავრდება მარკ ჰერშის ცნობილ ქანდაკებასთან. ალიკანტეს მოსახლეობისთვის ეს ბილიკი არის ადგილი შეხვედრებისათვის, სასეირნოდ, სადაც ღია ცის ქვეშ ხშირად იმართება მუსიკალური კონცერტები. ბილიკის ბოლოს აღმართულია XIX საუკუნის ხელოვნის, ბანიულსის მიერ შექმნილი მონუმენტი.
ძველი ქალაქის ფერადი კვარტალია ბარიო-დე-ლა-სანტა-კრუსი, რომელიც სანტა-ბარბარას ციხესიმაგრის სამხრეთ-დასავლეთით მდებარეობს. მისი პატარა სახლები მთის კალთებზეა შეფენილი და ციხის კედლებისკენ მიემართება, ვიწრო ქუჩები მორთულია დროშებითა და ქოთნებში ჩარგული ყვავილებით.
ბენაკანტილის მთის კალთბზე, ციხესიმაგრისკენ მიმავალ გზაზე გაშენებულია ლ'ერეტას პარკი, რომელიც სანტა-ბარბარას ციხიდან დაბლა, ალიკანტეს ძველ ნაწილამდე ივრცობა და შედგება რამდენიმე დონისგან, გზისგან და მოსასვენებელი გაჩერებებისგან, საიდანაც ქალაქის პანორამული ხედები იშლება.
ალიკანტედან რამდენიმე კილომეტრის მოშრებით, ხმელთაშუა ზღვაში მდებარეობს კუნძული ტაბარკა, რომელიც ერთ დროს ბერბერი პირატების ნამდვილი სამოთხე იყო, ახლა კი თვალწარმტაცი ტურისტული დანიშნულების ადგილია.
ალიკანტეში უამრავი მუზეუმია. ალიკანტეს არქეოლოგიურ მუზეუმში გამოფენილია ადგილობრივი არტეფაქტები. მათ შორის არის როგორც 100 000 წლის წინანდელი, ისე ადრეული XX საუკუნის რელიკვიები. კოლექცია სხვადასხვა ოთახებშია გადანაწილებული და წარმოადგენს არქეოლოგიური მეთოდოლოგიის სამ დანაყოფს: მიწისქვეშა, ურბანულ და წყალქვეშა არქეოლოგიას; წარმოდგენილია დიორამები, აუდიოვიზუალური და ინტერაქტიული ზონები. 2004 წელს ალიკანტეს მუზეუმმა ევროპის წლის მუზეუმის ტიტული მიიღო.
გრავინას ნატიფი ხელოვნების მუზეუმში წარმოდგენილია XVI-XIX საუკუნეების ნახატები და სკულპტურები.
ასეგურადის თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმი მასპინძლობს XX საუკუნის ხელოვნების მნიშვნელოვან კოლექციებს.
ფესტივალები
ყოველწლიურად, ზაფხულის ბუნიაობაზე ალიკანტეში იმართება ქალაქის ყველაზე მნიშვნელოვანი ფესტივალი წმინდა იოანეს კოცონი. ერთი კვირის შემდეგ, მას მოსდევს ფოიერვერკებისა და პიროტექნიკის შეჯიბრი, რომელიც კომპანიებს შორის იმართება და შვიდი ღამის განმავლობაში გრძელდება პლაია-დელ-პოსტიგეტის პლაჟზე. კიდევ ერთი კარგად ცნობილი ფესტივალია მავრები და ქრისტიანები (Moros y cristianos) სან-ბლასის რაიონში.
საერთო ჯამში, ქალაქში მთელი წლის მანძილზე ჩქეფს ღამის ცხოვრება, რომელიც ზაფხულობით ძირითადად სან-ხუანის პლაჟის სიახლოვესაა კონცენტრირებული.
ყოველ ზაფხულს, ალიკანტეში, პაესო-დელ-პუერტეში მიმდინარეობს მუსიკის, თეატრისა და კინოს ორთვიანი პროგრამა.
სპორტი
ალიკანტეს ჰყავდა ორი საფეხბურთო კლუბი, თუმცა ამჟამად ჰყავს მხოლოდ ერთი — ჰერკულესი, რომელიც ამ დროისთვის ესპანეთის საფეხბურთო ჩემპიონატის მეორე დივიზიონის მე-3 ჯგუფში ასპარეზობს. მეორე კლუბი — ალიკანტე, რომელიც მესამე დივიზიონში ასპარეზობდა, 2014 წელს ეკონომიკური პრობლემების გამო დაიშალა. 1996/1997 და 2010/2011 წლებში ჰერკულესი ასპარეზობდა ლა-ლიგაში; კლუბში სხვადასხვა დროს თამაშობდნენ ისეთი ვარსკვლავები, როგორებიც არიან დავიდ ტრეზეგე, როისტონ დრენტე და ნელსონ ვალდესი. 1997 წელს ჰერკულესმა დაამარცხა ბარსელონა, რის გამოც ლა-ლიგის გამარჯვებული მადრიდის რეალი გახდა. საშინაო თამაშებს კლუბი 30 000 მაყურებლიან ხოსე-რიკო-პერესის სტადიონზე მართვს.
ესპანეთის საკალათბურთო ლიგაში მონაწილეობს ალიკანტეს კლუბი ლუკენტუმ-ალიკანტე.
ალიკანტე წარმოადგენს იახტების ყოველწლიურ რბოლა Volvo Ocean Race-ის საწყის წერტილს.
დაძმობილებული ქალაქები
2009 წელს ალიკანტესთან ასევე დამეგობრდა გაერთიანებული სამეფოს ქალაქი ნიუკასლი.
სქოლიო
კატეგორია:ალიკანტეს ქალაქები კატეგორია:ალიკანტეს მუნიციპალიტეტები
ვლადიმერ ბურაკოვსკი
ვლადიმერ ბურაკოვსკი (დ. 20 აგვისტო, 1922, ქ. თბილისი  — გ. 22 სექტემბერი, 1994) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.
1946 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი. მუშაობდა თბილისში. 1960–1966 წლებში — მოსკოვის ალექსანდრე ბაკულევის სახელობის გულ–სისხლძარღვთა ქირურგი. ამავე ინსტიტუტის თანდაყოლილი მანკების განყოფილების გამგე. 1966 წლიდან — დირექტორი. ავტორია სამეცნიერო ნაშრომების. კარდიოქირურგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი(1962), პროფესორი.
On Melancholy Hill
„On Melancholy Hill“ — სიმღერა და მეორე სინგლი ბრიტანული ვირტუალური ჯგუფ Gorillaz-ის მესამე სტუდიური ალბომიდან Plastic Beach.
ვლადიმერ ბურაკოვსკი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ქირურგები კატეგორია:დაბადებული 20 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1922 კატეგორია:გარდაცვლილი 22 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი  1994 კატეგორია:ლენინური პრემიის ლაურეატები კატეგორია:სოციალისტური შრომის გმირები კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (1981) კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
On Melancholy Hill
ჯგუფის ვირტუალურ წევრ მერდოკ ნიკელსის ინფორმაციით, ეს სიმღერა ეძღვნება ადგილს, რომელიც „შენს გულში ხოლმე ჩნდება. სასიამოვნოა ალბომში ხოლმე მსუბუქი სიმღერის წარმოდგენა. კარგია, როდესაც ყველა ალბომზე ერთი პოპ-სიმღერა მაინც არის“.
დეიმონ ოლბარნთან და ჯეიმი ჰიულეტთან ინტერვიუდან ცნობილი გახდა, რომ On Melancholy Hill იქნებოდა მეორე სინგლი, ნაცვლად უკვე დაპირებული დისკისა Superfast Jellyfish. სინგლი ოფიციალურად გამოდის 26 ივლისს, მაგრამ მუსიკალური ვიდეო გამოვიდა 1 თვით ადრე.
სიუჟეტი
კლიპის სიუჟეტის მიხედვით ჯგუფის წევრი ნუდლი მოგზაურობს ტიტანიკის მსგავს გემზე. იგი გამორბის თავისი ოთახიდან და ავტომატის ჯერს უშვებს იმ თვითმფრინავების მისამართით, რომლებიც გემს თავს ესხმიან. ერთ-ერთი ასეთი გემს ძირავს, ნუდლი კი პატარა ნავით თავს გადაირჩენს. მოგვიანებით წყლიდან ჩნდება ჯგუფის წევრ რასელ ჰობსის გიგანტური ფიგურა და ნუდლის ნავი მის თავზე აღმოჩნდება.
კლიპის დარჩენილი ნაწილი ეთმობა მერდოკის, 2-D-ს და კიბორგ ნუდლის (ნუდლის სხვა ვარიანტის) მოგზაურობას ოკეანის სიღრმეებში. მათ ასევე თან ახლავთ დიდი ნაწილი იმ მუსიკოსებისა, რომლებმაც ალბომის ჩაწერაში მონაწილეობა მიიღეს (სნუპ დოგი, De La Soul, გრაფ რისი და სხვები). ისინი ამოყვინთავენ წყლის ზედაპირზე, სადაც დიდ პლატოზე ზის ბუგიმენი. კიბორგი ნუდლი ესვრის მას, ბუგიმენი კი ასწრებს წყალში მიმავალვას. ნისლი იფანტება და ჩნდება პლასტიკური სანაპირო.
სხვადასხვა დროს კადრში ჩნდებიან შემდეგი პერსონაჟები:
სქოლიო
კატეგორია:2009 წლის სიმღერები კატეგორია:2010 წლის სინგლები კატეგორია:Gorillaz-ის სიმღერები კატეგორია:Parlophone-ის სინგლები
აჩკაწა
აჩკაწა — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (ყულანურხვის თემი), მდინარე დოხურთის (ააფსთის შენაკადი) მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 120 მ, შავი ზღვიდან 5 კმ, გუდაუთიდან 8 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:ყულანურხვის თემის სოფლები
ხოსე ლუის ჩილავერტი
ხოსე ლუის ფელიქს ჩილავერტ გონსალესი (José Luis Félix Chilavert González; დ. 27 ივლისი, 1965) — პარაგვაელი ფეხბურთელი, მეკარე. სამჯერ იყო IFFHS-ის მსოფლიოს საუკეთესო მეკარის ჯილდოს მფლობელი.
ჩილავერტი ცნობილი იყო, როგორც თავისუფალი სტანდარტების კარგი შემსრულებელი და ხშირად ურტყამდა პენალტებს. მან გაიტანა 62 გოლი თავის პროფესიონალურ კარიერაში, მათ შორის ბევრი იყო გადამწყვეტი. მან რვაჯერ გაიტანა ნაკრების მაისურით. 4 გოლი ნაკრების შემადგენლობაში გაიტანა 2002 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის შესარჩევ ეტაპზე. ის იყო პირველი პროფესიონალი მეკარე, რომელსაც ყველაზე მეტი გოლი ჰქონდა გატანილი, ვიდრე არ აჯობა ბრაზილიელმა მეკარემ როჯერიო სენიმ.
ჩილავერტი ასევე ცნობილი იყო თავისი ექსცენტრიული ხასიათით და გამოირჩეოდა სიფიცხით, რის გამოც ბევრჯერ მოსვლია მას დაპირისპირება. ყველაზე ცნობილი დაპირისპირება იყო 1997 წელს, როდესაც გააძევეს კოლუბმიელ თავდამსხმელ ფაუსტინო ასპრილიასთან ჩხუბის გამო.
1999 წელს Placar-ის ვერსიით XX საუკუნის 100 საუკეთესო ფეხბურთელს შორის 96-ე ადგილზე დასახელდა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 27 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1965 კატეგორია:პარაგვაელი ფეხბურთელები კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები კატეგორია:რეალ სარაგოსას ფეხბურთელები კატეგორია:არგენტინის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები კატეგორია:სან-ლორენსოს ფეხბურთელები კატეგორია:ველეს სარსფილდის ფეხბურთელები კატეგორია:ლიგა 1-ის ფეხბურთელები კატეგორია:ლიგა 2-ის ფეხბურთელები კატეგორია:ურუგვაის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:პენიაროლის ფეხბურთელები კატეგორია:სამხრეთ ამერიკის წლის ფეხბურთელი კატეგორია:1997 წლის კოპა ამერიკის ფეხბურთელები კატეგორია:1998 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:2002 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
ჩხაიძე
საკუთარი სახელი ჩხაიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ჩხაიძეები კატეგორია:ქართული გვარები
Knefastia olivacea
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ვიქტორივკა (ჰენიჩესკის რაიონი)
ვიქტორივკა (Вікторівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის ჰენიჩესკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 237 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჰენიჩესკის რაიონის სოფლები
ალექსანდრე სოკუროვი
ალექსანდრე სოკუროვი (Александр Николаевич Сокуров; დ. 14 ივნისი 1951, სოფელი პოდორვიხა, ირკუტსკის ოლქი) — რუსი კინორეჟისორი და სცენარისტი. რუსეთის ფედერაციის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1997). რუსეთის სახალხო არტისტი (2004). 2011 წელს სოკუროვმა გადაიღო კინოფილმი „ფაუსტი“, რომლის პრემიერა გაიმართა იტალიაში 2011 წლის 8 სექტემბერს.
საჰარა (მრავალმნიშვნელოვანი)
საჰარა შეიძლება ნიშნავდეს:
ეშმორისა და კარტიეს კუნძულები
ეშმორის და კარტიეს კუნძულების ტერიტორია (Territory of Ashmore and Cartier Islands) — ორი დაუსახლებელი ტროპიკული კუნძულის ჯგუფი ინდოეთის ოკეანეში, ავსტრალიის ჩრდილო-დასავლეთით. ავსტრალიის გარე ტერიტორია 1931 წლიდან. 1983 წლის აგვისტოში გამოცხადებულია ეროვნულ ნაკრძალად.
ტერიტორია მოიცავს ეშმორისა (დასავლეთის, შუა და აღმოსავლეთის პატარა კუნძულები) და კარტიეს რიფებს, რომელთა საერთო ფართობია — 199,45 კმ², ხოლო ხმელეთის — 114 400 მ².
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ავსტრალიის შტატები და ტერიტორიები კატეგორია:ავსტრალიის გარე ტერიტორიები კატეგორია:დაუსახლებელი კუნძულები
ჩხარტიშვილი
საკუთარი სახელი ჩხარტიშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
Lasioglossum adelaidae
Lasioglossum adelaidae — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1905 წელს.
სქოლიო
adelaidae
სარქველთუბანი
სარქველთუბანი — სოფელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფლები: ბუნიკაური, ზედა რგანი, თაბაგრები). მდებარეობს ჭიათურის პლატოზე, მდინარე ყვირილის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 640 მ. ჭიათურიდან 6 კმ.
სქოლიო
კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Knefastia princeps
Knefastia princeps — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ჰოუპი
ჰოუპი (Hope) — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიდაჰოს შტატში, ბონერის ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 86 კაცს.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:აიდაჰოს ქალაქები
From Mediterranea with Love
From Mediterranea with Love — ინგლისური როკ-ჯგუფ Duran Duran-ის EP. გამოიცა 2010 წელს. მასში შეტანილია სიმღერა „Mediterranea“, ჩაწერილი ალბომის A Diamond in the Mind: Live 2011 სესიების დროს და ორი ცოცხლად ჩაწერილი სიმღერა. გამოიცა ჩამოსატვირთ ფორმატში.
სქოლიო
კატეგორია:2010 წლის EP-ები კატეგორია:Duran Duran-ის ალბომები
ვილნე (ჰენიჩესკის თემი)
ვილნე (Вільне) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის ჰენიჩესკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 124 კაცს შეადგენდა.
დეივიდ ლივინგსტონის საუკუნოვანი მედალი
დეივიდ ლივინგსტონის სახელობის საუკუნოვანი მედალი (David Livingstone Centenary Medal) — ამერიკის გეოგრაფიული საზოგადოების მედალი, რომელიც დაწესებულია 1913 წელს. დაფუძნდა შოტლანდიელი მოგზაურის დეივიდ ლივინგსტონის დაბადებიდან 100 წლისთავის აღსანიშნავად. დიზაინერი გუტზონ ბორგიუმი.
მედალი ენიჭებათ სამხრეთ ნახევარსფეროს გეოგრაფიაში შეტანილი მეცნიერული მიღწევებისათვის. ლივინგსტონი ექსპედიციაში იმყოფებოდა ზამბეზიზე. 1867-1871 წლებში გამოიკვლია ტანგანიიკის ტბა. აღმოაჩინა ვიქტორიას ტბა და მდინარე ლუალაბა.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკის გეოგრაფიული საზოგადოება კატეგორია:აშშ-ის მედლები კატეგორია:აშშ-ის ჯილდოები
ლევან ბატონიშვილი (ბაქარის ძე)
ლევან ბატონიშვილი (ბაგრატიონი) (დ. 1728 — გ. 23 ივლისი. 1763) — ქართული კულტურის მოღვაწე, ბაქარის ძე, გვარდიის მაიორი. სწავლობდა მოსკოვის უნივერსიტეტში. ფლობდა ლათინურ, ფრანგულ, გერმანულ და რუსულ ენებს. მაიორის ჩინით მსახურობდა იზმაილის პოლკში. მისი მთავარი ნაშრომია "მსოფლიოს ისტორია" (მსოფლიო ისტორიის პირველი ქართული სახელმძღვანელო), რომელშიც 50-მდე ხალხისა და ქვეყნის ისტორია არის წარმოდგენილი. ზოგიერთი მკვლევარი მას ლევან ბატონიშვილის ორიგინალურ ნაშრომად მიიჩნევს. მასვე მიეწერება რამდენიმე ლექსი და "მითოლოგიის" წიგნის ავტორობა.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1728 კატეგორია:გარდაცვლილი 23 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1763 კატეგორია:მუხრანელების სამეფო შტო
სხიდამი
მარჯვნივ|მინი|სხიდამის წისქვილი
სხიდამი — ქალაქი და ნავსადგური ნიდერლანდებში, სამხრეთი ჰოლანდიის პროვინციაში, მდინარე ნიივე-მაასის ნაპირზე, ქალაქ როტერდამის მახლობლად. 2007 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 75 257 კაცს. ქალაქში განვითარებულია გემთმშენებლობა, ელექტროტექნიკა, კვების მრეწველობა. მინიატიურა|სხიდამი
ლიტერატურა
კატეგორია:ნიდერლანდების ქალაქები
ჩიუაუა (ძაღლი)
ჩიუაუა — პროპორციული ტანის, მინიატურული ძაღლი, დაცქვეტილი ყურებითა და საშუალო ზომის კუდით. ბეწვი ხშირი. შეფერილობა ნებისმიერი. რთულად იტანს სიცივეს. ძალიან მხიარული, მამაცი და პატრონისადმი ერთგული ძაღლი.
ჩიუაუა გამოიყვანეს მექსიკაში, ხოლო მოგვიანებით ამერიკის შეერთებულ შტატებში გამოიყვანეს მისი ნაირსახეობა გრძელბეწვიანი ჩიუაუა. ჩიუაუა დეკორატიული ძაღლია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩიუაუა კატეგორია:მექსიკური წარმოშობის ძაღლის ჯიშები
ჩხეიძე
საკუთარი სახელი ჩხეიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
*
ელიზაბეტ მაქგოვერნი
ელიზაბეტ ლი მაქგოვერნი (Elizabeth McGovern დაიბადა 18 ივლისი, 1961. ევანსტონი, ილინოისი, აშშ) - ამერიკელი კინო, ტელევიზიისა და თეატრის მსახიობი და მუსიკოსი. მან მიიღო ოსკარის ნომინაცია 1981 წელს გადაღებულ ფილმში Ragtime, ეველინ ნესბიტის როლისთვის. იგი ასევე ცნობილია თავისი როლით, კორა კროული, გრანტამის გრაფინია, ბრიტანულ დრამატულ სერიალში Downton Abbey, რისთვისაც იგი იყო ნომინირებული ემისა და ოქროს გლობუსის პრემიებზე. მის სხვა ფილმებში შედის Ordinary People (1980), Once Upon a Time in America (1984), The Handmaid's Tale (1990), The Wings of the Dove (1997), and The Chaperone (2018).
კარიერა
1980 წელს, ჯულიარდში სწავლის დროს, მაკგოვერენს შესთავაზეს მონაწილეობა მიეღო მის პირველ ფილმში "ჩვეულებრივი ხალხი", რომელშიც მან შეასრულა მოზარდი კონრად ჯარეტის (ტიმოტი ჰუტონი) შეყვარებული. შემდეგ წელს მან დაასრულა სამსახიობო განათლება ამერიკის კონსერვატორიის თეატრში და დაიწყო სპექტაკლებში გამოსვლა, პირველ რიგში Off-Broadway, შემდეგ კი ცნობილ თეატრებში.
1981 წელს მან მიიღო ოსკარის ნომინაცია საუკეთესო მეორეხარისხოვანი მსახიობი ქალისთვის, ეველინ ნესბიტის როლისთვის ფილმში Ragtime. [8] შემდეგ იგი გამოჩნდა Beginners (1982) ფილმში.
1984 წელს მან ითამაშა სერხიო ლეონეს განგსტერულ ეპოსაში ერთხელ ამერიკაში, რობერტ დე ნირო ს რომანტიკული ინტერესის მქონე დებორა გელი. მას წამყვან როლები ჰქონდა იმ წელს კიდევ ორ ფილმში, Racing with the Moon. ფილმში, რომელშიც ასევე მონაწილეობდნენ შონ პენი და ნიკოლას კეიჯი და კომედია Lovesick, როგორც პაციენტი, რომლის ფსიქიატრს (დუდლი მურს) უყვარს და რისკის ქვეშ აყენებს მის პრაქტიკას.
1989 წელს მან ითამაშა მიკი რურკის შეყვარებული ჯონი ჰენდსომის ფილმში, რეჟისორი უოლტერ ჰილი და იმავე წელს იგი გამოჩნდა მეამბოხე ლესბოსელის როლში ვოლკერ შლენდორფის ფილმში The Handmaid's Tale.
მაკგოვერენმა კევინ ბეკონთან ერთად ითამაშა რომანტიკულ კომედიაში, ფილმი "ის ბავშვს აქვს", რეჟისორი ჯონ ჰიუზი და ითამაშა ტრილერში "საძინებელი ფანჯარა", რეჟისორი კერტის ჰანსონი. იგი შეუერთდა მაიკლ კეინს 1990-იან წლებში A Shock to the System, კომიკური საიდუმლოება კაცზე, რომელიც აპირებს ცოლის მკვლელობას.
მაკგოვერნი 21-ე საუკუნის არაერთ ფილმში გამოჩნდა, მათ შორის ქალი ოქროსფერით, დრამაში ჰელენ მირენი მონაწილეობდა და რეჟისორი იყო მისი მეუღლე საიმონ კურტისი.
2018 წელს მაკგოვერნმა ითამაშა ფილმში "ჩაპერონე", რომლის რეჟისორი იყო მაიკლ ენგლერი, ხოლო ჯულიან ფელოუზის სცენარი, რომელთანაც ასევე მუშაობდა ბრიტანულ დრამატულ სერიალზე "დაუნტონის სააბატოში". ლოგო მორიარტის (რომანისტი) რომანის მიხედვით, მაკგოვერენმა ითამაშა საშუალო ასაკის მეუღლე და დედა ნორმა კარლაილი, რომელიც ნებაყოფლობით გაემგზავრა ახალგაზრდა ლუიზა ბრუკსის ნიუ-იორკის ქალაქში ცეკვის შესასწავლად, დენიშავნის სკოლაში. "ჩაპერონე" პირველი ფილმია, რომელიც მაკგოვერენმაც შექმნა. მისი მეუღლე საიმონ კურტისი იყო ფილმის აღმასრულებელი პროდიუსერი.
პირადი ცხოვრება
მაკგოვერნი იყო დანიშნული მსახიობ შონ პენთან, ისინი ერთად მონაწილეობდნენ 1984 წელს ფილმში Racing with the Moon.
Lasioglossum adiazetum
Lasioglossum adiazetum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1997 წელს.
ელიზაბეტ მაქგოვერნი
პირადი ცხოვრება
1992 წელს ისდაქორწინდა ბრიტანელ კინორეჟისორზე და პროდიუსერ საიმონ კურტისზე; წყვილს ჰყავს ორი ქალიშვილი მატილდა და გრეისი და ცხოვრობენ ჩისვიკში, ლონდონი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 18 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1961 კატეგორია:ამერიკელი ქალი კინომსახიობები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები კატეგორია:ამერიკელი ქალი მსახიობები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
Lasioglossum adiazetum
სქოლიო
adiazetum
Knefastia tuberculifera
Knefastia tuberculifera — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ქორჭილა
ქორჭილა (Perca fluviatilis) — თევზი ქორჭილასნაირთა რიგისა. მისი მაღალი გვერდებიდან შებრტყელებული სხეულის სიგრძე 40-50 სმ, მასა — 2 კგ აღწევს. ჩვეულებრივ უფრო პატარებიც არიან. ფართოდაა გავრცელებული ევროპის, აზიის, ამერიკის მტკნარ წყალში. საქართველოში ბინადრობს მდინარე სუფსაში, რიონში, ტეხურაში, აბაშაში, ხობში; პალიასტომის, ბებესირისა და სხვა ტბებში. დიდ ტბებსა და წყალსატევებში 2 ეკოლოგიურ ფორმას ქმნის: წვრილსა და მსხვილს. წვრილი იკვებება მწერების მატლებით და ზოოპლანქტონით, მსხვილი — თევზებით. ქორჭილას იჭერენ პალიასტომის ტბაში. შედარებით მეტ ქორჭილას ამზადებენ ციმბირსა და აზერბაიჯანში. მცირე ღირსების თევზია. იყენებენ ნედლს, გაყინულს, შემჭკნარს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქორჭილასნაირნი
ბრატისლავა
ბრატისლავა (სლოვაკ. Bratislava) (1919 წლამდე — პრეშპოროკი ან პრეშპორეკი, Prešporok, Prešporek, გერმ. Pressburg, პრესბურგი, უნგრ. Pozsony, პოჟონი) — სლოვაკეთის დედაქალაქი, ქვეყნის უმსხვილესი ქალაქი. ოფიციალურად, მოსახლეობა დაახლოებით 430,000 ადამიანია, თუმცა, სავარაუდოდ, მისი მოსახლეობა ოფიციალური მაჩვენებლის 150%, 660,000-ზე მეტია. არის ევროპის ერთ-ერთი პატარა დედაქალაქი; მიუხედავად ამისა, მაინც ქვეყნის უდიდესი ქალაქია. მდებარეობს სლოვაკეთის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, მდინარე დუნაის ორივე და მდინარე მორავას მარცხენა ნაპირზე. ესაზღვრება ავსტრიასა და უნგრეთს; ერთადერთი დედაქალაქია, რომელიც ორ სუვერენულ სახელმწიფოს ესაზღვრება.
ქალაქის ისტორიაში დიდი გავლენა იქონია მრავალი ერისა და რელიგიის ხალხმა, მათ შორის: ავსტრიელებმა, ბულგარელებმა, ხორვატებმა, ჩეხებმა, გერმანელებმა, უნგრელებმა, ებრაელებმა, სერბებმა და სლოვაკებმა. 1536-1783 წლებში იყო უნგრეთის სამეფოს დედაქალაქი, საკანონმდებლო ცენტრი და მეფედ (დედოფლად) კურთხევის ადგილი; ქალაქი იყო მრავალი სლოვაკის, უნგრელისა და გერმანელი ისტორიული მოღვაწის სახლი.
ბრატისლავა არის სლოვაკეთის პოლიტიკური, კულტურული და ეკონომიკური ცენტრი. აგრეთვე, არის სლოვაკეთის პრეზიდენტის, პარლამენტისა და აღმასრულებელი ორგანოს ადგილსამყოფელი. ქალაქში მდებარეობს მრავალი უნივერსიტეტი, მუზეუმი, თეატრი, გალერეა და სხვა კულტურულ-საგანმანათლებლო დაწესებულება. აქვე აქვს შტაბი სლოვაკეთის მრავალ მსხვილ ბისნესისა და ფინანსურ დაწესებულებას.
ისტორია
ტერიტორიაზე მუდმივი დასახლებები ნეოლითის ხანაში ჩნდება. დაახლოებით ძვ. წ. 200 წელს ბოიების კელტურმა ტომმა დააფუძლა აქ პირველი გამაგრებული დასახლება. მათ ასევე შექმნეს ზარაფხანა რომელიც ბიატეკად ცნობილ ვერცხლის მონეტებს უშვებდა.
გეოგრაფია
ბრატისლავა მდებარეობს სამხრეთ-დასავლეთ სლოვაკეთში, ბრატისლავის მხარეში. მისი გეოგრაფიული მდებარეობა, ავსტრიასთან და უნგრეთთან საზღვრები, ქალაქს აქცევს ერთადერთ დედაქალაქად, რომელიც ორ სახელმწიფოს ესაზღვრება. ქალაქიდან უნგრეთამდე მანძილი მხოლოდ 18 კილომეტრია, ხოლო ავსტრიის დედაქალაქ ვენამდე - 60 კილომეტრი.
ქალაქის საერთო ფართობი 367.58 კვადრატული კილომეტრია, რაც მას ტერიტორიით სლოვაკეთის მეორე უდიდეს ქალაქად აქცევს (პირველი ვისოკე-ტარტია). ქალაქი მდინარე დუნაის გასწვრივაა განლაგებული; აღნიშნული მდინარე საუკუნეების განმავლობაში სხვა რაიონებისკენ მთავარ სატრანსპორტო გზას წარმოადგენდა. მდინარე ქალაქს დასავლეთიდან სამხრეთისკენ კვეთს. შუა დუნაის აუზი სათავეს დასავლეთ ბრატისლავაში მდებარე დევინის კარიბჭეში იღებს. სხვა მდინარეებიდან აღსანიშავია მორავა, რომელიც ქმნის ქალაქის ჩრდილო-დასავლეთის საზღვარს და დევანის ტერიტორიაზე დუნაის უერთდება; აგრეთვე აღსანიშნავია პატარა დუნაი და ვიდრიკა, რომლებიც დუნაის კარლოვ-ვეზის უბანში უერთდებიან.
ქალაქის უდაბლესი ადგილი დუნაის ზედაპირია (ზღვის დონიდან 126 მეტრი), ხოლო უმაღლესი წერტილი დევინსკა-კობილაა (ზღვის დონიდან 514 მეტრი). საშუალო სიმაღლე 140 მეტრია.
კლიმატი
ბრატისლავა მდებარეობს ჩრდილოეთ ზომიერ ზონაში და კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაციით ახასიათებს ზომიერი კონტინენტური კლიმატი. წლიური საშუალო ტემპერატურა 10.5 °C-ია (1990–2009 მონაცემებით); გამოიყოფა 4 სეზონი; ყველაზე ცხელი თვის საშუალო ტემპერატურა 21 °C-ია, ხოლო ყველაზე ცივის - –1 °C. ნალექები მთელი წლის განმავლობაში თითქმის თანაბრადაა განაწილებული. ნესტიანი ზამთრისა და ცხელი ზაფხულის გარდამავალ პერიოდებში ხშირად ქრის ძლიერი ქარი. ქალაქი სლოვაკეთის ერთ-ერთი ყველაზე თბილი და მშრალი ადგილია.
ბოლო პერიოდში, ზამთრიდან ზაფხულსა და ზაფხულიდან ზამთარში გადასვლა სწრაფი ტემპებით მიმდინარეობს, შემოდგომისა და გაზაფხულის პერიოდები შემცირდა. უფრო ხშირად მოდის თოვლი, ვიდრე ეს ადრე ხდებოდა. უკიდურესი ტემპერატურებია: (1981–2013 პერიოდში დაფიქსირებული) უმაღლესი: 39.4 °C, ხოლო უდაბლესი: –24.6 °C. ზოგიერთი მხარე, მაგალითად, დევინი და დევინსკა-ნოვე-ვესი, დაუცველია მდინარე დუნაისა და მორავას წყალდიდობებისგან.
პეიზაჟი და არქიტექტურა
ბრატისლავას პეიზაჟი ხასიათდება შუასაუკუნეების კოშკებითა და XX საუკუნეში აგებული გრანდიოზული შენობებით, თუმცა, ქალაქმა XXI საუკუნის დასაწყისში არქიტექტურული თვალსაზრისით ღრმა ცვლილებები განიცადა.
ისტორიული შენობების უმეტესობა ძველ ქალაქში მდებარეობს. ბრატისლავას ძველი ქალაქის დარბაზი წარმოადგენს XIV-XV საუკუნეში აღმართულ სამ კორპუსს, რომელშიც დღესდღეობით ქალაქ ბრატისლავას მუზეულია მოწყობილი. მაიკლის კარიბჭე ერთადერთი კარიბჭეა, რომელიც შემონახულია შუა საუკუნეების ბრატისლავის ციხესიმაგრეებიდან და იგი ქალაქის უძველეს ნაგებობებს შორისაა; უნივერსიტეტის ბიბლიოთეკის შენობა, რომელიც აშენდა 1756 წელს, 1802-1848 წლებში გამოიყენებოდა, როგორც უნგრეთის სამეფოს საკანონმდებლო შენობა. სწორედ აქ ამოქმედდა უნგრეთის რეფორმების პერიოდის მრავალი მნიშვნელოვანი კანონპროექტი (მაგალითად, ბატონყმობის გაუქმება და უნგრეთის მეცნიერებათა აკადემიის დაარსება).
ქალაქის ისტორიული ცენტრში ვხვდებით ბაროკოული სტილით აგებულ მრავალ სასახლეს. გრასალკოვიჩის სასახლე, რომელიც 1760 წელს შენდა, ამჟამად სლოვაკეთის პრეზიდენტის რეზიდენციაა, ხოლო ქვეყნის პარლამენტის ადგილსამყოფელი ძველი ეპისკოპოსის სასახლედ წოდებული შენობაა. 1805 წელს, იმპერატორმა დიპლომატებმა, ნაპოლეონმა და ფრანც II-მ, აუსტერლიცის ბრძოლაში ნაპოლეონის გამარჯვების შემდეგ, ბრატისლავაში მდებარე პრიმატების სასახლეში ხელი მოაწერეს მეოთხე პრესბურგის ხელშეკრულებას. აღსანიშნავია პატარა სახლებიც, რომელთა ნაწილი ისტორიულად მნიშვნელოვანია; მათ შორისაა ძველ ქალაქში სახლი, რომელშიც ცნობილი კომპოზიტორი, იოჰან ნეპომუკ ჰუმელი, დაიბადა.