cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
სპორტი საქართველოში
მხატვრული ტანვარჯიში
თბილისში ჯერ კიდევ XX საუკუნის დასაწყისში არსებობდა რიტმული პლასტიკის სტუდია, რომლის ბაზაზეც 1924 წელს შეიქმნა რიტმის ინსტიტუტი. აქ უპირატესობას ანიჭებდნენ სცენური ჟესტის ცნობილი ფრანგი თეორეტიკოსისა და პრაქტიკოსის, ფრანსუა დელსარტის იდეებს, ვის სახელსაც უკავშირდება ტერმინი "ესთეტიკური ტანვარჯიში". მხატვრული ტანვარჯიში სპორტული მიმართულებით 1940-იანი წლების მიწურულს განვითარდა. 1948 წელს თბილისში მოეწყო მეორე საკავშირო დათვალიერება-კონკურსი, პიონერთა და მოსწავლეთა სასახლეში კი გაიხსნა მხატვრული ტანვარჯიშის ორი ჯგუფი. ლენინგრადიდან მოიწვიეს ცნობილი ტანმოვარჯიშე და მწვრთნელი იულია შიშკარიოვა, რომელმაც შეადგინა და დანერგა ორიგინალური ვარჯიშები. საქართველოს ტანმოვარჯიშეები საკავშირო შეჯიბრებებში 1950 წლიდან ჩაებნენ, მაგრამ პირველი მნიშვნელოვანი გამარჯვებები 1970-ია ნ წლებში მოიპოვეს, როცა ნაკრებს სათავეში ჩაუდგა შემდგომში სახელოვანი მწვრთნელი ნელი სალაძე. მან შექმნა მხატვრული ტანვარჯიშის ქართული სკოლა, რომელმაც საერთაშორისო აღიარება მოიპოვა. 1979 წელს ირინე გაბაშვილი და ლალი დოლიძე საბჭოთა გუნდთან ერთად მსოფლიოს ჩემპიონები გახდნენ. იმავე ჩემპიონატში გაბაშვილმა ბურთით ვარჯიში მოიგო, მრავალჭიდში კი III ადგილი დაიკავა. დიდ სარბიელზე წარმატებით გამოდიოდნენ აგრეთვე ინგა ყიფშიძე, ელისო ბედოშვილი, ირინა ჟემჩუჟინა, მაია ნადიბაიძე, მარინა ხალილოვა, მაია მორბედაძე და სხვები. ოლიმპიურ თამაშებში მონაწილეობდნენ ეკა აბრამია (1996, XXV ადგილი) და ინგა თავდიშვილი (2000, XXI ადგილი).
ხელბურთი
საქართველოში ხელბურთი უკრაინიდან შემოვიდა XX საუკუნის 20-იან წლებში. იმავე პერიოდში ქართულად ითარგმნა თამაშის წესები. სსრკ ხალხთა I სპარტაკიადაში (1928) მონაწილე ამიერკავკასიის ფედერაციის ნაკრები თითქმის მთლიანად ქართველი ხელბურთელებისგან შედგებოდა . 50-იანი წლებიდან დაიწყო ხელბურთის განვითარების ახალი ეტაპი. ამ საქმეში განსაკუთრებული წვლილი მიუძღვით გიორგი შარაშიძეს, თამაზ ანთაძესა და ვლადიმერ არაქელოვს.
1956 წლიდან თბილისის „ქარიშხალა” საბჭოთა კავშირის პირველობაში (11×11) ჩაება, 1962 წელს კი გაიმართა სსრკ I ჩემპიონატი შვიდკაცა ხელბურთში, რომელიც თბილისელებმა მოიგეს (უფროსი მწვრთნელი – გიორგი შარაშიძე). ორი წლის შემდეგ „ქარიშხალამ“ კვლავ გაიმარჯვა ამ ასპარეზობაში, 1963, 1965 და 1966 წლებში კი პრიზიორი იყო. საქვეყნოდ გაითქვეს სახელი ჯემალ აბაიშვილმა, ჯემალ ცერცვაძემ, თამაზ ანთაძემ, ანზორ ექსეულიძემ, იმედო ფხაკაძემ, ლერი კარტოზიამ, ჯანო ბაგრატიონმა, გარი მაჭავარიანმა და სხვებმა. 60-იანი წლებიდან მოყოლებული, საქართველოს ხელბურთელები სსრკ ნაკრების შემადგენლობაში რეგულარულად მონაწილეობდნენ დიდ საერთაშორისო შეჯიბრებებში. ოლიმპიური თამაშებისა (1976) და მსოფლიოს (1982) ჩემპიონი გახდა ალექსანდრე ანპილოგოვი, მსოფლიო უნივერსიადაში (1968) გაიმარჯვეს იმედო ფხაკაძემ და ალექსანდრე ხუციშვილმა.
ხელბურთის გავრცელებას ხელი შეუწყო ხშირმა საერთაშორისო შეხვედრებმა და თბილისის პოპულარულმა ტურნირმა გაზეთ “ზარია ვოსტოკას” პრიზზე, რომელიც 1966 წლიდან ტარდებოდა ევროპის უძლიერესი ნაკრებების (იუგოსლავია, გდრ, გფრ, სსრკ, რუმინეთი, უნგრეთი, ესპანეთი, ჩეხოსლოვაკია, დანია, ნორვეგია, პოლონეთი) მონაწილეობით. ამ გუნდებს ტოლს არ უდებდა საქართველოს ნაკრები, რომელიც ბურევესტნიკელებისგან შედგებოდა. 1978 წელს თბილისის „ბურევესტნიკმა” (უფროსი მწვრთნელი – გარი მაჭავარიანი) სსრკ თასი მოიპოვა. ამ გამარჯვებაში თავიანთი წვლილი შეიტანეს ახალი თაობის ხელბურთელებმა ჯემალ ბარამიძემ, გიორგი მამულაშვილმა, ვახტანგ და გიორგი ბერიაშვილებმა, ზაზა დოლიძემ, ამბერკი ტაბიძემ, ზურაბ კეკელიძემ, იოსებ კალანდაძემ, იგორ და გიორგი ნარიმანიძეებმა,  ამირან კომახიძემ, ჯიმშერ დვალიშვილმა და სხვებმა.
საქართველოს ხელბურთელ ქალთა ყველაზე მნიშვნელოვანი წარმატება სსრკ ხალხთა VII სპარტაკიადაში (1979) V ადგილის დაკავება იყო. ჩვენი ნაკრების 14 მოთამაშეს მაშინ სპორტის ოსტატის წოდება მიენიჭა. 1992 წლიდან საქართველოს ეროვნული გუნდები დამოუკიდებლად მონაწილეობენ ევროპისა და მსოფლიოს ჩემპიონატების შესარჩევ ტურნირებში, ცალკეული გუნდები კი – ევროპის საკლუბო შეჯიბრებებში.
ბადმინტონი
საქართველოში ბადმინტონი 1960-იანი წლების დასაწყისში შემოვიდა. სპორტის ამ სახეობის გავრცელებას ხელი შეუწყო 1963 წელს თბილისში გამართულმა სსრკ პირველმა ჩემპიონატმა, რომელსაც ერთი წლის შემდეგ საქართველოს პირველობა მოჰყვა. გარდა თბილისისა, ბადმინტონის ჯგუფები გაიხსნა ქუთაისში, ბათუმში, სოხუმში, რუსთავში, თელავში, გურჯაანსა და გაჩიანში. პირველი თაობის ბადმინტონისტებს შორის გამოირჩეოდნენ ძმები ანატოლი და ალექსანდრე დავიდოვები, ლევან ქურხაშვილი, ვლადიმერ ბორიაკი და დავით ასტახიშვილი. პირველი სპორტის ოსტატი გახდა იულია კონდრატიევა. 1980-იან წლებში საკავშირო და საერთაშორისო შეჯიბრებებში წარმატებით გამოდიოდა დავით კავილაძე, რომელმაც 1983 წელს სსრკ გუნდთან ერთად მეგობრობის საერთაშორისო ტურნირში გაიმარჯვა. საქართველოში ბადმინტონის განვითარებაში თავისი წვლილი შეიტანეს მწვრთნელებმა: გივი სამსონაძემ, ლევან ქურხაშვილმა, ანატოლი დავიდოვმა, ოთარ აბზიანიძემ, ვიქტორ მალიუტინმა და სხვებმა.
საქართველოს ბადმინტონის ფედერაცია დაფუძნდა 1991 წლის 19 ივლისს. 1992 წლიდან ბადმინტონის საერთაშორისო ფედერაციისა (IBF) და ევროპის ბადმინტონის ასოციაციის (EBA) წევრია. პრეზიდენტები: პავლე ნონიკაშვილი (1991-1994), ირაკლი კავილაძე (1994-1996), ანატოლი დავიდოვი (1996-?), თინათინ ბაღაშვილი (დღემდე).
კიკბოქსინგი
საქართველოში კიკბოქინგით 1990 წლიდან დაინტერესდენ. სპორტული ორთაბრძოლის ეს სახეობა საბრძოლო ხელოვნების კლუბ „ჯიქში“ დაინერგა. 1993 წელს კლუბის ბაზაზე შეიქმნა ტაილანდური კრივისა და კიკბოქსინგის ეროვნული ფედერაცია, რომელსაც  გოჩა ჯავახია უძღვება. კიკბოქსინგის პირველი მიმდევრები იყვნენ გიორგი ჩაკვეტაძე, გიგა კორძაძე, მიხეილ ძაგნიძე, როინ ფილაური, ზურაბ ბესიაშვილი და სხვები. გიორგი ჩაკვეტაძემ, გიგა კორძაძემ, შალვა ავთანდილაშვილმა, თეონა ლავრელაშვილმა, სოფიო ქავთარაძემ  სხვადასხვა წლებში საერთაშორისო ტურნირების მედლები მოიპოვეს.ბოლო პერიოდში დიდ ტურნირებში განსაკუთრებული წარმატებით გამოდის დავით ჯავახია.
სოფტბოლი
საქართველოში სოფტბოლი სახელმწიფო ფიზიკური კულტურის ინსტიტუტის მძლეოსნობის კათედრის უფროსი მასწავლებლის, გია ქემოკლიძის თაოსნობით შემოვიდა. მან 1991 წელს ამავე ინსტიტუტის ბაზაზე პირველი გუნდი - „ივერია“ შექმნა. „ივერიამ“ სადებიუტო ოფიციალური ამხანაგური შეხვედრები 1991 წლის 7-10 მაისს გამართა - უმასპინძლა სსრკ ჩემპიონს, ტირასპოლის „ვიქტორიას“. ამავე წლის სექტემბერში „ივერია“ პირველი ოფიციალური ტურნირი - რუსეთის პროფკავშირთა საბჭოს ღია პირველობაში ჩაება და II ადგილი დაიკავა. შემდეგ გუნდმა კიდევ ხუთ ოფიციალურ ტურნირში ითამაშა. განსაკუთრებით აღსანიშნავია გამარჯვება 1992 წლის ანაპის ტურნირში, სადაც „ივერიამ“ ჩამოიტოვა ტირასპოლის „ვიქტორია,“ შემდგომში ევროპის ჩემპიონთა თასის მფლობელი.
ხრიდოლი
შერკინების ერთ-ერთი სტილი ძველ საქართველოში, ცალი ხელით კრივი. იოსებ გრიშაშვილის ცნობით, თუ „ევროპიელთათვის არსებობს „დუელი“, ისე ჩვენებური ყარაჩოღელისათვისაც იყო ამგვარი საშუალება შეურაცყოფის ასანაზღაურებლად, რომელსაც „ხრიდოლი“ ეწოდებოდა“ (ი.გრიშაშვილი, ტომი III, გვ. 46, 1963 წ.). ხრიდოლის განმარტება ასევე შეტანილია გრიშაშვილის „ქალაქურ ლექსიკონში“ – „ხრიდოლი, ხრიდონი - კრივი ცალი ხელით. ერთი ხელი ქამარში აქვთ გარჭობილი და მეორეთი ვარჭიშობენ — ჰერივობენ“. ხრიდოლი ერთგვარი ოსტატობის მაჩვენებელი იყო, რადგან ბრძოლაში გამომწვევი ცალი ხელი ებრძოდა ორივე ხელით მოჩხუბარ მეტოქეს. იმ შემთხვევაშიც კი, თუ ცალი ხელით მებრძოლს გაუჭირდებოდა და მეტოქე დაჩაგრავდა, ის მაინც არ არღვევდა ხიდოლის წესებს და ისევ ცალი ხელით აგრძელებდა ბრძოლას.
სიტყვა ხრიდოლი, ისევე როგორც: ხრიდონი, ხრიდული, ხრიკული, მეხრიკეობა, ნაწარმოებია სიტყვა ხრიკისგან. იგი ძველ საქართველოში მეომრის ოსტატური მოქმედების აღმნიშვნელ სიტყვას წარმოადგენდა. სულხან-საბას განმარტებით: „ხრიკი - მორკინალთ ხელოვნებაა“. ანუ ხერხი, ფანდი, ილეთი — მებრძოლის გააზრებული მოქმედება მეტოქის დასამარცხებლად.
ქართული საბრძოლო ხელოვნების აღორძინების მიზნით, კახაბერ ზარნაძის თაოსნობით 1993 წელს დაარსდა ხრიდოლის ფედერაცია, რომლის მთავარ საქმიანობას წარმოადგენდა ქართული საბრძოლო ხელოვნების უძველესი სახეობების მოძიება და საჩვენებელი გამოსვლებით მათი დემონსტრაცია. 1997 წლიდან ხრიდოლის თანამედროვე სახით აღდგენას მოთავეობას უწევდა ხრიდოლის სადროში  „იბერიელი მგლების“ ხელმძღვანელი ნუკრი მჭედლიშვილი. ქართველთა მხედრული ტრადიციების მკვლევართა ჯგუფმა (ზაზა დავითულიანი, ზურაბ ჩაჩანიძე, ლადო მეცხვარიშვილი, ნოდარ ლურსმანაშვილი, გიორგი კოკოშაშვილი, დავით ალანია, მანუჩარ ბესელია, დავით ჩორგოლიანი, ამური ქიტიაშვილი, ბახვა ჭაბუკიანი) საფუძვლიანად შეისწავლა და შეიმუშავა თანამედროვე ხრიდოლის, ანუ ხელჩართული ბრძოლის ქართული სისტემა — საბრძოლო ხუთჭიდი. აქ გაერთიანებულია ქართული საბრძოლო ხელოვნების ხუთი უძველესი სახეობა: ჭიდაობა, რკენა, კრივი, ფარიკაობა და მშვილდოსნობა.
ბეისბოლი
ბეისბოლის ქართული ისტორია 1985 წლიდან იწყება. პირველი, ვინც სპორტის ამ სახეობით დაინტერესდა, იყო გელა ჩიხრაძე, სსრკ სპორტის ოსტატი ხმლით ფარიკაობაში. იგი გაეცნო ბეისბოლის წესებს, შეკრიბა ენტუზიასტთა მცირე ჯგუფი და მათთან ერთად ვარჯიშს შეუდგა. 1986 წელს  გელა ჩიხრაძემ იმოგზაურა კუბაში, საიდანაც მეთოდური ლიტერატურა და სპორტული ინვენტარი ჩამოიტანა. იმავე წელს ჭადრაკის სასახლეში მისი თაოსნობით მოეწყო შეხვედრა, რომელიც საქართველოში ბეისბოლის დანერგვა-განვითარების საკითხებს მიეძღვნა. 1986 წელს დაფუძნდა საქართველოს ბეისბოლის ფედერაცია და შეიქმნა ბეისბოლისტთა პირველი სპორტული კლუბი „ივერია“- 1987-1988 წლებში გელა ჩიხრაძე კვალიფიკაციის ასამაღლებლად კუბასა და აშშ-ში იმყოფებოდა. 1987 წელს „ივერიამ“ პირველი ოფიციალურ საკავშირო ტურნირში III ადგილი დაიკავა (ქართველებთან ერთად შეჯიბრებაში მონაწილეობდენ კიევის, ლენინგრადის, მოსკოვის, ტასკენტისა და ნოვოსიბირსკის გუნდები). 1988-1990 წლებში გელა ჩიხრაძე სსრკ ნაკრების მწვრთნელი იყო. 1989 წელს თბილისში შეიქმნა ბეისბოლის მეორე ქართული კლუბი - „მერანი“ (მცვრთნელები — გიორგი პაიჭაძე და დავით ღოთვაძე — „ივერიამ“ და „მერანმა“ 1989 – 1990 წლებში პირველი საერთაშორისო მატჩები გამართეს კუბაში. უფრო ადრე ამხანაგური შეხვედრების ჩასატარებლად საქართველოში ჩამოვიდნენ ამერიკის გუნდები „მიკერ-ბოკერი“ (1988)  და „ბულდოქსი“ (1989). 1988 წელს გაიხსნა ბეისბოლის ბავშვთა სპორტული სკოლა (მთავარი მწვრთნელი - ნუგზარ კაპანაძე ). ბეისბოლის განვითარების ხელშეწყობის მიზნით ჩვენს ქვეყანას ესტუმრნენ კუბელი (ხუან ფისტუერი) და ამერიკელი (როჯერ სმიტი, რენდი ბრაუნი) სპეციალისტები. 1992 წელს დაფიძნდა კლუბი „კოტრა“ (მთავარი მწვრთნელი — გიორგი ბროლაძე). 1994 წელს ლაგოდეხში  ჩამოყალიბდა კლუბი „ლელიანი“, რომელიც 1995 წელს ევროპის საკლუბო თასის გათამაშებაში IV ადგილი დაიკავა. 1990-1991 წლებში ქართველ მოზარდთა გუნდი საკავშირო ტურნირების ჩემპიონი იყო, 1992-1993 წლებში — რუსეთის ღია პირველობის ჩემპიონი, 1994 წელს კი — ევროპის „ბ“ ჯგუფის ფინალისტი.
1994 წელს კიევში გამართული ევროპის ჩემპიონატში საქართველოს ახალგაზრდულმა ნაკრებმა ვერცხლის მედლები დაისაკუთრა, 1997 წელს კი ჰალში (ინგლისი) IV ადგილზე გავიდა. 1988 წელს ვენაში ევროპის ჩემპიონატი „ბ“ ჯგუფში საქართველოს ეროვნულმა გუნდმა ბრინჯაოს მედლები მოიპოვა. 2001 წელს ქალაქ კუტნოში (პოლონეთი)  ბეისბოლის ბავშვთა გუნდმა „რაინდებმა“ მსოფლიო „ლითლ ლიგის“ ევროაზიური დივიზიონის   გათამაშებაში  (მონაწილეობდა 69 ქვეყანა) II ადგილი დაიკავა, 2002 წელს კი — III.
ბიატლონი
საქართველოს  ბიატლონის  ეროვნული ფედერაცია დაფუძნდა 2002 წლის 26 ნოემბერს. ამ მოკლე დროის განმავლობაში ბევრი რამ გაკთდა: ჩამოყალიბდა სპორტული ჯგუფები, დაგეგმილია შეჯიბრებები, შეირჩა საქართველოს ნაკრები გუნდი, რომელსაც საერთაშორისო ფედერაციის სპეციალურმა კომისიამ მაღალი შეფასება მისცა და დიდი მომავალი უწინასწარმეტყველა. სპორტსმენების მომზადების დონე ყოველ წლიურად შესამჩნებად იმატებს.
2004 წელს საქართველოს ეროვნული ფედერაცია გაწევრიანდა საერთაშორისო ბიატლონის ფედერაციაში.
2009 წლიდან დღემდე საერთაშორისო არბიტრაჟის თავმჯდომარე და პირველი მოადგილე, საქართველოს ბიატლონის ფედერაციის წევრებია.
საქართველო წლების განმავლობაში ითვლებოდა ზამთრის სპორტის ცენტრად, ყოფილ საბჭოთა კავშირში. თუკი გავისთვალისწინებთ დღევანდელ სასაზღრო ზოლს და კლიმატურ პირობებს, და რა მნიშვნელობა აქვს ამ ნახევრად გასამხედროვებულ სპორტის სახეობის კერძოდ - ბიატლონის განვითარებას საქართველოში.
ბაკურიანში ტარდებოდა სხვადასხვა დონის საკავშირო და საერთაშორისო შეჯიბრებები ზამთრის სახეობებში. იგეგმებოდა ოლიმპიური თამაშების ჩატარების  საკითხი. აქვე მზადებას გადიოდა საბჭოთა კავშირის ოლიმპიური ნაკრები ბიატლონში. სპორტულ კომპლექსში შედიოდა სასტუმრო, სასროლი მოედანი და სრბენი ბილიკი. აქ მომზადებლი სპორტსმენები მაღალ შედეგებს აღწევდნენ საერთაშორისო არენაზე. ბაკურიანში 1969-1970 წლებში ჩატარდა საკავშირო შეჯიბრება ბიატლონში.
თანამედროვე ხუთჭიდი
საქართველოში თანამედროვე ხუთჭიდი 1950-იან წლებში დაინერგა. სსრკ ჩემპიონატში პირველი მედალი (ბრინჯაო) მოიპოვა თბილისელმა ანატოლი პევცოვმა. პირველი თაობის ხუთჭიდელთა შორის იყვნენ რევაზ მანჯავიძე, ივანე მიხაილიცკი, ანატოლი პევცოვი, ჯუანშერ ზალდასტანიშვილი, გურამ კალმახელიძე, ვალერიან როგავა და სხვები. 1981 წელს საქართველოს გუნდმა სსრკ ჩემპიონატში გაიმარჯვა, ევროპის თასის გათამაშებაში კი სსრკ ნაკრების სახელით მესამე ადგილზე გავიდა. 1985 წელს იგორ ბრიზგალოვმა პირად შეჯიბრებაში ევროპის თასი დაისაკუთრა. 1988 წელს სსრკ ნაკრებთან ერთად ახალგაზრდებს შორის მსოფლიოს ჩემპიონი გახდა როლანდ ლოხიშვილი. განსაკუთრებულ წარმატებას მიაღწია ვახტანგ იაგორაშვილმა (მწვრთნელი – ამირან შეროზია), რომელიც 1980-იან წლებში მსოფლიოს უძლიერეს ხუთჭიდელთა რიგებში შედიოდა. მან სეულის ოლიმპიურ თამაშებში პირად ჩათვლაში ბრინჯაოს მედალი აიღო, მომდევნო წელს ასევე პირად ტურნირში მსოფლიოს ჩემპიონატის მეორე პრიზიორი გახდა, 1990 წელს კი სსრკ ნაკრების შემადგენლობაში მსოფლიოს ჩემპიონობა მოიპოვა.
საქართველოს თანამედროვე ხუთჭიდისა და ტრიათლონის ფედერაცია 2003 წელს გამოეყო საქართველოს ცხენოსნობისა და თანამედროვე ხუთჭიდის ფედერაციას (შეიქმნა 1991 წელს, საერთაშორისო ფედერაციის წევრია 1992 წლიდან) და დაფუძნდა დამოუკიდებელი ორგანიზაციის სტატუსით. 2003 წელს გაწევრიანდა თანამედროვე ხუთჭიდის საერთაშორისო ფედერაციაში (UIPM). პრეზიდენტები: ვალერიან როგავა (2003-2004), ჯუანშერ ზალდასტანიშვილი (2004-?), ვიაჩესლავ მალიშევი (დღემდე).
სინქრონული ცურვა
საქართველოში სინქრონული ცურვა პირველად იხილეს 1978 წლის 13 ოქტომბერს თბილისის საწყლოსნო კომპლექსის (ახლანდელი „ლაგუნა ვერე”) გახსნის ცერემონიალზე, როცა მოსკოველმა მოცურავეებმა თეატრალიზებულ-სპორტული სანახაობა წარმოადგინეს. ერთი წლის შემდეგ მოსკოველები კვლავ ჩამოვიდნენ თბილისში და საჩვენებელი გამოსვლები გამართეს. ამ სახეობით სერიოზულად დაინტერესდა თბილისელი ტანმოვარჯიშე ანა ივანოვა, რომელიც სინქრონულ ცურვაში უკვე ავარჯიშებდა რამდენიმე გოგონას. მისი მოწაფეები 1978 წლის მიწურულს ელექტროსტალში გამართულ პირველ საკავშირო ჩემპიონატშიც მონაწილეობდნენ და ხუთ გუნდს შორის III ადგილი დაიკავეს. მომდევნო ჩემპიონატი თბილისში ჩატარდა, მაგრამ მასპინძლები პრიზიორთა შორის ვერ მოხვდნენ. საქართველოში სინქრონული ცურვის აღმავლობა მოსკოვიდან მოწვეული სპეციალისტის ნატალია მაშუკის სახელს უკავშირდება. მან მოკლე დროში ჩამოაყალიბა ძლიერი გუნდი, რომელიც წარმატებით გამოდიოდა საკავშირო შეჯიბრებებში, ამ გუნდის ლიდერი ქრისტინა ფალასინიდი კი ერთ-ერთი საუკეთესო იყო ევროპაში. ფალასინიდიმ პირველი მნიშვნელოვანი გამარჯვება 1986 წელს თბილისში გამართულ საკავშირო ჩემპიონატში მოიპოვა (პირად შეჯიბრებაში – ბრინჯაოს მედალი, ჯგუფურში – ოქროსი). მისი წინამძღოლობით საქართველოს გუნდი მომდევნო ჩემპიონატში II ადგილზე გავიდა, წყვილთა შეჯიბრებაში კი ლელა მამიაურმა და ნინო გელაშვილმა III ადგილი დაიკავეს. ფალასინიდისთვის ყველაზე წარმატებული იყო 1987-1988 წლების სეზონი, როცა ევროპის ჩემპიონატში ოქროსა და ვერცხლის მედლები მოიპოვა, სეულის ოლიმპიურ თამაშებში კი VII ადგილი დაიკავა ერთეულთა თანრიგში. შემდეგ იგი საცხოვრებლად ათენში გადავიდა და საბერძნეთის მოქალაქეობა მიიღო.
1980-იანი წლების მიწურულს საქართველოს რამდენიმე სპორტსმენმა იუნიორთა საერთაშორისო შეჯიბრებებში მაღალი შედეგები აჩვენა, მაგრამ იმ პერიოდიდან სინქრონულ ცურვას ყურადღება მოაკლდა და მათი შემდგომი დაოსტატებაც შეფერხდა.
საქართველოს სპორტის საწყლოსნო სახეობათა ფედერაცია დაფუძნდა 1991 წლის 2 აგვისტოს. 1992 წელს წყალბურთი გამოეყო ცალკე ფედერაციად, ხოლო 1996 წელს შეიქმნა საწყლოსნო სპორტის სახეობათა (ცურვა, წყალბურთი, წყალში ხტომა) კონფედერაცია, შემდგომში — ფედერაცია. 1992 წლის 24 ივლისიდან ცურვის საერთაშორისო ფედერაციისა (FINA) და ევროპის საწყლოსნო ლიგის (LEN) წევრია. პრეზიდენტები: ბაკურ გულუა (1991-1996), ვლადიმერ ისელიძე (წყალბურთის ფედერაციის — 1992-1996), ვლადიმერ გოიაშვილი (1996-2004), გიორგი უდესიანი (2004-?), დავით რურუა (დღემდე).
წყალსათხილამურო სპორტი
საქართველოს წყალმოთხილამურეთა შორის ტრამპლინიდან ხტომაში ბუდუროვმა პირველმა გადალახა 50-მეტრიანი ბარიერი და სსრკ ჩემპიონი გახდა - 50,1მ.
თავდაპირველად ვარჯიშობდენ მდინარე კაპარჭინაზე, მწვრთნელად მოიწვიეს მინსკელი ვიაჩესლავ კობიალკო. იმავე პერიოდში მალთაყვის ტყე-პარკის მიდამოებში „ოქროს ტბაზე“ დაიწყეს წყალსათხილამურო ბაზის მშენებლობა. ამ საქმეს მეთავეობდა ფოთის საოკეანო თევზჭერის სამმართველოს უფროსი გურამ დოლბაია. ამ ბაზაზე 1991 წელს ჩატარდა ევროპის ჩემპიონატი. დიდ სარბიელზე პირველად სწორედ მაშინ გამოჩნდენ ხათუნა კორკელია, გენადი გურალია, კახა ქაჯაია, ვალერი ბერაია. ამათგან  განსაკუთრებულ წარმატებას მიაღწია გენადი გურალიამ, რომელიც 2008 წელს სენიორთა შორის ევროპის საუკეთესო წყალმოთხილამურედ აღიარეს.
საქართველოს წყალსათხილამურო სპორტის ფედერაცია შეიქმნა 1990 წელს (უცვლელი პრეზიდენტი — რომან მელია).
მაგიდის ჩოგბურთი
საქართველოში მაგიდის ჩოგბურთი XX საუკუნის დასაწყისში შემოვიდა, მაგრამ მასობრივად 1950-იანი წლებიდან განვითარდა, განსაკუთრებით – თბილისსა და ზღვისპირეთში. თავდაპირველად თამაშობდნენ გართობის მიზნით, შემდეგ გაჩნდა სპეციალური სპორტული ჯგუფები. თბილისის პირველი ჩემპიონატი ჩატარდა 1950 წელს, ორი წლის შემდეგ კი ბათუმში საქართველოს პირველი ჩემპიონატიც მოეწყო.
ერთეულთა თანრიგში გაიმარჯვეს ლალი იზაშვილმა და ირაკლი ხიმშიაშვილმა. პირველი სპორტის ოსტატები გახდნენ ლალი იზაშვილი და რობერტ კუდაშვილი. 1954 წელს რობერტ კუდაშვილის ინიციატივით თბილისში გაიხსნა მაგიდის ჩოგბურთის ბავშვთა სპორტული სკოლა. სსრ კავშირის ჩემპიონატის პირველი მედლები მოიპოვეს ლალი იზაშვილმა (1958, ბრინჯაო), სარქის სარხოიანმა (1966, ოქრო), თეიმურაზ რამაზაშვილმა (1966, ბრინჯაო). აქედან იწყება სარხოიანის მრავალწლიანი წარმატებული სპორტული კარიერა. ის სხვადასხვა თანრიგში 23-ჯერ იყო სსრკ ჩემპიონი, პარალელურად არაერთი მედალი მოიპოვა საერთაშორისო ტურნირებში, მათ შორის – ევროპის ჩემპიონატებსა და სტუდენტთა მსოფლიო პირველობაში. სარხოიანს მოპოვებული აქვს მსოფლიოს ჩემპიონატის თითო ვერცხლისა და ბრინჯაოს მედალი და საუკეთესოა საქართველოს ყველა თაობის მაგიდის ჩოგბურთელთა შორის.
საქართველოს მაგიდის ჩოგბურთის ფედერაცია დაფუძნდა 1991 წლის 19 ივლისს. 1992 წლის 15 სექტემბრიდან მაგიდის ჩოგბურთის საერთაშორისო ფედერაციისა (ITTF) და ევროპის მაგიდის ჩოგბურთის ფედერაციის (ETTF) წევრია. პრეზიდენტები: იური გონაძე (1991-1994), კოტე ბაირამაშვილი (1994-1996), იური გონაძე (1996-2005), თემურ ქურხული (2005-?), გურამ გოგოლაძე (დღემდე).
კომპიუტერული სპორტი
საქართველოს კომპიუტერული სპორტის ფედერაცია დაარსდა 2002 წლის 7 მარტს.
ფედერაცია პირველი ორგანიზაციაა, რომელმაც დაიწყო საქართველოში კიბერსპორტის განვითარებაზე ზრუნვა.
ფედერაციას დაარსებიდან ჩატარებული აქვს 8 მსოფლიო კიბეროლიმპიადის შესარჩევი "WCG Georgia", 4 მსოფლიო ჩემპიონატის შესარჩევი "IeSF Georgia", 2 ევროპის პირველობის შესარჩევი, 9 საქართველოს ჩემპიონატი „ფედერაციის თასის" სახელწოდებით, ფედერაციის ლიგა, 3 სასკოლო ოლიმპიადა და 100 ამდე საკლუბო ჩემპიონატი.
ჩვენი ერთ–ერთი მისიაა მსოფლიო კიბეროლიმპიადაზე საქართველოს ნაკრების სათანადო წარდგენა.
ფედერაციის ორგანიზებით 2004 წლიდან საქართველოს გუნდები და გეიმერები 17–ჯერ გავიდნენ საერთაშორისო ჩემპიონატებზე.
საქართველოს კომპიუტერული სპორტის ფედერაცია არის ორი საერთაშორისო კიბერსპორტული ორგანიზაციის წევრი:
"WCG" – წევრი 2004 წლიდან
ჩერლიდინგი
სპორტის სახეობის აღწერა
ჩირლიდინგი იყოფა ორ ძირითად მიმართულებად:
1. გუნდების შეჯიბრი პროგრამების მიხედვით, რომელიც შემუშავებულია სპეციალური წესებით;
მაყურებელთა (გულშემატკივართა) მოზიდვა სტადიონებზე და სპორტულ დარბაზებში ფიზიკური კულტურის, სპორტის და ჯამრთელი ცხოვრების წესის პოპულარიზაციის მიზნით;
შეჯიბრში მონაწილე სპორტული გუნდების მხარდაჭერა;
სპორტული ღონისძიებების დროს სარეკლამო-საიმიჯო სამუშაოთა აკტივიზაცია და მრავალფეროვნება.
საქართველოს ჩერლიდინგის ეროვნული ფედერაცია დაარსდა 2009 წელს. საქართველოს ჩერლიდინგის ეროვნული ფედერაცია შედის მსოფლიო და ევროპულ უმსხვილეს სპორტულ სტრუქტურებში: 2014 წლიდან ფედერაცია აქტიურად ჩაერთო ქვეყნის მასშტაბით სპორტულ და კულტურულ ღონისძიებებში; დღეს, ფედერაცია 100 -ზე მეტ წევრსა და  4 000 -მდე  სპორტსმენს ითვლის.2016 წლის, 6 დეკემბერს საერთაშორისო ოლიმპიურმა კომიტეტმა აღიარა ჩერლიდინგის საერთაშორისო ფედერაცია.
ჩატარებული ღონისძიებები საქართველოში
მონაწილეობა კალათბურთის, მინიფეხბურთის ჩემპიონატებში, მარათონი — მსოფლიო გარბენი, ოლიმპიელთა ოფიციალური დაჯილდოების ცერემონია, სპორტის საერთაშორისო დღე, სასკოლო სპორტული ოლიმპიადები, ამერიკული ფეხბურთის ჩემპიონატები, თბილისი მარათონი და სხვა.
ქართველი ჩერლიდერები ასევე მონაწილეობენ საზღვრებს გარეთ გამართულ საერთაშორისო ოლიმპიადებში, მსოფლიო და ევროპის ჩემპიონატებში. ჩერლიდინგი ხელს უწყობს ჯანსაღი ცხოვრების წესის დანერგვას და მასობრივი სპორტის პოპულარიზაციას ახალგაზრდებში.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს სპორტი
ადგილის დედის ხატი (ბოკონი)
ადგილის დედის ხატი — ეკლესია, არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბოკონის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, 0,5 კილომეტრზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია (5,45 x 4,25 მეტრი), ნაგებია სხვადასხვა ზომის ნატეხი ქვით. შენობის გარეთა კუთხეები, საპირე წყობის ნაწილი და სახურავის კრამიტის საფარი ნაწილობრივ ჩამოშლილია. შესასვლელი სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილშია. არაწესიერი ნახევარწრის ფორმის აფსიდში, ღერძიდან ოდნავ სამხრეთით, გაჭრილია სწორკუთხა სარკმელი, რომლის ორივე მხარეს, ერთიმეორის ზემოთ, ორ-ორი სწორკუთხა ნიშია. ერთი სარკმელი დასავლეთ კედელშია. აფსიდი დასრულებულია კონქით, რომლის თაღს შეისრული ფორმა აქვს. შეისრული ფორმისაა კამარაც. ეკლესიის აღმოსავლეთით, 1,5 მეტრზე შემორჩენილია დარბაზული ეკლესიის (6,5 x 4,6 მეტრი) ნაშთი — საკურთხევლის აფსიდის ნაწილი.
ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
პალასოვის სახლი
პალასოვის სახლი (Дом Паласова) — ძველი სართულნახევრიანი სახლი ტაგანროგში. სახლი აგებულია XIX საუკუნის მესამე მეოთხედში. სახლი 1992 წლის 18 ნოემბრის № 301 დადგენილების მიხედვით არის რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი.
ბოკონის ეკლესია
ბოკონის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბოკონის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, 1 კილომეტრზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია (6,65 x 3,9 მეტრი), ნაგებია ნატეხი ქვით. ძლიერ დაზიანებულია. შემორჩენილია მხოლოდ აღმოსავლეთ ნაწილი. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე გაჭრილია სწორკუთხა სარკმელი, რომლის ორივე მხარეს თითო სწორკუთხა ნიშია. კონქი არაწესიერი ფორმისაა და შეისრული თაღი აქვს.
პალასოვის სახლი
ისტორია
ბერძნების ქუჩაზე მდებარე ერთსართულიანი სახლი ნახევარი სარდაფით, აგებულია XIX საუკუნის მესამე მეოთხედში. სახლი ეკუთვნოდა მოქმედ სახელმწიფო მრჩეველს ნიკოლოზ დიმიტრის ძე ალფერაკს, ხოლო მისი გარდაცვალების შემდეგ სახლის მფლობელები იყვნენ მისი შვილები კომპოზიტორი აქილევს ალფერაკი და ზოოლოგი სერგეი. შენობის კორპუსი აგებულია უკრაინის შესახვევის პირზე, შესახვევისა და ბერძნების ქუჩის გადაკვეთაზე.
ბოკონის ეკლესია
ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
პალასოვის სახლი
ისტორია
1880-იანი წლების ბოლოს სახლი იყოდა საბერძნეთის ქვეშევრდომმა ანტონ ნომიკოსმა. მისი გარდაცვალების შემდეგ ანდერძის მიხედვით სახლი გადაეცა მის მემკვიდრეებს. 1910-იანი წლებიდან 1925 წლამდე სახლის მფლობელი იყო ივან ივანეს ძე მინაევი და მისი ცოლი ეკატერინა პეტრეს ასული.
სახლის თავდაპირველი მფლობელი იყო ალექსანდრა ანასტასიევა. 1842 წელს ალექსანდრა ცოლად გაჰყვა ტაგანროგელ ვაჭარს სტავრო ანასტასიევას. 1880-იან წლებში შენობა მათგან იყიდა თურქეთის ქვეშევრდომმა ამ დროისატვის გარდაცვლილი საბა პალასოვის ოჯახმა. პალასოვები დაკავებული იყვნენ თამბაქოს ვაჭრობით.
სახლის სარდაფში მოკრძალებულად ცხოვრობდა გენერალი, სამხედრო პროკურორი არაკინი.
XX საუკუნის დასაწყისში სახლი შეიძინა ვაჭარმა და მიწისმფლობელმა დიმიტრი ჩერევკოვმა, რომელიც ალექსანდრეს სავაჭრო რიგში ფლობდა რამდენიმე მაღაზიას. დიმიტრი ჩერევკოვი გარდაიცვალა 1906 წლის 28 დეკემბერს 62 წლის ასაკში და ანდერძის თანახმად 60 ათასი რუბლი გაიღო ღარიბი მოსწავლეების დასაფინანსებლად.
ჩერევკოვის გარდაცვალების შემდეგ სახლი გადავიდა ბერძენი ძმების ხარლამპ და სპირიდონ მუსურების მფლობელობაში. ძმები შენობას ფლობდნენ 1925 წლამდე.
საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ მოხდა სახლის ნაციონალიზაცია. ამჟამად სახლი საცხოვრებელი შენობაა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტაგანროგის ღირსშესანიშნაობები
კატო მიქელაძე
კატო (ეკატერინე) მიქელაძე (დ. 1878 — გ. 1942) — ქართველი პუბლიცისტი, ფემინისტი, ჟურნალისტი, საზოგადო მოღვაწე.
ბიოგრაფია
კატომ თავდაპირველი განათლება ქუთაისის ქალთა გიმნაზიაში მიიღო, თუმცა სწავლის დასრულება ხელმოკლეობის გამო ვერ მოახერხა. მოგვიანებით იგი არალეგალურ რევოლუციურ საქმიანობაშიც იყო ჩართული და ძირითადად აკრძალულ ლიტერატურას ავრცელებდა. სწავლობდა რუსეთში, შემდეგ - შვეიცარიაში, ბრიუსელში. მიქელაძემ დაამთავრა ბრიუსელის უნივერსიტეტის სოციალურ-პოლიტიკურ მეცნიერებათა ფაკულტეტი. ქალთა მოძრაობის ევროპულ გამოცდილებას პარიზში გაეცნო და 1916 წელს საქართველოში დაბრუნების შემდეგ, თანამოაზრეებთან ერთად ქალთა უფლებებისათვის ბრძოლა დაიწყო. მისი თაოსნობით, 1917-1918 წლებში რეგიონალური ქსელი „ქალთა ლიგა“ ჩამოყალიბდა. გამოსცემდა და რედაქტორობდა გაზეთს „ხმა ქართველი ქალისა“ (1917-1918).
კატო მიქელაძე 1918-1919 წლებში გუდაუთაში, 1920 წელს - სიღნაღში მუშაობდა პედაგოგად. 1921 წლიდან საბოლოოდ დასახლდა თბილისში. რუსეთის მიერ საქართველოს ოკუპაციის დროიდან მასაც საბჭოთა წნეხის ქვეშ მოუწია ცხოვრება. 1930 წლიდან მუშაობდა ცენტრალურ არქივსა და რევოლუციის მუზეუმში. მოგვიანებით გაწევრიანდა მწერალთა კავშირში. 1940 წლიდან ფრანგული ენის კერძო გაკვეთილებით ირჩენდა თავს. მისი საფლავი დაკარგულად ითვლება.
იხილეთ აგრეთვე
ხმა ქართველი ქალისა
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1878 კატეგორია:გარდაცვლილი 1942 კატეგორია:ქართველი ფემინისტები კატეგორია:ფემინისტი მწერლები
ლიპოვენი
ლიპოვენი (Lipoveni) — სოფელი მოლდოვაში, ჩიმიშლიის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 194 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1440 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩიმიშლიის რაიონის სოფლები
ანა ჰენრიეტა კურპფალცელი
ანა ჰენრიეტა კურპფალცელი (Anna Henriette von Pfalz), ან ბავარიელი (Anne Henriette de Bavière; დ. 13 მარტი, 1648 — გ. 23 თებერვალი, 1723) — ვიტელსბახების დინასტიის წარმომადგენელი. ინგლისის მეფე ჯეიმზ VI-ის ასულ ელიზაბეთ სტიუარტისა და მისი ქმრის, ბოჰემიის მეფე ფრიდრიხ V-ის ვაჟ ედუარდ კურპფალცელისა და მისი მეუღლის, ანა გონძაგას ქალიშვილი. კონდეს პრინცესა 1686-1709 წლებში როგორც ანრი ჟიულ დე ბურბონის მეუღლე და მისი ათი შვილის დედა.
ბიოგრაფია
ანა ჰენრიეტა დაიბადა 1648 წლის 13 მარტს პარიზში. იგი იყო სიმერნის პფალცგრაფ ედუარდ კურპფალცელისა და მისი მეუღლის, ანა გონძაგას ქალიშვილი. მამამისი იყო ინგლისის, ირლანდიისა და შოტლანდიის მეფე ჯეიმზ VI-ისა და ანა დანიელის ასულ ელიზაბეთ სტიუარტისა და მისი ქმრის, ბოჰემიის მეფე და პფალცის კურფიურსტ ფრიდრიხ V-ის ვაჟი, ხოლო დედამისი იყო პოლონეთისა და ლიტვის დედოფალ მარია ლუიზა გონძაგას ღვიძლი და.
თხუთმეტი წლის ასაკში იგი დანიშნეს კონდეს პრინც ლუი II-ის ერთადერთ ვაჟზე, ენგიენის ჰერცოგ ანრი ჟიულზე. იგი კონდეს ტახტის მემკვიდრე და საფრანგეთის მეფის ბიძაშვილი იყო. მისი და ანა ჰენრიეტას ქორწინება 1663 წლის 11 დეკემბერს შედგა პარიზის პალას დე როიალში. საქორწინო ცერემონიალი მოგვიანებით კვლავ შედგა ვერსალის სასახლეში, სადაც მას ლუი XIV, დედოფალი მარია ტერეზა ესპანელი, დედა-დედოფალი ანა ავსტრიელი, ორლეანის ჰერცოგი ფილიპ I, მისი ცოლი ჰენრიეტა ინგლისელი და სხვა მრავალი მონარქი და არისტოკრატი დაესწრო.
1671 წელს ანა ჰენრიეტას ბიძაშვილი, ელიზაბეთ შარლოტა კურპფალცელი ცოლად გაჰყვა ლუი XIV-ის დაქვრივებულ ძმას, ორლეანის ჰერცოგ ფილიპ I-ს. ანა ჰენრიეტა და ელიზაბეთ შარლოტა ძალიან მალე დამეგობრდნენ და დიდ დროს ატარებდნენ ერთად. 1708 წელს, როდესაც მისი ბიძაშვილი, მანტუას ჰერცოგი კარლო IV გარდაიცვალა, ანამ მისგან მემკვიდრეობით არჩეს პრინცესობა მიიღო, მანტუას კი ავსტრიელები დაეპატრონნენ. მომდევნო 1709 წელს, 65 წლის ასაკში გარდაიცვალა ანრი ჟიული, რის შემდეგაც კონდეს პრინცი მათი ვაჟი ლუი III გახდა.
ანა ჰენრიეტა კურპფალცელი გარდაიცვალა 1723 წლის 23 თებერვალს, 74 წლის ასაკში, პარიზში.
წინაპრები
ანა ჰენრიეტა კურპფალცელის წინაპრები
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 13 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1648 კატეგორია:გარდაცვლილი 23 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1723 კატეგორია:ვიტელსბახები კატეგორია:კონდეს პრინცესები
მარია ანტონია ბავარიელი
მარია ანტონია ბავარიელი (Maria Antonia von Bayern; დ. 18 ივლისი, 1724, მიუნხენი, ბავარია — გ. 23 აპრილი, 1780, დრეზდენი, საქსონია) — ვიტელსბახების დინასტიის წარმომადგენელი. საღვთო რომის იმპერატორ კარლ VII-ისა და დედოფალ მარია ამალია ავსტრიელის ქალიშვილი. საქსონიის კურფიურსტი 1763 წლის ოქტომბრიდან დეკემბრამდე. საქსონიის ორი მეფის დედა.
ბიოგრაფია
იგი და-ძმებთან ერთად იღებდა განათლებას მიუნხენის კარზე. მარია ანტონია შეისწავლიდა ხატვას, პოეზიას, წერა-კითხვას, მუსიკას, ფრანგულ და იტალიურ ენებსა და რამდენიმე ხელსაქმეს.
მას შემდეგ რაც დედამისის ბიძა, იმპერატორი კარლ VI უვაჟოდ გარდაიცვალა, მარია ანტონიას დედასა და კარლის ქალიშვილ მარია ტერეზიას შორის დაიწყო ომი ავსტრიული მემკვიდრეობისთვის. ამის შედეგად ავსტრია და სხვა ჰაბსბურგთა სამფლობელოები მარია ტერეზიას დარჩა, ხოლო ბოჰემია და საღვთო რომის იმპერია მარია ამალიასა და მის ქმარს. ვინაიდან 1745 წელს კარლ VII გარდაიცვალა, მარია ტერეზიას ქმარმა, ფრანც შტეფანმა მიისაკუთრა ბოჰემიაცა და საღვთო რომის იმპერიაც. ამან ბავარიელთა ძალების ერთობ შეასუსტა, რის გამოც საჭირო გახდა ახალი მოკავშირეების მოძიება. მარცხნივ|მინი|287x287პქ|მარია ანტონია დაახლოებით 1755 წელს. შესრულებულია პიეტრო ანტონიო როტარის მიერ. 1747 წლის 13 ივნისს მიუნხენში მარია ანტონია მარიონეტულად დააქორწინეს პოლონეთის მეფე ავგუსტ III-ისა და დედოფალ მარია იოზეფა ავსტრიელის ვაჟზე, პრინც ფრიდრიხ კრისტიანზე. აღსანიშნავია, რომ ისინი ღვიძლი დეიდაშვილები იყვნენ, თუმცა პოლონეთი მარია ტერეზიას მოსისხლე მტერი იყო, რაც ბავარიას ხელს აძლევდა. 1747 წლის 20 ივნისს, უკვე დრეზდენში შედგა მათი ნამდვილი ქორწინება. ამის შემდეგ მარია ანტონია დრეზდენის სამეფო კარზე გადასახლდა, სადაც ქმრისგან ცხრა შვილი გააჩინა.
შვიდწლიანი ომის პირობებში, 1759 წელს მარია ანტონიამ სასწრაფოდ დატოვა დრეზდენი და პრაღაში გაიქცა, თუმცა მალე შვედებმა მასაც შემოარტყეს ალყა, ამიტომაც იგი შვილებთან ერთად მიუნხენში გადავიდა. აქ მან რამდენიმე წელი დაჰყო, თუმცა 1763 წლის 5 ოქტომბერს მისი ქმარი საქსონიის კურფიურსტი გახდა, რის გამოც იძულებული გახდა უკან დაბრუნებულიყო. მათი მმართველობა ხანგრძლივი არ აღმოჩნდა, რადგან იმავე წლის 17 დეკემბერს ფრიდრიხ კრისტიანი გარდაიცვალა და ტახტი მათმა მცირეწლოვანმა ვაჟმა, ფრიდრიხ ავგუსტ I-მა დაიკავა, რომელსაც რეგენტად მარია ანტონია დაენიშნა.
საქსონიელები მარია ანტონიას რეგენტობას ეჭვის თვალით უყურებდნენ, ამიტომაც მას თანა-რეგენტად მალევე დაუნიშნეს მისი მაზლი ფრანც ქსავიერი, რომელთან ერთადაც მართავდა საქსონიას 1768 წლამდე. ამ პერიოდში, 1765 წელს მან თავისი ვაჟის სახელით განაცხადა პრეტენზია პოლონეთის სადავო ტახტზე, თუმცა ამაოდ.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 18 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1724 კატეგორია:გარდაცვლილი 23 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1780 კატეგორია:ვიტელსბახები კატეგორია:საქსონიის კურფიურსტები კატეგორია:წმინდა ეკატერინეს ორდენის კავალრები
აბდულჰამიდ I
აბდულჰამიდ I (عبد الحميد اول, Birinci Abdülhamit; დ. 20 მარტი, 1725, სტამბოლი — გ. 7 აპრილი, 1789, იქვე) — ოსმალეთის იმპერიის 27-ე სულთანი. სულთან აჰმედ III-ისა და მისი ცოლის რაბია შერმის შვილი. 1774 წლის 21 იანვარს ტახტზე შეცვალა თავისი ძმა მუსტაფა III.
მისი სულთნობის პერიოდში დასრულდა 1768-1774 წლების რუსეთ-თურქეთის ომი. 1774 წლის 20 ივნისს კოზლუჯის ბრძოლაში დამარცხებიდან ზუსტად ერთ თვეში რუსეთთან დადო ქუჩუქ-კაინარჯის საზავო ხელშეკრულება, რამაც ხელი შეუწყო შავ ზღვაზე ვაჭრობის განვითარებისა და რუსეთის სამხედრო სტარატეგიული პოზიციის განმტკიცებას.
სერიოზულმა მარცხმა აიძულა სულთანი წასულიყო ადმინისტრაციულ და სამხედრო რეფორმებზე.
სირიაში და მორეაში მცირე წარმატებებმა ვერ მოახდინა იმის კომპესირება, რაც ყირიმის დაკარგვამ გამოიწვია. 1783 წელს რუსეთმა ყირიმი დაიპყრო. ოსმალეთის იმპერია ახალი ომისათვის სამზადისს შეუდგა. ახალი ომი 1787 წელს დაიწყო, რომელშიც ავსტრიაც ჩაერთო რუსეთის მხარეს. 1788 წელს რუსებმა ოჩაკოვი აიღეს.
აბდულჰამიდ I გარდაიცვალა ოჩაკოვის ალყიდან ოთხ თვეში, 1789 წლის 7 აპრილს ინსულტის შედეგად.
ლიტერატურა
კატეგორია:ოსმალეთის სულთნები კატეგორია:ოსმანების დინასტია კატეგორია:დაბადებული 1725 კატეგორია:გარდაცვლილი 1789 კატეგორია:დაბადებული 20 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 7 აპრილი
ჯრვეჟი
ჯრვეზი (Ջրվեժ) — სოფელი სომხეთში, კოტაიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 360 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 208 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 855 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 8.43 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კოტაიქის პროვინციის სოფლები
კამილაკის რაიონი
კამილაკის რაიონი (Distrito de Camilaca) — რაიონი პერუში, ტაკნის რეგიონის კანდარავეს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 350 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 896 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 3.7 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 518.65 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტაკნის რეგიონის რაიონები კატეგორია:კანდარავეს პროვინციის რაიონები
ადგილის დედის ხატი
ადგილის დედის ხატი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ვალტერ ხორგუაშვილი
ვალტერ ხორგუაშვილი (დ. 13 აგვისტო, 1987, გორი) — ქართველი ფეხბურთელი, ლანჩხუთის „გურიას“ საყრდენი ნახევარმცველი.
2010 წელს, მის ტყუპ ძმასთან პავლესთან ერთად ხელი მოაწერა ერთ წლიან კონტრაქტს ფინურ „როვანიემთან“. 2011 წლის 16 მარტს მისი ძმა დააკავეს 5 უცხოელ ფეხბურთელთან ერთად და ბრალი დასდეს 2010-11 წლების სეზონის 10 გარიგებულ თამაშში მონაწილეობაში. ვალტერს არავინ შეხებია, საბოლოოდ პავლე როვანიემიდან გამოაძევეს, ვალტერმაც დატოვა გუნდი, შემდეგ თავისუფალი აგენტის სტატუსით გორის „დილაში“ გადავიდნენ, 2014 წლიდან ძმები ერთად იცავენ ლანჩხუთის „გურიას“ ღირსებას.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 1987 კატეგორია:ტირასპოლის შერიფის ფეხბურთელები კატეგორია:ბორჯომის ფეხბურთელები კატეგორია:გაგრას ფეხბურთელები კატეგორია:გორის დილას ფეხბურთელები კატეგორია:ლანჩხუთის გურიას ფეხბურთელები კატეგორია:გორში დაბადებულები კატეგორია:დაბადებული 13 აგვისტო
მაქსიმენი
მაქსიმენი (Maximeni) — სოფელი მოლდოვაში, ჩიმიშლიის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 154 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 490 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩიმიშლიის რაიონის სოფლები
ბარცხანის განძი
ბარცხანის განძი — გვიანი ბრინჯაოს ხანის კოლხეთის მატერიალური კულტურულის ძეგლი მდინარე ბარცხანის შესართავთან. აღმოაჩენილია XX საუკუნის დასაწყისში.
ტაკუარემბო (მდინარე)
სათავეს იღებს რივერის დეპარტამენტის ჩრდილოეთში და მიემართება სამხრეთით, გაივლის ქალაქ ტრანკერასს. ნაწილობრივ აყალიბებს რივერისა და ტაკუარემბოს დეპარტამენტების საზღვარს.
მდინარის სიგრძე 260 კილომეტრია, აუზის ფართობი 14 ათასი კმ².
ბარცხანის განძი
აღწერილობა
გადმოცემით იგი ძირითადად ბრინჯაოს მასიური იარაღებისაგან (თითქოს ჩუგლუგებისაგან) შედგებოდა. ამ განძის შესახებ მოტანილი ცნობები ა. იესენისათვის სიტყვიერად მიუწოდებია ცნობილ ნუმიზმატ ე. პახომოვს. თვით განძის ადგილსამყოფელი და შემდგომი ბედი უცნობია.
ტაკუარემბო (მდინარე)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ურუგვაის მდინარეები
ბარცხანის განძი
სქოლიო
კატეგორია:კოლხეთის მატერიალური კულტურის ძეგლები კატეგორია:საქართველოში აღმოჩენილი განძები კატეგორია:ყოროლისწყალის ხეობა
ბნელი ხატი
ბნელი ხატი — ეკლესია, არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბოჭორმის აღმოსავლეთით, 3 კილომეტრზე, ადგილ მქლიავანაში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია (5,8 x 4,2 მეტრი), ნაგებია რიყისა და ნატეხი ქვით. დაზიანებულია სახურავი და კედლების ზედა ნაწილები. ორივე მხრიდან თაღით გადახურული შესასვლელი გაჭრილია სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილში. ნალისებრი აფსიდის ღერძზე ოთხკუთხა სარკმელია, რომლის ორივე მხარეს თითო ოთხკუთხა ნიშია. სარკმლის ქვემოთ, კედელზე, მიდგმულია ტრაპეზი. ჩრდილო კედლის შუაში და სამხრეთ კედლის აღმოსავლეთ ნაწილში თითო გარეთკენ შევიწროებული ოთხკუთხა სარკმელია. შიგნით ეკლესია გადახურულია ნახევარწრიული კამარით.
ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კოდრენი
კოდრენი (Codreni) — სოფელი მოლდოვაში, ჩიმიშლიის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 152 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 491 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩიმიშლიის რაიონის სოფლები
კანდარავეს რაიონი
კანდარავეს რაიონი (Distrito de Candarave) — რაიონი პერუში, ტაკნის რეგიონის კანდარავეს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 415 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 430 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 3.1 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 1 111 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტაკნის რეგიონის რაიონები კატეგორია:კანდარავეს პროვინციის რაიონები
ჟველურთა
ჟველურთა, ჟველაური — ნასოფლარი საქართველოში, კახეთის მხარის ახმეტის მუნიციპალიტეტში, თუშეთის თემში. მდებარეობს ისტორიულ თუშეთში, ჩაღმის (ჩაღმათუშეთის) ისტორიული თემის ჭანჭახოვანის ხეობაში (ხევში); თუშეთის ეროვნული პარკის ტერიტორიაზე. ზღვის დონიდან 2100 მეტრზე. აქ გავრცელებული გვარები იყო: ჭოლიკიძე, მოზაიძე.
თბილისში არსებობს ჟველაურის ქუჩა.
სქოლიო
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
რუმიკოლკა
250px|მინიატიურა|რუმიკოლკის ხედი რუმიკოლკა (rumi ქვა, qullqa საწყობი) — არქეოლოგიური ძეგლი პერუში. მდებარეობს კუსკოს რეგიონში, კისპიკანჩის პროვინციის ლუკრეს რაიონში. განლაგებულია ჩუკი-პუკიუსა და პიკილიაქტის არქეოლოგიური ძეგლების მახლობლად, ვაკარაპაის ტბების აღმოსავლეთით.
ობიექტები სავარაუდოდ ტიუანაკო-უარის ცივილიზაციებს ეკუთვნის. ინკების პერიოდში, ნაგებობები დამუავებული ქვით მოპირკეთდა.
შენობებში აღმოჩენილი ზოგიერთი ქვა საიდუმლოებითაა მოცული. მათი მსგავსი ქვები ასევე აღმოჩენილია პისაკში და ინკების იმპერიის სხვა ძეგლებზე.
ლიტერატურა
კატეგორია:პერუს არქეოლოგიური ძეგლები
ჩეზარე ბორჯია
ჩეზარე ბორჯია (Cèsar de Borja i Catanei დ. 13 სექტემბერი 1475 — გ. 12 მარტი 1507) — რენესანსსის ეპოქის პოლიტიკური მოღვაწე.
ბიოგრაფია
ჩეზარე ბორჯა პაპი ალექსანდრე VI-ის ვაჟი, ე.წ. რენესანსის სარდალი იყო, რომელიც ცენტრალურ იტალიაში საკუთარი პოლიტიკური მიზნების მისაღწევად მის მიერ გამოყენებული მაქინაციები ნიკოლო მაკიაველის „მთავარშია“ აღწერილი.
დაიაბადა 1457 წლის სექტემბერში უძველესი ესპანელი გვარის ოჯახში. მამამისი — კარდინალი როდრიგო ბორჯია, შემდგომში პაპი ალექსანდრე VI იყო, დედა — როდრიგოს ყველაზე სათაყვანებელი საყვარელი, ვანოცა კატანეი. გარყვნილებით ცნობილ როდრიგოს 3 შვილი წინამორბედ საყვარლებთან ჰყავდა, ხოლო ოთხი — ვანოცასთან. ერთ-ერთი მათგანი, ლუკრეცია ერთდროულად მამისა და ძმის საყვარელი გახდა. როდრიგო პოლიტიკური ბრძოლის ხერხად მკვლელობასაც მიმართავდა. ასეთ ხვედრს ვერც ერთმა მისმა მტერმა ვერ დააღწია თავი.
ლიტერატურა
კატეგორია:რომის კარდინალები კატეგორია:დაბადებული 1475 კატეგორია:გარდაცვლილი 1507 კატეგორია:დაბადებული 13 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 12 მარტი
გრანპრი (სნუკერი)
გრან-პრი (Grand Prix) — სნუკერის პროფესიონალური რეიტინგული ტურნირი, ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ტურნირი მეინ-ტურში.
სამოქალაქო მშენებლობა
მინი|მრავალდონიანი სტეკი, შენობები, სახლები და პარკი [[შანხაი|შანხაიში, ჩინეთში.]] სამოქალაქო მშენებლობა — პროფესიული საინჟინრო დისციპლინა, რომელიც ეხება ფიზიკურად და ბუნებრივად შექმნილი გარემოს პროექტირებას, მშენებლობასა და მოვლა-შენახვას, მათ შორის: რეზიდენციების, ინსტიტუციონალური შენობების, გზების, ხიდების, არხების, კაშხლების, აეროპორტების, საკანალიზაციო სისტემების, მილსადენების და რკინიგზის. სამოქალაქო მშენებლობა იყოფა ბევრ დისციპლინად (მიმართულებად). იგი ითვლება მეორე უძველეს საინჟინრო დისციპლინად სამხედრო ინჟინერიის შემდეგ, და განსხვავდება მისგან. სამოქალაქო მშენებლობა გვხვდება ყველგან, როგორც საჯარო სექტორში, დაწყებული მუნიციპალიტეტებიდან, დამთავრებული აღმასრულებელი ორგანოებით, ასევე კერძო სექტორში, იქნება ეს ინდივიდუალური მშენებლობა (კერძო სახლი, რეაბილიტაცია/რეკონსტრუქცია და ა.შ) თუ ეროვნული ან საერთაშორისო კომპანიების მშენებლობა.
ძმები ელისეევების სავაჭრო ამხანაგობის სახლი
ძმები ელისეევების სავაჭრო ამხანაგობის სახლი (Дом торгового товарищества «Братья Елисеевы») — დიდი საცალო და გასართობი კომპლექსი, რომელიც მდებარეობს სანქტ-პეტერბურგში ნევის გამზირის 56-ში. სახლი ააშენა 1902-1903 წლებში არქიტექტორმა გაბრიელ ბარანოვსკიმ. შენობა არტ-ნუვოს არქიტექტურული სტილის პროექტის ერთ-ერთი საუცხოო მაგალითია.
შენობის დახასიათება
დღევანდელი შენობა და აქ განთავსებული ობიექტები 1902-1903 წლებიდან 1917 წლის რევოლუციამდე ეკუთვნოდა ძმებ ელისეევებს, ხოლო 1917 წლიდან 1990-იან წლებამდე შენობაში მდებარე მაღაზია იყო ერთ-ერთი სახელმწიფო კომპანიის საკუთრება და მას უწოდებდნენ ნომერ პირველ გასტრონომს. სახლი აშენდა 1902-1903 წლებში არქიტექტორ გავრილ ვასილის ძე ბარანოვსკის მიერ ძმები ელისეევის სავაჭრო ასოციაციის კოლონიური ნაწარმის მაღაზიისათვის.
1990-იანი წლების შუა რიცხვებში მაღაზიაში ფუნქციონირებდა შპს „ელისეევების მაღაზია“. შემდგომში კი მფლობელი იყო ჰოლდინგური კომპანია „პარნას-მ“, რომელმაც 1995 წელს შეისყიდა სავაჭრო ობიექტი, 49 წლის ვადით.
შენობის სტილი მიზნად ისახავდა პარტნიორების სიმდიდრის გამოხატვასა და პოტენციური მყიდველის ყურადღების მიპყრობას. შენობის ფასადზე განთავსებულია ა. გ. ადამსონის მიერ შესრულებული სკულპტურები: „მრეწველობა“, „ვაჭრობა“, „ხელოვნება“ და „მეცნიერება“.
შენობის შიგნით იყო სამი სავაჭრო ოთახი, სარკისა და ბრინჯაოს სანათებით გაფორმებული. სახლის სარდაფში განთავსებული იყო საწყობები, მაცივრები და ერთ-ერთი საუკეთესო მარანი ევროპაში.
ისტორია და თანამედროვეობა
XVIII საუკუნის ბოლოს, ნევის გამზირისა და მალაია-სადოვაიის ქუჩის კუთხეში, მდებარეობდა ვაჭარ ი. აპაიშჩიკოვის სამსართულიანი სახლი. შემდეგ აღნიშნული მიწის ნაკვეთი ეკუთვნოდა: სენატორ დ. ო. ბარანოვს (1820 წლიდან), გრაფ გ. ფ. მენგდენს (1850-1870 წლებში). XIX საუკუნის შუა წლებში შენობაში განთავსდა ჟურნალ „სამხედრო კოლექციის“ ოფისი, რომლის რედაქტორი იყო ნ. გ. ჩერნიშევსკი.
1863 წელს, შეიცვალა შენობის პროექტი და დააშენეს კიდევ ორი სართული (არქიტექტორი ა. ტიხობრაზოვი).
საბჭოთა პერიოდში მაღაზიის ოფიციალური სახელწოდება იყო „ნომერ პირველი გასტრონომი“, თუმცა სანქტ-პეტერბურგის მცხოვრებნი, მას მაინც ელისეევების სავაჭრო ამხანაგობის სახლს ეძახდნენ.
1929 წელს შენობის მეორე სართულზე თეატრი გაიხსნა დ. გ. გუტმანის ხელმძღვანელობით. 1931 წელს აქ განთავსდა სატირისა და კომედიის თეატრი. 1987-1988 წლებში აღდგა სავაჭრო დარბაზის გაფორმება.
2002 წელს განხორციელდა ფასადებისა და თეატრის აღდგენითი სამუშაოები (არქიტექტორები ვ. პ. გოლუბი და სხვები).
2012 წლის 8 მარტს მაღაზია კვლავ გაიხსნა მომხმარებლებისათვის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
კეგუაი-გრანდე
კეგუაი-გრანდე (Queguay Grande) — მდინარე ურუგვაიში. მდინარე ურუგვაის მარცხენა შენაკადი.
სათავეს იღებს კუჩილია-დე-კეგუაის ბორცვზე და მიედინება დასავლეთით, პაისანდუს დეპარტამენტის გავლით. სიგრძე 280 კილომეტრია, აუზის ფართობი 7866 კმ².
ქაღსი
ქაღსი (Քաղսի) — სოფელი სომხეთში, კოტაიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 725 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 285 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 73 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 31.17 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კოტაიქის პროვინციის სოფლები
ცისარტყელა კალმახი
მამლებს შორის გვხვდება ჯუჯა ფორმებიც. კომერციული ჯიშების გარდა, ცნობილია ცისარტყელა კალმახის რამდენიმე დეკორატიული ფორმა, მათ შორის: ალბინოსი, ყვითელი, წინწკლებიანი, თეთრი და ცისფერი, რომლებიც ძირითადად, ხელოვნურად გაშენებულ პოპულაციებში გვხვდება. ცისარტყელა კალმახი ახლოს დგას ჩრდილოეთის ორაგულთან, რომლისგანაც გარეგნულად განსხვავდება წვრილი შავი ლაქებით კუდის ფარფლზე, გვერდითი ხაზის გასწვრივ მოვარდისფრო ზოლის არსებობითა და ლაყუჩების სარქველის მოვარდისფრო შეფერილობით.
ცისარტყელა კალმახი გვხვდება წყნარი ოკეანის სანაპიროებთან; ჩრდილოეთ ამერიკაში — ალასკიდან კალიფორნიამდე, აზიაში — ძირითადად კამჩატკის ნაპირებთან, ერთეულებად ოხოტის ზღვის დასავლეთ ნაწილში, კომანდორის კუნძულებთან, მდინარე ამურის შესართავში. მდინარეებში შედის შემოდგომაზე; ტოფობს მაისის ბოლოდან ივნისის შუა რიცხვებამდე. ქვირითს მარხავს ჩქერებზე აგებულ ბუდეებში. ყრის 3,3-იდან 124 ათასამდე მსხვილ ქვირითს, რომელთა დიამეტრია 5 მმ.
ახალგაზრდა თევზი 2–3 წელი ცხოვრობს მდინარეში და იკვებება ბენთოსით, მწერებით და სხვა. ტოფობს 5-ჯერ. ადგილობრივი რეწვის, აკლიმატიზაციის, აკვაკულტურისა და სპორტული თევზჭერის ობიექტია.
ცისარტყელა კალმახი საქართველოში 1936–1940 წლებში რუსეთის ტერიტორიიდან კურსკის ოლქიდან შემოიყვანეს მოსაშენებლად. პირველად, ეს სახეობა შავწყალას საკალმახე მეურნეობაში მოაშენეს, საიდანაც გადაიყვანეს თბილისის, ტყიბულის, კუმისის, შაორის წყალსაცავებში და რუისის საკალმახე მეურნეობებში.
ცისარტყელა კალმახის მთავარი მწარმოებლები არიან: ევროკავშირი, ჩილე, ნორვეგია, თურქეთი და ირანი. 2014 წლის ვაჭრობის საერთაშორისო ცენტრის მონაცემების მიხედვით, კალმახის მთავარი ექსპორტიორი ქვეყნებია: ნორვეგია, შვედეთი, დანია, იტალია და ესპანეთი, მთავარი იმპორტიორები კი — რუსეთი, ბელარუსი, ფინეთი და პოლონეთი.
სქოლიო
კატეგორია:ორაგულისებრნი
გრადიშტე (ჩიმიშლიის რაიონი)
გრადიშტე  (Gradişte) — სოფელი მოლდოვაში, ჩიმიშლიის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 96 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1988 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩიმიშლიის რაიონის სოფლები
ფიფა-ს საუკეთესო ფეხბურთელი ქალი
ფიფა-ს საუკეთესო ფეხბურთელი ქალი (The Best FIFA Women's Player) — ყოველწლიური საფეხბურთო ჯილდო, რომელიც ფიფა-ს მიერ გადაეცემა წლის საუკეთესო ფეხბურთელს ქალთა შორის. საუკეთესო ფეხბურთელის შერჩევა ხდება ფიფას წევრ ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებთა მწვრთნელების და კაპიტნების გამოკითხვის საფუძველზე. თითოეულ პიროვნებას საშუალება აქვს დაასახელოს სამი პიროვნება და მიენიჭოს მათ 5, 3 ან 1 ქულა, გამარჯვებულის გამოვლენა ხდება ქულების საერთო რაოდენობის საფუძველზე. ფიფა-ს საუკეთესოთა დაჯილდოების ფარგლებში ასევე აჯილდოებენ საუკეთესო ფეხბურთელ ვაჟს, საუკეთესო მწვრთნელს, როგორც ვაჟთა, ასევე ქალთა ფეხბურთში, ასახელებენ წლის სიმბოლურ გუნდს, საუკეთესო გოლის ავტორს და სხვა.
ფიფა 1991 წლიდან ატარებდა საფეხბურთო დაჯილდოებას სახელწოდებით ფიფა-ს წლის ფეხბურთელი (FIFA World Player of the Year), რომელიც თავდაპირველად მხოლოდ ვაჟ ფეხბურთელებს გადაეცემოდა, ხოლო 2001 წლიდან ასევე აჯილდოებდნენ ფეხბურთელ ქალებსაც. 2016 წლიდან კი ფიფა-მ ახალი დაჯილდოება დააარსა, ამჯერად ფიფა-ს საუკეთესო ფეხბურთელის სახელწოდებით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფიფა კატეგორია:საფეხბურთო ჯილდოები
უინზლოუ ჰომერი
მინიატიურა|უინზლოუ ჰომერი უინზლოუ ჰომერი (Winslow Homer; დ. 24 თებერვალი, 1836, ბოსტონი — გ. 29 სექტემბერი, 1910, პრაუტსნეკი, მენის შტატი) — ამერიკელი ფერმწერი და გრაფიკოსი.
დაიმანი
დაიმანი (Río Dayman) — მდინარე ურუგვაიში. მდინარე ურუგვაის მარცხენა შენაკადი.
უინზლოუ ჰომერი
1854 წლიდან მუშაობდა ლითოგრაფად, 1857-1874 წლებში ჟურნალების ილუსტრატორად. 1861-1865 წლების სამოქალაქო ომის დროს იყო სამხედრო კორესპონდენტი. 1862 წლიდან მუშაობდა როგორც ფერმწერი. იმოგზაურა საფრანგეთსა (1866-1867) და ინგლისში (1881-1882); პროფესიულ ცოდნას სრულყოფდა დამოუკიდებლად, სწავლობდა ამერიკულ და ფრანგულ რეალისტურ ფერწერას. სურათში „ტყვეები ფრონტიდან“ (1866), დოკუმენტური სიზუსტე შეუთავსა ნათელ ფსიქოლოგიურ დახასიათებას. შემდეგ წლებში ხატავდა უბრალო ხალხის ცხოვრების ამსახველ კომპოზიციებს (ფერმერებს, მონადირეებს, მეზღვაურებს) („სადილობის დრო“, 1873; „მონადირე და მეძებარი ძაღლი“, 1892)
ლიტერატურა
კატეგორია:ამერიკელი მხატვრები კატეგორია:დაბადებული 24 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1836 კატეგორია:გარდაცვლილი 29 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1910
დაიმანი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ურუგვაის მდინარეები
ნავოტასი
ნავოტასი (ოფიციალურად ქალაქი ნავოტასი; ტაგ: Lungsod ng Navotas) — პირველი კლასის მაღალურბანიზებული ქალაქი ფილიპინებში, ეროვნული დედაქალაქის რეგიონში. 2015 წლის აღწერით ქალაქის მოსახლეობა 249 463 ადამიანია.
ნავოტასი ფილიპინების კომერციული თევზჭერის კერად ითვლება. ქალაქში აზიაში სიდიდით მესამე და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში უდიდესი სათევზაო პორტი მდებარეობს. ნავოტასი 1827 წლის 20 დეკემბერს დაარსდა, თუმცა ქალაქის დაარსების დღედ 16 იანვარს აღნიშნავენ. ნავოტასი 2007 წლის 24 ივნისიდან მაღალურბანიზებული ქალაქია.