cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
კეხაციხე
კეხაციხე — კოშკი, არქიტექტრული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის დაბა თიანეთში, ბაღიანების უბნის ჩრდილოეთით, 1 კილომეტრზე, ნამოსახლარის ტერიტორიაზე. განეკუთვნება განვით შუა საუკუნეებს. კოშკი ზურგიანია (6,6 x 5,1 მეტრი; სიმაღლე 7 მეტრი), ნაგებია სხვადასხვა ზომის ნატეხი ქვის ირეგულარული წყობით. ძლიერ დაზიანებულია: შემორჩენილია ორი სართული და III სართულის კედლების მცირე ნაწილი (დაახლოებით 0,2 მეტრ სიმაღლეზე). I სართულზე სამი მცირე ზომის სარკმელია: თითო-თითო გრძივ კედლებშია (აღმოსავლეთით და დასავლეთით), ხოლო ერთი — ზურგის (სამხრეთით) კედელში. სართულის ჩრდილოეთ კედლის ზედა ნახევარი თითქმის მთელ სიგრძეზე განგრეულია. სართული გადახურულია სხმული კამარით, რომელსაც განივკვეთში ბრტყელი თაღის ფორმა აქვს. კოშკის II სართულის მნიშვნელოვამი ნაწილი მოგვიანებითაა განახლებული. სართულის გრძივ კედლებში თითო სწორკუთხა სარკმელი და მათ ქვემოთ, ერთ დონეზე, განლაგებული პატარა კვადრატული ფორმის ნიშებია (აღმოსავლეთით — ექვსი, დასავლეთით — ხუთი). თითო მსგავსი ნიშაა მოწყობილი ორივე სარკმელთან ახლოს, გადახურვის დონეზე. ექვსი ანალოგიური, მაგრამ სხვადასხვა სიმაღლეზე განლაგებული ნიშაა სართულის ზურგის კედელშიც, შესასვლელი, როგორც ჩანს, ჩრდილოეთ კედელში იყო მოწყობილი. ამჟამად კედლის უმეტესი ნაწილი დანგრეულია. სართულის ხის ბრტყელი გადახურვა ჰქონია. შემორჩენილია სართულშუა გადახურვის ძელების ბუდეები.
ბილი კობემი
უილიამ ემანუელ კობემ უმცროსი  (დ. 6 მაისი, 1944) — პანამელ-ამერიკელი ჯაზ-დრამერი. ცნობილი გახდა 1960-იან და 1970-იან წლებში მაილზ დეივისის ბენდში მონაწილეობით. მოგვიანებით გადავიდა Mahavishnu Orchestra-ში. AllMusic-ის თანახმად, ითვლება „ფიუჟენის უდიდეს დრამერად“. 1987 წელს „Modern Drummer“-ის, ხოლო 2013 წელს – „Classic Drummer“-ის დიდების დარბაზის წევრი გახდა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 6 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1944 კატეგორია:ამერიკელი ჯაზ-დრამერები კატეგორია:ამერიკელი როკ-დრამერები კატეგორია:ჯაზ-ფიუჟენ მუსიკოსები კატეგორია:Atlantic Records-ის შემსრულებლები კატეგორია:Mahavishnu Orchestra-ს წევრები
იახსარის ხატი
იახსარტის ხატი — საკულტო ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის დაბა თიანეთის განაპირას, დასავლეთით, ადგილ ხაზირში, აგებულია ძველ ნაეკლესიარზე XX საუკუნის დასაწყისში. შენობა გეგმით ოთხკუთხაა (4,2 x3,6 მეტრი), ნაგებია აგურით.
ჩრდილოეთ კედლის აღმოსავლეთ ნაწილში და სამხრეთ კედლის დასავლეთ ნაწილში გაჭრილია ბრტყლად გადახურული კარი. სამხრეთ კედელში ერთი, გარეთკენ შევიწროებულიი თაღოვანი სარკმელია. აღმოსავლეთ ფასადზე, ზემოთ, წყობის შეღრმავებით გამოყვანილია ტოლმკლავა ჯვარი, ნაგებობას ღარიანი კრამიტის ორფერდა სახურავი აქვს.
ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ძეგლები
ელენა ვლადიმირის ასული
ელენა ვლადიმირის ასული (Елена Владимировна, Ελένη Βλαδιμήροβνα; დ. 17 იანვარი, 1882, სანქტ-პეტერბურგი, რუსეთი — გ. 13 მარტი, 1957, ათენი, საბერძნეთი) — რომანოვების დინასტიის წარმომადგენელი. რუსეთის იმპერატორ ალექსანდრე II-ის შვილიშვილი. საბერძნეთის მეფე გეორგიოს I-ის ძის, პრინც ნიკოლოზ ბერძენის მეუღლე.
ბიოგრაფია
ელენა დაიბადა 1882 წლის 17 იანვარს სანქტ-პეტერბურგში. იგი იყო რუსეთის იმპერატორ ალექსანდრე II-ის ვაჟის, დიდ მთავარ ვლადიმირ ალექსანდროვიჩისა და მისი მეუღლის, პრინცესა მარია მეკლენბურგ-შვერინელის შუათანა შვილი და ერთადერთი ქალიშვილი. მას სამი უფროსი ძმა ჰყავდა: კირილე, ბორისი და ანდრია. იქიდან გამომდინარე, რომ ელენას ბრიტანელი ძიძა ზრდიდა მისი პირველი ენა არა მშობლიური რუსული, არამედ ინგლისური იყო. როგორც ცნობილია, ახალგაზრდა ელენა მეტად ტემპერამენტიანი და უკონტროლო გოგონა იყო. აღსანიშნავია, რომ ერთხელ, როდესაც იგი ხატვის პედაგოგმა გააბრაზა ოთხი წლის ელენამ დანა აიღო და მოკვლით დაემუქრა. მარცხნივ|მინი|315x315პქ|ელენა ვლადიმიროვნა 1923 წელს იგი დედასთან ყოველთვის ახლოს იყო და შესანიშნავად იცოდა თავისი მაღალი სოციალური სტატუსის ფასი, რის გამოც თავის ნათესავებსაც კი ქედმაღლურად უყურებდა. ამაზე დიდი წუხილით წერდა მისი ბიცოლა, რუსეთის ქვრივი იმპერატრიცა მარია თედორეს ასული, რომელთანაც ელენა ამპარტავნულად იქცეოდა და გამუდმებით მიუთითებდა მის უცხოელობაზე (მარია ფეოდოროვნა დანიის მეფის ასული იყო და გათხოვებამდე დაგმარ დანიელი ერქვა).
1902 წელს ცარსკოე სელოში შედგა ელენასა და საბერძნეთის მეფე გეორგიოს I-ის შუათანა ვაჟის, პრინცი ნიკოლოზ ბერძენის ქორწინება, რომელიც დედის ხაზით ელენას ბიძაშვილად ერგებოდა.
1917 წლის რუსეთის რევოლუციის დროს დაემხო მონარქია, რომანოვების უმეტესობა კი ან ბოლშევიკებმა დახოცეს ან ქვეყნიდან გაიქცა, რამაც საშინლად იმოქმედა ელენაზე. ამავე წელს დაამხეს მისი მაზლის, მეფე კონსტანტინოს I-ის მმართველობაც, რის გამოც ელენა თავის ქმართან ერთად ემიგრაციაში წავიდა საფრანგეთში.
საფრანგეთში ცხოვრებისას ელენა ვლადიმიროვნა აქტიურად მონაწილეობდა საქველმოქმედო საქმიანობაში, რომელიც ძირითადად რუსი დევნილების დახმარებისაკენ იყო მიმართული. აღსანიშნავია, რომ მას ერთდროულად შეუწყვიტეს პენსია როგორც რუსეთის, ისე საბერძნეთის სამეფო ოჯახიდან, ამიტომაც იგი საფრანგეთში შედარებით ხელმომჭირნედ ცხოვრობდა. საბოლოოდ იქამდე მივიდა საქმე, რომ ელენა თავისი სამკაულების გაყიდვით ირჩენდა თავს და არჩენდა ოჯახსაც, თუმცა ის და ნიკოლოზი მის ძმებზე გაცილებით უკეთ ცხოვრობდნენ.
1920 წელს საბერძნეთში კონსტანტინოსის ხელისუფლება აღსდგა, რის გამოც ელენა და მისი მეუღლე ათენში დაბრუნდნენ და ძველებურად, ფუფუნებაში განაგრძეს ცხოვრება. 1938 წელს ელენა დაქვრივდა, თუმცა მეორედ აღარ გათხოვილა და საბერძნეთში დარჩა. აღსანიშნავია, რომ იგი საბერძნეთში დარჩა მეორე მსოფლიო ომის დროსაც კი, მაშინ, როდესაც მთელი სამეფო ოჯახი რუმინეთსა და შვეიცარიაში გაიქცა. იგი გარდაიცვალა 1957 წლის 13 მარტს ათენში, 75 წლის ასაკში. დაკრძალულია ტატოის სამეფო მავზოლეუმში, მეუღლის გვერდით.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 17 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1882 კატეგორია:გარდაცვლილი 13 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1957 კატეგორია:რომანოვების დინასტია კატეგორია:რუსეთის იმპერატორებისა და დიდი მთავრების ასულები
დანიელი (სახელი)
დანიელი (דָּנִיֵּאל‏‏‎, Daniel, „მსაჯული ჩემი – ღმერთი“) — ერთ-ერთი ბიბლიური წინასწარმეტყველის სახელი, ერქვა აგრეთვე რამდენიმე წამებულსა და წმინდანს. მისგან წარმოქმნილია გვარები: დანიელაშვილი, დანიელიძე, დანელაშვილი, დანელიშვილი, დანელია.
აღნიშვნა
მართლმადიდებლური ტრადიციით:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მამაკაცის სახელები
ჰონდურასი 1968 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ჰონდურასმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე პირველად იასპარეზა 1968 წელს, მექსიკის დედაქალაქ მეხიკოში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1968 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჰონდურასი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ფუკეტი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ტოპონიმი ფუკეტი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ქარაოსმანიე (ქემალფაშის რაიონი)
ქარაოსმანიე (Karaosmaniye) — სოფელი ქემალფაშის რაიონში, ართვინის პროვინცია, თურქეთი. მდებარეობს ართვინიდან 90 კილომეტრში, ხოლო რაიონის ცენტრ ქემალფაშიდან 4,6 კილომეტრში. 2020 წლის მონაცემებით სოფელში 191 ადამიანი ცხოვრობს.
სქოლიო
კატეგორია:ქემალფაშის რაიონის სოფლები
რესულ დინდარი
რესულ დინდარი (ფენექლიში) (დ. 24 იანვარი, 1982, ხოფა, ართვინი) — ხოფაში დაბადებული ლაზი მომღერალი და კომპოზიტორი. მუსიკალური ჯგუფის, ქარმატეს ყოფილი წევრი.
2008 წლის რესულმა მეგობრებთან ერთად მუსიკალური როკ-ჯგუფი ქარმატე დააარსა, ხოლო 2012 წლის აგვისტოში კი დატოვა.
თურქულ და ლაზურ სიმღერებთან ერთად, რესული ასრულებს ქართულ („განდაგანა”, „ლალები” და სხვა) და მეგრულ სიმღერებსაც („ჩელა”, „სქან მასქვამა” და სხვა), რომლებიც ჯგუფის ალბომებშიც არის შესული.
ალბომები
სოლო: ჯგუფი „ქარმატე”:
სქოლიო
კატეგორია:რესულ დინდარი კატეგორია:დაბადებული 1982 კატეგორია:დაბადებული 24 იანვარი
ლუდვიგ ჩიბიროვი
ლუდვიგ ჩიბიროვი (Цыбырты Алексейы фырт Людвиг; დ. 19 ნოემბერი, 1932, ცხინვალი, სამხ. ოსეთის ავტონომიური ოლქი) — პოლიტიკოსი, ისტორიკოსი, პუბლიცისტი, რუსეთის ფედერაციის მიერ შექმნილი საოკუპაციო ადმინისტრაციის ხელმძღვანელი, ე.წ. სამხრეთ ოსეთის დე ფაქტო მე-2 პრეზიდენტი (1996–2001 წლებში).
ბიოგრაფია
ლუდვიგ ჩიბიროვი დაიბადა და საშუალო სკოლა დაამთავრა ცხინვალის რაიონის სოფელ ძარში. 1956 წელს დაამთავრა კოსტა ხეთაგუროვის ჩრდილოეთ ოსეთის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის ისტორიის ფაკულტეტი. ეთნოგრაფი, ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი (1978 წლიდან), პროფესორი (1981 წლიდან), სამხრეთ ოსეთის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის რექტორი.
პოლიტიკური საქმიანობა
1993 წლის ოქტომბრიდან იყო სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს თავმჯდომარე.
1996 წლის 10 ნოემბერს აირჩიეს დე-ფაქტო პრეზიდენტად. მან გაიმარჯვა ხმების 65%-იანი უპირატესობით ყოფილ პრემიერ მინისტრ ვლადისლავ გაბარაევთან შედარებით, რომელიც მხარს უჭერდა სამხრეთ ოსეთის საქართველოსგან სეცესიას და რუსეთთან გაერთიანებას.
1996 წლის 27 აგვისტოს ქალაქ ვლადიკავკაზში გაიმართა ედუარდ შევარდნაძისა და ლუდვიგ ჩიბიროვის შეხვედრა. მიღებულ იქნა ერთობლივი გადაწყვეტილება. შეხვედრამ დაადასტურა ტენდენციის გაღრმავება ქართულ-ოსური ურთიერთობების დათბობისკენ, რასაც საფუძველი დაუდო 16 მაისის მემორანდუმმა.
1996 წლის 10 სექტემბერს საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარე ზურაბ ჟვანიამ მიმართა საქართველოს პრეზიდენტს ედუარდ შევარდნაძეს ეთნიკური ნიშნით დაზარალებული ოსების უფლებების აღდგენის მოთხოვნის შემცველი წერილით.
1996 წლის 9 ნოემბერს ხელი მოეწერა შეთანხმებას ჩრდილოეთ ოსეთსა და „სამხრეთ ოსეთს“ შორის სოციალურ-ეკონომიკური, სამეცნიერო-ტექნიკური და კულტურული თანამშრომლობის შესახებ. ექსპერტთა ნაწილის აზრით, ეს შეთანხმება ხაზგასმით პოლიტიკური ხასიათის არ იყო და საქართველოს ხელისუფლებას შეეძლო მისი სახელმწიფო ინტერესების სასარგებლოდ გამოყენება. ამავდროულად, უნდა აღინიშნოს, რომ ხელშეკრულების საფუძველზე როკის გვირაბის მეშვეობით გზა გაეხსნა კონტრაბანდული ტვირთის შემოტანას საქართველოში. აღნიშნული დოკუმენტი აღმოჩნდა „მწვანე შუქი“ ერგნეთის ბაზრობის გასახსნელად.
1996 წლის 10 ნოემბერს გაიმართა სამხრეთ ოსეთის დე ფაქტო საპრეზიდენტო არჩევნები. პრეზიდენტად აირჩიეს ლუდვიგ ჩიბიროვი. საქართველოს პარლამენტმა 26 ნოემბერს მიღო დადგენილება ცხინვალის რეგიონის ტერიტორიის ნაწილზე 1996 წლის 10 ნოემბერს გამართული ე. წ. საპრეზიდენტო არჩევნების შესახებ. საქართველოს კონსტიტუციისა და კანონმდებლობის დარღვევით გამართული ე. წ. საპრეზიდენტო არჩევნები მიჩნეულ იქნა იურიდიული ძალის არმქონედ.
1997 წლის მაისიდან იწყება მხარეების მიერ პროექტების წარმოდგენა პოლიტიკურ-სამართლებრივი ურთიერთობების განსაზღვრის საფუძვლების შესახებ (1997 წლის ივლისი — პროექტს წარმოადგენს რუსეთი; სექტემბერში — „სამხრეთ ოსეთი“). ქართული მხარის პროექტის წარდგენა ხდება დაბა ჯავაში, 1997 წლის 14 ნოემბერს გამართული ე. შევარდნაძისა და ლ. ჩიბიროვის შეხვედრის შემდეგ, რომელზეც ძირითადად განხილულ იქნა სოციალურ-ეკონომიკური საკითხები.
1998 წლის 20 ივნისს ბორჯომში გაიმართა მორიგი შეხვედრა ედუარდ შევარდნაძესა და ლუდვიგ ჩიბიროვს შორის რუსეთის ფედერაციის საგარეო საქმეთა მინისტრის ბორის პასტუხოვის მონაწილეობით. განხილულ იქნა პრობლემების ფართო სპექტრი. აღინიშნა კონფლიქტის მშვიდობიანი მოწესრიგების პროცესის დადებითი დინამიკა. ხაზი გაესვა, რომ აღნიშნულ ეტაპზე განსაკუთრებულ მნიშვნელობას იძენს კონფლიქტის დაზარალებული რაიონების ეკონომიკური რეაბილიტაცია და განვითარება, აგრეთვე, საერთაშორისო ორგანიზაციებთან ერთად შემუშავებული აღდგენისა და განვითარების პროგრამების რეალიზაცია, რომელთაგან ზოგიერთი უკვე აქტიურად ხორციელდება. გამოითქვა განზრახვა გაჩანაგებული ეკონომიკის აღდგენისა და განვითარების, ლტოლვილთა და იძულებით ადგილნაცვალ პირთა ნებაყოფლობითი დაბრუნების პროცესისათვის ხელშეწყობის მიზნით ფინანსური დახმარების გაწევის თხოვნით უცხოელი დონორებისადმი მიმართვის თაობაზე. შეხვედრის მონაწილეებმა კმაყოფილებით აღნიშნეს ევროპის კავშირის ინიციატივა გამოყოფილიყო ფულადი დახმარება კონფლიქტის ზონის რეაბილიტაციისაა და სოციალურ-ეკონომიკური განვითარების პროგრამისათვის. ოსური მხრიდან დადებითად იქნა შეფასებული საქართველოს ხელისუფლების მიერ სოფელ მიტარბში ოსი ეროვნების მოსახლეობის დაბრუნება და გამოითქვა სურვილი, რომ იგივე პროცესი გაგრძელებულიყო საქართველოს სხვა რეგიონებში. ანალიტიკოსთა ნაწილი თვლის, რომ ამ პერიოდში იგვიანებს პოლიტიკური შეთანხმებისაკენ მიმართული ნაბიჯები.
1999 წლის 15 იანვრით დათარიღებულ ეუთოს მისიის ანგარიშში განხილულია კონფლიქტის პოლიტიკური მოგვარების ე. წ. შუალედური დოკუმენტის ქართული, ოსური და რუსული ვერსიები, რომელთა შექმნა 1997 წლის მარტში, მოსკოვში შეხვედრისას გადაწყდა.
2001 წლის დე ფაქტო საპრეზიდენტო არჩევნებში საქართველოსადმი ლიბერალურად განწყობილმა ლუდვიგ ჩიბიროვმა მეორედ წარადგინა თავისი კანდიდატურა და მიიღო ხმების 20%-ზე ნაკლები. თვითგამოცხადებულ რესპუბლიკას 2001 წელს სათავეში ჩაუდგა 38 წლის ედუარდ კოკოითი.
მერინეშტი (ფლორეშტის რაიონი)
მერინეშტი (Mărineşti) — სოფელი მოლდოვაში, ფლორეშტის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 134 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 21 ადამიანს შეადგენდა.
ჰოლონომური სისტემები
ჰოლონომური სისტემები — მექანიკური სისტემები, რომლებშიც ყველა ბმა გეომეტრიულია (ჰოლონომურია), ე.ი. ზღუდავს სისტემის წერტილების ან სხეულების მხოლოდ მდებარეობას (ან გადაადგილებას მოძრაობისას) და არა მათი სიჩქარეების სიდიდეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:კლასიკური მექანიკა
თულიუმის ტრიბრომიდი
მიღება
თულიუმის ტრიბრომიდი მიიღება თულიუმის ბრომწყალბადმჟავასთან რეაქციით.
სქოლიო
კატეგორია:თულიუმი კატეგორია:ბრომიდები კატეგორია:არაორგანული ნივთიერებები
ფუკეტის პროვინცია
ფუკეტის პროვინცია (ภูเก็ต) — ტაილანდის პროვინცია. ესაზღვრება ფხანგნგისა და კრაბის პროვინციები, თუმცა პრვინციას არ აქვს სახმელეთო საზღვრები, რადგან იგი მდებარეობს ამავე სახელწოდების კუნძულზე. ქვეყნის მატერიკულ ნაწილთან დაკავშირებულია სამი ხიდით.
მდებარეობს სამხრეთ ტაილანდში, ანდამანის ზღვის სანაპიროზე. მიუხედავად იმისა, რომ კუნძული სინგაპურზე მცირე ზომისაა, ლიდერობს ქვეყნის უდიდესი კუნძულების სიაში. ფუკეტის აღორძინება, რომელსაც დიდი ისტორია აქვს, დაფუძნებული იყო კუნძულზე კალისა და კაუჩუკის მოპოვებაზე. იმის გამი, რომ კუნძული მდებარეობდა ინდოეთისა და ჩინეთის ერთ-ერთ ცენტრალურ სავაჭრო გზაზე, იგი ყოველთვის აღნიშნული იყო პორტუგალიელი, ფრანგი, ინგლისელი და ნიდერლანდელი ვაჭრების საზღვაო ჟურნალებში. 2004 წელს ქალაქი და მისი მიმდებარე ტერიტორიები მნიშვნელოვნად დააზრალა ინდოეთის ოკეანეში მომხდარი მიწისძვრის შედეგად წარმოქმნილმა ცუნამმა. ქვეყანაში სულ დაიღუპა 4000 ადამიანი, ხოლო ფუკეტში 250, რომელთა შორისაც იყვნენ უცხოელი ტურისტებიც. პრაქტიკულად მთლიანად განადგურდა ფუკეტის პლიაჟები, თუმცა 2005 წლის თებერვლისათვის სასტუმროების ძირითადი ნაწილი აღდგენილი იყო.
დღესდღეობით კუნძულზე განვითარებულია ტურიზმი, რადგან ტურისტებს შორის პოპულარულია, როგორც საზღვაო კურორტი.
სქოლიო
კატეგორია:ტაილანდის პროვინციები
ჰონდურასი 1976 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ჰონდურასმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეორედ იასპარეზა 1976 წელს, კანადის ქალაქ მონრეალში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1976 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჰონდურასი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
რევაზ თევდორაძე
რევაზ თევდორაძე (დ. უცნობია) — ქართველი სპორტსმენი (მკლავჭიდი). შეზღუდულ შესაძლებლობათა მქონე პირთა შორის მსოფლიო ჩემპიონატის ვერცხლის მედლის მფლობელი (2019, კონსტანცა, რუმინეთი). შშმ პირთა შორის ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედლის პრიზიორი (2019, ლატრაკი, საბერძნეთი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით კატეგორია:ქართველი მკლავჭიდელები რ
ანა ზუბაშვილი
ანა ზუბაშვილი (დ. 11 ოქტომბერი, 1993, თბილისი, საქართველო) — ქართველი მოდელი. 2014 წელს გახდა „მის საქართველო“. საქართველო წარადგინა მის მსოფლიო 2014-ის და მის სამყარო 2015-ის კონკურსებზე. 2016 წელს დაამთავრა ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტი სპეციალობით ბიზნეს-ადმინისტრირება და მენეჯმენტი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მის საქართველოს გამარჯვებულები კატეგორია:დაბადებული 1993 კატეგორია:დაბადებული 11 ოქტომბერი
მარია პუიმანოვა
მარია პუიმანოვა (დ. 8 ივნისი, 1893, პრაღა — გ. 19 მაისი, 1958, პრაღა) — ჩეხი მწერალი, ჩეხოსლოვაკიის სახალხო ხელოვანი (1953).
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 8 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1893 კატეგორია:XX საუკუნის ჩეხი მწერლები კატეგორია:გარდაცვლილი 19 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1958 კატეგორია:კომუნისტი მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის ქალი მწერლები
მეღრაძორი
მეღრაძორი (Մեղրաձոր) — სოფელი სომხეთში, კოტაიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 820 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 863 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 461 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 6.21 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კოტაიქის პროვინციის სოფლები
ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2004: ფინალი
ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2004: ფინალი — ევრო 2004-ის დასკვნითი მატჩი. მასში მონაწილეობდა ტურნირის მასპინძელი პორტუგალიის ნაკრები და ფავორიტადაც ითვლებოდა. მისი მეტოქე იყო საბერძნეთის ნაკრები, რომელიც მეორედ ასპარეზობდა ევროპის ჩემპიონატზე. ეს გუნდები ერთმანეთს შეხვდნენ ამავე ჩემპიონატის გახსნის მატჩში, რაც პირველად მოხდა დიდი საფეხბურთო ტურნირების ისტორიაში. პირველი მატჩი, ყველასთვის მოულოდნელად, საბერძნეთმა მოიგო 2-1. საბერძნეთმა მოიგო ასევე ფინალიც, ანგარიშით 1-0. გამარჯვების გოლი ანგელოს ხარისტეასმა 57-ე წუთზე გაიტანა.
გროს-ვონსდორფის ციხესიმაგრე
გროს-ვონსდორფის ციხესიმაგრე (Замок Гросс Вонсдорф, Burg Groß Wohnsdorf) — ტევტონთა ორდენის უძველესი პრუსიული რაინდთა ციხესიმაგრე, მდებარეობს სოფელ კურორტნოეში, კალინინგრადის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. აგებულია XIII საუკუნეში.
ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2004: ფინალი
სტატისტიკა
ფინალი
გროს-ვონსდორფის ციხესიმაგრე
ჩამოინგრა და აღარ აღუდგენიათ 1830 წლის ხანძრის შემდეგ. შემონახულია კარიბჭის თავზე მდგომი კოშკის ნანგრევები, რომელიც განეკუთვნება 1356 წელს.
ისტორია
ხისა და ტალახისაგან აგებული გროს-ვონსდორფის ციხესიმაგრე ტევტონთა ორდენის რაინდებმა XIII საუკუნეში დაპყრობილი ძველი პრუსიული ციხესიმაგრის კაპოსეტეს ადგილზე.
1319 წელს ციხესიმაგრე დაანგრიეს ლიტვის ძალებმა. ერთი წლის შემდეგ იგი აღადგინეს ძველი სახით, მაგრამ ისევ დაიპყრეს და გადაწვეს ლიტველებმა 1347 წელს, რის შემდეგაც მიიღეს გადაწყვეტილება, რომ ციხესიმაგრე ქვისაგან უნდა აეშენებინათ. 1348 წელს გროს-ვონსდორფი გახდა კამერამტის ცენტრი. ქვის ციხესიმაგრის მშენებლობა დაიწყო 1356 წელს და დასრულდა დაახლოებით 1372 წელს. 1391 წელს გროს-ვონსდორფი კვლავ გადააკეთეს.
1450 წელს ციხესიმაგრეს ესტუმრა ტევტონთა ორდენის დიდი მაგისტრი ლუდვიგ ფონ ერლიხსჰაუზენი.
ოცდაათწლიანი ომის დასრულების შემდეგ მალევე, 1468 წელს, ტევტონთა ორდენმა ფინანსების სიმცირის გამო ციხესიმაგრე გადასცა განსუ ფონ ვეირუს. 1525 წელს ჰერცოგმა ალბრეხტმა გამოაცხადა ტევტონთა ორდენის სეკულარიზაციის შესახებ და ციხესიმაგრე გადასცა ედელმან გეინო ფონ დებერტიცუს. 1552 წელს ციხესიმაგრე გადავიდა ადრეასუ ფონ ფლანსუს ხელში. 1590 წელს მიმდინარეობდა კაპიტალური რემონტი.
1688 წლიდან 1702 წლამდე ციხესიმაგრე იყო ფონ შრიოტერების ოჯახის კერძო საკუთრება. ფრიდრიხ ლეოპოლდ ფონ შრიოტერი, პრუსიის მომავალი პროვინციბის მინისტრი და სახელმწიფო საბჭოს წევრი, ციხესიმაგრეში ატარებს ბავშვობის წლებს. ციხესიმაგრეში სტუმრობა უყვარდა იმანუელ კანტის, ოჯახის მეგობარს.
1790 წელს ციხესიმაგრეში ძლიერი ხანძარი გაჩნდა, რომლის შემდეგაც არქიტექტორმა ფრიდრიხ დავიდ ჟილმა აღადგინა ციხესიმაგრე და გადააკეთა კარიბჭის კოშკი. 1830 წელს გაჩნდა უფრო სერიოზული ხანძარი, რომლის შემდეგაც ციხესიმაგრე არ აღუდგენიათ. მთელი შენობიდან გადარჩა მხოლოდ კარიბჭის კოშკი.
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები კალინინგრადის ოლქში კატეგორია:კალინინგრადის ოლქის ციხესიმაგრეები კატეგორია:ტევტონთა ორდენის ციხესიმაგრეები
ჩორნომორსკი
ჩორნომორსკი (Чорноморськ; 2016 წლამდე — ილიჩოვსკი Іллічі́вськ) — ქალაქი უკრაინაში. მდებარეობს ოდესის ოლქში. 2013 წელს ქალაქის მოსახლეობა 59817 კაცს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:ოდესის ოლქის ქალაქები
ჰოლომორფული ფუნქცია
ჰოლომორფული ფუნქცია — კომპლექსური ცვლადის f(z) ფუნქციას ეწოდება ჰოლომორფული ფუნქცია z=a წერტილში, თუ ისინი დიფერენცირებადია ამ წერტილის რომელიმე მიდამოში. ტერმინებს „ჰოლომორფულ ფუნქციას“, „ანალიზურ ფუნქციასა“ და „რეგულარულ ფუნქციას“ ერთი და იმავე მნიშვნელობით იყენებდა სხვადასხვა ავტორი.
ლიტერატურა
კატეგორია:კომპლექსური ანალიზი
ვასილი პუკირევი
ვასილი პუკირევი (დ. 1832 — გ. 1 ივნისი, 1890, მოსკოვი) — რუსი ფერმწერი.
ბიოგრაფია
1847-1858 წლებში სწავლობდა მოსკოვის ფერწერის, ძერწვის და ხუროთმოძღვრების სასწავლებელში, იყო ს. ზარიანკოს მოწაფე. 1861-1873 წლებში ასწავლიდა იქვე. 1863 წლიდან იყო პროფესორი. 1850-იან წლებში შექმნა პორტრეტები, შემდეგ მუშაობდა ჟანრულ ფერწერაში, ასევე ისტორიულ ჟანრში, ქმნიდა ილუსტრაციებს. მისი მნიშვნელოვანი ნაწარმოებია „შეუფერებელი ქორწინება“ (1862), რომელიც დაცულია ტრეტიაკოვის გალერეაში.
ჰონდურასი 1984 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ჰონდურასმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მესამედ იასპარეზა 1984 წელს, აშშ-ის ქალაქ ლოს-ანჯელესში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1984 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჰონდურასი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ხუან კარლოს ფერეროს სტატისტიკა და მიღწევები
სტატიაში მოცემულია ესპანელი ყოფილი პროფესიონალი ჩოგბურთელის, მსოფლიოს ყოფილი პირველი ჩოგნის ხუან კარლოს ფერეროს კარიერის სტატისტიკა და მიღწევები. ფერეროს 1 დიდი სლემის ტურნირი აქვს მოგებული – 2003 წელს, მან საფრანგეთის ღია პირველობის ფინალში ნიდერლანდელი მარტინ ვერკერკი 3 სეტში დაამარცხა. ესპანელს ასევე 4 მასტერსის ტურნირი აქვს მოგებული. ჯამში ფერერომ კარიერაში ATP-ის 16 ტურნირი მოიგო ერთეულებში. იგი 8 კვირის განმავლობაში იკავებდა ჩოგბურთელთა რეიტინგში პირველ ადგილს. სანაკრებო დონეზე, მან სამჯერ მოიგო დეივისის თასი ესპანეთის ნაკრებთან ერთად.
ATP-ის მსოფლიო ტურის ფინალი: 1 (0–1)
(დ) – დახურული კორტი
გამარჯვებები ტოპ-10-ის ჩოგბურთელებზე სეზონების მიხედვით
ჯე – ჯგუფური ეტაპი
სქოლიო
კატეგორია:ჩოგბურთელების სტატისტიკა და მიღწევები
კაბანგანი
კაბანგანი (ოფიციალურად კაბანგანის მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Cabangan) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი სამბალესის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 28 118 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 22 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:სამბალესის მუნიციპალიტეტები
ალექსანდრე ჭეიშვილი
ბიოგრაფია
1917-1923 წლებში იყო სოციალისტ-ფედერალისტების წევრი. 1922-1923 წლებში მუშაობდა გაზეთ „ტრიბუნის“ კორექტორად. 1924-1926 წლებში ასწავლიდა გაერთიანებულ სამხედრო სკოლაში. 1926 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოსოფიის ფაკულტეტი, იქვე გაიარა ასპირანტურა. 1926-1945 წლებში მუშაობდა თსუ-ში, 1929 წლიდან აქვეყნებდა კრიტიკულ ნაშრომებს. 1930-1932 წლებში მივლინებით მუშაობდა ბერლინის უნივერსიტეტში. 1936 წლიდან გახდა საქართველოს მწერალთა კავშირის წევრი. 1941-1949 წლებში მუშაობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიაში. ავტორია რომანისა და მოთხრობებისა.
ბეზენი
ბეზენი (Bezeni) — სოფელი მოლდოვაში, ფლორეშტის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 96 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 318 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფლორეშტის რაიონის სოფლები
პრაღა 8
thumb|პრაღა 8 პრაღის რუკაზე პრაღა 8 — პრაღის ერთ-ერთი რაიონი, რომელიც იყოფა უფრო მცირე უბნებად. პრაღა 8 არის პრაღის თვითმმართველობის ტერიტორიული დაყოფის ცაკლეული ერთეული, რომელსაც აქვს არჩევითი წარმომადგენლობა, საბჭო და რაიონული გამგეობა. პრაღა 8-ის შემადგენლობაშია საკადასტრო ტერიტორიები (უბნები): ბოჰნიცე, ჩიმიცე, კარლინი და კობილისი და ასევე ნაწილობრივ უბნები: ლიბენი, ტროია, სტრჟიჟკოვი, ნოვე მნესტო და ჟიჟკოვი.
ეკონომიკა
პრაღა 8-ის ტერიტორიაზე მდებარეობს სავაჭრო ცენტრი კრაკოვი ბოჰნიცეში და მთელი რიგი შედარებით პატარა სავაჭრო ცენტრები (ლადვი, ოდრა და სხვ.).
ლიტერატურა
კატეგორია: პრაღის უბნები
ვალიკო ჩუბინიძე
ვალიკო ჩუბინიძე (დ. 1 მაისი, 1891, ქვაციხე — გ.  22 აგვისტო, 1988, ლევილი) — ქართველი პოლიტიკოსი, სოციალ-დემოკრატი, 1924 წლის აჯანყების მონაწილე, ქართული პოლიტიკური ემიგრაციის თვალსაჩინო წევრი.
ბიოგრაფია
დაიბადა ღარიბი გლეხის ოჯახში. ყრმობის წლები შავი ქვის მაღაროებში გაუტარებია. აქვე ეზიარა მარქსისტულ იდეებს. 1900–1905 წლები მისი რევოლუციური ნათლობის წლებია. 1911 წელს აირჩიეს სოციალ–დემოკრატიული მუშათა პარტიის ჭიათურის კომიტეტის წევრად. პირველი მსოფლიო ომის დაწყებისთანავე ჯარში გაიწვიეს, იბრძოდა გერმანიისა და თურქეთის ფრონტებზე. 1917 წლის ბოლოს, ნიკოლოზ მეორის გადადგომისა და ფრონტის მოშლის შემდეგ, ჩავიდა თბილისში და ახლად შექმნილი სახალხო გვარდის წევრი გახდა. მონაწილეობდა გვარდიის ყველა ოპერაციაში, მათ შორის - არსენალის აღებაში.
საქართველოს გასაბჭოების შემდეგ ვალიკო ჩუბინიძე ემიგრაციაში არ წასულა, სამშობლოში დარჩა. განაახლა მუშაობა ჭიათურის მაღაროებში და არალეგალურად განაგრძო ბრძოლა საბჭოთა რეჟიმის წინააღმდეგ. აქტიურად მონაწილეობდა 1924 წლის აგვისტოს აჯანყებაში. ჭიათურელმა ამბოხებულებმა დიდ წარმატებას მიაღწიეს, თითქმის უსისხლოდ აიღეს ჭიათურა და მისი ახლომახლო სოფლები. თუმცა გამარჯვებას მხოლოდ 24 საათი ზეიმობდნენ. აჯანყების დამარცხების შემდეგ ვალიკო ჩუბინიძე თბილისში ჩამოვიდა. აქაც არალეგალურად ცხოვრობდა, მაგრამ მიაგნეს და დაიჭირეს. პატიმრობაში დიდხანს არ ყოფილა, გაქცევა მოახერხა და თურქეთის გზით ემიგრაციაში წავიდა.
ვალიკო ჩუბინიძეს საქართველოში დარჩა ოჯახი. მან 1920 წლის იანვარში დაიწერა ჯვარი თამარ დავითის ასულ გოცაძეზე. სამი შვილი ჰყავდათ — თინა, პეტრე და დარეჯანი. ვალიკოს ემიგრაციაში წასვლის შემდეგ მისი ცოლ–შვილი მუდმივ რეპრესიებს განიცდიდა. ყმაწვილებმა მუდმივ დევნას ვერ გაუძლეს, პეტრე ბავშვობაშივე გარდაცვლილა, თინაც ახალგაზრდა დაიღუპა. მეუღლე, თამარ გოცაძე ორჯერ გადაასახლეს, 1937 და 1951 წლებში. გადასახლებიდან დაბრუნებული მამისეულ კერას დაუბრუნდა და 90 წელს გადაცილებული გარდაიცვალა 1991 წლის ზაფხულში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1891 კატეგორია:გარდაცვლილი 22 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1988 კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები ვ კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში კატეგორია:დაკრძალულები ლევილის სასაფლაოზე
არაორგანული ნივთიერებები
250px|right|thumb|არაორგანული ნივთიერება [[ბრომწყალბადი|წყალბადის ბრომიდი]] არაორგანული ნივთიერებები — ქიმიური ნაერთები რომლებიც არ შეიცავენ C-H ბმებს, ისინი არიან ნივთიერებები რომლებსაც არ აქვთ ისეთი თვისებები როგორც ორგანულ ნივთიერებებს სწორედ ეს განასხვავებთ მათ ერთმანეთისგან.
დედამიწის ქერქის უმეტესი ნაწილი სწორედ არაორგანული ნივთიერებებისგან შედგება, თუმცა დღესაც მიმდინარეობს დედამიწის მანტიის სიღრმეების კვლება.
ნაერთები, რომლებიც შეიცავენ ნახშირბადს ყოველთვის არ არიან ორგანულები, მაგალითად ნახშირბადშემცველი არაორგანული ნივთიერებებია: ნახშირბადის მონოქსიდი, ამონიუმის ციანატი, ალუმინის კარბიდი და ა.შ. ფუნქციური ჯგუფებიდან ციანატები, ციანიდები, კარბონატები,კარბიდები და თიოციანატები.
სქოლიო
კატეგორია:არაორგანული ნივთიერებები
პოდილსკი (უკრაინა)
პოდილსკი (Подільськ; 2016 წლამდე - კოტოვსკი Котовськ) — ქალაქი უკრაინაში. მდებარეობს ოდესის ოლქში. 2013 წელს ქალაქის მოსახლეობა 40 700 კაცს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:ოდესის ოლქის ქალაქები
დონ ბლუთი
დონალდ ვირჯილ „დონ“ ბლუთი (დ. 13 სექტემბერი, 1937) — ამერიკელი ანიმატორი, კინორეჟისორი, პროდიუსერი, ავტორი, ვიდეო თამაშების დიზაინერი და დამოუკიდებელი სტუდიის მფლობელი. ცნობილია 1979 წელს The Walt Disney Company-დან წასვლით და საკუთარი ფილმებით. მათ შორის აღსანიშნავია ეიგჯ-ის საიდუმლო (1982), ამერიკული კუდი (1986), დედამიწა ჩვენ წელთაღრიცხვამდე (1988), ყველა ძაღლი სამოთხეში მიდის (1989) და  ანასტასია (1997). იგი აგრეთვე მონაწილეობდა ვიდეო თამაშის Dragon's Lair შემუშავებაში. ბლუთი იყო დისნეის სტუდიების კონკურენტი წლების განმავლობაში, დისნეის რენესანსამდე. იგი არის ილუსტრატორ ტობი ბლუთის ტყუპისცალი.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი რეჟისორები კატეგორია:ამერიკელი ანიმატორები კატეგორია:დაბადებული 13 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1937
ჰონდურასი 1988 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1988 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჰონდურასი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ზაზა აზმაიფარაშვილი
ზაზა აზმაიფარაშვილი (დ. 16 ივნისი, 1962, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრ კავშირი) — ქართველი მუსიკოსი, დირიჟორი და პედაგოგი. სახელმწიფო კონსერვატორიის საოპერო მომზადების კათედრის პროფესორი. 2004–2009 წლებში თბილისის ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო აკადემიური თეატრის საოპერო დასის სამხატვრო ხელმძღვანელი და მთავარი დირიჟორი. 2016 წლიდან ამავე თეატრის მთავარი დირიჟორი.
ბიოგრაფია
1985 წელს დაამთავრა თბილისის ვანო სარაჯიშვილის სახელობის სახელმწიფო კონსერვატორიის საგუნდო-სადირიჟორო ფაკულტეტი, 1991 წელს კი იური ტემირკანოვის ხელმძღვანელობით სანქტ-პეტერბურგის რიმსკი-კორსაკოვის სახელობის სახელმწიფო კონსერვატორიის ასპირანტურა საოპერო-სიმფონიური დირიჟორის სპეციალობით.
1997–1998 წლებში ზაზა აზმაიფარაშვილი მოსკოვის დიდ თეატრში მიიწვიეს, სადაც მან ჯუზეპე ვერდის „ტრავიატასა“ და „ტრუბადურს“ უდირიჟორა. 1992 წელს ის სტამბოლში გამართულ მუსიკალურ ფესტივალში Yapi Kredi — საქართველოს ტელევიზიისა და რადიოს სიმფონიურ ორკესტრთან ერთად მონაწილეობდა.
1992 წელს ამავე ორკესტრის კამერულ შემადგენლობასთან ერთად ზაზა აზმაიფარაშვილმა კონცერტები გამართა ვალენსიაში. 1995 წელს, სანქტ-პეტერბურგში, სერგეი პროკოფიევის სახელობის დირიჟორთა მეორე საერთაშორისო კონკურსში დირიჟორმა მეორე პრემია და ლაურეატის წოდება მოიპოვა (პირველი პრემია არ გაცემულა). 1996 წელს ზაზა აზმაიფარაშვილმა მონაწილეობა მიიღო ამავე ქალაქში გამართულ საერთაშორისო მუსიკალურ ფესტივალში „მუსიკალური ოლიმპი“.
1997 წლიდან მუსიკოსი პერიოდულად მართავს კონცერტებს საქართველოს ევგენი მიქელაძის სახელობის სახელმწიფო სიმფონიურ ორკესტრთან ერთად. დირიჟორობდა 1998 წელს თბილისში გამართულ საოპერო მუსიკის საერთაშორისო ფესტივალზე „ბრავო“, რომელიც მომღერალმა პაატა ბურჭულაძემ დააარსა. 2000 წელს, როგორც მიწვეულმა დირიჟორმა, ზაზა აზმაიფარაშვილმა კონცერტი გამართა სანქტ-პეტერბურგის ფილარმონიის დიდ სიმფონიურ ორკესტრთან ერთად, 2003–2004 წლებში კი — მოსკოვის პეტრე ჩაიკოვსკის სახელობის დიდ სიმფონიურ ორკესტრთან ერთად.
2001 წელს ზაზა აზმაიფარაშვილი მიიწვიეს ლეიდაში (ესპანეთი), სადაც Teatre Principal-ის სცენაზე იდირიჟორა პიეტრო მასკანის „სოფლის ღირსება“. 2002 წელს თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის სცენაზე განახორციელა ჯუზეპე ვერდის „მაკბეთი“.
2005 წელს დირიჟორობდა კონცერტს მოსკოვის კონსერვატორიის დიდ დარბაზში, რუსეთის დიდ სახელმწიფო სიმფონიურ ორკესტრთან და სოლისტთან – ელისო ვირსალაძესთან ერთად. ამავე წელს თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის სცენაზე ვერდის „აიდას“ დამდგმელ დირიჟორად წარდგა მსმენელთა წინაშე.
2006 წელს მისი ხელმძღვანელობით დაიდგა ოთარ თაქთაქიშვილის „მინდია“, ვერდის „ტრუბადური“, ლეონკავალოს „ჯამბაზები“. ამავე წელს, შვედეთში, დალჰალას ოპერის საერთაშორისო ფესტივალზე დიდი წარმატებით იდირიჟორა „ტრუბადური“ და სენ-სანსის „სამსონ და დალილა“; ისრაელში — მაალოთსა და რანაანაში თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის მომღერლების მონაწილეობით ორი კონცერტი გამართა.
2007 წელს, მოსკოვის კონსერვატორიის დიდ დარბაზში, მოსკოვის დიდ სიმფონიურ ორკესტრთან და სოლისტებთან, ირინე რატიანთან და სულხან გველესიანთან ერთად კონცერტი გამართა. ამავე წელს, ისრაელის ქალაქ ეილათში, ისრაელის სახელმწიფო კამერული ორკესტრის მიწვევით, ზაზა აზმაიფარაშვილმა თბილისის ოპერის თეატრის ფოლკლორული ანსამბლის — „სულიკოს“ კონცერტი იდირიჟორა.
ზაზა აზმაიფარაშვილს შემოქმედებითი თანამშრომლობა აკავშირებს მსოფლიოში სახელგანთქმულ ქართველ თუ უცხოელ შემსრულებლებთან, რომელთა შორის არიან: ზურაბ სოტკილავა (ტენორი), მაყვალა ქასრაშვილი (სოპრანო), ელენა ობრაზცოვა (მეცო-სოპრანო), პაატა ბურჭულაძე (ბანი), ბადრი მაისურაძე (ტენორი), ლადო ათანელი (ბარიტონი), თამარ ჯავახიშვილი (თამარ ივერი) (სოპრანო), ალესანდრა მარკი (სოპრანო), ქრისტიან იოჰანსონი (ტენორი), ანდრეა როსტი (სოპრანო), სამუელ ესტესი (ბას-ბარიტონი), მარინე იაშვილი (ვიოლინო), ელისო ვირსალაძე (ფორტეპიანო), მზია სიმონიშვილი (ფორტეპიანო), გიგლა ქაცარავა (ფორტეპიანო), მარინა მეშჩერიაკოვა (სოპრანო), ანხელ ოდენა (ბარიტონი), ელისო ბოლქვაძე (ფორტეპიანო) და სხვ.
2004–2009 წლებში ზაზა აზმაიფარაშვილი თბილისის ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო აკადემიური თეატრის საოპერო დასის სამხატვრო ხელმძღვანელი და მთავარი დირიჟორი იყო. 2014–2016 წლებში — ამავე თეატრის საპატიო დირიჟორი, ხოლო 2016 წლიდან კვლავ მთავარი დირიჟორია.
თიანეთის სამაროვანი
თიანეთის სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის დაბა თიანეთის მიდამოებში, საკირვებად წოდებულ ადგილზე. განეკუთვნება ადრინდელ შუა საუკუნეებს. მიწის სამუშაოების დროს გამოვლინდა რამდენიმე ქვის სამარხი, რომლებშიც აღმოჩნდა ბრინჯაოს საკინძის ღეროები, ბეჭედი, სარდიონის მძივები და სხვები, რომელიც ინახება თიანეთის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში.
ლიტერატურა
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
მრგაშენი
მრგაშენი (Մրգաշեն) — სოფელი სომხეთში, კოტაიქის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 280 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 043 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 186 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 10.97 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კოტაიქის პროვინციის სოფლები
უეფა-ს ევროპა ლიგა 2018 ფინალი
უეფა-ს ევროპა ლიგის 2018 წლის ფინალი — უეფა-ს ევროპა ლიგის 2017-18 წლების სეზონის ფინალური მატჩი. ევროპის რანგით მეორე ტურნირის რიგით 47-ე, ხოლო ევროპა ლიგის — მე-9 ფინალი. რომელიც ლიონში სტადიონ „ლუმერზე“ გაიმართა, ერთმანეთს „ატლეტიკო მადრიდი“ და „მარსელის ოლიმპიკი“ დაუპირისპირდნენ. „ატლეტიკომ“ შეხვედრა ანგარიშით 3-0 მოიგო.
სტადიონი
მინი|მარცხნივ|„ლუმერი“ 2016 წლის 9 დეკემბერს ნიონში, შვეიცარიაში გადაწყდა, რომ ფინალს ქალაქ ლიონის სტადიონი „ლუმერი“ უმასპინძლებდა.
ელჩი
მინი|ერიკ აბიდალი მატჩის ელჩად დაინიშნა ფრანგი ვეტერანი ფეხბურთელი ერიკ აბიდალი, რომელიც სამი სეზონის განმავლობაში იცავდა ფრანგული „ლიონის“ ღირსებას, მოგვიანებით კი „ბარსელონას“ რიგებში ყოფნისას, ორი უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის თასი მოიგო.
გახსნის ცერემონია
ფრანგ დიჯეითა დუეტმა „Ofenbach“ მიიღო მონაწილეობა ფინალის გახსნის ცერემონიაზე.
სქოლიო
კატეგორია:უეფა-ს ევროპა ლიგა
ქართული საკრედიტო მონეტა
ქართული საკრედიტო მონეტა — XII – XIII საუკუნეებში ქართველ მეფეთა (დემეტრე I, გიორგი III, თამარ მეფე, გიორგი IV ლაშა) სახელით მოჭრილი სხვადასხვა ზომისა და წონის სპილენძის მონეტები, რომელთაც ვერცხლის ფულის ფასი ჰქონდათ. ამგვარი მონეტების მოჭრა დაიწყო მახლობელ აღმოსავლეთში, ე. წ., ვერცხლის კრიზისის გავრცელებისთანავე. ფულის ზედწერილი იუწყებოდა: „ეს დირჰემია“, რაც იმას ნიშნავდა, რომ სპილენძის ფულის ნიშანს ვერცხლის დრამის ფასი ენიჭებოდა. ასეთივე ღონისძიებისათვის მიუმართავთ ქართველ მმართველებს, რაც მაშინდელი ფულის ქართული ზედწერილითაც მტკიცდება: თამარ მეფისა და ლაშა – გიორგის სპილენძის ფულს აწერია: „ქორონიკონსა (ამა და ამას) სახელითა ღვთისათა იქნა ჭედაი ვერცხლისა ამისა“. ამით საქართველოს მეფეები აღნიშნავდნენ, რომ მის მიერ მოჭრილ სპილენძის ფულს ვერცხლის ფულის ფასი ჰქონდა და იგი იძულებითი, სავალდებულო კურსით მიმოიქცეოდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:მონეტები
ტრილოკ გურტუ
ტრილოკ გურტუ (, त्रिलोक गुर्टू) (დ. 30 ოქტომბერი, 1951, მუმბაი, ინდოეთი) — ინდოელი პერკუსიონისტი და კომპოზიტორი, რომლის მუსიკაში ინდური მოტივები გაერთიანებულია ჯაზის, ჯაზ-ფიუჟენის და მსოფლიო მუსიკის ელემენტებთან.
გარდა საკუთარი ალბომების, აქვს თანამშრომლობები სხვა მუსიკოსებთან, რომელთა შორის არიან ან იყვნენ ტერიე რიპდალი, გერი მური, ჯონ მაკლაფლინი, იან გარბარეკი, ჯო ზავინული, ბილ ლესუელი, მარია ჟოაო და მარიო ლაგინია, ისევე, როგორც რობერტ მაილზი.
სქოლიო
კატეგორია:ინდოელი ჯაზ-მუსიკოსები კატეგორია:დაბადებული 30 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1951 კატეგორია:ჯაზ-ფიუჟენ მუსიკოსები კატეგორია:ჯაზ-კომპოზიტორები კატეგორია:ჯაზ-დრამერები
ვაჩნაძიანის მესამე ეკლესია
ეკლესია დარბაზულია (9,2X6,1 მეტრზ), ნაგებია წვრილი რიყის ქვის სწორხაზოვანი რიგებით. კონსტრ. ნაწილები და კარ-სარკმელთა ღიობები გამოყვანილია კვადრატული აგურით. კედლების ზედაპირი გარედან ბათქაშითაა გასწორებული, შიგნიდან - შელესილია. ეკლესიის საბურავი და ლავგარდანი ჩამოშლილი აქვს, აღმოსავლეთით და დასავლეთ კედლებს, მთელ სიმაღლეზე, განიერი ბზარი დაუყვება. სახურავზე მცენარეულობაა ამოსული.
შესასვლელი ორია - დასავლეთიდან და სამხრეთიდან. ორივე შისრულთაღოვანია (სამხრეთ კარის თაღის ნაწილი ჩამოშლილია) და გარედან ჩასმულია კედლის სწორკუთხა შეღრმავებაში, რომელიც დასრულებულია, კუთხით შვერილი და ჩვეულებრივად დაწყობილი აგურის რიგებით გამოყვანილი სამსაფეხურიანი ფრიზით. შესასვლელები შიგნით ხის ძეგლებით თარაზულადაა გადახურული. სამხრეთ კარის შიდა გადახურვა ჩამოშლილი აქვს. დასავლეთ კარის წირთხლებში მოწყობილია საურდულე ხვრელები. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია, რომელშიც თაღოვანი სარკმელი და სამი შეისრულ თაღოვანი ნიშაა. ნიშებიდან ორი სარკმელი ჩრდილოეთითაა. ერთი - სამხრეთით. სარკმლის ქვემოთ, ნალესობაზე, ამოკაწრულია მხედრულით შესრულებული დაქარაგმებული წარწერა. აფსიდის შუაში დგას ოთხწახნაგა ტრაპეზი (შემორჩენილია ნაწილი).აღმოსავლეთ სარკმლის გარდა, თითო მსგავსი სარკმელი დანარჩენ კედლებშიცაა.
დარბაზის გრძივი კედლები და კამარა მარტივი პილასტრების წყვილითაა და მათზე დაყრდნობილი შეისრული საბჯენი თაღით ორ თანაბარ ნაწილადაა გაყოფილი. შეისრულია კამარაც. ერთი საბჯენი თაღი კამარის დასავლეთ კიდეშია. იგი კუთხის პილასტრებზეა გადაყვანილი. აფსიდის რივე ბოლოში, კონქის ქუსლის დონეზე, ორი კვადრატული ხვრელია, რომლებიც, როგორც ჩანს, ხის კანკელის საყრდენათ იყო განკუთვნილი.
ფასადებიდან მხოლოდ განივი ფასადებია მორთული. ორივე ფასადზე, ფრონტნის არეში, აგურის წყობის შეღრმავებით გამოყვანილია საფეხურიან კვარცხელბეკზე დაყრდნობილი ჯვარი. ფასადებზე სარკმლები თავისებურადაა გადაწყვეტილი - სარკმლის ღიობი ჩვეულებისამებრ კედლის სიბრტყეში კი არ არის ქცეული, არამედ ღიობის ღერძისაკენ ირიბად შეღრმავებულ (დაახლოებით 20 სანტიმეტრით) სწორკუთხა არეში, რომელსაც ხერხულა ფრიზი აგვირგვინებს.
ლიტერატურა
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ჰეივაგიულუ
„ჰეივაგიულუ“ ან „აღაბეკის ცეკვა“ (Heyvagülü) — აზერბაიჯანული ხალხური ცეკვა. შექმნილია სეიგაჰის (მუღამის ერთ-ერთი კილო) საფუძველზე. ძალიან ლამაზი მელოდია სრულდება ზურნაზე. განკუთვნილია სოლო ცეკვებისთვის. ხალხში ცეკვას „აღაბეკის ცეკვასაც“ ეძახიან.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანული კულტურა
ჰონდურასი 1992 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ჰონდურასმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეხუთედ იასპარეზა 1992 წელს, ესპანეთის ქალაქ ბარსელონაში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1992 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჰონდურასი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
Overbrook Entertainment
Overbrook Entertainment — ამერიკული გასართობი კომპანია, დაარსებული 1997 წელს, კალვერ-სიტიში, კალიფორნიაში. კომპანია შეიქმნა მსახიობ უილ სმითისა და კინოპროდიუსერ ჯეიმზ ლასიტერის თანამშრომლობით.
კომპანია ახდენს მუსიკის, ფილმებისა და სატელევიზიო შოუების პროდიუსირებას.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკული კინოკომპანიები
გნევჩინა-უანცუცკა
ვარაუდობენ, რომ გნევჩინა-უანცუცკას ადგილზე სოფელი XIV საუკუნისთვის უკვე არსებობდა. სოფლის ამჟამინდელი მოსახლეობა 2 203 კაცს შეადგენს.
სქოლიო
კატეგორია:პშევორსკის პოვიატის სოფლები
ილ-დე-პენი
ილ-დე-პენი (Île des Pins, კანაკის ენა — Kunyié) — კუნძული წყნარ ოკეანეში, გრანდ-ტერის კუნძულის შორიახლოს და სამხრეთით. შედის საფრანგეთის ზღვისიქითა ტერიტორიის ახალი კალედონიის შემადგენლობაში. ადმინისტრაციულად შედის სამხრეთი პროვინციის ილ-დე-პენის კომუნის შემადგენლობაში.
გეოგრაფია
კუნძულის ფართობი შეადგენს 152,3 კმ²-ს. სიგრძე — 15 კმ, სიგანე — 13 კმ-ს. ილ-დე-პენის კუნძული მდებარეობს კუნძულ გრანდ-ტერიდან სამხრეთით და დაახლოებით 100 კმ-ში სამხრეთ-აღმოსავლეთით ქალაქ ნუმეადან. უმაღლესი წერტილი ზღვის დონიდან 262 მეტრზე — პიკი ნგა.
სანაპირო წყლებში დაცურავს დიდი რაოდენობით ტროპიკული თევზი.
კლიმატი ტროპიკულია. ყველაზე თბილი თვეები — ნოემბერი—მარტი (ტემპერატურა მერყეობს 22-დან 31 °C-მდე). დეკემბრიდან აპრილის ჩათვლით ხშირად ხდება ქარიშხლები.
ისტორია
კუნძული 1774 წელს აღმოაჩინა ბრიტანელმა მოგზაურმა ჯეიმზ კუკმა მისი მეორე მსოფლიოს გარშემო მოგზაურობის დროს. ზღვაოსანმა მას დაარქვა ფიჭვების კუნძული (Isle of Pines) ადგილობრივი ხის — Araucaria columnaris-ს პატივსაცემად. 1840-იან წლებში კუნძულზე გამოჩნდნენ პროტესტანტი და კათოლიკე მისიონერები, ასევე სანტალით (Santalum) მოვაჭრეები. 1853 წელს საფრანგეთი დაეუფლა კუნძულს, ხოლო 1872 წელს კუნძული ილ-დე-პენი გახდა საფრანგეთის გამოსასწორებელი კოლონია.
მოსახლეობა
2009 წელს კუნძულის მოსახლეობის რაოდენობამ შეადგინა 1969 ადამიანი, ამასთან მოსახლეობის დიდი ნაწილი (დაახლოებით 95 %) შეადგენდა კუნძულის მკვიდრ მაცხოვრებლებს — კანაკებს. კუნძულის ერთადერთი დასახლებული პუნქტია — სოფელი ვაო, რომელშიც არის სკოლა, ეკლესია, საავადმყოფო, მაღაზია, ფოსტა. კუნძულზე ოფიციალური ენაა — ფრანგული, თუმცა კუნძულელებს აქვთ საკუთარი ადგილობრივი ენა.
პული
პული — ქალაქი გაერთიანებულ სამეფოში,, დორსეტშირის საგრაფოში. მდებარეობს ლა-მანშის სრუტის ნაპირზე, პულ-ბეის ფართო უბეში. მოსახლეობა 151 500 ადამიანი (2019). მოქმედებს საზღვაო ნავსადგური.
ილ-დე-პენი
მოსახლეობა
ტრადიციულად კუნძულის მოსახლეობა იყოფა რვა ტომად: გაჯი (Gadji), უაპანი (Wapan), ტუეტე (Touete), უატჩია (Ouatchia), იუვატუ (Youwaty), ვაო (Vao), კომანია (Comagna), კერე (Kere). თითოეულ ტომს ჰყავს საკუთარი ბელადი, რომელიც ემორჩილება მთელი კუნძულის უმაღლეს ბელადს.
პული
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისის ქალაქები
ილ-დე-პენი
ეკონომიკა
მოქმედებს აეროპორტი. კუნძულზე განვითარებულია ტურიზმი, მათ შორის, დაივინგი.
სქოლიო
კატეგორია:წყნარი ოკეანის კუნძულები კატეგორია:ახალი კალედონიის კუნძულები
ანატოლი ბიბილოვი
ანატოლი ბიბილოვი (Бибылты Ильяйы фырт Анатолий, Анато́лий Ильи́ч Биби́лов) — ცხინვალის რეგიონში არსებული რუსეთის ფედერაციის მიერ შექმნილი საოკუპაციო ადმინისტრაციის ხელმძღვანელი (ე.წ. სამხრეთ ოსეთის დე ფაქტო მეოთხე პრეზიდენტი) 2017 წლის 21 აპრილიდან.
რუსტამ რაზა
ბავშვობაში რუსტამი გაიტაცეს და მონად გაყიდეს კაიროში. 1798 წელს ახალგაზრდა რუსტამი ადგილობრივმა შეიხმა ფრანგული საექსპედიციო არმიის მთავარსარდალს, გენერალ ნაპოლეონ ბონაპარტს აჩუქა. მას შემდეგ რუსტამი ნაპოლეონს მუდმივად ახლდა თან მის ლაშქრობებში. 1814 წელს დაქორწინდა, რის გამოც არ გაჰყვა გადამდგარ იმპერატორს მის პირველ გადასახლებაში კუნძულ ელბაზე. ამის გამო 1815 წელს ხელისუფლებაში ნაპოლეონის ხანმოკლე დაბრუნების პერიოდში („ასი დღე“) შერისხული იყო. შემდგომში ცხოვრობდა ცოლის მამულში და გარდაიცვალა ქ. დურდანში. დატოვა მოგონებები, რომელიც პირველად 1888 წელს დაიბეჭდა (ქართული თარგმანი — 2012 წ.).
ანატოლი ბიბილოვი
ბიოგრაფია
1998-2008 წლებში იგი სამშვიდობო ძალებში დაბრუნდა, ამჯერად ოკუპირებული ჩრდილოეთ ოსეთის ბატალიონში. ბიბილოვი მონაწილეობდა 2008 წლის რუსეთ-საქართველოს ომში.
რუსტამ რაზა
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:მამლუქები კატეგორია:დაბადებული 1783 კატეგორია:გარდაცვლილი 7 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1845
ანატოლი ბიბილოვი
ბიოგრაფია
2011 წლის 13 ნოემბერს იგი იყო „ერთიანობის პარტიის“ კანდიდატი სამხრეთ ოსეთის დე ფაქტო საპრეზიდენტო არჩევნებზე, სადაც არჩევნების მეორე ტურზე წარმატებით გადავიდა, მან აიღო ხმების 25.44%, თუმცა მალევე სამხრეთ ოსეთის დე ფაქტო პარლამენტმა არჩევნები ბათილად სცნო.
მის ე.წ. ინაუგურაციას ესწრებოდნენ რუსეთის, მთიანი ყარაბაღის, არაღიარებული დონეცკისა და არაღიარებული ლუგანსკის რესპუბლიკების დელეგაციები.
ანატოლი ბიბილოვი ღიად უჭერს მხარს სამხრეთ ოსეთის რუსეთთან გაერთიანებას.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1970 კატეგორია:დაბადებული 6 თებერვალი კატეგორია:ცხინვალში დაბადებულები კატეგორია:რუსეთის მეგობრობის ორდენის კავალრები კატეგორია:საქართველოში დაბადებული ოსები კატეგორია:ოსი სეპარატისტები
კანდელარია (სამბალესი)
კანდელარია (ოფიციალურად კანდელარიის მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Candelaria) ― მესამე კლასის მუნიციპალიტეტი სამბალესის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 30 263 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 16 ბარანგაის.
პორუმბრეი
პორუმბრეი (Porumbrei) — სოფელი მოლდოვაში, ჩიმიშლიის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 275 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1380 ადამიანს შეადგენდა.
ებოლა
ებოლა, ებოვი  (ადრეულ პერიოდში მოიხსენიებდნენ ზაირის ებოლავირუსის სახელით) — ებოლავირუსების გვარის ხუთი ცნობილი ვირუსიდან ერთ-ერთი. ხუთიდან ოთხი ებოლავირუსი, მათ შორის ებოვი, იწვევს რთულ და ხშირად ფატალურ ვირუსულ ჰემორაგიულ ცხელებას ადამიანებში და სხვა ძუძუმწოვრებში, გამოწვეული ავადმყოფობა ცნობილია ებოლას დაავადების სახელით. ინფიცირებულთა უმრავლესობა იღუპება, 2013-2015 წლებში დასავლეთ აფრიკაში ებოლას ავადმყოფობამ ეპიდემიის სახე მიიღო. დაფიქსირდა შეფასებით 28 616, დადასტურებულად კი 11 310 სიკვდილის შემთხვევა. ებოლა ვირუსს და მის გვარს სახელი უკავშირდება ზაირს (დღევანდელი კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა), ქვეყანას, სადაც ის პირველად აღწერეს და მარბურგის ვირუსს დაუკავშირეს. გვარისა და უშუალოდ ვირუსის გასარჩევად და გაუგებრობის თავიდან ასარიდებლად 2010 წელს ვირუსს „ებოლას ვირუსი“ ეწოდა. ვირუსის მატარებლები არიან ხელფრთიანები, განსაკუთრებით ხილიჭამია ხელფრთიანები. ადამიანიდან ადამიანზე და ცხოველებიდან ადამიანზე ებოლა სხეულის სითხის მეშვეობით გადადის.
ებოვის გენომი არის ერთსპირალიანი დაახლოებით 19 000 ნუკლეოტიდიანი რნმ-ი.
სიკვდილიანობის მაღალი მაჩვენებლის გამო (83-90%-ზე მაღალი), ებოლა ადამიანის ჯანმრთელობისათვის საშიშ აგენტებთა ნუსხაშია.
ეტიოლოგია
ებოლას ვირუსი არის ზოონოზური პათოგენი. ებოვის შუამავალი მასპინძლები არიან ხილიჭამია ხელფრთიანები. ღამურებში ინფექცია მოლეკულური და სეროლოგიკური საშუალებით. თუმცა ებოლავირუსები არ არიან იზოლირებული ღამურებში. სულ ბოლოს ინფექცია ადამიანებსა და დიდ მაიმუნებში ვლინდება. დაინფიცირება ხდება ღამურასთან, ან სხვა მასპინძელთან კონტაქტით. ფილიპინებში ღორების მასობრივ ინფიცირებას ხუთი ებოლავირუსიდან ერთ-ერთს, რესტონის ვირუსს უკავშირებენ, ასე რომ ვირუსი სხვა ძლიერ მასპინძლებსაც ირჩევს. ეპიდემია, როგორც წესი, ვრცელდება მაშინ, როდესაც ტემპერატურა დაბალია, ტენიანობა კი მაღალი ვიდრე ჩვეულებრივაა აფრიკაში. ადამიანის მძიმე ავადმყოფობისგან გადარჩენის შემთხვევაში, ებოლა ვირუსი თვეების განმავლობაში არსებობას განაგრძობს რამდენიმე ორგანოში, როგორიცაა თვალი და სათესლეები.
ებოლას დაავადება
ებოლა არის ოთხი ცნობილი ებოლავირუსიდან ერთ-ერთი, რომელიც ადამიანს ემართება. სხვებთან შედარებით, ებოვს ყველაზე მაღალი სიკვდილიანობის მაჩვნებელი აქვს. ამსთან, ოთხიდან ყველაზე ხშირად ებოლას ვირუსი გავრცელდა ეპიდემიურად. დაავადების პირველი აფეთქება 1976 წლის 26 აგვისტოს მოხდა იამბუკუში. დაფიქსირებულთაგან პირველი დაავადებული იყო მაბალო ლოკელა, 44 წლის სკოლის მასწავლებელი. სიმპტომები ჰგავდა მალარიის ნიშნებს და მომდევნო პაციენტები მალარიის სამკურნალო საშუალებებს იღებდნენ. 1976 წლის ზაირის ეპიდემიის დროს, ნგოი მუშოლამ იმოგზაურა ბუმბადან იამბუკუმდე და დაავდების პირველი აღწერა შექმნა:
1976 წლის ამ აღწერის შემდეგ, უკანასკნელი ებოლას ეპიდემია დაიწყო 2014 წლის მარტში და მოკლა 8 000-ზე მეტი ადამიანი, როგორც 2015 წლის იანვარში. აფეთქების ცენტრი იყო დასავლეთი აფრიკა. ტერიტორია, სადაც ძველად არ დაფიქსირებულა ებოვის დაავადება. განსაკუთრებით დიდი რაოდენობის ადამიანი დაიღუპა გვინეაში, ლიბერიაში და სიერა-ლეონეში. რამდენიმე შემთხვევა დაფიქსირდა დასავლეთ აფრიკის ქვეყნებს გარეთაც.
ადამიანებში დაავადების სიმძიმე სხვადასხვაგვარია, სწრაფი სიკვდილიდან მსუბუქ ავადმყოფობამდე ან ზოგჯერ ვლინდება ასიმპტომური პასუხიც. კვლევებმა დღემდე ვერ აღმოაჩინა კორელაცია დაავადების სიმძიმესა და ვირუსის გენეტიკურ ბუნებას შორის. აქედან გამომდინარე, სავარაუდოდ, დაავადების სიმძიმის სხვადასხვაგვარობა დამოკიდებულია დაავადებულის გენეტიკურ განსხვავებებზე.
ვაქცინა
2016 წლის დეკემბერში მკვლევარებმა 70-100 %-იანი ეფექტურობის ვაქცინა შექმნეს, რომელიც პირველია ებოლას დაავადების წინააღმდეგ. წლების განმავლობაში არაერთი ვაქცინის კანდიდატი შემუშავდა, თუმცა ამ ვაქცინამდე ადამიანზე ეფექტურობით არც ერთი გამოირჩეოდა.
ისტორია და ნომენკლატურა
thumb|140 px|მარბურგის ვირუსი ებოლას ვირუსი თავდაპირველად ახალი ტიპის მარბურგის ვირუსად ჩათვალეს 1976 წელს. იმავე წელს კვლევის მესამე ჯგუფმა ვირუსს „ებოლა“ უწოდა. სახელი უკავშირდება მდინარე ებოლას, რომლის ნაპირებზე პირველი ეპიდემიური აფეთქება მოხდა 1976 წელს. ტაქსონომიისა და ვირუსების საერთაშორისო კომიტეტმა (ICTV) ებოლა ვირუსი მიაკუთვნა ზაირის ებოლავირუსებს, როგორც სახეობა. რომელიც, თავის მხრივ ებოლავირუსების გვარსა და ფილოვირუსების ოჯახს ეკუთვნის.
სქოლიო
კატეგორია:ებოლავირუსები
თიანეთის პირველი ეკლესია
თიანეთის პირველი ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი თიანეთის მუნიციპალიტეტის დაბა თიანეთის დასავლეთით, თანდგირაანთკარში, მთის ფერდობზე. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკლესია დარბაზულია (5,1 x 4,2 მეტრი), ნაგებია სხვადასხვა ზომის ნატეხი ქვის ირეგულარული წყობით. თითქმის მთლიანადაა დანგრეული, შემორჩენილია აფსიდის ჩრდილოეთ ნახევარი და ჩრდილოეთ კედლის აღმოსავლეთ ნაწილი (სიმაღლე 2,6 მეტრი). სამხრეთ და დასავლეთ კედლების მხოლოდ კვალი შეიმჩნევა. შესასვლელი სამხრეთიდან ჰქონია. ნახევარწრიული აფსიდის ღერძზე გაჭრილია სწორკუთხა სარკმელი, რომლის მარცხნივ მცირე ზომის სწორკუთხა ნიშაა. აფსიდს შემორჩა კონქის, მხოლოდ ჩრდილოეთ კედელს კამარის ქუსლის მცირე ნაწილი.