cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
აგაშერის ომი
1982 წელს ბურკინა-ფასოს (1984 წლამდე - ზემო ვოლტა) ხელისუფლებაში მოდის თომას სანკარა, კონფლიქტის დასრულების სურვილით. ორ ქვეყანას შორის ურთიერთობა დაიძაბა. 1985 წლის ბოლოს ბურკინა-ფასოს ხელისუფლებამ ჩაატარა მოსახლეობის აღწერა. აღწერის სიებში შეცდომით მოხვდა მალის ტერიტორიაზე მდებარე ფულბეს ტომის ბანაკი. აღნიშნულის საპასუხოდ მალის ხელისუფლებამ გამოხატა პროტესტი და აღნიშნულ ტერიტორიაზე შეიყვანა თავისი შეიარაღებული ძალები, რომლებიც ომისათვის სრულ მზადყოფნაში იყვნენ. 25 დეკემბერს კათოლიკურ შობას მალის არმიამ დაიწყო შეტევა აგაშერის ზოლზე. მათ მოახერხეს ბურკინა-ფასოს არმიის უკან დახევა და დაიკავეს რამდენიმე სოფელი. ლიბიისა და ნიგერიის ჩარევის შემდეგ 30 დეკემბერს საომარი მოქმედებები შეწყდა.
აგაშერის ზოლის ბედი გადავიდა გაეროს საერთაშორისო სასამართლოს ხელში, რომელმაც თავისი ვერდიქტი გამოიტანა 1986 წელს და თითქმის თანაბრად გაანაწილა ორ ქვეყანას შორის.
მარია მედიჩი
მარია მედიჩი (Maria de' Medici, Marie de Médicis; დ. 26 აპრილი 1575 ფლორენცია — გ. 3 ივლისი 1642 კელნი) — ტოსკანის ჰერცოგ ფრანჩესკო I-ის ასული. 1600-1610 წლებში საფრანგეთისა და ნავარის დედოფალი როგორც ანრი IV-ის მეუღლე. ლუი XIII-ის დედა და მისი რეგენტი 1610-1614 წლებში.
ადრეული ცხოვრება
მარცხნივ|მინი|217x217პქ|მარია მედიჩის გერბი მარია მედიჩი დაიბადა 1575 წლის 26 აპრილს ტოსკანის დიდი ჰერცოგის - ფრანჩესკო I მედიჩის ოჯახში. მარიას დედა იყო ავსტრიის პრინცესა ჟანა ავსტრიელი. მარია ოჯახში მეექვსე შვილი იყო. მის მშობლებს შვიდი შვილი ჰყავდათ თუმცა, სრულწლოვანებამდე მხოლოდ მარიამ და მისმა უფროსმა დამ - ელეონორამ მიაღწიეს.
მარია მედიჩი თვით ლორენცო I "ბრწყინვალეს '' პირდაპირი შთამომავალი იყო. მის გათხოვებაზე მშობლებმა ადრეული ასაკიდანვე დაიწყეს ფიქრი, თუმცა შესაბამისი საქმროს ძიებამ დიდხანს გასტანა.
როგორც ისტორიკოსები აღწერენ მას ჰქონდა მაღალი შუბლი, თხელი ქერა თმა, თაფლის ფერი თვალები და თოვლივით ქათქათა კანი. ამასთან იგი იყო მშვიდი, გაწონასწორებული, განათლებული, მაგრამ ინტრიგებისა და ძალაუფლების მოყვარული გოგონა, რაც მედიჩების თანდაყოლილი თვისება იყო.
საფრანგეთის დედოფალი
მინი|მარიას და ანრის ქორწინება 1599 წელს საფრანგეთისა და ნავარის მეფე - ანრი IV დე ბურბონი გაცილდა დედოფალ მარგარიტა დე ვალუას. 1600 წელს კი ანრიმ იქორწინა მარია მედიჩზე. ისინი ფლორენციაში დაქორწინდნენ და ქორწილში 4000 ადამიანი დაპატიჟეს. ქორწილში უამრავი სასიამოვნო გასართობი იყო, მათ შორის საოპერო მუსიკის ახალი ჟანრის მაგალითებიც. მარიას მზითვებში 60 000 ოქროს მონეტა და უამრავი უძვირფასესი სამკაული გაატანეს. 1601 წლის 21 სექტემბერს მარიამ ტახტის მემკვიდრე - ლუი დე ბურბონი გააჩინა.
ქორწინების დროს მარია 25 წლის იყო, ხოლო მისი მეუღლე 47-ის. ქორწინება თავიდან ბედნიერად დაიწყო, რასაც ხელი ლუის დაბადებამაც შეუწყო, მაგრამ ანრი მამამისს ჰგავდა და გამუდმებით ქალებისაკენ გაურბოდა თვალი. იგი მარგარიტა ვალუასაც ხშირად ღალატობდა და მარიასთან ქორწინების შემდეგ მალევე მასაც უღალატა და კვლავ უამრავი საყვარელი გაიჩინა. ამავე დროს მას ახალი ფავორიტი გამოუჩნდა, ანრიეტა დ'ანტრაგი. 1601 წელს ორივე ქალს ვაჟი შეეძინა. ანრიეტას და ანრის სასიყვარულო კავშირი იმანაც არ დაარღვია, რომ 1604 წელს ანრიეტას მამა აქტიურ მონაწილეობას იღებდა მეფის წინააღმდეგ ბრძოლაში. ანრიეტა გამოირჩეოდა დაუოკებელი პატივმოყვარეობით. ამან მეფეს და დედოფალს შორის ურთიერთობა უაღრესად გაამწვავა. მათი კავშირი მხოლოდ 1609 წელს დასრულდა, როდესაც ანრი კონეტაბლის 14 წლის ქალიშვილით მოიხიბლა.
მხატვრული პატრონაჟი
მარიას ისევე, როგორც სხვა იტალიელ ქალბატონებს ძალიან უყვარდა ხელოვნება და მფარველობდა მას. 1612 წელს ააშენებინა ლუქსემბურგის საოცარი სასახლე. 1615 წელს დააფინანსა სოლომონ დე ბროსის სამხატვრო გამოფენა. ამავე წელს სამეფო კარზე მხატვრად აიყვანა პეტერ პაულ რუბენსი. მარიამ მთელი თავისი მზითვები და სიმდიდრე საფრანგეთში ხელოვნებისა და კულტურის აღორძინებას შესწირა. ასევე დააფინანსა ექსპედიციები ამერიკაში და შექმნა ფრანგული კოლონია კანადა.
რეგენტი
მინი|მარია მედიჩის პორტრეტი ანრის სიცოცხლეში მარია თითქმის შუემჩნეველი ფიგურა გახდა, მაგრამ ვითარება 1610 წლის შემდეგ მთლიანად შეიცვალა. იქიდან გამომდინარე, რომ მარიას უფროსი ვაჟი - ლუი XIII ამ დროისათვის მცირეწლოვანი იყო, საჭირო გახდა რეგენტის დანიშვნა. ფრანგებმა რეგენტად მარია მედიჩი აირჩიეს. მარიამმა საფრანგეთის სამეფო კარზე გაზარდა კათოლიკე იტალიელების გავლენები რათა დაეთრგუნდა პროტესტანტები. 1614 წელს ლუი XIII-ს ცოლად შერთო ესპანეთის პრინცესა - ანა ავსტრიელი, ხოლო ანას ძმას ესპანეთისა და პორტუგალიის მეფე - ფილიპე IV-ს მიათხოვა საკუთარი ქალიშვილი ელიზაბეტა ბურბონი. ამით მან მჭიდრო კავშირი შეკრა კათოლიკურ სახელმწიფოებთან და იმდროის ევროპის უძლიერეს დინასტია - ჰაბსბურგებთან დაამყარა ნათესაური კავშირი. ამ მოვლენიდან მალევე მარიამ სავოიის ჰერცოგ - ვიტორიო ამადეო I-ს მიათხოვა საკუთარი ქალიშვილი კრისტინა მარია დე ბურბონი, რითაც კიდევ ერთი კათოლიკე მოკავშირე გაიჩინა. 1625 წელს კი თავისი ნაბოლარა ქალიშვილი - ანრიეტა მარია დე ბურბონი, მიათხოვა ინგლისის, ირლანდიისა და შოტლანდიის მეფე ჩარლზ I-ს, რითაც მან ფრანგი პროტესტანტების მთავარი დამხმარე საკუთარ მოკავშირედ აქცია. ამავე დროს ლუი XIII სრულწლოვანი ხდება და მარიას რეგენტის სტატუსი ჩამოერთვა.
კარდინალი რიშელიე
1627 წ. რიშელიეს მეთაურობით საფრანგეთის სამხედრო ძალებმა ალყა შემოარტყეს ქალაქ ლა-როშელს, ჰუგენოტების მთავარ სიმაგრეს. მან ააგო 1 მილის (1, 6 კმ) სიგრძის ბარიერი, რათა გამოეცალკევებინა ისინი ზღვისგან. 1 წლის ალყის შემდეგ მშიერი ქალაქი დანებდა. ამ დამარცხებამ ჰუგენოტთა პოლიტიკური ძალაუფლება დაასრულა, მაგრამ რიშელიემ დაუტოვა მრწამსის უფლება და სამოქალაქო უფლებები.
1630 წელს დედა დედოფალმა მარია მედიჩიმ, დედოფალმა ანა ავსტრიელმა და ლუის ძმამ გასტონ დე ბურბონიმ რიშელიეს წინააღმდეგ სცადეს გადატრიალების მოწყობა (რომელიც ისტორიაში შევიდა „გასულელებულთა დღის“ სახელით (La journée des Dupes)), თუმცა გეგმა ჩაიშალა და ყველაფერი საწინააღმდეგოდ შემოტრიალდა. რიშელიემ მეფის ას პროცენტიანი ნდობა და მფარველობა მოიპოვა, რამაც მისი უფლებების საოცარი ზრდა გამოიწვია. საფრანგეთში უამრავი ციხესიმაგრის დანგრევა გვიჩვენებს თუ როგორ მეთოდურად და შეუბრალებლად ზღუდავდა რიშელიე ფრანგული არისტოკრატიის ძალაუფლებას. მან გამოსცა კანონი, რომლის თანახმადაც ყველა ციხესიმაგრე, რომელიც არ იყო საჭირო სამეფოს დასაცავად, უნდა დანგრეულიყო ან დემონტირებულიყო. რიშელიემ აგრეთვე დანიშნა სამეფო ოფიცრები, რათა თვალყური ედევნებინათ პროვინციების მმართველებისადმი და მეფის კონტროლის ქვეშ დაებრუნებინათ ისინი. რიშელიეს ასეთი ძალაუფლების ზრდამ დედა დედოფალი მარია მედიჩი აიძულა 1631 წელს ბრიუსელში გადასულიყო, ხოლო 1638 წელს კი ამსტერდამში.ნიდერლანდელებმა მისი ვიზიტი საოცრად აღნიშნეს, ამავე წელს იგი ეწვია თავის ქალიშვილს ანრიეტა მარიას, ინგლისში.
უკანასკნელი წლები და გარდაცვალება
1638 წელს ლონდონში თავის ქალიშვილთან რამდენიმე თვით დარჩა, შემდეგ კი კიოლნში გაემგზავრა. 1642 წლის 3 ივლისს ქალაქ კიოლნში მარია მედიჩი გარდაიცვალა. მალევე იგი გადაასვენეს საფრანგეთში და დაკრძალეს სენ დენის მეფეთა სასაფლაოზე ანრი IV-ის გვერდით. ამავე წლის 4 დეკემბერს გარდაიცვალა კარდინალი რიშელიეც, ხოლო სულ რაღაც ერთ წელიწადში 1643 წლის 14 მაისს გარდაიცვალა ლუი XIII-ც.
წინაპრები
მარია მედიჩის წინაპრები
ლიტერატურა
კატეგორია:საფრანგეთის დედოფლები კატეგორია:დაბადებული 1573 კატეგორია:გარდაცვლილი 1642 კატეგორია:დაბადებული 26 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 3 ივლისი კატეგორია:XVII საუკუნის ევროპის მონარქები კატეგორია:ქალი რეგენტები კატეგორია:მედიჩები კატეგორია:დედა დედოფლები კატეგორია:სენ-დენის ბაზილიკაში დაკრძალულები კატეგორია:საფრანგეთის რეგენტები
ვალდივია
ვალდივია (Valdivia) — ქალაქი და კომუნა ჩილეში. ამავე სახელობის კომუნის, პროვინციისა და ლოს-რიოსის რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრი.
კომუნის ფართობი – 1015,60 კმ². მოსახლეობა — 153 577 კაცი (2007). სიმჭიდროვე — 151,22 ად/კმ².
ისტორია
ქალაქი 1552 წლის 9 თებერვალს დააარსა ჩილეს პირველმა გუბერნატორმა, კონკისტადორმა პედრო დე ვალდვიამ, წლების მანძილზე წარმოადგენდა ესპანელი კოლონიზტორების ფორპოსტს.
1960 წლის 22 მაისს ქალაქის მახლობლად მდებარეობდა მიწისძვრის ეპიცენტრი, რომლის შედეგად ქალაქი პრაქტიკულად მთლიანად დაინგრა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩილეს ქალაქები კატეგორია:ჩილეს კომუნები
სირენსკაია
სირენსკაია (Сиренская) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის კუმზეროს სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, 2002 წლის მონაცემებით სოფელში აღარავინ ცხოვრობდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
266
თარიღი უცნობია
*
ნაშოვარი
ნაშოვარი — ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის სოფლების ზემო ნაშოვრისა და ქვემო ნაშოვრის ძველი სახელწოდება.
ლიტერატურა
კატეგორია:ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის ისტორიული სოფლები
ჯეიმზ პრესკოტ ჯოული
ჯეიმზ პრესკოტ ჯოული (James Prescott Joule; დ. 24 დეკემბერი, 1818, სოლფორდი, ლანკაშირი, — გ. 11 ოქტომბერი, 1889, სეილი, ჩეშირი) — ინგლისელი ფიზიკოსი, ლონდონის სამეფო საზოგადოების წევრი (1850).
იყო ლუდსახარში ქარხნის მფლობელი მანჩესტერის მახლობლად. დიდი წვლილი შეიტანა ელექტრომაგნეტიზმისა და სითბური მოვლენების გამოკვლევაში, დაბალი ტემპერატურების ფიზიკაში, ენერგიის შენახვის კანონის ჩამოყალიბებაში. დაადგინა (1841; გამოაქვეყნა 1843), რომ ლითონის გამტარში ელექტრული დენის გავლისას გამოყოფილი სითბოს რაოდენობა პროპორციულია გამტარის ელექტრული წინაღობისა და დენის ძალის კვადრატისა (ჯოულ-ლენცის კანონი).
1843-1850 ჯოულმა ექსპერიმენტულად დაამტკიცა, რომ სითბოს მიღება შეიძლება მექანიკური ენერგიის ხარჯზე და განსაზღვრა სითბოს მექანიკური ეკვივალენტი. 1851 სითბო განიხილა როგორც ნაწილაკების უწესრიგო მოძრაობა და თეორიულად განსაზღვრა ზოგიერთი აირის თბოტევადობა. ტომსონი, ლორდ კელვინი უილიამ|უ. ტომსონთან ერთად ცდით დაადგინა, რომ აირის ნელი სტაციონარული ადიაბატური გადინებისას ფოროვან ტიხარში მისი ტემპი იცვლება (ჯოულ-ტომსონის ეფექტი). აღმოაჩინა მაგნიტური გაჯერების მოვლენა ფერომაგნეტის დამაგნიტებისას.
სწორედ ჯეიმზ პრესკოტ ჯოულის სახელი ეწოდა ფიზიკის ერთ-ერთი ძირითადი სიდიდის — ენერგიის (მუშაობის) ერთეულს ერთეულთა საერთაშორისო სისტემაში. ჯეიმზ პრესკოტ ჯოული გარდაიცვალა 1889 წლის 11 ოქტომბერს.
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისელი ფიზიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1818 კატეგორია:გარდაცვლილი 1889
მიხეილ წერეთელი
მიხეილ (მიხაკო) წერეთელი (ფსევდონიმები — „Baton“, „მ. სანგალა“, „ალაროდიელი“, „ვრაცი“; დ. 23 დეკემბერი, 1878, სოფელი ცხრუკვეთი ― გ. 2 მარტი, 1965, მიუნხენი, გერმანია) — ქართველი მეცნიერი ძველი აღმოსავლეთის ისტორიის დარგში, ლინგვისტი, სოციოლოგი, პოლიტიკური და საზოგადო მოღვაწე, პროფესორი, ცნობილი ექიმის, პუბლიცისტისა და საზოგადო მოღვაწის ვასილ წერეთლის (1862-1937) უმცროსი ძმა, საქართველოს ეროვნული გმირი. სხვადასხვა დროს იყო მარქსისტი, ანარქისტი, ნაციონალისტი.
ბიოგრაფია
დაიბადა ზემო იმერეთის სოფელ ცხრუკვეთში. იმერეთის მეფის სოლომონ I-ის კარის მოძღვრის სვიმონ წერეთლის (მისგან იღებს სათავეს მოძღვრიშვილ-წერეთელთა საგვარეულო) და იმერეთის მეფის დავით II-ის ასულის, ატატო ბაგრატიონის პირდაპირი შთამომავალი იყო.
განათლება
მიხეილ წერეთელმა 1898 წელს დაამთავრა ქუთაისის კლასიკური გიმნაზია. იმავე წელს ჩაირიცხა კიევის უნივერსიტეტში, საიდანაც გარიცხეს 1899 წელს, აქტიური პოლიტიკური მოღვაწეობისათვის. შემდეგ სწავლობდა სორბონის და ჟენევის უნივერსიტეტებში. 1912 წელს დაამთავრა ჰაიდელბერგის (გერმანია) უნივერსიტეტის ისტორია-ფილოლოგიის ფაკულტეტი ძველი აღმოსავლეთის ისტორიის განხრით და ერთხანს იქვე კითხულობდა ლექციებს. თავდაპირველად წერეთელი იზიარებდა მარქსიზმს. მან პირველად თარგმნა მარქსის „კაპიტალი“ ქართულად და მიუტანა ნოე ჟორდანიას „კვალის“ რედაქციაში.
მოღვაწეობა
1900-1907 წლებში მ. წერეთელი ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა საფრანგეთსა და შვეიცარიაში. აქტიურად იყო ჩაბმული ანარქისტულ საქმიანობაში. ახლო ურთიერთობა ჰქონდა ვარლამ ჩერქეზიშვილთან, პეტრე კროპოტკინთან და საერთაშორისო ანარქისტული მოძრაობის სხვა ლიდერებთან. ამასთან, ეწეოდა ნაყოფიერ პუბლიცისტურ მოღვაწეობას. ფსევდონიმებით „Baton“ და „მ. სანგალა“ წერილებს აქვეყნებდა როგორც ქართულ, ისე უცხოეთის პერიოდულ პრესაში.
1904 წელს იგი შეუერთდა ქართველ სოციალ-ფედერალისტთა ჯგუფს გიორგი დეკანოზიშვილის ხელმძღვანელობით. ეს ჯგუფი მოღვაწეობდა პარიზში. აქ გამოდიოდა მათი გაზეთები „საქართველო“ და „La Georgie“. იმავე წელს წერეთელმა მონაწილეობა მიიღო რუსეთის იმპერიის რევოლუციური ჯგუფების ინტერპარტიულ კონფერენციაში, რომელიც გაიმართა პარიზში. 1905 წელს იბრძოდა ქუთაისელ ანარქისტებთან ერთად, მაგრამ შემდეგ გამოეთიშა ძმები გოგელიების ჯგუფს. მინი|მიხეილ წერეთელი ჟანდარმის ბარათზე 1913 წ. 1907 წელს მ. წერეთელი საქართველოში დაბრუნდა. ამ დროს ის უკვე ნაციონალისტურ პოზიციებზე იდგა. იმავე წლის 30 აგვისტოს მოკლეს ილია ჭავჭავაძე. გაზეთის „ისარი“ 1907 წლის 2 სექტემბრის ნომერში გამოქვეყნდა მ. წერეთლის ცნობილი წერილი „კაცია ადამიანი?!“.ილიას დაკრძალვაზე წარმოთქვა ცნობილი სიტყვა, რომელიც სტატიის სახით იმავე წლის დამლევს გამოქვეყნდა მემორიალურ კრებულში „ილია ჭავჭავაძის სიკვდილი და დასაფლავება“. საქართველოში წერეთლი თანამშრომლობდა „სახალხო გაზეთში“.
1910 წელს თბილისში გამოიცა წერეთლის მნიშვნელოვანი სოციოლოგიური გამოკვლევა „ერი და კაცობრიობა“, რომელიც პირველი ქართული სოციოლოგიური მონოგრაფია იყო. 1910 წელს წერეთელი კავკასიიდან 5 წლით გაასახლეს. იმავე წელს იგი სიტყვით გამოვიდა ლონდონის ჩაგრულ ერთა ყრილობაზე. 1914 წელს მიხეილ წერეთელმა მოიპოვა ჰაიდელბერგის უნივერსიტეტის დოქტორის ხარისხი ასირიოლოგიაში. სადისერტაციო ნაშრომი იმავე წელს ცალკე წიგნად გამოიცა ხსენებული უნივერსიტეტის მიერ. 1912 წელს მან გამოაქვეყნა თავისი ცნობილი გამოკვლევა „სუმერული და ქართული“, რომელიც მოგვიანებით გამოქვეყნდა ინგლისურ და ფრანგულ ენებზე. იმავე წელს ფრანგულ ენაზე გამოიცა მისი წიგნი კავკასიის ეთნიკური და კულტურული განვითარების საკვანძო საკითხების შესახებ. 1913-1916 წლებში დიდი ბრიტანეთისა და ირლანდიის სამეფო სააზიო საზოგადოების შრომების რამდენიმე ნომერში გამოქვეყნდა წერეთლის ნაშრომი „სუმერელები და ქართველები“. არჩეული იყო აღნიშნული საზოგადოების ნამდვილ წევრად.
1913 წელს ხელისუფლების ნებართვით დროებით დაბრუნდა საქართველოში. პირველი მსოფლიო ომის წლებში მიხეილ წერეთელი იყო გერმანიაში მოქმედი ორგანიზაციის - „საქართველოს განთავისუფლების კომიტეტის“ ერთ-ერთი ხელმძღვანელი. იბრძოდა ანტანტის წინააღმდეგ და ცდილობდა გერმანიის მეშვეობით საქართველოს გათავისუფლებას. 1915 წელს ფრანგულ და გერმანულ ენებზე გამოაქვეყნა ნარკვევი „საქართველო და დღევანდელი ომი“. 1916 წელს იგი მონაწილეობდა ლოზანაში გამართულ ჩაგრულ ერთა ყრილობაში, სადაც სიტყვა წარმოთქვა ანტანტას პოლიტიკის წინააღმდეგ. ომის დროს ის წყალქვეშა ნავით ჩავიდა საქართველოში, სადაც იარაღი და ფული ჩაიტანა. შეხვდა ადგილზე ყველაზე გავლენიან პოლიტიკოს ნოე ჟორდანია. 1917 წელს შვეიცარიაში გამოსცა დოკუმენტი „საქართველოს დამოუკიდებლობის უფლებანი“.
1918-1919 წლებში იგი იყო საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დიპლომატიური მისიების ხელმძღვანელი გერმანიაში და სკანდინავიის ქვეყნებში. 1919-1920 წლებში მიხეილ წერეთელი იყო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორი ასირიოლოგიასა და ძველი აღმოსავლეთის ისტორიაში. 1921 წლის თებერვალ-მარტში ბოლშევიკურმა რუსეთმა მოახდინა საქართველოს ოკუპაცია. მ. წერეთელი იძულებული იყო სამუდამოდ დაეტოვებინა სამშობლო. 1922-1945 წლებში იგი იყო ჯერ ბრიუსელის უნივერსიტეტის (1922-1933), შემდეგ კი ბერლინის ჰუმბოლდტის სახელობის უნივერსიტეტის (1933-1945) პროფესორი. 1920-იანი წლების პირველ ნახევარში სტამბოლის ქართველ კათოლიკეთა სავანესთან არსებულმა გამომცემლობამ გამოსცა წერეთლის მიერ ნათარგმნი „გილგამეშიანი“ და მისი მონოგრაფიული გამოკვლევა „ხეთის ქვეყანა“.
1926 წლიდან 1940-იანი წლების დამლევამდე იგი იყო ქართული პატრიოტული პოლიტიკური ორგანიზაციის „თეთრი გიორგი“-ს ერთ-ერთი ლიდერი. 1929 წელს ჰაიდელბერგის უნივერსიტეტმა გერმანულ ენაზე გამოსცა წერეთლის მონოგრაფია „ახლადაღმოჩენილი ქალდეური წარწერები“. 1933-1953 წლებში საერთაშორისო სამეცნიერო ჟურნალის „რევიუ დ'ასირიოლოჟი“ (ბელგია) ნომრებში გამოქვეყნდა მისი სტატიების სერია ურარტუს ისტორიის საკითხებზე. მ. წერეთელი არჩეული იყო ამ ჟურნალის სარედაქციო საბჭოს წევრად. 1933 წელს ბერლინში გამოიცა სულხან-საბა ორბელიანის ცნობილი თხზულების „სიბრძნე სიცრუისა“ მიხეილ წერეთლისეული გერმანული თარგმანი.
მეორე მსოფლიო ომის წლებში წერეთელი იყო გერმანიაში მოქმედი „ქართული სამოკავშირეო კომიტეტი“-ს ერთ-ერთი ხელმძღვანელი. ამ კომიტეტის ძალისხმევით გერმანიის საკონცენტრაციო ბანაკებიდან გათავისუფლდა ასობით ქართველი სამხედრო ტყვე. გარდა ამისა, 1942 წელს იგი იყო ერთ-ერთი მოთავე ქართული პატრიოტული პოლიტიკური ორგანიზაციის „ქართველ ტრადიციონალისტთა კავშირი“ -ს დაფუძნებისა.
წერეთელი აქტიურად მოღვაწეობდა რუსთველოლოგიის დარგში. 1963 წელს პარიზში გამოიცა „ვეფხისტყაოსნის“ მის მიერ აღდგენილი და დადგენილი ტექსტი, ხოლო 1975 წელს პოემის წერეთლისეული გერმანული პროზაული თარგმანი.
1945 წლიდან იგი ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა მიუნხენში. მას ბრიუსელის უნივერსიტეტის პროფესორობა შესთავაზეს, მაგრამ წერეთელს ამ დროს პოლიტიკური პრობლემებისადმი მეტ ინტერესს იჩენდა, ვიდრე ლურსმული დამწერლობისა და იეროგლიფებისადმი. მიხეილ წერეთელი იყო ქართული ემიგრანტული პერიოდული პრესის აქტიური თანამშრომელი. მისი უშუალო მონაწილეობით პარიზში დაარსდა სამეცნიერო ჟურნალი „ბედი ქართლისა“, რომელშიც გამოქვეყნებულია მ. წერეთლის არაერთი საყურადღებო წერილი. გარდა ამისა, მისი სტატიები ქვეყნდებოდა ინგლისურენოვანი სამეცნიერო ჟურნალის „Georgica“ (ლონდონი) ფურცლებზე. იგი გარდაიცვალა 87 წლის ასაკში. დაკრძალულია საფრანგეთში, ლევილის სასაფლაოზე.
2012 წელს ვასილ და მიხეილ წერეთლების სახელი მიენიჭა ქუჩას ქალაქ ჭიათურაში. 2013 წელს მიენიჭა ეროვნული გმირის წოდება მიანიჭა.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი პოლიტიკოსები კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები კატეგორია:ქართველი აღმოსავლეთმცოდნეები კატეგორია:დაბადებული 23 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1878 კატეგორია:გარდაცვლილი 2 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1965 კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:საქართველოს ეროვნული გმირები მ კატეგორია:ქართველი ანარქისტები კატეგორია:ქართველი ნაციონალისტები კატეგორია:ქართველი დიპლომატები კატეგორია:საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების წევრები
Solenopsis gallica
Solenopsis gallica — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Solenopsis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
უებ ელისის თასი
კომპანიის მენეჯერმა, რიჩარდ ჯარვისმა სტუმრებს საცავიდან გამოუტანა 1906 წელს, ოსტატ ქერინგტონის მიერ დამზადებული, 38 სანტიმეტრი სიმაღლის ოქროცურვილი ვერცხლის თასი, რომელიც ლტოლვილი ჰუგენოტის, პოლ დელამერის 1740 წლისეული ქმნილების ასლი იყო.
რაგბის მამებს ჯილდო თვალში უმალ მოუვიდათ და შეიძინეს. თასის ერთ სახელურს სატირის თავი ამკობს, მეორეს ნიმფისა, კორპუსზე კი წვეროსნისა და ლომის ნიღბები და ვაზის ორნამენტებია დატანებული.
იქვე თასზე ამოიტვიფრა ირბ-ის იმჟამინდელი, ოთხ-სიტყვიანი სახელი (მაშინ აკრონიმიც ირფბ იყო), თასი კი, კომიტეტის სხვა წევრებთან შეთანხმებით, რაგბის ვითომ მომგონის, ვილიამ უებ ელისის სახელობაზე მოინათლა, რითაც ერთი ლამაზი სპორტული ტყუილის სამარადისო კანონიზაცია მოხდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატი
ციმბირის ფედერალური ოკრუგი
thumb|right|ციმბირის ფედერალური ოკრუგი ციმბირის ფედერალური ოკრუგი — ადმინისტაციულ-ტერიტორიული ერთეული რუსეთის ციმბირის ნაწილში. შეიქმნა რუსეთის ფედერაციის პრეზიდენტის 2000 წლის 13 მაისის ბრძანებულებით.
მოსახლეობა შეადგენს 2010 წლის მონაცემებით შეადგენს 19,256,426 ადამიანს. ფართობი 5,114,800 კმ². მთავარი ქალაქია ნოვოსიბირსკი. რეგიონი მოიცავს ფედერაციის 12 სუბიექტს:
სქოლიო
კატეგორია:ციმბირის ფედერალური ოკრუგი
სოლოგუბოვკა (ბაშკირეთი)
სოლოგუბოვკა (Сологубовка; Сологубовка) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბლაგოვეშჩენსკის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 62 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბლაგოვეშჩენსკიდან დაშორებულია 26 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ზაგოროდნაია, რომელიც დაშორებულია 52 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ (79%).
სქოლიო
კატეგორია:ბლაგოვეშჩენსკის რაიონის სოფლები
Solenopsis gayi
Solenopsis gayi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Solenopsis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ემპირიზმი
მინი|[[ჯონ ლოკი, ბრიტანული ემპირიზმის წამყვანი ფილოსოფოსი]] ემპირიზმი (ἐμπειρία - გამოცდილება) — თეორია, რომელიც ცდას აღიარებს შემეცნების ერთადერთ წყაროდ. იგი არ უარყოფს გონების ანუ აბსტრაქტული აზროვნების როლს შემეცნების პროცესში, მაგრამ კატეგორიულად კრძალავს მის მიერ ცდის საზღვრებს მიღმა გასვლას და უპირისპირდება რაციონალიზმს, რომელიც ცოდნის ერთადერთ წყაროდ გონებას მიიჩნევს. აზროვნება, თუგინდ თეორიული და აბსტრაქტული, ოღონდ ცდის ფარგლებში — ასეთია ემპირიზმის მოთხოვნა.
ემპირიზმი ჩამოყალიბდა ახალი დროის ფილოსოფიაში და თავიდანვე ინგლისურ ფილოსოფიას დაუკავშირდა, მისი აშკარად გამოხატული ნიშანი გახდა. ფრენსის ბეკონის შემდეგ ემპირიზმის გამგრძელებლები არიან ჯონ ლოკი, ტომას ჰობზი, დეივიდ ჰიუმი და ჯორჯ ბერკლი. ემპირიზმი რაციონალიზმზე უფრო მეტად იფარგლება შემეცნების პრობლემით. ბეკონი მხოლოდ ექსპერიმენტულ მეცნიერებათა მეთოდოლოგიას გვაწვდის, ჰობსი - მექანიცისტურ დოქტრინას, ბერკლი კი - არამატერიალისტურს, თუმცა ორივე ხაზს უსვამს ფილოსოფიის გნოსეოლოგიურ ასპექტს. ლოკთან და ჰიუმთან ფილოსოფია თითქმის მთლიანად შემეცნების პრობლემა და დოქტრინაა. ემპირიზმი ფაქტების, დეტალების, შემეცნებითი და ნებელობითი ფენომენების, ანუ ზოგადად ფსიქიკური პროცესების ფილოსოფიაა. ემპირისტები არ სწავლობენ უნივერსალურ პრინციპებს. იმ დროს, როდესაც რაციონალიზმი ვოლფის მშრალი და პრეტენზიული სისტემატიზაციით სრულდება, ემპირიზმი ჰიუმის სკეპტიკურ ფენომენიზმში სრულდება. თითქოსდა მეცნიერების პროგრესისადმი მტრულად განწყობილი რაციონალიზმი ადამიანის ცოდნასა და რეალობის ამოწურვის თითქმის ღვთაებრივ უნარს ასხამს ხოტბას. მეცნიერებათა პროგრესი მხოლოდ ემპირიზმის დამსახურება არაა, რადგანაც მეცნიერების დარგების წინსვლა ასევე უკავშირდება მათემატიკის განვითარებასაც, რომელიც რაციონალისტურ გარემოში ვითარდება.
ლიტერატურა
კატეგორია:ემპირიზმი კატეგორია:ფილოსოფიური სკოლები და ტრადიციები
ვლადისლავ II (პოლონეთი)
ვლადისლავ II „ლტოლვილი“ (პოლონ.:Wladislaw II Wygnaniec) (* 1105, კრაკოვი, პოლონეთი; † 30 მაისი 1159, ალტენბურგი, გერმანია) - პოლონეთის სენიორჰერცოგი 1138-1146 წლებში, სილეზიის ჰერცოგი, კუაიავიის, სილეზიის, დიდი პოლონეთის (ველიკოპოლსკი) მთავარი. მთავარი კრაკოვისა და სანდომირის მთავარი.
სილეზიის მმართველი
მამის სიცოცხლეშივე მასთან ერთად იყო სილეზიის თანამმართველი. პოლონეთის ჩეხეთთან და ავსტრიასთან კონფლიქტის დროს, უნგრეთის ტახტის მემკვიდრეობის შესახებ 1133—1135 წწ. (მამამისმა ბოლესლავმა მხარი დაუჭირა პრეტენდენტს ბორის, ხოლო მოწინააღმდეგეები — ბელა II-ს) მას დაავალეს დაეცვა სილეზიის მიწები, რაშიც მან თავი ვერ გამოიჩინა და ჩეხები მდინარე ოდრამდე მიუშვა. პოლონეთისა და ჩეხეთის დაახლოების შედეგად რომელიც სამშვიდობო ხელშეკრულება გააფორმების შემდეგ მოხდა მონაწილეობდა ნემჩას შეხვედრაზე 1137 წელს.
1125—1127 წლებში ის დაქორწინდა აგნესა ფონ ბაბენბერგზე, ავსტრიის მარკგრაფის ლეოპოლდ III (ავსტრიის მაკგრაფი) ქალიშვილზე, რომელიც იყო მომავალი იმპერატორის კონრად III მკვიდრი და, შემდეგში იმპერატორ ფრიდრიხ I ბარბაროსას მამიდა.
ბოლესლავ III "ტუჩმობრეცილის" მემკვიდრეობა
left|thumb|200 px|[[ბოლესლავ III|ბოლესლავ III "ტუჩმობრეცილის" მიწების გაყოფა:
]]
მამის ანდერძის მიხედვით, რომელიც გარდაიცვალა 1138 წ. 28 ოქტომბერს, რომელიც ცნობილია ასევე როგორც «ბოლესლავ ტუჩმობრეცილის სტატუტი», ვლადისლავმა როგორც უფროსმა გვარში მიიღო სენიორატული (არამემკვიდრეობითი) სამფლობელო, სადაც შედიოდა დიდი პოლონეთის დასავლეთი, გნეზნოს ჩათვლით, მცირე პოლონეთის დასავლეთი კრაკოვითურთ, სერაძის მიწები და კუიავიის დასავლეთი ნაწილი. მან მიიღო კონტროლი გდანსკის პომორიაზე, სადაც ადგილობრივი თავადები მართავდნენ, და სენიორული ხელისუფლება დასავლეთ პომორიეზე. როგორც მემკვიდრეობითი მამული მას დარჩა სილეზია.
რადგანაც მამის სიკვდილის დროს ის უკვე ზრდასრული მამაკაცი იყო (მას შეუსრულდა 33 წელი), იყო ცოლ-შვილიანი ჰყავდა სულ ცოტა ერთი ვაჟი მაინც, ბოლესლავი (მეორე ვაჟის დაბადების თარიღი სადავოა), ვლადისლავი თვლიდა რომ ის თავისი ცხოვრებისეული გამოცდილებით და სამხედრო ცოდნით, როგორც ბოლესლავ I მამაცი 999 წელს, მიეშკო II 1033 წელს და მამამისი შეძლებდა პოლონეთის გაერთიანებას.
ლენჩიცის ყრილობა და ვლადისლავის რეაქცია მასზე
1141 წელს ვლადისლავის დედინაცვალმა სალომეა ფონ ბერგმა და უმცროსმა ძმებმა მოაწყვეს მაგნატების ყრილობა ლენჩიცებში, სალომეის სამფლობელოში, სადაც ია არ იქნა მიიწვეული; ყრილობამ მიიღო შემდეგი გადაწყვეტილება - ბოლესლავ III "ტუჩმობრეცილის" ქალიშვილის აგნეშკას კიევის დიდი მთავრის ერთ-ერთ ვაჟზე ვსევოლოდზე მითხოვების შესახებ, რათა მისი მოკავშირეები გამხდარიყვნენ. მაგრამ ვლადისლავმა კონტრ ღონისძიებებს მიმართა, რის შედეგად კიევის მთავარი არათუ არ წავიდა შეთანხმებაზე «ბოლესლავიჩებთან», არამედ ერთი წლის შემდეგ თავისი ქალიშვილი ზვენისლავა-ანასტასია ვსევოლოდის ასული მიათხოვა მთავარ-პრინცეპსის - ბოლესლავის უფროს ვაჟს.
ძმებთან ბრძოლის დაწყება
ძმებთან შეიარაღებული ბრძოლა ვლადისლავმა დაიწყო ჯერ კიდევ 1142—1143 წლებში, მოკავშირე რუსული რაზმების დახმარებით. კონფლიქტი გამწვავდა 1144 წლის 27 ივლისს მისი დედინაცვალის სალომეის გარდაცვალების გამო. ანდერძის მიხედვით მისი ქვრივობის წილი უნდა გადასულიყო სენიორატების მიწებში, მაგრამ ვლადისლავის ძმებმა, ბოლესლავ IV ხუჭუჭთმიანმა მაზოვიელმა და მიეშკო III, ამას წინააღმდეგობა გაუწიეს.
შემდეგი მოვლენები სხვა დასხვა ქრონიკებში სხვა და სხვანაირადაა აღწერილი: პოლონეკი ქრონიკი ვინცენტი კადლუბეკი, ამტკიცებს რომ, უკანასკნელის მიერ გაგზავნილი რაზმები დამარცხებული იქნა 1145 წელს მაზოვიის ვოევოდის ვშებორის მიერ პილიცას ნაპირებთან, და ვლადისლავი სრუკი წაგებისაგან იხსნა ამ დროს მოსული რუსულმა რაზმებმა. მაგრამ რუსული მატიანე გვატყობინებს რომ, არავითარი ბრძოლა არ ყოფილა და იგორ ოლეგის ძე ძმებთან ერთად, რომლებიც მოვიდნენ ვლადისლავის თხოვნით, შეხვდნენ ორივე უმცროს «ბოლესლავიჩებს», რომლებიც დათანხმდნენ ოთხი ქალაქის (კასტელანია) ვლადისლავისათვის დათმობაზე და რუსებისთვის — მაზოვიის ქალაქ ვიზნის დათმობაზე. ასე თუ ისე, ვლადისლავმა შემოიერთა სალომეას სამემკვიდრეო მიწები, ლენჩიცკის მიწები, სენიორატების მიწებს და დადო ძმებთან ზავი. მაგრამ ამით ის არ დაწყნარებულა.
პეტრე ვლასტის (ვლოსტოვიჩი) საქმე
ამ დროს მწვავდებოდა კონფლიქტი ვლადისლავსა და პალატინთან (ვოევოდი) პეტრე ვლასტთან (ვლოსტოვიჩი), მამამისის უახლოეს თანამებრძოლთან და ძალიან გავლენიან წარჩინებულ პირთან. პეტრე ვლასტი როგორც მამის სულის პატივისმცემელი ცდილობდა, რომ შესრულებულიყო მისი ანდერძი, არ უჭერდა მხარს ვლადისლავის პრეტენზიებს თავისი ძმების მიწებზე და ცდილობდა მათ შერიგებას. მაგრამ ვლადისლავზე ზეწოლას ახდენდა მისი მეუღლე აგნესა (აგნეშკა). ჯერ კიდევ 1145 წელს გარედან ურთიერთობა ნორმალური რჩებოდა, ვლასტმა მთავარი თავისი ვაჟის ქორწინებაზეც კი მოიწვია. მაგრამ შემდეგი წლის დასაწყისში ცოლის შეგონებით, ვლადისლავმა თავის აზნაურს დობეკს (დობეშს) უბრძანა ფარულად საიდუმლოდ შეეპყრო და მოეყვანა პალატინი. ის ციხეში ჩააგდეს, აგნესას მისი სიკვდილი ეწადა, მაგრამ ვლადისლავის ბრძანებით ის დააბრმავეს და ენა ამოჭრეს, ხოლო შემდეგ ქვეყნიდან გააძევეს. ის რუსეთში ცოლის ნათესავებთან წავიდა. ლეგენდის მიხედვით მას თითქოს სასწაულებრივად დაუბრუნდა მხედველობაც და ლაპარაკიც. ვლასტის მიმართ გატარებულმა ქმედებებმა აღშფოთების დიდი ტალღა გამოიწვია წარჩინებულებში, და ბევრი მათგანი გადავიდა უმცროსი ძმების მხარეზე.
უკანასკნელი შეტაკება ძმებთან და გაქცევა
1146 წლის დასაწყისში ვლადისლავ II-მ გადაწყვიტა ძმები სამუდამოდ გაეძევებინა თავიანთი მამულებიდან. თავიდან მან ადვილად დაიპყრო მაზოვია, ძმები აიძულა უკან დაეხიათ ქალაქ პოზნანისაკენ, რომელიც ალყაში მოაქცია. მაგრამ აქ მას სამხედრო ფორტუნამ ზურგი აქცია. მის ზურგში დაიწყო თავად-აზნაურთა ამბოხებები, და მისი მოწინააღმდეგების რიგები სწრაფად იზრდებოდა. მათ მხარი დაუჭირა ეკლესიამაც: იაკუბი ჟნინიდან, გნეზნოს არქიეპისკოპოსი, მოვიდა მეალყეთა ბანაკში და მოითხოვა ვლადისლავისაგან ძმათაშორისი ომის შეწყვეტა, ხოლო პასუხად უარის მიღების შემდეგ, მოჰკვეთა ეკლესიას. ბოლოსდაბოლოს ზურგიდან და ქალაქიდან ერთდროული შეტევის შემდეგ ბრძოლა ვლადისლავის სრული დამარცხებით დამთავრდა და ის იძულებული იქნა პოლონეთიდან გაქცეულიყო. მალე მას თავისი მეუღლეც აგნესა და ორი უფროსი ვაჟი შეუერთდა. თავდაპირველად ვლადისლავი პრაღაში წავიდა, თავის მოსახელე და ქვისლთან — ჩეხეთის მთავართან ვლადისლავ II-სთან (რომელსაც ცოლად ჰყავდა ლეოპოლდ III ავსტრიელის მეორე ქალიშვილი), მაგრამ აქტიური მხარდაჭერა ვერ ჰპოვა და გადავიდა ცოლის ძმასთან, იმპერატორ კონრად III-სთან.
კონრად III წარუმატებელი ლაშქრობა
საქსონიაში მისვლისას, ვლადისლავმა მიიღო ომაჟი კონრად III-ის მიმართ და იბრძოდა მისგან დახმარების მიღებისთვის რათა მიწები დაებრუნებინა. 1146 წლის აგვისტოში კონრადი მართლაც დაიძრა პოლონეთისაკენ, შედარებით მცირერიცხობრივი არმიით, მაგრამ ოდრის წყალდიდობის და პოლონელების აპატიის გამო ვერაფერს ვერ მიაღწია; მარკგრაფ კონრადის დაჟინებული მოწოდებით ის ბოლესლავთან მოლაპარაკებებზე გადავიდა, მაგრამ მხოლოდ დაპირება მიიღო რომ ის იმპერიის არბიტრაჟს მიმართავდა (რომელიც არ იქნა ასრულებული). 1147 წლის ზაფხულში ის წავიდა მეორე ჯვაროსნულ ლაშქრობაზე, და მას უკვე პოლონეთის თავი არც ჰქონდა.
მიუხედავად ამისა მან ვლადისლავს საცხოვრებლად გამოუყო ალტენბურგის ციხე-სიმაგრე ტურინგიაში. ვლადისლავმა დახმარებისათვის რომსაც მიმართა, და რომის პაპის ევგენიუს III-ის ლეგატმა გვოდომ მართლაც 1148 წელს მოსთხოვა პოლონეთის თავადებს მისთვის ხელისუფლება დაებრუნებინათ და მოჰკვეთეს ისინი ეკლესიას უარისათვის, მაგრამ პოლონეთის ეკლესიამ უარი განაცხადა ამ გადაწყვეტილების შესრულებზე.
ფრიდრიხ I ბარბაროსას პოლონური ლაშქრობა და ვლადისლავის სიკვდილი
1157 წლის აგვისტოში გერმანიის ახალი იმპერატორი ფრიდრიხ I ბარბაროსა ისევ წავიდა პოლონეთზე ლაშქრობით, მიზეზად კი ვლადისლავის უფლებების აღდგენა მოიგონა, რომლის ცოლი მისი მამიდა იყო. ის პოზნანს მიადგა, ხოლო ბოლესლავ IV მიიღო ომაჟი იმპერატორის მიმართ, გადაიხადა ხარკი, აიღო ვალდებულება იტალიის ლაშქრობაში მონაწილეობისა, მაგრამ ვლადისლავის მიმართ შემოიფარგლა მხოლოდ მაგდებურგში სასამართლოში გამოცხადებაზე თანხმობით. თავის დაღწევის ტაქტიკით ის არ ჩქარობდა დაპირების შესრულებას, და ვლადისლავი გარდაიცვალა 1159 წლის 30 მაისს ალტენბურგში, სადაც იქნა დასაფლავებული.
მეუღლე და ბავშვები
1125 და 1127 წლების პერიოდში ის დაქორწინდა 1) აგნესა ფონ ბაბენგერგზე, ავსტრიის მაკგრაფის ლეოპოლდ III-ის ქალიშვილზე, რომელიც მოგვიანებით იქნა წმინდანად შერაცხილი, და 2) აგნესა ფონ ვაიბლინგენზე, წმინდა რომის იმპერიის იმპერატორ ჰაინრიხ IV-ის ქალიშვილზე და ჰერცოგ ფრიდრიხ I შვაბელის ყოფილ ცოლზე. შვილები:
ლიტერატურა
კატეგორია:პიასტები კატეგორია:პოლონეთის მეფეები კატეგორია:დაბადებული 1105 კატეგორია:გარდაცვლილი 1159
პორნოკრატია
მინი|მარჯვნივ|200px|მაროზია – შუასაუკუნეების მინიატურა პორნოკრატია (pornocrazia romana, governo delle prostitute) — 60-წლიანი პერიოდი პაპობის ისტორიაში (X საუკუნის I ნახევარი), რომელიც იწყება პაპ სერგიუს III-ის (904-911) მმართველობით და გაგრძელდა იოანე XII-ს (955-963) გარდაცვალებამდე.
ამ პერიოდის განმავლობაში პონტიფიკატი იმყოფებოდა რომის სენატორისა და კონსულის თეოფილაქტეს ოჯახის გავლენის ქვეშ, რომლის ცოლი თეოდორა და შვილი მაროზია სარგებლობდნენ მეძავების რეპუტაციით. ეს მდიდარი და გავლენიანი, ძალაუფლების მოყვარული ქალები წმინდა ტახტზე სვამდნენ თავიანთ საყვარლებს, კლავდნენ მათთვის არასასურველ პაპებს და მრავალი წლის განმავლობაში ფაქტობრივად განაგებდნენ წმინდა ტახტს. მათ შესახებ მემატიანე წერდა: „ასრულდა წინასწარმეტყველება: დედაკაცები განაგებენ იერუსალიმსო!“. მათ შემდეგ პაპებზე ძალაუფლება მაროზიას შვილმა ალბერიხმა შეინარჩუნა
სქოლიო
*
ბაიკოვის ხიდი
ისტორია
ბაიკოვოს ხიდის მშენებლობის ისტორია დაიწყო 1840 წელს, როდესაც ქალაქის თავმა ანდრეი იაშჩენკომ წამოაყენა წინადადება ახალი ხიდის მშენებლობის შესახებ, რომელიც გაიდებოდა ე. წ. გენერალურ ხევზე. აღნიშნული გადაწყვეტილება აუცილებელი იყო, რადგან სექტემბრის ბოლოს ღვთისმშობლობის ტრადიციული ბაზრობის პერიოდში ხალხმრავლობის დროს, ხევის მეორე მხარეს გადასვლა პრაქტიკულად შეუძლებელი იყო. ასევე რთული იყო ტვირთის ტრანსპორტირება ხევის მეორე მხარეს.
ქალაქის საკრებულომ განაცხადა, რომ არსებული ხის ხიდის მაგივრად უნდა აეშენებინათ ქვის ხიდი, რადგან ხის ხიდი მუდმივად სარემონტო სამუშაოებს საჭიროებდა.
1857 წელს ყველა ხარჯები გაიწერა და არქიტექტორ ლიკოვის შეფასებით ხიდი მშენებლობისათვის საჭირო იყო 4955 რუბლი 26 კაპიკი. როდესაც ანდრეი ბაიკოვი გახდა ქალაქის თავი, მან ხელახლა დაიწყო შუამდგომლობა ხიდის ასაშენებლად, მაგრამ მასალები საკმაოდ გაძვირებული იყო. ქალაქის ახალი ხელისუფლება ფიქრობდა თუ აშენდებოდა ხიდი იგი უნდა ყოფილიყო თაღოვანი. ხიდს საზეიმოდ ჩაეყარა საფუძველი 1864 წლის 30 აგვისტოს. ხიდის მოაჯირზე დაკიდული იყო ორი მემორიალური დაფა წარწერებით: „Байковский мост“ და „Открыт 30 августа 1864 г.“
2013 წლის მონაცემებით მემორიალური დაფები და რკინა, რომელზეც ისინი იყო დამაგრებული შემონახული არ არის. ასევე არაა შემონახული დღემდე თავად ბაიკოვის ხიდიც.
აღწერა
ხიდის სიგრძე იყო 42,5 მეტრი, ხოლო სიგანე — 4,3 მეტრი. ხიდის კამარა აგებულია აგურისაგან, ხოლო კედლები ქვისაგან.
სქოლიო
კატეგორია:დონის როსტოვის ხიდები
ინიგოუ ჯოუნზი
thumb|right|260px|ინიგო ჯოუნზის პორტრეტი, სერ [[ვან-დაიკი, ენთონი, ენთონი ვან-დაიკის მიერ.]] ინიგოუ ჯოუნზი (Inigo Jones) (დ. 15 ივლისი, 1573, ლონდონი —  გ. 21 ივნისი, 1652, იქვე) — ინგლისელი არქიტექტორი, დიზაინერი და მხატვარი
არქიტექტურას სწავლობდა 1596-1614 წლებში იტალიასა და საფრანგეთში. 1615-1643 წლებში იყო სამეფო შენობათა ზედამხედველი. იყო პალადიოს მიმდევარი, შეადგინა მისი ტრაქტატის კომენტარები (გამოიცა 1715). ნამუშევრები: უაიტჰოლის სასახლის ანსამბლის პროექტი ლონდონში (ამ პროექტიდან განხორციელდა მხოლოდ საბანკეტო დარბაზი 1619-1622), დედოფლის ვილა გრინვინში (1616-1635), უილტონ-ჰაუზის სასახლის ინტერიერები (უილტშირი, დაახლოებით 1949-1652), იყო თეატრის მხატვარიც.
ლიტერატურა
კატეგორია:ინგლისელი არქიტექტორები კატეგორია:დაბადებული 15 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1573 კატეგორია:გარდაცვლილი 21 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1652
რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატის ისტორია
thumb|უილიამ უებ ელისის თასი ოვალურ-ბურთა თამაშის სიძველის მიუხედავად, რაგბის  მსოფლიოს  ჩემპიონატი  სულ  ექვსჯერ  ჩატარდა, რაც იმით აიხსნება, რომ ბარემ საუკუნე რაგბის ბრიტანელი მამები ვითომც სპორტის სიწმინდის სადარაჯოზე იდგნენ და დედოფალ ვიქტორიას ხანაში, საჯარო სკოლებში გავრცელებულ სამოყვარულო გაგებას თვალის ჩინივით უფრთხილდებოდნენ.
ამ ხალხმა რაგბით   დაიპყრო შორეული ქვეყნები (ავსტრალია, ზელანდია, სამხრეთი აფრიკა, აშშ, არგენტინა და ა.შ.)  და  ფრიად  ვრცელი  სარაგბო  იმპერიაც  შეექმნა, მაგრამ ჩემპიონატი, თასი, ქულები, ცხრილი, ჯამაგირი და პრემია მაინც მოყვარულობისათვის   ყოველგვარი უბედურების წყაროდ მიაჩნდა. ჰოდა, ორგანიზებული რაგბი თუმც 1871 წლიდან არსებობს, ხოლო საერთაშორისო საბჭო (ირბ) 1886 წლიდან, პირველი მსოფლიო თასი 1987 წელსღა ჩატარდა, რითაც რაგბიმ ტრადიციისადმი ერთგულების უიშვიათესი  რეკორდი დაამყარა.
მაშინდელ  სარაგბო  სამყაროში    მთავარი    ასპარეზს     ხუთი  ერის  თასი  და   სამხრეთელთა  (ავსტრალია, ზელანდია, სამხრეთი აფრიკა)  და  ჩრდილოელთა   (ბრიტანული  გუნდები  და  საფრანგეთი)  ტეტს-მატჩები   წარმოადგენდა. იყო კიდევ    ბრიტანელი ლომების  ტურნეები  სამხრეთში  და  ,,ბარბაროსების’’  მატჩები.
რაგბიდან გარიყულმა 13-კაცამ მსოფლიო თასი პირველად 1954 წელს, ფრანგთა ინიციატივით გამართა. მერე, იმხანად კონტინენტური ევროპის ფლაგმანმა   და ფირა-ს (ახლანდელი ევროპის აერ) დამაარსებელმა   საფრანგეთმა წამოაყენა    რაგბიში   მსოფლიოს  ჩემპიონატის  ჩატარების  იდეა.
ამაზე  ირბ-ს    მამებმა   უმალ    გამოაცხვეს   საბჭოთა ყაიდის რეზოლუცია: ირბ გუნდების ერთ ადგილას შეყრისა და რაგინდარა მსოფლიო თასის გათამაშების წინააღმდეგია!
გამოხდა ხანი და ფულიანმა ბოსებმა კარზე რაგბისაც მიუკაკუნეს. გამოფხიზლება ყველანაირად მოწინავე სამხრეთში დაიწყო. 1979 წელს ავსტრალიამ, სადაც 15-კაცა თამაში პოპულარობით მაშინაც ოდენ მეოთხე სპორტი იყო, 1988 წელს აღსანიშნი ქვეყნის 200-წლოვანი იუბილესთვის მსოფლიო თასის მასპინძლობა ითხოვა, მაგრამ  დახავსებულ ირბ-ში არავინ მიემხრო.
ამავე ხანებში  ხმა დაირხა, რაგბეთი მოსკოვის ოლიმპიადის  დამთვრებას  ელოდება და მერე დიდ ასპარეზზე გავაო. ეს გალური რაგბის მამის, ალბერ ფერასის წინადადება იყო, 1985 წელს 16-გუნდა მსოფლიო თასი გაემართათ  საფრანგეთის იმ სტადიონებზე, რომლებიც ფეხბურთის 1984 წლის ევროპის პირველობისთვის   იქნებოდა  გამოყენებული. 1982 წელს  მსოფლიოს  ჩემპიონატის  გამართვა  ითხოვა   ინგლისელმა საქმოსანმა ნილ დიურდენ-სმითმა, მაგრამ  ირბ  კვლავ   უარზე  იყო. მერე ავსტრალიამ   განგაში ატეხა, ჩვენებური  დევიდ ლორდი (15-კაცა) რაგბის პროფესიულ ცირკს აყალიბებს  და სასწრაფოდ რამე ვიღონოთ, თორემ   რაგნის  თამაშის სადავეები ხელიდან გამოგვეცლებაო. ოზთა მოთხოვნით ირბ-მა საგანგებო სხდომა მოიწვია, მაგრამ მსოფლიო თასის იდეა ხელაღებით დაიწუნა. შემდეგ წელს ავსტრალიასა და საფრანგეთს მხარი ზელანდიამაც აუბა. ირბ-ს  მამებს უკვე სამი წინადადების განხილვა რომ მოუხდათ და   იძულებულნი  შეიქმნენ   ავსტრალიასა   და ზელანდიისათვის    მსოფლიო თასის ღირსებათა შესწავლა დაევალებინათ  და  ეს  ამბავი სხდომის  ოქმში   ოფიციალურად  ჩაეწერათ  კიდეც. სამხრეთელებსაც სიდნეის მერის, ძველი მორაგბის, სერ ნიკოლას შეჰადის თავკაცობით შეადგინეს  დასაბუთებული  დოკუმენტი.
ეს დოკუმენტი    ირბ-მა    1985 წლის  მარტს, პარიზის სხდომაზე განიხილა  და ოთხ-საათიანი მსჯელობის შემდეგ, სრულიად მოულოდნელად, ათი ხმით ექვსის წინააღმდეგ დაადგინა, რომ ერთი, საცდელი (!) მსოფლიო თასი 1987 წელს გამართულიყო  ახალ ზელანდიასა და ავსტრალიაში.
საკითხი კენჭისყრაზე რომ დადგა, ოთხივე ბრიტანული ქვეყნის ორ-ორმა დელეგატმა მსოფლიო თასის წინააღმდეგ მისცა ხმა, სიახლის ექვს პროპაგანდისტს კი აფრიკელი დოქტორები, დანი კრეივენი და ფრიც ელოფი მიემხრნენ (სხდომას    წესით  ავსტრალიელი  როჯერ  ვანდერფილდი    თავმჯდომარეობდა.  პარიზისკენ  მიმავალმა  როჯერმა  სამხრეთ  აფრიკაში  შეიარა,   იქაურები  დაამუნათა,  ახლა  ამ  მსოფლიო  თასის  დამტკიცებაში  დაგვიდექით   და  იზოლაცია  როგორც  კი  მოგეხსნებათ   თქვენც   შემოგიერთებთო).
ფრეზე, ირბ-ის წესდებით, თავმჯდომარეს გადამწყვეტი ხმა არ ეკუთვნოდა. ჰოდა, ჩიხიდან რომ გამოეყვანა სხდომა, ინგლისელი ჯონ ქენდოლ-კარპენტერი მსოფლიო თასის მომხრეთა ბანაკში გადავიდა. მას უმალ მიყვა უელსელი ქის როულენდსი, ვინც მერე და მერე ირბ-ის მდივნადაც აირჩიეს და საქართველო პირადად მიიღო წევრად.
მსოფლიო თასის გამართვის წლად 1987 იმად დაითქვა, რომ რაგბის ზეიმი ფეხბურთის მსოფლიო პირველობასა და ოლიმპიადას აცილებოდა. იმავე სხდომაზე, ქენდოლ-კარპენტერი მსოფლიო თასის კომიტეტის თავკაცად, ხოლო  წევრებად  როულენდსი,  ბობ სთიუარტი (ახალი ზელანდია), როს თერნბელი (ავსტრალია) და იდეის მოწინააღმდეგე, რონი დოუსონი (ირლანდია) აირჩია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატი
კარლოს დიდი
კარლოს I დიდი (Charlemagne, Charles the Great, Karl der Große, Karl den store, Karel de Grote, Carolus Magnus, დასაბამი ზედსართავი სახ. „Carolingian“; დ. 2 აპრილი, 742 — გ. 28 იანვარი, 814) — ფრანკთა მეფე 768–814 წლებში, ლომბარდთა მეფე 774-დან, და დასავლეთის იმპერიის განმაახლებელი. მისი ორმაგი როლი, როგორც იმპერატორისა (Imperator Augustus) და ფრანკთა მეფისა ისტორიულად აკავშირებს საღვთო რომის იმპერიულ კლანს, ფრანკთა სამეფოებსა და გვიანდელ გერმანიას. ამჟამად ფრანგებიც და გერმანელებიც კარლოს დიდს მათი ქვეყნების დამფუძნებელ ფიგურად მიიჩნევენ.
დაბადების თარიღი
კარლოს დიდის დაბადების თარიღად 742 წლის 1 აპრილს მიიჩნევენ, თუმცა ამაზე რამდენიმე ურთიერთგამომრიცხავი მოსაზრება არსებობს. ეს თარიღი ეფუძნება რიცხვს, რომელიც მიღებულია მისი გარდაცვალების დღიდან მისი ასაკის წლების გამოკლებით. თუმცა წელი 742 წინ უსწრებს კარლოს დიდის მშობლების ქორწინების თარიღს (749) და არ არსებობს საბუთი იმისა, რომ კარლოს დიდი ქორწინების გარეშე დაბადებულიყოს. სხვა წყაროებში მის დაბადების თარიღად მოხსენიებულია 747 წლის 1 აპრილი, რაც აღდგომის დღესასწაულს ემთხვევა და უფრო დიდი იმპერატორის პატივისცემის ნიშნად უნდა იყოს მიჩნეული, ვინემ მის ფაქტობრივ დაბადების თარიღად. სავარაუდო თარიღებია ასევე 747 წლის 15 აპრილი ან 748 წლის 1 აპრილი, ხოლო ადგილად კი — გოტინგი.
ბიოგრაფია
კარლოსი პიპინ მოკლეს (714–768, მეფობდა 751–768) და მისი მეუღლის ბერტრადა დე ლაონისა (720–783) უფროსი ვაჟი იყო; ის იყო ძმა ლედი ბერტასი, როლანდის დედის.
პიპინის გარდაცვალების შემდეგ სამეფო გაიყვეს კარლოს დიდმა და მისმა ძმამ, კარლომანმა. კარლოს დიდმა მიიღო სამეფოს გარე ნაწილები, ზღვის გასწვრივ, ნოისტრია, აკვიტანია და ავსტრაზიის ჩრდილო ნაწილი, ხოლო კარლომანმა მიიღო ქვეყნის შიდა ნაწილები, იტალიის მოსაზღვრედ.
კარლომანი გარდაიცვალა 771 წლის 5 დეკემბერს, დატოვა რა კარლოს დიდი გაერთიანებული ფრანკთა სამეფოს ახალ ლიდერად. ცოტა ხანში მან ილაშქრა ლომბარდიაში, იტალია. 774 წელს მან მოახერხა მეფე დეზიდერიუსის ტახტიდან გადმოგდება და საკუთარი თავი ლომბარდთა მეფედ გამოაცხადა, სამუდამოდ გააერთიანა რა იტალიის სამეფო ფრანკთა გვირგვინს ქვეშ.
საკუთარი მეფობის განმავლობაში კარლოს დიდი მუდმივად ბრძოლებში იყო ჩართული, მისი ლეგენდარული ხმლით, ჟოიოსით ხელში. 30 წლის ომისა და 18 ბრძოლის (საქსონიის ომები) შემდეგ ის იპყრობს საქსონიას - მიზანი, რომელიც ავგუსტუსის აუსრულებელი ოცნება იყო. შეპყრობილი მიწები შემდეგ მან კათოლიკე ქრისტიანებად მოაქცია, საჭიროებისამებრ ძალის გამოყენებითაც. ზოგიერთი ცნობით, 782 წელს ვერდენში, ქვემო საქსონია, მას უბრძანებია თავის მოჭრა ერთ დღეში 4500 საქსონელისთვის (ვერდენის სისხლიანი განსასჯელი), რომელთაც განუზრახავთ ფრანკთა მმართველობის წინააღმდეგ ამბოხი და შემჩნეულ იქნენ წარმართობაში მათი ქრისტიანობაზე მოქცევის შემდეგ. თუმცა ამის დამადასტურებელი არქეოლოგიური საბუთი (მასობრივი სამარხი ან მისთ.) დღემდე ნაპოვნი არაა და ბევრი მკვლევარი ამ მოსაზრებას არ იზიარებს. კარლოს დიდს ასევე განუზრახავს ესპანეთის დაპყრობა, თუმცა ამ მიზნის მიღწევა ვერ მოუხერხებია. ერთ-ერთი ასეთი მცდელობისას, ჩრდ. ესპანეთზე იერიშის მიტანისას მოკლულ იქნა მისი ერგული მცველი გრაფი როლანდი. ამ ინციდენტს მიეძღვნა შემდგომში ცნობილი „როლანდის სიმღერა“.
800 წელს ქრისტიანული ღვთისმსახურების დროს რომში, პაპმა ლეო III-მ კარლოს დიდი რომაელთა იმპერატორად აკურთხა (Imperator Romanorum). მიუხედავად იმისა, რომ ეს მის მიზნებს ეწინააღმდეგებოდა, შარლომანი გახდა განმაახლებელი დასავლეთის იმპერიისა, რომელიც ადრე მე-5 საუკუნეში დაიშალა. აღმოსავლეთის იმპერატორთან უთანხმოების თავიდან ასაცილებლად, მან მოგვიანებით ტიტული შეიცვალა და Imperator Romanorum-ის (ეს ტიტული როგორც წესი აღმოსავლეთის იმპერატორისთვის იყო განკუთვნილი) ნაცვლად Imperator Romanum gubernans Imperium (რომაელთა იმპერიის მმართველი იმპერატორი) დაირქვა.
გააგრძელა რა მამამისის რეფორმები, კარლოს დიდმა გააუქმა ოქროს სუზე დამყარებული მონეტარული სისტემა. მერსიის მეფე ოფასთან ერთად პიპინის მიერ შემოღებული სისტემა დაამკვიდრეს. ამ სისტემის მიხედვით ლივრი (ანუ გირვანქა) - მონეტარული და წონის ერთეული - 20 სუს ან 240 დენიეს ფასს უდრიდა. ამ პერიოდში ლივრი და სუ იყო თვლის ერთეულები და მხოლოდ დენიეები არსებობდა მონეტების სახით.
კარლოს დიდმა ეს სისტემა მთელ ევროპის კონტინენტს მოსდო, ხოლო ოფას სტანდასტანდარტი ნებაყოფლობით მიღებულ იქნა მთელ ინგლისის ტერიტორიაზე. კარლოს დიდმა ეს სისტემა მთელ ევროპის კონტინენტს მოსდო, ხოლო ოფას სტანდარტი ნებაყოფლობით მიღებულ იქნა მთელ ინგლისის ტერიტორიაზე.
კარლოს დიდის გარდაცვალების შემდგომ, მის მიერ შემოღებული კონტინენტური სამონეტო სისტემა ნელ-ნელა დავიწყებას მიეცა და თითქმის მთელი ევროპა ისევ მაღალი ხარისხის ინგლისურ ოქროს მონეტაზე გადავიდა, რომელიც 1100 წლამდე იყო ბრუნვაში. ძნელი გამოსაცნობია კარლოს დიდის დამოკიდებულება მის ქალიშვილთა მიმართ. არც ერთი მათგანი ეკლესიის მიერ დაქორწინებული არ ყოფილა. შესაძლოა ეს ყოფილიყო მცდელობა პოტენციურ ალიანსთა სიმრავლის შეზღუდვისა. კარლოს დიდის სიკვდილის შემდეგ მისი ქალიშვილები იძულებით მონასტერში გააგზავნეს. თუმცა ცნობილია, რომ ერთ-ერთ მათგანს მაინც, ბერთას, ჰქონდა ღია (თუ ქორწინება არა) ურთიერთობა ანგილბერტთან, კარლოს დიდის კურიის წრის წევრთან.
კარლოს დიდის მშობლიური ენა ძველი მაღალი გერმანულის დიალექტი, სახელად ფრანკული, იყო. ის ასევე ფლობდა ლათინურს და ესმოდა ცოტაოდენი ბერძნული.
კულტურული მნიშვნელობა
კარლოს დიდის მმართველობა ხშირად კაროლინგიურ რენესანსად მოიხსენიება ამ პერიოდში სამეცნიერო მოღვაწეობის, ლიტერატურის, ხელოვნებისა და არქიტექტურის აყვავების გამო. დღემდე მოღწეულ კლასიკურ ლათინურ შრომათა უდიდესი ნაწილი კაროლინგიელ მკვლევართა გადაწერილი და შემონახულია. კარლოს დიდის გავლენის პან-ევროპულ ხასიათზე მიუთითებს იმ ადამიანთა წარმოშობა, რომელნიც მისთვის მუშაობდნენ: ალცინი - ანგლო-საქსონი, თეოდულფი - ვიზიგოთი, პოლი „დიაკვანი“ - ლომბარდიიდან, ხოლო ანგილბერტი და ეინჰარდი - ფრანკები იყვნენ.
ამ პერიოდს ეკუთვნის უდიდესი შუასაუკუნეების ლიტერატურული წრეები, კარლოს დიდის წრე ან ე. წ. „ფრანგთა საქმეები“, რომელიც კარლოს დიდის ბრეტონის საზღვრის ისტორიული მხედართმთავრის, როლანდის, საქმიანობასა და მიღწევებზე აღწერს და ასევე პალადინთა წრე, რომლებიც ჯვრის ორდენის მეომართა მარჯვენა ხელად ითვლებოდნენ მრგვალ მაგიდასთან. ამბები მათ შესახებ პირველად მოყოლილ იქნა ჰეროიკულ სიმღერებში „chansons de geste“.
შვილები
ვაჟები: ქალიშვილები:
სქოლიო
კატეგორია:ფრანკთა მეფეები კატეგორია:საღვთო რომის იმპერატორები კატეგორია:ბურგუნდიის მეფეები კატეგორია:დაბადებული 2 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 742 კატეგორია:გარდაცვლილი 28 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 814 კატეგორია:კაროლინგები
ლუიჯი ბიჯიარელი
ლუიჯი ბიჯიარელი (Luigi Bigiarelli; დ. 20 აგვისტო, 1876, რომი, იტალია — გ. 16 თებერვალი, 1908, ბრიუსელი, ბელგია) — იტალიელი სპორტსმენი და საფეხბურთო კლუბ რომის „ლაციოს“ დამაარსებელი.
ბიოგრაფია
ლუიჯი ბიჯიარელი რომში დაიბადა და იგი ბავშვობიდანვე სპორტით იყო დაკავებული და არაერთ სპორტის სახეობაში იყო ცნობილი, როგორებიცაა ცურვა, სირბილი და მსუბუქი მძლეოსნობა. მას არაერთი მედალი და ჯილდო აქვს აღებული ამ სახეობებში, თუმცა მისი მთავარი მიღწევა და ცხოვრების მთავარი არსი ის იყო, რომ მან თავის რვა მეგობართან ერთად 1900 წლის 9 იანვარს პიაცა დი ლიბერტა-ს მოედანზე სპორტული კლუბი ჩამოაყალიბა, რომელსაც „ლაციო“ დაარქვეს. გუნდის სიმბოლოდ რომაული ლეგიონის არწივი აირჩიეს, ხოლო ფერებად კი თეთრი და ლურჯი, როგორც საბერძნეთის დროშა, ოლიმპიური თამაშების სამშობლო.
ლუიჯი ბიჯიარელი თავის შექმნილ კლუბს მხოლოდ 8 წელი მოესწრო, რადგან 1908 წლის 16 თებერვალს იგი გარდაიცვალა. ყოველ 9 იანვარს მას დიდ პატივს მიაგებენ როგორც რომში, ასევე ბრიუსელში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიელი სპორტსმენები კატეგორია:დაბადებული 20 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1876 კატეგორია:გარდაცვლილი 16 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1908
გრუვ არმადა
გრუვ არმადა (Groove Armada) — ორი წევრისგან (ენდი კატო და ტომ ფინდლი ) შემდგარი ჰაუსის ჟანრის ჯგუფი კემბრიჯიდან (ინგლისი). მათი წარმატება დაიწყო 1997 მცირე ტირაჟის სინგლით „At The River“, რომელშიც გამოყენებული იყო სემპლი პატი პეიჯის „Old Cape Cod“-იდან. ეს სიმღერა მას შემდეგ მრავალ ჩილ-აუტ კომპილაციურ ალბომში შევიდა.
ჯგუფის ყველაზე განთქმული ნამუშევარია მათი 2000 წლის საერთაშორისო ჰიტი „I See You Baby“, გამოცემული ფეტბოი სლიმის რემიქსის სახით, განმეორებადი ვოკალით „Shakin' That Ass“. უფრო კონსერვატიული მსმენელებისთვის (სამხრეთ აშშ) კომპოზიცია ოდნავ გადაკეთებულ იქნა მისამღერით „Shakin' That Thang“. მიუხედავად იმისა, რომ ეს მათი ყველაზე წარმატებული კომპოზიცია იყო, ჯგუფს გამოშვებული აქვს მრავალი ნაკლებად მეინსტრიმული ნამუშევარი, რომელთა ძირითადი კომერციული დანიშნულება სარეკლამო რგოლები და სატელევიზიო პრომოები იყო.
მათი სიმღერა „Suntoucher“ შემდგომში ჯეი-ზის მიერ იქნა სემპლირებული სიმღერისთვის „What More Can I Say“.
სქოლიო
კატეგორია:ბრიტანული ელექტრონული ჯგუფები კატეგორია:1996 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები
ამრიტსარი
ამრიტსარი (პენჯაბ. ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ) — ქალაქი ჩრდილო-დასავლეთ ინდოეთში, პენჯაბის შტატში. იგი სიქების რელიგიის სულიერი ცენტრია.
ქალაქში მდებარეობს ტაძარი ჰარმადირ-საჰიბი („ოქროს ტაძარი“, როგორც მას დასავლური მედია უწოდებს) — სიქიზმის სასულიერო და კულტურული ცენტრი. ეს ტაძარი მეტ მნახველს იზიდავს, ვიდრე თაჯ-მაჰალი, მხოლოდ კვირაობით 100 000 ადამიანს. ყველაზე პოპულარული ღირსშესანიშნაობაა ინდური დიასპორის წარმომადგენელთათვის მთელი ინდოეთის მასშტაბით. ქალაქში ასევე მდებარეობს სიქების საერო და პოლიტიკური მმართველობა აკალ-ტახტი და სიქების პარლამენტი.
ინდოეთის მოსახლეობის 2011 წლის აღწერის მონაცემებით, ამრიტსარის მოსახლეობა 1 132 761 ადამიანს შეადგენს. ქალაქი მდებარეობს შტატის დედაქალაქ ჩანდიგარჰიდან 217 კმ-ით ჩრდილო-დასავლეთით, პაკისტანის ქალაქ ლაჰორიდან 32 კმ-ით აღმოსავლეთით, შესაბამისად, იდნოეთ-პაკისტანის საზღვართან ძალიან ახლოს.
მთავარი კომერციული საქმიანობები მოიცავს ტურიზმს, ხალიჩებისა და ქსოვილების წარმოება, ფერმერული მეირნეობა, ხელოსნობა, მომსახურება და განათების ინჟინერია. ქალაქი ცნობილია თავის მდიდარი სამზარეულოთი და კულტურით, ასევე 1919 წელს, ბრიტანელთა მმართველობისას მომხდარი ჯალიანვალა-ბაგჰის ხოცვა-ჟლეტის ინციდენტით.
სქოლიო
კატეგორია:პენჯაბის ქალაქები
Talk (სიმღერა)
Talk — ინგლისურ როკ ჯგუფ Coldplay-ს სიმღერა. იგი 2005 წლის ალბომში X&Y რიგით მეხუთე სიმღერაა. 2005 წლის დეკემბერში იგი სინგლად გამოვიდა და მყარი ჰიტი გახდა მსოფლიოს გარშემო (იხ. 2005 წელი მუსიკაში).დიდ ბრიტანეთში Talk ბრიტანეთის სინგლების ჩარტში #10 ადგილიდან შევიდა, ხოლო მსოფლიოში მისი წარმატება სხვადასხვა იყო:მან #1 ადგილს მიაღწია ნიდერლანდის ტოპ 40-ში და ტოპ ხუთეულში შევიდა კანადის ჩარტში. ორივე სიმღერა და მისი რემიქსი Thin White Duke 2007 წლის გრემის დაჯილდოებაზე იყო წარდგენილი, უკანასკნელმა აიღო კიდეც ეს პრიზი.
შექმნა
Coldplay-მ ნებართვა აიღო ელექტონულ მუსიკალურ ჯგუფ Kraftwerk-ისგან, რათა მათი სიმღერის „Computer Love“ (გერმანული ვერსია: Computerliebe), 1981 წლის სტუდიური ალბომიდან „Computer World“ (გერმანულად: Computerwelt), ძირითადი მელოდია თავიანთი სიმღერისთვის გამოეყენებინათ. მათ სინთეზატორები გიტარით ჩაანაცვლეს.