cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ქვემო ონჭიქეთი
ქვემო ონჭიქეთი — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, ერკეთის თემში (სოფლები: ზემო ერკეთი, ქვემო ერკეთი, ზემო ონჭიქეთი, ქვემო ონჭიქეთი, შუბანი). მდებარეობს მდინარე სუფსის ხეობაში, ზღვის დონიდან 480 მ., ჩოხატაურიდან 8 კმ, საჯავახოდან 26 კმ., ზემო ერკეთიდან 2 კმ. სახელწოდება უნდა მომდინარეობდეს ოჭიკეთიდან ანუ: „საჭინკეთიდან”, ჭინკებით დასახლებული ადგილიდან. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეჩაიეობა.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 61 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბაბუშნიცის თემი
ბაბუშნიცის თემი (Бабушница) — თემი სერბეთში, შედის პიროტის ოლქში.
თემის მოსახლეობა შეადგენს 13 849 ადამიანს (2007 წლის აღწერის მონაცემები), მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 26 ადამ./კმ². თემის ფართობი — 529 კმ².
თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ბაბუშნიცა. ბაბუშნიცის თემი შედგება 53 დასახლებული პუნქტისგან, მათი საშუალო ფართობია 10.0 კმ².
სქოლიო
კატეგორია:სერბეთის თემები
იუკაგირის ზეგანი
იუკაგირის ზეგანი (Юкагирское плоскогорье) — ზეგანი რუსეთში, იაკუტიასა და მაგადანის ოლქში, მდ. კოლიმის მარჯვენა ნაპირზე. ჩრდილოეთ ნაწილში აგებულია მეზოზოური ეფუზივებით, სამხრეთში — მეტამორფული კამბრიულისწინა, პალეოზოური და ტრიასული ნალექებით. შუამდინარეთების საშუალო სიმაღლე 300–700 მ-ია, ცალკეული მასივებისა — 1000 მ-ზე მაღალი (1128 მ, ჩუბუკულახი). არის მეჩხერი ფოთლოვანი ტყეები, 400–600 მ-ზე მაღლა — ქონდარა ფიჭვის რაყები და ტუნდრა.
მჯდომარე ქალის პორტრეტი (ერივანი)
„მჯდომარე ქალის პორტრეტი“ (Əyləşmiş qadın portreti) ანუ „ახალგაზრდა ქალის პორტრეტი“ - აზერბაიჯანელი მხატვრის მირზა კადიმ ერივანის მიერ XIX ს-ის 70 წლებში შექმნილი სურათი. ინახება ბაქოში, ხელოვნებათა ეროვნულ მუზეუმში. პორტრეტი ილუსტრირებდა მხატვრის შესახებ სტატიას „ხელოვნების პოპულარულ ენციკლოპედიაში“.
აღწერა
პორტრეტზე გამოსახულია ახალგაზრდა ქალი სახე ოდნავ მწუხარე გამომეტყველებით. სახის ნაკვთები სწორია, ხშირი შავი წარბები ხაზს უსვამენ მეტყველ დიდრონ თაფლისფერ თვალებს. მსუბუქად დავარცხნილი მუქი წაბლისფერი თმა ტალღებად ჩამოშლილია მხრებზე. ქალი გამოსახულია თეთრი მარმარილოს კედელთან ხალიჩაზე მჯდომარე.
ძნელია ხალიჩის ტიპის განსაზღვრა მისთვის დამახასიათებელი მოხატულობის არამკვეთრი გამოსახულების გამო. ყოველგვარი პერსპექტივის გარეშე, აბსოლუტურად ვერტიკალურად, ერივანის სხვა ნამუშევრების მსგავსად, მოცემულია იატაკზე გაშლილი ხალიჩის გამოსახულება. მისი შესრულების ტექნიკა ზედმიწევნითია და, ძირითადად, მინიატურულ ტექნიკას წააგავს.
მუთაქის მოცულობისა და კალთის ნაკეცების გამოსახვის მეთოდებში რეალიზმის ელემენტები შეიმჩნევა. ქალის სახე გულმოდგინედ არის გადმოცემული. იგი მოდელირებულია მოვარდისფრო - ყავისფერი და ლურჯი ტონების ოდნავ შესამჩნევი წერტილოვანი ხაზით. ნახევარტონები დატანილია ღია ვარდისფერ ფერში და ოდნავ გამოხატავს მოცულობას. ტუჩების, ცხვირის, წარბების ნაზი მოხაზულობები და მეტყველი თვალების ნახატი განსაკუთრებულ მიმზიდველობასა და სიხალისეს ანიჭებს სახეს, რომელიც მოკლებული არ არის პორტრეტულ მსგავსებას. ელემენტების გადმოცემის მსგავსი მიდგომა ერივანის დაკვირვებულობასა და რეალისტური მიმართულებით მუშაობის სურვილზე მეტყველებს. ტემპერასა და აკვარელში შესრულებული აღწერილი პორტრეტი კარგად შემოინახა.
სქოლიო
კატეგორია:ნახატები
ნანობაშვილი (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი ნანობაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
ნაღველა
საქართველოში იზრდება 20-მდე სახეობა. საქართველოს ენდემია უცნაური ნაღველა (Gentiana paradoxa), რომელიც აფხაზეთში გვხვდება. იშვიათი დეკორატიული სახეობებიდან აღსანიშნავია ლაგოდეხის ნაღველა (Gentiana lagodechiana).
ლიტერატურა
კატეგორია:ნაღველასებრნი
ლა-ბრეია
ლა-ბრეია (La Breya) — მთა მონბლანის მასივში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ვალეს კანტონში; გადაჰყურებს სოფელ შამპეს, საიდანაც მიემართება საბაგირო გზა. მწვერვალისკენ ასევე მიემართება საფეხმავლო ბილიკი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ბერმუდის კუნძულები 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ბერმუდის კუნძულებმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეთექვსმეტედ იასპარეზა 2008 წელს, ჩინეთის დედაქალაქ პეკინში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ბერმუდის კუნძულები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
Podomyrma densestrigosa
Podomyrma densestrigosa — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Podomyrma-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ალექსანდრე მაკედონელის სტატერი
ალექსანდრე მაკედონელის სტატერი — ოქროს მონეტა, მოჭრილი ალექსანდრე მაკედონელის სახელით ძვ. წ. IV საუკუნეში, საშუალო წონა 8,6 გრ. ასრულებდა საერთაშორისო ფულის ერთეულის როლს. მონეტის შუბლზე გამოსახულია მუზარადიანი ათენას პროფილი, ზურგზე — ფრთოსანი ქალღმერთი ნიკე და ბერძნული ზედწერილი: „Alexandru“ ან „Basileös Alexandru“ („ალექსანდრესი“ ან „ალექსანდრე მეფისა“). მეფის ტიტულის მოთავსება ალექსანდრე დიდმა თავის მონეტაზე ძვ. წ. 329 წლიდან დაიწყო.
ალექსანდრე მაკედონელის სტატერი გავრცელებული იყო საქართველოშიც. აღმოჩენილია სოფ. ჭიორაში (ონის მუნიციპალიტეტი), რიყე (ზუგდიდის მუნიციპალიტეტი), ბაბუშერა (გულრიფშის მუნიციპალიტეტი), ფიჭვნარი (ქობულეთის მუნიციპალიტეტი), ვანი (ვანის მუნიციპალიტეტი), მცხეთასა და სვანეთში (მდ. ნეკრესის ველი, სოფ. ჭუბერიდან 20 კმ.; სოფ. თავრალი, ჭუბერი, ზემო მარხი).
ლიტერატურა
კატეგორია:მონეტები
სინათლის დისპერსია
შუქის დისპერსია (შუქის დაშლა) — ეს არის მოვლენა, განპირობებული დამოკიდებულებით ნივთიერების გარდატეხის მაჩვენებელსა და შუქის სიხშირეს (ან ტალღის სიგრძე) შორის (სიხშირის დისპერსია), ან იგივე, შუქის ფაზური სიჩქარის დამოკიდებულება ტალღის სიგრძეზე (ან სიხშირეზე). ექსპერიმენტალურად აღმოაჩინა ისააკ ნიუტონმა მიახლოებით 1672, მაგრამ თეორიულად საკმაოდ კარგად ახსნეს მოგვიანებით.
ერთ-ერთი ყველაზე ნათელ დისპერსიის მაგალითს წარმოადგენს — თეთრი ფერის სინათლის დაშლა პრიზმაში გავლის დროს (ნიუტონის ცდა). დისპერსიის მოვლენის არსს წარმოადგენს სხვადასხვა სიგრძის ტალღის სხივების გავრცელების სხვადასხვანაირი სიჩქარე გამჭვირვალე ნივთიერებაში - ოპტიკურ გარემოში (ეს როდესაც სინათლის სიჩქარე ვაკუუმში ყოველთვის ერთნაირია, მიუხედავად მისი ტალღის სიგრძისა და მაშასადამე ფერისა). ჩვეულებრივ რაც უფრო დიდია ტალღის სიხშირე, მით უფრო მეტია გარემოს გარდატეხის მაჩვენებელი და ნაკლებია იქ მისი სინათლის სიჩქარე:
მაგრამ ზოგ ნივთიერებებში (მაგალითად იოდის ორთქლში) შეიმჩნევა ანომალური დისპერსიის ეფექტი, რომლის დროსაც ლურჯი სხივები გარდატყდება ნაკლებად, ვიდრე წითელი, ხოლო სხვა სხივები შთაინთქმება ნივთიერებით და თვალით ვერ შეიმჩნევა. ანომალური დისპერსია ფართოდაა გავრცელებული, მაგალითად ის ახასიათებს პრაქტიკულად ყველა გაზს შთანთქმის ხაზთან ახლო სიხშირეებზე, მაგრამ იოდის ორთქლს ის საკმაოდ ხელსაყრელია ოპტიკურ დიაპაზონში სანახავად, სადაც ისინი ძალიან ძლიერად შთანთქამენ სინათლეს.
სინათლის დისპერსიამ პირველად საკმაოდ დამაჯერებლად აჩვენა თეთრი სინათლის შემადგენელი ბუნება.
სინათლის დისპერსიის ანალოგიით, დისპერსიას უწოდებენ მსგავს მოვლენებს; სხვა ბუნების ტალღების გავრცელების დამოკიდებულებას ტალღების სიგრძეზე (ან სიხშირეზე). ამ მიზეზით, მაგალითად ტერმინით დისპერსიის კანონი გამოიყენება როგორც რაოდენობრივი შეფარდების სახელწოდება, რომელიც აკავშირებს სიხშირეს და ტალღურ რიცხვს, გამოიყენება არა მარტო ელექტრომაგნიტურ ტალღებისთვის, არამედ ყველანაირი ტალღური პროცესებისთვის.
დისპერსია არის მიზეზი ქრომატული აბერაციისა - ოპტიკური სისტემების აბერაციების ერთ-ერთთაგანი, მათ შორის ფოტოგრქფიული და ვიდეო-ობიექტივი.
ლუი ოგუსტენ კოშიმ გამოიყვანა ფორმულა, სადაც გარდატეხის მაჩვენებლისა და ტალღის სიგრძის ურთიერთდამოკიდებულებაა გამოსახული: …, სადაც:
სინათლის დისპერსია ბუნებაში და ხელოვნებაში
სინათლის დაშლა სპექტრად (დისპერსიის შედეგად) პრიზმაში გარდატეხის შემდეგ - საკმაოდ გავრცელებული თემაა სახვით ხელოვნებაში. მაგალითად, Pink Floyd-ის ალბომის Dark Side Of The Moon გარეკანზე გამოსახულია სინათლის დაშლა სპექტრად პრიზმაში გარდატეხის შემდეგ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფიზიკური ოპტიკა კატეგორია:ოპტიკური მოვლენები
137
თარიღი უცნობია
*
აშრაფი
აშრაფი (არაბ.– სპარს. აშრაფ — კეთილშობილი, ბრწყინვალე) — ოქროს მონეტის სახელწოდება სპარსეთში ისმაილ I-ის მეფობიდან (1502-1524 წწ.) 1932 წლის ფულის რეფორმამდე; თავდაპირველად იწონიდა 3,5 გრ.; აშრაფის შუბლზე ეწერა შიიტური რელიგიური სიმბოლო და 12 იმამის სახელი, ზურგზე — შაჰის სადიდებელი ლექსი, მოჭრის ადგილი და თარიღი. იშვიათად იჭრებოდა და უპირატესად მემორიალურ ხასიათს ატარებდა. ცნობილია თბილისის ზარაფხანაში 1747 წელს მოჭრილი 2,69 გრამიანი აშრაფი
ლიტერატურა
კატეგორია:მონეტები კატეგორია:ირანის ისტორია
ნატროშვილი (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი ნატროშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
პროვანსი-ალპები-ლაჟვარდოვანი ნაპირი
ხმელთაშუა ზღვის ე.წ. ლაჟვარდოვანი სანაპირო ანუ საფრანგეთის რივიერა მნიშვნელოვანი ტურისტული ცენტრია. პროვანსი მე-10 საუკუნემდე დამოუკიდებელი იყო. აქ დღემდე ლაპარაკობენ ოქსიტანური ენის პროვანსულ დიალექტზე.
კატეგორია:პროვანსი-ალპები-ლაჟვარდოვანი ნაპირი კატეგორია:საფრანგეთის რეგიონები
.ie
.ie — ზედა დონის ეროვნული დომენი (ccTLD) ირლანდიის რესპუბლიკისთვის.
რესურსები ინტერნეტში
ie კატეგორია:კომუნიკაციები ირლანდიის რესპუბლიკაში
Toppdomän
ნაფეტვარიძე
საკუთარი სახელი ნაფეტვარიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებას:
კატეგორია:ქართული გვარები
მახათი (მარტვილის მუნიციპალიტეტი)
მახათი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მარტვილის მუნიციპალიტეტში, ვედიდკარის თემი (სოფლები: ვედიდკარი, ლეფოჩხუე, მახათი, მუხურჩა, ორქა). მდებარეობს ოდიშის ვაკეზე, მდინარე აბაშის (ტეხურის მარცხენა შენაკადი) მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 70 მ, მარტვილიდან 17 კმ.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 33 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:მარტვილის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბრჭყალები
ტერმინით ბრჭყალები შეიძლება აღნიშნული იყოს:
ლოქის ქედი
ლოქის ქედი, სომხითის ქედი — საშუალო სიმაღლის ქედი მცირე კავკასიონის მთათა სისტემაში, მდინარეების მაშავერისა და დებედის წყალგამყოფი. განედური ქედია. ჩრდილოეთ-დასავლეთი კალთა საქართველოს ფარგლებშია, დანარჩენი — სომხეთის ტერიტორიაზე. აგებულია პალეოზოური გრანიტოიდებით, რომლებიც დაფარულია ცარცული და პალეოგენური ასაკის ვულკანოგენური წყებებით. უმაღლესი მწვერვალია ლალვარი (2545 მ, სომხეთი). ახასიათებს საშუალო მთიანი რელიეფი სტრუქტურული, ეროზიული და დენუდაციური ფორმებით. კალთები შემოსილია ფართოფოთლოვანი ტყით, რომლის ქვედა ნაწილში ჭარბობს რცხილა და მუხა, ზედაში — წიფელი. გვხვდება აგრეთვე ფიჭვის მცირე კორომები. ქედის ყველაზე მაღალ ნაწილში სუბალპური მდელოებია.
სქოლიო
კატეგორია:დმანისის მუნიციპალიტეტის ქედები კატეგორია:ბოლნისის მუნიციპალიტეტის ქედები კატეგორია:ქვემო ქართლის მხარის ქედები კატეგორია:საქართველოს ქედები კატეგორია:სომხეთის ქედები
ნახუცრიშვილი
საკუთარი სახელი ნახუცრიშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
პუატუ-შარანტი
right|პუატუ-შარანტი პუატუ-შარანტი (Poitou-Charentes) — რეგიონი დასავლეთ საფრანგეთში ატლანტის ოკეანესთან. შედგება 4 დეპარტამენტისაგან: შარანტა, ზღვისპირა შარანტა, დიო-სევრი, ვიენა. აქ მდებარეობს კონიაკი, საიდანაც სახელი მიიღო ცნობილმა სასმელმა.
რეგიონი რომაული პროვინცია აკვიტანიის ნაწილი იყო. მე-5 ს-ში გოთებმა დაიპყრეს, 507 წელს ფრანკებმა. ასწლიანი ომის დროს საცილობელი იყო ინგლისსა და საფრანგეთს შორის. 1456 წელს საფრანგეთის შემადგენლობაში შევიდა.
კატეგორია:საფრანგეთის რეგიონები
არაგონული ენა
არაგონული ენა (Aragonés) — რომანული ენა, რომელზეც 2011 წლის მონაცემებით საუბრობს ესპანეთში, არაგონის ავტონომიურ გაერთიანებაში, უპირატესად სომონტანო-დე-ბარბასტროს, ხასეტანიის, ალტო-გალიეგოს, სობრარბესა და რიბაგორსის კომარკების ტერიტორიაზე მცხოვრები 12 000-მდე ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:რომანული ენები
მანჟაკაზე
მანჟაკაზე (Manjacaze) — ქალაქი მოზამბიკში. შედის გაზის პროვინციაში. მოსახლეობა — 27 973 ადამიანი (2012 წლის აღწერის მონაცემები).
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:მოზამბიკის ქალაქები კატეგორია:გაზის პროვინცია
Podomyrma elongata
Podomyrma elongata — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Podomyrma-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
.il
.il — ზედა დონის ეროვნული დომენი (ccTLD) ისრაელისთვის.
რესურსები ინტერნეტში
il კატეგორია:კომუნიკაციები ისრაელში
Toppdomän
ნიკოლაიშვილი
საკუთარი სახელი ნიკოლაიშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებას:
კატეგორია:ქართული გვარები
ნაღველასებრნი
ნაღველასებრნი — ორლებნიან მცენარეთა ოჯახი. ძირითადად ბალახებია, იშვიათად ბუჩქები.
ოჯახში 70-მდე გვარის 1000-მდე სახეობაა. გავრცელებული არიან ძირითადად ზომიერ და სუბტროპიკულ სარტყელში. საქართველოში 5 გვარის 27-მდე მხოლოდ ბალახოვანი სახეობაა. ისინი ტყისა და მდელოს მცენარეებია. ნაღველასებრნი განსაკუთრებით ბევრია მთაში. ყველაზე მრავალრიცხოვანია ნაღველას გვარი.
ლიტერატურა
*
ტელიაკეი-კუბოვო
ტელიაკეი-კუბოვო (Теләкәй-Ҡобау; Телякей-Кубово) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბუზდიაკის რაიონში.
ბრჭყალები (სასვენი ნიშანი)
ბრჭყალები (წინწკლები) — წყვილი სასვენი ნიშნები („“ და «») სხვისი ნათქვამის, ნაწარმოების სათაურის, ჟურნალ-გაზეთების სახელწოდებათა და მისთანების გამოსაყოფად ტექსტში. ბრჭყალებს შეიძლება ჰქონდეს არაპირდაპირი, მეტიც საპირისპირო, მნიშვნელობის დატვირთვაც. ამ დროს ბრჭყალები ირონიული ხასიათისაა. ბრიტანული ინგლისური და ამერიკული ინგლისური წერის სტილები არჩევენ ერთმაგ (‘…’) და ორმაგ (“…”) ბრჭყალებს შესაბამისად.
ტელიაკეი-კუბოვო
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 44 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბუზდიაკიდან დაშორებულია 30 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბუზდიაკი, რომელიც დაშორებულია 30 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (100 %).
შტოკჰორნი
შტოკჰორნი (Stockhorn) — მთა ბერნის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ბერნის კანტონში, ქალაქ ერლენბახ-იმ-ზიმენტალის ჩრდილოეთით; გადაჰყურებს თუნის ტბას.
მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 2 190 მეტრია და მისკენ ერლენბახიდან მიამართება საბაგირო გზა. მწვერვალზე განთავსებულია რესტორანი. მთის ძირში კი მდებარეობს ორი ტბა, სადაც შესაძლებელია თევზაობა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
გუთური
გუთური — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფელი გუთური). მდებარეობს მდინარე სუფსის მარცხნივ, ზღვის დონიდან 140 მ., ჩოხატაურიდან 2 კმ., საჯავახოს რკინიგზის სადგურიდან 22 კმ. სოფელში არის საჯარო სკოლა. გუთური ორ უბნად იყოფა: ზემო გუთური და ქვემო გუთური.
ისტორია
სოფელი დასახლებული იყო გვიანბრინჯაო-ადრერკინის ხანიდან, რაც დასტურდება სუფსა-ოსკოჯურის შუამდინარეთში აღმოჩენილი გუთურის განძებით. გუთური ერგეს ნაწილს წარმოადგენდა. გუთური კოლხთა ერთ-ერთ მნიშვნელოვან ნამოსახლარად მიიჩნევა. აქ დადასტურებულია გვიან ბრინჯაოსა და ადრე რკინის წარმოება. რუსეთის იმპერიის დროს შედიოდა ჯვარცხმის სასოფლო საზოგადოებაში. საბჭოთა პერიოდში შედიოდა ჩოხატაურის სადაბო საბჭოში, სოფელში მოქმედებდა ჩაის ფაბრიკა.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 880 ადამიანი.
ცნობილი ადამიანები
სოფელში დაიბადნენ:
სქოლიო
კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Podomyrma femorata
Podomyrma femorata — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Podomyrma-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
დიმიტროვგრადის თემი (სერბეთი)
დიმიტროვგრადის თემი (Димитровград) — თემი სერბეთში, შედის პიროტის ოლქში.
თემის მოსახლეობა შეადგენს 10 765 ადამიანს (2007 წლის აღწერის მონაცემები), მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 22 ადამ./კმ². თემის ფართობი — 483 კმ².
თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი დიმიტროვგრადი. დიმიტროვგრადის თემი შედგება 43 დასახლებული პუნქტისგან, მათი საშუალო ფართობია 11.2 კმ².
სქოლიო
კატეგორია:სერბეთის თემები
არიკა და პარინაკოტა
არიკა და პარინაკოტა (Arica y Parinacota) — ადმინისტრაციული რეგიონი ჩილეს ჩრდილოეთში. მოიცავს 2 პროვინციასა და 4 კომუნას.
ფართობი — 16 873,3 კმ². მოსახლეობა — 189 644 კაცი. მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 11,24 ად./კმ². ადმინისტრაციული ცენტრი — ქ. არიკა.
მდებარეობა
რეგიონი მდებარეობს ჩილეს უკიდურეს ჩრდილოეთში და ესაზღვრება:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩილეს რეგიონები
138
თარიღი უცნობია
*
ნიკოლაძე
საკუთარი სახელი ნიკოლაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
რონა-ალპები
thumb|რონა-ალპები რონა-ალპები (Rhône-Alpes) — რეგიონი სამხრეთ-აღმოსავლეთ საფრანგეთში, ალპების დასავლეთ ნაწილში, კვეთს მდინარე რონა. შედგება 8 დეპარტამენტისაგან: ენი, არდეში, დრომი, ზემო სავოია, იზერი, ლუარა, რონა, სავოია.
რონა-ალპები ეკონომიურად ერთ-ერთი ძლიერი რეგიონია. აქ არის მეღვინეობის ცნობილი ცენტრები შენა, ფლერი და ბუჟელე.
კატეგორია:საფრანგეთის რეგიონები
Podomyrma ferruginea
Podomyrma ferruginea — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Podomyrma-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
.im
.im — ზედა დონის ეროვნული დომენი (ccTLD) კუნძული მენისთვის.
რესურსები ინტერნეტში
im კატეგორია:კომუნიკაციები კუნძულ მენზე
Toppdomän
ნიკოლოზ (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი ნიკოლოზ შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
H.E.R. (მუსიკოსი)
გაბრიელა სარმიენტო ვილსონი (Gabriella Sarmiento Wilson; დაიბადა 1997 წლის 27 ივნისს, ვალეხო, კალიფორნია, აშშ) - პროფესიონალურად ცნობილი როგორც H.E.R. (წარმოითქმის "her", აბრევიატურა ყველაფრის გამოვლენისა), ამერიკელი მომღერალი და კომპოზიტორი. თავდაპირველი მისი ნამდვილი სახელით მუსიკალური გამოსვლების და სინგლების შემდეგ, მან 2016 წელს შეიცვალა იმიჯი სახელთან ერთად და გამოჩნდა როგორც H.E.R. მან გამოსცა სადებიუტო EP H.E.R. ტომი 1. შემდეგ მან გამოუშვა შემდგომი EP- ები H.E.R. ტომი 2 (2017), The B Sides (2017), I Used To Know Her: The Prelude (2018) და I Used To Know Her: Part 2 (2018). მისი პირველი კომპილაციური ალბომი H.E.R. გამოვიდა 2017 წლის ოქტომბერში, რომელიც შედგებოდა მომღერლის პირველი ორი EP- ის ტრეკებისგან, ასევე ექვსი დამატებითი სიმღერისგან. H.E.R. ნომინირებული იყო გრემის ხუთი ჯილდოზე, 2019 წელს, 61-ე ყოველწლიურ გრემის დაჯილდოებაზე, გაიმარჯვა ნომინაციებში საუკეთესო R&B შესრულება და საუკეთესო R&B ალბომი. 2020 წელს იგი ნომინირებული იყო ხუთ ჯილდოზე 62-ე ყოველწლიური გრემის დაჯილდოებაზე, მათ შორის წლის ალბომი. 2020 წლის 20 სექტემბერს მან შეასრულა სიმღერა "Nothing Compares 2 U", 72-ე პრემია Emmy Awards- ის In Memoriam სეგმენტისთვის. Super Bowl LV- ის წინასადღესასწაულო ღონისძიებებზე მან შეასრულა "America the Beautiful", სიმღერა და გიტარაზე დაუკრა (აკუსტიკური ლაივი).
ადრეული ცხოვრება
ვილსონი დაიბადა კალიფორნიის ქალაქ ვალეხოში ფილიპინელი დედისა და აფროამერიკელი მამისგან. კალიფორნიის სან-ფრანცისკოს ყურეში აღზრდილი, იგი საზოგადოებამ გაიცნო, როგორც არტისტი ალიცია კიზის შუუში. იგი ასევე გამოჩნდა Maury- ში 2007 წელს.
კარიერა
2014 წელს ვილსონმა 14 წლის ასაკში გააფორმა გარიგება RCA Records- სა და HBK Entertainment- თან, მოგვიანებით გამოაქვეყნა მისი სადებიუტო სინგლი სახელწოდებით "Something to Prove" მისი ნამდვილი სახელით. 2016 წლის ბოლოს, ახალი სახელით ხელახლა გამოჩნდა ის და გამოუშვა მისი დებიუტი EP, H.E.R. ნაწილი. 1 2016 წლის 9 სექტემბერს. 2017 წლის აპრილში, რიანამ გამოაქვეყნა ინსტაგრამის კლიპი, რომლის ფონზე H.E.R-ის ტრეკი "Focus" იყო. კლიპი ნანახია 5 მილიონზე მეტჯერ. საზოგადოების დამატებითი მხარდაჭერა მოვიდა Issa Rae- სგან HBO- ს Insecure- ისგან, Taraji P. Henson- ის იმპერიისგან, კაილი ჯენერისგან და კენდალ ჯენერისგან. როლინგ სტოუნმა 2017 წლის სტატიაში "10 არტისტი, რომელიც თქვენ უნდა იცოდეთ" ვილსონიც მოიხსენია. Forbes- მა მას მოიხსენია ვილსონი სტატიაში "5 ალტერნატიული R&B არტისტი, რომლებიც 2017 წელს უნდა იცოდეთ".
ვილსონის შემდგომი EP, H.E.R. ნაწილი. 2 (2017) გამოვიდა 2017 წლის 16 ივნისს და მოიცავს სინგლს "Say It Again". ასევე 2017 წელს, ის იყო გასტროლებზე ბრაისონ ტილერთან ერთად Set It Off ტურნესთვის და დაასრულა პირველი ჰედლაინგის ტური, Lights On Tour. მან გამოუშვა H.E.R. ნაწ. 2, The B Sides 2017 წლის 20 ოქტომბერს, 2 სინგლთან ერთად, რომელიც გამოვიდა 2017 წლის 13 ოქტომბერს. კრებული ალბომი H.E.R. გამოვიდა 2017 წლის 20 ოქტომბერს, რომელშიც შედის ამ სერიის სამივე EP- ის სიმღერები. ალბომმა მოიგო საუკეთესო R&B ა ლბომი და მიიღო კიდევ ოთხი ნომინაცია 61-ე გრემის დაჯილდოებაზე, მათ შორის წლის ალბომი და საუკეთესო ახალი შემსრულებელი. უილსონმა 2018 წლის 12 სექტემბერს გამოაცხადა, რომ იგი დაიწყებს ტურს. მისი მეორე სტუდიური ალბომი I Used to Know Her გამოვიდა 2019 წლის 30 აგვისტოს. 5 ოქტომბერს მან მონაწილეობა მიიღო 2019 წელს ჩატარებულ Rock in Rio ფესტივალში, რომელიც იყო რიო-დე-ჟანეიროში, ბრაზილია. ასევე პერფორმერებს შორის იყვნენ Drake, Foo Fighters, Bon Jovi, Red Hot Chili Peppers, Iron Maiden, Pink და Muse. მან Super Bowl LV- ზე იმღერა "America, the Beautiful".
ვილსონის დისკოგრაფია ძირითადად შედგება თანამედროვე R&B ბალადებისგან, H.E.R- ს სიმღერები აღწერილია, როგორც "დაშლის შემდეგ დაშლილი მასალა, რომელიც ერთდროულად დაუცველად გამოიყურებოდა"
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 27 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1997 კატეგორია:ამერიკელი მომღერლები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მომღერლები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მომღერლები კატეგორია:რიტმ-ენდ-ბლუზი კატეგორია:პოპ-მუსიკა
ულონგუე
ულონგუე (Ulongué) — ქალაქი მოზამბიკში. შედის ტეტეს პროვინციაში. მოსახლეობა — 27 697 ადამიანი (2012 წლის აღწერის მონაცემები).
სქოლიო
კატეგორია:მოზამბიკის ქალაქები კატეგორია:ტეტეს პროვინცია
სამხრეთი პირენეები
thumb|right|სამხრეთ პირენეები სამხრეთ პირენეები (ფრ. Midi-Pyrenees, ოქც. Miegjorn-Pireneus) — რეგიონი სამხრეთ საფრანგეთში, ესპანეთისა და პირენეების მთების სიახლოვეს. შედგება 8 დეპარტამენტისაგან: არეჟი, ავერონი, ჟერი, ზემო გარონა, ზემო პირინეი, ლო, ტარნი, ტარნი და გარონა.
კატეგორია:საფრანგეთის რეგიონები
კრისტალური ფიქლები
მინი|260პქ|კრისტალური ფიქალი კრისტალური ფიქლები — მეტამორფული ქანების დიდი ჯგუფის საერთო სახელწოდება. ახასიათებს შემადგენელი მინერალების ორიენტირებული განლაგება. კრისტალური ფიქლები ერთი (ქლორიტი ან მუსკოვიტი), უფრო ხშირად კი რამდენიმე მინერალისაგან (ქლორიტი, მუსკოვიტი, ალბიტი და სხვ.) შედგება. ფიქლების მეტამორფიზმის ხარისხი საშუალო ან მაღალია. განარჩევენ ორთოფიქლებს, რომლებიც წარმოიქმნება მაგმური ქანების მეტამორფიზმის შედეგად, და პარაფიქლებს (მეტაფიქლებს), რომლებიც წარმოიქმნება დანალექი ქანების მეტამორფიზმის შედეგად.
კრისტალური ფიქლების კლასიფიკაცია ეფუძნება მათ მინერალოგიურ და ქიმიურ შედგენილობას. გამოიყოფა შემდეგი კრისტალური ფიქლები: გნაისები (აგრეთვე გარანულიტები), ფილიტები, კვარციტები და სხვ. მსოფლიოს მრავალი გეოლოგიური ერთეული აგებულია კრისტალური ფიქლებით, რომელიც ხშირად გრანიტთან ან გნაისთან ერთად არის წარმოდგენილი. მაგ., ცენტრალური კავკასიონი (კავკასიონის მთავარი ქედის მონაკვეთი) წარმოადგენს მასიური კრისტალური ქანების ერთობლიობას, რომელშიც ჭარბობს გრანიტი, გნაისი და სხვადასხვა კრისტალური ფიქლები. ფართოდ არის გავრცელებული ციმბირში, ურალში, კავკასიაში და სხვ.
კრისტალური ფიქლები იგივეა რაც ასპიდური ფიქლები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მეტამორფული ქანები
წყნარი ოკეანის მეორე ომი
წყნარი ოკეანის მეორე ომი (Guerra del Pacífico) ან გვარჯილის ომი (Guerra de Salitres) - ჩილეს ომი პერუსა და ბოლივიის წინააღმდეგ. ომის დაწყების მიზეზი გახდა ატაკამის უდაბნოში მდებარე პერუსა და ბოლივიის გვარჯილის საბადოები, რის გამოც მიიღო მეორე სახელწოდება – გვარჯილის ომი.
წინაპირობები
XIX საუკუნის მეორე ნახევარი ჩილეში აღინიშნა ეკონომიკური კრიზისით. კრიზისის პირობებში, ეკონომიკის ერთადერთი შემოსავლიანი დარგი აღმოჩნდა გვარჯილის წარმოება, მაგრამ გვარჯილის საბადოები, რომლებსაც ჩილელები ამუშავებდნენ, განლაგებული იყო ბოლივიის (ანტოფაგასტა) და პერუს (ტარაპაკა) ტერიტორიებზე, რაც ხშირად იწვევდა ჩილელთა და პერუ-ბოლივიის მთავრობების შეტაკებებს. 1879 წელს ბოლივიამ დაიწყო ჩილელ მრეწველთა შევიწროება.
ომის მსვლელობა
1879 წლის 14 თებერვალს 500 ჩილელმა ჯარისკაცმა, სწორედ იმ დროს როცა დანიშნული იყო აუქციონზე ჩილეს კომპანიების გაყიდვა, გენერალ ემილიო სოტომაიორის ხელმძღვანელობით დაიკავა ქ. ანტოფაგასტა, რაც ნიშნავდა ომის დაწყებას ჩილესა და ბოლივია-პერუს შორის. ამ ომში დიდი ბრიტანეთის მხარდაჭერამ განაპირობა ჩილეს არმიის წარმატება. პერუს არმია განაგრძობდა წინააღმდეგობის გაწევას 1881 წლის იანვრამდე, ვიდრე ჩილეს არმიამ ლიმა არ დაიკავა.
დასასრული
1883 წელს ლიმის მახლობლად, ანკონაში ხელმოწერილ იქნა ზავი ჩილესა და პერუს შორის, რომლის მიხედვითაც ჩილეს გადაეცა პერუს პროვინცია ტარაპაკა სამუდამოდ, ტაკნა და არიკა კი 10 წლით. 1929 წელს ხანგრძლივი კონფლიქტი მოგვარდა, ტაკნა დაუბრუნდა პერუს, ხოლო არიკა გადაეცა ჩილეს.
სქოლიო
კატეგორია:XIX საუკუნის ომები კატეგორია:ჩილეს ომები კატეგორია:პერუს ომები კატეგორია:ბოლივიის ომები
ინდოეთის ისტორია
ინდოეთის ისტორია პირობითად იყოფა რამდენიმე პერიოდად:
ნეოლითი
ინდოეთის ტერიტორიაზე ადამიანი ჯერ კიდევ ქვის ხანაში ცხოვრობდა. ძვ. წ. VII ათასწლეულიდან ინდის და სარასვატის ხეობებში ვითარდება მეურნეობის წარმოება. მერგარჰის ადრესამიწათმოქმედო კულტურის ეპოქაში ადამიანმა იპოვა საკვების მოპოვების ეფექტიანი ხერხები, ოპტიმალური ამ მოცემული რეგიონისათვის: განვითარებულია მიწათმოქმედება, მონადირეობა და ისახება მეცხოველეობა. ეს ქმნიდა ყველა საჭირო პირობას განვითარების ხარისხობრივად ახალ საფეხურზე გადასვლისათვის — ახალი კულტურულ-ისტორიული კომპლექსის ფორმირებისათვის.
პირველი დამოწმებული დასახლებული პუნქტი დაფიქსირებულია მადჰია პრადეშში ბჰიმბეტკის გამოქვაბულში, სადაც აღმოჩენილი ზოგი ნახატის წლოვანება მიახლოებით 30 000 წელია და შედის იუნესკოს მსოფლიო კულტურის მემკვიდრეობათა სიაში. ადრეული ნეოლითური კულტურა სამხრეთ აზიში წარმოდგენილია მეჰრგერხის (მერგერხის, Mehrgarh) აღმოჩენები (7000 წ) დღევანდელი ბელუჯისტანი, პაკისტანი. ნეოლითური კულტურის ნეოლითური სასოფლოსამეურნეო კულტურა პირველად აღმოცენდა ინდის ველზე 50 000 წ. წინათ ხოლო განგის ხეობაში 30 000 წ. წინათ. პირველი ურბანული ცივილიზაცია ჩაისახა და იყო ინდის ველის ცივილიზაცია.
ბრინჯაოს ხანა
ძველი წელთაღრიცხვით III ათასწლეულში დრავიდების მიერ იქმნება პირველი ინდის ცივილიზაცია, რომელმაც მიიღო ინდის ან ჰარაპის (ხარაპის) სახელწოდება. ის გავრცელდა მდინარე ინდის ველზე და მის შენაკადებზე როგორიცაა ღაგარ-ჰაკრა (Ghaggar-Hakra), განგი-იამუნა , ასევე გუჯარათში , და სამხრეთ ავღანეთში. ინდის დრავიდებს განვითარებული ჰქონდათ მონუმენტალური მშენებლობა, ბრინჯაოს მეტალურგია, მცირე სკულპტურა. ჩასახვისას იყო კერძომესაკუთრეობრივი ურთიერთობები, ხოლო სოფლის მეურნეობას საფუძვლად ედვა ირიგაციული მიწათმოქმედება. მნიშვნელოვანი ადგილი ეჭირა საგარეო ვაჭრობას: ჰარაპის ცივილიზაციას ჰქონდა ურთიერთობები მესოპოტამიასთან, შუა აზიასთან, პირდაპირი სავაჭრო კავშირები აღწევდნენ შუმერებამდე და არაბეთამდე.
ინდის ველის ცივილიზაცია გავრცელებული იყო დღევანდელი ინდოეთის (გუჯარათი, ჰარიანა, პენჯაბი და რაჯასტანი) და პაკისტანის (სინდის, პენჯაბის და ბელუჯისტანის პროვინციებში). ეს უძველესი ინდოეთის ისტორიული ნაწილი წარმოადგენს მსოფლიოში ერთ-ერთ პირველ ურბანულ ცივილიზაციას მესოპოტამიასა და ძველ ეგვიპტესთან ერთად. ცივილიზაციაში შედიოდა ისეთი ურბანული ცენტრები როგორიცაა დოლავირა, კალიბანგანი, რუპარი, რახიგარჰი და ლოთალი თანამედროვე ინდოეთის ტერიტორიაზე და ჰარაპა, განერივალა და მოჰენჯო-დარო თანამედროვე პაკისტანის ტერიტორიაზე. ცივილიზაცია ცნობილია თავისი ქალაქებით რომლებიც აგურითაა აშენებული, დრენაზის სისტემებითა და მრავალსართულიანი სახლებით.
ინდის კულტურის დასასრული მოდის ძვ.წ. XIV–XVII საუკუნეებზე(?). ამ ცივილიზაციის დაკნინების ზუსტი მიზეზი არაა დადგენილი, მაგრამ ცნობილია, რომ ამ დროისათვის დრავიდული მოსახლეობა იწყებს მოძრაობას სამხრეთ-აღმოსავლეთით და კარგავს განვითარების არსებულ დონეს. სავარაუდოდ, ეს იყო გამოწვეული ბუნებრივი პირობების გაუარესობით ან მიგრაციული პროცესებით, რომელიც მიმდინარეობდა იმ დროისათვის კავკასიასა და ინდის ხეობას შორის.
ვედური პერიოდი
ინდის ველის ცივილიზაციას მოჰყვა ვედური ცივილიზაციის პერიოდი, რომელიც გრძელდებოდა ძვ. წ. V საუკუნემდე. ვედური ცივილიზაცია საფუძვლად დაედო ინდუიზმს და სხვა ადრეული ინდური საზოგადოების სხვა კულტურულ ასპექტებს. ვედური ცივილიზაცია წარმოადგენდა ინდოარიულ კულტურას, რომელიც ასოცირდება ვედებთან (ინდუისტებისათვის წმინდა ტექსტები), ყველაზე ადრეულ წყაროებთან ინდოეთის ისტორიაში. მეცნიერების უმრავლესობა ვედურ ცივილიზაციას მიაკუთვნებენ პერიოდს ძვ. წ. II ათასწლეულიდან პირველ ათასწლეულამდე, თუმცა ზოგიერთი ინდოელი მეცნიერი ცივილიზაციის დასაწყისს მიაკუთვნებს ძვ. წ. VII ათასწლეულს. ვედური სანსკრიტი გამოიყენებოდა ძვ. წ. V საუკუნემდე, როდესაც კულტურამ დაიწყო ინდუიზმის კლასიკური ფორმების შეძენა.
ვედური პერიოდი გრძელდებოდა ძვ.წ. 1500-დან ძვ. წ. 500 წ-მდე და ჩაუყარა საფუძველი ინდუიზმს. ძვ. წ. II ათასწლეულის II ნახევარში ინდოეთში დამკვიდრდნენ არიელები, რომელთა პირველსამშობლო ავღანეთი და მიმდებარე ტერიტორიები უნდა ყოფილიყო. არიელებმა შექმნეს ვედური ცივილიზაცია მთელ ჩრდილოეთ ინდოეთში, განსაკუთრებით განგის ხეობაში. ამ პერიოდისათვის ინდო-არიული-წარმართი ტომების იმიგრაციის შედეგად ადრეისტორიული ჰარაპი და ადგილობრივი მოსახლეობის არსებული ცივილიზაცია რომელსაც ისინი დასიუსს უწოდებდნენ ალყაში მოექცა. არიელები თავდაპირველად მოვიდნენ კასპიის ზღვიდან და აზიიდან. თავდაპირველად დასახლდნენ ბაქტრიაში, ხოლო შემდეგ ინდოეთის ჰინდიყუშში და მხოლოდ ამის შემდეგ დასახლდნენ მდინარეების განგისა და იამუნის ხეობებში.
ბევრი მეცნიერი დიდი ხნის განმავლობაში ამტკიცებდა რომ არიელებმა დაიპყრეს და დაიმორჩილეს ადგილობრივი მოსახლეობა, რომლებიც ცხოვრობდნენ ჩრდილოეთ ინდოეთში. თუმცა, ინდის ველზე აღმოჩენილმა განვითარებულმა ცივილიზაციამ, ბევრ მეცნიერს შეუცვალა აზრი ამ თეორიის მიმართ. არიელებმა, ალბათ ბევრი მიიღეს მეზობელი კულტურისაგან ჩრდილოეთ ინდოეთიდან, რადგანაც ამან ხელი შეუწყო მათ განვითარებას. როდესაც არიელები გადავიდნენ საცხოვრებლად ინდოეთში, ისინი ნახევრად მომთაბარე ტომები იყვნენ, და მეცხოველეობას მისდევდნენ, მათი ტანსაცმელი უბრალო იყო , მათ არ ჰქონდათ რეგულარული სამართლებრივი ინსტიტუტები. მათი რელიგიური რწმენა უმთავრესად ანიმიზმზე იყო დაფუძნებული. არიელების ეკონომიკა ყოველთვის კონცენტრირებული იყო მეცხოველეობასთან, რომლის შემდეგაც მოდის წმინდა ძროხის თაყვანისცემა. არიელები მეცხოველეობასთან ერთად მისდევდნენ ვაჭრობას, ხელოსნობას, მიწათმოქმედებას, გაჩნდა კერძო საკუთრება და ქონებრივი უთანასწორობა. ძალაუფლება იყო ტომური არისტოკრატიის ხელში.
ძვ. წ. I ათასწლეულის I ნახევარში ჩრდილოეთ ინდოეთში აღმოცენდა რამდენიმე მონათმფლობელური სახელმწიფო. რიგვედას შემდეგ პერიოდში, არიელები უფრო სოფლის მეურნეობას მისდევდნენ და სოციალურად ორგანიზებული საზოგადოება შექმნეს ოთხი ვარნას, ანუ სოციალური კლასის (ბრაჰმანები, ქშატრიები, ვაიშები და შუდრები) ირგვლივ. პირველ ორს პრივილეგირებული მდგომარეობა ეჭირა. როგორც ამბობენ ვედებთან ერთად დამატებით, ინდუიზმის ძირითადი ტექსტების სანსკრიტული ეპოსების რამაიანას და მაჰაბჰარატას თემებს იმ დროში აქვთ თავდაპირველი წყარო. მაჰაბჰარატა წარმოადგენს და რჩება ყველაზე დიდ ლექსს, ეპოსს მსოფლიოში.
პოსტვედური პერიოდი
ძვ.წ. VI საუკუნის ბოლოს ჩრდილო-დასავლეთ ინდოეთის ნაწილი მოექცა აქემენიდების იმპერიაში. მეფე კიროსმა დაიმორჩილა ჩრდილო-დასავლეთ ინდური ტომი განდჰარა და ასაკენებისაგან ხარკის ამღებნი, ანუ აშვაკის ინდუსები. მაგრამ სპარსელების ლაშქრობები ეხებოდა მხოლოდ ინდოეთის განაპირა სამფლობელოებს. ძვ. წ. VI საუკუნიდან მოყოლებული ინდოეთის ტერიტორიაზე გაჩნდა მაჰაჯანაპადები — დამოუკიდებელი სამეფოები და რესპუბლიკები. ეკონომიკურმა პროგრესმა ცვლილებები შეიტანა ინდოეთის საზოგადოებაში. ძვ. წ. IV საუკუნეში გაძლიერდა მაგადჰას სახელმწიფო. წარმოიშვა ბუდიზმი და ჯაინიზმი. მაგადჰა აწარმოებდა დაპყრობით ომებს, რის შედეგადაც მის მფლობელობაში მოექცა განგის ველი და სხვა მიწები.
სამხრეთ ინდოეთში სხვადასხვა დროს დომინირებდა რამდენიმე დინასტია, მათ შორის ჩალუკია, ჩერა, ჩოლა, კადამბა, პალავა და პანდია. ამ მმართველების მფარველობით ინდოეთში აყვავდა მეცნიერება, ინჟინერია, ხელოვნება, ლიტერატურა, ასტრონომია და ფილოსოფია.
ბუდისტური პერიოდი
ძვ. წ. I ათასწლეულის შუახანებიდან ინდოეთში დაიწყო ძველი ვედური რელიგიის კრიზისის დრო, რომლის დამცველები და გულშემატკივრები იყვნენ ბრაჰმანები — მოძღვრები, ქურუმები. ამ დროისათვის ინდოეთში აქტიურად იქმნება ბრაჰმანიზმის ოპოზიციური სწავლებები, როგორც ძველ ინდური საზოგადოების ნაწილის ვედურ (ბრაჰმანულ) რელიგიაში თავისი რიტუალობით და ფორმალური კეთილსინდისიერებით, ასევე ზოგიერთი დაპირისპირებითა და ზოგჯერ ბრაჰმანებს და კშატრიებს (ძვ. ინდოეთში მეომრებისა და მმართველების ფენა) შორის კონფლიქტებითაც იმედ გაცრუების შედეგი. ამის გამო მნიშვნელოვანია ის გარემოება, რომ ბუდა, და ვარდჰამანა მაჰავირა, წარმოადგენდნენ კშატრის და არა ბრაჰმანების ფენის წარმომადგენელებს. ასე რომ, ძველი ვედური მსხხვერპლშეწირულობის და რიტუალების რელიგია განიცდიდა კრიზისს, რაც გამოიხატებოდა ახალი „ერეტიკული“ ასკეტური მოძრაობების წარმოქმნით, ეგრეთ წოდებული, შრამანების, ასკეტების, მიმდევრების, მოგზაური ფილოსოფოსების, რომლებმაც უარყვეს ბრაჰმანების და წმინდა ვედების ავტორიტეტი და თავის მიზნად დაისახეს დამოუკიდებლად ჭეშმარიტების პოვნა ფილოსოფიისა და იოგის (ცნობიერების შეცვლის პრაქტიკა) შემეცნების გზით. ერთ-ერთი ასეთი განდეგილი, მწირი იყო ბუდა შაკიამუნი, ბუდიზმის ისტორიული დამაარსებელი.
აკანეევო
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 283 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ დიურტიულიდან დაშორებულია 18 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია უფა, რომელიც დაშორებულია 147 კმ-ით.
ინდოეთის ისტორია
ბუდისტური პერიოდი
ძვ. წ. 327 წელს ალექსანდრე მაკედონელი დიდი არმიით შეუდგა ინდოეთის დაპყრობას. მან ზოგიერთი მხარის დამორჩილება მოახერხა, მაგრამ ჩრდილო-დასავლეთის ტომებმა გაუწიეს დიდი წინააღმდეგობა. ალექსანდრემ რამდენიმე ბრწყინვალე გამარჯვების მიუხედავად მდინარე ბიასასთან შეაჩერა თავისი აღმოსავლეთ ლაშქრობა და ძვ. წ. 325 წელს გაბრუნდა ინდოეთიდან. ძველბერძნული ცივილიზაციის შეხვედრამ განგ ჰიმალაის ცივილიზაციასთან ხელი შეუწყო არამარტო ინდოეთისა და ელინურ სამყაროს დაახლოვებას, როდესაც ბერძნული და ნაწილობრივ სპარსული გავლენა აღწევდა ჩრდილოეთ ინდოეთის დასავლეთ რეგიონებში. არამედ ასევე ინდოეთის ცივილიზაციამ ზეგავლენა მოახდინა ელინური სამყაროს ზოგიერთი ქვეყნის კულტურულ განვითარებაზე, კერძოდ კი, მედიცინის და ფილოსოფიის დარგში. საბოლოოდ ბერძნები გაძევებულ იქნენ ინდოეთის ტერიტორიებიდან ძვ. წ. 317 წლის აჯანყების შემდეგ.
აკანეევო
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები (56 %) და ბაშკირები (44 %) შეადგენენ.
სქოლიო
კატეგორია:დიურტიულის რაიონის სოფლები
ინდოეთის ისტორია
მაურიები
ძვ. წ. III საუკუნეში სამხრეთ აზიის უმეტესი ნაწილი გაერთიანდა მაურიების იმპერიაში ჩანდრაგუპტა მაურიეს მმართველობის ქვეშ. ანტიბერძნული ბრძოლის ტალღაზე პენჯაბი და ინდის ხეობა გაერთიანდა ჩანდრაგუპტის (მაურიების მოდგმიდან) მეთაურობის ქვეშ — მაგადჰას ვარნით შუდრა, რომელმაც პირველად შექმნა ჩრდილოეთ ინდური გაერთიანებული ქვეყანა ინდის და განგის ხეობებით. ძვ. წ. IV საუკუნის ბოლოს ჩანდრაგუპტა მაურიამ დაიმორჩილა კამბოჯა, განდჰარა და მოსაზღვრე ირანის აღმოსავლეთ ნაწილი.
ბუდიზმის ფილოსოფიას ჰქონდა ღრმა ფესვები უკვე არსებულ ტრადიციებში და ადათ-წესებში. ბევრი საუკუნის განმავლობაში ბუდიზმი მშვიდობიანად თანაარსებობდა ვედურ რელიგიასთან, რომლისგანაც ნასესხები აქვს ზოგიერთი წეს-ჩვეულება და ღმერთები. ბუდიზმი თანდათან ხდება მასიურ რელიგიად, რადგანაც ის ყველა ადამიანისკენაა მიმართული.
ცენტრალიზაციის პოლიტიკის ნაკლოვანებებმა გამოიწვია მაურიების ქვეყნის ჩქარი დაშლა, რომელმაც დაიწყო თავისი სამფლობელოების დაკარგვა უკვე ძვ. წ. III საუკუნის ბოლოს. ძალიან დიდი იყო ინდოეთის სხვადასხვა ტომების, კუთხეების განსხვავება ეკონომიკურ და საზოგადოებრივ განვითარებაში. საბოლოოდ მაურიების დინასტია ჩამოგდებულ იქნა მაგადჰაში ძვ. წ. 180 წელს.
კლასიკური პერიოდი
კლასიკური ეპოქა ხასიათდება სტაბილური რელიგიური, საზოგადოებრივ-კასტური და ეკონომიური სისტემების ჩამოყალიბებით, მცირე დინასტიების ურთიერთმებრძოლი სამფლობელოებით, რიგრიგობით სუსტი მსხვილი სხვადასხვა სიდიდის სახელმწიფოების შექმნით. ძვ. წ. II - ახ.წ. III საუკუნეებში. ჩრდილოეთ ინდოეთი ისევ გახდა გარე ძალების შემოსევის არენად ჩრდილო-დასავლეთიდან. მაურიების ძლიერება შეარყია ბერძნულ-ბაქტრიული სამეფოს შემოსევებმა. ბერძნულ-ბაქტრიული წარჩინებულებით წარმოიქმნა განსაკუთრებული ინდო-ბერძნული სამეფო, რომელმაც გააფართოვა თავისი სამფლობელოები არაბეთის ზღვამდე და შეწყვიტა თავისი არსებობა ძვ. წ. II საუკუნეში.
II-IV საუკუნეებში დაიწყო მონათმფლობელური წყობილების რღვევა და ფეოდალური ურთიერთობების ჩასახვა. ჩრდილოეთ ინდოეთის შემდეგი გამაერთიანებელი გახდა გუპტას დინასტია, რომლის მეფემ სამუდრაგუპტამ (335—380 წწ.) თავის ლაშქრობებით მიაღწია ჰიმალაის და ზემო ინდს. მისი ვაჟი ჩანდრაგუპტა II ვიკრამადიტიამ (380—415 წწ.) ინდოეთი შეიყვანა თავისი განვითარების „ოქროს ხანაში“. თუმცა გუპტების უძლეველმა იმპერიამაც ვერ შეძლო შეწინააღმდეგებოდა კიდევ ერთ შემოსევას ჩრდილო-დასავლეთიდან, ამ შემთხვევაში ირანულენოვანი მომთაბარე ეფტალიტების შემოსავას, რომლებმაც IV—V საუკუნეებში შექმნეს სახელმწიფო, სადაც ასევე შედიოდა გუპტების ინდოეთის ტერიტორია. ეს მოვლენა პირობითად ითვლება ძველი ინდოეთის ისტორიის დასასრულად.
შუა საუკუნეების ინდოეთის ისტორია
V-VI საუკუნეების მიჯნაზე ინდოეთში ჩამოყალიბდა ადრინდელი ფეოდალიზმი. გაიზარდა ქალაქები. გაბატონდა ინდუიზმი, რომელმაც დააკანონა საზოგადოების კასტური დაყოფა. VI-XII საუკუნეებში არსებობდა რამდენიმე სამეფო, რომლებსაც გამუდმებული ომი ჰქონდათ ერთმანეთთან.
ისლამური პერიოდი
XII-XIII საუკუნეების მიჯნაზე ინდოეთი დაიპყრო ღურიდების მმართველმა მუჰმად ღურიმ. მისი ისკვდილის შემდეგ მისმა ნაცვლებმა არ ცნეს ღურიდების ხელისუფლება და შექმნეს დამოუკიდებელი სახელმწიფო დელის სასულთნო, რომლის ცენტრი იყო ქალაქი დელი. ამ დროიდან ინდოეთში გავრცელდა ისლამი. დელის სულთნებმა შეძლეს მონღოლების შემოსევების მოგერიება. დელის სასულთნომ დაიკავა დეკანის დიდი ნაწილი. სასულთნოს პერიოდში განვითარდა წარმოება, აშენდა მსხვილი საირიგაციო ნაგებობები, განვითარდა ვაჭრობა და ხელოსნობა. 1398 წელს თემურლენგთან დამარცხების და სმხვილი ფეოდალების ამბოხებების შედეგად დელის სასულთნო დაეცა.
XVI საუკუნის პირველ ნახევარში პორტუგალიელები დამკვირდნენ ინდოეთის ზოგიერთ საზღვაო პუნქტში: გოა, დიუ, დამანი. პორტულგალიელების გაბატონებამ ინდოეთის ოკეანეში დიდი დარტყმა მიაყენა ინდოეთის სამეფო-სამთავროების საზღვაო ვაჭრობას, მაგრამ ამასთანავე ბიძგი მისცა სახმელეთო ვაჭრობის განვითარებას პენჯაბში. ამან მოამზადა ნიადაგი ფეოდალური დაქუცმაცების დასრულებისთვის. XVI საუკუნეში მოგვიანებით სუბკონტინენტის უდიდესი ნაწილი შევიდა დიდ მოგოლთა იმპერიის შემადგენლობაში. იმპერიის დამაარსებელმა ბაბურმა 1526 წელს პანიპატის ბრძოლაში დაამარცხა დელის სულთანი და დაიპყრო დელის სასულთნო. რამდენიმე აბორიგენული სამეფო, როგორიც იყო ვიჯაიანაგარის იმპერია, აგრძელებდა არსებობას ნახევარკუნძულის სამხრეთით, დიდი მოგოლების იმპერიის მიუწვდომელ ზონებში. დიდ მოგოლთა იმპერია გაძლიერდა ფადიშაჰ აქბარის დროს 1556-1605 წლებში. მან გააფართოვა სახელმწიფოს საზღვრები და შექმნა ძლიერი, ცენტრალიზებული იმპერია. მისი მემკვიდრეების, ჯაჰანგირის, შაჰ-ჯაჰანის და განსაკუთრებით, აურანგზების (1658-1707) ხანაში მოგოლთა იმპერია დაცემის გზას დაადგა. 1739 წელს ინდოეთში შეიჭრა ნადირ-შაჰი, რომელმაც ხელთ იგდო და გაძარცვა დელი. 1747 წლიდან ინდოეთი ავღანელი ტომების თავდასხმების ობიექტი გახდა. 1761 წელს ავღანთა ამირა აჰმად-შაჰ დურანისთან პანიპატის ბრძოლაში დამარცხებამ საბოლოოდ დაშალა მოგოლების იმპერია. ის გადაქცა დამოუკიდებელ სამტავროთა კონფედერაციად. მის მაგივრად რეგიონში დომინირებული ადგილი დაიჭირა მარათჰების იმპერიამ.
ინდოეთის ევროპული კოლონიზაცია
XVII საუკუნის დასაწყისში ნიდერლანდებმა, საფრანგეთმა და დიდმა ბრიტანეთმა, ინდოეთთთან ვაჭრობის ძლიერი დაინტერესების გამო, ბოლო მოუღეს პორტუგალიის მონოპოლიას. XVIII საუკუნეში მოგოლთა იმპერიის დაშლამ და ფეოდალურ სამთავროებს შორის დაპირისპირებამ მათ საშუალება მისცა სავაჭროს გარდა სამხედრო ექსპანსიაც განეხორციელებინათ. ინდოეთი გახდა ევროპული სახელმწიფოების ქიშპობის ობიექტი. ინგლისი აღმოჩნდნა სხვებზე უფრო წარმატებული. ბრიტანეთის ოსტ-ინდოეთის კომპანიამ დაიპყრო ჯერ ბენგალი 1746-1763 წლებში, ხოლო 1767-1799 წლებში ინგლის-მაისურის ომების შედეგად დაიპყრო სამხრეთ ინდოეთის დიდი ნაწილი. 1775-1818 წლების ინგლის-ამარათის ომებმა ბოლო მოუღო მარათჰების იმპერიას. 1801-1803 წლებში ინგლისელებმა დაიპყრეს ჯამჯა-განგის შუამდინარეთი და დელი. 1845-1849 წლებში ინგლისელებისა და სიქების ომების შედეგად ინგლისელებმა დაიპრეს პენჯაბი. 1856 წლისთვის ინდოეთი აღმოჩნდა ბრიტანეთის ოსტ-ინდოეთის კომპანიის კონტროლს ქვეშ. ერთი წლის შემდეგ მოხდა ინდოეთის სამხედრო შენაერთების და სამეფოების აჯანყება რომელმაც მოიცვა მთელი ინდოეთი, და მიიღო სახელწოდება პირველი ომი დამოუკიდებლობისათვის ან სიპაების აჯანყება. მან ბრიტანეთის კომპანიის კონტროლს დიდი წინააღმდეგობა გაუწია, მაგრამ საბოლოოდ ჩახშობილ იქნა. შედეგად, ბრიტანეთის ოსტ-ინდური კომპანია ლიკვიდირებულ იქნა და ინდოეთი გადავიდა უშუალოდ ბრიტანეთის ტახტის მმართველობაში როგორც ბრიტანეთის იმპერიის კოლონია. ინდოეთის კოლონიის ექსპლუატაცია წარმოადგენდა ბრიტანეთის იმპერიის შემოსავლების კაპიტალის დაგროვების და სამრეწველო რევოლუციის მნიშვნელოვან წყაროს.
პორტუგალია
ვასკო და გამას ორი მოგზაურობის შემდეგ (1498—1502), აფონსუ დ’ალბუკერკი (1503) და ინდოეთის პირველი პორტუგალიის ვიცე-მეფის (მეფისნაცვალი) ფრანსიშკუ დე'ალმეიდა (1505) პორტუგალიელებმა ალბუკერკას მეთაურობით აიღეს (1510) გოა, შემდგომში ინდოეთის პორტუგალიის კოლონიის დედაქალაქი, ხოლო 1538 დააარსეს ფაქტორია გუგლიზე, ახლანდელი კალკუტის მახლობლად. XVI საუკუნის დასაწყისიდან XVII საუკუნემდე მათ ეკუთვნოდათ ინდოეთთან ვაჭრობის მონოპოლია, მაგრამ უკვე 1580 წელს, როდესაც პორტუგალია გაერთიანდა ესპანეთთან (ფილიპ II-ის დროს), პირველის ინტერესებმა გადაინაცვლეს უკანა პლანზე.
1640 წელს პორტუგალია ისევ გახდა დამოუკიდებელი, მაგრამ ამ დროისათვის ნიდერლანდელებმა და ინგლისელებმა ინდოეთში მიიღეს უპირატესობა, ასე რომ, პორტუგალიელების კოლონიები ძალიან მალე მოვიდნენ სრულ დაკნინებაში და ბოლოს მათ დარჩათ მხოლოდ გოა, დამანი და დიუ (დასავლეთ სანაპირო), სულ რაღაც 1100 კვ. კმ, 500 000 მოსახლით (1900 წელი).
ნიდერლანდები
1652 წელს დაარსდა პირველი ფაქტორია პალაკოლუში მადრასის სანაპიროზე, ხოლო 1658 წელს ნიდერლანდელებმა აიღეს ჯაფნაპატამი, პორტუგალიელების ბოლო ფორპოსტი ცეილონზე.
1661 - 1664 წლებში მათ წაართვეს პორტუგალიელებს ყველა მათი კოლონია მალაბარის სანაპიროზე. მაგრამ ნიდერლანდელების პირველობა ინდოეთში დიდ ხანს არ გაგრძელებულა: 1758 წელს ისინი დამარცხებულ იქნენ ინგლისელი გუბერნატორის რობერტ კლაივის მიერ ჩინსურახთან და იძულებული იყვნენ ხელი მოეწერათ სათაკილო პირობებზე.
საფრანგეთთან ომების დროს 1793 - 1815 წლებში ინგლისმა ნიდერლანდელებს წაართვა თითქმის ყველა აღმოსავლეთი კოლონია, ისე რომ ინდოეთში არ დარჩა არც ერთი მიწის ნაკვეთი, რომელიც ნიდერლანდების საკუთრება იქნებოდა.
დანია
სხვა ევროპული ქვეყნების შენაძენი ინდოეთში უმნიშვნელო იყო. ყველასთან შედარებით მნიშვნელოვანი იყო დანიის კოლონიები. პირველი დანიის ოსტ-ინდოეთის კომპანია დაარსდა 1612 წელს, მეორე 1670 წ. 1616 წელს დაარსდა დანიის კოლონიები ტრანკვებარში და სერამპორში, რომლებიც შემდგომ ინგლისელებმა იყიდეს 1845 წელს. დანიის სხვა კოლონიები იყო პორტო ნოვო, ედოვა და გოლჩერი მალაბარის სანაპიროზე.
ავსტრია
1723 წელს დაარსებულ იქნა ავსტრიის ოსტ-ინდოეთის კომპანია, რომელიც ძლივს არსებობდა და გაკოტრდა 1784 წელს.
შვედეთი, პრუსია
ასევე მცირევადიანი იყო შვედეთის ოსტ-ინდოეთის კომპანია (1731) და პრუსიის ორი «ოსტ-ინდოეთის კომპანია» (1750 და 1753). ყველა ევროპელებს შორის მხოლოდ ინგლისელებმა შეძლეს მყარად დამდგარიყვნენ ინდოეთში.
ინგლისი
იხ. დაწვრილებით ბრიტანული ინდოეთის ისტორია
პირველი ინგლისური (ლონდონის) ოსტ-ინდოეთის კომპანია დაარსებულ იქნა 1600 წ. ინგლისელები თანდათანობით აძლიერებდნენ თავიანთ ზეგავლენას ინდოეთში, XVIII საუკუნის ბოლოს მათ შეძლეს ინდოეთის მნიშვნელოვანი ტერიტორიის გაკონტროლება კონკურენტების გაძევებით. რობერტ კლაივმა 1756—1757 წწ მოიპოვა მსხვილი სამხედრო გამარჯვებები და მტკიცედ გამაგრდა ბენგალიში, ის თანდათან აფართოებდა თავის ზეგავლენის სფეროს და მმართველობას მთელ ინდოეთზე, მარჯვედ ლავირებდა ნავაბამებს შორის არსებული დაპირისპირებებით და სამხედრო ოპერაციებით. კლეივის შემდეგ ინდოეთში დაფუძნდა გენერალ-გუბერნატორის პოსტი ოსტ-ინდოეთის კომპანიიდან.
ბენგალის გადასვლის შემდეგ კომპანიის დაქვემდებარებაში, ინგლისელებმა მის ტერიტორიაზე შემოიღეს შიდა საბაჟოები, მოახდინეს შიდაბენგალის მნიშვნელოვანი სავაჭრო დარგების მონოპოლიზირება. ასიათასობით ბენგალელი მწვრილხელოსანი ძალდატანებით იყვნენ მიმაგრებულნი კომპანიის ფაქტორიებს, სადაც ვალდებული იყვნენ ჩაებარებინათ საკუთარი პროდუქცია მინიმალურ ფასებში, ხშირად მათ საერთოდ არაფერს არ უხდიდნენ. მკვეთრად გაიზარდა გადასახადები, მათ შორის ორჯერ გაიზარდა მიწის გადასახადი.
მოსახლეობის ძარცვამ გამოიწვია შიმშილობა 1769—1773 წწ., რომლის დროსაც დაიღუპა 7-დან 10 მილიონამდე ბენგალელი. 1780—1790 წლებში ბენგალში ისევ მძვინვარებდა შიმშილი, დაიღუპა რამდენიმე მილიონი ადამიანი. შიმშილით იყო შეპყრობილი ასევე ბენარესი, ჯამუ, ბომბეი და მადრასი.
მთელი ინდოსტანის ინგლისელების კოლონიალური ადმინისტრაციის ბრძანებლობის ქვეშ გადასვლის შემდეგ შიმშილმა დაიწყო გავრცელება სხვა ტერიტორიებზეც. ეს უფრო იყო ბრიტანეთის ხელისუფლების შეგნებული პოლიტიკის შედეგი, ადგილობრივი მწვრილხელოსანთა წარმოების ძარცვისა და გაკოტრებისა, რის შედეგადაც ბაზარი თავისუფლდებოდა ინგლისური წარმოების საქონელისათვის. 1834 წლის ბრიტანეთის გენერალ-გუბერნატორის შეტყობინებით: „ინდოეთის ველები გადათეთრებულია ფეიქრების ძვლებით“.
„დიდი შიმშილის“ პერიოდში 1876—1878 წწ., რომელმაც დააზიანა უპირველეს ყოვლისა, ბომბეი და მადრასი ინგლისური ადმინისტრაციის მონაცემებით დაიღუპა მიახლოებით 2,5 მლნ, ხოლო ინდური წყაროებით მიახლოებით 10 მლნ. ადამიანი.
1857 წელს აჯანყდნენ სიპაები (ინდური წარმოშობის სამხედროები ბრიტანეთის კოლონიალურ არმიაში), და ინდლისელმა ხელისუფლებამ მხოლოდ უდიდესი ძალისხმევით და სერიოზული სისხლისღვრით შეძლეს წესრიგის დამყარება. ამის შემდეგ ოსტ-ინდოეთის კომპანიის მაგივრად ინდოეთის მმართველობა პირდაპირ უშუალოდ დედოფალზე გადავიდა, რომელიც ნიშნავდა ვიცე-მეფეს (მეფისნაცვალს).
1947 წელს ინდოეთმა მიიღო სრული დამოუკიდებლობა ბრიტანეთისაგან.
ეროვნულ-განმათავისუფლებელი ბრძოლა
1757 წ. ბრიტანეთის ოსტ-ინდოეთის კომპანიის ჯარები რობერტ კლაივის მეთაურობით დაიპყრო მდიდარი ბენგალის სანავაბატო და გაძარცვეს ბენგალის ხაზინა (ამოღებული იქნა 5 მლნ. 260 ათასი ფუნტი სტერლინგის ღირებულების ფასეულებები). ინგლისელებმა მოახდინეს ბენგალის გარე ვაჭრობის და ასევე მნიშვნელოვანი შიდა ბენგალის სავაჭრო დარგების მონოპოლიზაცია. ასობით ათასი მწვრილი ხელოსანი იძულებული შეიქნა მიმაგრებული ყოფილიყო ფაქტორიებს და მინიმალურ ფასად ჩაებარებინა მისი ნაწარმი. მკვეთრად გაიზარდა გადასახადები.
ამის შედეგად მოხდა საშინელი შიმშილობა 1769—1773 წწ., რომლის დროსაც დაიღუპა 7-დან 10 მილიონამდე ადამიანი. 1780—1790-იან წლებში ბენგალიის შიმშილი ისევ განმეორდა: დაიღუპა რამდენიმე მილიონი ადამიანი. ცნობილი ამერიკელი ისტორიკოსის ბ. ადამსის მონაცემებით, ინდოეთის მიერთების პირველ 15 წელიწადში ინგლისელებმა ბენგალიდან მიახლოებით 1 მილიარდი ფუნტი სტერლინგის ღირებულების ძვირფასეულობა გაიტანეს. 1840 წლისთვის ინგლისელები მართავდნენ თითქმის მთელი ინდოეთის ტერიტორიას. ინდოეთის კოლონიების ექსპლუატაცია იყო ბრიტანული კაპიტალის დაგროვებისა და სამრეწველო რევოლუციის ძირითადი წყარო ინგლისში.
1857 წელს წამოწყებულ იქნა აჯანყება ბრიტანეთის კომპანიის წინააღმდეგ, რომელიც ინდოეთში ცნიბილია როგორც პირველი ომი დამოუკიდებლობისათვის. მაგრამ აჯანყება ჩახშობილ იქნა, და ბრიტანეთის იმპერიამ დაამყარა პირდაპირი ადმინისტრაციული კონტროლი თავისი კოლონიის მთლიან ტერიტორიაზე.
XX საუკუნის პირველ ნახევარში, ინდოეთის ნაციონალურმა კონგრესმა და სხვა პილიტიკურმა ორგანიზაციებმა საფუძველი ჩაუყარეს ინდოეთის ეროვნულ-განმათავისუფლებელ მოძრაობას. 1920 - 1930 წლებში, მილიონობით ინდოელმა მიჰყვა მაჰატმა განდის, რომელმაც დაიწყო სამოქალაქო დაუმორჩილებლობის მასობრივი კომპანია, რომელიც ეფუძნებოდა აჰიმსას პრინციპებს, ანუ არაძალადობის პრინციპებს. ბოლოს და ბოლოს 1947 წლის 15 აგვისტოს, ინდოეთმა მიიღო სრული დამოუკიდებლობა ბრიტანეთის ბრძანებლობიდან, მაგრამ ამ დროს ის იქნა გაყოფილი რელიგიურ ნიშნით ორ დომინიონად — ინდოეთად და პაკისტანად. ტერიტორიების გაყოფა მიმდინარეობდა ინდო-მუსლიმური მტრობის და სისხლიანი შეტაკებების პირობებში. 1950 წლის 26 იანვარს ინდოეთის დამფუძნებელმა კრებამ მიიღო კონსტიტუცია, რომლის მიხედვით ინდოეთი გამოცხადდა საპარლამენტო რესპუბლიკად. მაგრამ ამასთან ინდოეთი დარჩა ერთა თანამეგობრობაში.
თეოდორო ობიანგ ნგემა მბასოგო
ბიოგრაფია
დაამთავრა სარაგოსას სამხედრო აკადემია. 1968 წელს დამოუკიდებლობის მიღების შემდეგ მიიღო ლეიტენანტის წოდება, გახდა ბიოკოს გუბერნატორი და ეროვნული გვარდიის ხელმძღვანელი. 1979 წელს სამხედრო გადატრიალების შედეგად დაამხო მოქმედი პრეზიდენტი ფრანსისკო მასიას ნგემა (საკუთარი ბიძა) და დაიკავა ქვეყნის მეთაურის თანამდებობა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ეკვატორული გვინეის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 1942 კატეგორია:დაბადებული 5 ივნისი