cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ივლიანე წულაია
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 11 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1982 კატეგორია:ქართველი იურისტები კატეგორია:საქართველოს IX მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:სამტრედიაში დაბადებულები ივლიანე კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები
კაკეტის დეპარტამენტი
კაკეტა (Departamento del Caquetá) — კოლუმბიის ერთ-ერთი დეპარტამენტი. მდებარეობს ამაზონასის რეგიონში. დასავლეთით ესაზღვრება კაუკისა და უილის დეპარტამენტები, ჩრდილოეთით — მეტის დეპარტამენტი, ჩრდილო-აღმოსავლეთით — გუავიარეს დეპარტამენტი, აღმოსავლეთით — ვაუპესის, სამხრეთით კი ამაზონასისა და პუტუმაიოს დეპარტამენტები. ფართობი 88 965 კმ²-ს შეადგენს, რა მხრივაც ქვეყნის მესამე უდიდესი დეპარტამენტია. დედაქალაქია ფლორენსია.
მუნიციპალიტეტები
კაკეტა შედგება 16 მუნიციპალიტეტისგან:
სქოლიო
კატეგორია:კოლუმბიის დეპარტამენტები
ბედრაჯი-ვეკი
ბედრაჯი-ვეკი (Bădragii Vechi) — სოფელი მოლდოვაში, ედინეცის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 113 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 750 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ედინეცის რაიონის სოფლები
სუდურობა
სუდურობა (Suduroba) — სოფელი აზერბაიჯანში, გუსარის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 308  კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გუსარის რაიონის სოფლები
ვლადიმერ გუბელაძე
ვლადიმერ იასონის ძე გუბელაძე (დ. 26 სექტემბერი, 1921, სოფ. ზეკარი, ახლანდ. ბაღდათის მუნიციპალიტეტი, — გ. 8 თებერვალი, 1944) — ქართველი ჯარისკაცი, საბჭოთა კავშირის გმირი (22 თებერვალი, 1944, სიკვდილის შემდეგ).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 26 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1921 კატეგორია:გარდაცვლილი 8 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1944 კატეგორია:საბჭოთა კავშირის გმირები საქართველოდან კატეგორია:ბაღდათის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ნასირ ალ-დინ ტუსი
ნასირ ალ-დინ ტუსი ( — აბუ ჯაფარ მუჰამად იბნ მუჰამად იბნ ჰასან აბუ ბაქრ ნასირ ალ-დინ ტუსი; დ. 18 თებერვალი 1201, ტუსი — გ. 26 ივნისი 1274, ბაღდადი) — სპარსელი მეცნიერ-ენციკლოპედისტი, მათემატიკოსი, მექანიკოსი, ასტრონომი და სახელმწიფო მოღვაწე. 1256 წლიდან იყო მონღოლეთის ილხან ჰულაგუს პირადი მრჩეველი და მდივანი. ხელმძღვანელობდა მარაღის ობსერვატორიის მშენებლობას, აგრეთვე ასტრონომიული კატალოგის „ზიჯე ილხანის“ შედგენას.
აქვს შრომები მათემატიკის, ისტორიის, ეთიკის, პოეზიის თეორიისა და ფილოსოფიის საკითხებზე. ბერძნული მეცნიერების კარგი მცოდნე. ეკუთვნის ევკლიდეს, არქიმედეს, ავტოლიკოსის, თეოდოსის, მენელაეს, აპოლონიოსის, არისტარქეს, ჰიფსიკლისესა და პტოლემეს შრომების კომენტარები.
ნასირ ალ-დინ ტუსი დაიბადა 1201 წელს ხორასანის ოლქში, ქალაქ ტუსში, ირანის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. იქვე ადრეულ წლებში სწავლა დაიწყო, შეისწავლა ყურანი, ხადისები, შიიტური იურისპრუდენცია, ლოგიკა, ფილოსოფია, მათემატიკა, მედიცინა და ასტრონომია. მოგვიანებით ასტრონომიისა და მათემატიკის სწავლა მოსულში გააგრძელა კამალ ად-დინ იბნ იუნისთან. ალ-ტუსის მოღვაწეობისა პირველი პერიოდი ქუჰისტანთან. 1235 წლიდან ცხოვრობდა ალამუთის ციხეში, რომელიც იყო ისმაილიტ-ნიზარიტების სახელმწიფოს მთავრობის რეზიდენცია.
ტუსის მათემატიკური შრომებიდან განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია „ტრაქტატი სრული ოთხგვერდას შესახებ“. ტრაქტატი დაწერილია ტუსის ალამუთში ყოფნის დროს სპარსულ ენაზე და არაბულზე მარაღში ყოფნისას (1260).
ტუსის ტრაქტატი ხუთი წიგნისაგან შედგება. I წიგნში განხილულია შემადგენელი ფარდობის თეორია. საბით იბნ-კურისა და ომარ ხაიამის იდეების განვითარებით ტუსიმ შემოიღო რიცხვის გაფართოებული გაგება, რომელიც განისაზღვრება როგორც ფარდობა, რაციონალური და ირაციონალური. II წიგნში მოცემულია მენალაეს თეორემის სხვადასხვა შემთხვევების მტკიცებულება ბრტყელი ოთხგვერდასათვის. III წიგნში შემოღებულია სინუსისა და კოსინუსის ღერძის გაგება და მტკიცდება ტრიგონომეტრიის რიგი თეორემა; კერძოდ, აქ განხილულია ბრტყელი ოთხვერდების წესების ამოხსნა და მოცემულია სინუსების ბრტყელი თეორემის მტკიცებულება. IV წიგნი ეძღვნება მენალაეს თერემის სხვადასხვა შემთხვევების მტკიცებულებას. V წიგნში განხილულია სფერული ტრიგონომეტრიის ამოცანათა ახსნის ხერხები.
ტუსის ეკუთვნის რიგი თხზულება, რომელიც მიეძღვნა სწავლებას პარალელების შესახებ. ამ თხზულების ერთ-ერთი რედაქცია გამოიცა 1594 წელს ლათინურ თარგმანში ქალაქ რომში. ამ ტექსტის V პოსტულატის მტკიცებულება კიდევ ერთხელ იყო გამოქვეყნებული ჯონ ვალისის მიერ 1693 წელს. ვალისის ამ მტკიცებულების შრომას იცნობდა ჯიროლამო საკერი, რომელმაც გააკრიტიკა ის (1733).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 18 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1201 კატეგორია:გარდაცვლილი 26 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1274
მჭიშთა
მჭიშთა, შავწყალა — კარსტული მდინარე საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში. სიგრძე 16 კმ, აუზის ფართობი 169 კმ². სათავე აქვს ბზიფის ქედის სამხრეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 200 მ-ზე. ერთვის შავ ზღვას სოფელ მუგუძირხვასთან. საზრდოობს წვიმის, თოვლისა და მიწისქვეშა წყლებით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე, წყალმცირობა — ზაფხულსა და ზამთარში, წყალმოვარდნები — შემოდგომაზე. საშუალო წლიური ხარჯი 7,71 მ³/წმ. იყენებენ შავწყლის საკალმახე მეურნეობის ტბორებისთვის.
ეტიმოლოგია
შუა საუკუნეებში მას „მუწის წყალი“ ანუ მიწის წყალი ეწოდებოდა, რადგან დიდ მანძილზე მიწის ქვეშ მოედინება. მისი აფხაზური სახელწოდება – მჭიშთა და რუსული – ჩორნაია-რეჩკა (Чёрная речка) – შავწყალას ირიბ თარგმანს წარმოადგენს.
სქოლიო
კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მდინარეები კატეგორია:შავ ზღვაში ჩამდინარე მდინარეები
ჩხუტნერის ქედი
ჩხუტნერის ქედი, ჩხუნდერის ქედი — ქედი საქართველოში, მესტიის მუნიციპალიტეტში. გაწოლილია სვანეთის კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე. წარმოადგენს მდინარეების ხალდეჭალისა და ადიშჭალის წყალგამყოფს. უმაღლესი ადგილია მწვერვალი ჩხუტნერი (3036 მ). უღელტეხილებიდან მნიშვნელოვანია ჩხუტნერი (3000 მ). აგებულია იურული ასაკის ქვიშაქვებით, თიხაფიქლებითა და კირქვებით. დამახასიათებელია ალპური მდელო და სუბნივალური ლანდშაფტები.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ქედები
კასანარეს დეპარტამენტი
კასანარე (Departamento de Casanare) — კოლუმბიის ერთ-ერთი დეპარტამენტი. მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ-აღმოსავლეთ რეგიონში. მის ტერიტორიაზე მდებარეობს ნავთობსაბადოები და კომპანია BP-ის კუთვნილი 800 კმ სიგრძის ნავთობსადენი, რომელიც სანაპირო ქალაქ კოვენიასისკენ მიემართება.
დეპარტამენტის დედაქალაქია იოპალი.
კასანარე შედგება 19 მუნიციპალიტეტისგან
სქოლიო
კატეგორია:კოლუმბიის დეპარტამენტები
მარცი (ლორე)
მარცი (Մարց) — სოფელი სომხეთში, ლორეს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 050 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 645 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 18 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 35.7 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლორეს პროვინციის სოფლები
სანტო-დომინგო-დე-ლა-კალსადა
სანტო-დომინგო-დე-ლა-კალსადა (Santo Domingo de la Calzada) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ლა-რიოხის პროვინციის სანტო-დომინიგო-დე-ლა-კალსადის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 40 კმ². მოსახლეობა — 6276 კაცი (2020 წ.).
სუვაჯალი
სუვაჯალი (Suvacal) — სოფელი აზერბაიჯანში, გუსარის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა —  	670  კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გუსარის რაიონის სოფლები
ხურაი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ხურაი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ქორჩულუ
ქორჩულუ  (Qorçulu) — სოფელი აზერბაიჯანში, ნახიჩევანის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, შარურის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა  —  	 	705 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის სოფლები კატეგორია:შარურის რაიონის სოფლები
მთის ალთაის ცენტრალურ-აღმოსავლური ენები
მთის ალთაის ცენტრალურ-აღმოსავლური ენები — თურქული ენათა მონათესავე ენების ჯგუფი, რომელსაც ტრადიციულად ალთაურ ენას უწოდებენ.
აღსანიშნავია, რომ სახელწოდება „მთის ალთაის ენები“ არ წარმოადგენს სამეცნიერო ლიტერატურაში არც ფორმალურ და არც საყოველთაოდ აღიარებულ ცნებას. ტრადიციულად ამ ენებს მიიჩნევდნენ ალთაური ენის დიალექტებად ანდა ამავე ალთაურის ენობრივი ვარიანტების ჯგუფად, თანაც ნ. ა. ბასკაკოვის (Никола́й Алекса́ндрович Баска́ков) ფართოდ გავრცელებული კლასიფიკაციის მიხედვით, დიალექტების თუ ენობრივი ვარიანტების ეს ჯგუფი მიეკუთვნება თურქულ ენათა სხვადასხვა ქვეჯგუფს (- სამხრეთ ალთაის დიალექტები ბასკაკოვის კლასიფიკაციით ყირგიზულთან ერთად გაერთიანებულია ყირგიზულ-ყივჩაღურ ენებში.)
ო. ა. მუდრეგი (Оле́г Алексе́евич Мудра́к) მისსავე შედგენილ კლასიფიკაციაში (2002) გამოიყენებს ტერმინებს „ალთაური ენები“ და „ალთაური ენები და დიალექტები“.
დასავლურ სამეცნიერო ლიტერატურაში, რომელიც ლარს იუჰანსონის (Lars Sverker Johansson) აღწერას ეყრდნობა, გამოიყენება ტერმინი „ალთაის თურქული“ (Altay Turkic).
გამოცემაში „თურქულ ენათა შედარებით-ისტორიული გრამატიკა“ „პრათურქული ფუძე-ენა. პრათურქული ეთნოსის სამყაროს სურათი ენის მონაცემების მიხედვით“ და ანა დიბოს (А́нна Влади́мировна Дыбо́) წიგნში „ადრეული თურქების ენობრივი კონტაქტები. ლექსიკური ფონდი“ შემოღებულია ტერმინი „ცენტრალურ-აღმოსავლური ენები“ (центрально-восточные языки).
ახშტეტენი
ახშტეტენი (Achstetten) — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, ტიუბინგენის ადმინისტრაციულ ოლქში, ბიბერახის რაიონში. თემის ფართობია 23,38 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 4 318 ადამიანს.
მთის ალთაის ცენტრალურ-აღმოსავლური ენები
2002 წლის აღწერის მონაცემების მიხედვით აღნიშნულ, მთის ალთაის (ცენტრალურ-აღმოსავლურ) ენებზე მოლაპარაკეთა საერთო რაოდენობა 65 534 კაცია.
ახშტეტენი
სქოლიო
კატეგორია:ბადენ-ვიურტემბერგის თემები
მთის ალთაის ცენტრალურ-აღმოსავლური ენები
საბჭოთა კავშირში 1948 წლამდე მთის ალთაის ცენტრალურ-აღმოსავლური ენების იმავე ალთაი თურქულის ოფიციალური სახელწოდება იყო ოიროტული ენა.
ენათმეცნიერები განასხვავებენ მთის ალთაის იმავე ალთაური თურქულის ორ, ჩრდილოურსა და სამხრეთულ შტოს, და შესაბამისად მას ჩრდილო ალთაურსა და სამხრეთ ალთაურ შტოებსაც უწოდებენ.
შიდა კლასიფიკაცია
ალტაური ენა მოიცავს შემდეგ სამეტყველო ვარიანტებს:
სამხრეთ ალტაურის მსგავსი ანდა მისი ახლობელი იდიომი არსებობს ჩინეთში კანასის ტბის მახლობელ მიდამოებში (ჩინეთის ალტაი). აღნიშნული სამეტყველო ვარიანტი განსაკუთრებით ახლოს დგას ტელენგიტურთან.
ბედრაჯი-ნოი
ბედრაჯი-ნოი (Bădragii Noi) — სოფელი მოლდოვაში, ედინეცის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 108 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 234 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ედინეცის რაიონის სოფლები
იენი-ჰაიათი (მრავალმნიშვნელოვანი)
იენი-ჰაიათი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ანტონ გოგიაშვილი
ანტონ ივანეს ძე გოგიაშვილი (დ. 14 დეკემბერი, 1878, ჩოლაბარგი — გ. 28 დეკემბერი, 1907, თბილისი) — ქართველი მხატვარი, ფერმწერი, გრაფიკოსი.
ბიოგრაფია
დაამთავრა თბილისის სასულიერო სასწავლებელი. 1901-1906 წლებში სწავლობდა თბილისის სამხატვრო სასწავლებელში. თანამშრომლობდა გაზეთების რედაქციებთან: „კვალი" და „ცნობის ფურცელი", რომლებშიც აქვეყნებდა ქართველი ხალხის ყოფა–ცხოვრების ამსახველ და დოკუმენტურ ჩანახატებს. „ცნობის ფურცლის" დამატებაში იბეჭდებოდა მის მიერ საქართველოს სხვადასხვა კუთხეში მოგზაურობისას შესრულებული ჩანახატები, მათ შორის: „დარბევა" (1906, საქართველოს ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმი, თბილისი), „ტყეში შეფარებული გურულები" (1906, საქართველოს ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმი, თბილისი); მას ეკუთვნის – ვაჟა-ფშაველას პოემა „ბახტრიონის" (1896), ილია ჭავჭავაძის პოემა „განდეგილის" (1901), რაფიელ ერისთავის ლექსების „სესიას ფიქრების“, „სამშობლო ხევსურისა", „თრიალეთელი მწყემსის", „დაჭრილის" ილუსტრაციები; მისი ნახატები დაცულია საქართველოს ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი მხატვრები კატეგორია:დაბადებული 14 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1878 კატეგორია:გარდაცვლილი 28 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1907 კატეგორია:ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები ანტონ
ბელსკი (ბელორეცკის რაიონი)
ბელსკი  (Бельский) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბელორეცკის რაიონში.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (95 %).
სქოლიო
კატეგორია:ბელორეცკის რაიონის სოფლები
სანტურდე-დე-რიოხა
სანტურდე-დე-რიოხა (Santurde de Rioja) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ლა-რიოხის პროვინციის სანტო-დომინიგო-დე-ლა-კალსადის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 15,43 კმ². მოსახლეობა — 275 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ლა-რიოხის მუნიციპალიტეტები
თეთრი ქარავანი (ფილმი)
თეთრი ქარავანი — მხატვრული ფილმი, კინომოთხრობა. გადაღებული კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ მიერ 1963 წელს. საკავშირო კინოგაქირავებაში გავიდა ერთი წლის შემდეგ 1964 წლის 17 აგვისტოს. კინოპროდუქციის დაცვის და განვითარების ასოციაციის მოთხოვნით შეჩერებულია კინოს ჩვენება. ფილმის სცენარი ეკუთვნის მერაბ ელიოზიშვილს, რეჟისურა კი - ელდარ შენგელაიას.
სიუჟეტი
გამოცდილი მწყემსი, მარტია ახლოური, სხვა მწყემსებთან ერთად ცხვარს ზამთრის საძოვრებისკენ მიერეკება. მძიმე და ერთფეროვანია მეცხვარეთა შრომა, მცირე შეცდომას გამოუსწორებელი შედეგები მოაქვს. მარტიას უფროსი შვილი გელა მწყემსურ ცხოვრებაზე გულს აიყრის, ახლობლების რჩევას ყურს არ დაუგდებს, ცხვარს მიატოვებს და იოლი ცხოვრების საძიებლად ქალაქს მიაშურებს. ქარიშხლისგან დაფანტული ცხვრის გადასარჩენად სტიქიასთან ბრძოლაში მარტია დაიღუპება. ქალაქიდან დაბრუნებული გელა მამის სიკვდილში თავის დანაშაულს ხედავს და მწარედ ნანობს მის მიტოვებას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1963 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:კინოსტუდია ქართული ფილმი კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები კატეგორია:ელდარ შენგელაიას ფილმები
მედოვკა
მედოვკა (Մեդովկա) — სოფელი სომხეთში, ლორეს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 550 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 409 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 28 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 14.62 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლორეს პროვინციის სოფლები
მდივანი (ოჯახი)
მდივანი — ევროპაში მოღვაწე ქართული ოჯახი. დასავლეთის ქვეყნებში, ამ სახელწოდების ყველაზე ცნობილი მატარებლები იყვნენ გენერალ ზაქარია მდივანის და მისი ცოლის ელისაბედის შვილები. 1921 წელს საბჭოთა რუსეთის მიერ საქართველოს ოკუპაციის შემდეგ ხუთი დედმამიშვილი პარიზში წავიდა ემიგრაციაში. ისინი ცნობილი იყვნენ „მექორწინე მდივნების“ სახელით.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მთავრები კატეგორია:ქართული ოჯახები
ცენოლესტისებრნი
ლიტერატურა
* კატეგორია:ცენოლესტები
გუბერნია
გუბერნია (губе́рния) — მსხვილი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფის ერთეული რუსეთში; შემოიღო პეტრე I-მა XVIII საუკუნეში. 1708 წელს მან რუსეთის იმპერია დაყო რვა გუბერნიად: ინგერმანლანდის, მოსკოვის, სმოლენსკის, არხანგელოგოროდის, კიევის, ყაზანის, აზოვის და ციმბირის. 1713-1719 წლებში შეიქმნა ახალი გუბერნიები: ნიჟნი-ნოვგოროდის, ასტრახანის და რიგის. სმოლენსკის გუბერნია შეუერთდა მოსკოვისა და რიგის გუბერნიებს. 1719 წელს გუბერნიები დაიყო პროვინციებად, ხოლო პროვინციები რაიონებად. გუბერნიას სათავეში ედგა გუბერნატორი. ეკატერინე II-ს დროს მიღებული იქნა „სრულიად რუსეთის იმპერიის გუბერნიების მართვის განწესება“. 1775-1780 წლებში გუბერნიების რიცხვი 40-მდე გაიზარდა, ხოლო მისი მეფობის დასასრულს რუსეთის იმპერიის მიერ დაპყრობილი ტერიტორიების ხარჯზე 51-მდე. ამ დროს გუბერნიები, 2 ან 3, გაერთიანდნენ სამეფისნაცვლოში. XIX საუკუნეში შიდა რუსეთში შენარჩუნდა გუბერნიები, ხოლო განაპირა კოლონებში შეიქმნა საგენერალგუბერნატოროები. გუბერნიები რუსეთში გაუქმდა 1924-1929 წლებში.
რუსეთის იმპერიის მიერ ანექსირებულ საქართველოში 1840 წელის 10 აპრილს შეიქმნა საქართველო-იმერეთის გუბერნია, რომელმაც 1846 წლამდე იარსება. 1846 წლის 14 დეკემბრის დებულებით საქართველოს ტერიტორია თბილისისა და ქუთაისის გუბერნიებად დაყვეს.
ლიტერატურა
*
ბად-ბუხაუ
ბად-ბუხაუ (Bad Buchau) — ქალაქი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, ტიუბინგენის ადმინისტრაციულ ოლქში, ბიბერახის რაიონში. ქალაქის ფართობია 23,77 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 3 970 ადამიანს.
სქოლიო
კატეგორია:ბადენ-ვიურტემბერგის ქალაქები
ალბანია
ალბანია (Albania) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, კაკეტის დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 422 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 417 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კაკეტის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
მიქელა (ფილმი)
მიქელა — ქართული მხატვრული ფილმი. გადაღებული კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ მიერ 1965 წელს, ალმანახიდან „წარსულის ფურცლები“. საკავშირო კინოგაქირავებაში გავიდა 1966 წელს. გადაღებულია დავით კლდიაშვილის ამავე სახელწოდების მოთხრობის მიხედვით. რეჟისორი — ელდარ შენგელაია.
სიუჟეტი
მიქელას მრავალრიცხოვან ოჯახს უკურნებელი სენი დაერევა. სიკვდილს მხოლოდ რძალი და ორი შვილიშვილი გადაურჩება. გვარის ამოწყვეტის შიშით შეპყრობილი მიქელა ბოროტი სულების განსადევნად სახლს ადგილს შეუცვლის და უმცროს შვილიშვილს სხვა სოფელში გახიზნავს. უფროსს, სპიდონას კი, რომელიც ყველას უამბობს: ფაცხაში დააბინავებს. ღამე ქარიშხალი ამოვარდება. მიქელას სწამს, რომ ბავშვს ღვთის დანიშნულ დროზე ადრე არაფერი მოუვა და უყურადღებოდ მიატოვებს. მოვარდნილი ნიაღვარი კი სპიდონას დაახრჩობს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1965 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები კატეგორია:კინოსტუდია ქართული ფილმი კატეგორია:ელდარ შენგელაიას ფილმები
მიხეილ მურვანიშვილის საცხოვრებელი სახლი
300px|მინი მიხეილ მურვანიშვილის საცხოვრებელი სახლი — საცხოვრებელი სახლი, XX საუკუნის დასაწყისის არქიტექტურის ძეგლი დაბა სურამში. აგებულია 1916-1917 წლებში. ეკუთვნოდა ცნობილ მეტყევეს მიხეილ მურვანიშვილს. არის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი. კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი მიენიჭა 2006 წლის 30 მარტს საქართველოს კულტურის, ძეგლთა დაცვისა და სპორტის სამინისტროს მიერ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები კატეგორია:სურამი
შაჰბულახი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის სოფლები კატეგორია:შარურის რაიონის სოფლები
რუსიანის წმინდა გიორგის ეკლესია
რუსიანის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ რუსიანში, სოფლის ჩრდილოეთით. თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით.
ეკლესია დარბაზულია. ჩრდიოეთიდან, დასავლეთიდან და სამხრეთიდა მას თითო მინაშენი ეკვრის. მათგან სამხრეთისა ეკლესიის თანადროულია და წყობით არის მასთან დაკავშირებული. დანარჩენი გვიანდელია. საშენი მასალა ორგვარია: სრულიად დაუმუშავებელი, ნატეხი ქვა და რიყის ქვა. შენობის გარეთა კედლები ძირითადად მოზრდილი ზომის, ნატეხი ქვითაა ნაწყობი. ქვა შემთხვევითი ფორმისაა. კედლების ზედა ნაწილში შედარებით მცირე ზომის ქვაა გამოყენებული. შიგნითა კედლებიც იგივე მასალით არის ნაწყობი და შელესილია.
ეკლესიის ინტერიერი მთლიანად ყოფილა მოხატული ამჟამად, მხატვრობის უდიდესი ნაწილი განადგურებულია, ხოლო შემორჩენილია ფრაგმენტებზე ჩამორეცხილია ფერადოვანი ფენა, რის გამოც გამოსახულებების ვინაობის ამოცნობა ძალიან გართულებულია. კონქის კომპოზიცია სრულდება აფსიდის კედლების ზედა ნაწილში. მომდევნო არცთუ ისე დიდი ზომის რეგისტრი შემოსაზღვრულია საკურთხევლის სარკმლის შუა დონეზე, აქ როგორც ჩანს მოციქულები არიან განლაგებულნი. სარკმლის ჩრდილოეთით მთელი ტანით, ექვსი მამაკაცის გამოსახულებაა წარმოდგენილი. მხატვრობის მესამე რეგისტრში წარმოდგენილი იყვნენ ეკლესიის მამები, რომელთანაგ მკრთალი ლაქების გარდა აღარაფერია დარჩენილი. შენარებით უკეთ წარმოდგენილია ერთი ფიგურა რომელიც ნიშის თავზეა წარმოდგენილი. თითო წმინდანი საკურთხევის სარკმლის ჩრდილოეთ და სამხრეთ წირთხლებზეა გამოსახული. ეკლესიის დარბაზის კედლებზე შემორჩენილი მხატვრობის ფრაგმენტები უფრო მცირე ზომისაა. სამხრეთ კედლის პილასტრზე გამოსახული იყო, ერთიმეორის თავზე განლაგებული, თითო წმინდანი დარჩენილია მათი ტანსაცმლის ფრაგმენტები. ასევე ერთ-ერთი წმინდანის სახის მცირე ნაწილი დარ რვაქიმიანი ვარსკვლავი,რომელიც, როგორც ჩანს, ერთი მათგანის ტანსაცმელს ამკობდა.ასევე შემორჩენილია თეთრი ფერის ცხენისა და მასზე მჯდომი მეომრის ნაშთები. მხატვროა მიეკუთნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. მოხატულობათა ჯგუფს რომელიც პირობითად ,,ხალხურის’’ სახელით არის ცნობილი. გამოსახულებების დამუშავება სქემატურობით ხასიათდება: ფიგურათა ნახატი მეტად გამარტივებულია. წმინდანთა სახეების გამომეტყველება უშუალო გამომსახველობით გამოირჩევა.
ეკლესიის სამხრეთ მინაშენი გეგმით თითქმის კვადრატულია. შემორჩენილია აღმოსავლეთ და სამხრეთ კედლის ნაგლეჯები, რომლებიც მიწის ზედაპირიდან დაახლოებით 0,5-0,7 მეტრ სიმაღლეზე დგას. მინაშენი ეკლესიაზე თითქმის ორნახევარჯერ უფრო მოკლეა. შესასვლელი მინაშენს დასავლეთიდან ჰქონია. დასავლეთ და ჩრდილოეთ მინაშენები ეკლესიის შესაბამის კელდებს მთელ სიგრძეზე გაუყვებოდა. დასავლეთ მინაშენიდან მიწის ზემოთ, მხოლოდ სამხრეთ და დასავლეთ კედლების მცირე ნაწილებია შემორჩენილი. ჩრდილოეთ მინაშენიდან კი აღმოსავლეთ კედელი. ამ უკანასკნელს სარკმლის ძირი შემორჩა. სარკმლი კედლის შუაშია გაჭრილი და გარეთკენ მკვეთრად ვიწროვდება.
ლიტერატურა
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ცერატოზავრი
ცერატოზავრი (Ceratosaurus) — ამომწყდარი ქვეწარმავლების გვარი დინოზავრების ზერიგისა. ცხვირის ძვლებზე დიდი გამონაზარდი ჰქონდა, რომელიც ალბათ რქის ხორკლიან ფუძეს წარმოადგენდა. ცნობილია ცერატოზავრის 4 (ადრე ერთი) სახეობა. Ceratosaurus nasicornis-ის ჩონჩხი ნაპოვნია ჩრდილოეთ ამერიკის ზედა იურულ ნალექებში. დიდტანიანი ორფეხა მტაცებელი იყო, რომლის სიმაღლე 3 მეტრს აღწევდა.
კატალინა ნავარელი
კატალინა ნავარელი (Katalina a Nafarroakoa; დ. 1468 — გ. 12 თებერვალი 1517) — ნავარის  დედოფალი 1483-1517 წლებში. ნავარის მეფე ანრი II-ის დედა, საფრანგეთის მეფე ანრი IV-ის დიდი ბებია.
ადრეული წლები
კატალინა იყო ვიანის პრინც გასტონ დე ფოქსისა და მისი ცოლის, პრინცესა მადლენ დე ვალუას უფროსი ქალიშვილი. დედის ხაზით იგი იყო საფრანგეთის მეფე შარლ VII-ისა და დედოფალ მარია ანჟუელის ასული. იგი ასევე იყო საფრანგეთის მეფე ლუი XI-ის დიშვილი. იგი დაიბადა და გაიზარდა თავისი ბაბუის, ნავარის მეფე ხუან II-ის მმართველობის ეპოქაში. 1479 წელს მას შემდეგ რაც ხუანი გარდაიცვალა, ტახტი კატალინას ძმას ფრანსუას გადაეცა. თუმცა ფრანსუა მალევე, 1483 წელს გარდაიცვალა და ვინაიდან სხვა მემკვიდრე არ არსებობდა, ნავარის მონარქი კატალინა გახდა.
მეღვაჰოვიტი
მეღვაჰოვიტი (Մեղվահովիտ) — სოფელი სომხეთში, ლორეს პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 254 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 18 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 13.99 კმ²-ია.
კატალინა ნავარელი
მმართველობა
იმის გამო, რომ კატალინა ქალი იყო, ბევრი ნავარელი მიიჩნევდა, რომ ტახტი მას არ ეკუთვნოდა. 1483 წელს დაიწყო ბრძოლა ნავარის ტახტის მემკვიდრეობისათვის. კატალინას ტახტში ბემონტისა და აგრამონტის დინასტიები ეცილებოდნენ. თავისი ტახტის შენარჩუნების მიზნით კატალინა ცოლად გაჰყვა ძლევამოსილ ფრანგ დიდგვაროვან ხუან (საფრანგეთში ჟან) დ'ალბრეს. ხუანს დიდი არმია და ქონება ჰქონდა, რამაც ნავარელი დიდგვაროვნები დააშოშმინა და კატალინას ტახტი გადაარჩინა. ამ დროს კატალინა მხოლოდ 15 წლის იყო.
მეღვაჰოვიტი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლორეს პროვინციის სოფლები
კატალინა ნავარელი
მმართველობა
ქორწინება 1486 წელს შედგა ნოტრ-დამის ტაძარში. თუმცა კატალინასა და ხუანის კორონაცია 1494 წელს შედგა ნავარის დედაქალაქ პამპლონაში. ამის შემდეგ კატალინამ თავის დიდ ბიძასთან, არაგონის მეფე ფერდინანდ II-თან სამშვიდობო ხელშეკრულებას მოაწერა ხელი. კატალინასა და ხუანის ქორწინება არც ისე იღბლიანი აღმოჩნდა. იგი ყოველთვის ამჯობინებდა დაქორწინებულიყო ფერდინანდ II-ისა და დედოფალ ისაბელ I-ის ვაჟზე, ასტურიის პრინცზე დაქორწინებას. 1495 წელს გარდაიცვალა კატალინას დედა, მაგდალენა ვალუა.
1503 წელს კატალინამ როგორც იქნა ნანატრი მემკვიდრე გააჩინა, პრინცი ანრი, რომელიც 1504 წელს პამპლონას კათედრალში მონათლეს კათოლიკედ. მალევე დაიწყო ნავარის მმართველ ფოქსის დინასტიასა და საფრანგეთის მმართველ ვალუას დინასტიას შორის დამოყვრებაზე მოლაპარაკებები. იგეგმებოდა პრინცი ანრისა და საფრანგეთის პრინცესა კლაუდიას ქორწინება, რათა როგორმე კატალინას თავიდან აეცილებინა მოსალოდნელი არაგონული შემოჭრა.
1512 წლის კასტილიურ-არაგონული შემოჭრა
ამ ქორწინებასთან დაკავშირებით, არაგონის მეფე ფერდინანდ II-მ რომელიც რომის პაპთან ერთან ანტიფრანგული პოლიტიკის მატარებელი იყო, ნავარის სამეფო ოჯახს მოსალოდნელ ქორწინებასთან დაკავშირებით თავისი პრეტენზიები წარუდგინა. კატალინამ არ დააკმაყოფილა ფერდინანდის მოთხოვნები და ფრანგებთან საქორწინო მოლაპარაკებები განაგრძო. 1512 წლის 25 ივლისს ფერდინანდმა გაგზავნა უზარმაზარი არმია ჰერცოგი ალბას მეთაურობით, რომლებმაც აიღეს ნავარის დედაქალაქი პამპლონა. გარდა ამისა, არაგონელებმა დაიპყრეს და გადაწვეს მთლიანი ქვემო ნავარა. არაგონელებმა ნავარის ძირითადი ნაწილი დაიქვემდებარეს, რომელიც მთელი მომდევნო საუკუნეები მათ ეკუთვნოდათ. საბოლოოდ ისე გამოვიდა, რომ ნავარის სამეფოსგან მხოლოდ ერთი პატარა რეგიონი - ბეარნი დარჩა, რომელიც საფრანგეთსა და ესპანეთს შორის აღმოჩნდა მოქცეული.
1513 წელს ნავარელებმა პამპლონას დაბრუნება სცადეს, თუმცა უშედეგოდ. აქედან მოყოლებული, გარდა ბეარნისა მთელი ნავარა ესპანეთის შემადგენლობაში შევიდა. 1515 წელს კასტილიელებმა სცადეს დაეპყროთ ბეარნი, თუმცა ნავარელებს ფრანგები დაეხმარნენ და კასტილიის ჯარები დამარცხდნენ. ამ პერიოდში ნავარა და პორტუგალია იყო ორად-ორი სახელმწიფო პირენეს ნახევარკუნძულზე, რომელიც ესპანეთმა ვერ დაიპყრო.
უკანასკნელი წლები
1512 წლიდან კატალინა მართალია ითვლებოდა როგორც ქვემო, ისე ზემო ნავარის დედოფლად, თუმცა მისი ძალაუფლება მხოლოდ ბეარნზე ვრცელდებოდა, სხვა დანარჩენი რეგიონები კი ფერდინანდ არაგონელსა და ისაბელ კასტილიელს ემორჩილებოდა. 1517 წლის 12 თებერვალს გარდაიცვალა კატალინა, რის შემდეგაც გამეფდა მისი ვაჟი ანრი II, რითაც ნავარაში ალბრეს დინასტია ავიდა ტახტზე.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1468 კატეგორია:გარდაცვლილი 12 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1512 კატეგორია:ნავარის მეფეები კატეგორია:XV საუკუნის ევროპის მონარქები კატეგორია:XVI საუკუნის ევროპის მონარქები
სანტურდეხო
სანტურდეხო (Santurdejo) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ლა-რიოხის პროვინციის სანტო-დომინიგო-დე-ლა-კალსადის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 18,35 კმ². მოსახლეობა — 102 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ლა-რიოხის მუნიციპალიტეტები
ბელენ-დე-ანდაკიესი
ბელენ-დე-ანდაკიესი (Belén de Andaquies) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, კაკეტის დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 11 282 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 1 180.9 კმ²-ია.
დაუთ იულტი
დაუთ იულტი (Дауыт Исхаҡ улы Юлтыев დ. 1893 — გ. 10 ივლისი, 1938) — ბაშკირელი საბჭოთა მწერალი, დრამატურგი, ჟურნალისტი და საზოგადო მოღვაწე.
ბიოგრაფია
მონაწილეობდა პირველ მსოფლიოსა და რუსეთის სამოქალაქო ომებში.
1921 წლიდან იულტი მუშაობდა გაზეთ „ბაშკირისტანის“ რედაქტორად. 1921 წლის ბოლოს IX სრულიად რუსეთის საბჭოების ყრილობამ ის დელეგატად აირჩია და უფლება მისცა გასაუბრებოდა და ინტერვიუ აეღო ვლადიმერ ლენინისაგან.
გარდაიცვალა 1938 წელს, უფაში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1893 კატეგორია:გარდაცვლილი 1938 კატეგორია:ბაშკირები
ბულგარეთის შეიარაღებული ძალები
ბულგარეთის შეიარაღებული ძალები (ბულგ: Българска армия) — ბულგარეთის აღმასრულებელი ხელისუფლების სამხედრო სტრუქტურა, რომლებიც ექვემდებარება ქვეყნის პრეზიდენტს და იმართება თავდაცვის სამინისტროს მიერ. შეიარაღებული ძალების მისიაა შეინარჩუნოს ბულგარეთის სუვერენიტეტი, დაიცვას მისი სახმელეთო და საზღვაო ტერიტორიები, საჰაერო სივრცე და მათი განუყოფელი მთლიანობა. ასევე მისი მოვალეობაა ქვეყანაში კონსტიტუციური წესრიგის დამყარება და საზოგადოებრივი უსაფრთხოების უზრუნველყოფა. მის შემადგენლობაშია: არმია, სამხედრო-საჰაერო ძალები (Военновъздушни сили), სამხედრო-საზღვაო ძალები (Военноморски сили на Република България).
ისტორია
ისტორიულად ბულგარეთის არმია მუდმივად თამაშობდა უდიდეს როლს ქვეყნის სუვერენიტეტის შენარჩუნებაში. თავისუფლების მოპოვებიდან (1878) რამდენიმე წელიწადში ბულგარეთის გახდა რეგიონის სამხედრო ლიდერი და ქვეყნის არმია მონაწილეობდა უმნიშვნელოვანეს ომებში – სერბეთ-ბულგარეთის ომი (1885), ბალკანეთის პირველი ომი (1912–13), ბალკანეთის მეორე ომი (1913), პირველი მსოფლიო ომი (1915–1918) და მეორე მსოფლიო ომი (1941–1944). ამ ომებში ბულგარეთის არმიამ მნიშვნელოვანი საბრძოლო გამოცდილება მიიღო. ცივი ომის დროს ბულგარეთის სახალხო რესპუბლიკა იყო ვარშავის პაქტის ერთ-ერთი უძლიერესი სამხედრო ძალა (152 000 ჯარისკაცი, 1988). სსრკ-ის დაშლის შემდეგ, ბულგარეთის ხელმძღვანელობამ გადაწყვიტა ნატო-ში გაწევრების პოლიტიკურ გზას დადგომოდა და დაიწყო სამხედრო მოსამსახურეთა და შეიარაღების შემცირება. 2004 წლის 29 მარტს ბულგარეთი ნატო-ში გაწევრდა. სადღეისოდ 776 ბულგარელი ჯარისკაცი განლაგებულია სამ ქვეყანაში.
ბულგარეთი და საქართველო
2008 წლიდან დღემდე, ევროკავშირის მისიის ფარგლებში, 12 ბულგარელი მშვიდობისმყოფელი საქართველოს კონფლიქტურ რეგიონებში მონიტორგს აწარმოებს.
ალექსანდრე ბერაია
ბიოგრაფია
დაამთავრა სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის აგრონომიული ფაკულტეტი. მუშაობდა საქართველოს მიწათმოქმედების სამეცნიერო კვლევითი ინსტიტუტის სენაკის სამეცნიერო საწარმოო საცდელი სადგურის დირექტორად (1958-1990). სოიასა და სიმინდის რამდენიმე დარაიონებული ჯიშისა და ჰიბრიდის ავტორი, მის მიერ გამოყვანილი სოიას ჯიში „კოლხიდა-4“ მიჩნეულია მაშინდელი საბჭოთა კავშირის მასშტაბით ერთ-ერთ საუკეთესო ჯიშად და შეყვანილია სოფლის მეურნეობის ენციკლოპედიაში, როგორც ათი საუკეთესო ჯიშიდან ერთ-ერთი. მისი ხელმძღვანელობით და უშუალო მონაწილეობით არის გამოყვანილი კიდევ რამდენიმე სოიას ჯიში: „უნივერსალი-1“, „მეგრული-2“, „სენაკი“ და სხვა. გამოქვეყნებული აქვს 123 სამეცნიერო ნაშრომი და სტატია, რომელიც იბეჭდებოდა საბჭოთა კავშირის წამყვან სამეცნიერო პოპულარულ  გამოცემებში. იყო სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა კანდიდატი. „ВАК“-ის მიერ მინიჭებული ჰქონდა წამყვანი მეცნიერ მუშაკის ხარისხი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 8 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1929 კატეგორია:გარდაცვლილი 10 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 2001 კატეგორია:ქართველი სოფლის მეურნეობის მუშაკები კატეგორია:საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:სენაკის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ზელენოგორსკის ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესია
ზელენოგორსკის ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესია (Церковь Казанской иконы Божией Матери) — მოქმედი მართლმადიდებლური ეკლესია სანქტ-პეტერბურგში, ზელენოგორსკში. ეკლესია აგებულია 1910-1915 წლებში.
ეკლესიის მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის სახელზე, ჩრდილოეთისა - ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის, ხოლო სამხრეთისა სერგი რადონეჟელის სახელზე.
ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს სანქტ-პეტერბურგის ეპარქიას. 1989 წლიდან ეკლესიის წინამაძღვარია ბიკენტი კუზმინი.
პირველი ეკლესია
1880 წელს პეტერბურგი საპატიო მოქალაქემ, ვაჭარმა ანდრეი დურდინმა თავის მიწის ნაკვეთში ააგო პირველი საზაფხულო ეკლესია. მცირე გუმბათოვანი ხის ეკლესია ააგეს არქიტექტორ ფიოდორ ხარლამოვის პროექტის მიხედვით. ეკლესიის სიმაღლე იყო 20 მეტრი.
სანქტ-პეტერბურგის, ნოვგოროდისა და ფინეთის მიტროპოლიტის ისიდორე ნიკოლსკის მიერ ტაძარი აკურთხეს 1880 წლის 6 აგვისტოს ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის სახელზე. ღვთისმსხურება მასში მიმდინარეობდა მხოლოდ ზაფხულის თვეებში. 1894 წელს ანდრე დურდინის შვილმა ივანემ ეკლესია განაახლა და გააფართოვა ორჯერ. ეკლესია გადააკეთეს იული ბრუნის პროექტის მიხედვით, რომელმაც შეამკო იგი ძველმოსკოვური სტილის სამრეკლოთი. 1898 წელს ივანე დურდინმა კვლავ კაპიტალურად გადააკეთა ტაძარი. ახლადგადაკეთებული ტაძარი აკურთხეს 1898 წლის 17 მაისს.
ქვის ტაძრის მშენებლობა
ახალი ტაძრის მშენებლობის საკითხის განხილვისას კამათი მიმდინარეობდა ტაძრის მშენებლობის ადგილის შესახებ. მოსაზრებები გაიყო. ერთი ნაწილი ეკლესიის მამასახლის ნიკოლოზ დურდინის მეთაურობით მხარს უჭერდა მის აშენებას ძველ ადგილზე, სადაც იდგა დამწვარი ეკლესია. მეორე ნაწლი წინამძღვარ პეტრე პოტაშიოვის მეთაურობით, თვლიდა, რომ ტაძარი უნდა აგებულიყო ვასილი კოლოდიაჟნის მიწის ნაკვეთში 500 მეტრის მოშორებით დასავლეთ მხარეს. ეპარქიამ მიიღო გადაწყვეტილება ტაძრის მშენებლობა წარმართულიყო ახალ ადგილზე. ამ გადაწყვეტილების შემდეგ ნიკოლოზ დურდინმა და მისმა მომხრეებმა საჩივარი წარადგინეს წმინდა სინოდში. სინოდმა საჩივარი განიხილა, მაგრამ გადაწყვეტილება არ შეცვლილა. თუმცა ძველ ადგილზე სინოდისავე გადაწყვეტილებით პატარა სამლოცველო ააგეს.
ახალი ქვის, ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესიის საფუძვლის ჩაყრა გაიმართა 1910 წელს, იმპერატორ პეტრე I დიდის მიერ ქალაქი ვიბორგის აღების 200 წლის თავზე.
1912 წელს ეკლესიის მამასახლისი გახდა ვლადიმირ მარკოვი, საპატიო მოქალაქე, კომერსანტი.
ეკლესია ააგეს ეპარქიის არქიტექტორის ნიკოლოზ ნიკონოვის პროექტის მიხედვით. 1913 წლის 8 ივლისს გუმბათზე აღმართეს ჯვარი.
1939 წელს სსრკ-ფინეთის ომის დაწყების შემდეგ ეკლესია დახურეს. საბჭოთა ჯარისკაცებმა დაანგრიეს სამრეკლო. ასევე ძლიერ დაზიანდა ეკლესია დიდი სამამულო ომის პერიოდში.
1960-იან წლებში მართლმადიდებლებმა ითხოვეს ტაძრის გადაცემა, მაგრამ მიიღეს უარი. 1970-იან წლებში მიიღეს გადაწყვეტილება ტაძრის დანგრევის შესახებლენინგრადის მთავარმა არქიტექტორმა გენადი ბულდაკოვმა შეძლო ამ გადაწყვეტილების შეცვლა.
1980 წლის ოლიმპიადამდე ჩაუტარეს კოსმეტიკური რემონტი. 1989 წლის 5 ივნისს ლენინგრადის საბჭომ მიიღო გადაწყვეტილება ეკლესიის მრევლისთვის გადაცემის შესახებ. პირველი ღვთისმსახურება არესრულა 1989 წლის 28 ოქტომბერს დიმიტრის შაბათს. პირველი ლიტურგია შესრულდა 1989 წლის 21 ნოემბერს მარჯვენა, სერგი რადონეჟელის ეგვტერში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ტაძრები კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები სანქტ-პეტერბურგში
ზუხულობა (მრავალმნიშვნელოვანი)
ზუხულობა შეიძლება აღნიშნავდეს:
სამუელ ჩხიკვიშვილი
სამუელ ჩხიკვიშვილი (დ. 10 ნოემბერი, 1874, დვაბზუ — გ. 1969) — ქართველი სახალხო მომღერალი, გურული ხალხური სიმღერების შემსრულებელი.
ბიოგრაფია
სიმღერები მამამ შეასწავლა. სწავლობდა ოზურგეთის საქალაქო ოთხკლასიან სკოლაში. 17 წლის სამუელი მამამ მაქსიმელაშვილის ოჯახში მიაბარა, სადაც სამი წელი სწავლობდა სიმღერას, შემდეგ შეუერთდა სამუელ ჩავლეიშვილის გუნდს. 1921 წლიდან იყო ვარლამ სიმონიშვილის გუნდის წევრი. ჩხიკვიშვილს არ ჰყოლია თავისი გუნდი, მაგრამ ჰყავდა ანსამბლები, რომლებიც წარმატებით მოღვაწეობდნენ. ამბობდა დამწყებს და მოძახილს. გარდაიცვალა 1969 წელს. დაკრძალულია ოზურგეთში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი მომღერლები კატეგორია:დაბადებული 10 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1874 კატეგორია:გარდაცვლილი 1969 კატეგორია:დვაბზუში დაბადებულები
მეტროპოლიტანოს ჩემპიონატი
thumb|right|267პქ| ალექსანდრ უოტსონ ჰატონი (Alexander Watson Hutton) — მას არგენტინული ფეხბურთის ფუძემდებლად მიიჩნევენ. thumb|right|267პქ| ალექსანდრ უოტსონ ჰატონის მიერ შექმნილი საფეხბურთო კლუბი ალუმნი (Alumni Athletic Club). ამ გუნდმა 1900–1911 წლებში ათჯერ მოიპოვა პრიმერა დივიზიონის ჩემპიონის ტიტული. 1910 thumb|right|267პქ| მეტროპოლიტანოს პირველი ჩემპიონი — [[ლა-პლატას „ესტუდიანტესი“ (Estudiantes de La Plata). 1967 ]] thumb|right|267პქ| მეტროპოლიტანოს მეორე ჩემპიონი — [[ბუენოს-აირესის „სან-ლორენსო“ (Club Atlético San Lorenzo de Almagro). 1968 ]]
მეტროპოლიტანოს ჩემპიონატი (Campeonato Metropolitano) — საფეხბურთო შეჯიბრება (ტურნირი) არგენტინაში, რომელიც იმართებოდა 1967 წლიდან 1984 წლის ჩათვლით. სულ გაიმართა მეტროპოლიტანოს 18 გათამაშება. ტურნირის მონაწილეთაგან სულ ათმა კლუბმა მოიპოვა მეტროპოლიტანოს ჩემპიონის ტიტული. აქედან ოთხჯერ გათამაშების ჩემპიონი გახდა „რივერ პლეიტი“. სამჯერ — „ინდეპენდიენტე“. ორ-ორჯერ — „ესტუდიანტესი“ „სან-ლორენსო“ და „ბოკა ხუნიორსი“. თითოჯერ — „ჩაკარიტა ჯუნიორსი“ „ურაკანი“, „ნიუელს ოლდ ბოისი“, „კილმესი“ და „არხენტინოს ჯუნიორსი“.
ისტორია
არგენტინა იყო პირველი ქვეყანა გაერთიანებული სამეფოს ფარგლებს გარეთ, სადაც 1891 წელს საფეხბურთო ლიგა დაარსდა.
იმავე წელს არგენტინის საფეხბურთო ლიგის ასოციაციის (AAF) ორგანიზებით (პრეზიდენტი F.L. Wooley) გაიმართა პირველი ეროვნული ჩემპიონატი.
არგენტინის ეროვნული საფეხბურთო ჩემპიონატის (რომელიც არგენტინის პრიმერა დივიზიონის სახელითაა ცნობილი) პირველი გამარჯვებული გახდა ოლივოსის წმ. ანდრია მოციქულის სახელობის შოტლანდიური სკოლის საფეხბურთო გუნდი — „სენტ ენდრიუსი“ (St. Andrew's) მომდევნო 1892 წელს ჩემპიონატი არ გამართულა.
1893 წელს დაარსდა ახალი ორგანიზაცია მსგავსი სახელწოდებით (არგენტინის ფეხბურთის ასოციაცია). მისი შექმნის ინიციატორი იყო შოტლანდიელი პედაგოგი და სპორტსმენი — ალექსანდრ უოტსონ ჰატონი (Alexander Watson Hutton), რომელსაც არგენტინული ფეხბურთის ფუძემდებლად მიიჩნევენ.
არგენტინის პროფესიონალური საფეხბურთო ჩემპიონატების ჩატარება დაიწყეს 1931 წლიდან. ამდენად, არგენტინული საფეხბურთო კლუბების საჩემპიონო ტიტულების აღრიცხვისას მანამდე გამართული ტურნირების შედეგები მხედველობაში არ მიიღება.
1931–1966 წლებში გამარჯვებულის გამოვლენა ჩემპიონატის გათამაშების სტანდარტული ორწრიანი სისტემით ხდებოდა.
1967–1985 წლებში ყოველი კალენდარული წლის განმავლობაში იმართებოდა ორი საფეხბურთო ტურნირი — ნასიონალი და მეტროპოლიტანო. ორივე ტურნირის (როგორც მეტროპოლიტანოს, ასევე ნასიონალის) ჩემპიონის ტიტული თანაბარმნიშვნელოვანი სტატუსით სარგებლობდა.
ფაქტობრივად, მეტროპოლიტანოს და ნასიონალის ჩემპიონატები წარმოადგენდა არგენტინის პრიმერა დივიზიონის ორ ნაწილს. პირველად ტარდებოდა ნასიონალის გათამაშება (წლის პირველ ნახევარში), ხოლო შემდეგ — მეტროპოლიტანოს (წლის მეორე ნახევარში).
მეტროპოლიტანოს გათამაშებისას იცვლებოდა როგორც მონაწილე კლუბების რაოდენობა, ისე მისი ჩატარების ფორმატი. გამოიყენებოდა როგორც ერთიანი გათამაშების სტანდარტული სისტემა, ასევე, ორ ჯგუფად გაყოფილი ტურნირის ფორმატი, შემდგომი ნახევარფინალური მატჩებით.
მეტროპოლიტანოს პირველი (1967) გათამაშების გამარჯვებული გახდა ლა-პლატას „ესტუდიანტესი“.
საკლუბო
ყველაზე მეტჯერ მეტროპოლიტანოს ჩემპიონატი მოგებული აქვს ბუენოს-აირესის „რივერ პლეიტს“ — იგი ოთხჯერ გახდა ამ ტურნირის გამარჯვებული (1975, 1977, 1979, 1980).
ინდივიდუალური
ფეხბურთელებიდან ყველაზე შედეგიანი იყო დიეგო მარადონა — მან სამჯერ დაისაკუთრა მეტროპოლიტანოს საუკეთესო ბომბარდირის ტიტული (1978, 1979, 1980)
სქოლიო
კატეგორია:არგენტინის ფეხბურთი კატეგორია:არგენტინის საფეხბურთო ტურნირები
ტორმანტოსი
ტორმანტოსი (Tormantos) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ლა-რიოხის პროვინციის სანტო-დომინიგო-დე-ლა-კალსადის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 11 კმ². მოსახლეობა — 117 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ლა-რიოხის მუნიციპალიტეტები
სუპრუნოვის წისქვილის კანტორა
ისტორია
ადგილზე სადაც ააშენეს სუპრუნოვის წისქვილი, 1863 წელს ააგეს ხიდი. 1884 წლისათვის ხიდის მიმდებარე ტერიტორიების დიდი ნაწილი შეიძინეს მოქალაქეებმა. ერთ-ერთი მათგანი იყო მ. ელიცერი, რომელმაც შეიძნა მიწის ნაკვეთი, რომელიც პროსპექტის დასავლეთ ნაწილში მდებარეობდა. 1890-იან წლებში მან ააგო ორთქლზე მომუშავე წისქვილი, რომელიც შედგებოდა ორსართულიანი კანტორისაგან და სამრეწველო შენობისაგან. აღნიშნული შენობის ერთ-ერთ მბლოფელად ასევე ითვლებოდა მ. ელცერის ძმა, ი. ელცერი.
1904 წელს ელცერების უძრავი ქონება გადავიდა ი. სუპრუნოვის მფლობელობაში. პირველ სართულზე მან განათავსა წისქვილი, ხოლო მეორე სართულზე ცხოვრობდნენ მოსამსახურეები. 1940-იან წლებში წისქვილის სამრეწველო შენობები დაანგრიეს, ხოლო კანტორის სახურავი მნიშვნელოვნად დაზიანდა. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ ჩატარებული რემონტის შემდეგ იგი გამოიყენებოდა საცხოვრებლად და მაღაზიებისათვის.
XXI საუკუნის დასაწყისში შენობის ფასადი პირადი ინიციატივით აღადგინა კარპ ბაბლოიანცმა. 2012 წელს წარმოებული სარემონტო სამუშაოების დროს შენობის ფასადი გაასუფთავეს საღებავისაგან და სახლს დაუბრუნდა ის სახე რაც მას ჰქონდა XX საუკუნეში.
აღწერა
შენობა განეკუთვნება არქიტექტურულ ძეგლებს, რომლებიც აგებულია რუსულ სტილში. შენობის განსაკუთრებული თვისებაა გამომეტყველებითი არქიტექტურული გადაწყვეტილებები. სახლი ორსართულიანია და მის სამშენებლო მასალად გამოყენებულია წითელი აგური.
სქოლიო
კატეგორია:დონის როსტოვის ღირსშესანიშნაობები
შალვა ამონაშვილი
მინი|შ. ამონაშვილი, [[2011.]] შალვა ამონაშვილი (დ. 8 მარტი, 1931, თბილისი) — ქართველი პედაგოგი და ფსიქოლოგი. თბილისის საპატიო მოქალაქე (2022).
1955 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტი; 1958 წელს იაკობ გოგებაშვილის სახელობის პედაგოგიური მეცნიერების ინსტიტუტის ასპირანტურა. 1960 წლიდან ამავე ინსტიტუტში მუშაობდა ლაბორანტად, უმცროს მეცნიერ თანამშრომლად, სწავლულ მდივნად, ლაბორატორიის გამგედ, დირექტორის მოადგილედ სამეცნიერო ნაწილში, დირექტორად. 1987–1990 წლებში მუშაობდა ექსპერიმენტალურ სამეცნიერო საწარმოო პედაგოგიური გაერთიანების გენერალურ დირექტორად; 1964 წელს პროფესორ ბ. ხაჭაპურიძესთან და დოცენტ გ. ფოფხაძესთან ერთად ჩამოაყალიბა ექსპერიმენტული დიდაქტიკის ლაბორატორია; ხელმძღვანელობდა მასობრივ ექსპერიმენტებს დაწყებითი განათლების პრობლემებზე საქართველოს რამდენიმე რაიონში. ყოფილ სსრკ რესპუბლიკებში აღიარებული იყო როგორც ერთ–ერთი პედაგოგ–ნოვატორი.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ფსიქოლოგები კატეგორია:ქართველი პედაგოგები კატეგორია:დაბადებული 1931 კატეგორია:დაბადებული 8 მარტი კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (2022)
ცისფერი ქედი
ცისფერი ქედი, ბლუ-რიჯი (Blue Ridge Mountains) — მთაგრეხილები და მასივები (მათ შორის შავი მთები, ნისლიანი მთები) აპალაჩის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, აშშ-ში. აღმართულია პიდმონტის პლატოზე. მაქსიმალური სიმაღლე 2037 მ (მთა მიჩელი). აგებულია მეტამორფული ქანებით. კალთებზე ფართოფოთლოვანი და წიწვოვანი ტყეები და სუბალპური მდელოებია.
ლიტერატურა
კატეგორია:აშშ-ის ქედები
მეწ-აირუმი
მეწ-აირუმი (Մեծ Այրում) — სოფელი სომხეთში, ლორეს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 690 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 911 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 40 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 22.56 კმ²-ია.
აკაკი მგელაძე (მსახიობი)
აკაკი დიომიდეს ძე მგელაძე (დ. 10 აგვისტო, 1912, ზომლეთი — გ. თებერვალი, 1985) — ქართველი მსახიობი, საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1957).
ბიოგრაფია
1938 წლიდან მუშაობდა ბათუმის სახელმწიფო თეატრში. შესრულებული აქვს სხვადასხვა ხასიათის როლები: მაზრის უფროსი (შ. დადიანის „გუშინდელნი“), გირგოლა ( ყაზბეგის „მამის მკვლელი“), ხევისბერი (ს. შანშიაშვილის „ხევისბერი“), ბეგლარი (კ. კალაძის „როგორ“), ხარიტონოვი (ბ. ლავრენიოვის „მეზღვაურები“), კომანდორი (ლოპე დე ვეგას „ცხვრის წყარო“), კლავდიუსი (შექსპირის „ჰამლეტი“) და სხვა. გადაღებულია ფილმებში „მსურველებს შეუძლიათ ჩაეწერონ“ და „მე მოვედი“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1912 კატეგორია:გარდაცვლილი 1985 კატეგორია:დაბადებული 10 აგვისტო კატეგორია:ქართველი მსახიობები კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
წიწმატიანის სერის ნამოსახლარი
უდაბნოს წიწმატიანის სერის ნამოსახლარი — არქეოლოგიური ძეგლი საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფელ უდაბნოს მდინარის ივრის მარჯვენა ნაპირის გასწვრივ, დასავლეთიდან აღმოსავლეთით საკმაოდ დიდ მანძილზე გადაჭიმულ სერზე. ძეგლი შეისწავლა კახეთის არქეოლოგირმა ექსპედიციამ (ხელმძღაველი კ. ფიცხელაური). აღმოჩნდა ოთხი ნამოსახლარი, რომლებიც ძვ. წ. II ათასწლეულის დასასრულის I ნახევრით თარიღდება.
ერთ-ერთი ნამოსახლარი (სიგრძე — 100 მეტრი, სიგანე შუა წელში — 30-40 მეტრი) სერის თხემზეა გამართული. მას ერთი საკმაოდ ღრმა, განიერი და შედარებით ვიწრო ორი თხრილი შემოსდევს. ნამოსახლარის უსწორმასწორო ზედაპირის ცენტრში შეიმჩნევა ერთი მაღალი ბორცვი, ხოლო ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთ ფერდობზე - ზღუდის გარე დასახლება.
მეოთხე ოვალური ნამოსახლარი (სიგრძე — 200 მეტრი, სიგანე — 80 მეტრი) მესამის აღმოსავლეთით, 2-2,5 კილომეტრზე, სერის ჩრდილოეთ ფერდზე, ორ მშრალ ღელეს შორის მდებარეობს. მას მოსდევს საკმაოდ განიერი ერთი და შედარებით ვიწრო ორი თხრილი.
ლიტერატურა
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
შაჰრიარი (შარურის რაიონი)
შაჰრიარი (Şəhriyar) — სოფელი აზერბაიჯანში, ნახიჩევანის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, შარურის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა  —  	 2 348 კაცი.
მარგარიტა დე ვალუა (1523-1574)
მარგარიტა დე ვალუა (Marguerite de Valois; დ. 5 ივნისი 1523 — გ.15 სექტემბერი 1574), აგრეთვე ცნობილი როგორც მარგარიტა ფრანგი —  საფრანგეთის მეფე ფრანსუა I-ისა და დედოფალ კლაუდიას ნაბოლარა ქალიშვილი. 1550 წელს დააარსა საკუთარი ბერის საჰერცოგო რომლის მმართველიც თავად გახდა. 1559 წელს ცოლად გაჰყვა სავოიის ჰერცოგ ემანუელ ფილიბერტს, აქედან მოყოლებული მას სავოიის ჰერცოგინიის ტიტულიც ენიჭება. გარდაიცვალა 1574 წელს ტურინში.
ადრეული ცხოვრება
მარგარიტა დაიბადა საფრანგეთის სამეფო ოჯახში სენ-ჟერმენ-ან-ლაის სასახლეში.მისი მშობლები იყვნენ საფრანგეთის მეფე-დედოფალ ფრანსუა I და კლაუდია დე ვალუა. მარგარიტას ისევე როგორც მის დას, მადლენას დედის გარდაცვალების შემდეგ დედინაცვალი - ელეონორა და მამიდა, ნავარას დედოფალი, მარგარიტა ზრდიდა. 1533 წელს მის უფროს ძმას ანრის ცოლად შერთეს მდიდარი იტალიელი გოგონა ეკატერინე მედიჩი, და ახლა მარგარიტასაც უპირებდნენ გათხოვებას. მისი საქმრო იყო ესპანეთის მეფის და ს.რ.ი.-ს იმპერატორის კარლ V -ის უფროსი ვაჟი ფილიპე. თუმცა მისმა ძმებმა ფრანსისმა და შარლმა ეს ქორწინება არ დაუშვეს რადგან იცოდნენ რომ მასაც მადლენას ბედი ეწეოდა. 1547 წელს საფრანგეთის მეფე-დედოფალი ხდებიან მისი უფროსი ძმა ანრი და მისი მეუღლე ეკატერინე. 1550 წელის 29 აპრილს 26 წლის მარგარეტმა დააარსა საკუთარი ბერის საჰერცოგო რომლის მმართველიც თავადვე გახდა.
ქორწინება
1559 წელს მისმა ძმამ, მეფე ანრიმ მას ახალი საქმრო უპოვნა - სავოიის ჰერცოგი ემანუელ ფილიბერტი. თავად ანრი კი ამავე წელს მოკვდა თავისი ქალიშვილის - ელიზაბეტას ქორწილში. ხოლო ტახტზე ადიან ანრის შვილი - ფრანსუა II და მისი მეუღლე, შოტლანდიის დედოფალი მარიამ სტიუარტი. მარიამი იყო მარგარიტას დის მადლენას ქმრის შვილი  მეორე ცოლისგან.
1559 წლის 9 ივლისს მარგარიტამ და ემანუელ ფილიბერტმა შუაღამისას იქორწინეს ჩუმად, წმინდა პავლეს ტაძარში. ამ ქორწინებას დაესწრო მხოლოდ დედოფალი ეკატერინე მედიჩი რომელიც თავისი მომაკვდავი ქმრის თხოვნით მივიდა იქ. ეკატერინე იჯდა თავისთვის სკამზე და მწარედ ქვითინებდა. 10 ივლისს კი ანრი გარდაიცვალა.
უკანასკნელი წლები და გარდაცვალება
მარგარიტას და მის მეუღლეს მხოლოდ 1 შვილი ეყოლათ შარლ ემანუელი. მოგვიანებით შარლ ემანუელმა ცოლად შეირთო ესპანეთის ინფანტა კატალინა მიკაელა. კატალინა მიკაელას დედა იყო ელიზაბეტა ვალუა, მარგარეტის ძმის ანრის შვილი. 1574 წელს გარდაიცვალა მარგარიტა 51 წლის. იგი დაკრძალულია ქალაქ ტურინის საკათედრო ტაძარში.
წინაპრები
მარგარიტა დე ვალუას წინაპრები
სარმის მღვიმე
სარმის მღვიმე — სუბვერტიკალური ტიპის კარსტული მღვიმე საქართველოში, აფხაზეთის ა/რ-ში, გაგრის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს აფხაზეთის კავკასიონზე, არაბიკის მასივზე, ზღვის დონიდან 2150 მ-ზე. მსოფლიოს ერთ-ერთი უღრმესი კარსტული მღვიმე. სიღრმე 1830 მ. გამომუშავებულია კირქვებში, ადგილ-ადგილ თაბაშირში. წარმოადგენს დარბაზებისა და ჭების ერთობლიობას, რომლებიც გაერთიანებულია გვირაბებითა და საფეხურებით.
პირობითად დაყოფილია სამ დონეზე: ზედა, შუა და ქვედა. ზედა დონე იწყება მღვიმის შესასვლელიდან და გადაჭიმულია ჩემპიონის ჭის ქვემო წერტილამდე (სიღრმე 420 მ). მღვიმის შუა იარუსი იწყება ჩემპიონის ჭიდან და განლაგებულია დოლგის მღვიმის წაგრძელებულ დაკლაკნილ შესასვლელამდე (სიღრმე 900 მ). მღვიმის ქვედა ნაწილს ავსებენ მრავალრიცხოვანი საფეხურები და დარბაზები 900 მ სიღრმიდან გამოკვლეული ტერიტორიის ქვემო წერტილამდე (1830 მ).
სქოლიო
კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მღვიმეები
სამანიშვილის დედინაცვალი (1977 წლის ფილმი)
სამანიშვილის დედინაცვალი — ქართული მხატვრული ფილმი, ტრაგიკომედია. გადაღებული კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ მიერ 1977 წელს. კინოპროდუქციის დაცვის და განვითარების ასოციაციის მოთხოვნით შეჩერებულია კინოს ჩვენება. ფილმი გადაღებულია დავით კლდიაშვილის ამავე სახელწოდების მოთხრობის მიხედვით. რეჟისორი — ელდარ შენგელაია.
სიუჟეტი
ქვრივი აზნაური ბეკინა სამანიშვილი სიბერეში ცოლის შერთვას გადაწყვეტს. მამის სურვილი თავზარს დასცემს ბეკინას ვაჟს, გაღატაკებულ პლატონს, რომელიც გაჭირვებით ახერხებს საკუთარი წვრილშვილის რჩენას. ქონების მოზიარის გაჩენის შიში აიძულებს პლატონს, მამას საცოლე თავად გამოუძებნოს. სოფელ-სოფელ სიარულით ის სასურველ სადედინაცვლოს მიაგნებს, მაგრამ წვალება და დამცირება ფუჭად ჩაუვლის — ქალი, რომელიც ბეკინას ცოლობამდე ორჯერ ისე დაქვრივდა, რომ შვილი არ ჰყოლია, სამანიშვილებს მემკვიდრეს შესძენს.
ტელეცი
ტელეცი (Телец) (გ. 765) — ბულგარეთის პირველი სამეფოს ხანი 762-765 წლებში. უგაინის გვარის წარმომადგენელი. იგი ქვეყანას მართავდა ბულგარეთის სახელმწიფოს კრიზისის დროს VIII საუკუნის მეორე ნახევარში. ტელეცის ზუსტი წარმომავლობა უცნობია, თუმცა ცნობილია, რომ იგი იყო ახალგაზრდა, მამაცი და შეუპოვარი.
ტელეცმა ილაშქრა ბიზანტიის პროვინციებში, რის პასუხადაც კონსტანტინე V-მ გადაწყვიტა თავნება ხანის მორჯულება. 763 წლის 16 ივნისს კონსტანტინეს ჯარი კონსტანტინოპოლიდან დაიძრა და ანხიალოს ციხესიმაგრის მახლობლად დაბანაკდა. ზღვიდან მას ზურგს უმაგრებდა ბიზანტიის ფლოტი. ტელეცმა თავისი ჯარი ბალკანეთის გასასვლელებში გაამაგრა და ბიზანტიელებთან შეტაკება იმ ადგილზე დაგეგმა. ბრძოლა 30 ივნისს გაიმართა. სლავების ნაწილი ბიზანტიელთა მხარეზე გადავიდა, რამაც ბრძოლის ბედი გადაწყვიტა, ტელეცი ბრძოლის ველიდან გაიქცა. კონსნტინე ტრიუმფით დაბრუნდა დედაქალაქში.
ამ მარცხის შემდეგ ბულგარელები აჯანყდნენ და ტელეცი მოკლეს. ხანის თანამდებობას იკავებს საბინი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბულგარეთის მმართველები კატეგორია:გარდაცვლილი 765
ბესარიონ ინწკირველი
ბესარიონ ინწკირველი (დ. 1850, ფამფალეთი — გ. 1939) — ქართველი სახალხო მომღერალი, ლოტბარი, გურული ხალხური სიმღერების შემსრულებელი.