cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ლატინუმი
საუნივერსიტეტო ლატინუმი
მრავალი ჰუმანიტარული დარგის შესწავლისას გერმანულ უნივერსიტეტებში მოითხოვენ ლათინური ენის ცოდნას, ან ამ ცოდნის დამადასტურებელ ოფიციალურ საბუთს, რომელსაც ლატინუმი ეწოდება. ეს მოთხოვნა ვრცელდება არა მარტო თეოლოგიასა და არქეოლოგიაზე, არამედ მრავალი ინდოევროპული ენის ფილოლოგიაზე, როგორიცაა ანგლისტიკა, გერმანისტიკა, სკანდინავისტიკა, სლავისტიკა, რომანისტიკა, ასევე ფილოსოფიასა და ისტორიაზე. ეს რამდენიმე წელია ლათინუმის ქონა სავალდებულო აღარაა ჰუმანური და ვეტერინარული მედიცინის, ანდა სამართალმცოდნოების უნივერსიტეტში შემსწავლელთათვის, თუმცა უკვე ამ სპეციალობებშიაც არსებობს არგუმენტირებული მოსაზრებები, რომელთა მიხედვითაც (კელნის უნივერსიტეტი, ჰალეს უნივერსიტეტი) ლათინურის ცოდნის გარეშე წარმოუდგენელია კარგ სპეციალისტად ჩამოყალიბება. პროფესორ-მასწავლებლები არგუმენტაციისას განსაკუთრებულ აქცენტს აკეთებენ იმაზე, რომ მომავალი სპეციალისტები ხშირად მცდარად (არასწორი ფორმით, მნიშვნელობით, ან მართლწერით) გამოიყენებენ დარგობრივ ტერმინოლოგიას. საზოგადოდ, ვისაც ლათინური ენის ცოდნის დამადასტურებელი ოფიციალური ცნობა ჯერ კიდევ სკოლაში არ აუღია, შეუძლია მოსწავლეთა, ან მშობელთა შეკრებაზე მოითხოვოს იგი, რის შედეგადაც სკოლა მოიწვევს შესაბამისი კვალიფიკაციის მასწავლებელს და ე.წ. ლატინუმის მოპოვება აბიტურიუმის ფარგლებში გახდება შესაძლებელი. უნივერსიტეტში ლათინური ენის კურსები, რომლებიც მიზნად ისახავენ ამ ენის შემსწავლელთათვის ლათინუმის მოსაპოვებელი ცოდნის მიცემას, ორი სავალდებულო სემესტრისაგან შედგება.
ლათინუმის მოსაპოვებელი გამოცდა უნივერსიტეტებში ანონიმური წესით ტარდება, რაც იმას ნიშნავს, რომ გამოცდის მონაწილეს სახელმწიფო საგამოცდო სამსახურის მიერ მიკუთვნებული აქვს სპეციალური საიდუმლო ნომერი, ხოლო თვითონ ლატინუმის გამოცდა ტარდება საგნის მასწავლებლის გარეშე. ლათინუმის ცნობა არის დამოუკიდებელი ღირებულების დამადასტურებელი საბუთი და იმ შემთხვევაშიც კი, თუ სტუდენტი აღარ დაასრულებს სწავლას უნივერსიტეტში, მას ეს ცნობა მაინც დარჩება ცალკე საბუთად. ხსენებული წესი მოქმედებს ენის სერტიფიკატების მისაღებ ყველა (გრეკუმი, ჰებრაიკუმი, არაბიკუმი) გამოცდაზე.
პანმოძრაობები
პანმოძრაობები, ან პანნაციონალიზმები — გარკვეულ ნაციონალისტური, ან რელიგიურ იდეოლოგიები, რომელთა მიზანია გააერთიანოს ტომები, ხალხები, ერები ერთ სახელმწიფოდ ერთგვარი ეროვნული (ეთნიკური) გეოგრაფიული, ან რელიგიური იდეის მეშვეობით.
914
თარიღი უცნობია
*
პანმოძრაობები
სიტყვის „პანმოძრაობები“ პირველი ნაწილი „პან“ არის ბერძნული ენიდან შემოსული თანდებული და აღნიშნავს 'ყოველ', ან 'სრულიად', რითაც ხაზი ესმება ამა თუ იმ მოძრაობის გლობალურობას, ზეეროვნულობას ერთი რომელიმე ეთნოსის, ან ნაციის სასარგებლოდ და სხვათა ეროვნულ-სახელმწიფოებრივი ინტერსების უგულებელყოფის ხარჯზე. სწორედ იმის გამო, რომ ამ ე.წ. პანმოძრაობების მიმდევრები ცალკეულ ეთნოსთა განსაკუთრებულობას, მათ ღვთიურ წარმოშობასა და მისიას ქადაგებენ, წინააღმდეგობაში მოდიან ერთმანეთთან და ხშირად მტრულად არიან ერთმანეთის მიმართ განწყობილნი. ჰანა არენდტი, პანმოძრაობათა ერთ-ერთ ყველაზე თვალსაჩინო მკვლევარი ნაციონალიზმის გამოვლინებათაგან ყველაზე აგრესიულად პანგერმანიზმსა და პანსლავიზმსს ასახელებს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პოლიტიკური მოძრაობები კატეგორია:ნაციონალიზმი
მუშა (მდინარე)
მუშა, მუსა (ლიეტუვ. Mūša, ლატ. Mūsa) — მდინარე ლიეტუვის ჩრდილოეთ და ლატვიის სამხრეთ ნაწილში.
სიგრძე — 164 კმ, აქედან 140 კმ — ლიეტუვის ტერიტორიაზე, შემდეგი 6 კმ ლატვიასთან საზღვარზეა, დარჩენილი 18 კმ ლატვიის ტერიტორიაზე მიედინება და მდინარე მემელესთან შერთვით ქალაქ ბაუსკასთან ჩაედინება.
შენაკადები
ყველა შენაკადი მარჯვენა მხრიდან არის.
კატეგორია:ლიეტუვის მდინარეები კატეგორია:ლატვიის მდინარეები
გლდანისხევი (მრავალმნიშვნელოვანი)
გლდანისხევი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ვიქტორ-ჰარბორი
ვიქტორ-ჰარბორი (Victor Harbor) — ქალაქი ავსტრალიაში. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში, სამხრეთ ავსტრალიის შტატში. 2011 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 13 841 ადამიანს. შტატის ადმინისტრაციულ ცენტრ ადელაიდიდან დაშორებულია 85 კილომეტრით. დაარსდა 1837 წელს. გაშენებულია ავსტრალიის დიდი ყურის სანაპიროზე. ყველაზე ცხელი თვეებია იანვარი და თებერვალი, ყველაზე ცივი — ივლისი და აგვისტო.
სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ ავსტრალიის ქალაქები
Crassispira nigrescens
Crassispira nigrescens — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ნოვობერისლავი
ნოვობერისლავი (Новоберислав) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის ბერისლავის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 1058 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბერისლავის რაიონის სოფლები
ტირანა
ტირანა (Tiranë) — ალბანეთის დედაქალაქი და ქვეყნის მთავარი პოლიტიკური, ეკონომიკური და კულტურული ცენტრი. მდებარეობს ქეყნის ცენტრალურ ნაწილში. ტირანას დაბლობზე მდებარეობისა და ხმელთაშუა ზღვასთან სიახლოვის გამო, ქალაქს აქვს დამახასიათებელი კლიმატი, რის გამოც ის ევროპის ყველაზე ნოტიო და მზიან ქალაქთა შორისაა, წელიწადში 2 544 საათიანი მზის ხანგრძლივობით.
როგორც არქეოლოგები ამტკიცებენ თანამედროვე ტირანას ტერიტორია ჯერ კიდევ 10,000 წლის წინ იყო დასახლებული. თუმცა მისი, როგორც ქალაქად ჩამოყალიბება 1614 წელს მოხდა და იგი ოსმალეთის იმპერიის გენერალ სულეიმან ბარჯინის (იგივე სულეიმან ფაშას) სახელს უკავშირდება. დღეს მისი ძეგლი ტირანას მთავარ მოედანზე დგას, მის სახელს ატარებს ერთ-ერთი ცენტრალური ქუჩაც. ტირანა დედაქალაქის სტატუსს 1920 წლის 8 თებერვლიდან ატარებს.
გეოგრაფია
ტირანა ვრცელდება ტირანას დაბლობზე, ალბანეთის ცენტრალურ ნაწილში, აღმოსავლეთით დაიტის მთაზე, სამხრეთით კერაბეს, საუკისა და ვაკარის ბორცვებზე, ხოლო ჩრდილოეთით მდებარე ველთან, რომელიც ადრიატიკის ზღვას გადაჰყურებს. საშუალო სიმაღლე ზღვის დონიდან 110 მეტრია, ხოლო მაქსიმალური კი 1 828 მეტრი. ქალაქი ათენის ჩრდილოეთ ნაწილიდან 501 კილომეტრშია, რომის სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან 613 კილომეტრში, პოდგორიცას სამხრეთიდან 131 კილომეტრში, 153 კილომეტრშია სამხრეთ-დასავლეთ მაკედონიიდან და 250 კილომეტრით პრიშტინადან.
ქალაქი გარშემორტყმულია ორი მნიშვნელოვანი დაცული ტერიტორიით, ესენია: „Dajti“-ის ეროვნული პარკი და „Mali me Gropa-Bizë-Martanesh“-ის დაცული ტერიტორია. ბიომრავალფეროვნების თვალსაზრისით, ტყეები ძირითადად შედგება ფიჭვის, მუხისა და წიფლის ხეებისაგან, ხოლო მისი შიდა რელიეფზე გავრცელებულია კანიონები, ჩანჩქერები, გამოქვაბულები, ტბები და სხვა გეოლოგიური წარმონაქმნები. მდინარე იშემი ქალაქში გადის, ისევე როგორც მდინარე ლანა. ტირანაში არსებობს მრავალი ხელოვნური ტბა, მათ შორისაა: ტირანა, ფარკა, ტუფინა და კაშარი. მუნიციპალიტეტის ცენტრალური ადგილია ქალაქი ტირანა.
კლიმატი
ქალაქი კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაციით განსაზღვრულია, როგორც ნოტიო სუბტროპიკული კლიმატის მქონე, ნალექებს იღებს მუდმივად, მათ შორის ზაფხულის პერიოდშიც. ქალაქის კლიმატზე ხმელთაშუა ზღვა დიდ გავლენას ახდენს. რეგიონში არის ცხელი და ზომიერად მშრალი ზაფხული და გრილი ზამთარი. საშუალო წლიური ნალექი დაახლოებით 1 266 მმ-ს შეადგენს. ქალაქში ნალექების უმეტესი ნაწილი ზამთრის თვეებში მოდის, ძირითადად ნოემბრიდან მარტამდე პერიოდში, ხოლო ნალექის დონე მცირეა ზაფხულის თვეებში, ივნისიდან სექტემბრამდე პერიოდში. ნალექების, წვიმისა და თოვლის გამო, ქალაქი ევროპის კონტინენტის ყველაზე ნალექიან ქალაქებს შორისაა.
ტემპერატურა მთელი წლის განმავლობაში იცვლება საშუალოდ 6,7 ° C-დან 24 °C-მდე. ზაფხული საკმაოდ ცხელია, ძირითადად ტემპერატურა 20 °C-ზე მაღალია, მაისიდან სექტემბრამდე. შემოდგომაზე და ზამთარში, ნოემბრიდან მარტამდე, საშუალო ტემპერატურა იკლებს და შეადგენს დაახლოებით 6,7 ° C-ს. ქალაქი საშუალოდ იღებს 2 500 საათის მზეს.
ურბანიზაცია
ქალაქს აქვს გარკვეული პრობლემები, რომლებიც დაკავშირებულია გადატვირთულობასთან, ვინაიდან მოსახლეობის რაოდენობა იზრდება. სხვა ძირითადი პრობემებია ნარჩენების მართვა და ჰაერის დაბინძურების მაღალი მაჩვენებელი. ბოლო ათწლეულების განმავლობაში, ჰაერის დაბინძურება აქტუალურ საკითხად იქცა, რადგან გაიზარდა მანქანების რაოდენობა და ჰაერიც მათი რიცხვის ზრდასთან ერთად უფრო და უფრო ბინძურდება. ამას ძირითად იწვევს 1990-იანი და 2000-იანი წლების დასაწყისში დამზადებული დიზელის მანქანები. ასევე გავრცელებულია აზრი, რომ ალბანეთში გამოყენებული ნავთობის ნაწარმი შეიცავს ბევრად მეტ ტყვიასა და გოგირდს ვიდრე ევროკავშირის ქვეყნებში. კანონი ძალაში შევიდა 2019 წლის 1 იანვარს, რის მიხედვითაც მთავრობამ აკრძალა 2005 წლამდე დამზადებული მანქანების იმპორტი, ატმოსფეროს დაბინძურების თავიდან ასაცილებლად. დაბინძურების კიდევ ერთი წყაროა „PM10“-სა და „PM2.5“-ს ინჰალირებული ნაწილაკები და აზოტის დიოქსიდი (NO2). მათი გამოყოფა გარემოში განპირობებულია მშენებლობების მზარდი ტემპითა და საგზაო ინფრასტრუქტურის გაფართოებით.
გადაუმუშავებელი მყარი ნარჩენები გვხვდება ქალაქსა და მის გარეუბნებში. გარდა ამისა, ერთ-ერთი პრობლემაა ხმაური ქუჩებში, რომელიც მოსახლეობას ხშირად აწუხებს. პრობლემების მიუხედავად, ხელოვნურ ტბაზე გრანდ პარკს გარკვეული გავლენა აქვს CO2- ის შთანთქმასთან დაკავშირებით, ხოლო ტროტუარების გარშემო 2 000-ზე მეტი ხე დაირგო. მთავრობამ ტირანას გარშემო მდებარე მწვანე ტერიტორიები მონიშნა, სადაც მშენებლობა დაუშვებელია ან შეზღუდულია.
მოსახლეობა
2011 წლის აღწერის მონაცემებით, ტირანას მოსახლეობა დაახლოებით 418 495 ადამიანს შეადგენდა, სადაც მოსახლეობის სიმჭიდროვე იყო 502 ადამიანი კვადრატულ კილომეტრზე. ტირანას მუნიციპალიტეტის მოსახლეობის შემადგენლობაში შედიან სხვადასხვა კულტურული და ეთნიკური ჯგუფები. მათი ყველაზე გავრცელებილი არიან: ალბანელები (84,10%), ბერძნები (0,35%), არომუნები (0,11%), მაკედონელები (0,07%) და იტალიელები (0,03%).
ტირანამ ბოლო წლების განმავლობაში განიცდიდა მოსახლეობის სტაბილურ ზრდას, განსაკუთრებით 1990-იან წლებში კომუნიზმის დაცემის პერიოდსა და XXI საუკუნის დასაწყისში. 1820–დან 1955 წლამდე ტირანის მოსახლეობა ათჯერ გაიზარდა, ხოლო 1989–დან 2011 წლამდე პერიოდში ქალაქის მოსახლეობა ყოველწლიურად იზრდებოდა დაახლოებით 2,7% -ით.
რელიგია
ალბანეთს არ აქვს სახელმწიფო რელიგია, რწმენისა და რელიგიის თავისუფლება კანონითაა დაცული და არის ალბანეთის კონსტიტუციაში. ტირანა რელიგიური თვალსაზრისით მრავალფეროვანია. მოსახლეობა ძირითადად ისლამის, ქრისტიანობისა და იუდაიზმის მიმდევრები არიან.
ეკონომიკა
ტირანა ალბანეთის ეკონომიკური ცენტრია და ალბანეთის ინდუსტრიულად ყველაზე განვითარებული რეგიონი. ძირითადი სექტორებიდან, მესამეული სექტორი ყველაზე მნიშვნელოვანია ტირანას ეკონომიკისათვის და დასაქმებულია ტირანას იმ მოსახლეობის 68% -ზე მეტი, რომელთაც მუშაობის უნარი აქვთ.
ქალაქი განვითარდა მე-16 საუკუნის დასაწყისში, რადგანაც იგი იყო ოსმალეთის იმპერიის ნაწილი, და ამ პერიოდში დაარსდა ბაზარი და სწორედ ამან შეუწყო ხელი ქალაქის განვითარებას. ბაზარში იყიდებოდა აბრეშუმის და ბამბის ქსოვილები, ტყავი, კერამიკა და რკინა, ასევე ვერცხლისა და ოქროს არტეფაქტები. XX საუკუნეში ქალაქი და მისი მიმდებარე ტერიტორიები სწრაფად გაფართოვდა და გახდა ქვეყნის ყველაზე ინდუსტრიული რეგიონი.
ტრანსპორტი
ტირანას ემსახურება „Nënë Tereza“– ს საერთაშორისო აეროპორტი, რომელიც სახელი დედა ტერეზას საპატივცემულოდ დაერქვა. იგი აკავშირებს ტირანას სხვადასხვა ევროპის ქვეყნებთან, ასევე აფრიკისა და აზიის ქვეყნებთან. აეროპორტი 3,3 მილიონზე მეტ მგზავრს მოემსახურა 2019 წელს.
ალბანეთში კომუნისტური რეჟიმის დროს, ტირანას გარშემო გზის მშენებლობის გეგმა შეიქმნა 1989-იან წლებში, რომელიც 2010 წლამდე არ განხორციელებულა. მას დიდი მნიშვნელობა აქვს ეკონომიკური თვალსაზრისით. მიუხედავად იმისა, რომ ახლა მშენებლობა დასრულდა სამხრეთ მონაკვეთზე, ჩრდილოეთ და აღმოსავლეთის მონაკვეთები ჯერ კიდევ დაგეგმარების პროცესშია.
„Hekurudha Shqiptare“-ის სარკინიგზო ხაზები ტირანას აკავშირებდა ალბანეთის ყველა მნიშვნელოვან ქალაქთან, მათ შორის დურესთან, შკოდერთან და ვლორასთან. 2013 წელს ტირანას რკინიგზის სადგური დაიხურა. ტირანას ახალი სადგური აშენდება ლაპრაკაში, რომელიც სავარაუდოდ, მრავალფუნქციური ტერმინალი იქნება სარკინიგზო, ტრამვაისა და ავტობუსით ტრანსპორტირებისთვის. გარდა ამისა, ამჟამად დაგეგმილია ახალი სარკინიგზო ხაზის მშენებლობა ტირანიდან, დედა ტერეზა საერთაშორისო აეროპორტიდან დურესამდე.
ტრამვაის ქსელის განვითარება უზრუნველყოფს ქალაქის ცენტრსა და მის მიმდებარე ტერიტორიებზე მარტივად გადაადგილებას, კერძოდ, დასასვენებელი ან სამუშაო ადგილებზე სხვა რომელიმე სატრანსპორტო საშუალებების გამოყენების გარეშე. ქალაქ ტირანს ემსახურება დურესის ნავსადგური, ადრიატიკის ზღვის ერთ-ერთი უდიდესი სამგზავრო პორტი, რომელიც ქალაქიდან დაშორებულია 36 კმ-ით. სამგზავრო ბორანები დურესიდან მიდიან ხორვატიაში, საბერძნეთში, იტალიაში, მონტენეგროსა და სლოვენიაში.
განათლება
ალბანეთში კომუნიზმის დაცემის შემდეგ, 1990 წელს გამოცხადდა რეორგანიზაციის გეგმა. მომდევნო წელს, ალბანეთის მთავარმა ეკონომიკურმა და პოლიტიკურმა კრიზისმა და საზოგადოებრივი წესრიგის დარღვევამ სასკოლო სისტემაზე ძლიერ უარყოფითი გავლენა მოახდინა. ვანდალიზმის გავრცელებამ და სახელმძღვანელოებისა და სხვა საჭირო რესურსების უკიდურესმა ნაკლებობამ დამანგრეველი გავლენა მოახდინა სასკოლო სისტემაზე. რის შედეგად იტალია და სხვა ქვეყნები დაეხმარნენ ამ საკითხში ალბანეთს. ბევრი მასწავლებელი საცხოვრებლად სოფლიდან ქალაქში გადავიდა, რის გამოც სოფლის სკოლები პედაგოგების გარეშე დარჩნენ, ხოლო დედაქალაქში გადასული მოსახლეობის გამო უმუშევართა რაოდენობა კიდევ უფრო იზრდებოდა. დაახლოებით 2 000 პედაგოგი წავიდა ქვეყნიდან. მეტად კონტროლირებადი გარემო, რომელსაც კომუნისტური რეჟიმი ორმოცდაექვს წელზე მეტი ხნის განმავლობაში მკაცრად იცავდა, საბოლოოდ დაიშალა.
ტირანაში 64 დაწყებითი სკოლაა. ქალაქი ასევე მასპინძლობს მრავალ უმაღლეს საგანმანათლებლო დაწესებულებას. სწორედ ამის გამო მრავალი სტუდენტი სხვა, ძირითადად მეზობელი ქვეყნებიდან ტირანაში ჩამოდის სწავლის გასაგრძელებლად. ბოლო წლებში ბევრი კერძო უნივერსიტეტი გაიხსნა.
მეორე მსოფლიო ომი და კომუნიზმი
1939 წლიდან ტირანა ფაშისტების მიერ დანიშნული ალბანეთის მარიონეტული მთავრობის ადგილსამყოფელს წარმოადგენდა. 1941 წლის ნოემბერში ენვერ ხოჯამ ჩამოაყალიბა ალბანეთის შრომის პარტია რომელიც აქტიურად ეწეოდა კომუნისტურ პროპაგანდას. ზუსტად სამი წლის შემდეგ, 1944 წლის 17 ნოემბერს ტირანაში საბჭოთა არმიამ დაამთავრა ნაცისტური რეჟიმი და დაიწყო თავისი, რომელიც 1992 წლამდე გრძელდებოდა.
გალერეა
ქალაქის ღირსშესანიშნაობები და ხედები:
სქოლიო
* კატეგორია:ალბანეთის ქალაქები კატეგორია:ევროპის დედაქალაქები კატეგორია:ევროპის ქალაქები კატეგორია:1614 წლის დაწესებულებები ოსმალეთის იმპერიაში კატეგორია:მუნიციპალიტეტები ტირანის ოლქში კატეგორია:1614 წელს დაარსებული დასახლებული პუნქტები
გულისტანის ციხე
მინი|გულისტანის ციხე გულისტანის ციხე (აზერბ. Gülüstan qalası) — შუა საუკუნეების ციხესიმაგრე, რომელიც მდებარეობს აზერბაიჯანის ქალაქ შემახიდან ჩრდილო-დასავლეთით სამ კილომეტრზე. სავარაუდოდ ციხე აშენდა IX საუკუნეში. მას ერთხანს ეკავა კლდოვანი ქედის ფერდობების ზედა ნაწილი. გულისტანის ციხის მოსახლეობა ცნობილია, როგორც გიზ-გალასი („ქალწულის ციხე“).
აღწერა
აღნიშნული ციხე აღმართულია მიმდებარე ტერიტორიის ზემოთ 190-200 მ-ით. ციხის თავდაცვითი კედლები მთის ფერდობებზე იყო აგებული, ხოლო თვითონ ციხესიმაგრე თავზე იყო. ჩრდილოეთიდან, აღმოსავლეთიდან და დასავლეთიდან ციხესიმაგრე გარშემორტყმული იყო უფსკრულით. დღეს გვხვდება ფრაგმენტებში განლაგებული მრგვალი და ოთხკუთხა ფორმის კედლებისა და კოშკების ნანგრევები შამახი საუკუნეების განმავლობაში ეყრდნობოდა ამ მთის ციხესიმაგრეს, როგორც ფიზიკურად, ასევე უსაფრთხოების თვალსაზრისით. გულუსტანის ციხე შამახის თავზე აგებული ფარის მსგავსია.
ციხე აგებულია მთის ქედზე, რომელიც ფართოვდება და ჩამოდის ჩრდილო-დასავლეთიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით და მისი რთული კონფიგურაციის მიხედვით ჩამოყალიბდა.
ციხის ტერიტორიაზე არქეოლოგიური გათხრების შედეგად აღმოჩნდა სასახლის კომპლექსის ნაგებობების ნაშთები, IX-XII საუკუნეების მატერიალური კულტურის ნიმუშები.
ერთადერთი გრაგნილი ბილიკი ციხისკენ არის ამ ფერდობზე. ამრიგად, გულუსტანის ციხისთვის არჩეული მთა, ბუნებრივი დაცვის უპირატესობებთან ერთად, ძალიან მოსახერხებელია ქალაქთან კომუნიკაციის თვალსაზრისითაც.
ისტორია
ციხე სავარაუდოდ აშენდა IX საუკუნეში. აღმოსავლეთმცოდნე და არქეოლოგმა ევგენი პახომოვმა ივარაუდა, რომ ამ ციხის ნანგრევების არეალში მდებარეობდა ქალაქი იაზიდია, რომლის სახელი შირვანის დედაქალაქად 1072 წლამდე იხსენიებოდა ტარიხ ალ-ბაბში. XI-XVI საუკუნეებში იგი იყო შირვანშაჰების რეზიდენცია და თავდაცვითი ციხე. XII - XIII საუკუნის დასაწყისში ციხის როლი გაიზარდა. იგი ემსახურებოდა თავშესაფარს და შირვანშაჰების მეორე რეზიდენციას შემახას შემდეგ.
აზერბაიჯანელი არქეოლოგი ჰუსეინ ჯიდი მიიჩნევს, რომ ხაგანი ციხეს ახალ ყაბა-სარაი უწოდებს ციხის რეკონსტრუქციასთან დაკავშირებით. ეს ინფორმაცია დასტურდება წერილობითი წყაროების ინფორმაციით, რომლის თანახმად XII საუკუნეში შირვანშაჰ მანუჩეხარ III-ის და შაჰბანი ასრულებდა სარემონტო სამუშაოებს ციხესიმაგრეში.
სქოლიო
კატეგორია: აზერბაიჯანის ციხე-სიმაგრეები კატეგორია: კავკასია კატეგორია: შემახის რაიონი
915
თარიღი უცნობია
*
ნეზნაიკა
ნეზნაიკა (Незнайка) — ბიჭუნა, ქონდრისკაცუნა, პერსონაჟი ნიკოლოზ ნოსოვის წიგნებიდან.
პირველად ნეზნაიკა პალმერ კოქსის კომიქსებში გამოჩნდა. 1889 წელს გამოვიდა მწერალ ანა ჰვოლსონის წიგნი, სადაც ნეზნაიკა ერთ-ერთი პერსონაჟი იყო. თუმცა, ყველაზე დიდი პოპულარობა მან მოიპოვა ნოსოვის ხელში. თავდაპირველად გამოვიდა მოთხრობების კრებული „ნეზნაიკასა და მისი მეგობრების თავგადასავალი“. შემდეგ გამოიცა ორი რომანი - „ნეზნაიკა მზის ქალაქში“ და სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის „ნეზნაიკა მთვარეზე“.
სქოლიო
კატეგორია:ნიკოლოზ ნოსოვი კატეგორია:ნეზნაიკა
ნატურალიზაცია
ნატურალიზაცია — სახელმწიფოს მიერ თავისი მოქალაქეობის მინიჭება უცხოელისათვის ან მოქალაქეობის არმქონე პირისათვის მისი თხოვნის თანახმად.
ნატურალიზაცია არის ფიზიკური პირისათვის პირადი თხოვნის (განცხადების) ან თანხმობის საფუძველზე უცხოეთის სახელმწიფოს მოქალაქეობის მინიჭება ამ სახელმწიფოს კომპეტენტური ორგანოების მიერ. ნ–ით მოქალაქეობის მიღების წესს არეგულირებს შიდასახელმწიფოებრივი სამართლის ნორმები საქართველოს კანონში მოქალაქეობის შესახებ (მიღებულია 25.03.1993), ჩამოთვლილია ნ–ის წესით მოქალაქეობის მიღების შემდეგი პირობები:
კანონი ითვალისწინებს გამონაკლისს ცალკეული კატეგორიის პირების მიმართ, როდესაც დაშვებულია ასეთი პირის განთავისუფლება ზემოთა ჩამოთვლილი პირობებისაგან. კერძოდ, კანონის თანახმად (27–ე მუხ.) საქართველოს პრეზიდენტს, გამონაკლისის სახით, უფლება აქვს, ჩამოთვლილი პირობების შეუსრულებლად საქართველოს მოქალაქეობა მიანიჭოს ამა თუ იმ პირს, რომელსაც:
სქოლიო
კატეგორია:ეროვნება კატეგორია:პოლიტიკური ფილოსოფია კატეგორია:სამართლის ფილოსოფია
Staatsbürgerschaft
წაბლი
წაბლი (Castanea) — ფოთოლმცვივან მერქნიან მცენარეთა გვარი წიფლისებრთა ოჯახისა. სახელწოდება ვრცელდება ასევე წაბლის ნაყოფზე, რომელსაც ეს უკანასკნელი გამოიმუშავებს. უმთავრესად გამოიყოფა წაბლის ოთხი ძირითადი სახეობა: ევროპული, ჩინური, იაპონური და ამერიკული წაბლი.
გავრცელებულია ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს სუბტროპიკულ და ზომიერ სარტყლებში. სიმაღლეში იზრდება 50 მეტრამდე. საქართველოში ფართოდაა გავრცელებული კოლხეთში, აღმოსავლეთ საქართველოში იშვიათია (ლიხის ქედი, ბორჯომის ხეობა, კახეთის კავკასიონი). ქმნის წაბლნარებს და შერეულ ფართოფოთლოვან ტყეებს. წაბლნარი გავრცელებულია ზღვის დონიდან 300-1000 მ ფარგლებში. გვხვდება იმ რაიონებში, სადაც ზამთრის ტემპერატურა 0.3 °C, ზაფხულის 18-22 °C ფარგლებში მერყეობს და ნალექების რაოდენობა 700 მმ აღემატება.
სქოლიო
კატეგორია:წიფლისებრნი
Castanyer
რეგენსბურგი
რეგენსბურგი (Regensburg) — ქალაქი გერმანიაში, ბავარიის მხარეში. მდებარეობს მდინარე დუნაისა და რეგენის შერწყმის ადგილას. მის აღმოსავლეთით მდებარეობს ბავარიის ტყე. 2009 წლის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 134 218 ადამიანს შეადგენს. რეგენსბურგის ფართო, შუა საუკუნეების ცენტრალური ნაწილი 2006 წელს იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.
ისტორია
რეგენსბურგი გერმანიის ერთ-ერთი უძველესი ქალაქია. საუკუნეების განმავლობაში, მას სახელს ხშირად უცვლიდნენ. მათ შორის უძველესია კელტური სახელი „რადასბონა". ქალაქის ტერიტორია ჯერ კიდევ ქვის ხანაში ყოფილა დასახლებული. 2006 წელს, რომაული ციხესიმაგრის სიახლოვეს აღმოაჩინეს კელტური სამარხები, რომლებიც ძვ. წ. 400 წლით თარიღდება.
მეორე მსოფლიო ომის დაბომბვები რეგენსბურგს სუსტად შეეხო, ამიტომ ქალაქის ძველი ნაწილი და შუა საუკუნეების არქიტექტურა თითქმის ხელუხლებელი გადარჩა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გერმანიის ქალაქები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გერმანიაში
Crassispira ochsneri
Crassispira ochsneri — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
გიორგი დერმანოვსკი
გიორგი დიმიტრის ძე დერმანოვსკი (Гео́ргий Дми́триевич Дермано́вский; დ. 11 მარტი, 1924, ქ. სოხუმი, — გ. 26 მარტი, 1944, ნიკოლაევი, უკრაინის სსრ) — საბჭოთა კავშირის გმირი (19 აპრილი, 1945, სიკვდილის შემდეგ), მატროსი.
საბჭოთა არმიაში მსახურობდა 1942 წლიდან. მეორე მსოფლიო ომში იყო შავის ზღვის ფლოტის საზღვაო ქვეითების 384-ე ბატალიონის მეავტომატე. მონაწილეობდა და დაიღუპა ბრძოლაში ქ. ნიკოლაევის განთავისუფლებისათვის, რისთვისაც მიენიჭა გმირის წოდება.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 11 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1924 კატეგორია:გარდაცვლილი 26 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1944 კატეგორია:სოხუმში დაბადებულები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის გმირები საქართველოდან
შეშუპე
შეშუპე (შეშუპა, შიაშუპე, ლიეტ. Šešupė) — მდინარე პოლონეთში, ლიეტუვასა და კალინინგრადის ოლქში (რფ) მდინარე ნიამუნასის მარცხენა შენაკადი. შეშუპეს მონაკვეთი კალინინგრადის ოლქსა და ლიეტუვას შორის საზღვარზე მდებარეობს.
ჰიდროგრაფია
მდინარის სიგრძე — 298 კმ-ია (27 კმ პოლონეთის, 158 კმ — ლიეტუვის, 62 კმ — რუსეთის ტერიტორიაზე, მათ შორის, 51 კმ რუსეთ-ლიეტუვის საზღვარზე. აუზის ფართობი 6.100 კმ²-ია. სათავეს ბალტიისპირეთის მთაგრეხილიდან იღებს, ივსება შერეულად, მეტწილად წვიმით. წყლის საშუალო დანაკარგი შენაკადიდან 43 კმ-ში — 33,2 მ³/წმ. იყინება ზამთრობით, ნოემბრის ბოლოდან იანვრამდე, ლღვება თებერვლის ბოლოდან ან მარტის დასაწყისიდან. შეშუპეზე გაშენებულია ქალაქები კალვარია, კაპსუკასი, კუდირკოს-ნაუმესტისი, კრასნოზნამენსკი (კალინინგრადის ოლქში).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლიეტუვის მდინარეები
თურქულენოვანი ხალხები
მინი|რუკა „კაშგარის დივანიდან“ სადაც ნაჩვენებია თურქული ტომების განაწილება, XI საუკუნე
თურქულენოვანი ხალხები — შუა და აღმოსავლეთ აზიაში, აგრეთვე ციმბირსა და აღმოსავლეთ ევროპაში მცხოვრები ეთნოსები, რომელთაც ერთი მეტ-ნაკლებად ურთიერთმონათესავე ენობრივ ოჯახში სახელწოდებით თურქული ენები აერთიანებენ.
გავრცელების არეალი
თურქულენოვან ხალხთა საერთო რიცხვი 130-დან 150-მდე მლნ. კაცამდე მერყეობს. ისინი ცხოვრობენ თურქმენეთში, აზერბაიჯანში, თურქეთში, უზბეკეთში და ა.შ. გეოგრაფიულად უაღრესი გაფანტულობის მიუხედავად, რომელიც მოიცავს არეალს აღმოსავლეთ ევროპაში ბალკანეთიდან დღევანდელი თურქეთის რესპუბლიკისა და კავკასიის ჩათვლით ვიდრე ცენტრალური აზიისა და ციმბირის სივრცეებამდე, ეს ენები ავლენენ მეტ-ნაკლებ სიახლოვეს გრამატიკულ სტრუქტურასა და ლექსიკაში. სწორედ ეს არის პირვანდელი და უმთავრესი მიზეზი ამ ენათა და ხალხთა ერთ ჯგუფად გაერთიანებისა.
წარსულიდან
თურქულენოვანი ხალხები ისტორიულად 3 ათასი წლის წინ გამოჩნდნენ დღევანდელი ჩრდილოეთი ჩინეთის ტერიტორიაზე. მაშინდელი თურქები ძირითადად მიწათმოქმედებას მისდევდნენ, ხოლო იქ, სადაც მიწათმოქმედება შეუძლებელი იყო, მესაქონლეობით ირჩენდნენ თავს.
პირველი თურქულენოვანი სახელმწიფო გაერთიანება ჰუნნუ (საუკუნიდანაა ცნობილი, ევროპაში ჰუნების სახელით იყო ცნობილი). პირველი ათასწლეულის განმავლობაში თურქულენოვანი ხალხები ფართოდ დასახლდნენ ევრაზიის დიდ ნაწილში, შუა აზიაში ისინი ირანულ ეთნოსებს შეერწყნენ. სირდარიასა და ჩუს შორის წარმოიქმნა თურქესტანი. რუსეთის მიერ ამ მიწების ოკუპაციის შემდეგ ეს სახელი ლამის მთელ შუა აზიას ეწოდებოდა. ჩვ.წ. I ათასწლეულში თურქულმა ტომებმა სამხრეთ კავკასიაშიც შეაღწიეს (აზერბაიჯანელები), ისინი დასახლდნენ ხმელთაშუა ზღვის აუზის მიმდებარე ტერიტორიებზეც (სელჯუკები, ოსმალები), ასევე აღმოსავლეთი ციმბირის ტერიტორიაზე (იაკუტები, დოლგანები).
თურქულენოვანი ხალხები დღეს
თურქულენოვან ხალხთა დასახლების ადგილები დღეს. 750px|border|center
სქოლიო
*
დერტავის დედათა მონასტერი
დერტავის დედათა მონასტერი — შუა საუკუნეების დედათა სავანე იერუსალიმში. უცნობია ამ მონასტრის ზუსტი მდებარეობა და დაარსების დრო.
იერუსალიმის ბერძნული მართლმადიდებლური საპატრიარქოს ბიბლიოთეკაში დაცული ქართული ხელნაწერების კოლექციის ნუსხაში დაცულია XIII საუკუნის მონასტერში მოღვაწე ქართველი მონაზვნის, დუდა აბაზაისძე ტბელის ასულის ანდერძი, საიდანაც ირკვევა, რომ მონასტერი იერუსალიმში მდებარეობდა და იოანე ნათლისმცემლის სახელზე იყო აშენებული. მონასტერში ეწეოდნენ აქტიურ მწიგნობრულ საქმიანობას; მიმდინარეობდა წიგნების გადაწერა, ასევე უკვეთავდნენ და იძენდნენ ხელნაწერებს. ჩვენამდე მოღწეულია XIII საუკუნეში მონაზონთა დაკვეთით ბასილი მჩხრეკელის მიერ გადაწერილი სასულიერო კრებული, რომელსაც აქვს საინტერესო ანდერძ-მინაწერი (დაცულია იერუსალიმში).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართული ეკლესია-მონასტრები სირია-პალესტინაში
Yesterday (EP)
Yesterday — ინგლისური როკ-ჯგუფ The Beatles-ის EP. გამოიცა 1966 წლის 4 მარტს. მისი კატალოგის ნომერია GEP 8948. დისკში შეტანილი ყველა სიმღერა აგრეთვე მოხვდა ალბომში Help!
კავკასიის მუზეუმი
მინი|კავკასიის მუზეუმი XIX საუკუნეში კავკასიის მუზეუმი, კავკასიური მუზეუმი, მეცნიერებისა და კულტურის ერთ-ერთი კერა საქართველოსა და ამიერკავკასიაში 1852-1919 წლებში. კავკასიის მუზეუმი, როგორც კომპლექსური სამხარეთმცოდნეო დაწესებულება, დაარსდა რუსეთის გეოგრაფიული საზოგადოების კავკასიის განყოფილებასთან (რგსკგ) მწერალ ვლადიმერ სოლოგუბის ინიციატივით. მის შექმნაში მონაწილეობდნენ რუსი და ქართველი მოღვაწეები (ადოლფ ბერჟე, ი. ბარტოლომეი, ნიკოლოზ ხანიკოვი, ალექსანდრე ნიკოლაი, გრიგოლ ორბელიანი, დიმიტრი ყიფიანი, გიორგი ერისთავი, რაფიელ ერისთავი და სხვა). 1853 წლის დამდეგს რუსეთის გეოგრაფიული საზოგადოების კავკასიის განყოფილებამ აირჩია კავკასიის მუზეუმის დირექცია (დირექციის თავმჯდომარე ა. ნიკოლაი, ერთ-ერთი დირექტორი ვ. სოლოგუბი, ზედამხედველი ა. ბერჟე).
კავკასიის მუზეუმს ჰქონდა 3 კაბინეტი: ეთნოგრაფიული, ისტორიული და საბუნებისმეტყველო. ეთნოგრაფიული კაბინეტის მოწყობაში დიდი წვლილი შეიტანა რაფიელ ერისთავმა (მოაწესრიგა ეთნოგრაფიული მასალა, დაიწყო ეთნოგრაფიული კატალოგის შედგენა). კავკასიის მუზეუმისთვის გამოყოფილი სახსრების სიმცირის გამო სამუზეუმო კოლექცია ივსებოდა უმთავრესად შეწირულებათა გზით. არსებობის პირველ წელს კავკასიის მუზეუმს ჰქონდა მცირე კოლექცია (105 საგანი — ტანსაცმელი, ავეჯი, იარაღი, ჭურჭელი, სამკაული, მუსიკალური საკრავები, ძვ. ფულები, მემორიალური ნივთები, ეგვიპტის მუმია, მინერალები და სხვა). შეძენილ ექსპონატებს მეცნიერები სწავლობდნენ. 1855 წლის სექტემბერში გაიხსნა პირველი გამოფენა. 1859 წელს საბუნებისმეტყველო კაბინეტის კონსერვატორა (მცველად) მოიწვიეს ფრიდრიხ ბაიერნი. მისი ხელმძღვანელობით მასალების შესაკრებად ეწყობოდა ექსპედიციები საქართველოს სხვადასხვა კუთხეში, რის შედეგადაც ფონდებს 28600 ექსპონატი შეემატა (მუზეუმის სივიწროვის გამო ბაიერნის კოლექციების დიდი ნაწილი ინახებოდა მის ბინაზე). რუსეთის გეოგრაფიული საზოგადოების კავკასიის განყოფილებაში სამუზეუმო საქმის საკითხში იმხანად ერთმანეთს უპირისპირდებოდა ორი თვალსაზრისი, ერთი თვლიდნენ, რომ საქართველოში სამუზეუმო საქმის განვითარებისათვის ყველა პირობა არსებობდა (ამ თვალსაზრისს იცავდა რ. ერისთავი), სხვები მიიჩნევდნენ, რომ კავკასიის მუზეუმი უნდა დახმარებოდა დასავლეთის მეცნიერებს კავკასიის გაცნობაში და ექსპონატებით შეევსო ევროპის მუზეუმების ფონდები. თანდათან გაიმარჯვა მე-2 თვალსაზრისმა (მისი მთავარი გამომხატველი იყო ბარტოლომეი, რომელიც სოლოგუბის წასვლის შემდეგ, 1855 წლიდან, კავკასიის მუზეუმის დირექტორად დაინიშნა). კავკასიის მუზეუმის დირექცია ჯეროვანი ყურადღებით აღარ ეკიდებოდა ახალ ექსპონატების შეძენას. მაგ., 1857 წელს მან უარი თქვა შეეძინა მიხეილ ბარათაშვილის ნუმიზმატიკური კოლექცია, რომელიც შემდეგ ბერლინის მუზეუმში მოხვდა. რუსეთის გეოგრაფიული საზოგადოების კავკასიის განყოფილებამ გააუქმა კავკასიის მუზეუმის დირექცია და, არსებითად, მუზეუმის ხელმძღვანელობა ი. ბარტოლომეის დაეკისრა. 1864 წელს კავკასიის მუზეუმი დაიხურა.
კავკასიის მუზეუმი აღდგენილ იქნა 1865 წელს გუსტავ რადეს ინიციატივით. მუზეუმს გადაეცა ადრინდელი კავკასიის მუზეუმის კოლექციები (173 ისტორიულ-ეთნოგრაფიული და 3 ათასამდე გეოლოგიური და მინერალოგიური ექსპონატი). ამას შეემატა რადეს მიერ 1864-1866, მოგზაურობათა დროს, მოპოვებული ექსპონატები. კავკასიის მუზეუმმა გაცხოველებული ურთიერთობა დაამყარა უცხოეთის მუზეუმსა და სამეცნიერო დაწესებულებებთან. 1867 წლის 2 ივლისს კავკასიის მუზეუმი საზეიმოდ გაიხსნა. ჰქონდა 4 განყოფილება:ეთნოგრაფიის, ზოოლოგიის, ბოტანიკისა და გეოლოგიის, შემდეგ დაემატა მე-5 „ორნამენტებისა და სიძველეთა“ (მოგვიანებით არქეოლოგიის) განყოფილება. 1865-1867 წლებში შენაძენთა შორის აღსანიშნავია პასტორ  ჰოჰენაკერის კავკასიის მცენარეთა დიდი ჰერბარიუმი, ბუნებისმეტყველ სტევების ქართული მუხების კოლექცია, მცხეთის მახლობლად ნაპოვნი თლილი ქვა რომის იმპერიის ვესპასიანეს წარწერით. 1868 წელს შეემატა ბაიერნის კოლექცია. 1869 წელს მუზეუმის დირექციას დაექვემდებარა თბილისის საჯარო ბიბლიოთეკა. 1881 წელს გაიხსნა ახალი გამოფენა, რომელზეც წარმოდგენილი იყო საბუნებისმეტყველო და ეთნოგრაფიის ექსპონატები, ქართულ მასალასთან ერთად — კავკასიელ და სხვა მეზობელ ხალხთა მასალაც. გამოფენის გახსნა დაემთხვა თბილისში მოწვეულ მე-5 საერთაშორისო არქეოლოგიური კონგრესის გახსნას და კავკასიის მუზეუმს გადაეცა 1879 წელს — 81 არქეოლოგიური გათხრებით მოპოვებული მასალა; ხოლო 1889 წელს თბილისში მოწყობილი სასოფლო-სამეურნეო და სამრეწველო გამოფენის დახურვის შემდეგ — იქ გამოფენილი შინამრეწველობის საგნები. 80-იან წლებში შეიძინეს ფოტოგრაფ დიმიტრი ერმაკოვის კოლექციის ნაწილი. რამდენიმეჯერ დაიბეჭდა კავკასიის მუზეუმის გზამკვლევარი, გამოიცა კატალოგის „Museum Caucasicum“ 6 ტომი, პერიოდულად ქვეყნდებოდა მუზეუმის „მოამბე“. XX საუკუნის დამდეგის არქეოლოგიურ შენაზენთა შორის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ე. წ. ახალგორის განძი და ურარტული ლურსმულ-წარწერებიანი ქვების დიდი კოლექცია. 1911 წელს კავკასიის მუზეუმი დაიხურა შენობის ავარიულობის მიზეზით და იქვე დაიწყო ახალი შენობის აგება, მაგრამ ქვეყნის მძიმე მდგომარეობის გამო მშენებლობა შეჩერდა.
1919 წლის აგვისტოში დაარსდა ს. ჯანაშიას სახელობის საქართველოს მუზეუმი, რომელმაც მემკვიდრეობით მიიღო კავკასიის მუზეუმის ფონდები და ქონება.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ყოფილი მუზეუმები
ნოვოკაირი
ნოვოკაირი (Новокаїри) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის ბერისლავის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 1146 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბერისლავის რაიონის სოფლები
მანაგუა
მანაგუა — ნიკარაგუის დედაქალაქი და ამავე სახელწოდების დეპარტამენტის ადმინისტრაციული ცენტრი. ნიკარაგუის უდიდესი ქალაქი მდებარეობს ტბა მანაგუას სამხრეთ-დასავლეთ სანაპიროზე. დედაქალაქად გამოცხადდა 1852 წელს. მანამდე ნიკარაგუის დედაქალაქი იყო ჯერ გრანადა, შემდეგ ლეონი. ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 1 680 100 ადამიანს, ძირითადი რაოდენობა მეტისები და თეთრკანიანები არიან.
ქალაქი გამხდარა არაერთი პოლიტიკური აღმასვლისა და დაცემის მოწმე ნიკარაგუის ისტორიაში. იგი გაანადგურა ორმა მიწისძვრამ მე-20 საუკუნის განმავლობაში. ამჟამად მანაგუა ნიკარაგუის პოლიტიკური, ადმინისტრაციული, ეკონომიკური და კულტურული ცენტრია.
2007 წელს, წარმატებული წიგნიერების კამპანიის შემდეგ, მანაგუა გამოცხადდა პირველ დედაქალაქად ცენტრალურ ამერიკაში, რომელმაც თავი დააღწია უწიგნურობას.
ისტორია
thumb|left| 6 000 წლის წინანდელი ადამიანის ფეხის ნაკვალევი გაციებულ ლავაზე, მანაგუა, ნიკარაგუა. ნიკარაგუა დასახლებული იყო პალეოინდიელებით 6 000 წლის წინ. ეს დასტურდება აკაუალინკას ფეხის ანაბეჭდებით, რომლებიც აღმოჩნდა მანაგუას ტბასთან.
1858 წელს, როდესაც გრანადა დაარბიეს უილიამ უოლკერის წინამძღოლობით აშშ-ს დაქირავებულმა ჯარმა დედაქალქად გამოაცხადეს მანაგუა. 1852-1930 წლებში მანაგუა განიცდის ურბანიზაციას. ვითარდება ინფრასტრუქტურა და მომსახურება, ამ პერიოდში ქალაქში თავსდება მთავრობა. ქალაქის განვითარებაზე ცუდი გავლენა მოახდინა 1876 და 1885 წლებში მომხდარმა წყალდიდობებმა. სტიქიური უბედურებები მე-20 საუკუნეშიც გაგრძელდა. 1931 წელს მიწისძვარამ დააზარალა მანაგუის ნახევარზე მეტი. დიქტატორ ანასტასიო სომოსა გარსიასა და მისი ოჯახის მმართველობის დროს (1936-1979 წლები) ქალაქი კვლავ ვითარდებოდა. აშენდა მთავრობის სახლები, ვითარდებოდა წარმოება, დაარსდა უნივერსიტეტები, მანაგუა გადაიქცა ცენტრალური ამერიკის ყველაზე განვითარებულ ქალაქად. მოგვიანებით 1972 წლის 23 დეკემბერს ქალაქს მეორე მიწისძვრა დაატყდა თავს, რომელმაც დაანგრია მანაგუის 90% პროცენტი და 19 120 ადამიანი იმსხვერპლა. ქალაქი მოწესრიგდა, მაგრამ ძველი დიდება მაინც ვერ დაიბრუნა. მიწისძვრით უსახლკაროდ დარჩენილები, იძულებული გახდნენ ქალაქის შემოგარენში მოეძებნათ თავშესაფარი. ქალაქის საქმიანი ნაწილი დარჩა აღუდგენელი შემდგომი ოცი წლის განმავლობაში. 1979 წლის სამოქალაქო ომმა, რომელმაც ბოლო მოუღო სომოსას ოჯახის ბატონობას, მანაგუის ეკონომიკა კიდევ უფრო დააუძლურა. ამას დაერთო თერთმეტწლიანი კონტრ-ომი. ეკონომიკა კიდევ უარეს მდგომარეობაში ჩავარდა 1998 წლის ქარიშხალ მიჩისა და სხვა ბუნებრივი კატაკლიზმების გამო. 1990 წელს თავისუფალ არჩევნებში გამარჯვების შემდეგ, დემოკრატიულმა ოპოზიციამ სერიოზულად მიჰყო ხელი მანაგუის აღდგენას. ასევე აღდგა სამთავრობო შენობები, მუზეუმები, გალერეები, მონუმენტები, რესტორნები.
კლიმატი
მანაგუას, ისევე, როგორც დასავლეთ ნიკარაგუაში მდებარე დასახლებებს, სიერას გარდა, ახასიათებს ტროპიკული კლიმატი. მუდმივი საშუალო ტემპერატურა 28-32 °C -მდე მერყეობს. დეკემბერი და იანვარი ყველაზე ცივი თვეებია.
ტრანსპორტი
ტრანსპორტის თვალსაზრისით, მანაგუა არის ნიკარაგუას ერთ-ერთი საუკეთესო ქალაქი. ნიკარაგუის ყველა მთავარი გზა მანგუამდე მიდის და ამისათვის განკუთვნილია კარგი საზოგადოებრივი ტრანსპორტი. არსებობს ოთხი მთავარი მაგისტრალი, რომლებიც მანგაუაში მიდის. პანამერიკული მაგისტრალი შემოდის ქალაქიდან ჩრდილოეთიდან, რომელიც მანაგუას აკავშირებს ნიკარაგუის ჩრდილოეთ და ცენტრალურ ნაწილებთან. ამ მაგისტრალს ჩვეულებრივ უწოდებენ ჩრდილოეთის გზატკეცილს. ოთხივე მაგისტრალი კარგ მდგომარეობაშია. გზებზე შეინიშნება მცირედ გადატვირთული მოძრაობა. მაგისტრალებზე ინფრასტრუქტურა კარგად არის მოწყობილი, ისვევე, როგორც მიმდებარე ქალაქებში.
კულტურა
მანაგუა ნიკარაგუის კულტურული დედაქალაქია, აქ მდებარეობს გამორჩეული რესტორნები, თეატრი, მუზეუმი და რამდენიმე სავაჭრო ცენტრი. ქალაქი ასევე არის ემიგრანტების სახლი, რომლებიც სხვადასხვა ქვეყნიდან არიან ჩამოსულნი, მათ შორის ტაივანიდან, ჩინეთიდან, გერმანიიდან, შეერთებული შტატებიდან, პალესტინასა და სამხრეთ ამერიკის ქვეყნებიდან, მაგრამ ეს ჩამონათვალი მთლიანის მხოლოდ ნაწილია.
გასტრონომია
ემიგრანტთა და ტურისტთა გავლენის გამო, მანაგუაში, ისევე როგორც ქვეყნის მასშტაბით ძალიან ბერვრი სახის საკვებია. ყველაზე გავრცელებული საკვები არის ბრინჯი, ლობიო, კომბოსტო და ყველის სხვადასხვა სახეობა. არსებობს ყველის დამზადების ადგილობრივი ტრადიციები.
მანაგუა სარგებლობს საერთაშორისო სამზარეულოს ფართო სპექტრით, მათ შორის იტალიურით, ესპანურითა და ფრანგულით, აქ არის ევროპული და აზიის მრავალი ქვეყნის რესტორანი (სამხრეთ კორეული, ჩინური და ტაივანური). დედაქალაქში ასევე ხშირად ვხვდებით ისეთ ამერიკულ კვების ობიექტებს, როგორებიცაა: „Burger King“, „Pizza Hut“, „McDonald's“, „Papa John's“ და „Subway“, რომლებიც აქ დაარსდნენ 90-იანი წლებიდან. ადგილობრივი და რეგიონალური სწრაფი კვების ქსელებიც არსებობს, მაგალითად: „Tip-Top“, „Rostipollo“ და „Pollo Campero“.
სტეიკის მომზადება ადგილობრივი სამზარეულოს ერთ-ერთი ძირითადი მხარეა. საკვებს ხშირად ახლავს სპეციალური სოუსი, რომელიც ცნობილია როგორც ჩიიმჩური, რომელიც შედგება ზეთის, ნივრისა და მწვანილისგან. ქვეყნის მასშტაბით მრავალი ცნობილი სტეიკის რესტორანი არსებობს, მათ შორისაა „Los Ranchos“-ი. აქ ასევე არის არგენტინული, ბრაზილიური, გერმანული, ინდური, იაპონური, მექსიკური, რა თქმა უნდა ნიკარაგუული და სხვა მრავალი ქვეყნის სამზარეულო.
ფესტივალები
მანაგუას ყველაზე ცნობილი ფესტივალია მისი მფარველი სანტო დომინგო დე გუზმანის დღე. ის იწყება 1 აგვისტოს, დილით, მასში უამრავი ადამიანი მონაწილეობს. ათასობით ადამიანი ესწრება ამ ღონისძიებას, რაც გულისხმობს ცეკვას, ჭამას, დალევასა და მუსიკალურ მსვლელობას. აღლუმის დროს ბევრი ადამიანი ატარებს სპეციალურ ტანისამოსს, იხატავს სხეულს ან იკეთებს ნიღაბს.
მუზეუმები და ბიბლიოთეკები
ეროვნული ბიბლიოთეკა ინახავს საკმაოდ ბერვ წიგნს და იძლევა უამრავ ბიბლიოგრაფიულ ინფორმაციას ნიკარაგუას აღმოჩენისა და დამოუკიდებლობის შესახებ. კულტურის ეროვნულ სასახლეს აქვს დამოუკიდებლობა ნიკარაგუული ხელოვნების ნიმუშები. კულტურის ეროვნული სასახლის შიგნით არის ეროვნული მუზეუმი, რომელიც მოიცავს პრეკოლუმბური ჭურჭლის, ქანდაკებებისა და სხვა არქეოლოგიურ აღმოჩენებს.
გასართობი
ქალაქში არის მრავალი ბარი, ღამის კლუბი, კაზინო, თეატრი და კინოთეატრი. დასავლურ ფასებთან შედარებით, ალკოჰოლური სასმელები, თეატრებისა და კინოს ბილეთები შედარებით იაფია. დიდ სავაჭრო ცენტრებში არის კინოთეატრები, სადაც აჩვენებენ, როგორც ინგლისურ, ისე ესპანურენოვანი ფილმების. მანაგუაში არსებული საელჩოები ასევე აფინანსებენ კინოფესტივალებს. 90-იანი წლების ბოლოდან და 2000-იანი წლების დასაწყისიდან ბევრი კაზინო და კარაოკე ბარი გაიხსნა და პოპულარობით სარგებლობს ადგილობრივ მოლახლეობასა და უცხოელ ვიზიტორებში. პოპულარულ მუსიკად ითვლება ლათინური მუსიკა, ასევე ამერიკული პოპი და როკი. სალსას ცეკვა ეროვნულ დონეზეა. ღამის კლუბები და ბარები მრავლადაა მანაგუაში, განსაკუთრებით, პოპულარულ ადგილებში.
გარდა ამ საქმიანობისა, მანაგუაში ძვირადღირებული სავაჭრო ცენტრებისა და მაღაზიების ფართო არჩევანია. მყიდველებს შეუძლიათ იპოვონ ყველაფერი ავეჯიდან, ეროვნული ხელოვნებისა და ხელნაკეთობებიდან დაწყებული ხილით, ბოსტნეულითა და ტანსაცმლით დამთავრებული. „Pali“, „La Union“ და „La Colonia“ ადგილობრივი სუპერმარკეტებია, რომლებიც ქალაქის რამდენიმე რაიონში არიან განთავსებულნი და ადგილობრივ და იმპორტირებულ საქონელს ყიდიან.
კრიმინალური ბანდები
ქალაქ მანაგუასა და ზოგადად ნიკარაგუას არ აქვს სერიოზული ბანდების პრობლემები, მის ზოგიერთ მეზობელთან შედარებით. ბანდის წევრთა რაოდენობა დაახლოებით 4 500-ით იყო შეფასებული მთელი ქვეყნის მასშტაბით, ეს მაჩვენებელი მკვეთრად დაბალია მის ჩრდილოელ მეზობლებთან შედარებით, ბელიზის გარდა. 1991 წელს მანაგუაში 110 ბანდა იყო, 2001 წელს ჯგუფების რაოდენობა შემცირდა 96 ბანდამდე, და სულ მოიცავდა 1 725 წევრს. 2005 წლის ბოლოს მანაგუაში ჯგუფების და წევრების რაოდენობა მნიშვნელოვნად შემცირდა და დავიდა 34 ბანდაზე და 706 წევრზე, ამ პერიოდში ქალაქში არსებული ბანდები მთლიანი ქვეყნის ბანდების 38%-ს შეადგენდნენ, ხოლო ჯგუფის წევრები 32%-ს.
სქოლიო
* კატეგორია:ნიკარაგუის ქალაქები კატეგორია:ცენტრალური ამერიკის დედაქალაქები კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ქალაქები კატეგორია:ნიკარაგუის დეპარტამენტები კატეგორია:1819 წელს დაარსებული დასახლებული პუნქტები
კოღუაშვილი
საკუთარი სახელი კოღუაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
916
თარიღი უცნობია
*
შუშვე
შუშვე (ლიეტ. Šušvė) — მდინარე ცენტრალურ ლიეტუვაში, მდინარე ნევეჟისის მარჯვენა შენაკადი. სათავეს იღებს კელმენის რაიონში, ქალაქ ტიტუნევაიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით 6 კმ-ში. მიედინება სამხრეთ-აღმოსავლეთის მიმართულებით, გაედინება ტიტუვენისა და სულინკის ჭაობებში. ჩაედინება მდინარე ნეჟევისში სოფელ გრაუჟაისთან ახლოს (კედაიანის რაიონი).
სიგანე: ზემო დინებაში 2-3 კმ, ხოლო ქვემო დინებაში 350—450 მ. ფერდობების სიმაღლე 6—15 მ. იყინება დეკემბერში, ლღვება მარტში.
მთავარი შენაკადებია: ბერჟე, ჟიედუპე, სრაუტასი, სარვა (მარცხენა), ჰომერტა, ჟადიკე, აჟიტე, ლიედასი, ლაფსკოიისი, ვიქშრუპისი, პუტნუტისი (მარჯვენა).
მდინარე შუშვეზე განლაგებულია დასახლებები: შიაულენაი, პაშუშვისი, გრინკიშკისი, ვაიტეკუნაი, ანგირაი, იოსვაინიაი.
კატეგორია:ლიეტუვის მდინარეები
ჩეტა შევალიე
ჰენრიეტა ჩეტა შევალიე (დ. 2 აპრილი, 1901 — გ. 9 ივლისი, 1973) —  მალტელი ქალი ბრიტანული ეროვნებით, რომელიც ცხოვრობდა  რომში. ის იყო კრიტიკული კვანძი ირლანდიელი კათოლიკე მღვდლის, ჰიუ ო’ფლაერტის, ანტიფაშისტურ ქსელში („გაქცევა რომიდან“), რომელიც მოქმედებდა ვატიკანში მეორე მსოფლიო ომის დროს. ჰენრიეტას ბინა, რომელიც მდებარეობდა რომში, მესამე სართულზე, გამოიყენებოდა როგორც მარაგების საცავი და ევროპაში არსებული ფაშისტური რეჟიმებისგან გაქცეული ადამიანების დასაბინავებლად. ჩეტა შევალიე ორგანიზაციაში საქმიანობისას ცნობილი იყო, როგორც „ქალბატონი M.“ მისი ფსევდონიმის წარმოშობის შესახებ ზუსტი ინფორმაცია არ არსებობს. არსებობს ორი ვარაუდი. პირველი ვერსიით, ეს მინიშნება ასახავს მის მშობლიურ კუნძულ მალტას. ხოლო, მეორე ვერსიით, დედის ქალიშვილობის გვარს. ვარაუდები სხვა ფაქტორების შესახებ უცნობია.
ცხოვრება
1945 წელს, მეორე მსოფლიო ომის დასრულებისთანავე, შევალიე დაბრუნდა კუნძულ მალტაზე და იმავე წელს დაჯილდოვდა ბრიტანეთის იმპერიის მედლით (BEM) გაჭირვებულთათვის თავშესაფრის შეთავაზებისას განსაკუთრებული ძალისხმევისთვის. ომის დროს ის დაეხმარა 4000 ადამიანს.
სქოლიო
<references group="" responsive="1"> კატეგორია:გარდაცვლილი 1973 კატეგორია:დაბადებული 1901 კატეგორია:ბრიტანელი კათოლიკეები კატეგორია:ბრიტანელი ანტიფაშისტები
Crassispira oliva
Crassispira oliva — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
მარტივი ნივთიერება
მარტივი ნივთიერება — ნივთიერება, რომელიც შედგება ერთი ქიმიური ელემენტის ატომებისაგან. ჟანგბადი, წყალბადი, რკინა, გოგირდი მარტივი ნივთიერებებია.
ლითონები და არალითონები
მარტივი ნივთიერებები იყოფიან ლითონებად და არალითონებად.
მკვეთრი ზღვარი ლითონებსა და არალითონებს შორის არ არის. ზოგი არალითონი ამჟღავნებს ლითონის თვისებებს, ხოლო ლითონები — არალითონების. მაგალითად, გრაფიტი ატარებს ელექტრო დენს, ხოლო სტიბიუმი — მეტად მყიფე ლითონია.
მარტივი ნივთიერებები — ლითონები და არალითონები — ეს არის ელემენტების თავისუფალ მდგომარეობაში არსებობის ფორმა. უმრავლეს შემთხვევაში მარტივ ნივთიერებებს იგივე სახელი აქვთ რაც ქიმიურ ელემენტებს. ასე მაგალითად მარტივ ნივთიერებას ქლორს ქმნის ქიმიური ელემენტი ქლორი და მარტივ ნივთიერებას მაგნიუმს ქმნის ქიმიური ელემენტი — მაგნიუმი. მაგრამ საჭიროა განისხვავოს ერთმანეთისაგან მარტივი ნივთიერება და ქიმიური ელემენტი, არ შეიძლება ქიმიური ელემენტის თვისებები მიეწეროს მარტივ ნივთიერებას. თუ კი საუბარია მაგალითად ქლორზე როგორც მოყვითალო-მომწვანო აირზე ჩვეულებრივ პირობებში, რომელიც იხსნება წყალში და აქვს მკვეთრი სუნი არის — მარტივი ნივთიერება. ხოლო როცა საუბარია ქლორზე რომელიც მარილმჟავას ან რომელიმე რთული ნივთიერების შემადგენლობაში შედის, ეს არის ქლორი — როგორც ქიმიური ელემენტი.
ალოტროპული მოდიფიკაცია
thumb|200px|right|ნახშირბადის სხვადასხვა მოდიფიკაციის აღნაგობის სქემები a: [[ალმასი, b: გრაფიტი, c: ლონსდეილიტი d: ფულერენ-ბუკიბოლი C60, e: ფულერენი C540, f: ფულერენი C70 g: ამორფული ნახშირბადი, h: ნახშირბადის ნონამილაკი]] ერთი და იგივე ქიმიერ ელემენტს უმეტესწილად შეუძლია შექმნას მარტივი ნივთიერების რამდენიმე ტიპი (ალოტროპია) რომლებსაც ალოტროპული მოდიფიკაცია ეწოდება.
ალოტროპიის მოვლენა შეიძლება აიხსნას აღებული ელემენტის მოლეკულათა სხვა და სხვა შემადგენლობით ან მოლეკულების (ატომების) სხვადასხვაგვარი აღნაგობით კრისტალებში (ფორმის ალოტროპია). ელემენტის უნარი შექმნას ალოტროპული მოდიფიკაცია გამოწვეულია ატომის აღნაგობით, რასაც განსაზღვრავს ქიმიური კავშირების ტიპები, მოლეკულათა და კრისტალების აღნაგობით
ცნებათა დამოკიდებულება
აღსანიშნავია რომ ატომის, ქიმიური ელემენტის და მარტივი ნივთიერების ცნებების არევა არაა მიზანშეწონილი. ატომი — არის კონკრეტული ცნება, რადგან ატომები არსებობენ რეალურად. ქიმიური ელემენტი — ეს არის კრებადი ცნება, აბსტრაქტული ცნება; ბუნებაში ქიმიური ელემენტი არსებობენ თავისუფალ ან ქიმიური ბმულებით დაკავშირებულ ატომებად, ანუ მარტივ და რთულ ნივთიერებებად.
ასევე საჭიროა განისხვავოს მარტივი ნივთიერების თვისებები (დამახასიათებლები) (ნაწილაკთა ერთობლიობა) და ქიმიური ელემენტის თვისებებს (მახასიათებლები) (გარკვეული ტიპის იზოლირებული ატომები):
ქიმიური ელემენტისა და შესაბამისი მარტივი ნივთიერების სახელები ხშირად ემთხვევა. მაგრამ არის გამონაკლისები მაგალითად ჟანგბადის ალოტროპული მოდიფიკაციის სახელებია — ჟანგბადი (დიჟანგბადი O2) და ოზონი; ნახშირბადის — ალმასი, გრაფიტი, კარბინი, ფულერენი.
ყოველ ქიმიურ ელემენტს აქვს თავისი პირობითი ნიშანი — ქიმიური ნიშანი (სიმბოლო). მაგრამ O არის მხოლოდ ელემენტის ჟანგბადის ნიშანი, ხოლო ნივთიერებას ჟანგბადს აქვს ფორმულა — O2
სქოლიო
კატეგორია:ქიმია
კონგილიოს ეროვნული პარკი
კონგილიოს ეროვნული პარკი (Parque Nacional Conguillío) – ეროვნული პარკი ჩილეში, არაუკანიის რეგიონში. მდებარეობს ანდების მთებში, კაუტინის პროვინციაში, შეიქმნა 1987 წლის15 აპრილს. ფართობი 608 კმ² (60.832  ჰა).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩილეს ეროვნული პარკები კატეგორია:არაუკანიის რეგიონის დაცული ტერიტორიები კატეგორია:1950 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
ბილი ბობ თორნტონი
ბილი ბობ თორნტონი (Billy Bob Thornton დ. 4 აგვისტო 1955, ჰოტ-სპრინგსი, აშშ) — ამერიკელი მსახიობი, სცენარისტი, რეჟისორი. მიღებული აქვს მონაწილეობა რამდენიმე წარმატებულ ფილმში. 1990-იანი წლებიდან დაიწყო დამოუკიდებელი მუსიკოსის კარიერა.
ნოვოსილკა (ბერისლავის რაიონი)
ნოვოსილკა (Новосілка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის ბერისლავის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 91 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბერისლავის რაიონის სოფლები
ევროპული სკოლა
ევროპული სკოლა — თბილისის კერძო საშუალო სკოლა.
განათლება
ინფორმაციული და საკომუნიკაციო ტექნოლოგიების დახმარებით სხვადასხვა სასწავლო დისციპლინაში ცოდნის გაღრმავების მიზნით, ევროპული სკოლის მოსწავლეები საბავშვო ბაღიდან ეუფლებიან ინფორმაციული და საკომუნიკაციო ტექნოლოგიების ინტრუმენტების გამოყენებას. ეს პროცესი უწყვეტად გაგრძელდება XII კლასის ჩათვლით; ამასთან, სკოლაში სისტემატურად მიმდინარეობს პედაგოგების გადამზადება, ტექნიკის განახლება, სასწავლო პროგრამების, მასალებისა და სასწავლო კურსების მომზადება, ისტ-ის სასწვლო გეგმის რეალიზება ყველა ცალკეულ საგანში.
ევროპული სკოლის მოსწავლეთა განკარგულებაშია სამუსიკო და ხელოვნების სტუდიები, თანამედროვე და ხალხური სიმღერისა და ცეკვის ანსამბლები, სატელევიზიო სტუდია, საბავშვო თეატრი, სპორტული სექციები შესაბამისი ბაზით (დიდი სპორტული დარბაზი, ჩოგბურთის, ფეხბურთის და კალათბურთის მოედნები).
სწავლების ხარისხის კონტროლი
საგაკვეთილო პროცესის უკეთ ორგანიზებისა და სამუშაო დროის ეფექტურად გამოყენების მიზნით, დავალებები, მოსწავლეთა აკადემიური მოსწრება, მოსწავლეთა შემოქმედებითი წარმატებები ყოველდღიურად ფიქსირდება სკოლის ვებ-გვერდის ელექტრონულ ჟურნალში.
სასკოლო ვებ-გვერდის მეშვეობით მშობელს საშუალება აქვს მუდმივი კავშირი იქონიოს სკოლასთან და ელექტრონული დღიურით ოპერატიულად მიიღოს სრული ინფორმაცია შვილის აკადემიური მოსწრებისა და შემოქმედებითი წარმატებების შესახებ. თავის მხრივ, სკოლაც იყენებს არსებულ შესაძლებლობას უშუალო კონტაქტი დაამყაროს მშობლებთან, ხოლო ოპერატიული საჭიროებისას იმოქმედებს SMS შეტყობინების სისტემა.
უსაფრთხოება და ჯანმრთელობის დაცვა
სკოლის ერთ-ერთი საზრუნავია მოსწავლეთა და თანამშრომელთა ჯანმრთელობის მდგომარეობის უწყვეტი კონტროლი. სკოლაში ასევე ფუნქციონირებს ფსიქოლოგიური სამსახური და ლოგოპედური კაბინეტი. სწავლისთვის შესაფერის გარემოს და მოსწავლეთა უსაფრთხოებას უზრუნველყოფს დაცვის საგანგებო სამსახური და 42 ვიდეოთვალი.
ასისტენტის ინსტიტუტი
ასისტენტებად, ანუ კლასის დამრიგებლების თამნაშემწეებად მოწვეულნი არიან და მუშაობენ თბილისის სხვადასხვა უმაღლესი სასწავლებლების დამამთავრებელი კურსის სტუდენტები, რომელთაც ევალებათ თითოეულ მოსწავლეზე ზრუნვა, დახმარება აღმზრდელობით და სასწავლო პროცესში, დისციპლინის და წესრიგის დაცვა.
სულ ევროპულ სკოლაში მუშაობს 162 თანამშრომელი. თითოეული მათგანი ემსახურება მოსწავლეთა განათლების, აღზრდის, კვებისა, თუ უსაფრთხოების დაცვის საქმეს.
სკოლის ტელევიზია
სკოლაში ფუნქციონირებს სატელევიზო სტუდია „ESTV“. მოსწავლეები ეუფლებიან ჟურნალისტის, რეჟისორის, ოპერატორის პროფესიას, აუდიტორიასთან ურთიერთობის, კამერასთან მუშაობის უნარ-ჩვევებს. მათ მიერ მომზადებული სიუჟეტები, რეპორტაჟები გადაიცემა დილისა და საღმოს ეთერში. სასკოლო გადაცემებს გააჩნია საგანმანათლებლო-შემეცნებითი დატვირთვა და გადაიცემა სკოლის საკაბელო სატელევიზიო ქსელით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თბილისის სკოლები
გრანადა (ნიკარაგუა)
გრანადა თავისი 110,326-იანი მოსახლეობით მოსახლეობის რიცხოვნობით  ნიკარაგუის მეოთხე ქალაქია და გრანადას დეპარტამენტის დედაქალაქი. . ქალაქი მდებარეობს ტბა ნიკარაგუის ჩრდილო დასავლეთ ნაპირზე. გრანადას აქვს მდიდარი კულტურრული მემკვიდრეობა კოლონიური არქიტექტურის მხრივ. გრენადას უწოდებდნენ "Gran Sultana del Gran Lago"-დიდი ტბის დიდი სულთანი.
ისტორია
გრანადა დააარსა ფერნანდო ერნანდეს დე კორდობამ 1524 წელს. იგი ისტორიულად ნიკარაგუის მნიშვნელოვანი ქალაქი იყო, როგორც ეკონომიკუირ ისე პოლიტიკური თვალსაზრისით.
კატეგორია:ნიკარაგუის ქალაქები
ბოჭორმა (თიანეთის მუნიციპალიტეტი)
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 105 ადამიანი.
Oriflame
Oriflame („ორიფლეიმი“) — შვედური კოსმეტიკური კომპანია, რომელიც ყიდის პროდუქციას კანის მოვლისთვის. ორიფლეიმი წარმოდგენილია 60 ქვეყანაში და აქედან ოცდაათში არის კოსმეტიკური ბაზრის ლიდერი. პროდუქციას წარადგენს 2,5 მილიონი ე.წ. დამოუკიდებელი გაყიდვის კონსულტანტი. კომპანიის ასორტიმენტი 900 სახეობას აღწევს. თვეში გამოიცემა 100 მილიონამდე კატალოგი 35 ენაზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კოსმეტიკა
ბუფალო (ნიუ-იორკი)
ბუფალო (Buffalo) — სიდიდით მეორე ქალაქი ნიუ-იორკის შტატში. მდებარეობს შტატის დასავლეთით, ტბა ერის აღმოსავლეთ სანაპიროზე, მდინარე ნიაგარაზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აშშ-ის ქალაქები კატეგორია:ნიუ-იორკი (შტატი)
სმილგა
სმილგა (ლიეტუვ. Smilga) — მდინარე ლიეტუვის ცენტრალურ ნაწილში, კედაინის რაიონში, მდინარე ნევეჟისის მარჯვენა შენაკადი. სათავეს ადგილ კრაკესიდან იღებს. მიედინება სამხრეთ-აღმოსავლეთისაკენ. ნეჟევისს ქალაქ კედაინიაიში ერთვის.
კალაპოტი ქვემო დინებაში დარეგულირებულია. ზაფხულობით ალაგ-ალაგ შრება.
მთავარი შენაკადებია: სმილგაიტისი, კლაპუტისი (მარჯვენა), ტრაინისი, გრაისუპისი, იაუგილა, ვიშტუპისი (მარცხენა).
კატეგორია:ლიეტუვის მდინარეები
ბაჩო ახალაია
ბაჩანა (ბაჩო) ახალაია (დ. 24 ოქტომბერი, 1980, ზუგდიდი, საქართველო) — საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრი 2012 წლის 4 ივლისიდან 2012 წლის 20 სექტემბრამდე.