cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ვენეციის რესპუბლიკა
ბიზანტიური მმართველობა
ოსტგუთების მიერ დაპყრობის შემდეგ, რომლებიც იმპერატორ იუსტინიანე I-ს (დაახლ. 535—562 წლები) ექვემდებარებოდნენ, ვენეციის ლაგუნა ბიზანტიური მმართველობის ქვეშ მოექცა. 568 წელს იტალიის დიდი ნაწილი ლანგობარდებმა დაიპყრეს, რის გამოც ბიზანტიის იმპერატორი მავრიკიოსი იძულებული გახდა, დარჩენილი სასაზღვრო რეგიონებისათვის ფართო ავტონომია მიენიჭებინა; ამგვარად VI საუკუნის ბოლოს შეიქმნა რავენის საგზარქოსო. ეგზარქოსი პროვინციის უმაღლეს სამხედრო და სამოქალაქო მმართველს წარმოადგენდა. მის დაქვემდებარებაში იყვნენ ვენეციის ლაგუნის ტრიბუნებიც. პროვინციის დედაქალაქი თავდაპირველად ოდერცო იყო, თუმცა 639 წელს ისიც ლანგობარდებმა დაიპყრეს და 666 წელს კი დაანგრიეს. ამით პროვინცია ფაქტობრივად დაიშალა და ლაგუნა უფრო მეტად დამოუკიდებელი გახდა. 635 წელს საეპისკოპოსო ცენტრი ალტინოდან უფრო მეტად უსაფრთხო ტორჩელოში (კუნძული ვენეციის ლაგუნაში) გადაიტანეს. ვენეციის გარევაჭრობა, განსაკუთრებით კი მარილითა და მარცვლეულით, უკვე VI საუკუნეში მნიშვნელოვან როლს ასრულებდა, თუმცა, როგორც ჩანს VIII საუკუნეში იგი კიდევ უფრო გაფართოვდა. იმდროინდელი სხვა ქალაქების დიდებულებისაგან განსხვავებით, ვენეციელი დიდებულები ქონებას იძენდნენ არა მარტო უძრავი ქონების სახით, არამედ ძირითადად ვაჭრობის მეშვეობით.
ტრადიციული გადმოცემის მიხედვით, ვენეციის პირველი დოჟი (გამგებელი) 697 წელს გახდა პაოლო ლუჩიო ანაფესტო. იგი თავდაპირველად მთელი ლაგუნის წარმომადგენელი იყო. 713-716 წლებში პირველად ჩნდება თანამდებობა დუქსი (ჰერცოგი), როგორც ეგზარქოსის მოადგილე. მისი რეზიდენცია თავიდან იყო ერაკლეა, შემდეგ მალამოკო (დასახლებებია ლაგუნაში). 811 წელს, როდესაც დოჟის თანამდებობა ანჯელო პარტეჩიპაციოს ეკავა, მმართველობის ცენტრი რიალტოში გადავიდა.
ერთ-ერთი ვენეციური ლეგენდის თანახმად, პირველი დოჟის არჩევისას პირველად გამოჩნდა ე. წ. თორმეტი „სამოციქულო“ გვარი: ბადოერი, ბაროცი, კონტარინი, დანდოლო, ფალიერი, გრადენიგო, მემო, მიკელი, მოროზინი, პოლანი, სანუდო და ტიეპოლო.
ვენეციამ ბიზანტიის იმპერიისაგან უფრო მეტად დამოუკიდებლობა პირველად გამოამჟღავნა ბიზანტიური ხატთმებრძოლეობის დასაწყისში, როდესაც მან რომის პაპის მხარე დაიჭრა. ამას მოჰყვა პირველი ხელშეკრულება ლანგობარდებთან, რომელიც ვენეციამ თავისი ნებით, ბიზანტიის დადასტურების გარეშე დადო. ამ მდგომარეობაში დოჟი ფლობდა ეპითეტს „იპატო“, რაც კონსულს ნიშნავს და სავარაუდოდ დაკავშირებულია 729 წლის შემდეგ რავენისა და პენტაპოლისის გათავისუფლებაში მის დიდ დამსახურებასთან. 732 წელს ვენეციის ლაგუნაში მდებარე დასახლებები საკუთარ ეპისკოპოსს დაექვემდებარა, რამაც ამ დასახლებების ურთიერთდამოკიდებულება კიდევ უფრო მეტად გააძლიერა.
ბიზანტიის, ლანგობარდებისა და ფრანკთა სამეფოს შორის
751 წელს ლანგობარდების მიერ რავენის დაპყრობით ზემო იტალიაში დასრულდა ბიზანტიური მმართველობა. მიუხედავად ამისა ვენეცია მაინც ინარჩუნებდა ფორმალურ დამოკიდებულებას ბიზანტიაზე, რადგან ზემო იტალიის რეგიონში ის ერთადერთი იყო, რომელიც გადაურჩა კარლოს დიდის მეთაურობით ფრანკების დაპყრობით ომებს 773 წლიდან. იტალიის მეფე პიპინი 803-810 წლებში ცდილობდა ვენეციის კუნძულების დაპყრობას. საბოლოოდ, აახენის 812 წლის ზავით ვენეცია აღიარებულ იქნა ბიზანტიის იმპერიის ნაწილად. ამ ყველაფერმა და დოჟების რეზიდენციის განლაგებამ დღევანდელი დოჟის სასახლის ადგილას მნიშვნელოვანი საფუძვლები შექმნა ვენეციის მომავალი გაბატონებისათვის დანარჩენ იტალიაზე.
ამ პროცესების დროს ვენეციის ლაგუნაში ერთსულოვნება არ იყო; მეოთხე დოჟი დიოდატო იპატო 756 წელს სავარაუდოდ სწორედ პროლანგობარდიული და პრობიზანტიური ფრაქციების დაპირისპირების მსხვერპლი გახდა. მისი მომდევნო პრობიზანტიული დოჟი გალა ლუპანიოც, რომელმაც წინამორბედი დაამხო, მკვლელობას ემსხვერპლა. შემდეგი დოჟი დომენიკო მონეგარიო პროლანგობარდიული ფრაქციის წარმომადგენელი იყო, სანამ ისიც 764 წელს არ დაამხეს; მისი პროლაგობარდიული განწყობა ხელს უწყობდა ვენეციის ვაჭრობის განვითარებას ზემო იტალიაში. ამ პერიოდში იყო მცდელობები, რომ დოჟის ხელისუფლება ორი ტრიბუნის მეშვეობით შეეზღუდათ. მაურიციო გალბაო, რომელსაც დოჟის თანამდებობა 764-787 წლებში ეკავა, მძლავრი წინააღმდეგობების ფონზე შეეცადა თავისი ვაჟი ჯოვანი შემდეგ დოჟად დაენიშნა; ამგვარად მას სურდა ჩამოეყალიბებინა დოჟთა დინასტია და ეს თანამდებობა შთამომავლობით გადასულიყო. თუმცა მას შემდეგ უთანხმოება მოუვიდა ქალაქის სასულიერო პირებთან და საბოლოოდ გაიმარჯვა პროფრანკული ფრაქციის წარმომადგენელმა ობელერიო ანტენორეომ. ეს უკანასკნელი კი 804 წელს პიპინის დაპყრობების დროს, სავარაუდოდ, თავის ოჯახთან ერთად გაიქცა.
პარტეჩიპაციოთა დინასტიის მმართველობის დროს ქალაქის ზრდამ მნიშვნელოვანი პროგრესი განიცადა. ამ დროს გაიზარდა დამოუკიდებლობის შეგრძნება, თუმცა ვენეციაში სასულიერო ცხოვრება, რაც მაშინდელი ქალაქის მნიშვნელობაზე მეტყველებდა, ჯერ კიდევ დაბალ დონეზე იდგა.
828 წელს ალექსანდრიიდან, სადაც უკვე არსებობდა ვენეციური სავაჭრო კოლონია, მარკოზ მახარებლის წმინდა ნაწილების მოპარვის შემდეგ მარკოზი ვენეციის მფარველად იქცა. როგორც მფარველი, იგი ვენეციის რესპუბლიკამ ოფიციალურადაც აღიარა და მახარებლის სიმბოლო — ფრთიანი ლომი (მარკოზის ლომი), რესპუბლიკის გერბად იქცა. ამ ლომის ხილვა დღესაცაა შესაძლებელი იმ ქალაქებში, რომლებიც ძველად ვენეციას ექვემდებარებოდნენ. ვენეციამ კიდევ ერთი ნაბიჯი გადადგა დამოუკიდებლობისაკენ, ამჯერად აკვილეიის საპატრიარქოს წინააღმდეგ, რომელსაც მან სულიერი ლიდერობის პრეტენზია წაუყენა. ვენეციის პრეტენზია სწორედ წმინდა მარკოზის ნაწილებთან იყო დაკავშირებული. ვენეცია, როგორც ამ ნაწილების მფლობელი, საკუთარ დამოუკიდებლობასა და სულიერ ლიდერობას ხაზს უსვამდა იმით, რომ მახარებელი, რომელსაც საპატრიარქოს დაარსება მიეწერება, „ფიზიკურად“ ვენეციაში იმყოფებოდა.
ამ სიმბოლურ წარმატებებისაგან კონტრასტულად განსხვავდებოდა ვენეციის დოჟის პარტეჩიპაციო პოლიტიკური წარუმატებლობები; ჯოვანი 829 წელს ვენეციიდან გაიქცა და თავშესაფარს ფრანკების მეფე ლოთარ I-თან ეძებდა; ექვსი თვის განმავლობაში ვენეციის ლაგუნას ბიზანტიელი ტრიბუნი კაროსო განაგებდა. დოჟმა მხოლოდ ფრანკების დახმარებით შეძლო უკან დაბრუნება. კაროსო დოჟის ბრძანებით დააბრმავეს და გააძევეს, რადგან მისი მოკვლა, როგორც კონსტანტინოპოლის სენატორისა, არ შეიძლებოდა. 832 წელს ჯოვანიც ერთ-ერთ მონასტერში გააძევეს.
ტერმინი „ვენეცია“ (დღევანდელ იტალიურ ენაზე ვენეტო) მოიცავს მთელ რეგიონს, რომელიც ზემო იტალიაში გრადოდან კოჯამდეა გადაჭიმული. 840 წლის ლოთარის პაქტში (Pactum Lotharii), რომლითაც ლოთარ I-მა ვენეციას უამრავი უფლება მიანიჭა, დასახელებულია 18 სხვადასხვა დასახლება, მათ შორის რიალტო და ოლივოლო. ამგვარად მათი დამოუკიდებლობა გაუქმებულად ოფიციალურად იქნა მიჩნეული. დოჟ პიეტრო ტრიბუნოს მმართველობის დროს ვენეციამ მიაღწია იმას, რომ ორივე ეს დასახლება საერთო თავდაცვის სისტემაში ჩაერთო. ეს გამოიწვია უნგრეთის თავდასხმებმა, რომელიც 900 წელს ლაგუნამდე შეიჭრა. ქალაქში გაძლიერდა ერთი ჯგუფი შეძლებული ვაჭრებისა, რომლებიც ძირითადად არისტოკრატიულ ოჯახებს ეკუთვნოდნენ. სხვა იმდროინდელი ქალაქებისაგან განსხვავებით ვენეციაში ვაჭრობა შედარებით მაღალ დონეზეა განვითარებული.
პარტეჩიპაციოთა დინასტია
ბიზანტიის სისუსტის გამო ვენეციას უწევდა იმ ბრძოლებში ჩარევა, რომლებიც დაკავშირებული იყო სლავების, უნგრელებისა და მუსლიმების (სარაცინები, სარკინოზები) ძარცვებთან და შემოსევებთან. უკვე 827-828 წლებში ვენეციამ იმპერატორის მოთხოვნით გაგზავნა ფლოტი სარაცინების წინააღმდეგ, რომლებმაც სიცილიის დაპყრობა დაიწყეს. გარდა ამისა ვენეცია იბრძოდა ნარენტანების (ცხოვრობდნენ დღევანდელი ხორვატიის სამხრეთში) მეკობრეთა ფლოტის წინააღმდეგ; ამ ბრძოლას ემსხვერპლა დოჟი პიეტრო I კანდიანო 887 წელს. 846 წელს სლავებმა ქალაქ კარადინომდე მიაღწიეს, სარაციენბმა კი 875 წელს ქალაქ გრადოს — ისინი კუნძულ სანსეგოსთან საზღვაო ბრძოლაში ვენეციის ფლოტთან სასტიკად დამარცხდნენ.
880 წელს, იმისათვის, რომ საკუთარი პირველობა და ძალაუფლება ეჩვენებინა რეგიონში, ვენეციამ დაანგრია ქალაქი ალტინო. 854 და 946 წლებში კი ვენეციელებმა დაიპყრეს და დაანგრიეს ქალაქი კომაკიო, რომელიც პოს ხეობას აკონტროლებდა. ამით კონფლიქტი დაიწყო ვენეციასა პაპის ოლქს შორის, რადგან ეს უკანასკნელი ითვლებოდა კომაკიოს მმართველად მას შემდეგ, რაც პიპინ მოკლემ 754 წელს იგი ამ მიწებით დაასაჩუქრა. დამპყრობლები რომის პაპის მიერ განდევნილ იქნენ საერთო ეკლესიიდან.
ამასობაში ბიზანტიასთან ურთიერთობამ ალიანსის ხასიათი მიიღო. ვენეციის ისტორიის ამ ეტაპზე წამყვანი ადგილი პარტეჩიპაციოთა დინასტიას ეკავა (810—887, შემდგომ 911—942 წლებში); მხოლოდ 837 წლიდან 864 წლამდე პიეტრო ტრადონიკოს წარმატებულმა მმართველობამ დროებით შეაფერხა პარტეჩიპაციოების დინასტიის პირველობა.
კანდიანოთა დინასტია, ოტონების იმპერიული პოლიტიკა
უკვე პიეტრო II კანდიანოს მმართველობის პერიოდში (932–939) ვენეცია თავის ძალაუფლებას ავრცელებდა კაპოდისტრიაზე (დღევანდელი ქალაქი კოპერი სლოვენიაში), რომელიც იმხანად ისტრიის მნიშვნელოვანი სავაჭრო ცენტრი იყო. გავლენის მოპოვებაში ვენეციას ეხმარებოდა ბლოკადები, რომლებსაც იგი ადრიატიკის ზღვის სანაპირო ქვეყნების წინააღმდეგ საუკუნეთა განმავლობაში აქტიურად ახორციელებდა. კადიანოთა დინასტია რესპუბლიკის ცხოვრებაში ადრეს დიდ როლს ასრულებდა, 887 წელს კი ამ საგვარეულოდან პირველი დოჟი, პიეტრო I კანდიანო აირჩიეს, თუმცა იგი სულ რაღაც ნახევარწლიანი მმართველობის შემდეგ ნარენტანების წინააღმდეგ ბრძოლაში დაიღუპა.
კანდიანოთა დინასტიის დროს, რომლებიც 942-976 წლებში მუდმივად მმართველობდნენ, გაბატონდა დასავლურევროპული ფეოდალურ სისტემაზე დამყარებული ვასალური დამოკიდებულებანი. პიეტრო III კანდიანომ (942–959) ტახტი დაუთმო თავის ვაჟს პიეტრო IV-ს, რომელსაც მაშინდელი ფეოდალები, განსაკუთრებით კი რავენის მარკგრაფი გვიდო და იტალიის მეფე ბერენგარ II უჭერდნენ მხარს. ოტო I-ს, რომელიც 962 წელს საღვთო რომის იმპერატორი გახდა, პიეტრო IV-მ უარი უთხრა შემოთავაზებაზე, რომლის მიხედვითაც მიხედვითაც მას ხარკი უნდა ეხადა, სანაცვლოდ კი მიიღებდა საკუთრების უფლებას მისი ტერიტორიის ეკლესიაზე.
მამის იმპერიული პოლიტიკის გამგრძელებელი აღმოჩნდა ოტო I-ის ვაჟი ოტო II-ც, რომელმაც ვენეციასთან ურთიერთობის 812 წელს დაწყებული ტრადიცია დაარღვია. შედეგად ვენეციაში 976 წელს დაემხო კანდიანოთა პრო-ოტონური დინასტია. დოჟი და მისი ვაჟი ვიტალე, ვენეციის ეპისკოპოსი, მოკლეს, ხოლო დოჟთა სასახლე დაწვეს — სავარაუდოდ ბიზანტიის შეკვეთით. მოკლული მეუღლის ქვრივმა ვალდრადამ დატოვა დოჟის მემკვიდრე, რადგან იგი იმპერატორის ქვრივის, ადელაიდას მფარველობის ქვეშ იმყოფებოდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიის ისტორია კატეგორია:ვენეცია კატეგორია:ევროპის ისტორიული სახელმწიფოები
საფრანგეთის საფეხბურთო სუპერთასი
საფრანგეთის საფეხბურთო სუპერთასი (Trophée des champions) — საფეხბურთო გათამაშება საფრანგეთში, სადაც ლიგა 1-ის და საფრანგეთის თასის გამარჯვებულები ხვდებიან ერთმანეთს. იმ შემთხვევაში, თუ ქვეყნის ჩემპიონატსაც და თასსაც ერთი გუნდი მოიგებს, მაშინ მას სუპერთასზე ჩემპიონატში მეორე ადგილზე გასული გუნდი დაუპირისპირდება.
მატჩები
right|thumb|სუპერთასი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საფრანგეთის ფეხბურთი კატეგორია:საფრანგეთის საფეხბურთო ტურნირები კატეგორია:ეროვნული საფეხბურთო სუპერთასები
ვატერლოო ჰოუქსი
ვატერლოო ჰოუქსი (Waterloo Hawks) — ნაციონალური საკალათბურთო ლიგის და ნაციონალურ საკალათბურთო ასოციაციის გუნდი, რომელიც შტატ აიოვას ქალაქ ვატერლოოში მდებარეობდა. ჰოუქსი არის ერთადერთი კლუბი აიოვადან, რომელსაც ოდესმე მონაწილეობა მიუღია ნებისმიერ მთავარი პროფესიონალური სპორტული ლიგების ფარგლებში.
გუნდის ისტორია
ვატერლოო ჰოუქსი დაარსდა 1948 წელს, რომელიც ნაციონალურ საკალათბურთო ლიგაში თამაშობდა, მოგვიანებით კი ლიგა ამერიკის საკალათბურთო ასოციაციას შეუერთდა, და გახდა ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაცია. ჰოუქსი იმ გუნდებიდან ერთ-ერთია, რომელიც NBA-ს შექმნაში შეიტანეს წვლილი. 1949-50 წლების სეზონისთვის, რომელიც გუნდისთვის პირველი და უკანასკნელი იყო ლიგაში, 19-43 დაამთავრეს, რითაც მე-5 ადგილი დაიკავეს დასავლეთ დივიზიონში 6 გუნდიდან. ჰოუქსი 1950-51 წლების სეზონისთვის ნაციონალურ პროფესიონალურ საკალათბურთო ლიგაში გადავიდა. გუნდის პირველი მფლობელი იყო P.L. "Pinkie" George.
სეზონის შედეგები
მნიშვნელობა: W = მოგება, L = წაგება, % = მოგება-წაგების %
{|class="wikitable sortable" !სეზონი || W || L || % || პლეი-ოფი || შედეგი !colspan="6"|ვატერლოო ჰოუქსი (NBL) !colspan="6"|ვატერლოო ჰოუქსი (NBA) !colspan="6"|ვატერლოო ჰოუქსი (NPBL)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:NBA გაუქმებული გუნდები
პუენტესესო
სქოლიო
კატეგორია:ლა-კორუნიის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ლა-კორუნიის ქალაქები
უშგულის ლამარია
უშგულის ლამარია — IX-X საუკუნეების ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესია სვანეთში, უშგულის თემში.
ეკლესია მდებარეობს სოფელ ჟიბიანის ჩრდილოეთით, ამაღლებულ ბორცვზე. ეკლესიას შემორტყმული აქვს გალავანი, რომელიც დასავლეთის მხრიდან სრულდება სვანური კოშკითა და ორი დამხმარე ნაგებობით. ეკლესია ბაზილიკის ტიპისაა. დასავლეთით აქვს სტოა, რომელსაც შესასვლელი სამხრეთის მხირიდან აქვს. ეკლესიაში შემორჩენილია ფრესკები, ასევე XIX საუკუნის რუსული სერობის ხატი.
ეკლესიის ეზოში დგას ქვის დიდი სკამი. გადმოცემის თანახმად ამ სკამზე მოკლეს უშგულის თემის დაპყრობის მსურველი თავადი — ფუთა დადეშქელიანი.
ლიტერატურა
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
სადაფი
მინი სადაფი — ორსაგდულიანებისა და მუცელფეხიანების ნიჟარის შიგა შრე, რომელსაც გამოყოფს მანტია. სადაფი შედგება არაგონიტის (კალციუმის კარბონატის სახეობა) თხელი ფირფიტებისაგან, რომლებიც ნიჟარის ზედაპირის პარალელურადაა განლაგებული. არსებობს სადაფის ზღვისა და მტკნარი წყლის სახესხვაობები, რომლებსაც სხვადასხვა მოლუსკის ნიჟარიდან იღებენ. სადაფისგან აკეთებენ სამკაულებს, ღილებს და სხვა ნივთებს. მისი განსაკუთრებული სახესხვაობაა მარგალიტი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მოლუსკები
Camponotus punctulatus
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
NGC 7559B
NGC 7559B — გალაქტიკა პეგასის თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1784 წლის 19 ოქტომბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი
სობრალი (სეარა)
სობრალი (Sobral) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სეარის შტატში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში. მიეკუთვნება სეარის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 193 134 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 2 122.989 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 90.97 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები
კულებრა (პუერტო-რიკო)
სქოლიო
კატეგორია:პუერტო-რიკოს მუნიციპალიტეტები
ფახარდო (პუერტო-რიკო)
სქოლიო
კატეგორია:პუერტო-რიკოს მუნიციპალიტეტები
პროფესორი იქსი
პროფესორი ჩარლზ ფრენსის ქსავიე (პროფესორი X) — გამოგონილი პერსონაჟი, Marvel Comics-ის სუპერგმირი, იქს-ადამიანების ლიდერი და დამაარსებელი.
პროფესორი იქსი უმაღლესი დონის ტელეპათი და მსოფლიოს ერთ-ერთი უძლიერესი გონების მფლობელია. შეუძლია წაიკითხოს, აკონტროლოს, გავლენა მოახდინოს ადამიანების გონებაზე. სამეცნიერო გენიოსი, მუტანტი ქსავიე აგრეთვე წამყვანი გენეტიკოსი, ბიოფიზიკოსი, ფსიქოლოგი, ფსიქიატრი, ანთროპოლოგია...
ფილმთა სერიაში „იქს-ადამიანები“ პერსონაჟს მსახიობები პატრიკ სტიუარტი და ჯეიმზ მაკევოი ანსახიერებენ. აღსანიშნავია, რომ პატრიკ სტიუარტი ახმოვანებს მუტანტს ვიდეო თამაშში X-Men Legends.
რესურსები ინტერნეტში
X-メン
დიაბოლეიტი
დიაბოლეიტი (diaboleite) — მოლურჯო ფერის იშვიათი მინერალი ჰალოგენიდების კლასისა. ქიმიური ფორმულა: Pb2CuCl2(OH)4. კრისტალდება ტეტრაგონულ სინგონიაში. აღმოაჩინეს 1923 წელს ინგლისში სომერსეტის საგრაფოში, რის შემდეგ არაერთ ქვეყანაში გამოვლინდა. პირველად აღწერეს და სახელი უწოდეს ლეონარდ სპენსერ ჯეიმზმა და (1870-1959) და ედგარ დონალდ მაუნტაინმა (1901-1985). მათვე შეასრულეს მინერალის ანალიზირება.
მუქი-ლურჯი ან მომკრთალო-მოლურჯო ფერისაა. ჰიდროთერმულ პირობეში მყარია. 2012 წლის მდგომარეობით დიაბოლეიტი აღმოჩენილია: ავსტრალიაში, ავსტრიაში, გერმანიაში, საფრანგეთში, საბერძნეთში, იტალიაში, დიდ ბრიტანეთში, რუსეთში, ირანში, ჩილეში, სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკასა და აშშ-ში. კრისტალების ფორმით განსხვავდება ბოლეიტისაგან. გვხვდება სპილენძის დაჟანგვის ზონებში.
სქოლიო
კატეგორია:სპილენძის მინერალები კატეგორია:ჰალოგენიდების მინერალები კატეგორია:ჰიდროქსიდის მინერალები კატეგორია:ტყვიის მინერალები კატეგორია:ტეტრაგონური მინერალები
Camponotus punctiventris
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
გიორემეს ისტორიული ეროვნული პარკი
thumb|250px|მუზეუმი ღია ცის ქვეშ thumb|250px|ბნელი მონასტერი
გიორემეს ისტორიული ეროვნული პარკი (Göreme Tarihî Millî Parkı ve Kapadokyanın Kayalık Bölümleri) — მუზეუმი ღია ცის ქვეშ თურქეთში, ეროვნული პარკი მდებარეობს ქალაქებს ნევშეჰირს, ურგუფსა და ავანოსს შორის. დაარსდა IV საუკუნეში, მოიცავს 300 კმ2 ტერიტორიას. პარკის ტერიტორიაზე მდებარეობს
1985 წელს ეს ბუნების საოცრება შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები თურქეთში კატეგორია:თურქეთის ეროვნული პარკები
ფრედერიკო ბორელ გარსია
ფრედერიკო ბორელ გარსია (დ. 3 იანვარი, 1912 — გ. 5 სექტემბერი, 1936) — ესპანეთის რესპუბლიკის არმიის ჯარისკაცი ესპანეთის სამოქალაქო ომის წლებში. ცნობილი გახდა რობერტ კაპას მიერ მისი სიკვდილის მომენტში გადაღებული სურათით „დაცემული ჯარისკაცი“.
სქოლიო
კატეგორია:ესპანელი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:დაბადებული  3 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1912 კატეგორია:გარდაცვლილი  5 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1936
აბდ რაბუჰ მანსურ ალ-ჰადი
აბდ რაბუჰ მანსურ ალ-ჰადი (عبد ربه منصور الهادي; 1945, აბიანი, სამხრეთი იემენი ) — იემენის პოლიტიკურო მოღვაწე. ქვეყნის თავდაცვის მინისტრი 1994 წლის მაის-ოქტომბერში, პრემიერ-მინისტრი 1994-2011 წწ. და პრეზიდენტი 2011 წლიდან.
2012 წლის 21 თებერვალს ვადამდელ საპრეზიდენტო არჩევნებში აირჩიეს იემენის პრეზიდენტად 2 წლის ვადით. ინაუგურაცია გაიმართა 25 თებერვალს
აკაკი ჩხენკელი
აკაკი ჩხენკელი (დ. 19 მაისი, 1874, ოქუმი — გ. 5 იანვარი, 1959) — ქართველი პოლიტიკოსი და დიპლომატი, საქართვლოს დემოკრატიული რესპუბლიკის საგარეო საქმეთა მინისტრი, ეროვნული საბჭოსა და დამფუძნებელი კრების წევრი, საქართველოს ელჩი საფრანგეთში.
ზუგდიდის ბანკის ძარცვა
ზუგდიდის ბანკის ძარცვა — საქართველოს ბანკის ქალაქ ზუგდიდის ფილიალის დაყაჩაღების მცდელობა და მძევლების აყვანის სიტუაცია, რომელიც ქალაქ ზუგდიდში მოხდა 2020 წლის 21 – 22 ოქტომბერს. 21 ოქტომბერს, შუადღეს, საქართველოს ბანკში შეიარაღებული თავდამსხმელი შეიჭრა და მძევლები აიყვანა.
აკაკი ჩხენკელი
განათლება
დაიბადა სოხუმის ოკრუგის სოფელ ოქუმში, მღვდლის მრავალშვილიან ოჯახში. მისი მამა, ივანე ჩხენკელი წარმოშობით ხონიდან იყო და სოხუმის ოკრუგში იყო გამწესებული სამუშაოდ. დედა გვარად ბოჭორიშვილი იყო. ჰყავდა ორი ძმა და ორი და. აკაკი ჩხენკელი იყო ქართველი ენათმეცნიერის კიტა ჩხენკელის ძმა.
ზუგდიდის ბანკის ძარცვა
შეიარაღებული თავდამსხმელი ნახევარ მილიონ დოლარს, ვერტმფრენს ან მანქანას და მძევლებთან ერთად ტერიტორიის უსაფრთხოდ დატოვების გარანტიას ითხოვდა. თავდამსხმელი მძევლის შუამავლობით ტელევიზიებს ვიდეოზარით დაუკავშირდა. მოთხოვნების შესასრულებლად თავდამსხმელმა პოლიციას 2 საათი მისცა. თავდამსხმელის მიერ მოთხოვნილი დრო 6 საათზე ამოიწურა.
აბდ რაბუჰ მანსურ ალ-ჰადი
2015 წლის 22 იანვარს პრეზიდენტი დაამხეს ჰოუსიტების მოძრაობის შედეგად.
აკაკი ჩხენკელი
განათლება
დაწყებითი განათლება მიიღო ხონის სასწავლელებში. 1891 წელს ჩაირიცხა თბილისის სასულიერო სემინარიაში, სადაც ჩაება სემინარისტების არალეგალურ წრეებში და ეცნობოდა სოციალ-დემოკრატიულ იდეებს. 1893 წელს გარიცხეს სასწავლებლიდან გაფიცვაში მონაწილეობის გამო. 1894-1895 წლებში აგრძელებდა სოციალ-დემოკრატიის შესწავლას და ემზადებოდა უმაღლეს სასწავლებელში სწავლის გასაგრძელებლად. 1896-1901 წლებში სწავლობდა კიევის, მოსკოვისა და პეტერბურგის უნივერსიტტებში იურიდიულ ფაკულტეტზე. იყო წევრი სტუდენტური სოციალ-დემოკრატიული ორგანიზაციებისა. პარალელურად თანამშროლობდა ქართულ რესასთან, იყენებდა ფსევდონიმებს „პ. ოქუმელი“, „ა. ოქუმელი“, „ანჩინი“, „ანჩიკი“, „წინწყალი“ და სხვა. სტუდენტურ გამოსვლებში მონაწილეობის გამო სწავლა ვეღარ გააგრძელა და სამშობლოში დაბრუნდა.
ზუგდიდის ბანკის ძარცვა
მას მოთხოვნილი 500 000 დოლარი ინკასაციის მანქანით მიუტანეს. სავარაუდოდ, მოთხოვნილი თანხა სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის სამხარეო პოლიციის უფროსმა ავთანდილ გალდავამ გადასცა. სწორედ, გალდავა გაჰყვა ორ მძევალთან ერთად გამტაცებელს. ამ სამი მძევლის გარდა თავმდასხმელმა ყველა გაათავისუფლა, რის შემდეგაც „საქართველოს ბანკის“ შენობა მძევლებთან ერთად დატოვა. შენობის დატოვების დროს ხელები აწეული ჰქონდა და სავარაუდოდ ხელში ხელყუმბარა ეკავა.
აბდ რაბუჰ მანსურ ალ-ჰადი
სქოლიო
კატეგორია:იემენის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 1945
აკაკი ჩხენკელი
განათლება
1902-1904 წლებში მუშაობდა ადვოკატად სოხუმის ოკრუგში. აქტიურად მონაწილეობდა საზოგადოებრივ ცხოვრებაში, წერდა სტატიებს ქართულ და რუსულ პრესაში. ამავე პერიოდში ცოლად შეირთო მაკრინე სიმონის ასული თურქია. ეწინააღმდეგებოდა რუსეთის შოვინისტურ ანტიქართულ პოლიტიკას, რის გამოც კავკასიიდან გაასახლეს. 1905-1910 წლებში იმყოფებოდა საზღვარგარეთ. სამი წლის განმავლობაში ბერლინში სწავლობდა მუშათა მოძრაობის თეორიას და პრაქტიკას, ვენაში − ეროვნულ საკითხს, პარიზში − პოლიტიკურ მოძრაობას, ლონდონში − ინგლისისა და რუსეთის მეტოქეობის საკითხებს აზიაში. ამ პერიოდში განუწყვეტლივ თანამშრომლობდა ქართულ სოციალ-დემოკრატიულ პრესასთან, ესწრებოდა სოციალისტურ კონგრესებსა და კონფერენციებს. 1907 წელს დაასრულა ლაიფციგის უნივერსიტეტი და სწავლა განაგრძო ჟენევაში.
ართურ ალბისტონი
ართურ რიჩარდ ალბისტონი (Arthur Albiston; დ. 14 ივლისი, 1957) — შოტლანდიელი ყოფილი ფეხბურთელი.
ზუგდიდის ბანკის ძარცვა
22 ოქტობერს 04:48 წუთზე შინაგან საქმეთა სამინისტრომ განაცხადა, რომ ყველა მძევალი თავისუფალია და სამართალდამცველები ინტენსიურ რეჟიმში აგრძელებენ ოპერატიულ-საგამოძიებო და სამძებრო ღონისძიებებს დამნაშავის დაკავების მიზნით.
აკაკი ჩხენკელი
მოღვაწეობა სახელმწიფო დუმაში
1909 წელს ჩავიდა თბილისში, ხელმძღვანელობდა სოციალ-დემოკრატიულ გამოცემებს. 1910 წელს დააპატიმრა ჟანდარმერიამ და ჩასვეს ჯერ მეტეხის ციხეში, შემდეგ კი გადაასახლეს დონის როსტოვში. გადასახლებიდან გაიქცა და დაბრუნდა საქართველოში. ცხოვრობდა ბათუმში. 1912 წელს აირჩიეს მეოთხე მოწვევის რუსეთის იმპერიის სახელმწიფო დუმის დეპუტატად ბათუმის და ყარსის ოლქებიდან და სოხუმის ოკრუგიდან. შედიოდა სათათბიროს სოციალ-დემოკრატიულ ფრაქციაში. მისი საქმიანობის მთავარი მიიმართულება იყო საგარეო პოლიტიკის საკითხები, ხელმძღვანელობდა შეკითხვათა კომისიას.
ზუგდიდის ბანკის ძარცვა
გავრცელდა ინფორმაცია, რომ დამნაშავე შესაძლოა ოკუპირებულ აფხაზეთში აპირებდა გადასვლას. აფხაზეთის დე ფაქტო უშიშროების საბჭოს მდივნის, სერგეი შამბას განცხადებით, თუ დამნაშავემ, რომელმაც ზუგდიდში ბანკზე თავდასხმა განახორციელა, „საზღვარი“ გადაკვეთა, სოხუმი მას თბილისს გადასცემს.
25 ოქტომბერს შინაგან საქმეთა სამინისტრომ გაავრცელა განცხადება, რომლის თანახმადაც, დამნაშავე იდენტიფიცირებულია. თუმცა, უწყებას არ დაუსახელებია მისი სახელი და გვარი. შსს-მ ასევე მოუწოდა მედიას, „არ გაავრცელონ ინფორმაცია დამნაშავის ვინაობაზე, რადგან ეს ხელს შეუშლის მიმდინარე საგამოძიებო ღონისძიებებს“.
აკაკი ჩხენკელი
მოღვაწეობა სახელმწიფო დუმაში
1912 წელს სათათბიროს ტრიბუნიდან გააპროტესტა ქართველების უფლებების შელახვა და მოითხოვა ეროვნულ-კულტურული ავტონომია. გამოვიდა ტირიფონის ვაკეზე სამხედრო პოლიგონის მოწყობის წინააღმდეგ. 1914 წელს ფრაქციის სახელით მხარი არ დაუჭირა სამხედრო ბიუჯეტს, რასაც მეფის ხელისუფლების მკაცრი რეაქცია მოჰყვა. 1914 წელს მონაწილეობდა ბრიუსელის თათბირში, რომელიც მოიწვია საერთაშორისო სოციალ-დემოკრატიულმა ბიურომ. 1916 წლის ივნისში სათათბიროს ტრიბუნიდან იცავდა ე.წ. მოღალატე აჭარლების უფლებებს. პირველი მსოფლიო ომის დაწყებისა და კავკასიის ფრონტის გახსნის შემდეგ რუსეთის იმპერია აპირებდა ფრონტისპირა ზოლში მცხოვრები აჭარლების მასობრივ აყრასა და გადასახლებას. ჩხენკელმა მოახერხა პროცესის შეჩერება, ბევრი ადამიანი გადაარჩინა გადასახლებას, დააარსა „აჭარლების დამხმარე კომიტეტი“, აგროვებდა შემოწირულობებს გადასახლებით დაზარალებულთათავის, რის გამოც აჭარაში დიდი პოპულარობა მოიპოვა.
ზუგდიდის ბანკის ძარცვა
26 ოქტომბერს სპეციალურ ბრიფინგზე შს მინისტრის მოადგილე ვლადიმერ ბორცვაძემ განაცხადა, რომ თავდამსხმელი იდენტიფიცირებულია და მისი სახელი ბადრი ესაბუაა.
აკაკი ჩხენკელი
მოღვაწეობა პირველ რესპუბლიკაში
1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ დროებით მთავრობის მიერ დაინიშნა ამიერკავკასიის განსაკუთრებული კომიტეტის წევრად. აპრილიდან ნოემბრამდე იყო ეროვნული ინტერპარტიული საბჭოს თავმჯდომარე. 1917 წლის ნოემბრიდან იყო საქართველოს ეროვნული საბჭოს თავმჯდომარის ამხანაგი. მანვე გახსნა საბჭოს პირველი ყრილობა. იყო ქართული უნივერსიტეტის დამფუძნებელი საზოგადოების წევრი და 1918 წლის 8 თებერვალს თავმჯდომარეობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გახსნას. 1918 წლის თებერვლიდან იყო ამიერკავკასიის სეიმის წევრი. ამავდროულად იყო ამიერკავკასიის კომისარიატის შემადგენლობაში, ჯერ იკავებდა შინაგან საქმეთა კომისრის, ხოლო შემდეგ საგარეო საქმეთა კომისრის თანამდებობას. 1918 წლის 22 აპრილიდან 26 მაისამდე იყო ამიერკავკასიის დემოკრატიული ფედერაციული რესპუბლიკის მთავრობის მეთაური და საგარეო საქმეთა მინისტრი. აპრილში ხელმძღვანელობდა ამიერკავკასიის დელეგაცია ს ტრაპიზონის სამშვიდობო კონფერენციაზე.
ზუგდიდის ბანკის ძარცვა
სქოლიო
კატეგორია:დანაშაული ზუგდიდში კატეგორია:ბანკის ძარცვები კატეგორია:2020 წლის დანაშაულები
აკაკი ჩხენკელი
მოღვაწეობა პირველ რესპუბლიკაში
1918 წლის 26 მაისს, საქართვლოს დემოკრატიული რესპუბლიკის გამოცხადების შემდეგ დაინიშნა რესპუბლიკის საგრეო საქმეთა მინისტრად. ივნისში ხელმძღვანელობდა გერმანიის იმპერიაში მივლენილ ქართულ დელეგაციას. 1919 წლის მარტში აირჩიეს დამფუძნებელი კრების წევრად. იმავე წელს დაინიშნა ევროპაში რესპუბლიკის საგანგებო წარმომადგენლად. ბევრი იმუშავა საქართველოს იურიდიული აღიარებისთვის, ერთა ლიგაში საქართველოს გაწევრიანებისთვის. 1920 წლის აპრილში გრიგოლ გიორგაძესთან ერთად მოიარა მესხეთი და აჭარა, სადაც ადგილობრივების პრობლემებს გაეცნო.
ემიგრაციაში
მინი|1919 - 1921 წლებში გადაღებული ფრანგული სტუდიური ფერადი ფოტოების სერიიდან. საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ მოღვწეობდა საფრანგეთში, სადაც იკავებდა საფრაგეთში საქართველოს ელჩის თანამდებობას. 1922 წლის აპრილში ხელმძღვანელობდა ქართულ დელეგაციას გენუის კონფერენციაზე და ცდილობდა, დაეყენებინა საქართველოს საკითხი. მოღვწეობდა საქართველოს ოკუპაციის საკითხის გაშუქებისთვის, ბოლშევიკური პროპაგანდის გასანეიტრლებლად და საქართველოს დამოუკიდებლობის აღდგენის მომხრეების მოსაპოვებლად. 1924 წლის სექტემბერში აგვისტოს აჯანყების ჩახშობის შემდეგ საქართველოს სსრ-ის ხელისუფლებამ მოახდინა მისი ქონების კონფისკაცია. მისი დიპლომატიური მოღვაწეობდა გაგრძელდა 13 წლის განმავლობაში, 1934 წლამდე, საფრანგეთის მიერ საბჭოთა კავშირის აღიარებამდე. 1934 წელს ქართული საელჩოს გაუქმების შემდეგ დიპლომატიური სტატუსის გარეშე აგრძელებდა მუშაობას, თანამშრომლობდა ქართულ ემიგრანტულ გამოცემებში, გამოაქვეყნა რამდენიმე სამეცნიერო ნაშრომი. მეორე მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ აქტიურად იყო ჩართული საერთაშორისო ანტიკომუნისტური გაერთიანების შექმნის პროცესში.
გარდაიცვალა ხანმოკლე ავადმყოფობის შემდეგ 1959 წლის 3 იანვარს, პარიზში, ბუსიკოს საავადმყოფოში. დაკრძალულია ლევილის ქართველთა სასაფლაოზე.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრები კატეგორია:საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრები კატეგორია:დაბადებული 1874 კატეგორია:დაბადებული 19 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 5 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1959 კატეგორია:გალის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:დაკრძალულები ლევილის სასაფლაოზე კატეგორია:ქართველი დიპლომატები კატეგორია:ქართველი სოციალ-დემოკრატები კატეგორია:რუსეთის იმპერიის IV მოწვევის სახელმწიფო სათათბიროს დეპუტატები
სადახლოს არხი
სადახლოს არხი — სარწყავი არხი აღმოსავლეთ საქართველოში, ქვემო ქართლის ვაკეზე. საზრდოობს მდინარე დებედის წყლით. სათავეს იღებს სოფელ სადახლოს ზემოთ დაახლოებით 3 კმ-ზე. მაგისტრალური არხის სიგრძეა 10,2 კმ; მაქსიმალური გამტარუნარიანობა — 1,0 მ³/წმ. რწყავს მარნეულის მუნიციპალიტეტის მიწებს (1210 ჰა). ექსპლუატაციაშია 1930 წლიდან.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს არხები
დიდი ზიმბაბვე
დიდი ზიმბაბვე — ზიმბაბვეში მდებარე უძველესი სამხრეთ აფრიკული ქალაქის ნანგრევების სახელწოდება. როგორც ვარაუდობენ დიდი ზიმბაბვე შონას (ბანტუს ტომის ხალხი) წინაპრების მთავარი საკულტო ქალაქი უნდა ყოფილიყო. ქალაქი დაარსდა 1100-1400 წლებს შორის პერიოდში. იგი წარმოადგენდა მვენემუტაპას სახელმწიფოს ცენტრს, რომელიც ასევე ცნობილი იყო დიდი ზიმბაბვეს სახელმწიფოს სახელწოდებით. აღნიშნული იმპერია მოიცავდა ტერიტორიას, რომელიც დღეს მოქცეულია ზიმბაბვეს (რომელმაც სახელი მიიღო ამ ქალაქისაგან) და მოზამბიკის ტერიტორიაზე.
1928–1929 წლებში დიდი ზიმბაბვეს ნანგრევები გამოიკვლია ბრიტანელმა არქეოლოგმა გერტრუდა კატონ-ტომპსონმა, რომელმაც დაადასტურა ნაგებობის აფრიკული წარმომავლობა. მანამდე არქეოლოგების გარკვეული ჯგუფი მიიჩნევდა, რომ ადგილობრივ შავკანიან მოსახლეობას არ შეეძლო აღნიშნული ციხესიმაგრის აგება და მის აშენებას მიაწერდნენ ფინიკიელებს ან არაბებს. .
1986 წელს შეიყვანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ზიმბაბვეში
1880
თარიღი უცნობია
*
Camponotus punctatus
Camponotus punctatus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
კემილ კოსტეკი
კამილ კოსტეკი (დ. 19 თებერვალი, 1992, კილინგვორტი, აშშ) — ამერიკელი მოდელი, მსახიობი და წამყვანი. ის არის ყველაზე უფროსი ოთხ და-ძმას შორის. კოსტეკი არის პოლონური, ირლანდიური და იამაიკური წარმოშობის.
კარიერა
2019 წელს მოხვდა „Sports Illustrated Swimsuit Issue“-ის გარეკანზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 19 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1992 კატეგორია:ამერიკელი მოდელები კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
პადანის დაბლობი
მინი|250პქ|მდებარეობა მინი|250პქ|[[პო (მდინარე)|მდინარე პო სათავესთან სიახლოვეს, დასავლეთ ალპებში]] პადანის დაბლობი, აგრეთვე ცნობილი როგორც პოს ხეობა ან პოს დაბლობი (Pianura Padana ან Val Padana) — იტალიის ერთ-ერთი მთავარი გეოგრაფიული მახასიათებელი. იშლება დაახლოებით 650 კმ-ზე, აღმოსავლეთი-დასავლეთის მიმართულებით, 46 000 კმ² ტერიტორიაზე. ასევე მოიცავს ვენეციის დაბლობს, რომელიც არაა დაკავშირებული პოს აუზთან. გადაჭიმულია დასავლეთ ალპებიდან ადრიატიკის ზღვამდე. ვენეტოსა და ფრიულის რეგიონების დაბლობებს ხშირად განცალკევებით მოიხსენიებენ, რადგან ისინი არ მიეკუთვნებიან მდინარე პოს აუზს, მაგრამ ისინი რეალურად განუყოფელი დაბლობის შემადგენელი ნაწილებია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიის დაბლობები კატეგორია:პოს აუზი
სოუქსუს კონცხი
სოუქსუს კონცხი — კონცხი საქართველოს შავი ზღვის სანაპიროზე, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მდინარეების ხიფსთისა და გუდოუს შორის. აგებულია მდინარე ხიფსთის მიერ გამოტანილი ალუვიური მასალით. კონცხის აღმოსავლეთ ნაწილში მდებარეობს ქალაქი გუდაუთა, აქვეა გაშენებული ისტორიული სოფელი ლიხნი, რომელიც ვრცელდება ზღვის დონიდან 50 მ სიმაღლეზე.
სოუქსუს კონცხის სიახლოვეს მდებარეობს სოფლები: მზახვა და ალგითი. კონცხის დასავლეთ ნაწილშია ბომბორის სამხედრო აეროპორტი.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს კონცხები
ბატონები მობრძანებულან
„ბატონები მობრძანებულან“ — უძველესი სარიტუალო სიმღერა. ძველად მას შვიდი ყველაზე გავრცელებული ბატონების მობრძანების დროს მღეროდნენ. ხალხური სიმღერის სახელმა თანდათან განიცადა ცვლილება და მას „იავნანას“ უწოდებდნენ, მაგრამ დღესდღეობით ამ სარიტუალო სიმღერას მაინც უწოდებენ „ბატონები მობრძანებულან“.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული ხალხური სიმღერები
NGC 7563
NGC 7563 — გალაქტიკა პეგასის თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1784 წლის 19 ოქტომბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი
ბოლცანოს პროვინცია
სამხრეთ ტიროლს აქვს ავტონომიის სტატუსი, მისი დედაქალაქია ბოლცანო.
ენა და მოსახლეობა
მოსახლეობის 2,3-ზე მეტი გერმანულენოვანია, 1,4-იტალიური, ხოლო რეგიონის 4 პროცენტი ლადინურად საუბრობს.
სამხრეთ ტიროლში ოფიციალური ენებია: გერმანული და იტალიური. იტალიელი მოსახლეობის უმრავლესობა ქალაქებში (Bozen, Leifers, Meran, Brixen) ცხოვრობს.
სამხრეთ ტიროლელთა იდენტობა
thumb| სამხრეთი ტიროლი არ არის იტალია, ბანერი ავსტრია-იტალიის საზღვარზე
ბოლცანოს (1919 წლამდე – სამხრეთი ტიროლი) ისტორიული, კულტურული და ენობრივი კავშირი მჭიდროა ავსტრიასთან. გერმანულენოვანი მოსახლეობა თავს ავსტრიელად მიიჩნევს. ბოლცანოს პარლამენტის თავმჯდომარის, ლუის დურნვალდერის მტკიცებით, ბოლცანოს მკვიდრი მოსახლეობა ავსტრიელ ერის ნაწილს წარმოადგენს. ეს განცხადება მან ტელევიზიის ერთ-ერთ არხზე, ORF-ს ეთერში გააკეთა. ლუის დურნვალდერის განცხადებით ბოლცანოს მკვიდრნი (სამხრეთ ტიროლელები) არიან ავსტრიული უმცირესობა, რომელიც იტალიაში ცხოვრობს. იმავე აზრისაა ÖVP-ს პოლიტიკოსი ანდრეას კოლი.
ბოლცანოს ყველაზე ძლიერი პარტიის (SVP) მთავარი დევიზი შემდეგნაირადაა ფორმულირებული: „გერმანულენოვან მოსახლეობას პრეტენზია აქვს სულიერად და კულტურულად ავსტრიას ეკუთვნოდეს“. 2008 წელს, იტალიის ერთ-ერთი პოლიტიკური პარტიის, SVP-ს საარჩევნო პროგრამაში სამხრეთი ტიროლი უცხოეროვან სახელმწიფოდ არის მოიხსენიებული.
მწვანეთა პარტიის წამომადგენლის და ევროპარლამენტარის ზეპ კუსტაჩერის თქმით, ბოლცანოს მკვიდრნი (სამხრეთ ტიროლელები) ავსტრიელები არიან.
რელიგია
ბოლცანოს მოსახლეობის უმრავლესობა კათოლიკეა.
ისტორია
შუა საუკუნეებში ბოლცანო (სამხრეთ ტიროლი) გერმანული ერის საღვთო რომის იმპერიის ნაწილი იყო. 1363 წლიდან იგი ჰაბსბურგთა დინასტიის მმართველობაში მოექცა.
1810 წელს სამხრეთ ტიროლი და ტრენტინოს რეგიონი გადავიდა იტალიის სამეფოს ხელში.
1919 წელს,პირველი მსოფლიო ომიის შემდეგ ტიროლი იტალიის მიერ იქნა ანექსირებული.
1922 წლიდან გერმანულენოვანი მოსახლეობის მიმართ ტიროლში რეპრესიები დაიწყო,1943 წელს კი ტიროლის მოსახლეობის 25%-მა საკუთარი სახლები დატოვა და თავი ავსტრიას შეაფარა.
იტალიის მთავრობამ ბოლცანოში, დემოგრაფიული მდგომარეობის შეცვლის მიზნით იტალიელი მოსახლეობის ჩასახლება დაიწყო, რის შედეგაც იტალიელთა რიცხვმა თითქმის 1,3-ს მიაღწია.
პოლიტიკა
მეორე მსოფლიო ომიდან მოყოლებული სამხრეთ ტიროლში ყველაზე ძლიერი პარტია არის სამხრეთ ტიროლის სახალხო პარტია (SVP = Südtiroler Volkspartei), რომელიც გერმანულენოვან და ლადინურენოვან მოსახლეობას წარმოადგენს. სამხრეთ ტიროლის სახალხო პარტიას 1945 წლიდან პარლამენტში ადგილთა უმრავლესობა უჭირავს.
მწვანეები სამივე ენოვან მოსახლეობას წარმოადგენენ.
პარლამენტი
ბოლცანოს პარლამენტში 35 პარლამენტარია,რომლებიც ყოველ 5 წელში ერთხელ აირჩევიან.ბოლო საპარლამენტო არჩევნები 2008 წლის 28 ოქტომბერს ჩატარდა.
Prontuario dei nomi locali dell'Alto Adige
Prontuario dei nomi locali dell'Alto Adige, სამხრეთ ტიროლის ადგილობრივი დასახლებების დასახელებების წიგნაკი, რომელიც 1916 წელს Reale Società Geografica Italiana–ში გამოქვეყნდა, რის მიზანსაც სამხრეთ ტიროლის დასახლებებისათვის გერმანული და ლადინური სახელების გადარქმვა წარმოადგენდა. ეს იყო გამიზნული ქმედება იტალიის ფაშისტური პოლიტიკისა, რომელიც ითვალისწინებდა სამხრეთი ტიროლის იტალიანიზაციას. უნდა დამტკიცებულიყო სამხრეთი ტიროლის იტალიურობა, რომ ის მხოლოდ მცირე ხნით იყო გერმანული, ავსტრიის ისტორიის ნაწილი. ეს პროცესი 1890 წელს დაიწყო, რომელიც ეტორე ტოლომეის სახელს უკავშირდება. 1916 წელს, ერთი წლის შემდეგ, რაც იტალია პირველი მსოფლიო ომში ჩაერთო, შეიქმნა სპეციალური კომისია ეტორე ტოლომეის ხელმძღვანელობით, (მასში აქტიურად მონაწილეობდნენ აგრეთვე პროფესორი ეტორე დე ტონი და ბიბლიოთეკარი ვიტორიო ბარონჩელი), რომელთაც მომავალში მიწებისათვის სახელები უნდა შეეცვალა. 40 დღის განმავლობაში კომისიამ დაახლოებით 12 000 გერმანულენოვან დასახელებას მოუძებნა იტალიური სახელები. 1923 წელს, მას შემდეგ, რაც იტალიამ სამხრეთ ტიროლის ანექსია მოახდინა, სამეფო ბრძანებით მოხდა იტალიური დასახელებების დაკანონება. გერმანული სახელების გამოყენება მხოლოდ მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ ჰახდა შესაძლებელი, თუმცა სამხრეთ ტიროლის დასახლებების იტალიანიზირებული სახელწოდებებით მოხსენიება დღემდე გრძელდება.
ტურიზმი და ეკონომიკა
right|მინი|200px| thumb|მინი|200პქ|როზენგარტენი
ნიტრარია
ნიტრარია (Nitraria) — ჰალოფილური მცენარეების გვარი ნიტრარიასებრთა ოჯახისა. ადრე მიეკუთვნებოდა ორყურასებრთა ოჯახს. ბუჩქებია, ზოგჯერ ეკლიანი, მორიგეობით განლაგებული მთლიანი და ხორციანი ფოთლებით. ყვავილები ორსქესიანია, 5-ნაკვთიანი, მოყვითალო ან თეთრი, ფაშარ ციმოზურ ყვავილედებში; ნაყოფი კურკიანასებური, დიდი ნაწილი წვნიანი. ცნობილია 10-მდე სახეობა. გავრცელებული არიან ევრაზიაში (ევროპაში — მხოლოდ სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში), ჩრდილოეთ აფრიკასა და ავსტრალიაში. საქართველოში გვხვდება შობერის ნიტრარია (N. schoberi), რომელიც იზრდება უდაბნოებში, ნახევარუდაბნოებში, იშვიათად სტეპის მლაშე ნიადაგებზე, ადგილ-ადგილ წარმოქმნის სუფთა რაყებს. ნიტრარიას ნაყოფი გამოიყენება შინაური ცხოველებისა და ფრინველების საკვებად, ზოგჯერ საკვებადაც ხმარობენ. მისი ნაცარი შეიცავს პოტაშს.
ბოლცანოს პროვინცია
ტურიზმი და ეკონომიკა
2007 წლის მონაცემებით ბოლცანოს მოსახლეობის მხოლოდ 2,4%-ია უმუშევარი (2,0% მამაკაცთა შორის; 3,0% ქალთა შორის).
BIP-ის მიხედვით ერთ სულ მოსახლეზე მოდის 31,700 €, რის გამოც ბოლცანო ეკონომიურად იტალიის ყველაზე ძლიერ პროვინციად ითვლება.
ნიტრარია
სქოლიო
კატეგორია:ნიტრარიასებრნი
ბოლცანოს პროვინცია
ტურიზმი და ეკონომიკა
შესადარებლად: ბოლცანოელი მუშა წლიურად 1000 €-თი ნაკლებს იღებს, ვიდრე ტიროლში (ავსტრიაში). ორშვილიანი ოჯახი საშუალოდ ტიროლში (ავსტრია) 2.497 €-თი მეტს იღებს, ვიდრე სამხრეთ ტიროლში (იტალია).
ბოლცანოს მკვიდრთათვის თვიური პენსია საშუალოდ 734 €-ა, ხოლო ტიროლში ის 950 €-ს აღწევს.
15-24 წლის ახალგაზრდების 7,2% დაუსაქმებელია, რაც რეგიონის ერთ-ერთი მთავარი პრობლემაა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიის პროვინციები კატეგორია:ტიროლი
Camponotus punctatissimus
Camponotus punctatissimus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ჰოფტორენი
ჰოფტორენი (Hoftoren) — სამთავრობო დაწესებულების ტიპის ცათამბჯენი ნიდერლანდების ქალაქ ჰააგაში. 29 სართულიანია, შენობის სიმაღლე 141.86 მ. დაპროექტებულია ქალაქ ნიუ-იორკში, კონ პედერსენ ფოქსის მიერ. სიმაღლით ნიდერლანდების მე-3 და ქალაქ ჰააგის უმაღლესი შენობაა. ჰოფტორენი არის ნიდერლანდების განათლების, კულტურისა და მეცნიერების სამინისტროს შენობა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნიდერლანდების ცათამბჯენები
პიერ სიმონ ლაპლასი
პიერ სიმონ ლაპლასი (დ. 23 მარტი, 1749, ბომონ-ან-ოჟი, ნორმანდია ― გ. 5 მარტი, 1827, პარიზი) — ფრანგი ასტრონომი, მათემატიკოსი და ფიზიკოსი, პარიზის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი (1785, ადიუნქტი 1773–დან), საფრანგეთის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი (1816).
ბიოგრაფია
სწავლობდა ბენედიქტელთა სკოლაში, 1766 წელს ლაპლასი ჩავიდა პარიზში და 1771 წელს ჟან დ'ალამბერის დახმარებით მიიღო პროფესორის ადგილი სამხედრო სკოლაში. მონაწილეობდა საფრანგეთის უმაღლესი განათლების სისტემის რეორგანიზაციაში, კერძოდ, ნორმალური და პოლიტექნიკური სკოლების შექმნაში. 1790 წელს დანიშნეს ზომა–წონის პალატის თავმჯდომარედ. ხელმძღვანელობდა ახალი მეტრული სისტემის შემოღებას. 1795 წლიდან გრძედების ბიუროს ხელმძღვანელობის შემადგენლობაში იყო.
ფუნდამენტური შრომები აქვს დიფერენციალურ განტოლებათა თეორიის საკითხებზე. შემოიღო ე.წ. ბურთისებრი ფუნქციები. ალგებრაში ლაპლასს ეკუთვნის მნიშვნელოვანი თეორემა დეტერმინანტთა წარმოდგენის შესახებ დამატებითი მინორების ნამრავლების ჯამის სახით. ბლეზ პასკალის, პიერ ფერმასა და სხვათა ზოგიერთი ნაშრომის სისტემაში მოყვანისა და განვითარების საფუძველზე შექმნა ალბათობის მათემატიკური თეორია, რომლის დასამუშავებლად შემოიღო ე.წ. წარმომქმნელი ფუნქციების ცნება და ფართოდ გამოიყენა გარდაქმნა (ე.წ. ლაპლასის გარდაქმნა). დაამტკიცა ალბათობის თეორიის მნიშვნელოვანი თეორემა, რომელიც მის სახელს ატარებს. ლაპლასის კლასიკური ნაშრომი "ალბათობათა ანალიზური თეორია" მის სიცოცხლეშივე გამოიცა 3–ჯერ. 1779–1784 წლებში ანტუან ლორან ლავუაზიესთან ერთად მუშაობდა ფიზიკის საკითხებზე. სხეულთა წირითი გაფართოების გასაზომად მათ პირველად გამოიყენეს სამზერი მილი. შეისწავლეს წყალბადის წვის პროცესი ჟანგბადში. ლაპლასი აქტიურად გამოდიოდა ფლოგისტონის არსებობის შესახებ არსებული მცდარი ჰიპოთეზის წინააღმდეგ. მრავალი შრომა გამოაქვეყნა კაპილარობის თეორიის საკითხებზე. გამოიყვანა ჰაერში ბგერის გავრცელების სიჩქარის ფორმულა.
ლაპლასმა განავითარა ცის მექანიკის მეთოდები და დაამტკიცა, რომ მსოფლიო მიზიდულობის კანონი კარგად ხსნის მზის სისტემის სხეულთა მოძრაობას, თუ მათ ურთიერთშეშფოთებებს მწკრივის სახით წარმოვადგენთ. აღმოაჩინა ამ შეშფოთებათა პერიოდულობა. 1780 წელს წამოაყენა ციურ სხეულთა ორბიტების გამოთვლის ახალი მეთოდი. დაამტკიცა, რომ მზის სისტემა მდგარადია ხანგრძლივი დროის მანძილზე. დაასკვნა, რომ სატურნის რგოლი ცალკეულ სხეულთაგან შედგება, იწინასწარმეტყველა სატურნის ძლიერი ძეკუმშულობა. 1789 წელს შეისწავლა იუპიტერის თანამგზავრთა მოძრაობა და დაადგინა, რომ დაკვირვების მონაცემები თეორიასთან სრულ შესაბამისობაშია. 1787 წელს დაამტკიცა, რომ მთვარის საშუალო სიჩქარე დამოკიდებულია დედამიწის ორბიტის ექსცენტრისიტეტზე. მთვარის მოძრაობის უთანასწორობებით განსაზღვრა პოლუსებთან დედამიწის შეკუმშულობა. განავითარა მოქცევათა დინამიკური თეორია. ცის მექანიკის დარგში მისი შედეგები თავმოყრილია თხზულებაში "ტრაქტატი ცის მექანიკის შესახებ" (ტ. 1–5, 1798–1825). დიდი ფილოსოფიური მნიშვნელობა ჰქონდა ლაპლასის მიერ წამოყენებულ კოსმოგონიურ ჰიპოთეზას მზის სისტემის წარმოშობის შესახებ.
ფილოსოფიური შეხედულებებში ლაპლასი ემხრობოდა ფრანგულ მატერიალიზმს. მას მიაჩნდა, რომ მისი თეორია მზის სისტემის წარმოშობის შესახებ არ საჭიროებს ღმერთის არსებობის ჰიპოთეზას, მაგრამ ლაპლასი მექანისტური დეტერმინიზმის პოზიციაზე იდგა და დეტერმინიზმს თვლიდა ყოველი მეცნიერების აგების მეთოდოლოგიურ პრინციპად. მეცნიერების შემეცნების დასრულებულ ნიმუშად კი ცის მექანიკა მიაჩნდა.
სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი მათემატიკოსები კატეგორია:ფრანგი ფიზიკოსები კატეგორია:ფრანგი ასტრონომები კატეგორია:საფრანგეთის მეცნიერებათა აკადემიის წევრები
ნისეტო ალკალა სამორა
ბიოგრაფია
დაიბადა მიწათმოქმედების ოჯახში. იურიდიული განათლება მიიღო გრანადისა და მადრიდის უნივერსიტეტებში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ესპანელი პოლიტიკოსები კატეგორია:ესპანეთის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 1877 კატეგორია:გარდაცვლილი 1949
გაარა
გაარა (我愛羅) — გმირი ანიმე „ნარუტოდან“. წარმოდგენილია როგორც კაზეკაგე, ქვიშის სოფლის მმართველი (მეორე ნაწილში). ავტორმა (აკირა ისიდამ) გაარა გამოიყვანა ნარუტოს პროტოტიპად, მაგრამ ამავდროულად გაარამ მეტად განსხვავებული ცხოვრება გაატარა ნარუტოსთან შედარებით, მუდმივ ტკივილში, ტანჯვაში, დამცირებაში... ამიტომაც მისი ფსიქოლოგიური მდგომარეობა მძიმდება და ხდება მძიმე ხასიათის მქონე ადამიანი (ნარუტოსთან ბრძოლამდე). ნარუტოსთან ბრძოლის შემდეგ იგი კეთილი და გულმოწყალე ხდება.
ბიოგრაფია
ზოგადად გაარას ბიოგრაფიის მიმოხილვა ხდება მისი დაბადებიდანვე, როდესაც მასში „ერთკუდა“ ისახება, თუმცა მისი ბავშვობა ბევრად ტრაგიკულია. მას არ ჰყავდა დედა და ამიტომაც დეიდა ზრდიდა. მის მამას კი ძულდა იგი მხოლოდ იმიტო, რომ მასში „ერთკუდა“ იყო ჩასახული. მას ბავშვებიც კი ერიდებოდნენ და ამიტომაც არ ჰყავდა მეგობრები, სწორედ აქედან იწყება გაარას ფსიქოლოგიური „დამახინჯება“. იგი ხდება აგრესიული და არამეგობრული.
მის შუბლზე არსებული ნიშანი „სიყვარულს“ ნიშნავს. ეს ნიშანი მას მაშინ დაედო, როდესაც მისი მამის დაქირავებული მკვლელი 5 წლის ასაკში მოკლა.
ნარუტოს გაცნობისა და მასთან ჩხუბის შემდეგ გაარამ დაიწყო ნარუტოს მიბაძვა და კარგი საქმეების კეთება. გაარა ნარუტოს მეორე ნაწილში კაზეკაგე ხდება (კაზეკაგე — ქვიშის სოფლის მმართველი) მას ამ პოსტზე მხოლოდ იმიტომ აყენებენ, რომ მან მასში არსებული მონსტრი არ გააღვიძოს და ქვიშის სოფელს არ ავნოს.
კატეგორია:ნარუტოს პერსონაჟები
ფეხბურთი
მინი|300პქ|მარჯვნივ|თავდამსხმელი (წითელ მაისურში) არღვევს დაცვას (თეთრებში) და კარში დარტყმას აპირებს. მეკარე ეცდება შეუშალოს ხელი ბურთის კარში მოხვედრას. მინი|300პქ|მარჯვნივ|ფეხბურთში, გულშემატკივრების ძირითადი მიზანია მატჩის განმავლობაში საკუთარი გუნდის წახალისება. ფეხბურთი — გუნდური სპორტი, რომელშიც თერთმეტი წევრისგან შემდგარი ორი გუნდი ეთამაშება ერთმანეთს. თამაში მიმდინარეობს მართკუთხა მინდორზე საგოლე კარებით ორივე ბოლოში. თამაშის მიზანი გუნდის წევრებს შორის ბურთით მანევრირებაა მოწინააღმდეგე გუნდის კარში გოლის გასატანად. ამ სპორტის მთავარი დამახასიათებელი წესის მიხედვით, მოთამაშეებს, მეკარის გარდა, ბურთზე ხელის ან მკლავის გამოყენების უფლება არ აქვთ თამაშის პერიოდში. მატჩის გამარჯვებული ის გუნდია, რომელიც უფრო მეტ გოლს გაიტანს თამაშის ბოლომდე. ფეხბურთში არის ერთი მთავარი და ოთხი დამხმარე მსაჯი, აქედან 2 გვერდითი არბიტრი, 2 პირითი ხაზის დამხმარე მსაჯი. მთავარ მსაჯს აქვს უფლება მიიღოს გადაწყვეტილება – დააჯარიმოს თუ არა გუნდი კონკრეტულ ეპიზოდში თამაშის წესების დარღვევისთვის. მსაჯს შეუძლია ფეხბურთელს უჩვენოს ყვითელი ან წითელი ბარათი. ეს იმაზეა დამოკიდებული თუ რამდენად უხეშად ითამაშა ფეხბურთელმა. მსაჯის მიერ ყვითელი ბარათის ორჯერ ან პირდაპირ წითელი ბარათის ჩვენების შემთხვევაში ფეხბურთელი ტოვებს მინდორს და ავტომატურად ტოვებს მისი გუნდის მომდევნო შეხვედრასაც იმ კონკრეტულ ტურნირზე, სადაც მიიღო წითელი ბარათი. იმ შემთხვევაში თუ წითელი ბარათი ფეხბურთელმა არასპორტული საქციელის გამო მიიღო, შესაძლოა მას რამდენიმე თამაშის გამოტოვებაც მოუწიოს (მისი საკითხი განიხილება უეფას ან ფიფას სადისციპლინო კომიტეტზე).
თამაში თანამედროვე სახით ჩამოყალიბდა ინგლისში, რასაც ფეხბურთის ასოციაციის შექმნა მოჰყვა, რომლის 1863 წელს შედგენილმა კანონებმა განაპირობა სპორტის განვითარება ისე, როგორც მას ამჟამად თამაშობენ. ფეხბურთის საერთაშორისო მმართველი ორგანიზაციაა ფიფა (Fédération Internationale de Football Association; აკრონიმი - FIFA). ყველაზე პრესტიჟული საფეხბურთო შეჯიბრია ფიფა-ს მსოფლიო ჩემპიონატი, რომელსაც ყველაზე მეტი მაყურებელი ჰყავს მსოფლიოში სპორტულ ღონისძიებებს შორის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სპორტის სახეობები
ბიატლონის მსოფლიო თასი 2012-13 – მე-4 ეტაპი
ქალები
ბიატლონის მსოფლიო თასი – მე-4 ეტაპი, 2012–13 – მე-4 ეტაპი
მაგმა
მაგმის ტემპერატურა, ქიმიური შედგენილობის შესაბამისად, ცვალებადობს 600-1200 °C ფარგლებში. ვულკანურ მხარეებში მაგმა აღწევს დედამიწის ზედაპირს და ამოინთხევა ლავის სახით. დედამიწის სიღრმეში გაცივებული მაგმა წარმოქმნის ინტრუზივებს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ვულკანოლოგია კატეგორია:მაგმატიზმი
რესპუბლიკელები (საინფორმაციო ბიულეტენი)
„რესპუბლიკელები“ — საქართველოს რესპუბლიკური პარტიის საინფორმაციო ბიულეტენი. გამოდიოდა 2008-2010 წლებში, ქართულ ენაზე. ბიულეტენის ტირაჟი 3000 ეგზემპლარია, რომელიც რესპუბლიკური პარტიის წევრებსა და მხარდამჭერებში ვრცელდება. რედკოლეგიის წევრები იყვნენ: ლევან ბერძენიშვილი, დავით ზურაბიშვილი, ფრიდონ საყვარელიძე, ივლიანე ხაინდრავა, მერაბ ქათამაძე (რედაქტორი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს გაზეთები კატეგორია:საქართველოს პოლიტიკა კატეგორია:ქართულენოვანი გაზეთები
ხათუსა
thumb|right|250px|ხათუსას გათხრები
ხათუსა (ხათუსას, ხატუშა, ხატუშაშ, Hattuşaş) — ხეთების სამეფოს დედაქალაქი, მდებარეობს თანამედროვე თურქეთის სოფელ ბოღაზქოისთან, ცენტრალურ ანატოლიაში, მდინარე ბუდაქეზუს (ძველი ჰალისი) ნაპირებზე. ანკარიდან აღმოსავლეთით 145 კილომეტრის დაშორებით. აღმოაჩინეს 1834 წელს, გათხრები მიმდინარეობს 1906 წლიდან. ხათუსა როგორც ქალაქი ცნობილია ძვ. წ. III ათასწლეულის II ნახევრიდან.
1986 წელს ხათუსას ნანგრევები შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები თურქეთში
რუსუდან რუხაძე
რუსუდან რუხაძე (დ. 13 აგვისტო, 1957, თბილისი) — ქართველი ექიმი, მეცნიერი, ექიმი-ჰისტოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი (1999), პროფესორი (2004).
ბიოგრაფია
1980 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.
1980–1983 წლებში — იყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ჰისტოლოგიის, ციტოლოგიის და ემბრიოლოგიის კათედრის ასპირანტი. 1984–1993 წლებში — ამავე კათედრის ასისტენტი. 1993 წლიდან — აღნიშნული კათედრის დოცენტი.
საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „ადამიანის ფარისებური ჯირკვლის სტრუქტურის რაოდენობრივი ანალიზი სხვადასხვა სახის ჩიყვის დროს“, დაიცვა 1986 წელს. სადოქტორო დისერტაციის თემა — „ფარისებრი ჯირკვლისა და ზოგიერთი ორგანოს სტრუქტურულ-ფუნქციური თავისებურებანი ჰიპერ-, ეუ-, და ჰიპოთირეოზის დროს“, დაიცვა 1999 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 13 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1957 კატეგორია:ქართველი ექიმები კატეგორია:ქართველი მეცნიერები
რქატყუარა
რქატყუარა (Hornblende) — სილიკატების კლასის ამფიბოლების ჯგუფის მინერალი. ერთ-ერთი გავრცელებული ქანთმაშენი მინერალია. მაგმური ხასიათისაა. კრისტალდება მონოკლინურ სინგონიაში. ქიმიური ფორმულა: Ca2(Mg,Fe,Al)5(Al,Si)8O22(OH)2. ჩვეულებრივი რქატყუარა წარმოადგენს კალცმიუმის, მაგნიუმისა და რკინის რთულ ალუმინსილიკატს. წარმოშობს მოშავო ფერის კრისტალებს, მუქ მწვანე ფერის მარცვლოვან აგრეგატებს. რქატყუარა ქმნის მრავალ მაგმურ და მეტამოფრულ ქანებს. გამოფტივის შედეგად გარდაიქმნება თიხოვან მინერალებად, ლიმონიტად და კარბონატებად. რქატყუარა ფართოდ არის გავრცელებული. მეტად ცნობილია ნორვეგიაში, ჩეხეთსა და იტალიაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინოსილიკატები კატეგორია:კალციუმის მინერალები კატეგორია:რკინის მინერალები კატეგორია:მაგნიუმის მინერალები კატეგორია:ალუმინის მინერალები კატეგორია:მონოკლინური მინერალები
Amphibolgruppe
ბაკურიანი (XI საუკუნე)
ბაკურიანი (X საუკუნის დასასრული — XI საუკუნის I მეოთხედი) — ტაოს ერისთავთერისთავი, გრიგოლ ბაკურიანის ძისა და აბაზ ბაკურიანის ძის მამა. XI საუკუნის სომეხი ისტორიკოსის ასოღიკის ცნობით, ბაკურიანი სარდლობდა ტაოელთა ლაშქარს, რომელიც 997 წელს დავით III კურაპალატმა ხლათის (ვანის ტბის დასავლეთ სანაპირო) ასაღებად გაგზავნა. იქ ბაკურიანი ტყვედ ჩაუვარდა არაბებს. ბიზანტიელი ისტორიკოსი გიორგი კედრენე ბაკურიანს იხსენიებს იბერიის იმ უპირველეს დიდგვაროვნებს შორის, რომლებიც დავით კურაპალატის მემკვიდრეობის მისაღებად ტაოში მოსულმა ბიზანტიის კეისარმა ბასილი II-მ თან წაიყვანა და პატრიკიოსის ხარისხი მიანიჭა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი ერისთავთერისთავები