cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ჩრდილოური სადა ვეშაპი
1935 წელს ერთა ლიგამ ყველა სადა ვეშაპზე ნადირობა აკრძალა. დღეისათვის ჩრდილოური სადა ვეშაპი გადაშენების კრიტიკული საფრთხის ქვეშ იმყოფება. მიუხედავად იმისა, რომ 1990–2010 წლებში მისი პოპულაციის რაოდენობა 270-დან 483-მდე გაიზარდა, მათ რიცხოვნობა თანამედროვე პერიოდში მაინც მცირდება გემებთან შეტაკებისა და თევზსაჭერ ბადეებში გაბმის გამო.
Cephalotes emeryi
Cephalotes emeryi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cephalotes-ის გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ლეოპოლდ I
ლეოპოლდ I (Leopold I) შეიძლება ნიშნავდეს:
ერი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ერი შეიძლება აღნიშნავდეს:
The A–Z of Queen, Volume 1
The A–Z of Queen, Volume 1 — ინგლისური როკ ჯგუფ Queen-ის სიმღერების 2007 წლის კრებული. იგი წარმოადგენს 2 დისკიან გამოცემას, რომელიც მხოლოდ ქსელებში Wal-Mart და Amazon.com ვრცელდებოდა. მეორე დისკი წარმოადგენს DVD ჩანაწერს. ვიდეორგოლებს შორის არის პოლ როჯერსის გამოსვლები ჯგუფთან, პროექტის Queen + Paul Rodgers (2005) ფარგლებში.
სქოლიო
კატეგორია:2007 წლის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:Queen-ის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:Hollywood Records-ის კომპილაციური ალბომები
სან-მილიანი
სან-მილიანი (San Millán, Donemiliaga) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ბასკეთის ავტონომიური გაერთიანების ალავის პროვინციის კუადრილია-დე-სალვატიერის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 85,41 კმ². მოსახლეობა — 706 კაცი (2020 წ.).
პიროვნული მახასიათებლების დიდი ხუთეული
პიროვნული მახასიათებლების დიდი ხუთეული (Big five personality traits) — პიროვნული მახასიათებლების ტაქსონომია ან დაჯგუფება,<ref name="Rothmann" /> რომელიც ფსიქოლოგიური თვისებების თეორიაში განვითარდა 1980-იანი წლებიდან. ეს ფაქტორული ანალიზი (სტატისტიკური ტექნიკა) შეყვანილია პიროვნების ტესტის მონაცემებში და ტესტი აჩვენებს სემანტიკურ ასოციაციებს: გარკვეულ სიტყვებს, რომლებიც აღწერს პიროვნების სხვადასხვა ასპექტს. მაგალითად, ადამიანს, რომელიც ამ ანალიზის მიხედვით კლასიფიცირდება, როგორც „კეთილსინდისიერი“, ჩვენ აღვწერთ როგორც პასუხისმგებლიანს და ორგანიზებულს. ასეთი ასოციაციები გვთავაზობენ ხუთ ფართო განზომილებას, რომლებიც გამოიყენება ადამიანის პიროვნების, ტემპერამენტის და ფსიქიკის აღსაწერად.
თეორიაში მოცემულია ხუთი ფაქტორი:
2010-იან წლებში, პიროვნების ანალიზის უფრო დეტალურმა და სრულყოფილმა ვერსიამ დაიწყო ჩამოყალიბება. ხუთი მახასიათებელი ზედმეტად ფართოა ერთი ტერმინით აკურატულად აღსაწერად. გარდა ამისა, ფაქტორული სტრუქტურა განსხვავდება კულტურულ, ენობრივ და ეთნიკურ ჯგუფებს შორის, რაც საჭიროს ხდის სრული კვლევითი ფაქტორული ანალიზის ჩატარებას ყველა განსხვავებული პოპულაციისთვის.
ტყუპების შესწავლამ და სხვა კვლევებმა აჩვენეს, რომ ინდივიდებს შორის ვარიაციის ნაწილი დამოკიდებულია გენეტიკაზე, ნაწილი კი გარემოზე. კვლევის თანახმად კეთილსინდისიერება, ექსტრავერსია, გამოცდილებისადმი გახსნილობა და ნეიროტიზმი შედარებით სტაბილურია ახალგაზრდობიდან სიბერემდე.
განვითარება
სააწყისი მოდელი 1961 წელს ერნესტ ტიუპსმა და რეიმონდ კრისტალმა განავითარა, მაგრამ განვითარებულმა მოდელმა აკადემიურ აუდიტორიას 1980-იანებამდე ვერ მიაღწია. 1990 წელს, ჯ.მ. დიგმანმა განავითარა საკუთარი ხუთ ფაქტორიანი მოდელი, რომელიც ლუის რ. გოლდბერგი|გოლდბერგმა მაქსიმალურად განავრცო. აღმოჩნდა, რომ ეს ხუთი ყოვლისმომცველი ფაქტორი შეიცავს ყველაზე ცნობილ პიროვნულ მახასიათებლებს და ივარაუდება, რომ წარმოადგენს ყველა პიროვნული მახასიათებლის ძირითად სტრუქტურას.
მკვლევარების მინიმუმ ოთხმა ჯგუფმა ათწლეულების განმავლობაში დამოუკიდებლად იმუშავა ლექსიკურ ჰიპოთეზაზე პიროვნების თეორიაში. ყველა მათგანი აიდენტიფიცირებდა ერთსა და იმავე ხუთ ფაქტორს: პირველები იყვნენ ტიუპსი და კრისტალი, შემდეგ გოლდბერგი ორეგონის კვლევით ინსტიტუტში,    კეტელი ილინოისის უნივერსიტეტში,   და კოსტა და მაკკრეი. მკვლევარების ამ ოთხმა ჯგუფმა ხუთი ფაქტორის საპოვნელად განსხვავებული მეთოდები გამოიყენეს, ასე რომ, ხუთი ფაქტორის თითოეულ დაჯგუფებას განსხვავებული სახელები და განმარტებები აქვთ. თუმცა, ყველა მათგანი ძალიან ინტერ–კოლერილებული და ფაქტორ–ანალიტიკურად მსგავსი აღმოჩნდა. კვლევებმა აჩვენეს, რომ დიდი ხუთეული ქმედებების პროგნოზირებისა და ახსნისთვის არაა ისე გამოსადეგი, როგორც სხვა ფსიქოლოგიური ასპექტების და პირველადი მახასიათებლების უმეტესობა.
ხუთი მახასიათებლიდან თითოეული შეიცავს ორ განსხვავებულ, თუმცა კორელირებულ ასპექტს, რომლებიც პიროვნების დონეს, ხუთ ფაქტორთან შედარებით უფრო ღრმად ასახავენ, თუმცა ეს ასპექტები მაინც ზედაპირულია, იმ სხვა ასპექტურ საზომებთან, რომელთაც ხუთეულის მოდელი შეიცავს. ეს ასპექტებია: ნეიროტიზმი–არასტაბილურობა და დანებებადობა; ექსტრავერსია–ენთუზიაზმი და თავდაჯერებულობა; გამოცდილებისადმი გახსნილობა–ინტელექტი და გახსნილობა; კეთილსინდისიერება–შრომისმოყვარეობა და მოწესრიგებულობა; დათანხმებადობა–თანაგრძნობა და თავაზიანობა. ადამიანები, რომლებიც მკვეთრად არ გამოხატავენ ჩამოთლილთაგან რომელიმე მახასიათებლის მეტობას ან ნაკლებობას, ითვლებიან ადაპტირებად, ზომიერ და გონივრულ პიროვნებებად, თუმცა ზოგი მათ აღიქვამს, როგორც უპრინციპო, შეუცნობელი და ჩამოუყალიბებელ ინდივიდებს.
გამოცდილებისადმი გახსნილობა
გამოცდილებისადმი გახსნილობა ძირითადად არის ხელოვნების და ემოციების აღქმა, თავგადასავლების სიყვარული, უჩვეულო იდეების, წარმოსახვის უნარის, ცნობისმოყვარეობის და მრავალფეროვანი გამოცდილების ქონა. ხალხი, რომელიც გამოცდილებისადმი გახსნილია, არის ინტელექტუალურად ცნობისმოყვარე, გახსნილი ემოციების მიმართ, მგრძნობიარე სლამაზის მიმართ და ამოძრავებს ახალი რამის სწავლის და მცდელობის სურვილი. ისინი, ჩაკეტილ ხალხთან შედარებით უფრო კრეატიულები არიან და უკეთ ერკვევიან საკუთარ გრძნობებში. ასევე მათ შედარებით ხშირად აქვთ არატრადიციული, უჩვეულო რწმენა. ასეთი გახსნილობა ასევე აღიქმება როგორც არაპროგნოზირებადობა ან კონცენტრაციის ნაკლებობა, გამოცდილებისადმი გახსნილი ხალხი უფრო ხშირად ერთვება სარისკო საქმეში. მეტიც, ასეთი ხალხი თვითაქტუალიზაციას ახდენს ინტენსიური, ეიფორიული გამოცდილებების ძებნით. ისინი კი, ვისაც დაბალი გამოცდილებისადმი გახსნილობა აქვთ, უპირატესობას ანიჭებენ ნებისყოფას, მათ ახასიათებენ, როგორც პრაგმატული და მონაცემებზე ორიენტირებული – ხანდახან როგორც დოგმატური და გონება ჩლუნგიც კი. ამ მახასიათებლის ინტერპრეტაცია და კონცეპტუალიზაცია უთანხმოებას იწვევს, რადგან მას არ აქვს ბიოლოგიური მხარდაჭერა. სხვა ოთხი მახასიათებლისგან განსხვავებით, გამოცდილებისადმი გახსნილობა არ ასოცირდება თავის ტვინის რომელიმე უბანთან.
კეთილსინდისიერება
კეთილსინდისიერება არის თვითდისციპლინის გამოხატულება, პასუხისმგებლიანობა და წარმატებისკენ სწრაფვა. ეს ფაქტორი დაკავშირებულია იმასთან, თუ როგორ აკონტროლებს, არეგულირებს და მომართავს ადამიანი საკუთარ იმპულსებს. მაღალი კეთილსინდისიერება ასოცირდება სიჯიუტესთან და ფოკუსირებასთან. დაბალი კეთილსინდისიერება კი „მოქნილობასთან“ და სპონტანურობასთან, მაგრამ შეიძლება აღქმული იქნას, როგორც დაუდევრობა და არასანდოობა. კეთილსინდისიერი ხალხი ამჯობინებს გეგმირებას, სპონტანური ქმედებების მაგივრად. საშუალოდ კეთილსინდისიერება იმატებს ახალგაზრდებში და იკლებს ასაკის მატებასთან ერთად.
ექსტრავერსია
ექსტრავერსია ხასიათდება აქტივობების სიმრავლით (და არა სიღრმით), გარეგანი აქტივობებისგან დადებითი ემოციების და ენერგიის მიღებით. ეს მახასიათებელი გარე სამყაროსთან გამოხატული ჩართულობით გამოირჩევა. ექსტრავერტებს სიამოვნებთ ხალხთან ინტერაქცია და ხასიათდებიან როგორც ყოველთვის ენერგიულები. ისინი არიან ენთუზიაზმით სავსე და მოქმედებაზე ორიენტირებული ინდივიდები. ისინი იჩენენ მაღალ ჯგუფურ ხილვადობას, მოსწონთ ლაპარაკი და საკუთარი აზრის დაფიქსირება. ექსტრავერტები, ინტროვერტებისგან განსხვავებით ხშირად დომინირებენ სოციალურ გარემოში.
ინტროვერტები არ გამოირჩევიან სოციალური ჩართულობით და აქვთ უფრო ცოტა ენერგია, ვიდრე ექსტრავერტებს. ინტროვერტები არიან ჩუმი, გაწონასწორებული და ნაკლებად ჩართული სოციალურ სამყაროში. მათი სოციალური ჩართულობის ნაკლებობა არ უნდა მივაწეროთ სიმორცხვეს ან დეპრესიას; ისინი სოციალური სამყაროსგან უფრო დამოუკიდებლები არიან ვიდრე ექსტრავერტები. ინტროვერტებს, ექსტრავერტებთან შედარებით ნაკლები სტიმულაცია და მეტი დრო სჭირდებათ მარტოობისთვის. ეს იმას არ ნიშნავს, რომ ისინი არიან არამეგობრული ან ანტისოციალური; ისინი უბრალოდ რეზერვირებულნი არიან სოციალურ სიტუაციებში.
უმეტესობა, ინტროვერტისა და ექსტრავერტის კომბინაციაა, ჰანს აიზენკმა შექმნა მოდელი ნევროლოგიური განსხვავებების შესახებ, რომლებიც ამ მახასიათებლებს განაპირობებენ.
დათანხმებადობა
დათანხმებადობა ნიშნავს ზოგად ზრუნვას სოციალურ ჰარმონიაზე. დათანხმებადი ინდივიდებისთვის მნიშვნელოვანია შეეწყონ სხვებს. ისინის ძირითადად ყურადღებიანები, კეთილები, ხელგაშლილები, მიმნდობები და სანდოები არიან. მათ შეუძლიათ სხვისთვის საკუთარი ინტერესები დათმონ. ასეთი ხალხი ასევე ოპტიმისტურად უყურებს ადამიანურ ბუნებას.
არადათანხმებადი ინდივიდები, საკუთარ ინტერესებს სხვებთან შეწყობაზე უფრო მაღლა აყენებენ. ისინი ნაკლებად ზრუნავენ სხვების კარგად ყოფნაზე და იშვიათად აცნობენ სხვებს საკუთარ თავს. ხანდახან, მათი სკეპტიციზმის გამო სხვების მოტივების მიმართ ისინი არამეგობრულები და არაკოოპერატიულები არიან. დაბალი დათანხმებადობის მქონე პიროვნებები კონკურენტუნარიანები და გამომწვევები არიან, ამის გამო ზოგი მათ აღიქვამს, როგორც აგრესიულ, ან არასანდო ხალხს.
რადგან დათანხმებადობა სოციალური მახასიათებელია, კვლევის თანახმად, ის დადებითად კორელირებს ინდივიდის ურთიერთობის ხარისხთან მისი გუნდის წევრებთან. ეს მახასიათებელი, ასევე დადებით გავლენას ახდენს ტრანსფორმაციული ლიდერობის უნარებზე. კვლევაში მონაწილეობდა 169 სხვადასხვა პროფესიის მაღალი თანამდებობის პირი, მათ უნდა გაეკეთებინათ პიროვნული ტესტები და ისინი უნდა შეეფასებინა მათ ქვეშევრდომებს უშუალო ზედამხედველობის ქვეშ. მაღალი დათანხმებადობის მქონე უფროსები, დახასიათდნენ როგორც ტრანსფორმაციულები და არა ტრანზაქციულები. გავლენა არც ისე დიდი ყოფილა (r=0.32, β=0.28, p<0.01), თუმცა მაინც უდიდესი იყო ხუთეულიდან. თუმცა, იმავე კვლევას, არ უჩვენებია არანაირი კავშირი ლიდერობის ეფექტურობასთან.
ზემოთხსენებულის საპირისპიროდ, დათანხმებადობას უარყოფითი გავლენა აღმოაჩნდა ტრანზაქციულ ლიდერობასთან სამხედრო სფეროში. კვლევამ, რომელიც ჩატარდა აზიურ სამხედრო დანაყოფებში აჩვენა, რომ ლიდერები მაღალი დათანხმებადობის დონით, იღებენ დაბალ შეფასებას ტრანსფორმაციული ლიდერობის უნარებში. ასე რომ, ძირფესვიანი კვლევით, ორგანიზაციებს შეუძლიათ დაადგინონ ინდივიდის სამუშაო პოტენციალი მის პიროვნულ მახასიათებლებზე დაყრდნობით. მაგალითად, პოლ საკეტი და ფილიპ უოლმსლი საკუთარ სტატიაში „რომელი პიროვნული ატრიბუტებია ყველაზე მნიშვნელოვანი სამუშაოდ?“, ამბობენ, რომ კეთილსინდისიერება და დათანხმდებადობა „მნიშვნელოვანია წარმატებისთვის ბევრ სხვადასხვა დარგში.“
ნეიროტიზმი
ნეიროტიზმი არის მიდრეკილება ნეგატიური ემოციების განცდისკენ, როგორებიცაა ბრაზი, შფოთვა და დეპრესია. ხშირად მოიხსენიება როგორც ემოციური არასტაბილურობა, ხოლო დაბალი ნეიროტიზმი მოიხსენება როგორც ემოციური სტაბილურობა. ჰანს აიზენკის (1967) პიროვნების თეორიის თანახმად, ნეიროტიზმი დაკავშირებულია სტრესის ან ავერსიული სტიმულისადმი დაბალ ტოლერანტობასთან. ნეიროტიზმი არის კლასიკური ტემპერამენტული მახასიათებელი, რომელიც ათწლეულების განმავლობაში იყო შესწავლილი ტემპერამენტის კვლევაში, სანამ გახდებოდა დიდი ხუთეულის წევრი. მაღალი ნეიროტიზმის მქონე ადამიანები ემოციურად რეაქტიულები და დაუცველები არიან სტრესის მიმართ. ისინი ხშირად, ჩვეულებრივ სიტუაციებს აღიქვამენ, როგორც საშიშროებებს და ურთულდებათ მცირე იმედგაცრუებასთან გამკლავება. ისინი ასევე გულუბრყვილოდ გამოხატავენ ემოციებს. მათი ნეგატიური ემოციური რეაქციები, როგორც წესი, გრძელდება უჩვეულოდ დიდი ხნის განმავლობაში, რაც იმას ნიშნავს, რომ ისინი ხშირად არიან ცუდ ხასიათზე. ნეიროტიზმი კავშირშია სამუშაოს მიმართ პესიმისტურ დამოკიდებულებასთან, რწმენასთან, რომ სამსახური ხელს უშლის ინდივიდის პერსონალური ურთიერთობების ჩამოყალიბებას და კავშირშია სამუშაოდან გამომდინარე ზეწოლისგან გამოწვეულ შფოთვასთან. ასევე, მაღალი ნეიროტიზმის მქონე ადამიანები იჩენენ კანის მაღალ გამტარუნარიანობას დაბალი ნეიროტიზმის მქონე ადამიანებთან შედარებით. ემოციური რეგულაციის ამ პრობლემებმა შეიძლება შეამციროს მაღალი ნეიროტიზმის მქონე პირის უნარი, იფიქროს საღად, მიიღოს გადაწყვეტილებები და ეფექტურად გაუმკლავდეს სტრესს. ცხოვრებისეული მიღწევებით უკმაყოფილება შეიძლება დაკავშირებული იყოს ნეიროტიზმის მაღალ დონესთან და კლინიკურ დეპრესიაში ჩავარდნის ალბათობის ზრდასთან. მეტიც, ინდივიდები ნეიროტიზმის დონით, უფრო ხშირად აწყდებიან ნეგატიურ მოვლენებს ცხოვრებაში, მაგრამ, ნეიროტიზმის დონე შეიძლება შეიცვალოს დადებითი ან უარყოფითი ცხოვრებისეული გამოცდილების საპასუხოდ. ასევე, ასეთი ინდივიდები გამოირჩევიან ცუდი მენტალური ჯანმრთელობით.
სკალის მეორე ბოლოში, დაბალი ნეიროტიზმის მქონე პირები უფრო იშვიათად ბრაზდებიან და არიან ნაკლებად ემოციურად რეაქტიულები. ისინი არიან მშვიდი, ემოციურად სტაბილური დაცთავისუფალი მუდმივი ნეგატიური გრძნობებისგან. ნეგატიური ემოციებისგან თავისუფლება არ ნიშნავს, რომ ისინი ბევრ დადებით ემოციას განიცდიან.
ნეიროტიზმი მსგავსია, თუმცა არაა იგივე, რაც ნევროზი ფროიდის გადმოსახედიდან. ზოგი ფსიქოლოგი ამჯობინებს მოიხსენიოსს ნეიროტიზმი როგორც ემოციური არასტაბილურობა, რათა განასხვავონ ის ტერმინიდან „ნევროტული“.
მახასიათებლების ადრეული კვლევა
ისტორიულად პიროვნული მახასიათებლების დიდი ხუთეულის (B5) ან ხუთ ფაქტორიანი მოდელის (FFM) წინამორბედი იყო ჰიპოკრატეს ტემპერამენტის ოთხი ტიპი: სანგვინიკური, ფლეგმატიკური, ქოლერიკული და მელანქოლიკური. სანგვინიკური ტიპი უკავშირდება ემოციურ სტაბილურობას და ექსტრავერსიას; ფლეგმატიკური ტიპი ასევე სტაბილურია, თუმცა ინტროვერტი; ქოლერიკული ტიპი ემოციურად არასტაბილური და ექსტრავერტია, ხოლო მელანქოლიკური არასტაბილური და ინტროვერტი.
1884 წელს, სერ ფრენსის გალტონი იყო პირველი, რომელმაც გამოიკვლია ჰიპოთეზა, რომ შესაძლებელია შეიქმნას ადამიანის პიროვნული თვისებების ყოვლისმომცველი ტაქსონომია: ლექსიკური ჰიპოთეზა. 1936 წელს, გორდონ ოლპორტმა და ს. ოდბერტმა სერ ფრენსის გალტონის ჰიპოთეზა პრაქტიკაში გამოიყენეს. მათ იმდროინდელი ლექსიკონებიდან ამოიღეს 4504 ზედსართავი სახელი, რომლებიც, მათი აზრით, აღწერს დაკვირვებად და შედარებით მუდმივ მახასიათებლებს. 1940 წელს, რეიმონდ კეტელმა დაახარისხა ზედსრთავი სახელები, სინონიმები მოაშორა და რაოდენობა 171-მდე ჩამოიყვანა. მან შექმნა თვითშეფასების ინსტრუმენტი პიროვნული მახასიათებლების კლასტერებისთვის, რომლებიც მან ზედსართავების კვლევისას აღმოაჩინა, რომელსაც უწოდა თექვსმეტი პიროვნული ფაქტორის კითხვარი.
1949 წელს ჩატარდა პიროვნების პირველი სისტემატური მულტივარიანტული კვლევა ჯოი პოლ გილფორდის მიერ. გილფორდმა გააანალიზა პიროვნების ათი ფაქტორი, რომელიც მან გაზომა გილფორდ-ციმერმანის ტემპერამენტული გამოკითხვით. ეს სკალები მოიცავდა ზოგად აქტივობას (ენერგია და უმოქმედობა); თავშეკავება (სერიოზულობა და იმპულსურობა); სითამამე (სოციალური სითამამე და მორჩილება); კომუნიკაბელურობა (სოციალური ინტერესი და სიმორცხვე); ემოციური სტაბილურობა (ხასიათის სტაბილურობა და არასტაბილურობა); ობიექტურობა (სქელკანიანი და ჰიპერმგრძნობიარე); მეგობრულობა (დათანხმებადობა და სიჯიუტე); გააზრებულობა (რეფლექტორული და გამოთიშული), პირადი ურთიერთობა (ტოლერანტობა და ჰიპერკრიტიკა); მასკულანურობა (სიმტკიცე და სიმპათეტურობა). ეს ეს მახასიათებლები რომლებიც ერთმანეთთან კორელირებდნენ მოგვიანებით გააანალიზეს გილფორდმა და სხვებმა და გადაანაწილეს სამ განზომილებაში: სოციალური აქტივობა (ზოგადი აქტივობა, აღმაფრენა, კომუნიკაბელურობა), ინტროვერსია-ექსტრავერსია (თავშეკავება, გააზრებულობა) და ემოციური ჯანმრთელობა (ემოციური სტაბილურობა, ობიექტურობა, კეთილგანწყობა, პირადი ურთიერთობები).
სქოლიო
კატეგორია:პიროვნული ხასიათი
ვიშკოვის რაიონი
ვიშკოვის რაიონი — რაიონი სამხრეთ მორავიის მხარეში, ჩეხეთში. რაიონის დედაქალაქია ქალაქი ვიშკოვი. რაიონის ფართობი შეადგენს 876,06 კმ²-ს. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს 86 763 ადამიანს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე კვადრატულ კილომეტრზე შეადგენს 99 ადამიანს.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ჩეხეთის რაიონები
ალეტესი
ალეტესი (ბერძნ. Ἀλήτης) — ჰერაკლეს შთამომავალი, მან დაიპყრო კორინთო და იქიდან განდევნა სიზიფოსის შთამომავლები. ალტესი ათენის დაპყრობასაც ცდილობდა, მაგრამ ვერ შესძლო ათენის მეფის — კოდროსის მიერ თავის მსხვერპლად შეწირვის გამო.
ალტესი ეგისთეს ძე
ეს ალტესი ეგისთეს ვაჟია. როდესაც ორესტე ტავრიდაში გაემგზავრა, მიკენის ტახტს ალეტესი დაეუფლა, მაგრამ შემდეგ ტახტი კვლავ ორესტემ დაიბრუნა. ალეტესის შესახებ ტრაგედია დაუწრია სოფოკლეს, რომელსაც ჩვენამდე არ მოუღწევია.
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
ქართული ტაძრები სომხეთში
ქართული ტაძრები სომხეთში — ჩრდილოეთ სომხეთი, იგივე ლორეს და ტავუშის პროვინციები, ისტორიული ქვემო ქართლის ნაწილს წარმოადგენს. ამ რეგიონში ერთმანეთის გვერდით გვხვდება როგორც ქართული მართლმადიდებლური, ასევე სომხური გრიგორიანული ტაძრები. განსაკუთრებით მრავლადაა აქ XII-XIII საუკუნეების ქართული ტაძრები. ისტორიულად, ოდითგანვე, სომხური მოსახლეობა ჩრდილოეთით მიიწევდა, რადგან სამხრეთიდან მოწოლილ მუსლიმანური ძალებისგან თავის დასაღწევად ჩრდილოეთს აფარებდნენ თავს. ეს ყველაზე მეტად გვიან შუა საუკუნეებში ხდებოდა და ლტოლვილი სომხები ძირითადად, დღევანდელი საქართველოს სამხრეთ რეგიონშიც, XVII საუკუნის მიწურულსა და XVIII საუკუნეში დასახლდნენ. მათი დიდი ნაკადი დასახლდა, ასევე, XIX საუკუნის 20-იანი წლების მიწურულს, როდესაც მათი დიდი ნაწილი თურქეთიდან გადაასახლა კავკასიის მთავარმართებელმა პასკევიჩმა. XX საუკუნის დასაწყისშიც სომეხთა დიდი ნაწილი გარბის თურქეთიდან და საქართველოს აფარებს თავს.
ქართული ეკლესია-მონასტრების კვალი ლორეში და ტავუშში არცთუ ცოტაა. მათი ზუსტი რიცხვი დაუზუსტებელია, რადგან ეს რეგიონი ჯერ ისევ არაა სათანადოდ შესწავლილი. ამ რეგიონში უამრავი მცირე ნანგრევია, რომლებსაც ქართული წარწერები აქვს შემორჩენილი. წარწერების ნაწილი ცნობილია, ზოგიერთი მათგანი სომხეთის მუზეუმებშია გადატანილი, მაგრამ დიდი ნაწილი ადგილზე უნდა იყოს შემორჩენილი.
ქვემოთ მოყვანილია დღემდე შემორჩენილი იმ ქართული ტაძრების, ეკლესია-მონასტრების სია, რომლებიც 1921 წელს საქართველოს გასაბჭოების შედეგად საზღვრების ცვლილებათა გამო სომხეთის ტერიტორიაზე მოხვდნენ:
ახტალა
ახტალა ერთ-ერთი ყველაზე დიდი ქართული სამონასტრო კომპლექსია დღევანდელი სომხეთის ტერიტორიაზე, სადაც შედის 4 ეკლესია, სატრაპეზო, ციხე-გალავანი და კოშკი. მონასტერი და მისი ღვთისმშობლის სახელობის მთავარი ტაძარი დაარსდა XIII საუკუნის დასაწყისში ივანე მხარგრძელის მიერ, რომელიც ამავე მონასტერშია დაკრძალული, მთავარი ტაძრის სამხრეთ დასავლეთიდან მიდგმულ ეკვდერში.
ინტერიერი თითქმის მთლიანად მოხატულია, კედლების მხატვრობას ქართული ასომთავრული წარწერები ამშვენებს. ინტერიერი, ერთი შეხედვით, თავისი მომეტებული ცისფერ-ლაჟვარდოვანი ფონებით, ძალიან მოგვაგონებს ყინწვისის ტაძრის ინტერიერს. ფრესკებზე, ჯერ კიდევ გასული საუკუნის 70-იანი წლების მიწურულს ჩატარდა საკონსერვაციო სამუშაოები, მაგარმ მოითხოვს ხელახალ რესტავრაციას. დაზიანებულია ტაძარში მდებარე საფლავის ქვები, რომელთაგან ყველას ქართული (ზოგიერთს ქართულ-რუსული) წარწერები ამშვენებს.
მონასტერი მეოცე საუკუნის დასაწყისამდე ფუნქციონირებდა. მეთვრამეტე საუკუნეში ერეკლე მეფემ ის ალავერდის სპილენძისა და ვერცხლის საბადოებზე სამუშაოდ ჩამოყვანილ ბერძნებს გადასცა, რაც იმას ნიშნავს, რომ ტაძარი კვლავ მართლმადიდებლური დარჩა. სამონასტრო კომპლექსის ჩრდილოეთით, სოფლის შუაგულში, მცირე ბორცვზე დგას ნათალი ქვით ნაგები, წმიდა გიორგის სახელობის პატარა, დარბაზული ეკლესია, რომლის დასავლეთ ფასადზე 10-სტრიქონიანი ქართული ასომთავრული წარწერაა, საიდანაც ვიგებთ, რომ ის ივანე მხარგრძელის შვილის, ავაგ ათაბაგის საწირველოა, რომელიც მეცამეტე საუკუნის 50-იან ელბში აუგია პეტრე წინამძღვარს. ამავე სოფელშია სამების ეკლესია – ორნავიანი ნაგებობა, რომელზეც მოსე კანდელაკის წარწერაა. ეს ეკლესიაც მეცამეტე საუკუნით თარიღდება. სამების ეკლესიის საკურთხეველი ქართული ჩუქურთმიანი ქვებითაა აგებული. დღესდღეობით არც ერთი მათგანი არ ფუნქციონირებს.
ქობაირი
მდებარეობს ქ. თუმანიანის მახლობლად, დებედას ხეობაში, მთის წვერზე. დაარსდა 1171 წელს, ტაშირ-ძორაგეტის მეფის, კვირიკე II-ს (1048-1049 – 1089 წლები) ასულის, მარიამის მიერ. ორი საუკუნის შემდეგ, ძლიერი მიწისვძრის შედეგად მნიშვნელოვნად დაინგრა. ცნობილია თავისი უნიკალური ფრესკებით, რომელიც ქართული და ბიზანტიური ტრადიციისამებრ არიან შექმნილი.
ტაძარი თამარ მეფის ამირსპასალარის, ზაქარია მხარგრძელის და მისი ოჯახის საძვალე მდებარეობს. აღსანიშნავია, რომ ქობაირის მონასტრის სიახლოვეს კიდევ სხვა დანგრეულ–განადგურებული ქართული ძეგლების ნაშთებიც მდებარეობს, რომლებიც მსურველი მნახევლებისთვის სრულიად მიუდგომელია. თავად მონასტერში ნგრევის პროცესები მიდის.
ეტიმოლოგია
ფუძე არის ქართული „ქვაბ“. ის ქვაბში, მღვიმის სიღრმეში მოთავსებული მონასტრის შთაბეჭდილებას ახდენს.
ძელი ჭეშმარიტისა
მდებარეობს სოფელ კურტანთან. სომხურად ჰნევანქ, ქართულად კი ძელი ჭეშმარიტისა ეწოდება. გიორგი ჩუბინაშვილს ეს ტაძარი VII-XIX საუკუნეებით აქვს დათარიღებული. 2011 წლის ზაფხულში, ქართველ მკვლევართა ინფორმაციით, ჰნევანქში გაცხოველებული სარემონტო სამუშაოები მიმდინარეობდა. ქართული წარწერები ტაძრის გუმბათის ყელზეა, მაგრამ, ამას გარდა, იქ იყო შვიდი ქართული საფლავი ქართული ეპიტაფიით, თუმცა ისინი უკვე გამქრალია და აღარ არსებობს.''
ტაძარში შემორჩენილია ქართული წარწერა, რომელშიც იხსენიება იოანე მხარგრძელი, რომელიც XIII საუკუნეში ამ მხარის მმართველი იყო.
ხუჯაბი
საზღვრის საკითხი კამათის საგანია. სომხეთის სახელმწიფო საზღვარი 400 მეტრით განზრახაა გადმოწეული, რომ ეს ტაძარი სომხეთის ტერიტორიაზე მოხვედრილიყო. ''
კირანცი
მდებარეობს ტავუშის რაიონში, ისტორიული გაგის ტერიტორიაზე, აღსტევის ხეობაში, სოფელ კირანცის (ყოფ. გეთაშენი) მახლობლად.
აქორის ეკლესია
მდებარეობს სოფელ აქორში. ქართული წარწერა არ გააჩნია, მაგრამ მისი ხუროთმოძღვრული შემკულობა ნათლად მეტყველებს იმაზე, რომ ის ქართული მართლმადიდებლური ტაძარია.''
სედვი
მდებარეობს აქორის მახლობლად, სოფელ კაჭაჭკუტისკენ მიმავალ გზაზე. არქიტექტურული ნიშნების მიხედვით XIII საუკუნეში უნდა იყოს აგებული.
ოსკიპარი
ვახუშტის რუკის მიხედვით მდებარეობს აღსტაფის ხეობაში. აგებულია XIV-XV საუკუნეებში. ფრესკებზე არის ქართული წარწერები.''
შაჰნაზირი
შაჰნაზირსა და მის მიდამოებში დაცულია რამდენიმე ქართული ასომთავრული წარწერა: ეკლესიის სარკმელქვეშ არის ცხრასტრიქონიანი ქართული წარწერა, რომელშიც მოხსენიებულია ეკლესიის ამგები ოთხი ძმა ძნელაის-ძენი. წარწერა თარიღდება 1135 წლით. შაჰნაზირის ახლოს, გორაკზე არის ერთნავიანი, ნახევრად დანგრეული ეკლესია, სადაც ნანახია ნუსხა-ხუცურით შესრულებული ექვსსტრიქონიანი წარწერა.''
სქოლიო
*
Dorylus furcatus
Dorylus furcatus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Dorylus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dorylinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
მალხაზ ხუნდაძე
მალხაზ ხუნდაძე (დ. 13 ივლისი, 1946, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი.
ბიოგრაფია
1970 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი.
საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ჰემოდინამიკა ღვიძლის ტოტალური არტერიალიზაციის დროს“, დაიცვა 1984 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 13 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1946 კატეგორია:ქართველი ექიმები
ქიცუვათნა
ქიცუვათნა, ქიცვათნა — ქვეყანა ძვ. წ. II ათასწლეულის მცირე აზიის სამხრეთ-აღმოსავლეთ რაიონში, კილიკიის ზეგნის აღმოსავლეთ ნაწილში. უძველესი დროიდან დასახლებული უნდა ყოფილიყო ინდოევროპული წარმომავლობის ტომებით, განსაკუთრებით ლუვიელებით. მოგვიანებით იქ ხურიტებიც ცხოვრობდნენ. ხეთების ძველი სამეფოს ხანაში (ძვ. წ. 1650-1500 წწ.) ქიცუვათნა დამოუკიდებელი ქვეყანა იყო. იგი ხურიტების პოლიტიკურ და კულტურულ-რელიგიურ გავლენას განიცდიდა. ძვ. წ. XIV საუკუნიდან ქიცუვათნა ხეთების ვასალური სამეფო გახდა. ქიცუვათნის ტერიტორიაზე იმყოფებოდა ღვთაება ხეფათის მთავარი საკულტო ცენტრი –  ქუმანი (კლასიკური ხანის კომანა). ჰ. გოლდმანმა 1935 წელს თარსუსში იპოვა ქიცუვათნის მეფის ისფუთახსუს საბეჭდავი, რომელსაც ჰქონდა ხეთური (ლუვიური) იეროგლიფური წარწერა. იგი ერთ-ერთი უძველესია ამ სახის წარწერათა შორის. ხეთების სახელმწიფოს განადგურების შემდეგ (ძვ. წ. XIII საუკუნე) ქიცუვათნის ეთნიკური სურათი შეიცვალა, აქ დასახლდნენ სხვა წარმოშობის ტომები, განსაკუთრებით არამეელები.
ლიტერატურა
კატეგორია:ისტორიული სახელმწიფოები
ტიაონგი
ტიაონგი (ოფიციალურად ტიაონგის მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Tiaong) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი კესონის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 106 265 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 31 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:კესონის მუნიციპალიტეტები
კარლო გოცი
thumb|right|კარლო გოცი კარლო გოცი (Carlo Gozzi; დ. 1720, ვენეცია, იტალია — გ. 1806, ვენეცია, იტალია) — იტალიელი დრამატურგი, ავტორი ზღაპრული პიესების (fiabe), რომელშიც გამოყენებული იყო სიუჟეტის ფოლკლორული ელემენტები და კომედია დელ არტეს პრინციპები პერსონაჟების შერჩევაში. ძმა მწერალ გასპარო გოცისა.
კარლოვი-ვარის საერთაშორისო კინოფესტივალი
კარლოვი-ვარის საერთაშორისო კინოფესტივალი — ყოველწლიური კინოფესტივალი, რომელიც ტარდება ჩეხეთის ქალაქ კარლოვი-ვარში. აღიარებულია მსოფლიო მასშტაბით როგორც ევროპის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი კინომოვლენა. უძველესი კინოფესტივალია. ტარდება 1946 წლიდან. 1956 წლიდან კინოფესტივალია. ჩეხოსლოვაკიაში კომუნიზმის გამარჯვების შემდეგ ათწლეულების მანძილზე მოქცეული იყო პოლიტიკური გავლენის ქვეშ. 1989 წლის ნოემბერში ხავერდოვანი რევოლუცის შემდეგ ქვეყანაში დაიწყო სოციალური და პოლიტიკური ცვლილებები. 1990 წლიდან კინოფესტივალზე უჩვენეს ტაბუ დადებული ჩეხოსლოვაკიური ფილმები. კინოფესტივალს ესწრებოდნენ მსოფლიო მასშტაბის კინოვარსკვლავები: რეჟისორები მილოშ ფორმანი და ლინდზი ანდერსონი, მსახიობები: ანეტ ბენინგი და რობერტ დე ნირო. 1990-იანი წლების დასაწყისში ფინანსური პრობლემებისა და მთავრობის მხრიდან ნაკლები ინტერესის გამო კინოფესტივალმა დაკარგა თავისი მნიშვნელობა. 1994 წელს კარლოვი-ვარის საერთაშორისო კინოფესტივალში დაიწყო სრულიად ახალი ტრადიციები.
ამიერიდან კინოფესტივალი ისევ ყოველწლიურად იმართებოდა. 1993 წელს შეიქმნა კარლოვი-ვარის საერთაშორისო კინოფესტივალის ფონდი. დღეისათვის იქცა ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან კინომოვლენად. საუკეთესო მხატვრული ფილმებისთვის გასცემს პრემია „ბროლის გლობუსს“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩეხეთის კინოფესტივალები კატეგორია:საერთაშორისო კინოფესტივალები
Cephalotes eduarduli
Cephalotes eduarduli — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cephalotes-ის გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ქვევრსამარხი
ქვევრსამარხი — ინჰუმაციური სამარხის ერთ-ერთი სახე, როდესაც მიცვალებულს ათავსებენ ქვევრში ან თიხის სხვა ჭურჭელში. ქვევრსამარხები ცნობილია დინასტიამდელ ეგვიპტეში, ძვ. წ. III-II ათასწლეულების ანატოლიასა (ალაჯაჰოიუქი, ალიშარი) და ხმელთაშუა ზღვის აუზის ქვეყნებში (პირენესა და აპენინის ნახევარკუნძულები, მატერიკული საბერძნეთი, კვიპროსი, კრეტა, სარდინია, კიკლადები, მცირე აზიის დასავლეთი ნაწილი), გვიანდელი ელამური ხანის სუსაში, ტროადაში (ძვ. წ. VII-III საუკუნეები), ანატოლიაში (ელინისტური ხანა), ყირიმში (ძვ. წ. I საუკუნე), სამხრეთ ამერიკაში (I ათასწლეული). ანტიკური წყაროების მონაცემების მიხედვით, მიცვალებულებს თიხის ჭურჭელში მარხავდნენ ბალეარის კუნძულებზე (ძვ. წ. I საუკუნე) და იტალიაშიც (I საუკუნე).
ქვევრსამარხები საქართველოში
საქართველოში ქვევრსამარხები გავრცელდა ძვ. წ. IV საუკუნის დასასრულს და კოლხეთში არსებობდა ძვ. წ. I საუკუნემდე (დაბლაგომი, დაფნარი, ზემო ფარცხმა, ფარცხანაყანევი, ჭოგნარი, ნოქალაქევი და სხვა). ქართლში აღმოჩენილი ზოგიერთი ქვევრსამარხი (თეთრიწყარო, კავთისხევი და სხვა) ადრინდელი ელინისტური ხანით თარიღდება, ყველა სხვა კი ძვ. წ. II-ახ. წ. I საუკუნეებით (არკნეთი, ზემო ავჭალა, დიღომი, მცხეთა, სამთავრო, მთა ქართლი, კარსანი და სხვა). კახეთის ტერიტორიაზე გავრცელებული ქვევრსამარხები ალაზან-ალოილუთეფეს კულტურას განეკუთვნება. საქართველოში სამარხად იყენებდნენ სამეურნეო დანიშნულების ჩვეულებრივ ქვევრებს – კოლხეთში რუხი თიხისას, ქართლ-კახეთში – წითლადგამომწვარს (ერთ შემთხვევაში მოხატულიც აღმოჩნდა); ჩვილ ბავშვებს ზოგჯერ ორყურა დერგებით მარხავდნენ. კოლხეთში დადასტურებულია სამარხისათვის სპეციალურად დამზადებული ქვევრების გამოყენების რამდენიმე შემთხვევა. ადრინდელი ელინისტური ხანის კოლხეთში ქვევრებს უმეტესად ვერტიკალურად, პირქვე ფლავდნენ. წინასწარ შუაზე გადახერხილი ქვევრის ჩაპირქვავებულ ზედა ნაწილში ათავსებდნენ ხელფეხმოკეცილ მიცვალებულებს გვერდზე, თავით დასავლეთისაკენ, და ზევიდან ქვევრის ქვედა ნაწილს ახურავდნენ, აღმოსავლეთ საქართველოში და გვიანდელი ელინისტური ხანის კოლხეთში სამარხი ქვევრები ჰორიზონტულად იყო დაწვენილი, სამხრეთიდან ჩრდილოეთის ან, იშვიათად, დასავლეთიდან აღმოსავლეთის მიმართულებით. მიცვალებულებს მარხავდნენ უმეტესად ცალ-ცალკე, იშვიათად - წყვილად. ცნობილია კოლექტიური ქვევრსამარხებიც (ციხიაგორა).
სამარხეული მასალა საკმაოდ ღარიბულია: თიხის თითო-ოროლა ჭურჭელი, ბრინჯაოს ზარაკები, სამაჯურები, ბეჭდები, იშვიათად საკისრე რკალები, ბრინჯაოსა და ვერცხლის სასაფეთქლე რგოლები და საყურეები, მინისა და იშვიათად, ქვის მძივები. კოლხეთში ქვევრსამარხებში ხშირად გვხვდება მონეტები - კოლხური თეთრის წვრილი ნომინალები; აღმოსავლეთ საქართველოში მონეტები იშვიათად გვხვდება, სამთავროს ქვევრსამარხებში 5 პართული მონეტა აღმოჩნდა (ძვ. წ. I საუკუნე). შედარებით უფრო მრავალფეროვანი და მრავალრიცხოვანია კახეთის ქვევრსამარხების არქეოლოგიური მასალა.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაკრძალვის ტრადიციები კატეგორია:არქეოლოგია
გოლემა-რაკოვიცა
გოლემა-რაკოვიცა (Голема Раковица) — სოფელი ბულგარეთში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 431 კაცს.
კატეგორია:ბულგარეთის სოფლები
ზაალ სამადაშვილი
ზაალ შოთას ძე სამადაშვილი (დ. 3 ოქტომბერი, 1953, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი მწერალი, ესეისტი. თბილისის საკრებულოსთან ერთად ლიტერატურული პრემია „გალა“-ს დამაარსებელი.
ბიოგრაფია
დაიბადა თბილისში 1953 წლისა 3 ოქტომბერს. დედა — თამარ მიქაძე, მამა — შოთა სამადაშვილი. მეუღლე — ნანა იაშვილი (1954). შვილი — გიორგი (1981).
დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მექანიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი.
პირველი მოთხრობა ბაბო დაჭრეს გამოაქვეყნა 1983 წელს ჟურნალ „ცისკარში“.
არის ავტორი სცენარისა სრულმეტრაჟიანი ფილმისათვის "თემო". ასევე დაწერილი აქვს სცენარი მოკლემეტრაჟიანი ფილმისათვის "გარსევანი".
მისი ჰობი ფეხით სიარულია და აქვს ასეთი მრწამსი: „ვცდილობ განვახორციელო პრინციპი: როცა არ მოგწონს სხვის მიერ გაკეთებული საქმე, შეეცადე შენ თვითონ გააკეთო უკეთესად. კამათში დაღლას შრომით დაღლა მირჩევნია“.
ზაალ სამადაშვილმა 2007 წელს თბილისის საკრებულოს მხარდაჭერით დააარსა გალა (ლიტერატურული პრემია), რომელიც წარმატებით გრძელდება წლების განმავლობაში.
ამჟამად მუშაობს მიხეილ სააკაშვილის საპრეზიდენტო ბიბლიოთეკაში.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მწერლები კატეგორია:ქართველი სცენარისტები კატეგორია:ქართველი მთარგმნელები კატეგორია:თბილისის საკრებულოს თავმჯდომარეები კატეგორია:დაბადებული 1953 კატეგორია:საბას პრემიის ლაურეატები კატეგორია:სამადაშვილები
NGC 7836
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:ანდრომედას თანავარსკვლავედი
კირკე
ცირკე, ცირცეა I, კირკე — ჰელიოსის ასული. აიეტის, პერსეს და პასიფაის და.
მითოლოგიის მიხედვით, ცირცეა I იყო ღმერთქალი, ენამზიანი, მბზინავთმიანი. ფაზისი, გამოდიოდა-რა ამარანთის მთიდგან და რწყავდა-რა ცირცეას მინდორს, ერთოდა ზღვას. ვენახით, ბალახითა და ტირიფებით იყო შემოსილი ეს ცირცეას მინდორი. ცირცეა აქ აგროვებდა წამლის გასაკეთებელ ბალახებს (მისი სახელი ემსგავსება მეგრულს ცირა – გასათხოვარი ქალი და გურულს ციცა).
მითოლოგიური ცნობები
კუნძულ აიაზე მცხოვრები გრძნეული, დიდი ჯადოქრის, მედეას მამიდა, რომელმაც მედეა და იაზონი აფსირტეს მკვლელობისგან განწმინდა (აპოლონიოს როდოსელი, არგონავტიკა. III, 311; IV, 559...) ცნობილია, რომ ჰელიოსმა ეტლით ჰესპერიაში ჩაიყვანა, იტალიის სამყაროში დასახლდა. თავის კუნძულზე გრძნეული კირკე სრულუფლებიანი დედოფალია, ღმერთქალი, რომელიც ჯადოსნური კვერთხის შეხებით მოგზაურებს ცხოველებად აქცევს.
თქმულება
ოდისეაში ვრცლადაა მოთხრობილი, როგორ მიიღო ოდისევსის თანამგაზვრები, აქცია ღორებად, იგივე დაუპირა ოდისევსს, მაგრამ გმირი ჰერმეიასის წამალმა იხსნა, მერე თითონვე აიძულა კირკე, რომ თანამგზავრები ისევ ადამიანებად ექცია (ოდისევსი, 10, 80-550). ჯადოქრის ეზოში ლომები და მგლები ირევიან - ყოფილი ადამიანები. მომდევნო მე-11 თავში მოთხრობილია, როგორ მოიარა ოდისევსმა ქვესკნელი კირკეს რჩევით, რათა ტირესიასგან გაეგო როგორ მოხვედრილიყვნენ ითაკაში. ერთი ვერსიით, კირკემ გმირებს პრამნეს ღვინოში აზელილი ქერის, ყველისა და ყვითელი თაფლის ნარევში ჯადოსნური წამალი ჩაურია და სამშობლო დაავიწყა, რადგან სურდა ოდისევსი ქმრად გაეხადა. გმირი ერთი წლის შემდეგ მაინც გონს მოვიდა და გზა განაგრძო. მათი თანაცხოვრების ნაყოფი კი იყო ტელეგონე.
ვერსიები
ერთი ვერსიით, წამლის ოსტატი, მაქცია და ჯადოსანი კირკე სკვითების მეფეს მიათხოვეს, ქმარი მოწამლა და სკვითეთში გამეფდა, მაგრამ სისასტიკისათვის განდევნეს. ეს ვერსია თავისთავად უარყოფს ისედაც უნიადაგო და ძალზე გვიანდელ ჰიპოთეზას, რომ თითქოს მედეა სკვითი ქალი იყო, მაგრამ აქ საერთოდ ანაქრონიზმია, რადგან კირკე, მედეა და აიეტის დროის კოლხეთი ბევრად უფრო ძველია, სკვითები 500-600 წლით გვიან მოვიდნენ. კირკეს უდავო ნათესაობა აქვს ქვესკნელის იდუმალ ქალღმერთ ჰეკატესთან, შეუძლია გამოიხმოს ღამე, ქაოსი, წყვდიადის მისტიკური ძალები, შელოცვით მთვარეს უცვალოს სახე, მამამზის გარშემო ღრუბლები შეაქუჩოს, მიწას წყვდიადის ფარდა გადააფაროს, ჯადოთი შექმნას ლანდები, დააბნიოს თვით ღმერთები.
კირკეს სახე
კირკეს პიროვნება მკვლევართა დავის საგანია. ბაურა (Bowra) თავის კაპიტალურ შრომაში ყველა დროისა და ხალხის საგმირო პოეზიის შედარებითი ფენომენოლოგია წერს: ”კირკეს კუნძული აი-აია სულაც შეიძლება გვიანდელი ნასხვაური იყოს გარკვეული ადგილისა შავის ზღვის სანაპიროდან, რაც უწინ აღმოაჩოანეს და არგონავტების ამბავში შეიტანეს”. (ხსენებუბული წიგნი, შტუტგარტი, 1964, გვერდი 146). აპოლოდ. 1, 9,1 (24); ეპ.7, 14-19; ეპ.7, 36-37.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბერძნული ქალღმერთები კატეგორია:ქართული მითების პერსონაჟები
შემოდგომა ნიუ-იორკში (ფილმი)
„შემოდგომა ნიუ-იორკში“ (Autumn In New York) — რეჟისორ ჯოან ჩენის მიერ 2000 წელს გადაღებული ფილმი. 2001 წელს წარდგენილ იქნა „ოქროს ჟოლოზე“.
სიუჟეტი
უილ კეინი გაიცნობს 22 წლის შარლოტს, როდესაც იგი აღნიშნავს დაბადების დღეს მის რესტორანში. შარლოტი უილს შვილად ერგება. უილს მოულოდნელად ძლიერი გრძნობა უჩნდება. შარლოტი მას აცნობებს, რომ გულის დაავადება სჭირს და დიდი ხნის სიცოცხლე არ აქვს დარჩენილი. მაქსიმუმ 1 წელი და კატეგორიულად წინააღმდეგია ოპერაციის გაკეთების. კეინი ნახავს ქირურგს და შარლოტსაც დაარწმუნებს, მაგრამ ოპერაცია ვერ შველის. შარლოტი მაინც იღუპება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:2000 წლის ფილმები
ბაღდაშარ ტბირი
ბაღდაშარ ტბირი ან პაღდასარ დპირი (სომხურად: Պաղտասար Դպիր, დ. 7 ივნისი 1683 — გ. 1768) — სომეხი პოეტი, მუსიკოსი, მეცნიერი, მბეჭდავი და ეროვნული და საგანმანათლებლო მოძრაობების მნათობი. იგი ითვლება სომხური კულტურის აღორძინების პერიოდში წამყვან ფიგურად.
ბიოგრაფია
ბაღდაშარ დპირი დაიბადა სტამბოლში 1683 წელს, იმ მშობლების ოჯახში, რომლებიც ცოტა ხნის წინ კესარიიდან გადასახლდნენ. მან განათლება მიიღო ადგილობრივ სკოლებში და სწავლა განაგრძო ეპისკოპოს ასტვაძატურ ჯუღაეცთან, ეჯმიაძინის სომეხი კათოლიკოსის ლეგატთან. 1741 წელს კახკაპუში სომხეთის საპატრიარქოს საერო სკოლის სათავეში დაინიშნა ბაღდაშარ დპირი. მისი მრავალი მოსწავლე წამყვან პიროვნებებად ჩამოყალიბდნენ, მაგალითად, სიმეონ ერევანცი, ეჯმიაძინის კათოლიკოსი და პოეტი პეტროს ღაფანცი.
ენობრივი წვლილი
პაღდაშარ დპირს მნიშვნელოვანი ადგილი უჭირავს გვიანი შუა საუკუნეების კულტურულ მოღვაწეთა შორის, რომლებიც თვლიდნენ, რომ კლასიკური სომხური (գրաբար) უნდა გაცოცხლებულიყო და გამოყენებულიყო, როგორც სალიტერატურო ენა. მათ სურდათ ახალი ლიტერატურის დამკვიდრება ძველთან კლასიკური სომხური ენის აქტიური გამოყენებით, და ისწრაფოდნენ შუა საუკუნეების მდიდარ კულტურულ მემკვიდრეობაში შესასვლელად. ისინი ცდილობენ თავიანთი მოღვაწეობით უფრო ხელმისაწვდომი გაეხადათ კლასიკური სომხური და ასევე ყველასთვის გასაგები (աշխարհաբար).
თავის ხალხურ ნაწერებში ბაღდაშარ დპირი იყენებს სტამბოლის დიალექტს, რომელიც ისევე როგორც სხვა სომხური დიალექტები, ხშირად სესხულობდა სიტყვებს უცხოურიდან და განსაკუთრებით თურქულიდან.
ლირიკული პოეზია
ბაღდაშარ ტბირმა მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა თანამედროვე სომხური პოეზიის განვითარებაში. მისი ნამუშევრების თემები და ტემპერამენტი, ზოგადად, ტრადიციულია, მაგრამ ის ხშირად ავლენს თავისუფლებისა და ლიბერალიზმის იდეებს. იგი წერს არა მხოლოდ სიყვარულზე, როგორც თავის დროზე ტრუბადურებზე, არამედ სოციალურ, რელიგიურ და ზნეობრივ საკითხებზე. მისი ენის დახვეწა არ ზღუდავს მის გამონათქვამებს, მაგრამ საშუალებას აძლევს მას იყოს გულწრფელი და მგზნებარე.
ბაღდაშარ დპირის ნამუშევრების მკვლევარები მიუთითებენ პოემის უნიკალურობაზე სახელწოდებით "მამონამდე" იმ პერიოდში დაწერილ სიმღერებთან შედარებით. აქ პაღდასარ ტბირი აშუქებს დემონის სიმდიდრის და სიხარბის დამანგრეველ გავლენას ადამიანზე. იგი მამონას შესახებ წერს პოპულარული მორალისტური თვალსაზრისით, რომ უარყოს მისი გავლენა.
პაღდაშარ ტბირის კიდევ ერთი ცნობილი სიმღერაა ,,Ee Nenjmanet Arkayakan Zartir" ( შენი სამეფო ძილისგან გაღვიძებიდან 1707), რომელშიც ის მუსიკალურიყენებს თანამედროვე და ფოლკლორულ ელემეტებს. როგორც ჩანს, ეს სასიყვარულო სიმღერაა, მაგრამ ის შეიძლება ალეგორიულად განისაზღვროს, როგორც სომეხი ერისკენ მოუწოდებს თავი გააღვიძოს სიბრალულიდან და წინააღმდეგობა გაუწიოს უცხო მმართველობას.
ბაღდასარ ტბირის მუსიკალურ შემოქმედებაზე აშკარად გავლენას ახდენს ტრადიციული ტრუბადური, რელიგიური, ასევე თანამედროვე აღმოსავლური და მინსტრული მუსიკა. თავისი საერო და განსაკუთრებით სასიყვარულო სიმღერების გამო, ის დიდ სარგებელს იღებს სომხეთის ეროვნული ტრადიციული და აღმოსავლური მელოდიებისგან.
პახტასარ დპირს ასევე აქვს დაწერილი თურქულენოვანი ლექსები სომხური ასოების გამოყენებით.
საგანმანათლებლო საქმიანობა
1741 წელს იგი დაინიშნა კუმკაპუში სომხეთის საპატრიარქოს საერო სკოლის ხელმძღვანელად პატრიარქის ჰაგოპ ნალიანის მიერ. ცნობილია, რომ მისი მმართველობის პერიოდში სკოლა აყვავდა. მრავალი წლის განმავლობაში პახტასარ დპირი ემსახურებოდა სომხური ენის, გრამატიკის, მუსიკისა და სხვა თემების წარმოჩენას და განვითარებას. 1736 - 1760 წლებში მან შეადგინდა და გამოცსა სახელმძღვანელოების სერია კლასიკური და ხალხური სომხური ენის სწავლებისთვის, რომლებიც გამოიყენებოდა თითქმის ერთი საუკუნის განმავლობაში. მისი ყველაზე მნიშვნელოვანი საგანმანათლებლო ნაშრომებია ,,პარზაბატიუნ კერაკანუტიან კარჩაროტ იევ დიურიმაც" (გამარტივებული გრამატიკა, ლაკონიური და ადვილად გასაგები, 1736) ორ ტომად, ასევე კლასიკური სომხური ენის გრამატიკა; ,,გირკ კერაკანუტიანი" (გრამატიკული წიგნი, 1760).
სქოლიო
კატეგორია:სომეხი მწერლები კატეგორია:სომეხი კომპოზიტორები კატეგორია:ოსმალეთის იმპერიის სომხები
გევგელიის თემი
გევგელიის თემი (Општина Гевгелија) — თემი ჩრდილოეთ მაკედონიაში. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-აღმოსავლეთ რეგიონში. მოსახლეობა შეადგენს 22 988 ადამიანს (2002 წლის აღწერის მონაცემები ). მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 47.55 კაცი/კმ²-ზე.
თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — გევგელია. ადმინისტრაციული ცენტრის ჩათვლით თემის შემადგენლობაში შედის 17 დასახლება.
თემის ტერიტორიის ფართობი შეადგენს 483.43 კმ²-ს.
სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ მაკედონიის თემები
647
თარიღი უცნობია
*
ზნოიმოს რაიონი
ზნოიმოს რაიონი — რაიონი სამხრეთ მორავიის მხარეში, ჩეხეთში. რაიონის დედაქალაქია ქალაქი ზნოიმო. რაიონის ფართობი შეადგენს 1 590,5 კმ²-ს. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს 112 459 ადამიანს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე კვადრატულ კილომეტრზე შეადგენს 71 ადამიანს.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ჩეხეთის რაიონები
ალთაია
მინიატიურა
ალთაია (ბერძნ. Αλθαία) — ბერძნული მითოლოგიის პერსონაჟი. ის იყო კალიდონის მეფის, ოინევსის მეუღლე.
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
გრიგოლ ბაგრატიონი
გრიგოლ იოანეს ძე ბაგრატიონი (დ. 1789 —   გ.    1830), ქართველი მწერალი, მწიგნობარი. იოანე ბატონიშვილის (ბაგრატიონის) ძე. ერეკლე II-ის შვილთაშვილი, გიორგი XII-ის შვილიშვილი.
მონაწილეობდა კახეთის 1812 წლის აჯანყებაში. აჯანყების პერიოდში გამოაცხადეს საქართველოს მეფედ გრიგოლ I-ის სახელწოდებით, მას როგორც მეფეს მოიხსენიებდნენ ეკლესიებში. მეფის მოვალეობას ასრულებდა 1812 წლის 20 თებერვლიდან 6 მარტამდე .გადაასახლეს რუსეთში და ერთხანს პატიმრად ჰყავდათ პეტროზავოდსკის ციხეში.
გადასახლებაში დაწერილი მისი ლექსები სამშობლოდან გადახვეწილი კაცის გულისტკივილს გამოხატავს. ბაგრატიონი პეტერბურგის ქართული კოლონიის თვალსაჩინო წევრი გახდა. მან ერთ-ერთმა პირველმა დაიწყო ქართული ზეპირსიტყვიერების ნიმუშების სისტემატური შეკრება; დაახლოებით 1819 შეადგინა "ანთოლოგია", რომელშიც შეიტანა ბესიკის, საიათნოვას, მზეჭაბუკ ორბელიანის, გლახა მნათიშვილისა და სხვათა ლექსები, აგრეთვე მცირე ზომის ფოლკლორული ნაწარმოებები.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მწერლები კატეგორია:ქართველი მწიგნობრები კატეგორია:დაბადებული 1789 კატეგორია:გარდაცვლილი 1830 კატეგორია:ქართლ-კახეთის სამეფოს ბაგრატიონები
დაუნინგის ქუჩა 10
მინი|მარჯვნივ
დაუნინგის ქუჩა 10 (10 Downing Street), სალაპარაკო ენაში ცნობილი როგორც ნომერი 10 (Number 10) — დიდი ბრიტანეთის მთავრობის სათავო ოფისი და ოფიციალური რეზიდენცია. მდებარეობს ვესტმინსტერის სააბატოში (ლონდონი). წარმოადგენს მსოფლიოში ერთ-ერთ ყველაზე ცნობილ მისამართს. შენობა 300-ზე მეტი წლის არის და დაახლოებით 100 ოთახისგან შედგება. პირადი რეზიდენცია მდებარეობს მესამე სართულზე, ხოლო სამზარეულო - სარდაფში. სხვა სართულებზე მდებარეობს კაბინეტები და მრავალი საკონფერენციო დარბაზი, მისაღები, დასასვენებელი ოთახები, სადაც პრემიერ-მინისტრი მუშაობს, ხოლო სახელმწიფო მინისტრები, ეროვნული ლიდერები და უცხოელი სტუმრები ისვენებენ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლონდონი კატეგორია:ლონდონის ქუჩები
ბრესტი
ტოპონიმი ბრესტი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ელბურგო
ელბურგო  — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ბასკეთის ავტონომიური გაერთიანების ალავის პროვინციის კუადრილია-დე-სალვატიერის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 32 კმ². მოსახლეობა — 608 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ალავის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ალავის ქალაქები
Cephalotes ecuadorialis
Cephalotes ecuadorialis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cephalotes-ის გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
Dr. Feelgood
Dr. Feelgood — მძიმე მეტალ ჯგუფ Mötley Crüe-ს რიგით მეხუთე ალბომი, რომელიც გამოვიდა 1989 წლის პირველ სექტემბერს.
სქოლიო
კატეგორია:Mötley Crüe-ის ალბომები კატეგორია:1989 წლის ალბომები
ალექტრიონი
ალექტრიონი (ბერძნ. Άλεκτρυών — მამალი) — არესის მოსამსახურე ყმაწვილი. გადმოცემის თანახმად, იგი დარაჯობდა ხოლმე არესაა და აფროდიტეს, როდესაც ისინი დროს ატარებდნენ. იგი ვალდებული იყო შეყვარებულთათვის დღის მოახლოება ეცნობებინა, რათა "ყოვლისმხილველ" ჰელიოსს ისინი ერთად არ დაენახა. ერთხელ ალაქრიონს ჩაეძინა, შეყვარებულებს დღის დადგომა ვერ აცნობა, ტრფიალებით გართული წყვილი ჰელიოსმა დაინახა და ამის შესახებ აფროდიტეს ქმარს — ჰეფესტოს უამბო. ჰეფესტომ მაშინვე რკინის ბადე გააკეთა, ერთიმეორეს ჩახვეული შეყვარებულები დაიჭირა და შესარცხვენად ყველას წინაშე წარადგინა. გაჯავრებულმა არესმა ალექრიონი მამლად აქცია.
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია კატეგორია:გადაქცევა კატეგორია:გამოგონილი ქათმები კატეგორია:მითური ფრინველები
Dorylus fuscipennis
Dorylus fuscipennis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Dorylus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dorylinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ამირან ქანთარია
ამირან ქანთარია (დ. 12 სექტემბერი, 1953, ლანჩხუთი) — ქართველი ექიმი, თერაპევტი, მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი, ლანჩხუთის რაიონის მთავარი თერაპევტი.
ბიოგრაფია
1978 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.
1981-1983 წლებში იყო მოსკოვის სეჩენოვის სახელობის პირველი სამედიცინო ინსტიტუტის ჰოსპიტალური თერაპიის კათედრის კლინიკური ორდინატორი. 1985-1990 წლებში მოსკოვის ბაკულევის სახელობის გულ-სისხლძარღვთა ქირურგიის ინსტიტუტის ასპირანტი. ავტორია 7 სამეცნიერო ნაშრომისა დისერტაციის თემაზე. 1990 წელს ლანჩხუთში აღმოაჩინა და შეისწავლა სამკურნალო მინერალური წყალი.
საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ებშტეინის ანომალიით დაავადებულთა ტაქიკარდიის რადიკალური მოცილების დიაგნოსტიკა და შედეგები“, დაიცვა 1990 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 12 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1953 კატეგორია:ქართველი ექიმები კატეგორია:ქართველი თერაპევტები კატეგორია:მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატები
სვენეთი
სვენეთი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის გორის მუნიციპალიტეტში (ბერბუკის თემი). მდებარეობს შიდა ქართლის ვაკეზე. მდინარე თორთლის (მეჯუდის შენაკადი) ორივე ნაპირზე. ზღვის დონიდან 640 მეტრი, გორიდან 7 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 1383 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ხომუტოვის რაიონი
ხომუტოვი (ჩეხ. Okres Chomutov) — რაიონი უსტი-ნად-ლაბემის მხარეში, ჩეხეთში. რაიონის დედაქალაქია ქალაქი ხომუტოვი. რაიონის ფართობი შეადგენს 935,3 კმ²-ს. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს 125 231 ადამიანს. მოსახლეობის სიმჭიდროვე კვადრატულ კილომეტრზე შეადგენს 134 ადამიანს.
ნერსე კრიკორიანი
ნერსე „კრიკ“ კრიკორიანი (Nerses Krikorian) (დ. 23 იანვარი, 1921 — გ. 18 აპრილი, 2018) — სომეხი-ამერიკელი ქიმიკოსი და დაზვერვის ოფიცერი ლოს-ალამოსის ეროვნულ ლაბორატორიაში. სომეხთა გენოციდის დროს გადარჩენილი, გაემგზავრა აშშ-ში 4 წლის ასაკში, სადაც სწავლობდა ნიაგარას უნივერსიტეტში. ჩართული იყო მანჰეტენის პროექტში და მისი გარდაცვალების დროისთვის იყო პროექტში ჩართული ერთ-ერთი უკანასკნელი ცოცხალი მეცნიერი.
ხომუტოვის რაიონი
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ჩეხეთის რაიონები
ნერსე კრიკორიანი
ადრეული ცხოვრება და განათლება
კრიკორიანი 1939–1943 წლებში სწავლობდა ქიმიას ნიაგარას უნივერსიტეტში, კათოლიკურ უნივერსიტეტში, რომელიც მან წარჩინებით დაამთავრა.
კარიერა
1943 წელს კრიკორიანმა დაიწყო მუშაობა ელექტრომეტალურგიულ ლაბორატორიაში ნიაგარას ჩანჩქერში. ლაბორატორიაში მუშაობდა რადიაციულ ქიმიკოსად, რომელიც ამზადებდა მაღალ გამდიდრებულ ურანს მანჰეტენის პროექტისთვის.
1946 წლის აგვისტოში ის გადავიდა ლოს-ალამოსში, ნიუ-მექსიკოში და შეუერთდა ლოს-ალამოსის ეროვნულ ლაბორატორიას. მან დაიწყო მუშაობა მიკროგრამებით მაღალრადიოაქტიური პოლონიუმით „პოლონიუმ-ბერილიუმის ინიციატორების მოსამზადებლად“. 1950-იანი წლების შუა ხანებში მან დაიწყო მუშაობა Project Rover-ზე, ერთობლივ პროექტზე, რომელსაც ხელმძღვანელობდა ატომური ენერგიის კომისია და NASA.
1972 წელს, როდესაც Project Rover გაუქმდა კრიკორიანი შეუერთდა ახალ სადაზვერვო განყოფილებას ლოს ალამოსის ეროვნულ ლაბორატორიაში, ლაბორატორიის დირექტორის ჰაროლდ აგნიუს მოწვევით. ის გახდა დანაყოფის ექვსი თავდაპირველი წევრიდან ერთ-ერთი და მისი უსაფრთხოების ოფიცერი. ის საბჭოთა კავშირის ბირთვული კვლევის პროგრამის წარმომადგენლებს შეხვდა. მას სასარგებლოდ თვლიდნენ, რადგან ლაპარაკობდა სომხურად და იცოდა რუსული. მოგვიანებით გახდა საერთაშორისო ტექნოლოგიების განყოფილების კრიტიკული ტექნოლოგიების ჯგუფის ლიდერი. მან მოინახულა 15-მდე რუსული ლაბორატორია, მათ შორის იარაღის დიზაინის ლაბორატორიები.
კრიკორიანმა 1991 წელს შეწყვიტა ლოს-ალამოსის ეროვნულ ლაბორატორიაში მუშაობა.
პირადი ცხოვრება და გარდაცვალება
კრიკორიანმა ლოს-ალამოსში გაიცნო მომავალი მეუღლე კეტრინ „პეტ“ პატერსონი. ის იყო ქალთა არმიის კორპუსის წევრი და მუშაობდა მდივნად მანჰეტენის პროექტის დროს. ისინი დაქორწინდნენ 1948 წლის მარტში და 1951 წელს შეეძინათ შვილი, დებრა კრიკორიანი, რომელიც მოგვიანებით გახდა არმიის ვიცე-პოლკოვნიკი.
გარდაიცვალა საკუთარ სახლში, ლოს-ალამოსში, 2018 წლის 18 აპრილს და დაკრძალეს მეუღლის გვერდით სანტა ფეს ეროვნულ სასაფლაოზე.
ინდო-ბერძნული სამეფო
ისტორია
ძვ. წ. 180 წ. ჩდილოეთ ინდოეთში შეიჭრა დემეტრიოს I. ეს მოხდა მას შემდეგ, რაც მაურიების დინასტია ტახტიდან ჩამოაგდო პუშიამიტრა შუნგამ – შუნგას დინასტიის დამარსებელმა. (ძვ.წ.185-78 წ.წ.). ბერძნებმა მიაღწიეს თვით დედაქალაქ პატალიპუტრამდე აღმოსავლეთ ინდოეთში (თანამედროვე ქალაქი პატნა) სტრაბონი წერდა : " ისინი ვინც მოვიდნენ ალექსანდრესთან ერთად მიაღწიეს განგამდე და პატალიპუტრამდე. ინდური ხელნაწეები, ასევე, მეტყველებენ ქალაქების – მატჰურა, პანჩალა, საკეტა, პატალიპუტრა – ბერძნულ შეტევებზე. ამის შესახებ წერდა დაახლოებით ძვ.წ. 150 წ. პატანჯალი.
სამხრეთით ბერძნებმა დაიკავეს სინდჰისა და გუჯარათის ოლქები. აგრეთვე ბარიგაზას (ბჰარუჩის) სტრატეგიული ნავსადგური, რის შესახებაც გვიამბობენ სტრაბონი და სხვა ავტორები. ამას ადასტურებს აპოლოდოტ I–ის მონეტები. უფრო სარწმუნოა, რომ პენჯაბიდან აღმოსავლეთით მდებარე პროვინციების დაპყრობა მოგვიანებით მომხდარიყო მეფე მენანდრე მიერ მე–2 საუკუნის მეორე ნახევარში. თანამედროვე პაკისტანის ჩრდილო–დასავლეთ ნაწილში მდებარე ქალაქი სირკაპი აგებული იყო მეფე დემეტრიოს I ბაქტრიელი–ის მიერ. ქალაქი აგებულია ბერძნული ქალაქთმშენებლობის სტანდარტების სრული დაცვით. ნაპოვნია არაერთი ბერძნული კულტურის ნიმუში. კერძოდ, ბერძენ–ბაქტრიელ მეფეთა მონეტები, რომლებზეც გამოსახულია ბერძნული მოთოლოგიური სცენები.
მეფე მენანდრეს სამეფოს გაძლიერება
220px|მინიატიურა|აღმოსავლეთ [[აზია მდ. განგიდან სინგაპურამდე პტოლემეოსის რუკაზე.]] პირველი ლაშქრობა დასრულდა ძვ.წ. 175 წლისათვის. ამ დროს ბაქტრიაში ევკრატიდმა მოახდინა ტახტის უზურპაცია, ხელისუფლებას ჩამოაშორა ევტიდემის დინასტია და დაიკავა მისი ტერიტორიები მდინარე ინდამდე. ეს მოხდა ძვ.წ. 170–150 წ.წ. შორის. წყაროები გვაუწყებენ განხეთქილებას ბერძენთა შორის და მკაცრი სამოქალაქო ომის მოლოდინს.