cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
იურიდიული დახმარების სამსახური
ძირითადი ფუნქციები
სამსახურის მართვის, მისი ფუნქციების ეფექტიანი შესრულების, სამსახურის დამოუკიდებლობისა და გამჭვირვალობის უზრუნველყოფის მიზნით შექმნილია კოლეგიალური ორგანო — იურიდიული დახმარების საბჭო. იურიდიული დახმარების სამსახურს ხელმძღვანელობს დირექტორი, რომელსაც ჰყავს სამი მოადგილე.
სქოლიო
კატეგორია:საჯარო სამართლის იურიდიული პირები
ბანუ ხაზრაჯი
მუჰამადი ჩავიდა მედინაში, როგორც შუამავალი რომელიც მიწვეული იყო ბანუ აუსისა და ბანუ ხაზრაჯის მტრობის მოსაგვარებლად. მან ეს საბოლოოდ გააკეთა იმით, რომ ორივე ტომი ისლამზე მოაქცია და მუსლიმთა შორის სისხლისღვრა აკრძალა.
ბანუ ხაზრაჯები სამხრეთ არაბული წარმოშობის არიან, იქაურობის დატოვება კი ძვ. წ. მეშვიდე საუკუნეში მოუწიათ.
სქოლიო
კატეგორია:არაბული ტომები
სპრინგ ბაინტონი
ადრეული ცხოვრება
ბაინტონი დაიბადა კოლორადოს სპრინგსში, კოლორადოში. იყო ედვინ ლი ბინგტონის, კოლორადოს სკოლის აღმზრდელისა და ზედამხედველის და მისი მეუღლის ჰელენ მაუდ (კლეგჰორნ) ბაინტონის ქალიშვილი. ჰყავდა უმცროსი და, ჰელენ კიმბალ ბაინტონი. როდესაც მათი მამა 1891 წელს გარდაიცვალა, დედამისმა უმცროსი ქალიშვილი ბებიასა და ბაბუასთან გაგზავნა ონტარიოში, ხოლო სპრინგი დენვერში ახლობლებთან ერთად დარჩა. ჰელენ მოდ ბაინტონი მოგვიანებით საცხოვრებლად გადავიდა ბოსტონში და ჩაირიცხა ბოსტონის უნივერსიტეტის მედიცინის სკოლაში, რომელიც 1896 წელს დაამთავრა. შემდეგ ის დაბრუნდა დენვერში და მუშაობა თავის თანაკლასელთან, დოქტორ მერი ფორდთან ერთად დაიწყო.
ფილმები, რადიო და ტელევიზია
მეორე მსოფლიო ომის დროს ბაინტონი მუშაობდა რადიოში, სადაც დარჩენა გადაწყვიტა კინოროლების სიმცირის გამო. 1952 წელს იგი შეუერთდა CBS-ს რადიოს და დაიწყო დაქვრივებული ლილი რასკინის მთავარი როლის თამაში, სიტკომში დეკემბრის პატარძალი. 1954 წელს სატელევიზიო კომპანია Desilu Productions-მა გამოუშვა შოუს საპილოტე ვერსია, რომელშიც ასევე მონაწილეობდა ბაინტონი. ეს ვერსია წარმატებული აღმოჩნდა და შემდეგ სიტკომის ორი სეზონი გამოუშვეს. დეკემბრის პატარძალი 1959 წლამდე გაგრძელდა და სულ 111 ეპიზოდს მოიცავდა.
1960 წელს ტაბ ჰანტერთან ერთად გადაიღეს ტაბ ჰანტერის შოუს ერთ-ერთ ეპიზოდში. ასევე გამოჩნდა CBS-ს სიტკომში, Dennis the Menace.
1961 წლიდან 1963 წლამდე ბაინტონს ჰქონდა გონიერი დიასახლისის, დეიზი კუპერის როლი NBC-ს სერიალში Laramie, რომელშიც მთავარ როლებს ჯონ სმიტი და რობერტ ფულერი ასრულებდნენ. Laramie-ში მან განასახიერა ობოლი მაიკ უილიამსის სუროგატი ბებია, ხოლო ბავშვის როლს თამაშობდა დენის ჰოლმსი.
მოგვიანებით ქალბატონი ჯოლი ითამაშა დენის უივერის NBC-ის კომედიურ-დრამაში Kentucky Jones, ხოლო მდიდარი ჯ. პაულინ სპაგეტის როლი ითამაშა ბეტმენის ერთ-ერთი ეპიზოდში.
პირადი ცხოვრება
ბაინტონს ესპანურად საუბარი შეეძლო, რომელიც მან ბუენოს აირესში მეუღლესთან ერთად გატარებული დროის განმავლობაში ისწავლა; ხოლო ბოლო წლებში მან შეისწავლა ბრაზილიური პორტუგალიური. 1958 წლის ივლისში მან რეპორტიორ ჰეზელ ჯონსონს უთხრა, რომ მას ერთი თვის წინ ბრაზილიაში ყავის პატარა პლანტაცია შეეძინა და პორტუგალიურს სწავლობდა.
ბაინტონი გატაცებული იყო მეტაფიზიკითა და სამეცნიერო ფანტასტიკის რომანებით, მათ შორის ჯორჯ ორუელის ანტი-უტოპიური წიგნით, 1984.
ქორწინება და ნიშნობა
1909 წელს სპრინგ ბაინტონი დაქორწინდა როი ჩენდლერზე, თეატრალური ჯგუფის მენეჯერზე, რომელთანაც მუშაობდა ბუენოს-აირესში. ისინი იქ დარჩნენ 1916 წლამდე, სანამ სპრინგი ნიუ-იორკში დაბრუნდებოდა და თავიანთ პირველ ქალიშვილს, ფილის ჰელენს გააჩენდა. წყვილის მეორე ქალიშვილი, ლოის ირენი, 1917 წელს დაიბადა. ისინი დაახლოებით 1920 წელს დაშორდნენ. 1930-იანი წლების შუა ხანებამდე მან თავისი დროის უმეტესი ნაწილი კარიერის განვითარებას დაუთმო.
1930-იანი წლების ბოლოს ბაინტონი დაინიშნა არგენტინელ ინდუსტრიალზე, რომელიც ნიშნობიდან ცოტა ხნის შემდეგ გარდაიცვალა.
გარდაცვალება
1971 წლის 7 სექტემბერს ბაინტონი საკუთარ სახლში, ჰოლივუდ ჰილზში კიბოთი გარდაიცვალა. პირადი თხოვნით, მისი სხეული სამედიცინო კვლევებისთვის გამოიყენეს.
სქოლიო
კატეგორია:Metro-Goldwyn-Mayer-ის კონტრაქტორები კატეგორია:ამერიკელი ტელემსახიობი ქალები კატეგორია:ამერიკელი ქალი თეატრის მსახიობები კატეგორია:ამერიკელი ქალი კინომსახიობები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები კატეგორია:გარდაცვლილი 1971 კატეგორია:დაბადებული 1886
Lasioglossum punctiferellum
Lasioglossum punctiferellum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1937 წელს.
ზოდელავა
საკუთარი სახელი ზოდელავა შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:
აპიუს კლავდიუსი (მრავალმნიშვნელოვანი)
რომის რესპუბლიკაში კლავდიუსების გვარის რამდენიმე აპიუსი იყო კონსული და მხედართმთავარი.
პოლონეთის პრეზიდენტების სია
1989 წლიდან — დღემდე
*
ცირა სუქნიძე
ცირა სუქნიძე დაიბადა 1990 წელს. 2009 წელს გახდა მის საქართველო. წარადგინა საქართველო კონკურსზე მის მსოფლიო 2009.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მის საქართველოს გამარჯვებულები კატეგორია:დაბადებული 1990
ტანუმშედე
ტანუმშედე — დასახლებული პუნქტი და ტანუმის მუნიციპალიტეტის ცენტრი შვედეთის ვესტრა–გიოტლანდის მხარეში. 2005 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 1 597 ადამიანს შეადგენს.
ტანუმის კლდის მხატვრობა
აქ მდებარეობს ბრინჯაოს ხანის სკანდინავიის ერთ–ერთი უდიდესი კლდეები. საერთო ჯამში, ტერიტორია მოიცავს სამი ათას ნახატს, რომლებიც 600 პანელზეა გამოსახული. ისინი კონცენტრირებულია 25 კმ სიგრძის ყელის გასწვრივ, რომელიც გამყინვარების პერიოდში ფიორდის სანაპირო ზოლს წარმოადგენდა, მოიცავს 51 ჰა ტერიტორიას.
ბრინჯაოსა და რკინის ხანის სკანდინავიელები საკმაოდ გამოცდილი ხელოსნები და საზღვაო მომხმარებლები იყვნენ. ბევრი ნახატი ნავებს ასახავს, რომელთაგან ზოგიერთი ჰორტსპრინგის ტიპისაა და სავხეა მგზავრებით.
კლდის მხატვრობას ეროზიის სახით დიდი საფრთე ემუქრება. ზოგიერთი არქეოლოგი შეშფოთებას გამოთქვამს იმის გამო, რომ ზოგიერთი ნახატი წითლად შეღებეს, რათა ტურისტებისთვის დასანახად უფრო მკაფიო ყოფილიყო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შვედეთის ისტორია კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები შვედეთში
ძვ. წ. 131
გარდაიცვალნენ
*
Lasioglossum punctifrons
Lasioglossum punctifrons — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1914 წელს.
სქოლიო
punctifrons
ნისა-ლუჟიცკა
ნისა-ლუჟიცკა (Lužická Nisa, Nysa Łużycka, Neiße, სორბ. Łužiska Nysa) — მდინარე პოლონეთში, გერმანიასა და ჩეხეთში. ოდრის მარცხენა შენაკადი
სიგრძე — 254 კმ, აუზის ფართობი — 4297 კმ². სათავეს იღებს ჩეხეთში, შემდეგ ოდრასთან შეერთებამდე მიედინება გერმანია-პოლონეთის საზღვარზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პოლონეთის მდინარეები კატეგორია:გერმანიის მდინარეები კატეგორია:ჩეხეთის მდინარეები
იმამატი
ტერმინი იმამატი ან იმამა (إمامة; imāmah) ნიშნავს „ხელმძღვანელობას“ და აღნიშნავს იმამის თანამდებობას ან სახელმწიფოს, რომელსაც მართავს იმამი.
პეტრე (ცაავა)
მიტროპოლიტი პეტრე (ერისკაცობაში — პაატა რევაზის ძე ცაავა; დ. 7 აპრილი, 1970, სენაკი) — საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მღვდელმთავარი, მიტროპოლიტი (ეპარქიის გარეშე).
ბიოგრაფია
პეტრემ ერისკაცობაში დაამთავრა თბილისის უნივერსიტეტის ეკონომიკური ფაკულტეტი. 1997 წლიდან 2000 წლამდე სწავლობდა თბილისის სასულიერო სემინარიაში, რომლის დამთავრების შემდეგ, 2000 წლის 27 აგვისტოს ბერად აღიკვეცა, მეორე დღეს კი დიაკვნად აკურთხეს. იმავე წლის 3 ნოემბერს მღვდლად აკურთხეს და მღვდელმონაზონ პეტრეს ყაზბეგში სნოს სასულიერო კულტურული ცენტრის ხელმძღვანელობა ჩააბარეს. 2002 წლის 16 ივლისს ეპისკოპოსად დაასხეს ხელი. იმავე წლის 27ოქტომბერს კი, სტეფანწმინდისა და ხევის ეპისკოპოსად დაადგინეს. 2007 წლის 28 იანვარიდან მიენიჭა მთავარეპისკოპოსის, ხოლო 2010 წლის 2 აგვისტოდან მიტროპოლიტის ხარისხი.
2019 წლის 31 ოქტომბერს, საპატრიარქოს ირგვლივ აგორებული სკანდალის შემდეგ შეკრებილმა წმინდა სინოდმა მიტროპოლიტი პეტრე ჭყონდიდის მღვდელთმთავრობიდან განაყენა და შეუჩერა მღვდელმოქმედება, ხოლო ეპარქიის დროებით მმართველად დაინიშნა გრიგოლი (კაცია).
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 7 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1970 კატეგორია:სენაკის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი მიტროპოლიტები კატეგორია:ქართველი ეპისკოპოსები
დაჩი (ქართლის მეფე)
დაჩი (გ. 506) — ქართლის მეფე VI საუკუნის დამდეგს, ვახტანგ I გორგასლის ძე პირველი ცოლის, ირანელი ქალის ბალენდუხტისაგან. უჯარმაში იზრდებოდა და ცნობილია უჯარმელის ზედწოდებით. ჯუანშერის ცნობით, დაჩიმ დაასრულა ვახტანგ გორგასლის დროს დაწყებული თბილისის ზღუდის მშენებლობა და მამის ანდერძის თანახმად სატახტო ქალაქი მცხეთიდან თბილისში გადაიტანა, მცხეთა დარჩა საკათალიკოსო ცენტრად. მის დროს თბილისში მოსახლეობა მომრავლდა, აშენდა მარიამწმიდის ეკლესია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იბერიის მეფეები კატეგორია:გარდაცვლილი 506 კატეგორია:ხოსროიანები
რუდინა
რუდინა (Рудина) — დასახლება ბულგარეთში. მდებარეობს კირჯალის ოლქში, შედის კირჯალის მუნიციპალიტეტში. მოსახლეობა შეადგენს 158 ადამიანს.
პოლიტიკური სიტუაცია
ადგილობრივ მილადინოვოს საკმეტოში, რომლის შემადგენლობაშიც შედის რუდინა, კმეტის (უხუცესის) თანამდებობას ასრულებს ნიკოლა ალექსიევ ივანოვი (მოძრაობა უფლებებისა და თავისუფლებებისთვის) არჩევნების შედეგების მიხედვით.
მუნიციპალიტეტის კმეტი (მერი) — ჰასან აზისი (მოძრაობა უფლებებისა და თავისუფლებებისთვის) არჩევნების შედეგების მიხედვით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კირჯალის მუნიციპალიტეტის დასახლებული პუნქტები
იდო ვიკიპედია
იდო ვიკიპედია — ვიკიპედიის განყოფილება იდო ენაზე. თავისუფალი ენციკლოპედია. გაეშვა 2004 წელს. 2012 წლის იანვრისთვის მოიცავდა 22 500 სტატიას. 2013 წლის იანვრის მდგომარეობით იდო ვიკიპედიაში არსებობს დაახლოებით 24 ათასი სტატია. ჰყავს 5 ადმინისტრატორი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვიკიპედიები ენების მიხედვით
იხტილა
ისტორია
სოფლის ძველი სახელწოდებაა ღრტილა. XI საუკუნის შუა ხანებში აქ დაბანაკდა მეფე ბაგრატ IV, რომელიც კლდეკარის ერისთავ ლიპარიტ IV ბაღვაშთან ბრძოლისთვის ემზადებოდა. ამავე საუკუნეში აქ გაიმართა მნიშვნელოვანი საეკლესიო კრება ქართულ და სომხურ ეკლესიებს შორის რელიგიურ-დოგმატურ უთანხმოებათა გასარკვევად.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 978 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის სოფლები
დაჩი (მწიგნობარი)
დაჩი — X საუკუნის ქართველი მწიგნობარი, მთარგმნელი. ქართულად თარგმნა ეპიფანე კვიპრელის ფსალმუნთა თარგმანების ანუ კომენტარის ნაწილი (შედის 973–976 გადაწერილ შატბერდის კრებულში, ხელნაწერი S-1141).
თარგმანს წინ უძღვის სტეფანე მტბევრისადმი მიწერილი წერილი, რომლიდანაც ირკვევა, რომ დაჩის ბერძნული არ სცოდნია და ტექსტი სომხურიდან გადმოუღია. წერილის თანახმად, მას უთარგმნია 7 ფსალმუნის კომენტარი. ქართული ტექსტი კი 15 ფსალმუნის თარგმანებას შეიცავს. ვარაუდობენ, რომ დანარჩენი ფსალმუნების კომენტარებიც დაჩიმ თარგმნა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი მწიგნობრები კატეგორია:ქართველი მთარგმნელები კატეგორია:X საუკუნის ადამიანები
ბაია (გვარი)
ბაია (Ranunculus) — მცენარეთა გვარი ბაიასებრთა ოჯახისა. მრავალწლოვანი, იშვიათად ერთწლოვანი ბალახია, რომელსაც ფუნჯა ფესვები (ხშირად ფესურები) და მორიგეობით განლაგებული თათისებრ დაყოფილი ფოთლები აქვს. ყვავილები ცალადია ან შეკრებილია მეჩხერ ყვავილედებად. ყვავილსაფარი ორმაგია. ხუთწვერიანი. გვირგვინის ფურცელი ყვითელია, იშვიათად თეთრი; თითოეული ფურცლის ძირში სანექტრეებია. ნაყოფი კაკლიჭაა.
ცნობილია 600-მდე სახეობა, საქართველოში 50-მდე, რომელთაგანაც 11 — საქართველოს ენდემია (Ranunculus Helenae, Ranunculus abchasicus და სხვა), 9 კი — კავკასიისა. ბაია გავრცელებულია ყველა სარტყელში — დაბლობიდან მაღალმთამდე.
უყვარს ტენიანი ადგილები, თუმცა ზოგიერთი სახეობა ველებსა და ხრიოკებზეც გვხვდება. საქართველოში სახეობათა უმრავლესობა სუბალპურ და ალპურ მდელოებზე იზრდება, მცირე რაოდენობით გვხვდება ტყეებში, ბუჩქნარებსა და ველობებზე, თითო-ოროლა სახეობა კი (Ranunculus oxyspermus, Ranunculus meridionalis) ნახევრად უდაბნოებში და ველებზე.
ბევრი მათგანი შხამიანია (Ranunculus sceleratus და სხვა). შეიცავს ანემონოლს, რომელიც იწვევს საქონლის მოწამვლას, თივა კი უვნებელია. ბაიათა საკმაოდ დიდი ნაწილი სარეველაა (ყანის ბაია — Ranunculus arvensis), ზოგი მეტნაკლებად დეკორატიული.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბაიასებრნი
რობერტო მარტინეს ლაკაიო
რობერტო მარტინეს ლაკაიო (Roberto Martínez Lacayo; დ. 18 დეკემბერი, 1899 — გ. 16 თებერვალი, 1984) — ნიკარაგუელი პოლიტიკოსი, ნიკარგუის ლიბერალური პარტიიდან. მხარს უჭერდა ანასტასიო სომოსა დებაილეს რეჟიმს და მისი ნდობით აღჭურვილი პირი იყო.
1971 წელს ანასტასიო სომოსა დებაილემ კონსერვატორების ლიდერ ფერნანდო აგუიეროსთან ხელი მოაწერა „კუპია-კუმის პაქტს“ და შეიქმნა ხუნტა, რომელიც სომოსას შემდგომ არჩევნებში მონაწილეობის მისღების საშუალებას მისცემდა. დებაილეს ინტერესებიდან გამომდინარე შევიდა ლიბერალ-კონსერვატორების ხუნტაში ლიბერალური პარტიის წარმომადგენლად. იგი ხუნტას მართავდა 1972-1974 წლებში კონსერვატორების ლიდერ ფერნანდო აგუიეროსა და ლიბერალ ალფონსო ლოვო კორდეროსთან ერთად. თუმცა, რობერტო მაინც სომოსას მარიონეტი იყო.
ხუნტა დაიშალა 1974 წელს, როდესაც მეორე ვადით გაპრეზიდენტდა ანასტასიო სომოსა დებაილე.
ლიტერატურა
კატეგორია:ნიკარაგუის პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 18 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1899 კატეგორია:გარდაცვლილი 16 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1984
ვარსკვლავური გზა: ორიგინალური სერიალი
მინი|260პქ|[[USS ენტერპრაიზ NCC-1701]]
მინი|260პქ|[[ჯეიმზ კირკი, სპოკი და ლეონარდ მაკ-კოი]]
თავდაპირველად სერიალი გამოდიოდა სახელწოდებით: „ვარსკვლავური გზა“ (Star Trek), მოგვიანებით „ვარსკვლავური გზის“ სხვა სერიალების გამოსვლის შემდეგ სერიალს ეწოდა „ორიგინალური სერიალი“ (The Original Series).
სიუჟეტი
სერიალში მოქმედება მიმდინარეობს XXIII საუკუნეში (2264—2269 წლები) და მოგვითხრობს პლანეტების გაერთიანებული ფედერაციის კოსმოსურ ხომალდ USS ენტერპრაიზ NCC-1701_ის ხუთწლიანი სამეცნიერო-კვლევითი მისიის შესახებ, კაპიტან ჯეიმზ კირკის მეთაურობით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკული ტელესერიალები კატეგორია:ფანტასტიკური ტელესერიალები კატეგორია:ვარსკვლავური გზა კატეგორია:ამერიკული სამეცნიერო ფანტასტიკური ტელესერიალები
დემეტრე I (აფხაზთა მეფე)
დემეტრე I (დიმიტრი) — აფხაზთა მეფეთა დივანის (ქრონიკის) მიხედვით, აფხაზთა მე-6 „მეფე“ (ერისთავი), ბარუკის ძე.
ლიტერატურა
კატეგორია:აფხაზთა სამეფოს მეფეები
ბაიათი
ბაიათი — ლირიკულ-სატრფიალო ხასიათის აზერბაიჯანული რომანსი-სიმღერა. ბაიათს, როგორც წესი, საფუძველი უდევს რვა ტაეპისაგან შემდგარი შვიდმარცვლიანი ლექსი, გარითმული ასეთი სქემით: ააბა. მღერიან ხმის მაღალ რეგისტრში, აქვს ფართო დიაპაზონის მელოდიური ქარგა, ელეგიური, სევდიანი, მღერადი ჰანგი. მდიდარია მელიზმებით. ბაიათს უპირატესად აშუღები ასრულებდნენ მუსიკალური საკრავების (საზი, თარი, ქამანჩა) თანხლებით.
ბაიათი XVIII-XIX საუკუნეებში აღმოსავლეთ საქართველოშიც, განსაკუთრებით თბილისში იყო გავრცელებული, სადაც მან ქართული ქალაქური სასიმღერო ლირიკის ზემოქმედება განიცადა. ქართული ბაიათის ტიპური ნიმუშია „ორთავ თვალის სინათლევ“. საქართველოში ბაიათს ასრულებდნენ თბილისელი აშუღები: ჰაზირა, საგინაშვილი, მაჩაბელი, ჭიპრ-დალაქიშვილი და სხვები.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანული ფოლკლორი კატეგორია:სიმღერის ფორმები კატეგორია:აზერბაიჯანული კულტურა
ნიკოლოზ ჩხეიძე
ბიოგრაფია
დაწყებითი განათლება მიიღო სოფლის სკოლაში. შემდეგ სწავლობდა ქუთაისის კლასიკურ გიმნაზიაში, საიდანაც გარიცხეს მერვე კლასიდან. იყო ოდესის უნივერსიტეტის და ხარკოვის ვეტერინალური ინსტუტის თავისუფალი მსმენელი. სტუდენტობის დროს დაინტერესებული იყო ხალხოსნობითა და მარქსიზმით. 1887 წელს ორივე სასწავლების დატოვება მოუწია სტუდნეურ გამოსვლებში მონაწილეობის გამო.
საქართველოში დაბრუნებულმა ჭიათურის მანგანუმის მაღაროებში მუშაობისას გაიცნო ეგნატე ნინოშვილი. 1892 წელს ნინოშვილთან, ნოე ჟორდანიასთან და სილიბისტრო ჯიბლაძესთან ერთად ესწრებოდა ზესტაფონის კრებას და ჩამოაყალიბა სოციალ-დემოკრატიულ ჯგუფი მესამე დასი. შემდგომში ეს ჯგუფი გადაიქცა მძლავრ პარტიულ ორგანიზაციად, რომელიც რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის შემადგენელი ნაწილი გახდა. ჩხეიძე რსდმპ-ს წევრი გახდა 1898 წლიდან. 1899-1901 წლებში მუშაობდა ბათუმში და იყო ბათუმის საქალაქო საბჭოს ხმოსანი, ბათუმის საქალაქო საავადმყოფოს ინსპექტორი, რსდმპ-ის ბათუმის კომიტეტის წევრი. ბათუმში ისიდორე რამიშვილთან ერთად ნავთობქარხნების მუშებისთვის დააარსა საკვირაო სკოლა, არალეგალური სოციალ-დემოკრატიული წრეები და ჩამოაყალიბა მუშათა ძლიერი პარტიული ორგანიზაციები. 1903 წლიდან მიეკუთვნებოდა პარტიის მენშევიკურ ფრთას. 1905-1906 წლებშიო თანამშრომლობდა გაზეთ „სხივთან“. 1905 წლის რევოლუციის დროს ხელმძღვანელობდა გამოსვლებს ბათუმში. რევოლუციის დამარცხების შემდეგ, რეაქციის წლებში არალეგალურად მუშაობდა გურიაში.
1907 წელს გადავიდა თბილისში, სადაც არჩეული იყო ქალაქის საბჭოს ხმოსნად ნაძალადევიდან 1907-1911 წლების მოწვევის საბჭოში. 1907 წელს ტფილისის გუბერნიიდან აირჩიეს ჯერ რუსეთის იმპერიის III მოწვევის, ხოლო 1912 წელს — რუსეთის იმპერიის IV მოწვევის სახელმწიფო სათათბიროს დეპუტატად , სადაც იგი სოციალ-დემოკრატიული ფრაქციასაც თავმჯდომარეობდა 1913 წლიდან. ფრაქციაში განხეთქილების შემდეგ იყო „მენშევიკების“ ფრაქციის თავმჯდომარე და „ტრუდოვიკების“ გაერთიანების წევრი. პირველი მსოფლიო ომის დროს იყო ცენტრისტი.
1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ იყო სახელმწიფო სათათბიროს დროებითი კომიტეტის წევრი, აირჩიეს რუსეთის დამფუძნებელი კრების დეპუტატად. თებერვლიდან აგვისტომდე პეტერბურგის და რუსეთის მუშათა და ჯარისკაცთა დეპუტატების საბჭოს ცენტრალურ აღმასრულებელ კომიტეტს თავმჯდომარეობდა. ოქტომბრის გადატრიალების შემდეგ დაბრუნდა საქართველოში.
1919 წლის დასაწყისში კარლო ჩხეიძე ირაკლი წერეთელთან ერთად იმყოფებოდა პარიზის საზავო კონფერენციაზე, როგორც საქართველოს დელეგაციის ხელმძღვანელი, სადაც მან ოფიციალურად დააყენა საქართველოს ცნობისა და მისი ერთა ლიგაში გაწევრიანების საკითხი. ჩხეიძე 1920 წლამდე განაგრძობდა საქართველოს სახელით დიპლომატიურ მოლაპარაკებებს ევროპაში. 1919 წლის 12 მარტს კარლო ჩხეიძე დაუსწრებლად აირჩიეს საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების თავმჯდომარედ, რომლის მოვალეობის შესრულებასაც კარლო ჩხეიძე 1920 წლის მიწურულს, საქართველოში დაბრუნების შემდეგ შეუდგა.
1921 წლის მარტიდან საბჭოთა ოკუპაციის გამო იძულებული გახდა ემიგრაციაში წასულიყო. მოგზაურობდა ევროპის სხვადსხვა ქვეყანაში დაკითხულობდა საჯარო მოხსენებებს საქართველოს ოკუპაციის გასაშუქებლად და ბოლშევიკური პროპაგანდის გასაფანტად. საქართველოს ეროვნული არქივის საისტორიო ცენტრალურ არქივში დაცულ ფონდში დაცულია მასალები 1921 წლის დანიის სოციალ-დემოკრატიის 50 წლისთავისადმი მიძღვნილი კოპენჰაგენის სოციალისტურ კონფერენციაზე და ბერლინში „ამსტერდამის პროფესიონალური ინტერნაციონალის“ კონფერენციაზე კარლო ჩხეიძის მონაწილეობის შესახებ; ინტერვიუები, ფინურ, დანიურ და გერმანულ ჟურნალ-გაზეთების კორესპონდენტებთან; ჩანაწერები ევროპის სოციალისტური პარტიებისა და II ინტერნაციონალის მოღვაწეებთან: ველსთან, მიულერთან, ლობესთან, ებერტთან და სხვა წევრებთან გამართული შეხვედრების შესახებ; ამავე ფონდში ინახება 1924 წლის 31 მაისს ჟენევის უნივერსტეტში გამართულ მიტინგზე კარლო ჩხეიძის მიერ წარმოთქმული სიტყვის ტექსტი ფრანგულ ენაზე.
კარლო ჩხეიძის ფონდის ემიგრანტული პერიოდის მასალებში ასახული მისი შეხედულებები სახელმწიფოებრივ-პოლიტიკურ ცხოვრებაზე, საქართველოს ბედსა თუ უბედობაზე, რუსეთის მიერ ოკუპირებული ქვეყნების თვითგამორკვევასა და გათავისუფლებაზე. ამ მხრივ საყურადღებოა მისი შრომები: „მარქსიზმი და ლენინიზმი“, „ბოლშევიზმის დახასიათება“ , „ხუთი წელია ბოლშევიკები აბედნიერებენ საქართველოს“ , სხვადასხვა წერილები, სადაც კარლო ჩხეიძე ეხმაურება საქართველოში 1924 წელს მომხდარ აჯანყებას , ბოლშევიკების რუსიფიკატორულ პოლიტიკას საქართველოს მიმართ , საქართველოს სოციალურ მდგომარეობას და სხვა უამრავი საზოგადოებრივი და პოლიტიკური ჩანაწერი.
უკანასკნელი წლები
ემიგრაციაში მყოფი კარლო ჩხეიძე პარიზთან ახლოს მდებარე სოფელ ლევილში, ქართველთა მამულში მეუღლესა და უმცროს ქალიშვილთან ერთად ცხოვრობდა. საწყის პერიოდში იგი დიდ დახმარებას უწევდა საზღვარგარეთის უმაღლეს სასწავლებში მოსწავლე ქართველ სტუდენტებს, შეძლებისდაგვარად ზრუნავდა საქართველოში მოშიმშილე მოსახლეობისთვის დახმარების გასაწევად, მისი ინიციატივით ჟენევაში დაარსდა საქართველოს დახმარების საერთაშორისო კომიტეტი, რომელსაც შვეიცარიელი ჟან მარტინი ხელმძღვანელობდა.
thumb|კარლო ჩხეიძის წერილი 1924–1925 წლებიდან კარლო ჩხეიძის, ისევე, როგორც ლევილში მყოფი ქართველების მდგომარეობა საგრძნობლად გაუარესდა, რაც ნათლად ჩანს ამ პერიოდში ნოე ჟორდანიასა და აკაკი ჩხენკელისთვის გაგზავნილი წერილებიდან. შიმშილი, უსახსრობა და უიმედობა კარლო ჩხეიძეს ფიზიკურ და სულიერ ტანჯვას ანიჭებდა, უკმაყოფილო იყო საბინაო პირობებითაც. გამოუვალ მდგომარეობაში მყოფმა კარლო ჩხეიძემ 1926 წლის 7 ივნისს სცადა თვითმკვლელობა, სამზარეულოს დანით გამოიჭრა ყელი. სიკვდილამდე ქაღალდზე ერთი ფრაზა დაწერა: „ჩემს სიკვდილში ბრალი არავის დასდვათ“. მეზობლებმა, მეუღლემ და ნოე რამიშვილმა შეძლეს მისი გადარჩენა და გადაიყვანეს პარიზის საუნივერსიტეტი კლინიკაში, სადაც ჩაუტარდა ოპერაცია. სისხლჩაქცევის გამო განუვითარდა ფილტვების ანთება და 11 ივნისს გარდაიცვალა. დაკრძალეს პარიზში, პერ-ლაშეზის სასაფლაოზე.
არქივში ინახება მის დაკრძალვაზე დამსწრე საზოგადოების მიერ სამგლოვიარო წიგნში გაკეთებული ხელმოწერები, უშუალოდ დაკრძალვის ამსახველი 11 ფოტოსურათი და საქმე პერ-ლაშეზის სასაფლაოზე კარლო ჩხეიძის საფლავის კეთილმოწყობის შესახებ. კარლო ჩხეიძის მოღვაწეობის დოკუმენტური მასალა დაცულია საქართველოს ეროვნული არქივის საისტორიო ცენტრალურ არქივში დაცულ მის პირად და საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის საგარეო საქმეთა სამინისტროს ფონდებში. მასალა გამოვლინდა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობის მოღვაწეობის ამსახველ ე. წ. „ჰარვარდისა“ და „ლევილის“ დოკუმენტურ კოლექციებში. აღნიშნული კოლექციები 2000 წლის თებერვალში საქართველოში ჩამოიტანა და ეროვნული არქივის საისტორიო ცენტრალურ არქივს შესანახად გადასხა პროფესორმა გურამ შარაძემ.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 9 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1864 კატეგორია:გარდაცვლილი 13 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1926 კატეგორია:საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარეები ნიკოლოზ კატეგორია:საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრები კატეგორია:ზესტაფონის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი სოციალისტები კატეგორია:რსდმპ-ის წევრები კატეგორია:საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრები კატეგორია:ქართველები საფრანგეთში კატეგორია:რუსეთის იმპერიის III მოწვევის სახელმწიფო სათათბიროს დეპუტატები კატეგორია:რუსეთის იმპერიის IV მოწვევის სახელმწიფო სათათბიროს დეპუტატები
Lasioglossum puzeyi
Lasioglossum puzeyi — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1939 წელს.
სქოლიო
puzeyi
რუ-დე-რივოლი
Rue de Rivoli (ფრანგ. გამოთქმა: [ʁy də ʁivɔli]) - ქუჩა პარიზის ცენტრში, საფრანგეთი. ეს არის კომერციული ქუჩა, რომლის მაღაზიებში შედის წამყვანი ბრენდები, იგი ატარებს ნაპოლეონის ადრეული გამარჯვების სახელს ავსტრიის არმიასთან, რივოლის ბრძოლაში, 1797 წლის 14–15 იანვარს, რივოლის ბრძოლაში. რივოლი წარმოადგენს გარდამავალი კომპრომისის მაგალითს პრესტიჟული ძეგლებისა და არისტოკრატიული მოედნების გარემოსა და მუნიციპალური ხელისუფლების მიერ თანამედროვე ქალაქის დაგეგმვის შედეგებს შორის.ახალი ქუჩა ერთ მხარეს მოიცავს ლუვრის სასახლის ჩრდილოეთ ფრთას (რომელიც ნაპოლეონმა გააფართოვა).
მაღლობი
მინი|ლავრენტის მაღლობი მაღლობი — დედამიწის ზედაპირის მონაკვეთი, რომელიც მეზობლად მდებარე ზედაპირთან შედარებით ამაღლებულია. მაღლობის აბსოლუტურ სიმაღლეს პირობითად 200 მ-ზე ზევით მიიჩნევენ და უპირისპირებენ დაბლობს.
ფართო გაგებით მაღლობი ეწოდება რელიეფის ნებისმიერ დადებით ფორმას, რომელშიაც განასხვავებენ მაღალ ნაწილს, კალთებსა და ძირს. გამოყოფენ ბრტყელთხემიან, ტალღოვან და ბორცვიან მაღლობებს. მაღლობი როგორც წესი, წარმოიქმნება აკუმულაციის მსვლელობისას ან მდინარეების მიერ აზევებული ვაკეების დანაწევრებისას. აღსანიშნავია ლავრენტის მაღლობი, სტავროპოლის მაღლობი, პოდოლსკის მაღლობი, ვალდაის მაღლობი და სხვა. საქართველოში გამოსარჩევია იმერეთის მაღლობი.
სქოლიო
კატეგორია:რელიეფის ფორმები
სტეფანე (კალაიჯიშვილი)
1981 წელს დაამთავრა თბილისის ტექნიკური უნივერსიტეტი, ახალციხის სემინარია. 1994 წელს დიაკვნად აკურთხეს, 1996 წლის 23 ოქტომბერს კი ბერად აღიკვეცა, იმავე წელს მღვდლად აკურთხეს. 1995 წელს დაამთავრა თბილისის უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი. 2002 წლის 27 ოქტომბერს ხელი დაასხეს ცაგერისა და ლეჩხუმის ეპისკოპოსად. 2010 წლის 9 სექტემბერს კი, მიიღო მთავარეპისკოპოსის ხარისხი. 2015 წლის 1 ნოემბრიდან არის მიტროპოლიტი. 2021 წლის 11 თებერვლის სინოდის სხდომის შემდეგ მასვე დაექვემდებარა ჭყონდიდის ეპარქია.
კათედრა ცაგერში, რეზიდენცია ცაგერსა და ლენტეხში.
ანგელოზის დღე — 27 დეკემბერი (9 იანვარი).
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1959 კატეგორია:ქართველი მიტროპოლიტები კატეგორია:დაბადებული 9 თებერვალი
კაიენა
კაიენა (Cayenne) — ქალაქი საფრანგეთის გვიანის რეგიონში, ჩრდილოეთ საფრანგეთის გვიანაში. იგი არის ამ რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა – 55 198 ადამიანი (2012), გარეუბნების ჩათვლით 65 ათასი.
დაარსდა 1664 წელს და ცნობილი იყო, როგორც წიწაკის ექსპორტის ძირითადი ცენტრი.
სქოლიო
კატეგორია:საფრანგეთის გვიანა კატეგორია:საფრანგეთის ქალაქები კატეგორია:საფრანგეთის გვიანის ქალაქები
ბაიანი
ბაიანის წინამორბედია ოთხრიგიანი პეტერბურგული გარმონიკა და სამრიგიანი „ველური“. სახელწოდება „ბაიანი“ პირველად უწოდეს (1907) სრულყოფილ ოთხრიგიან გარმონს მისმა კონსტრუქტორმა პ. სტერლიგოვმა და გარმონზე დამკვრელმა ი. ორლოვსკიმ.
ლიტერატურა
კატეგორია:კლავიშებიანი საკრავები
ბიშნუპრია-მანიპურული ვიკიპედია
ბიშნუპრია-მანიპურული ვიკიპედია — ვიკიპედიის განყოფილება ბიშნუპრია-მანიპურულ ენაზე. თავისუფალი ენციკლოპედია. გაეშვა 2006 წლის ნოემბერში. 2012 წლის იანვრისთვის მოიცავდა 24 700 სტატიას. 2013 წლის იანვრის მდგომარეობით ბიშნუპრია-მანიპურულ ვიკიპედიაში არსებობს დაახლოებით 24 ათასი სტატია. ჰყავს 1 ადმინისტრატორი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვიკიპედიები ენების მიხედვით
რააჰეს ქვერეგიონი
რააჰეს ქვერეგიონი ― ფინეთის ჩრდილოეთ ოსტრობოტნიის რეგიონის ერთ-ერთი ქვერეგიონი 2009 წლიდან. 2021 წლის აღწერით ქვერეგიონის მოსახლეობა 32 336 ადამიანს შეადგენს.
პოლიტიკა
2018 წლის ფინეთის საპრეზიდენტო არჩევნების შედეგები:
ძვ. წ. 136
გარდაიცვალნენ
*
დარეჯან დედოფალი
დარეჯან დადიანი (დ. 20 ივლისი, 1738 — გ. 8 ნოემბერი, 1807) — ქართლ-კახეთის დედოფალი, მეფე ერეკლე II-ს მესამე ცოლი (1750-დან); სამეგრელოს მთავრის, ოტია დადიანის ძმის, კაციას ასული.
დარეჯანი ყოველ ღონეს ხმარობდა, რომ სამეფო ტახტზე თავისი შვილები დაემკვიდრებინა. ამ მიზნით ერეკლე II-ს სიცოცხლის უკანასკნელ წლებში კანონიც კი მიაღებინა, რომლის ძალითაც გიორგის (ერეკლეს უფროსი ვაჟი მეორე ცოლისაგან) შემდეგ მეფობა მის უფროს ვაჟზე კი არა, ძმაზე — დარეჯანის შვილ იულონზე უნდა გადასულიყო (ეს წესი შემდეგ გიორგი XII-მ გააუქმა). დარეჯანმა ისანში, სირაჯხანის მახლობლად ააგო სასახლე (საზაფხულო რეზიდენცია) და ეკლესია. თბილისში ჰყავდა 248 კომლი ყმა, ჰქონდა ბაღები, სასტუმროები, რომელთაც იჯარით გასცემდა ხოლმე, აგრეთვე ყასაბხანა და აბანო. მარტო სამღებროები დედოფალს 700 თუმნამდე შემოსავალს აძლევდა წელიწადში. ქართლ-კახეთის სამეფოს რუსეთთან შეერთების შემდეგ, 1803 წელს დარეჯანი ოჯახის წევრებთან ერთად რუსეთში (სანქტ-პეტერბურგი) გადაასახლეს. გარდაიცვალა იქვე. დასაფლავებულია ალექსანდრე ნეველის ლავრაში.
დედოფლობა და შვილების მემკვიდრეობა
მეფე ერეკლესა და დარეჯან დედოფალს პირველი შვილი, რომლის დაბადების თარიღიც ცნობილია 1753 წელს შეეძინათ. ამის შემდეგ, 1755-82 წლებში მათ კიდევ ოცდაორი შვილი შეეძინათ, რის გამოც ისინი მსოფლიოს ისტორიაში ერთ-ერთ ყველაზე მრავალშვილიან მონარქებად ითვლებიან. მას შემდეგ, რაც მათი ვაჟები წამოიზარდნენ, დედოფალმა დარეჯანმა მათი ტახტზე აყვანისთვის დაიწყო ბრძოლა, მაგრამ ეს თითქმის შეუძლებელი იყო, რადგან ერეკლე თავის მთავარ მემკვიდრედ დედოფალ ანა აბაშიძესთან შეძენილ ვაჟებს ასახელებდა. ამის გამო, მთელი დედოფლობის მანძილზე, დარეჯანი უფლისწულ გიორგის (ანასა და ერეკლეს უფროსი ვაჟი, შემდგომში გიორგი XII) წინააღმდეგ ინტრიგებს ხლართავდა, თუმცა უშედეგოდ. ამასთან, დარეჯან დედოფალი, პოლიტიკურად მეტად აქტიური აღმოჩნდა, რამაც, შეიძლება ითქვას, რომ იგი ქართული პოლიტიკის ერთ-ერთ მთავარ ქვაკუთხედად აქცია. მისი პოლიტიკური გავლენები განსაკუთრებით ერეკლე II-ის სიცოცხლის უკანასკნელ წლებში გაიზარდა. 1791 წელს, დარეჯანმა დაარწმუნა ერეკლე რომ თავის მემკვიდრედ დაეტოვებინა უფლისწული გიორგი, მაგრამ მისი გარდაცვალების შემდეგ, არა გიორგის, არამედ დარეჯანის უფროსი ვაჟი გამეფდებოდა. ამრიგად, ერეკლესა და დარეჯანის გადარჩენილი ვაჟები — იულონი, ვახტანგი, მირიანი, ალექსანდრე და ფარნაოზი — ტახტის შემდეგი მემკვიდრეები გახდნენ. 1798 წელს, ერეკლე II გარდაიცვალა და ტახტზე დარეჯანის გერი, გიორგი XII გამეფდა, რომელმაც გააუქმა მამამისის დროს შემოღებული მემკვიდრული კანონი. ამან გიორგი XII-ს, დედოფალ დარეჯანსა და მის ვაჟებს შორის დიდი უთანხმოება ჩამოაგდო.
რუსეთთან ურთიერთობა
მარცხნივ|მინი|276x276პქ|დედოფალ დარეჯანის სასახლე თბილისში დარეჯან დედოფალსა და მის გერს შორის უთანხმოებას, მემკვიდრეობის გარდა კიდევ ერთი საკითხი იწვევდა — ურთიერთობა რუსეთის იმპერიასთან. დარეჯანი ყოველთვის სკეპტიკურად აფასებდა ძლიერ ჩრდილოურ იმპერიასთან დაახლოვების საკითხს და ამას არც ერეკლეს დროს მალავდა. დედოფალი დარეჯანი ერეკლეს აფრთხილებდა, რომ 1783 წელს არ დაედო გეორგიევსკის ტრაქტატი, რაც საქართველოს დაცვას გულისხმობდა გარეშე მტრებისგან რუსეთის მიერ. ამ ყოველივეს დამღუპველი შედეგები მოჰყვა 1795-97 წლებში, როდესაც სპარსელთა დიდი არმია შემოვიდა საქართველოში, აიღო თბილისი და მეფე კრწანისის ბრძოლაში დაამარცხეს, სადაც მას რუსები არ დახმარებიან. ამის გამო, დედოფალმა დარეჯანმა არაერთხელ აღნიშნა, რომ რუსეთთან ურთიერთობა არანაირ სარგებელს არ მოუტანდა საქართველოს.
ამის გამო, დედოფალი დარეჯანი და მისი მომხრეთა პარტია ღიად დაუპირისპირდა გიორგი XII-ს, რომელიც რუსეთთან ახალი ხელშეკრულების გაფორმებას აპირებდა. 1800 წელს, დარეჯანის ვაჟი, ალექსანდრე ბატონიშვილი ღიად გამოვიდა გიორგის წინააღმდეგ და სპარსელთა დახმარებით სახელმწიფო გადატრიალების მოწყობა სცადა. ამით განრისხებულმა გიორგიმ, დედოფალი დარეჯანი აიძულა დაეთმო მისი ავლაბრის სასახლე თბილისში, რის საპასუხოდაც დედოფალმა თავისი სასახლის წინ სამხედროები დააყენა, ნიშნად იმისა, რომ დათმობას არ აპირებდა.
დაცემა და გადასახლება
მინი|327x327პქ|დედოფალ დარეჯანის საფლავი პეტერბურგში 1800 წელს, გიორგი XII გარდაიცვალა. ამას მოჰყვა რუსი გენერლის, ივანე ლაზარევის მიერ იმპერატორ პავლე I-ის ბრძანებულების გამოქვეყნება, რომლის მიხედვითაც, სამეფო ოჯახის ყველა წევრს, მათ შორის დედოფალ დარეჯანს, ტახტზე ყველა უფლება ჩამოერთვა. 1801 წელს, პავლეს გარდაცვალების შემდეგ, დარეჯანმა ახალ იმპერატორ ალექსანდრე I-ს თხოვნით მიმართა, რომ მისი ვაჟი იულონი ქართლ-კახეთის მეფედ დაესვა. დარეჯანმა ამ ყოველივეს მიზეზებიც განუმარტა იმპერატორს, თუმცა ნაცვლად დახმარებისა, 1801 წელს ალექსანდრემ ქართლ-კახეთის სამეფოს პირდაპირი ანექსია მოახდინა, რითაც დასრულდა ბაგრატიონთა ათასწლოვანი მმართველობა.
დედოფალი დარეჯანი და მისი ვაჟები ახალ რეჟიმს ოპოზიციურად დაუპირისპირდნენ. იულონი, ალექსანდრე და ფარნაოზი უკვე სრულიად ღია აჯანყებისთვის ემზადებოდნენ. თავად დარეჯანი, თავის ქალიშვილებთან ერთად ავლაბრის სასახლეში შეიკეტა და ძლიერი დაცვა დაიყენა. საბოლოოს, ალექსანდრე I-მა ახალი მანიფესტი გამოაქვეყნა, რომლის მიხედვითაც გენერალ ლაზარევსა და გენერალ კნორინგს, 1802 წლის 20 აგვისტოს საქართველოს სამეფო ოჯახის ყველა წევრის რუსეთში გადასახლება დაევალათ. საიმპერატორო საბჭომ ამას მხარი მალევე დაუჭირა და გამოსცა ბრძანებულება: „მიმართეთ ნებისმიერ ზომას, რათა დედოფალი დარეჯანი და სამეფო ოჯახის სხვა წევრები რუსეთში გადაიყვანოთ, რადგან მათი საქართველოში ყოფნა მტრული პარტიების შექმნას განაპირობებს“. ამის შემდეგ, დარეჯანსა და რუსულ ჰეგემონიას შორის ბრძოლა უფრო დაიძაბა. ერთხელ დარეჯანმა რუსი გენერალი უკან გააბრუნა, რადგან იგი სასახლეში ქურთუკით და ქუდით აპირებდა შესვლას. დედოფალმა განუცხადა, რომ „შუადღისას მისი არყისთვის“ არ ეცალა.
საქართველოდან დეპორტაციის ამოცანა გენერალმა კნორინგმა წარმოშობით ქართველ გენერალ ციციანოვს დაავალა, რომელიც გიორგი XII-ის ქვრივის, დედოფალ მარიამ ციციშვილის ნათესავი იყო. დარეჯანმა გადასახლების გადავადება მოითხოვა და მიზეზად ავადმყოფობა დაასახელა. ციციანოვმა დედოფალს განუცხადა, რომ მის გადასახლებას ვერაფერი შეაჩერებდა. დედოფალი დარეჯანი 1803 წლის 25 ოქტომბერს, მუხრანში, გაქცევის მცდელობისას დააკავეს და რუსეთის იმპერიაში იძულებით გადაასახლეს. იგივე ბედი ეწია მის შვილებსაც. ცნობილია, რომ დედოფალმა მარიამ ციციშვილმა, გენერალი ლაზარევი საკუთარი ხელითაც კი მოკლა, რადგან გადასახლება არ სურდა.
დედოფალი დარეჯანი რუსეთში ცარიცა დარია გეორგიევნას სახელით იყო ცნობილი და იგი პეტერბურგში, ნაქირავებ სახლში ცხოვრობდა, წმინდა ანას ეკლესიასთან ახლოს. მოგვიანებით, ავადმყოფ დედოფალს ნება დართეს ტაძარი საკუთარ სახლში მოეწყო. ამ ამბიდან რამდენიმე თვეში, 1807 წლის 8 ნოემბერს, 69 წლის დარეჯან დადიანი გარდაიცვალა. დედოფალ დარეჯანს იმპერატორმა წმ. ეკატერინეს რუსული ორდენი მიანიჭა და იგი ალექსანდრე ნეველის ლავრაში დაკრძალა, პეტერბურგში. დარეჯანი დღემდე აქ განისვენებს.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 20 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 8 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1807 კატეგორია:დადიანები კატეგორია:საქართველოს დედოფლები კატეგორია:დაბადებული 1738 კატეგორია:წმინდა ეკატერინეს ორდენის კავალრები
ფერნანდო აგუერო
ფერნანდო ბერნაბე აგუერო როჩა (Fernando Bernabé Agüero Rocha; დ. 11 ივნისი, 1920, მანაგუა — გ. 28  სექტემბერი, 2011) — ნიკარაგუელი პოლიტიკოსი, ნიკარაგუის კონსერვატული პარტიის მგზნებარე წინამძღოლი. იყო ნიკარაგუელი დიქტატორის ანასტასიო სომოსა გარსიას ოპოზიციონერი. საბედისწერო აღმოჩნდა მისთვის სომოსასთან პაქტის დადება და 1971 წელს ლიბერალ-კონსერვატორების ხუნტაში შესვლა.
იურისტი და ქარიზმატული ორატორი, 1960-იან წლებში დაინიშნა ნიკარაგუის კონსერვატული პარტიის ხელმძღვანლად და იმთავითვე ოპოზოციაში ჩაუდგა სომოსას ლიბერალურ მსოფლმხედველობაზე დაფუძნებულ რეჟიმს. 1966 წლის ოპოზიციურმა გაერთიანებამ თავის კანდიდატად წამოაყენა მომავალ საპრეზიდენტო არჩევნებზე. 1967 წლის 22 იანვარს მანაგუაში წინასაარჩევნოდ გამართულ მრავალრიცხოვან მიტინზე შთამბეჭდავი გამოსვლის შემდეგ თავის მომხრეებთან ერთად მანაგუის ქუჩებში მარშირება მოაწყო. მიტინგი სომოსას რეჟიმმა დაარბია და შედეგად უამრავი ადამიანი გარდაიცვალა. თავად ფერანდომ თავის პირად მცველ ედენ პასტორასთან ერთად თავი სასტუმროს შეაფარა.
1971 წელს ანასტასიო სომოსა გარსიასთან დადო სამარცხვინო კუპია კუმის (მოსკიტოს ენაზე „ერთი გული“) პაქტი, რომლის ძალითაც შევიდა ლიბერალ-კონსერვატორების ხუნტაში. ხუნტა ოფიციალურად მართავდა ნიკარაგუას, თუმცა ცხადი იყო, რომ რეალური ძალაუფლება მაინც სომოსას ხელში იყო. აგუეროს ამ პაქტის დადება გადააწყვეტინა იმან, რომ მისი მოწინააღმდეგე ჩამოროების მეტად უფრო მეტად არაკეთილმოსურნე იყო, ვიდრე სომოსას რეჟიმის მიმართ. პაქტის დადებით კი ივარაუდა უკეთეს და ხელსაყრელ მდგომარეობაში აღმოჩნდებოდა.
კონსერვატორების ლიდერის ნაბიჯმათავზარი დასცა პარტიის წევრებს და დაიწყო განხეთქილება. უკვე ყოფილმა კონსერვატორმა პედრო ხოაკინ ჩამორო კარდენალმა ჩამოაყალიბა თავის პარტია. თავის მემუარებში, სომოსა აგუეროს მწვავედ აკრიტიკებდა თავის რეჟიმისთვის ძირისგამომთხრელი საქმიანობისთვის. საბოლოოდ, 1973 წლის 1 მარტს, სომოსამ აგუეროს ხუნტა დაატოვებინა მისი გაკრიტიკებისთვის. საზოგადოების უმეტესობას კი მიაჩნდა, რომ აგუერო სომოსას მეკავშირე იყო.
1960-იან წლებში, როცა სანდინისტებმა ააგორეს გუერილას ბრძოლა სამოსას მთავრობის წინააღმდეგ, აგუერო არ მიმხრობია მათ. ისინი კვლავ საწყის მდგომარეობას ინარჩუნებდნენ და სანდინისტები რადიკალებად მიაჩნდათ. 1979 წელს სანდინისტების ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ მას საკუთრება ჩამოართვეს და აგუერო იძულებული გახდა მაიამიში გაქცეულიყო, საიდანაც ჩაერთო კონტრისტების მოძრაობაში. მან ჩამოაყალიბა სოციალისტ-კონსერვატორების პარტია, რათა პოლიტიკური წინააღმდეგობა გაეწია სანდინისტებისთვის. 1990-იან წლებში სანდინისტების დამარცხების შემდეგ აგუერომ ბოაკოს დეპარტამენტში მდებარე მამული დაიბრუნა.
კატეგორია:ნიკარაგუელი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 11 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1920 კატეგორია:გარდაცვლილი 28 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2011
Lasioglossum pygmaeum
სქოლიო
pygmaeum
ილარიონი (ქიტიაშვილი)
თბილისის ტექნიკური უნივერსიტეტი;
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 22 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1957 კატეგორია:ქართველი ეპისკოპოსები კატეგორია:ხაშურში დაბადებულები
სიდნი პუატიე
სიდნი პუატიე (Sidney Poitier, დ. 20 თებერვალი, 1927 — გ. 6 იანვარი, 2022) — ამერიკის კინოაკადემიის, ოქროს გლობუსის, BAFTA-სა და გრემის ჯილდოების მფლობელი ბაჰამელ-ამერიკელი მსახიობი, კინორეჟისორი და მწერალი. პირველი შავკანიანი მსახიობი, რომელიც მამაკაცის საუკეთესო როლისთვის ოსკარით დაჯილდოვდა (ფილმში „მინდვრის შროშნები“).
მეგანთროპი
მეგანთროპი (Meganthropus) (მეგა... და ბერძნ. anthropos — ადამიანი), ადამიანისმაგვარი პრიმატების წარმომადგენელი. მისი ნაშთები ცნობილია სამხრეთ აფრიკის ზედაპლიოცენური ნალექებიდან. ზოგიერთი მეცნიერი მეგანთროპს პითეკანთროპებს აკუთვნება, ზოგი ავსტრალოპითეკებს.
ტიმ ბერნერს-ლი
thumb|222px|ტიმ ბერნერს-ლი საუბრობს მსოფლიო ქსელის ფონდის პრეს-კონფერენციაზე, ნიუზეუმში
მეგანთროპი
საქართველოში, გარეჯის უდაბნოს გვიანმიოცენურ ნალექებში, ნაპოვნია მისი მონათესავე ფორმა — უდაბნოპითეკი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჰომინიდები
გამელსტადის ეკლესიის სოფელი
გამელსტადის ეკლესიის სოფელი (შვედ. kyrkstad) — იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი შვედეთში, ქალაქ ლულეოს სიახლოვეს, ბოტნიის ყურის ჩრდილოეთ კიდესთან. წარმოადგენს საუკეთესოდ შემონახულ ნიმუშს დასახლების იმ ტიპისა, რომელიც ერთ დროს ფართოდ იყო გავრცელებული მთელს ჩრდილოეთ სკანდინავიაში.
სოფლის ცენტრში მდებარეობს ადრეული XV საუკუნის ეკლესია, რომელიც გარშემორტყმულია 424 ხის სახლით. სახლები მხოლოდ კვირა დღეს და დღესასწაულებზე გამოიყენებოდა – ისინი საცხოვრებლით უზრუნველყოფდნენ მიმდებარე დასახლებებიდან ჩამოსულ მომლოცველებს, რომლებსაც დიდი მანძლისა და რთული სამგზვრო პირობების გამო იმავე დღეს არ შეეძლოთ სახლებში დაბრუნება.
ძვ. წ. 137
გარდაიცვალნენ
*
სოფიო
სოფიო წულუკიძე (გ. 7 სექტემბერი, 1829, აქჩააბათი) — გურიის სამთავროს დედოფალი, გურიის სამთავროს მმართველი რეგენტი 1826–1828 წლებში, მამია V გურიელის მეუღლე, გიორგი წულუკიძის ასული.
კრისტოფერ მაკ-კენდლესი
250პქ|მინიატიურა კრისტოფერ ჯონსონ მაკ-კენდლესი (Christopher Johnson McCandless; დ. 12 თებერვალი, 1968 — გ. 18 აგვისტო, 1992), — ამერიკელი მოხეტიალე, რომელიც თითქმის ყოველგვარი აღჭურვილობის და საჭმელის  გარეშე გაემგზავრა ველურ ალასკაზე იმ მიზნით, რომ გარკვეული პერიოდის განმავლობაში ეცხოვრა სრულ მარტოობაში. 5 თვეც კი ვერ გაუძლო კრისტოფერმა ასეთ პირობებს და შიმშილით მოკვდა. თუმცა, ასევე არსებობს არაოფიციალური ვერსია, რომლის მიხედვითაც, მისი სიკვდილის მიზეზი მცენარის მომწამვლელი თესლის (კრიალოსანა (Hedysarum alpinum)) ჭამა გახდა.
1996 წელს ჯონ კრეკაუერმა (Jon Krakauer) კრისტოფერის ცხოვრება აღწერა თავის წიგნში  „ველურ პირობებში“, რომელიც საფუძვლად დაედო 2007 წელს გადაღებულ ამავე სახელწოდების მქონე ფილმს, რომლის რეჟისორია შონ პენი, ხოლო კრისტოფერის როლს თამაშობს ემილ ჰირში.
ბავშვობა
კრისტოფერი გაიზარდა ანანდეილში, ვირჯინიის შტატში. მისი მამა, უოლტ მაკკენდლესი ნასაში მუშაობდა ანტენების სპეციალისტად, ხოლო დედამისი - ვილჰელმინა „ბილი“ ჯონსონი, მამამის მდივანი იყო. მოგვიანებით კი ეხმარებოდა უოლტს წარმატებული საკონსულტაციო კომპანიის დაარსებასა და მართვაში.
მასწავლებლები ადრეული ბავშვობიდანვე ამჩნევდნენ პატარა კრისტოფერს მისი ასაკისათვის უჩვეულო მიზანდასახულობას. მან დაამთავრა ვუდსონის სკოლა 1986 წელს და ემორის უნივერსიტეტი ატლანტაში 1990 წელს, დაეუფლა რა ისტორიასა და ანთროპოლოგიას. მისი აკადემიური წარმატებების უკან იმალებოდა მისი მზარდი პროტესტი ამერიკული საზოგადოების გადაჭარბებული მატერიალიზმისადმი.
ცხოვრების გზა
ატლანტის უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ, მან სრული დანაზოგი, ოცდაოთხი ათასი დოლარი, შესწირა საქველმოქმედო ორგანიზაციას და დაიწყო ხეტიალი „ალექსანდრე სუპერ-მაწანწალას“ (Alexander Supertramp) სახელით. კრისტოფერმა არიზონა, კალიფორნია და სამხრეთი დაკოტა მოიარა. მან კარგ სამსახურს უფულოდ, ადამიანებთან კონტაქტის გარეშე ცხოვრება არჩია.
მაკ-კენდლესი წლების განმავლობაში ოცნებობდა „ალასკურ ოდისეაზე“, როცა ის ყოველგვარ ცივილიზაციას მოსწყდებოდა და აწარმოებდა დღიურს, სადაც ბუნების წიაღში ცხოვრებით მიღწეულ ინტელექტუალურსა და სულიერ პროგრესს აღწერდა.
ბოლო ადამიანი, ვინც ის ცოცხალი ნახა, ჯეიმზ გალეინი იყო, რომელმაც იგი სტამპედამდის ბილიკამდე (Stampede Trail) მიიყვანა. გალიენი შეშფოთდა „ალექსის“ გამო, რომელსაც ელემენტარული აღჭურვილობაც (მაგ. კომპასი) კი არ ჰქონდა თან. ალასკაზე მაკ-კენდლესმა მიტოვებული ავტობუსი იპოვა, რომელიც მონადირეთა თავშესაფრის ფუნქციას ასრულებდა. მას ჰქონდა მხოლოდ 10 ფუნტი ბრინჯი, რემინგტონის ნახევრად-ავტომატური შაშხანა და წიგნი ადგილობრივ მცენარეთა სამყაროზე, ასევე რამდენიმე სხვა წიგნი და კარავი. კრისტოფერი ვარაუდობდა, რომ მცენარეული საკვებითა და ნადირობით გაიტანდა თავს. მისი დღიური შეიცავს ჩანაწერებს, რომელთაც მაკ-კენდელსი 189 დღის განმავლობაში აკეთებდა. ივლისსში, ავტობუსში რამდენიმეთვიანი ცხოვრების შემდეგ, მან გადაწყვიტა დაბრუნებულიყო, მაგრამ უკან დასაბრუნებელი გზა  მდინარე ტეკლანიკას  ჩაეხერგა, რომელიც მნიშვნელოვნად ადიდებულიყო, ვიდრე აპრილში, ანუ მაშინ, როდესაც კრისტოფერი აქ მოვიდა. მან ვერ შეძლო მოკლე გზით მდინარეზე გადასვლა, რადგანაც, სამწუხაროდ, მას თან არ ჰქონდა დეტალური ტოპოგრაფიული რუკა. კრისტოფერს მხოლოდ გაზის სადგურზე ნაპოვნი ნაფლეთებად ქცეული საგზაო რუკა გააჩნდა, რომელიც არ შეიცავდა მისთვის საჭირო ინფორმაციას.
სიცოცხლის ბოლო წუთები
12 აგვისტოს მაკ-კენდლესმა თავის დღიურში, სახელად „მშვენიერი მოცვი“, უკანასკნელი ჩანაწერი გააკეთა. მან ბოლო გვერდი ამოხია ლუი ლ'ამორის მემუარიდან, რომელიც შეიცავს ციტატას რობენსონ ჯეფერსის პოემიდან, სახელად „ბრძენი ხალხი ცხოვრების მძიმე წუთებში“:
გვერდის მეორე მხარეს კრისტოფერმა დაამატა: „მე ვიცხოვრე ბედნიერად და ამისთვის მადლობას ვწირავ ღმერთს. მშვიდობით, დაე ღმერთმა დაგლოცოთ ყველა!“
1992 წლის 6 სექტემბერს ორმა მოხეტიალე მოგზაურმა და ხარირმებზე მონადირეთა ჯგუფმა იპოვა ეს მინაწერი ავტობუსის კარზე: „S.O.S. მე თქვენი დახმარება მჭირდება. ცუდად ვგრძნობ თავს, სიკვდილის პირას ვარ და ზედმეტად სუსტად ვგრძნობ თავს იმისთვის, რომ აქედან გავაღწიო. სრულიად მარტო ვარ, ეს არაა ხუმრობა. ღვთის გულისათვის, გთხოვთ, მიშველეთ. გასული ვარ კენკრის შესაგროვებლად და დღეს საღამოს დავბრუნდები. მადლობთ, პატივისცემით, კრის მაკ-კენდლესი. აგვისტო?“
მისი გვამი იპოვეს საძილე ტომარაში, ავტობუსში, გარდაცვალების დღიდან ორი კვირის შემდეგ. კრისტოფერი სულ რაღაც 30 კილოგრამს იწონიდა. მისი გარდაცვალების ოფიციალური მიზეზი შიმშილით სიკვდილია.
გმირი თუ თვითმკვლელი?
კრეკაუერის წიგნმა კრისტოფერ მაკ-კენდლესი ბევრის თვალში გმირად აქცია. 2002 წლიდან მიტოვებული ავტობუსი, სადაც კრისტოფერი ცხოვრობდა, გადაიქცა ტურისტებისათავის საყვარელ ადგილად.
იმ ადამიანებისაგან გასხვავებით, ვისაც დიდი სიმპატიები გააჩნია მაკ-კენდელსის მიმართ, ალასკას მცხოვრებლებს ნეგატიური დამოკიდებულება აქვთ მათდამი, ვინც მისი ბედის რომანტიზებას ცდილობს, კრისტოფერმა ხომ უარი თქვა მისთვის ისეთი აუცილებელი ნივთების თან  წაღებაზე, როგორებიცაა კომპასი და რუკა. ოთხასი მეტრის მანძილზე იმ ადგილიდან, სადაც მაკ-კენდლესმა უშედეგოდ სცადა „გადაულახავ მდინარეზე“ გადასვლა, იმდენად ადვილი იყო მეორე ნაპირზე გადასვლა, რომ ეს ახალნაოპერაციებმა ადამიანმაც კი შეძლო. კრისტოფერს რომ დეტალური რუკა ჰქონოდა, უპრობლემოდ გადარჩებოდა. ამასთანავე, მისი ავტობუსიდან რამდენიმე კილომეტრის მანძილზე გადაუდებელი სამედიცინო დახმარებისათვის საჭირო წამლებითა და  ინსტრუმენტებით აღჭურვილი კაბინა იყო, რომელიც, ერთ-ერთი ცნობით, მანვე დაარბია  ვანდალურად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 12 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1968 კატეგორია:გარდაცვლილი 18 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1992
შალვა ჩხეტია
შალვა ყარამანის ძე ჩხეტია (დ. 10 აგვისტო, 1899, კორცხელი, ზუგდიდის რაიონი — გ. 4 მარტი 1978, თბილისი) — ქართველი ისტორიკოსი, არქივმცოდნე და საზოგადო მოღვაწე, დოქტორი, პროფესორი.
ედმუნდო პაგაგა ირიასი
ედმუნდო პაგაგა ირიასი (Edmundo Paguaga Irías; დ. 1923 — გ. 1 ივლისი, 2008, ოკოტალი) — ნიკარაგუელი პოლიტიკოსი და ნიკარაგუის კონსერვატული პარტიის წევრი. იგი შედიოდა ლიბერალ-კონსერვატორების ხუნტაში 1973 წლის 1 მარტიდან 1974 წლის 1 დეკემბრამდე, სანამ ხუნტა არ დაიშლალა. ედმუნდომ ჩაანაცვლა კონსერვატორების ლიდერი ფერნანდო აგუერო, რომელიც ხუნტიდან გააგდო ანასტასიო სომოსა დებაილემ.
შალვა ჩხეტია
ბიოგრაფია
შალვა ჩხეტია დაიბადა ზუგდიდის რაიონის სოფელ კორცხელში. პირველდაწყებითი განათლება მიიღო ჯერ კორცხელის ერთკლასიან, შემდეგ დარჩელის ორკლასიან სასწავლებელში. სწავლა განაგრძო ქუთაისის გიმნაზიაში, რომელიც დაამთავრა 1918 წელს. ამავე წელს ის ჩაირიცხა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ისტორიულ-ფილოლოგიურ (სიბრძნისმეტყველების) ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავრა 1923 წელს.
შალვა ჩხეტიამ 1923 წელს  მუშაობა დაიწყო თბილისის მე-11 ტექნიკუმში, ქართული ენისა და ისტორიის მასწავლებლად.
ედმუნდო პაგაგა ირიასი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნიკარაგუის პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1923 კატეგორია:გარდაცვლილი 1 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 2008
შალვა ჩხეტია
ბიოგრაფია
1924 წლიდან მუშაობდა საქართველოს რესპუბლიკის ცენტრალურ არქივში სხვადასხვა თანამდებობაზე: ინსპექტორი, საინსპექტორო-საინსტრუქტორო განყოფილების გამგე, საორგანიზაციო განყოფილების გამგე, დირექტორის მოადგილე, სამეცნიერო-მეთოდიკური განყოფილების გამგე და არქივთმეცნიერების კაბინეტის გამგე. 1929 წლიდან შალვა ჩხეტიას თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ისტორიის კათედრაზე, ასპირანტის თანამდებობაზე მიიწვიეს.
1933 წლიდან თანამშრომლობს სამეცნიერო აკადემიის ამიერკავკასიის ფილიალში უფროს მეცნიერ-მუშაკად.
პედაგოგიური მოღვაწეობა
შალვა ჩხეტია, პარალელურად, ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობასაც. 1933 -1936 წლებში მარქსიზმ-ლენინიზმის ინსტიტუტში კითხულობდა არქეოგრაფიას, ხოლო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში - არქივთმეცნიერების კურსს. 1940 წლიდან თბილისის პუშკინის სახელობის სახელმწიფო პედაგოგიურ ინსტიტუტში საქართველოს ისტორიის კურსი მიჰყავდა.
სამეცნიერო მოღვაწეობა
შალვა ჩხეტიას 1941 წელს მიენიჭა ისტორიის დოქტორის ხარისხი, 1942 წელს გახდა პროფესორი. სხვადასხვა დროს შალვა ჩხეტია მუშაობდა საბჭოთა კავშირის თითქმის ყველა დიდ არქივში: მოსკოვში, ლენინგრადში, ხარკოვში, კიევში, ყირიმში, ბაქოში, ერევანში, ეჩმიაძინში და სხვა.
შალვა ჩხეტია ეწეოდა ნაყოფიერ მეცნიერულ მოღვაწეობას საქართველოს ისტორიისა და არქივთმეცნიერებაში, რომელთა დიდი ნაწილი იბეჭდებოდა ცალკე წიგნებად, პერიოდულ გამოცემებში, პრესაში.
მისი უშუალო მონაწილეობით რუსეთის სიძველეთა საცავებიდან ჩამოტანილია არაერთი ხელნაწერი წიგნი და ისტორიული დოკუმენტი, რომელიც XIX ს. გატანილი იყო საქართველოდან სხვადასხვა პირის მიერ. მათ შორისაა: IX საუკუნის სახარება (ფ.N1446, ხელნაწერი N107) ჩამოტანილი ლენინგრადის საჯარო წიგნსაცავიდან, „სამართალი ვახტანგ VI-ისა“ (ფ.N1446, ხელნაწერი N115) ჩამოტანილია მოსკოვის ლაზარევის სახელობის ინსტიტუტიდან, „ვეფხისტყაოსანი“--გადაწერილი XVIII ს. (ფ. N1446, ხელნაწერი N166) და ბევრი სხვა. ეს ხელნაწერები დღემდე დაცულია საქართველოს ეროვნული არქივის საისტორიო ცენტრალურ არქივში.
მრავალი წლის განმავლობაში შალვა ჩხეტია იყო საქართველოს მთავარი საარქივო სამართველოს პერიოდული გამოცემის „საისტორიო მოამბის“ რედაქტორი. შალვა ჩხეტია ნაყოფიერი მუშაობისათვის დაჯილდოვდა საქართველოს და საბჭოთა კავშირის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის სიგელებით. იგი იყო ნიკო ბერძენიშვილის პრემიის ლაურეატი.
საინტერესოა შალვა ჩხეტიას შრომები: „აკაკი წერეთელი და სვანეთის აჯანყება“, „გენერალი ალ. ჭავჭავაძე“, „თბილისი თავისი ისტორიის გარიჟრაჟზე“, „საქართველოს დედაქალაქი თბილისი“, „ამქრები და ხელოსნები თბილისში 1860-იან წლებში“, „თვითმპყრობელობის რეპრესიები 1905 წელს სამეგრელოში“, „თანამედროვე არქივთმეცნიერების პრობლემები და მეთოდები“ და სხვა.
პირადი არქივი
შალვა ჩხეტიას პირადი არქივი დაცულია საქართველოს ეროვნულ არქივში, სადაც თავმოყრილია როგორც მისი ბიოგრაფიული ხასიათის მასალები, დაბადების მოწმობა, ატესტატი, თსუ დამთავრების დიპლომი, დახასიათებები, ავტობიოგრაფიები, სიგელები, ისე სამსახურებრივი მოღვაწეობის ამსახველი მასალები, ხელნაწერი და ნაბეჭდი მონოგრაფიები, წერილები, რეფერატები, მოხსენებები, ამონაწერები სხვადასხვა წყაროებიდან, რეცენზიები, ლექცია-კონსპექტები, პირადი მიმოწერა, ფოტოსურათები, წიგნები.
შალვა ჩხეტია გარდაიცვალა 1978 წელს თბილისში. დაკრძალულია საბურთალოს საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები კატეგორია:ქართველი საზოგადო მოღვაწეები კატეგორია:საბურთალოს პანთეონში დაკრძალულები კატეგორია:ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
რუსეთიდან სიყვარულით (საუნდტრეკი)
ჯეიმზ ბონდის სერიის ფილმის „რუსეთიდან სიყვარულით“ (From Russia with Love) საუნდტრეკი გამოვიდა 1963 წელს. მასში შეტანილი მუსიკის კომპოზიტორია ჯონ ბარი.
შემდგომში ჯონ ბარი კვლავ რჩებოდა ბონდის სერიის ძირითად კომპოზიტორად და იმ შემთხვევაშიც, თუ საერთოდ არ ფიგურირებდა საუნდტრეკის ავტორად, ყველა ეპიზოდში გამოიყენებოდა მის მიერ ბონდისთვის შექმნილი მუსიკალური თემა.
სიმღერების სია
* არ არის შეტანილი ფილმში
სქოლიო
კატეგორია:ჯეიმზ ბონდის საუნდტრეკები კატეგორია:1963 წლის საუნდტრეკები კატეგორია:United Artists Records-ის საუნდტრეკები კატეგორია:Liberty Records-ის საუნდტრეკები კატეგორია:Capitol Records-ის საუნდტრეკები
ჩაიკოვსკის საერთაშორისო კონკურსი
მინი|[[პეტრე ჩაიკოვსკი|პეტრე ჩაიკოვსკის სახელობის XV საერთაშორისო მუსიკალური კონკურსი]] პეტრე ჩაიკოვსკის სახელობის საერთაშორისო კონკურსი (რუს. Международный конкурс имени П. И. Чайковского) — რუსი კომპოზიტორის, პეტრე ჩაიკოვსკი სახელობის საერთაშორისო მუსიკალური კონკურსი. იმართება 4 წელიწადში ერთხელ, 1958 წლიდან.
პირველი კონკურსი ჩატარდა ორ სპეციალობაში; ფორტეპიანო და ვიოლინო, ხოლო 1962 წლიდან ანუ მეორე კონკურსიდან დაემატა ვიოლენჩელო და 1966 წელს, მესამე კონკურსზე - ვოკალი.
სხვადასხვა წლებში ჩაიკოვსკის საერთაშორისო კონკურსის ლაურეატები იყვნენ სახელოვანი ქართველი მუსიკოსები: