cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Microsoft
ისტორია
კომპანია მაიკროსოფტი შეიქმნა 1975 წლის 4 აპრილს, ქალაქ ალბუკერკეში, ნიუ-მექსიკოს შტატში, ორი ამერიკელი სტუდენტის, ბილ გეიტსისა და პოლ ალენის მიერ. მათ შექმნეს მთელს ინფორმატიკის ისტორიაში პირველი პროგრამული ენა მიკრო კომპიუტერებისთვის. ბრენდი Microsoft (თავდაპირველად Micro-soft ერქვა, რამდენიმე წლის შემდეგ კი ტირე მოშორდა) იქნა რეგისტრირებული 1976 წლის 26 ნოემბერს. იმ დროის სხვა პროგრამისტებისგან განსხვავებით, რომლებიც ყიდიდნენ თავიანთ შექმნილ პროგრამებს ინფორმატიკულ კომპანიებზე, ბილ გეიტსმა და პოლ ალენმა მიაქირავეს თავიანთი Altair Basic-ის ლიცენზია 3 ათას დოლარად MITS-ს, კონტრაქტში შედიოდა, რომ MITS-ს უნდა გადაეხადა 35 დოლარი თითოეულ გაყიდულ ეგზემპლარზე. Microsoft-ის ლიცენზია წარმოადგენდა თითოეულ გაყიდულ მიკრო კომპიუტერის ფასის 8.8%-ს. 1977 წელს მაიკორსოფტის BASIC მოხვდა ორ პოპულარულ მიკრო კომპიუტერში, Commodore-ის PET-სა და Tandy-ის TRS-80-ში. თავდაპირველად, მაიკროსოფტი დაარსდა იმისთვის, რომ შეექმნა და გაეყიდა ინფორმატიკული პროგრამები, მათ შორის BASIC Altair 8800-სთვის. შემდგომში გახდა IBM-ის ქვემდებარე კომპანია. 1980-იან წლებში Microsoft-მა შეძლო დომინირება პერსონალური კომპიუტერების საოპერაციო სისტემების ბაზარზე, თავის MS-DOS-ის საოპერაციო სისტემით. მას შემდეგ მაიკროსოფტი გამოეყო IBM-ს. კომპანიის საფონდო ბირჟაზე შესვლამ და მისი საფონდო ბირჟის აქციების ფასების ზრდამ, გაამდიდრა მაიკროსოფტი.
Microsoft-ის ბიზნეს სტრატეგიამ, რომელიც გულისხმობს კომპიუტერების გაყიდვას თანდართული Windows-ის საოპერაციო სისტემით, მას შესაძლებლობა მისცა მსოფლიოში კომპიუტერების უმეტესობა მუშაობდეს Windows-ით.
საქმიანობა
მაიკროსოფტი მონაწილეობს სხვა დარგებშიც, როგორიცაა ამერიკული საკაბელო ტელევიზია MSNBC, ვებპორტალი MSN, კომპიუტერული პერიფერია და აქსესუარები (კლავიატურა, მაუსი), და სახლის გასართობი პროდუქტები, როგორიცაა Xbox და Zune.
პროდუქცია
მინიატიურა
Windows
არის Microsoft-ის საოპერაციო სისტემა, რომელმაც დიდი წარმატება მოუტანა მას. ამ საოპერაციო სისტემით მუშაობს თითქმის მსოფლიოს კომპიუტერების 90%.
Microsoft Office
შეიცავს შემდეგ პროგრამბეს Word-სა, Excel-სა, PowerPoint-სა, Outlook-სა და Access-სა.
Microsoft Expression Studio
არის Microsoft-ის პროგრამა გრაფიკის შესაქმნელად.
Windows Internet Explorer
არის Microsoft-ის ინტერნეტ ბრაუზერი.
Skype
არის პროგრამა რომლის საშუალებითაც შესაძლებელია საუბარი როგორც პერსონალური კომპიუტერების, ასევე ინტერნეტთან კავშირის მქონე სხვა მოწყობილობების საშუალებით.
Xbox
არის მაიკროსოფტრის ვიდეო თამაშის კონსოლი.
Zune
არის Microsoft-ის iPod-ის ვარიანტი.
Surface
არის Microsoft-ის iPad-ის ვარიანტი.
კომპიუტერული პერიფერია და აქსესუარები
ესენი არიან კლავიშები და მაუსი.
MSN
(The Microsoft Network) Microsoft-ის საინფორმაციო და გასართობი საიტი.
OneDrive
არის Microsoft-ის ვებ გვერდი რომლის საშუალებითაც მის მომხმარებელს შეუძლია ფაილების საიტზე ატვირთვა და შენახვა.
Outlook.com
არის Microsoft-ის ელექტრონული ფოსტის ვებ-სერვისი.
Bing
არის Microsoft-ის მიერ შექმნილი საძიებო სისტემა.
MSNBC
არის სატელევიზიო არხი. 2012 წლიდან იგი აღარ ეკუთვნის Microsoft-ს.
განათლება
Microsoft-ს აქვს საგამანათლებლო პროგრამები რომლებიც არიან Microsoft certified systems engineer, Microsoft certified solution developer და Microsoft Certified Professional.
ხელმძღვანებლობა
დღეს დღეობით ბილ გეიტსი რჩება Microsoft-ის თავმჯდომარე და მრჩეველი.
მან 2013 წელს განაცხადა რომ დაახლოებით ერთ წელიწადში დატოვებდა Microsoft-ის აღმასრულებელი დირექტორის თანამდებობას.
ფინანსები
[[ფაილი:Microsoft 5-Year Stock History.svg|400პქ|მარჯვნივ|ეს გრაფიკი ასახავს ბოლო 5 წლის განმავლობაში საფონდო ბირჟაზე მაიკორსოფტის აქციის ფასის ცვლილებას ]]
ბრუნვა
2005 წელს Microsoft-ის წლიური ბრუნვა იყო 40 მილიარდი დოლარი, იგი 8%-ით გაიზარდა 2004 წელთან შედარებით. 2006 წელს Microsoft-ის წლიური ბრუნვა გაიზარდა და შეადგენდა 45 მილიარდ დოლარს, 2007 წელს კი 	52 მილიარდ დოლარამდე ავიდა. 2008 წელს მისმა წლიურმა ბრუნვამ 60 მილიარდ დოლარს მიღწია, 2009 წელს 58 მილიარდ დოლარამდე ჩამოვიდა, 2010 წელს 62,5 მილიარდ დოლარს, 2011 წელს 70 მილიარდ დოლარს და 2012 წელს კი მისი წლიური ბრუნვა შეადგენდა 73,73 მილიარდ დოლარს.
საფონდო ბირჟა
საფონდო ბირჟაზე Microsoft-ის ამჟამინდელი აქციის ფასია 37.571 დოლარი. 1986 წლის 13 მარტს როცა მაიკროსოფტი პირველად შევიდა საფონდო ბირჟაზე, მისი დასაწყისი აქციის ფასი იყო 21 დოლარი.
სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის კომპანიები
Plagiolepis hoggarensis
Plagiolepis hoggarensis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Plagiolepis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ხარუკო
ხარუკო (Jaruco) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კუბაში, მაიაბეკეს პროვინციაში.
ქალაქი დაარსდა 1762 წელს და ეწოდებოდა სან-ხუან-ბაუტისტა-დე-ხარუკო. აღსანიშნავია, რომ აქ არსებულ დასახლებას კოლუმბამდელ ეპოქაში ტაიონოს ხალხის ენაზე „ახარუკო“ ერქვა.
1940 წელს მუნიციპალიტეტი რვა რაიონად (barrio) დაიყო.
დემოგრაფია
2004 წელს, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 25 658 ადამიანს შეადგენდა. 276 კმ² ფართობზე მოსახლეობის სიმჭიდროვე იყო 93 ადამიანი კმ²-ზე.
სქოლიო
კატეგორია:კუბის ქალაქები
ცუცუბნის წმინდა თევდორეს ეკლესია
ცუცუბნის წმინდა თევდორეს ეკლესია – ეკლესია კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ სოფელ ერთაწმინდიდან 1,5-2 კმ-ზე. ცხირეთისკენ მიმავალ გზაზე, ე. წ. ცუცუბანში. ადგილობრივების გადმოცემით ამ ადგილს ადრე ხუცუბანს უწოდებდნენ. თარიღდება განვითარებული ფეოდალური ხანით. ნაგებობა დაზიანებულია: ჩამონგრეულია კედლების ზემოთა ნაწილები, დაკარგულია ლავგარდნის ყველა ქვა. კედლები ერთი მეტრის სიმაღლეზე მიწითაა დაფარული.
ეკლესია დარბაზულია (8,2 X 4,5 მ), ნაგებია სხვადასხვა ზომისა და ფერის ქვებით. ერთადერთი შესასვლელი სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილშია. იგი დიდი ზომის (2,15 X 0,95 მ) რუხი ფერის არქიტრავითაა გადახურული. ნახევარწრიულ აფსიდის ღერძზე ერთი სარკმელია. ინტერიერში შემორჩენილია შელესილობის ფრაგმენტები. საკურთხეველში ჩანს მოხატულობის კვალი. ფასადების კედლები ნაწყობია რუხი ფერის ფილაქვით. ჰორიზონტალური რიგები ყველგან დაცულია. კუთხეები საგანგებოდ არის გამოყვანილი მომწვანო ფირუზისფერი კვადრებით. ასეთივე ფერის ქვები გამოყენებულია აღმოსავლეთ ფასადის ფრონტონზე.
ლიტერატურა
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ახეცარა
ახეცარა, ახიაცარა — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში (აგუბედიის თემი), მდინარე ოხოჯის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 120 მ, შავი ზღვიდან 18 კმ, ოჩამჩირიდან 25 კმ. მისი მეგრული ვარიანტია ცხიმურონა. ასე ეძახიან მას სოფლის მცხოვრებნი. „ახეცარა“ აფხაზურია და ისევე, როგორც მისი მეგრული ვარიანტი, „რცხილნარს“ ნიშნავს. გადმოცემით, ახეცარა თავდაპირველად ერქვა სერს ოხოჯესა და მის შენაკად ლაბღანიაშ ღალს შუა. სოფელი არ იხსენიება 1886 წელსა და 1930 წლის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფის მასალებში. სოფელ ახეცარში არის უბნები: საბიგვა, სამატკა, სანარმანიო – ბიგვავების, მატკავებისა და ნარმანიების გვარების სამკვიდრო. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:აგუბედიის თემის სოფლები
ბაჰამის კუნძულების სამზარეულო
200px|მინი|ჩრდილო ბაჰამური ქვის იგუანა ბაჰამის კუნძულების სამზარეულო მოიცავს ზღვის პროდუქტებს, როგორებიცაა თევზები, მოლუსკები, კიბორჩხალები, ლოკოკინები და სხვ. აქ ასევე გვხვდება ტროპიკული ხილი, ბრინჯი, ბარდა, ე.წ მტრედის მუხუდო, კარტოფილი და ღორის ხორცი. კერძების პოპულარულ საკმაზებს მიეკუთვნებიან წითელი წიწაკა, ლაიმი, პომიდორი, ხახვი, ნიორი, ე.წ იამაიკური წიწაკა, დარიჩინი, რომი და ქოქოსი. იქიდან გამომდინარე, რომ ქვეყანა მრავლობითი კუნძულებისგან შედგება, აქ შესამჩნევი კულინარიული ვარიაციები არსებობს.
ბაჰამური სამზარეულო გარკვეულწილად სამხრეთ ამერიკულს წააგავს. აქ საკვები პროდუქტების დიდი ნაწილი სხვა ქვეყნებიდან შემოდის. ადგილობრივ კერძებს გზისპირა დახლებზე, რესტორნებში და სანაპიროზე შეხვდებით. ნასაუს ცენტრიდან 15 წუთის სავალზე, უამრავი ქოხმახის სტილის საკვები დაწესებულებაა. ეს ძალიან ორგანიზებული და უსაფრთხო ადგილია, ახალი ზღვისპროდუქტებისა და ყველანაირი ბაჰამური საკვების დასაგემოვნებლად. ნასაუში არსებული რესტორანი "თრეველერს რესთი" ნამდვილი ადგილობრივი საკვებითაა ცნობილი.
ხორცეული
left|200px|მინი|მწიფე პაპაიები პოპულარული კერძები ქათმის, ღორის და თხის ხორცით მზადდება. მიუხედავად იმისა რომ ზოგიერთი ჯიში, მაგალითად ჩრდილო ბაჰამური ქვის იგუანა გადაშენების პირასაა, იგუანებზე ისევ ნადირობენ და მის ხორცს მიირთმევენ, განსაკუთრებით განაპირა კუნძულებზე. პოპულარულ ბაჰამურ კერძს, რომელსაც ადგილობრივებში სწრაფისა და იაფის რეპუტაცია აქვს, სახანძრო მანქანა ჰქვია. ის ორთქლზე მომზადებული დამარილებული საქონლის ხორცისა და თეთრი ბრინჯისგან შედგება.
სუპები
ბაჰამელები კარიბებზე გავრცელებულ სუპებს სიამოვნებით მიირთმევენ. მათ შორისაა ლოკოკინის მოშუშული, თევზის მოშუშული და ბარდის სუპი, რომელიც ლორით მზადდება. სუპი საუსი როგორც წესი ქათმის ხორცით, ლაიმით, კარტოფილითა და წიწაკით მზადდება. ამ სუპებს ხშირად ჯონიქეიქი ან შვრიის ბურღულეული ახლავს თან.
კუს სუპი ადრე ერთ-ერთი პოპულარული კერძი იყო, თუმცა შემდეგ კუები გადაშენების პირას აღმოჩნდნენ.
ხილი
ბაჰამური სამზარეულო უამრავ ტროპიკულ ხილს შეიცავს. გუავებს დაფისთვის იყენებენ. დაფი ეს ბაჰამური დესერტია, რომლის მოსამზადებლადაც ხილს ცომში ახვევენ და ხარშავენ. შემდეგ ის სოუსთან ერთადაა მორთმეული. ბაჰამაზე ხილის არომატიანი ნაყინი და პუდინგებიც პოპულარულია. პაპაია ანუ ნესვის ხე ყველაზე ცნობილი ბაჰამური  ხილია. ის დესერტების, ჯემების და ჩატნის (სოუსი/საწებელი) მოსამზადებლად გამოიყენება. ბაჰამელები ახალ პაპაიას საუზმეზეც მიირთმევენ და ტროპიკული სასმელის ბაჰამა მამას მოსამზადებლადაც იყენებენ. აქ ასევე მოდის ნესვი, ანანასი, ე.წ ვნების ხილი და მანგო.
სასმელი
200px|მინი|ბოთლისა და ქილის გუმბეი ფანჩი ხილის წვენები, მათ შორის ქოქოსის წვენი ხშირად გამოიყენება სასმელად. სვიჩა ადგილობრივი ლაიმებით დამზადებული ლიმონათია. გუმბეი ფანჩი გასაყიდად გამზადებული და ძალიან დამტკბარი გაზიანი სასმელია. ის გუმბეი სმეშისგან განსხვავდება, რომელიც ალკოჰოლს, კერძოდ კი რომს შეიცავს. თრიფლ ბი ალაოზე დამზადებული არაალკოჰოლური სასმელია, რომელსაც კომპანია ბაჰამური ლუდსახარში უშვებს.
ძირითადი ალკოჰოლური სასმელი ბაჰამებზე რომია. იგი გამოიყენება სხვადასხვა კოქტეილების დასამზადებლადაც. სქაი ჯუსი სასმელია, რომელიც ქოქოსის წვენის, შედედებული რძისა და ჯინისგან მზადდება. ბაჰამური ლუდსახარში ასხავს შემდეგ ლუდებს: სენდსი, ბაშ ქრექი, ჰაი როკი და სთრონგ ბექი.
სქოლიო
კატეგორია:ბაჰამის კუნძულების სამზარეულო
ვასილი მიშინი
ვასილი მიშინი (დ. 5 იანვარი, 1917 ― გ. 10 ოქტომბერი, 2001) — რუსი საბჭოთა მეცნიერი, სსრკ-ის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1966). 1941 წელს დაამთავრა მოსკოვის საავიაციო ინსტიტუტი. 1959 წლიდან იყო ამავე ინსტიტუტის პროფესორი. იყო რსფსრ-ის VII და VIII მოწვევების უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1917 კატეგორია:გარდაცვლილი 2001 კატეგორია:გარდაცვლილი 10 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 5 იანვარი კატეგორია:რუსი ინჟინრები კატეგორია:სსრკ-ის მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები კატეგორია:რსფსრ-ის VII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:რსფსრ-ის VIII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
სპასალარი
სპასალარი, სპასპეტი  — სამხედრო უწყების მოხელე ძველ საქართველოში. სპასალარი ადგილობრივი მხედართმთავარი იყო. ყოველ კუთხესა და თემს („ქუეყანაჲ“) თავ-თავისი სარდალი უნდა ჰყოლოდა. ქართულ წყაროებში ს. /სპასპეტი /ამირსპასალარი შინაარსობრივად სინონიმური ცნებებია. „ქართლის ცხოვრება“ იცნობს სამივე ტერმინს, მაგრამ მათი გამოყენებისას ქრონოლოგიური ნიშნით გარკვეული დიფერენციაცია შეინიშნება.
ლეონტი მროველის ცნობით სპასალარნი ფარნავაზ მეფემ „ერისმთავთა ქუეშე, ადგილთა და ადგილთა, განაჩინნა“ („მიმსგავსებულად სამეფოსა სპარსთასა“). მეწინავე ჯარს „სამცხის სპასალარი“ სარდლობდა. სპასალარი სპასპეტის, ამირსპასალარის სახელისუფლოში შედიოდა.
ვახუშტის სიტყვებით, „შემდგომად შესძინეს ათაბაგობა, რამეთუ არღარა იწოდებოდა სპასალარი სპასალარად, არამედ ათაბაგად“. აღნიშნული არასწორია, რადგანაც ეს ორი თანამადებობა სპასალარი და ათაბაგი შემდგომ პერიოდშიც გვხვდება. ამის გარდა ამ ორ ხელისუფალთა შორის კავშირი არ არსებობს. სპასალარი ნიშნავს სპათა უფროს, მხედართმთავარს, ხოლო ათაბაგი — მემკვიდრის გამზრდელს.
ელინისტურ და გვიანანტიკურ ქართლში სპასალარი ერისთავთა ქვემდგომი ადგილობრივი სამხედრო-ადმინისტრაციული მოხელე იყო, რომლის უფლებამოსილება საერისთავოს ცალკეული თემისა და „ქვეყნის“ ფარგლებში ვრცელდებოდა. სპასალარს, თავის მხრივ, ათასისთავები ემორჩილებოდნენ, რომელთაც, გარდა უშუალოდ სამხედრო საქმიანობისა, ფისკალური ფუნქციებიც ებარათ - „მათ ყოველთაგან მოვიდოდა ხარკი სამეფო და საერისთავო“.
გვიანანტიკურ ეპოქაში სპასალარები სოციალური წარმომავლობით ქართლის უმაღლეს არისტოკრატიას ეკუთვნოდნენ და სამეფო ოჯახთან ბუნებრივი ან ხელოვნური („მამამძუძეობა“) ნათესაობით იყვნენ დაკავშირებულნი. მაგ., ვახტანგ გორგასლის მამამ, მეფე მირდატმა, თავისი ასული მირანდუხტი კასპის სპასალარს მისცა აღსაზრდელად. ადრეული შუა საუკუნეების შემდეგ იერარქიული ზღვარი სპასალარისა და სპასპეტს შორის იშლება და ეს ორი ტერმინი სინონიმურად იხმარება. XI ს-ში ს., ძველი სპასპეტის მსგავსად, ქვეყნის ძირითადი სამხედრო ბირთვის, საერისთავო ლაშქრის წინამძღოლად, ერისთავთა „უხუცესად“ იწოდებოდა. სპასალარიად მოიხსენიებს „მატიანე ქართლისა“ ბაგრატ IV-ისა და გიორგი II-ის თანამედროვე კლდეკარის ერისთავ ლიპარიტ (IV) ბაღვაშს და მის ძეს ივანეს, რომელთა ძალაუფლება სასპასპეტო შიდა ქართლზეც ვრცელდებოდა და უდიდესი ძალაუფლება და გავლენა ჰქონდათ იმდროინდელ საქართველოში. სპასალარს, როგორც სამხედრო ხელისუფალს, ექვემდებარებოდნენ ერისთავები და ის საქვეყნოდ გამრიგე მოხელეები, რომლებიც საერისთავოებში სამხედრო საქმეს ემსახურებოდნენ. ნ. ბერძენიშვილი ვარაუდობდა, რომ სპასალართა ინსტიტუტი დავით აღმაშენებელმა გააძლიერა, რათა დაეპირისპირებინა იგი ერისთავებისადმი. თუმცა, შემდგომ იმავე სოციალურმა მოვლენამ, რომელმაც ძველი ერისთავები (ჯარის უფროსები) ფეოდალებად აქცია, ასეთივე ზეგავლენა მოახდინა სპასალართა ინსტიტუტზე, რის გამოც მან დამოუკიდებელი არსებობა შეწყვიტა. მთავარსარდლის აღმნიშვნელ ტერმინად დავით აღმაშენებლის დროს შემოღებული „ამირსპასალარი“ ტერმინოლოგიურადაც და ფაქტობრივი ვითარების მიხედვითაც სპასალართა გაერთიანებული სამხედრო ძალების არსებობას გულისხმობს. სპასალარები ჩაუყენა დავით აღმაშენებელმა ყივჩაყთა ჯარის ცალკეულ შენაერთებსაც სათავეში. არსებობს მოსაზრება, რომ დასავლეთ საქართველოს სპასალარი იყო თამარის თანამედროვე სამეფო კარის მსახურთუხუცესი ვარდან დადიანი, რომლის ხელში გიორგი რუსის აჯანყების დროს დასავლეთ საქართველოს მთელი სამხედრო კონტინგენტი აღმოჩნდა (თ. ბერაძე). ნიშანდობლივია, რომ XIII ს-ის იმ ისტორიულ წყაროებში, რომლებიც ბევრად ადრინდელი მდგომარეობის ამსახველია, სპასალარი ადგილობრივი სამხედრო მეთაური ჩანს, რომელიც, ზოგიერთი წყაროს მიხედვით, ქართლის ერისთავისა და სხვა ერისთავთა სამოხელეო რანგში თანაბრად განიხილებოდა. მაგ., მირონის კურთხევისას დიდ ხუთშაბათს მცხეთაში შეკრებილთა შორის დასახელებულნი არიან: „მეფე, ათაბაგი, ქართლის ერისთავი, სპასალარი და ყოველნი ერისთავნი“. ხოლო „ხელმწიფის კარის გარიგების“ მიხედვით, „ძღვენი საწელიწდისთაო ...ერისთავთა, ქართლის ერისთავისა, სამცხის სპასალარისა“ და დადიანისა იყო.
ივ. ჯავახიშვილმა ყურადღება მიაქცია იმ გარემოებას, რომ წყაროები საბრძოლო მოქმდებების აღწერისას მეწინავე ჯარის წინამძღოლად მხოლოდ სამცხის სპასალარს ასახელებენ. მართალია, წერილობით წყაროებში სამცხის სპასალარი პირველად თამარის მეფობისას ჩნდება, მაგრამ არ გამოირიცხება, რომ ეს ხელი დავით აღმაშენებლის დროიდანვე არსებულიყო. სპასალარები უნდა ყოფილიყვნენ 1118 წ. თურქთაგან მოკლული ბეშქენ ჯაყელი, ასევე 1177 წ-ის ორბელთა ამბოხების მონაწილე მემნა ჯაყელი. თამარის პირველი ისტორიკოსი იქ, სადაც ჩამოთვლის თამარის დროინდელ ერისთავებს, აღნიშნავს, რომ „სამცხის ერისთავად და სპასალარად აჩინეს ბოცო ჯაყელი“. ტექსტში ჩამოთვლილ ერისთავებს შორის ახლად დადგინებული მხოლოდ ბოცო ჯაყელია და, სხვა ერისთავებისაგან განსხვავებით, ერთდროულად „სამცხის ერისთავად და სპასალარად“ იწოდება. 1191 წ. გიორგი რუსის აჯანყებაში მონაწილეობისა და აჯანყებულთა თანადგომისათვის ბოცო ჯაყელმა სამცხის სპასალარობასთან და ერისთავობასთან ერთად „ჯაყელობაც“ დაკარგა და ეს სამოხელეო თანამდებობა და საგვარეულო წოდება ჯაყელ-ციხისჯვარელთა სახლში გადავიდა. ამ შტოს ფუძემდებელია „ყუარყუარა, სამცხისა სპასალარი, ჯაყელი“, რომელსაც თამარის მეორე ისტორიკოსი მონაპირე ერითავებს შორის ასახელებს.
თავდაპირველად სამცხის სპასალარობა და ერისთავობა მართლაც ცალ-ცალკე ხელი უნდა ყოფილიყო, მაგრამ ამ ორი ხელის დამოუკიდებელი არსებობა საკმაოდ ხანმოკლე აღმოჩნდა და სამცხის სპასალარი მალე ჩვეულებრივ ერისთავად იქცა. სამცხის სპასალარი იგივე მონაპირე ერისთავი იყო, მხოლოდ გაზრდილი სამხედრო ფუნქციებით (მონაპირეობა, მეწინავე ჯარის მეთაურობა). სამხედრო ფუნქციის გარდა, მის მოვალეობაში შედიოდა ხარკის აკრეფაც, რაზედაც ვახუშტი იუწყება: „ესრევე შეჰკრებდა ლაშკართა და ხარკსა სამეფოსა ერისთავთა მიერ ყოველთა საბრძანებელთა“. ისტორიული წყაროების თანახმად, XIV ს-ის შუახანებამდე ბექა I ჯაყელის (1285-1308) ძეებიდან სამცხის სპასალარი იყო სარგის II (1308/9-1344), ხოლო შემდგომ მისი ძმა - ყვარყვარე II (1334-1361), რომელიც ერთდროულად საქართველოს ამირსპასალარი და სამცხის სპასალარი ყოფილა.
XIV ს-ის განმავლობაში სამცხის სამთავროს მმართველი ჯაყელები ჯერ კიდევ საქართველოს ათაბაგ-ამირსპასალარებად და სამცხის სპასალარებად იწოდებოდნენ, ხოლო XV ს-დან მოყოლებული, სპასალარი ჯაყელთა მმართველი სახლის ზედწოდებად შემორჩა.
რენე ლაფონი
რენე ლაფონი (René Lafon; დ. 4 აგვისტო, 1899, მერინაკი, ბორდოს ახლოს — გ. 4 თებერვალი, 1974, არკაშონი, ბორდოს ახლოს) — ფრანგი ენათმეცნიერი, ბასკოლოგი, კავკასიოლოგი, ქართველოლოგი. ბორდოს უნივერსიტეტის პროფესორი (1948), საფრანგეთის მხატვრული ლიტერატურის აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1952), ბილბაოს აკადემიის წევრი (1956). 1937 წლიდან იკვლევდა კავკასიურ ენებთან ბასკური ენის ნათესაობის საკითხს. 1944 წელს დაიცვა დისერტაცია თემაზე: „ბასკური ზმნის სისტემა მეთექვსმეტე საუკუნეში“ (ტ. 1-2). ლაფონს 100-ზე მეტი ნაშრომი ეკუთვნის. მან ქართულიდან ფრანგულ ენაზე თარგმნა აკაკი შანიძის „გრამატიკული სუბიექტი ზოგიერთ გარდაუვალ ზმნასთან ქართულში“, ვეფხისტყაოსნის ცალკეული თავები, ვაჟა-ფშაველას „მთის წყარო“, აკაკი წერეთლის „სულიკო“, ე. წერეთელთან ერთად ირაკლი აბაშიძის „ხმა გოლგოთასთან“ და სხვა. სხვადასხვა დროს გამოაქვეყნა რეცენზიები და სტატიები ქართველ მეცნიერთა (აკაკი შანიძე, არნოლდ ჩიქობავა, ქეთევან ლომთათიძე, ი. ცერცვაძე, ბ. ფოჩხუა და სხვა) ნაშრომებზე. 1969 წელს თსუ-ის სამეცნიერო საბჭომ ქართული ენის შესწავლისა და მისი პოპილარიზაციის საქმეში დიდი დამსახურებისათვის ლაფონს თსუ-ის საპატიო დოქტორის წოდება მიანიჭა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ფრანგი ენათმეცნიერები კატეგორია:ფრანგი ქართველოლოგები კატეგორია:დაბადებული 4 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1899 კატეგორია:გარდაცვლილი  4 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1974
კახა ბენდუქიძე
კახა ბენდუქიძე (დ. 20 აპრილი, 1956, თბილისი — გ. 13 ნოემბერი, 2014, ლონდონი) — ქართველი სახელმწიფო მოღვაწე და ბიზნესმენი, საქველმოქმედო ორგანიზაცია ცოდნის ფონდის დამფუძნებელი, თავისუფალი და აგრარული უნივერსიტეტების სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარე.
ვარდების რევოლუციის შემდეგ საქართველოს პრეზიდენტმა მიხეილ სააკაშვილმა პრემიერ-მინისტრის, ზურაბ ჟვანიას წარდგინებით კახა ბენდუქიძე ეკონომიკის მინისტრად დანიშნა. საქართველოში კახა ბენდუქიძე მსახურობდა საქართველოს ეკონომიკის მინისტრად (2004 წლის ივნის-დეკემბერი), რეფორმების კოორდინაციის მინისტრად (2004 წლის დეკემბერი – 2008 წლის იანვარი) და საქართველოს მთავრობის კანცელარიის ხელმძღვანელად (2008 წლის თებერვლიდან 2009 წლის თებერვლამდე). სწორად ბენდუქიძე იყო იმ ლიბერალური რეფორმების ავტორი, რომლებმაც კარდინალურად შემოაბრუნა პოსტ-საბჭოთა ეკონომიკა.
2007 წლის ბოლოს კახა ბენდუქიძემ დააფუძნა ცოდნის ფონდი, არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირი, რომელიც საქართველოში განათლებისა და მეცნიერების მხარდაჭერის მიზნით შეიქმნა. აზიისა და აფრიკის ინსტიტუტისა და ESM ბიზნეს სკოლის შერწყმით მან შექმნა თავისუფალი უნივერსიტეტი, ხოლო მოგვიანებით ცოდნის ფონდის მმართველობაში გადავიდა ასევე აგრარული უნივერსიტეტი.
უკრაინაში რუსეთის ფედერაციის სამხედრო ინტერვენციის შემდეგ კახა ბენდუქიძე დაინიშნა უკრაინის მთავრობის მრჩევლად.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1956 წლის 20 აპრილს ქალაქ თბილისში. დაამთავრა თბილისის 55-ე საშუალო სკოლა. 1977 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბიოლოგიის ფაკულტეტი. ამავე წელს ჩაირიცხა მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასპირანტურაში. მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ასპირანტურის დამთავრების შემდეგ, 1981 წლიდან კახა ბენდუქიძე მუშაობდა ჯერ მეცნიერებათა აკადემიის მიკროორგანიზმთა ბიოქიმიისა და ფიზიოლოგიის ინსტიტუტში, ხოლო შემდეგ ბიოტექნოლოგიის ინსტიტუტში  ლაბორატორიის გამგედ. მისი კვლევები ძირითადად ფოკუსირებული იყო გენური ინჟინერიის ტექნოლოგიების და რეკომბინანტული ვაქცინების შექმნაზე.
1990 წლიდან დაიწყო სამეწარმეო საქმიანობა, ხოლო 1993 წლიდან აქტიურად ჩაერთო რუსეთის ინდუსტრიის რესტრუქტურიზაციისა და კონსოლიდაციის პროცესში. 1996 წელს შექმნა მძიმე ინდუსტრიის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი კომპანია – „გაერთიანებული მანქანათმშენებელი ქარხნები“. მისი შექმნის დღიდან 2004 წლამდე კახა ბენდუქიძე იყო კომპანიის დირექტორთა საბჭოს თავმჯდომარე და გენერალური დირექტორი. მისი ხელმძღვანელობის წლებში „გაერთიანებული მანქანათმშენებელი ქარხნები“ გადაიქცა საერთაშორისო კომპანიად, რომელიც თავის საწარმოო საქმიანობას წარმართავდა რუსეთში, უკრაინაში, რუმინეთში, ჩეხეთსა და ამერიკის შეერთებულ შტატებში. კომპანიამ გაიარა ლისტინგი ლონდონის საფონდო ბირჟაზე.
2002 წლიდან იყო ეკონომიკის უმაღლესი სკოლის (მოსკოვი) ინსტიტუციური ეკონომიკის კათედრის პროფესორი. 2004 წლის მაისამდე იყო რუსეთის მეწარმეთა და მრეწველთა კავშირის ვიცე-პრეზიდენტი და ხელმძღვანელობდა საგადასახადო-საბიუჯეტო კომიტეტს. 2004 წლის დასაწყისში იგი ჩამოშორდა აქტიურ ბიზნესსაქმიანობას.
2007 წელს დააფუძნა საქველმოქმედო ორგანიზაცია ცოდნის ფონდი
იყო თბილისის თავისუფალი უნივერსიტეტისა და საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტის სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარე.
გარდაიცვალა 2014 წლის 13 ნოემბერს, ლონდონის ერთ-ერთ სასტუმროში, გულის უკმარისობით. მანამდე იგი სამკურნალოდ შვეიცარიაში იმყოფებოდა.
შვეიცარიაში კახა ბენდუქიძე ჯანმრთელობასთან დაკავშირებული პრობლემების მოსაგვარებლად იმყოფებოდა, რის შემდეგაც ექიმმა ფრენის ნება დართო, თუმცა, ლონდონში ჩაფრენის შემდეგ, სასტუმროში შეუძლოდ გახდა და ცოტა ხანში გარდაიცვალა.
საქმიანობა უკრაინაში
მინი|250px|კახა ბენდუქიძე ლექციაზე „საქართველოს წარმატება და რისგან დაიწყოს უკრაინამ“ [[:uk:Київська школа економіки|კიევის ეკონომიკის სკოლაში 2014 წლის 22 მაისს.]] 2014 წლის სექტემბრიდან უკრაინის პრეზიდენტმა პეტრო პოროშენკომ რეფორმების ეროვნული საბჭოს ჩამოყალიბება დაიწყო. რეფორმების ეროვნული საბჭო რეფორმების კოორდინაციისთვის შეიქმნა და მას უშუალოდ უკრაინის პრეზიდენტი ხელმძღვანელობს. რეფორმების ეროვნული საბჭოს აღმასრულებელ კომიტეტში შედიან უკრაინის პრემიერ-მინისტრი, უკრაინის პარლამენტის თავმჯდომარე, ეროვნული ბანკის პრეზიდენტი და საკვანძო მინისტრები.
რეფორმების ეროვნული საბჭოს მრჩეველთა ჯგუფში მოწვეული არიან აღმოსავლეთ ევროპის ქვეყნების ცნობილი რეფორმატორები - ვალდას დომბროვსკისი (ლატვიის პრემიერ-მინისტრი 2009-2013 წელი), ლეშეკ ბალცეროვიჩი (პოლონეთის ფინანსთა მინისტრი და ვიცე-პრემიერი 1989-1991 წლებში, ეროვნული ბანკის თავმჯდომარე 2001-2007 წლებში), ივან მიკლოში (სლოვაკეთის ფინანსთა მინისტრი 2004-2006 წლებში) და კახა ბენდუქიძე.
რეფორმების ეროვნული საბჭოს მთავარი ამოცანა იყო 2020 წლამდე უკრაინის განვითარების სტრატეგიის შემუშავება.
უკრაინის პრეზიდენტმა პეტრო პოროშენკომ გარდაცვალების შემდეგ კახა ბენდუქიძე დაახასიათა როგოროც „დიადი ცვლილებების მამოძრავებელი მილიონობით ადამიანისთვის“.
ოჯახი
კახა ბენდუქიძეს ჰყავს ქალიშვილი - ანასტასია ბენდუქიძე, დაბადებული 1990 წლის 1 ნოემბერს, რომელიც ატარებს დედის გვარს. 2009 წლიდან ლონდონში, King's College-ში სწავლობდა, რომელიც 2013 წელს დაამთავრა.
ცოდნის ფონდი
არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირი ცოდნის ფონდი კახა ბენდუქიძემ 2007 წელს დააფუძნა. ორგანიზაცია საქართველოში განათლებისა და მეცნიერების მხარდაჭერის მიზნით შეიქმნა.
ფონდი თბილისის თავისუფალი უნივერსიტეტისა და საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტის დამფუძნებელი ორგანიზაციაა, რომლის მიზანიც ახალგაზრდა თაობის უზრუნველყოფა მსოფლიო დონის უმაღლესი განათლებითა და ქვეყანაში მაღალი ხარისხის სამეცნიერო კვლევის ხელშეწყობაა. სწორედ ამ მიზნით, ცოდნის ფონდი ახდენს ინვესტირებას საქართველოს მომავალ თაობაში, მათ შორის თავისუფალი და აგრარული უნივერსიტეტების სასწავლო და კვლევით ინფრასტრუქტურასა და სტუდენტთა სწავლის დაფინანსებაში.
ჯამში ცოდნის ფონდმა უმაღლესი განათლების სფეროში 50 მილიონ აშშ დოლარზე მეტი ჩადო.
დღეს ცოდნის ფონდის დირექტორი კახა ბენდუქიძის ქალიშვილი, ანასტასია ბენდუქიძეა.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ეკონომიკის მინისტრები კატეგორია:ქართველი ეკონომისტები კატეგორია:ქართველი ბიზნესმენები კატეგორია:დაბადებული 20 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1956 კატეგორია:გარდაცვლილი 13 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2014 კატეგორია:თავისუფალი უნივერსიტეტი კატეგორია:ქართველი ლიბერტარიანელები
ეთელ ლილიან ვოინიჩი
ეთელ ლილიან ვოინიჩი, ქალიშვილობის გვარი ბული (Ethel Lilian Voynich; დ. 11 მაისი, 1864, კორკი, ირლანდია — გ. 27 ივლისი, 1960, ნიუ-იორკი, აშშ) — ირლანდიელი მწერალი და კომპოზიტორი, რამდენიმე რევოლუციური წამოწყების მხარდამჭერი.
ბიოგრაფია
ეთელ ლილიან ბული 1864 წლის 11 მაისს ირლანდიის ქალაქ კორკში დაიბადა, მათემატიკოს ჯორჯ ბულისა და ფემინისტ ფილოსოფოს მერი ევერესტის ოჯახში, რომელიც ცნობილი ჯორჯ ევერესტის დისშვილი იყო. 1893 წელს ლილიანი ცოლად გაჰყვა პოლონელ რევოლუციონერს, ანტიკვარისტსა და ბიბ­ლი­ო­ფი­ლს, ვოინიჩის ხელნაწერის ეპონიმს ვილფრედ მიხაელ ვოინიჩს. ლილიანი ყველაზე მეტად ცნობილია რომანით „კრაზანა“, რომელიც პირველად 1897 წლის ივნისში აშშ-ში გამოქვეყნდა, ამავე წლის სექტემბერში კი ბრიტანეთში. იგი ეხება საერთაშორისო რევოლუციონერის ბრძოლებს იტალიაში. რომანი განსაკუთრებით პოპულარული საბჭოთა კავშირში გახდა, სადაც ის მოწინავე ბესტსელერად იქცა, მისი წაკითხვა სავალდებულო იყო, რადგან იდეოლოგიურ დატვირთვას აძლევდნენ. იგივე მიზეზით, „კრაზანამ“ პოპულარობა მოიპოვა ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკაში. ვოინიჩის გარდაცვალების მომენტისთვის, სსრკ-ში წიგნის 2 500 000 ეგზემპლარი იყო გაყიდული, 1928 წელს კი საბჭოთა საქართველოში გადაიღეს ფილმი „კრაზანა“.
1955 წელს, საბჭოთა რეჟისორმა ალექსანდრ ფაინციმერმა რომანზე იგივე სახელწოდების ფილმი გადაიღო. კომპოზიტორმა დიმიტრი შოსტაკოვიჩმა დაწერა რომანსი „კრაზანა“, რომელიც ასევე ძალზედ პოპულარული გახდა. 1980 წელს რომანი კვლავ ფილმში (მინისერიალში) გააცოცხლეს, რომელშიც მთავარ როლს სერგეი ბონდარჩუკი თამაშობდა.
ისტორიკოს რობინ ბრიუს ლოკჰარტის მიხედვით, რუსეთში დაბადებული საიდუმლო აგენტი სიდნი რეილი, რომელიც Secret Intelligence Service-ში მუშაობდა 1895 წელს ლონდონში ეთელ ლილიან ვოინიჩს შეხვდა. ამ დროისათვის ვოინიჩი გავლენიანი ფიგურა იყო არა მხოლოდ ვიქტორიანულ ლიტერატურაში, არამედ რუს ემიგრანტთა წრეებშიც. ლოკჰარტი, რომელიც ასევე ბრიტანეთის საიდუმლო სამსახურის აგენტი იყო, ამტკიცებს, რომ ვოინიჩსა და რეილის სექსუალური ურთიერთობები ჰქონდათ და იტალიაში ერთად იმოგზაურეს. ამ ფლირტის დროს, რეილიმ აშკარად „გააშიშვლა სული თავის საიდუმლოებების წინაშე“ და ლილიანს რუსეთში გატარებული თავისი უცნაური ახალგაზრდობის შესახებ მოუყვა. ურთიერთობის დასრულების შემდეგ, ვოინიჩმა „კრაზანა“ გამოაქვეყნა, რომლის მთავარი პერსონაჟი ართურ ბარტონი სავარაუდოდ ახალგაზრდა სიდნი რეილის განსახიერება იყო. მიუხედავად ამისა, რეილის ბიოგრაფი ენდრიუ კუკი არ ადასტურებს ლოკჰარტის ვერსიას და ამტკიცებს, რომ რეილი ვოინიჩის რადიკალურ, რუს ემიგრანტთა სასიკეთო საქმიანობების შესახებ პოლიციის განყოფილება „Special Branch“-ის თანამშრომელ უილიამ მელვილს აწვდიდა ინფორმაციას.
მემკვიდრეობა
1970 წელს, საბჭოთა ასტრონომმა თამარა მიხაილოვნა სმირნოვამ აღმოაჩინა მცირე პლანეტა, რომელსაც მწერლის პატივსაცემად 2032 ეთელი უწოდა.
სქოლიო
კატეგორია:ირლანდიელი მწერლები კატეგორია:ბრიტანელი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 1864 კატეგორია:გარდაცვლილი 1960 კატეგორია:ბრიტანელი ქალი რომანისტები კატეგორია:XIX საუკუნის ბრიტანელი რომანისტები კატეგორია:XX საუკუნის ბრიტანელი რომანისტები კატეგორია:ირლანდიელი ქალი რომანისტები კატეგორია:XIX საუკუნის ირლანდიელი რომანისტები კატეგორია:XX საუკუნის ირლანდიელი რომანისტები კატეგორია:XIX საუკუნის ირლანდიელი ქალი მწერლები კატეგორია:XIX საუკუნის ირლანდიელი მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის ირლანდიელი ქალი მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის ირლანდიელი მწერლები კატეგორია:ბრიტანელი კომპოზიტორები კატეგორია:ირლანდიელი კომპოზიტორები
ოლუტანგა (ზამბოანგა-სიბუგაი)
ოლუტანგა (ოფიციალურად ოლუტანგის მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Olutanga; Bayan ng Olutanga) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი ზამბოანგა-სიბუგაის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 38 438 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 19 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ზამბოანგა-სიბუგაის მუნიციპალიტეტები
ლაფურის უღელტეხილი
ლაფურის უღელტეხილი — უღელტეხილი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში, ონის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს შოდა-კედელას ქედზე. სიმაღლე 2824 მ. აგებულია ცარცული კარქვებით, ქვიშაქვებითა და ფიქლებით. შემოსილია ალპური მდელოებით. აკავშირებს მდინარეების საკაურისა და შეისურის (რიონის მარჯვენა შენაკადები) ხეობებს.
იბრაჰიმ აბუდი
იბრაჰიმ აბუდი (დ. 26 ოქტომბერი, 1900, მოჰამედ-გოლი, სუდანი — გ. 8 სექტემბერი, 1983, ხართუმი, სუდანი) — სუდანის სამხედრო და სახელმწიფო მოღვაწე. სუდანის პირველი პრეზიდენტი 1958-1964 წწ.
ბიოგრაფია
დაამთავრა ხართუმის სამხედრო კოლეჯი. 1918 წლიდან ეგვიპტის სამხედრო სამსახურშია. 1958 წელს აირჩიეს ქვეყნის პირველ პრეზიდენტად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სუდანის პრეზიდენტები კატეგორია:სუდანის პრემიერ-მინისტრები კატეგორია:დაბადებული 26 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1900 კატეგორია:გარდაცვლილი 8 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1983
კლაუდია კრისტიანი
კლაუდია კრისტიანი (Claudia Christian დ. 10 აგვისტო, 1965, გლენდეილი, კალიფორნია, აშშ) — ამერიკელი მსახიობი, მომღერალი და ავტორი. ის ცნობილია როლებით: სიუზან ივანოვა Babylon 5-ში,  კაპიტანი მაინარდი Fox-ის  9-1-1-ში. ის, ასევე, ცნობილია როგორც ჰერას ხმა Netflix-ის სერიალში Blood of Zeus.
ადრეული წლები
კლაუდია კრისტიანი დაიბადა გლენდეილში, კალიფორნია, ჰილდეგარდის და ჯეიმზ მაიკლ კოგლანის ოჯახში, ის მათი ერთადერთი ქალიშვილია. დედა გერმანიიდანაა, მამას კი ირლანდიური წარმოშობა აქვს. კრისტიანი და მისი სამი უფროსი ძმა კონექტიკუტში იზრდებოდნენ. მისი ერთ-ერთი უფროსი ძმა მოკლა მთვრალმა მძღოლმა, როდესაც ოჯახი ცხოვრობდა ჰიუსტონში, რის შემდეგაც ისინი გადავიდნენ კალიფორნიაში. ამ დროს კლაუდია 14 წლის იყო. მან სახელი შეიცვალა (მისი ძველი სახელი იყო კოგლანი) და გადავიდა ჰოლივუდში სამსახიობო კარიერის დასაწყებად.
კარიერა
კლაუდიას პირველი გამოჩენა ეკრანზე იყო, როდესაც ხუთი წლისაც კი არ იყო. მისი სატელევიზიო ნამუშევარი მოიცავდა შემდეგს: Falcon Crest, Quantum Leap, Matlock, Murder, She Wrote, L.A. Law და It's Garry Shandling's Show, ასევე, სერიალს Berrenger's.
იგი ასევე გამოჩნდა სატელევიზიო ფილმებში Lies of the Twins იზაბელა როსელინისთან ერთად, Calendar Girl Murders-ში შერონ სტოუნთან ერთად, A Masterpiece of Murder-ში ბობ ჰოუპთან და დონ ამეჩესთან ერთად, Kaleidoscope-ში ჯაკლინ სმიტთან და კოლინ დიუჰერსტთან ერთად. ის, ასევე, თამაშობდა ფეი დანავეის ქალიშვილის როლს ფილმში Columbo: It's All in the Game.
კრისტიანის კინოკარიერა დაიწყო ფილმებით Clean and Sober მორგან ფრიმენთან და მაიკლ კიტონთან ერთად, Never on Tuesday ენდრიუ ლაუერთან და პიტერ ბერგთან ერთად, The Hidden კაილ მაკლაჩლანთან ერთად, 20th Century Fox-ის The Chase ჩარლი შინთან ერთად.
1994 წლიდან 1998 წლამდე კრისტიანი მეთაურ სიუზან ივანოვას როლს თამაშობდა Babylon 5-ში. მან დატოვა სამეცნიერო ფანტასტიკის სერიალი, როდესაც ბოლო სეზონისთვის საკონტრაქტო მოლაპარაკებები ჩაიშალა. სერიალის შემქმნელი ჯ. მაიკლ სტრაჩინსკი ამტკიცებს, რომ კლაუდიამ საკუთარი სურვილით აირჩია წასვლა, ხოლო კრისტიანი ამტკიცებს, რომ მას სურდა დაბრუნება ფინალურ სეზონში, მაგრამ გაათავისუფლეს, როდესაც მოითხოვა იმ ეპიზოდების რაოდენობის შემცირება, რომელშიც ის გამოჩნდებოდა. კრისტიანი მაინც გამოჩნდა სერიალის ფინალში, გაიმეორა თავისი როლი Babylon 5: In the Beginning და Babylon 5: Thirdspace.
Babylon 5-ის წარმატების შემდეგ, კრისტიანმა ითამაშა სერიალებში, მათ შორის Highlander: The Series, Judd Apatow's Freaks and Geeks, NYPD Blue, Everwood, Nip/Tuck, Grimm, Criminal Minds, Castle, The Mentalist და NCIS. მან ასევე ითამაშა ბრიტანულ სერიალში Starhyke, Showtime's Look-ზე და BBC-ის კომედიურ სერიალში Broken News. გარდა ამისა, კრისტიანმა ითამაშა ჯანინ ფოსტერი Doctor Who-ში  და გამოჩნდა ფილმებში The Garden with Lance Henriksen და Half Past Dead სტივენ სიგალთან ერთად.
2020 წლიდან კრისტიანი ჩნდება როგორც კაპიტანი ელეინ მეინარდი Fox-ის სერიალში 9-1-1 და როგორც ქალღმერთ ჰერას ხმა Netflix-ის სერიალში Blood of Zeus. ის ასევე ახმოვანებს პერსონაჟებს მთავარ ვიდეო თამაშებში, მათ შორისაა Call of Duty: Infinite Warfare, The Elder Scrolls V: Skyrim, Fallout 4 და Pizza Morgana.
ავტორი
სამსახიობო კარიერის მიღმა, კრისტიანი არის როგორც მხატვრული, ასევე არამხატვრული წიგნების ავტორი. მისი არამხატვრული ნამუშევრები მოიცავს მემუარებს „My Life with Geeks and Freaks“, განახლებულ ავტობიოგრაფიას Babylon Confidential: A Memoir of Love, Sex, and Addiction, Journeys: Inspirational Stories of Recovery from Alcohol Addiction Using a Breakthrough Scientific Method. Scientific Method. ის, ასევე, არის კულინარიული წიგნის Snack Hacks-ის თანაავტორი მარკ მიშელთან ერთად. მან ასევე დაწერა შესავალი წიგნის მე-2 გამოცემისთვის: The Cure for Alcoholism: The Medically Proven Way to Eliminate Alcohol Addiction.
მისი მხატვრული ნამუშევრებია The Misadventures of Miss Emma Bradford, Wolf's Empire: Gladiator და The Original: The Trials of Sara Larkin.
სქოლიო
კატეგორია:ქალები კატეგორია:ამერიკელი ქალები საქმიანობის მიხედვით კატეგორია:დაბადებული 1965 კატეგორია:დაბადებული 10 აგვისტო კატეგორია:ამერიკელი მსახიობი ქალები კატეგორია:ამერიკელი ტელემსახიობები კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
ანრი მიშო
ანრი მიშო (დ. 24 მაისი, 1899, ნამიური ― გ. 19 ოქტომბერი, 1984) — ფრანგი პოეტი, წარმოშობით ბელგიელი.
ბიოგრაფია
1927 წელს გამოაქვეყნა ლექსების პირველი კრებული „ვინ ვიყავი“. მისი მთავარი კრებულებია „ეკუადორი“, „ჩემი საკუთრებები“ (1929), „ვინმე პლიუმი“ (1930), „ჯადოსნურ ქვეყანაში“ (1941), „გადასასვლელები“ (1950), „საწყალობელი სასწაული“ (1956), „ნაცნობობა უფსკრულის წყალობით“ (1961)
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1899 კატეგორია:გარდაცვლილი 1984 კატეგორია:გარდაცვლილი 19 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 24 მაისი კატეგორია:ფრანგი მამაკაცი პოეტები კატეგორია:XX საუკუნის ფრანგი პოეტები
Plagiolepis intermedia
Plagiolepis intermedia — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Plagiolepis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ბეშლიქი
ბეშლიქი — XVII საუკუნის თურქული ვერცხლის მონეტა. იჭრებოდა თბილისშიც.
ლიტერატურა
კატეგორია:ოსმალეთის მონეტები
გოზოს ციხე
ლიტერატურა
კატეგორია:ერედვის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
კონსტანტინე V
კონსტანტინე V შეიძლება იყოს:
სან-ხოსე-დე-ლას-ლახასი
სან-ხოსე-დე-ლას-ლახასი (San José de las Lajas) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კუბაში, ახლადჩამოყალიბებული მაიაბეკეს პროვინციის დედაქალაქი. ეს უკანასკნელი 2011 წლიდან გამოეყო ლა-ჰაბანის პროვინციას. მდებარეობს პროვინციის ცენტრალურ-ჩრდილოეთ ნაწილში, კვეთს კარეტერა-სენტრალის ავტომაგისტრალი. დაარსდა 1778 წელს.
ქალაქში მდებარეობს ჰავანის აგრარული უნივერსიტეტი, ისევე როგორც საქვეყნო მნიშვნელობის აგრარული მეცნიერებების სხვა მრავალი სამეცნიერო დაწესებულება.
დემოგრაფია
2004 წელს, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 69 375 ადამიანს შეადგენდა. საკუთრივ ქალაქში 37 000 ადამიანი სახლობს. 591 კმ² ფართობზე მოსახლეობის სიმჭიდროვე იყო 117,4 ადამიანი კმ²-ზე.
ეკონომიკა
სან-ხოსე-დე-ლას-ლახასი პროვინციის ეკონომიკის მთავარი კვანძია, მნიშვნელოვანი ინდუსტრიებით (მეტალურგია, მექანიკა, ელექტრონიკა, სამშენებლო მასალები, ქიმიკატები, სპირტიანი სასმელები) და კარგად განვითარებული სასოფლო-სამეურნეო სექტორით.
სქოლიო
კატეგორია:კუბის ქალაქები
ლიტლ-ბარიერის კუნძული
ლიტლ-ბარიერის კუნძული (Little Barrier Island; მაორ. Hauturu ), რაც თარგმანში ნიშნავს «ქარების დასასვენებელ ადგილს» ) — პატარა კუნძული ახალი ზელანდიის ჩრდილოეთ კუნძულის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ჰაურაკის უბეში. ადმინისტრაციულად შედის ოკლენდის რეგიონის შემადგენლობაში.
გეოგრაფია
კუნძული მდებარეობს ახალი ზელანდიის ყველაზე დიდ ქალაქ ოკლენდიდან 80 კმ-ით ჩრდილოეთით. ჩრდილოეთ კუნძულისგან გამოყოფილია ჯელიკოს არხით (Jellicoe Channel), გრეიტ-ბარიერის კუნძულისგან კი კრედოკის არხით (Cradock Channel).
კუნძული ჩამქრალ, მრგვალი ფორმის ანდეზიტურ ვულკანის კონუსს წარმოადგენს, რომლის დიამეტრია 6 მეტრი, ხოლო ფართობი — 28 კმ². ლიტლ-ბარიერის კუნძულის რელიეფი მთაგორიანია, ღრმა ხეობებით. კუნძულის უმაღლესი წერტილია, ჰაუტურუს მთა, სიმაღლით 722 მეტრი. მისი ადრეული ვულკანური აქტივობები დაახლოებით 3 მლნ წლის წინ ხდებოდა, უკანასკნელი კი 1,2 მლნ წლის წინ.
1855 წელს კუნძულზე შექმნილია ბუნების ნაკრძალი, რომელსაც აღწერენ როგორც „ყველაზე ხელუხლებელ ეკოსისტემას ახალ ზელანდიაში“. ამიტომ კუნძულზე მუდმივი მოსახლეობა (სამეცნიერო თანამშრომლების გარდა) არ არსებობს. კუნძულზე ფლორის და ფაუნის სამყარო საკმაოდ მრავალფეროვანია. კუნძულზე ბუდობენ ახალ ზელანდიაში უდიდესი მიწის ჭიაყელების, (Spenceriella gigantea) სახეობა, რომლის სიგრძემ შეიძლება მიაღწიოს 1,4 მეტრს, ხოლო დიამეტრმა — 11 მილიმეტრს (ამასთან ერთად, ჭიაყელას აქვს ლუმინესცენციის თვისება), ასევე მსოფლიოში ყველაზე მძიმე მწერები — Deinacrida heteracantha-ის სახეობის მწერი უეტა, რომელიც იწონის 71 გრამამდე. კუნძულზე ასევე იზრდება მცენარეთა დაახლოებით 350 სახეობა.
ისტორია
მაორის ხალხის ლეგენდების თანახმად, კუნძული დასახლებული იყო XII საუკუნიდან, მას შემდეგ, რაც იგი აღმოაჩინა მაორელმა მოგზაურმა ტოიმ, ხოლო XIV საუკუნეში კუნძულზე დაფუძნდნენ ტომ ნგატი-ვაის შთამომავლები. XVII საუკუნეში კუნძული მუდმივად განიცდიდა თავდასხმებს მეზობელი ტომის ხალხისგან, რომელთა მეთაურები იყვნენ კავერაუ და მატააჰუ. უფრო დიდ მეზობელთან, გრეიტ-ბარიერთან ერთად ევროპული სახელი 1769 წელს კაპიტანმა ჯეიმზ კუკმა უწოდა. .
XIX საუკუნის დასასრულს ახალზელანდიელმა ნატურალისტებმა წამოწიეს იდეა კუნძულ ლიტლ-ბარიერზე ფრინველთა ნაკრძალის შექმნის თაობაზე. 1891 წელს კუნძული მთავრობამ გამოისყიდა ადგილობრივი მაორებისაგან, რომელიც გახდა ახალ ზელანდიაში ერთ-ერთ პირველ ბუნებრივ დაცულ ტერიტორიად. 1903 და 1919 წლებში კუნძულზე შემოიყვანეს ჩრდილოეთის კივი (Apteryx mantelli), 1903 წელს — კაკაპო, 1915 წელს — დიდი ნაცრისფერი კივი (Apteryx haastii), ხოლო 1925 წელს — უნაგირიანი გუია (Philesturnus carunculatus).
სქოლიო
კატეგორია:ახალი ზელანდიის კუნძულები კატეგორია:ახალი ზელანდიის ვულკანები
ედისონ რეი
ედისონ რეი ისტერლინგი (დ. 6 ოქტომბერი, 2000) — ამერიკელი ტიკ-ტოკერი და მოცეკვავე. 2021 წლის თებერვლის მონაცემებით ჰყავს 78 მილიონამდე მიმდევარი TikTok-ზე, ის არის მეორე მიმდევრების რაოდენობით, ჩარლი დამელიოს შემდეგ. 2020 წლის აგვისტოში „Forbes“-მა ყველაზე მაღალშემოსავლაინ ტიკ-ტოკერად დაასახელა. ედისონ რეის აქვს საკუთარი არხი Youtube-ზე, სადაც მას 4 მილიონზე მეტი გამომწერი ჰყავს.
ადრეული ცხოვრება
ედისონ რეი ისტერლინგი დაიბადა 2000 წლის 6 ოქტომბერს, ლაფაიეტში, მონტი ლოპესისა და შერი ისტერლინგის ოჯახში. მას ჰყავს ორი ძმა, ენცო და ლუკუსი. გაიზარდა ლაფაიეტში, ლუიზიანაში. მანამ სანამ საცხოვრებლად ლოს-ანჯელესში გადავიდოდა და „ტიკ-ტოკზე“ დარეგისტრირდებოდა სწავლობდა კალვერის ბაპტისტურ აკადემიაში, შრევერპორტში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 6 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 2000 კატეგორია:ამერიკელი ტიკ-ტოკერები
უელსის ენციკლოპედია
უელსის ენციკლოპედია (უელს Gwyddoniadur Cymru yr Academi Gymreig, ინგლ. Encyclopaedia of Wales) — ერთტომეული ენციკლოპედია უელსის შესახებ. ინგლისურ და უელსურენოვანი ვერსიები ერთდროულად გამოიცა. უელსურ ტომს „Gwyddoniadur Cymru“ ჰქვია.
ენციკლოპედია 2008 წლის იანვარში გამოვიდა გაყიდვაში. წიგნი მოიცავს სხვადასხვა წლებში 400 მკვლევარის მიერ შედგენილ 5000 სტატიას. გამომცემელთა მტკიცებით, გამოცემაში უელსის ყველა თემის, სოფლის, დაბისა თუ ქალაქის შესახებ ამომწურავი ინფორმაციაა მოცემული რომელიც, უელსითა და უელსელებით დაინტერესებული ნებისმიერი მკითხველის ინტერესებს დააკმაყოფილებს. გარდა გეოგრაფიულ-ისტორიული მონაცემებისა, ენციკლოპედიაში ვრცლად არის ნაჩვენები სტატიები უელსელი მეცნიერების, რელიგიური მოღვაწეების, პოლიტიკოსების, კულტურისა და შოუბიზნესის წარმომადგენლების შესახებ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ენციკლოპედიები კატეგორია:ბრიტანული ენციკლოპედიები
Plagiolepis jerdonii
Plagiolepis jerdonii — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Plagiolepis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ალექსანდრე ლომაია
ალექსანდრე (კახა) ლომაია (დ. 27 ივლისი, 1963, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი პოლიტიკოსი, დიპლომატი და სახელმწიფო მოღვაწე. საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრი 2004–2007 წლებში.
ბიოგრაფია
2002-2003 წლებში იყო საერთაშორისო ორგანიზაციის „დიმოკრასი ქოალიშნის“ რეგიონული დირექტორი ყოფილი საბჭოთა კავშირის ქვეყნებში;
2003-2004 წლებში — ფონდი „ღია საზოგადოება-საქართველოს“ აღმასრულებელი დირექტორი. 2004 წლის 17 თებერვალს დაინიშნა საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრად, ხოლო 2007 წლის 19 ნოემბერს — ეროვნული უშიშროების საბჭოს მდივნად. 2009 წლის 1 იანვრიდან 2012 წლის 27 ოქტომბრამდე იყო გაერთიანებული ერების ორგანიზაციაში საქართველოს მუდმივი და სრულუფლებიან წარმომადგენელი.
როგორც საქართველოს მუდმივმა წარმომადგენელმა გაერთიანებული ერების ორგანიზაციაში, ალექსანდრე ლომაიამ 50-ზე მეტ სახელმწიფოსთან დაამყარა დიპლომატიური ურთიერთობები.
2011 წელს, საქართველოს მესამე პრეზიდენტმა მიხეილ სააკაშვილმა ალექსანდრე ლომაია წმინდა გიორგის სახელობის გამარჯვების ორდენით დააჯილდოვა.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრები კატეგორია:დაბადებული 27 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1963 კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:საქართველოს ეროვნული უშიშროების საბჭოს მდივნები კატეგორია:გაერთიანებული ერების ორგანიზაციასთან საქართველოს მუდმივი წარმომადგენლები
ბეშტიას ჭინჭარი
„ბეშტიას ჭინჭარი“ — ქართული საოხუნჯო სურათებიანი ალმანახი, „ჭინჭრის“ გაგრძელება. გამოდიოდა 1913 წელს თბილისში. გამომცემელი — ი. ჯოხაძე, მხატვრულად აფორმებდნენ გ. ზაზიაშვილი და ოსკარ შმერლინგი. გამოვიდა ორი რვაგვერდიანი ნომერი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული ალმანახები
ბეშთაშენი
ბეშთაშენი — სოფელი წალკის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (ბეშთაშენი, სამადლო, ახალშენი).
მდებარეობს მდინარე აგრიჩაის ნაპირას, წალკის წყალსაცავის ჩრდილო-აღმოსავლეთით. ზღვის დონიდან 1540 მ. წალკიდან 5 კმ. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 335 კაცი. 1830 წლამდე სოფელს ბეშქენაშენი ეწოდებოდა, ბეშთაშენით შეცვალეს არზრუმის მხარიდან გადმოსახლებულმა ბერძნებმა.
არქეოლოგიური ძეგლები
ბეშთაშენშია წმინდა გიორგის ეკლესია (დაახლოებით X-XIII სს), მახლობლად — VII საუკუნის ეკლესია, სოფლის ჩრდილოეთით 0,5 კმ-ზე, ციკლოპური ციხის ტერირიაზე აღმოჩენილია ბრინჯაოსა და ფეოდალური ხანის ნამოსახლარი, ბრინჯაოს ხანის გორასამარხები, ბრინჯაოსა და ანტიკური ხანის სამაროვნები, გათხრილი 1938-1939 წლებში თრიალეთის არქეოლოგიური ექსპედიციის მიერ (ხელმძღვანელი ბ. კუფტინი). გაითხარა 3 კულტურის ფენა:
სოფლის მიდამოებში გაითხარა 7 გორასამარხი. 4 მიეკუთვნება ადრინდელი ბრინჯაოს ხანის დასასრულს (ძვ. წ. 2400/2300-2000 წწ.), 3-შუა ბრინჯაოს ხანის ეტაპს (ძვ. წ. II ათასწლეულის დასაწყისი). ზოგი ყორღანი ორმოიანი იყო, ზოგს კი მიწის ზედაპირზე გამართული დასაკრძალავი მოედანი ჰქონდა. აღმოჩნდა ბრინჯაოს, კაჟისა და ობსიდიანის იარაღი, ოქროს სამკაული, ფერადი ქვის მძივები; ორნამენტირებული ვარდისფერსარჩულიანი შავპრიალა კერამიკა, რომელიც ერთმანეთთან გენეტიკურად აკავშირებს მტკვარ-არაქსისა და თრიალეთის კულტურებს.
ციკლოპური ციხის დასავლეთით მდინარე აგრიჩაის მარჯვენა ნაპირას ჰგათხარეს გვიანდელი ბრინჯაოსა და ადრინდელი რკინის ხანის სამაროვანი. სამარხები ორი ტიპისა ოყო: ორმოსამარხები და ქვაყუთები. ორმოსამარხებში აღმოჩნდა თიხის ორნამენტირებული კონუსური ბარძიმები, სხვადასხვა ფორმის ჯამები და სხვა, აგრეთვე ბრინჯაოს მასრაგახსნილი შუბისპირები. სამკუთხაპირიანი სატევრები, ბრტყელი ისრისპირები, კოლხური კულტურისათვის დამახასიათებელი ალისებრპირიანი სატევრები, ცული, ხუთკოპიანი ლახტისთავები, ვერძისტავიანი აბზინდა და კონუსური მოყვანილობის მუზარადი.
აქვე აღმოჩნდა განჯა-ყარაბაღისა და სევანის რაიონებისათვის დამახასიათებელი ბრინჯაოს ნივთები. აღსანიშნავია ბრინჯაოსა და არქაული ტიპის კაჟისპირიანი ნამგლებია თანაარსებობა. ორმოსამარხები ქრონოლოგიურად რამდენიმე ჯგუფად იყოფა და ზოგადად ძვ. წ. II ათასწლეულის II ნახევარი და I ათასწლეულის დასაწყისუს ფარგლებში თავსდება. ქვაყუთებში აღმოჩნდა ბრინჯაოს პირამიდული ფორმის საკინძები, გუმბათისებრი ბუნიკები, რკინის დანა, რომელსაც აქვს ბრინჯაოს სალტე და ლომის თავის გამოსახულება, კერამიკული ნაწარმი. თარიღდება ურარტული ხანით (ძვ. წ. VIII - VII საუკუნეები). სამარხების უმეტესობა ძველადვე გაძარცვული იყო.
ბეშთაშენის ციხის ჩრდილოეთით 1939 წელს გაითხარა კიდევ ერთი სამაროვანი, რომლის ჩრდილოეთ ნაწილში ქვის ფილებით გადახურულ 11 ორმოსამარხში აღმოჩნდა ძვ. წ. VII-VI საუკუნეებისათვის დამახასიათებელი არქეოლოგიური მასალა: თიხის შავად გამომწვარი ცალყურა დოქები, ლანგრები, ჯამი, რკინის შუბისპირი, ცალყურიანი დანა, ბრინჯაოს მასიური საკინძები და სხვა. სამაროვნის სამხრეთ ნაწილში გათხრილი 59 ქვაყუთი ბ. კუფტინმა ძვ. წ. V საუკუნით დაათარიღა. აქ პირველად აღმოჩნდა წითლად გამომწვარი და ანგობირებული თიხის ჭურჭელი, რომელმაც შეცვალა ადრინდელი რკინის ხანისათვის დამახასიათებელი შავი და რუხი ფერის კერამიკა; მათ პროტოტიპებს წინა აზიაში ვხვდებით.
არქეოლოგიური მასალა დაცულია ს. ჯანაშიას სახელობის საქართველოს ეროვნული მუზეუმში.
პაიაო (ზამბოანგა-სიბუგაი)
პაიაო (ოფიციალურად პაიაოს მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Payao; Bayan ng Payao) ― მესამე კლასის მუნიციპალიტეტი ზამბოანგა-სიბუგაის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 34 952 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 29 ბარანგაის.
ბეშთაშენი
სქოლიო
კატეგორია:წალკის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ქართული კულტურა
საქართველოს კულტურას საუკუნეების განმავლობაში აყალიბებდა მძიმე, თუმცა მრავალფეროვანი ისტორია, მდიდარი ტრადიციები, ძლიერი ეროვნული თვითშეგნება, ქართულ ენაზე შესრულებული ლიტერატურული მოღვაწეობა ქართულ დამწერლობაზევე დაფუძნებული.
ქართული ფოლკლორი
უძველესი დროიდან ხალხში გროვდებოდა სიმღერები, მითები, ლეგენდები, ზღაპრები, საგმირო თქმულებები, პოემები, ანდაზები, ბალადები, გამოცანები. ძველი ბერძენი პოეტი აპოლონ როდოსელი იხსენიებს ქართველ პრომეთეს — ღმერთთან მებრძოლ ამირანს. ეპოსმა „ამირანის“ შესახებ ჩვენამდე მრავალი სახესხვაობით მოაღწია. შუა საუკუნეებში შეიქმნა ეპოსი „ეთერიანი“.
სქოლიო
კატეგორია:ქართული კულტურა
საქართველოს სსრ კომუნისტური პარტიის ცენტრალურ კომიტეტთან არსებული პარტიული სკოლა
საქართველოს კომუნისტური პარტიის ცენტრალურ კომიტეტთან არსებული პარტიული სკოლა — პარტიულ, საბჭოთა და კომკაშირულ მუშაკთა კადრების მოსამზადებელი სასწავლებელი. გაიხსნა 1921 წლის 19 ივნისს თბილისში. პარტიულ სკოლაში იღებდნენ 18—25 წლამდე ასაკის კომუნისტებსა და კომკავშირლებს პარტიული და კომკავშირული კომიტეტების რეკომენდაციით. სკოლაში 2 განყოფილება იყო — პროპაგანდისა და პსარტიულ-საორგანიზაციო მუშაობისა (ქართული და რუსული სექტორები). თავდაპირველად სკოლაში სწავლების ვადა 2—3 თვე იყო, შემდეგ სასწავლო პროგრამები გაფართოვდა და სწავლების ვადა ჯერ 1, შემდეგ 2 და 3 წელი გახდა. სკოლაში მუშაობდა პროპაგანდის, პირველადი პარტიული ორგანიზაციის მდივნების, პროფკავშირული მუშაკებისა და სხვათა კურსები. 1937 წელს იგი გადაკეთდა პროპაგანდისტტა სკოლად, 1938 — ერთლიან რესპუბლიკურ პარტიულ კურსებად, 1946 წლიდან — ორწლიან, ხოლო 1952 წლიდან — სამწლიან პარტიულ სკოლად, რომელმაც 1958 წლის აგვისტომდე იარსება. აღნიშნულ სკოლაში იყომარქსიზმ-ლენინიზმის, ეკონომიკური მეცნიერებათა, დიალექტიკური და ისტორიული მატერიალიზმის, ისტორიის მეცნიერებათა, ენებისა და ლიტერატურის კათედრები. ცალკე თემებზე ლექციებს კითხულობდნენ პასუხისმგებელი პარტიული მუშაკები.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს კომუნისტური პარტია
პიტერ მიჩელი
პიტერ მიჩელი (Peter Dennis Mitchell) (დ. 29 სექტემბერი, 1920 ― გ. 10 აპრილი, 1992) — ინგლისელი მეცნიერი. განათლება მიიღო კემბრიჯში. 1956–1963 წლებში მუშაობდა ედინბურგის უნივერსიტეტში. 1964 წლიდან ხელმძღვანელობდა კვლევით ცენტრს ბიოლოგიური ენერგიის გარდაქმნისთვის. 1978 წელს მიენიჭა ნობელის პრემია ქიმიაში.
სქოლიო
კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ქიმიაში კატეგორია:ინგლისელი ბიოქიმიკოსები
ლაქაში
ლაქაში (Typha) — ერთლებნიან მრავალწლოვან ბალახოვან მცენარეთა გვარი ლაქაშისებრთა ოჯახისა. მათი სიმაღლე 70 სმ-4 მ აღქევს. აქვთ ფართო ან ვიწროხაზური, კიდემთლიანი ფოთლები.
20 სახეობა გავრცელებულია მთელ დედამიწაზე. საქართველოში გვხვდება 4 სახეობა. ლაქაში. იზრდება ტბებისა და მდოვრე მდინარეების წყალმარხ სანაპიროებზე, ზღვის დონიდან 1800 მ-მდე. საქართველოში უფრო ხშირად გვხვდება ლაქაშის 2 სახეობა — Typha latifelia და Typha angustifolia, რომლებიც ქმნიან ფიტოცენოზებს კოლხეთის და სხვა დაბლობის მდინარისპირული ლარტაფების წყალუხვ ადგილებში, ბაზალეთისა და ლისის ტბების სანაპიროებზე, ზაჰესის საგუბრის ნაპირზე, ზურტაკეტის ზეგნის ტბების წყალმარხ, ლამიან სანაპიროებზე და სხვაგან. ლაქაშიანები საქართველოში არსად არ არის დიდ ფართობზე გავრცელებული.
ლაქაშს სასილოსედ იყენებენ, მისგან თოკს, ჭილობსა და ჩანთებს ამზადებდნენ. ყვავილთანური ბეწვები მაღალი ხარისხის ცელულოზის მისაღებად იხმარება, ხოლო მატყლთან ერთად მას ქეჩისა და ფეტრის წარმოებაში იყენებენ. მთელ მცენარეს — საქაღალდე მასალად, ფესურებს კი — სახამებლის მისაღებად.