cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ისლანდიური ლიტერატურა
მინი|Skírnismál - მეცამეტე საუკუნის ისლანდიური [[პოეტური ედა]] ისლანდიური ლიტერატურა აღნიშნავს ისლანდიაში ან ისლანდიელების მიერ დაწერილ ლიტერატურას. განსაკუთრებით ცნობილია შუა საუკუნეების ისლანდიური საგები. რადგან ისლანდიური და ძველი სკანდინავიური თითქმის ერთი და იგივე ენაა და რაკი  სკანდინავიური ნაწარმოებების უმეტესი ნაწილი  წარმოდგება ძველი სკანდინავიური ლიტერატურიდან ხშირად მას შეცდომით, ზოგადად სკანდინავიური ლიტერატურის ნაწილად განიხილავენ.
ადრინდელი ისლანდიური ლიტერატურა
შუა საუკუნეების ისლანდიური ლიტერატურა ძირითადად იყოფა სამ ნაწილად:
პოეტური ედა
ედას ეტიმოლოგიასთან დაკავშირებით დღემდე დისკუსია მიმდინარეობს. უმრავლესობა მიიჩნევს, რომ იგი ძველსკანდინავიური ტერმინ - “Edda”-სგან წარმოდგება, რომელიც დიდ ბებიას აღნიშნავს, თუმცა ზოგიერთის მოსაზრებით, ეს ჟანრი  "Oddi""-სგან მომდინარეობს(რომელიც შუა საუკუნეების განათლების ცენტრს წარმოადგენდა), სადაც სნორი სტურლუსონმა დაწერა პროზა ედა. ედა ძირითადად მითოლოგიურ პერსონაჟებს და ამბებს აღწერს.
საგა
საგა არის პროზაული ნაწარმოები, რომელიც დაწერილია ძველ სკანდინავიურად და აღწერს გერმანიკული და სკანდინავიური მსოფლიოს ამბებს. მაგალითად: ისლანდიის დასახლებას, ვიკინგების ლაშქრობებს, გოტლანდის ადრეულ ისტორიას. საგა ძირითადად რეალისტურია და ეყრდნობა რეალურ ფაქტებს, თუმცა არის რამდენიმე ლეგენდარული საგაც. საგა წარმოადგენს სკანდინავიის შუა საკუნეების კვლევის ძირითად წყაროს.
თანამედროვე ლიტერატურა
მეცხრამეტე საუკუნის დასაწყისში მოხდა ლინგვისტური და ლიტერატურული აღორძინება. ამ დროის ისლანდიაში რომანტიზმი შემოვიდა და დომინანტის როლიც დაიკავა; ეს განსაკუთრებით 1830-იანებში ისეთი პოეტების ნაშრომებში აისახა, როგორებიცაა: ბიარნი თორარენსენი (1786–1841) და იოუნას ჰადლგრიმსონი (1807–45). იოუნას ჰადლგრიმსონი ასევე პირველი თანამედროვე ისლანდიელი მწერალია, რომელიც მცირე მოთხრობებს წერდა. მან გავლენა მოახდინა იოუნ თოროდსენზე, რომელმაც 1850 წელს პირველი ისლანდიური ნოველა გამოაქვეყნა, ამიტომაც ეს უკანასკნელი თანამედროვე ისლანდიური ნოველების მამად მიიჩნევა.
მეთვრამე საუკუნიდან მეცხრამეტე საუკუნის ოციან წლებამდე კლასიკურ ისლანდიურ სტილს ძირითადად აგრძელებდნენ: დრიმურ თომსენი (1820–96) რომელმაც მრავალი საგმირო პოემა დაწერა და მატიას იოჰუმსონი (1835–1920) (წერდა პიესებს). მატიას იოჰუმსონი ისლანდიური დრამის ფუძემდებლად არის მიჩნეული.
რომანტიზმს რეალიზმი და ნატურალიზმი მოჰყვა. გამოჩენილი რეალისტები არიან სატირისტი გესტურ პალსონი (1852–91) და ისლანდიელ-კანადელი პოეტი სტეფან გ. სტეფანსონი (1853–1927).
ახლანდელი მწერლებიდან ისლანდიის ფარგლებს გარეთ პოპულარობის მოპოვება შეძლო არნალდურ ინდრიდასონმა (დ. 1961) რომელიც კრიმინალისტურ ნოველებს წერს.
სქოლიო
კატეგორია:ისლანდიური ლიტერატურა კატეგორია:ევროპული ლიტერატურა
Odyssey (ალბომი)
Odyssey — შვედი სოლო-შემსრულებელ ინგვი მალმსტინის მეოთხე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 1988 წლის იანვარში ლეიბლზე Polydor Records.
სქოლიო
კატეგორია:ინგვი მალმსტინის ალბომები კატეგორია:1988 წლის ალბომები კატეგორია:Polydor Records-ის ალბომები
ალიე (მდინარე)
ალიე (Allier) — მდინარე საფრანგეთის ცენტრალურ ნაწილში. ალიე წარმოადგენს მდინარე ლუარას ერთ-ერთ უდიდეს შენაკადს. სათავე მდებარეობს სევენის დასავლეთ მთისწინეთში, მიედინება ცენტრალური მასივის ტერიტორიაზე ლოზერის დეპარტამენტში, ალაგ ღრმა ალაგ გაშლილ ხეობაში. წყალდიდობა ახასიათებს გაზაფხულსა და შემოდგომაზე. სანაოსნოა ქალაქ ისუარიდან. ჩამოუდის ქალაქებს ვიშისა და მულენს.
ლიტერატურა
კატეგორია:საფრანგეთის მდინარეები
ვეზირიშვილები
ვეზირიშვილები — ქართული თავადური საგვარეულო (გვარადქცეული თანამდებობა). თუ იოანე ბატონიშვილს დავუჯერებთ, ისინი სპარსული წარმოშობის იყვნენ, რომელთაც თავადობა დაუმტიკცდათ ჯერ კიდევ 1634 წ. ისინი აგრეთვე იყვნენ ნაზირები და ბეგები. მათი წინაპარი ნადირი იყო მეფე თეიმურაზ II ვეზირი. ამ თანამდებობის სახელიდან მომდინარეობს გვარი "ვეზირიშვილი" მისი შთამომავლების მიერ მიღებული გვარი. თავად ვეზირიშვილების საგვარეულო გვხვდება ქართლის თავადთა სიაში, რომელიც თან დართულია გეორგიევსკის ტრაქტატს.
ნადირის შვილიშვილი გიორგი ვეზირიშვილი, ერეკლე II დროს, იკავდება ნაიბ-ნასაღჩიბაშის თანამდებობას. როდესაც ეს თანამდებობა ეკავა, მას ჰქონდა სასამართლო დავა თავისი ოსიაურის მამულების საზღვრებთან დაკავშირებით აზნაურ დათუა გვერდწითელთან. ამ დროს ის დაჭრა მისმა მოწინააღმდეგემ; როგორც სამეფო სიგელი გვაუწყებს (10 მაისი 1793 წლის მდივანბეგის ნამდვილი გადაწყვეტილება), „გიორგის საკუთარ სახლში თავი გაუტყდა და სისხლი დაიღვარა პირდაპირ ხალიჩაზე ისე, რომ თიქთმის ჩვენც შეგვეშხეფა“. საქმის გარჩევის დროს, მეფემ ვეზირიშვილს დაუმტკიცა ანაზღაურება, მესამე ხარისხის დანიშნულ თავადს, ე.ი. მისი კუთვნილება თავადთა ფენას შორის. მათ ჰქონდათ თავისი საგვარეულო სასახლე. რუსეთის იმპერიის უღელქვეშ მათ 1828 წლის 17 ოქტომბრის სახელმწიფო საბჭოს უმაღლესი გადაწყვეტილებით, გიორგის შვილები — გიორგის, დავითსა და ივანეს რუსეთის იმპერიის თავადთა წოდება დაუმტკიცა. გვარი რუსიფიცირებული იყო, როგორც ვეზიროვი ან ვიზიროვი (Везиров/Визиров).
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ფეოდალური საგვარეულოები კატეგორია:ვეზირიშვილები
მითის საგრაფო
გეოგრაფია
ტერიტორიის ფართობი — 2342 კმ2 (მე-14 ადგილი).
სქოლიო
* კატეგორია:ირლანდიის საგრაფოები
ფაჩულია
საკუთარი სახელი ფაჩულია შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
БРДМ-2
БРДМ-2 — БРДМ-1-ის შემდეგი მოდელი. იწარმოებოდა 1965-89 წლებში. thumb|300px|BRDM-2
კონსტრუქცია
წინა განყოფილებაში მოთავსებული იყო მართვის განყოფილება, ხოლო უკან კი შიგაწვის ძრავი. ასეთი განლაგება უფრო სწრაფად ცურვის შესაძლებლობას იძლეოდა, ვიდრე ეს БРДМ-1-ის მეშვეობით იყო შესაძლებელი, ასევე გაფართოვდა მძღოლის სამუშაო ადგილი. მანქანა იყო გერმეტიკულად დახურული, ზემოდან კი დამაგრებული იყო სხვადასხვა აგრეგატები და მექანიზმები.
შეიარაღება
БРДМ-2-ს დაყენებული ჰქონდა ВПУ-1 შეწყვილებული 7,62-მმ ტყვიამფრქვევი ПКТ, რომელიც დამონტაჟებული იყო მის კოშკურაზე, ტყვიამფრქვევს ჰქონდა ტელესკოპური ხელსაწყო ПП61А, მართვადი სამიზნე, სროლის ჰორიზონტალური კუთხე 180 გრადუსი, ხოლო ვერტიკალური – 5-დან 30-მდე. ღამის პირობებში უყენებდნენ ღამის ხედვის ხელსაწყოს ТБНО-2Г, ცალკე მეთაურს სათვალთვალო ხელსაწყო ТКП-2-ის ნაცვლად ეყენა ТКН-1. რადიოკავშირს უზრუნველყოფდა П123, სავალი ნაწილი კი არ განსხვავდებოდა БРДМ-1-ისგან.
მოდიფიკაციები
საბრძოლო მანქანა ПТРК9К14М - "მალიუტკა ემ"
9П124 - "ფალანგა"
9П133-ПТРК - "მალიუტკა პე"
9П137 ПТРК 2К8 - "ფალანგა პე"
9П148- ПТРК 9К111 - "ფაგოტი" ან 9К112 "კონკურსი" thumb|300px|[[პოლონეთი|პოლონეთის მიერ მოდერნიზებული БРДМ2]] БРДМ-2ПХ - ქიმიური დაზვერვის მანქანა აღჭურვილი იყო ქიმიური და რადიაციული დაზვერვის მოწყობილობა ВПХП-ით, ავტომატური გაზის ანალიზატორი ГЦА12-ით, რადიომეტრით - 9П5А და რენდგენომეტრით - ГП3Б. ქარის მოძრაობის გამოსათვლელად ჰქონდა 6 საკვამლე ყუმბარა РГД-2 და 40-მმ ქიმიური საყვირი ЦХТ.
БРДМ-2У - მართვის ცენტრი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჯავშანტრანსპორტიორები
მგოსანი
მგოსანი - მუსიკოს-მომღერალი, მესაკრავე, პოეტი. მგოსნის შესახებ ყველაზე ადრინდელ ცნობებს XII საუკუნის ქართულ ძეგლებში ვხვდებით. თამარის პირველი ისტორიკოსის ცნობით, თამარის ქორწინებისას „იყო ზმა მგოსანთა“. მგოსნები უმეტესად ვაჟები იყვნენ. ისინი ჩანგის თანხლებით უკრავდნენ. მგოსანთა შემოქმედება, რომელშიც მთავარი ადგილი სატრფიალო-ლირიკულ თემატიკას ეჭირა, ძირითადად პრივილეგირებული, კლასების მხატვრულ ინტერესებს ემსახურებოდა. ამჟამად მგოსანი პოეტის სინონიმია.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული პოეზია
KC-10 Extender
McDonnell Douglas KC-10 Extender — აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალებში მომსახურე ჰარში საწვავით გამმარველი ტანკერი-თვითმფრინავი, რომელიც წარმოიშვა სამოქალაქო DC-10-30 სამგზავრო თვითმფრინავისგან. KC-10 იყო McDonnell Douglas-ის ზედიზედ მეორე სატრანსპორტო თვითმფრინავი C-9 Nightingale-ის შემდეგ, რომელზედაც შეჩერდა აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალების არჩევანი. მსგავსი მოდელი KDC-10 მსახურობს ნიდერლანდების სამეფო სამხედრო-საჰაერო ძალებში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თვითმფრინავები
Private Parts and Pieces VII: Slow Waves, Soft Stars
Private Parts and Pieces VII: Slow Waves, Soft Stars — ინგლისელ გიტარისტ ენტონი ფილიპსის მეთორმეტე სოლო-ალბომი. იგი გამოიცა 1987 წელს. ეს არის ფილიპსის პირველი დისკი, რომელიც ერთდროულად ვინილის ფირფიტისა და კომპაქტ დისკის ფორმატში გამოვიდა.
არდეში (მდინარე)
არდეში (Ardèche) – მდინარე საფრანგეთის ცენტრალური ნაწილის სამხრეთში. არდეში წარმოადგენს მდინარე რონის მარჯვენა შენაკადებიდან ერთ-ერთს. სათავე მდებარეობს ცენტრალური მასივის ტერიტორიაზე.
ჯონ ოლივერ კილენზი
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1916 კატეგორია:გარდაცვლილი 27 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1987 კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი მწერლები
გარსევანიშვილების კოშკი
გარსევანიშვილების კოშკი დგას გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ თედოწმინდის ცენტრში. თარიღდება XVIII საუკუნით. კოშკი ცილინდრულია (დიამეტრი 7,2 მ), ნაგებია რიყის ქვით. ძლიერ დაზიანებულია. შემორჩენილია მხოლოდ პირველი სართული, მეორე და მესამე სართულების დასავლეთ მხარის ნაწილი. პირველ სართულს ერთი კარი (სამხრეთ-დასავლეთით) და ოთხი სარკმელი აქვს. მეორე სართულის კედელში ოთხი სათოფურია. პირველსა და მეორე სართულს გუმბათოვანი გადახურვა ჰქონია.
სოფელში 1724 წელს ქართველებსა და ოსმალებს შორის მოხდა ბრძოლა, რომელიც ქართველების დამარცხებით დამთავრდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის კოშკები
დავიდოვსკაია (უსტ-კუბინსკის რაიონი)
დავიდოვსკაია (Давыдовская) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, უსტ-კუბინსკის რაიონში. სოფელი შედის ბოგოროდსკის სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 1 ადამიანს შეადგენდა.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:უსტ-კუბინსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
Lasioglossum pertribuarium
Lasioglossum pertribuarium — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1935 წელს.
სქოლიო
pertribuarium
კიტო
კიტო (Quito) – ეკვადორის დედაქალაქი. ქვეყნის ყველაზე პოპულარული ქალაქი. ქალაქის ცენტრი ზღვის დონიდან 2800 მეტრზე მდებარეობს, შესაბამისად კიტო ყველაზე მაღლა მდებარე დედაქალაქებს შორის მეორეა (ლა-პასის შემდეგ). არის ეკვატორთან ყველაზე ახლოს მდებარე ქალაქი. მდებარეობს სამხრეთი ამერიკის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, მდინარე გაულაბამბას ბასეინის გასწვირ, ვულკან პიჩინჩას აღმოსავლეთ ფერდობზე, აქტიურ სტრატოვულკანურ ანდების მთებში.
2008 წელს ქალაქი მოეწყო, როგორც სამხრეთ ამერიკის ერთა კავშირის მთავარი ოფისი.
გეოგრაფია
კიტო მდებარეობს ეკვადორის მთიანეთის ჩრდილოეთით, მდინარე გაულაბამბას აუზის გასწვრივ. ქალაქი აგებულია გრძელ პლატოზე, რომელიც მდებარეობს ვულკან პიჩინჩას აღმოსავლეთ ფერდობზე. გაულამბამბას ხეობა, სადაც კიტო მდებარეობს, ვულკანებით არის შემოსაზღვრული; ზოგი მათგანი თოვლით არის დაფარული და მოწმენდილ დღეს ქალაქიდანაც ჩეიძლება მათი დანახვა. არის ეკვატორთან ყველაზე ახლოს მდებარე ქალაქი. კიტოს საშუალო სიმაღლე ზღვის დონიდან 2,820 მეტრია.
ახლომდებარე ვულკანები
კიტოსთან ყველაზე ახლოს მდებარე ვულკანი არის პიჩინჩა, რომელიც ქალაქის დასავლეთ ნაწილში მდებარეობს. კიტო ერთადერთი დედაქალაქია, რომელიც აქტიურ ვოლკანთან ასე ახლოს აშენდა. ვულკან პიჩინჩას რამდენიმე მწვერვალი გააჩნია; მათ შორისაა: რუკუ პიჩინჩა (ზღვის დონიდან 4700 მეტრი) და გუაგუა პიჩინჩა (ზღვის დონიდან 4794 მეტრი).
ქალაქზე გავლენის მოხდება სხვა მიმდებარე ვულკანებსაც შეუძლია. 2002 წლის ნოემბერში ვულკანმა რევენტადორმა იფეთქა და ქალაქი თხელი ნაცრის ნაწილაკებით დაიფარა; ფენის სისქემ რამდენიმე სანტიმეტრს მიაღწია.
კიტოს აღმოსავლეთით, გაულამბამბას ველის დასავლეთით მდებარეობს ცენტრალური კორდილიერების (სამეფო კორდილერები) რამდენიმე ვულკანი; მათ შორისაა: ილინზა, ატაკაზო და პულულაჰა (მდებარეობს პულულაჰას გეობოტანიკური ნაკრძალის ტერიტორიაზე).
კლიმატი
კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაციის მიხედვით კიტოს სამხრეთ ნაწილი ხასიათდება სუბტროპიკული მაღალმთიანი კლიმატით, ხოლო ჩრდილოეთ ნაწილი თბილ-ზაფხულის ხმელთაშუა ზღვის კლიმატით. ეკვატორზე მისი ადგილმდებარეობისა და სიმაღლის გამო, კიტოს ახასიათებს საკმაოდ გრილი კლიმატი. შუადღის საშუალო მაქსიმალური ტემპერატურა 21.4 გრადუსია, ხოლო ღამის მინიმალური ტემპერატურა საშუალოდ - 9.8 გრადუსი. წლიური საშუალო ტემპერატურა 15.6 გრადუსია. გამოიყოფა ორი სეზონი: მშრალი სეზონი და წვიმების სეზონი. მშრალი სეზონი, ივნისიდან სექტემბრამდე (4 თვე), მოიხსენიება როგორც ზაფხული; ხოლო წვიმების სეზონი, ოქტომბრიდან მაისის ჩათვლით (8 თვე), ზამთარად არის მოხსენიებული. ადგილმდებარეობიდან გამომდინარე წლიუქი ნალექების ოდენობა დაახლოებით 1,000 მმ-ია.
ის ფაქტი, რომ კიტო თითქმის ეკვატორზე მდებარეობს, ნიშნავს, რომ მაღალი წნევას აქ ძალზე იშვიათად ვხვდებით. წნევა სტაბილურია, ამის გამო როგორც ძალიან მაღალ, ისე ძალიან დაბალ წნევას აქ თითქმის ვერ ვხვდებით. 2010 წლის 1 ივლისიდან 2011 წლის 30 ივნისამდე დაფიქსირებულ წნევის მაჩვენებლებს შორის ყველაზე დაბალი 998.2 ჰპა იყო, ხოლო ყველაზე მაღალი 1,015.2 ჰპა. ჩვეულებრივ, წნევა მაქსიმალურ მაჩვენებელს შუაღამისას, ხოლო მინიმალურს შუადღისას აღწევს.
ტოპოგრაფიული ზონები
კიტო დაყოფილია ტერიტორიად, რომლებიც ერთმანეთისგან გორაკებით არის გამოყოფილი. მათ შორისაა:
ისტორიული ცენტრი
კიტოს ისტორიული ცენტრი ერთ-ერთი ყველაზე მასშტაბური, ყველაზე ნაკლებად შეცვლილი და საუკეთესოდ დაცული ადგილია ამერიკაში. ეს ცენტრი, კრაკოვის ისტორიულ ცენტრთან ერთად, პირველი იყო, რომელიც იუნესკოს მიერ მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლად გამოაცხადა 1978 წლის 18 სექტემბერს. კიტოს ისტორიული ცენტრი მდებარეობს დედაქალაქის ამჟამინდელი ცენტრის სამხრეთით, გადაჭიმულია 320 ჰექტარ ფართობზე (790 ჰექტარი) და ლათინური ამერიკის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ისტორიული მხარეა. ცენტრში 130 მონუმენტური შენობაა განთავსებული.
პრეზიდენტის სასახლე
პრეზიდენტის სასახლე ეკვადორის რესპუბლიკის მთავრობის ადგილსამყოფელია, რომელიც კიტოს ისტორიულ ცენტრში მდებარეობს. მთავარეპისკოპოსის სასახლესთან, მუნიციპალური სასახლესთან, სასტუმრო პლაზა გრანდესა და მიტროპოლიენის ტაძართან ერთად სასახლე გადაჰყურებს დამოუკიდებლობის მოედნად, ან „პლაზა გრანდედ“ (კოლონიური სახელი) წოდებულ დიდ საზოგადოებრივ სივრცეს. რესპუბლიკური პერიოდის განმავლობაში თითქმის ყველა პრეზიდენტი ქვეყანას ამ ადგილიდან მართავდა. პრეზიდენტის რეზიდენცია მდებარეობს სასახლის მესამე სართულზე, ადმინისტრაციულ ოფისებთან ერთად. რეზიდენცია არის მდიდრული კოლონიური სტილის ბინა, რომელშიც პრეზიდენტი და მისი ოჯახი ცხოვრობდა.
კიტოს ტაძარი
კიტოს ტაძარი არის ქალაქის კათოლიკური საზოგადოებისთვის სულიერი ღირებულების ერთ-ერთი უდიდესი რელიგიური სიმბოლო. კონსტრუქციის მშენებლობა 1562 წელს დაიწყო; კიტოს ეპარქია ჩვიდმეტი წლის შემდეგ, 1545 წელს შეიქმნა. ეკლესიის შენობის მშენებლობა 1806 წელს, პრეზიდენტ ბარონ ჰექტორ დე კარონდეტელის წინამძღოლობის პერიოდში, დასრულდა.
ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი მოვლენა, რომელიც ამ ტაძარში მოხდა, არის 1877 წლის 30 მარტს, დიდ პარასკევს, კიტოს ეპისკოპოს, ჟოზე იგნასიო-ჩერა-ბარბას მკვლელობა, რომელიც ნაკურთხ ღვინოში შერეული საწამლავით მოკლეს. ტაძარის ტერიტორიაზე მდებარეობს გრანდ მარშალ ანტონიო ხოსე დე საქრესა და რამდენიმე რესპუბლიკის პრეზიდენტის, ასევე აქ დაღუპული ეპისკოპოსებისა და მღვდლების საფლავები. ტაძარი თავისუფლების მოედნის სამხრეთ მხარეს მდებარეობს.
სან-ფრანცისკოს ეკლესია
სან-ფრანცისკოს ეკლესია არის ლათინური ამერიკის ქალაქების ისტორიულ ცენტრებს შორის უდიდესი შემორჩენილი არქიტექტურული ჯგუფი. ეკლესიის მშენებლობა დაიწყო 1550 წელს, პლაზას მიმდებარე ტერიტორიაზე, სადაც ადგილობრივი ამერიკელები საქონელგაცვლას აწარმოებდნენ.
ელ-საგრარიოს ეკლესია
ელ-საგრარიოს ეკლესია (Iglesia de El Sagrario) კოლონიურ ეპოქაში იყო კიტოს ერთ-ერთი უდიდესი არქიტექტურული ღირსშესანიშნაობა. აშენდა XVII საუკუნის ბოლოს; ეკლესიის კონსტრუქცია იტალიური რენესანსის სტილის არის. მის ცენტრალურ თაღს მივყავართ გუმბათქვეშ, ფრესკებთან, რომლებზეც გამოსახულია მთავარანგელოზები და სხვადასხვა მომენტი ბიბლიიდან; აღნიშნული ფრესკები ფრანცისკო ალბანმა შექმნა. „ლეგარდას“ მიერაა მოოქროვილი საკურთხეველი. ეკლესია მდებარეობს გარსია მორნოს ქუჩაზე, კიტოს ტაძრის მახლობლად.
ელ-პანესილიო
ელ-პანესილიო არის ქალაქის შუა დასავლეთ ნაწილში, ზღვის დონიდან 3,016 მეტრი სიმაღლეზე, მდებარე მთა. მთის მწვერვალზე მდებარეობს ღვთისმშობლის ძეგლი; მისი დანახვა შესაძლებელია კიტოს უმეტესი ნაწილიდან. 1976 წელს ესპანელ მხატვარს, აგუსტინ დე ლა ჰარემ მატორას, რელიგიური ბრძანებით დაევალა 41 მეტრის სიგრძის ალუმინის მადონას ქანდაკების აშენება, რომელიც ელ-პანესილიოს მწვერვალზე, მაღალ კვარცხლბეკზე, უნდა მდგარიყო. აღნიშნულ გორაკზე მდგარი ღვთისმშობლის ქანდაკება 1732 წელს ბერნარდო დე ლაგერდას მიერ შექმნილი ქანდაკების რეპლიკაა; ამის გამო, აღნიშნულ ძეგლს ორ სახელს, ლეგარდას ღვთისმშობელს ან პანესილიოს ღვთისმშობელს უწოდებენ.
უნივერსიტეტები
ეკვადორის უმაღლესი განათლების ეროვნული საბჭოს (CONESUP) თანახმად, ეს არის უნივერსიტეტები, რომლებიც ქალაქ კიტოს მახლობლად ან მის გარშემო, 2006 წლამდე დაარსდა:
ბიბლიოთეკები
ეკვადორის ერთ-ერთი უძველესი და ყველაზე მნიშვნელოვანი ბიბლიოთეკა არის კიტოში მდებარე ცენტრალური უნივერსიტეტის ბიბლიოთეკა. იგი დაარსდა 1586 წელს და მის მფლობელობაშია 170,000 წიგნების სერია.
სპორტი
კიტოში აქვს განლაგებული ძირითადი სათაო ოფისები ქვეყნის შვიდ ცნობილ ფეხბურთის კლუბს. ქალაქის ყველაზე პოპულარულ კლუბებს (კიტო L.D.U., ელ ნასიონალი) ქვეყნის ეროვნული ჩემპონობა 28-ჯერ აქვთ მოპოვებული. ქალაქის პირველი გუნდები, რომლებმაც ეროვნულ ლიგაში ითამაშეს, არიან კიტო დეპორტივო და აუკასი. კიტო L.D.U არის ერთადერთი კლუბი, რომელსაც ოთხი კონტინენტური ტიტული აქვს მოგებული. ეკვადორის ისტორიაში მეორე ყველაზე ტიტულოვანი გუნდი ელ-ნასიონალია.
ქალაქის პროფესიონალურ გუნდებში შედიან: კიტოს ამერიკა, აუკასი, კიტო L.D.U., ელ ნასიონალი, კიტო დეპორტივო, ESPOLI, კათოლიკური უნივერსიტეტი.
ყვედრეშის მთავარანგელოზის ეკლესია
ყვედრეშის მთავარანგელოზის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი ლენტეხის მუნიციპალიტეტის სოფელი ყვედრეშში. ინტერიერი და ფასადები შელესილია. სახურავის ცენტრში აღმართულია ჯვრით დაგვირგვინებული ხის რვაწახნაგა ცრუ გუმბათი. შენობას ქვემო სვანეთში გავრცელებულ გვიანდელ ეკლესიათა უმეტესობის, ტიპური გეგმა გააჩნია. თითქმის კვადრატულ დარბაზის გეგმიდან აღმოსავლეთით გარეთ გატანილია შვერილი ხუთწახნაგა აფსიდი. ინტერიერში შელესილია კედლები და შეთეთრებული. ჭერი შეკიდული ხისაა, ცისფრად შეღებილი. აფსიდის მხრებს შორის ჩადგმულ ხის კანკელზე დასვენებულია ქართული ხატები, ასომთავრული წარწერებით. აფსიდის ცენტრში განთავსებულია კვადრატული ბაზისი, ხოლო ჩრდილოეთ კედელში ამოღებულია არქიტრავული ნიშა.ეკლესიაში თხუტმეტი სარკმელია, თხუთმეტივე თაღოვანი. შესასვლელი მდებარეობს დასავლეთ კედლის ცენტრში. ფასადები: დეკორირებულია კარ-სარკმლის ბრტყელი ლილვებითა და კუთხის პილასტრებით. შესასვლელის თავზე ამოკვეთილია რელიეფური ჯვარი.სახურავი, გუმბათი და საკურთხეველი გადახურულია შიფერის საბურავით.დარბაზისა და საკურთხევლის საბურავებს შემოყოლებული აქვს მარტივი პროფილის მქონე ლავგარდანი.ინტერიერში და ფასადებზე კედლები ზოგადგილას მცირედ არის გაბზარული, ხოლო ნალესობა ჩამოყრილია. ეკლესიის საკურთხევლის და გუმბათის საბურავი დაზიანებულია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლენტეხის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კიტო
სპორტი
ქალაქის გეოგრაფიული მდებარეობის გამო, კიტოს ყველა სტადიონი ზღვის დონიდან დაახლოებით 2,800 მეტრი სიმაღლეზე მდებარეობს, რაც ადგილობრივ გუნდებს სხვა ქვეყნის კლუბებისა თუ ნაკრებების წინააღმდეგ დიდ უპირატესობას ანიჭებს; ესაა ერთ-ერთი მიზეზი, რომლის საშუალებითაც ეკვადორმა გასული ორი მსოფლიო ჩემპიონატის საკვალიფიკაციო ეტაპზე გასვლა მოახერხა.
სქოლიო
კატეგორია:ეკვადორის ქალაქები კატეგორია:სამხრეთ ამერიკის დედაქალაქები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ეკვადორში
1383
თარიღი უცნობია
*
სული ობოლი (ლექსი)
სული ობოლი — ნიკოლოზ ბარათაშვილის ლექსი.
ლექსი ბარათაშვილმა დაწერა 1839 წელს. მასში საუბარია ადამიანის სულიერი ობლობის შესახებ. ლექსში აისახა ნიკოლოზ ბარათაშვილის შინაგანი განწყობილება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნიკოლოზ ბარათაშვილის ნაწარმოებები კატეგორია:ქართული ლექსები
კონევო
კონევო (Конево) — დასახლება ბულგარეთში. მდებარეობს კირჯალის ოლქში, შედის კირჯალის მუნიციპალიტეტში. მოსახლეობა შეადგენს 226 ადამიანს.
პოლიტიკური სიტუაცია
ადგილობრივ კონევოს საკმეტოში, რომლის შემადგენლობაშიც შედის კონევო, კმეტის (უხუცესის) თანამდებობას ასრულებს ახმედ მიუმიუნ ალი (მოძრაობა უფლებებისა და თავისუფლებებისთვის) არჩევნების შედეგების მიხედვით.
მუნიციპალიტეტის კმეტი (მერი) — ჰასან აზისი (მოძრაობა უფლებებისა და თავისუფლებებისთვის) არჩევნების შედეგების მიხედვით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კირჯალის მუნიციპალიტეტის დასახლებული პუნქტები
მდაბიო
მდაბიო, მდაბიური, მდაბური — „დაბის“ (უმცირესი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულისა და დასახლებული ადგილის) მკვიდრი. რადგან — „დაბა“ (თავდაპირველად გვაროვნული-თემური ერთეული უნდა ყოფილიყო) ადრინდელ ფეოდალურ ხანაში სასოფლო-სამეზობლო თემს წარმოადგენდა, „მდაბიო“ ამ დროს სოციალური ტერმინი იყო და ამ „დაბაში“ მცხოვრებ მეთემეს აღნიშნავდა. ტერმინი „მდაბიო“ ჩვენამდე მოღწეულ ძეგლთაგან პირველად გვხვდება „ ევსტათი მცხეთელის მარტვილობაში“ „მდაბურის“ ფორმით და აღნიშნავს საქალაქო ეთნიკურ-რელიგიური თემის წევრს (გიორგი მელიქიშვილი).
მდაბიო დრინდელ ფეოდალურ ხანაში მატერიალური დოვლათის ძირითადი მწარმოებელი იყო, იგი ემსახურებოდა „დაბების“ მფლობელ ფეოდალს. მდაბიოთა უმთავრესი მოვალეობა იყო აგრეთვე ლაშქრობა. ამ ნიშნით სამეცნიერო ლიტერატურაში იხმარება ტერმინი მდაბიორ-მოლაშქრენი (ნიკოლოზ ბერძენიშვილი) მსუბუქად შეიარაღებულ ქვეით მეომართა აღსანიშნავად, რომლებიც მძიმედ შეჭურვილ თავიანთ „უფლებს“ ახლდნენ. VIII-IX საუკუნეებში „დაბების“ ანუ სასოფლო-სამეზობლო თემების ადგილს იკავებს მთლიანად ფეოდალების მიწათმფლობელობასა და ექსპლუატაციაში შესული „სოფლები“. ამ პროცესის შესაბამისად მდაბიოთა სოციალურმა ფენამ გაქრობა იწყო და მისი ადგილი თანდათანობით „გლეხმა“ დაიჭირა, როგორც ამ სახეცვლილი გაერთიანების მკვიდრმა და თემის გარეშე მდგომმა არათავისუფალმა მწარმოებელმა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ფეოდალიზმი
თამაზ ვასაძე
თამაზ ვასაძე (დ. 1957) — ქართველი ლიტერატურათმცოდნე, კრიტიკოსი.
1979 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი, 1982 წელს — თსუ–ის ასპირანტურა უახლესი (მე–20 საუკუნის) ქართული ლიტერატურის სპეციალობით. 1985 წელს დაიცვა დისერტაცია თემაზე „ოთარ ჭილაძის პოეზია“. არის ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი. 1984 წლიდან დღემდე მუშაობს ქართული ლიტერატურის ინსტიტუტში. 1999–2005 წლებში იყო განათლების სისტემის რეფორმირების პროექტის („ილია ჭავჭავაძე“) კონსულტანტი. არის სამეცნიერო ნაშრომების, ლიტერატურულ–კრიტიკული სტატიების და ესეების ავტორი, რომლებიც წარმოდგენილია მის წიგნებში: „სახეები და პრობლემები“, „ფარული შინასამყარო“, „ორგვარი ცნობიერება“, „ვეფხისტყაოსნის“ მხატვრული კონცეფცია“. შედგენილი აქვს „ქართული პროზის მცირე ანთოლოგია“, „მე–20 საუკუნის ქართული მოთხრობის ანთოლოგია“, კრებული „ქართველი მწერლების კომიკური და ტრაგიკომიკური მოთხრობები“, „ქართული კრიტიკის სასკოლო ქრესტომათია“ ორ ტომად. არის ქართული ენისა და ლიტერატურის მე–10, მე–11, მე–12 კლასების სახელმძღვანელოების ავტორი.
2008–2009 წლებში იყო თბილისის საკრებულოს ლიტერატურული კონკურსის — „გალას“ ჟიურის წევრი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი კრიტიკოსები კატეგორია:ქართველი ლიტერატურათმცოდნეები კატეგორია:დაბადებული 1957 თ
დიმიტრი გორდეევი
დიმიტრი ალექსანდრეს ძე გორდეევი (Дмитрий Александрович Гордеев; დ. 6 იანვარი, 1978) — რუსი პოლიტიკოსი, ბიზნესმენი, ნოვოსიბირსკის ოლქის საკანონმდებლო ორგანოს დეპუტატი, პარტია "ედინაია როსიას" (Единая Россия) წევრი 2011 წლის 19 ოქტომბრამდე, ეკონომიკურ მეცნიერებათა კანდიდატი. საქართველოში პოლიტიკური თავშესაფრის მაძიებელი.
ბიოგრაფია
დაამთავრა ნოვოსიბირსკის სახელმწიფო არქიტექტურულ-სამშენებლო უნივერსიტეტი ინჟინერ-მშენებლის სპეციალობით.
ნოვოსიბირსკის ოლქის საკანონმდებლო ორგანოში წარმოადგენს ქ. ნოვოროსიისკის კალინინის რაიონს, იყო ფრაქციის "ედიანია როსია" წევრი.
დ. გორდეევის კომპანია «მიგ-1» (Миг-1) ნოვოსობირსკში აშენებს 86 ათასი კვ. კმ. სავაჭრო-გასართობ ცენტრს "ევროპული".
დიმიტრი გორდეევის თქმით, უშიშროების ფედერალური სამსახურის თანამშრომლები მასზე რუსეთში რამდენიმე წლის განმავლობაში მუდმივ თვალთვალს ახორციელებდნენ, ხელისუფლებისა და პრეზიდენტისგან კი დაცვას ვერ მიაღწია და იძულებული გახდა, გაქცეულიყო.
რუსული მედიის ინფორმაციით, დეპუტატმა რამდენიმე წლის წინ ერთ-ერთი სამშენებლო კომპანიისგან 11 მლნ რუბლი აიღო და სანაცვლოდ ქალაქის ადმინისტრაციაში ლობირებას დაჰპირდა, თუმცა დაპირება არ შეასრულა. გორდეევის მიმართ სისხლის სამართლის საქმე თაღლითობის მუხლით აღიძრა. 2011 წლის მარტში დეპუტატმა რუსეთის პრეზიდენტ დიმიტრი მედვედევისთვის ვიდეო-მიმართვა ჩაწერა, რომელშიც ამტკიცებს, რომ უშიშროების ფედერალური სამსახურის თანამშრომლების მხრიდან გამოძალვის მსხვერპლი გახდა. გორდეევის თქმით, სპეცსამსახურების ოფიცერი, მას დიდ თანხას სძალავდა, უარის შემთხვევაში კი ციხით ემუქრებოდა. როგორც დეპუტატი აცხადებს, დასაწყისში იგი პირობებს დასთანხმდა, თუმცა შემდეგ ახალი მოთხოვნა წაუყენეს, სისხლის სამართლის საქმე კი არ შეწყვეტილა.
გორდეევის მტკიცებით, ამის შემდეგ იგი იძულებული გახდა, რუსეთში დამალულიყო, შემდეგ ტაილანდში გადაინაცვლა და მასზე საერთაშორისო ძებნა გამოცხადდა. შემდეგ უკვე დეპუტატმა საქართველომდე ჩამოაღწია და ქვეყნის ხელისუფლებას პოლიტიკური თავშესაფარი სთხოვა.
2011 წლის 19 მარტს გორდეევი რუსეთის მმართველი პარტია "ედინაია როსიადან" გარიცხეს.
სქოლიო
კატეგორია:რუსი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1978 კატეგორია:დაბადებული 6 იანვარი
სამხედრო კავალერია
thumb|right|300პქ|ფრანგი კავალერისტები [[ფრიდლანდის ბრძოლაში]] კავალერია — ცხენით მებრძოლი მეომრებისგან ან ჯარისკაცებისაგან შემდგარი დივიზია. ისტორიის თანახმად სამხედრო კავალერია სიძველით მესამე სამხედრო ძალა (ქვეითებისა და მეეტლეების შემდეგ) და ყველაზე მობილური საბრძოლო იარაღი იყო. კავალერიაში მებრძოლი ჯარისკაცი ცნობილია როგორც კავალერისტი, მხედარი ან ცხენოსანი.
კავალერიის წოდება როგორც წესი ყველა იმ სამხედრო ძალას არ ენიჭებოდა რომლებშიც ცხოველები მონაწილეობდნენ, მაგ. აქლემებზე ამხედრებულ მეომრებრს კავლერისტები არ ეწოდებოდათ. მერბრძოლები, რომლებიც ცხენით გადაადგილდებოდნენ, მაგრამ ბრძოლისას ჩამოქვეითებულები იბრძოდნენ, ჯერ კიდევ XVII და XVIII საუკუნეებიდან არიან ცნობილნი და მათ დრაგუნებს (ინგლ: Dragoons) უწოდებდნენ, მოგვიანებით ისინი სამხედრო კავალერიად გადაიქცნენ. უძველესი დროიდან კავალერისტებს გააჩნდათ უპირატესობა, რისი მიზეზიც მათი მობილურობა იყო.
კავალერისტი ასევე ქვეითთან შედარებით ფლობდა სიმაღლეს, ის უფრო მაღალი იყო რადგან ცხენზე იყო ამხედრებული და ქვეითთან შედარებით კავალერისტი უფრო სწრაფად გადაადგილდებოდა, ასევე კავალერისტი როგორც ცხენზე ამხედრებული მეომარი ფსიქოლოგიურ ეფექტსაც ახდენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კავალერია კატეგორია:შეიარაღებული ძალები კატეგორია:შუა საუკუნეების ომის წარმოება
ხევი (მხარე)
ხევი, წანარეთის ხევი — ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარე საქართველოში. თანამედროვე საქართველოს ტერიტორიული მოწყობით ხევი მოქცეულია ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის შემადგენლობაში, რომლის ცენტრიც არის დაბა სტეფანწმინდა.
გეოგრაფია
ხევი მდებარეობს კავკასიონის ჩრდილოეთ ფერდობზე თერგის აუზში და მოიცავს თრუსოს, ბაიდარის, სნოსწყლის და დარიალის ხეობებს. ესაზღვრება ისტორიული რეგიონები: აღმოსავლეთით — ხევსურეთი, სამხრეთით — მთიულეთი, დასავლეთით — შიდა ქართლის მთიანეთი; ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება რუსეთის ფედერაციის სუბიექტი ჩრდილოეთი ოსეთი. ხევის მთავარი მდინარეა თერგი, რომელიც სათავეს იღებს კავკასიონის მთავარი ქედის კალთაზე, ზილგახოხის მყინვარში.
ისტორია
ხევი ძველი დროიდან დასახლებული კუთხე იყო, რასაც მოწმობს არქეოლოგიური გათხრების შედეგად აღმოჩენილი, ძვ.წ. VI-V საუკუნეებით დათარიღებული ყაზბეგის განძი.
თეიმურაზ ბატონიშვილის მიხედვით ხევში იმოგზაურა ანდრია მოციქულმა, რომელმაც გერგეტში აღმართა ჯვარი. 1669 წლით დათარიღებულ სიგელში არსებული ჩანაწერის მიხედვით ხევში იქადაგა და ხევი მოაქცია წმინდა ნინომ.
ხევი იგივეა, რაც ადრინდელი შუა საუკუნის წანარეთი. მატიანეში „მოქცევაჲ ქართლისაჲ“ (IX საუკუნე) VI საუკუნის მოვლენების თხრობასთან დაკავშირებით მოხსენებულია „ხევი წანარეთისა“. VIII-IX საუკუნეებში წანარები აქტიურად მონაწილეობდნენ კახეთის სამთავროს წარმოქმნაში, მის სოციალურ-ეკონომიკურ, პოლიტიკურ და კულტურულ ცხოვრებაში. წანარების კახეთში გადასახლების გამო თერგის ხეობის ზემო წელი მათგან დაიცალა. ამიტომ ფიქრობენ, რომ სახელწოდება „წანარეთი“ ხმარებიდან თანდათან გამოვიდა და ზოგადი სახელი ხევი იქცა მხარის საკუთარ სახელად. ამავდროულად წანარების სატომო სახელის ნაცვლად ჩნდება ტერმინი „მოხევე“.
დარიალის ხეობაში ძველთაგანვე გადიოდა ერთ-ერთი გზა, რომელიც ამიერკავკასიას (მათ შორის საქართველოს) აკავშირებდა ჩრდილოეთ კავკასიასა და კავკასიის გადაღმა მხარეებთან (საქართველოს სამხედრო გზა, დარიალის ხეობა). რეგიონის სამხედრო-სტრატეგიულმა მნიშვნელობამ განაპირობა აქ სიმაგრეთა სისტემების არსებობა. საუკუნეების განმავლობაში ხევი პოლიტიკური და ადმინისტრაციული სტატუსით სამეფო ხელისუფლებას ექვემდებარეობდა, გარდა იმ პერიოდისა, როდესაც იგი არაგვის ერისთავებს ემორჩილებოდა (1620-იანი წლებიდან 1743 წლამდე, არაგვის საერისთავოს გაუქმებამდე). 1743 წელს ხევი მიმდებარე ტერიტორიებთან (თრუსოს ხეობა, მთიულეთი, გუდამაყარი) საუფლისწულო მამულებად გამოცხადდა და ერეკლე II-ის შვილების გამგებლობაში გადავიდა. XVIII საუკუნეში ხევი იყოფოდა სტეფანწინდის, სნოს, ფანშეტისა და მნის სამოურავოებად.
საქართველოს რუსეთთან შეერთების შემდეგ ხევი დუშეთის მაზრაში მოექცა. მთიულეთის 1804 წლის აჯანყების დროს მოხევეები აქტიურად იბრძოდნენ ცარიზმის კოლონიური პოლიტიკის წინააღმდეგ. 1917 წლისთვის ხევი 45 სასოფლო საზოგადოება იყო, აქედან 20 ქვემო ხევში, 25 კი ზემო ხევში. 1930 წელს დუშეთის მაზრა გაუქმდა და დაიყო რაიონებად. ხევი მოექცა ყაზბეგის რაიონის შემადგენლობაში.
მოსახლეობა
1917 წლის სასოფლო-სამეურნეო აღწერით ხევში ცხოვრობდნენ ქართველები და ოსები. ქვემო ხევში ცხოვრობდა 3763 ქართველი და 85 ოსი, ხოლო ზემო ხევში 724 ქართველი და 3855 ოსი.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ხეობები კატეგორია:საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარეები კატეგორია:პირიქითა საქართველო კატეგორია:იმიერკავკასია
კავკასიანნი
კავკასიანნი, კრებსითი ეთნიკური ტერმინი, რომლითაც შუა საუკუნეების ქართული წყაროები („ცხოვრება ქართუელთა მეფეთა“) იცნობენ ჩრდილოეთ კავკასიის ავთოქტონურ მოსახლეობას.
ქართული საისტორიო ტრადიციით კავკასიანთა წინაპარია ეთნარქი კავკასოსი, თარგამოსის ძე და ქართლოსის ძმა. ეთნარქთა ქართული გენეალოგიის წყაროებში კავკასიანნთა ნაცვლად მოხსენიებულია სარმატები, სომხური ტრადიცია კი მათ უმატებს ალანებს. ქართულ წყაროებში ამ ტომთა სახელის შესატყვისია „ოვსნი“, კავკასიანები კი მათგან მკვეთრადაა გამიჯნული.
კატეგორია:კავკასიის ხალხები
Team Fortress 2
Team Fortress 2 — მრავალმოთამაშიანი გუნდური ვიდეო თამაში შექმნილი და გამოშვებული Valve Corporation-ის მიერ. თამაში გამოვიდა 2007 წლის 10 ოქტომბერს Microsoft Windows-სა და Xbox 360-ის პლატფორმებზე როგორც თამაშთა კრებულ The Orange Box-ის ნაწილი, ხოლო PlayStation 3-ზე გამოვიდა 2007 წლის 11 დეკემბერს. 2011 წლის 24 ივნისიდან თამაში გახდა უფასო Steam-ის საშუალებით.
თამაში ანოსირებული იყო 1998 წელს როგორც ორიგინალური მოდიფიკაციის, Team Fortress-ის გაგრძელება ვიდეო თამაშ Quake-ისთვის, მაგრამ პროექტის დიზაინი და კონცეფცია ძლიერ შეიცვალა.
სქოლიო
კატეგორია:2007 წლის ვიდეო თამაშები კატეგორია:პირველი პირის შუტერი თამაშები კატეგორია:მრავალმოთამაშიანი პირველი პირის შუტერი თამაშები კატეგორია:Free-to-play თამაშები კატეგორია:Linux-ის თამაშები კატეგორია:Oculus Rift-ის თამაშები კატეგორია:ერთმოთამაშიანი და მრავალმოთამაშიანი ვიდეო თამაშები კატეგორია:PlayStation 3-ის თამაშები კატეგორია:მრავალმოთამაშიანი ონლაინ თამაშები კატეგორია:ვიდეო თამაშები რობოტებზე კატეგორია:Source-ის თამაშები კატეგორია:Steam Workshop-ის თამაშები კატეგორია:Valve Corporation-ის თამაშები კატეგორია:Vaporware კატეგორია:1960-იან წლებში მიმდინარე ვიდეო თამაშები კატეგორია:1970-იან წლებში მიმდინარე ვიდეო თამაშები კატეგორია:Windows-ის თამაშები კატეგორია:Xbox 360-ის თამაშები
გვატემალის პრეზიდენტი
გვატემალის პრეზიდენტი გვატემალის სახელმწიფოს მეთაური. თანამდებობა დაარსდა 1839 წელს. პრეზიდენტს მოსახლეობა ირჩევს 4 წლის ვადით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გვატემალა კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნების პრეზიდენტები *
ბარდეიოვი
ქალაქის სახელწოდება მოდის უნგრული სიტყვიდან "bárd", (თიბვა, ჩეხვა) რაც აღნიშნავს ტყის იმ ტერიტორიას, რაც ერთ კაცს შეუძლია ერთ დღეში გაჩეხოს.
თანამედროვე ბარდეინოვის ტერიტორია დასახლებული ყოფილა ჯერ კიდევ ქვის ხანიდან. მაშინ როდესაც მისი პირველადი წერილობითი მოხსენიება 1240-იან წლებს მიეკუთვნება, როდესაც აქაურმა ბერმა მეფე ბელა IV-სთან იჩივლა ქალაქის საზღვრებთან დაკავშირებულ იმ ძალადობაზე, რასაც მეორე ქალაქი პრეშოვიდან ჰქონდა ადგილი. ამ დროისათვის, აქ უკვე არსებობდა წმინდა ეგიდის ეკლესია. XIV საუკუნეში გალაქი საგულდაგულოდ გაამაგრეს, სწორედ ამ პერიოდში ის პოლონეთთან ვაჭრობის მნიშვნელოვანი ცენტრი ხდება. აყვავებულ ეკონომიკას 50-ზე მეტი საამქრო (გილდია) აკონტროლებდა. 1376 წელს, ბარდეინოვმა სამეფო ქალაქის სტატუსი მიიღო, მოგვიანებით კი თავისუფალი სამეფო ქალაქი გახდა. ქალაქის ოქროს ხანა XVI საუკუნეში დასრულდა, როდესაც რამდენიმე ომმა, პანდემიამ და სხვა უბედურებებმა მისი ეკონომიკა გაანადგურა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სლოვაკეთის ქალაქები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები სლოვაკეთში
ოფალის საგრაფო
ოფალი (Offaly; Uíbh Fhailí) — საგრაფო ირლანდიის აღმოსავლეთით. შედის ლენსტერის პროვინციაში. დედაქალაქი და უდიდესი ქალაქი — ტალამორი. მოსახლეობა — 76,687 ადამიანი (23-ე ადგილი საგრაფოებს შორის; 2011 წლის მონაცემები).
გეოგრაფია
ტერიტორიის ფართობი — 2000 კმ2 (მე-18 ადგილი).
სქოლიო
* კატეგორია:ირლანდიის საგრაფოები
არდეშის დეპარტამენტი
არდეში — დეპარტამენტი საფრანგეთის დასავლეთ ნაწილში, რონა-ალპებში.
ისტორია
არდეში არის იმ 83 დეპარტამენტიდან ერთ-ერთი, რომლებიც შეიქმნა საფრანგეთის რევოლუციის დროს 1790 წლის 4 მარტს.
გეოგრაფია
არდეშის ფართობია 5529 კმ². 1999 წლის მონაცემებით დეპარტამენტის მოსახლეობა 286,023 ადამიანს შეადგენს და მას 76-ე ადგილი უკავია, დეპარტამენტში მცხოვრებთა საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე შეადგენს 52 ადამიანს.
აქ ყველაზე გავრცელებული ენაა ფრანგული. არდეშის მმართველია პასკალ ტერასი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საფრანგეთის დეპარტამენტები
Eclipse (ალბომი)
Eclipse — შვედი სოლო-შემსრულებელ ინგვი მალმსტინის მეხუთე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 1990 წელს ლეიბლზე Polydor Records.
სქოლიო
კატეგორია:ინგვი მალმსტინის ალბომები კატეგორია:1990 წლის ალბომები კატეგორია:Polydor Records-ის ალბომები
პლატონ ფაჩულია
პლატონ ზურაბის ძე ფაჩულია (დ. 1879 — გ. 1948) — ქართველი სამართალდამცავი უწყებების თანამშრომელი.
1917 წლის თებერვლის რევოლუციამდე რუსეთის იმპერიის პოლიციაში მსახურობდა. 1918-1919 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის საგანგებო რაზმის მეთაურის — მელქისედეკ (მექი) კედიას მოადგილე, 1919-1921 წლებში — სისხლის სამართლის მილიციის უფროსი. საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ ემიგრაციაში წავიდა საფრანგეთში, სადაც 1923-1941 წლებში მაწვნის ბიზნესი ჰქონდა. ემიგრაციაში მისი ქალიშვილი ვალია ცოლად ჰყავდა მექი კედიას ვაჟს — მიხეილ კედიას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1879 კატეგორია:გარდაცვლილი 1948 კატეგორია:ქართველი პოლიციელები კატეგორია:ქართველი ემიგრანტები კატეგორია:ქართველები საფრანგეთში კატეგორია:ქართველი მეწარმეები
ბაზალეთის ტბა
ბაზალეთის ტბა — ტბა საქართველოში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში, ქალაქ დუშეთის სამხრეთით 5 კმ-ზე. ზღვის დონიდან 879 მ. ზედაპირის ფართობი 1,22 კმ², მაქსიმალური სიღრმე 7 მ, წყლის მოცულობა 5,55 მლნ. მ³. ტბის ქვაბული წარმოიშვა ბაზალეთის პლატოს სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილის მულდისებრი გაღუნვის შედეგად.
საზრდოობს ატმოსფერული ნალექებითა და დროებითი ნაკადებით. მაქსიმალური დონე — ივნისში, მინიმალური — ოქტომბერში. იანვარსა და თებერვალში ტბა დაფარულია ყინულით, რომლის სისქე ზამთარში 0,5 მ-მდე აღწევს. ივლისში წყლის ტემპერატურა 25 °C-მდეა. წყალი მომწვანო-მურა ფერისაა. ტბის სამხრეთ-აღმოსავლეთ, სამხრეთ და დასავლეთ ნაწილში იზრდება ლელქაში და სხვა წყლის მცენარეულობა; 5–6 მ სიღრმემდე დუმფარა. ბევრია პლანქტონი. ტბაში ბინადრობს ქაშაყი და ნაფოტა; მოშენებულია ხრამული, წვერა და კობრი. ტბა სპორტული და სამომხმარებლო თევზჭერის ობიექტია. ტბის ჩრდილო-დასავლეთი ნაპირიდან გაყვანილია მცირე სარწყავი არხი. ტბის ნაპირზეა კურორტი ბაზალეთი.
გამოირჩევა სამკურნალო თვისებებით. ტბის თვითგაწმენდისა და შევსების პროცესს მიწის წიაღიდან წარმოქმნილი წყლები ახდენენ, ხოლო წყალმცენარეები, რომლებიც ტბაში იზრდებიან უამრავ გამაჯანსაღებელ თვისებას ფლობენ. ბაზალეთის ტბის წყალი სამკურნალოა დერმატოლოგიური და გინეკოლოგიური დაავადებებისთვის, ასევე რევმატიული და ძვალ-სახსროვანი პათოლოგიებისთვისაც. ბაზალეთის ჰაერი კი სასარგებლოა გულ-სისხლძარღვთა და იშემიური დაავადებებისათვის.
ბაზალეთის სასტუმრო კომპლექსი 27 ჰექტარზეა გაშენებული, სადაც ულამაზესი ხეივნები სასტუმროს კოტეჯებსა და კორპუსებს ერთმანეთისაგან ჰყოფს და ჰარმონიულად აკავშირებს მათ. კომპლექსს განსაკუთრებულ ლაზათს ტერიტორიის შუაგულში მდებარე შადრევანი და ხეივნის პირას გაშენებული თეთრსვეტებიანი კოლონადა ანიჭებს, რომელიც სიმბოლურად ქართველი და ებრაელი ხალხის 2500 წლოვან მეგობრობასა და სიყვარულს მიეძღვნა.
მითი
ბაზალეთის ტბა მნიშვნელოვანი ადგილია ქართულ მითოლოგიაში. მითის მიხედვით ტბის ძირას დაკარგული სამოთხეა, მის შუაგულში კი დგას ოქროს აკვანი, რომელშიც წევს მძინარე ყრმა. როდესაც ის ადგება, მხსნელად მოევლინება ქვეყანას. ბაზალეთის ტბის მითი ასახულია ილია ჭავჭავაძის ლექსში „ბაზალეთის ტბა“.
სქოლიო
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის ტბები
ბულვანი
ბულვანი — სოფელი საქართველოში, აბაშის მუნიციპალიტეტში, ქოლობნის თემში. მდებარეობს კოლხეთის დაბლობზე, ზღვის დონიდან 25 მეტრზე, აბაშიდან დაშორებულია 5 კილომეტრით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 337 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:აბაშის მუნიციპალიტეტის სოფლები
გაუწყინარი
სოფელში 5 ქუჩაა, სოფლის შიდა გზების სიგრძე 13 კმ-ია. სოფლის სხვადასხვა ტერიტორიების სახელებია ჯიმასული, გოშახი, კირკალა, ცხილარი, ბახვაჭალა.
სახელწოდება
გადმოცემის თანახმად, სოფლის სახელწოდებას საფუძვლად უდევს სიტყვა „უწყინარი“, ვინაიდან წინათ აქ ურმებით ღვინო დაჰქონდათ გასაყიდად, რომელსაც მოსახლეობა ყიდულობდა და ხშირი იყო ქეიფი და მოლხენა, ე. ი. იყო უწყინარი ხალხი, მდგომარეობა, რაც შემდეგ სოფლის სახელშიც აისახა.
გეოგრაფია
მდებარეობს მდინარე ცხენისწყლის შესართავთან. ზღვის დონიდან 20 მეტრზე, აბაშიდან დაშორებულია 13 კილომეტრით, რკინიგზის უახლოეს სადგურ მარნისან 5 კმ. სოფელში ზაფხული ზომიერად ცხელი იცის, ზოგჯერ გვალვებია და ჰაერის ტემპერატურა + 38, + 39 გრადუსს აღწევს. ზამთარი მცირედ თოვლიანია, დიდთოვლიანობა იშვიათია. ჰაერის ტემპერატურა ზამთარში უმეტესად 0 გრადუსის ზემოთაა, ძლიერი ყინვები თითქმის არ იცის, ტემპერატურა -10 (მინუს ათი) გრადუსის ქვემოთ იშვიათად ჩადის.
ფლორისა და ფაუნის წარმომადგენლებიდან სოფელში გავრცელებულია თხმელა, ასევე ჭადარი, იშვიათად არის წიწვოვანი მცენარეებიც. სოფლის მიმდებარე ტერიტორიებზე ბინადრობს გარეული ცხოველები: ტურა, კვერნა, კურდღელი, ზღარბი, კუ, სხვადასხვა მღრღნელები და ქვეწარმავლები, ფრინველებიდან ტყის ქათამი, ყვავი, ყორანი, ძერა, ოფოფი, მწყერი, შაშვი, გუგული, ბეღურა და სხვა, თევზებიდან გავრცელებულია ზუთხი, კობრი, ღლავი, ტარანი და სხვა. სოფელში გავრცელებულია ჭადარი, კოპიტი, ალვის ხე, ტირიფი, აკაცია, ვერხვი, ცაცხვი, დაფნა, პალმა, საკარმიდამო ნაკვეთებში გავრცელებულია ვაშლი, მსხალი, ატამი, ტყემალი, ალუჩა, ლეღვი, ბუშმალა,  წაბლი, ბალი, ალუბალი,  კაკალი, ბროწეული, თუთა, კომში,  ხურმა, კარალიოკი, კოწახური, თხილი.
ისტორია
სოფელი პირველად იხსენიება 1870 წელს, როცა გაუწყინარის ეკლესია იხსენიება საჭილაოს საბლაღოჩინოს აღწერაში. 1910 წელს სოფელში გაიხსნა სკოლა. საბჭოთა ოკუპაციამდე სოფელში გავრცელებული იყო მეაბრეშუმეობა. 1933 წლამდე შედიოდა მარნის სასოფლო საზოგადოებაში. 1936 წელს დაშალეს სოფლის სასაფლაოზე მდგარი ხის ეკლესია. 1946 წელს სოფლის სკოლა შვიდწლიანად გადაკეთდა. 1951-53 წლებში გაშენდა სოფლის ქარსაცავი ზოლები. 1966 წელს მოხდა სოფლის ელექტროფიკაცია. საბჭოთა პერიოდში სოფელში მოქმედებდა მეღორეობისა (1995 წლამდე) და მესაქონლეობის ფერმები. 1962 წელს დაინიშნა სამტრედია-გაუწყინარის ავტობუსი. 1970-იან წლებში მოხდა სოფლის შიდა გზების მოასფალტება. 1973 წელს სოფელში აშენდა ადმინისტრაციული შენობა. 1987 წელს სოფელში აშენდა ეთერზეთების ქარხანა. 1987 წელს აშენდა ახალი ადმინისტრაციული შენობა, რომელიც 2005 წელს დაანგრიეს. 1988 წელს აშენდა სკოლის ახალი შენობა. 1993 წლის შემოდგომაზე სოფლის ტერიტორიაზე მიმდინარეობდა საქართველოს სამოქალაქო ომის საბრძოლო მოქმედებები, რასაც ემსხვერპლა სოფლის მშვიდობიანი მოსახლეობა. 2013-2016 წლებში აშენდა თამარ მეფის სახელობის ეკლესია. 2016 წელს მოხდა სოფლის გაზიფიცირება, აშენდა საბავშვო ბაღის შენობა. ამჟამად გავრცელებული სასოფლო-სამეურნეო კულტურებია თხილი, ხურმა, კარალიოკი, მოქმედებს რამდენიმე მცირე მეფრინველეობის ფერმა.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 438 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:აბაშის მუნიციპალიტეტის სოფლები
სადღეგრძელო ანუ ომის შემდგომ ღამე ლხინი, ერევნის სიახლოვეს
„სადღეგრძელო ანუ ომის შემდგომ ღამე ლხინი, ერევნის სიახლოვეს“ — გრიგოლ ორბელიანის პოემა. პოეტმა წერა 1827 წელს დაიწყო, სწორედ ამ წელს შეიქმნა პოემის პირველი ვარიანტი, თუმცა საბოლოო სახით ის ჩამოყალიბდა მხოლოდ 1870 წელს. გამოქვეყნდა 1871 წელს. სახელწოდებაში ჩანს, რომ ნაწარმოების შექმნა დაკავშირებულია ერთ-ერთ ბრძოლასთან, კერძოდ, ამ დროს რუსეთის ჯარმა გაიმარჯვა სპარსელების წინააღმდეგ. გრიგოლ ორბელიანი ამ ბრძოლის მონაწილე იყო. წინაპართა ღვაწლის წარმოჩენით პოეტი ყურადღებას ამახვილებს ქართველი ხალხის სიწმინდესა და ზნეობრიობაზე.
კატეგორია:ქართული პოემები კატეგორია:1827 წლის ლიტერატურული ნაწარმოებები
მდადე
მდადე, მდადი — პატარძლის მაყარი ქალის ქორწილში, „დიაცი სძლის მაყარი“ (საბა). მდადეს ირჩევდნენ ნათესავთა და ახლო მეგობართა წრიდან. ევალებოდა საქორწილო რიტუალის განმავლობაში პატარძალთან ყოფნა და მისი უშუალო მფარველობა. ზოგან მის ფუნქციაში შედიოდა ქორწილის ღამეს ნეფე-დედოფლისათვის ლოგინის გაშლა, დილით კი — ალაგება. მდადე დიდი პატივისცემით სარგებლობდა როგორც ქალის, ისე ვაჟის ოჯახში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქორწინება
მახალდიანი
საკუთარი სახელი მახალდიანი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
ტრაქიტი
ტრაქიტი (trachуs — მქისე, ხორკლიანი) — კაინოტიპური ეფუზიური, ჩვეულებრივ, პორფირული ქანი. ვულკანურ მინაში ჩართული პორფირული გამონაყოფები და მიკროლითები, ჩვეულებრივ, წარმოადგენს სანიდინს, ნაკლები რაოდენობით — საშუალო და მჟავა პლაგიოლაზს, ბიოტიტს, პიროქსენს ან ამფიბოლს. ტრაქიტი ვულკანური ამოფრქვევის პროდუქტია. აქვს მონაცრისფრო-თეთრი, ნაცრისფერი, მოვარდისფრო, ან მოყვითალო და მოყავისფრო ფერი. სიმყარე სუსტი აქვს, აქედან გამომდინარე ადვილად ექვემდებარება გამოქარვას.
არსებობს ტრაქიტის შედგენილობის მქონე ვულკანური მინა და პემზა. ტრაქიტი — სიენიტის ეფუზიური ანალოგია. შედარებით იშვიათი ქანია. ტრაქიტის ადგილმდებარეობა გამოვლინებულია: კავკასიაში, კარპატებში, საფრანგეთში, ჩრდილოეთ იტალიაში, ჩეხეთში, ბელარუსში, ჰავაის კუნძულებზე და სხვა. გამოიყენება მშენებლობაში, მათ შორის დეკორატიული მიზნებისათვის.
ლიტერატურა
კატეგორია:მაგმური ქანები
ყლორტი
მინი|[[კიტრის ყლორტი]] მინი|[[სახალინური ფალოპიას კვირტი]] ყლორტი (córmus) — უმაღლესი მცენარის ერთ-ერთი ძირითადი ორგანო. შედგება ღეროსა და მასზე განლაგებული ფოთლებისა და კვირტებისაგან. განასხვავებენ ვეგეტატიურ ყლორტებს, რომელთა ძირითადი ფუნქციაა საჰაერო კვება (მათ მეტამორფოზებს ახასიათებთ დაგროვების, განახლების, ვეგეტატიური გამრავლების, დაცვის, ცოცვის ფუნქციები), და სპორათმტარებელ ყლორტებს (მათ შორის ყვავილიც), რომლებიც რეპროდუქციული ორგანოებია.
ყლორტის წარმოშობა, ე. ი. ღეროფოთლიანობის წარმოქმნა დედამიწაზე მცენარეული სამყაროს განვითარების მნიშვნელოვანი ეტაპია. იგი ჩამოყალიბდა როგორც ხმელეთზე ცხოვრებასთან შეგუება. ხმელეთის პირველ მცენარეებს — ფსილოფიტებს ყლორტი და ფესვები არ გააჩნდათ, მათი სხეული ლიქოტომიურად იტოტებოდა და შედგებოდა ვეგეტატიური და სპორომატარებელი უფოთლო ტოტებისაგან — ტელომებისგან.
ყლორტი ჩამოყალიბდა ტელომების აგრეგაციის (შერწყმის) შედეგად, ხოლო ფოთლები წარმოიქმნენ ან როგორც ზედაპირული გამონაზარდები (ევოლუციური მიკროფილური ხაზი), ან ტელომთა გაბრტყელებისა და შეზრდის შედეგი (ევოლუციური მაკროფილური ხაზი). ფოთლების ბრტყელი ფორმის გამო მკვეთრად გაიზარდა მაფოტოსინთეზებელი ზედაპირი; ტრანსპირაციის გაძლიერებამ გამოიწვია ნამდვილი ფესვების განვითარება. ყოველივე ამის გამო ღეროფოთლიანი მცენარეები გაბატონდნენ დედამიწაზე ქვანახშირის პერიოდიდან.
Lasioglossum perustum
Lasioglossum perustum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1914 წელს.
სქოლიო
perustum
დეშევიხა
დეშევიხა (Дешевиха) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, უსტ-კუბინსკის რაიონში. სოფელი შედის ბოგოროდსკის სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 114 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უსტ-კუბინსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
გენერალ-ლეიტენანტი
გენერალ-ლეიტენანტი — სამხედრო წოდება რომელიც დასაბამს შუა საუკუნეებში იღებს, რა დროსაც გენერალ-ლეიტენანტი ბრძოლის ველზე ბრძანებით მეორე იყო და კაპიტანს ემორჩილებოდა. თანამედროვე არმიაში გენერალ-ლეიტენანტი რანგით არმიის გენერალზე ქვევით, ხოლო გენერალ-მაიორზე ზევით დგას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სამხედრო წოდებები
კილიკი
მინი|მარჯვნივ|250პქ|ვერცხლის კილიკი [[ელენესა და ჰერმესის გამოსახულებით, დაახლ. ძვ. წ. 420 წ., ვასილ ბოჟკოვის კოლექცია, სოფია, ბულგარეთი.]] კილიკი ― ძველი ბერძნული ქუსლიანი საღვინე თასი, რომელსაც ჰორიზონტალურად მიმაგრებული ორი ყური აქვს. ამზადებდნენ თიხის ან ლითონისგან. თიხის კილიკები ხშირად მოხატული იყო. ცნობილია ძვ. წ. VI საუკუნის კორინთული, ძვ. წ. VI-IV საუკუნეების ატიკური შავფიგურიანი და წითელფიგურიანი, აგრეთვე შავლაკიანი კილიკები.
კილიკები საქართველოში
საქართველოს ტერიტორიაზე დიდი რაოდენობით ძველი ბერძნული კილიკები შეჰქონდათ. ისინი აღმოჩენილია ვანში, ითხვისში, დაბლაგომში, ფიჭვნარში, დიმნას ციხეში და სხვა. ვანის მდიდრულ სამარხებში აღმოჩენილია ძვ. წ. V-IV საუკუნეების ვერცხლის კიილიკები.
ლიტერატურა
კატეგორია:მეთუნეობა კატეგორია:ძველბერძნული ხელოვნება კატეგორია:ჭურჭელი
კილიკიის კარი
კილიკიის კარი (Gülek Boğazı) ― კლდეკარი თურქეთში. მდებარეობს ტავრის მთებში, ბოკარის და ალადაღლარის ქედებს შორის, ზღვის დაონიდან 1050 მეტრზე. კილიკიის კარი აკავშირებს კილიკიას ანატოლიასთან. შექმნილია მდინარე ჩაკიტის გამჭოლი კანიონით, რომელშიც გადის რკინიგზა.
ლიტერატურა
კატეგორია:თურქეთის გეოგრაფია
ორატორია მესია
„ორატორია მესია“ (Messiah, HWV 56) — მუსიკალური ბაროკოს ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ნაწარმოები, რომლის ავტორია გეორგ ფრიდრიხ ჰენდელი. მასში დიდი მნიშვნელობა ენიჭება გუნდს. „მესია“ დაწერილია ბიბლიურ სიუჟეტებზე. ეს ნაწარმოები პირველად ინგლისის მეფის ჯორჯ მეორის თანდასწრებით შესრულდა. როდესაც გუნდი ალილუიას მღეროდა მეფე მოულოდნელად ფეხზე წამოდგა, მსმენელმაც მეფეს მიბაძა.
1384
თარიღი უცნობია
*
გველეთი (ყაზბეგის მუნიციპალიტეტი)
გველეთი —  სოფელი საქართველოში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში, სტეფანწმინდის თემში. მდებარეობს დარიალის ხეობაში, მდინარე დევდარაკის (თერგის მარცხენა შენაკადი) მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1560 მეტრი, სტეფანწმინდიდან 9 კილომეტრი.
ისტორია
სოფელში შემორჩენილია ფეოდალური ხანის ციხე, რომელსაც იხსენიებენ ჟამთააღმწერელი (XIV საუკუნე) და „ძეგლი ერისთავთას“ ავტორი (XIV საუკუნე). მონღოლების წინააღმდეგ აჯანყებულმა მეფე დავით VIII-მ 1301 წელს თავი გველეთის ციხეს შეაფარა. 1888 წლის მაისში რუსეთის ხელისუფლებამ გზებზე ყაჩაღობის საბაბით გველეთის ძირითადი მოსახლეობა, 50-მდე ქისტური კომლი, ახალქალაქისა და ახალციხის მაზრებში გადაასახლა.
ვახუშტი ბაგრატიონის ცნობით, სოფლის სახელწოდება მომდინარეობს დევდარაკის ხევის ადრინდელი სახელიდან, რომელსაც ადრე გელათის ხევი ერქვა. სოფელი ისტორიული ხევის ერთ-ერთი უძველესი სამოსახლო იყო. მას ჯერ კიდევ ადრინდელ შუა საუკუნეებში ენიჭებოდა დიდი მნიშვნელობა დარიალის ხეობის დაცვაში. ამ დროს განეკუთვნება სათავდაცვო ნაგებობების შემორჩენილი საძირკველი. მაშინ სოფელი სამეფო საკუთრება იყო. გველეთის ციხესიმაგრემ განვითარებულ შუა საუკუნეებში დიდი როლი შეასრულა ქვეყნის მიერ წარმოებულ თავდაცვით ბრძოლებში. როდესაც მონღოლთა დიდმა ყაენმა ყაზანმა ხუტლუბუღა ნოინის მეთაურობით ქართლის მოსაოხრებლად თავისი ჯარი გამოგზავნა, საქართველოს მეფე დავით VIII-მ 1301 წელს გველეთის ციხეს შეაფარა თავი. გველეთზე ორგზის წარუმატებელი ლაშქრობის შემდეგ, მონღოლთა მესამე ლაშქრობა წარმატებით დასრულდა. დავით VIII იძულებული გახდა ჯავახეთისა და ალასტანის სანაცვლოდ გველეთის ციხე მისი ძმისთვის, მონღოლთა ხელშეწყობით გამეფებული ვახტანგისათვის დაეთმო.
გველეთის მოსახლეობა უძველესი დროიდანვე ქართული იყო. 1439 წლის საბუთის მიხედვით, გერგეტელ საყდრისშვილთა მძევლებს შორის გველეთელებიც არიან დასახელებული. XVII-XVIII საუკუნეებში სოფელში ჩამოსახლებულან ინგუშები, რომლებიც შემდეგ რუსეთის მთავრობამ გაასახლა და მხოლოდ ხუთი კომლი დატოვა. ინგუშთა ცხოვრებამ თვისი კვალი დააჩნია ადგილობრივ ტოპონიმიკას. XX საუკუნის 30-იანი წლებისთვის სოფელში ოთხი კომლი ინგუშიღა ცხოვრობდა. 1944 წელს გველეთში სოფელ ცდოდან და ყაზბეგიდან მოხევეთა თხუთმეტი კომლი ჩაასახლეს. გველეთზე გადიოდა მყინვარწვერისკენ მიმავალი გზა. გველეთის მიდამოებში გ. ხატისოვის მიერ 1882 წელს ჩატარებული არქეოლოგიური გათხრებისას აღმოჩნდა მუხლზამბარიანი საკინძები, სამაჯურები, მძივები და სხვა. არქეოლოგიური მასალა თრიღდება გვიანდელი რომაული და ადრინდელი შუა საუკუნეებით და ინახება სანქტ-პეტერბურგში — ერმიტაჟში.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 2 კაცი.
1926 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 14 კაცი, რომელთაგან 6 ქართველი და 8 ქისტი იყო.
სქოლიო
კატეგორია:ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის სოფლები
აჩრდილი (პოემა)
„აჩრდილი“ — ილია ჭავჭავაძის პოემა. დაწერილია 1859-1872 წლებში. პოემა ეძღვნება ივანე პოლტარაცკისა და ილია წინამძღვრიშვილს.
პოემას პერსონაჟი არ ჰყავს და სიუჟეტიც არ გააჩნია. ავტორი საუბრობს ეროვნული თავისუფლების დაკარგვის შესახებ და ეძებს იმ გმირს, რომელიც „მდუმარე საქართველოს“ უწინამძღვრებს და გამოფხიზლებულ ქართველობას დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლაში წარუძღვება. პოეტისათვის სავალალოა ისეთი მდგომარეობა, როდესაც თავად ქართველთა უნიათობის წყალობით არ იბადება ისეთი გმირი, რომელიც სამშობლოს გადაარჩენს: „გმირის დამბადი დიდი საგანი თქვენში სპობილა და წაწყმედილა“.