cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
მაიმუნთა მეფე
მოგზაურობა დასავლეთში
მაიმუნთა მეფე დაიბადა ქვისგან. ქვაზე ზეგავლენას ახდენს როგორც სამოთხეს პოზიტიური ენერგია, ასევე დედამიწის ნეგატიური, ამიტომ (დაოსისტური ფილოსოფიის თანახმად) მას ცოცხალი არსებების წარმოშობა შეუძლია ქვისგან ჩნდება კვერცხი, კვერცხზე უბერავს ქარი და იბადება მაიმუნი. ის უმეგობრდება მთის სხვა ცხოველებს, მაიმუნის სიმამაცის ჩვენების შემდეგ ისინი მას მეფედ აღიარებენ. ერთ-ერთი მისი მეგობარი კვდება და მაიმუნს უკვდავების საიდუმლოს გაგება უნდა. ხანგრლივი მოგზაურობის შემდეგ ის პოულობს დაოსისტ ბერს, რომელიც მას საიდუმლო ძალებს უმხელს, მათ შორის უკვდავებას. დრაკონთა მეფე მას უძლიერეს იარაღს აძლევს.
მიუხედავად ახალი ძალების მაიმუნი ალკოჰოლური მოწამლვისგან კვდება, მიწისქვეშა სამყაროში ის სკანდალით შლის თავის სახელს სიკვდილის წიგნიდან და დედამიწაზე ბრუნდება. ეს ამბავი შეიტყო სამოთხის იმპერატორმა და სამოთხეში ცხენების მომვლელად დანიშნა. თავისი პოზიციით უკმაყოფილო მაიმუნი დაუკითხავად დედამიწაზე ბრუნდება, ამარცხებს იმპერატორის ჯარს და თავის თავს „სამოთხის სწორად“ ასახელებს. ამისთვის და დაუმორჩილების ბევრი სხვა გამოვლენისთვის ბუდა მას მთის ქვეშ ატყვევებს. ხუთასი წლის შემდეგ მას ათავისუფლებს ბერი ტან სუნზუნგი, მაიმუნი მისი მოსწაბლე ხდება და მასთან ერთად დასავლეთში მიდის ბუდისტური სუტრების მოსაპოვებლად. მგზავრობისას ის მასწავლებელს იცავს, გზის ბოლოს დასავლეთის ბუდა მას „ყოვლისდამმარცხებელი ბუდის“ წოდებას აძლევს და მაიმუნი ციურ სტატუსს იღებს. მისი შემდგომი ბიოგრაფია ჩვეულებრივი მოკვდავებისთვის მიუწვდომელია.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჩინეთი კატეგორია:ლიტერატურა კატეგორია:ფოლკლორი
დავლიანიძე
საკუთარი სახელი დავლიანიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
მგლების ხორუმი
„მგლების ხორუმი“ — ქართული ტელესერიალი, რომელიც გადიოდა ტელეკომპანია იმედის ეთერში 2003 წელს და სულ 12 სერიას მოიცავს.
როლებში
კატეგორია:2003 წლის ქართული ტელესერიალები კატეგორია:იმედი (ტელეკომპანია)
ნოვუ-პლანალტუ
ნოვუ-პლანალტუ (Novo Planalto) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 304 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სან-მიგელ-დუ-არაგუაიის შემადგენლობაში.
25 (რიცხვი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რიცხვები
ნოვუ-პლანალტუ
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 956 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 3.18 კმ²-ზე. ფართობი 1 242 კმ²-ია.
ეინალი
ეინალი (Eynallı) — სოფელი აზერბაიჯანში, აღსთაფის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 	 2 284 კაცი.
აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი (ლ. ასათიანის 13)
აბასთუმნის საცხოვრებელი სახლი –– არქიტექტურული ძეგლი დაბა აბასთუმანში. აგებულია XIX საუკუნის დასაწყისში. შენობა დგას ოთხი მეტრის სიმაღლის და 80 სანტიმეტრის სიგანის მქონე, საყრდენი კედლით შემაგრებულ ტერასაზე საიდანაც შესანიშნავად მოჩანს ყაზარმების რიგი. ნაგებობის წინ უსახური მინაშენია ბლოკით ამოყვანილი. საყრდენი კედელი აგებულია ჰორიზონტალურ რიგებად დალაგებული კარგად თლილი ქვით. შესანიშნავად ნაწყობი კედლის კვადრების ნაპირები ცერადაა ჩაკვეთილი. თავად შენობა, რომელსაც ამჟამად საცხოვრებელი ფუნქცია აქვს, უხეშად დამუშავებული ქვითაა ნაგები. კუთხეებში და ღიობების ირგვლივ თლილი ქვის გრძელ-მოკლედ დალაგებული ქვებია დაწყობილი. ერთ-ერთ ღიობს, ვერტიკალურად დაყენებული ძველი აგურით გადაყვანილი ზედანი აქვს. შენობა სრულდება მსუბუქი ხის ფლიგელით, რომელიც სახეცვლილი და ამოშენებულია, მაგრამ ჯერ კიდევ შერჩენილი აქვს ხისაგან გამოკვეთილი კბილანისებური კარნიზი. საცხოვრებელი სახლი, თავისი საყრდენი კედლითურთ, აშკარად კომპლექსის შემადგენელი ნაწილია და საინტერესო არქიტექტურულ ნიმუშს წარმოადგენს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ადიგენის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
Is This the Life We Really Want?
Is This the Life We Really Want? — ბრიტანელი როკ-მუსიკოს როჯერ უოტერსის მეოთხე სტუდიური ალბომი. იგი გამოიცა 2017 წლის 2 ივნისს და არის მისი პირველი როკ-ალბომი 1992 წლის Amused to Death-ის, ისევე, როგორც პირველი სტუდიური ნამუშევარი Ça Ira-ს შემდეგ.
წარმოშობა
ალბომი იწერებოდა 2010-2017 წლებში. ტურნეს In the Flesh პერიოდში არსებობდა ვარაუდი, რომ მუსიკოსი მუშაობდა ახალ ალბომზე. საკონცერტო პროგრამაში გამოჩნდა ახალი სიმღერები „Each Small Candle“ და „Flickering Flame“. მოგვიანებით როჯერმა გამოსცა სინგლი To Kill the Child/Leaving Beirut, ორი ახალი სიმღერით.
უფრო გვიანდელ პერიოდში პრესასთან საუბარში როჯერმა ახსენა ალბომის სამუშაო სახელწოდება Heartland. გარკვეული დროის შემდეგ იგი საუბრობდა ერთდროულად ორ ალბომზე მუშაობის შესახებ.
უკვე 2010-იანი წლების პერიოდში როჯერი ხშირად ახსენებდა მომავალი ალბომის თემას - ირლანდიელ მოხუცს, რომლის შვილიშვილი იღვიძებს ღამის კოშმარის შემდეგ და ბაბუამისს ეკითხება, თუ რატომ კლავენ ადამიანები ბავშვებს. ამავე დროს, არსებობდა ამ ამბის რადიოდადგმის სახით ადაპტირების გეგმა, თუმცა, უკვე 2017 წლის ინტერვიუებში როჯერი ამბობდა, რომ პროექტი გადაიდო, თუმცა გარკვეულ ეტაპზე, შესაძლოა, მაინც დასრულებულიყო. Rolling Stone-ის ამ წლის ერთ-ერთ გამოცემაში მითითებული იყო, რომ ჩაწერა დაიწყო 2010 წელს.
სიმღერების დეტალები
Rolling Stone-თან ინტერვიუში საუბარი იყო, რომ ალბომში შევიდოდა უკვე ცნობილი სამი სიმღერა - „Crystal Clear Brooks“, „Safe and Sound“ და „Lay Down Jerusalem (If I Had Been God)“. უკანასკნელი პირველად შესრულდა ევროპარლამენტში, ბრიუსელში, 2014 წელს. აგრეთვე შესრულდა ორჯერ, 2015 წელს. სიმღერის სახელწოდება ალბომისთვის შეიცვალა „Deja Vu“-თი. „Safe and Sound“ ალბომში შევიდა, როგორც „Broken Bones“.
ჟურნალ Mojo-ს 2017 წლის მაისის ნომერში გამოქვეყნდა ინფორმაცია სიმღერაზე „Smell The Roses“. უოტერსის თქმით, მასში ბეტერსის ცნობილი თბოელექტროსადგური (გამოსახული ალბომ Animals-ის გარეკანზე) წარმოდგენილია, როგორც ტყვიაწამლის საწყობი. უოტერსს ინტერვიუში მოჰყავს სტრიქონები სიმღერიდან: „This is a room where they make the explosive / Where they put your name on the bomb / Here's where they bury the "buts' and the "ifs" and erase words like right and wrong“ (ეს ოთახია, რომელშიც ასაფეთქებელს ამზადებენ, შენს სახელს ყუმბარას აწერენ, სადაც ასამარებენ ყოველ „მაგრამ“-ს და „თუ“-ს და გავიწყებენ, როგორ არჩევ კარგს და ცუდს“).
სიმღერა „Crystal Clear Brooks“ ალბომში არ არის შეტანილი.
„Wait for Her“-ის ტექსტი უოტერსმა დაწერა უცნობი ავტორის ლექსის თარგმანის შთაგონებით (რომელიც, თავის მხრივ, მაჰმუდ დარვიშს ეკუთვნის).
პრომოკამპანია
2017 წლის 16 თებერვალს მუსიკოსის ოფიციალურ Facebook-გვერდზე გამოქვეყნდა ნახევარწუთიანი ნაწყვეტი ალბომიდან და თავად ალბომის სახელწოდება, რომელიც ვიდეოშ გამოჩნდა. კიდევ ერთი ნაწყვეტი გამოქვეყნდა 3 მარტს. 20 მარტს გამოქვეყნდა სიმღერის „Déjà Vu“ ნაწყვეტი.
პირველი სრული სიმღერა, გამოქვეყნებული ალბომიდან, იყო „Smell The Roses“, რომელიც ხელმისაწვდომი 20 აპრილს გახდა. „Déjà Vu“-ს სრული ვერსია ქსელში 7 მაისს გამოქვეყნდა. 8 მაისს როჯერმა და მისმა მუსიკოსებმა სიმღერა შეასრულეს ცოცხლად The Late Show with Stephen Colbert-ში.
19 მაისს გამოქვეყნდა სიმღერის „The Last Refugee“ ოფიციალური მუსიკალური ვიდეო, გადაღებული რეჟისორ შონ ევანსის მიერ. მისი სიუჟეტი აღწერს ქალს, რომელიც გაძევებულია მშობლიური მხარიდან და ლტოლვილია.
კრიტიკოსების შეფასებები
Metacritic-ზე, რომლის საშუალო რეიტინგი ასი კრიტიკოსის მიმოხილვის მიხედვით ითვლება, ალბომის შეფასება 73 ქულიანია, რაც 15 მიმოხილვას ეფუძნება - ძირითადად კეთილგანწყობილ შეფასებებს. Rolling Stone: „მუსიკა წარმოადგენს ფუნდამენტალური პოსტ-Dark Side Of The Moon-ისეულ ფლოიდს, მაგრამ სხვა მიმართულებით არის წაყვანილი: პროდიუსერი ნაიჯელ გოდრიჩი პროგრესული როკის სიდიადეს, მულტიინსტრუმენტალისტ ჯონათან უილსონის მცირე დოზის ფსიქოდელიას, Lucius-ის ალტერნატიული რიტმ-ენდ-ბლუზის ბეკ-ვოკალებს აერთიანებს.“
Drowned in Sound წერდა, რომ ალბომი არის „ხანგრძლივი, მიმოფანტული ეპიკური ნაშრომი, რომელიც დროში გაწელილია, მაგრამ იმდენად სავსეა იდეებით და ჩახლართულობებით, რომ ადვილად გიზიდავს“. Consequence of Sound აღნიშნავდა, რომ „ალბომი უბრალოდ არის უოტერსის სოლო ნამუშევრებიდან ყველაზე მარტივი - გადმონთხევა იმ ანტიფაშისტური, ანტიიმპერიალისტური, ანტიგაუმაძღრობის იდეების, რომლებსაც გამოხატავს პინკ ფლოიდის პერიოდიდან მოყოლებული.“ Pitchfork: „ალბომის მრავალი მუსიკალური ციტირება პინკ ფლოიდის წარსულიდან უნდა ნიშნავდეს, რომ უოტერსი კმაყოფილია გავლილი გზით. რაც უფრო მეტად მიიღებთ იმას, რომ მისი ნამყო არეკლილია აწმყოში, მით უფრო მოგხიბლავთ ეს ალბომი .“
სიმღერების სია
ყველა სიმღერის ავტორი - როჯერ უოტერსი, გარდა სიმღერის „Wait for Her“ (უოტერსი, მაჰმუდ დარვიში). უკანასკნელმა ინგლისურად თარგმნა უცნობი ავტორის ლექსი „კამა სუტრის გაკვეთილი“.
სქოლიო
კატეგორია:2017 წლის ალბომები კატეგორია:კონცეპტუალური ალბომები კატეგორია:როჯერ უოტერსის ალბომები კატეგორია:Columbia Records-ის ალბომები კატეგორია:ალბომები ნაიჯელ გოდრიჩის პროდიუსერობით კატეგორია:ბრიტანელი შემსრულებლების პოლიტიკური ალბომები
26 (რიცხვი)
ოცდაექვსი — ოცდამეექვსე ნატურალური რიცხვი. არის ოცდახუთის მომდევნო და ოცდაშვიდის წინამდგომი. აღინიშნება სიმბოლოთი 26. 26 არის ლუწი და შედგენილი რიცხვი. სიტყვა „ოცდაექვსი“ რთული შედგენილობისაა და მისი პირვანდელი ვარიანტია ოცი და ექვსი (იგულისხმება ოცზე ექვსი ერთეულით მეტი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რიცხვები
არმავირის ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის ეკლესია (რუსეთი)
ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის ეკლესია (Церковь Пресвятой Богородицы, Եկեղեցին Սուրբ Մարիամ Աստվածածնի, აგრეთვე ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია Це́рковь Успе́ния Пресвято́й Богоро́дицы, Եկեղեցին Վերափոխման է Սուրբ Աստվածածնի) და სომხურ-გრიგორიანული მიძინების ეკლესია (Армя́но-григориа́нская Успе́нская Це́рковь, Հայերեն Առաքելական Եկեղեցին Վերափոխման)) — სომხური ეკლესია რუსეთის კრასნოდარის მხარის ქალაქ არმავირში. აიგო 1861 წელს, ხოლო პირველი ღვთისმსახურება იმავე წლის აგვისტოში გაიმართა (იმავე დროს მოხდა ტაძრის კურთხევაც).
ყარაღაშები
ყარაღაშები (თვითსახელწოდება — карагаш-ногайлар) — რუსეთის ერთ-ერთი ეთნიკური უმცირესობა, ნოღაელების სუბეთნოსი. ლაპარაკობენ ნოღაიური ენის ყარაღაშულ დიალექტზე. კომპაქტურად ცხოვრობენ ასტრახანის ოლქის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, ყაზახეთის საზღვართან ახლოს.
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის ხალხები კატეგორია:თურქულენოვანი ხალხები
საქართველოს ერთიანი კომუნისტური პარტია
საქართველოს ერთიანი კომუნისტური პარტია (სეკპ) — მემარცხენე იდეოლოგიის მოქალაქეთა პოლიტიკური გაერთიანება (შემდგომში – პარტია) საქართველოში, საიდენტიფიკაციო კოდი: 211347960. პარტია დაარსდა 1992 წლის თებერვალს პ. გიორგაძის, შ. მახარაძის, გ. ონიანის ინიციატივით, სტალინის საზოგადოების, საქართველოს მშრომელთა კომუნისტური პარტიის, საქართველოს კომუნისტთა კავშირის გაერთიანებით, როგორც საქართველოს სსრ კომუნისტური პარტიის სამართალმემკვიდრე და იდეურ-პოლიტიკური გამგრძელებელი. პირველი რეგისტრაცია გაიარა 1994 წ. სექტემბერს, ხელახალი რეგისტრაცია - 1998 წ, ხოლო ცვლილებები რეგისტრაციაში განხორციელდა 2004 და 2013 წწ. წევრთა რაოდენობა 1999 წლის მონაცემებით: 87 000 ადამიანი, აქტიური - 65 000.
ორგანიზაციული სტრუქტურა
პარტიის მმართველობის უმაღლესი ორგანოა ყრილობა, რომელიც მოიწვევა ორ წელიწადში ერთხელ – პლენუმის და/ან კონფერენციის სახით, რომელიც მოიწვევა 4 წელიწადში ერთხელ. ყრილობებს შორის მმართველი ორგანოა პარტიის ცენტრალური კომიტეტი (ცკ) და ისვე იწვევს მორიგ ყრილობებს. ცკ პირველი მდივანი არის ამავდროულად პარტიის თავმჯდომარე. ცკ სხდომებს მართვას მინიმუმ 6 თქვეში ერთხელ. აღმასრულებელი ფუნქცია აკისრია - პარტიის აღმასრულებელ საბჭოს. სტრუქტურულ ქვედანაყოფებში შედიან: საოლქო (რესპუბლიკური), საქალაქო და რაიონული პირველადი პარტიული ორგანიზაციები და მათი არჩევითი ორგანოები. პარტიაში აკრძალულია ფრაქციებისა და დაჯგუფებების ფორმირება.
ეკონომიკა
კაპიტალისტურ საბაზრო ეკონომიკაზე გადასვლა შეფასებულია საქართველოს მაშინდელი ხელისუფლების მცდარ კურსად და პრიორიტეტად დასახულია სოციალისტურ გეგმიურ ეკონომიკაზე დაბრუნება. საკუთრების ყველა ფორმების დაშვება, თუმცა სხვისი შრომის ექსპლუატაციის გამორიცხვის პირობებით და განვითარების თანაბარი პირობების შექმნით. ახალი სამრეწველო ობიექტების ფორმირება.
საგარეო პოლიტიკა
არსებული საგარეო პოლიტიკის რადიკალური შეცვლა საქართველოს ინტერესების შესაბამისად, „ჭეშმარიტად დამოუკიდებელი, თავისუფალი, დემოკრატიული, ერთიანი სახელმწიფოს ჩამოყალიბება, რომელიც არამც და არამც არ იქნება არც ერთი სახელმწიფოს შემადგენელი ნაწილი და სატელიტი ქვეყანა.“
სახელმწიფო ტერიტორიული მოწყობა
ფედერალური დანაწილების პრინციპი – საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის ტერიტორიული მოწყობის ანალოგიით.
სახელმწიფო სისტემის მოწყობა
საპარლამენტო რესპუბლიკა, თუმცა საპარლამენტო მშრომელთა საბჭოების სახით.
სქოლიო
კატეგორია:პოლიტიკური პარტიები ანბანის მიხედვით კატეგორია:კომუნისტური პარტიები კატეგორია:საქართველოს პოლიტიკური პარტიები
კლარავალი
კლარავალი (Claraval) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პასუსის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 542 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 19.95 კმ²-ზე. ფართობი 227 627 კმ²-ია.
დავითიშვილ-ბაგრატიონები
მინი|დავითიშვილ-ბაგრატიონების გერბი დავითიშვილ-ბაგრატიონები — ბაგრატიონთა სამეფო სახლის საგვარეულო განშტოება, რ-იც XVI საუკუნიდან ფეოდალურ სათავადოდ ჩამოყალიბდა.
წარმოდგება ბაგრატიონთა კახეთის შტოსგან. 1511 წელს გიორგი ბატონიშვილმა მოკლა მამა — კახეთის მეფე ალექსანდრე I, ხოლო ძმას — დიმიტრი ბატონიშვილს — თვალები დასთხარა (ვახუშტი ბატონიშვილის სიტყვებით, „აღმოქადა მასცა თუალნი“) და ცოლშვილიანად გააძევა. ქართლში გადასვლის შემდეგ დიმიტრის შთამომავლებისაგან დაიწყო ბაგრატიონთა სახლის საგვარეულო განშტოება, რომელთაც „თვალდამწვრიანები“ უწოდეს. შემდგომში ეს განშტოება სათავადო სახლად ჩამოყალიბდა. დიმიტრი „თვალდამწვრის“ ჩამომავალ დავითიდან ისინი დავითიშვილებად იწოდნენ.
დავითიშვილთა თავადურ სახლში დიმიტრის ძის — დავით თვალდამწვრიანის შვილის — რამაზ დავითიშვილის შთამომავლობით კი, კიდევ ერთი საგვარეულო განშტოება — რამაზიშვილები — დაფუძნდა. XVI–XVIII საუკუნეებში ამ ორ შტოს შორის ხშირი იყო დავები, რაც ისტორიულ საბუთებშია ასახული: რამაზიშვილები თავიანთ განაყოფს მამულებს ედავებოდნენ, ხოლო დავითიშვილები მათ „სახლიკაცობას“ არ ცნობენ. ისტორიული წყაროებით, დავითიშვილების სამფლობელო ყოფილა შიდა ქართლის შემდეგი სოფლები: თავდაპირველად — დირბი, ბრეთი, ბებნისი, შემდეგ — ნული, ფცა, აბანო, თორმანეული, ღვერთეთი, თიხევი, ბროწლეთი, ტკოცა. ნულში ჰქონდათ სასახლე, კოშკი, საყდარი და ა. შ. დიმიტრი ბაქრაძის აზრით, ბაგრატიონთა საგვარეულოს ამ განშტოების საძვალე რუისის ტაძარში უნდა ყოფილიყო. მოგვიანებით საგვარეულოს თავისი გერბიც გაუჩნდა. იოანე ბატონიშვილის მიხედვით, ცხინვალში „წყლის ხეობასა შინა“ ცხოვრობენ თავადი დავითიშვილნი და „არიან გუარით ბაგრატოანნი“. XVIII საუკუნის ბოლოსა და XIX საუკუნეში თავადურ გვართა ერთმა ნაწილმა თავისი ძველი, ძირითადი გვარი დაიბრუნა. ეს დავითიშვილებმაც შეძლეს — 1783 წლის ტრაქტატს თანდართულ ქართლ-კახეთის თავადებისა და აზნაურების ნუსხაში მათი წარმომადგენელი მოხსენიებულია როგორც „თავადი დავითისშვილი–ბაგრატოვანი“. ამ პერიოდში დავითიშვილის გვარისა და, შესაბამისად, ბაგრატიონობის დაბრუნება რამაზიშვილებმაც მოახერხეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბაგრატიონები კატეგორია:ქართველი თავადები
გიორგი მაღნარიძე
გიორგი მაღნარიძე (დ. უცნობია — გ. უცნობია) — ქართველი იურისტი. საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის სენატის წევრი. იყო ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების ნამდვილი წევრი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი გარდაცვალების თარიღით კატეგორია:ქართველი იურისტები კატეგორია:საქართველოს სენატის წევრები გ კატეგორია:ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები
დავითსაგარეჯო
დავითსაგარეჯო — ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი, მდებარეობს ბოლნისის მუნიციპალიტეტში, მდ. მაშავრის მარჯვენა ნაპირას, მთის ფერდობზე, სოფ. კიანეთიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით დაახლ. 3 კმ-ზე.
ამ ადგილას მონასტერი უნდა ყოფილიყო. შემორჩენილია ორი ეკლესიისა და რამდენიმე ქვის შენობის ნაშთი. მთავარი ტაძარი (XIII–XIV სს.) საშუალო ზომის ერთნავიანი შენობაა. მისგან მხოლოდ აღმოსავლეთი და ჩრდილოეთი კედლებია დაცული. კედლები შემოსილი იყო სუფთად გათლილი მომწვანო ქვით. ტაძარი გადახურული იყო ლორფინებით. შესასვლელი სამხრეთიდან ჰქონდა. ტაძარს ამკობდა ბარელიეფები და ჩუქურთმები. აღმოსავლეთ კედელზე გამოსახულია ჯვრები, არწივები; კალატოზები თავიანთი იარაღებით. უხვად ყოფილა მოჩუქურთმებული შესასვლელიც. მეორე, მცირე ეკლესია, რომელიც მთავარი ტაძრის სამხრეთ-დასავლეთით დგას, მხოლოდ გარედანაა შემოსილი იმავე ქანის თლილი ქვით; იგი უფრო გვიან უნდა იყოს აშენებული, მის კედლებში ძველი ტაძრის ქვებია ჩატანებული.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბოლნისის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
სტამბოლის ღამის კლუბზე თავდასხმა (2017)
2017 წლის 1 იანვარს, სტამბოლის ბეშიქთაშის რაიონის რეინა-ს ღამის კლუბზე თავდასხმის შედეგად, ბოლო ინფორმაციით 39 ადამიანი დაიღუპა. თავდასხმა, ადგილობრივი დროით, დაახლოებით ღამის 01:15 საათზე (UTC+3), ბეშიქთაშის ორთაქიოის კვარტალში მოხდა, სადაც ასობით ადამიანი ახალი წელს ზეიმობდა. ინციდენტის დროს, მინიმუმ 70 ადამიანი დაშავდა. მომდევნო დღეს, დაეშის მიერ კონტროლირებადმა საინფორმაციო სააგენტომ გაავრცელა განცხადება, სადაც დაეშმა თავდასხმაზე პასუხისმგებლობა აიღო.
ტერაქტამდე
თავდასხმა მოხდა იმ პერიოდში, როდესაც ქალაქში მოქმედებს უსაფრთხოების გაძლიერებული ზომები, რომელსაც 17,000 პოლიციელი უზრუნველყოფს. ამ თავდასმამდე, სტამბოლში, 2016 წლის განმავლობაში რამდენიმე ტერაქტი მოხდა. ბოლო ტერაქტი დეკემბრის თვეში მოხდა, ხოლო პასუხისმგებლობა ტერაქტზე ქურთმა ტერორისტებმა აიღეს. ბოლო დროს, თურქეთში მომხდარ ტერაქტებზე პასუხისმგებლობა დაეშმა და ქურთმა ბოევიკებმა აიღეს.
ტერაქტი
შეიარაღებული მამაკაცმა, რომელსაც სავარაუდოდ სანტა-კლაუსის ფორმა ეცვა, ცეცხლი გახსნა დაახლოებით 1:15 საათზე. გავრცელებული ინფორმაციით, თავდამსხმელი შეიარაღებული იყო აკ-47-ით და ღამის კლუბში შევიდა პოლიციის ოფიცრის მკვლელობის შემდეგ. სავარაუდოდ, იგი არაბულად საუბრობდა. ოფიციალური ვერსიით, თავდამსხმელი მხოლოდ ერთი იყო, რომელიც თავდასხმის შემდეგ, თავისი ჩაცმულა შეცვალა და გაიქცა. ამ დროისთვის, თურქეთის ძალოვანი უწყებები, თავდასხმელს ეძებენ.
თავდამსხმელის ღამის კლუბში შეჭრის დროისთვის, იქ დაახლოებით 700 ადამიანი იყო ახალი წლის აღსანიშნავად. მოკლულია მინიმუმ 39 ადამიანი, აქედან 15 უცხოელი და დაშავებულია მინიმუმ 69 ადამიანი. ხალხის გარკვეული რაოდენობა გადახტა ბოსფორის სრუტეში თავდამსხმელისგან გაქცევის მიზნით. პოლიციამ ალყაში მოაქცია ღამის კლუბი, თუმცა დამნაშავის დაკავება ვერ მოახერხა.
სტამბოლის მერის, ვასიფ შაჰინის განცხადებით, ეს იყო ტერაქტი. თურქეთის სპეცსამსახურების ვარაუდით, თავდამსხმელი იყო ისლამური სახელმწიფოს მებრძოლი.
დოსთ მუჰამადი
ბიოგრაფია
ეთნიკურად პუშტუნი, დოსთ მუჰამადი ბარაქზაის ტომის უფროსის მე -11 ვაჟი. მისი დედა ყიზილბაშების ტომიდან იყო. მშობლიური ენის გარდა, დოსთ მოჰამედმა იცოდა თურქული, ურდუ, პენჯაბური და ქაშმირული. 1799 წელს ზემან შაჰ დურანის ბრძანებით სიკვდილით დასაჯეს დოსთ მუჰამადის მამა პაინდა მუჰამედ ხანი. მარცხნივ|მინი|ავღანეთის ამირა დოსთ მუჰამადი ბარაქზაის ტომის მეთაური გახდა პაინდა ხანის მემკვიდრე, მისი  უფროსი ვაჟი ფათჰ ალი ხანი (1778-1819). დოსთ მუჰამადი პირველად მოიხსენიება 1803 წელს. ამ დროს ფათჰ ალი ხანი   მაჰმუდ შაჰ დურანის გავლენიანი მინისტრი იყო, ხოლო დოსთ მუჰამადი მისი თანაშემწე გახდა. 1818 წელს მაჰმუდ შაჰ დურანმა თვალები დასთხარა და სიკვდილით დასაჯა. ამის შესახებ რომ შეიტყო, დოსთ მუჰამადმა მოულოდნელად აიღო ქაბული და ტახტზე აიყვანა სულთან ალი, თიმურ შაჰ დურანის ვაჟი, და თავი ვაზირად დიანიშნა. მაჰმუდ შაჰ დურანი 30 000-იანი ჯარით ჰერათიდან დაიძრა დოსთ მუჰამადის წინააღმდეგ. მაჰმუდი დამარცხდა და თავი დროებით ჰერათს შეაფარა.
სტამბოლის ღამის კლუბზე თავდასხმა (2017)
სქოლიო
კატეგორია:2017 წლის ტერორისტული აქტები კატეგორია:ტერორისტული აქტები სტამბოლში
დოსთ მუჰამადი
ბიოგრაფია
ამ მოვლენების შემდეგ სადოზაის დინასტიას ფაქტიურად ბოლო მოეღო. ქაბულში, ფეშავარში, ყანდაარში, ქაშმირში გაბატონდნენ ბარაქზაის დინასტიის წარმომადგენლები. ყველაზე მეტად გაძლიერდა და დაწინაურდა დოსთ მუჰამადი.
დურანის სახელმწიფოს დაშლის  (1818) დაშლის შემდეგ განაგებდა (1826/27-იდან) ქაბულისა და ღაზნის სამთავროებს. 1834 წელს თავი ამირად გამოაცხადა და ბარაქზაის დინასტია დააარსა. დოსთ მუჰამადის გამაერთიანებელი პოლიტიკის განხორციელების მცდელობისას წააწყდა დიდი ბრიტანეთის წინააღმდეგობას. 1838 წელს დიდმა ბრიტანეთმა ავღანეთის წინააღმდეგ ომი გააჩაღა. ომოს პირველ ეტაპზე დოსტ მუჰამადი აქტიურად მონაწილეობდა აგრესორებთან ბრძოლაში. 1840 წელს ის ტყვედ ჩაბარდა და გადაასახლეს ინდოეთში. ომში დამარცხვებული ინგლისელები იძულებულბი გახდნენ 1842 წელს ის გაეთავისუფლებინათ. დოსთ მუჰამადი დაბრუნდა ავღანეთში და კვლავ ამირას პოესტი დაიკავა.1855-1863 წლებში შემოიერთა ყანდაარი, აღმოსავლეთ სისტანი, მდინარე ამუდარიის მარცხენა სანაპიროს მიწები, ჰერათი.
დოსთ მუჰამადი ავღანეთის პირველი მმართველი იყო, რომელმაც გადადგა ქმედითი ნაბიჯი რეგულარული არმიის შესაქმნელად და ცენტრალური ხელისუფლების განსამტკიცებლად. მან ხელი მიჰყო ავღანეთის ტერიტორიის გაფართოებას, მაგრამ ვინაიდან ინდოეთისაკენ გზა დახურული იყო, მან ექსპანსიის ობიექტად ჰინუიქუშსა და ამუ-დარიას შორის მდებარე ვრცელი ტერიტორია აქცია, სადაც რამდენიმე ათეული წვრილი და საშუალო უზბეკური და ტაჯიკური სახანო არსბობდა. 1850-1856 წლებში მან ათეული ლაშქრობა მოაწყო ამ სახანოთა წინააღმდეგ და დაიმორჩილა მათი უმრავლესობა. 1863 წელს მან აიღო ჰერათი და ამით თავის ბატონობას დაუმორჩილა თითქმის მთელი ავღანეთი. მინი|დოსთ მუჰამადი თავის ვაჟთან ერთად -1841 წელი დოსთ მუჰამადი გარდაიცვალა 1863 წლის 9 ივნისს  70 წლის ასაკში. საკუთარუ ანდერძის თანახმად, ტახტი მემკვიდრეობით გადაეცა მის შვილს შირ ალი ხანს (1863-1866).
დოსთ მოჰამედს ჰყავდა 14 კანონიერი  და ერთი უკანონო ცოლი, რომელთაგან შეეძინა 52 შვილი (29 ვაჟი და 23 ქალიშვილი).
სქოლიო
კატეგორია:ავღანეთი კატეგორია:ავღანეთის ამირები
ახალი შაბათის შოუ
ახალი შაბათის შოუ — ქართული სიტუაციური კომედიური გადაცემა. 2019 წლიდან გადის „მთავარ არხზე“. გუნდის დიდ ნაწილს წარმოადგენენ ადამიანები, რომლებმაც რუსთავი 2 დატოვეს. სკეტჩებში კომედიურად გადმოცემულია სხვადასხვა ცხოვრებისეული სიტუაციები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მთავარი არხი კატეგორია:საქართველოს ტელეგადაცემები
პილჩაკის რაიონი
პილჩაკის რაიონი (Distrito de Pilchaca) — რაიონი პერუში, უანკაველიკის რეგიონის უანკაველიკის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 584 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 790 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 18 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 42.97 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უანკაველიკის რეგიონის რაიონები კატეგორია:უანკაველიკის პროვინციის რაიონები
გომფოთერიუმი
გომფოთერიუმი (Gomphoterium) — ამომწყდარი ძუძუმწოვრების გვარი ხორთუმიანების რიგისა. წარმოიშვა ქვედა მიოცენში ჩრდილოეთ ამერიკაში, არსებობდა პერიოდში 13,650—3,6 მილიონი წლის წინათ. მოგვიანებით გვარმა მიგრირება განიცადა აზიაში, ევროპასა და აფრიკაში. მათი სიმაღლე 3 მეტრამდეა. გარეგნულად ძლიერ ჰგვანან სპილოს, მაგრამ ერთის მაგივრად ორი წყვილი ეშვი აქვთ, ერთი წყვილი ზედა ყბაზე, ხოლო მეორე, უფრო გრძელი — ქვედაზე. ქვედა ეშვები ნიჩაბის ფორმისაა, რაც მიწის თხრაში ეხმარებოდათ. თანამედროვე სპილოებისგან განსხვავებით ზედა ეშვები დაფარული ჰქონდათ მინანქრით. სპილოებთან შედარებით თავის ქალა უფრო წაგრძელებული და დაბალია, რაც მოკლე ხორთუმის არსებობაზე მიუთითებს, როგორიც აქვთ მაგალითად ტაპირებს.
რესურსები ინტერნეტში
* კატეგორია:გომფოთერიუმები
სან-მიგელ-დუ-არაგუაია
სან-მიგელ-დუ-არაგუაია (São Miguel do Araguaia) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, გოიასის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 378 მეტრზე. მიეკუთვნება გოიასის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სან-მიგელ-დუ-არაგუაიის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 22 283 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 3.63 კმ²-ზე. ფართობი 6 144 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გოიასის შტატის მუნიციპალიტეტები
კარლ III ფილიპი
კარლ III ფილიპი (Karl III. Philipp; დ. 4 ნოემბერი, 1661, დუნაის ნოიბურგი — გ. 31 დეკემბერი, 1742, მანჰაიმი) — ნოიბურგის პფალცგრაფი, იულიხისა და ბერგის ჰერცოგი და პფალცის კურფიურსტი 1716 წლიდან, ასევე 1716 წლიდან 1728 წლამდე იყო მეგენის გრაფი, ვიტელსბახების საგვარეულოს წარმომადგენელი.
ბიოგრაფია
კარლ ფილიპი იყო კურფიურსტ ფილიპ ვილჰელმისსა და მისი მეუღლის, ელიზაბეთ ამალია ჰესენ-დარმშტადტელის 17 ბავშვთაგან მეექვსე.
კარლ ფილიპმა 14 წლის ასაკში დაიწყო ღვთისმსახურება კელნში, შემდეგ, 1677 წელს, ზალცბურგში, ხოლო 1679 წელს მაინცში, თუმცა მან ვერ მიიღო მაღალი წოდებები და ამის გამო, 1684 წელს, გადაერთო სამხედრო კარიერაზე.
მან მონაწილეობა მიიღო ავსტრია ოსმალეთის ომებში 1691—1694 წლებში და იმპერატორისგან ფელდმარშალის ტიტული მიიღო. 1712 წელს, ინსბრუკში ის დაინიშნა წინა ავსტრიის გუბერნატორად.
კარლ ფილიპმა მემკვიდრეობა მიიღო თავისი ძმისგან, იოჰან ვილჰელმისგან 1716 წელს. 1720 წელს მან საკურფიურსტოს დედაქალაქი ქალაქ მანჰაიმში გადაიტანა.
1742 წელს, კარლის გარდაცვალებისთანავე, ვიტელსბახების ნოიბურგის პფალცგრაფთა დინასტიის მამრობითი ხაზი შეწყდა და კურფიურსტის ტიტული გადავიდა ზულცბახების პფალცგრაფთა საგვარეულო სახლის უფროს შტოზე. ასე რომ, კარლ თეოდორი გახდა პფალცის კურფიურსტი, კარლ IV თეოდორის სახელით. კარლ ფილიპის მეორე შვილიშვილი, მარია ფრანცისკა ფონ ზულცბახი გათხოვდა ფრიდრიხ ფონ პფალც-ცვაიბრიუკენ-ბერკენფელდზე, მათი შვილი, მაქსიმილიანი კი მოგვიანებით ბავარიის მეფე გახდა.
ოჯახი
კარლ ფილიპი სამჯერ იყო დაქორწინებული:
ლიტერატურა
კატეგორია:ვიტელსბახები კატეგორია:პფალცის კურფიურსტები კატეგორია:იულიხის ჰერცოგები კატეგორია:ბერგის ჰერცოგები კატეგორია:დაბადებული 4 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1661 კატეგორია:გარდაცვლილი 31 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1742
ტიგრან გევორგ მარტიროსიანი
ტიგრან გევირგ მატიროსიანი (Տիգրան Գ. Մարտիրոսյան; დ. 9 ივნისი, 1988, ლენინაკანი, სომხეთის სსრ (ახლანდელი გიუმრი, სომხეთი) — სომეხი ძალოსანი. 2009 წელს მიენიჭა სომხეთის პატივსაცემი სპორტის ოსტატის ტიტული. არის სომხეთის ჩემპიონი, სამგზის ევროპის ჩემპიონი, მსოფლიო ჩემპიონი და დროებით იქნა აღიარებული, როგორც სომხეთიდან ყველაზე ახალგაზრდა ოლიმპიური მედალოსანი, სანამ მედალს არ ჩამოართმევდნენ დოპინგის ტესტის ჩაგდებისთვის.
ადრეული ცხოვრება
დაიბადა 1988 წლის 9 ივნისს ლენინაკანში, სომხეთის სსრ-ში (ახლანდელი გიუმრი, სომხეთი), კარგად ცნობილი სომეხი ძალოსნისა და სედა იახანეჯიანის ოჯახში. მისი მამის ოჯახი ყარსიდანაა, ხოლო მისი დედის ოჯახი სივასიდან. მას ჰყავს უფროსი და და ძმა, აგრეთვე უმცროსი ძმა. ტიგრანი დაერქვა მეფე ტიგრან II-ის გამო.
მიუხედავად იმისა, რომ მამას შვილებისთვის საკუთარ ნაკვალევზე სიარული არ უსწავლებია, მათ ადრეულ ბავშვობაშივე შეუყვარდათ სპორტი. ჰაიკი. ტიგრანის უფროსი ძმა გახდა სპორტის ოსტატი ძალოსნობაში. ტიგრანმა ძალოსნობაში ვარჯიში 11 წლის ასაკში დაიწყო. 13 წლის ასაკში მან უკვე მოიგო ძალოსნობაში სომხეთის ჩემპიონატი.
კარიერა
ტიგრანს წარმატებული ახალგაზრდული კარიერა ჰქონდა: 2003 წელს გახდა ევროპის ვიცე ჩემპიონი, ხოლო 2004 წელს ევროპის ჩემპიონი. იმავე წელს მან მოიპოვა 2004 წლის ახალგაზრდული ევროპის ჩემპიონატის ოქროს მედალი. მომდევნო წელს მოიგო ოქროს მედალი 2005 წლის ახალგაზრდულ ევროპის ჩემპიონატში. მარტიროსიანმა აგრეთვე დაამყარა (როგორც ახალგაზრდამ) ორი მსოფლიო რეკორდი ატაცსა და ტოტალში, ორივე 69 კგ კატეგორიაში; აღსანიშნავია, რომ ორივე რეკორდი ერთ დღეს გააუმჯობესა.
მარტიროსიანმა სტრასბურგში გამართულ 2007 წლის ძალოსნობის ევროპის ჩემპიონატზე ჯამში დაფიქსირებული 331 კილოგრამი წონით ვერცხლის მედალი მოიპოვა. მომდევნო წელს მან მოიგო ოქროს მედალი 2008 წლის ძალოსნობის ევროპის ჩემპიონატში ჯამში აწეული 346 კილოგრამით (ტურნირი ლიგნანოში ჩატარდა).
2008 წელს ზაფხულის ოლიმპიადაზე მარტიროსიანს ბრინჯაოს მედალი მიენიჭა; მან ატაცში 153 კგ, აკვრაში 185 კგ, ხოლო ხანში 338 კგ აწია. მის მიერ აწეული წონა ზუსტად ფრანგი ძალოსნის, ვანსელას დაბაიას მიერ აწეულ წონას უთანაბრდებოდა. თუმცა დაბაი მასზე მცირე წონის იყო, ამიტომ გამარჯვება მას დარჩა; მიუხედავად იმისა, რომ ტურნირზე მეორე საუკეთესო შედეგი მარტიროსიანს ჰქონდა დაფიქსირებული, მან ბრინჯაოს მედალი მიიღო. 20 წლისა და 64 დღის ასაკში, მარტიროსიანი დროებით აღიარეს ყველაზე ახალგაზრდა ოლიმპიურ მედალოსანად რომელიც დამოუკიდებელ სომხეთის რუბლიკას წარადგენდა.
2009 წელს მარტიროსიანმა წონითი კატეგორია შეიცვალა: 69 კგ წონით კატეგორიიდან 77 კგ წონით კატეგორიაში გადავიდა.
მარტიროსიანის დებიუტი საშუალოწონის დივიზიონში შედგა გოიანგში გამართულ 2009 წლის ძალოსნობის მსოფლიო ჩემპიონატში, სადაც იგი მეორე ადგილზე ჯამში დაფიქსირებული 370 კილოგრამით გავიდა; აღნიშნულ ტურნირში იგი მხოლოდ ჩინელ ძალოსანთან, ლუ ხიაოჯანთან დამარცხდა, რომელმაც სამიდან ორ საშუალოწონის კატეგორიაში მსოფლიო რეკორდი დაამყარა.
ტიგრან მარტიროსიანმა 2010 წლის ძალსნობის მსოფლიო ჩემპიონატში ოქროს მედალი მოიპოვა და ამ მაჩვენებლით გახდა ევროპის ორგზის ჩემპიონი.
მარტიროსიანი ასპარეზობდა ანტალიაში გამართულ 2010 წლის ძალოსანთა მსოფლიო ჩემპიონატში. ტურნირში აგრეთვე ასპარეზობდა ხიაოჯუნი, რომელიც მედლის მომგებ მთავარ კანდიდატად განიხილებოდა. ტურნირში მარტიროსიანმა შოკისმომგვრელი გამარჯვება მოიპოვა ჯამში აწეული 373 კილოგრამით; მას მსოფლიო რეკორდამდე მხოლოდ 5 კილოგრამი დააკლდა. ტიგრან მარტიროსიანი ისტორიაში შევიდა როგორც სომხეთის დამოუკიდებელი რესპუბლიკის პირველი მძიმეწონაში მოასპარეზე კაცი ძალოსანი, რომელმაც ძალოსნობის მსოფლიო ჩემპიონატი მოიგო. მარტიროსიანმა გამარჯვება მიუძღვნა მისი გვიანი პერიოდის მწვრთნელის, აშოტ მხითარიანის ხსოვნას.
ამ წელს მიღწეული წარმატებების გამო, მარტიროსიანი 2010 წლის საუკეთესო სომეხ სპორტსმენად აირჩიეს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 9 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1988 კატეგორია:სომეხი ძალოსნები
პალესტინის ომი (1947-1949)
1947-1949 წლების პალესტინის ომი, ცნობილია ისრაელში დამოუკიდებლობისთვის ომის სახელით (מלחמת העצמאות, Milkhemet Ha'Atzma'ut ) და არაბულად, როგორც ნაკბა (პირდაპირი თარგმანით - კატასტროფა, النكبة, ალ-ნაკბა). — ბრძოლა, რომელიც მოხდა პალესტინის ტერიტორიაზე ბრიტანეთის მანდატის ქვეშ. ეს არის ისრაელ–პალესტინის ხანგრძლივი კონფლიქტის პირველი ომი და შემდეგ ფართო ახლო აღმოსავლეთის კონფლიქტი. ამ ომის დროს ბრიტანეთის იმპერიამ დატოვა პალესტინა, რომელიც 1917 წლის ბრიტანეთის ოკუპაციამდე იყო ოსმალეთის იმპერიის პროვინცია. ომი დასრულდა ებრაელთა მიერ ისრაელის სახელმწიფოს დაარსებით და გამოიწვია პალესტინის სრული დემოგრაფიული ტრანსფორმაცია, დაახლოებით 700,000 პალესტინელი არაბის გადასახლებით და მათი სოფლების და ქალაქების სრული განადგურებით. პალესტინის არაბები დარჩნენ საცხოვრებლის და სახელმწიფოს გარეშე, გადაადგილდნენ ან ეგვიპტისა და იორდანიის მიერ დაკავებული პალესტინის ტერიტორიებზე, ან მის მიმდებარე არაბულ სახელმწიფოებზე; ბევრი მათგანი, ისევე როგორც მათი შთამომავლები, რჩებიან მოქალაქეობის გარეშე და ლტოლვილთა ბანაკებში ცხოვრობენ. ტერიტორია, რომელიც ომამდე ბრიტანეთის ადმინისტრაციის ქვეშ იყო, დაყოფილი იქნა სახელმწიფოების: ისრაელის (რომელმაც დაიპყრო მისი დაახლოებით 78%), იორდანიის სამეფოს (მაშინდელ ცნობილი იყო როგორც ტრანსიორდანია, რომელმაც დაიპყრო და მოგვიანებით ანექსია მოახდინა იმ ტერიტორიის, რომელსაც ეწოდამდინარე იორდანეს დასავლეთის სანაპირო) და ეგვიპტეს შორის, რომელმაც დაიპყრო ღაზის სექტორი, ზღვისპირა ტერიტორია ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროზე, რომელზეც არაბული ქვეყნების ლიგამ დააარსა პალესტინა.
ისტორიული ფონი
1948 წლის ომი იყო ებრაელების და არაბების სამოცწლიანი დაძაბულობის შედეგი. მათ ჰქონდათ დაკავებული ტერიტორია [ხმელთაშუა ზღვასა და მდინარე იორდანეს შორის. ებრაელები ამ ტერიტორიას უწოდებენ „Eretz Yisrael“-ს, ანუ „ისრაელის მიწას“, ხოლო არაბები „Falastin“-ს ან „პალესტინას“. ეს ადგილი ებრაელი ხალხის და მათი რელიგიის დაბადების ადგილია, თუმცა საუკუნეების განმავლობაში ამ ტერიტორიაზე კონტროლს ამყარებდა უამრავი სხვადასხვა უცხო ძალა აღმოსავლეთიდან, დასავლეთიდან და სამხრეთიდან და, შესაბამისად, ებრაელების სამშობლო ძირითადად ოკუპირებული იყო. ერთ-ერთი ასეთი დამპყრობელი იყო რომის იმპერია, რომელმაც ჩაახშო ადგილობრივების აჯანყება ახალი წელთაღრიცხვით II საუკუნეში და იერუსალიმიდან გამოყარა ისინი, რამაც გამოიწვია ებრაელი დიასპორის მთელ მსოფლიოში გაფანტვა. რომაელებმა ამ არეას (იუდეა) სახელი გადაარქვეს და პალესტინა (ფილისტინელების მიწა) — იმ ხალხის სახელი უწოდეს, ვინც ამ ტერიტორიის სამხრეთი ნაწილი ძველ დროში დაიკავა. სახელი დღემდე შემორჩა და ფართოდ გამოიყენება არა-ებრაელებში.
1947-48 წლის სამოქალაქო ომი პალესტინაში
ომის პირველი ეტაპის დაწყების მიზეზი გახდა გაეროს გენერალური ასამბლეის მიერ 1947 წლის 29 ნოემბერს მიღებული გადაწყვეტილება პალესტინის დაყოფის შესახებ. ამასთან ერთად, 1948 წლის 14 მაისს ბრიტანეთის მანდატი პალესტინაში დასრულდა და შესაბამისად, იმავე დღეს გამოცხადდა ისრაელის სახელმწიფოს შექმნა. ამ მოვლენას მოჰყვა არაბული სამყაროს ნაწილის (ეგვიპტე,ტრანსიორდანია,ერაყი და სირია) უკმაყოფილება და მყისიერი თავდასხმა ებრაულ დასახლებებზე. ამრიგად, კონფლიქტი გადაიზარდა 1948 წლის არაბ-ებრაულ ომში. ბრიტანელებმა მათი ძალების გაყვანის გადაწყვეტილება მიიღეს და მხოლოდ ზოგ შემთხვევაში ერეოდნენ ომის მიმდინარეობაში. სამოქალაქო ომის პირველ ორ თვეში დაახლოებით 1000 ადამიანი დაიღუპა და 2000 დაშავდა, მარტის ბოლოს კი ეს რიცხვი გაიზარდა 2,000 დაღუპულამდე და 4000 დაჭრილამდე. ამ მონაცემებიდან ვიგებთ, რომ სულ რაღაც ორმილიონიან მოსახლეობაში კვირაში საშუალოდ 100 გარდაცვალებას და 200 დაშავებას ჰქონდა ადგილი.
1948 წლის არაბ-ებრაული ომის მიმდინარეობა
1948 წლის არაბ-ებრაული ომი იყო 1947-1949 წლის პალესტინის ომის მეორე და ბოლო ნაწილი. ფორმალურად დაიწყო ბრიტანული მანდატის ამოწურვის შემდეგ პალესტინაში, 1948 წლის 14 მაისის შუაღამეს. ისრაელმა დამოუკიდებლობა გამოაცხადა იმავე ღამეს, ხოლო არაბული სახელმწიფოები შეიჭრნენ ბრიტანული პალესტინის ტერიტორიაზე 15 მაისის დილას.
15 მაისს, სამოქალაქო ომი გადაიზარდა ეთნიკურში, სადაც მონაწილეობდნენ ებრაელები და არაბთა გაერთიანებული ძალები. შემოჭრილმა ძალებმა მაშინვე შეუტიეს ებრაელებს და რამდენიმე ებრაულ დასახლებას. 10 თვის განმავლობაში ომი ბრძოლები ძირითადად მიმდინარეობდა ყოფილ ბრიტანულ მანდატში, სინაის ნახევარკუნძულსა და სამხრეთ ლიბანში. ადგილი ჰქონდა რამდენიმე შესვენებას.
ომის შედეგად, ისრაელის სახელმწიფომ მოიპოვა კონტროლი გაეროს ასამბლეის 181-ე რეზოლუციით ისრაელისთვის მიცემულ ტერიტორიაზე და ასევე 1947 წლის პალესტინის დაყოფის გეგმით გათვალისწინებულ არაბთა ტერიტორიის 60%-ზე. ტრანსიორდანიამ დაიკავა ყოფილი ბრიტანული მანდატის დარჩენილი ნაწილი, ხოლო ეგვიპტურმა არმიამ ღაზას სექტორი. ომმა გამოიწვია მასობრივი დემოგრაფიული ცვლილებები მთელი ახლო აღმოსავლეთის ტერიტორიაზე. დაახლოებით 700000 პალესტინელი არაბი ადამიანი გახდა დევნილი, რადგან გაიქცა ან გააძევეს თავისი სახლიდან. ამ მოვლენას არაბები უწოდებენ Al-Nakba-ს („კატასტროფა“). შეიარაღებული კონფლიქტის დასრულებიდან სამ წელიწადში, 700000-მდე ებრაელი ემიგრირდა ისრაელში (ძირითადად იმის გამო, რომ გამოაგდეს თავიანთი საცხოვრებლებიდან ახლო აღმოსავლეთში).
უბედური შემთხვევები
ისრაელმა ომში დაკარგა 6373 ადამიანი, რაც დაახლოებით იმდროინდელი მოსახლეობის 1%-ს შეადგენდა. ამათგან 4000 იყო ჯარისკაცი, ხოლო დანარჩენი მშვიდობიანი მოქალაქე. არაბთა ზუსტი დანაკარგის რაოდენობა დღემდე უცნობია, თუმცა, მიახლოებითი მონაცემები 4000-მდე მერყეობს და ქვეყნებს შორის ასე ნაწილდება: 2000 ეგვიპტელი, 1000 იორდანიელი და სირიელი (ცალ-ცალკე). პალესტინელთა დანაკარგი მერყეობს 3000-დან 15000-მდე.
დემოგრაფიული შედეგები
1947-48 წლის პალესტინის სამოქალაქო ომის და 1948 წლის არაბ-ებრაული ომის დროს, 700000 არაბი გახდა დევნილი. 1951 წელს, გაეროს პალესტინის კომისიამ გამოიტანა დასკვნა, რომ 711 ათასი არაბი გამოიქცა ისრაელიდან. არაბ-ებრაული კონფლიქტის გამო დაცარიელდა და განადგურდა ოთხასზე მეტი არაბული სოფელი და ათამდე ებრაული სოფელი და დასახლება. პალესტინელი დევნილეის დაბრუნება დღესაც განკითხვის საგანია ისრაელისა და პალესტინის კონფლიქტში. ამ თემაზე პალესტინელები აწყობდნენ ყოველწლიურ საპროტესტო აქციებს 15 მაისს.
მიახლოებით 10000 ებრაელის ევაკუაცია გახდა საჭირო პალესტინასა და ისრაელში. ომმა არაპირდაპირ, თუმცა მაინც შექმნა მეორე დევნილების პრობლემა — ებრაელების მიგრაცია არაბული და მუსლიმური მიწებიდან. პალესტინის კონფლიქტის გამო, ასობით ათასი ებრაელი, რომლებიც ცხოვრობდნენ არაბულ სახელმწიფოებში, გახდა იძულებული გაქცეულიყო ისრაელში. ამის კიდევ ერთ მიზეზი გახდა გაუთავებელი სისასტიკე არაბთა მხრიდან, მათ შორის მასობრივი მკვლელობები. შემდეგი სამი წლის განმავლობაში 700000 ებრაელი გადავიდა ისრაელში, სადაც მათ დაეხმარნენ სურსათითა და საცხოვრებლით (მათი განლაგება ძირითადად მოხდა საზღვრების გასწვრივ და ყოფილ პალესტინურ დასახლებებში). მომავალში ისინი შეერივნენ ადგილობრივ მოსახლეობას. 1948 წლიდან მოყოლებული 1972 წლამდე, დამატებით 800000-დან მილიონამდე ებრაელმა დატოვა საკუთარი საცხოვრებელი მსოფლიოს გარშემო. 1945 წლიდან 1952 წლის ბოლომდე 250000 ებრაელი ცხოვრობდა დევნილთა ბანაკებში, მათგან 136000 გადასახლდა ისრაელში. ამას მოჰყვა რუმინეთიდან, პოლონეთიდან და აღმოსავლეთ ევროპის სხვა ქვეყნებიდან ჯამში 270000 ებრაელის მიგრაციაც. საბოლოოდ, ამ დროის განმავლობაში ისრაელში ებრაელთა რაოდენობა გაორმაგდა.
სქოლიო
კატეგორია:ეთნიკური ომები კატეგორია:პალესტინა კატეგორია:ომები დამოუკიდებლობისთვის კატეგორია:1948 წელი ისრაელში კატეგორია:პალესტინის ისტორია კატეგორია:ისრაელ-პალესტინის კონფლიქტი კატეგორია:ისრაელი კატეგორია:დემოგრაფია
𐊦
𐊦 — კარიული დამწერლობის ასო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კარიული ასოები
ბონ-სუსეუ (პარაიბა)
ბონ-სუსეუ (Bom Sucesso) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარაიბის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 300 მეტრზე. მიეკუთვნება სერტან-პარაიბის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კატოლე-დუ-როშის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 035 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 27.35 კმ²-ზე. ფართობი 184 102 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარაიბის შტატის მუნიციპალიტეტები
ალექსანდრე პოპოვის ძეგლი (სანქტ-პეტერბურგი)
ალექსანდრე პოპოვის ძეგლი (Памятник А. С. Попову) — რადიოს გამომგონებლის ალექსანდრე პოპოვის ძეგლი სანქტ-პეტერბურგში. მდებარეობს პეტროგრადის რაიონში, კამენოოსტროვსკის პროსპექტის სკვერში.
ისტორია
ძეგლის ისტორია იწყება 1945 წლის 2 მაისიდან, როდესაც გამოვიდა სახალხო კომისართა საბჭოს დადგენილება ალექსანდრე სტეფანეს ძე პოპოვის ძეგლის დამონტაჟების შესახებ. ამ დადგენილებიდან ოთხი წლის შემდეგ გამოაცხადეს კონკურსი რადიოს გამომგონებლის ძეგლის პროექტის შესახებ. კონკურსში მონაწილეობა მიიღო ოთხმა საავტორო კოლექტივმა, ხოლო ეს კონკურსი მოიგო მოქანდაკე ვენიამინ იაკოვლევის ძე ბოგოლიუბოვის პროექტმა. ქანდაკების შექმნა ხდებოდა რამდენიმე წლის განმავლობაში, ამ პერიოდში, 1954 წელს, გარდაიცვალა პროექტის ავტორი ვენიამინ ბოგოლიუბოვი, მან ძეგლის შექმნის საქმე ბოლომდე ვერ მიიყვანა. ამის გამო ძეგლის სამუშაოები დაასრულეს სხვა მოქანდაკეებმა: მიხეილ ანიკუშინმა, მიხეილ გაბემ და რობერტ ტაურიტმა, ხოლო მათ ხელმძღვანელობდა მოქანდაკე ვერა ვასილის ასული ისაევა. ძეგლის არქიტექტორი გახდა ნიკოლაი ბარანოვი.
თავად ქანდაკება ჩამოასხეს ბრინჯაოსაგან 1956 წელს ქარხანა „მონუმენტსკულპტურაში“. ქანდაკების კვარცხლბეკი გრანტისაგანაა დამზადებული, რომელიც „კუზნეჩნოეს“ კარიერში მოიპოვეს. ძეგლის სიმაღლე შეადგენს 7,6 მეტრს (კვარცხლბეკი - 3,6 მეტრი, ძეგლი - 3 მეტრი). კვარცხლბეკზე არის წარწერა:
ძეგლის გახსნა გაიმართა 1959 წლის 22 მარტს, რომელიც მიეძღვნა გამომგონებლის 100 წლის იუბილეს. ყოველ წელს, რადიოს დღესთან დაკავშირებით (7 მაისი) ძეგლთან იმართება მიტინგი, ხოლო ძეგლის კვარცხლბეკთან ალაგებენ ყვავილებს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ძეგლები კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
ალხასლი
ალხასლი (Alxaslı, Արվական) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლაჩინის რაიონში. 1992 წლიდან დე ფაქტოდ შედის მთიანი ყარაბაღის თვითგამოცხადებული რესპუბლიკის შემადგენლობაში.
სქოლიო
კატეგორია: ლაჩინის რაიონის სოფლები
𐊧
𐊧 — კარიული დამწერლობის ასო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კარიული ასოები
ხევსურეთის ისტორია
ხევსურეთის ისტორია — საქართველოსა და ზოგადად კავკასიის ისტორიის ნაწილი.
ტერიტორიების პირველი გადანაწილება
ისტორიულად, როდესაც ქართველთა ეთნარქები შეთანხმდნენ ტერიტორიების განაწილებაზე, ხევსურეთის ტერიტორია, უფრო სწორედ კი არაგვის ხევსურეთი წილად ხვდა ჯერ ქართლოსს, ხოლო შემდეგ კი მის ერთ-ერთ ძეს — კახოსს.
ხალხური გადმოცემა
ხალხური გადმოცემით ხევსურების არაგვის ხევსურეთში დასახლების რამდენიმე ლეგენდა არსებობს:
ერთი ვერსიით, ხევსურები, ორი ძმის — არაბულებისა და ჭინჭარაულების შთამომავლები არიან, რომელთა წინაპარი ფშავიდან წარმოსდგება. თქმულების ერთი ვარიანტით ის გადმოსულა შუაფხოდან, მეორე ვარიანტით აფშოდან. ის მონადირე ყოფილა რომელიც არაგვის ხეობაში სანადიროდ წამოსულა. აქ გუდანის მახლობლად გარეული თხა მოუკლავს და ნანადირევი შინ მიუტანია. მამას გაკვირვებია თხის სიმსუქნე და შვილისათვის გამოუკითხავს ნადირობის ადგილი. მამას უთქვამს: ის ადგილი, სადაც ასეთი მსუქანი ნადირია, ნოყიერი და მოსავლიანი იქნებაო: ამიტომ წადი, ამ თხის ბუშტი ხორბლით გაავსე და სადაც ნადირი მოგიკლავს, იქ დათესეო. მონადირეც ასე მოქცეულა და გუდანის მახლობლად ეს ხორბალი დაუთესია. ამოსულა მშვენიერი ჯეჯილი; შემოდგომაზე მონადირეს მოუმკია ერთი გუდა ჭირნახული და წაუღია. ამის შემდეგ მამა-შვილნი დარწმუნებულან ადგილის ნაყოფიერებაში, შუაფხოდან აქ გადმოსახლებულან და ადგილსაც გუდანი დარქმევიაო. ამაზეა ნათქვამი:
ამრიგად თქმულებებისა და ისტორიულ-გეოგრაფიული შესწავლის მიხედვით ირკვევა, რომ ხევსურეთში მოსახლეობა ფშავის ხევიდან გადმოსულა და პირველად გუდანში დასახლებულა, გამრავებულა და შემდეგ შატილშიც გადასულა.
მეორე ვერსიით, ხევსურეთში სამმა ძმამ, არაბამ, ჭინჭარამ და გოგოჭურმა განდევნეს კავკასიური ტომი და თვითონ დასახლდნენ, რითაც სათავე ჩაუდეს სამი დიდი გვარის წარმოშობას. ესენი არიან: არაბულები, ჭინჭარაულები და გოგოჭურები.
საისტორიო წყაროები
ყველაზე ადრეული ცნობა ხევსურებზე, ფშაველებზე და ზოგადად ფხოველებზე, მოყვანილია თეიმურაზ ბატონიშვილის „ივერიის ცხოვრებაში“ და ის ჩვ. წ. I საუკუნეში კავკასიაში პომპეუსის შემოსვლას უკავშირდება:
ფხოელები ასევე მოხსენიებულია „მოქცევაჲ ქართლისაჲში“, სადაც აღწერილია იბერიელების მოქცევა ქრისტიანობაზე (337 წ.) და წმინდა ნინოს მოღვაწეობა.
მემატიანეს ამ მოკლე ცნობიდან ირკვევა, რომ ფხოეთი IV საუკუნეში დასახლებული ყოფილა და წარმართ ფხოელებს ქრისტიანობა არ მიუღიათ, და ეტყობა მათი ერთი ნაწილი კავკასიონის მიღმა მხარეში გადახვეწილა. მაგრამ ამავე ცნობის მიხედვით მოსახლეობა ხევსურეთში უფრო ადრე უნდა ვიგულოთ, ყოველ შემთხვევაში არაუგვიანეს I საუკუნისა; ამ დროიდან დღემდე მოსახლეობა ამ კუთხეში უწყვეტია.
შემდეგ საუკუნეებში ფხოელნი იხსენიება კახეთის „ქორიკოზის“ (ქორეპისკოპოსი) კვირიკე III დიდი დროს (1014 წ.), როდესაც კვირიკე III-მ კახეთი ხელმეორედ დაიპყრო და ახალი საერისთავოები დააწესა, მათ შორის მოხსენიებულია ფხოელთა ქვეყანა:
ამგვარად, XI საუკუნეში ხევსურეთი (ფხოვი) ქისტ-ჩაჩნებთან ერთად ადმინისტრაციულად შედიოდა კახეთში და ექვემდებარებოდა კვეტერის საერისთავოს.
თამარის მეფობის უკანასკნელ წლებში დაახლოებით 1212 წელს, ფხოველებმა და დიდოელებმა ამბოხება მოაწყვეს და მათ წინააღმდეგ თამარმა ლაშქარი გაგზავნა ივანე მხარგრძელის სარდლობით:
ამ დროიდან XV საუკუნემდე საისტორიო მწერლობაში ფხოვის შესახებ ცნობები არ მოგვეპოვება. არ იხსენიება თვით სახელი ფხოვიც, რომლის ნაცვლად უკვე ფშავ-ხევსურეთია მიღებული.
XV საუკუნეში ფეოდალური მონარქიის დაცემისა და დაშლის ხანაში ფშავ-ხევსურეთი და თუშეთი ისევ გადამდგარან და კახეთის მეფე გიორგი I აღარ ემორჩილებოდნენ:
ამ გარემოებისათვის ყურადღება მიუქცევია კახთ მეფეს ლევან (1520-1574), რომელსაც განუზახავს ხევსურეთისა და ფშავ-თუშეთის შემორიგება და აღუთქუამს მათთვის საძოვრების დათმობა:
ხევსურეთის თემების თავშესაფარი და მთავარი ადგილი იყო გუდანი, სადაც გუდანის ჯვარი და დროშა ესვენა. აქ იხდიდნენ ხევსურები სამხვთოს, აქვე იყო გუდანის-ჯვარის ქადაგი, რომელიც ხალხს ამცნობდა გუდანის-ჯვრის ბრძანებას ლაშქრობისა თუ ზავის შესახებ. გუდანის-ჯარი ლაშქრის სარდალი იყო და მისი ბორაყი ლაშქარს მუდამ წინ მიუძღოდა.
მაგრამ თემური ხევსურეთის ამ თავისუფლებას ფეოდალებისაგან მუდამ საფრთხე მოელოდა, განსაკუთრებით, მეფის ხელისუფლების შესუსტების დროს. და მაშინ გაძლიერებული არაგვის ერისთავები ცდილობდნენ სხვა მთიელებთან ერთად ხევსურეთის დაპყრობასაც. ამ მხრივ ცნობილია ზურაბ არაგვის ერისთავის ხევსურეთში გალაშქრება, რომლის შესახებ გალექსილი ეპიზოდები და ხევსურეთის გმირული თავგადასავალი დღემდის შემონახულია.
ზურაბს ხევსურეთისაკენ პირველად ორწყლით გაულაშქრია, სადაც ფშავ-ხევსურეთის არაგვი ერთდგება:
ზურაბს აქ ფშაველები შებრძოლებიან და ის ამ გზით ხევსურეთში ვერ შესულან. მაშინ ზურაბის ლაშქარს მთიულეთით შემოუვლია, გუდამაყრის ხეობით გადასულა ხევსურეთში ლიქოკის ხეობაში შეჭრილა:
ხალხური თქმულებით ზურაბს ლიქოკის ხეობა დიდხანს ვერ გაუტეხია. მაშინ გაბრაზებულ ზურაბს განუზრახავს ლიქოკელების სალოცავზე „ხმალა ხატზე“ მდგარი ალვის ხის მოჭრა, რომ ამით ლიქოკელებზე შური ეძია. ეს ხმალა ხატი ყოფილა ლიქოკის ხეობის მისავალში ბარისახოს ბაკეზე. ალვის ხეს მირონი სდიოდაო და ამით ხალხს ნათლავდნენ. ზურაბის ლაშქარს ხე ვერ მოუჭრია, რადგან ყოველ ცულის დარტყმაზე ხე უფრო მაგრდებოდაო. მაშინ ერთ ღულელ არიშაულს ზურაბისათვის უსწავლებია, ალვის ხეს კატის სისხლი წაუსვით და მაშინვე წაიქცევაო.
ზურაბიც ასე მოქცეულა და ალვის ხეც მოუჭრიათ. ამის შემდეგ ლიქოკის ხეობას ადგილის ანგელოზი განშორდა და ზურაბმაც ახალიწელიწად დღეს ლიქოკის ხეობაც აიღოო. მხოლოდ სოფ. აკუშო ზურაბს მაინც ვერ გაუტეხია:
ზურაბს ხევსურეთის დასაპყრობად მესამედაც გაულშქრია. იგი ხევსურეთში ხევის გზით გადასულა და სოფ. როშკაში შეჭრილა:
მაგრამ ზურაბი ბეგარის შეძლებით არ დაკმაყოფილებულა და ხევსურეთისათვის ყმობა მოუთხოვია. ხევსურებს ყმობა არ მიუღიათ და გუდანის-ჯვრის ბრძანებით ზურაბზე გაულაშქრიათ. ბრძოლა მომხდარა სოფ. გუდანათან, ბეგენთ-გორთან, სადაც დიდი გმირობა გამოუჩენია ხევსურ მამუკა ქალანდაურს:
ამ ბრძოლაში ზურაბი დამარცხებულა, მისი ლაშქარი განახევრებულა და დახოცილთა სისხლით ღულის წყალი წითლად შეღებილა:
ამ გამარჯვების აღსანიშნავად ქალანდაურს ბეგენთ-გორში სამანი ჩაუდგამს :
ამ ბეგენთ-გორში დგეს ერთი დიდი ლოდი დევს, რომლის ქვეშ, ხალხური თქმულებით, თვით მამუკა ქალანდაური ასაფლავია. ეს ადგილი წმინდა ადგილად ითვლება. აქ ცხენოსანი ხევსური ჩამოხტება და ფეხით გაივლის. ზოგი ამ ლოდზე სანთელსაც ანთებს და ლოცულობს.
ხალხური თქმულებით, ზურაბი ხევსურეთში ლაშქრობით რომ ვერას გამხდარა, მას ღალატისთვის მიუმართავს და ამ მიზნით ხევსურეთის თავკაცები თრუსოში დაუბარებია, ვითომც საქმეზე მოსალაპარაკებლად. ზურაბმა ხევსურები ნადიმზე მოიწვია და დანდობით მათ იარაღი აახსნევინა.
მაგრამ ცბიერ ზურაბს სტუმარ-მასპინძლობის ეს ადათი დაურღვევია და უიარაღო ხევსურები ნადიმზე ვერაგულად დაუხოციაო. გადარჩენილა მხოლოდ ერთი ხევსური ალექსაური, რომელსაც ზურაბის მეღვინე მოუკლავს და გამოქცეულა. ამ ამბავს ხალხი დღესაც სიმწარით იგონებს:
ამგვარად, თემობრივი ხევსურეთის ეს ბრძოლა მებატონე ზურაბის დამარცხებით დამთავრდა; თავის გამარჯვება ხალხს ასე გაულექსია:
მაგრამ ძლიერი ზურაბი ხევსურეთისათვის მაინც საშიშროებას წარმოადგენდა და, როდესაც 1629 წელს თეიმურაზ I-მა ზურაბ ერისთავი ღალატით მოაკვლევინა, ამას მთაში დიდი სიხარული გამოუწვევია; ეს ამბავი ხალხს ასე გაულექსია :
XVII საუკუნეში ხევსურებმა მონაწილეობა მიღეს ბახტრიონის აღებაში. 1658 წელს კახეთის მმართველმა სელიმ-ხანმა ბახტრიონსა და ალავერდში თათრები დაასახლა. ამასთანავე ის ხელს უწყობდა ლეკების თარეშს და ამით გათამამებული ლეკებიც თუშების ცხვარ-საქონელს იტაცებდნენ. თუშებმა დახმარება სთხოვეს ფშავ-ხევსურეთს ამ მოწოდებას ხევსურეთი გამოეხმაურა რადგან თათრებისა და ლეკების გაძლიერება საფრთხეს უმზადებდა თვით ხევსურეთსაც, რომელსაც მუდმივი ბრძოლა ჰქონდა ჩრდილოეთის ამ მოსაზღვრე ტომებთან. გუდანის დროშით ბახტრიონისაკენ სალაშქროდ წასულან :
ფშავ-თუშ-ხევსურეთის ეს ლაშქარი შეუერთდა ზაალ ერისთავის მხედრობას და 1659 წელს მათ ბახტრიონი აიღეს,ხოლო დამარცხებული სელიმხანი გაიქცა:
საზოგადოდ უნდა აღინიშნოს, რომ XVII საუკუნის დასაწყისიდან მთაში პოლიტიკურ-ეკონომიკური მდგომარეობა გართულდა, განსაკუთრებით თეიმურაზ I მეფობის დროს როდესაც სპარსეთის მბრძანებლის შაჰ-აბასის მთელი პოლიტიკა მიმართული იყო ქართლ-კახეთის დაპყრობისაკენ. ამ მიზნით შაჰ-აბასი ამხედრებდა ჩრდილო-კავკასიაში მობინადრე მთიელებს, განსაკუთრებით ქისტ-ჩაჩნების და ლეკების, რათა მათში შეესუსტებინა საქართველოს პოლიტიკურ-კულტურული გავლენა, და ამავე დროს, შეკრა დიდოეთ-ქისტეთით რუსეთისაკენ მიმავალი გზები, საიდანაც ქართ-კახეთის მეფეები მოსკოვის მეფეებთან დიპლომატიურ მოლაპარაკებას აწარმოებდნენ. ამიტომ შაჰ აბასი სხვადასხვა ხერხებით ცდილობდა, ქისტ-ლეკებში შეექმნა საქართველოსადმი მტრული განწყობილება.