cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
NGC 660
NGC 660 — გალაქტიკა თევზების თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1784 წლის 16 ოქტომბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:თევზების თანავარსკვლავედი
ეუზებიუ (სეარა)
ეუზებიუ (Eusébio) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სეარის შტატში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში. მიეკუთვნება ფორტალეზის აგლომერაციის მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 46 047 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 79 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 582.87 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები
ალკისა
ალკისა (Alquiza, Alkiza) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ბასკეთის ავტონომიური გაერთიანების გიპუსკოის პროვინციის ტოლოსალდეის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 11,87 კმ². მოსახლეობა — 371 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:გიპუსკოის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:გიპუსკოის ქალაქები
სერიკ შეკოიანი
სერიკ იაკობის ასული შეკოიანი (Սերիկ Շեկոյան; დ. 27 ოქტომბერი, 1924, თბილისი, საქართველოს სსრ  — გ. 13 ივნისი, 2015, თბილისი, საქართველო) — სომეხი მსახიობი. სომხეთის სსრ დამსახურებული არტისტი (1962), საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1982). ცნობილი მსახიობის არტემ ლუსინიანის მეუღლე.
სერიკ შეკოიანმა მნიშვნელოვანი კვალი დატოვა როგორც საქართველოს, აგრეთვე სომხეთის სამსახიობო ისტორიაში. შესრულებული აქვს 250-ზე მეტი როლი, მეგობრობდა ისეთ ქართველ მსახიობებთან, როგორებიც იყვნენ აკაკი ხორავა, ვერიკო ანჯაფარიძე, ვასო გოძიაშვილი, სოფიკო ჭიაურელი, მედეა ჩახავა და სხვა.
სქოლიო
კატეგორია:სომეხი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 27 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1924 კატეგორია:გარდაცვლილი 13 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 2015 კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
ჩერქეზები ეგვიპტეში
ჩერქეზები ეგვიპტეში (ჩერქეზულად: Мысыр адыгэхэр) — ჩერქეზული წარმოშობის ხალხი, რომლებიც დღევანდელ ეგვიპტეში ცხოვრობენ. ისინი ჩრდილოეთ-კავკასური ეთნიკური ჯგუფის წარმომადგენლები არიან (დღესდღეობით ცხოვრობენ რუსეთის ფედერაციის ტერიტორიაზე). ისინი ძალიან მნიშვნელოვანი ფიგურები იყვნენ ეგვიპტის საზოგადოებასა და ქვეყნის ისტორიაში. საუკუნეების განმავლობაში ჩერქეზები იყვნენ ეგვიპტის მმართველი ელიტის ნაწილი, რომლებიც მსახურობდნენ მაღალ სამხედრო, პოლიტიკურ და სოციალურ თანამდებობებზე.
ჩერქეზების ეგვიპტეში დასახლება დაიწყო 1297 წლიდან, როდესაც ლაჟინი გახდა ეგვიპტის მამლუქთა სულთანატის მმართველი. ბურჯების დინასტიის დროს ეგვიპტეს მართავდა 21 ჩერქეზი სულთანი 1382 წლიდან 1517 წლამდე. მამლუქთა სულთანატის გაუქმების შემდეგაც, ჩერქეზები განაგრძობდნენ ადმინისტრაციული კლასის შექმნას ეგვიპტის ოსმალეთის იმპერიის ეიალეთში, ეგვიპტის ხედივატეში, ეგვიპტის სულთანატსა და მოგვიანებით ეგვიპტის სამეფოში. 1952 წლის რევოლუციის შემდეგ მათი პოლიტიკური გავლენა შედარებით შემცირდა.
მიუხედავად იმისა, რომ მრავალი ეგვიპტელი ჩერქეზი ფიზიკური მახასიათებლებით განსხვავდება ადგილობრივებისგან, და მეტად მათ წინაპრებს ჰგვანან, მათი დიდი ნაწილი ადგილობრივ მოსახლეობაში ასიმილირდა. ეთნიკური ნიშნით აღწერის არარსებობის გამო, ძველ პერიოდში ეგვიპტეში ჩერქეზების რაოდენობის ზუსტი რიცხვი არ არსებობს. ძირითადად შერეული აბაზა, ადიღეური და არაბული წარმოშობის მქონე, ყველაზე გავრცელებული არადომინანტი ეთნიკური ჯგუფია ეგვიპტეში, რომელთა რაოდენობა ქვეყანაში 50 000 -ს აღემატება. ისინი ეგვიპტეში ერთ- ერთი უმდიდრესები არიან და მათ ეგვიპტის ბიზნესის განვითარებაში ძალიან დიდი წვლილი შეიტანეს.
ისტორია
ჩერქეზებს ეგვიპტეში დიდი ისტორია აქვთ. ისინი ეგვიპტეში ჩამოვიდნენ მამლუქებისა და ოსმალეთის პერიოდში, თუმცა მცირე ნაწილი მუჰაჯირებად გადასახლდა მე -19 საუკუნის ბოლოსაც. ჩერქეზები ეგვიპტეში ძალიან გავლენიანები იყვნენ XIII საუკუნიდან. გარკვეულწილად, ისინი ისეთივე როლს ასრულებდნენ, როგორც ოსმალეთის იმპერიაში მცხოვრები მათი სხვა ჩერქეზი ძმები. ბევრი ჩერქეზი იძულებით შეყვანილი, დეპორტირებული, მონა, მაგრამ ასევე არსებობდნენ სათავადო წარმოშობის ჩერქეზებიც. ბევრი მათგანი იყო მეფისნაცვალი, სამეფო კონსორციუმი, სამხედრო მეთაური, ჯარისკაცი, ხელოსანი და მხატვარი.
ცნობილი ჩერქეზები
ნახევრად ან სრულად ჩერქეზული წარმოშობის ეგვიპტელები არიან:
ალ-მანსურ ლაჟინი - ეგვიპტის მამლუქთა სულთანი (1297–1299)
აზ-ზაჰირ ბარქუკი - ეგვიპტის მამლუქთა სულთანი (1382–1389) (1390–1399)
ალ-ნასირ ფარაჯი - ეგვიპტის მამლუქთა სულთანი (1399–1405) (1405–1412)
ალ-მანსური აბდულ აზიზი - ეგვიპტის მამლუქთა სულთანი (1405)
ალ-მუიაად შეიხი - ეგვიპტის მამლუქთა სულთანი (1412–1421)
ალ-მუზაფერ აჰმადი - ეგვიპტის მამლუქთა სულთანი (1421)
აზ-ზაჰირ თათარი - ეგვიპტის მამლუქთა სულთანი (1421)
Camponotus xerxes
Camponotus xerxes — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
ჩერქეზები ეგვიპტეში
ცნობილი ჩერქეზები
აზ-ზაჰირ ჯაყმაკი - ეგვიპტის მამლუქთა სულთანი (1438–1453)
Camponotus xerxes
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ჩერქეზები ეგვიპტეში
ცნობილი ჩერქეზები
ალ-მანსურ ოსმანი - ეგვიპტის მამლუქთა სულთანი (1453)
ალ-აშრაფ ინალი - ეგვიპტის მამლუქთა სულთანი (1453–1461)
აზ-ზაჰირ ბილბაი - ეგვიპტის მამლუქთა სულთანი (1467–1468)
ალ-აშრაფ ქაითბაი - ეგვიპტის მამლუქთა სულთანი (1468–1496)
ან-ნასირ მუჰამედი - ეგვიპტის მამლუქთა სულთანი (1496–1498)
აზ-ზაჰირ კანსუჰი - ეგვიპტის მამლუქთა სულთანი (1498–1500)
ალ-აშრაფ ჯანბალატი - ეგვიპტის მამლუქთა სულთანი (1500–1501)
ალ-ადილ თუმანბაი - ეგვიპტის მამლუქთა სულთანი (1501)
ისმაილი - ეგვიპტისა და სუდანის ხედივი (1867–1879)
ტევფიკი - ეგვიპტისა და სუდანის ხედივი (1879–1892)
აბას II - ეგვიპტისა და სუდანის ხედივი (1892–1914)
ჰუსეინ კამელი - ეგვიპტის სულთანი (1914–1917)
ფუად I - ეგვიპტის სულთანი (1917–1922) და ეგვიპტის მეფე (1922–1936)
ფარიდა - ეგვიპტის დედოფალი კონსორტი (1938–1948)
ფავზია ფუადი - ირანის იმპერატრიცა (1941–1948)
სქოლიო
კატეგორია:ჩერქეზული დიასპორა კატეგორია:ეგვიპტის ეთნიკური ჯგუფები
ალექსეევკა (თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტი)
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 161 ადამიანი.
ისტორია
მინი|დრანეთის ტაძარი დღევანდელ სოფელ ალექსეევკის სამხრეთ-დასავლეთით, დაახლოებით 1 კმ-ში, მდ. ასლანკის (შეერქვა XIX საუკუნეში ჩასახლებული რუსების მიერ), ანუ ტორნეს ხევის მარჯვენა ნაპირზე, მდებარეობს ნასოფლარი დრანეთი. აქვე მდებარეობს წმინდა კვირიკესა და ივლიტას სახელობის ტაძარი. მისი პირველი მეცნიერული პუბლიკაცია და ნასოფლარ დრანეთის იდენტიფიკაცია-ლოკალიზაცია ქვემო ქართლის ისტორიულ-არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (XX საუკუნის 40-50-იან წლები. ხელმძღვანელი ნ. ბერძენიშვილი) მოახდინა.
1701-1711 წლების აღწერაში ეს სოფელი მოხსენიებულია, როგორც „დრანეთი“, ხოლო 1721 წლისაში „დრიანეთი“. ვახუშტის გეოგრაფიაშიც ეს სოფელი „დრანეთის“ სახელს ატარებს.
ეკლესიის სახელობა დაკარგული იყო და სამეცნიერო ლიტერატურაში ის იწოდებოდა, როგორც დრანეთის, ან ალექსეევკა-დრანეთის ეკლესია. არქეოლოგიურ სამუშაოებისას გაირკვა, რომ ტაძარი წმინდა კვირიკესა და ივლიტას სახელობაზეა აგებული. ეკლესიაზე ჩატარდა არქეოლოგიური და სარესტავრაციო-საპროექტო სამუშაოები (ხელმძღვანელი: ნინო ნოზაძე).
სქოლიო
კატეგორია:თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფლები
ინკაუასი (აიაკუჩო)
250px|მინიატიურა|ინკაუასი ვულკან [[სარა-სარასა და პარინაკუჩის ტბის ფონზე]] ინკაუასი (Inka Wasi; inka ინკა, wasi სახლი ) — არქეოლოგიური ძეგლი პერუში. მდებარეობს თანამედროვე აიაკუჩოს რეგიონში, პარინაკოჩასის პროვინციის პულიოს რაიონში.
სქოლიო
კატეგორია:პერუს არქეოლოგიური ძეგლები
Forelius analis
Forelius analis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Forelius-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
საკოხე
საკოხე — მწვერვალი საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მთიულეთ-ფშავის კავკასიონის მთავარ ქედზე, მდინარე მთიულეთის არაგვის მარცხენა შენაკადის — ხადისწყლის სათავეში. სიმაღლე 3600 მ. საკოხე ვულკანური კონუსია, აგებულია ვულკანური წიდისა და ანდეზიტებისაგან. მთა ნიადაგ-მცენარეულ საფარს თითქმის მოკლებულია. დამახასიათებელია ალპური და სუბნივალური ლანდშაფტები.
ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის მთები კატეგორია:საქართველოს ვულკანები
მოგზაური
თავდაპირველად „მოგზაური“ ყოველთვიური ისტორიული, არქეოლოგიური და გეოგრაფიულ-ეთნოგრაფიული სურათებიანი ჟურნალი იყო. გამოდიოდა 1901-1904 წლებში მისი რედაქტორ-გამომცემელი ივანე როსტომაშვილი იყო. ჟურნალში თანამშრომლობდნენ ზაქარია ჭიჭინაძე, სიმონ ქვარიანი, ი. ფერაძე, ი. ჯანაშვილი და სხვები. დამატების სახით გამოსცემდა „მოგზაურის პრემიას“.
1905 წლის იანვრიდან „მოგზაური“ ქართველი სოციალ-დემოკრატების ყოველკვირეული ლეგალური გამოცემა გახდა. ოქტომბრამდე გამოდიოდა ლეგალურად, 20 ნოემბრამდე კი უკვე არალეგალურად. რედაქტორ-გამომცემელი კვლავ ივანე როსტომაშვილი იყო, ფაქტობრივი რედაქტორი კი — ფილიპე მახარაძე. ჟურნალში ბოლშევიკებთან ერთად მენშევიკებიც თანამშრომლობდნენ. ბოლშევიკები აშუქებდნენ 1905 წლის რევოლუციურ მოვლენებს, მუშათა და გლეხთა მობილიზების საკითხებს, ჟურნალის საშუალებით ახერხებდნენ ბოლშევიკური იდეების პროპაგანდას, ცდილობდნენ „მოგზაურის“ ბოლშევიკურ ორგანოდ გადაქცევას, მაგრამ ეს არ მოხერხდა. ჟურნალში თანამშრომლობდნენ ალექსანდრე წულუკიძე, ივანე გომართელი, ნ. აზიანი, იროდიონ ევდოშვილი და სხვები.
ნოქალაქევის არქეოლოგიური მუზეუმ-ნაკრძალი
მინი|300პქ პარმენ ზაქარაიას სახელობის ნოქალაქევის არქეოლოგიური მუზეუმ-ნაკრძალი — მუზეუმ-ნაკრძალი საქართველოში. დაფუძნდა 1979 წელს, მოიცავს ადრეული შუა საუკუნეების საქართველოს ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს ძეგლს — ნოქალაქევი (ციხე-გოჯი, არქეოპოლისი).
ნოქალაქევის ყველაზე ადრეული არქეოლოგიური ფენები და აქ აღმოჩენილი ნივთები თარიღდება ძვ. წ. VIII-VII საუკუნეებით. მათ შორისაა: სხვადასხვა ცხოველთა (ცხვარი, ღორი, ცხენი) კერამიკული ქანდაკებები, ძვ. წ. VI-IV საუკუნეების ფენებიდან გამოვლენილი როგორც ადგილობრივი წარმოების, ასევე იმპორტული თიხის ჭურჭელი (ამფორები), ელინისტური ხანის (ძვ. წ. III-I სს.) ორმოსამარხები და ქვევრსამარხები მდიდრული სამარხეული ინვენტარით:ოქროს, ვერცხლის, ბრინჯაოს, მინისა და პასტის მძივები, ბეჭდები, საყურეები, სასაფეთქლეები, სამაჯურები და სხვა.
ნაქალაქარის ტერიტორიაზე გამოვლენილია აგრეთვე საერო არქიტექტურის ნიმუშები (სასახლეები, აბანოები), წყალსაცავი, გვირაბი და სხვა სახის სამეურნეო თუ საფორტიფიკაციო ნაგებობები. ნაქალაქარის ტერიტორიაზე აღმოჩენილია XVI-XVIII სს-ის მცირე ზომის სასახლე, ძველ გალავნებზე და კოშკებზე შედარებით ახალი სამშენებლო ფენებიც. მუზეუმ-ნაკრძალის ფონდებში დაცულია 3450 ექსპონატი. ციხე-გოჯის ტერიტორიაზე მდებარეობს სამეგრელოს და ზემო სვანეთის მხარის ტერიტორიაზე ერთ-ერთი უძველესი ქრისტიანული ტაძარი ორმოცი წმინდა მოწამის სახელობის ეკლესია - VI საუკუნის პირველი ნახევარი.
მუზეუმი მუშაობს ყოველდღე, ორშაბათის გარდა, 10-დან 18 საათამდე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სენაკის მუნიციპალიტეტის მუზეუმები
ჩაკოს ეროვნული პარკი
ჩაკოს ეროვნული პარკი (Parque Nacional Chaco) — ეროვნული პარკი არგენტინაში. მდებარეობს ჩაკოს პროვინციაში. პარკის ფართობი შედაგენს 150კმ². ის შეიქმნა 1954 წელს აღმოსავლეთ ჩაკოს დასაცავად, რომელიც წარმოადგენს თბილ დაბლობებს, ნალექების წლიური მაქსიმალური რაოდენობით 750-1300 მმ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არგენტინის ეროვნული პარკები კატეგორია:ჩაკოს პროვინციის დაცული ტერიტორიები კატეგორია:1954 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
ტანარო (მდინარე)
ტანარო (Tanaro) — მდინარე ჩრდილოეთ იტალიაში, პოს მარჯვენა ყველაზე მნიშვნელოვანი შენაკადი. სათავეს იღებს ლიგურიის ალპებში, საფრანგეთთან საზღვრის სიახლოვეს. მისი სიგრძე 276 კმ-ია, აუზის ფართობი 8 234 კმ², წყლის საშუალო ხარჯი კი 123 მ³/წმ.
წარმოიქმნება ორი პატარა ნაკადულის შერწყმის შედეგად, ლიგურიის რეგიონში. ძირითადად იკვებება მონტე-საკაელოს მთიდან. მთავარი შენაკადებია სტურა-დი-დემონტე მარცხნიდან და ბორმიდა და ბელბო მარჯვნიდან.
ტანაროს გასწვრივ გაშენებულია ქალაქები: ჩევა, ალბა, ასტი და ალესანდრია, სანამ ის პოს შეერწყმება ბასინიანის კომუნის სიახლოვეს.
მინი|მარცხნივ|250პქ|ტანარო ქალაქ ალბასთან
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიის მდინარეები კატეგორია:პოს აუზი
ტელდე
ტელდე (Telde) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კანარის კუნძულების ავტონომიური გაერთიანების ლას-პალმასის პროვინციის შემადგენლობაში, მდებარეობს კუნძულ გრან-კანარიაზე. ფართობი — 102,43 კმ². მოსახლეობა — 102647 კაცი (2022 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ლას-პალმასის ქალაქები კატეგორია:ლას-პალმასის მუნიციპალიტეტები
ზემო ვესტ-საიდი
thumb|300px|კაფე ბროდვეიზე 112-ე ქუჩასთან ზემო ვესტ-საიდი (Upper West Side) — უბანი ქალაქ ნიუ-იორკის მანჰეტენის რაიონში, რომელიც ცენტრალ პარკსა და მდ. ჰუძონს შორის მდებარეობს 59-ე ქუჩის ზევით.
ზემო ისტ-საიდის მსგავსად, ზემო ვესტ-საიდი მეტწილად საცხოვრებელი და საყიდლების უბანია, რომლის მცხოვრებთა უმეტესობა მანჰეტენის უფრო კომერციული მიდთაუნსა და ქვემო მანჰეტენზე მუშაობს. მიუხედავად იმისა, რომ დღეს ეს განსაზღვრება უკვე ბევრს აღარ ნიშნავს, ზემო ვესტ-საიდი ყოველთვის ასოცირდებოდა ნიუ-იორკის ლიბერალულ კულტურულ და შემოქმედებით მოქალაქეებთან, მაშინ როდესაც ზემო ისტ-საიდზე უფრო კონსერვატიული კომერციული და ბიზნეს ტიპის ხალხი ცხოვრობს. უბანი მჭიდროდდასახლებულია და აქ მცხოვრებთა საშუალო შემოსავალი ბევრად აჭარბებს მანჰეტენის ზოგად საშუალო მაჩვენებელს.
კატეგორია:მანჰეტენის უბნები
მაკარი ლეთეთელი
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი მწიგნობრები კატეგორია:ქართველი კალიგრაფები
მოგზაური დასის თეატრი
მოგზაური დასის თეატრი — შეიქმნა 1912 წლის სექტემბერში ქ. ბათუმში შალვა დადიანის ხელმძღვანელობით. დასში იყვნენ ე. ანდრონიკაშვილი, ს. ბეჟანიშვილი, ბ. რონელი, ე. და ც. წუწუნავები, პ. კორიშელი, ა. მურუსიძე, ვ. სარელი, ა. ყალაბეგიშვილი, ნ. ჩაგუნავა, ს. ხარაზიშვილი, ი. ხურციძე, ა. ჯაყელი და სხვები. დემოკრატიული მიმართულების ეს თეატრი მიზნად ისახავდა შავიზღვისპირა ქალაქების მოსახლეობისათვის პროფესიული, მაღალი დონის სპექტაკლების ჩვენებას. გასტროლები ჩაატარა სოხუმში, სენაკში, ლანჩხუთში. გამოსცა ალმანახი „სათეატრო ფურცელი“. საფუძველი შეუქმნა ბათუმის პროფესიულ თეატრს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბათუმის თეატრები
ვლადიმირ პლუნგიანი
ვლადიმირ პლუნგიანი (Влади́мир Алекса́ндрович Плунгя́н დ. 13 სექტემბერი, 1960, მოსკოვი) — რუსი ლინგვისტი, გრამატიკული თეორიისა და ტიპოლოგიის სპეციალისტი, მკვლევარი მორფოლოგიის, კორპუსის ლინგვისტიკის, აფრიკანისტიკის და პოეტიკის დარგებში.
რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრი (2016, წევრი-კორესპონდენტი 2009 წლიდან), ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1998), რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის ენათმეცნიერების ინსტიტუტისა და რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის ვ.ვ. ვინოგრადოვის სახელობის რუსული ენის ინსტიტუტის თანამშრომელი. მოსკოვის სახელმწიფო მ.ვ. ლომონოსოვის სახელობის უნივერსიტეტის პროფესორი. ევროპის აკადემიის წევრი.
პრემია „პროსვეტიტელ“-ის („განმანათლებელი“) ლაურეატი სამეცნიერო-პოპულარული ლიტერატურის დარგში. (2011).
მბულები
კატეგორია:რუსი ენათმეცნიერები კატეგორია:რუსი ფილოლოგები კატეგორია:დაბადებული 1960 კატეგორია:დაბადებული 13 სექტემბერი
ჩუკოტკური ენა
ჩუკოტკური ენა ― ჩუქჩების ენა, განეკუთვნება ჩუკოტკურ-კამჩატკური ენების ჯგუფს. გავრცელებულია ჩუკოტკის ავტონომიური ოკრუგის და მეზობელი რაიონების ტერიტორიაზე. იყოფა რამდენიმე დიალექტად, რომელთა შორის უმნიშვნელო სხვაობაა. დამწერლობა შეიქმნა 1931 წელს ლათინური ანბანის საფუძველზე. 1936 წლიდან იყენებს რუსულ გრაფიკას.
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის ენები
რაჩია ქოჩარი
რაჩია ქოჩარის ძე ქოჩარი (ნამდვილი გვარი გაბრიელიანი) (დ. 2 თებერვალი [ ძვ. სტ. 20 იანვარი], 1910, სოფ. კუმპლიპუჩი, ალაშკერტის მაზრა, დასავლეთი სომხეთი (თურქეთი) — გ. 2 მაისი, 1965, ერევანი) — სომეხი მწერალი. სკკპ წევრი 1939 წლიდან.
ლიტერატურა
კატეგორია:სომეხი მწერლები კატეგორია:წითელი ვარსკვლავის ორდენის კავალრები კატეგორია:დაბადებული 1910 კატეგორია:გარდაცვლილი 1965
ქვეყნების სია ერთ სულ მოსახლეზე მშპ-ის (მუპ) მიხედვით
Countries by GDP (PPP) Per Capita in 2014.svg.
{{legend|#000000|>50,000 $}} {{legend|#333300|35,000–50,000 $}} {{legend|#666600|20,000–35,000 $}} {{legend|#999900|10,000–20,000 $}} {{legend|#999900|5,000–10,000 $}} {{legend|#FFFF00|2,000–5,000 $}} {{legend|#FFFF66|<2,000 $}} {{legend|#999999|არ არის მონაცემი}}]] მოცემულ სტატიაში მოყვანილია მსოფლიოს ქვეყნების ჩამონათვალი მათი ერთობლივი შიდა პროდუქტის მიხედვით მსყიდველობითუნარიანობის პარიტეტის მიხედვით ერთ სულ მოსახლეზე — მთლიანი საბოლოო პროდუქტისა და მომსახურების ღირებულება წარმოებული ქვეყნის მოსახლეობის მიერ მოცემულ წელიწადში გაყოფილი ამავე წლის მოსახლეობის საშუალო რაოდენობაზე.
ეშპ-ის ზომა დოლარში მოღებულია მსყიდველობითუნარიანობის პარიტეტის გათვლით. ეს გამოთვლები ემყარება სხვადასხვა ორგანიზაციების მონაცემებს, მათ შორის საერთაშორისო სავალუტო ფონდს, პენსილვანიის უნივერსიტეტსა და მსოფლიო ბანკს. ეს გათვლები მიახლოებითია და არა მყარი ფაქტები და ამგვარად მათი გამოყენება ან მათზე დაყრდნობა გარკვეულ სიფრთხილეს საჭიროებს.
ეროვნული სიმდიდრის შედარებისას ხშირად იყენებენ ნომინალურ ეშპ-ს, რაც არ ითვალისწინებს სხვადასხვა ქვეყანაში არსებულ ცხოვრების ღირებულებებს შორის განსხვავებას. თუმცა ნომინალური ეშპ-ს მონაცემთა გამოყენების უპირატესობა იმაში მდგომარეობს, რომ ის ნაკლებად ემყარება ვარაუდს, და რომ ის უფრო ზუსტად ასახავს ამა თუ იმ ქვეყნის მოსახლეობის წვლილს გლობალურ ეკონომიკაში.
ქვემოთ მოყვანილ ცხრილში გამოყენებულია მონაცემები საერთაშორისო სავალუტო ფონდის 180 წევრი ქვეყნისთვის 2015 წელს. მონაცემები მოყვანილია საერთაშორისო დოლარში.
სქოლიო
კატეგორია:ეკონომიკა
NGC 664
NGC 664 — გალაქტიკა თევზების თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1830 წლის 24 სექტემბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:თევზების თანავარსკვლავედი
ერვანდ ქოჩარი
ერვანდ სიმონის ძე ქოჩარი (დ. 27 ივნისი [ძვ.ს სტ. 15 ივნისი], 1899, თბილისი — გ. 22 იანვარი, 1979, ერევანი) — სომეხი მოქანდაკე, ფერმწერი და გრაფიკოსი. სსრკ სახალხო მხატვარი (1976).
ბიოგრაფია
სწავლობდა თბილისის ფერწერისა და ქანდაკების სკოლასა (1915-1918) და მოსკოვის სახელმწიფო თავისუფალ სამხატვრო სახელოსნოებში (1918-1919). 1923 წლიდან მუშაობდა პარიზში. 1936 წლიდან სომხეთში. ქოჩარის დაზგური და მონუმენტური ქანდაკებისათვის ნიშანდობლივია მოძრაობის ექსპრესიულობა, ზოგჯერ სტილიზაცია. ნამუშევრები: ობელისკი „არწივი“ (ბრინჯაო, 1955, ზვართნოცის გზაზე), დავით სასუნცის ძეგლი (სპილენძი, 1959) და ფ. ძერჟინსკის მონუმენტური ბიუსტი (სპილენძი, 1969 — ორივე ერევანი). ქოჩარი ავტორია ფერწერული ტილოებისა და წიგნის ილუსტრაციებისა. სომხეთის სსრ სახელმწიფო პრემია (1967).
ლიტერატურა
კატეგორია:სომეხი მოქანდაკეები კატეგორია:დაბადებული 27 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1899 კატეგორია:გარდაცვლილი 22 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1979 კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
სუათისის მყინვარი
სუათისის მყინვარი — ხეობის ტიპის მყინვარი საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ხევის კავკასიონზე, მდინარე თერგის მარცხენა შენაკადის — სუათისის აუზში. სიგრძე 5,4 კმ, ფართობი 10,2 კმ². მყინვარის ენის სიმაღლეა 3000 მ. საზრდოობს მწვერვალების ჯიმარაიხოხისა და მაილის კალთებიდან ჩამონადენი მყინვარული ნაკადებით. მყინვარის ენიდან გამოედინება მდინარე სუათისი. მისასვლელი გზაა სოფელ აბანოდან. სუათისის მყინვარი შედგება სამი ნაწილისაგან: დასავლეთი სუათისი, ცენტრალური სუათისი და აღმოსავლეთი სუათისი.
მყინვარი აღმოსავლეთ სუათისი მდინარე სუათისის აუზში ფართობით ყველაზე დიდია. მყინვარი ხოხის ქედის სამხრეთ ფერდობიდან მოედინება. მას ორ კამერიანი ფირნი აქვს. მორფოლოგიურად ხეობის ტიპის მყინვარია, რომელსაც სამხრეთ-დასავლეთური ექსპოზიცა აქვს. მყინვარის ფართობი 7,68 კმ²-ია. ამ მაჩვენებლით მყინვარი აღმოსავლეთ სუათისი საქართველოს მყინვარებს შორის მერვე ადგილს იკავებს და ისეთ მყინვარებსაც კი აჭარბებს ფართობით როგორიცაა ქვიში (7,45 კმ²), ცენტრალური ლეხზირი (6,27 კმ²), დოლრა (5,48 კმ²) და სხვა.
აღსანიშნავია ისიც, რომ საქართველოში მდინარე ენგურის აუზის შემდეგ ასეთი დიდი ზომის მყინვარი არც რიონის და არც კოდორის აუზებში არ გვხვდება. მყინვარის სიგრძე 6,61 კილომეტრია. მისი ენა ზღვის დონიდან 2240 მეტრზე მთავრდება. მყინვარის ენიდან გამომავალი წყალი ორ ნაკადად მოედინება, რომელსაც მყინვარის ენის წინ, გასწვრივად მდებარე რიგელი ყოფს. აღნიშნულ წყალგამყოფ რიგელზე 0,01 კმ² ფართობის მყინვარული წარმოშობის მცირე ტბა მდებარეობს.
სულუს პროვინცია
სულუს პროვინცია (Lalawigan ng Sulu) ფილიპინების პროვინცია. მდებარეობს სულუს ზღვის სამხრეთით, სულავესის ზღვის ჩრდილოეთით. შედის სულუს არქიპელაგის შემადგენლობაში. მუსლიმურ მინდანაოში ბანგსამოროს ავტონომიური რეგიონის ნაწილი.
პროვინციის დედაქალაქია ხოლო, რომელიც ამავე სახელწოდების კუნძულზე მდებარეობს. პროვინციის ტერიტორიაზე მდებარეობს მაიმბუნგი, სულუს სასულთნოს სამეფო დედაქალაქიც.
წინაესპანური ხანა
სულუზე ისლამის გავრცელებამდე, ადგილობრივი მოსახლეობა ანიმიზმის მიმდევარი იყო. მოგვიანებით, ადგილობრივებში ბუდიზმი და ინდუიზმი გავრცელდა. ისლამის გავრცელებამდე საუკუნეებით ადრე აქ ლუპაჰ-სუგის სამეფო არსებობდა.
XII საუკუნის დასაწყისში სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში ისლამის გავრცელებაში მნიშვნელოვანი როლი ვაჭრებმა შეასრულეს. XII საუკუნეში სულუსა და მინდანაოზე არაბებმა, სპარსელებმა და სხვა მუსლიმმა მისიონერებმა გაავრცელეს ისლამი.
ავტონომია და უახლესი ისტორია
1989 წელს სულუს პროვინცია მუსლიმური მინდანაოს ავტონომიური რეგიონის ნაწილი გახდა. მოროს ეროვნულ-განმათავისუფლებელ ფრონტსა და ფილიპინების მთავრობას შორის სამშვიდობო შეთანხმება დაიდო. მოროს ეროვნულ-განმათავისუფლებელი ფრონტის დამაარსებელი, ნურ მისუარი, რომელიც სულუს მკვიდრი იყო და სულუს სასულთნოს აკუთვნებდა თავს, 1996-2001 წლებში მთელი რეგიონის გუბერნატორი იყო.
2016 წელს დარუ ჯამბანგანის მცირე ასლი ქალაქ ტალიპაოში დაიდგა. ასლი ორიგინალი სასახლის მეოთხედი ზომისაა. ყვავილების სასახლის თავდაპირველ ადგილას აღდგენის სამუშაოები დღემდე მიმდინარეობს. მაიმბუნგში სასახლის რეკონსტრუქცია კულტურისა და ხელოვნების ეროვნულ კომისია და ფილიპინების ეროვნულ მუზეუმს ავალიათ.
2019 წელს ჩატარებული ბანგსამოროს ავტონომიის პლებისციტის შედეგად ბანგსამოროს ორგანული კანონი რატიფიცირდა, რის შემდეგაც მუსლიმურ მინდანაოში ბანგსამოროს ავტონომიური რეგიონი შეიქმნა. მართალია, სულუში ინიციატივა ჩავარდა, მაგრამ ხმები რეგიონის მასშტაბით ითვლებოდა და საბოლოოდ სულუს პროვინციაც ახალი რეგიონის შემადგენლობაში შევიდა.
გეოგრაფია
პროვინციის საერთო ფართობი 1 600.4 კმ²-ია. სულუს მთავარი კუნძულის, ხოლოს ფართობი 868.5 კმ²-ია, რომელიც ფილიპინების არქიპელაგის მასშტაბით, სიდიდთ მე-16 კუნძულია.
კუნძულები ოთხ ჯგუფად იყოფა: ხოლოს, პანგუტარანის, ტონგკილ-ბანგიგის (სამალესის) და სიასი-ტაპულის ჯგუფი.
სულუ 19 მუნიციპალიტეტისგან შედგება, რომლებიც ორ საკანონმდებლო რაიონში ერთიანდება. პროვინცია 410 ბარანგაის მოიცავს.
დემოგრაფია
2020 წლის აღწერით, პროვინციის მოსახლეობა 1 000 108 ადამიანს მოიცავს. მოსახლეობის სიმჭიდროვის მაჩვენებელი 620 ადამიანი 1 კმ²-ზე.
სულუს არქიპელაგის მოსახლეობის უმრავლესობას ტაუსუგები შეადგენენ. ტაუსუგები ფილიპინების ბინადართაგან ერთ-ერთი პირველები იყვნენ, ვინც ისლამი მიიღო. ზღვასთან სიახლოვის გამო მათ ხშირად „დინების ხალხს“ უწოდებენ. სულუს ლინგუა ფრანკა ტაუსუგის ენაა. ადგილობრივ ენებს შორის აღსანიშნავია სამას ენა, რომლის ტონებსა და აქცენტებს შორის სხვაობამ სინამური დიალექტების განვითარებას შეუწყო ხელი. ბევრი ადგილობრივი ბარტერით მოვაჭრეა და სავაჭრო მალაიურ ენას ფლობს.
2015 წლის აღწერით, სულუს მოსახლეობის 99%-ს ისლამის მიმდევრები შეადგენენ. მუსლიმი მოსახლეობის უმრავლესობა სუნიზმის მიმდევარია.
ეკონომიკა
სულუს პროვინციის ეკონომიკის წამყვანი სექტორი სოფლის მეურნეობაა. წამყვანი დარგია თევზჭერაც. პროვინციის ნაყოფიერი ნიადაგი ხელს უწყობს ქოქოსის, სულუს ყავის, ლანგსატის, ფორთოხლის მოყვანას, ასევე ეკზოტიკური ხილის: სართავი ბანანის, დურიოსა და მანგოსტანის მოყვანას.
სულუს ზღვა ფილიპინების ერთ-ერთი უმდიდრესი სათევზაო სივრცეა. პროვინციაში განვითარებულია მარგალიტის მრეწველობაც. კუნძულ მარუნგასზე მარგალიტის ფერმაა გაშენებული.
ადგილობრივი მმართველობა
პროვინციის აღმასრულებელი ხელისუფლების მეთაური გუბერნატორია. საკანონმდებლო ორგანოს პროვინციული საბჭო (SANGGUNIANG PANLALAWIGAN) წარმოადგენს, რომელსაც ვიცე-გუბერნატორი ხელმძღვანელობს, რომელიც გუბერნატორის დროებითი ვაკანსიის დროს აღმასრულებელი ხელისუფლების მეთაურის უფლებამოსილებასაც ასრულებს. გუბერნატორი, ვიცე-გუბერნატორი და პროვინციული საბჭო სამი წლის ვადით აირჩევა და ზედიზედ სამჯერ შეიძლება იქნენ არჩეული. სულუს პროვინციის ამჟამინდელი გუბერნატორი აბდუსაკურ მ. ტანია, ხოლო ვიცე-გუბერნატორი — აბდუსაკურ ა. ტანი II.
სქოლიო
კატეგორია:სულუ კატეგორია:ფილიპინების პროვინციები კატეგორია:ბანგსამოროს პროვინციები კატეგორია:სულუს არქიპელაგი კატეგორია:სულუს ზღვა კატეგორია:1914 წელს დაარსებული ქვეყნები და ტერიტორიები კატეგორია:ფილიპინების კუნძულოვანი პროვინციები
მარგი ქმედება
მარგი ქმედების კოეფიციენტი
მექანიზმების გამოყენებით შესრულებული მუშაობა ყოველთვის ნაკლებია მარგ მუშაობაზე, ვინაიდან ყოველთვის არსებობს ხახუნის ძალები, რომელთა უარყოფითი მუშაობაც იწვევს მანქანის ან ძრავას სხვადასხვა ნაწილის გათბობას. მანქანის დანიშნულებაა მექანიკური მუშაობის შესრულება, მისი გათბობა კი სასარგებლო მუშაობად ვერ ჩაითვლება. გათბობა იწვევს ძრავისთვის გადაცემული ენერგიის ნაწილის გარდაქმნას არა მექანიკურ, არამედ შინაგან ენერგიად, რომელიც ჩვეულებრივ ვერ გამოიყენება მუშაობის შესასრულებლად.
ამიტომ ყველა მანქანა, ძრავა თუ მექანიზმი ხასიათდება განსაკუთრებული სიდიდით, რომელიც გვიჩვენებს რამდენად შედეგიანია გადაცემული ენერგიის გამოყენება. დახარჯული ენერგიის ეფექტურ გამოყენებას გამოსახავენ მარგი ქმედების კოეფიციენტით (მ.ქ.კ.).
Aსრ-Aმ გვაძლევს იმ მუშაობას, რომელიც წინააღმდეგობათა დასაძლევად უნდა შესრულდეს. მარგი მუშაობის შეფარდებას სრულ მუშაობასთან მექანიზმის მარგი ქმედების კოეფიციენტი ჰქვია. მ.ქ.კ.- ს ასე აღნიშნავენ:
მ.ქ.კ. = (Aმარგ / Aსრ ). 100% მ.ქ.კ. გამოისახება პროცენტებით. ნებისმიერი მექანიზმის მ.ქ.კ. ერთზე, ანუ 100%-ზე ნაკლებია. მ.ქ.კ.-ი შეიძლება გამოითვალოს თუ ცნობილია მარგი და სრული სიმძლავრეები.
მ.ქ.კ. = (Nმარგი /   Nსრ   ). 100%
კატეგორია:მექანიკა
Strawberry Swing
Strawberry Swing — ბრიტანული როკ-ჯგუფ Coldplay-ს სიმღერა 2008 წლის დისკიდან Viva La Vida Or Death And All His Friends. იგი ციფრულად ჩამოსატვირთი სინგლის სახით გამოიცა 2009 წლის 14 სექტემბერს, ხოლო მისი მუსიკალური ვიდეო, რომელშიც გამოყენებულია ანიმაციური ტექნოლოგიები, გამოვიდა 2009 წლის 3 აგვისტოს.
მუსიკალური ვიდეო
მინი|მარცხნივ|230პქ
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:2009 წლის სინგლები კატეგორია:2008 წლის სიმღერები კატეგორია:Coldplay-ს სიმღერები
ალსო
ალსო (Alzo, Altzo) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ბასკეთის ავტონომიური გაერთიანების გიპუსკოის პროვინციის ტოლოსალდეის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 9,77 კმ². მოსახლეობა — 460 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:გიპუსკოის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:გიპუსკოის ქალაქები
არტ-ნუვო
thumb|270px|ეროვნული ბანკის შენობა, ქართული არტ-ნუვო არქიტექტურაში არტ-ნუვო, იგივე მოდერნი (Art Nouveau — „ახალი ხელოვნება“) — სტილი ხელოვნებაში, არქიტექტურასა და დიზაინში, რომელმაც პოპულარობის პიკს მე-20 საუკუნის დასაწყისში მიაღწია. სხვა უფრო ლოკალური ტერმინები, რომლებმაც წინაპირობა შეუქმნა რადიკალურ, როფორმისტულ შოკს მე-20 საუკუნის მოდერნიზმში, იყო „იუგენდსტილი“ გერმანიასა და ნიდერლანდებში და „სეცესიონსტილი“ ვენაში, „ლიბერტი“ — იტალიაში, ხოლო „მოდერნიზმო“ — ესპანეთში, სადაც პროგრესული ხელოვანები და დიზაინერები სალონურ გამოფენათა მიმდინარეობას გამოეყვნენ, საკუთარი თავის უფრო კონგენიალურ გარემოებებში წარმოჩენისთვის.
რუსეთში ეს მიმდინარეობა სამხატვრო ჟურნალი „ხელოვნების სამყარო“ ირგვლივ ტრიალებდა, რომელმაც რევოლუციური „ბალე-რუსი“ (Ballets Russes) წარმოშვა. იტალიაში „სტილ-ლიბერტი“ მიმდინარეობას საფუძველი ჩაუყარა ლონდონურმა მაღაზიამ „Liberty & Co“, რომელიც თანამედროვე დიზაინს ავრცელებდა კომერციულ ასპექტში გამოსახული ხელოვნების ნიმუშებით. კატალონიაში „მოდერნიზმო“ ძირითადად ბარსელონაში ვითარდებოდა და მისი ყველაზე ცნობილი პრაქტიკოსი ანტონიო გაუდი იყო. საქართველოში რუსეთის მსგავსად ამ სტილს მოდერნსაც უწოდებდნენ.
არტ-ნუვოს კარიერა
მიუხედავად იმისა, რომ არტ-ნუვომ კლიმაქსს 1892-1902 დეკადაში მიაღწია, მისი პირველი ნიშნები უკვე 1880-იან წლებში შეიმჩნეოდა „არტს-ენდ-კრაფტს“ (Arts and Crafts) მიმდინარეობის პროგრესულ დიზაინერულ ნიმუშებში, როგორიცაა არქიტექტორ-დიზაინერ ართურ მაკმურდოს 1883 წელს გამოქვეყნებული წიგნის გარეკანის დიზაინი ნარკვევისთვის სერ ქრისტოფერ ვრენის ქალაქურ ეკლესიებზე. ამავე პერიოდის ზოგიერთი თავისუფალი მოტივის ჭედური ლითონის ნამუშევრები და ბრტყელი ყვავილოვანი ტექსტილის დიზაინერული ნიმუშებიც შეიძლება მიკუთვნებულ იქნას პროგრესულ მიმდინარეობაზე, თუმცა მათი უმრავლესობა ასევე მაღალი ვიქტორიანული მცენარეული ჩუქურთმის გავლენაც უნდა იყოს.
სახელწოდება „არტ-ნუვო“ მომდინარეობს ავავე სახელის მაღაზიისგან პარიზში, „Maison de l'Art Nouveau“, იმ დროისთვის სემუელ ბინის განკარგულებაში, სადაც გასაყიდად გამოფენილი იყო სხვადასხვა ნივთები, რომლებიც ამ განსაკუთრებულ დიზაინში იყო გადაწყვეტილი.
არტ-ნუვოს ევოლუციამ კულმინაციას მიაღწია 1900 წელს პარიზში გამართულ უნივერსალურ მსოფლიო ექსპოზიციაზე, სადაც მოდერნი ტრიუმფს განიცდის ყველა ფორმასა და მედიუმში. მიმდინარეობამ სავარაუდოდ აპოგეას მიაღწია 1902 წლის ტურინის ექსპოზიციაზე იტალიაში, სადაც დიზაინერები თითქმის ყველა ევროპული ქვეყნიდან საკუთარ ნიმუშებს ექსკლუზიურად არტ-ნუვო სტილში წარადგენენ. არტ-ნუვო იყენებდა გვიანდელი მე-19 საუკუნის თითქმის ყველა ტექნოლოგიურ ინოვაციას, როგორიცაა გაშიშვლებული ლითონი და ვრცელი უსწორმასწორო ფორმის მინა არქიტექტურაში, თუმცა პირველი მსოფლიო ომის დაწყებისთვის არტ-ნუვოს ზედმიწევნით სტილიზებული დიზაინი, რომელიც თავისთავად საკმაოდ ძვირი ჯდებოდა, შეცვალა უფრო სწორხაზოვანმა, მართკუთხა მოდერნიზმმა, რომელიც უფრო იაფი და, როგორც მიიჩნევდნენ, უფრო აესთეტიური იყო წმინდა ინდუსტრიული თვალსაზრისით.
პარიზის მეტროს შესასვლელები ჰექტორ გიმარდის დიზაინით 1899 და 1900 წლებში არტ-ნუვო მიმდინარეობის განსაკუთრებით აღსანიშნავი და საქვეყნოდ ცნობილი ნიმუშებია.
ქართული არტ-ნუვო
thumb|300px|ყოფილი ძველი თბილისის უნივერმაღი (ამჟ. [[თი-ბი-სი ბანკის შენობა), აგებული 1910 წელს.]] ცოტასთვის თუ არის დღეს ცნობილი, რომ საქართველოს შეუძლია დაიტრაბახოს შენობათა საკმაოდ მნიშვნელოვანი კოლექციით, რომელიც მე-19/20 საუკუნეების მიჯნაზე პოპულარულ არქიტექტურულ მიმდენარეობას მიეკუთვნება. საბჭოთა პერიოდში არტ-ნუვო ფენომენი ბურჟუაზიულ კულტურად იქნა შერაცხილი და ამგვარად იგნორირებული იყო. მცირე კოლონიურ საქართველოში, რომელიც ევროპის კულტურული მოვლენების ეპიცენტრიდან მოშორებით მდებარეობდა მე-20 საუკუნის დასაწყისში მრავალი შესანიშნავი არტ-ნუვო შენობა გაჩნდა: სკოლები, სახელოსნოები, კინო-თეატრები, თეატრები, მაღაზიები, ბანკები, საავადმყოფოები, და არა მხოლოდ თბილისში, არამედ სხვა ქალაქებშიც: სოხუმი, გაგრა, ახალი ათონი, ბათუმი, ფოთი, ქუთაისი, დუშეთი, აბასთუმანი, ბორჯომი და სხვ. მრავალი საინტერესო არტ-ნუვო სამარხი მდებარეობს ისტორიულ სასაფლაოებზეც. თუმცა მიუხედავად ამისა მსოფლიოსთვის საქართველოს წვლილი ამ სტილში თითქმის უცნობია.
მიუხედავად იმისა, რომ არტ-ნუვო საერთაშორისო მიმდინარეობა იყო, ქართულ არტ-ნუვო არქიტექტურაში ადგილობრივი ფორმებია შერწყმული. შედეგად მიღებულ იქნა ორიგინალური სინთეზი ევროპული სტილის ფასადებისა ქუჩის მხარეს და ქართული ხის აივნებისა არტ-ნუვო დეკორაციებით ეზოს მხარეს. ამ სტილის არქიტექტურა ევროპული ნიმუშების მექანიკური განმეორება არ ყოფილა: აქ ვხვდებით არტ-ნუვო ორნამენტებს ორიგინალური დაგეგმარებით, ავეჯით, მოზაიკით, მოჭიქული მინის პანელებით, ძეგლებით, ბუხრებით, ინტერიერის სხვა დეკორაციებითა და მაღალმხატვრული ფასადებით.
საბჭოთა პერიოდში ბურჟუაზიული არტ-ნუვოს სტილი იგნორირებულ იქნა და მრავალი უნიკალური ძეგლი სავალალო მდგომარეობაში ჩავარდა მიუხედაობის გამო. ახალი ეკონომიკური კლიმატის პირობებში არტ-ნუვო არქიტექტურის აღდგენის ცალკეული მცდელობების გარდა ადრინდელი ტენდენციის უკუქცევა ჯერ ვერ მოხერხდა. ძირითადი საშიშროება არტ-ნუვო მონუმენტებისთვის არის: შენობათა სავალალო ფიზიკური მდგომარეობა, გაუმართლებელი არასწორი თანამადროვე ჩარევა, აღდგენითი სამუშაოების ნაკლებობა, არქიტექტურული მემკვიდრეობის დაცვის ინიციატივის ფაქტობრივი არარსებობა, კულტურული მემკვიდრეობის დარგში საკანონმდებლო ვაკუუმი და ასევე არტ-ნუვო კულტურის მსოფლიო ღირებულებაზე ინფორმაციის სიმწირე.
რესურსები ინტერნეტში
* კატეგორია:სახვითი ხელოვნება კატეგორია:არქიტექტურული მიმდინარეობები
Forelius andinus
Forelius andinus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Forelius-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
გუაიუბა (სეარა)
გუაიუბა (Guaiúba) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სეარის შტატში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში. მიეკუთვნება ფორტალეზის აგლომერაციის მეზორეგიონს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები
Camponotus xanthopilus
Camponotus xanthopilus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სულხან თურმანიძე
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
დიტერ აკერი
დიტერ აკერი (Dieter Acker; დ. 3 ნოემბერი, 1940, სიბიუ, რუმინეთი — გ. 27 მაისი, 2006, მიუნხენი, გერმანია) — გერმანელი კომპოზიტორი.
სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი კომპოზიტორები კატეგორია:დაბადებული 3 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1940 კატეგორია:გარდაცვლილი 27 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 2006 კატეგორია:XX საუკუნის გერმანელი მუსიკოსები
ჩუკოტკურ-კამჩატკური ენები
ჩუკოტკურ-კამჩატკური ენები ― ენების იზოლირებული ჯგუფი, რომელზეც საუბრობენ ჩუკოტკის და კამჩატკის ხალხები. იყოფა ჩუკოტკურ-კორიაკულ და იტელმენურ შტოებად. ამ ენებში არის რუსულიდან ნასესხები სიტყვებიც.
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის ენები
თეგერაანები
თეგერაანები — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის თიანეთის მუნიციპალიტეტში, ჟებოტის თემში. მდებარეობს მდინარე ივრის ხეობაში. ზღვის დონიდან 1100 მეტრზე, თიანეთიდან დაშორებულია 14 კილომეტრით. საბჭოთა პერიოდში შედიოდა თიანეთის სადაბო საბჭოში.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 61 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ამესკეტა
ამესკეტა (Amézqueta, Amezketa) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ბასკეთის ავტონომიური გაერთიანების გიპუსკოის პროვინციის ტოლოსალდეის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 20,58 კმ². მოსახლეობა — 935 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:გიპუსკოის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:გიპუსკოის ქალაქები
ტერორი (ლას-პალმასი)
ტერორი (Teror) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კანარის კუნძულების ავტონომიური გაერთიანების ლას-პალმასის პროვინციის შემადგენლობაში, მდებარეობს კუნძულ გრან-კანარიაზე. ფართობი — 25,70 კმ². მოსახლეობა — 12519 კაცი (2022 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ლას-პალმასის მუნიციპალიტეტები
NGC 665
NGC 665 — გალაქტიკა თევზების თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1786 წლის 4 სექტემბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:თევზების თანავარსკვლავედი
ამლევი
ამლევი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში, ორბეთის თემში. მდებარეობს მდინარე ალგეთის მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 1090 მ სიმაღლეზე. ქალაქ თეთრიწყაროდან დაშორებულია 16 კილომეტრით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 8 ადამიანი.
მამნე
მამნე, ქართველი ოქრომჭედელი. მოღვაწეობდა XVI საუკუნის პირველ ნახევარში, როგორც ირკვევა, თავდაპირველად სამცხის ათაბაგთა კარზე, შემდეგ - იმერეთში.
ჩვენამდე მოაღწია მის მიერ მოჭედილმა რამდენიმე ძეგლმა. მ.შ. ყველაზე მნიშვნელოვანის სამცხის ათაბაგის ყვარყვარე III-ისა და მისი მეუღლის ანას შეკვეთიტ მოჭედილი კანკელის წინ დასადგმელი (230x107 სმ) სადგერის დიდი ჭედური ჯვარი, რომელიც მასზე გაკეთებული წარწერების თანახმად, 1522/1523-1529 წლებით თარიღდება. ჯვარზე გამოსახულია რელიგიური დღესასწაულები (13 კომპოზიცია) და წმ. გიორგის ცხოვრების ამსახველი სცენები. მოჭედილია (მაღალი რელიეფით) მოოქრული ვერცხლის სქელი ფირფიტებით, რომლებიც შემდეგ დაკრულია ხის ჯვარზე. მამნე ჯგუფური სცენების დიდი ოატატია. მისი კომპოზიციები შეკრული, ერთიანი და დინამიკურია, ფიგურები - ოდნავ დაგრძელებული და მონიმენტური. ოსტატი ზოგჯერ მოცულობის გამოვლენასაც ახერხებს. მამნეს შემდეგი პერიოდის ნამუშევარი, ბარაკონის კანკელის წინ დასადგმელი ჯვარი (213x105 სმ) იმერეთში უნდა იყოს შესრულებული (ინახება ქუთაისის ისტორიულ-ეთნოგრაფიულ მუზეუმში). მამნე ბარაკონის ჯვრის კომპოზიციებში ოსტატურად იყენებს ორნამენტსაც.
მამნეს ნამუშევარია აგრეთვე გელათისა და ხონის საწინამძღვრო ჯვრები (პირველი საქართველოს ხელოვნების მუზეუმში ინახება, მეორე - ქუთაისის ისტორიულ-ეთნოგრაფიულ მუზეუმში), რომელთა მიხედვით მამნე ორნამენტის საკმაოდ დახვეწილ ოსტატად გვევლინება. მამნეს მოუჭედავს შემოქმედის ხატი, რომელიც ჯერ კიდევ 1920-თვის დაკარგული იყო.
მამნე ოქრომჭედელი მაღალი რანგის ოსტატი იყო, მისმა შემოქმედებამ მნიშვნელოვანი კვალი დატოვა გვიანდელი ხანის ქართულ ოქრომჭედლობაში. XVI-XVIII საუკუნეების ქართული ოქრომჭედლობის აღორძინება სწორედ მამნეს დამსახურებაა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი ოქრომჭედლები
Forelius brasiliensis
Forelius brasiliensis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Forelius-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
სოჰეი იმამურა
სოჰეი იმამურა (今村 昌平; დ. 15 სექტემბერი, 1926, ტოკიო — გ. 30 მაისი, 2006, იქვე) — იაპონელი რეჟისორი და სცენარის ავტორი. პირველი იაპონელი რეჟისორი, რომელმაც ოქროს პალმის რტო მოიგო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იაპონელი კინორეჟისორები კატეგორია:დაბადებული 15 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1926 კატეგორია:გარდაცვლილი   30 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 2006
კიუსიუს უნივერსიტეტი
კიუსიუს უნივერსიტეტი (九州大学, აბრ. კიუდაი (九大, Kyūda)) ― იაპონიის ეროვნული უნივერსიტეტი. მდებაროება ფუკუოკაში, კუნძულ კიუსიუზე.
კიუსიუს უნივერსიტეტი მე-4 საიმპერიო უნივერსიტეტი იყო იაპონიაში. 2020 წელს Times Higher Education Japan University Rankings-ის მიხედვით უნივერსიტეტი მე-4 ადგილზე იყო. შედის იაპონიის მთავრობის მიერ შემუშავებული გლობალური საუნივერსიტეტო პროექტის ტოპ ტიპის უნივერსიტეტებში და ერთ-ერთია 10 დაგეგმილ ეროვნულ უნივერსიტეტს შორის. კიუსიუს უნივერსიტეტი იაპონიის ერთ-ერთ ყველაზე პრესტიჟულ კვლევაზე ორიენტირებულ უნივერსიტეტად ითვლება. ტოკიოს, ვასედას, პეკინის და სხვა უნივერსიტეტებთან ერთად შედის თავისუფალი ხელოვნებების აზიური უნივერსიტეტების ალიანსში.
კიუსიუს უნივერსიტეტის ისტორია 1867 წლიდან იწყება, როდესაც ფუკუოკაში სამეიდიცნო სკოლები გაიხსნა. სკოლა კიოტოს საიმპერიო უნივერსიტეტის ფუკუოკის სამედიცინო კოლეჯად გადაკეთდა 1903 წელს. 1911 წელს დამოუკიდებელი გახდა და კიუსიუს საიმპერიო უნივერსიტეტი ეწოდა. 1922 წლის 25 დეკემბერს უნივერსიტეტს ალბერტ აინშტაინი ეწვია.
2016 წლის მონაცემებით უნივერსიტეტში 2 089 უცხოელი სტუდნეტი ირიცხებოდა. უნივერსიტეტი შერჩეულია 30 გლობალური უნივერსიტეტის პროგრამასა და ტოპ 13 გლობალური უნივერსიტეტის პროექტში.
ისტორია
კიუსიუს უნივერსიტეტი ერთ-ერთია 7 ყოფილი საიმპერიო უნივერსიტეტიდან, რომლებიც მეიძის პერიოდში შეიქმნა. უნივერსიტეტი უდიდესი კვლევითი უნივერსიტეტია კიუსიუს რეგიონში. კვლევითი ცენტრები 11 სხვადასხვა აკადემიურ დაწესებულებაშია განთავსებული, რომელბიც ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა, სოციალურ მეცნიერებათა, მედიცინისა და მეცნიერების სფეროებს იკვლევენ.
კიუსიუს საუნივერსიტეტო ჰოსპიტალი მედიცინის მეცნიერებათა და სტომატოლოგიურ მეცნიერებათა ფაკულტეტთანაა აფილირებული.
1867 წელს ლორდების შვილებისთვის კუროდას კლანმა დასავლური მედიცინის (სანსეიკანი) ინსტიტუტი დააარსა. დღევანდელი კიუსიუს საუნივერსიტეტო ჰოსპიტალის ისტორია ამ სკოლასთან აფილირებული კლინიკიდან იწყება. 1879 წელს მეიძის პერიოდის დაწყებისას კლინიკა ფუკუოკის პრეფექტურის სამედიცინო სკოლის აფილირებლი ჰოსპიტალი გახდა. 1903 წელს კიოტოს საიმპერიო უნივერსიტეტის სასკოლო ფილიალი, ფუკუოკის სამედიცნო კოლეჯი დაარსდა. 1911 წელს ფუკუოკაში კიუსიუს საიმპერიო უნივერსიტეტი დაარსდა და ჰოსპიტალი ამ უნივერსიტეტის მედიცინის ფაკულტეტს მიუერთდა. 1931 წელს ბალნეოთერაპიის კვლევითი ინსტიტუტი დაარსდა ბეპუში, ოიტის პრეფექტურაში.
1947 წელს, მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ ჩატარებული უნივერსიტეტის რეფორმის შემდეგ ჰოსპიტალს სახელი შეეცვალა და კიუსიუს უნივერსიტეტის მედიცინის მეცნიერებათა ფაკულტეტის აფილირებული ჰოსპიტალი ეწოდა. შეიქმნა 15 დეპარტამენტი, მათ შორის სტომატოლოგიური დეპარტამენტიც. 1967 წელს სტომატოლოგიური მეცნიერების ფაკულტეტი დამოუკიდებელი დაწესებულება გახდა და სტომატოლოგიური მეცნიერების ფაკულტეტის აფილირებული ჰოსპიტალი გაიხსნა. 2003 წელს მედიცინის მეცნიერებათა ფაკულტეტი, სტომატოლოგიური მეცნიერების ფაულტეტი და ბიორეგულაციების სამედიცინო ინსტიტუტი გაერთიანდა და კიუსიუს საუნივერსიტეტო ჰოსპიტალი შეიქმნა. 2000 წელს დაწყებული ახალი ჰოსპიტალის მშენებლობა 2009 წელს დასრულდა.
აკადემიური რეიტინგი
2020 წელს Times Higher Education Japan University Rankings-ის სიაში კიუსიუს უნივერსიტეტს მე-5 ადგილი ეკავა, რაც 2019 წელთან შედარებით 1 ადგილით ნაკლებია. კავაიჯუკუს სკოლის რეიტინგში კიუსიუს უნივერსიტეტი მე-7 საუკეთესო უნივერსიტეტადაა დასახელებული იაპონიის მასშტაბით.
2020 წლის QS-ის უნივერსიტეტების მსოფლიო რეიტინგში კიუსიუს უნივერსიტეტს 132-ე ადგილი ეკავა, ხოლო Times-ის რეიტინგში 401-500 ადგილზე იყო. QS-ის მონაცემებით სფეროების მიხედვით უნივერსიტეტის შედეგები შემდეგია: ინჟინერია და ინფორმაციული ტექნოლოგიები ― 123-ე ადგილი, სიცოცხლის მეცნიერებები და ბიომედიცინა ― 170-ე ადგილი, საბუნებისმეტყველო მეცნიერებები ― 150-ე ადგილი. QS-ის აზიური უნივერსიტეტების რეიტინგში უნივერსიტეტს მე-18 ადგილი უკავია.
კვლევითი რეიტინგი
კიუსიუს უნივერსიტეტი იაპონიის ერთ-ერთი მთავარი კვლევითი ინსტიტუტია. Thomson Reuters-ის მიხედვით იგი იაპონიის მე-6 საუკეთესო კვლევითი უნივერსიტეტია. უნივერსიტეტის კვლევითი სტანდარტი განსაკუთრებით მაღალია მასალათმცოდნეობაში (მე-6 იაპონიაში, 49-ე ― მსოფლიოში), ქიმიაში (მე-6 იაპონიაში, 41-ე ― მსოფლიოში), ბიოლოგია-ბიოქიმიაში (მე-4 იაპონიაში, 95-ე ― მსოფლიოში), იმუნოლოგიაში (მე-4 იაპონიაში, 68-ე ― მსოფლიოში), ფარმაკოლოგიასა და ტოქსიკოლოგიაში (მე-4 იაპონიაში, 76-ე ― მსოფლიოში).
ცნობილი კურსდამთავრებულები
კიუსიუს უნივერსიტეტის ცნობილ კურსდამთავრებულებს შორის არიან: კოიჩი ვაკატა ― კოსმონავტი, პირველი იაპონელი მეთაური საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურზე; ტოიუკი კუნიტაკე ― ქიმიკოსი და მასალათმცოდნე, 2015 წლის კიოტოს პრემიის ლაურეატი; კოსუკე მორიტა ― ექსპერიმენტული ბირთვული ფიზიკოსი, ელემენტი 113-ის აღმომჩენი იაპონური ჯგუფის ხელმძღვანელი; ტეცუ ნაკამურა ― ფიზიოლოგი, იაპონიის სამშვიდობო სამედიცინო სერვისების ხელმძღვანელი, რამონ მაგსაისაის ჯილდოს მფლობელი (2003); და სხვ.
სქოლიო
კატეგორია:კიუსიუს უნივერსიტეტი კატეგორია:იაპონიის ეროვნული უნივერსიტეტები კატეგორია:1911 წელს დაარსებული საგანმანათლებლო დაწესებულებები
Camponotus xanthogaster
Camponotus xanthogaster — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ჩუნა
ჩუნა ― მდინარე რუსეთში, ირკუტსკის ოლქსა და კრასნოიარსკის მხარეში, მდინარე ტასეევის მარჯვენა შემადგენელი. სიგრძე 1203 კმ. სათავე აქვს უდის ქედზე. ზემოთში მიედინება ვიწრო მთათაშორის სისტემაში, ქვემოთ – შუა ციმბირის ზეგანზე. ადგილ-ადგილ აჩენს ჭორომებს. საზრდოობს წვიმის და თოვლის წყლით. იყინება ოქტომბერ-ნოემბერში, ყინულძვრაა აპრილ-მაისში. მის ნაპირზეა ქალაქი ნიჟნეუდინსკი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ირკუტსკის ოლქის მდინარეები კატეგორია:კრასნოიარსკის მხარის მდინარეები
ყუბანოქერუსი
ყუბანოქერუსი (Kubanochoerus) — ნამარხი ღორი. ზომით დღემდე ცნობილ ღორისებრთა შორის ყველაზე დიდი იყო. ჰქონდა დაბალი ქალა, რომლის სატვინე ნაწილი უკან ძლიერ იყო დახრილი, გრძელი დინგი, შუბლზე ერთი დიდი (ცენტრალური) და ორი გვერდითი პატარა რქისებრი გამონაზარდი (ეს გამონაზარდები შესაძლოა მამლებს ჰქონდათ). თავისი ზომებით ყუბანოქერუსი წააგავს თანამედროვე გარეულ ღორს, ტახს.
ცნობილია ჩრდილოეთ აფრიკის, კავკასიის, მონღოლეთისა და ჩინეთის შუამიოცენური პერიოდის ნალექებიდან.
ლიტერატურა
კატეგორია:ღორები კატეგორია:ღორისებრნი
მოგზაურობანი
მოგზაურობანი — მხატვრული ლიტერატურის ჟანრი, აგრეთვე სამეცნიერო ლიტერატურის სახეობა. ნაწარმოებები, რომლებშიც მოთხრობილია ნამდვილი ან არანამდვილი მოგზაურობების შესახებ. მოგზაურობანს მრავალსაუკუნოვანი ისტორია აქვს. საყოველთაოდ ცნობილია დანიელ დეფოს, ჯონათან სვიფტის, ფენიმორ კუპერის, მაინ რიდის, რობერტ სტივენსონის, მარკ ტვენის, შტეფან ცვაიგის, ალექსანდრე რადიშჩევის, ნიკოლოზ კარამზინის და სხვათა მოგზაურული ჟანრის ნაწარმოებები.
ქართულ ლიტერატურაში ამ ჟანრის თვალსაჩინო ნიმუშია სულხან-საბა ორბელიანის „მოგზაურობა ევროპაში“, ტიმოთე გაბაშვილის „მიმოსლვა“, რაფიელ დანიბეგაშვილის „მოგზაურობა ინდოეთში“, გიორგი ავალიშვილის „მგზავრობა თბილისით იერუსალიმისადმი...“, ილია ჭავჭავაძის „მგზავრის წერილები“, გიორგი წერეთლის „მგზავრის წიგნი, ანუ ჩიკოლიკი, კიკოლიკი და კუდაბზიკა“ და სხვები.
ლიტერატურა
კატეგორია:ლიტერატურული ჟანრები კატეგორია:ტურიზმი
ცინ შიხუანდი
thumb|ცინ შიხუანგი ცინ შიხუანდი (秦始皇) (დ. ძვ. წ. 259 — გ. ძვ. წ. 210) — ცინის სამეფოს მმართველი (ძვ. წ. 246 წლიდან), რომელმაც დაასრულა მრავალსაუკუნოვანი მეომარ სამეფოთა ეპოქა. ძვ. წ. 221 წლისთვის დაამყარა მმართველობა შუა ჩინეთის მთელ ტერიტორიაზე და შევიდა ისტორიაში როგორც პირველი ჩინური ცენტრალიზებული სახელმწიფოს შემქმნელი. მის მიერ დაფუძნებული ცინის დინასტია, რომელიც მიზნად ისახავდა ჩინეთის ათი ათასი წლის განმავლობაში მართვას, ჩამოგდებული იქნა რამდენიმე წელიწადში მისი სიკვდილიდან.
ცინ შიხუანდი დღემდე რჩება ერთ-ერთ დისკუსიურ ფიგურად ჩინეთის ისტორიაში. ჩინეთის გაერთიანების შემდეგ მან და მისი უახლოესმა მრჩეველმა ლი შიმ გაატარეს ეკონომიკური და პოლიტიკური რეფორმები. მან წამოიწყო ისეთი გიგანტური პროექტები, როგორებიცაა ჩინეთის დიდი კედელი, ჩინეთის პირველი იმპერატორის მავზოლეუმი, გზების სისტემა და ტერაკოტის არმია. ამავდროულად მან დაწვა უამრავი მწიგნობარი და სხვადასხვა წიგნი.
სქოლიო
კატეგორია:ჩინეთის ისტორია კატეგორია:ჩინეთის იმპერატორები კატეგორია:დაბადებული ძვ. წ. 259 კატეგორია:გარდაცვლილი ძვ. წ. 210 კატეგორია:ცინი
Summer '68
„Summer '68“ — ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ პინკ ფლოიდის სიმღერა. მისი ავტორია რიჩარდ რაიტი. სიმღერა შეტანილია ჯგუფის 1970 წლის სტუდიურ ალბომში Atom Heart Mother.
ეს არის ალბომის ერთადერთი კომპოზიცია, რომელიც არასოდეს შესრულებულა კონცერტებზე. მის ტექსტში საუბარია ერთდღიან სიყვარულზე. სიმღერის სამუშაო სახელწოდება იყო „One Night Stand“.
ისტორია
რაიტის თქმით, ლექსების წერა არც ისე სასიამოვნო საქმე იყო მისთვის, თუმცა ეს სიმღერა მის რეალურ გრძნობებზეა. სხვადასხვა წყაროში მითითებულია, რომ ეს მისი ერთადერთი სიმღერაა, რომელიც თავად მოსწონდა.
სიმღერაში ჟღერს რაიტის საყვარელი თემა - პოპულარული ჯგუფის წევრს ერთდღიანი სიყვარულის განცდა აქვს. მოვლენებს, როგორც ცნობილია, ნამდვილად ჰქონდა ადგილი ჯგუფის 1968 წლის საზაფხულო ამერიკული ტურნეს დროს. რაიტი:
"გრუპი გოგონები ყველგან იყვნენ. მოდიოდნენ და გემსახურებოდნენ, გირეცხავდნენ, შენთან ეძინათ, მერე კი ჰონორეას გიტოვებდნენ."
სიმღერაში ჟღერს ჩასაბერი ინსტრუმენტები. სხვადასხვა რესურსის მიხედვით, ეს შესაძლებელია იყოს სინთეზატორი, მაგრამ ამის უარყოფა ბევრი მიზეზით შეიძლება. 1990-იანების ერთ-ერთ ინტერვიუში რაიტი ახსენებს, რომ მისი პირველი სინთეზატორი იყო VCS3. ამ შემთხვევაში დასაშვებია, რომ სინამდვილეში გამოიყენებოდა Moog. მაგრამ ეს თეორიაც გაბათილდება - კლიფ ჯოუნსის წიგნის მიხედვით, შესაძლებელია ეს იყოს თავად ები-როუდის ადგილობრივი მინი-ორკესტრი. აგრეთვე ვარაუდობენ რომ ეს მელოტრონი იყო, რომლის ჟღერადობის პარამეტრები უბრალოდ შეცვალეს.
მეორე ვოკალს სიმღერაში დევიდ გილმორი ასრულებს. სიმღერის დასაწყისში ჟღერს რაიტის ღიღინი (doo, doo...).
სქოლიო
კატეგორია:პინკ ფლოიდის სიმღერები კატეგორია:1970 წლის სიმღერები
ალცჰაიმერის დაავადება
ალცჰაიმერის დაავადება (AD), ასევე ცნობილი, როგორც ალცჰაიმერი — ქრონიკული ნეიროდეგენერაციული დაავადება (ნერვული სისტემის დეგენერაციული დაავადება), რომელიც თავდაპირველად ნელა ვითარდება და დროთა განმავლობაში უარესდება. დემენციის გამომწვევ მიზეზებს შორის, ალცჰაიმერი ყველაზე ხშირად — გამოვლენილ შემთხვევათა 60-70%-ში სახელდება. დაავადების განვითარების საწყის ეტაპზე, ძირითადი სიმპტომია ბოლო დროს განვითარებული მოვლენების დავიწყება. დაავადების პროგრესირებისთანავე, სიმპტომები შესაძლოა მოიცავდეს მეტყველების პრობლემებს, დეზორიენტაციას, ხასიათიში გამოვლენილ ცვლილებებს, მოტივაციის დაკარგვას და ქცევითი საკითხების გართულებას. მდგომარეობის გაუარესებასთან ერთად, ალცჰაიმერის დიაგნოზის მქონე ადამიანი ოჯახთან და საზოგადოებასთან არსებულ ურთიერთობას წყვეტს. თანდათან, სასიცოცხლო ფუნქციები ირღვევა, რაც საბოლოოდ, ფატალური შედეგით მთავრდება. მიუხედავად იმისა, რომ ალცჰაიმერის პროგრესირება ინდივიდუალურია, დაავადების განვითარების საწყისი პერიოდიდან დაავადებული ადამიანის სიცოცხლის საშუალო ხანგრძლივობა 3-9 წელია.