cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ფინეთის თავდაცვის ძალები
ორგანიზაცია
არმია დაყოფილია 8 ბრიგადის ზომის ქვედანაყოფად (joukko-osasto). თითოეული ბრიგადის დაქვემდებარებაში იყო 12 სამხედრო რაიონი (aluetoimisto), რომელიც ახორციელებდა გაწვევის, წვრთნისა და კრიზისის დროს რეზერვის აქტივაციის პროცესებს, ასევე, გეგმავდა და ახორციელებდა ტერიტორიულ თავდაცვას საკუთარი პასუხისმგებლობის რაიონში. 2014 წელს, 800 მილიონი ევროს დაზოგვის მიზნით, სამხედრო რაიონები დაიშალა. ამჟამად, იგივე ფუნქციების განხორციელების მიზნით, რვიდან 6 ბრიგადას გააჩნია ერთი ან მეტი რეგიონალური ოფისი, რომელსაც ბრიგადის მეთაურის მოადგილე ხელმძღვანელობს.
საზღვაო ძალები შედგება შტაბისა და ოთხი ბრიგადის დონის ქვედანაყოფისგან: სანაპირო ფლოტი (Rannikkolaivasto), სანაპირო ბრიგადა (Rannikkoprikaati), ნიულანდის ბრიგადა (Uudenmaan Prikaati, Nylands Brigad) და საზღვაო აკადემია (Merisotakoulu). ყველა საზღვაო-საბრძოლო ქვედანაყოფი სანაპირო ფლოტის შემადგენლობაშია, ხოლო სანაპირო ბრიგადა და ნიულანდის ბრიგადა სანაპირო დაცვის სახმელეთო ძალებს წვრთნიან.
საჰაერო ძალები შედგება შტაბისა და ოთხი ბრიგადის ზომის ქვედანაყოფისგან: სატაკუნტას, ლაპლანდიის და კარელიის საჰაერო სარდლობები (lennosto) და საჰაერო ძალების აკადემია (Ilmasotakoulu). მათი პასუხისმგებლობაა მშვიდობიანობის დროს ფინეთის საჰაერო სივრცის მთლიანობის დაცვა, ხოლო კრიზისის დროს საჰაერო საბრძოლო ამოცანების დამოუკიდებლად შესრულება.
რეზერვისტების საბრძოლო მომზადება, პირველ რიგში, თავდაცვის ძალების მოვალეობაა, თუმცა, მას ამაში ეხმარება ფინეთის თავდაცვითი მომზადების ეროვნული ასოციაცია (Maanpuolustuskoulutusyhdistys). ასოციაცია ახორციელებს რეზერვისტების წვრთნას ინდივიდუალურ, ათეულის, ოცეულის და ასეულის დონეზე. ასოციაციის 2 000-ზე მეტი ინსტრუქტორიდან უმეტესობა თავდაცვის ძალების მიერ სერტიფიცირებული მოხალისეა, თუმცა, როცა წვრთნა ან სწავლება თავდაცვის ძალების კუთვნილი აღჭურვილობის გამოყენებით მიმდინარეობს, მას ყოველთვის ზედამხედველობს პროფესიონალი სამხედრო პირი. ყოველწლიურად, თავდაცვის ძალების მოთხოვნით, ასოციაცია ატარებს სპეციალიზებულ წვრთნებს დაახლოებით 8 500 რეზერვისტისთვის, რომლებიც თავდაცვის ძალების სარეზერვო ქვედანაყოფებში ირიცხებიან. გარდა ამისა, ყოველწლიურ თავდაცვის კურსებში მონაწილეობს დაახლოებით 16 500 რეზერვისტი, რომელიც უშუალოდ თავდაცვის ძალების რეზერვში არაა დანიშნული. ასოციაციასთან დაკავშირებული კანონმდებლობა მოითხოვს, რომ მისი სამეთვალყურეო საბჭოს უმრავლესობა მთავრობამ შეარჩიოს. სხვა წევრებს ირჩევენ ეროვნული თავდაცვის სფეროში მომუშავე არასამთავრობო ორგანიზაციები.
სამხედრო სამსახური
ფინეთის თავდაცვის ძალები ეფუძნება მამრობითი სქესის მოქალაქეთა საყოველთაო სავალდებულო გაწვევას. გაწვევას ექვემდებარება ყველა მამაკაცი 18 წლის ასაკის ზემოთ. სამსხურის პერიოდია 6, 9 ან 12 თვე. ყოველწლიურად წვრთნას გადის დაახლოებით 27 000 წვევამდელი. სავალდებულო სამხედრო სამსახური გავლილი აქვს ფინელი მამაკაცების დაახლოებით 80%-ს. თავდაპირველად, წვევამდელები გადიან საწყის მომზადებას, რომლის შემდეგაც ინიშნებიან სხვადასხვა ქვედანაყოფში სპეციალიზაციის გასავლელად. რიგითები, რომლებიც ემზადებიან ისეთი დავალებებისთვის, რომელიც არ ითხოვს განსაკუთრებულ უნარებს, მსახურობენ 6 თვით. ისეთი სპეციალობებისთვის, რომლებიც განსაკუთრებულ ტექნიკურ ან სხვა სახის უნარებს ითხოვს, მომზადება გრძელდება 9, ხოლო ზოგიერთ შემთხვევაში, 12 თვე. სერჟანტების ან ოფიცრების კანდიდატებად შერჩეული წვევამდელებიც 12-თვიან მომზადებას გადიან. სამსახურის დასრულებისას წვევამდელებს ეძლევათ რიგითის, კაპრალის, სერჟანტის ან უმცროსი ლეიტენანტის წოდებები, მათ მიერ გავლილი მომზადების მიხედვით. ამის შემდეგ წვევამდელები ირიცხებიან რეზერვში 50 ან 60 წლის ასაკამდე, წოდების მიხედვით. რეზერვში ყოფნის პერიოდში ისინი ვალდებულნი არიან მონაწილეობა მიიღონ სამხედრო სწავლებებში გადამეორების და განმტკიცების მიზნით, რომლებიც, წოდების მიხედვით, წელიწადში 40, 75 ან 100 დღეს მოიცავს. გარდა ამისა, ყველა რეზერვისტი ექვემდებარება აქტივაციას (გამოძახებას) ისეთ სიტუაციებში, როცა ფინეთის წინააღმდეგ გაზრდილია სამხედრო საფრთხე, გამოცხადებულია სრული ან ნაწილობრივი მობილიზაცია ან ადგილი აქვს მასშტაბურ კატასტროფას ან ეპიდემიას. მამაკაცები, რომლებიც არ ირიცხებიან რეზერვში, აქტიურდებიან მხოლოდ სრული მობილიზაციის დროს, ხოლო 50 წელს მიღწეული პირადი შემადგენლობის გასააქტიურებლად საჭიროა პარლამენტის დადგენილება.
სამხედრო სამსახურის დაწყება შესაძლებელია 18 წლის შესრულებისთანავე. შესაძლებელია მისი გადავადება სწავლის, სამსახურის ან პირადი მიზეზების გამო 28 წლის ასაკის შესრულებამდე, თუმცა, ეს მიზეზები სამსახურისგან არ ათავისუფლებს. საცხოვრებლის, საკვების, ტანსაცმლის და ჯანმრთელობის დაცვის გარდა სამსახურის პერიოდის მიხედვით, წვევამდელებს ეძლევათ ზრდადი ყოველდღიური ანაზღაურება: 5.20 ევრო (1-165 დღე), 8.70 ევრო (166–255 დღ) დ 12.10 ევრო (256–347 დღე). სახელმწიფო, ასევე, ანაზღაურებს ყველა საცხოვრებელ და კომუნალურ ხარჯებს, რომელიც წვევამდელს სამსახურის პერიოდში ექნება. დამატებითი ბენეფიტები განსაზღვრულია დაოჯახებული წვევამდელების ოჯახის წევრებისთვისაც. დასაქმებულის სამსახურიდან გათავისუფლება სამხედრო სამსახურის ან რეზერვისტის ყოველწლიური წვრთნების, ასევე, აქტივაციის გამო გამოუცხადებლობის მიზეზით უკანონოა. სამხედრო სამსახურში მოხალისეობრივად ჩარიცხული ქალებისთვის განსაზღვრულია დამატებითი ფინანსური ანაზღაურება პირადი მოხმარების ნივთების შესაძენად.
სამხედრო სამსახური მოიცავს საკლასო მეცადინეობებს, პრაქტიკულ წვრთნებს, დასუფთავებასთან და აღჭურვილობის ან ტექნიკის მოვლასთან დაკავშირებულ სხვადასხვა მოვალეობებს და საველე სწავლებებს. როგორც წესი, წვევამდელებს შეუძლიათ დატოვონ სამხედრო ნაწილი პარასკევს და დაბრუნდნენ კვირას შუაღამემდე. შაბათ-კვირას სამხედრო ნაწილებში რჩება წვევამდელთა მცირე რაოდენობა გადაუდებელ სიტუაციებში გამოყენების, სამხედრო ნაწილების დაცვის და მოულოდნელი სამხედრო ვითარების შემთხვევაში პირველადი რეაგირების მიზნით. საველე სწავლებები შაბათ-კვირას და დასვენების დღეებშიც გრძელდება.
წვევამდელთა მომზადების მიზანი არის მათი შემდგომი გამოყენება საბრძოლო ქვედანაყოფებში (joukkotuotanto). ამ სისტემით, წვევამდელთა 80% საბრძოლო ქვედანაყოფებში კონკრეტულ თანამდებობებზე ინიშნება. თითოეული ბრიგადა პასუხისმგებელია კონკრეტული სარეზერვო ქვედანაყოფების შევსებაზე და მომზადებაზე იმ წვევამდელებისგან, რომლებიც მას მიაკუთვნეს. სავალდებულო სამსახურის დასრულების და რეზერვში ჩარიცხვისთანავე წვევამდელები ინიშნებიან იმ ქვედანაყოფში, რომელმაც ისინი მოამზადა. წვევამდელთა ასაკის მატებასთან ერთად მათი ქვედანაყოფის ფუნქციები და აღჭურვილობა იცვლება. როგორც წესი, პირველი ხუთი წლის განმავლობაში რეზერვისტები პირველი ხაზის ქვედანაყოფებში ირიცხებიან, შემდეგ კი გადაინიშნებიან ისეთ დანაყოფებში, რომლებსაც ნაკლებად რთული დავალებების შესრულება უწევს. ის რეზერვისტები, რომლებსაც ქვედანაყოფში სამსახურის გაგრძელება არ შეუძლიათ, ჩანაცვლებიან იმ რეზერვისტებით, რომლებიც არ არიან დანიშნული კონკრეტულ ქვედანაყოფში. ყოველწლიური გადამზადების სწავლებებზე ქვედანაყოფი, რომლის ფუნქციებიც შეიცვალა, ახალ სწავლებას გადის, თუ ამის საშუალებას თავდაცვის ბიუჯეტი იძლევა.
1995 წლიდან მოყოლებული ქალებს უფლება აქვთ გაიარონ სამხედრო სამსახური მოხალისეობრივ საფუძველზე და სურვილის შემთხვევაში, შეუძლიათ გახდნენ ოფიცრებიც. სავალდებულო სამხედრო სამსახურის პირველი 6 კვირის განმავლობაში ქალებს შეუძლიათ სამსახურის შეწყვეტა ყოველგვარი მიზეზის გარეშე, ხოლო ამ ვადის გასვლის შემდეგ მათზე ვრცელდება იგივე შეზღუდვები და კანონები, რაც მამაკაცებზე. ბევრი სხვა ქვეყნისგან განსხვავებით, ფინეთში ქალებს საბრძოლო, ქვეით და სპეციალური დანიშნულების ქვედანაყოფებშიც შეუძლიათ სამსახური.
სამხედრო წოდებები
ფინეთის სამხედრო წოდებათა სისტემა აერთიანებს შვედური, გერმანული და რუსული მოდელების ელემენტებს. გარდა ამისა, გააჩნია ფინეთის თავდაცვის ძალებისთვის დამახასიათებელი თავისებურებებიც. წოდებებს აქვს ფინური და შვედური დასახელებები, ასევე, ოფიციალური ინგლისური თარგმანიც. შვედური დასახელებები გამოიყენება ფინეთის შვედურად მოლაპარაკე რეგიონებში და სამხედრო ნაწილებში. თავად შვედეთის სისტემა ფინურისგან მცირედით განსხვავებულია.
ფინეთის თავდაცვის ძალების უდიდეს ნაწილს სავალდებულო რეზერვი წარმოადგენს, ხოლო კონტრაქტზე მყოფი პირადი შემადგენლობა საბრძოლო მზადყოფნის შენარჩუნებას და წვევამდელთა წვრთნას უზრუნველყოფს. დაბალი წოდებების მქონეთა უმეტესობა წვევამდელია, რომლებიც სამსახურს რიგითის (sotamies) ან კაპრალის (korpraali) წოდებით ამთავრებენ. უმცროსი სამეთაურო რგოლი, რაც წვევამდელთა 20%-ს შეადგენს, 12 თვიანი სამსახურის შემეგ უმცროსი სერჟანტის (alikersantti) ან სერჟანტის (kersantti) წოდებას იღებს. წვევამდელთა 10% გადის რეზერვის ოფიცრის მომზადებას, რის შემდეგაც იღებს უმცროსი ლეიტენანტის (vänrikki) ან მასთან გათანაბრებულ წოდებას. რეზერვის და აქტიურ წოდებებს შორის პრინციპული განსხვავება არაა და ვიცე-პოლკოვნიკამდე (everstiluutnantti) ყველა წოდების მიღება რეზერვშიცაა შესაძლებელი. მშვიდობიანობის დროს რეზერვი არ იღებს ხელფასს და არ მონაწილეობს სამეთაურო ჯაჭვში.
შეიარაღება და აღჭურვილობა
ფინეთს არ ჰყავს დამრტყმელი შვეულმფრენი, წყალქვეშა ნავი და შორ მანძილზე მოქმედი ბალისტიკური რაკეტები (თუმცა, ფინეთის M270 ზალპური ცეცხლის სისტემებს შეუძლია საარმიო ტაქტიკური რაკეტების (ATACMS) გაშვება). ბირთვული შეიარაღება კანონმდებლობით სრულიად აკრძალულია.
სამშვიდობო ოპერაციები
ფინეთი სამშვიდობო ოპერაციებში 1956 წლიდან მონაწილეობს და ამ დროის განმავლობაში სხვადასხვა ოპერაციაში მონაწილეობა 43 ათასამდე ფინელმა მშვიდობისმყოფელმა მიიღო. 2003 წელს სხვადასხვა, მათ შორის, გაეროს და ნატოს სამშვიდობო ოპერაციებში მონაწილე ფინელი სამხედროების რიცხვი ათასს აღემატებოდა. ერთდროულად სამშვიდობო მისიებში მონაწილეთა რიცხოვნობა კანონითაა განსაზღვრული და 2 000 სამხედრო მოსამსახურეს შეადგენს.
1956 წლის შემდეგ სამშვიდობო ოპერაციებში 39 ფინელი ჯარისკაცია დაღუპული.
1996 წლიდან პორის ბრიგადა წვრთნის ფინეთის სწრაფი რეაგირების ძალებს (FRDF), რომელსაც შეუძლია ჩაერთოს საერთაშორისო კრიზისების მართვის და სამშვიდობო ოპერაციებში. უკანასკნელ წლებში ნიულანდის/უუსიმაას ბრიგადამ დაიწყო შვედურ-ფინური ამფიბიური ტაქტიკური დაჯგუფების მომზადება.
2006 წლის შემდეგ ფინეთი მონაწილეობს ევროკავშირის საბრძოლო დაჯგუფებების ჩამოყალიბებაში. 2011 წლისთვის ფინეთი ორ ასეთ დაჯგუფებაში იყო წარმოდგენილი.
საერთაშორისო ოპერაციები, რომლებშიც ფინეთის საბრძოლო ქვედანაყოფები მონაწილეობენ (ფრჩხილებში მოცემულია პირადი შემადგენლობის რაოდენობა):
სხვა საერთაშორისო ოპერაციები, რომლებშიც მონაწილეობენ ფინელი შტაბის სამხედროები, სამხედრო დამკვირვებლები და სხვა (ფრჩხილებში მოცემულია პირადი შემადგენლობის რაოდენობა):
ტოტალური თავდაცვა
ფინეთის სამხედრო დოქტრინა ტოტალური თავდაცვის კონცეფციას ეფუძნება. ტერმინი „ტოტალური“ გულისხმობს, რომ მთავრობისა და ეკონომიკის ყველა სექტორი ჩართულია თავდაცვის დაგეგმარებაში. ყველა სამინისტროს გააჩნია პასუხისმგებლობა, გააჩნდეს კრიზისულ ვითარებაში მოქმედების გეგმა. არ არსებობს საგანგებო სიტუაციების მართვის რაიმე სამსახური, როგორიცაა, მაგალითად აშშ-ის საგანგებო სიტუაციების მართვის ფედერალური სააგენტო ან რუსეთის საგანგებო სიტუაციების სამინისტრო. ნაცვლად ამისა, ყველა სახელისუფლებო ორგანო რეგულარულად ემზადება კრიზისებისათვის და მინიჭებული აქვს ყოველდღიური და საგანგებო უფლებების კომბინაცია იმისთვის, რომ განახორციელოს საქმიანობა ნებისმიერ ვითარებაში. ომის დროს საზოგადოების ყველა რესურსი, შესაძლოა, გამოყენებული იქნას ერის გადარჩენისთვის. მსგავსი ზომების საკანონმდებლო საფუძველს წარმოადგენს მზადყოფნის აქტი და თავდაცვითი მდგომარეობის აქტი, რომლებიც ძალაში შედის პრეზიდენტის გადაწყვეტილებით, რომელსაც პარლამენტი ამტკიცებს.
დოქტრინის მთავარი ამოცანაა, ჩამოაყალიბოს და შეინარჩუნოს სამხედრო ძალა, რომელსაც შეეძლება ნებისმიერი პოტენციური აგრესორის მხრიდან ფინეთის ტერიტორიის გამოყენების ან ფინეთზე სამხედრო ზეწოლის განხორციელების აღკვეთა. ამის მისაღწევად ორგანიზებულია ტერიტორიული თავდაცვა, რომლის მთავარი პრინციპებია:
თავდაცვითი დაგეგმარება პასუხობს სამი სახის სახიფათო სიტუაციას:
ყველა შემთხვევაში, ეროვნული ამოცანაა, რომ სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი ტერიტორიები, განსაკუთრებით კი, დედაქალაქი და მისი ოლქი შენარჩუნდეს ფინეთის კონტროლის ქვეშ. სხვა რაიონებში ქვეყნის ზომა გამოიყენება მოწინააღმდეგის დაღლისა და შეყოვნებისთვის, ვიდრე შესაძლებელი არ გახდება მისი დამარცხება ფინეთის მიერ არჩეულ ტერიტორიაზე. ამის ძირითადი პასუხისმგებლობა ეკისრება არმიას.
საზღვაო ძალების ფუნქციაა მოიგერიოს ფინეთის სანაპიროზე მომართული ნებისმიერი თავდასხმა და დაიცვას ტერიტორიული მთლიანობა მშვიდობის დროს და კონფლიქტის არასაომარ ფაზაში. საზღვაო თავდაცვა მიმართავს სანაპირო არტილერიის, სარაკეტო სისტემების და საზღვაო ნაღმების კომბინირებულ გამოყენებას მოწინააღმდეგის მოგერიების და დასუსტების მიზნით. საჰაერო ძალების მოვალეობაა არ დაუშვას მოწინააღმდეგის მხრიდან საჰაერო უპირატესობის ხელში ჩაგდება, დაიცვას მნიშვნელოვანი ქვედანაყოფები და ეროვნული მნიშვნელობის ობიექტები სახმელეთო ბაზირების საჰაერო თავდაცვის სისტემებთან ერთად. საზღვაო და საჰაერო ძალების მზადყოფნა მშვიდობიანობის დროსაც მაღალია და საკონტრაქტო პირად შემადგენლობას ამ ქვედანაყოფებში უფრო მნიშვნელოვანი როლი ენიჭება, ვიდრე არმიაში.
საზღვრის დაცვის სამსახურს ევალება ქვეყნის სახმელეთო საზღვრების დაცვა ნებისმიერ ვითარებაში. ომის დროს მას შეუძლია 11 600-მდე პირადი შემადგენლობის მობილიზება, რომელიც მთლიანად ან ნაწილობრივ შეიძლება გადავიდეს თავდაცვის ძალების კონტროლის ქვეშ. სასაზღვრო ძალების გამოყენების ერთ-ერთი სცენარია პარტიზანული მოქმედებები მტრის მიერ დროებით ოკუპირებულ ტერიტორიებზე.
არმია
ტერიტორიული და რეგიონული ქვედანაყოფების მთლიანი რიცხვი ცნობილი არაა. არმიის ქვედანაყოფები მეტწილად რეზერვისტებისგან შედგება, ხოლო საკონტრაქტო სამხედრო მოსამსახურეები სამეთაურო და სპეციალიზებულ თანამდებობებს იკავებენ.
ტერიტორიული ძალები:
სქოლიო
კატეგორია:შეიარაღებული ძალები ევროპაში
მსევანი
მსევანი, წითელფეხა ჭოვილო, წითელფეხა მენაპირე (Tringa totanus) — ფრინველი ჩიბუხასებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძეა 28 სმ, მასა 120 გ, ფრთის შლილი 50 სმ. სხეულის ზედა ნაწილი შეფერილია მურა-რუხად, აყრია ჭრელი ლაქები, ხოლო ქვედა — თეთრად. ფეხები ნარინჯისფერ-წითელია. გავრცელებულია ევრაზიაში, სამხრეთი ტაიგიდან ნახევარუდაბნოებამდე, დასავლეთით ტყეტუნდრამდე აღწევს, აღმოსავლეთში არეალი წყვეტილია; გვხვდება საქართველოშიც, სადაც მობუდარია. ბინადრობს ნესტიან მდელოებზე, ბალახოვან ჭაობებში და ტბის ნაპირებზე, გვხვდება მთის ტუნდრაში, 4000 მ სიმაღლემდე. იზამთრებს ევრაზიის სამხრეთ ნაწილში, აფრიკის სანაპიროების გასწვრივ. ხშირად ბუდობენ ჯგუფებად, იშვიათად — მეთოვლიასებრთა კოლონიებში. დედალი დებს 4 კვერცხს, კრუხობს ორივე მშობელი. გადაფრენას ივლისში იწყებენ და შემოდგომამდე აგრძელებენ. სანადირო ობიექტია, ეტანება სასოფლო-სამეურნეო მიწებს.
სქოლიო
კატეგორია:ჭოვილო
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1866
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 1866 მიიღეს ერთხმად 2009 წლის 13 თებერვალს.
რეზოლუცია
უშიშროების საბჭომ გადაწყვიტა 15 ივნისამდე გადაევადა გაეროს დამკვირვებელთა მისიის (UNOMIG) მანდატი, სანამ გაერო არ დაგეგმავდა სამომავლო გეგმებს რეგიონთან დაკავშირებით. 1866 (2009) რეზოლუციის თანახმად, საბჭომ მოუწოდა მხარეებს დაიცვან მოსკოვის 1994 წლის შეთანხმების მე-2 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული დებულებები.
გენერალური მდივნის მოხსენებაში ნათქვამია, რომ ეფექტიანი უსაფრთხოების რეჟიმის განხორციელებისთვის, უნდა შესრულდეს შემდეგი მოთხოვნები: მიწაზე, ზღვასა და ჰაერში ცეცხლის შეწყვეტის მკაცრი დაკვირვება; კონტაქტის ხაზის ორივე მხარეს უნდა გამოცხადდეს „უსაფრთხოების ზონა“, სადაც შეიარაღებული ძალების და აღჭურვილობის ყოფნა არ დაიშვება; უნდა დაწესდეს აკრძალვა სამხედრო თვითმფრინავებისა და უპილოტო საჰაერო აპარატების ფრენებზე; თითოეული მხარის მიერ უფლებამოსილი წარმომადგენლების დანიშვნა, რომლებსაც შეეძლებათ ინფორმაციის გაცვლა, დაძაბულობის თავიდან აცილება და ინციდენტების მოგვარება.
საბჭომ ასევე მოუწოდა ძალისხმევის გააქტიურებას რეგიონალური უსაფრთხოებისა და სტაბილურობის საკითხებზე, ლტოლვილთა და იძულებით გადაადგილებულ პირთა საკითხზე ჟენევის მოლაპარაკებების გზით. საბჭომ ასევე მოითხოვა გენერალურ მდივანს 15 მაისს რეზოლუციის შესრულების, ადგილზე არსებულ მდგომარეობასა და სამომავლო საქმიანობაზე ინფორმაციის მიწოდება.
სქოლიო
1866 კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები აფხაზეთის შესახებ კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები საქართველოს შესახებ კატეგორია:აფხაზეთის კონფლიქტი კატეგორია:2009 წელი საქართველოში
ვეფხვის ხევი
„ვეფხვის ხევი“ (Бешаи палангон) — ნაკრძალი ტაჯიკეთში. მდებარეობს ტაჯიკეთის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, ავღანეთის საზღვრის სიახლოვეს, მდინარეების ფანჯისა და ვახშის შეერთების ადგილას და 40 კილომეტრის მანძილზეა გადაჭიმული მდინარე ვახშის გასწვრივ. დაარსდა 1938 წლის 4 ნოემბერს.
ჭალისა და ტუგაის ტყეების გარდა, ფანჯის მარჯვენა და ვახშის ორივე სანაპიროზე 320-325 მ სიმაღლეზე ნაკრძალის შემადგენლობაში შევიდა ქვიშიანი უდაბნოს — ქაშქაყუმისა (530 მ-მდე) და ბურითაუს მაღლობის (დაახლოებით 1000 მ) მონაკვეთები და აგრეთვე აქთაუს ქედის სამხრეთი ტოტების დაბალმთიანეთი — ხოჯა-ყაზიანის მთები (550 მ-მდე).
დამატებითი კვლევების შემდეგ, 1938 წელს ქურციკებისა და ურიალების სულადობის დაცვისათვის „ვეფხვის ხევის“ უროჩიშჩეში 50 000 ჰა ფართობზე შეიქმნა რესპუბლიკური სანადირო ნაკრძალი, რომლის შემადგენლობაში ტუგაის გარდა შევიდა აგრეთვე უდაბნოებისა და დაბალმთიანეთების მონაკვეთები. ნაკრძალის შექმნას ხელი უნდა შეეწყო ფლორის, ბაქტრიული ირემისა და ხოხობის შესწავლასა და დაცვას. თავდაპირველად ნაკრძალის ორგანიზაცია დააკისრეს ტაჯიკეთის სსრ სსრკ-ის მიწათმოქმედების სახალხო კომისარიატს. 1941 წლის იანვარში ნაკრძალი „ვეფხვის ხევი“ გადაეცა სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის ტაჯიკეთის ფილიალს.
40-იანი წლების დასაწყისში ნაკრძალის ფართობი შეამცირეს 5-7 ათას ჰა-მდე, ბაქტრიული ირმებისა და ურიალების რაოდენობა მკვეთრად შემცირდა. შემდეგ წლებში „ვეფხვის ხევის“ ფართობი გაიზარდა 52 000 ჰა-მდე, თუმცა 1976 წელს სასოფლო-სამეურნეო საჭიროების გამო ვახშის მარჯვენანაპირეთს მოწყვიტეს ერთ-ერთი საუკეთესო ტყის მასივი „პოლვანტუგაი“ ფართობით 1000 ჰა. დღეისათვის „ვეფხვის ხევის“ ფართობია 49 700 ჰა.
„ვეფხვის ხევისათვის“ დამახასიათებელია რელიეფის რბილი ფორმები და კარგად განვითარებული მდინარეთა ხეობები. ნაკრძალის ზედა ტერასებზე ფართოდ არის გავრცელებული ბორცვები და სერები. ფანჯისა და ვახშის კალაპოტების სიახლოვეს ბორცვიან-სერებიანი ზედაპირი თანდათან გადადის ბრტყელ ალუვიურ ვაკეში, რომელიც ძველ ფართო ხეობას წარმოადგენს. ვახშის ხეობაში სულ 6 ტერასა გამოიყოფა, რომელთაგან 3 ნაკრძალის ტერიტორიაზეა მოქცეული.
„ვეფხვის ხევის“ კლიმატი მკვეთრად კონტინენტური და მშრალია. ზამთარში ჭარბობს ზომიერი განედების ჰაერის მასები, ხოლო ზაფხულში — ტრიპიკული. ჰაერის საშუალოწლიური ტემპერატურა შეადგენს 14-17°C, ყველაზე ცივი თვის — იანვრის ტემპერატურა 2-0°C; ივლისის 28-32°C, უყინვო პერიოდის ხანგრძლივობა 250-310 დღეა.
გვხვდება: ზოლებიანი აფთარი, ტურა, ლელიანის კატა, გარეული ღორი, ქურციკი, მაჩვზღარბა, ნუტრია, მგელი, ჩვეულებრივი მელა, ურიალი. არის ფრინველთა მრავალი სახეობა. 1954 წელს ნაკრძალის ტერიტორიაზე უკანასკნელად იყო რეგისტრირებული თურანის ვეფხვი. ნაკრძალზე ვრცელდება რამსარის კონვენცია.
ლიტერატურა
კატეგორია:ტაჯიკეთის ნაკრძალები
განხუიაგინ ოიუნგერელი
განხუიაგინ ოიუნგერელი (Ганхуягийн Оюунгэрэл; დ. 1985) — მონღოლი მოდელი. 2007 წელს გახდა „მის მონღოლეთი“ და წარადგინა თავისი ქვეყანა „მის მსოფლიო 2007“-ზე. იგი სწავლობდა მონღოლეთის ჰუმანიტარულ უნივერსიტეტში, ასპირანტურაზე, რათა გამხდარიყო ფინანსისტი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1985 კატეგორია:მონღოლი მოდელები
საკულტო გორა გორება
საკულტო გორა გორება — არქეოლოგიური ძეგლი მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქსოვრისში, სოფლის აღმოსავლეთით 2,5 კილომეტრზე. გორაზე აღმოჩნდა კერები, რომლებსაც შემორჩენილი ჰქონია ნაცარი და ნახშირი, თონის მაგვარი და დიდი ზომის კეცის მაგვარი თიხის ჭურჭელი და სხვა.
ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
გლუვი ბაღლინჯოები
გლუვი ბაღლინჯოები, მენიჩბესებრნი (Notonectidae) — წყლის ბაღლინჯოების ოჯახი. ტანი წაგრძელებულია, ზურგის მხარე ამოზნექილი, მუცლისა — ბრტყელი, სიგრძე 12–18 მმ. უკანა ფეხები საცურაოა, ბოლოში ნიჩაბის მსგავსადაა გაბრტყელებული, ბეწვიანია. ხორთუმი ძლიერი და მჩხვლეტი. ცნობილია 200-მდე სახეობა. გავრცელებული არიან ძალიან ფართოდ, უპირატესად ტროპიკებში. ბინადრობენ მდგარ ან სუსტად გამდინარე მტკნარ და მარილიან წყალსატევებში. კარგად ცურავენ, ზურგით ქვევით; შეუძლიათ წყლის ზედაპირიდან ჰაერში აფრენა. მტაცებლები არიან, იკვებებიან წყლის წვრილი ცხოველებით. თავს ესხმიან ლიფსიტებს, თავკომბალებს, მცირე ზომის მწერებს. კვერცხებს დებენ წყლის მცენარეულობის ქსოვილში. ევროპაში ჩვეულია Notonecta-ის გვარის წარმომადგენლები (სიგრძეში 16 მმ-მდე); ზოგიერთი ზიანს აყენებს თევზმეურნეობას (მენიჩბე [N. glauca], N. lutea). ხორთუმით ჩხვლეტით შეუძლიათ დაავადებათა გადატანა,
სქოლიო
*
ჯარილგაჩი
ჯარილგაჩი (Джарилгач) — კუნძული შავი ზღვის კარკინიტის ყურეში. ადმინისტრაციულად ეკუთვნის უკრაინის ხერსონის ოლქს. ფართობი — 56 კმ². სიმაღლე — 2 მ. დაუსახლებელია. წაგრძელებული ფორმისაა. დასავლეთიდან აღმოსავლეთისაკენ გადაჭიმულია დაახლოებით 42 კმ-ზე, ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ 4,6 კმ-ზე. კუნძულზე ბევრია ლიმანური ტბა, რომლებიც მეტწილად მარილიანია. რელიეფში გვხვდება ქვიშის დიუნები, სანაპირო დაჭაობებული დაბლობები, ლიმანები, ცელები. სანაპირო აკუმულაციური ტიპისაა. არის ხელოვნური მტკნარი წყალსატევები და 3 არტეზიული ჭაბურღილი. მდინარეები არ გვხვდება. დამახასიათებელია ზომიერად კონტინენტური ჰავა. საშუალო წლიური ტემპერატურაა 10,2 °C. ივლისის საშუალო ტემპერატურა 22 °C. იანვრის –2 °C. აბსოლუტურ მინიმალური ტემპერატურა –27 °C, აბსოლუტურ მაქსიმალური 50 °C. ნალექები დაახლოებით 400 მმ წელიწადში. მზის ნათების ხანგრძლივობა 2300 სთ. წელიწადში. კუნძულზეა ჯარილგაჩის ეროვნული ბუნებრივი პარკი, რომელიც 2009 წელს დაარსდა. კუნძულის ჩრდილოეთ ნაწილშია მდელოს, ჭაობისა და მლაშობის მცენარეულობა, ცენტრალურ ნაწილში — სტეპი და მდელოები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უკრაინის კუნძულები კატეგორია:შავი ზღვის კუნძულები
ალექსანდრ ბატენბერგი
ბიოგრაფია
წარმოშობით იყო ჰესენის საგვარეულოდან. მიიღო სამხედრო განათლება და მსახურობდა სეკუნდ-ლეიტენანტად ჰესენის მე-2 ლეიბ-დრაგუნთა პოლკში. მსახურობდა რუსეთის იმპერიის არმიაში და იყო მონაწილე 1877–1878 წლების რუსეთ-ოსმალეთის ომისა. რუსეთის იმპერატორის კართან დაახლოებული იყო ნათესაური კავშირით. 1879 წლის 29 აპრილს, 22 წლის ასაკში, აირჩიეს ახლადშექმნილი ბულგარეთის სამთავროს პირველ მმართველად. ამ პოსტზე იყო 1886 წლამდე. 1880 წლის ივნისში გარდაიცვალა ბატენბერგის დეიდა, რუსეთის დედოფალი მარია ალექსანდრეს ასული, ამის შემდეგ ბატენბერგს მმართველობა გაუჭირდა. მისი პირველი ანტირუსული ნაბიჯი იყო ბულგარეთის რკინიგზის მშენებლობისას რუსეთის ინტერესების გაუთვალისწინებლობა, ის ასევე არასათანადო პირობებში ამყოფებდა რუსი ოფიცრებით დაკომპლექტებულ ბულგარეთის არმიას. 1881 წლის ივნისში გამოსცა დეკრეტი პრესის თავისუფლების შესახებ. 1881 წელს დიდი ეროვნული კრების არჩევნები დასრულდა ბატენბერგის მომხრე კონსერვატორების დიდი გამარჯვებით. 1882 წლის მაისში და იმოგზაურა პეტერბურგში, რის შემდეგაც დაუნიშნეს შინაგან საქმეთა და სამხედრო მინისტრები. 1883 წელს კვლავ ჩავიდა პეტერბურგში, სადაც დაესწრო ალექსანდრე III-ს კორონაციას. ბატენბერგმა ალექსანდრეს სთხოვა რუსეთის მიერ დანიშნული მინისტრების გაწვევა, რაზეც უარი მიიღო. 1883 წლის სექტემბერში ბატენბერგმა დაითხოვა ძველი მთავრობა და დანიშნა ახალი კაბინეტი დრაგან კანკოვის მეთაურობით. 1886 წელს დაინიშნა ბულგარეთის სამთავროს მიერ ახლად შეერთებული აღმოსავლეთ რუმელიის გენერალ-გუბერნატორად. 1886 წლის აგვისტოში პრო-რუსული ძალების მარშის შედეგად დაითხოვეს მტავრის პოსტიდან. გარდაიცვალა 1893 წელს. დაკრძალეს სოფიაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1857 კატეგორია:დაბადებული 17 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 4 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1893 კატეგორია:ბულგარელი პოლიტიკოსები კატეგორია:ტახტიდან გადამდგარი მონარქები
ბალანგა (ბატაანი)
ბალანგა (ოფიციალურად ქალაქი ბალანგა; ტაგ: Lungsod ng Balanga; კაპ: Lakanbalen ning Balanga) — მეოთხე კლასის ქალაქი და ბატაანის პროვინციის დედაქალაქი ფილიპინებში. 2015 წლის აღწერით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 96 061 ადამიანს.
ისტორია
ქალაქის სახელწოდება წარმოდგება კაპამპანგანური სიტყვიდან balañga, რაც თიხის ქოთანს ნიშნავს (ტაგალურ ენაზე ბანგა), რაც ქალაქში წარმოებულ სამეთუნეო ჭურჭელთან იყო დაკავშირებული.
ბატაანის დედაქაალქი ბალანგა თავდაპირველად აბუკაის სოფელი იყო. 1714 წლის 21 აპრილს პროვინციული წესდების თანახმად დომინიკელთა ორდენის მისია გაიგზავნა, ხოლო 1739 წლის 18 აპრილს ბალანგაში კათოლიკური ეკლესიის ეპისკოპოსის მოადგილე გაიგზავნა. 1754 წელს ბატაანი დამოუკიდებელ პროვინციად გამოცხადდა.
2000 წლის 30 დეკემბერს 8984-ე რესპუბლიკური აქტის შესაბამისად ბალანგა ქალაქად გამოცხადდა.
გეოგრაფია
ბალანგა უმეტესწილად სოფლის-მეურნეობისა და საცხოვრებელი მიწებისგან შედგება. სწრაფად იზრდება კომერციული სექტორიც. ქალაქის ფართობია 11 163 ჰექტარი, რაც ბატაანის პროვინციის საერთო ფართობის 8.13%-ია. ქალაქს სამხრეთიდან პილარის მუნიციპალიტეტი, ჩრდილოეთიდან — აბუკაის მუნიციპალიტეტი, დასავლეთიდან — მორონგის მუნიციპალიტეტი, ხოლო აღმოსავლეთიდან — მანილის ყურე ესაზღვრება.
ბარანგაები
ბალანგა პოლიტიკურად 25 ბარანგაიდ იყოფა, რომლებიც 5 ჯგუფად ნაწილდება: პერიფერიულ ბარანგაებს კუპანგი, ჩრდილოეთი კუპანგი, დასავლეთი კუპანგი, სიბაკანი და ტუიო მიეკუთვნება; სანაპირო ბარანგაებია პუერტო-რივას იბაბა, პუერტო-რივას-იტაასი და ტორტუგასი; დაბლობ ბარანგაებს ცენტრალური ბარანგაი, ტენეხერო, კამაჩო, ბაგონგ-სილანგი, პუერტო-რივას-ლოტე მიეკუთვნება; მაღლობ ბარანგაებს — დანგკოლი, კაბოგ-კაბოგი, ტანატო, მუნტინგ-ბატანგასი, ხოლო საქალაქო ბარანგაებს პობლასიონი, კატანინგი, ბაგუმბაიანი, ტალისაი, მალაბია, სან-ხოზე, იბაიო და დონია-ფრანსისკა.
ადგილობრივი მმართვლეობა
ფილიპინების ადგილობრივი მმართველობის შესაბამისად მუნიციპალური მთავრობის ოფისი მერიაშია განთავსებული. 1521-1898 წლებში აღმასრულებელი ხელისუფლების მეთაურის ფუნქციას გუბერნატორები ასრულებდნენ. ამერიკული მმართველობის პერიოდში (1898-1946) ადგილობრივ მთავრობის წარმომადგენლები მერები და ადგილობრივი მოხელეები იყვნენ. ამჟამად ბალანგის მერი ფრენსის ს. გარსიაა, ხოლო ვიცე-მერი ვიანკა ლიტა ვ. გონსონი. ქალაქის საბჭოში 10 წევრია.
ღირსშესანიშნაობები
ქალაქის ტურისტული დანიშნულების ადგილებს შორის აღსანიშნავია: ბალანგის ჭარბტენიანი ტერიტორიების პარკი, ბალანგის მავარი მოედანი, ბატაანის კაპიტოლიუმი, ბატაანი ნახევარკუნძულის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, ბატაანის მეორე მსოფლიო ომის მუზეუმი, ბალანგის საკათედრო ტაძარი და სხვ. ტორტუგასის ბარანგაიში 4-7 დეკემბერს იბონგ დაიოს ფესტივალი იმართება.
ჯანდაცვა
ბალანგაში რამდენიმე საავადმყოფო მდებარეობს, მათ შორის: ბატაანის ექიმთა საავადმყოფო, ბატაანის გენერალური საავადმყოფო, ბატაანის ქალთა საავადმყოფო, ისააკ კატალინას სამედიცინო ცენტრი, იოსებ დამწინდველის საავადმყოფო და სხვ.
განათლება
ბალანგა ბატაანის პროვინციის საგანმანათლებლო ცენტრია. ქალაქში ერთი სახელმწიფო უნივერსიტეტი და რამდენიმე კერძო კოლეჯი მდებარეობს, სადაც საბუღალტრო, ბიზნეს ადმინისტრირების, კომპიუტერული მეცნირებისა და საინფორმაციო ტექნოლოგიების, დაწყებითი და საშუალო განათლების, ინჟინერიისა და ჯანდაცვის მიმართულებები ფუნქციონირებს.
ბატაანის ნახევარკუნძულის სახელმწიფო უნივერსიტეტი ერთადერთი სახელმწიფო უნივერსიტეტია ბალანგაში. უნივერსიტეტს ორი კამპუსი აქვს: მთავარი კამპუსი, რომელიც კაპიტოლიუმთან მდებარეობს, ხოლო ბალანგის ქალაქის კამპუსი საქმიან რაიონშია განთავსებული.
ბალანგის უძველესი კერძო საგანმანათლებლო ინსტიტუტი ტომას დელ როსარიოს კოლეჯია, რომელიც სან-ხოსეს ბარანგაიში მდებარეობს. სხვა კერძო კოლეჯებს შორისაა: ისტვუდსის მეცნიერებისა და ტექნოლოგიების პროფესიული კოლეჯი, ბატაანის გმირთა მემორიალური კოლეჯი, იოსებ დამწინდველის კოლეჯი და სხვ.
სქოლიო
კატეგორია:ბალანგა (ბატაანი) კატეგორია:ცენტრალური ლუსონის ქალაქები კატეგორია:ფილიპინების პროვინციული დედაქალაქები
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 299
გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუცია 299 მიიღეს 1971 წლის 30 სექტემბერს. უშიშროების საბჭომ განიხილა ომანის განცხადება გაეროში გაწევრიანების შესახებ და დადებითი რეკომენდაცია მისცა გენერალურ ასამბლეას ომანის გაწევრიანებასთან დაკავშირებით.
რეზოლუცია მიიღეს ერთხმად.
რესურსები ინტერნეტში
0299 0299 კატეგორია:გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები ომანის შესახებ
ტაბეკენამუნი
ტაბეკენამუნი — ძველი ეგვიპტის დედოფალი ოცდამეხუთე დინასტიიდან, მესამე გარდამავალი პერიოდის დროს. ტაბეკენამუნი შესაძლოა ეგვიპტის ფარაონის ტაჰარქას მეუღლე იყო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ძველი ეგვიპტის დედოფლები კატეგორია:ეგვიპტის ოცდამეხუთე დინასტიის დედოფლები
ალექსანდრე პოპოვი
ალექსანდრე პოპოვი (Александр Попов; დ. 16 მარტი [ ძვ. სტ. 4 მარტი], 1859, კრასნოტურინსკი — გ. 13 იანვარი [ ძვ. სტ. 31 დეკემბერი, 1905]   , 1906, სანქტ-პეტერბურგი) — რუსი ფიზიკოსი და ელექტროტექნიკოსი, პროფესორი. ითვლება რადიოს ერთ-ერთ პიონერად. 1895 წელს რუსეთის ფიზიკა-ქიმიის საზოგადოებას თავისი გამოგონება, რადიომიმღები, წარუდგინა.
სქოლიო
კატეგორია:რუსი ფიზიკოსები
ვალერი ალექსანიანი
ვალერი ალექსანიანი (Վալերի Ալեքսանյան; დ. 4 სექტემბერი, 1984, ერევანი, საბჭოთა კავშირი) — სომეხი ფეხბურთელი. პოზიციით ცენტრალური/მარჯვენა მცველი.
პიუნიკი
ალექსანიანი დაიბადა ერევანში, სომხეთის სსრ-ში. იგი ფეხბურთში, ოდნავ დაგვიანებით, 12 წლის ასაკში ჩაერთო. თავდაპირველად, მშობლები მისი ფეხბურთისადმი ინტერესის წინააღმდეგები იყვნენ. ისინი პრიორიტეტს სკოლაში სწავლას ანიჭებდნენ. ამიტომ მან ფეხბურთის ვარჯიში საიდუმლოდ დაიწყო. 12 წლის ასაკში იგი შევიდა საფეხბურთო სკოლა პიუნიკ ერევანში. 2000 წელს მან პიუნიკთან მისი პირველი კონტრაქტი გააფორმა, ხოლო 2001 წელს დაიწყო მისი საკლუბო კარიერა კლუბთან: მან პიუნიკთან ერთად სომხეთს საფეხბურთო პრემიერლიგა მოიგო: 2001, 2002, 2003, 2004, 2005 და 2006 წლებში, ხოლო 2002 და 2004 წლებში – სომხეთის თასი. მას ასევე 3-ჯერ აქვს მოგებული სომხეთის სუპერთასი (2001, 2003, 2004). 2002-2004 წლებში იგი პიუნიკის მეორე გუნდშიც თამაშობდა.
განძასარი
2007 წლის ივნისში, პიუნიკსა და განძასარი კაპანს შორის შეთანხმებით, ალექსანიანი განძასარიში გაანათხოვრეს. გაცვლა განძასარის მთავარი მწვრთნელის, სამუელ პეტროსიანის მოთხოვნით მოხდა. 2008 წელს, ალექსანიანთან ერთად, კლუბმა სომხეთის პრემიერლიგაში მე-3 ადგილი დაიკავა. 2009 წლის ნოემბერში ალექსანიანმა კლუბთან კონტრაქტი დაასრულა. არც მოთამაშეს და არც კლუბს არ სურდა კონტრაქტის გახანგრძლივება.
ულისი
ამის შემდეგ მას კონტრაქტი ულისმა შესთავაზა; თავდაპირველად მისმა მენეჯერმა შემოთავაზება უარყო, თუმცა შემდგომ დასთანხმდა. 2010 წლის სომხეთის პრემიერლიგის სეზონის დასრულების შემდეგ, მან კლუბთან კიდევ ერთი კონტრაქტი გააფორმა. 2011 წლის სეზონის ნახევარი მან მაღალ დონეზე ჩაატარა, ამიტომ, მას სომხეთის ნაკრებისგან მოწვევა მოუვიდა.
სანატ ნაფტ აბადანი
ზაფხულის სატრანსფერო ზონის დროს, ულისმა ალექსანიანის გაყიდვის შემოთავაზება მიიღო. კლუბები შეთანხმდნენ და ალექსანიანი ერთწლიანი კონტრაქტით გაემგზავრა აბადანში და შეუერთდა ადგილობრივ კლუბ სანატ ნაფტის.
ვალერი ალექსანიანის სანატ ნაფტისთან კონტრი 2013 წელს დასრულდა და ამის შემდგომ იგი თავისუფალი აგენტი გახდა.
პირადი ცხოვრება
ვალერი ალექსანიანი დაოჯახებულია; მეუღლეს სირანუში ჰქვია. მათ ჰყავთ ერთი ვაჟი, არტემი (დაბადებული 2009 წელს). ალექსანიანს თავისუფალ დროს უყვარს თევზაობა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 4 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1983 კატეგორია:სომეხი ფეხბურთელები
გლუვი ხოჭოები
გლუვი ხოჭოები (Phalacridae) — ხოჭოების ოჯახი ნაირმჭამელი ხოჭოების ქვერიგისა. სხეული ოვალური ან მრგვალი, სარკისებრი, გლუვი და მბრწყინავია, ზემოდან ამოზნექილი, ქვემოდან ბრტყელი, სიგრძეში 1–4 მმ. შეფერილობა შავი ან მურაა, ფრთების ზედა მიდამო ზოგჯერ ღია ლაქებით. აერთიანებს 500–600 სახეობას. გავრცელებული არიან ყველა კონტინენტზე (ანტარქტიდის გარდა). გვხვდებიან ყვავილებში, იკვებებიან ყვავილის მტვრით. მატლები ვითარდებიან რთულყვავილოვანთა ყვავილედებში — ყვავილის ნასკვებში, თესლებში, ჟანგა სოკოებით დაზიანებულ მარცვლოვანთა თავთავებში.
სქოლიო
*
თეკლე აბაშიძე
თეკლე აბაშიძე (სრული სახელი: თეკლე ჯამბაკურ-ორბელიანი; დ. 6 ივლისი, 1876, თბილისი, რუსეთის იმპერია — გ. 21 სექტემბერი, 1961, იქვე) — ქართველი დიდგვაროვანი. აქტიურად მონაწილეობდა საზოგადოებრივ საქმიანობაში, რომელთაც მისი მამიდა — მარიამ ვახტანგის ასული ორბელიანი და მეუღლე — კიტა აბაშიძე ხელმძღვანელობდნენ. იყო ქართული სკოლის უფასო სასადილოს კომიტეტის წევრი, აგრეთვე ქუთაისის ქალთა პირველი ქართული სკოლის, „სინათლის“ დამხმარე კომიტეტის თავმჯდომარე. გარდაიცვალა 1961 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 6 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1876 კატეგორია:გარდაცვლილი 21 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1962 კატეგორია:ქართველი დიდებულები
კონსტანტინე პიპინაშვილი
კონსტანტინე კონსტანტინეს ძე პიპინაშვილი (დ. 2 ოქტომბერი, 1912, ქუთაისი — გ. 15 აპრილი, 1969, თბილისი) — ქართველი კინორეჟისორი, საქართველოს რესპუბლიკის სახალხო არტისტი (1967).
ბიოგრაფია
ხელოვნების სიყვარულმა თბილისის მოძრავ საკოლმეურნეო თეატრში მიიყვანა. მუშაობა დაიწყო ელექტრომექანიკოსად. შემდეგ ორი წელი საქართველოს „სახკინომრეწვის“ ნახატი და მულტფილმების საამქროშია მხატვრად. 1932 წელს შევიდა მოსკოვის საკავშირო კინოინსტიტუტის სასცენარო-სარეჟისორო ფაკულტეტზე, რომელიც 1936 წელს დაამთავრა. რამდენიმე წელი რეჟისორის ასისტენტად მუშაობდა ჯერ „მოსფილმში“, შემდეგ „ქართულ ფილმში“ რეჟისორ-დიპლომანტად.
1937 წელს კ. პიპინაშვილი ისევ აგრძელებს სწავლას იმავე ინსტიტუტში, ამჯერად სარეჟისორო ფაკულტეტზე. აქ მას ხელმძღვანელობდა დიდი ხელოვანი სერგეი ეიზენშტეინი. თბილისში დაბრუნების შემდეგ, 1940 წელს გადაიღო პირველი დამოუკიდებელი მხატვრული ფილმი „ქაჯანა“. ამას მოჰყვა „ხიდი“ (1940), რომელიც დიდი წარმატებით სარგებლობდა ომის დაწყებისთანავე რესპუბლიკურ და საკავშირო ეკრანებზე, „ოქროს ბილიკი“ (1943) და გახმაურებული „აკაკის აკვანი“ (1946). საგულისხმოა ის, რომ უკვე ცნობილი რეჟისორი ეგრეთ წოდებული „მცირე ფილმიანობის“ პერიოდში მუშაობდა სადუბლიაჟო საამქროში, დუბლიაჟის რეჟისორად.
1955 წელს კ. პიპინაშვილმა განაახლა ფილმების გადაღება. მისმა სათავგადასავლო-ფანტასტურმა მხატვრულმა ფილმმა „ორი ოკეანის საიდუმლოება“, 1958 წელს ვენეციის ფესტივალზე ერთ-ერთი პრიზიც დაიმსახურა. ამას მოჰყვა კინოფილმები: „მაიაკოვსკი იწყებოდა ასე“ (1958), „სად არის შენი ბედნიერება მზია?“ (1959), „ზღვის შვილები“ (1964), „მოლოდინი“ (1969).
იყო კინოსტუდიის შემოქმედებითი სექციის, რეჟისორთა სექციის თავმჯდომარე, მონაწილეობდა ს. ეიზენშტეინის შემოქმედებით მემკვიდრეობის შესწავლა-დამუშავების საქმეში. დაჯილდოვებული იყო „საპატიო ნიშნის“ ორდენით და მედლებით.
დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი კინორეჟისორები კატეგორია:დაბადებული 2 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1912 კატეგორია:გარდაცვლილი 15 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1969 კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
რუისპირის წმინდა შიოს მონასტერი
მინი|300პქ რუისპირის წმინდა შიოს მონასტერი — არქიტექტურული მონუმენტური ხელოვნების ძეგლი დგას სოფელ რუისპირის ზემოთ ოთხიოდე კილომეტრზე მდინარე თურდოს მარცხენა, მაღალ ნაპირზე, ნასოფლარ არტოზანის ტერიტორიაზე, ფლატის პირას. მონასტრის მთავარი ნაგებობა წმინდა შიოს ეკლესიაა. თარიღდება XII საუკუნის II ნახევრით.
იგი დარბაზული ტიპისაა, ნახევარწრიული შვერილი აფსიდით აღმოსავლეთით. აფსიდი გარედან ხუთწახნაგა აბრისშია ჩაწერილი და ეკლესიის ძირითადი კორპუსიდან მოკლე მხრებით გამოიყოფა. ეკლესიასთან სამხრეთიდან და ჩრდილოეთიდან თანადროული, თითქმის კვადრატული გეგმის მინაშენები ეკვრის. სამხრეთ მინაშენი — სამ მხარეს თაღებით გახსნილი კარიბჭე — ფასადის შუა ნაწილზეა მიდგმული ჩრდილოეთისა კი — აღმოსავლეთ კიდეში იგი ეკლესიის ძირითად კორპუსთან წყობითაა დაკავშირებული. ეკლესიას, დასავლეთიდან, მოგვიანებით აგებული, სამხრეთ ჩრდილოეთის მიმართულებით წაგრძელებული ნაგებობა ეკვრის, რომელიც დასავლეთ კედელს მთელ სიგრძეზე გაუყვება. მომდევნო ხანებში, ამ უკანასკნელზე დასავლეთიდან მიუშენებიათ იგივე სიგრძისა და დაახლოებით იმავე სიმაღლის ნაგებობა, რომლის შუა ნაწილზე სამრეკლოა დადგმული. ეკლესია თითქმის მთლიანად, კვადრატული აგურითაა ნაგები.
საკურთხეველში, კონქის კომპოზიციიდან, ფრონტალურად მოცემული მთავარანგელოზთა გამოსახულებებისგან მხოლოდ ტერფებია დარჩენილი. მეორე რეგისტრში, აფსიდის კედელზე თორმეტი მოციქულის წელზედა ფიგურებია მედალიონებში. ჩრდილოეთ კიდეში კი, პილასტრთან ახლოს, ადგილის სიმცირის გამო, მედალიონი, „ჩამოჭრილია“, ხოლო მოციქული, სხვებისგან განსხვავებით, ცენტრისკენ ¾-ითაა შებრუნებული. მესამე რეგისტრში ეკლესიის მამათა ფრონტალური ფიგურებია, რომელთაც სამხრეთ და ჩრდილოეთ მხრიდან თითო დიაკვანი უდგას. ეკლესიის მამებს ერთ ხელში წიგნი უჭირავთ, მარჯვენა ხელი კურთხევის ჟესტით მკერდის წინ აქვთ აღმართული. ხელები მხოლოდ ორ შემთხვევაში დაფარული ტანსაცმლით, მთელი თანით წარმოდგენილი თითო წმინდანი გამოსახულია სარკმლების წირთხლებზე. ერთ მათგანს ქართულ ასომთავრულწარწერიანი, გაშლილი გრაგნილი უჭირავს. მღვდელმსახურობის დასაჯდომის ზედა საფეხურის თავზე, საკმაოდ მაღლა, მხატვრობას ასრულებს გეომეტრიული ორნამენტის ზოლი. მცენარეული ორნამენტის ნაშთები გაირჩევა საკურთხევლის მიმდებარე პილასტრებზე.
განსაკუთრებულ ყურადღებას იპყრობს კართან ახლოს გამოსახული  საერო პირები. ორივე გამოსახულება კედლის ცენტრისაკენ ¾-ით არის შებრუნებული. ხელები, ქრისტეს მიმართულებით, ვედრების ჟესტით აქვთ გაწვდილი, ორივე გვირგვინოსანია. ერთი მათგანი მამაკაცია. მეორე ძნელად გაირჩევა. მას გრძელი სამოსი აცვია და, სილუეტის მიხედვით, ქალი უნდა იყოს. ჩანს მისი ყვითელი მოსასხამი და მისი შიდა, წითელი სამოსი, არსებობს მოსაზრება, რომლის თანახმად ეს პირიც მამაკაცია მათ შორის ერთი დავით ულუდ, ხოლო მეორე დავით ნარინადაა მიჩნეული შესაბამისად, მხატვრობის თარიღიც 1247-1259 წლებით არის განსაზღვრული. დარბაზის მხატვრობას ასრულებს ორნამენტის ფართო ზოლი, რომლის ფრაგმენტები სამივე კედელზეა შემორჩენილი, ამჟამად, მისი მოტივი აღარ გაირჩევა, მაგრამ, როგორც ჩანს, საკურთხევლის მსგავსად, აქაც გეომეტრიული ორნამენტი იყო გამოყენებული.
1980-იან წლების მიწურულს სპეციალური სამეცნიერო-სარესტავრაციო საწყისი სახელოსნოს მიერ ძეგლზე ჩატარებული სარესტავრაციო-საკონსერვაციო სამუშაოები, აღდგა ეკლესიის კედლების დანგრეული ნაწილები და ლავგარდანი, მთლიანად აღდგა მინაშენები და სამრეკლო. ეკლესიის სამრეკლო და მინაშენები გადაიხურა ღარისებრი კრამიტით. დაკონსერვდა ეკლესიის სამხრეთ-დასავლეთ კუთხესთან მდგარი სამლოცველო და ეკლესიის აღმოსავლეთით მდებარე საცხოვრებელი ნაგებობა რესტავრაციამდე ეკლესიის კედლებს შემორჩენილი ჰქონდა რიყის ქვით აღდგენილი ნაწილები, რომლებიც მოიხსნა და აგურით შეიცვალა.
სქოლიო
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
ზემო ნიჩბისის პირველი სამაროვანი
ზემო ნიჩბისის სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი მდებარეობს მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ზემო ნიჩბისის განაპირას, სოფელ დიდგორისკენ მიმავალი გზის ორივე ნაპირზე. თარიღდება ადრინდელი ფეოდალური ხანით. სამაროვანი გათხარა მცხეთის მუდმივმა არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ (ხელმძღვანელი ა. აფაქიძე). აღმოჩნდა მიწაში 0,45-1,15 მ სიღრმეზე ჩადგმული უხეშად დამუშავებული ქვიშაქვის ფილებისაგან შედგენილი ქვაყუთები. სამარხები უმეტესად საოჯახო-კოლექტიურია. დაკრძალვის წესი ქრისტიანულია. სამარხთა უმეტესობა უინვენტაროა.
ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ალ-ზუბაირი
ალ-ზუბაირი (الزبير), ასევე ცნობილია ზუბაირის სახელით — ქალაქი სამხრეთ-აღმოსავლეთ ერაყში. ის შედის ბასრის მუჰაფაზის შემადგენლობაში და არის ფართობით უდიდესი ქალაქი საკუთარ მუჰაფაზაში. 2013 წლის აღწერის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 95 056 ადამიანს შეადგენდა. მოსახლეობით ის 22-ე ადგილზეა ერაყში. ქალაქს მართავს მერი.
ზუბაირი მდებარეობს ქუვეითის საზღვართან. მას იგი სამხრეთით ესაზღვრება. ამას გარდა, ალ-ზუბაირს საკუთარი მუჰაფაზის ხუთი ქალაქი ესაზღვრება, მათ შორის ბასრის მუჰაფაზის ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი ბასრა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ერაყის ქალაქები
ერნანდო დე სოტო
მინიატიურა|ერნანდო დე სოტოს ძეგლი ესპანეთში, მშობლიურ ქალაქში. ერნანდო დე სოტო (Hernando de Soto, დ. დაახლ. 1498 — 21 მაისი, 1542) — ესპანელი ზღვაოსანი და კონკისტადორი. პირველი ევროპული დამპყრობელი მექსიკის ჩრდილოეთში და აშშ-ს ტერიტორიის სიღრმეში. პირველი ევროპელი, რომელმაც გადაკვეთა მდინარე მისისიპი და დატოვა ამის დოკუმენტური მტკიცებულება.
ერნანდო დე სოტო დაიბადა ესტრემადურის ან ანდალუსიის რეგიონში. ორი ქალაქი – ბადახოსი და ბარკაროტა აცხადებს, რომ დე სოტო მათ ქალაქში დაიბადა. ცნობილია, რომ დე სოტომ ბავშვობა ორივე ქალაქში გაატარა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კონკისტადორები კატეგორია:გარდაცვლილი 1542
დენის ლევერტოვი
პრისკილა დენის ლევერტოვი (Priscilla Denise Levertov)(დ. 24 ოქტომბერი, 1923 — გ. 20 დეკემბერი, 1997) — ამერიკელი პოეტი. იგი იყო ლანანის ლიტერატურული ჯილდოს ლაურეატი. ლევერტოვის „როგორები იყვნენ ისინი?“ ამჟამად შედის Pearson Edexcel GCSE-ის (9–1) ინგლისურენოვანი ლიტერატურის პოეზიის ანთოლოგიაში.
ადრეული ცხოვრება და გავლენა
ლევერტოვი დაიბადა და გაიზარდა ილფორდში, ესექსში, ინგლისი. დედამისი, ბეატრის ადელაიდ (ნიი სპუნერ-ჯოუნსი) ლევერტოფი, წარმოშობით იყო ჩრდილოეთ უელსის პატარა მეშახტეთა სოფლიდან. მისი მამა, პოლ ლევერტოფი, ასწავლიდა ლაიფციგის უნივერსიტეტში და როგორც რუსი ჰადიდური ებრაელი, როგორც მტრის მომხრეს ეთნიკური განსხვავებულობის გამო შინაპატიმრობა მიუსაჯეს. ის ემიგრაციაში წავიდა დიდ ბრიტანეთში და გახდა ანგლიკანური მღვდელი ქრისტიანობაზე გადასვლის შემდეგ. არასწორი რწმენის თანახმად, რომელიც გულისხმობდა, რომ მას ენდომებოდა ქადაგება ებრაულ სამეზობლოში, გადაიყვანეს საცხოვრებლად ილფორდიდან აღმოსავლეთ ლონდონში, შორდიჩში, ეკლესიასთან.
ხუთი წლის ასაკში, მან განაცხადა, რომ მწერალი გახდებოდა. 12 წლისამ რამდენიმე ლექსი გაუგზავნა ტომას სტერნზ ელიოტს, რომელმაც უპასუხა წამახალისებელი წერილით. 1940 წელს, როდესაც ის 17 წლის იყო, ლევერტოვმა ოფიციალურად გამოსცა პირველი პოემა. ბლიცის დროს, ლევერტოვი მსახურობდა ლონდონში სამოქალაქო მედდად. მისი პირველი წიგნი, ორმაგი სურათი, გამოიცა ექვსი წლის შემდეგ. 1947 წელს იგი შეხვდა ამერიკელ მწერალ მიტჩელ გუდმანს და მალევე იქორწინა, ხოლო შემდეგ წელს მასთან ერთად გადავიდა ამერიკის შეერთებულ შტატებში. მიუხედავად იმისა, რომ საბოლოოდ დაშორდნენ 1975 წელს, დარჩათ ერთი ბიჭი, ნიკოლაი, ამიტომ ერთად ცხოვრობდნენ ნიუ-იორკში, ხოლო ზაფხულს მენის შტატში ატარებდნენ. 1955 წელს იგი გახდა ამერიკის ნატურალიზებული მოქალაქე.
მოგვიანებით ცხოვრება და სამუშაოები
1960-1970-იან წლებში ლევერტოვის ცხოვრებაში საგრძნობლად იმატა პოლიტიკურმა აქტიურობამ. როგორც The Nation- ის პოეზიის სფეროს რედაქტორმა, შეძლო დახმარებოდა და გამოექვეყნებინა ფემინისტი და სხვა მემარცხენე აქტივისტი პოეტების ნაშრომები. ვიეტნამის ომს თავის პოეზიაში განსაკუთრებულად მნიშვნელოვან ყურადღებას აქცევდა, რომელშიც ხშირად ცდილობდა ერთმანეთში ჩაექსოვა პირადი გრძნობები და პოლიტიკური შეხედულებები, როგორც მის ლექსში „მწუხარების ცეკვა“, სადაც თავისი დის გარდაცვალებაზე წერს. ასევე ვიეტნამის ომის საპასუხოდ, ლევერტოვი შეუერთდა ომის წინააღმდეგობის ლიგას, ხოლო 1968 წელს ხელი მოაწერა „მწერალთა და რედაქტორთა ომის საგადასახადო პროტესტის“ დაპირებას, რომლის თანახმადაც, უარი თქვა გადასახადების გადახდაზე. ლევერტოვი იყო ომის მოწინააღმდეგე კოლექტივის დამფუძნებელი წევრი, ნოამ ჩომსკის, მიტჩელ გუდმანთან, უილიამ სლოან კოფინთან და დუაიტ მაკდონალდთან.
პოლიტიკური პოეზია
როგორც პოლიტიკა, ასევე ომი ძირითადი თემებია ლევერტოვის პოეზიაში. ლევერტოვის შესახებ გამოქვეყნდა Black Mountain-ის მიმოხილვაში 1950-იან წლებში, მაგრამ თვითონ უარყო ჯგუფთან რაიმე ფორმალური ურთიერთობა. მან ამ გავლენის საშუალებით დაიწყო საკუთარი უნიკალური ლირიკული სტილის პოეზიის ჩამოყალიბება. მან იგრძნო, რომ ვიეტნამის ომის უსამართლობის შესახებ ხმის ამაღლება პოეტის შინაგანი გამოძახილის ნაწილი იყო, სწორედ ამიტომ მონაწილეობდა მიტინგებში, ზოგიერთის მიმდინარეობისას კითხულობდა თავის შემოქმედებას. მისი ზოგიერთი ნამუშევარი ომის თემატიკაზე გამოიცა 1971 წელს, მის წიგნში — „To Stay Alive“, ვიეტნამის ომის საწინააღმდეგო წერილების, გაზეთების, დღიურის ჩანაწერების და საუბრების კრებულში. წიგნში დამატებითი თემები გულისხმობს ინდივიდის და ჯგუფის (მთავრობის) დაპირისპირებას და ამ დაპირისპირებით გამოწვეულ დაძაბულობას.. თავის პოეზიაში ხელს უწყობს საზოგადოებისა და ჯგუფების შეცვლას ინდივიდის წარმოსახვის გზით და ხაზს უსვამს ინდივიდებს, როგორც ძალას, რომელსაც არსებული რეალობის შეცვლა შეუძლია. მან ასევე დაუკავშირა პირადი გამოცდილება სამართლიანობასა და სოციალურ რეფორმას.
მიღწევები
ლევერტოვმა თავისი მოღვაწეობის განმავლობაში დაწერა და გამოაქვეყნა პოეზიის 24 წიგნი, ასევე კრიტიკები და თარგმანები. გამოსცა მრავალი ანთოლოგია. მის ბევრ ჯილდოსა და პრიზის სიაში შედის: შელის მემორიალი, ჯორჯ რობერტ ფროსტის მედალი, ლენორ მარშალის პრემია, ლანანის ჯილდო, კეტრინ ლუკის მემორიალური გრანტი, გრანტი ხელოვნებისა და წერილების ეროვნული ინსტიტუტისგან და გუგგენჰემის სტიპენდია.
გარდაცვალება
დენის ლევერტოვი გარდაიცვალა 74 წლის ასაკში, 1997 წლის 20 დეკემბერს, სიეტლში, ვაშინგტონში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1923 კატეგორია:დაბადებული 24 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1997 კატეგორია:გარდაცვლილი 20 დეკემბერი კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მწერლები კატეგორია:რომის კათოლიკური ეკლესიის მწერლები კატეგორია:ებრაელი პოეტები
სობეკემსაფი (დედოფალი)
სობეკემსაფი — ძველი ეგვიპტის დედოფალი მეჩვიდმეტე დინასტიიდან, მეორე გარდამავალი პერიოდის დროს. სობეკემსაფი ეგვიპტის ფარაონის ნუბხეპერე ინტეფის მეუღლე იყო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ძველი ეგვიპტის დედოფლები კატეგორია:ეგვიპტის მეჩვიდმეტე დინასტიის დედოფლები
ფილიპინების ტურიზმი
ტურიზმი ფილიპინების ეკონომიკის მნიშვნელოვანი სექტორია. 2015 წლისთვის მოგზაურობისა და ტურიზმის ინდუსტრიის წილმა ქვეყნის მთლიან შიდა პროდუქტში 10.6% შეადგინა. ფილიპინები არქიპელაგია, 7 641 კუნძულისგან შედგება, რომლებიც 17 რეგიონად და 82 პროვინციად იყოფა. ქვეყანა მდიდარი ბიომრავალფეროვნებითაა ცნობილი, რაც მის უმთავრეს ტურისტულ ღირსშესანიშნაობასაც წარმოადგენს. ტურისტთათვის ყველაზე პოპულარულ დანიშნულების ადგილებს შორისაა ქვეყნის სანაპიროები, კულტურული მნიშვნელობის მქონე ქალაქები და ძეგლები, მთები, წვიმის ტყეები, კუნძულები და ყვინთვისთვის განკუთვნილი ადგილები.ტურისტულ ღირსშესანიშნაობებს შორისაა ქვეყნის მდიდარი ისტორიული და კულტურული მემკვიდრეობა, რომელიც გამორჩეულია ფესტივალებითა და ადგილობრივი ტრადიციებით. პოპულარული ტურისტული დანიშნულების ადგილებია: პალავანის პროვინციაში მდებარე ელ ნიდო, დავაო, ბორაკაი, სიარგაო, სებუ, მანილა და სხვა.
2015 წლის მონაცემებით ტურიზმის სექტორში 4.99 მილიონი ფილიპინელი იყო დასაქმებული. წარმატებული ტურისტული კამპანიის "It's More Fun in the Philippines" წყალობით 2015 წელს ქვეყანას 5 360 682 უცხოელი ტურისტი ეწვია. 2017 წელს უცხოელ ტურისტთა რაოდენობამ 6 620 908-ს მიაღწია.
ფილიპინებს მსოფლიო მასშტაბით ტურიზმთან დაკავშირებული არაერთი სახელი აქვს მოპოვებული, მათ შორის:მსოფლიო ფესტივალების ტრადიციული დედაქალაქი, წყნარი ოკეანის დასავლეთის დედაქალაქი, ესპანური აზიის ცენტრი, აღმოსავლეთის ზღვათა მარგალიტი, მარჯნის სამკუთხედის ცენტრი და სხვა. ქვეყანა ბიომრავალფეროვნების ცხელი წერტილია: მსოფლიოში ფრინველთა სახოებების ყველაზე მაღალი ენდემიზმის სიხშირე აქვს, ხოლო ძუძუმწოვართა და ფლორის მიხედვით - ერთ-ერთი უმაღლესი. ქვყანა რომაული კათოლიციზმის ბასტიონია აზიაში. ფილიპინებში მდებარეობს New7Wonders of Nature-ის ერთ-ერთი გამარჯვებული ობიექტი, პუერტო-პრინსესა (მიწისქვეშა მდინარე) და New7Wonders Cities-ის გამარჯვებული ქალაქი — ვიგანი. ფილიპინებში იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ნუსხის 6 ძეგლი: 3 კულტურული და 3 ბუნებრივი. ფილიპინელთა 90%-ზე მეტს ესმის და საუბრობს ინგლისურ ენაზე.
მიმოხილვა
ტურიზმი ფილიპინების ეკონომიკის მნიშვნელოვანი ნაწილია. 2000 წელს ფილიპინებს 2.2 მილიონი ტურისტი ეწვია. 2003 წელს - 2 838 000 ტურისტი, რაც წინა წელთან შედარებით თითქმის 29%-ით მეტი იყო. 2011 წელს ფილიპინების ტურიზმის დეპარტამენტის მონაცემებით ქვეყანას 3.9 მილიონი ტურისტი ეწვია, 11.2%-ით მეტი 2010 წლის მაჩვენებლებთან შედარებით.
2012 წელს, მას შემდეგ რაც ტურიზმის დეპარტამენტმა ფართოდ გავრცელებული ტურისტული მარკეტინგული კამპანია - „ფილიპინებში უფრო მეტი მხიარეულებაა“ (It's More Fun In the Philippines) - წამოიწყო, ფილიპინები 4.27 მილიონმა ტურისტმა მოინახულა.
საზღვაო და დაივინგ ტურიზმი
ფილიპინების ტურიზმის უმთავრესი ქვესახეობა საზღვაო ტურიზმია. ფილიპინების სანაპიროები არაერთ საერთაშორისო გაზეთში მოხვდა, რომელთაც 1-დან 8-მდე ადგილს აკუთვნებენ. ყველაზე პოპულარულ სანაპიროებსა და ყვინთვის ადგილებს შორისაა: ბორაკაი, ელ ნიდო, კორონი, სებუ და სირაგაო. სხვა მნიშვნელოვანი სანაპიროები მდებარეობს სამალიში, კაგალიში, ლა-იუნიონის პროვინციაში, პანგანსიანის პროვინციაში, ილოილოს პროვინციასა და ზამბოანგას რეგიონში.
სამთო ტურიზმი
ფილიპინებში ტურიზმის ზრდის ტემპით გამოირჩევა სამთო ტურიზმი, განსაკუთრებით ადგილობრივთათვის და დასავლელი უცხოელი ტურისტებისთვის. ყველაზე ცნობილ სალაშქრო ადგილებს შორისაა აპოს მთა, პინატუბოს მთა, ჰალკონის მთა და პულაგის მთა.
კვლევისა და საგანმანათლებლო ტურიზმი
ფლორისა და ფაუნის მრავალფეროვნების გამო ფილიპინებში მსოფლიოს ყველა კუთხიდან ჩადიან მკვლევრები. მკვლევარ-მეცნიერთათვის ყველაზე პოპულარული ადგილებია: კუნძული სიბუიანი, დინაგატის კუნძულები, ჰამიგუიტანის მთა, ტუბატაჰის რიფი, ჩრდილოეთ სიერა მადრეს ეროვნული პარკი და კუთა კუნძულები. ადგილობრივი და უცხოელი არქეოლოგებისა და ანთროპოლოგებისათვის საინტერესო ადგილებია: კაგაიანის ხეობა, ბუტუანი, ტაბონის გამოქვაბულები, იფუგაო, ბანტონი და სხვა. ქვეყანასი არაერთი უნივერსიტეტია, მათ შორის: ფილიპინების უნივერსიტეტი, ფილიპინების კათოლიკური უნივერსიტეტი, მინდანაოს უნივერსიტეტი და სხვა. საგანმანათლებო ტურიზსტული მიზნებით ზირითადად ინდოეთიდან, სამხრეთ კორეიდან და პალაუდან ჩამოდიან.