cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
პირველი პუნიკური ომი
კვლავ დაპირისპირება სიცილიაში
ძვ. წ. 253 - ძვ. წ. 252 წლებში რომაელებმა ისევ სცადეს აფრიკაში გადასხდომა, მაგერამ უშედეგოდ. საბოლოოდ მათი ფლოტი ისევ ქარიშხალმა იმსხვერპლა და მათ დროებით საზღვაო უპირატესობისთვის ბრძოლაზე უარის თქმა მოუწიათ. ამასობაში კი სიცილიაში რომაელები საკმაოდ წარმატებულად იბრძოდნენ.
ძვ. წ. 251 წელს ჰასდრუბალმა ისევ შეუტია პანორმას, სადაც კონსული ლუციუს ცეცილიუს მეტელუსი იყო გამაგრებული. რომაელები ისრებს ესროდნენ სპილოებს, სპილოები უკან გაიქცნენ და არიეს კართაგენელთა რიგები. მხოლოდ ამის შემდეგ შეუტიეს რომაელებმა და ალყაში მოაქციეს კართაგენელთა არმია. კართაგენელთა დანაკარგები სხვადასხვა ავტორებთან სხვადასხვაა. ცეცილიუს მეტელუსი რომში ტრიუმფით დაბრუნდა.
რომაელთა წარუმატებლობა ზღვაზე
ამ გამარჯვებამ რომაელები გაათამამა, მათ თავიდან აღჭურვეს ფლოტი და ძვ. წ. 250 წელს ლილიბეუმის ალყა დაიწყეს. რომაელებს მეთაურობდნენ კონსულები გაიუს ატილიუს რეგულუსი და ლუციუს მანლიუს ვულსონი. რომაელები ორ ბანაკად გაიყვნენ. დრო და დრო რომაელთა და კართაგენელთა შორის პატარა ბრძოლები იმართებოდა. ქალაქი კინაღამ ჩააბარეს შეთქმულმა დაქირავებულმა ჯარებმა, მაგრამ კართაგენელებმა დროულად შეიტყვეს შეთქმულების შესახებ და აღკვეთეს იგი. კართაგენულმა ფლოტმა ატარბალის მეთაურობით გაარღვიეს ალყა და ქალაქში შეიტანეს სურსათი და ფული, თან არმიას ჯარისკაცები შეემატნენ. რომაელები პერმანენტულად ცდილობდნენ ლილიბეუმის ბუხტის გამაგრებას, მაგრამ კართაგენელები დრო და დრო ახერხებდნენ ბლოკადის გარღვევას.
thumb|300px|საბრძოლო მოქმედებები 249 წელს
ლილიბეუმის ალყის წარუმატებლობის გამო, რომაელებმა გადაწყვიტეს იერიში კართაგენელთა სხვა ფორპოსტზე - დრეპანაზე მიეტანათ. რომაულ ფლოტს პუბლიუს კლავდიუს პულქერი მეთაურობდა. რომაელები 123 მიადგნენ დრეპანას. პუბლიუსს უნდოდა კართაგენელებს უეცრად დასხმოდა თავს, მაგრამ არ გამოუვიდა, ატარბალმა მოასწრო ფლოტის გამზადება და პორტიდან გამოყვანა. კართაგენელებმა რომაელები ნაპირისკენ შეავიწროვეს და დაამარცხეს. რომაული ფლოტიდან მხოლოდ 30 გემი გადარჩა, 93 გემი ჩაიძირა. რომაელებმა 8 000 დაკარგეს დაღუპულებით და 20 000 ტყვედ ჩავარდა.
იმავე ძვ. წ. 249 წელს კიდევ ერთი საზღვაო შეტაკება მოხდა ფინტიუმთან. ამ შეტაკების შესახებ სხვადასხვა ისტორიკოსების ცნობები განსხვავდება. პოლიბიუსის თანახმად იგი უშედეგო აღმოჩნდა ორივე მხარისთვის, რომაელები ნაპირზე გადავიდნენ და იქიდან გემებს კატაპულტებით ესროდნენ, ხოლო დიოდორეს თანახმად რომაელები აქაც სასტიკად დამარცხდნენ. ამ უბედურებას რომის დანარჩენი ფლოტის ქარიშხალში დაღუპვაც მიემატა.
ძვ. წ. 248 წელს სიცილიაში კართაგენელებს უკვე ჰამილკარ ბარკა ხელმძღვანელობდა. მან ჩაახშო დაქირავებულ ჯარებში ამბოხი გადაუხდელი ხელფასების გამო. ამავე წელს ამოიწურა რომსა და სირაკუზას შორის სამშვიდობო ხელშეკრულების ვადა, რომაელებმა სამუდამო სამშვიდობო ხელშეკრულება დადეს ჰიორინემესთან.
249 წლის წარუმატებლობების გამო რომაელებმა უარი თქვეს საზღვაო ბრძოლებზე, მაგრამ კერძო პირები მაინც აშენებდნენ გემებს და აწუხებდნენ აფრიკის სანაპიროებს.
ჰამილკარ ბარკა კი თავს ესხმოდა იტალიის სანაპიროებს. პანორმასთან კი აწუხებდა რომაელ ლეგიონერებს. მთა ერიქსთან ხდებოდა პერიოდულად შეტაკებები, სამი წლის მანძილზე აქ რომაელები და კართაგენელები თითქმის ყოველდღე მართავდნენ შეტაკებებს, მაგრამ გადამწყვეტ ბრძოლამდე საქმე არ მისულა.
სახმელეთო ოპერაციები სიცილიაში
ამ პერიოდში უკვე ორივე სახელმწიფო გამოიფიტა ომისგან, ფინანსური პრობლემები უფრო სახიფათო იყო კართაგენისთვის, ვინაიდან ის დაქირავებულ ჯარებს ეყრდნობოდა. ამრიგად, რომაელთა იმედი რომ ომს სახმელეთო ჯარებით მოიგებენ, არ გამართლდა. კართაგენელებმა სცადეს ეგვიპტისგან აეღოთ სესხი. პტოლემეოსმა ფულის მიცემაზე უარი თქვა, მან სცადა შუამავლობა სამშვიდობო მოლაპარაკებების დასაწყებად, მაგრამ უშედეგოდ. ფინანსური სირთულეების გამო კართაგენული ფლოტის აქტივობა საგრძნობლად შემცირდა.
ჰამილკარ ბარკამ აიღო ქალაქი ერექსი. რომაული ჯარი მთაზე იყო განლაგებული, ბარკამ მთის მისადგომები გაამაგრა. პირველ ბრძოლაში რომაელებმა სძლიეს, მაგრამ მეორე ბრძოლაში დამარცხდნენ. ამ ბრძოლებში რომაელებმა გადმოიბირეს გალი დაქირავებული ჯარისკაცები, აქამდე რომაულ არმიაში არ იყო დაქირავების პრაქტიკა.
საზღვაო ომის განახლება და რომის გამარჯვება
thumb|300px|რომის გამარჯვება სახმელეთო ოპერაციების წარუმატებლობის გამო ძვ. წ. 242 წელს რომში იმ დასკვნამდე მივიდნენ რომ ფლოტის გარეშე გამარჯვება შეუძლებელია. ახალი ფლოტის ასაშენებლად რომის სახელმწიფოს არ ჰქონდა ფული, ამიტომ სენატმა დაავალა მდიდარ მოქალაქეებს საკუთარი ხარჯებით აეშენებინათ ფლოტი, ანაზღაურებას მხოლოდ გამარჯვების შემთხვევაში დაპირდნენ. რომაელებმა ისარგებლეს იმით რომ კართაგენელთა ფლოტი აღარ იდგა ლილიბეუმთან და დრეპანთან, და ზღვიდან ჩაკეტეს ისინი. თუმცა დრეპანის აღება ამჯერადაც ვერ მოახერხეს.
რომაელები დარწმუნდნენ რომ გადამწყვეტი ბრძოლა ზღვაზე უნდა მოხდეს, ამიტომ ისინი საგანგებოდ ავარჯიშებდნენ მეზღვაურებს და ჯარისკაცებს.
კართაგენელებმაც გამოუშვეს ფლოტი ჰანონის მეთაურობით. ჰანონს განზრახული ჰქონდა ჩასულიყო სიცილიაში და შეერთებოდა იქ არსებულ ჯარს, რომელსაც ბარკა ხელმძღვანელობდა. რომის კონსული გაიუს ლუტაციუს კატულუსი მიხვდა ამ განძრახვას და გადაწყვიტა გზა მოეჭრა ჰანონისთვის. ამოცანას ქარიც ართულებდა, მაგრამ კონსულმა რისკი არჩია. დრეპანასგან განსხვავებით, რომაული გემები უკეთესი კონსტრუქციის იყო და პერსონალი ბევრად უკეთ იყო გაწვრთნილი, ხოლო კართაგენელები დატვირთულები მოდიოდნენ, რაც ურთულებდა მათ საქმეს. ამის გარდა, რომაულ გემებზე საუკეთესო ჯარისკაცები იყვნენ, ხოლო კართაგენულზე ახალბედები. ეგატის კუნძულთან რომაელებმა მოუჭრეს კართაგენელებს გზა. წინა წლების მარცხების შემდეგ კართაგენელები ზერელედ უყურებდნენ რომაულ ფლოტს და არ ელოდნენ მათგან სერიოზულ ხიფათს.
ეგატის კუნძულებთან ბრძოლაში კართაგენი სასტიკად დამარცხდა, რომაელებმა 50 გემი ჩაძირეს, 70 გემი და 10 000 ჯარისკაცი ტყვედ ჩაიგდეს.
დამარცხების შემდეგ კართაგენელებს აღარ შეეძლოთ სიცილიაში მყოფი არმიის შენახვა, ამიტომ ბარკას განუსაზღვრელი ძალაუფლება მიანიჭეს. ბარკას კი აღარც მატერიალური და აღარც ადამიანური რესურსები არ ჰქონდა რათა გაეგრძელებინა ბრძოლა, ამიტომ ლუტაციუსს გაუგზავნა ელჩები სამშვიდობო მოლაპარაკებებისთვის. რომიც უკვე ძალიან გამოფიტული იყო, და დათანხმდა მოლაპარაკებებზე.
სამშვიდობო ხელშეკრულება
რომში სახალხო კრებამ არ მოიწონა ეს პირობები და სიცილიაზე გამოსაძიებლად 10-კაციანი კომისია გაგზავნეს. კომისიამ კონტრიბუციას 1000 ტალანტი მიამატა და გადახდის ვადა 10 წლით შეამცირა, პირობებს კი დაამატა, რომ სიცილიის გარდა რომისთვის უნდა გადაეცათ იტალიასა და სიცილიას შორის მოქცეული სხვა კუნძულებიც. ასე დამთავრდა პირველი პუნიკური ომი. ბარკა გადადგა მხედართმთავრის თანამდებობიდან, ხოლო ლუტაციუსი რომში ტრიუმფით დაბრუნდა.
აპიანე წერს, რომ კართაგენიდან რომში ელჩობა სამშვიდობო მოლაპარაკებებისთვის ჩამოვიდა. დელეგაციის შემადგენლობაში იყო ტუნისის ბრძოლის შედეგად დატყვევებული, მარკუს ატილიუს რეგულუსიც. მან გაუმხილა სენატორებს კართაგენის სავალალო მდგომარეობა, და დაარწმუნა ისინი ან გაეგრძელებინათ ომი, ან გაემკაცრებინათ პირობები.
პირველი პუნიკური ომი, რომელიც 24 წელი გრძელდებოდა, პირველი იყო, რომელშიც რომმა აპენინის ნახევარკუნძულის გარეთ ექსპანსია დაიწყო. გამართლდა პიროსის სიტყვები იმის შესახებ, რომ იგი მშვენიერ სარბიელს უტოვებდა რომს და კართაგენს. ეს ორი სახელმწიფო ერთმანეთის უტოლდებოდა სამხედრო ძალით, შესაბამისად, ბრძოლა მძიმე და თანაბარი იყო. რომისთვის გამარჯვება არ იყო ადვილი. ამ გამარჯვებამ რომს უბიძგა გაეგრძელებინა ხმელთაშუა ზღვის კუნძულებზე ექსპანსია, მით უმეტეს რომ მას უკვე შესანიშნავი ფლოტი და საზღვაო ბრძოლების გამოცდილება ჰქონდა. ამრიგად ეს ომი იყო ხმელთაშუა ზღვისპირეთში ჰეგემონიისკენ გადადგმული პირველი ნაბიჯი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პუნიკური ომები
ქურთის მუნიციპალიტეტის ძეგლების სია
ქურთის მუნიციპალიტეტის ობიექტების/ძეგლების სიაში წარმოდგენილია მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე არსებული კულტურული მემკვიდრეობის თვალსაზრისით ღირებული ობიექტები, რომელთა ნაწილს კანონით დადგენილი წესით მიენიჭათ კულტურული მემკვიდრეობის უძრავი ძეგლის სტატუსი. უძრავი ძეგლის სტატუსის მქონე ობიექტების ნაწილს ასევე განსაზღვრული აქვს ეროვნული კატეგორია. ქურთის მუნიციპალიტეტის მასშტაბით კულტურული მემკვიდრეობის თვალსაზრისით ღირებული ობიექტები იყოფა 3 ჯგუფად:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქურთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
Benthoclionella jenneri
Benthoclionella jenneri — მუცელფეხიანთა (ლოკოკინათა) კლასის, Turridae-ს ოჯახის  ერთ-ერთი წარმომადგენელი.
წყარო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
იოშიდა კენკო
იოშიდა კენკო (იაპ. 吉田兼好; ნამდვ. სახელი ურაბე კანეესი, დ. 1283 - გ. 1350) – პერიოდების კამაკურა და მურომატი იაპონელი მწერალი და პოეტი, ავტორი ძუიჰიცუსი (ესსე) "ჩანაწერები მოწყენილობისგან" (徒然草, 1330 – 1332). მას სიცოცხლეშივე "ერთ-ერთს ოთხ ზეციურ პოეტთაგან" უწოდებდნენ. სამეფო კარზე მსახურობდა 17 წლის ასაკიდან, ხოლო იმპერატორი გოუდის 1324 წელს გარდაცვალების შემდეგ ბუდისტურ მონასტერში ბერად აღიკვეცა. მის პატივსაცემად პლანეტა მერკურზე ერთ-ერთ კრატერს მისი სახელი შეარქვეს.
სქოლიო
კატეგორია:იაპონელი მწერლები კატეგორია:იაპონელი პოეტები კატეგორია:ბუდისტი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 1283 კატეგორია:გარდაცვლილი 1350
ბლუზ-როკი
ბლუზ-როკი — მუსიკის ჰიბრიდული ჟანრი, რომელიც ახდენს ბლუზურ იმპროვიზაციას როკ-ენ-როლის სტილებში. ბლუზ-როკის ბირთვი იქმნება ელექტრული გიტარის, ბას-გიტარისა და დრამების საშუალებით, ამასთან ერთად, ელექტრულ გიტარას, ჩვეულებრივ, ელექტრო-მილაკების დახმარებით აძლიერებენ, რაც მას განსხვავებულ ხასიათს სძენს.
ლიტერატურა
კატეგორია:როკ-მუსიკის ჟანრები
Kuunkuiskaajat
მინი|
Kuunkuiskaajat — ფინური ფოლკ-დუეტი. მისი წევრები არიან სუზან აჰო და იოანა ვირტანენი. Kuunkuiskaajat-მა წარადგინა ფინეთი ევროვიზია 2010-ზე სიმღერით "Työlki ellää".
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ევროვიზიის კონკურსანტები კატეგორია:ფინელი მომღერლები
Pseudolasius caecus
Pseudolasius caecus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Pseudolasius-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ბალტიისპირეთის ოპერაცია
ტერმინი ბალტიისპირეთის ოპერაცია შეიძლება აღნიშნავდეს:
ნოვობაშიროვო
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 26 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ჩეკმაგუშიდან დაშორებულია 27 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია უფა, რომელიც დაშორებულია 85 კმ-ით.
ზღვარზე
სიუჟეტი
სამოქალაქო ომის პირას მყოფ ქალაქში მცხოვრები ახალგაზრდა კაცი ცდილობს დარჩეს ნეიტრალური. მისი მცდელობა მარცხით მთავრდება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1993 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები
ბალტიისპირეთის ოპერაცია (1944)
ბალტიისპირეთის ოპერაცია — დიდ სამამულო ომში (1941-1945) ბალტიისპირეთის, I, II, III ფრონტების და ბალტიის ფლოტის სტრატეგიული შეტევითი ოპერაცია 1944 წლის სექტემბერ-ოქტომბერში. 1944 წლის ივლის-აგვსტოში ბელორუსიის III და ბალტიისპირეთის I ფრონტების ჯარებმა გაათავისუფლეს ლატვიის ტერიტორიის მნიშვნელოვანი ნაწილი, ბალტიისპირეთის II და III ფრონტების ჯარებმა კი — ლატვიის და ესტონეთის ტერიტორიების ნაწილი. საბჭოთა ჯარების წინსვლის შეჩერების მიზნით ფაშისტთა სარდლობამ თავი მოუყარა 700 ათასამდე კაცს, 1200-ზე მეტ ტანკს, 7000-მდე ქვემეხს და ნაღმსატყორცნს, 400-მდე საბრძოლო თვითმფრინავს. სექტემბერ-ოქტომბერის სისხლისმღვრელ ბრძოლებში საბჭოთა არმიამ თითქმის მთლიანად გაანადგურა გერმანულ არმიათა ჯგუფი „ჩრდილოეთი“ და გაათავისუფლა ბალტიისპირეთის რესპუბლიკების ტერიტორია.
ხეითი (ქურთის მუნიციპალიტეტი)
ლიტერატურა
კატეგორია:ქემერტის თემის სოფლები
ლიბერია-საქართველოს ურთიერთობები
ლიბერია-საქართველოს ურთიერთობები — წარმოადგენს ურთიერთობებს ლიბერიასა და საქართველოს შორის. ლიბერიამ და საქართველომ დიპლომატიური კავშირი დაამყარეს 2010 წლის 4 მარტს, დიპლომატიური ურთიერთობების დამყარების ხელშეკრულებას ხელი მოაწერეს გაეროში ორი ქვეყნის მუდმივმა წარმომადგენლებმა მარჯონ კამარამ და ალექსანდრე ლომაიამ.
Benthomangelia
Benthomangelia — მუცელფეხიანთა (ლოკოკინათა) კლასის, Turridae-ს ოჯახის  ერთ-ერთი წარმომადგენელი.
წყარო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ხვითერი-საკალანდიო
ხვითერი-საკალანდიო — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 379 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ზეთავი
ლიტერატურა
კატეგორია:კახეთის მხარის მთები კატეგორია:კახეთის კავკასიონის მთები
ტასეოგრაფია
მინი|260პქ|მკითხაობის ტიპური მეთოდი
მინი|260პქ| სავარ . [[ქალის სილუეტები ყავის ნალექზე]]
ტასეოგრაფია — მკითხაობის ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული სახეობა, რომელშიც წინასწარმეტყველება იწყება ნალექის გარკვეული ფიგურის შესწავლის შემდეგ. ამ საკითხზე გამოცემულია არა ერთი წიგნი და სახელმძღვანელო (მაგალითად, „ყავის ნალექზე მკითხაობის დიდი ენციკლოპედია“), რომლებშიც აღწერილია მკითხაობის სხვადასხვა მეთოდები. ზოგიერთი გამოცემა წარმოადგენს დამხმარე მკითხავისთვის ფიგურების ინტერპრეტირების სახელმძღვანელოს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მკითხაობა კატეგორია:ყავა
Benthomangelia abyssopacifica
Benthomangelia abyssopacifica — მუცელფეხიანთა (ლოკოკინათა) კლასის, Turridae ოჯახის  ერთ-ერთი წარმომადგენელი.
წყარო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ჩოსონის დინასტიის მეფეთა აკლდამები
ჩოსონის დინასტიის მეფეთა აკლდამები სამხრეთ კორეაში, მოიცავს კორეის ჩოსონის დინასტიის (1392-1910) მეფეთა 40 საფლავს. საფლავები 18 სხვადასხვა ადგილასაა გაფანტული მთელი სამხრეთ კორეის მასშტაბით. აგებულია მათი დიდებისა და მიღწევების პატივსაცემად. 2009 წელს, იუნესკომ ეს საფლავები მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები სამხრეთ კორეაში
Pseudolasius carinatus
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
კუოპიოს ქვერეგიონი
კუოპიოს ქვერეგიონი (Kuopion seutukunta) ― ფინეთის ჩრდილოეთ სავონიის რეგიონის ერთ-ერთი ქვერეგიონი 2009 წლიდან. 2021 წლის აღწერით ქვერეგიონის მოსახლეობა 142 836 ადამიანს შეადგენს.
პოლიტიკა
2018 წლის ფინეთის საპრეზიდენტო არჩევნების შედეგები:
სქოლიო
კატეგორია:ფინეთის ქვერეგიონები კატეგორია:ჩრდილოეთ სავონიის გეოგრაფია
იამაიკა
იამაიკა (Jamaica) — კუნძულოვანი სახელმწიფო კარიბის ზღვაში, დიდი ანტილის კუნძულთა ჯგუფში. კუნძულის სიგრძე შეადგენს 234 კილომეტრს, ხოლო სიგანე 80 კილომეტრს. 10,990 კვადრატული კილომეტრის ტოლი ფართობით არის დიდი ანტილის კუნძულებისა და კარიბების მესამე ყველაზე დიდი კუნძული (კუბისა და ჰაიტის შემდეგ). ქვეყანა მდებარეობს კარიბის ზღვაში. იამაიკა, კუბიდან სამხრეთით 145 კილომეტრის და ჰაიტის კუნძულიდან 190 კილომეტრის დაშორებით მდებარეობს.
თავდაპირველად დასახლებული იყო არავაკებისა და ტაინოს ხალხებით. ქრისტეფორე კოლუმბის მოსვლის შემდეგ, 1494 წელს, კუნძული ესპანეთის მმართველობაში შევიდა. ძირძველი მოსახლეობის უმეტესობა მოკლეს, ან გარდაიცვალა გავრცელებული დაავადებით, რომლის წინააღმდეგაც მათ იმუნიტეტი არ გააჩნდათ; ესპანელებმა კი იამაიკაში სამუშაოდ იძულებით ჩამოიყვანა დიდი რაოდენობით აფრიკელი მონები. კუნძული 1655 წლამდე ესპანეთის საკუთრებაში რჩებოდა, ხოლო შემდეგ მას ინგლისი (შემდგომში დიდი ბრიტანეთი) დაეპატრონა, რომლისთვისაც აღნიშნული ტერიტორია რიგითი კოლონია იყო; სახელი Jamaica კუნძულს სწორედ მათ უწოდეს. ბრიტანული კოლონიური მმართველობის პერიდში იამაიკა გახდა შაქრის წამყვანი ექსპორტიორი; პლანტაციების ეკონომიკა დამოკიდებული იყო აფრიკელ მონებზე და მოგვიანებით მათ შთამომავლებზე. 1838 წელს ბრიტანელებმა ყველა მონა გაათავისუფლეს; ბევრმა მათგანმა პლანტაციაში მუშაობას სამომხმარებლო სოფლის მეურნეობის წარმოება არჩია. კუნძულმა გაერთიანებული სამეფოსგან დამოუკიდებლობა 1962 წლის 6 აგვისტოს მოიპოვა.
იამაიკა არის საშუალო შემოსავლის მქონე ქვეყანა, რომლის ეკონომიკა დიდწილად არის დამოკიდებული ტურიზმზე. მას წელიწადში საშუალოდ 4,3 მილიონი ტურისტი სტუმრობს. პოლიტიკურად თანამეგობრობის სამეფოებს მიეკუთვნება, რომლებიც მეფე ჩარლზ III-ს თვლიან. მეფის წარმომადგენელი ქვეყანაში არის იამაიკის გენერალ-გუბერნატორი, პოსტი, რომელიც პატრიკ ალენს 2009 წლიდან უკავია. 2016 წლის მარტის შემდეგ იამაიკის პრემიერ მინისტრი ენდრიუ ჰოლსია. მმართველობის მხრივ იამაიკა არის საპარლამენტო კონსტიტუციური მონარქია, რომელსაც საკანონმდებლო ძალა იამაიკის პარლამენტში ორად აქვს გადანაწილებული (ერთი დანიშნული სენატია, ხოლო მეორე - უშუალოდ არჩეული წარმომადგენლებისგან შემდგარი პალატა).
ეტიმოლოგია
ძირძველი ხალხი, იამაიეები (Yamaye, აგრეთვე ცნობილი როგორც ტაინოს ხალხი) კუნძულს არავაკულ ენაზე Xaymaca-ს უწოდებდნენ, რაც ნიშნავს „ხისა და წყლის მიწას“ ან „წყაროების მიწას“.
არაფორმალურად იამაიკელები საკუთარ კუნძულს „კლდედ“ მოიხსენიებენ; აქედან გამომდინარეობს კუნძულის ჟარგონული სახელწოდებები; მაგალითად, „იამროკი“, „იამდაუნი“ ან მოკლედ „ია“.
გეოგრაფია
thumb|200px|left|იამაიკა
ხმელეთის, წყლისა და ზღვის თანხვედრა აყალიბებს ეკოსისტემებს; მათ შორისაა: მშრალი და სველი კირქვის ტყეები, წვიმის ტყეები, რიტარული ტყეები, ჭაობები, გამოქვაბულები, მდინარეები და მარჯნის რიფები. ხელისუფლებამ გააცნობიერა გარემოს მნიშვნელობა და პოტენციური „ნაყოფიერი“ მიწების ნაწილი დაცულ ტერიტორიებად გამოაცხადა. დაცულ ტერიტორიებს შორისაა: Cockpit Country, ჰელშირის მთები და ლიჩფილდის ტყეების ნაკრძალები. 1992 წელს, მონტეგოს ბეიში გაიხსნა იამაიკის პირველი საზღვაო პარკი, რომელიც მოიცავს თითქმის 15 კვადრატულ კილომეტრს. პორტლენდის დაცული ტერიტორია 1999 წელს შეიქმნა. მომდევნო წელს შეიქმნა ლურჯი მთებისა და ჯონ ქროუს მთების ეროვნული პარკი, რომელიც ველური ტერიტორიის დაახლოებით 300 კვადრატული კილომეტრი უჭირავს; აქ ხარობს ხეებისა და გვიმრების მრავალი იშვიათი სახეობა, აგრეთვე ბინადრობს ცხოველების იშვიათი სახეობები.
კლიმატი
იამაიკას ახასიათებს ტროპიკული კლიმატი, ცხელი და ნოტიო ამინდით; თუმცა კუნძულის შედარებით მაღლამდებარე ადგილებში ვხვდებით უფრო ზომიერ კლიმატს. სამხრეთ სანაპიროზე მდებარე ზოგიერთ რაიონში, მაგალითად, ლიგუნას დაბლობზე და პედროს დაბლობზე, ვხვდებით შედარებით ნაკლებად წვიმიან ადგილებს.
იამაიკა მდებარეობს ატლანტის ოკეანის ქარიშხლიან სარტყელში და ამის გამო კუნძულ შტორმები ზოგჯერ მნიშვნელოვნად აზიანებს. ქარიშხალმა ჩარლიმ და გილბერტმა, შესაბამისად, 1951 და 1988 წელს შეუტია კუნძულს, რამაც მას დიდი ზიანი მიაყენა (დაიღუპა მრავალი ადამიანი). 2000-იან წლებში ქარიშხლებმა ივანმა, დაევმა და გუსტავმა მეტად ცუდი ამინდები მოუტანა კუნძულს.
ეთნიკური ჯგუფები
2018 წელს ჩატარებული აღწერის მიხედვით, კუნძულის 2,812,000 მცხოვრებს შორის უმეტესი მათგანი აფრიკული ან ნაწილობრივ აფრიკული წარმომავლობისაა. სხვა ძირითად ეთნიკურ ჯგუფებს ქმნიან ევროპიდან, სამხრეთ და აღმოსავლეთ აზიდან გადმოსახლებული მცხოვრებლებიც. 2020 წელს ჩატარებულმა კვლევამ აჩვენა, რომ აფრიკული წარმოშობის იამაიკელები წარმოადგენენ მოსახლეობის 76.3%-ს; შემდეგ მოდის 15.1% აფრო-ევროპელები, 3.4% აღმოსავლეთ ინდოელები და აფრო-აღმოსავლეთ ინდოელები, 3.2% კავკასიელები, 1.2% ჩინელები და 0.8% სხვა.
აკომპონგსა და სხვა დასახლებებში ცხოვრობენ იამაიკელი მაროუნები, იმ აფრიკელი მონების შთამომავლები, რომლებიც პლანტაციებიდან კუნძულის შუა ნაწილში გაიქცნენ და საკუთარი ავტონომური თემები შექმნეს. ბევრი მაროუნი კვლავ ტრადიციულად ცხოვრებას აგრძელებს; საუბრობენ საკუთარ ენაზე, რომელსაც ადგილობრივად კრომანტი (Kromanti) ეწოდება.
აზიელები კუძულზე მეორე უდიდეს ეთნიკურ ჯგუფს ქმნიან; მასში ინდო-იამაიკელები და ჩინელი-იამაიკელები შედიან. უმეტესი მათგანი კუნძულზე მონობის გაუქმების შემდეგ (1838), შრომითი დეფიციტის აღმოსაფხვრელად, ბრიტანეთის კოლონიური მთავრობის მიერაა ჩამოსახლებული. ცნობილ ინდო-იამაიკელებს შორის არიან: შაუნ ბრიჯმოჰანი, პირველი იამაიკელი, რომელმაც კენტუკის დერბში მიიღო მონაწილეობა, NBC Nightly News-ის ჟურნალისტი ლესტერ ჰოლტი და „მის იამაიკის სამყაროსა“ და „მის იამაიკის მსოფლიოს“ გამარჯვებული ენდი ფილიპსი.
კუნძულზე დაახლოებით 20,000 იამაიკელი ცხოვრობს, რომელის წინაპრებიც წარმოშობით ლიბანელები ან სირიელები იყვნენ. მათი უმეტესობა ქრისტიანი ემიგრანტი იყო, რომლებმაც XIX საუკუნის დასაწყისში ოსმალეთის მიერ ლიბანის ოკუპაციის გამო დატოვეს ქვეყანა - გამოიქცნენ. საბოლოოდ, მათი შთამომავლები წარმატებული პოლიტიკოსები და ბიზნესმენები გახდნენ. მათ შორისაა: ყოფილი იამაიკის პრემიერ მინისტრი ედვარდ სიაგა, პოლიტიკოსი და ყოფილი მის მსოფლიო ლიზა ანა, პოლიტიკოსები ედვარდ ზეკა და შაინ რობინსონი, და აბრაამ-ელიას ისა.
ენა
იამაიკა ორენოვან ქვეყნად მიიჩნევა; მოსახლეობა აქ ორ ძირითად ენაზე საუბრობს. ოფიციალური ენა ინგლისურია, რომელიც „საზოგადოებრივი ცხოვრების ყველა დარგში გამოიყენება“, მათ შორის მთავრობაში, სამართლებრივი სისტემაში, მედიასა და განათლებაში. თუმცა, ძირითადი სალაპარაკო ენა ინგლისურზე დაფუძნებული კრეოლია, რომელსაც ეწოდება იამაიკური პატოისი (ან პატვა). 2007 წელს იამაიკის ენის განყოფილების მიერ ჩატარებული კვლევის მიხედვით მოსახლეობის 17.1% მხოლოდ ინგლისურ ენაზე საუბრობდა, ხოლო 36.5% მხოლოდ პატოისზე, ორივე ენას კი 46.4% ფლობდა; აღსანიშნავია, რომ ადრე ორივე ენას მოსახლეობის 90%-ზე მეფი ფლობდა, ახლა კი ეს მაჩვენებელი საგრძნობლად შემცირებულია.
დანაშაული
2009 წელს იამაიკაში 1,682 მკვლელობის შემთხვევა დაფიქსირდა, ხოლო 2010 წელს - 1,428. დანაშაულთან ბრძოლის სტრატეგიული პროგრამების ამოქმედების შემდეგ, 2011 წლიდან მკვლელობის მაჩვენებელმა კლება განაგრძო. 2012 წელს ეროვნული უსაფრთხოების სამინისტრომ გამოაცხადა, მკვლელობები 30%-ით შემცირდა. მიუხედავად ამისა, 2017 წელს მკვლელობების რიცხვმა წინა წელთან შედარებით 22%-ით მოიმატა.
მრავალი იამაიკელი მტრულად არის განწყობილი ინტერსექსუალებისა და ლგბტ საზოგადოების მიმართ; ფიქსირდება გეი ხალხზე მიზანმიმართული თავდასხმების შემთხვევები. იამაიკაშია შექმნილი უამრავი გახმაურებული რაგასა და დენსჰოლის ტიპის მუსიკები, როლმებიც აშკარად ჰომოფობურ ტექსტებს შეიცავს. ქვეყანაში მამრობითი სქესის ჰომოსექსუალობა არაკანონიერია და ისჯება ციხით.
სქოლიო
კატეგორია:კარიბის ქვეყნები კატეგორია:კუნძულოვანი სახელმწიფოები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ქვეყნები კატეგორია:კონსტიტუციური მონარქიები კატეგორია:გაეროს წევრი სახელმწიფოები
ანაკოფია
მინი|400პქ|ციხე-ქალაქის ნანგრევები ანაკოფია, ფეოდალური ხანის ციხე-ქალაქი საქართველოში, ახლანდელი ახალი ათონის ტერიტორიაზე (აფხაზეთი). VII-VIII საუკუნეებში ანაკოფია აბაზგთა საერისთავოს პოლიტიკური ცენტრი იყო.
ისტორია
ქართულ საისტორიო წყაროებში პირველად მოხსენიებულია მურვან ყრუს ლაშქრობასთან დაკავშირებით, VIII საუკუნის 30-იან წლებში, როცა არაბთაგან ანაკოფიას აღების ცდა მარცხით დამთავრდა. VIII საუკუნის ბოლოდან ანაკოფია ახლად შექმნილი აფხაზთა სამეფოს მთავარ ქალაქად იქცა და დედაქალაქად ქუთაისის გამოცხადების შემდეგაც არ დაუკარგავს მნიშვნელობა. საქართველოს ერთიანი სამეფოს შექმნის შემდეგ ანაკოფია იყო „თავადი ციხეთა აფხაზეთისათა“ („ქართლის ცხოვრება“), 1032 ანაკოფია ბიზანტიელებმა დაიკავეს. 1074 წელს კვლავ საქართველოს დაუბრუნდა. XIV საუკუნიდან ანაკოფია თანდათან დაკნინდა. XIV-XV საუკუნეებში გუნუელებმა ანაკოფიაში, ზღვის პირას, მდ. ფსირცხის შესართავთან ციხე ააგეს და ფაქტორია დააარსეს. XVII საუკუნეში სამეგრელოს მთავარმა ლევან დადიანმა ანაკოფიას ზღუდე შემოავლო. XVIII საუკუნეში ციხე და ზღუდე უქმად იყო. 1875 წელს ანაკოფიის ნანგრევებთან დაარსდა ახალი ათონის მონასტერი, რომლის სახელი ეწოდა მთელ იმ ადგილსაც. ვახუშტის ცნობები:
ანაკოფიის ტერიტორიაზე 1957-1958 წლებში ჩატარებულმა არქეოლოგიურმა გათხრებმა (ხელმძღვანელი მ. ტრაპში) ცხადყო, რომ ციხე-ქალაქს 7 ჰა ფართობი ეკავა. გარშემორტყმული იყო კოშკებიანი გალავნით. შიდა ციხე ბორცვის წვერზე იდგა, იქვე იყო კოშკები, ბაზილიკური ეკლესია, ჭა და სხვა. ქალაქის ტერიტორიაზე აღმოჩნდა VII-XII საუკუნეების საცხოვრებელი და სამეურნეო ნაგებობები, ტაძრის ნანგრევები, საკირე. ნაპოვნია მინისა და თიხის ჭურჭელი და სამეურნეო იარაღი და სხვა. აქვე მიკვლეულია ელინისტური ხანის ნამოსახლარის ნაშთები.
ქრიზანთემა
thumb|ქრიზანთემა ქრიზანთემა (Chrysánthemum, χρῡσανθής < და ) — ერთ და მრავაწლოვან მცენარეთა გვარი რთულყვავილოვანთა ოჯახისა. მათი სიმაღლე 50 - 150 სმ აღწევს. ფოთოლი მუქი მწვანეა, კიდემთლიანი ან კიდენაკვთული, ყვავილები შეკრებილია სხვადასხვა ზომის კალათა ყვავილედად, ნაყოფი თესლურაა.
ქრიზანთემის 180 სახეობა გავრცელებულია ევროპაში, აზიასა და აფრიკაში. საქართველოში ველურად არსად არ არის. ბევრი სახეობა გამოყენებულია დეკორატიულ მებაღეობაში. მეყვავილეობის პრაქტიკაში მათ ყოფენ დიდყვავილა და წვრილყვავილა ქრიზანთემებად.
ჩინეთში, იაპონიაში, კორეასა და აზიის სხვა ქვეყნებში ქრიზანთემის ღეროს, ფოთოლსა და ყვავილედს იყენებენ საჭმელად, როგორც ბოსტნეულს. შუა აზიაში, ყირიმსა და კავკასიაში ღია გრუნტის მცენარეა. ქრიზანთემა მრავლდება თესლით (უმთავრესად სასელექციო დანიშნულებით) და ვეგეტატიურად.
ქრიზანთემის მავნებელია ბუგრი, ხვატარი, ჩვეულებრივი მახრა და სხვა. დაავადებები — ნაცარი, ალტერნარიოზი, სეპტორიოზი.
ბრომი
ბრომი (Bromum < βρῶμος; ქიმიური სიმბოლო — ) — ელემენტთა პერიოდული სისტემის მეოთხე პერიოდის, მეჩვიდმეტე ჯგუფის (ძველი კლასიფიკაციით — მეშვიდე ჯგუფის მთავარი ქვეჯგუფის, VIIა) ქიმიური ელემენტი. მისი ატომური ნომერია 35, ატომური მასა — 79.904, tდნ — (−7.2) °C, tდუღ — 58.8 °C, სიმკვრივე — 3.1028 გ/სმ3. ქიმიურად აქტიური არალითონია, მიეკუთვნება ჰალოგენების ჯგუფს. მძიმე სითხეა, მოწითალო-მოყავისფრო ფერის, ძლიერი არასასიამოვნო სუნით. ბრომის მოლეკულა ორ ატომიანია (ქიმიური ფორმულაა Br2).
ქრიზანთემა
ლიტერატურა
კატეგორია:რთულყვავილოვანნი
ზღვარი (ფილმი)
სიუჟეტი
ომს საშინელი ნგრევა, მსხვერპლი და სხვა უბედურებები მოსდევს. მაგრამ ყველაზე დიდი უდებურებაა, როცა ომის შემდეგ ხალხი ადამიანურ სახეს კარგავს.
ბრომი
ისტორია
ბრომი აღმოჩენილი იქნა 1826 წელს მონპელიეს კოლეჯის ახალგაზრდა მასწავლებლის ანტუან ჟერომ ბალარის მიერ. ბალარი აღმოჩენამ მსოფლიოში ცნობილი გახადა. ერთი პოპულარული წიგნიდან მეორეში გადადის განცხადებები იმის შესახებ რომ, ნაწყენი რომ ვიღაც უცნობმა ბალარმა დაასწრო ცნობილ იუსტუს ლიბიხს ბრომის აღმოჩენა, თითქოს ლიბიხმა განაცხადა რომ ეს ბრომმა აღმოაჩინა ბალარი და არა ბალარმა ბრომიო. მაგრამ ეს არასწორია, უფრო სწორედ, მთლად სიმართლე არაა. ეს ფრაზა ეკუთვნოდა შარლ ფრედერიკ ჟერარს რომელსაც უნდოდა რომ სორბორნის ქიმიის კათედრა ოგუსტ ლორანს დაეკავებინა და არა პროფესორად ახლად არჩეულ ა. ბალარს.
ზღვარი (ფილმი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:2006 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები
ბრომი
სახელწოდების წარმომავლობა
ელემენტის სახელწოდება მოდის βρῶμος — სიტყვა სიმყრალედან.
არსებობა ბუნებაში
ბრომის კლარკია 1,6 გ/ტ. ბრომი ფართოდაა გავრცელებული ბუნებაში და გაბნეული სახით ის ყველგან გვხვდება. ბრომის თითქმის ყველა ნაერთი იხსნება წყალში და ამიტომაც ადვილად გამოირეცხება ქანებიდან. როგორც მინარევი ის ძალიან ბევრ მინერალშია. მაგრამ არსებობს მხოლოდ რამდენიმე წყალში უხსნადი მინერალი — ვერცხლის და სპილენძის ჰალოგენიდები. მათ შორის ყველაზე ცნობილია — ბრომარგირიტი AgBr. სხვა მინერალები — იოდობრომიტი Ag(Br, Cl, I), ემბოლიტი Ag(Cl, Br). ბრომის საკუთარი მინერალები ცოტაა იმიტომ რომ, მისი იონური რადიუსი ძალიან დიდია და ბრომის იონი საიმედოდ ვერ მაგრდება სხვა ელემენტების კრისტალურ მესერში, საშუალო ზომის კათიონებთან ერთად. ბრომის დაგროვებაში ძირითად ლორს თამაშობს ოკეანის წყლების აორთქლების პროცესი, რის შედეგადაც ის გროვდება როგორც თხევად, ისე მყარ ფაზაში. ბრომი მთის ქანებში ძირითადად იმყოფება იონების სახით, რომლებიც მიგრირებენ მიწისქვეშა წყლებთან ერთად. მიწის ბრომის ნაწილი დაკავშირებულია მცენარის ორგანიზმებში რთულ და უმეტესწილად უხსნად ორგანულ ნაერთებში. ზოგიერთი მცენარე აქტიურად აგროვებს ბრომს. ეს უპირველეს ყოვლისა არის პარკოსანი მცენარეები — ბარდა, ლობიო, ოსპი, ასევე ზღვის წყალმცენარეები. ზღვაში კონცენტრირებულია ბრომის დიდი ნაწილი. არის ის ასევე მარილიან ტბებში, და მიწისქვეშა წყალშემცველ პლასტებში, რომელიც თანხლებს საწვავ წიაღისეულ საბადოებს, ასევე კალიუმის მარილებს და ქვის მარილს. ბრომი არის ატმოსფეროშიც, ამასთან ამ ელემენტის შემცველობა ზღვისპირა რაიონების ჰაერში ყოველთვის მეტია, ვიდრე მკვეთრად კონტინენტალურ კლიმატში.
მიღება
thumb|right|ავსტრალიური [[ემბოლიტი — Ag(Cl, Br)]] ბრომს იღებენ ქიმიური გზით მარილწყლებიდან Br−:
ფიზიკური თვისებები
ჩვეულებრივ პირობებში ბრომი — მოწითალო-მოყავისფრო სითხეა მკვეთრი არასასიამოვნო სუნით, საწამლავია, კანთან შეხებისას წარმოიქმნება კანის დამწვრობა. ბრომი — ერთ-ერთია ორ მარტივ ნივთიერებას შორის, ვერცხლისწყალთან ერთად, რომელიც ოთახის ტემპერატურაზე თხევად მდგომარეობაშია. სიმკვრივე 0 °C არის — 3,19 გრ/სმ³. ბრომის დნობის ტემპერატურა (გამაგრება) −7,2 °C, დუღილის 58,8 °C, დუღილისას ბრომი სითხიდან გადაიქცევა მოყავისფრო ორთქლად, ჩასუნთქვისას აღიზიანებს სასუნთქ ორგანოებს. სტანდარტული ელექტროდული პოტენციალი Br2/Br− წყლის ხსნარში ტოლია +1,065 ვ.
ჩვეულებრივი ბრომი შედგება იზოტოპისაგან 79Br (50,56 %) და 81Br (49,44 %). ხელოვნურად მიღებულია რადიოაქტიური იზოტოპები.
ქიმიური თვისებები
თავისუფალი ბრომი ორ ატომიანი მოლეკულის სახით არსებობს Br2. მოლეკულის ატომებად დისოციაცია შეიმჩნევა 800 °C ტემპერატურის დროს და ჩქარა იზრდება ტემპერატურის შემდგომი ზრდისას. მოლეკულის დიამეტრი Br2 ტოლია 0,323 ნმ, ბირთვებს შორისი მანძილი ამ მოლეკულაში არის — 0,228 ნმ.
ბრომი ცოტათი, მაგრამ მაინც სხვა ჰალოგენებზე უფრო უკეთ იხსნება წყალში (3,58 გ - 100 გ წყალში, 20 °C-ზე), ხსნარს უწოდებენ ბრომიან წყალს. ბრომიან წყალში მიმდინარეობს ბრომწყალბადმჟავის და არამდგრადი ქვებრომოვანი მჟავის (HBrO) წარმოქმნის რეაქცია:
Br2 + H2O → HBr + HBrO.
ორგანული გამხსნელების უმეტესობაში ბრომი ერევა ყველანაირ ურთიერთობაში, ამასთან ხშირად ხდება ორგანული გამხსნელის მოლეკულების ბრომირება.
ბრომს თავისი ქიმიური აქტივობით ქლორსა და იოდს შორის უჭირავს ადგილი. ბრომის და იოდიდების ხსნარების რეაქციისას გამოიყოფა თავისუფალი იოდი:
ხოლო, ქლორისა და ბრომიდების ხსნარების რეაქციისას პირუკუ, გამოიყოფა თავისუფალი ბრომი:
Cl2 + 2NaBr → Br2 + 2NaCl.
ბრომისა და გოგირდის რეაქციისას წარმოიქმნება S2Br2, ბრომის ფოსფორთან რეაქციისას — PBr3 და PBr5. ბრომი ასევე რეაგირებს არალითონებთან - სელენთან და ტელურთან.
ბრომის რეაქცია წყალბადთან მიმდინარეობს გახურებით და წარმოიქმნება ბრომწყალბადი HBr. HBr-ის წყლის ხსნარი წარმოადგენს — ბრომწყალბადმჟავას, თავისი ძალით ახლოსაა მარილმჟავასთან (HCl). ბრომწყალბადმჟავის მარილებია — ბრომიდები (NaBr, MgBr2, AlBr3 და სხ.). ხარისხობრივი რეაქცია ხსნარებში ბრომიდ-იონების არსებობაზე — Ag+ იონებთან ვერცხლის ბრომიდის AgBr ღია-მოყვითალო, წყალში პრაქტიკულად უხსნადი ნალექის შექმნა.
ჟანგბადთან და აზოტთან ბრომი უშუალოდ არ რეაგირებს. ბრომი სხვა დანარჩენ ჰალოგენებთან წარმოქმნის დიდი რაოდენობის სხვადასხვა ნაერთებს. მაგალითად, ფთორთან ბრომი ცარმოქმნის არამდგრად BrF3 და BrF5, იოდთან — IBr. ბევრ ლითონებთან ურთიერთქმედებით ბრომი წარმოქმნის ბრომიდებს, მაგალითად, AlBr3, CuBr2, MgBr2 და სხ. ბრომის ზემოქმედებისაგან მდგრადებია ტანტალი და პლატინა, უფრო ნაკლებად - ვერცხლი, ტიტანი და ტყვია.
ბრომი - ძლიერი მჟანგავია, ის ჟანგავს სულფიტ-იონს სულფატამდე, ნიტრიტ-იონს — ნიტრატამდე და ა.შ.
ორმაგკავშირებიან ორგანულ ნაერთებთან ურთიერთქმედებისას, ბრომი უერთდება მათ და იძლევა დიბრომწარმოებულებს:
ბრომი უერთდება ორგანულ მოლეკულებსაც, რომლის შემადგენლობაში სამმაგი კავშირებია. ბრომიანი წყლის გაუფერულება მასში აირის გატარებისას ან მასში სითხის დამატებისას მეტყველებს იმაზე, რომ აირში ან სითხეში არის უსაზღვრო ნაერთი.
კატალიზატორთან ერთად გახურებისას ბრომი რეაგირებს ბენზოლთან ბრომბენზოლის წარმოქმნით C6H5Br (ჩანაცვლების რეაქცია).
ბრომის ურთიერთქმედებით ტუტეების ხსნარებთან და ნატრიუმის ან კალიუმის კარბონატის ხსნარებთან წარმოიქმნება შესაბამისად ბრომიდები და ბრომატები, მაგალითად:
3Br2 + 3Na2CO3 → 5NaBr + NaBrO3+ 3CO2↑.
ბრომშემცველი მჟავეები
უჟანგბადო ბრომწყალბადმჟავის HBr გარდა, ბრომი ქმნის მთელ რიგ ჟანგბადიან მჟავეებს: ბრომმჟავას HBrO4, ქვებრომმჟავას HBrO3, ბრომოვანიმჟავას HBrO2, ქვებრომოვან მჟავას HBrO.
იარაღის წარმოებაში
პირველი მსოფლიო ომის დროიდან ბრომი გამოიყენება, საბრძოლო მომწამლავი ნივთიერებების წარმოებისათვის.
ფიზიოლოგიური ზემოქმედება
left|80px თუკი ჰაერში ბრომის შემცველობა აღწევს 0.001 % კონცენტრაციას დაახლოებით (მოცულობით), იწვევს ლორწოვანი გარსის გაღიზიანებას, თავბრუსხვევას, ხოლო უფრო მაღლი კონცენტრაციები კი - სასუნთქი გზების სპაზმს, მოგუდვას. ბრომის ორთქლის ზღვრულად დასაშვები კონცენტრაციაა 0.5 მგ/მ3. ორგანიზმში მოხვედრისას ტოქსიკურ დოზას შეადგენს 3გ, ხოლო სასიკვდილო - 35 გ. ბრომის ორთქლით მოწამვლისას, დაზარალებული დაუყოვნებლივ უნდა გაიყვანონ სუფთა ჰაერზე, სუნთქვის აღდგენამდე, მცირე დროის განმავლობაში იყენებენ ტამპონებს, რომელიც გაჟღენთილია ნიშადურის სპირტით და რომელიც ხანმოკლე დროის განმავლობაში პერიოდულად მიაქვთ დაზარალებულის ცხვირთან. შემდგომი მკურნალობა კი უნდა გაგრძელდეს ექიმის მეთვალყურეობით. თხევადი ბრომის კანთან შეხება იწვევს მძიმე, მტკივნეულ და ხანგრძლივ მოუშუშებელ დამწვრობას.
ბრომის იონებია ტვინში, ჰიპოფიზში მაღალმოლეკულური ორგანული ნაერთის სახით. არსებობს აზრი იმის შესახებ, რომ ჰიპოფიზი ბრომ–ჰორმონს გამოყოფს, რომელსაც ცენტრალურ ნერვულ სისტემაში შეკავების უნარის აღდგენისა და გაძლიერების თვისება აქვს.
მუშაობის თავისებურებები
ბრომთან მუშაობისას უნდა გამოვიყენოთ სპეცტანსაცმელი (დამცავი ტანსაცმელი), აირწინაღი და სპეციალური ხელთათმანები. მისი მაღალი ქიმიური აქტიურობისა და ტოქსიკურობის გამო, როგორც აირადი ისე თხევადი ბრომი უნდა ინახებოდეს მინის, სქელკედლიან მჭიდროდ დახურულ ჭურჭელში. ბრომიან ჭურჭელს ინახავენ ქვიშით შევსებულ კონტეინერში, რომელიც ხელს უშლის შენჯღრევისას ბოთლის გატეხვას. ბრომის მაღალი სიმკვრივის გამო არავითარ შემთხვევაში არ შეიძლება ბრომიან ჭურჭელს მოვკიდოთ მხოლოდ ბოთლის ყელში (ბოთლის ყელი შეიძლება მოძვრეს და ბრომი დაიღვაროს იატაკზე).
დაღვრილი ბრომის ნეიტრალიზაციისათვის, ზედაპირზე უნდა მოვასხათ ნატრიუმის სულფიტის ხსნარი Na2SO3, ან ნატრიუმის კარბონატი Na2CO3
ზემოთ მითითებული რეაქციისათვის მიზანშეწონილია დავაყაროთ ნატრიუმის კარბონატი.
3Br2 + 3Na2CO3 → 5NaBr + NaBrO3+ 3CO2↑,
ან სველი საჭმლის სოდა:
6NaHCO3+3Br2=NaBrO3+5NaBr+6CO2+3H2O
სამხედრო კამპანია
განმარტება
1. სამხედრო კამპანია აღნიშნავს დროს, როდესაც მოცემული სამხედრო ძალა ატარებს საბრძოლო მოქმედებებს მოცემულ ტერიტორიაზე (ხშირად მოიხსენიება როგორც AO, სამოქმედო არეალი). სამხედრო კამპანია შეიძლება განხორციელდეს ერთი შეიარაღებული სამსახურის მიერ, ან როგორც კომბინირებული სამსახურების კამპანია, რომელსაც ატარებს სახმელეთო, საზღვაო, საჰაერო, კიბერ და კოსმოსური ძალები.
2. სამხედრო კამპანიის მიზანია სამხედრო კონფლიქტის მნიშვნელოვანი პოლიტიკური და სტრატეგიული მიზნების მიღწევა.
შეფასება
სამხედრო კამპანიის წარმატება ფასდება დაგეგმილი მიზნებისა და ამოცანების მიღწევის ხარისხის მიხედვით საბრძოლო და არასაბრძოლო ოპერაციების გზით. ეს განისაზღვრება, როდესაც ერთ-ერთი მეომარი სამხედრო ძალა დაამარცხებს მოწინააღმდეგე სამხედრო ძალას დაგეგმილი რესურსების, დროისა და ხარჯების განაწილების შეზღუდვების ფარგლებში.
სამხედრო კამპანიები, განსაზღვრული ომების შიგნით და გარეთ, შეიძლება აღემატებოდეს თავდაპირველ ან თუნდაც შესწორებულ დაგეგმვის პარამეტრებს მასშტაბის, დროისა და ხარჯების მხრივ. ასეთ შეჩერებულ კამპანიებს, მაგალითად, დასავლეთის ფრონტს პირველ მსოფლიო ომში, ადრე უწოდებდნენ „ჩიხს“, მაგრამ მე-20 საუკუნის ბოლოს "ჭაობის" მეტაფორას ხშირად იყენებდნენ. ასეთი მდგომარეობა შეიძლება გამოწვეული იყოს სხვადასხვა ფაქტორებით, როგორიცაა:
სქოლიო
კატეგორია:სამხედრო კამპანიები
იულიანა პაშა
იულიანა პაშა (Juliana Pasha) (დ. 20 მაისი, 1980, ტირანა) — ალბანელი მომღერალი.
ევროვიზია 2010
2009 წლის 27 დეკემბერს იულიანა პაშამ მოიგო ალბანეთის ეროვნული ფინალი და ევროვიზია 2010-ზე წარადგენს ალბანეთს სიმღერით "Nuk mundem pa ty".
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 20 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1980 კატეგორია:ალბანელი მომღერლები კატეგორია:ევროვიზიის კონკურსანტები
ელენე ანტონიადის-ბიბიკოუ
ელენე ანტონიადის-ბიბიკოუ (Hélène Antoniadis-Bibicou, ბერძ. Ελένη Αντωνιάδη - Μπιμπίκου, დ. 21 ივლისი, 1923, ათენი — გ. 13 ივნისი, 2017, ათენი) — ფრანგი მკვლევარი, ისტორიკოსი-ბიზანტიოლოგი,  ბიზანტიის შემსწავლელი საფრანგეთის კომიტეტის (ფრანგ. Comité français des études byzantines (CFEB)) წევრი.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1923 წლის 21 ივლისს ათენში.
მეტაქსასას დიქტატურის დროს შეუერთდა  საბერძნეთის კომუნისტური პარტიის ახალგაზრდულ ორგანიზაციას (OKNE). ღერძი სახელმწიფოების მიერ საბერძნეთის ოკუპაციის დროს იგი შეუერთდა საბერძნეთის ეროვნულ-განმათავისუფლებელ ფრონტს ( ΕΑΜ ). იყო საყოველთაო ბერძნული ახალგაზრდული ორგანიზაცია პირეოსის ერთ-ერთი დამფუძნებელი (ΕΠΟΝ ). აქვეყნებდა სტატიებს იატაკქვეშა გაზეთში Νέα Γενιά
1945 წელს დაამთავრა ათენის უნივერსიტეტი, სადაც სწავლობდა ისტორიისა და არქეოლოგიის ფაკულტეტზე. სწავლის პერიოდში გაიცნო ბიზანტიელი მხატვარი დიონისიოს ზაკიტინოსი.
მეორე მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ მან მონაწილეობა მიიღო ფრანგულ-ბერძენული სტუდენტური კავშირის შექმნაში ( Union Franco-Hellenique des Jeunes ). ათენის ფრანგული უნივერსიტეტის (IFG) დირექტორის, ელინისტი ოქტავიუს მერლიერის მხარდაჭერით მიიღო საფრანგეთის მთავრობის სტიპენდია, რამაც მას საშუალება მისცა საბერძნეთის სამოქალაქო ომის დროს გაქცეულიყო და 1947 წელს პარიზში დასახლებულიყო.
ელენე ანტონიადის-ბიბიკოუ დაკავებული იყო სამხედრო კონფლიქტების შესწავლით, რომელშიც მონაწილეობდა ბიზანტიის ფლოტი. განსაკუთრებულ ყურადღებას უთმობდა ფლოტის განვითარებას და მის მიმართ იმპერიულ პოლიტიკას.
1963 წელს გამოაქვეყნა მონოგრაფია  ბიზანტიის საბაჟოს და საბაჟო მოსაკრებლების შესახებ Recherches sur les douanes à Byzance სერიიდან Cahiers des Annales. მიიზიდა ბეჭდური მედია ბიზანტიური ჩვეულებებისა და სავაჭრო ისტორიის აღსადგენად.
"შავი პოლკოვნიკების" დიქტატურის პერიოდში ელენე აირჩიეს მოძრაობა "ბერძნულ-ფრანგული მოძრაობა თავისუფალი საბერძნეთისთვის" ( Mouvement gréco-français pour une Grèce libre ) გენერალურ მდივნად. მოძრაობას ხელმძღვანელობდა როლანდ დიუმა.
გარდაიცვალა ათენში 2017 წლის 13 ივნისს, 93 წლის ასაკში. დაკრძალეს ზოგრაფის ზოგრაფის სასაფლაოზე (ბერძნ Νεκροταφείο Ζωγράφου ) შაბათს, 2017 წლის 17 ივნისს.
შენიშვნები
კატეგორია:გარდაცვლილი 2017 კატეგორია:გარდაცვლილი 13 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1923 კატეგორია:დაბადებული 21 ივლისი
Pseudolasius cibdelus
Pseudolasius cibdelus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Pseudolasius-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ზეთით ფერწერა
ზეთით ფერწერა — ფერწერის სახეობა, ზეთის საღებავებით ხატვა. ზეთის საღებავებით ხატავენ უმთავრესად დაგრუნტულ ტილოზე, აგრეთვე მუყაოზე, ხეზე, ლითონზე, საგანგებოდ მომზადებულ შელესილ კედელზე (მონუმენტური ფერწერა ანუ ფრესკა). სხვა საღებავებთან შედარებით ზეთის საღებავები ქმნიან მოცულობისა და პერსპექტივის კარგ ილუზიას, ტონის სიღრმეს, ფერების სიმდიდრეს. მონასმები შეიძლება იყოს გაუმჭვირვალი, გამჭვირვალე, რელიეფური და გლუვი. XIX საუკუნამდე ზეთით ფერწერა ლაქშერეული საღებავის რამდენიმე ფენად დადებისა და შემდეგ სურათის ზედაპირის გალაქების ტექნიკას ემყარებოდა. XIX საუკუნიდან ზეთის საღებავებით ხატავენ უმთავრესად ალა პრიმას ტექნიკით (სურათის ან მისი ფრაგმენტის დახატვა ერთ სეანსზე). XV საუკუნის I მესამედში ზეთით ფერწერა ფართოდ იყო გავრცელებული დაზგულ ფერწერაში. იან ვან ეიკმა დახვეწა ზეთით ფერწერის ტექნიკა, რამაც ხელი შეუწყო მის შემდგომ განვითარებას. XVI საუკუნიდან ეს ტექნიკა წამყვანია ფერწერაში.
უგანდის რკინიგზა
thumb|right|400 px|მომბასასთან, დაახ. 1899 უგანდის რკინიგზა (ადგილობრივად ცნობილი, როგორც ლუნატიკ ექსპრესი ) რკინიგზათა სისტემა და ყოფილი სარკინიგზო კომპანია, რომელიც უგანდისა და კენიის შიდა ტერიტორიებს ინდოეთის ოკეანესთან აკავშირებდა კენიის პორტ მომბასაში.
დასაბამი
უგანდის რკინიგზა ააშენა ბრიტანეთის იმპერიამ მისი საგარეო ოფისის ზედამხედველობით იმ პერიოდის დასაწყისში, როდესაც ბრიტანეთმა რეგიონში კოლონიური რეჟიმი, სახელწოდებით ბრიტანეთის აღმოსავლეთი აფრიკა ჩამოაყალიბა. რკინიგზის ხაზის მშენებლობა დაიწყო 1896 წელს კენიის კოლონიის საპორტო ქალაქ მომბასაში და 1901 წლისთვის კისუმუს მიუერთდა, ტბა ვიქტორიის აღმოსავლეთ სანაპიროზე. 1931 წლისთვის ის კამპალას მიუერთდა უგანდის პროტექტორატში. მიუხედავად იმისა, რომ თითქმის მთელი რკინიგზის ხაზი დღევანდელი კენიის ტერიტორიაზე იყო, ამ პროექტის ძირითადი დანიშნულება თანამედროვე სატრანსპორტო საშუალების მშენებლობა იყო უგანდის პროტექტორატიდან პირველადი მასალების გამოტანისა და მასში ბრიტანული საქონლის შეტანისთვის.
ამ პროექტს წინ უსწრებს ბრიტანეთის აღმოსავლეთ აფრიკის კომპანიის მიერ 1890 წელს დაწყებული 600 კმ-იანი მაკკინონ-სკლეტერის გზატკეცილის მშენებლობა პორტ მომბასადან ბუსიამდე, კენია. რკინიგზა იმავე მიმართულებას მიჰყვა და მალევე გაუსწრო მას.
მშენებლობას უმეტესწილად აწარმოებდნენ ბრიტანული ინდოეთიდან ჩამოყვანილი სიქჰი მუშები. ამ მუშათა დიდი ნაწილი შემდგომში აღმოსავლეთ აფრიკაში დასახლდა და დღესაც კენიისა და უგანდის მნიშვნელოვან უმცირესობას წარმოადგენს.
რკინიგზა უზარმაზარი ლოგისტიკური მიღწევა იყო და მნიშვნელოვანი სტრატეგიული და ეკონომიკური ბერკეტი გახდა როგორც უგანდის, ასე კენიისთვისაც. მან ხელი შეუწყო მონათა შრომის შემცირებას, ვინაიდან საქონლის ტრანსპორტირებას ნაკლები მუშახელი სჭირდებოდა და პირველ მსოფლიო ომში გერმანიის აღმოსავლეთ აფრიკაში (დღევანდელი ტანზანია) გენერალი პაულ ერიხ ფონ ლეტოუ-ფორბეკის წინააღმდეგ კამპანიის წარმოებას. რკინიგზა მძიმე დანადგარების ქვეყნის შიდა ტერიტორიებში შედარებით იოლად ტრანსპორტირებას უწყობდა ხელს. რკინიგზის გაყვანამდე ძირითადი ტრანსპორტი ამ რეგიონში ხარშებმული ვაგონ-ურმები იყო. რკინიგზა ასევე ყავისა და ჩაის ექსპორტს უწყობდა ხელს და აადვილებდა კოლონიური დასახლებებისა და სხვა სახის კომერციის ჩამოყალიბებას. რკინიგზის დანახარჯის ამოსაღებად ბრიტანეთის მთავრობა ახალ მოსახლეთა მიერ კენიის პლატოზე ვრცელი ველების კულტივირებას უწყობდა ხელს. ამ პოლიტიკამ მნიშვნელოვანწილად განაპირობა კენიის განვითარება მომდევნო ათწლეულების განმავლობაში.
სქოლიო
კატეგორია:რკინიგზა კატეგორია:რკინიგზა ქვეყნების მიხედვით კატეგორია:კენია კატეგორია:უგანდა
3+2 (ჯგუფი)
3+2 — ბელარუსული ჯგუფი, რომლის წევრები არიან არტიომ მიჰალენკო, ელგიაზარ ფარაშიანი, და იულია შისკო, ბეკ-ვოკალები კი ალიონა კარპოვიჩი და ნინელ კარპოვიჩი.
ევროვიზია 2010
2010 წლის 25 თებერვალს 3+2 სიმღერით "Far Away" აირჩიეს ბელარუსის წარმომადგენლად ევროვიზიის სიმღერის კონკურს 2010-ზე.
სქოლიო
კატეგორია:ევროვიზიის კონკურსანტები კატეგორია:ბელარუსი მომღერლები
არნოლდ რუიტელი
არნოლდ რუიტელი (Arnold Rüütel, დ. 10 მაისი 1928, საარემაა, ესტონეთი) — ესტონელი პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე, ესტონეთის პრეზიდენტი 2001-2006 წწ.
ბიოგრაფია
დაიბადა კუნძულ საარემააზე, ლაიმიალის თემში. 1949 წელს დაამთავრა სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი იანედაში, მუშაობდა უფროს აგრონომად (1949-1950) საარემააზე, 1969-1977 წწ. არნოლდ რუიტელი ესტონეთის სასოფლო-სამეურნეო აკადემიის რექტორი იყო. 1977 წლიდან კომუნისტური პარტიის პარტიის ცკ ბიუროს წევრი. 1983 წელს ესტონეთის სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის თავმჯდომარედ იქნა დანიშნული. 1990 წლის მარტში ესტონეთის რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარედ დაინიშნა, სწორედ მისი მეთაურობისას გამოცხადდა 1991 წელს ესტონეთის დამოუკიდებლობა. საკუთარი კანდიდატურა პირველ საპრეზიდენტო არჩევნებზეც წამოაყენა, თუმცა, 1992 წლის არჩევნებზე ხმათა მხოლოდ 43% დააგროვა. იმდროს ესტონეთის პრეზიდენტი ლენარტ მერი გახდა.
სკანდალი
2006 წლის 19 იანვარს პრეზიდენტმა და მისმა მეუღლე ინგრიდმა მაყურებლებს ბოდიში მოუხადეს და ჟურნალისტებსა და პოლიტიკოსებს თხოვნით მიმართეს ამ პრობლემას „გაწონასწორებულად მისდგომოდნენ“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ესტონეთის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 1928 კატეგორია:ესტონელი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 10 მაისი
ნოვობიკინო
ნოვობიკინო (Яңы Биккенә; Новобиккино) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ჩეკმაგუშის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 211 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ჩეკმაგუშიდან დაშორებულია 9 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბუზდიაკი, რომელიც დაშორებულია 63 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები (54%) და თათრები (46%) შეადგენენ.
სქოლიო
კატეგორია:ჩეკმაგუშის რაიონის სოფლები
საყვარელი ფრანქსში
საყვარელი ფრანსქსში (იაპონური: ダーリン・イン・ザ・フランキス) — 2018 წელში გამოშვებული ანიმე/მანგა. 2017 წლის ივლისში სერია Trigger's Anime Expo_ის პანელზე გამოცხადდა. 2018 წლის იანვარში მანგას ადაპტაცია კენტარო იაბუკის მიერ და კიდევ ერთი ოთხპანელიანი კომიქსების მანგას სერიალიზაცია დაიწყო.
„საყვარელი ფრანქსში“ ვითარდება დისტოპიურ მომავალში, სადაც ბავშვები ხელოვნურად არიან შექმნილნი და ვალდებულები არიან ცივილიზაციის ნარჩენები დაიცვან. სიუჟეტი მოგვითხრობს ათი მფრინავისაგან შემდგარ გუნდს, განსაკუთრებით ფოკუსირებულია ჰიროსა და ზერო ცუზე(ნულ ორი), ჰიბრიდული ადამიანისა და ელიტარული პილოტის პარტნიორობაზე, რომელსაც სურს მთლიანად ადამიანი გახდეს.
ანიმაციამ საერთაშორისო გავრცელება დაიწყო მის მანგას გამოსვლისთანავე. სტრიმინგ სერვისი Crunchyroll საერთაშორისო მასშტაბით ავრცელებს სერიას, Aniplus Asia სერიას სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში ახორციელებს. 2018 წლის თებერვალში სერვისის პარტნიორმა Funimation-მა სერიალის გახმოვანებული გამოშვება დაიწყო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ანიმე კატეგორია:მანგა კატეგორია:რომანტიკის ჟანრები კატეგორია:რომანტიკული დრამები
იერინგი
იერინგი (Hjørring) — ქალაქი დანიაში, ჩრდილოეთ იუტლანდიის რეგიონში. იერინგის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი და მთავარი ქალაქი. 2012 წლის მონაცემებით მოსახლეობა 24 867 ადამიანს შეადგენს. იერინგი დანიის ერთ-ერთი უძველესი ქალაქია, 1993 წელს მან საბაზრო ქალაქობის 750-ე იუბილე აღნიშნა.
არქეოლოგიური აღმოჩენები მიუთითებენ, რომ ეს ტერიტორია დასახლებული იყო ჯერ კიდევ 10 000 წლის წინ.
1819 წელს ქალაქის უდიდესი ნაწილი ხანძარმა გაანადგურა.
ქალაქში კარგი შესაძლებლობებია საგანმანათლებლო კუთხით. ფუნქციონირებს ბიზნეს და ტექნიკური კოლეჯები.
სქოლიო
კატეგორია:დანიის ქალაქები
ხელჩუა
ხელჩუა — სოფელი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში.
გეოგრაფია
მდებარეობს მდინარეების პატარა ლიახვისა და მეჯუდის წყალგამყოფი ქედის დასავლეთი კალთის ძირას. ზღვის დონიდან 1000 მეტრი, ცხინვალიდან 12 კილომეტრი.
ისტორია
1921 წელს შედიოდა გორის მაზრის ტყვიავის რაიონის მერეთის თემში. 1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში, ხოლო 2006 წლამდე შედიოდა გორის მუნიციპალიტეტში. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ, ხოლო სოფელს დე ფაქტო აკონტროლებს სეპარატისტული სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკა, რომლის ტერიტორიაზე სოფელს მიანიჭეს ოსური სახელწოდება (Хелцуа).
სქოლიო
კატეგორია:ქსუისის თემის სოფლები
ლატერანის ხელშეკრულება
ლატერანის ხელშეკრულება — არის ერთ-ერთი 1929 წლის ლატერანის პაქტებიდან ან ლატერანის შეთანხმებებიდან. სამი შეთანხმება დაიდო 1929 წელს იტალიის სამეფოსა და წმინდა ეპარქია შორის. ლატერანის ხელშეკრულება ძალაში შევიდა 1929 წლის 7 ივნისს და მან მოაგვარა „რომის საკითხი“.
ლატერანის ხელშეკრულება შედგებოდა სამი დოკუმენტისაგან:
ისტორია
მოლაპარაკებები „რომის საკითხის“ მოგვარების შესახებ დაიწყო 1926 წელს იტალიის მთავრობასა და წმინდა ეპარქიას შორის და 1929 წელს ისინი შეთანხმდნენ ლატერანის ხელშეკრულებაზე, რომელსაც ხელი მოაწერეს პრემიერ-მინისტრმა ბენიტო მუსოლინიმ იტალიის მეფე ვიქტორ ემანუელ III-ის მხრიდან და ვატიკანის სახელმწიფო მდივანმა პიეტრო გასპარიმ პაპი პიუს XI-ის მხრიდან. ხელშეკრულება ხელი მოეწერა ლატერანის სასახლეში.
მარტვილის მუნიციპალიტეტის გერბი
მარტვილის მუნიციპალიტეტის გერბი — მარტვილის მუნიციპალიტეტის სახელმწიფო სიმბოლო დროშასთან ერთად. მიღებულია მარტვილის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ.
აღწერილობა
I ნაწილს უჭირავს გერბის ფარის, II ნაწილს — 1/4.
გერბის ფარს ზემოთ მოთავსებულია საქალაქო ვერცხლის გვირგვინი — სამკოშკიანი ქონგურებიანი გალავანი (ციხე-სიმაგრის ფორმის) ნახევრად ღია ჭიშკრით. ფარს ქვემოთ მოთავსებულია გერბის დევიზის ვერცხლ-ლაჯვარდოვანი ბაფთა, რომლის ვერცხლის ველზე შავად ჩაწერილია დევიზი — „მარტვილი“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მარტვილის მუნიციპალიტეტის გერბები
ჰაჰოე
სოფელი მდებარეობს ანდონის პროვინციაში, ნამსანის მთის ჩრდილოეთით. დაგეგმარებულია გეომანტიკის პრინციპებით და მას ლოტოსის ყვავილის ფორმა გააჩნია.
2010 წელს, იუნესკომ ჰაჰოე მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები სამხრეთ კორეაში
პეტრე-პავლეს ციხესიმაგრე
XVIII საუკუნიდან გადაიქცა პოლიტიკურ საპატიმროდ, სადაც ათავსებდნენ თვითმპყრობელობის მოწინაღმდეგებს. პირველად ამ დანიშნულებით პეტრე-პავლეს ციხესიმაგრე თვით პეტრე I-მა გამოიყენა, როდესაც იქ ჩასვა საკუთარი ვაჟი ალექსი. 1725 წელს ამ ციხეში ჩასვეს ეკონომისტი ი. პოსოშკოვი, 1741 — იმპერატორ ელისაბედის მოწინააღმდეგეები — ბირონი, მინიხი, ოსტერმანი. 1790 პეტრე-პავლეს ციხესიმაგრის ტუსაღი იყო ალექსანდრე რადიშჩევი. აქ ისხდნენ დეკაბრისტები (5 მათგანი აქვე ჩამოახრჩვეს), პეტრაშეველები, ნ. ჩერნიშევსკი, „ნაროდნაია ვოლიას“ წევრები, შემდეგ სოციალ-დემოკრატები, ისკრელები, ხოლო 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ - მეფის მთავრობის წევრები.
პეტრე-პავლეს ციხესიმაგრის ისტორიისა და არქიტექტურის ძეგლთაგან შემონახულია: პეტრეს (1717-1718, არქიტექტორი დ. ტრეზინი) და ნევის (1784-1787, არქიტექტორი ნ. ლვოვი; კლასიციზმი) ჭიშკრები; კრონვერკი (1872-იდან — არტილერიის ისტორიის მუსეუმი; 1752, გადაკეთებული — 1850, არქიტექტორი პ. ტამანსკი); ციხესიმაგრეშია პეტრე-პავლეს ტაძარი (1712-1733, არქიტექტორი დ. ტრეზინი; ბაროკო), რომელშიც დაკრძალული არიან პეტრე I და სხვა რუსი იმპერატორები; აქვეა ზარაფხანა (1798-1806), მიაწერენ არქიტექტორ ა. პორტოს, სადაც ჭრიდნენ ოქროს, ვერცხლისა და სპილენძის მონეტებს; 1922 წლიდან ამზადებენ ორდენებსა და მედლებს.
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის ციხესიმაგრეები კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგი