cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ანზორ მაისურაძე
ბიოგრაფია
1963 წლის 1 მარტიდან 26 ივლისამდე მუშაობდა საქართველოს სსრ სახელმწიფო უშიშროების კომიტეტის (სუკ-ის) პირველი განყოფილების (დაზვერვის) ოპერრწმუნებულად, 1963 წლის 26 ივლისიდან 1965 წლის 8 იანვრამდე — სუკ-ის მე-2 განყოფილების (კონტრდაზვერვის) მე-4 ქვეგანყოფილების ოპერრწმუნებულად, 1965 წლის 8 იანვრიდან 1 სექტემბრამდე — სუკ-ის პირველი განყოფილების ოპერრწმუნებულად. 1965 წლის 1 სექტემბრიდან 1966 წლის 1 აგვისტომდე სწავლობდა მოსკოვში, საკავშირო სუკ-ის დაზვერვის უმაღლეს სკოლაში (#101 სკოლა). 1966 წლის 1 აგვისტოდან 1969 წლის 5 აგვისტომდე მუშაობდა სუკ-ის პირველი განყოფილების უფროს ოპერრწმუნებულად, 1969 წლის 5 აგვისტოდან 1971 წლის 4 მაისამდე — მე-5 განყოფილების (იდეოლოგია) პირველი ქვეგანყოფილების უფროს ოპერრწმუნებულად. 1971 წლის 4 მაისიდან 1973 წლის 19 ივნისამდე მუშაობდა მოსკოვში, საკავშირო სუკ-ის პირველი მთავარი სამმართველოს (დაზვერვის) მოქმედი რეზერვის უფროს ოპერრწმუნებულად, 1973 წლის 19 ივნისიდან 1976 წლის 14 სექტემბრამდე — საკავშირო სუკ-ის პირველი მთავარი სამმართველოს მოქმედი რეზერვის ქვეგანყოფილების უფროსის მოადგილედ (1971-1976 წლებში მივლინებით იმყოფებოდა იორდანიაში). 1976 წლის 28 სექტემბრიდან 1977 წლის 9 მაისამდე იყო საქართველოს სსრ სუკ-ის მე-2 განყოფილების მე-6 ქვეგანყოფილების უფროსის მოადგილე, 1977 წლის 10 მაისიდან 1978 წლის 29 აპრილამდე — საქართველოს სსრ სუკ-ის მე-5 განყოფილების მე-2 ქვეგანყოფილების უფროსის მოადგილე, 1978 წლის 29 აპრილიდან 21 ივნისამდე — საქართველოს სსრ სუკ-ის მე-5 განყოფილების მე-2 ქვეგანყოფილების უფროსი, 1978 წლის 21 ივნისიდან 1978 წლის 24 დეკემბრამდე — საკავშირო სუკ-ის პირველი მთავარი სამმართველოს (დაზვერვის) მოქმედი რეზერვის ქვეგანყოფილების უფროსი. 1978 წლის 25 დეკემბრიდან 1979 წლის 2 სექტემბრამდე მუშაობდა სსრკ სახელმწიფო უშიშროების კომიტეტის პირველი მთავარი სამმართველოს მოქმედი რეზერვის ქვეგანყოფილების უფროსად, 1979 წლის 2 სექტემბრიდან 4 ოქტომბრამდე იყო სსრ კავშირის სუკ-ის პირველი მთავარი სამმართველოს დაქვემდებარებაში, 1978-1979 წლებში მივლინებით იმყოფებოდა ერაყში. 1979 წლის 5 ნოემბრიდან 1984 წლის 29 ივნისამდე მუშაობდა საქართველოს სსრ სუკ-ის მე-5 განყოფილების უფროსის მოადგილედ, 1984 წლის 29 ივნისიდან 1990 წლის 6 მარტამდე — საქართველოს სსრ სუკ-ის პირველი განყოფილების უფროსად, 1990 წლის 6 მარტიდან 1991 წლის 30 სექტემბრამდე იყო საქართველოს სსრ სუკ-ის „ზ“ (ყოფილი მე-5) განყოფილების უფროსი, 1991 წლის 30 სექტემბრიდან 1992 წლის 8 იანვრამდე კი — საქართველოს სსრ სუკის თავმჯდომარის მოადგილე. 1992 წლის 8 იანვრიდან 2 მაისამდე ასრულებდა საქართველოს რესპუბლიკის უშიშროების მინისტრის მოვალეობას. 1992 წლის 7 მაისიდან 1993 წლამდე მუშაობდა საქართველოს რესპუბლიკის თავდაცვის მინისტრის მოადგილედ ოპერატიულ დარგში, ამავე სამინისტროს მთავარი ოპერატიული სამმართველოს უფროსად. 1997 წლის 31 დეკემბრიდან 2000 წლის 1 იანვრამდე იყო საქართველოს დაზვერვის სახელმწიფო დეპარტამენტის თავმჯდომარის მთავარი კონსულტანტი. 2004 წლის 1 აპრილიდან 4 ივნისამდე იყო სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს დაზვერვის დეპარტამენტის დირექტორის თანაშემწე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 9 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1937 კატეგორია:თბილისში დაბადებულები ა
ანზორ დიასამიძე
ანზორ დიასამიძე (დ. 5 ოქტომბერი, 1951) — ქართველი მეზღვაური. ტექნიკურ მეცნიერებათა დოქტორი, შორეული ნაოსნობის კაპიტანი.
ბიოგრაფია
ანზორ დიასამიძე დაიბადა აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ქედის რაიონის სოფელ გულებში 1951 წლის 5 ოქტომბერს. დაამთავრა ქალაქ ბათუმის საზღვაო სასწავლებელი 1971 წელს; ქალაქ ოდესის უმაღლესი საზღვაო-საინჟინრო სასწავლებელი 1987 წელს.
ახალგაზრდა მეზღვაურთა კადრების მაღალკვალიფიციურ დონეზე მომზადების მიზნით მისი ინიციატივითა და თაოსნობით ბათუმში დაარსდა საზღვაო პროფილის სასწავლო ცენტრი — „ანრი“, რომელსაც უცვლელად თავადვე ხელმძღვანელობს. 2003 წელს დაჯილდოვდა ღირსების ორდენით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 5 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1951 კატეგორია:ქართველი მეზღვაურები კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
ბუშტულასებრი სორტირება
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პროგრამირება კატეგორია:ალგორითმები
ინდოეთი 1960 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ინდოეთმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეათედ იასპარეზა 1960 წელს, იტალიის დედაქალაქ რომში. ამ თამაშებზე მათ მხოლოდ ერთი ვერცხლის მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1960 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ინდოეთი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:აზიის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ანზორ ხმიადაშვილი
ანზორ ხმიადაშვილი (დ. 19 აპრილი, 1991, გორი) — ქართველი მოჭიდავე (ძიუდო). საქართველოს ჩემპიონატის ვერცხლის (2009, 73 კგ) და ბრინჯაოს პრიზიორი (2015, 73 კგ). 20-წლამდელებს შორის საქართველოს ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (2010, 73 კგ) და 20-წლამდელებს შორის ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (2010, 73 კგ).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 19 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1991 კატეგორია:გორში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი ძიუდოისტები
გივი ჯამბურია
გივი დარისპანის ძე ჯამბურია (დ. 26 აგვისტო, 1924, ქ. სამტრედია — გ. 4 ივლისი, 2012) — ქართველი ისტორიკოსი. ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი (1975), პროფესორი (1982).
დაამთავრა თსუ ისტორიის ფაკულტეტი. 1951–1982 წლებში მუშაობდა ი. ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიის და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის მეცნიერ თანამშრომლად. 1975 წლიდან მუშაობდა თსუ საქართველოს ისტორიის კათედრაზე. იკვლევდა საქართველოს შუა საუკუნეებსა და ახალი ისტორიის საკითხებს. „საქართველოს ისტორიის ნარკვევების“ IV ტომის თანაავტორობისთვის მიენიჭა საქართველოს სახელმწიფო პრემია (1982).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები კატეგორია:დაბადებული 26 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1924 კატეგორია:გარდაცვლილი 4 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 2012 კატეგორია:სამტრედიაში დაბადებულები გ
თაქსიმის მოედანი
მინი|თაქსიმის მოედანი (2006) თაქსიმის მოედანი (Taksim Meydanı) — მოედანი თურქეთში, სტამბოლის ევროპულ ნაწილში, რომელიც მდებარეობს ბეიოღლუს რაიონში და ცნობილია თავისი რესტორნებით, მაღაზიებით და სასტუმროებით. მოედანი, სტამბოლის მეტროპოლიტენის ცენტრალურ სადგურთან ერთად, თანამედროვე სტამბოლის გულად ითვლება. თაქსიმის მოედანზე მდებარეობს ასევე „რესპუბლიკის ძეგლიც“ (Cumhuriyet Anıtı), რომელიც პიეტრო კანონიკის მიერ შეიქმნა და 1928 წელს გაიხსნა. ძეგლი 1923 წელს, დამოუკიდებლობის ომის შემდეგ, თურქეთის რესპუბლიკის ჩამოყალიბების მე-5 წლისთავზე გაიხსნა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სტამბოლის მოედნები კატეგორია:თურქეთის არქიტექტურა
არსენი (აფხაზეთის კათოლიკოსი)
არსენი (დ. 1330 — გ. 1394) — დასავლეთ საქართველოს (აფხაზეთის) კათოლიკოსი XIV საუკუნეში.
ანტონ კათალიკოსი მასზე წერდა რომ მისმა მშვენიერმა თქმამ ეკლესია განამშვენაო.
ლიტერატურა
კატეგორია:დასავლეთ საქართველოს კათოლიკოსები კატეგორია:ქართველი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 1330 კატეგორია:გარდაცვლილი 1394
ინდოეთი 1964 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ინდოეთმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეთერთმეტედ იასპარეზა 1964 წელს, იაპონიის დედაქალაქ ტოკიოში. ამ თამაშებზე მათ მხოლოდ ერთი ოქროს მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1964 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ინდოეთი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:აზიის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
შიუქიურჩიუ
შიუქიურჩიუ (Şükürçü) — სოფელი აზერბაიჯანში, მთიანი შირვანის რეგიონის   ისმაილის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა  —  80  კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ისმაილის რაიონის სოფლები
ბაიბუზივკა
ბაიბუზივკა (Байбузівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ოდესის ოლქის სავრანის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 1056 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სავრანის რაიონის სოფლები
სოკოლა (შოლდენეშტის რაიონი)
სოკოლა (Socola) — სოფელი მოლდოვაში, შოლდენეშტის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 73 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 356 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შოლდენეშტის რაიონის სოფლები
Hardcore Gamer
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკული ყოველთვიური ჟურნალები კატეგორია:ამერიკული ონლაინ ჟურნალები კატეგორია:ამერიკული ვიდეო თამაშების ჟურნალები კატეგორია:აშშ-ის გაუქმებული ჟურნალები კატეგორია:2005 წელს დაარსებული ჟურნალები
პრილიდიან მასლოვი
პრილიდიან ნიკოლოზის ძე მასლოვი (Прилидиан Николаевич Маслов; დ. 4 სექტემბერი, 1879 — გ. 1923) — რუსი იურისტი და პოლიტიკური მოღვაწე, კონსტიტუციურ-დემოკრატიული პარტიის („კადეტები“) ლიდერი ბათუმის ოლქში.
პირველი მსოფლიო ომის დასაწყისში მსახურობდა „ზემგორში“ (არმიის მომარაგების საერობო-საქალაქო კომიტეტი), რედაქტორობდა „კადეტების“ რუსულენოვან გაზეთს „იუჟნი კრაი“ («Южный край»; გამოდიოდა 1918 წლის აპრილამდე). რუსეთის რევოლუციის პერიოდში, 1918 წლის თებერვლიდან აქტიურად მონაწილეობდა ბათუმის რუსული ეროვნული საბჭოს მუშაობაში, აპრილში აირჩიეს საბჭოს თავმჯდომარედ. ბათუმში მიმდინარე პოლიტიკურ ბრძოლებში გამოდიოდა დენიკინის მოკავშირედ, ეწინააღმდეგებოდა ბათუმის ოლქის საქართველოსთან შეერთებას. 1918 წლის დეკემბრიდან 1919 წლის აპრილამდე იყო ბრიტანეთის საოკუპაციო რეჟიმის მიერ შექმნილი ბათუმის ოლქის მმართველობის საბჭოს თავმჯდომარე. შემდგომში პოლიტიკურ ცხოვრებაში აქტიურად აღარ მონაწილეობდა. მუშაობდა ლონდონური კომპანია Norton & Gregory-ის წარმომადგენლად. 1920 წლის ნოემბერში ემიგრაციაში წავიდა სტამბოლში. დაწერილი აქვს მოგონებები ბათუმის 1918 წლის მოვლენების შესახებ.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1879 კატეგორია:გარდაცვლილი 1923 კატეგორია:რუსი პოლიტიკოსები კატეგორია:ბათუმელები
ბირინჯი-ყუზანლი
ბირინჯი-ყუზანლი  (Birinci Quzanlı) — სოფელი აზერბაიჯანში,   აღდამის რაიონში.
სქოლიო
კატეგორია:აღდამის რაიონის სოფლები
ნიუტონის ოლქი (ტეხასი)
ნიუტონის ოლქი (Newton County) — ოლქი აშშ-ში, ტეხასის შტატში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქ. ნიუტონი. შეიქმნა 1846 წელს. ოლქის ფართობია კმ². 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს კაცს.
სქოლიო
კატეგორია:ტეხასის ოლქები
ნისკარტკბილა მტრედი
ნისკარტკბილა მტრედი (Didunculus strigirostris) — ფრინველი მტრედისებრთა ოჯახისა. ზომებით გარეული მტრედის ტოლაა. კუდი მოკლეა; ნისკარტი — მაღალი, გვერდებიდან შებრტყელებული, ქვედა ნაწილის ორივე მხარეს 3 კბილი. თავი, ყელი და მუცელი შავ-მწვანეა; ზურგი, ფრთები და კუდი — წითელ-წაბლისფერი. გავრცელებულია პოლინეზიაში, კუნძლებზე უპოლუ და სავაი (სამოა). ბინადრობს ტყეებში, თუმცა უპირატესად მიწაზე ატარებს დროს. იკვებება ნაყოფებითა და კენკრით. თითქმის მთლიანად გაანადგურეს ადამიანებმა და დაცვის ქვეშ იმყოფება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნისკარტკბილა მტრედი
ჰაინრიხ ვილანდი
ჰაინრიხ ოტო ვილანდი (Heinrich Otto Wieland; დ. 4 ივნისი, 1877 — გ. 5 აგვისტო, 1957) — გერმანელი ქიმიკოსი. ნაღვლის მჟავაზე ჩატარებული სამეცნიერო კვლევებით, 1927 წელს მიენიჭა ნობელის პრემია ქიმიის დარგში.
კარიერა
1901 წელს მიუნხენის უნივერსიტეტმა მიანიჭა დოქტორის წოდება. 1907 წლის დასაწყისში იყო გერმანული კომპანიის, „ბოერინჯერ ინგელჰეიმის“ კონსულტატი. 1914 წელს გახდა ასოცირებული პროფესორი და მიუნხენის სახელმწიფო ლაბორატორიის ორგანული განყოფილების დირექტორი. 1917 წლიდან 1918 წლამდე ვილანდი მუშაობდა კაიზერ ვილჰელმის ფიზიკური ქიმიისა და ელექტროქიმიის ინსტიტუტში.
1913 წლიდან 1921 წლამდე იყო მიუნხენის ტექნიკური უნივერსიტეტის პროფესორი. მოგვიანებით გადავიდა ფრეიბურგის უნივერსიტეტში, სადაც მუშაობა დაიწყო ნაღვლის მჟავაზე.
ოჯახი
მამამისი თეოდორ ვილანდი (1846-1928) იყო ფარმაცევტი და ქიმიის დოქტორანტი. ჰაინრიხი კომპანია „ბოერინჯერ ინგელჰეიმის“ დამფუძნებლის, ალბერტ ბოუერინჯერის მეუღლის, ელენას ბიძა იყო. 1915 წლიდან 1920 წლამდე იყო ამ კომპანიის მრჩეველი, ამ პერიოდში მან დააარსა კომპანიის პირველი სამეცნიერო დეპარტამენტი.
ევა ვილანდი, ჰეინრიხ ვილანდის ქალიშვილი, 1937 წლის 14 მაისს დაქორწინდა ფიოდორ ლინენზე.
გარე ბმულები
კატეგორია:გერმანელი ქიმიკოსები კატეგორია:გერმანელი ნობელის პრემიის ლაურეატები
თურქმენული ლიტერატურა
თურქმენული ლიტერატურა — ლიტერატურა თურქმენულ ენაზე. თურქმენეთის კულტურა ძველი სპარსულენოვანი და მოსული თურქულენოვანი ტომების, ძირითადად ოღუზების, შერევის შედეგად აღმოცენდა. მასში შერწყმულია ორი ნკადი — თურქმენული და ირანული, ამიტომაც ხალხური და ძველი ლიტერატურის ძეგლები საერთო აქვს თურქმენ და სხვა (ტაჯიკ, სპარსელ, უზბეკ, აზერბაიჯანელ, თურქ) ხალხებს.
თურქმენეთის ხალხურმა სიტყვიერებამ შეინარჩუნა ინდო-ირანული და თურქული საწყისები. ხალხრური შემოქმედების ეპიკური ჟანრებიდან განვითარებულია დასთანი. საგმირო დასთანები თურქულ (ოღუზურ) თემატიკაზეა აგებული. უძველესია IX—XV საუკუნეებში შექმნილი და XVI საუკუნეში შეგროვილი თქმულებები — „დედე გორგუდის წიგნი“. დიდი პოპულარობით სარგებლობს ეპოსი „ქოროღლუ“. რომანტიკული დასთანები წარმოადგენენ ავტორთა მიერ ცნობილი აღმოსავლური სიუჟეტების გადამუშავებას (მაგ., „ლეილი და მაჯნუნი“, „იუსუფ და ზულეიხა“, და სხვ.). სპეციფიკური საზოგადოებრივ-პოლიტიკური პირობების გამო თურქმენული ლიტერატურა, ფოლკლორის მსგავსად, XX საუკუნის 20-იან წლებამდე ზეპირად ვრცელდებოდა, რაც ლიტერატურული თხზულებების გახალხურებისა და სინკრეტიზმის მიზეზი გახდა.
სელჩუკთა სამხედრო ლაშქრობების შედეგად დასავლეთ მიწებზე დასახლებულ თურქმენთაგან მრავალი ცნობილი ფილოსოფოსი და პოეტი გამოვიდა. ასეთები არიან ადრინდელი სელჩუკური პოეზიის წარმომადგენლები მცირე აზიაში, რომლებიც წერდნენ სპარსულ ენაზე (ჩელები ჰუსამედინი და სხვ.). აღსანიშნავია პოეტ-სულთნების ჯალალედინ მალიქ-შაჰისა (გ. 1092) და მისი ვაჟის სანჯარის (1086–1157) შემოქმედება. მოგვიანებით თემურიდთა (1370—1507) და დიდი მოგოლების კარზე ინდოეთში (1526–1858) სპარსულ ენაზე წერდნენ წარმოშობით თურქმენი ჰილალი ჩაღათაი (XVI საუკუნე), ბაირამ-ხან ხანხანანი (წერდა თურქულ ენაზეც) და მისი ვაჟი რაჰიმ-ხანი (XVII საუკუნე), მირზა ბარხუდარ თურქმენი (XVII საუკუნე), და სხვ. შუა აზიის თურქულენოვანი ლიტიტერატურა ვითარდებოდა XI საუკუნიდან, როცა ჯერ კიდევ არ იყო მომხდარი ენობრივი და ეროვნული დიფერენციაცია. ყველა თურქულენოვანი ხალხის საუნჯეა მაჰმუდ ქაშგარის (XI საუკუნე), იუსუფ ბალასაღუნის (XI საუკუნე), სუფიური პოეზიის პირვე წარმომადგენლის აჰმედ იასავის (გ. 1166) თხზულებები, აგრეთვე XII საუკუნის პოეტის ალის დასთანი „ყისაი იუსუფი“, XV საუკუნის სუფი პოეტის ვეფაის თხზულებები, რომლებშიც პოპულარული საფუძვლები ფორმით არის გადმოცემული ისლამის საფუძვლები, მორალის ნორმები და ა. შ. XVIII საუკუნის შუა ხანებამდე თურქმენეთის ლიტერატურაში ჭარბობდა დიდაქტიკური პოეზია, რომელიც გამოხატავდა ისლამურ-სუფიურ დოგმატიკას. ამ ლიტერატურის ენა, შუა აზიურ-თურქული (ჩაღათაური), დაშორებული იყო სალაპარაკო თურქმენულ ენას. ამ ენაზე წერდა პოეტი აზადი (1700–1760).
XVIII საუკუნის II ნახევარში ახალმა სოციალურმა პირობებმა და დამპყრობლებთან ბრძოლამ განაპირობა სამოქალაქო პატრიოტული პოეზიის შექმნა. გაჩნდა პოლემიკური ლექსები, ეპისტოლური ფორმა — პოეტების მიმოწერა სხვადასხვა, მათ შორის სამეცნიერო და ყოფით თემაზე. აღსანიშნავია პოლემიკა მაქთიმყულისა (XVIII საუკუნე) და დურდი-შაჰირს შორის და სხვ. პოეტური მიმოწერის ტრადიცია შემორჩენილი იყო XX საუკუნეშიც. მაგ., მიმოწერა ათა სალიჰსა (1908–64) და დურდი გილიჩს (1886–1950) შორის. XVIII საუკუნეში პოეტებმა პოეზიის ენა სალაპარაკოს დაუახლოვეს. თურქმენეთის ლიტერატურის ახალი მიმართულების ფუძემდებელია მაქთიმყული. მან, პირველმა თურქმენულ ლიტერატურაში, გამოიყენა თურქულენოვანი ხალხების ფოლკლორისათვის დამახასიათებელი სილაბური ოთხტაეპიანი ლექსი „გოშგი“, წერდა არუზის საზომითაც. მშობლიური ლიტერატურის განვითარებაში მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანეს პოეტებმა ანდალიბმა (1712–1780), შაბენდემ (1720–1800), შეიდაიმ (1730–1800), მაღრუფიმ (1735–1805), სეიდიმ (1775–1836), ზელილიმ (1795–1850) და სხვ.
20-იან წლებში ჩაისახა რეალისტური პროზა. პროზის განვითარებას ხელი შეუწყო რუსული კლასიკური და საბჭოთა ლიტერატურის თარგმნამ. აღსანიშნავია იაკუბ ნასირლის (1899–1958) და ბ. ქერბაბაევის მოთხრობები. ჩაისახა დრამატურგია (ათა კაუშუთოვი, 1903–1953.
30-იან წლებში შეიქმნა რომანები ისტორიულ-რევოლუციურ თემაზე (ხიდირ დერიაევი, დ. 1905; ბ. ქერბაბაევი, ა. ქექილოვი, 1912–1974). მეორე მსოფლიო ომის წლებში წამყვანი თემა გახდა საბჭოთა მეომრების მამაცობა. ამ მხრივ აღსანიშნავია პ. ნურბერდიევის (1909–1972) პოემა „პატრიოტი მოხუცი“ (1941); ბ. ქერბაბაევის მოთხრობა „ყურბან დურდი“ (1942); ყარა სეითლიევის (1915–1971), ბერდი სოლთანიაზოვის (დ. 1908) თხზულებები.
50-იანი წლების ლიტერატურის თემაა მშვიდობიანი ცხოვრების აღდგენა, სოციალისტური მშენებლობა, ხალხთა მეგობრობა, ინტერნაციონალიზმი. აღსანიშნავია ათა ათაჯანოვის (დ. 1922), მემედ სეიდოვის (დ. 1925) და სხვათა შემოქმედება.
60-იან წლებში, განსაკუთრებით 70-იანი წლების დასაწყისში, შეიქმნა მნიშვნელოვანი დიდტანიანი თხზულებები: გილიჩ ყულიევის (დ. 1915) რომანი „შავი ქარავანი“ (1971), ბექი სეითაქოვის (დ. 1915) რომან-ეპოპეა „ძმები“ (წგნ, 1–3, 1960–1970) და სხვ. განვითარდა გრამატიკა და ლიტერატურათმცოდნეობა.
ლიტერატურა
კატეგორია:თურქმენული ლიტერატურა
მუჰამედ I (შირვანი)
მუჰამედ I — მეორე შირვანშაჰი, შირვანის დამოუკიდებელი მმართველი, ჰაისამ იბნ ხალიდის შვილი. იგი შირვანშაჰი მამის გარდაცვალების შემდეგ გახდა. ისტორიულ წყაროებში, მის შესახებ მხოლოდ ეს ინფორმაციაა მოცემული:
სქოლიო
კატეგორია:შირვანშაჰები
Pictures at Eleven
Pictures at Eleven — რობერტ პლანტის სადებიუტო სოლო ალბომი. იგი გამოიცა 1982 წელს. ალბომის ექვს სიმღერაში დასარტყმელ საკრავებზე უკრავს ფილ კოლინზი, ხოლო კოზი პაუელი - ორ სიმღერაში.
სქოლიო
კატეგორია:რობერტ პლანტის ალბომები კატეგორია:1982 წლის სადებიუტო ალბომები კატეგორია:Swan Song Records-ის ალბომები
სულუთი
სულუთი (Sulut) — სოფელი აზერბაიჯანში, მთიანი შირვანის რეგიონის   ისმაილის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა  —  886  კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ისმაილის რაიონის სოფლები
აზერბაიჯანული მუსიკალური ინსტრუმენტები
აზერბაიჯანული მუსიკალური საკრავების ტიპები
ტრადიციულ აზერბაიჯანულ მუსიკაში გამოიყენება სიმებიანი საკრავები: თარი, ქამანჩა, უდი, საზი; ჩასაბერი საკრავებიდან — ბალაბანი, ხოლო დასარტყმელი საკრავებიდან — დაირა, დოლი და ნაღარა. სხვა საკრავებიდან აღსანიშნავია გარმონი (პატარა აკორდეონი), თუთეკი და დაფი.
ოსმალეთის იმპერიის კულტურის გზაჯვარედინზე მდებარეობის გამო, თუთეკმა დიდი გავლენა მოახდინა ავკასიის რეგიონზე, მაგ: დუდუკზე. სასოფლო სივრცეებში პოპულარულია ზურნა და ნაღარა, რომლებზეც ქორწილებსა და სხვა ადგილობრივ დღესასწაულებზე უკრავენ. აზერბაიჯანულ ტრადიციულ მუსიკალურ საკრავებზე დაკვა შესაძლებელია როგორც ინდივიდუალურად, იმპროვიზირებული მანერით, ისე ჯგუფურად, ტრადიციული ცერემონიებისა და სახალხო ცეკვების დროს.
სიმებიანი საკრავები
1932 წელს უზეირ ჰაჯიბეკოვმა აზერბაიჯანული სახალხო საკრავების ორკესტრი შექმნა. თარისა და ქამანჩას კონცერტები სიმფონიური ორკესტრის თანხლებით ჰაჯი ხანმამადოვმა შეასრულა. დღეისთვის ქამანჩას ყველაზე ცნობილი შემსრულებლები ფარხად ხუდაევი და იმამიარ ჰასანოვი არიან. 2013 წელს, ხამამადოვის სიმფონიური ორკესტრის 25 წლისთავთან დაკავშირებით ფარხად ხუდაევმა მონტერეის ახალგაზრდა მუსიკალურ სიმფონიურ ორკესტრთან ერთად ქამანჩას კონცერტი გამართა.
აზერბაიჯანული მუსიკალური საკრავია საზიც, რომელზეც ძირითადად აშუღები უკრავენ. საზი ანტიკური მუსიკალური საკრავია, რომლის თანხლებითაც ეროვნულ პოემებს კითხულობდნენ. 2009 წელს გაერთიანებული ერების განათლების, მეცნიერებისა და კულტურის ორგანიზაციამ აზერბაიჯანული აშუღური მუსიკა არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.
დასარტყმელი ინსტრუმენტები
აზერბაიჯანული მუსიკალური ინსტრუმენტია ნაღარა, ცილინდრული ფორმის საკრავი,რომელზეც ხელით ან ჯოხებით უკრავენ და ცხოველთა ტყავისგან მზადდება. ნაღარის ძირითადი ნაწილი ხისგან მზადდება. საკრავის დასამზადებლად კაკალი და თუთა გამოიყენება. ნაღარას რამდენიმე ტიპი არსებობს. აზერბაიჯანულ მუსიკაში ხშირად გამოიყენება გოშა ნაღარა, რომელიც ორი ერთმანეთთან შეერთებული ერთნაირი სიმაღლის, თუმცა განსხვავებული ზომის ნაღარაა. მუღამში გამოიყენება დაფი. დაფი წრიული ფორმის დასარტყამი ინსტრუმენტია, რომლის ჩარჩოს შიგნით ლითონის რგოლებია მოთავსებული.
ჩასაბერი ინსტრუმენტები
აზერბაიჯანული ჩასაბერი საკრავია ბალაბანი (რომელსაც ზოგჯერ ბალამანს უწოდებენ) და ფართოდ გამოიყენება ცერემონიების დროს. ინსტრუმენტის სახელწოდება წარმოდგება სიტყვებიდან „ბალა“ - პატარა და „ბან“ - მამლის ხმა. ბალაბანს ამზადებენ კაკლის, თუთის, გარგარისა ან მსხლის ხეებისგან. ინსტრუმენტის სიგრძე 30 სმ-მდეა. საკრავს 8 ხვრელი, ხოლო ქვედა ნაწილში ღრუ აქვს. მუსიკოსები ღრუში ჩაბერვითა და ხვრელებზე თითების მოძრაობით უკრავენ. ბგერების ეფექტები ხვრელებიდან ჰაერის მასების გამოსვლის შედეგად წარმოიქმნება.
ანტიკური მუსიკალური ინსტრუმენტია ნაი, რომელიც ლერწმისგან მზადდება. ნაი 55-60 სმ-ის სიგრძისაა და ტანის ერთ მხარეს 5, ხოლო მეორე მხარეს 1 ხვრელი აქვს.
აზერბაიჯანში ცნობილია თუთაკის ორი სახეობა: პატარა და დიდი თუთაკი. თუთაკს წინა მხარეს შვიდი, ხოლო უკანა მხარეს ექვსი ხვრელი აქვს. ინსტრუმენტი კაკლის, თუთის, გარგარის ხისგან ან ლერწმისგან მზადდება. მისი სიგრძე 28-30 სმ, ხოლო დიამეტრი 20 მმ-ია. თუთაკსა და სხვა აზერბაიჯანულ ჩასაბერ ინსტრუმენტებს შორის მთავარი განმასხვავებელი თუთაკის რბილი ხმაა.
აზერბაიჯანში ფართოდაა გავრცელებული ზურნა. ისტრუმენტის სახელწოდება შედგება ორი ნაწილისგან: „ზურ“ (დიდი ნაწილი) და ნაი (ლერწამი). ინსტრუმენტის სიგრძე 302-317 მმ-ია და კაკლის, გარგარისა და თუთის ხისგან მზადდება.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანული მუსიკა კატეგორია:აზერბაიჯანული მუსიკალური ინსტრუმენტები
ეროვნული ლიგა
Crystalbet ეროვნული ლიგა — საქართველოს უმაღლესი საფეხბურთო ჩემპიონატი. 1990-2016 წლებში ერქვა უმაღლესი ლიგა. 2019 წლიდან ლიგა მისი პარტნიორის, Crystalbet-ის სახელს ატარებს. ტარდება საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციის ორგანიზებით. 1927-1989 წლებში საქართველოს უმაღლესი ლიგა ტარდებოდა როგორც საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის რეგიონული შეჯიბრი. ლიგაში 10 გუნდი იღებს მონაწილეობას. უმაღლესი ლიგის ყველაზე ტიტულოვანი კლუბია „დინამო თბილისი“.
ისტორია
საქართველო დამოუკიდებლად ჩემპიონატს 1990 წლიდან ატარებს. საქართველოს ჩემპიონატის პირველი მატჩი ბორის პაიჭაძის სახელობის ეროვნულ სტადიონზე გაიმართა. ერთმანეთს თბილისის "დინამო" და ფოთის „კოლხეთი“ დაუპირისპირდნენ. თამაში ვიტალი დარასელია უმცროსის ბურთის გაგორებით დაიწყო. მაშინდელ შეხვედრას დიდი რაოდენობით მაყურებელი დაესწრო.
საქართველოს ეროვნულ ჩემპიონატში თავდაპირველად 18 გუნდი მონაწილეობდა, შემდეგ სეზონში გუნდების რაოდენობა 20 გახდა, 1992-93 წლებში ისევ 17. 1993-94 წლის სეზონში 19 გუნდამდე გაიზარდა, თუმცა მალევე შემცირდა და 2000 წლამდე 16 გუნდი მონაწილეობდა. შემდეგი 4 წლის მანძილზე უმაღლეს ლიგაში 12 გუნდი მონაწილეობდა, 2004-05 წლების სეზონში – 10, მაგრამ 2005 წელს ფეხბურთის ფედერაციის სათავეში მოსული ნოდარ ახალკაცის მიერ 16 გუნდამდე გაიზარდა, რაც რეგიონების აქტიურობით იყო მოტივირებული. გარდა ამისა, ამავე პერიოდში უმაღლეს ლიგას შეუერთდნენ სოხუმის „დინამო“ და ცხინვალის „სპარტაკი“, თუმცა, ამასთანავე, უმაღლეს ლიგას უსახსრობის გამო ბევრი გუნდი ტოვებდა. 2006-08 წლების სეზონში 14 გუნდი ასპარეზობდა, 2008-09 წლებში – 11, 2009-11 წლებში – 10. 2011 წლიდან უმაღლესი ლიგა 12-გუნდიანი ჩემპიონატია. 2014 წელს ჩემპიონატი 16 გუნდიანი გახდა. 2016 წელს ჩატარდა გარდამავალი ჩემპიონატი, რომელშიც 14 გუნდმა მიიღო მონაწილეობა. საბოლოოდ 4 კლუბი დაქვეითდა და 2017 წლის სეზონისთვის შეიქმნა 10 გუნდიანი ჩემპიონატი, რომელსაც ეროვნული ლიგა ეწოდა.
ფორმატი
საქართველოს ჩემპიონატის უმაღლეს ლიგაში 10 გუნდი თამაშობს, პირველობა ოთხ წრედ იმართება. ჩემპიონატი იწყება აგვისტოში და მთავრდება მაისში, ზამთარში ორთვიანი შესვენებაა.
ევროთასებზე კვალიფიკაცია
უმაღლესი ლიგის გამარჯვებული გუნდი ჩემპიონთა ლიგის საკვალიფიკაციო ეტაპზე თამაშობს და მეორე ეტაპიდან იწყებს, მეორე და მესამე ადგილზე გასული გუნდები კი – უეფა-ს კონფერენს ლიგაზე.
უმაღლესი ლიგის კლუბები ევროპაში
ქართულ გუნდებს ყოველთვის უჭირდათ ევროტურნირებზე მაღალ დონეზე თამაში.ისინი ვერ სცილდებიან ჩემპიონთა ლიგის და უეფას თასის მეორე საკვალიფიკაციო ეტაპს. 1998 წელს მნიშვნელოვანი წარმატება იყო საქართველოს ჩემპიონის დინამო თბილისის მიერ მესამე საკვალიფიკაციო ეტაპზე მოხვედრა, მაგრამ ორრაუნდიან ორთაბრძოლაში სტუმრად გატანილი ერთი გოლის წყალობით ჯგუფურ ეტაპზე ბილბაოს ატლეტიკი გავიდა.
დამოუკიდებელი ქართული ფეხბურთის ისტორიაში 2004 წელს დიდ წარმატებას მიაღწია თბილისის დინამომ. უეფას თასის საკვალიფიკაციო ეტაპზე ერთმანეთის მიყოლებით დაამარცხა ბორისოვოს ბატე, პრაღის სლავია და კრაკოვის ვისლა და უეფას თასის ჯგუფურ ეტაპზე გავიდა, სადაც მისი მეტოქეები იყვნენ ნიუკასლ იუნაიტედი, ფრანგული სოშო, ლისაბონის სპორტინგი და ბერძნული პანიონიოსი. დინამომ ყველა თამაში წააგო და ჯგუფში ბოლო ადგილზე გავიდა.
სახელთა ცვლილებები
1990-იანი წლების დასაწყისში საქართველოში დაწყებული ეროვნული მოძრაობის გამო ქართულ კლუბებს გადაერქვათ ძველი, საბჭოური და ეწოდათ ქართული, ეროვნული სახელები: თბილისის დინამოს – იბერია თბილისი, ქუთაისის  ტორპედოს – ქუთაისი, ბათუმის დინამოს – ბათუმი, სოხუმის დინამოს – ცხუმი სოხუმი, რუსთავის  მეტალურგს – გორდა რუსთავი, ზესტაფონის მეტალურგს – მარგვეთი ზესტაფონი, თბილისის  ლოკომოტივს – მერანი (1993-95 - მერანი ბაჩო), სამტრედიის ლოკომოტივს – სანავარდო სამტრედია, ზუგდიდის დინამოს – ოდიში ზუგდიდი, თუმცა 1992 წელს კლუბების უმეტესობას ისევ ძველი სახელები დაუბრუნდათ.
საფეხბურთო კლუბი ვიტ ჯორჯია 1968-92 წლებში თბილისის მორკინალის სახელით გამოდიოდა, 1991 წელს შეიქმნა კლუბი მერანი-91, რომელიც 2003 წელს ოლიმპი თბილისის სახელით გამოდიოდა, ამავე წელსვე დაერქვა სკ თბილისი, ხოლო 2006 წელს გაერთიანდა საფეხბურთო კლუბ რუსთავთან და ეწოდა ოლიმპი რუსთავი.
ყველა დროის ცხრილი (1990 – 2008-09)
თ = ჩატარებული თამაშები; მ = მოგება; ფ = ფრე; წ = წაგება; გტ = გატანილი გოლები; გშ = გაშვებული გოლები; სხ = სხვაობა; ქ = ქულები
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს საფეხბურთო ტურნირები კატეგორია:საქართველოს ფეხბურთი კატეგორია:ეროვნული საფეხბურთო ჩემპიონატები
ინდოეთი 1968 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ინდოეთმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეთორმეტედ იასპარეზა 1968 წელს, მექსიკის დედაქალაქ მეხიკოში. ამ თამაშებზე მათ მხოლოდ ერთი ბრინჯაოს მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1968 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ინდოეთი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:აზიის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
უმდაბლესი მცენარეები
უმდაბლესი მცენარეები, თალუსოვანი მცენარეები (Thallophyta) — მცენარეული სამყაროს ერთ-ერთი ქვესამეფო. აერთიანებს ბაქტერიებს, აქტინომიცეტებს, მიქსომიცეტებს, სოკოებს, წყალმცენარეებს, ლიქენებს (მღიერებს). უმდაბლესი მცენარეების სხეული არ არის დიფერენცირებული ფესვად, ღეროდ და ფოთლად. ასეთ სხეულს თალუსი ეწოდება. გამრავლების ორგანოები ერთუჯრედიანია. უმდაბლესი მცენარეებს შორის გამოიყოფა პროკარიოტები და ევკარიოტები; ერთუჯრედიანი და მრავალუჯრედიანი მიკროსკოპული და მაკროსკოპული ფორმები; ჰეტეროტროფული და ავტოტროფული ორგანიზმები. ბაქტერიებისა და ერთუჯრედიანი წყალმცენარეების ნამარხი ფორმები ცნობილია არქაული და პროტეროზოული პერიოდის ნალექებიდან.
ლიტერატურა
კატეგორია:უმდაბლესი მცენარეები
სემეშკანი
სემეშკანი (Sămăşcani) — სოფელი მოლდოვაში, შოლდენეშტის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 212 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 502 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შოლდენეშტის რაიონის სოფლები
ბაიდაკოვე
ბაიდაკოვე (Байдакове) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს კიროვოჰრადის ოლქის ონუფრიივკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 116 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ონუფრიივკის რაიონის სოფლები
ნოლანის ოლქი
ნოლანის ოლქი (Nolan County) — ოლქი აშშ-ში, ტეხასის შტატში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქ. სუიტუოტერი. შეიქმნა 1876 წელს. ოლქის ფართობია კმ². 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს კაცს.
სქოლიო
კატეგორია:ტეხასის ოლქები
ინდოეთი 1972 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ინდოეთმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეცამეტედ იასპარეზა 1972 წელს, დასავლეთ გერმანიის ქალაქ მიუნხენში. ამ თამაშებზე მათ მხოლოდ ერთი ბრინჯაოს მედალი მოიპოვეს.
შუშა (ქალაქი)
შუშა (Şuşa, Շուշի) — ქალაქი აზერბაიჯანში, მთიან ყარაბაღში. აზერბაიჯანის კულტურული დედაქალაქი და ამავე სახელწოდების რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს ყარაბაღის მთებში, ზღვის დონიდან 1,400-1,800 მეტრზე, ხანქენდიდან სამხრეთით 11 კილომეტრის დაშორებით. საბჭოთა დროს იყო სამთო კურორტი.
აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფის მიხედვით, ქალაქი წარმოადგენს აზერბაიჯანის შუშის რაიონის ადმინისტრაციულ ცენტრს. 2020 წლამდე ქალაქს აკონტროლებდა ე.წ. მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკა, რომლის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფის მიხედვით, იყო შუშის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი.
ინდოეთი 1972 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1972 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ინდოეთი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:აზიის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
შუშა (ქალაქი)
2021 წლის 7 მაისს აზერბაიჯანის პრეზიდენტის ბრძანებით შუშა აზერბაიჯანის კულტურულ დედაქალაქად გამოცხადდა.
აზერბაიჯანული ვერსია
აზერბაიჯანული ვერსიის თანახმად, ქალაქის სახელწოდება „შუშა“, ჯერ კიდევ ძვ. წ. II საუკუნეში რომაელი ისტორიკოსის პუბლიუს კორნელიუს ტაციტუსის წყაროებშია აღწერილი, სადაც იგი აღწერს კავკასიელ ხალხებს და იქ ახსენებს დონდარელი თურქების ქალაქ „შოშუს“. ხალხური გადმოცემის თანახმად, ამ ადგილს ჰაერის გამო ეწოდა „შუშა“ (მინა), რომელიც ბროლისავით სუფთა და სამკურნალო იყო.
სხვა ვერსიები
ქალაქის წინა სახელი „ფანაჰაბადი“ („ფანაჰის ქალაქი“) იყო, რომელიც ყარაბაღის სახანოს პირველი მმართველის, ფანაჰ-ალი-ხანის სახელს ატარებდა.
ბროკჰაუზისა და ეფრონის ენციკლოპედიური ლექსიკონის თანახმად, რომელიც გამოქვეყნდა რუსეთის იმპერიის არსებობის ბოლო ათწლეულებში, ქალაქის სახელწოდება მომდინარეობს ახლომდებარე სოფლიდან — შუშიქენდი ან შუშაქენდიდან (სომხურად შოშ), რაც სიტყვასიტყვით აზერბაიჯანულად ნიშნავს „სოფელი შუშა“-ს. ამის საპირისპიროდ, სომეხი ისტორიკოსი არაქელ ბაბახანიანი (1860–1932) მიიჩნევს, რომ სავარაუდოდ სოფელმა შოშმა თავისი სახელი ციხესიმაგრისგან მიიღო, რომელიც მას უძველეს დასახლებად თვლიდა.
სომხური წყაროების თანახმად, „შუშა“ შეიძლება მომდინარეობდეს დიალექტური სომხური სიტყვიდან „შოშ/შუშ“ (շոշ/շուշ), რაც ნიშნავს ხის ყლორტს ან გადატანითი მნიშვნელობით მაღალ ადგილს, რომელიც პირველად გამოიყენებოდა მიმდებარე სოფელ შოშზე ან შუშაზე.
დემოგრაფია
2015 წლის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 4446 ადამიანი.
თამაზ ნინუა
თამაზ ვახტანგის ძე ნინუა (დ. 3 იანვარი, 1944, სამტრედია, საქართველოს სსრ — გ. 13 ნოემბერი, 2009, თბილისი, საქართველო) — ქართველი სახელმწიფო უშიშროების თანამშრომელი, გენერალ-მაიორი.
ბიოგრაფია
თამაზ ნინუა დაიბადა 1944 წლის 3 იანვარს სამტრედიაში, მუშის ოჯახში. 1960 წელს დაამთავრა სამტრედიის 23-ე საშუალო სკოლა. 1960-1966 წლებში სწავლობდა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის საინჟინრო ფაკულტეტზე. მიღებული ჰქონდა რადიოტექნიკოსის სპეციალობა. 1983-1988 წლებში სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე, რომელიც სამართალმცოდნის სპეციალობით დაამთავრა. 1973 წლიდან იყო სკკპ წევრი.
1966 წლის აპრილიდან 1967 წლის ნოემბრამდე მუშაობდა თბილისის სატელეგრაფო აპარატურის ქარხნის მთავარი კონსტრუქტორის განყოფილებაში რადიოინჟინრად. 1967 წლიდან მუშაობა დაიწყო საქართველოს სსრ სახელმწიფო უშიშროების კომიტეტში. 1967 წლის 14 ნოემბრიდან 1970 წლის 1 ნოემბრამდე მუშაობდა სუკ-ის ოპერატიულ-ტექნიკური განყოფილების მე-2 ქვეგანყოფილების ოპერრწმუნებულად, 1970 წლის 1 ნოემბრიდან 1974 წლის 3 ივლისამდე — სუკ-ის მე-7 განყოფილების მე-3 ქვეგანყოფილების უფროს ოპერრწმუნებულად, 1974 წლის 3 ივლისიდან 1976 წლის 19 აპრილამდე — სუკ-ის მე-7 განყოფილების მე-2 ქვეგანყოფილების უფროსის მოადგილედ, 1976 წლის 19 აპრილიდან 13 დეკემბრამდე — სუკ-ის მე-7 განყოფილების მე-2 ქვეგანყოფილების უფროსად, 1976 წლის 13 დეკემბრიდან 1979 წლის 17 ივლისამდე — სსრკ სუკ-ის მე-7 სამმართველოს მე-2 განყოფილების `დ~ სამსახურის ქვეგანყოფილების უფროსად, 1979 წლის 17 ივლისიდან 12 დეკემბრამდე — სსრკ სუკ-ის მე-7 სამმართველოს „დ“ სამსახურის მე-2 განყოფილების მე-2 ქვეგანყოფილების უფროსის მოადგილედ, 1979 წლის 12 დეკემბრიდან 1981 წლის 15 აპრილამდე — სსრკ სუკ-ის მე-7 სამმართველოს „დ“ სამსახურის მე-3 განყოფილების პირველი ქვეგანყოფილების უფროსად, 1981 წლის 22 აპრილიდან 1982 წლის 31 მარტამდე — საქართველოს სსრ სუკ-ის მე-7 განყოფილების უფროსის მოადგილედ, 1982 წლის 31 მარტიდან 1989 წლის 27 აპრილამდე — საქართველოს სსრ სუკ-ის მე-7 განყოფილების უფროსად. 1989 წლის 27 აპრილიდან 1991 წლის 2 დეკემბრამდე იყო საქართველოს სსრ სუკ-ის თავმჯდომარის მოადგილე, 1991 წლის 23 აგვისტოდან 1992 წლის 14 იანვრამდე — საქართველოს რესპუბლიკის უშიშროების მინისტრის მოვალეობის შემსრულებელი, 1992 წლის 12 იანვრიდან 13 ივნისამდე — შინაგან საქმეთა მინისტრის პირველი მოადგილე, 1992 წლის 13 ივნისიდან 27 ნოემბრამდე — შს მინისტრის მოადგილე, კრიმინალური პოლიციის მთავარი სამმართველოს უფროსი. 1992 წლის 27 ნოემბრიდან 1994 წლის 7 იანვრამდე იყო შსს კადრების სამმართველოს განკარგულებაში. 1994 წლის 7 იანვრიდან 17 მაისამდე მუშაობდა შსს ოპერატიული დაზვერვის სამმართველოს უფროსად, 1994 წლის 17 მაისიდან 1995 წლის 26 დეკემბრამდე — შს მინისტრის აპარატის სამსახურის უფროსად, 1995 წლის 26 დეკემბრიდან 1996 წლის 16 სექტემბრამდე მუშაობდა შსს საექსპერტო-კრიმინალისტური სამმართველოს უფროსად, 1996 წლის 16 სექტემბრიდან 1997 წლის 4 აპრილამდე — საქართველოს სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს მართვისა და კონტროლის დეპარტამენტის თავმჯდომარედ, 1997 წლის 4 აპრილიდან 8 ოქტომბრამდე — საქართველოს სახელმწიფო უშიშროების მინისტრის მოადგილედ. 1997 წლის 8 ოქტომბრიდან 1998 წლის 12 აგვისტომდე იყო უშიშროების სამინისტროს სამეცნიერო-ტექნიკური ცენტრის, „მოდულის“ უფროსი, 1998 წლის 18 დეკემბრიდან 2000 წლის 29 აპრილამდე — უშიშროების სამინისტროს სამეცნიერო-ტექნიკური ცენტრის უფროსი. 2003 წლის 25 მარტიდან 2004 წლის 24 თებერვლამდე მუშაობდა უშიშროების სამინისტროს საკადრო უზრუნველყოფისა და სასწავლო-სამეცნიერო დეპარტამენტის სამეცნიერო-ტექნიკური ცენტრის უფროსად (სამმართველოს უფროსად).
2009 წლის 13 ნოემბერს თამაზ ნინუა და მისი მეუღლე საკუთარ სახლში, თბილისში, მოკლული ნახეს.
ჯილდოები და მედლები
მიღებული აქვს წითელი ვარსკვლავის ორდენი (06.05.1985) და მესამე ხარისხის ვახტანგ გორგასლის ორდენი (29.11.1995), აგრეთვე ხუთი მედალი.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 3 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1944 კატეგორია:გარდაცვლილი 13 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2009
სუმაღალი
სუმაღალი (Sumağallı) — სოფელი აზერბაიჯანში, მთიანი შირვანის რეგიონის   ისმაილის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა  —  734  კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ისმაილის რაიონის სოფლები
კარლ გუსტავ აკერმანი
კარლ გუსტავ აკერმანი (Karl Gustav Ackermann) (დ. 10 აპრილი, 1820 — გ.  1 მარტი, 1901)— გერმანელი პოლიტიკოსი, რაიხსტაგის დეპუტატი.
დაიბადა 1820 წლის 10 აპრილს. განათლება მიიღო ლეიპციგის უნივერსიტეტში, რის შემდეგაც 1847 წელს დრეზდენში დასახლდა, სადაც სხვადასხვა თანამდებობებს იკავებდა. 1853 წლიდან იყო დრეზდენის საქალაქო საბჭოს წევრი, 1854 წლიდან – ვიზე-პრეზიდენტი, მოგვიანებით კი პრეზიდენტი. 1878 წელს მიიღო საპატიო მოქალაქის წოდება. 1869 წლიდან, როგორც ელბის მარცხენა ნაპირზე დრეზდენის საარჩევნო ოლქის წარმომადგენელი, იკავებდა ადგილს რაიხსტაგში გერმანულ-კონსერვატიული პარტიიდან. მუშაობდა სამეწარმეო კანონმდებლობასთან. 1881–1884 წლებში იყო რაიხსტაგის მეორე ვიცე-პრეზიდენტი.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 10 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1820 კატეგორია:გარდაცვლილი 1 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1901 კატეგორია:გერმანელი პოლიტიკოსები კატეგორია:რაიხსტაგის დეპუტატები (გერმანიის იმპერია)
ნიკო ნიკოლაძის კოშკი
ნიკო ნიკოლაძის კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი ქალაქ ფოთში.
ძეგლის აღწერა
ძეგლი წარმოადგენს ანსამბლურ ხუროთმოძღვრულ ძეგლს, რომელიც დაშენებულია XVIII საუკუნის 30-იან წლების ციხე გალავნის კედელზე. ნაგებობა შედგება ხუთსართულიანი კოშკის, ორსართულიანი საცხოვრებელი ნაწილისა და XX საუკუნის 80-იან წლებში აშენებული კაფე-ბარისაგან. საშენ მასალად გამოყენებულია მომწვანო-მონაცრისფრო ქვა, რომელიც სწორ რიგებად არის დალაგებული. ძირითადი ნაგებობა (რომელიც თურქულ ციხეზე რუსებმა დააშენეს) თავდაპირველად სამსართულიანი იყო. ნიკო ნიკოლაძის მიერ XIX საუკუნის 90-იან წლებში მოირღვა ხის ნაწილი, დააშენეს ორი სართული, ბოლო სართულზე დადგეს საათი. ეს ძეგლი დღემდე ამ სახითაა შემორჩენილი. ამავე პერიოდში ნაგებობაზე მიშენებული იქნა ორსართულიანი ფლიგელი, საცხოვრებელი დანიშნულებით ღია რიკულებიანი აივნით, ნაწილობრივ შემინული. (თავდაპირველად იყო შუშაბანდი, შემდეგ ღია აივანი, ხოლო დღეის მდგომარეობით კი სახეზეა კაპიტალური მოაჯირებიანი შუშაბანდი, რომელიც ნიკოლაძისეულ, პირვანდელ იერსახესთან არის მისადაგებული). ხუროთმოძღვრული ძეგლის კომპოზიციურ ცენტრს წარმოადგენს ხუთსართულიანი კოშკი, რომელიც სართულიდან სართულში ლოგიკურად გადადის და ერთიანად აღიქმება. კოშკის მთავარი ფასადის პირველი სართული წარმოდგენილია შეწყვილებული ვიწრო კარით, თითეული მათგანი ბოლოვდება შეისრული თაღით. მათ აერთიანებს საერთო ფონიდან რელიეფიურად ამოწეული წარბი, რომლის თავზე მოთავსებულია ქვაში ამოკვეთილი წარწერა. მეორე სართულზე შეისრული ფორმის სარკმელია გამოჭრილი. მესამე სართული კი შეწყვილებული თაღოვან სარკმელით არის წარმოდგენილი, რომელსაც რელიეფურად დამუშავებული შეისრული თაღის სტილიზებური არქივოლტი აერთიანებს. მეოთხე სართულზე ცრუ სარკმელია რელიეფური მოჩარჩოებით, ხოლო მეხუთე სართულზე კი ლუნეტია წარმოდგენილი. ფასადზე სართულები ჰორიზონტალური, რელიეფური სარტყლებით არის დანაწევრებული. კოშკი ბოლოვდება პროფილირებული კარნიზითა და ქონგურებით. კოშკში შესვლა ხდება ფლიგელისა და კოშკის გამაერთიანებელი ნაწილში განთავსებული ქვის კიბეების საშუალებით. კოშკის ძირითადი ხუთსართულიანი შენობის პირველ სართულზე ქვის ასასვლელი კიბის გარდა დამხმარე სათავსოებია განთავსებული. მეორე და მესამე სართულზე კი ნიკო ნიკოლაძის მემორიალური მუზეუმის საექსპოზიციო მასალები; მეოთხე სართულზე ნიკო ნიკოლაძის სტუმრების მისაღები ოთახია ბუხარით. მეხუთე სართულზე განთავსებულია სამ ციფერბლატიანი მექანიკური საათის მექანიზმი. კოშკი ბოლოვდება სათვალთვალო ტერასით, სადაც ასვლა აღმოსავლეთის ფასადზე დაკიდული მეტალის კიბით ხდება. საკუთვრივ კოშკის სართულები ერთმანეთთან ხის, სპირალური, რიკულებ- მოაჯირიანი შიდა კიბით არიან დაკავშირებული. თითოეული სართულის კიბის უჯრედი სართულების მიხედვით იხურება იატაკში ამოჭრილი ხის ლუქით. ნიკო ნიკოლაძის კოშკის ინტერიერი და ექსტერიერი გამოირჩევა თავისი სისადავით. კერძოდ; კედლები გალესილია ბათქაშით და გათეთრებულია დეკორატიული ცემენტის ხსნარით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფოთის არქიტექტურა კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში
ინდოეთი 1976 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ინდოეთმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეთოთხმეტედ იასპარეზა 1976 წელს, კანადის ქალაქ მონრეალში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1976 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ინდოეთი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:აზიის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
იოლანდა ანჟუელი
იოლანდა ანჟუელი (Yolande d'Anjou; დ. 2 ნოემბერი, 1428 — გ. 23 მარტი, 1484) — ვალუას დინასტიის ანჟუელთა განშტოების წარმომადგენელი. ნეაპოლის მეფე რენე I-ისა და მისი პირველი ცოლის, იზაბელ ლოთარინგიელის შუათანა შვილი. დედის, ძმისა და ძმიშვილის გარდაცვალების შემდეგ, იგი გახდა ლოთარინგიის ჰერცოგინია, ტახტის შენარჩუნების გზით კი საკუთარ ბიძაშვილზე იქორწინა, რომელთანაც ექვსი შვილი შეეძინა.
ბიოგრაფია და შვილები
იოლანდა იყო ნეაპოლის მეფე რენე ანჟუელისა და მისი პირველი მეუღლის, დედოფალ იზაბელ ლოთარინგიელის ასული, რომელიც ასევე ლოთარინგიის ჰერცოგინია იყო. მას ტყუპისცალი ძმა ჰყავდა, რომელსაც ნიკოლა ერქვა, თუმცაღა იგი მალევე დაიღუპა. თავად მას, სახელი ბებიის, დედოფალ იოლანდა არაგონელის პატივსაცემად დაარქვეს.
1445 წელს მშობლებმა იგი ცოლად შერთეს ვემონტის გრაფ ანტუანის ვაჟ ფრიდრიხს, რომლებიც მათ დიდ საფრთხეს უქადდნენ. 1453 წელს იზაბელ ლოთარინგიელი გარდაიცვალა, ტახტზე კი იოლანდას ძმა, ჰერცოგი ჟან II ავიდა, რომელიც 1470 წელს დაიღუპა. მის შემდეგ ლოთარინგიის ჰერცოგი ჟანის ვაჟი ნიკოლა I ხდება, თუმცა იგი სულ სამ წელიწადში, 1473 წელს უშვილოდ დაიღუპა, რის გამოც ლოთარინგიის ტახტზე იოლანდა და ფრიდრიხი ადიან.
იოლანდასა და ფრიდრიხს მრავალწლიანი ქორწინებიდან სულ ექვსი შვილი შეეძინათ:
იოლანდა ანჟუელი გარდაიცვალა 1483 წელს, 54 წლის ასაკში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 2 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1428 კატეგორია:გარდაცვლილი 23 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1484 კატეგორია:ქალი მმართველები კატეგორია:ლოთარინგიის ჰერცოგები კატეგორია:ლოთარინგიის ჰერცოგინიები კატეგორია:ვალუები
პოლსკი-სენოვეცი (ველიკო-ტირნოვოს ოლქი)
პოლსკი სენოვეცი (Полски Сеновец) — სოფელი ბულგარეთში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 540 კაცს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბულგარეთის სოფლები
თურქეთის საფეხბურთო თასი
თურქეთის საფეხბურთო თასი (Türkiye Kupası) — ყოველწლიური სათასო შეჯიბრება თურქეთის საფეხბურთო გუნდებს შორის, რომელსაც ატარებს თურქეთის ფეხბურთის ფედერაცია. გათამაშება პირველად ჩატარდა 1962 წელს. გამარჯვებული გუნდი კვალიფიკაციას გადის თურქეთის სუპერთასზე და უეფა-ს ევროპა ლიგაზე.
ტურნირის ისტორიაში ყველაზე წარმატებული კლუბია სტამბოლის „გალათასარაი“, რომელსაც 17-ჯერ აქვს თასი მოპოვებული. მოქმედი გამარჯვებულია „აქჰისარ ბელედიესპორი“.
ფინალები
right|thumb|თასი
სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის ფეხბურთი კატეგორია:თურქეთის საფეხბურთო ტურნირები კატეგორია:ეროვნული საფეხბურთო სათასო ტურნირები
ოტპორი
ოტპორი (სერბულ-კირილური: Отпор!) — ახალგაზრდული პოლიტიკური მოძრაობა სერბეთში. ფუნქციონირებდა 1998-2004 წლებში. 2003 წელს მოძრაობა „კმარა“ სწორედ ოტპორის გამოცდილებით დაფუძნდა და დიდი როლი შეასრულა ვარდების რევოლუციაში. მოძრაობა აქტიურად იღებდა მონაწილეობას ფერად რევოლუციებსა და საპროტესტო გამოსვლებში, სხვადასხვა ქვეყნებში. 2008 წელს ეგვიპტეში ოტპორის გამოცდილებით დაფუძნდა „6 აპრილის მოძრაობა“. 2003 წელს მოძრაობა შეუერთდა სერბეთის დემოკრატიულ პარტიას.
თაღლაბიიანი
თაღლაბიიანი (Tağlabiyan) — სოფელი აზერბაიჯანში, მთიანი შირვანის რეგიონის   ისმაილის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა  —  322  კაცი.
თოფხანის შეთანხმება
250პქ|მინი|ბულგარეთი ბერლინის კონგრესის და თოფხანის შეთანხმების შემდეგ თოფხანის შეთანხმება — სამშვიდობო ხელშეკრულება ოსმალეთის იმპერიასა და ბულგარეთის სამთავროს შორის. ხელი მოაწერეს 1886 წლის 5 აპრილს.
ხელშეკრულების ძალით ბულგარეთის პრინცი ალექსანდრ ბატენბერგი აღიარეს აღმოსავლეთ რუმელიის გენერალ-გუბერნატორად. ასე მოხდა ბულგარეთის გაერთიანება. კომპესაციის სახით ოსმალეთმა მიიღო კირჯალის მიმდებარე ტერიტორია და ტამრაშის რესპუბლიკა, სულ 1640 კმ². ამ ხელშეკრულებით ერთიანი ბულგარეთის ფართობი გახდა 94345 კმ².
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:XIX საუკუნის სამშვიდობო ხელშეკრულებები კატეგორია:ბულგარეთის ისტორია
იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ლიბანში
გარდა ამისა, 2014 წელს ლიბანში მდებარე 9 ობიექტი შევიდა კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების კანდიდატების საცდელ სიაში. .
ლიბანმა მსოფლიო კულტურული და ბუნებრივი მემკვიდრეობის კონვენციის რატიფიცირება მოახდინა 1983 წლის 13 თებერვალს. ლიბანის ტერიტორიაზე მდებარე პირველი ობიექტი (ანჯარი) მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში შეიტანეს 1984 წელს.
ცხრილი
ცხრილში შეტანილია ძეგლები, იუნესკოს მიერ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში დამატების თარიღის მიხედვით.
სქოლიო
კატეგორია:ლიბანის კულტურა ლიბანი *
ინდოეთი 1980 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ინდოეთმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეთხუთმეტედ იასპარეზა 1980 წელს, სსრკ-ის დედაქალაქ მოსკოვში. ამ თამაშებზე მათ მხოლოდ ერთი ოქროს მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1980 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ინდოეთი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:აზიის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კონსტანტინე მარჯანიშვილის ქუჩა
კონსტანტინე მარჯანიშვილის ქუჩა — ქუჩა თბილისში,   გლდანის რაიონში (გლდანი). თიანეთის გზატკეცილიდან მიხეილ ხერგიანის ქუჩამდე. ყოფილ ალექსანდრე პუშკინის ქუჩას 1982 წელს დაერქვა კონსტანტინე კონსტანტინეს ძე მარჯანიშვილის სახელი ეწოდა.
ლიტერატურა
მარჯანიშვილი
დავით ხეცურიანი
დავით ხეცურიანი (5 ივნისი, 1997, წყალტუბო) — ქართველი ძალოსანი. ახალგაზრდებს შორის მსოფლიო ჩემპიონატის ვერცხლის პრიზიორი (2017, 105 კგ) და ჭაბუკებს (u20) შორის ევროპის ჩემპიონატის ვერცხლის პრიზიორი (2016, 105 კგ). 23-წლამდელებს შორის ევროპის და 20-წლამდელებს შორის მსოფლიო ჩემპიონი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 5 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1997 კატეგორია:წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი ძალოსნები
The Principle of Moments
The Principle of Moments — რობერტ პლანტის მეორე სოლო ალბომი. იგი გამოიცა 1983 წელს. ალბომის ექვს სიმღერაში (ისევე, როგორც წინა ალბომზე) დასარტყმელ საკრავებზე უკრავს ფილ კოლინზი, ხოლო ბერიმორ ბარლოუ (Jethro Tull) - ორ სიმღერაში.
ფუზეუკა
ფუზეუკა (Fuzăuca) — სოფელი მოლდოვაში, შოლდენეშტის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 194 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 814 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შოლდენეშტის რაიონის სოფლები
ხალხის მსახური (მრავალმნიშვნელოვანი)
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი
კოტე მარჯანიშვილის ქუჩა
კოტე მარჯანიშვილის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, ჩუღურეთში რაიონში (ძველი კუკია). უშანგი ჩხეიძის ქუჩიდან რკინიგზამდე. ადრე ერქვა კირკა, 1921 წლიდან — ჟან ჟორესის, 1938 წელს კოტე მარჯანიშვილის სახელი ეწოდა.
ქუჩა გეგმით გრძივად განლაგებული ქალაქის მთავარი განივი ღერძის ერთ-ერთი მონაკვეთია. ეს სატრანსპორტო ფუნქციური ღერძი იწყება ვარდების რევოლუციის მოედნიდან, გადის გალაკტიონის ხიდზე. მარჯანიშვილის ქუჩაზე, მოედანზე და მიემართება ზევით. ახლანდელი მარჯანიშვილის ქუჩა ადრე შედიოდა კუკიის დასახლებაში, 1818–1820 ქუჩასა და მის ტერიტორიაზე დასასხლდნენ ვიურტემბერგელი გერმანელი მოახალშენეები, რომლებმაც აქ დაარსეს ე. წ. „თბილისის კოლონია“, გააშენეს ბაღები და აქაურობა კეთილმოაწყვეს. ახლანდელ მარჯანიშვილის მოედნის ტერიტორიაზე ააშენეს ლუთერანული ეკლესია („კირზე“), რამაც ამ ქუჩას კირკის სახელი დაუმკვიდრა (აქედან სახელწოდება „კირიჩნი“). თბილისის 1876 წლის გეგმაზე დატანილია როგორც „კიროჩნაია“. 1863-1864 წლებში „კირიჩნისა“ და ნიკოლოზის (ახლანდელი ივანე ჯავახიშვილის ქუჩა) ქუჩის გადაკვეთაზე აშენდა წმინდა ნეველის რუსული ეკლესია. 1885 წელს აიგო ვერის (ახლანდელი გალაკტიონის) ხიდი, რომელმაც ერთმანეთთან დააკავშირა მტკვრის ორივე მხარეს განლაგებული ცენტრალური უბნები. ქუჩაზე ძირითადად განლაგებული იყო ხორცის, ხილისა და ბოსტნეულის სავაჭრო რიგები, პატარა ფანჩატურ-დუქნები. განაშენიანება განსაკუთრებით გაცხოველდა XX საუკუნის დასაწყისიდან. 1901 წლიდან აიგო საცხოვრებელი სახლები, რომლებშიც გამოყენებულია რენესანსულ-ბაროკოული ხუროთმოძღვრული მოტივები.
1910 წელს სანაპირო ქუჩის (ახლანდელი დიმიტრი უზნაძის ქუჩა) გადაკვეთაზე აშენდა „ოფიცერთა ეკონომიკური საზოგადოების სახლი“ (ყოფილი ცენტრალური უნივერმაღი, ახლანდელი „თიბისი ბანკი“, არქიტექტორი ა. როგოისკი), მის მოპირდაპირედ — კ. ზუბალაშვილის სახელობის საქალაქო „სახალხო სახლი“ (ახლანდელი მარჯანიშვილის თეატრი, 1909, არქიტექტორი ს. კრიჩინსკი). ორივე შენობა „მოდერნის“ სტილისაა. 1939 წელს ქუჩის დასაწყისში აშენდა წიგნის სასახლე (არქიტექტორები ნ. ბარათაშვილი, ნ. მიქაელიანი). 1947-1948 წლებში ქუჩის ცენტრალური ნაწილი, სატრანსპორტო კვანძის მოწესრიგების მიზნით, მარჯანიშვილის ქუჩისა და დავით აღმაშენებლის გამზირის გადაკვეთაზე გაფართოვდა და შეიქმნა კოტე მარჯანიშვილის მოედანი, რომლის ჩრდილოეთ კუთხეში განთავსებულ საპროექტო ინსტიტუტის „თბილქალაქპროექტის“ I სართულზე 1966 წელს გაიხსნა მეტროს I ხაზის სადგური „ მარჯანიშვილის მოედანი“. ქუჩაზე დგას სწრაფი სერვისის რესტორანი „მაკდონალდსი“ (2000, არქიტექტორები ი. ვაჩეიშვილი, ბ. გოცაძე), კოტე მარჯანიშვილის ბიუსტი (მოქანდაკე ს. გირკელიძე, არქიტექტორი ვ. დავითაია). აქვს 1 შესახვევი.
ლიტერატურა
მარჯანიშვილი
ნუესესის ოლქი
ნუესესის ოლქი (Nueces County) — ოლქი აშშ-ში, ტეხასის შტატში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქ. კორპუს-კრისტი. შეიქმნა 1846 წელს. ოლქის ფართობია კმ². 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს კაცს.
სქოლიო
კატეგორია:ტეხასის ოლქები
ფალუნ დაფა
thumb|ფალუნ დაფას ემბლემა. სვასტიკა ემბლემაზე წარმოადგენს ტიპურ ბუდისტურ სიმბოლოს ფალუნ დაფა იგივე ფალუნგუნი — სულის და სხეულის თვითსრულყოფილების ჩინური სისტემა. ფალუნგუნი (ჩინ.გამ. 法輪功, ახ. 法轮功, ფინინი Fǎlún Gōng) სიტყვასიტყვით ნიშნავს „კანონის ბორბლის პრაქტიკა“. ფალუნ დაფა (ჩინ. გამ. 法輪大法, ახ. 法轮大法, პინინი Falun Dafa) „კანონის ბორბლის უდიდესი კანონი“. ეს სისტემა შემოიღო ოსტატმა ლი ხუნჯიმ 1992 წელს. ფალუნგუნი — ეს არის ციგუნის (qìgōng) პრაქტიკის ნაირსახეობა, დაფუძნებული ბუდას სისტემაზე. ის აერთიანებს ვარჯიშების ხუთ კომპლექსს, მედიტაციის ჩათვლით და მიზნათ ისახავს პრაქტიკის მიმდევართა მსოფმხედველობის ფორმირებას, იმ პრინციპებთან შესაბამისობაში როგორიცაა ჭეშმარიტება, სიკეთე და მოთმინება, აღწერილი წიგნში, ჩჟუან ფალუნი სისტემა ეძღვნება ისეთ პრობლემებს, როგორიცაა პიროვნების განვითარება, მისი კეთილშობილება; მორალური სტანდარტების ამაღლება სხვადასხვა დონეებზე პრაქტიკის მიმდევრებისთვის. წიგნი „ჩჟუან ფალუნი“ თარგმნილია მსოფლიოს 40 ენაზე.
ლი ხუნჯი და ფალუნ დაფა
thumb|ოსტატი ლი ხუნჯი ასრულებს ფალუნ გუნის 5 ვარჯიშს|alt=ოსტატი ლი ხუნჯი ასრულებს ფალუნ გუნის 5 ვარჯიშს 2001 წელს ლი ხუნჯი ნომინირებული იქნა პრემიით „თავისუფალი აზრისთვის“, დაწესებული ევროპარლამენტის მიერ. 2000 და 2001 წლებში წარდგენილი იქნა ნობელის მშვიდობის პრემიის მოსაპოვებლად. 2007წ ის ორჯერ იქნა წარდგენილი ნობელის მშვიდობის პრემიის მოსაპოვებლად. 2007 წელს ლი იქნა შეყვანილი თანამედროვეობის 100 გენიალურ ადამიანთა რეიტინგში. 2009 წელს ის გახდა ნომინანტი პრემიისა „სულიერი ლიდერი 2009“. აზია-წყნარიოკეანიის ადამიანის უფლებათა დაცვის. ფონდისგან. ის ასევე არის აშშ-ის, კანადის, ბევრი ევროპული ქალაქის და ავსტრალიის საპატიო მოქალაქე.