cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ზეგანის ეკლესია
რეკონსტრუქციის ცდა
აღმოსავლეთი ფასადი უკვე 1902 წლისთვის ძლიერ დაზიანებული იყო. ე. თაყაიშვილმა და ს. კლდიაშვილმა ფაქტობრივად გეგმის მონაცემებით და ჩრდილო-აღმოსავლეთი ფასადის მცირე ფრაგმენტებით აღადგინეს მისი მოხაზულობა და ფომრები.
აღმოსავლეთი ფასადი ხუთწახნაგშია მოქცეული. გვერდითი აფსიდები პასტოფორიუმებითურთ სწორკუთხედში თავსდება, რომლებიც აღმოსავლეთით კედლის ზედმეტი მასისაგან განთავისუფლების მიზნით აღმოსავლეთი აფსიდის კუდის წახნაგებთან 45°-თაა ჩაჭრილი, რაც სამკუთხა ნიშებს წარმოქმნის, რომლებიც გარდა ამისა, ფასადის დეკორატიულ დანაწევრებას ქმნიან. ნიშებს სხვადასხვაგვარად მორთული მარაოსებრი დასრულება ჰქონდათ. თაყაიშვილი სწორედ ამ ფასადს მიაკუთვნებს ნანგრევებში ნანახ სხვადასხვა რელიეფურ ქვებს: ...განირჩევა ორი ქვა. ერთზე ოთხი ერთმანეთზე გადაჭდობილი ფიგურაა, მეორეზე თითქოს ლომის განმგმირავი სამსონის გამოსახულება; აქვეა რამდენიმე ქვა, ფრიზის ნაწილი, სოლომონის ბეჭედი, დიდი ქვა მშვენიერი კეთილი ჯვრით, როგორც ჩანს, აღმოსავლეთი სარკმლისა და სხვა.“
სამხრეთი ფასადი მოიცავს ფრონტონით დაგვირგვინებულ სამხრეთი მკლავისა და მასზე გადაბმული პასტოფორიუმის კედლებს. ამასთან, დასავლეთი მკლავის სამხრეთ გრძელ კედელს გარშემოსავლელითურთ. ე. თაყაიშვილის ფოტოს მიხედვით, სამხრეთი კარის გასწვრივ მას ერთი ან ორი თაღოვანი ღიობი უნდა ჰქონოდა.
აფსიდის სარკმელი შემკული იყო თავსართით კრონშტეინებზე, რომლის ორივე, ზედა და ქვედა ზედაპირები დაფარული იყო მცენარეული ორნამენტებით, ხოლო თაღს ქვევით, სარკმლის მონოლითურ ქვაზე მოტავსებული იყო რელიეფური კომპოზიცია წმინდა გიორგის გამოსახულებით.
სამხრეთი ტიმპანის ქვაზე საქტიტორო რელიეფი იყო მოტავსებული. საქტიტორო კომპოზიციები ფართოდ იყო გავრცელებული შუა საუკუნეების ქართულ რელიეფებსა და კედლის მხატვრობაში. გვხვდება ერთი, ორი ან მრავალფიგურიანი კომპოზიციები. დაახლოებით 20 რელიეფზე ქტიტორს ეკლესიის მოდელი უკავია. ტაო-კლარჯეთში ამ ტიპის რელიეფფების არსებობა ჩვენთვის ცნობილია ოპიზის, ოშკის, დოლისყანის, ტბეთის, კლარჯეთის წყაროსთვაის ეკლესიებზე. ზეგნის რელიეფური კომპოზიცია უნიკალურია როგორც იკონოგრაფიული თვალსაზრისით ისე ფიგურათა რაოდენობითა და მათი შემადგენლობით.
მარცხნიდან მარჯვნივ წარმოდგენილნი არიან: ოდიგიტრიის ტიპის ღვთისმშობელი ზომით დიდი ყრმა ქრისტეთი მუხლზე, ფრონტალურ პოზაში; ფეხმორთხმული მამაკაცი; მფრინავი ანგელოზი, ქტიტორი — ეკლესიით ხელში, კურდღელი და კიდევ ორი ფიგურა.
დასავლეთი მკლავის სამხრეთ ფასადზე, კარნიზს ქვევით, მოთავსებულია რელიეფური ქვა სამი ცხოველის (ხარი, ლომი და მელია ან ცხენი) გამოსახულებით. რელიეფი ბრტყელია და ძალიან ახლო პარალელს წარმოადგენს ოშკის ჩრდილოეთი ფასადის სარკმლის რელიეფისა, რომელზედაც ასევე ხარი და ლომია გამოსახული.
მხატვრულ დეკორული თვალსაზრისით ყველაზე მეტად გუმბათი არის დატვირთული. გუმბათის შემკულობა ორიგინალობით გამოირჩევა. სრულიად მრგვალი გუმბათის ყელს ზევით და ქვევით წნული კარნიზები ერტყმის, მათ შუა კი ნალისებრი უწყვეტი თაღნარია.
ზედა კარნიზი, მცენარეული ორნამენტით დაფარული, გუმბათის ყელის კონუსის ძირშია, ქვედა კი გუმბათის ყელის ფუძეს ქვების ერთი, საკმაოდ მარალი რიგითაა აცილებული. ლავგარდანი მორთულია ორნამენტის ორი ზოლით — ქვევით „გულების“ წნულია, ზევით — დიდი და პატარა წრეებისა. სწორედ ამ კარნიზს „ადგას“ გუმბათის შემამკობელი თაღნარი, რომელიც მონაცვლეობით ეყრდნობა შეწყვილებულ პილასტრებსა და კრონშტეინებს. გუმბათს თექვსმეტი თაღი აქვს, გადაყვანილი რვა ლილვოვან სვეტსა და რვა კრონშტეინზე.
გუმბათს დაბალი დონის საბურველი აქვს. ის გადახურულია ქვის ლორფინებით. საგულისხმოა რომ ლორფინები ქვევით დასრულებულია სამკუთხა წაწვეტებული წახნაგებით, ხოლო სახურავის ქვედა კიდე ზემოდან ეფინება კარნიზს და ზიგზაგისებრ მიუყვება გუმბათის მთელ წრეს.
ნანგრევებში უხვად არის მიმობნეული დამუშავებული ორნამენტირრებული ქვის ფრაგმენტები. ძირითადად ეს უნდა იყოს იმპოსტებისა და გუმბათის კარნიზების წნულები. ერთ-ერთ მათგანზე განირჩევა ქართული ასომთავრული ასო „Ⴄ“. თავის დროზე ე. თაყაიშვილმა გუმბათის ფრიზზე გაარჩია ასომთავრული ასოები „Ⴇ“, „Ⴓ“, „Ⴃ“, რაც ქვის მჭრელის ინიციალები უნდა იყოს.
სქოლიო
კატეგორია:ქართული ეკლესია-მონასტრები ერუშეთში კატეგორია:ქართული არქიტექტურული ძეგლები საზღვარგარეთ
სემიოტიკა
სემიოტიკა (ბერძნულად sēmeiotikon < sēmeion – ნიშანი), ს ე მ ი ო ლ ო გ ი ა, დისციპლინა, რომელიც იკვლევს ნიშანთა სისტემების ფუნქციონირების ზოგად კანონზომიერებას. მისი შესწავლის ობიექტია ყველანაირი ტიპის ნიშანი (დაწყებული სიგნალიზაციის უმარტივესი სისტემებიდან ბუნებრივი ენებისა და მეცნიერულად ფორმალიზებული ენების ჩათვლით).
სინტაქტიკა
სინტაქტიკა სწავლობს ნიშნების ფორმალურ სტრუქტურას შინაარსისგან დამოუკიდებლად
სემანტიკა
სემანტიკა შეისწავლის ნიშნებს შინაარსის მხრივ:
პრაგმატიკა
პრაგმატიკა სწავლობს ნიშნების პრაქტიკულ გამოყენებას, ე. ი. იმას თუ ვინ, როგორ და რა მიზნით მოიხმარს მათ.
ისტორია
სემიოტიკა წარმოიშვა და განვითარდა XIX საუკუნის მეორე ნახევარსა და XX საუკუნის პირველ ნახევარში. მის ჩამოყალიბებას ხელი შეუწყო მათემატიკური ლოგიკის, ემპირიული ფსიქოლოგიის, კიბერნეტიკის, მათემატიკური ლინგვისტიკის განვითარებამ.
სემიოტიკის ძირითადი პრინციპები პირველად ჩ. პირსმა ჩამოაყალიბა, ხოლო შემდგომ განავითარეს და დაამუშავეს ლვოვ-ვარშავის სკოლის წარმომადგენლებმა და ჩ. მორისმა. სწორედ ჩ. მორისმა დაყო სემიოტიკა 3 ნაწილად: სინტაქტიკად, სემანტიკად და პრაგმატიკად.
სემიოტიკის ჩამოაყალიბება ერთიან დამოუკიდებელ სამეცნიერო მიმართულებად, უპირველეს ყოვლისა, დაკავშირებულია ხელოვნური ფორმალური ენების პრობლემატიკასთან (ლოგიკა, მათემატიკური აღრიცხვა, მათემატიკური ლინგვისტიკის წარმომქმნელი გრამატ. დარგები, საინფორმაციო საძიებო ენები, დაპროგრამების ენები, აგრეთვე ის ენები, რომელთაც რეგულარული სინტაქსი აქვთ).
ლიტერატურა
კატეგორია:ენათმეცნიერება კატეგორია:სემიოტიკა
მანდილი
მანდილი — ქალის კომპლექსური თავსაბურავის ერთ-ერთი ელემენტი. გავრცელებული იყო უმთავრესად აღმოსავლეთ საქართყველოს მთიანეთში (ხევსურეთი და თუშეთი). გრძელი, ყელსახვევის მსგავსი ხევსურული მანდილი შინ ნაქსოვი შავი ან ლურჯი შალისაგან (ტოლი) მზადდებოდა და სათაურასთან ერთად იხმარებოდა. ხევსურული მანდილი ორი სახისა იყო: „ცალქერქა“ და „ორქერქა“. „ცალქერქას“ ერთი ბოლო ფესვით მთავრდებოდა, მეორე კი „შიბით“ ან „ნაჭრელით“ ჰქონდა ნაქარგი.
მანდილის შუაში „სამხატი“ (3 ჯვარი) იყო ამოქარგული, თავზე მოხვევისას „სამხატი“ შუბლზე უნდა მოქცეულიყო. თუშური სამკუთხა მანდილი, შავი ქიშმირის ან სატინისაგან მზადდებოდა. ერთი ყური შედარებით პატარა ჰქონდა. ხევსურეთსა და თუშეთში მანდილი გათხოვილი ქალის სავალდებულო თავსაბურავად ითვლებოდა. გაუთხოვარი ქალისათვის მისი ტარება არ იყო სავალდებულო. თუში ქალი მანდილს ხმარობდა ცალკე ან კუჭურასთან ერთად. აღმოსავლეთ საქართველოს მთიანეთში მანდილი დიდი პატივისცემით სარგებლობდა: მოჩხუბართა შეტაკების დროს მანდილის ჩარევა წყვეტდა შუღლს.
ლიტერატურა
კატეგორია:თავსაბურავები
გორკა-კიზიმსკაია
გორკა-კიზიმსკაია (Горка Кизимская) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის აზლეცკოეს სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 10 ადამიანს შეადგენდა.
გიორგი V (კათოლიკოს-პატრიარქი)
გიორგი V — საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი XIV ს. 80–90-იან წლებში, მეფეების — ბაგრატ V-ისა და გიორგი VII-ის თანამედროვე. ზრუნავდა თემურლენგის მიერ აოხრებული საკათალიკოსოს მეურნეობის აღდგენაზე. 1393 წელს ამტკიცებს გიორგი VII-ის მცხეთისათვის შეწირულების სიგელს. მოიხსენიება აგრეთვე 1398 წლის ერთ-ერთ საბუთში. 1399 წელს კათოლიკოსად უკვე ელიოზი ჩანს.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქები
ატმოსფეროს ფიზიკა
ატმოსფეროს ფიზიკა — გეოფიზკის დარგი. შეისწავლის ატმოსფერულ მოვლენებსა და პროცესებს, იკვლევს მათს ფიზიკურ მხარეს განვითარების წარმმართველ კანონებს. ატმოსფეროს ფიზიკური მდგომარეობა მუდამ ცვალებადია შინაგანი პროცესებისა და ატმოსფეროს დედამიწის ზედაპირთან ურთიერთზემოქმედების გამო. იცვლება წნევა, ტემპერატურა, სიმკვრივე და ტენიანობა, დედამიწის მიმართ ჰაერის მოძრაობის მახასიათებლები.
ატმოსფეროს ფიზიკის კვლევათა შედეგები წარმოადგენს მოსაზღვრე მეცნიერებების — აეროლოგიის, სინოპტოლოგიის, მეტეოროლოგიისა და კლიმატოლოგიის განვითარების საფუძველს.
ლიტერატურა
კატეგორია:მეტეოროლოგია კატეგორია:გეოფიზიკა
Aerología
კალიზია
კალიზია, კალისია (Callisia) — მცენარეთა გვარი კომელინასებრთა ოჯახისა. ცნობილია 10-ზე მეტი სახეობა, რომლებიც გავრცელებული არიან ცენტრალურ ამერიკაში, სამხრეთ ამერიკის ტროპიკებში, ანტილის კუნძულებზე. მრავალწლოვანი ბალახებია მცოცავი, წამოწეული ან სწორმდგომი ღეროებით. ფოთლები მორიგეობითაა განლაგებული, ფორმით კვერცხისებრი ან ლანცეტა, მილისებრი ბუდეებით. ყვავილები პატარაა, შეკრებილია მჯდომარე წყვილ ხვეულებად ან საგველებად. მომთხოვნები არიან განათების, ჰაერის ტენიანობის, მორწყვის მიმართ. ბევრ ტროპიკულ ქვეყანაში კალიზიას სახეობებს ზრდიან ღია გრუნტზე, იყენებენ როგორც ნიადაგსაფარ მცენარეებს. ოთახის კულტურაში გავრცელებულია მცოცავი (C. repens), კოხტა (C. ele­gans), ტეუანტეპეკური კალიზიები (C. te­hu­anteресаnа), რომლებსაც იყენებენ ამპელურ მცენარეებად, აგრეთვე სურნელოვანი კალიზია, ანუ ოქროს ულვაში (C. fragrans), რომელსაც სამკურნალო თვისებები აქვს. კალიზიებს ამრავლებენ კალმით.
სქოლიო
კატეგორია:კომელინასებრნი
ზემო ბარი
ზემო ბარი — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში, ონის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფლები: სამთისი, ქვემო ბარი). მდებარეობს რაჭის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე ბარულის (რიონის მარცხენა შენაკადი) ნაპირებზე. ზღვის დონიდან 1200 მეტრზე, ქალაქ ონიდან დაშორებულია 25 კილომეტრით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 36 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ონის მუნიციპალიტეტის სოფლები
არიანე
ფლავიუს არიანე (Arrianos Phlabios, Arrianus Flavius; დ. დაახლ. 95 – გ. 175)  — ძველი ბერძენი ისტორიკოსი და ფილოსოფოსი, დაიბადა ბითინიის ქ. ნიკომედიაში. ფილოსოფოს ეპიქტეტეს მოწაფე. კარგად იცნობდა ბერძნულ და რომაულ ლიტერატურას.
ეკავა მაღალი სამხედრო თანამდებობები. 131–137 წლებში კაპადოკიის მმართველი იყო. ადმინისტრაციულ ფუნქციებთან ერთად დაკისრებული ჰქონდა იმპერიის საზღვრების დაცვაც. ამ მიზნით 131 ახლო ხანებში იმპერატორ ადრიანეს დავალებით მოიარა შავი ზღვის აღმოსავლეთი სანაპირო. თავისი საინსპექციო მოგზაურობის შედეგებზე არიანემ იმპერატორის გაუგზავნა ოფიციალური ანგარიში, რომელსაც იგი „ლათინურ წერილს“ უწოდებს. შემდეგ მან ეს მოხსენება ლიტერატურულად გადაამუშავა და უწოდა „მოგზაურობა შავი ზღვის გარშემო“ („Periplus Pontou Euxeinu“). „მოგზაურობის“ I ნაწილში არიანე აღწერს შავი ზღვის სანაპიროს ტრაპეზუნტიდან დიოსკურიამდე, ჩამოთვლის აქ მოსახლე ტომებს (სანები, მაკრონები, ჰენიოხები, ზიდრიტები, ლაზები, სანიგები, აფშილები, აბაზგები), იხსენიებს აქაურ „მეფეებს“ და ახასიათებს მათ დამოკიდებულებას რომთან. აქვე აღწერს სანაპიროზე არსებულ ციხესიმაგრეებს (აფსაროსი, ფაზისი, სებასტოპოლისი), ასახელებს მდინარეებსა და აღნიშნავს მათს შესართავებს შორის არსებულ მანძილებს. „მოგზაურობის“ პირველი ნაწილი ძირითადად ემყარება არიანეს მიერ პირადად შეკრებილ მასალას. იგი ძვირფასი წყაროა II საუკუნის კოლხეთის სოციალურ-ეკონომიკური ისტორიის, პოლიტიკის ვითარების, რომთან დამოკიდებულების, მოსახლეობის ეთნიკური შემადგენლობის, ისტორიის, გეოგრაფიის და სხვა საკითხების შესასწავლად. ნაკლები მეცნიერული ღირებულება აქვს — „მოგზაურობის“ II და III ნაწილებს, რომლებიც დაწერილია წერილობითი წყაროებისა და ზეპირი გადმოცემების საფუძველზე. მათში აღწერილია შავი ზღვის სანაპირო ხაზი ბოსფორიდან ტრაპეზუნტამდე და სებასტოპოლისიდან ბიზანტიონამდე.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბერძენი ისტორიკოსები კატეგორია:ბერძენი ფილოსოფოსები კატეგორია:გარდაცვლილი 175 კატეგორია:I საუკუნის რომაელები
სანტანა (ჯგუფი)
სანტანა (Santana) — ამერიკული ლათინური როკის ჟანრის ჯგუფი, ჩამოყალიბებული სან-ფრანცისკოში (კალიფორნია) 1966 წელს, გიტარისტ კარლოს სანტანას მიერ. პირველი წარმატება მოიპოვა კომპოზიციით „Soul Sacrifice“, რომელიც ვუდსტოკის ფესტივალზე შეასრულა. ამას მოჰყვა ჯგუფის პირველი სტუდიური ალბომი, Santana. წარმატება ჰქონდა შემდეგ ორ დისკსაც - Abraxas და Santana III. შემდგომ წლებში ჯგუფის შემადგენლობის შეცვლა ხშირად ხდებოდა. კარლოსს ურთიერთობა ჰქონდა გურუ სრი ჩინმოისთან, რამაც ჯგუფი უფრო ეზოთერული მუსიკის განხრით წაიყვანა - თუმცა ლათინური მუსიკის ელემენტების დაკარგვის გარეშე.
1998 წელს სანტანა შეიყვანეს როკ-ენ-როლის დიდების დარბაზში, წევრების, კარლოსის, ხოსე არეასის, დევიდ ბრაუნის, გრეგ როლის, მაიკ კარაბელოს და მაიკლ შრივის სახით.
ჯგუფი არის ცხრა გრემის და სამი ლათინური გრემის მფლობელი. კარლოსს გრემი, როგორც სოლო შემსრულებელს, მიღებული აქვს 1988 წელს. ჯგუფმა მსოფლიო მასშტაბით გაყიდა 90 მილიონზე მეტი ალბომი და ყველა დროის ერთ-ერთ გაყიდვად შემსრულებლად იქცა. 2013 წელს ცნობილი გახდა ჯგუფის კლასიკური შემადგენლობის აღდგენის შესახებ. ამ შემადგენლობით ჩაიწერა ახალი დისკი, Santana IV, გამოცემული 2016 წლის აპრილში.
სქოლიო
კატეგორია:სანტანა კატეგორია:1967 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები კატეგორია:Columbia Records-ის შემსრულებლები კატეგორია:გრემის ჯილდოს მფლობელები კატეგორია:როკ-ენ-როლის დიდების დარბაზში შესული შემსრულებლები კატეგორია:ლათინური გრემის ჯილდოს მფლობელები
როსალია არტეაგა
როზალია არტეაგა სერანო (დ. 5 დეკემბერი, 1956, კუენკა, ეკვადორი) — ეკვადორელი პოლიტიკოსი, ქვეყნის ვიცე-პრეზიდენტი (1996-1998) და პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი ორი დღით (1997).
კარიერა
1996 წლის ზაფხულში ეკვადორის საპრეზიდენტო არჩევნებში გაიმარჯვა ეკვადორის როლდოსისტთა პარტიის (რომელმაც სახელი მიიღო 1981 წლის 24 მაისს ავიაკატასტროფაში დაღუპული პრეზიდენტის ხაიმე როლდოს აგილერას პატივსაცემად) კანდიდატმა აბდალა ბუკარამმა. პრეზიდენტის ინაუგურაცია 10 აგვისტოს გაიმართა და აბდალა ბუკარამი შეუდგა პრეზიდენტის უფლებამოსილების შესრულებას. სულ მალე ეკვადორის მოსახლეობა გაოცებული აღმოჩნდა პრეზიდენტის უცნაური საქციელით: იგი თანამდებობისათვის შეუფერებლად იქცეოდა, ხალხის წინაშე მასხრობდა და ლაზღანდარობდა, იმ დროს როცა მისი ქვეყანა ღრმა ეკონომიკურ კრიზისს განიცდიდა. საჯაროდ სახალხო გამოსვლების დროს ამბობდა რომ „ლოკო“ (ესპანურად „გიჟი“) ვარო. სანამ მოსახლეობა საპროტესტო აქციებს დაიწყებდა ეკვადორის პარლამენტმა 44 ხმით 34-ის წინააღმდეგ მიიღო გადაწყვეტილება პრეზიდენტის თანამდებობიდან გადაყენების შესახებ.
1997 წლის 9 თებერვალს აბდალა ბუკარამმა დატოვა თანამდებობა. უმაღლესმა სასამართლომ მოქმედი კონსტიტუციის საფუძველზე პრეზიდენტად გამოაცხადა ვიცე-პრეზიდენტი ქალბატონი როსალია არტეაგა სერანო. როსალია არტეაგას პრეზიდენტის პოსტი 11 თებერვლამდე ეკავა. 11 თებერვალს ფაბიან ალარკონი იკავებს პრეზიდენტის პოსტს, ხოლო ქალბატონი როსალია არტეაგა კვლავ ვიცე-პრეზიდენტის პოსტს უბრუნდება.
1998 წლის მარტში გადადგა თანამდებობიდან, რათა მონაწილეობა მიეღო ზაფხულში დანიშნულ საპრეზიდენტო არჩევნებში, თუმცა ეს არჩევნები მისთვის წარუმატებელი აღმოჩნდა მან ხმების მხოლოდ 3 % აიღო. ქალბატონი როსალია დღესდღეობით არის ამაზონის ქვეყნების თანამშრომლობის ორგანიზაციის გენერალური მდივანი (ეს ორგანიზაცია აერთიანებს ბოლივიას, ბრაზილიას, კოლუმბიას, ეკვადორს, გაიანას, პერუს, სურინამსა და ვენესუელას. ამ ორგანიზაციის მუდმივი სამდივნო 2002 წლიდან განთავსებულია ბრაზილიის დედაქალაქში).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ეკვადორის პრეზიდენტები კატეგორია:ეკვადორელი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1956 კატეგორია:ქალი პრეზიდენტები კატეგორია:ეკვადორელი პოლიტიკოსი ქალები კატეგორია:დაბადებული 5 დეკემბერი კატეგორია:ქალი ვიცე-პრეზიდენტები
ვინ დიზელი
ვინ დიზელი (Vin Diesel), ნამდვილი სახელი მარკ სინკლერი (Mark Sinclair; დ. 18 ივლისი, 1967) — ამერიკელი მსახიობი, რეჟისორი, სცენარისტი და პროდიუსერი. ერთ-ერთი ყველაზე შემოსავლიანი მსახიობი კინოინდუსტრიაში. ცნობილია ფორსაჟის“ ფრენჩაიზში შესრულებული დომინიკ ტორეტოს როლით.
კარიერა 1990-იან წლებში დაიწყო. კინოში პირველად გამოჩნდა ეპიზოდური როლით 1990 წლის ფილმში „გამოღვიძება“. 1995 წელს გადაიღო ნახევრად ავტობიოგრაფიული მოკლემეტრაჟიანი ფილმი „Multi-Facial“, რომლის მთავარი როლის შემსრულებელი, რეჟისორი, პროდიუსერი, სცენარისტი და მუსიკის ავტორი თავად არის. 1998 წელს მონაწილეობდა სტივენ სპილბერგის ფილმში „რიგითი რაიანის გადასარჩენად“. 1999 წელს გაახმოვანა მთავარი პერსონაჟი სამეცნიერო ფანტასტიკურ ანიმაციურ ფილმში „რკინის გიგანტი“.
საყოველთაო აღიარება მოუტანა კინოსერიებმა: „ფორსაჟი“, „XXX“ და „რიდიკის ქრონიკები.
დიზელი ახმოვანებს პერსონაჟ გრუტს გალაქტიკის მცველების პირველ (2014) და მეორე (2017) ნაწილებში. მოქმედებითი ფილმების გარდა, წარმატებით მონაწილეობდა სხვადასხვა ჟანრის ფილმებში, მათ შორის კომედიაში „მელოტი ძიძა“ (2005). კრიტიკოსების შექება დაიმსახურა ჯეკი დინორციოს როლისთვის ფილმში „მაღიარეთ დამნაშავედ“. 2020 წელს განასახიერა კომიქსების სუპერ გმირის „ბლადშოტის“ როლი ამავე სახელწოდების ფილმში. მან, აგრეთვე მონაწილეობა უნდა მიიღოს ჯეიმზ კამერონის ავატარის“ გაგრძელებაში.
1995 წელს დააარსა კინომწარმოებელი კომპანია One Race Films, რომლის ფილმთა უმეტესობა დიზელის მიერაა პროდიუსირებული. იგი აგრეთვე არის ხმის ჩამწერი სტუდია Racetrack Records-ის დამაარსებელი.
მიღებული აქვს რამდენიმე პრესტიჟული ჯილდო, მათ შორის — ორი MTV Movie Award, ერთი Teen Choice Award და ორი People's Choice Awards.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 18 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1967 კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი კინომსახიობები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი სცენარისტები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი გამხმოვანებლები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი მწერლები კატეგორია:ჰანტერის კოლეჯის კურსდამთავრებულები კატეგორია:ნიუ-იორკელი მწერლები
გაბრიელ III
გაბრიელ III — საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი გიორგი II-ის (1072-1089) დროს. წარმოშობით სოფ. საფარიდან ყოფილა და საფარელად იწოდებოდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს კათოლიკოსები
მელქისედეკ III (კათოლიკოს-პატრიარქი)
მისი უწმიდესობა და უნეტარესობა მელქისედეკ III (ერისკაცობაში — მიხეილ გიორგის ძე ფხალაძე; დ. 2 ნოემბერი, 1872, ყანდაურა, სიღნაღის მაზრა — გ. 10 იანვარი, 1960, თბილისი) — ქართველი სასულიერო და საზოგადო მოღვაწე, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი და მცხეთა-თბილისის მთავარეპისკოპოსი 1952-1960 წლებში.
ბიოგრაფია
1952 წლის 5 აპრილს საქართველოს მართლმადიდებელი სამოციქულო ეკლესიის მეცხრე საეკლესიო კრებამ სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქად აირჩია ურბნელი მიტროპოლიტი მელქისედეკი. კათოლიკოს-პატრიარქი მელქისედეკ III, მეტად ერუდირებული ადამიანი იყო, ის არაერთხელ გამოსულა მშვიდობის დაცვის სხვადასხვა კონფერენციაზე, ბერძნულიდან თარგმნა ჰეროდოტეს „ისტორია“, არიანეს „ევქსინის ზღვის გარშემო მოგზაურობა“. საერო ხელისუფლებისაგან შევიწროებულ ეკლესიას და მის მეთაურს არ ჰქონდა მოქმედების თავისუფლება. უწმიდესი მელქისედეკ III გარდაიცვალა 1960 წლის 10 იანვარს 88 წლის ასაკში. დაკრძალულია თბილისში, სიონის საკათედრო ტაძარში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქები კატეგორია:დაბადებული 2 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1872 კატეგორია:გარდაცვლილი 10 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1960 კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ეტალონი (პროექტი)
„ეტალონი“ — სატელევიზიო პროექტი, რომელიც მიზნად ისახავს ქვეყნის მოსწავლე ახალგაზრდობის მასობრივ დაინტერესებას სწავლა-განათლების თანამედროვე მეთოდების გამოყენებით (მათ შორის მედია საშუალებებით).
ეტალონი ტელეკომპანია იმედისა და ჟურნალ „რეიტინგის“ ერთობლივი, მოსწავლე ახალგაზრდობაზე გათვლილი ინტელექტუალურ-შემეცნებითი გადაცემაა, რომლის მიზანია, ხელი შეუწყოს საქართველოში ცოდნის პოპულარიზაციას, გამოავლინოს და წაახალისოს ყველაზე ნიჭიერი ახალგაზრდები.
„ეტალონის“ იდეის ავტორი და წამყვანია გოჩა ტყეშელაშვილი. ეთერში გასვლის შემდეგ, პროექტმა პოპულარობა მოიპოვა, როგორც მოსწავლე-ახალგაზრდობაში, ისე უფროსი ასაკის ტელემაყურებლებში.
პროექტს, ეთერში გასვლამდე უკვე მხარს უჭერდნენ ცნობილი პოლიტიკოსები და საზოგადო მოღვაწეები. „ეტალონი“ სრულიად საქართველოს კათალიკოს-პატრიარქის, ილია მეორეს ლოცვა-კურთხევით მიმდინარეობს. იდეა, თამაშის მიმდინარეობა და წესები მთლიანად ქართულია და დაპატენტებულია.
„ევროპის საბუნებისმეტყველო მეცნიერებათა აკადემიამ“ ქალაქ ჰანოვერში (გერმანია) 2006 წლის 26-28 მაისს ფართომასშტაბიან კონფერენციაზე პროექტი „ეტალონი“ პედაგოგიკის სიახლედ აღიარა, დიპლომი და ოქროს მედალი მიანიჭა და სპეციალური ტერმინი — „მედიაპედაგოგიკა“ შეურჩია.
ისტორია
პროექტი 2004 წლის შემოდგომის სატელევიზიო სეზონიდან ტელეკომპანია მზის ეთერში დაიწყო, თუმცა გაზაფხულის სეზონიდან მან ტელეკომპანია იმედზე გადაინაცვლა; აქვე, მას დაემატა მეორე პროექტი სტუდენტებისათვის — ეტალონის პრინციპებზე აგებული გადაცემა „დიდი პერსპექტივა“. 2007 წლის შემოდგომიდან, ეტალონი საზოგადოებრივი მაუწყებლის ეთერში გაგრძელდა. 2008 წლის შემოდგომიდან, გადაცემა კვლავ ტელეკომპანია მზეს უბრუნდება. 2010 წლის შემოდგომიდან ყოველ კვირას, დილის 10:00-ზე ეტალონი იმედის ეთერში გადიოდა. 2012 წლის შემოდგომიდან ეტალონი საზოგადოებრივი მაუწყებლის „პირველი არხის“ ეთერში გადის ყოველ შაბათს 18:00 საათზე, ხოლო განმეორებით კვირას,დილის 10:00 საათზე. გადაცემას მართვას საპროდიუსერო კომპანია „ეტალონი მედია“.
გადაცემაში მონაწილეობენ საქართველოს სხვადასხვა სოფლებისა თუ ქალაქების სკოლების წარმატებულ მოსწავლეთა გუნდები. თუმცა, არაგეგმიურ გადაცემებში პოლიტიკოსები, მომღერლები, მსახიობები, სპორტსმენები თუ მასწავლებლებიც იღებენ მონაწილეობას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს ტელეგადაცემები
აეროლოგია
აეროლოგია (aēr – ჰაერი და logos – მოძღვრება) — ატმოსფეროს ფიზიკის დარგი, იკვლევს თავისუფალ ატმოსფეროში მიმდინარე ფიზიკურ მოვლენებსა და პროცესებს, ატმოსფეროს შედგენილობას, ღრუბლებისა და ნალექების წარმოშობას, სხივურ სითბოგაცვლას და სხვა. აეროლოგიური კვლევის საფუძველზე მიღებულია მრავალი მონაცემი ღრუბელთა მიკროსტრუქტურის, კონდენსაციის პროცესების, 0°-ზე C უფრო დაბალტემპერატურიან ღრუბლებში ყინულის ნაწილაკების ზომისა და ფორმის შესახებ და სხვ. განსაკუთრებული მნიშვნელობა ენიჭება დიდ სიმაღლეებამდე ატმოსფეროს ზოგადი ცირკულაციის კვლევას.
ლიტერატურა
კატეგორია:ატმოსფერო კატეგორია:მეტეოროლოგია კატეგორია:გეოფიზიკა
ბარუგო
ბარუგო (ოფიციალურად ბარუგოს მუნიციპალიტეტი;Lungsod sa Barugo; Bayan ng Barugo) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი ლეიტეს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 34 497 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 37 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ლეიტეს პროვინციის მუნიციპალიტეტები
ინდიანა ჯოუნსი და ბროლის თავის ქალის სამეფო
ინდიანა ჯოუნსი და ბროლის თავის ქალის სამეფო (Indiana Jones and the Kingdom of the Crystal Skull) — რეჟისორ სტივენ სპილბერგის მეოთხე სრულმეტრაჟიანი ფილმი ინდიანა ჯოუნსის თავგადასავლებზე. იგი გამოვიდა 2008 წლის 22 მაისს, ხოლო მანამდე, 18 მაისს, გაიმართა პრემიერა კანის კინოფესტივალის ფარგლებში.
სქოლიო
კატეგორია:2008 წლის ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:სტივენ სპილბერგის ფილმები
დინამიკური მეტეოროლოგია
დინამიკური მეტეოროლოგია (თეორიული მეტეოროლოგია) — ატმოსფეროს ფიზიკის დარგი, რომელიც ჰიდრომექანიკისა და თერმოდინამიკის განტოლებებისა და გამოსხივების თეორიის საფუძველზე თეორიულად შეისწავლის ტროპოსფეროსა და ქვედა სტრატოსფეროში მიმდინარე ატმოსფერულ პროცესებს. დინამიკური მეტეოროლოგიის განხილვის გარეთ რჩება მხოლოდ ატმოსფეროს ელექტრული, აკუსტიკური და ოპტიკური მოვლენები.
ლიტერატურა
კატეგორია:მეტეოროლოგია კატეგორია:გეოფიზიკა
კარანავის პროვინცია
კარანავი — პროვინცია ბოლივიაში, ლა-პასის დეპარტამენტის აღმოსავლეთ ნაწილში.
მდებარეობს ბოლივიის ალტიპლანოში, ტიტიკაკის ტბის აღმოსავლეთით, მდინარე ბენის სათავეებთან. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ გადაჭიმულია 55 კმ-ზე, აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ 75კმ-ზე, ხოლო მთლიანი ფართობი 3 400 კმ²-ს შეადგენს. პროვინციაში კლიმატი ტროპიკულია. მოყავთ ყავა, ჩაი, ხილი.
მოსახლეობა
ბოლო ოცი წლის განმავლობაში, პროვინციის მოსახლეობა გაიზარდა 40 %-ით და 2005 წლისთვის შეადგინა 56 167 ადამიანი. მინი|250პქ|მარცხნივ|კარანავის ცენტრი
დაყოფა
პროვინცია შედგება ორი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ 21 კანტონად იყოფა. დედაქალაქია კარანავი.
რესურსები ინტერნეტში
General map of province
სქოლიო
კატეგორია:ლა-პასის დეპარტამენტის პროვინციები
რალფ შუმახერი
რალფ შუმახერი (გერმ. Ralf Schumacher) (დ. 30 ივნისი 1975, ჰიურთ-ჰერმიულჰაიმი (ჩრდილოეთი რაინ-ვესტფალია), გერმანია) - გერმანელი ფორმულა 1-ის მრბოლელი, მიხაელ შუმახერის ძმა.
ბიოგრაფია
კატეგორია:გერმანელი ავტომრბოლელები კატეგორია:ფორმულა 1-ის გერმანელი მრბოლელები კატეგორია:დაბადებული 1975 კატეგორია:დაბადებული 30 ივნისი
კალოუბანი (კასპის მუნიციპალიტეტი)
კალოუბანი (ყოფ. ფაშიანი) — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის კასპის მუნიციპალიტეტში, ზემო ხანდაკის თემში. მდებარეობს მდინარე თეძმის (მტკვრის მარჯვენა შენაკადი) მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 640 მეტრზე, კასპიდან დაშორებულია 17 კილომეტრით.
სქოლიო
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის სოფლები
იოანე VII
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს კათოლიკოსები
გორკა-პოდსელნაია
გორკა-პოდსელნაია (Горка Подсельная) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის აზლეცკოეს სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 3 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
აქტინომეტრია
აქტინომეტრია — ატმოსფეროს ფიზიკის დარგი, შეისწავლის მზის პირდაპირ, გაბნეულ და არეკვლილ რადიაციას, აგრეთვე დედამიწის ზედაპირის, როგორც გამთბარი სხეულის, გამოსხივებას და ატმოსფეროს გრძელტალღიან რადიაციას. ამ გზით იგი ადგენს ატმოსფეროს რადიაციულ ბალანსს, რომელიც დედამიწის კლიმატური სარტყლების განაწილებასა და ამინდის ცვალებადობის ძირითადი ფაქტორია.
ლიტერატურა
კატეგორია:მეტეოროლოგია კატეგორია:ატმოსფერო კატეგორია:გეოფიზიკა
იოანე VI
იოანე — საქართველოს  კათოლიკოს-პატრიარქი XII საუკუნის პირველ მეოთხედში. იყო დავით აღმაშენებლის სახელმწიფო ღონისძიებების ენერგიული გამტარებელი, 1103 თავმჯდომარეობდა რუის-ურბნისის საეკლესიო კრებას, რომელმაც ეპისკოპოსობიდან გადააყენა ცენტრალური ხელისუფლების მოწინააღმდეგე დიდგვაროვანი ფეოდალები და მათ ადგილზე დაადგინა მეფის ერთგულნი; მოაწესრიგა საეკლესიო წყობილების დარღვეული ნორმები, შეიმუშავა და დადგენილების სახით გამოუშვა ახალი საეკლესიო კანონები. დავით აღმაშენებლის ინიციატივით 1123 იოანემ შიომღვიმის სამეფო მონასტერს მიანიჭა მის საყმო მამულში სასამართლო და საგადასახადო შეუვალობა. ზრუნავს საზღვარგარეთის ქართული კულტურის ცენტრებში ლიტერატურული მუშაობის გაცხოველებისათვის.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს კათოლიკოსები
ბატო (ლეიტე)
ბატო (ოფიციალურად ბატოს მუნიციპალიტეტი;Lungsod sa Bato; Bayan ng Bato) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი ლეიტეს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 38 505 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 32 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ლეიტეს პროვინციის მუნიციპალიტეტები
ჩიხარეში
ჩიხარეში — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ლენტეხის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ახალშენი, ბენიერი, ლაშხარაში, მარგვიში, მახაში, მელე, ნაცული, ღობი, შკედი). მდებარეობს მდინარე ცხენისწყლის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1200 მეტრი, ლენტეხიდან 34 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 158 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ლენტეხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
აერონომია
აერონომია — ატმოსფეროს ფიზიკის დარგი, რომელიც იკვლევს ატმოსფეროს ზედა ფენებს. აერონომიას საფუძველი ჩაუყარეს XX საუკუნის 50-იან წლებში დ. რ. ბეიტსმა (ინგლისი) და მ. ნიკოლემ (საფრანგეთი). მის სწრაფ განვითარებას განსაკუთრებული ბიძგი მისცა ზედა ატმოსფეროს კვლევისას რაკეტებისა და ხელოვნურ თანამგზავრთა გამოყენებამ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ატმოსფერო კატეგორია:გეოფიზიკა
ასთენოსფერო
ფიქრობენ, რომ ეს შრე დიდ როლს თამაშობს ტექტონიკური და მაგმურ პროცესებში, რადგანაც მასში ჩაისახება მაგმური კერები და ხდება ქერქქვეშა ნივთიერების გადაადგილება. ლითოსფეროსა და ასთენოსფეროს საზღვარი შეიძლება გადიოდეს 4 კმ-იდან (რიფტების ქვეშ) 200 კმ-მდე (კრატონების ქვეშ).
ტერმინი შემოიღო ამერიკელმა გეოლოგმა ჯოზეფ ბარელმა 1914 წელს.
ლიტერატურა
კატეგორია:დედამიწის აგებულება კატეგორია:ფილების ტექტონიკა
პირველი ტურკმენევო
პირველი ტურკმენევო (1-се Төрөкмән) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბაიმაკის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1043 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბაიმაკიდან დაშორებულია 34 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია სიბაი, რომელიც დაშორებულია 20 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ.
სქოლიო
კატეგორია:ბაიმაკის რაიონის სოფლები
სიერა-კრისტალის ეროვნული პარკი
სიერა-კრისტალის ეროვნული პარკი (Parque Nacional Sierra Cristal) — ქედი და ეროვნული პარკი კუბაში. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, ოლგინის პროვინციაში. ეროვნული პარკი ვრცელდება სიერა-კრისტალის ქედზე, რომელიც კუბის ქედებს შორის სიმაღლით (სიერა-მაესტრას შემდეგ) მეორე ადგილზეა. უმაღლესი წერტილის სიმაღლეა დაახლ. 1300 მ (მთა კრისტალი). ტერიტორიის განსაკუთრებულობის გამო იგი 1930 წელს ეროვნულ პარკად გამოცადდა. წარმოადგენს კუბის უძველეს ეროვნულ პარკს. ფართობი 185,37 კმ². მრავალფეროვანია ფლორა და ფაუნა. ჭარბობს ფიჭვის ტყეები. ამ მხარეებში კარიბული ფიჭვი (Pinus caribaea) სიმაღლეში 30 მ-ს აღწევს.
1988 წელს შეიქმნა სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრი.
სქოლიო
კატეგორია:კუბის ეროვნული პარკები კატეგორია:კუბის ქედები
პერუს კონგრესი
პერუს კონგრესი (Congreso de la República) — პერუს საკანონმდებლო ორგანო (პარლამენტი).
შემადგენლობა
პერუს კონგრესი შედგება 120 დეპუტატისაგან (congresistas), რომლებიც არჩეული არიან  5 წლის ვადით პროპორციული სისტემის საფუძველზე. კონგრესის ბოლო არჩევნები გაიმართა 2006 წლის 9 აპრილს. კონგრესის მოქმედი თავჯდომარეა ლუის ალვა კასტრო.
პერუს კონგრესი 2006-2011
2006-2011 წლის პერუს კონგრესში პოლიტიკურმა პარტიებმა ადგილები ასე გადაინაწილეს:
პერუს კონგრესი 2011-2016
პერუს ახალი და დღეს მოქმედი კონგრესი პირველად შეიკრიბა 2011 წლის ივლისში, პოლიტიკურმა პარტიებმა მასში ადგილები ასე გადაინაწილეს:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პერუს პოლიტიკა
გრიდინსკაია (აზლეცკოეს სასოფლო დასახლება)
გრიდინსკაია (Гридинская) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის აზლეცკოეს სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 3 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
არნოლდ ჰენრი გაიოტი
არნოლდ ჰენრი გაიოტი ან [გიუიო] (Arnold Henry Guyot; დ. 28 სექტემბერი, 1807 — გ. 8 თებერვალი, 1884) — შვეიცარიაში დაბადებული ამერიკელი გეოლოგი და გეოგრაფი. პირველმა მიაქცია ყურადღება შვეიცარიის მყინვარების ფენობრივ აგებულებას, საფუძვლიანად შეისწავლა ისინი და მოახდინა მრავალი აღმოჩენა ამ მიმართულებით. მისი ფართო მეტეოროლოგიური დაკვირვებების შედეგად საფუძველი ჩაეყარა აშშ-ის ამინდის ბიუროს. სწავლობდა ნევშატელის კოლეჯში და გერმანიაში. 1835-1840 წლებში ასწავლიდა ქალაქ პარიზში.
1839 წელს ნევშტელის აკადემიაში გახდა ისტორიისა და ფიზიკური გეოგრაფიის პროფესორი. 1838 წელს ცნობილი ნატურალისტის ლუი აგასისის გავლენით დაიწყო მყინვარების სტრუქტურისა და მოძრაობის შესწავლა. 1848 წელს დასახლდა კემბრიჯში, მასაჩუსეტსის შტატში, და 1854 წლამდე იქვე კითხულობდა ლექციებს გეოგრაფიასა და სწავლების მეთოდიკაში. 1854 წელს პრინსტონის უნივერსიტეტში გახდა გეოლოგიისა და ფიზიკური გეოგრაფიის პროფესორი. გეოგრაფიაში არაერთი სახელმძღვანელოს ავტორია.
გაიოტმა შეიმუშავა აპალაჩების ტოპოგრაფიული რუკები. მისი შრომებიდან აღსანიშნავია: „დედამიწა და ადამიანი“ (1849). გაიოტის სახელობისაა მყინვარი ალასკაში, მთა გრეიტ-სმოკი-მაუნტინსის ქედზე, აგრეთვე ვულკანური წყალქვეშა მთები გაიოტი და სხვა.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი გეოლოგები კატეგორია:ამერიკელი გეოგრაფები კატეგორია:შვეიცარიელი გეოლოგები კატეგორია:შვეიცარიელი გეოგრაფები
რუსული მუსიკა
რუსული მუსიკა მოიცავს რუსი ხალხის მდიდარ მუსიკალურ მემკვიდრეობას. აქ იგულისხმება რუსი და საბჭოთა კომპოზიტორების შემოქმედება, რუსული ფოლკლორი, რუსული რომანსი, საბჭოთა და პოსტსაბჭოთა პერიოდის პოპულარული მუსიკა. ასევე საგულისხმოა რუსული როკ-მუსიკა და ბარდების შემოქმედება.
ხალხური მუსიკა
რუსული ხალხური მუსიკა მომდინარეობს კიევური რუსეთის ტერიტორიაზე მცხოვრები სლავური ტომებისგან. რადგან ეთნიკურად მოსახლეობა სხვადასხვა ეროვნებისგან შედგებოდა, რუსული მუსიკა, სლავურის გარდა, ითავსება სხვა ტიპის მოტივებსაც. ჩვენს დრომდე (XXI საუკუნე) მოაღწიეს წარმართული წარმოშობის მქონე სიმღერებმაც, ისევე როგორც ქრისტიანული ტრადიციებით დაცულმა შემოქმედებამ.
კლასიკური მუსიკა, ოპერა და ბალეტი
thumb|150px|[[პეტრე ჩაიკოვსკი]] thumb|150px|[[მიხეილ გლინკა პირველი რუსი კლასიკოსი კომპოზიტორი]] რუსული კლასიკური მუსიკა შეადგენს ისეთ დიდ კომპოზიტორებს, როგორებიც არიან პეტრე ჩაიკოვსკი, მიხეილ გლინკა, „მძლავრი ჯგუფი“, სერგეი რახმანინოვი, იგორ სტრავინსკი და სხვა. საბჭოთა კომპოზიტორებს შორის ყველაზე მნიშვნელოვნები არიან: სერგეი პროკოფიევი და დიმიტრი შოსტაკოვიჩი
რუსულ მუსიკაში არის ბევრი მსოფლიოში განთქმული ნაწარმოები, მათ შორის:
კლასიკური ოპერის მომღერლებიდან გამოირჩევა თეოდორე შალიაპინი.
კატეგორია:რუსული მუსიკა
Russische Popmusik
ფერნანდო ალონსო
thumb|230px|ფერნანდო ალონსო (2008)
ფერნანდო ალონსო დიას (Fernando Alonso Díaz; დ. 29 ივლისი 1981, ოვიედო, ესპანეთი) — ესპანელი ფორმულა 1-ის მრბოლი, 2005 და 2006 წლების მსოფლიო ჩემპიონი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ესპანელი ავტომრბოლელები კატეგორია:ფორმულა 1-ის ესპანელი მრბოლელები კატეგორია:დაბადებული 1981 კატეგორია:ფორმულა 1-ის მსოფლიო ჩემპიონები კატეგორია:დაბადებული 29 ივლისი კატეგორია:იუნისეფის კეთილი ნების ელჩები
აღმოსავლეთ ტიმორის დემოგრაფია
აღმოსავლეთ ტიმორის დემოგრაფია ასახავს ქვეყნის მოსახლეობის მახასიათებლებს, როგორიცაა მოსახლეობის სიმჭიდროვე, ეთნიკური შემადგენლობა, განათლების დონე, ჯანმრთელობა და ჯანდაცვა, ეკონომიკური მდგომარეობა, რელიგიური მიკუთვნებულობა და სხვა ასპექტები.
სტატისტიკა
გაერთიანებული ერების ორგანზიაციის მოსახლეობის განყოფილების მიერ აღმოსავლეთ ტიმორის მნიშვნელოვანი დემოგრაფიული მონაცემები ქვემოთ მოცემულ ცხრილშია ასახული:
შობადობა
ერთ ქალზე შობადობის ჯამური კოეფიციენტი და შობადობის მაჩვენებელი :
ასაკობრივი ჯგუფები
მოსახლეობის რაოდენობა ასაკობრივი ჯგუფები 2015 წლის 11 ივლისის აღწერის მიხედვით.
მედიანური ასაკი
2015 წელს აღმოსავლეთ ტიმორის მოსახლეობის მედანური ასაკი 19.6 წელი იყო. სასოფლო ტერიტორიებზე მცხოვრები მოსახლეობა უფრო ახალგაზრდაა (19 წელი) ვიდრე ურბანულ ტერიტორიებზე მცხოვრები მოსახლეობა (20.6 წელი). მედიანური ასაკის ყველაზე დაბალი მაჩვენებელი (17.3 წელი) აინარუს ოლქს აქვს, ხოლო ყველაზე მაღალი (21.2 წელი) ― დილის ოლქს.
დემოგრაფიული მონაცემები
ცენტრალური სადაზვერვო სააგენტოს მსოფლიოს ფაქტების წიგნის მიხედვით 2017 წელს აღმოსავლეთ ტიმორის მოსახლეობა 1 242 000 ადამიანს შეადგენს. შობადობის მაჩვენებელი 1000 ადამიანზე 33.4-ს უდრის, ხოლო მოკვდაობის მაჩვენებელი 5.9-ის ტოლია. 2017 წელს მოსახლეობის ზრდის მაჩვენებელი მიახლოებით 2.36%-ს უდრის. მიგრაციის სალდო -3.9-ს უდრის. ბავშვთა სიკვდილიანობის მაჩვენებელი 35.1-ის ტოლია.
2017 წლის მონაცემებით, მთელი მოსახლეობისთვის სიცოცხლის მოსალოდნელი ხანგრძლივობა 68.4 წელს უდრის: მამაკაცებისთვის 66.8 წელი, ხოლო ქალებისთვის ― 70.1 წელი. 2017 წელს დაბადებულთა რაოდენობა ერთ ქალზე 4.97-ს უდრიდა.
ეთნიკური ჯგუფები
აღმოსავლეთ ტიმორის მოსახლეობას ავსტრონეზიელი ხალხები, პაპუასები და მცირე რაოდენობით ჩინელები და ევროპელები (მეტწილად პორტუგალიელების შთამომავლები) წარმოადგენენ.
რელიგია
2015 წლის მონაცემებით მოსახლეობის 97.6%-ს რომის კათოლიკური ეკლესიის მიმდევრები შეადგენენ, 2%-ს ― ევანგელისტები, 0.2%-ს ― ისლამის მიმდევრები, ხოლო დარჩენილი 0.2% სხვა აღმსარებლობის მიმდევრები არიან.
ენები
ოფიციალური ენების სტატუსი ტეტუმსა და პორტუგალიურს აქვთ. ინდონეზიური და ინგლისური ენა კონსტიტუციურად განსაზღვრულია როგორც „სამუშო ენები“. გარდა ტეტუმისა, აღმოსავლეთ ტიმორში ეროვნულ ენებად 15 ადგილობრივი ენაცაა აღიარებული. მოსახლეობის შედარებით დიდი წილი გალოლზე, მამბაესა და ქემაქზე საუბრობს. ტეტუმზე ნაწილობრივ გავლენა იქონია ევროპულმა ენება, განსაკუთრებით პორტუგალიურმა ენამ.
წერა-კითხვის დონე
2015 წლის მონაცემებით 15 წელს გადაცილებული მოსახლეობის 67.5%-მა იცის წერა-კითხვა. აღნიშნული მაჩვენებელი განსხვავდება სქესის მიხედვით: მამაკაცებისთვის 71.5%-ს უტოლდება, ხოლო ქალებისთვის ― 63.4%-ს.
დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ აღმოსავლეთ ტიმორში წერა-კითხვის დონე მამაკაცებისთვის 46%-ს, ხოლო ქალებისთვის 55%-ს უდრიდა. მოსახლეობის თითქმის 18%-ს ჰქონდა უმაღლესი განათლება, ხოლო მათგან 1.4%-ს აკადემიური ხარისხი ან მასთან გათანაბრებული უმაღლესი განათლება. თითქმის ყველა მათგანი ურბანულ ტერიტორიებზე სახლობდა, მეტწილად დილში. განათლების სერვისების გაუმჯობესებას ხელს უშლის განათლებული და კვალიფიციური პედაგოგების ნაკლებობა. შობადობის მაღალი კოეფიციენტი მთავრობას საგანმანათლებლო ბიუჯეტის გაზრდას აიძულებს. ქვეყანას საგანმანათლებლო სისტემის გამართვაში, პედაგოგთა მომზადებასა და სკოლების რეაბილიტაციაში გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია უჭერს მხარს.
განათლება
2010 წელს აღმოსავლეთ ტიმორელთა ზრდასრული მოსახლეობის 58.3%-ს შეეზლო წერა-კითხვა. აღნიშნული მაჩვენებელი 2001 წელს 37.6%-ს უდრიდა. პორტუგალიელთა მმართველობის დასასრულს წერა-კითხვის დონის მაჩვენებელი მხოლოდ 5%-ს შეადგენდა. 2021 წლისთვის ზრდასრულდა 68%-მა იცის წერა-კითხვა, ხოლო 15-24 წლის ასაკობრივ ჯგუფში მოსახლეობის 84%-მა. სკოლაში უფრო მეტი გოგონა სწავლობს, ვიდრე ბიჭი. დაწყებითი სკოლები მთელი ქვეყნის მასშტაბით ფუნქციონირებს, თუმცა სასწავლო მასალისა და მასწავლებელთა მომზადების ხარისხი არც თუ ისე მაღალია. საშუალო სკოლების რაოდენობა შეზღუდულია და მეტწილად მუნიციპალურ დედაქალაქებში მდებარეობს. განათლებაზე სახელმწიფო ბიუჯეტის 10% მოდის.
2016 წლისთვის 15-49 წლის ასაკობრივი ჯგუფის ქალთა 22%ს და ამავე ჯგუფის მამაკაცთა 19%-ს არ ჰქონდა განათლება მიღებული. ქალთა 15%-ს და მამაკაცთა 18%-ს დაწყებითი, ხოლო ქალთა 52%-ს და მამაკაცთა 51%-ს საშუალო, ქალების 11%-ს და მამაკაცთა 12%-ს უმაღლესი განათლება ჰქონდა მიღებული. წერა-კითხვის ცოდნის დონე ქალებისთვის 75%-ს, ხოლო მამაკაცებისთვის 82%-ს უდრიდა.
ქვეყნის მთავარი უნივერსიტეტი აღმოსავლეთ ტიმორის ეროვნული უნივერსიტეტია. ფუნქციონირებს ოთხი კოლეჯი.
სქოლიო
კატეგორია:აღმოსავლეთ ტიმორის დემოგრაფია
ატმოსფერული ელექტრობა
ლიტერატურა
კატეგორია:ატმოსფერო კატეგორია:მეტეოროლოგია კატეგორია:გეოფიზიკა
შანშე მხარგრძელი
შანშე (შაჰანშა) მხარგრძელი, (გ. 1261) — XIII საუკუნის ქართველი დიდებული, მანდატურთუხუცესი, გავლენიანი სახელმწიფო მოღვაწე. ამირსპასალარ-მანდატურთუხუცესის ზაქარიას ძე.
მხარგრძელის ნათლობის სახელი იყო სარგისი, შემდეგ ანისის მფლობელის ტიტულის შაჰანშა იქცა მის საკუთარ სახელად (ანისიც და ეს ტიტულიც მემკვიდრეობით მიიღო მამისაგან). მამის გარდაცვალების შემდეგ 5 წლის მხარგრძელი იშვილა ბიძამ - ივანე ათაბაგმა, რომელმაც იგი ქალკედონურ სარწმინოებაზე მოაქცია. სრულასაკოვნების მიღწევის შემდეგ მხარგრძელი მანდატურთუხუცესი გახდა (ამირსპასალარის სახელო კი დროებით ივანეს სახლში გადავიდა).
მხარგრძელი დიდი მემამულე იყო საფრანგეთის მეფის ლუი IX-ის ემისარი მონღოლთა ყაენთან - რუბრიკი, რომელსაც მხარგრძელის მონღოლთა ყაენთან - რუბრუკი, რომელსაც მხარგრძელის მამულში გაუვლია, ახასიათებს მას როგორც 15 ქალაქის მფლობელ ძლიერ ფეოდალს.
მონღოლთა შემოჭრის დროს მხარგრძელმა თავი შეაფარა აჭარას, ხოლო შემდეგ დაუზავდა მტერს და დაიმტკიცა მისგან თავისი სამფლობელოები. რუსუდანმა მხარგრძელი გაგზავნა მონღოლებთან დასაზავებლად. მონღოლებთან შესარიგებლად იმერეთიდან აღმოსავლეთ საქართველოში გადმოსულ რუსუდანსა და მის ძეს დავითს სხვა დიდებულებთან ერთად შანშეც შეეგება. საქართველოს დუმნებად დაყოფის შემდეგ მონღოლებმა მხარგრძელი დანიშნეს ერთ-ერთი დუმნის მეთაურად, დაუქვემდებარეს მას მისი და ავაგ მხარგრძელის მამული. უმეფობის ხანაში (1245-1247) შანშე დაუპირისპირდა ეგარსლან ბაკურციხელს, რომელმაც ხელთ იგდო ძალაუფლება, მონაწილეობდა დავით გიორგის ძის (შემდეგში დავით VII ულუ) და რუმიდან საქართველოში ჩამოყვანაში. შანშეს ვაჟი ამირსპასალარი ზაქარია მონღოლებმა სიკვდილით დასაჯეს. ეს ვერ გადაიტანა მხარგრძელმა და იმავე წელს გარდაიცვალა. დაკრძალეს მის საგვარეულო მონასტერში - ქობერში.
გენეალოგიური ხე
მხარგრძელთა გენეალოგია
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი დიდი ფეოდალები კატეგორია:გარდაცვლილი 1261
ელენე ბატონიშვილი
ბატონიშვილი ელენე ბაგრატიონი (დ. 1753 — გ. 17 ივნისი, 1786) — მეფე ერეკლე II-ისა და დარეჯან დედოფლის ასული.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1753 კატეგორია:გარდაცვლილი 17 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1786 კატეგორია:ქართლ-კახეთის სამეფოს ბაგრატიონები კატეგორია:მშობიარობის დროს გარდაცვლილები
იონოსფეროს ფიზიკა
იონოსფეროს ფიზიკა — ატმოსფეროს ფიზიკის დარგი, შეისწავლის 60 - 80 კმ ზევით გაიშვიათებული ატმოსფეროს შრეებს, რომლებიც იონიზებულნი არიან მზის მოკლეტალღიანი რადიაციის გავლის შედეგად. ამ შესწავლას დიდი მნიშვნელობა აქვს რადიოტალღების სივრცეში გავრცელების პროცესების პროგნოზირებისა და კოსმოსური კვლევის განვითარებისათვის.
ლიტერატურა
კატეგორია:გეოფიზიკა
ქვაქვეშიასებრნი
ქვაქვეშიასებრნი (Cottidae) — თევზების ოჯახი სკორპენისნაირთა რიგისა. მათი სხეულის სიგრძეა 5–6-დან 90 სმ-მდე; შეფერილი არიან მორუხო-მწვანედ ან კაშკაშა ფერებში, თეთრი, ყვითელი, ნარინჯისფერი, წითელი ან შავი ლაქებითა და ზოლებით. სხეული ჩვეულებრივ შიშველი ან ნაწილობრივ დაფარულია ძვლოვანი ფირფიტებითა და ეკლებით. აქვთ დიდი და გაბრტყელებული თავი, ზოგჯერ ეკლებით; დიდი პირი, რომელიც ხშირად დინგის წვერზეა განლაგებული; ყბებზე — კბილები. ზურგის წინა ფარფლი უკანაზე პატარაა; მუცლის ფარფლში ერთი ეკლიანი სხივია. მკერდის დიდი მარაოსებრი ფარფლების ქვედა სხივები გამსხვილებული და დამოკლებული; მათი საშუალებით თევზებს შეუძლიათ ფსკერის გრუნტზე ნელა გადაადგილება. კუდის ფარფლის სხივები დატოტვილია. საცურავი ბუშტი არ აქვთ.
ბინადრობენ მტკნარ წყალსატევებში (ყვითელფარფლა, ქვაქვეშია და განიერშუბლები), ატლანტისა და წყნარი ოკეანეების ჩრდილოეთ ნაწილებში, ასევე ჩრდილოეთის ყინულოვან ოკეანეში; 1 სახეობა — ახალი ზელანდიის ნაპირებთანაც. ცნობილია ქვაქვეშიასებრთა დაახლოებით 300-მდე სახეობა. ზღვის ქვაქვეშიათა წარმომადგენელია ევროპული ქვაქვეშია (Myoxocephalus scorpius). დედალი ქვიშიან ფსკერზე ყრის ქვირითს, რომელსაც იცავს მამალი. მტკნარ წყლებში ბინადართა წარმომადგენელია ჩვეულებრივი ქვაქვეშია ანუ ფართოშუბლა (Cottus gobio), რომელიც გავრცელებულია ევროპის მდინარეებსა და ტბებში. ხშირ შემთხვევაში პატარა ზომისა არიან (ძირითადად 10 სმ-მდე).
იკვებებიან ფსკერის უხერხემლოებითა და თევზით (შეუძლიათ თავისი ზომის მსხვერპლის გადაყლაპვა); მრავალი სახეობა ჩასაფრებით ნადირობს და დიდად არ მოძრაობს. სარეწაო მნიშვნელობა აქვს მუზარადოსნებს, Myoxocephalus-ის გვარის თევზებს.
გვარები
მინი|[[Chitonotus pugetensis]] მინი|[[Artedius corallinus]] მინი|[[Myoxocephalus scorpius]] ოჯახში შედის შემდეგი გვარები:
სქოლიო
*
ლა-ფავა
ლა-ფავა (La Fava) — მთა ბერნის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ვალეს კანტონში, დიალბერეტის მთასა და მდინარე რონის ხეობას შორის.
ინტერნეტ-რესურსები
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ალექსანდრა ექსტერი
ალექსანდრა ალექსანდროვნა ექსტერი (ქალიშვილობაში გრიგოროვიჩი; ასევე ცნობილი როგორც ალექსანდრე ექსტერი; Алекса́ндра Алекса́ндровна Эксте́р; უკრ: Олекса́ндра Олекса́ндрівна Е́кстер; დ. 18 იანვარი, 1882 — 17 მარტი, 1949) — უკრაინელი, რუსი და ფრანგი მხატვარი-ავანგარდისტი (კუბისტი, ფუტირისტი, სუპრემატისტი), გრაფიკოსი, თეატრისა და კინოს მხატვარი და დიზაინერი, უკრაინული და რუსული ავანგარდიზმის წარმომადგენელი და არტ-დეკოს სტილის ერთ-ერთი დამფუძნებელი.
ბავშვობა
ალექსანდრა ალექსანდროვნა გრიგოროვიჩი 1882 წლის 18 იანვარს ბელოსტოკში, გროდნოს გუბერნიაში (რუსეთის იმპერია, დღევანდელი პოლონეთი) მდიდარ ბელორუსულ ოჯახში დაიბადა. მამამისი, ალექსანდრე გრიგოროვიჩი მდიდარი ბელორუსი ბიზნესმენი, ხოლო დედა წარმოშობით ბერძენი იყო. ალექსანდრა ექსტერმა ჩინებული კერძო განათლება მიიღო, სწავლობდა ენებს, მუსიკას, ხელოვნებას და ხატვის კერძო გაკვეთილებზე დადიოდა. მალე ოჯახი კიევში გადავიდა საცხოვრებლად, სადაც ასიამ, როგორც მას მეგობრები ეძადნენ, წმინდა ოლგას კიევის გიმნაზიასა და კიევის სამხატვრო სკოლაში გააგრძელა სწავლა. აქ იგი ალექსანდრე ბოგომაზოვთან და ალექსანდრე არქიპენკოსთან ერთად სწავლობდა. მის მასწავლებლებს შორის იყო მიკოლა პიმონენკოც. ალექსანდრამ კიევის სამხატვრო სკოლა 1906 წელს დაამთავრა.
ქორწინება
1908 წელს ალექსანდრა გრიგოროვიჩი წარმატებულ კიეველ იურისტზე, ნიკოლაი ევგენიევიჩ ექსტერზე დაქორწინდა. ექსტერები კიევის კულტურულ და ინტელექტუალურ ელიტას მიეკუთვნებოდნენ. ალექსანდრამ ქმართან ერთად რამდენიმე თვე პარიზში გაატარა, სადაც იგი გრანდ-შომერის აკადემიაში სწავლობდა. 1908-1924 წლებში დროგამოშვებით ცხოვრობდა კიევში, სანქტ-პეტერბურგში, ოდესაში, პარიზში, რომსა და მოსკოვში.
პარიზი
პარიზში ყოფნისას ალექსანდრა ექსტერი პაბლო პიკასოსა და ჟორჟ ბრაკს შეხვდა, რომელმაც იგი გერტრუდა სტეინს გააცნო.
1912 ოქტომბერში ალექსანდრა დ'ექსტერის სახელით ჟან მეტცენჟესთან, ალბერ გლეზთან, მარსელ დიუშანთან და სხვებთან ერთად მან ექვსი ნამუშევარი გამოფინა ოქროს სექციის (Section d'Or) სალონში. 1914 წელს ალექსანდრა ექსტერმა კაზიმირ მალევიჩთან, ალექსანდრე არქიპენკოსთან, ვადიმ მელერთან, სონია დელონესა და სხვა ფრანგ და რუს ხელოვანებთან ერთად დამოუკიდებელთა სალონის გამოფენაში მიიღო მონაწილეობა. იმავე წელს არქიპენკოსთან, ოლგა როზანოვასა და სხვებთან ერთად რომში გამართულ საერთაშორისო ფუტურისტულ გამოფენაში მონაწილეობდა. 1915 წელს იგი ავანგარდისტ ხელოვანთა ჯგუფ „სუპრემუსს“ (Супремус) შეუერთდა.
ემიგრაცია
1924 წელს ალექსანდრა ექსტერი და მისი ქმარი საფრანგეთში ემიგრაციაში წავიდნენ და პარიზში დასახლდნენ. ექსტერი Academie Moderne-ის პროფესორი გახდა. 1926-1930 წლებში იგი ფერნან ლეჟეს თანამედროვე ხელოვნების აკადემიაში ასწავლიდა. 1933 წლიდან ექსტერმა ქაღალდზე გუაშით ხატვა დაიწყო. ეს ნამუშევრები სიცოცხლის ბოლო პერიოდის მნიშვნელოვანი ნაშრომებია. „კალიმაქეს“ მანუსკრიპტი (დაახ. 1939 წ.) მის შედევრად მიიჩნევა. 1936 წელს მონაწილეობა მიიღო ნიუ-იორკში გამარტულ კუბიზმისა და აბსტრაქტული ხელოვნების გამოფენაში, რის შემდეგაც პრაღასა და პარიზში სოლო გამოფენები მოაწყო. 1936 წლიდან გარდაცვალებამდე საგამომცემლო კომპანია Flammarion-ისთვის წიგნის ილუსტრატორად მუშაობდა. სიცოცხლის ბოლო წლებში მისი რეპუტაცია მკვეთრად გაიზარდა. ალექსანდრა ექსტერი 1949 წლის 17 მარტს ფონტენე-ო-როზიში გარდაიცვალა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 18 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1882 კატეგორია:გარდაცვლილი 17 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1949 კატეგორია:XX საუკუნის რუსი მხატვრები კატეგორია:XX საუკუნის ფრანგი მხატვრები კატეგორია:უკრაინელი მხატვრები კატეგორია:მოდერნისტი მხატვრები კატეგორია:აბსტრაქციონისტი მხატვრები კატეგორია:მოდერნისტული თეატრი კატეგორია:რუსი ქალი მხატვრები კატეგორია:უკრაინული ფუტურიზმი
მეორე იტკულოვო
მეორე იტკულოვო (2-се Эткол) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბაიმაკის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 853 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბაიმაკიდან დაშორებულია 37 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია სიბაი, რომელიც დაშორებულია 84 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (99 %).
სქოლიო
კატეგორია:ბაიმაკის რაიონის სოფლები
ცანა
ცანა — ნასოფლარი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ლენტეხის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ზესხო, ყორულდაში). მდებარეობს მდინარე ცხენისწყლის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1800 მეტრი, ლენტეხიდან 56 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში არავინ ცხოვრობს.
სქოლიო
კატეგორია:ლენტეხის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
ბურაუენი
ბურაუენი (ოფიციალურად ბურაუენის მუნიციპალიტეტი;Lungsod sa Burauen; Bayan ng Burauen) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი ლეიტეს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 52 511 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 77 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ლეიტეს პროვინციის მუნიციპალიტეტები
ხიდისყური (კასპის მუნიციპალიტეტი)
ხიდისყური — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის კასპის მუნიციპალიტეტში, აღაიანის თემში. მდებარეობს მდინარე ქსნის მარჯვენა მხარეზე. ზღვის დონიდან 550 მეტრზე, კასპიდან დაშორებულია 27 კილომეტრით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 652 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის სოფლები
სინოპტიკური მეტეოროლოგია
სინოპტიკური მეტეოროლოგია — ატმოსფეროს ფიზიკის დარგი, იკვლევს ჰაერის მასების და მათთან მჭიდროდ დაკავშირებული ციკლონებისა და ანტიციკლონების წარმოქმნას, გადაადგილებას და ევოლუციას, რის საფუძველზეც დგება ამინდის მოკლე და გრძელვადიანი პროგნოზი.
ლიტერატურა
კატეგორია:მეტეოროლოგია კატეგორია:გეოფიზიკა
დორი (აზლეცკოეს სასოფლო დასახლება)
დორი (Дор) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის აზლეცკოეს სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 14 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
მოჩვენებისებრნი
მოჩვენებისებრნი, ჩხირულები (Phasmoptera), მწერების რიგი. აქვთ წაგრძელებული ან ბრტყელი სხეული, რომლის სიგრძე 30-35 სმ აღწევს. არასრული გარდაქცევის მწერებია. ფრთები არ გააჩნიათ. გვხვდებიან ბალახოვან მცენარეებზე, ხეებსა და ბუჩქებზე. რიგში 2500-მდე სახეობაა, ძირითადად გავრცელებულია ტროპიკებში, აქედან 6 (გვარი Ramulus) გვხვდება ამიერკავკასიაში, შუა აზიაში, სამხრეთ ყაზახეთში, ერთი — შორეულ აღმოსავლეთში. მოჩვენებისებრნი მცენარეული საკვებით იკვებებიან. ზოგი მავნებელია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მწერები
ელიოდორო-კამაჩოს პროვინცია
ელიოდორო-კამაჩო — პროვინცია ბოლივიაში, ლა-პასის დეპარტამენტში. მისი ფართობი 2 080 კმ²-ია. მდებარეობს ტიტიკაკას ტბის ჩრდილო-აღმოსავლეთ სანაპიროზე. აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება პერუ. სახელი ეწოდა ბოლივიელი პოლიტიკოსის, ელიოდორო კამაჩოს პატივსაცემად.