cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
სომხეთის სატრაპია
სომხეთის სატრაპია (Սատրապական Հայաստան სატრაპაკან ჰაიასტან; ძვ.სპ. Armina ან Arminiya) — რეგიონი, რომელსაც ერვანდუნების დინასტია (ძვ. წ. 570 - ძვ.წ 201) აკონტროლებდა. ძვ. წ. VI საუკუნეში სომხეთი იყო აქემენიანთა იმპერიის შემადგენლობაში მყოფი ერთ-ერთი სატრაპია, რომელიც მოგვიანებით დამოუკიდებელი სამეფო გახდა. სატრაპიას ჰქონდა ორი დედაქალაქი, თავდაპირველად ტუშფა, შემდგომში კი ერებუნი.
წარმომავლობა
ურარტუს სამეფოს დაშლის შემდეგ, ტერიტორია მიდიის იმპერიისა და სკვითების კონტროლში აღმოჩნდა. მოგვიანებით ტერიტორია აქემენიანთა იმპერიამ დაიპყრო და დაპყრობილ ტერიტორიაზე სპარსელებმა დააარსეს სატრაპია, რომელსაც სახელად სომხეთი უწოდეს.
ერვანდუნების დინასტია
ერვანდუნების დინასტია (აგრეთვე ცნობილი როგორც ორონთიდების დინასტია) წარმოშობით სომხური საგვარეულო იყო, ისინი სომხეთის სატრაპიის წინამორბედის, რკინის ხანის ურარტუს სამეფოს მმართველთა მემკვიდრეები და შთამომავლები იყვნენ. ასევე არსებობს მოსაზრება, რომ ისინი ირანული წარმოშობის იყვნენ, საგვარეულო დინასტიის წევრები, რომლის წარმომადგენლებიც სომხეთს პერიოდულად მართავდნენ, დაახლოებით ძვ. წ. VI საუკუნიდან ძვ. წ. II საუკუნეებს შორის, თავდაპირველად სომხეთს მართავდნენ, როგორც მეფეები ან სატრაპები, მიდიისა და აქემენიანთა იმპერიების დროს, მოგვიანებით კი აქემენიანთა იმპერიის განადგურების შემდეგ, სომხეთს, როგორც დამოუკიდებელ სამეფოს ისე მართავდნენ, ამის შემდეგ კი როგორც სოფენესა და კომაგენეს მეფეები, რომლებმაც საბოლოოდ წინააღმდეგობა ვერ გაუწიეს რომის იმპერის.
ერვანდუნებმა საკუთარი უფლებები და უზენაესობა სომხეთზე  დაახლოებით ძვ. წ. VI საუკუნისთვის გამოაცხადეს, სკვითებისა და მიდიელების შემოსებვების დროს. სახელმწიფოს დამაარსებლად ითვლება იერვანდ I საკავაკიაცი (Երվանդ Ա Սակավակյաց). მისმა ვაჟი ტიგრანმა თავისი ძალები კიროს დიდთან ერთად გააერთიანა და მიდიის მეფე მოკლა. მოვსეს ხორენაცი მას მოიხსენიებს, როგორც ყველაზე ჭკვიანი, ყველაზე ძლიერი და ყველაზე მამაცი სომეხ მეფეებს შორის. ძვ. წ. 553 წლიდან ძვ. წ. 521 წლამდე, სომხეთი აქემენიანთა იმპერიის ქვეშევრდომი იყო, მაგრამ დარიოს I-ის მეფობის დროს, დარიოსმა სომხეთის დაპყრობა გადაწყვიტა. მან გაგზავნა სომეხი, სახელად დადარსი, რათა აჯანყება ჩაეხშო, მოგვიანებით დადარსი სპარსმა ვაუმისამ ჩაანაცვლა, რომელმაც სომხები ძვ. წ. 521 წლის 20 მაისს დაამარცხა. დაახლოებით იმავე დროს, სხვა სომეხმა, ჰალდიტას ვაჟმა სახელად არახამ გამოთქვა პრეტენზია, რომ ის იყო ბაბილონისა და ნაბონიდის უკანასკნელი მეფის ვაჟი და საკუთარ თავს ნაბუქოდონოსორ IV უწოდა. მისი აჯანყება ხანმოკლე აღმოჩნდა, სომხების ხუთი თავდასხმის შემდეგ ამბოხება დარიოსის მშვილდის მზიდავმა ინტაპჰრენესმა ჩაახშო.
ბერძენი მეთაური და ისტორიკოსი ქსენოფონტი გვაწვდის მნიშვნელოვან ინფორმაციას ერვანდუნების სომხეთზე. ძვ. წ. 331 წელს მომხდარი გავგამელის ბრძოლის შემდეგ იერვანდ III-მ სომხეთს დამოუკიდებლობა აღუდგინა. მაგრამ ძვ. წ. 201 წელს, სომხეთი არტაშეს I-მა დაიპყრო, სომეხი მეთაური, სელევკიდების იმპერიიდან, რომელიც ასევე ერვანდუნების შთამომავალი იყო. უკანასკნელი ერვანდუნი მეფის, იერვანდ IV-ის მოკვლის შემდეგ, ერვანდუნებმა მმართველობა სოფენესა და კომაგენეში ძვ. წ. I საუკუნემდე განაგრძეს.
ქსენოფონტის თვალით დანახული სომხეთი
ძვ. წ. 401 წელს კიროს ახალგაზრდამ 10 000 ბერძენ დაქირავებულ ჯარისკაცთან ერთად აჯანყება მოაწყო, არტაქსერქსე II-ის წინააღმდეგ, თუმცა ამბოხი წარუმატებელი აღმოჩნდა, კუნაქსეს ბრძოლაში არტაქსერქსემ ამბოხებულები დაამარცხა, ბრძოლაში დაიღუპა კიროსიც. უკან დაბრუნებისას, გზად სომხეთი გაიარეს. მათი მარშრუტი დანამდვილებით უცნობია, მაგრამ გავრცელებული თეორიის მიხედვით, მათ გადაკვვეთეს მდინარე კენტრიტი (დღევანდელი მურატი), ტილის ჩრდილოეთით და მიაღწიეს ტელებოას მდინარეს (დღევანდელი კარა სუს) იმაშის დაბლობში, ამის შემდეგ კი მივიდნენ მდინარე ევფრატთან, მანასკერტის მახლობლად, სადაც წყლის სიღრმე მუხლამდე აღწევდა და მისი გადაკვეტა ყველაზე ადვილი იყო. შემდეგ გზა ოლთისის მიმართულებით განაგრძეს, დიაოხის ქვეყნისკენ, ყარსის სამხრეთით. სკვითების სახელმწიფოს, დიდებული, მდიდარი და ხალხმრავალი ქალაქიდან, კუმნიასიდან, მათ ზარიშატისა და არტაანის სამხრეთ ტერიტორიები გაიარეს, საბოლოოდ კი მაკრონების მთებისა და კოლხური ტომების გავლით შავ ზღვაზე ტრაპიზონის პორტს მიაღწიეს.
ქსენოფონტის მიერ სომხეთი აღწერილია, როგორც ვრცელი და მდიდარი ქვეყანა, რომელსაც იერვანდი და ტირიბაზი მართავდნენ. ეირვანდი, როგორც სატრაპი და ტირიბაზი, როგორც ვიცე-გუბერნატორი. ქსენოფონტის დროს სომხებს ჯერ არ ჰქონდათ ოკუპირებული არარატის დაბლობი, რომელზეც მოგვიანებით სასპერები, ალაროდიანები (ურარტელები) და უძველესი ადგილობრივი ტომები დასახლდნენ. კორდუქები, რომლებიც საუკუნეების მანძილზე სამხრეთით ცხოვრობდნენ, ომის მოყვარულები იყვნენ, მაგრამ სპარსეთის ქვეშევრდომები. სომხებსა და კორდუქებს შორის იყო თითქმის უწყვეტი კონფლიქტი, რაზე ქსენოფონტიც წერდა.
სქოლიო
კატეგორია:ყოფილი მონარქიები კატეგორია:ძვ. წ. VI საუკუნეში დაარსებული ტერიტორიები და სახელმწიფოები კატეგორია:ძვ. წ. IV საუკუნეში გაუქმებული ტერიტორიები და სახელმწიფოები კატეგორია:ანტიკური სომხეთი კატეგორია:ანტიკური ირანის ისტორია კატეგორია:აქემენიანთა სატრაპიები
ჯაფარ ჯაბარლის ძეგლი (ბაქო, ჯაფარ ჯაბარლის მოედანი)
მინი
ჯაფარ ჯაბარლი
აზერბაიჯანელი მწერალი და დრამატურგი, პროზაიკოსი, პოეტი, თარჯიმანი და სცენარისტი. ჯაფარ ჯაბარლი დაიბადა ხიზში ღარიბ ოჯახში. დაწყებითი განათლება მან 1907 წელს მიიღო ბაქოს რუსულ-თათრულ სკოლაში, შემდეგ კი 1917-1920 წლებში სწავლობდა ბაქოს პოლიტექნიკურ სკოლაში.
1915 წლიდან ჯაფარ ჯაბარმა დაიწყო ლირიკული და სატირული ლექსების, მოთხრობების და დრამატული ნაწარმოებების გამოქვეყნება. ის მრავალი პიესის ავტორია.
ისტორია
1959 წელს მიიღეს გადაწყვეტილება დრამატურგის ძეგლის განთავსების ბაქოს რკინიგზის სადგურის წინ. გამოცხადდა კონკურსი და შეირჩა მირალესქერ მირყასიმოვის პროექტი.
პროექტის მასალებისთვის, თავად მირყასიმოვი და მისი მეუღლე გულტეკინი ჰანიმი გაემგზავრნენ უკრაინაში, ნოვო-დანილოვსკის კარიერზე. იმისდა მიუხედავად, რომ მოქანდაკეს უკვე დაწყებული ჰქონდა ქანდაკებაზე საქმიანობა, პროექტი შეჩერდა გარკვეული ხნით. თუმცა 70-იანი წლების ბოლოს ძეგლი კვლავ გაიხსენეს, მალე ვითარებაში პირადად ჩაერია აზერბაიჯანის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის პირველი მდივანი ჰეიდარ ალიევი. იგი პირადად ხელმძღვანელობდა ამ სამუშაოს და ხშირად სტუმრობდა მირყასიმოვის სახელოსნოს.
ბრეჟუ-დუს-სანტუსი
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 198 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 66.04 კმ²-ზე. ფართობი 93 846 კმ²-ია.
ჯაფარ ჯაბარლის ძეგლი (ბაქო, ჯაფარ ჯაბარლის მოედანი)
ისტორია
მალე დასრულდა მუშაობა, რომელიც მირყასიმოვმა მის ცხოვრებაში ერთ-ერთ მნიშვნელოვან ქმნილებად მიიჩნია. ქანდაკება გაიხსნა 1982 წლის 23 მარტს, ჰეიდარ ალიევის მიერ, ცერემონიაზე. ეს ქანდაკება ითვლება ერთ-ერთ პოპულარულ ქანდაკებად.
ბრეჟუ-დუს-სანტუსი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარაიბის შტატის მუნიციპალიტეტები
ჯაფარ ჯაბარლის ძეგლი (ბაქო, ჯაფარ ჯაბარლის მოედანი)
ისტორია
იმავე წელს, 1 დეკემბერს სსრკ უმაღლესი საბჭოს საბჭოთა ბრძანებულების თანახმად, მირყასიმოვი დასახელდა აზერბაიჯანის სსრ სახალხო არტისტად.
ქანდაკების საერთო სიმაღლეა 5,5 მეტრი, გრანიტის მასა კი 280 ტონა.
2013 წელს ძეგლს ჩაუტარდა სარესტავრაციო სამუშაოები, რომლის დროსაც მასზე გაკეთდა გრავირება — ჯაფარ ჯაბარლის სახელი, დაბადებისა და გარდაცვალების თარიღებით და მოქანდაკის სახელი.
არდუშლუ
არდუშლუ (Arduşlu) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლაჩინის რაიონში. 1992 წლიდან დე ფაქტოდ შედის მთიანი ყარაბაღის თვითგამოცხადებული რესპუბლიკის შემადგენლობაში.
სქოლიო
კატეგორია: ლაჩინის რაიონის სოფლები
რუსთავის საფეხბურთო კლუბები
პირველი საფეხბურთო კლუბი ქალაქ რუსთავში დაფუძნდა 1948 წელს, რომელიც „მეტალურგის“ სახელით გამოდიოდა საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ლიგაში. 1990-1992 და 1998-2003 წლებში საქართველოს ეროვნულ ჩემპიონატში „გორდას“ სახელით ასპარეზობდა. 1992-1998 წლებში „მეტალურგის“სახელით გამოდიოდა  საქართველოს ეროვნულ ჩემპიონატში.
2002-2003 წლების სეზონზე „გორდა“ დამაქვეითებელ პლეი-ოფში საფეხბურთო კლუბ მცხეთასთან დამარცხდა და დატოვა უმაღლესი ლიგა. შემდეგი სეზონის პირველ ლიგაში 2003 წელს დაფუძნებულმა „გორდა 2000 რუსთავმა“ დაიწყო ასპარეზობა, რომელმეც დამაწინაურებელ პლეი-ოფში სძლია სახელშეცვლილ "მცხეთა-ურიონს", მაგრამ ფინანსური გარანტიების არ ქონის გამო უარი ეთქვა უმაღლეს ლიგაში თამაშზე. 2004-2006 წლების პირველ ლიგაში „რუსთავის“ სახელით გამოდიოდა
2015 წლის 3 ივლისს რუსთავის მუნიციპალიტეტის მერიის მიერ დაფუძნდა ახალი საფეხბურთო კლუბი „რუსთავი“, რომელიც საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციის აღმასკომის გადაწყვეტილებით 2015-2016 წლების სეზონში, პირველ ლიგაში თამაშის უფლება მოიპოვა. 2017 წელს „რუსთავი“ სახელცვლილი ეროვნული ლიგა 2-ის გამარჯვებული გახდა და ეროვნულ ლიგაში დაწინაურდა, ხოლო 2019 წლის სეზონის ბოლოს დამაქვეითებელ პლეი-ოფში „თელავს“ შეხვდა და ორი მატჩის ჯამში დამარცხდა, 2020 წლის ეროვნულ ლიგა 2-ში მეოთხე ადგილი დაიკავა.
ტიტულები
მეტალურგი(1948 წელს სსრკ-ში დაფუძნებული კლუბი)
გორდა(1992-1998 წლებში მეტალურგი)
მეტალურგი(2006-2011 წლებში ოლიმპი)
სეზონები
! სეზონი ! ლიგა ! ადგ. ! თ. ! მ ! ფ ! წ ! გტ ! გშ ! ქ !თასი ! ევროპა !შენიშვნები !   მწვრთნელი
𐊪
𐊪 — კარიული დამწერლობის ასო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კარიული ასოები
კატინა პაქსინო
კატინა პაქსინო ( დ. 17 დეკემბერი, 1900 — გ. 22 თებერვალი, 1972) — ბერძენი მსახიობი. მიღებული აქვს ოსკარისა და ოქროს გლობუსის ჯილდოები. ის განიხილება როგორც XX საუკუნის ერთ-ერთი უდიდესი ბერძენი მსახიობი.
მან სამსახიობო კარიერა 1928 წელს საბერძნეთში დაიწყო და 1932 წელს საბერძნეთის ეროვნული თეატრის ერთ-ერთი დამაარსებელი გახდა. მეორე მსოფლიო ომის დაწყებამ მას გაერთიანებულ სამეფოში მოუსწრო. შემდეგ ის აშშ-ში გადავიდა, სადაც ითამაშა სადებიუტო ფილმში ვის უხმობს ზარი, რომლისთვისაც მან ოსკარისა და ოქროს გლობუსის ჯილდოები მიიღო როგორც ქალისთვის მეორეხარისხოვანი როლის შემსრულებელმა.
რესურსები ინეტრნეტში
კატეგორია:დაბადებული 17 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1900 კატეგორია:გარდაცვლილი 22 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1972 კატეგორია:ბერძენი მსახიობები კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
ანდრეას მელერი
ანდრეას მელერი (Andreas Möller; დ. 2 სექტემბერი, 1967, ფრანკფურტი) — გერმანელი ვეტერანი ფეხბურთელი. ასპარეზობდა გამთამაშებლის პოზიციაზე, გამოირჩეოდა პასითა და გოლის გატანის ალღოთი. ნაკრებთან ერთად გახდა ევროპის ჩემპიონი ევრო 1996-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1967 კატეგორია:დაბადებული 2 სექტემბერი კატეგორია:გერმანელი ფეხბურთელები კატეგორია:გერმანიის ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონები ფეხბურთში
𐊫
𐊫 — კარიული დამწერლობის ასო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კარიული ასოები
დავით ჩიქოვანი
დავით ჩიქოვანი (დ. 1887, სუხჩა, სენაკის მაზრა — გ. 1943) — ქართველი პუბლიცისტი, პოლიტიკური მოღვაწე, ეროვნულ-დემოკრატი, პროფესიით აგრონომი.
ბიოგრაფია
1908 წელს დაამთავრა თბილისის სათავადაზნაურო ქართული გიმნაზია და ჩაირიცხა ლიეჟის (ბელგია) ფრანგულენოვან სახელმწიფო უნივერსიტეტში საინჟინრო განხრით. მატერიალური ხელმოკლეობის გამო სწავლის დასრულება ვერ შეძლო და ორი წლის შემდეგ სამშობლოში დაბრუნდა. 1910 წელს რვა თვის განმავლობაში იმყოფებოდა კონსტანტინოპოლში, როგორც გაზეთ „სახალხო გაზეთის“ საკუთარი კორესპონდენტი. წერდა ქართველ მაჰმადიანთა და ოსმალეთის საზოგადოებრივ-პოლიტიკური ცხოვრების თემებზე. მისი მონაწილეობით დაარსდა „ქართველ მაჰმადიანთა დამხმარე საზოგადოება“, რომლის წესდება ოსმალეთის მთავრობამ დაამტკიცა. 1911 წელს ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების სტიპენდიით, გაემგზავრა პეტერბურგში და სწავლა უმაღლეს სამეურნეო კურსებზე განაგრძო. პირველი მსოფლიო ომის დაწყებისას მიატოვა სასწავლებელი და შრომით საქმიანობას შეუდგა. მუშაობდა მდივნად ქალაქ ჰელსინგფორსში, ფინეთის სახელმწიფო რკინიგზათა მთავარ სამმართველოში. იქიდან თანამშრომლობდა გაზეთ „საქართველოსთან“. წერდა ფსევდონიმებით: „დ. გორგაძე“, „დ. ნინოშვილი“, „ჯავიდ-ბეი“, „სუხჩელ-სუმაჭახელი“, „გორდელი“ და სხვ. საქართველოს სოციალისტურ-ფედერალისტური პარტიის დაარსების დროიდან იყო ამ პარტიის წევრი, ეკუთვნოდა მემარცხენე ფრთას და თანაუგრძნობდა ანარქიზმსა და კომუნიზმს. პარტიაში დარჩა 1914 წლამდე, რის შემდეგაც თანდათან ეროვნულ-დემოკრატიულ მიმართულებას დაუახლოვდა. ფინეთიდან სამშობლოში 1917 დაბრუნდა.
საქართველოში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდგომ სამშობლოში დარჩა და მუშაობა სახელმწიფო კონტროლის სისტემაში განაგრძო, რომელიც მუშათა და გლეხთა ინსპექციად გადაკეთდა. 1922 შინაგან საქმეთა სახალხო კომისარიატში საქმეთა მმართველად გადაიყვანეს; 1923-1924 წლებში მუშაობდა ჩაქვის სახალხო მამულის გამგედ, მომდევნო ორი წელი მიწის სახალხო კომისარიატში საქმეთა მმართველობა ებარა, ხოლო 1925 წლიდან იყო უმუშევარი. 1928 წლის ივლისში სახელმწიფო პოლიტიკურმა სამმართველომ დააპატიმრა აჭარაში სსრკ-თურქეთის საზღვრის არალეგალურად გადაკვეთის მცდელობისათვის. იმავე წლის დეკემბერში მიესაჯა ექვსი თვით გამოსასწორებელ სახლში ჩასმა, წინასწარი პატიმრობის ვადის ჩათვლით. 1929 წლის მარტში გაათავისუფლეს შრომითი საქმიანობის დაწყების უფლებით. 1931 და 1934 წლებში საბჭოთა სამართალდამცავი სტრუქტურები რამდენჯერმე დაინტერესდნენ მისი საქმით. მომდევნო პერიოდში დავით ჩიქოვანის ცხოვრებისა და მოღვაწეობის ფაქტები, ასევე გარდაცვალების თარიღი უცნობია.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი პუბლიცისტები კატეგორია:ქართველი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1887 კატეგორია:გარდაცვლილი 1943 დ კატეგორია:ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები
Joyride (როქსეტის ალბომი)
Joyride — შვედური პოპ-როკ დუეტ როქსეტის მესამე ალბომი, გამოსული 1991 წლის 28 მარტს. სინგლის "It Must Have Been Love" პოპულარობისა და Look Sharp!-ის გაყიდვების შემდეგ ამ ჩანაწერსაც დიდი წარმატება ხვდა წილად, აშშ-ში #1 ჰიტით "Joyride".
სიმღერების სია
მსოფლიო გამოცემა გამოიცა: 1991-03-28 // EMI / 796048
სქოლიო
კატეგორია:როქსეტის ალბომები კატეგორია:1991 წლის ალბომები კატეგორია:EMI Records-ის ალბომები
იუზეფა იოტეიკო
იოზეფა იოტეიკო (Józefa Joteyko; დ. 29 იანვარი, 1866 წელი, პოცჟიკი, კიევის გუბერნია, რუსეთის იმპერია – გ. 24 აპრილი, 1928 წელი, ვარშავა, პოლონეთის მეორე რესპუბლიკა) — პოლონელი ფიზიოლოგი, ფსიქოლოგი, პედაგოგი და მკვლევარი. ჟენევის უნივერსიტეტში ბაკალავრიატის დასრულების შემდეგ, იგი ჩაირიცხა ბრიუსელის თავისუფალი უნივერსიტეტის სამედიცინო სკოლაში და მიიღო მედიცინის დოქტორის ხარისხი 1896 წელს პარიზის უნივერსიტეტში. მან დაიწყო სამედიცინო პრაქტიკა საფრანგეთში, მაგრამ ორი წლის შემდეგ გადავიდა ბრიუსელში კვლევის დასაწყებად. იოზეფა მუშაობდა სოლვეის ფიზიოლოგიის ინსტიტუტში ასისტენტად, კითხულობდა ლექციებს და ატარებდა კვლევას კუნთებისა და ნერვული სისტემის დაღლილობის შესახებ.
ცხოვრება
იოზეფა ფრანსისკა იოტეიკოვნა დაიბადა 1866 წლის 29 იანვარს პოცჟიკიში, კიევის გუბერნიაში. მისი მშობლები იყვნენ კაროლინა და ლუჯან იოტეიკოები. იოზეფას ოჯახი საკმაოდ შეძლებული იყო. ის და მისი და-ძმები დიდ ოჯახურ მამულში იზრდებოდნენ, მაგრამ შვილების უკეთესი განათლებისთვის ოჯახი საცხოვრებლად ვარშავაში გადავიდა 1873 წელს, მას შემდეგ, რაც იჯარით აიღო ქონება პოცუჯკიში. 1876 ​​წელს ოჯახი საცხოვრებლად გადავიდა სმოლნას ქუჩაზე, სიერაკოვსკის პანსიონის მახლობლად. იოტეიკომ იქ მხოლოდ რამდენიმე თვე იარა, რადგან დედამისს მიაჩნდა, რომ მეცნიერებათა სწავლება არაადეკვატური იყო. იმის გამო, რომ იმ დროისთვის სწავლის ერთადერთი გზა იყო იოტეიკოს სამთავრობო სკოლა, რაც რუსული კულტურის ასიმილაციას მოითხოვდა, დედა იოზეფას სახლში ასწავლიდა. შვიდწლიანი სწავლის შემდეგ, იოტეიკო მოემზადა გამოცდის ჩასაბარებლად, რათა კერძო მასწავლებელი გამხდარიყო. მიუხედავად იმისა, რომ მან ოთხ ენაზე იცოდა საუბარი და სხვა ტესტები წარმატებულად ჩააბარა, იოტეიკოს რუსული ენის გამოცდა ვერ ჩაუბარებია. იმის ნაცვლად, რომ მას ხელახლა ეცადა ბედი, გადაწყვიტა სწავლის გაგრძელება საზღვარგარეთ, რადგან ქალებს აეკრძალათ სწავლა ვარშავის უნივერსიტეტში.
იოზეფა დარწმუნებული იყო, რომ მეცნიერებას შეუძლია გადაჭრას სოციალური გამოწვევები. მან გააფართოვა თავისი კვლევა, რათა შეესწავლა, თუ როგორ შეუძლია მეცნიერებას გააუმჯობესოს მუშათა ცხოვრება და ამავდროულად გამოიწვიოს სამრეწველო ეფექტურობისა და პროდუქტიულობის გაუმჯობესება.
იოზეფა იყო ბელგიის ნევროლოგიის საზოგადოების პრეზიდენტი 1904 წლიდან და მიიღო მრავალი ჯილდო მისი კვლევისთვის, მათ შორის ბრიუსელის იმპერიული და სამეფო აკადემიის დესმათის პრემია, ბელგიის სამეფო მედიცინის აკადემიის Dieudonnée პრემია. 1916 წელს იოტეიკო დაინიშნა კოლეჯ დე ფრანსის მოწვეულ თავმჯდომარედ და გახდა პირველი ქალი, ვინც ლექციებს კითხულობდა დაწესებულებაში. 1919 წელს მეორე რესპუბლიკის დაარსების შემდეგ პოლონეთში დაბრუნებისას იოტეიკოს საკმაოდ გაუჭირდა სამუშაოს პოვნა. იგი კითხულობდა ლექციებს ვარშავის ეროვნულ პედაგოგიურ ინსტიტუტში და ყრუთა ეროვნულ ინსტიტუტში, მოგვიანებით კი დაინიშნა პედაგოგიური ინსტიტუტის დირექტორად, სანამ ის 1926 წელს ინსტიტუტი არ დაიშალა. ის შემდგომ კითხულობდა ლექციებს სპეციალურ განათლების სახელმწიფო ინსტიტუტში და თავისუფალი. პოლონეთის უნივერსიტეტში, ასევე მუშაობდა სხვადასხვა სამთავრობო სამინისტროების კომიტეტებში, როგორც მრჩეველი დასაქმებისა და განათლების საკითხებში. 1926 წელს მან დაასრულა დოქტორანტურა ვარშავის უნივერსიტეტის სამედიცინო ფაკულტეტზე, მაგრამ ავადმყოფობის გამო კვლევაში ვეღარ მიიღო მონაწილეობა.
1920-იანი წლების ბოლოს იოტეიკოს განუვითარდა გულის დაავადება. იგი გარდაიცვალა 1928 წლის 24 აპრილს ვარშავაში და დაკრძალეს პავჟკის სასაფლაოზე. მის დაკრძალვის მსვლელობას ხელმძღვანელობდნენ პირველი მარშალი იუზეფ პილსუდსკი და პრეზიდენტი იგნაცი მოსციცკი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1866 კატეგორია:დაბადებული 29 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1928 კატეგორია:გარდაცვლილი 24 აპრილი კატეგორია:პოლონელები კატეგორია:პოლონელები საქმიანობის მიხედვით კატეგორია:პოლონელები საუკუნის მიხედვით
კატოლე-დუ-როშა
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 28 759 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 52.09 კმ²-ზე. ფართობი 552 112 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარაიბის შტატის მუნიციპალიტეტები
აშაღი-ჯიჯიმლი
აშაღი-ჯიჯიმლი (Aşağı Cicimli) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლაჩინის რაიონში. 1992 წლიდან დე ფაქტოდ შედის მთიანი ყარაბაღის თვითგამოცხადებული რესპუბლიკის შემადგენლობაში. მოსახლეობის რაოდენობა — 113 კაცი.
სქოლიო
კატეგორია: ლაჩინის რაიონის სოფლები
იაულის რაიონი (უანკაველიკა)
იაულის რაიონი (Distrito de Yauli) — რაიონი პერუში, უანკაველიკის რეგიონის უანკაველიკის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 391 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 25 113 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 78 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 319.92 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უანკაველიკის რეგიონის რაიონები კატეგორია:უანკაველიკის პროვინციის რაიონები
რიცურინის ბაღი
ბაღში დაგეგმილია ტურები, რომელიც გრძელდება ორი საათის განმავლობაში. აქვე არის მრავალი ხიდი, ბილიკები და პატარა მთები, რომელიც ერთიანობაში ქმნის საინტერესო ლანდშაფტს.
ბაღების მშენებლობის დაწყება თარიღდება XVII საუკუნით. 1625 წელს ტაკამაცუელმა ფეოდალმა იკომა ტაკატოშიმ დაიწყო ბაღის მშენებლობა, რომელიც დასრულდა 1745 წელს. მოსახლეობისათვის ბაღი გაიხსნა 1875 წელს. 1953 წლიდან ბაღს სილამაზის განსაკუთრებული ადგილის სტატუსი მიენიჭა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იაპონიის ბაღები
პოლიკარპე მაჭარაძე
პოლიკარპე მაჭარაძე (დ. 1878 სოფ. ივანდიდი, ხონის საზოგადოება — გ. ?) — ქართველი სოციალ-დემოკრატი. საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ეროვნული საბჭოს (პარლამენტის) წევრი. მხატვარი.
ბიოგრაფია
დაიბადა გლეხის ოჯახში. ერთი წლის ასაკში მამა გარდაეცვალა. წერა-კითხვა ისწავლა სოფლის დიაკვანთან. შემდგომში სწავლა გააგრძელა ორკლასიან სკოლაში, თუმცა ოჯახის უსახსრობის გამო სწავლის მიტოვება მოუხდა. 14 წლის ასაკიდან დაიწყო მუშაობა თბილისის რკინიგზის სახელოსნოში. 1895 წლიდან დაუახლოვდა „მესამე დასს“. საუკუნის მიწურულს ქალაქ ბაქოში ნიკო კეცხოველთან ერთად მოაწყო არალეგალური სტამბა. შემდგომში დაბრუნდა სამშობლოში. პარტიის დავალებით, 1901 წლის მუშათა გამოსვლებისას დახატა წითელი დროშა მარქსის, ენგელსისა და ლასალის ფოტოებით. 1902 დააპატიმრეს და გაასახლეს ხონში. მეორედ 1903 წელს დააპატიმრეს და 3 წლით გადაასახლეს. 1905 წელს შეეხო ამნისტიის აქტი და დაბრუნდა თბილისში. 1906 წელს მუშაობდა რკინიგზის სახელოსნოში. 1907 წელს კვლავ დაიჭირეს და გადაასახლეს, თუმცა გაპარვა შეძლო და არალეგალურ საქმიანობას მიჰყო ხელი. 1914 წელს კვლავ დაიჭირეს. 1917 წლის რევოლუციის შემდეგ დაბრუნდა საქართველოში და შეუდგა აქტიურ პარტიულ მუშაობას. იყო მუშათა და ჯარისკაცთა საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის წევრი. დამოუკიდებლობის პერიოდში იყო რკინიგზის მუშათა გაერთიანების ერთ-ერთი ლიდერი. 1918 წელს სოციალ-დემოკრატების სიით შევიდა ეროვნულ საბჭოში. იყო ეროვნული საბჭოს საკონსტიტუციო კომისიის წევრი. 1918 წლის 15 ოქტომბერს ეროვნული საბჭო დატოვა. 1919 წლის დამფუძნებელი კრების არჩევნებზე კენჭს იყრიდა სოციალ-დემოკრატიული პარტიის სიით, თუმცა დეპუტატის მანდატი ვერ მოიპოვა. პარტიულ სიაში 129-ე ადგილი ეკავა. საბჭოთა ოკუპაციის შემდგომი პერიოდის ცნობები არ მოიძებნება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1978 კატეგორია:საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრები კატეგორია:ქართველი ეროვნულ-დემოკრატები კატეგორია:საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ეროვნული საბჭოს წევრები პ
ტაირა
ტაირა (Eira barbara) — მტაცებელი ძუძუმწოვარი ცხოველი კვერნისებრთა ოჯახისა. მონოტიპური გვარის წარმომადგენელია. ახლოს ენათესავება ევროპულ კვერნებს (Martes). აღნაგობის თვალსაზრისით ქრცვინებს წააგვანან, მაგრამ შესამჩნევად დიდია მათზე. მისი სხეული სუსტია და წაგრძელებული, კიდურები შედარებით მოკლე. სქელი და მოკლე ბეწვი მუქი ყავისფერია, თავი შედარებით ღია. არსებობს შედარებით ღია ფენოტიპებიც, რომელთა ბეწვი ვერცხლისფერია, ხოლო თავი — მუქი. ტაირის კუდი გრძელია და ფაფუკი. მისი სხეულის სიგრძეა 60-70 სმ, კუდისა 38-47 სმ, წონა 4-5 კგ. ბინადრობს ტროპიკულ ტყეებში. გავრცელებულია ცენტრალურ და სამხრეთ ამერიკაში, მექსიკიდან არგენტინამდე. აქტიურია ღამით. შევხვდებით როგორც მიწაზე, ასევე ხეებზეც. ტაირები ნაირმჭამელები არიან. მისი რაციონის მთავარ ნაწილს მცირე ძუძუმწოვრები შეადგენენ, აგრეთვე იკვებება ფრინველებით, უხერხემლოებით, ხილით. ზიანს აყენებენ ბანანის პლანტაციებს. მაკეობა გრძელდება 70 დღე, მდედრი შობს ორამდე ნაშიერს, რომლებსაც სიცოცხლის მეორე თვეში ეხილებათ თვალები, სამ თვემდე იკვებებიან რძით. ტყვეობაში ცოცხლობს 18 წლამდე. ტაირა სანადირო ობიექტს წარმოადგენს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ტაირები
იური გვრიტიშვილი
იური (გივი) გვრიტიშვილი (დ. 2 მაისი, 1954, სოფელი იკოთი, ლენინგორის რაიონი) — ქართველი ეკონომისტი, პოლიტიკოსი.
1976 წელს დაამთავრა საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის ეკონომიკის ფაკულტეტი. 1995-1999 წლებში იყო საქართველოს მე-4 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ახალგორის მაჟორიტარი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 2 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1954 კატეგორია:საქართველოს IV მოწვევის პარლამენტის წევრები
ლიკა
300px|მინიატიურა ლიკა (Lika) — ისტორიული რეგიონი ხორვატიის ცენტრალურ ნაწილში. მდებარეობს ველებიტს, დინარის მთიანეთსა და გორსკი-კოტარს შორის. რეგიონის თითქმის მთელი ტერიტორია შემოსაზღვრულია დაბალი მთებით. ადმინისტრაციული დაყოფის მიხედვით რეგიონის უდიდესი ნაწილი შედის ლიცკო-სენჟის ჟუპანიაში. მცირე ნაწილები ასევე მიეკუთვნება კარლოვაცისა და ზადარის ჟუპანიებს.
ლიკას უდიდესი ქალაქებია გოსპიჩი და ოტოჩაცი. ლიკას ისტორიული რეგიონის ტერიტორიაზე მდებარეობს ხორვატიაში ერთ-ერთი უდიდესი ბუნებრივი ღირსშესანიშნაობა პლიტვიცეს ტბების ეროვნული პარკი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხორვატიის ისტორიული რეგიონები
არშაკ ბარხუდაროვი
არშაკ ბარხუდაროვი (დ. 1870, ტფილისი — გ. უცნობია) — საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ეროვნული საბჭოს (პარლამენტის) წევრი. სომხური ნაციონალისტური პარტიის ლიდერი. 1885 წელს ვერცხლის მედალზე დაამთავრა თბილისის გიმნაზია. უმაღლესი იურიდიული განათლება რუსეთში, მოსკოვის უნივერსიტეტში მიიღო. საქართველოში დაბრუნების შემდეგ მუშაობდა ნაფიც ვექილად. ჩართული იყო პოლიტიკურ საქმიანობაში, იყო კადეტთა პარტიის წევრი.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრები კატეგორია:დაბადებული 1870
ველიკი-ვრაგის ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესია
ველიკი-ვრაგის ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესია (Церковь Казанской иконы Божией Матери) — მართლმადიდებლური მონასტერი ნიჟნი-ნოვგოროდის ოლქის კსტოვოს რაიონის სოფელ ველიკი-ვრაგში. დაარსებულია 1792 წელს 1777 წელს დამწვარი ველიკი-ვრაგის მამათა უდაბნოს ადგილზე. მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს ნიჟნი-ნოვგოროდის ეპარქიას.
აღწერა
ეკლესია ორსაკურთხევლიანია: მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის სახელზე (აღნიშნავენ 4 ნოემბერს), კუთხის საკურთხეველი კი ნაკურთხია ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე (აღნიშნავენ 19 დეკემბერს).
ისტორია
ველიკი-ვრაგის ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესია არის კსტოვოს რაიონის ერთ-ერთი ყველაზე უძველესი ტაძარი. ძველად ამ ადგილზე მდებარეობდა მოსკოვის სიმონოვის მონასტრის მამათა უდაბნო. 1550 წლის 2 თებერვალს ყაზანში მეორე ლაშქრობის დროს, უდაბნოს სტუმრობდა ივანე მრისხანე, რომლის აღსანიშნავად აქ დატოვა ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ხატი.
1628 წელს მეფე მიხეილ თევდორეს ძემ მონასტერს შესწირა ყაზანის ღვთისმშობლის ხატი.
პეტრე I-ის საეკლესიო პოლიტიკის შედეგად ველიკი-ვრაგის ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის უდაბნო გაუქმდა. 1723 წლის მარტში ნიჟნი-ნოვგოროდისა და ალატირის ეპისკოპოსმა პიტირიმმა სინოდის მითითებით ველიკი-ვრაგის უდაბნო მიაწერა ნიჟნი-ნოვგოროდის სასულიერო სამთავარეპისკოპოსო მონასტერს. 1724 წლის აპრილში სინოდის გადაწყვეტილებით, უდაბნოს ტაძრები გადაეცა მრევლს და საკუთრებისა და ჭურჭლის უმეტესი ნაწილი მოსკოვში გაიგზავნა.
1764 წელს ველიკი-ვრაგის მონასტრის ადგილზე ჩამოყალიბდა სამრევლო.
1777 წელს აქ გაჩნდა ძლიერი ხანძარი, რომელიც მოედო მონასტრის სხვა შენობებსა და ეკლესიებს. ხანძრიდან 11 წლის შემდეგ, 1788 წელს მონასტრის ადგილზე მრევლმა ააშენა მცირე ხის ტაძარი, რომელიც იყო ერთსაკურთხევლიანი. იგი აკურთხეს ტრიფონ ამაფუნტელის სახელზე. 76 წლის შემდეგ, 1864 წელს, როდესაც ყაზანის ეკლესია გაფართოვდა, სიძველის გამო ღვთისმსახურება აკრძალეს, ხოლო 1887 წელს მორებად დაშალეს. 19000 წელს მის ადგილზე ააგეს ხის ეგვტერი.
ამჟამად მოქმედი ტაძარი ააგეს 1792 წელს. თავდაპირველად მას ჰქონდა ერთი საკურთხეველი, რომელიც ნაკურთხი იყო ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის სახელზე. 1864 წელს ეკლესიას მიაშენეს თბილი საკურთხეველი, რომელიც აკურთხეს ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე.
1902-1903 წლებში, ვოლგაზე მისი მოგზაურების ფარგლებში ეკლესიას ესტუმრა იოანე კრონშტადტელი, რომელმაც აღასრულა ღვთისმსახურება.
1937 წელს ეკლესიის წინამძღვარი მამა მიხეილი (სიგრიანსკი) გადაასახლეს, თავად ეკლესია კი დახურეს. მეორე მსოფლიო ომის დროს, 1944 წლის აღდგომის დღესასწაულზე ეკლესიაში ღვთისმსახურება აღსდგა.
1995 წლის 20 თებერვალს ველიკი-ვრაგის ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის ეკლესია გახდა რუსეთის ფედერაცის ფედერალური მნიშვნელობის არქიტექტურის ძეგლი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ნიჟნი-ნოვგოროდის ოლქის ტაძრები კატეგორია:ნიჟნი-ნოვგოროდის ოლქის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები კატეგორია:ყაზანის ღვთისმშობლის ხატის ტაძრები კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები ნიჟნი-ნოვგოროდის ოლქში
რომბლონი (რომბლონი)
რომლონი (ოფიციალურად რომბლონის მუნიციპალიტეტი) — მესამე კლასის მუნიციპალიტეტი და რომბლონის პროვინციის დედაქალაქი ფილიპინებში. 2015 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 38 758 ადამიანს შეადგენს.
ქალაქი პროვინციის სამი კუნძულიდან ერთ-ერთს, რომბლონის კუნძულს მოიცავს. რომბლონი პროვინციის დედაქალაქია და შესაბამისად, სამთავრობო ინსტიტუტებიც აქ არის განთავსებული. კუნძულის მაცხოვრებლები ძირითადად რომბლომანონურ ენაზე ან ინის ენაზე საუბრობენ.
რომბლონი ცნობილია ადგილობრივი მარმარილოს ინდუსტრიით და ქვეყნის მასშტაბით მინერალის მეორე უდიდესი მწარმოებელია. სუფთა პლაჟებისა და ესპანური ხანის ტყუპი ფორტების წყალობით ბოლო წლებში ქალაქი ტურისტული დანიშნულების ადგილი ხდება.
გეოგრაფია
მუნიციპალიტეტი რომბლონის კუნძულს და უფრო პატარა კუნძულებს: ალადს, კობრადორსა და ლოგბონს მოიცავს. მუნიციპალიტეტი რომბლონის ყურის სანაპიროს გასწვრივ მდებარეობს. ყურე ბუნებრივი ნავსადგურია და ცუდი ამინდის დროს გემების თავშესაფარია. მუნიციპალიტეტის უმაღლესი წერტილი ლაგტინგის მთაა, რომელიც საბლაიანის ბარანგაიში ზღვის დონიდან 444 მეტრის სიმაღლეზე მდებარეობს. მუნიციპალიტეტი პოლიტიკურად 31 ბარანგაიდ იყოფა.
კლიმატი
კორონას კლიმატის კლასიფიკაციით, რომბლონი III ტიპის კლიმატურ სარტყელში მდებარეობს. ამ სარტყელში მშრალი და წვიმების სეზონი მკვეთრად გამოხატული არაა. ჩვეუელბრივ, წვიმების სეზონი ივნისიდან ნოემბრამდე, ზოგჯერ დეკემბრამდე გრძელდება, როდესაც სამხრეთ-დასავლეთის მუსონები ჭარბობს. მშრალი სეზონი იანვრიდან მაისამდე გრძელდება, მაგრამ ზოგჯერ მოულოდნელად წვიმს. წლიური საშუალო ტემპერატურა 27 °C-ია (81 °F). ყველაზე ცივი თვე თებერვალია, როდესაც ტემპერატურა 20 °C-მდე (68 °F) ეცემა, ხოლო ყველაზე თბილი თვე მაისია, რომლის დროსაც ტემეპრატურა 35 °C-ს (95 °F) აღწევს. ივნისიდან ოქტომბრამდე მთელ პროვინციაში ჰაბაგატის მუსონებია, ხოლო ამიჰანი (ჩრდილო-აღმოსავლეთი ქარები) კუნძულებზე დეკემბრიდან თებერვლამდე ქრის.
დემოგრაფია
მკვიდრ მოსახლეობას რომბლომანონები შეადგენენ. ისინი ყველაზე დიდი ფილიპინური ეთნო-ლინგვისტური ჯგუფი, ვისაიანური ეთნო-ლინგვისტური ჯგუფის წარმომადგენლები არიან. 2015 წლის აღწერით მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 38 758 ადამიანს შეადგენს. რომბლომანონების უმრავლესობა ინიზე საუბრობს, რომელიც ერთ-ერთია პროვინციის სამ ენას შორის, ასისა და ონჰანთან ერთად.
ადგილობრივი მმართველობა
1991 წელს მიღებული ადგილობრივი მმართველობის კოდექსისა და 7160-ე რესპუბლიკური აქტის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მთავრობა მერის, ვიცე-მერისა და საკანონმდებლო ორგანოს, მუნიციპალური საბჭოს (Sangguniang Bayan) წევრებითაა დაკომპლექტებული. მუნიციპალური მთავრობის წევრები სამწლიანი ვადით აიჩევიან და ზედიზედ სამჯერ შეიძლება იქნენ არჩეული. ამჟამინდელი მერი ჯერარდ მონტოხოა, ხოლო ვიცე-მერი — მარიანო „ანოი“ მატეო.
ტურიზმი
რომბლონში არაერთი ღირსშესანიშნაობა მდებარეობს: წმინდა იოსების საკათედრო ტაძარი და სამრეკლო: ერთ-ერთი უძველესი კათოლიკური ტაძარი პობლაკიონის ბარიოში მდებარეობს. ეკლესია ადგილობრივმა ხელოსნებმა მარჯნის ბლოკებითა და აგურებით ააგეს. ფუენტე-დე-ბელენი: მდებარეობს მუნიციპალურ მერიაში მდებარე შადრევანია, რომელიც 1864 წელს ააგო ედუარდო ასუერომ. ესპანური კოლონიური ხანის დროს იგი რომბლონისთვის მტკნარი წყლის რესურსს წარმოადგენდა. შადრევნის თავზე მარიამ ღვთისმშობლის გამოსახულებაა.
სან-ანდრესისა და სანტიაგოს ფორტები: 1644 და 1573 წლებში მარჯნის ბლოკებისა და აგურებისგან აგებული ტყუპი ესპანური ფორტები მთელ ქალაქსა და ნავსადგურს გადაჰყურებს. ფორტები მუსლიმი მოთარეშეებისა და ნიდერლანდელი მეკობრეების თავდასხმების დროს ფორტებს მოსახლეობის დასაცავად იყენებდნენ. რომბლონის ნავსადგური ესპანური მმართველობის დოიდან მოყოლებული საზღვაო ტრანსპორტის თავშესაფრის ფუნქციას ასრულებდა. ყურეში ესპანური გალეონი და იაპონური საბრძოლო ხომალდია ჩაძირული.
რომბლონზე არაერთი პლაჟი მდებარეობს: ტალიპასაკის პლაჟის კურორტი გინაბლანის ბარანაგაიდან 13 კმ-ის დაშორებით, ხოლო ტიამბანის პლაჟი ლონოსის ბარანგაიში მდებარეობს. კუნძულის აღმოსავლეთ ნაწილში კობრადორის პლაჟი მდებარეობს, რომელიც თეთრი ქვიშითა და მარჯნებითაა დაფარული.
სქოლიო
კატეგორია:რომბლონის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ფილიპინების პროვინციული დედაქალაქები
იბირასი
იბირასი (Ibiraci) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 1071 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პასუსის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 12 176 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 21.66 კმ²-ზე. ფართობი 562 093 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
ელენა ჩაუშესკუ
ელენა ჩაუშესკუ (Elena Ceaușescu;დ. 7 იანვარი 1919 — გ. 25 დეკემბერი 1989) — რუმინეთის პრეზიდენტისა და რუმინეთის კომუნისტური პარტიის გენერალური მდივნის ნიკოლაე ჩაუშესკუს მეუღლე. მთავრობის პირველი ვიცე-პრემიერი, შედიოდა რუმინეთის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის შემადგენლობაში და რუმინეთის კომპარტიის პოლიტბიუროს შემადგენლობაში. ხელმძღვანელობდა რუმინეთის მეცნიერებათა აკადემიას და ქვეყნის უდიდეს ქიმიურ კომბინატს ICECHIM-ს.
1989 წლის 25 დეკემბერს რევოლუციური ტრიბუნალის გადაწყვეტილებიდან რამდენიმე საათში ორივე ბრალდებული დახვრიტეს სამხედროებმა, ხოლო მათი მთელი ქონება კონფისკაციას დაექვემდებარა.
ბიოგრაფია
ელენა პეტრესკუ დაიბადა პეტრეშტში, გლეხის ოჯახში. დაწყებითი სკოლის დასრულების შემდეგ თავის ძმასთან ერთად ბუქარესტში გადავიდა, სადაც მუშაობა დაიწყო ლაბორანტად. ამის შემდეგ მიიღო სამუშაო ადგილი ბამბეულის ფაბრიკაში.
1937 წელს ელენა რუმინეთის კომუნისტური პარტიის წევრი გახდა. 1939 წელს ჯერ კიდევ ახალგაზრდა იატაკქვეშეთელმა კომუნისტმა გაიცნო თავისი მომავალი ქმარი. მეორე მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ ისინი დაქორწინდნენ.
პოლიტიკაში ელენა არასოდეს არ ყოფილა მეორე პლანზე. იგი ხშირად ახლდა მეუღლეს საზღვარგარეთ ოფიციალური ვიზიტების დროს. ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკაში ვიზიტის დროს იგი დაინტერესდა მაო ძედუნის ცოლის ცზიან ცინის განუზომელი ძალაუფლებით. სავარაუდოდ, ელენა ამით იყო შთაგონებული და ამის შემდეგ დაიწყო მისი პოლიტიკური აღმასვლა რუმინეთში. 1971 წელს იგი აირჩიეს სოციალ-ეკონომიკური პროგნოზირების ცენტრალური კომისიის წევრად, ხოლო 1972 წელს იგი გახდა რუმინეთის კომპარტიის ცენტრალური კომიტეტის სრული წევრი. 1973 წელს კი აირჩიეს პარტიის აღმსაკომში, 1974 წელს იგი გახდა პოლიტიკური აღმასკომის წევრი, 1977 წელს კი პოლიტიკური აღმასკომის მუდმივი ბიუროს წევრი. 1980 წელს კი პრემიერ-მინისტრის მოადგილე გახდა.
ელენე ჩაუშესკუ გახდა რუმინეთში მისი ქმრის მიერ დამყარებული პიროვნების კულტის ერთ-ერთი ობიექტი. ნიკოლაე ჩაუშესკუმ მას „ერის დედის“ ტიტული მიანიჭა. ჩაუშესკუმ ტელევიზიებს უკარნახა ყურადღებით მოქცეოდნენ ელენას გამოსახულებას. მაგალითად, ტელევიზიებს არასოდეს არ უნდა ეჩვენებინათ იგი პროფილში. საჯაროდ ჩაუშესკუ აცხადებდა, რომ მისთვის დიდი პატივია, როდესაც „ამხანაგს“ უწოდებდნენ, თუმცა აშშ-ში რუმინული ემიგრაციის დიდი ნაწილი მას დამცინავად „მადამ ჩაუშესკუს“ ეძახდა.
დამხობა და დასჯა
1989 წლის 25 დეკემბერს, შობას, ჩაწერეს და შემდეგ რუმინეთის ტელევიზიით აჩვენეს ტრიბუნალის სხდომა. სხდომის დასრულების შემდეგ, განაჩენის შესაბამისად, ქალაქ ტირგოვიშტეს სამხედრო ნაწილის ტერიტორიაზე სასწრაფოდ დახვრიტეს ჩაუშესკუების წყვილი. დახვრეტის შემდეგ მათი ცხედრები წაიღეს და სტიაუას სტადიონზე დაყარეს. საბოლოოდ ისინი დაკრძალეს გენჩის სამხედრო სასაფლაოზე, რომელიც სტადიონის ახლოს მდებარეობდა. ჩაუშესკუების დახვრეტის პროცესი ვიდეოზე გადაიღეს და დაუყოვნებლივ გავრცელდა დასავლეთის ქვეყნებში.
ჩაუშესკუების წყვილი აღმოჩნდა ბოლო სიკვდილით დასჯილები. 1990 წლის 7 იანვარს რუმინეთში სიკვდილით დასჯა გააუქმეს.
ოჯახი
დეკემბრის მოვლენებიდან ძალიან მალევე მათი სამივე შვილი (ნიკუ, ვალენტინი და ზოია) დააპატიმრეს ნიკუ დაადანაშაულეს გენოციდში, ხოლო ზოია და ვალენტინი ეროვნული ეკონომიკის ჩამოშლაში. 1990 წელს ისინი გაათავისუფლეს პატიმრობიდან. 2006 წლის ოქტომბერში, ჩაუშესესკუს ხელისუფლების დაცემიდან თითქმის 17 წლის შემდეგ, რუმინეთის სასამართლომ გადაწყვიტა, რომ დიქტატორის შვილებისათვის დაებრუნებინა რევოლუციის შემდეგ მათთვის ჩამორთმეული ქონება.
სქოლიო
კატეგორია:რუმინელი პოლიტიკოსი ქალები კატეგორია:რუმინელი პოლიტიკოსები
მშვიდობის სასახლე
300px|მინი|მშვიდობის სასახლე ჰააგაში მშვიდობის სასახლე — გაეროს საერთაშორისო სასამართლოს და საერთაშორისო საარბიტრაჟო სასამართლოს ადმინისტრაციული შენობა ჰააგაში, რომელსაც 7 ჰა მიწის ფართობი უკავია. მასში განთავსებულია იუსტიციის საერთაშორისო სასამართლო, რომელიც გაეროს მთავარი სასამართლო ორგანოა, მუდმივმოქმედი საარბიტაჟო სასამართლო, ჰააგის საერთაშორისო სამართლის აკადემია და მშვიდობის სასახლის ბიბლიოთეკა.
სასახლე ოფიციალურად 1913 წლის 29 აგვისტოს გაიხსნა და მისი თავდაპირველი დანიშნულება ის იყო, რომ გამხდარიყო მუდმივმოქმედი საარბიტაჟო სასამართლოს მთავარი შენობა, რომელიც ომის დასრულების შემდეგ შეიქმნა. ენდრიუ დიქსონ უაიტმა და ენდრიუ კარნეგმა 1,5 მილიონი დოლარის ინვესტიციით შეძლეს და ააშენეს მშვიდობის სასახლე.
არქიტექტურა
სასახლე აგებულია გრანიტის, ქვიშაქვისა და წითელი აგურისაგან. პროექტის ავტორი და არქიტექტორია ფრანგი ლუის კორდონე. სასახლე აგებულია ნეორენესანსის არქიტექტურულ სტილში. სასახლის მარცხენა მხარეს მიშენებულია 80 მ სიმაღლის საათის კოშკი.
1907 წელს პირველი ქვა სიმბოლურად მოათავსეს ჰააგაში, მეორე კონფერენციისას, მშენებლობა რამდენიმე თვის შემდეგ, 1913 წლის 28 აგვისტოს დასრულდა ინაუგურაციით, რომელსაც ენდრიუ კარნეგი ხელმძღვანელობდა.
2007 წელს დედოფალმა ბეატრიქსმა, ოფიციალურად გახსნა ახალი შენობა მშვიდობის სასახლის ბიბლიოთეკისთვის, სადაც განთავსდა მთლიანი კატალოგი, ლექციის დარბაზი და ახალი სამკითხველო ოთახები, რომელთა აშენება და გაფორმებაც მთლიანად ორ ადამიანს დაევალა: მაიკლ ვილფორდსა და მანუელ შუპს.
1908 წელს ტომას ჰაიტონ მაკსონმა გაიმარჯვა კონკურსში და უფლება მიეცა გაეფორმებინა სასახლის ეზო. საბიუჯეტო შეზღუდვების გამო, მას ასევე უნდა დაეტოვებინა დიზაინის ელემენტები: მთები და ქანდაკებები, ხოლო რაც შეეხება კარიბჭეს, 2002 წელს იქ განთავსდა მშვიდობის მარადიული ცეცხლი.
სასახლეში წარმოდგენილია მრავალი ქანდაკება, ბიუსტი თუ ცნობილი პორტრეტები მსოფლიოდან და სხვადასხვა პერიოდიდან. ჰააგაში სასახლე სავსეა სხვადასხვა ერის მრავალი საჩუქრით, რომლებიც მეორე კონფერენციას დაესწრნენ და მხარდაჭერის ნიშნად სასახლეს აჩუქეს. მათ შორისაა 3,2 ტონიანი ვაზა რუსეთიდან, კარები ბელგიიდან, მარმარილო იტალიიდან, შადრევანი დანიიდან, კედლის ხალიჩები იაპონიიდან, საათის კოშკი შვეიცარიიდან (რომელიც შვეიცარიის დროს აჩვენებს), სპარსული ხალიჩები და ხე ინდონეზიიდან.
ისტორია
სასახლის აგების იდეა გაჩნდა განიარაღების შესახებ პირველი სამშვიდობო კონფერენციის დროს, რომელიც მოიწვიეს იმპერატორ ნიკოლოზ II-ის ინიციატივით 1898 წლის 24 აგვისტოს. სასახლე აშენდა ნიდერლანდების იმპერატრიცა ვილჰელმინას პატრონაჟითა და ამერიკელი რკინიგზის მაგნატისა და მეცენატის ენდრიუ კარნეგის ფინანსებით. 1946 წლიდან შენობაში განთავსებულია გაეროს საერთაშორისო სასამართლო (1940 წლამდე აქ განთავსებული იყო მისი წინამორბედი საერთაშორისო სააბიტრაჟო სასამართლო). შენობაში ასევე განთავსებულია ბიბლიოთეკა და მუზეუმი, რომელიც ეძღვნება საერთაშორისო სასამათლოს მოღვაწეობას. მუზეუმი გაიხსნა 1999 წელს. იგი გახსნა გაეროს მაშინდელმა გენერალურმა მდივანმა კოფი ანანმა და საერთაშორისო სასამართლოს მაშინდელმა თავმჯდომარემ სტივენ შვებელმა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნიდერლანდების არქიტექტურა კატეგორია:საერთაშორისო სამართალი
მდიდარი ჭა
მდიდარი ჭა (Богатый колодезь) — ისტორიისა და ბუნების ძეგლი, რომელიც მდებარეობს დონის როსტოვში, ბოგატიანოვსკის აღმართში, სადოვისა და სანაპიროს ქუჩებს შორის.
ისტორია
thumb|left|200px|მემორიალური დაფა გადმოცემის თანამხად ახალგაზრდა მეფე პეტრე I გენერლებთან და კაზაკ მამასახლისებთან ერთად რუსული გემების გადაადგილებას აკვირდებოდა ტემერნიკის შესართავთან. მან დაინახა წყარო, სადაც მოიკლა წყურვილი და წამოიძახა: ამ ადგილმა სწორედ ასეთი გეოგრაფიული სახელწოდება მიიღო დონის მიწის პირველ გეოგრაფიულ რუკაზე, რომელიც შეიქმნა აზოვის აღების შემდეგ.
მდიდარი ჭის მახლობლად 1749 წელს დაარსდა ტემერნიკის საბაჟო, რომლის დაარსებითაც იწყება დონის როსტოვის ბიოგრაფია.
მდიდარი ჭის წყალს იყენებდნენ ჯარისკაცები, ოფიცრები და წმინდა დიმიტრი როსტოველის ციხესიმაგრის მაცხოვრებლები, ასევე უახლოესი სლობოდის, პოლუდენკის მოსახლეობა.
წყაროს მომავალში უწოდეს ბოგატიანოვის წყარო. მისგან სათავე აიღო პირველმა წყალსადენმა, რომელიც ქალაქში ააგეს 1860 წელს. 1920-იანი წლების შუა პერიოდიდან წყაროს წყალს მხოლოდ ტექნიკური მიზნებით გამოიყენებდნენ.
წყაროს სახელიდან მომდინარეობს ბოგატიანოვის პროსპექტის, ამჟამად ბოგატიანოვის აღმართის, სახელწოდება.
1988 წელს წყარო გამოაცხადეს ღირსსახსოვარ ადგილად, რომელიც მჭიდროდაა დაკავშირებული ქალაქ დონის როსტოვის დაარსებასთან.
ქალაქის 250 წლის იუბილესთან დაკავშირებით წყაროს გარშემო მდებარე ტერიტორია კეთილმოაწყვეს. გამოიყენეს XIX საუკუნის დასასრულის სამრეწველო არქიტექტურის ფორმები. წყაროსთან დაკიდეს მემორიალური დაფა.
სქოლიო
კატეგორია:დონის როსტოვის ღირსშესანიშნაობები
𐊬
𐊬 — კარიული დამწერლობის ასო.
ადამაშვილი
ადამაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს:
უფლისციხის ოთხსვეტიანი დარბაზის კომპლექსი
ოთხსვეტიანი დარბაზის კომპლექსი — არქიტექტურული კომპლექსი გორის მუნიციპალიტეტის ნაქალაქარ უფლისციხის ტერიტორიაზე. დარბაზი გეგმით ქრისტიანული ბაზილიკის მსგავსია. იგი განკუთვნილი იყო წარმართული ხანის საზეიმო, საკულტო ცერემონიებისათვის. გამოკვეთილია კლდეში. ნაგებობა დაზიანებილია და გამოფიტულია. შემორჩენილია მხოლოდ ჩრდილოეთ კედელი და მცირე სათავსი, აღმოსავლეთ დადასავლეთ კედლების ქვედა ნახევარი, სამხრეთ კედლის ცოლოკი. ეტყობა მრავალჯერ გადაკეთების კვალიც. დასავლეთ კედლის ბოლო ნაწილი, დიდი ნიშის გაყოლებაზე, ამოშენებულია ადრინდელი ფეოდალურ ხანაში. ამ კედელის ქვეშ დარბაზში ჩასასვლელი ანტიკური ხანის ორი საფეხურია, შემორჩენილია გვიანდელი ფეოდალური ხანის ქვითკირის კედელი. ამავე საუკუნეებში ქვითკირის კედლებით შემოუზღუდავთ და ეკლესიათ უქცევიათ სამხრეთის აფსიდიანი სათავსი, დაუვიწროვებიათ ანტიკური ხანის შესასვლელები. დარბაზი მოგვიანებით საცხოვრებლადაც გამოუყენებიათ. შუა აფსიდის ჩრდილოეთ მონაკვეთში მოჭრილია ცოკოლის საფეხური, გაღრმავებულია კედელი, იატაკში ჩაჭრილია სამი სასულიანი თონე; დარბაზის ჩრდილოეთ ნაწილში ოთხი თონეა. ჩრდილოეთ-დასავლეთის კუთხის კედლებში ამოჭრილია გადახურვის კოჭების ჩასადგმელი ბუდეები.
დარბაზის აღმოსავლეთით იატაკიდნ ერთი საფეხურით ამაღლებული და საკმაოდ ღრმა ნალისებრი აფსიდია. მასში მაღალი საკურთხეველი და დასაკდომად გამოუსადეგარი ორსაფეხურიანი ხარისხია. აფსიდის ცენტრში ამოკვეთილია ოთხი კვადრატული ბუდე, რომელბიც ამოვსებულია ქვის ნატეხებით და კირის ხსნარით. საფიქრებელია, რომ ბედეებში კივორიუმის სვეტები იყო ჩადგმული. ერთი სვეტის ნაწილი შემორჩენილია აფსიდის წინაც, სვეტი ამოკვეთილია კლდეში, ჩრმა და განიერი ორმოს ძირში.
ჩრდილოეთი სათავსი
ჩრდილოეთ აფსიდსა და კონქს შორის სადა რელიეფური სარტყელია, აფსიდის ორივე მხარეს კი მცირე სათავსები. ჩრდილოეთ სათავსს შემორჩენილი აქვს კედელში გამოკვეთილი კამაროვანი ჭერი. მის ჩრდილოეთ კედელში ორი ოთხკუთხა ღრმა ნიშია. აღმოსალვეთ ნიშის კონქში შემორჩენილია სხივური გაფორმების კვალი. ამ სათავსს შესასვლელები საკურთხევლიდან და დარბაზიდან აქვს.
სამხრეთი სათავსი
სამხრეთ სათავსი მოკლეა. სათავსში შემორჩენილია აფსიდა და ცოლოკის განიერი საფეხური.
ლიტერატურა
კატეგორია:უფლისციხე
აშაღი-ფარაჯანი
აშაღი-ფარაჯანი (Aşağı Fərəcan) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლაჩინის რაიონში. 1992 წლიდან დე ფაქტოდ შედის მთიანი ყარაბაღის თვითგამოცხადებული რესპუბლიკის შემადგენლობაში. მოსახლეობის რაოდენობა — 80 კაცი.
სქოლიო
კატეგორია:ლაჩინის რაიონის სოფლები
𐊭
𐊭 — კარიული დამწერლობის ასო.
კორდუნი
მინი|250პქ|კორდუნი ძირითადად კარლოვაცის ჟუპანიას მოიცავს კორდუნი — რეგიონი ხორვატიის ცენტრალურ ნაწილში. სამხრეთიდან ესაზღვრება ლიკის ისტორიული რეგიონი. კორდუნი, რომლის ცენტრიცაა სლუნი, მთლიანად შედის კარლოვაცის ჟუპანიაში.
რეგიონი მდიდარია მერქნით. 1990 წელს ხორვატიის დამოუკიდებლობისათვის ომის დროს განიცადა ძლიერი ზარალი. ადგილობრივი მოსახლეობა გაიქცა ან სერბებმა განდევნეს. ეს რეგიონი 1991-1995 წლებში შედიოდა სერბთა რესპუბლიკა კრაინას შემადგენლობაში თუმცა 1995 წელს ხორვატიამ დაიბრუნა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხორვატიის ისტორიული რეგიონები
სერგო ჩახოიანი
ბიოგრაფია
1997 წლის დასაწყისში, მან დაიწყო ავსტრალიის სახელით ასპარეზობა. სერგო ჩახოიანი არის ოთხგზის ავსტრალიის ჩემპიონი და ავსტრალიისა და ოკეანეთის რეკორდების მფლობელი. 1999 წელს მონაწილეობდა ამავე წლის ძალოსანთა მსოფლიო ჩემპიონატში; ტურნირი მან მე-10 ადგილით დაასრულა. ჩახოიანმა სიდნეი 2000 წლის ზაფხულის ოლიმპიადის თამაშებში ხელახლა დაიკავა მეექვსე ადგილი. მან გააუმჯობესა ავსტრალიის რეკორდი ატაცში (175 კგ) და ტურნირი ბრინჯაოს მედლით დაასრულა. ბრისბანეში გამართულ „2001 წლის გუდვილის თამაშებში“ მან სამი ოქროს მედალი მოიპოვა; აღნიშნულ ჩემპიონატში დააფიქსირა (ამავე ტურნირის) ორი მსოფლიო და ერთი ავსტრალიის რეკორდი. მისი მსოფლიო რეკორდი ატაცში იყო 181.5 კგ. 2003 წელს მონაწილეობდა რუსეთის ჩემპიონატში, სადაც ატაცში მსოფლიო რეკორდი 182.5 კგ და ჯამში აწეული წონის აგრეთვე მსოფლიო რეკორდი 391.5 კგ დააფიქსირა. 2002 წლის ძალოსნობის მსოფლიო ჩემპიონატში მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი. ოქროს მედალი მოიგო ატაცში.
2004 წლის ოლიმპიადაზე აწევის პირველი მცდელობისას მან 175 კილო ასწია. მეორე მცდელობაზე 175 კგ-ს აწევით მეოთხე ადგილს იკავებდა. მან ატაცში 207.5 კილოგრამის აწევა სცადა (ამ წონის აწევა მას ოლიმპიურ ოქროს მედალს მოუტანდა). მან ამ წონის აწევა ევრ შეძლო.
2005 წელს გახდა ავსტრალიისა და ოკეანეთის ჩემპიონი. ვარჯიშის დროს, სერგო ჩახოიანი ავად იყო და ასპირინი მიიღო; ეს დაშვებული არ იყო და ამიტომ ყატარში გამართულ მსოფლიო თასზე მას მონაწილეობის ნება არ დართეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 9 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1969 კატეგორია:სომეხი ძალოსნები კატეგორია:ავსტრალიელი ძალოსნები კატეგორია:ოლიმპიური მედალოსნები კატეგორია:ოლიმპიური ვერცხლის მედალოსნები
ჟერიკო (პარაიბა)
ჟერიკო (Jericó) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარაიბის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 250 მეტრზე. მიეკუთვნება სერტან-პარაიბის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კატოლე-დუ-როშის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 538 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 42.04 კმ²-ზე. ფართობი 179 311 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარაიბის შტატის მუნიციპალიტეტები
𐊮
𐊭 — კარიული დამწერლობის ასო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კარიული ასოები
არსებურგუ
არსებურგუ (Arceburgo) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 693 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სან-სებასტიან-დუ-პარაიზუს შემადგენლობაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
ჩამბელი (პოსოფის რაიონი)
ჩამბელი (Çambeli) — სოფელი პოსოფის რაიონში, არტაანის პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს არტაანიდან 89 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ პოსოფიდან 8 კილომეტრში. 2019 წლის მონაცემებით სოფელში 138 ადამიანი ცხოვრობს.
სოფლის ძველი ისტორიული, ქართული სახელწოდებაა საკირე.
სქოლიო
კატეგორია:პოსოფის რაიონის სოფლები
აშაღი-ყარასაგალი
აშაღი-ყარასაგალი (Aşağı Qarasaqqal) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლაჩინის რაიონში. 1992 წლიდან დე ფაქტოდ შედის მთიანი ყარაბაღის თვითგამოცხადებული რესპუბლიკის შემადგენლობაში.
სქოლიო
კატეგორია: ლაჩინის რაიონის სოფლები
მოიის რაიონი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უანკაველიკის რეგიონის რაიონები კატეგორია:უანკაველიკის პროვინციის რაიონები
ვალერი ჩკალოვის მემორიალური მუზეუმი
ვალერი ჩკალოვის მემორიალური მუზეუმი (Мемориальный музей В. П. Чкалова) — მემორიალური კომპლექსი, რომელიც ეძღვნება გამოჩენილ რუს მფრინავს, საბჭოთა კავშირის გმირს ვალერი ჩკალოვს.
მუზეუმი მოიცავს სახლ-მუზეუმს, რომელშიც დაიბადა და გაიზარდა მომავალი მფრინავი ვა პავილიონ-ანგარს, რომელშიც გამოფენილია XX საუკუნის 30-იანი წლების ის თვითმფრინავები, რომელიც დაკავშირებულია მის მოღვაწეობასთან.
მემორიალური მუზეუმი მდებარეობს ნიჟნი-ნოვგოროდის ოლქის ქალაქ ჩკალოვსკში, ჩკალოვის ქუჩა № 5-ში.
შექმნის ისტორია
1938 წლის 15 დეკემბერს თვითმფრინავის გამოცდის დროს დაიღუპა ვალერი პავლეს ძე ჩკალოვი. საბჭოთა კავშირის მთავრობის გადაწყვეტილებით მფრინავის უკვდავსაყოფად შეიქმნა მუზუმი სახლში, რომელშიც დაიბადა მფრინავი. მუზეუმის გახსნა შედგა 1940 წლის 7 ივლისს.
1956 წელს გორკის წყალსაცავის მშენებლობასთან დაკავშირებით, უსაფრთხოების მიზნით, სახლი სანაპირო ზოლიდან გადაიტანეს უსაფრთხო ზონაში.
ექსპოზიცია
მუზეუმი მდებარეობს სახლში, სადაც 1904 წლის 2 თებერვალს დაიბადა ვალერი ჩკალოვი. სახლი აგებულია 1896 წელს ლეგენდარული მფრინავის მამის მიერ. სახლი ტიპური საცხოვრებელია ნიჟნი-ნოვგოროდის ვოლგისპირეთისათვის.
მუზეუმის პირველი ოთახი ჩკალოვების ოჯახის ყოფილი სამზარეულოა. ამ ოთახის ექსპოზიცია ეძღვნება ჩკალოვის ბავშვობას და ახალგაზრდობას. ოთახის კედლებზე ვალერის მშობლების და პირველი მასწავლებლის ფოტოებია, სურათებზე კი გამოსახულია სკოლა, რომელშიც იგი სწავლობდა.
ექსპოზიციის შემვეგი განყოფილება მოგვითხრობს ვალერის ჩერეპოვეცის ტექნიკუმში სწავლების პერიოდზე. ამავე ოთახის მინის ვიტრინაში დაცულია მფრინავის ის კოსტუმი, რომელიც მას ეცვა პირველი ფრენის დროს.
მესამე ოთახი მოგვითხრობს სწავლისა და სამსახურის შესახებ. მუზეუმის სტენდზე გამოსახულია ფოტოები, დოკუმენტები და ნახატები.
შემდეგ ოთახში გამოფენილია ექსპონატები, რომელიც მოგვითხრობს ჩკალოვის მიერ შესრულებული ორ უწყვეტი ფრენის შესახებ.
შემდეგი ოთახი ჩკალოვის ყოფილი საძინებელია. ამ ოთახის ექპონატები მოგვითხრობს მფრინავის ცხოვრების უკანასკნელ დღეებზე. ვიტრინაში დაცულია მფრინავის ის კოსტუმი, რომელიც მას უკანასკნელი ფრენის დროს ეცვა, ასევე გაუხსნელი პარაშუტი.
სახლის ახლოს მდებარეობს პავილიონი-ანგარი, რომელიც ააგეს 1957 წელს. აქ გამოფენილია 1930-იანი წლების საავიაციო ტექნიკა და ასევე მფრინავის პირადი ავტომობილი.