cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
აინა სულტანოვა
აინა მახმუდ კიზი სულტანოვა (Ayna Mahmud qızı Sultanova; დაბადებიდან მუსაბეკოვა,; 1895, პირებედილი — 1938) — აზერბაიჯაის სსრ და ზსფსრ პარტიული და სახელმწიფო მოღვაწე; ქალებს შორის ერთ-ერთი პირველი ქალი-რევოლუციონერი. აზერბაიჯანის ისტორიაში გახდა პირველი ქალი - სახალხო კომისარი (სახკომი). ხელმძღვანელობდა განათლებისა და იუსტიციის კომიტეტებს სახალხო კომისარიატიდან. იყო აზერბაიჯანის სსრ ციკ-ის პრეზიდიუმის წევრი (აზციკ) და ციკ ზსფსრ (ზაკციკ), ბაქსაბჭოს დეპუტატი, ასევე აზერბაიჯანის სსრ უმაღლესი სასამართლოს თავმჯდომარე. იყო ქალთა ჟურნალ «შარკ გადინის» («აღმოსავლეთის ქალი») პირველი რედაქტორი. იმყოფებოდა სხვადასხვა პარტიულ თანამდებობებზე აზერბაიჯანისა და ამიერკავკასიის პარტიულ ორგანიზაციებში. იყო ცკ-ს, ცკკ-ს პრეზიდიუმის და აკპ ბაქოს კომიტეტის, ასევე ვკპ (ბ) ამიერკავკასიის სამხარეო კომიტეტის წევრი. არის გაზანფარ მუსაბეკოვის და და გამიდა სულატნოვის მეუღლე.
აინა მუსაბეკოვა 1895 წელს პატარა მთიან დასახლება პირებედილში (ბაქოს გუბერნიის ყუბანის მაზრა) დაიბადა. 1912 წელს მან დაამთავრა ბაქოს წმინდა ნინოს ქალთა გიმნაზია დაამთავრა (ამჟამად გიმნაზიის შენობაში განლაგებულია № 134 სკოლა). დამთავრების შემდეგ თავად ასწავლიდა ამავე სკოლაში. 1917—1918 წწ. მჭიდროდ თანამშრომლობდა ბოლშევიკებთან[8]. 1918 წლის ივლისიდან — სკკპ წევრი. აწარმოებდა რევოლუციურ საქმიანობას მოსკოვში, ასტრახანში, ბაქოში (1918—1920). 1919 წლის აგვისტოში მივლინებულ იქნა მოსკოვში ი. სვერდლოვის სახელობის კომუნისტური უნივერსიტეტში სასწავლებლად. ამასთან ერთი 1919—1920 წწ. მოსკოვში მუშაობდა რსფსრ საგარეო საქმეთა სახალხო კომისარიადთან არსებული ახლო აღმოსალეთის განყოფილების მდივნად. საბჭოთა აზერაიჯანში ათი წლის განმავლობაში მუშაობდა ცკ აკპ(ბ) აპარატში — თავდაპირველად ქალთა განყოფილების ინსტრუქტორ-ორგანიზატორად, 1924-დან 1930 წლამდე — მოადგილედ, ხოლო მოგვიანებით მუშა და გლეხი ქალების განყოფილების გამგედ.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1895 კატეგორია:გარდაცვლილი 3 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1938 კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები კატეგორია:აზერბაიჯანელი პოლიტიკოსი ქალები კატეგორია:აზერბაიჯანელი ფემინისტები
მესხეთის ქედი
მესხეთის ქედი, აჭარა-იმერეთის ქედი, ახალციხის ქედი (ძვ. ღადო, ლომსია ანუ ფერსათი) — მცირე კავკასიონის შემადგენელი ქედი უკიდურეს დასავლეთ ნაწილში. წყალგამყოფია, ერთი მხრივ, მდინარეების კინტრიშის, ნატანების, სუფსისა და რიონის მარცხენა შენაკადებისა, მეორე მხრივ, აჭარისწყლის, ქვაბლიანისა და მტკვრის მარცხენა შენაკადთა აუზებისა. ოდიშ-გურიის დაბლობს გამოყოფს აჭარისა და ახალციხის მთიანი ქვაბულებისაგან. გადაჭიმულია შავი ზღვის აჭარის სანაპიროდან ბორჯომის ხეობამდე. სიგრძე 140 კმ, უდიდესი განი 45 კმ, უმაღლესი მწვერვალი მეფისწყარო (2850 მ). 2500 მ-ზე მაღალია აგრეთვე მწვერვალები ხინო, თაგინაური, საყორნია, ზოტიმერია, დიდმაღალი, სანისლია, ნაგება. მესხეთის ქედზე არის ზეკარის უღელტეხილი (2180 მ), რომელზეც გადადის საავტომობილო გზა.
ქედი აგებულია უმთავრესად ეოცენის ვულკანოგენური წყებებით. ქედის დასავლეთ ნაწილს ჩრდილოეთიდან ეკვრის უფრო ახალგაზრდა ქანებით აგებული გურიის სერი, ხოლო შუა ნაწილს სამხრეთიდან — ნეოგენური ლავებით აგებული ფერსათის პლატო. თხემურ ზონაში შემორჩენილია პლეისტოცენური გამყინვარების კვალი. კალთები დასერილია მდინარეების ხანისწყლის, სულორია, სუფსის, ნატანების, კინტრიშის, ჩაქვისწყლისა და სხვა მიდნარეების ღრმა ხეობებით. ქედის დასავლეთი ნაწილი გამოირჩევა ატმოსფერული ნალექების მაქსიმალური რაოდენობით (მთა მტირალაზე 4500 მმ). ხეობები მდიდარია მესამეული პერიოდის რელიქტური სუბტროპიკული მცენარეულობით. მესხეთის ქედი 2000-2200 მ სიმაღლემდე შემოსილია ტყით, 1000-1200 მ-მდე შერეული ფოთლიანი ტყეებია (მუხა, რცხილა, წაბლი, წიფელი), ხოლო უფრო ზევით — წიწვიანები (ნაძვი, სოჭი, ზოგან ფიჭვი). თხემურ ზოლში გავრცელებულია სუბალპური და ალპური მდელოები და დეკიანები. ძნელად მისადგომ ადგილებში დიდი რაოდენობით ბინადრობს დათვი, შველი, ირემი, არჩვი.
მესხეთის ქედზე არის ბალნეოლოგიური (საირმე, ნაბეღლავი, ზეკარი და სხვა) და კლიმატური (აბასთუმანი, ბახმარო, შუაგორა, გომისმთა და სხვა) კურორტები.
პიმენ სალოსი
ბიოგრაფია
აღიზარდა დავითგარეჯის მონასტერში. იგი ანტონ მესხთან ერთად მოღვაწეობდა. ბერებმა სალოსობის, მეფისა და ერის მხილების საოცრად დიდ და გაბედულ ღვაწლს წარმართებს შორის ქადაგებაც დაუმატეს. ჟამთააღმწერელი მოგვითხრობს, რომ წმინდა პიმენმა „ნათესავი ლეკთა წარმართობისაგან მოაქცია, რომელნი ჰგიან სარწმუნოებასა ქრისტესა“. მას ასევე გაუქრისტიანებია თუშნი და მთიელნი.
მის შესახებ ანტონ კათალიკოზი სწერდა: „პიმენ სალოსი, ქრისტესთვის განკრთომილი, გონებით ბრძენი, ზეცით მომღები სიბრძნისა, მეფეთა დიდი, მამხილებელი ნათან ბრწყინვალე კაცი, ნეტარ დიდი სახელი, ზემო წერილის ვასილისთანა მზრახველი“.
ქვეყანა კი ამ დროს საოცრად დაცემული და განადგურებული იყო: მონღოლთა შემოსევებით გამწარებულ მოსახლეობაში იმძლავრა ურწმუნოებამ, თვით წმინდა მეფე დემეტრე თავდადებულიც აღერია უწესობაში. კათოლიკოსმა ნიკოლოზმა მეფე დემეტრე ამხილა უსჯულოებაში. მეფის ურჩობამ კათოლიკოსი აიძულა, თავისი ნებით დაეთმო საპატრიარქო ტახტი და უბრალო განდეგილი ბერის ცხოვრებით ეცხოვრა.
საღვთო მადლით გაბრწყინებულმა მამებმა პიმენმა და ანტონმა კარგად იცოდნენ, თუ მეფე და მთავრები შეინანებდნენ, შეინანებდა ხალხიც, და ამიტომ მათ ერზე ზრუნვა მეფის დამოძღვრითა და მხილებით დაიწყეს. „ქართლის ცხოვრებაში“ წერია, რომ წმინდა ბერები ამხელდნენ „მეფესა და ყოველსა ერსა, გარნა არარაჲ ისმინეს“.
ღვთის ნებითა და წმიდანთა ლოცვით აღსრულდა წმინდა პიმენ სალოსისა და ანტონი მესხის დიდი სურვილი — მეფე დემეტრემ არა მარტო თავისი უსჯულოება შეინანა, არამედ მოწამოებრივი სიკვდილით დაასრულა სიცოცხლე. ერი ფეხზე წამოდგა, მისთვის თავდადებული ბერები წმიდათა დასში შერაცხა და მათი ხსენება ერთად დააწესა.
ლიტერატურა
კატეგორია:XIII საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები კატეგორია:დაბადებული 1216 კატეგორია:გარდაცვლილი 1294 კატეგორია:ქართველი მწერლები
ლუანდა
ლუანდა (Luanda), წარსულში ცნობილი, როგორც სან-პაულუ-ასუნსან-ლოანდა — ანგოლის დედაქალაქი და უმსხვილესი ქალაქი. საპორტო ქალაქი ატლანტის ოკეანის სანაპიროზე. მისი მეტროპოლიური არეალის მოსახლეობა 6 მილიონს აღემატება. ლუანდა მსოფლიოში მესამე ყველაზე დიდი პორტუგალიურენოვანი ქალაქია სან-პაულუსა და რიო-დე-ჟანეიროს შემდეგ.
ამჟამად ქალაქს მასშტაბური სარეკონსტრუქციო სამუშაოები უტარდება. კომპანია „Mercer“-ის მონაცემებით, 2011 წელს ლუანდა საცხოვრებლად ყველაზე ძვირი ქალაქი იყო უცხოელთათვის, თუმცა ეს სტატუსი 2012 წელს მან ტოკიოს დაუთმო.
გეოგრაფია
ლუანდის შემოგარენში პრაქტიკულად პირველყოფილ მდგომარეობაშია შენარჩუნებული ბალახოვანი და ბუჩქოვანი სავანები, აქვე ხარობენ პალმები. ქალაქის ფარგლებს გარეთ შეიძლება შევხვდეთ ისეთ ველურ ცხოველებს, როგორებიცაა: სპილო, ლომი, ჯიქი, ზებრა, ანტილოპა, მაიმუნი, მაგრამ უკანასკნელ წლებში მათი რაოდენობა მკვეთრად შემცირდა ბრაკონიერობის გამო. სანაპირო წყლებში ბინადრობს წყლის ფაუნის სხვადასხვა წარმომადგენელი: ვეშაპები, კუები, მოლუსკებისა და თევზების სახეობები.
ლუანდას აქვს ცხელი ნახევრადმშრალი კლიმატი (კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაციის მიხედვით (BSh)). კლიმატი თბილია, მაგრამ ამავედროს საოცრად მშრალი. ხშირი ნისლი ხელს უშლის ტემპერატურის დაცემას ღამითაც კი, მშრალ თვეებში მაისიდან ოქტომბრამდე. წელიწადის ყველაზე თბილი თვე  მარტია, ამ დროს ჰაერის ტემპერატურა +30 °C-ზე მაღალია, ივლისში ტემპერატურა ეცემა +16 °C-მდე, რაც მეტწილად დამოკიდებულია ბენგელის დინებაზე. სწორედ ამავე მიზეზით აიხსნება ქალაქის ანომალურად მშრალი კლიმატი. ლუანდას წლიური ნალექის მაჩვენებელი შეადგენს 405 მმ-ს, მაგრამ მისი ცვალებადობა მსოფლიოში ყველაზე მაღალია, კოეფიციენტური ცვალებადობა 40 პროცენტზე მეტია. დაფიქსირებული ჩანაწერების მიხედვით, რომელიც 1858 წლიდან იწყება, ამავე წელს ნალექის რაოდენობა 55 მმ-მდე იყო, 1916 წელს კი 851 მმ-მდე.
ისტორია
right|thumb|275px|ლუანდა 1972 წელს. right|thumb|275px|ქალაქის ცენტრი (2007 წელი) ანგოლის თანამედროვე დედაქალაქი დაარსდა 1575 წლის 25 იანვარს პორტუგალიელი კოლონიზატორის პაულუ დიაშ დე ნოვაიშის მიერ (ცნობილი ზღვაოსანის ბართოლომეუ დიაშ დი ნოვაიშის შვილიშვილი) და სახელად ეწოდა სან-პაულუ-დი-ლუანდა (1975 წელს მას ეწოდა ლუანდა). იმავე დროს ქალაქის თავზე აღმართულ კლდოვან კონცხზე აიგო სან-მიგელის საფორტიფიკაციო ნაგებობები. ამ დროისათვის აქ ასი ოჯახი და ოთხასი ჯარისკაცი ცხოვრობდა.
სან-პაულუ-დი-ლუანდამ ქალაქის სტატუსი მიიღო 1605 წელს და XVI საუკუნის ბოლოს პორტუგალიის კოლონიალური ადმინისტრაციის ცენტრი და ექსპანსიური ძალების ძირითადი ბაზა გახდა ანგოლაში. 1641 წელს პორტუგალიელები იძულებულები იყვნენ დაეთმოთ ატლანტის ოკეანის სანაპიროზე მდებარე თავიანთი ფორფოსტები ნიდერლანდელებისათვის, მაგრამ 7 წლის შემდეგ დაიბრუნეს თავისი ტერიტორიები.
XVII საუკუნიდან XIX საუკუნის ჩათვლით პერიოდში ლუანდა მონებით ვაჭრობის ერთ-ერთი მსხვილი ცენტრია, საიდანაც პორტუგალიელების კონტროლ ქვეშ არსებული ტერიტორიებიდან გაიყვანეს დაახლოებით 3 000 000 შავკანიანი აფრიკელი.
XX საუკუნეში ლუანდა გახდა ანგოლელი ხალხის ეროვნულ-გამანთავისუფლებელი მოძრაობის ცენტრი, აქ კი ხშირად ხდებოდა პორტუგალიის ჯართან შეტაკებები.
1961 წელს ანგოლის განთავისუფლების სახალხო მოძრაობის (მპლა) ხელმძღვანელობამ ორგანიზება გაუკეთა ლუანდის მოსახლეობის აჯანყებას კოლონიზატორების წინააღმდეგ. დედაქალაქის მოსახლეობის შეიარაღებული გამოსვლა გახდა სიგნალი სამოქალაქო ომის დაწყებისთვის.
„ECA International“-ის აზრით 2008 წელს ლუანდა გახდა ყველაზე ძვირი დედაქალაქი. ეს დაკავშირებულია იმასთან, რომ საქონლის უმრავლესობა, რომლის უმრავლესობასაც იძენენ უცხოელები, ძნელად იშოვება და ამიტომ საკმაოდ ძვირია. ლიტრი რძე ლუანდაში შეიძლება ღირდეს სამ აშშ დოლარამდე, ხოლო პატარა ოროთახიანი ბინის ქირაობა - თვეში 7 ათას აშშ დოლარამდე.
დემოგრაფია
ლუანდა ყველაზე დიდი ქალაქია ანგოლაში, მისი მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს დაახლოებით 6,5 მილიონ ადამიანს. 1970 წელს ქალაქში ცხოვრობდა 480 613 ადამიანი, 2012 წლის შეფასებით ლუანდაში ცხოვრობს 2 825 311 ადამიანი.
დედაქალაქის ეთნიკური შემადგენლობა საკმაოდ მრავალფეროვანია: აქ ცხოვრობს აფრიკელი ხალხის სხვადასხვა წარმომადგენელი: ჩრდილოეთ მბუნდა, ოვიმბუნდუ, მბუნდა, კონგო, ლუნდა, ჩოკვე, განტუელა, კუანიამა და სხვა, ასევე ევროპელები და შერეული აფრო-ევროპელები.
აფრიკული წარმოშობის დედაქალაქის მაცხოვრებლები ოფიციალურად იყენებენ პორტუგალიურ ენას, ხოლო ერთმანეთში, როგორც წესი, ბანტუს ენებზე საუბრობენ, რომლებიც თანდათან იდევნება პორტუგალიური ენის მიერ. დედაქალაქში ახალგაზრდობის 90-98 % ლაპარაკობს მხოლოდ პორტუგალიურად. 1983 წლის მონაცემებით პორტუგალიური ენა მშობლიურად დაასახელა ლუანდის 2,5 მილიონიანი მოსახლეობის 75 %-მა. ევროპული და შერეული წარმოშობის ანგოლელები ლაპარაკობენ პორტუგალიურ ენაზე, რომელიც ასევე ოფიციალური ენაა.
ევროპული წარმოშობის უმცირესობას, ძირითადად პორტუგალიელები წარმოადგენენ, მათი რაოდენობაა დაახლოებით 260 000, ასევე ბრაზილიელები. ბოლო წლებში, ძირითადად, 2000-იანი წლების შუა პერიოდიდან, პორტუგალიიდან ემიგრაცის დონე გაიზარდა, ანგოლაში ეკონომიკის განვითარების გამო. ემიგრანტების სხვა ნაწილი აფრიკის მიმდებარე ქვეყნებიდან არის ჩამოსული. ლუანდას მოსახლეობის მცირე რაოდენობა შერეული რასის წარმომადგენელია. ბოლო ათწლეულების განმავლობაში ჩამოყალიბდა მნიშვნელოვანი ჩინური საზოგადოება, ასევე ჩინელებზე ბევრად მცირერიცხოვანი ვიეტნამური საზოგადოება.
ლუანდაში ძირითადად ცხოვრობენ ქრისტიანები, კერძოდ,  კათოლიკები და პროტესტანტები (ბაპტისტები, მეთოდისტები და კონგრეგაციონალისტები). ლუანდის მოსახლეობის გარკვეული ნაწილი ტრადიციული ადგილობრივი სარწმუნოების აღმსარებელია, თუმცა უკანასკნელ პერიოდში მათი რაოდენობა თანდათან მცირდება.
კულტურა
ლუანდა ანგოლის კულტურული ცენტრია. აქ მოქმედებს რვაწლიანი სწავლების რამდენიმე ასეული დაწყებითი სკოლა, ტექნიკურ და პედაგოგიურ სასწავლო დაწესებულებებში მოსახვედრად არსებობს მოსამზადებელი კურსები, რომლებიც იძლევიან საშუალო განათლებას. 1976 წელს გახსნილ აგოსტინიო ნეტოს სახელობის უნივერსიტეტში შესაძლებელია უმაღლესი განათლების მიღება. უნივერსიტეტში და ყველა სკოლაში სწავლება მიმდინარეობს პორტუგალიურ ენაზე.
განსაკუთრებულ ყურადღებას იპყრობს ეროვნული და მუნიციპალური ბიბლიოთეკები, სადაც თავმოყრილია საუკეთესო აფრიკელი პოეტების და მწერლების ნამუშევრები (ჟოზე ლუანდინუ ვიეირა, არტურ პესტანა დუშ სანტუში (ფსევდონიმი პეპეტელა) და სხვა), ასევე წარმოდგენილია მსოფლიო ლიტერატურის შედევრები. არაპროფესიონალი მსახიობების დასები დგამენ სხვადასხვა წარმოდგენებს.
დედაქალაქში შენარჩუნებულია მუსიკალური კულტურის და ცეკვის საუკეთესო ტრადიციები, თანაც ანგოლის თანამედროვე პოპულარულ მუსიკას აქვს მჭიდრო კავშირი ბრაზილიის და კარიბის ზღვის აუზის კუნძულების მუსიკალურ ტრადიციებთან.
ქალაქში, რომლის განვითარება დაიწყო XVI საუკუნის ბოლოს სან-მიგელის ციხე-სიმაგრის კედლებთან (დღეისათვის ისტორიული მუზეუმი), შენარჩუნებულია ბევრი არქიტექტურული ღირსშესანიშნაობა. XVII საუკუნიდან აქ შემორჩა სან-პედრუ-და-ბარკომის და სან-ფერნანდუ-დი-პენედაშის ფორტების კედლები.
ლუანდის ცენტრალური ნაწილი აშენებულია პროვინციული პორტუგალიური ქალაქების ტიპის მიხედვით. დედაქალაქის ამ ნაწილში მთავარი ღირსშესანიშნაობებია: იეზუიტური ტაძარი (XVI საუკუნე), კარმელიტების დედათა ტაძარი (დაახლოებით 1638 წელი), მადონა ნაზარეთელის ტაძარი (1664 წელი) და სხვა. ქალაქის ტროტუარები მოკირწყლულია მოზაიკით.
1950-1970-იან წლებში დედაქალაქში მნიშვენელოვ ნი ცვლილებები დაიწყო, ქუჩებზე ირგვება ხეები დაირგო, ქალაქის ფარგლებში კი ეწყობა პარკები და სკვერები.
ეკონომიკა
ანგოლის მოსახლეობის დაახლოებით მესამედი ლუანდაშია თავმოყრილი, რომელთა 53% სიღარიბეში ცხოვრობს. ლუანდაში ცხოვრების პირობები ცუდია მოსახლეობის უმეტესობისთვის. ისეთი აუცილებელი კომპონენტები, როგორიცაა უსაფრთხო სასმელი წყალი და ელექტროენერგია ჯერ კიდევ ადამიანთა მცირე ჯგუფს მიეწოდება, ძირითადად მათით მდიდარი უმცირესობა სარგებლობს
ლუანდა ერთ-ერთი ყველაზე ძვირადღირებული ქალაქია უცხოელებისთვის. 2014 წლის მარტში დაწესებული ახალი იმპორტის ტარიფების შემდეგ ლუანდაში ცხოვრება კიდევ უფრო ძვირი გახდა. როგორც ცნობილია, სუპერმარკეტში ვანილის ნაყინის ნახევარლიტრიანი შეკვრა 31 დოლარი ღირდა. იმპორტის უფრო მაღალი ტარიფები კი ასობით ნივთზე მოქმედებდა. მიზანი იყო ნავთობზე დამოკიდებული ეკონომიკის დივერსიფიკაცია და მეურნეობისა და ინდუსტრიის განვითარება. ამ ტარიფებმა მეტად გააძნელა არსებობა ისეთ ქვეყანაში, სადაც საშუალო თვიური ხელფასი 2010 წელს თვეში 260 აშშ დოლარი იყო.
წარმოება მოიცავს საკვებს, სასმელებს, ცემენტსა და სხვა სამშენებლო მასალებს, აგრეთვე პლასტმასის პროდუქტებს, ლითონებს, სიგარეტს, ფეხსაცმელსა და სხვა ტანსაცმელს. ლუანდას აქვს შესანიშნავი ნავსადგური, რომელიც ძირითადად მუშაობს ისეთ პროდუქტებზე, როგორებიცაა: ყავა, ბამბა, შაქარი, ბრილიანტები, რკინა და მარილი.
სქოლიო
კატეგორია:ანგოლის ქალაქები კატეგორია:აფრიკის დედაქალაქები კატეგორია:ლაუნდა კატეგორია:დასახლებული პუნქტები ლუანდას პროვინციაში კატეგორია:აფრიკის ქალაქები კატეგორია:ანგოლის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:პორტუგალიის ყოფილი კოლონიები
კრის კოლფერი
კრისტოფერ პოლ „კრის“ კოლფერი (ინგ. Christopher Paul „Chris“ Colfer) — ამერიკელი მსახიობი და მომღერალი. მეტწილად პოპულარულია ტელესერიალიდან „კლუბი“, რომელშიც კურტ ჰამელის პერსონაჟს განასახიერებს.
ადრეული წლები
კრის კოლფერი 1990 წლის 27 მაისს დაიბადა, კალიფორნიაში, ქალაქ კლოვისში. სკოლაში სწავლისას იგი აქტიურად იყო ჩართული თეატრალურ დადგმებში, როგორც მსახიობი და რეჟისორი. კრისი სკოლის ლიტერატურული კლუბის პრეზიდენტი და ლიტერალტურული ჟურნალის რედაქტორიც იყო. აგრეთვე ხშირად იმარჯვებდა სკოლაში გამართულ სხვადასხვაგვარ დებატებში. მაღალ კლასებში მან დადგა მიუზიკლი — „შირლი ტოდი“ (Shirley Todd), რომელიც წარმოადგენდა პაროდიას მიუზიკლისა — „სუინი ტოდი“(Sweeney Todd). კრისის მიერ დადგმული მიუზიკლის პერსონაჟები, ურთიერთ საპირისპირო პიროვნებები იყვნენ, ორიგინალურ ვერსიაში არსებული პერსონაჟებისა. თავად კრისმა სპექტაკლში მისტერ ლოვეტის როლი შეასრულა.
პირადი ცხოვრება
კრის კოლფერი აღიარებს რომ იგი — გეია. მისი თქმით ეს მისმა მშობლებმა მშვიდად მიიღეს თუმცა, იგი ხშირად ჩავარდნილა შოკში როდესაც მასხრად იგდებდნენ. კრისის და, ჰანა, დაავადებულია ეპილეფსიით, ამიტომაც მას საათში 50-მდე შეტევა აქვს. კრისის თქმით, როდესაც იყო შედარებით პატარა, იგი თავის მსახიობურ ნიჭს დასთან ურთიერთობაშიც იყენებდა.
შალვა ქარუმიძე
შალვა ალექსანდრეს ძე ქარუმიძე (დ. 1887, თორტიზა, გორის მაზრა — გ. 1 მარტი, 1952, ბერნი, შვეიცარია) — ქართველი პოლიტიკოსი, ეკონომისტი,  საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის   დამფუძნებელი კრების  წევრი.
ბიოგრაფია
შალვა ალექსანდრეს ძე ქარუმიძე დაიბადა 1885 წელს, გორის მაზრის სოფელ თორტიზაში. სწავლობდა თბილისის გიმნაზიაში, შემდეგ — მოსკოვის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე. იქვე გაიცნო მომავალი მეუღლე — ანნა ვასილის ასული ზოლოტარსკაია, რომელთანაც 1909 წელს შეეძინა ერთადერთი ასული — თინა. თბილისში დაბრუნების შემდეგ მუშაობა დაიწყო თბილისის მეორე ქალთა გიმნაზიაში ისტორიის მასწავლებლად.
1917 წელს მონაწილეობდა ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის დაფუძნებაში და არჩეული იყო მის მთავარ კომიტეტში. 1917 წელს გერმანიის პოლიტიკურ წრეებთან კავშირის დასამყარებლად ქარუმიძე ჩავიდა სტოკჰოლმში, სადაც შეხვდა „საქართველოს განმათავისუფლებელი კომიტეტის“ წევრებს, ბერლინიდან ჩასულ გიორგი მაჩაბელსა და მიხეილ წერეთელს. მათ ერთობლივად შეიმუშავეს გერმანული წყალქვეშა ნავებით საქართველოში იარაღის შემოტანის გეგმა და განახორციელეს კიდეც იმავე წლის ოქტომბერში. 1917 წლის ნოემბერ–დეკემბერში, როცა რუსი ჯარისკაცები უკან იხევდნენ, ოსმალები წინ მოიწევდნენ, ქართული არმია კი არ არსებობდა, აუცილებელი გახდა თუნდაც ერთი სამხედრო შენაერთის შექმნა საქართველოს საზღვრების დასაცავად. გენერალმა მაზნიაშვილმა ქაქუცა ჩოლოყაშვილი და შალვა ქარუმიძე მოხალისეთა რაზმების შესაკრებად გააგზავნა ხევსურეთში, სადაც მათ დიდი ავტორიტეტი ჰქონდათ. მოკლე ხანში შეიკრიბა ოთხასამდე ხევსური მოხალისე, რომლებიც დააბინავეს თბილისის სამხედრო სკოლაში და საბრძოლო მოქმედებებისათვის მოსამზადებლად ოფიცრები დაუნიშნეს.
1921 წელს, ბოლშევიკური ოკუპაციის შემდეგ, შალვა ქარუმიძე ემიგრაციაში არ წასულა, საქართველოში დარჩა და განაგრძობდა საქმიანობას მატყლის დამამზადებელ ამხანაგობაში. 1924 წელს, ამბოხებამდე ცოტა ხნით ადრე იგი გაემგზავრა საზღვარგარეთ ახალი საფეიქრო ტექნიკა–დანადგარების ჩამოსატანად. სტამბოლში ყოფნისას გაიგო აჯანყების დამარცხებისა და მისი ძმის, საშას (ალექსანდრე) დახვრეტის ამბავი. საქართველოს სსრ-ის ხელისუფლებამ მოახდინა მისი ქონების კონფისკაცია.
ქარუმიძემ თბილისის მაუდ–კამვოლის ფაბრიკისთვის შეძენილი დანადგარებით დატვირთული გემი ბათუმში გამოაგზავნა, თვითონ კი სტამბოლიდან გერმანიაში გადავიდა და აქტიურად ჩაერთო ანტისაბჭოთა საქმიანობაში. შალვა ქარუმიძე 1930 წლის ზაფხულში, ყალბი ფულის ბეჭდვის ბრალდებით გაასამართლეს სხვა თანამზრახველებთან ერთად. ამავე წელს მოხდა სასამართლო გადაწყვეტილების შეცვლა. ქარუმიძეს მიუსაჯეს 2 წელი და ათი თვე, ამ დროს იგი შვეიცარიაში ცხოვრობდა. გერმანიაში ნაციონალ–სოციალისტური პარტიის ხელისუფლების დამყარების შემდეგ, 1934 წლის 28 ივნისს ეს განაჩენი გაუქმდა. შალვა ქარუმიძეს შესაძლებლობა მიეცა „მესამე რაიხისათვის“ შეეფარებინა თავი.
მეორე მსოფლიო ომის დაწყების წინ შალვა ქარუმიძე შვეიცარიაში გადავიდა. გარდაიცვალა 1952 წლის 1 მარტს ბერნის სულით სნეულთა სამკურნალოში. დაკრძალულია ბერნში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1887 კატეგორია:გარდაცვლილი 1 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1952 კატეგორია:საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრები კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრები კატეგორია:ქართველები მსოფლიოში კატეგორია:ქართველი ნაციონალისტები
კარლოს ტევესი
კარლოს ტევესმა თავისი საფეხბურთო კარიერა „ბოკა ხუნიორსში“ დაიწყო, რომლის შემადგენლობაში პირველი მატჩი ჯერ კიდევ 17 წლის ასაკში ჩაატარა. „ბოკას“ რიგებში მან დაჰყო 2004 წლამდე და 75 მატჩში 25 გოლი გაიტანა. კლუბთან ერთად ის გახდა არგენტინის ჩემპიონი, ლიბერტადორესის თასის, საკონტინენტთაშორისო თასისა და სამხრეთ ამერიკის თასის მფლობელი. მონაწილეობდა 2003 წლის 20 წლამდელთა მსოფლიო ჩემპიონატზე.
2004 წლის დეკემბერში ის გადავიდა ბრაზილიურ „კორინთიანსში“. ტრანსფერმა, რომელმაც 20 მილიონი დოლარი შეადგინა ყველანაირი რეკორდი მოხსნა. ტევესი გუნდის კაპიტანი და მთავარი ვარსკვლავი გახდა. მან გუნდთან ერთად 2005 წლის ბრაზილიის სერია A მოიგო, ამავე წელს გახდა ბრაზილიის წლის მოთამაშე. 2004 წლის ოლიმპიადაზე, ათენში არგენტინასთან ერთად მოიგო ოქროს მედალი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 5 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1984 კატეგორია:არგენტინელი ფეხბურთელები კატეგორია:არგენტინის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები კატეგორია:ბოკა ხუნიორსის ფეხბურთელები კატეგორია:ბრაზილიის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:კორინთიანსის ფეხბურთელები კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:ვესტ ჰემ იუნაიტედის ფეხბურთელები კატეგორია:მანჩესტერ იუნაიტედის ფეხბურთელები კატეგორია:მანჩესტერ სიტის ფეხბურთელები კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები კატეგორია:იუვენტუსის ფეხბურთელები კატეგორია:ჩინეთის სუპერ ლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:შანხაი შენხუას ფეხბურთელები კატეგორია:არგენტინის ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:2005 წლის ფიფა-ს კონფედერაციის თასის ფეხბურთელები კატეგორია:2006 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:2007 წლის კოპა ამერიკის ფეხბურთელები კატეგორია:2010 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:2011 წლის კოპა ამერიკის ფეხბურთელები კატეგორია:2015 წლის კოპა ამერიკის ფეხბურთელები კატეგორია:2004 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების მედალოსნები კატეგორია:სამხრეთ ამერიკის წლის ფეხბურთელი
თავისუფლების მოედანი (რუსთავი)
თავისუფლების მოედანი — ქალაქ რუსთავის მთავარი მოედანი. მდებარეობს მტკვრის მარცხენა სანაპიროზე, ძველ რუსთავში. მოედანზე მდებარეობს ქალაქის მერიის შენობა.
კანადა 1956 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კანადამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეთორმეტედ იასპარეზა 1956 წელს, ავსტრალიის ქალაქ მელბურნსა და შვედეთის დედაქალაქ სტოკჰოლმში. ამ თამაშებზე მათ სხვადასხვა სინჯის 6 მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1956 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:კანადა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
382
თარიღი უცნობია
*
წმინდა საბიანე
წმინდა საბიანე — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 16 მარტი, ახალი სტილით — 29 მარტი.
წმინდა მოწამე საბიანე ეგვიპტის ქალაქ ჰერმოპოლისის მმართველი იყო. იმპერატორ დიოკლეტიანეს მიერ ქრისტიანთა დევნისას საბიანე, თანამოსაგრეებთან ერთად, მივარდნილ სოფელში დაიმალა. მისი ადგილსამყოფელი ორი ოქროს მონეტის ფასად გასცა ერთმა უმადურმა ღატაკმა, რომელსაც წმინდანი ყოველთვის ეხმარებოდა. სხვა ექვს ქრისტიანთან ერთად საბიანე შეიპყრეს და წამების შემდეგ ნილოსში დაახრჩვეს.
ლიტერატურა
„წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი I, თბილისი, 2001 წ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:III საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები კატეგორია:გარდაცვლილი 287
სავონა
სავონა (Savona) — ქალაქი და ნავსადგური ჩრდილოეთ იტალიაში. მდებარეობს ლიგურიის ზღვის გენუის ყურის სანაპიროზე, ზღვის დონიდან 4 მ სიმაღლეზე. 2008 წლის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობდა 62,104 ადამიანი. სავოს სახელწოდებით არსებული დასახლება არსებობდა ჯერ კიდევ ბრინჯაოს ხანაში. 639 წელს ქალაქი დაანგრიეს ლანგობარდებმა. XIII საუკუნეში გენუასთან კავშირში მყოფი დამოუკიდებელი კომუნა. 1528 წელს გენუელებმა დაანგრიეს სავონის საზღვაო პორტი და 1543 წლისათვის განაახლეს საქალაქო გამაგრება. ახალმა ციხე-სიმაგრემ დაიკავა ძველი ტაძრის ადგილი; მისი ყველაზე ცნობილი ტუსაღი იყო ჯუზეპე მაძინი. 1809-1812 წლებში ნაპოლეონს სავონაში დატყვევებული ჰყავდა პაპი პიუს VII. სავონა ძლიერ დაიბომბა მეორე მსოფლიო ომის დროს.
ქალაქის დიდ ნაწილს შენარჩუნებული აქვს თანამედროვე იერი, მხოლოდ ძველ კვარტალებს გააჩნიათ შუა საუკუნეების, რენესანსისა და ბაროკოს სტილის არქიტექტურის ნიშნები. არის ღირსშესანიშნაობები.
ბეატრიზი (პორტუგალია)
thumb|right|ბეატრიზ (პორტუგალია) ბეატრიზ (პორ. Beatriz) (9 დეკემბერი 1372 - 8 მარტი 1408) პორტუგალიის დედოფალი ბურგუნდიელთა დინასტიიდან 1383 - 1385 წლებში. ფერნანდუ I და ლეონორ ტელეშ დე მენზეშის ასული. 1383 წელს ცოლად გაყვა კასტილიის მეფეს ხუან I.
ლიტერატურა
კატეგორია:პორტუგალიის მეფეები კატეგორია:დაბადებული 1372 კატეგორია:გარდაცვლილი 1408
ყაბალა-მიუსქიურლიუ
ყაბალა-მიუსქიურლიუ (Qəbələ Müskürlü) — სოფელი აზერბაიჯანში, გოქჩაის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გოქჩაის რაიონის სოფლები
ქვიტირი
ქვიტირი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფელი: ზედა მესხეთი). მდებარეობს იმერეთის დაბლობზე. ზღვის დონიდან 105 მეტრი, წყალტუბოდან 18 კილომეტრი. ქუთაისი–სამტრედიის საავტომობილო გზაზე.
1926 წლისთვის ქვიტირის თემი შედგებოდა ექვსი სოფლისგან და მისი მოსახლეობა შეადგენდა 4964 ადამიანს, ხოლო ფართობი 58,8 კმ²-ს.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 2314 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:წყალტუბოს მუნიციპალიტეტის სოფლები
წმინდა პაპი
წმინდა მოწამე პაპი  ქალაქ ლარანდაში (მცირე აზია) ცხოვრობდა იმპერატორ მაქსიმიანე გალერიუსის (305- 311) დროს. ქრისტეს აღიარებისათვის სასტიკად სცემეს, შემდეგ კი ლურსმნებგაჩრილი ჩექმებით წაიყვანეს ჯერ ნეოკესარიაში, შემდეგ კი - ისავრის სელევკიაში. წმინდა პაპი უნაყოფო ხეზე მიაბეს, ხემ ნაყოფი გამოიღო.
ლიტერატურა
„წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი I, თბილისი, 2001 წ.
კატეგორია:IV საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
რუსა I
რუსა I — ურარტუს მეფე ძვ. წ. VIII საუკუნის II ნახევარში, ძვ. წ. 735-714 წწ. სარდური II-ის შვილი.
თავდაპირველად შეძლო ურარტუს გაძლიერება და მისი საზღვრების ერთგვარი გაფართოება (სევანისპირეთის მიწების დაპყრობა, ურმიისპირეთის ოლქების დამორჩილება). შემდგომში კიმერიელებმა დაამარცხეს. ძვ. წ. 714 წელს სარგონ II-სთან ბრძოლაში დამარცხებულმა რუსამ თავი მოიკლა.
სქოლიო
კატეგორია:ურარტუს მეფეები კატეგორია:გარდაცვლილი ძვ. წ. 714
არცევი (ერედვის მუნიციპალიტეტი)
არცევი — სოფელი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფლები: აძვისთავი, გოიათა, ვალითა, ზემო ოტრევი, იკორთა, ნოგყაუ, პანტნაური, ქარჩითი, ქვემო ოტრევი, ჩხარაული).
გეოგრაფია
მდებარეობს მდინარე არცეულის ნაპირზე. ზღვის დონიდან 920 მეტრი, ცხინვალიდან 18 კილომეტრი, გორიდან — 27 კილომეტრი..
დემოგრაფია
1989 წლის აღწერით სოფელში ფიქსირდებოდა 482 მცხოვრები.
ღირსშესანიშნაობები
სოფლის ჩრდილოეთით განლაგებული ბრინჯაოს ხანის სამოსახლო გორები მოწმობს, რომ სოფელი უძველესი დროიდან ყოფილა დასახლებული.
ხუროთმოძღვრული ძეგლებიდან აღსანიშნავია: არცევის ღვთისმშობლის ეკლესია, არცევის ეკლესიის ნანგრევები, არცევის ნაეკლესარი.
სქოლიო
კატეგორია:არცევის თემის სოფლები
მეორე მოხაში
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 139 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:სენაკის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Salisbury (ალბომი)
Salisbury — ბრიტანული როკ-ჯგუფ Uriah Heep-ის მეორე სტუდიური ალბომი, გამოცემული 1971 წლის თებერვალში. მასში შეტანილია ჯგუფის ცნობილი სიმღერა „Lady in Black“. ალბომი ჩაიწერა პროდიუსერ ჯერი ბრონის თანაშემწეობით.
სქოლიო
კატეგორია:Uriah Heep-ის ალბომები კატეგორია:1971 წლის ალბომები კატეგორია:Vertigo Records-ის ალბომები კატეგორია:Mercury Records-ის ალბომები კატეგორია:Bronze Records-ის ალბომები კატეგორია:ალბომები ჯერი ბრონის პროდიუსერობით
კანადა 1960 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კანადამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეცამეტედ იასპარეზა 1960 წელს, იტალიის დედაქალაქ რომში. ამ თამაშებზე მათ მხოლოდ ერთი ვერცხლის მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1960 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:კანადა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
383
თარიღი უცნობია
*
რაჭის ქედი
რაჭის ქედი — გასწვრივი გვერდითი ქედი კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე, იწყება კავკასიონის მთავარ ქედზე, მწვერვალ ზეკარასთან და მთავრდება დასავლეთით მდინარე რიონის მარცხენა ნაპირზე. სიგრძე 85 კმ. სიმაღლე 2862 მ-მდე. აღმოსავლეთ ნაწილში აგებულია იურული ფიქლებითა და პორფირიტული წყებებით, დასავლეთით — ცარცული კირქვებით. რაჭის ქედზეა მწვერვალები: მაჩხარახოხი, სირხლებერთა (ლებეურის მთა), დაღვერულა, ხიხათა, ველტყევი, საწალიკე, ნაქერალა, თავშავა და სხვა; უღელტეხილები: ლეთა, ერწო, ხიხათა, ნაქერალა და სხვა. სამხრეთი კალთა ციცაბოა, ჩრდილოეთი — დამრეცი, სადაც მდებარეობს შაორის ქვაბული.
შაორის ქვაბული კარსტული ღრმულია, რომელიც წყალსაცავადაა გამოყენებული. ქედის დასავლეთ ნაწილისათვის დამახასიათებელია რელიეფის კარსტული ფორმების სიუხვე. რაჭის ქედის კალთები შემოსილია ფართოფოთლოვანი ტყით, ჩრდილოეთ კალთაზე წიფლნარ-მუქწიწვიანებიც არის, თხემზე აღმოსავლეთ ნაწილში სუბალპური და ალპური მდელოებია.
ლიტერატურა
კატეგორია:იმერეთის მხარის ქედები კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ქედები კატეგორია:შიდა ქართლის მხარის ქედები
ანწლი
ანწლი (Sambucus ebulus) — მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარე ადოქსასებრთა ოჯახისა. გამოირჩევა უსიამოვნო სუნით. აქვს სწორი ღერო, რომელიც სიმაღლეში 80-150 სმ-ია, იგი დაღარულია, მარტივი ან სუსტად დატოტვილი, ძირითადად – შიშველი. ფოთოლი კენტფრთისებურია, 5–11 მოგრძოლანცეტა ფოთოლაკით, კიდეებზე ხერხკბილა. ყვავილედი კენწრული ფარისებური საგველაა. გვირგვინი თეთრი ფერისაა, ზოგჯერ მოვარდისფრო ან მომწვანოც გვხვდება. ნაყოფი ფერად შავია. ყვავილობს ივნის-აგვისტოში, ნაყოფს იძლევა აგვისტო-ოქრომბერში. გავრცელებულია კავკასიაში (მ.შ. მთელ საქართველოში), ევროპაში, შუა და მცირე აზიაში, ირანსა და ერაყში. იზრდება დაბლობიდან სუბალპურ სარტყლამდე მდინარეთა ნაპირებზე, ტყისპირებზე, ქვიან ადგილებში.
გურულად და იმერულად ეწოდება ანწლიკა; ჭანურად — ანწკლი, ინჭირა, ინჭირი; მეგრულად — ინჭირია, ინჭილია, ინჭირი; სვანურად — განჭვ, განჭვ.
იულიანე ანაზავრელი
thumb|right|200px|იულიანე ანაზავრელი იულიანე ანაზავრელი - მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 16 მარტი, ახალი სტილით - 29 მარტი.
მღვდელმოწამე იულიანე ანაზავრელი სირიის ანტიოქიაში ეწამა იმპერატორ მაქსიმიანე გალერიუსის (305- 311) ზეობისას. წმინდა იოანე ოქროპირის დროს იულიანეს ნაწილები ავადმყოფებს კურნავდა. წმინდა მღვდელმთავარი მასზე ლაპარაკობს 47-ე საუბარში.
ლიტერატურა
კატეგორია:IV საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
აბანოსხევი (დუშეთის მუნიციპალიტეტი)
აბანოსხევი — სოფელი საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის დუშეთის მუნიციპალიტეტში, ლაფანაანთკარის თემში. მდებარეობს მდინარე აბანოსხევის (არაგვის მარცხენა შენაკადი) ორივე ნაპირზე. ზღვის დონიდან 580 მეტრზე. დუშეთიდან დაშორებულია 13 კილომეტრით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 399 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Let's Dance (დეივიდ ბოუის ალბომი)
Let's Dance — ინგლისელი მუსიკოს დეივიდ ბოუის მეთხუთმეტე სტუდიური ალბომი, გამოცემული 1983 წელს. იგი პოსტ-დისკოს ჟანრის არის და ჩაწერილია პროდიუსერ ნაილ როჯერსთან ერთად. სასათაურო სიმღერა ბოუის ერთ-ერთ ყველაზე წარმატებულ სინგლად იქცა. ბრიტანეთში წარმატება იქონიეს სინგლებმა „China Girl“ და „Modern Love“.
სიმღერების სია
ყველა სიმღერის ავტორი - დეივიდ ბოუი, გარდა მითითებულისა.
ყუმისთავი
ყუმისთავი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში, ცხუნკურის თემში. მდებარეობს წყალტუბოს ტალღობრივ ვაკეზე, მდინარე ყუმის ხეობაში. ზღვის დონიდან 220 მეტრი, წყალტუბოდან 12 კილომეტრი. სოფელში მდებარეობს პრომეთეს მღვიმე. სოფელში არის საჯარო სკოლა.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 673 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:წყალტუბოს მუნიციპალიტეტის სოფლები
Bomber
Bomber — ბრიტანული მძიმე მეტალ ჯგუფ მოუტერჰედის მესამე სტუდიური ალბომი. იგი ჩაიწერა და გამოიცა 1979 წელს, იმავე წელს ჩაიწერა მისი წინამორბედი სტუდიური ალბომიც Overkill. გაერთიანებული სამეფოს ჩარტებში ალბომმა მეთორმეტე ადგილს მიაღწია. მასში შესულია მოუტერჰედის ისეთი პოპულარული სიმღერები, როგორებიცაა Bomber, Dead Men Tell No Tales და Stone Dead Forever.
სიმღერების სია
წყარო: Amazon.com
ყველა სიმღერის ავტორი - იენ კილმისტერი, ფილ ტეილორი და ედი კლარკი, გარდა მითითებულებისა.
სქოლიო
კატეგორია:მოუტერჰედის ალბომები კატეგორია:1979 წლის ალბომები
ბერენგარ I (იტალია)
მინი|ბერენგარი გამოსახული XII საუკუნის მანუსკრიპტზე ბერენგარ I (Berengar; დ. 845 — გ. 7 აპრილი, 924) — იტალიის მეფე 888–924 წლებში.
ბერენგარის მამა, ებერგატი დაქორწინებული იყო გიზლაზე, ლუი I ღვთისმოსავის ასულზე. ბერენგარი იტალიაში დაიბადა და მამისგან მემკვიდრეობით მიიღო ფრიულის მარკგრაფის ტიტული. კარლ III სიკვდილის შემდეგ, დიდებულებმა პავიაში იგი იტალიის მეფედ აღიარეს. შემდეგ წლებში ბერენგარს მოუწია ომი გვიდო III სპოლეტოსთან, რომელმაც თავი ასევე მეფედ გამოაცხადა. საბოლოოდ ბერენგარი დასავლეთ ლომბარდიიდან გააგდეს და მან დახმარება იმპერატორ არნულფს სთხოვა, რომელმაც ალპები 894 წელს გადმოკვეთა. მაგრამ უკვე 895 წელს ბერენგარი შეუერთდა გარდაცვლილი გვიდოს ვაჟს, ლამბერტს და მასთან ერთად არნულის წინააღმდეგ იბრძოდა.
გერმანელების გაძევების შემდეგ, მათ გაიყვეს ჩრდილო იტალია. 899 წელს ლამბერტი უეცრად ნადირობისას დაიღუპა. ბერენგარი პავიისკენ გაეშურა და დაიკავა ლომბარდიის სამეფო. იმავე წელს იტალიას ველური უნგრელები შემოესივნენ, ისინი ყველაფერს ანადგურებდნენ თავის გზაზე.
უნგრელებმა ბერენგარის ჯარი დაამარცხეს ბრენტთან და მათ იტალიაში თარეში დაიწყეს. ამ სავალალო მდგომარეობაში, იტალიის საერო და სასულიერო დიდებულებმა მოიწვიეს პროვანსის მეფე ლუი III და ჯერ მეფედ, შემდეგ იმპერატორად აღიარეს.
905 წელს ბერენგარმა ისევ დაიწყო ბრძოლა, ვერონაში შეიპყრო ლუი, დააბრმავა და გააძევა ქვეყნიდან. 916 წელს პაპმა იოანე X-მ იგი იმპერატორად აკურთხა. 924 წელს დიდებულებმა მოიწვიეს ბურგუნდიის მეფე რუდოლფ II. სასტიკი ბრძოლის შემდეგ, ბერენგარი მოღალატეებმა ვერონაში მოკლეს.
ქართლის ქედი
ქართლის ქედი, ფშავის ქედი — ქედი საქართველოში, დუშეთის, თიანეთისა და მცხეთის მუნიციპალიტეტებში.
გადაჭიმულია დაახლოებით 100 კმ-ზე. წარმოადგენს კავკასიონის სამხრეთ შტოქედს, გამოეყოფა მთავარ ქედს დიდ ბორბალოს მთასთან, ჭიჩოს მთამდე მიემართება დასავლეთისკენ, შემდეგ მკვეთრად უხვევს სამხრეთისკენ და ბოლოვდება ცხვარიჭამიას უღელტეხილთან. ქედზე გადადის უღელტეხილი ფუტკარული.
ქართლის ქედის უმაღლესი მწვერვალია ჭიჩო (3084 მ), რომელიც მდებარეობს ქედის ჩრდილო მონაკვეთზე. ქართლის ქედის დასაწყისი, განედური ნაწილი, მწვერვალებით 3000 მ-ზე მაღლაა აღმართული, შემდეგ მდინარე ჩარგლულის ხეობის სათავესთან დაბლდება 2767 მ-მდე, სამხრეთ დაბოლოებასთან კი 1400-1600 მ-მდე ეშვება.
აგებულია იურული, ცარცული და პალეოგენუერი ნალექი ქანებით. ჭიჩოს მთის კალთებზე შემონახულის ძველი გამყინვარების კვალი — კარები, ცირკები, პატარა ტროგები. ქედის უმეტესი ნაწილი ფოთლოვანი ტყითაა შემოსილი.
ქართლის ქედის თხემურ ზოლში სამხრეთით მწვერვალი ემისნიშამდე ალპური მდელოებია, უფრო სამხრეთით, თიანეთის ქვაბულის საზღვრამდე, თხემზე ნატყეური მდელოებია.
ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის ქედები
მიხაილოვკა (დუვანის რაიონი)
მიხაილოვკა (Михайловка; Михайловка) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის დუვანის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 994 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ მესიაგუტოვოდან დაშორებულია 25 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია სულეია, რომელიც დაშორებულია 80 კმ-ით.
სქოლიო
კატეგორია:დუვანის რაიონის სოფლები
384
თარიღი უცნობია
*
ნიაგარა (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარ სახელი ნიაგარა შეიძლება აღნიშნავდეს:
We Lost the Skyline
We Lost the Skyline (აგრეთვე ცნობილი როგორც Transmission 7.1) — ბრიტანული პროგრესული როკ-ჯგუფ Porcupine Tree-ს საკონცერტო ალბომი, რომელიც გამოიცა 2008 წლის 18 თებერვალს. ჩაწერილია ორლანდოში (ფლორიდა), 200 მსმენელის თანდასწრებით. დისკი გამოცემულია ჯგუფის სახელით, მაგრამ კონცერტზე უკრავდნენ მხოლოდ სტივენ უილსონი და ჯონ უესლი.
სქოლიო
კატეგორია:Porcupine Tree-ს საკონცერტო ალბომები კატეგორია:2008 წლის საკონცერტო ალბომები კატეგორია:Transmission-ის ალბომები
საფრანგეთის მესამე რესპუბლიკა
საფრანგეთის მესამე რესპუბლიკა (La Troisième République) არსებობდა 1870 წლიდან, ნაცისტური გერმანიის მიერ 1940 წელს საფრანგეთის დაპყრობამდე, რასაც ვიშის რეჟიმის შექმნა მოყვა.
მესამე რესპუბლიკამდე არსებობდა საფრანგეთის მეორე იმპერია. საფრანგეთი აწარმოებდა ომს პრუსიასთან, 1870 წელს სედენას ბრძოლაში საფრანგეთის 80 ათასიანი არმია და იმპერატორი ნაპოლეონ III პრუსიელებს დანებდნენ. კათოლიკური ეკლესიის ხელშეწყობით 1871 წლის არჩევნებში მონარქისტებმა გაიმარჯვეს. ეროვნული კრება ბორდოში შეიკრიბა, შექმნა საფრანგეთის მთავრობა რომლის სათავეში ადოლფ ტიერი მოექცა. კრება დათანხმდა გერმანელების მიერ შემოთავაზებულ საზავო პირობებს.
ეროვნულმა კრებამ რამდენიმე წელიწადში მიიღო ქვეყნის კონსტიტუცია, რომლის მიხედვითაც საფრანგეთის მმართველი პრეზიდენტი გახდა, რომელსაც 7 წლის ვადით ირჩევდნენ.
ლიტერატურა
კატეგორია:საფრანგეთის ისტორია
ტროფიმე და თალია
ტროფიმე და თალია — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 16 მარტი, ახალი სტილით — 29 მარტი.
წმინდა მოწამენი ტროფიმე და თალია პრესვიტერები, ძმები იყვნენ. ისინი ლაოდიკიაში მსახურობდნენ. დიოკლეტიანეს (284-305) და მაქსიმიანე გალერიუსის (283–305) დროს, ქრისტიანთა დევნისას, ძმები შეიპყრეს და მიჰგვარეს გამგებელ ასკლიპიოდოტს. მან წმინდანთა ქვებით ჩაქოლვა ბრძანა, მაგრამ ნასროლი ქვები მსროლელებს უბრუნდებოდა. განმეორებითი დაკითხვის შემდეგ, ძმებს ჯვარცმა მიუსაჯეს. სასიკვდილოდ მიმავალნი უფალს განადიდებდნენ და მადლობდნენ, რამეთუ სათნო იჩინა და წმიდანებს ჯვარზე გაკრულნიც ქადაგებდნენ. დედა ამხნევებდა ჯვარცმულებს. ერთმა იუდეველმა ქალმა თაყვანი სცა წმინდანებს და წამოიძახა: „ნეტარ არიან დედანი, მშობელნი ამგვარი შვილებისა“. წმიდანთა გარდაცვალების შემდეგ საპყრობილის დარაჯმა იხილა სამი ანგელოზის თანხლებით ზეცას აღმავალი ძმების სულები. ხალხი მთელი ღამე არ მოშორებია წმინდა მოწამეთა გვამებს. დილით სასჯელის ადგილზე მივიდა ასკილიპიოდოტის ცოლი ნელსაცხებლებით და ძვირფასი სახვევებით. მან ხალხს მოუთხრო, თუ როგორ იხილა ძილში წმინდანები და ასკლიპიოდოტის დასასჯელად გამოგზავნილი ანგელოზები.
მოწამეთა დედამ და ორმა ქრისტიანმა — ზოსიმემ და არტემმა, წმინდა ძმები დაასაფლავეს მათ მშობლიურ ქალაქ სტრატონიკეში. ასკლიპიოდოტი მალე დაავადმყოფდა და საშინელი ტკივილებით გარდაიცვალა.
ლიტერატურა
„წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი I, თბილისი, 2001 წ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გარდაცვლილი 300 კატეგორია:IV საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
სერვერ-ბეგ ათაბაგი
ოსმან სერვერ-ბეგ ათაბაგი, სერვერ-ბეი ათაბეკოვ-ქვაბლიანსკი (დ. 20 აგვისტო, 1886 — გ. 13 დეკემბერი, 1962) — სამცხის ძველ მთავართა — გამაჰმადიანებულ ჯაყელთა შთამომავალი და მესხეთის მუსლიმთა პოლიტიკური და სამხედრო ლიდერი.
კატეგორია:თურქი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 20 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1886 კატეგორია:გარდაცვლილი 13 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1962
ენვერ ბოლქვაძე
ენვერ აღალის ძე ბოლქვაძე (დ. 21 იანვარი, 1921, ყადიოღლები, ხულოს მუნიციპალიტეტი — გ. 2004) — ქართველი პედაგოგი, ფიზიკა-მათემატიკოსი.
ბიოგრაფია
ენვერ აღალის ძე ბოლქვაძე დაიბადა 1921 წლის 21 იანვარს ხულოს რაიონის სოფელ განახლებაში. 1939 წელს დაამთავრა ხულოს ვაჟთა სახელმწიფო პედაგოგიური სასწავლებელი. 1955 წელს ბათუმის პედაგოგიური ინსტიტუტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი. 1939-1974 წლებში მუშაობდა პედაგოგად და სხვადასხვა დროს იყო დანისპარაულის, რიყეთის, ხულოს, ოქტომბრის საშუალო სკოლების დირექტორად. იყო ხულოს რაიონის განათლების განყოფილების გამგე, ბათუმის პირველი სკოლა-ინტერნატის და 23-ე საშუალო სკოლის დირექტორი. მინიჭებული აქვს საქართველოსა და აჭარის ა/რ-ის დამსახურებული მასწავლებლის საპატიო წოდება. დაჯილდოვებული იყო საქართველოს სსრ განათლების სამინისტროს სახალხო განათლების წარჩინებულის სამკერდე ნიშნით. ავტორია ბოლქვაძეების (ყადიოღლების) გვარის გენეალოგიისა (ბათუმი, 1998).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1921 კატეგორია:გარდაცვლილი 2004 კატეგორია:ქართველი პედაგოგები კატეგორია:დაბადებული 21 იანვარი კატეგორია:ხულოს მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
არღავანი
არღავანი, იუდას ხე (Cercis siliquastrum) — ფოთოლმცვივანი ხე ან ბუჩქი ცეზალპინიისებრთა ქვეოჯახისა. სიმაღლე - 7-8 მ-მდე, ქერქი მურა-ყავისფერი, ფოთლები — მომრგვალო-თირკმლისებრი, ძირში ღრმად გულისებრი, 8-10 სმ სიგრძე-სიგანისა. ახასიათებს კაულიფლორია. აპრილში, ფოთლის გამოტანამდე გამოაქვს მოვარდისფრო ყვავილი.
10-12 სმ სიგრძის პარკი სექტემბერში მწიფდება. გავრცელებულია მცირე აზიაში, სამხრეთ-აღმოსავლეთ ევროპასა და ხმელთაშუა ზღვის ქვეყნებში ქვა-ღორღიან და კირიან ნიადაგებზე. გვხვდება აგრეთვე კავკასიაში, ყირიმსა და შუა აზიაში გაველურებული სახით.
საქართველოში ხარობს მთის ქვედა სარტყელში აფხაზეთში, აჭარასა და ქართლ-კახეთში. იტანს ჰაერის სიმშრალეს, სითბომომთხოვნია, ნელა იზრდება, ეფექტიანი დეკორატიული მცენარეა, მეტადრე ყვავილობის დროს. არღავანის მერქანს იყენებენ სადურგლო საქმეში. ზოგიერთ კუთხეში უწოდებენ ატმიყვავილას.
სქოლიო
კატეგორია:ცეზალპინიისებრნი
ლუდის პუტჩი
ლუდის პუტჩი — სახელმწიფო გადატრიალების წარუმატებელი მცდელობა გერმანიაში ჰიტლერისა და გენერალ ლუდენდორფის მეთაურობით 1923 წლის 8-9 ნოემბერს მიუნხენში, ლუდის დარბაზში, პუტჩისტებმა გამოაცხადეს გერმანიის მთავრობის გადაყენება და ხელისუფლების მათ ხელში გადასვლა. „ლუდის პუტჩის“ ორგანიზატორებს ბავარიის ხელისუფლებისა და ადგილობრივი ჯარის სარდლობის დახმარების იმედი ჰქონდათ, მაგრამ ბავარიის რაიხსვერის სარდალმა გენერალ ლოსოვმა მიზანშეწონილად არ ჩათვალეს დახმარებოდნენ პუტჩისტებს. პუტჩი ჩაახშვეს და მისი ორგანიზატორები დააპატიმრეს. ლუდენდორფი მალე გაათავისუფლეს, ხოლო ჰიტლერს 5 წლით პატიმრობა მიუსაჯეს, მაგრამ ერთი წლის შემდეგ ამნისტიით გაათავისუფლეს.
უკანა ფონი
მე-20 საუკუნის დასაწყისში გერმანიის იმპერიის სამხრეთი ნაწილის დიდ ქალაქებში იყო ლუდის ბარები, სადაც ასობით, ზოგჯერ კი ათასობით ადამიანიც კი ესაუბრებოდა ერთმანეთს სხვადასხვა თემაზე, როგორიც იყო პოლიტიკური და სოციალური პრობლემები. ასეთ ბარებში ხშირად ტარდებოდა პოლიტიკური პარტიების ყრილობების. 1920-იანი წლების მიუნხენის უდიდესი ბარი იყო „Bürgerbräukeller“, რომელშიც ადოლფ ჰიტლერმა და მისმა მხარდამჭერებმა სახელმწიფო გადატრიალების მცდელობა წამოიწყეს.
ვერსალის სამშვიდობო შეთანხმება, რომელმაც პირველი მსოფლიო ომი დაასრულა, ბოლო მოუღო გერმანული სახელმწიფოს პოლიტიკურ სიძლიერეს და გავლენას. ჰიტლერის აზრით, შეთანხმება გერმანული ერის ღალატი იყო — გერმანიას ზურგში დანა ჩაარტყა მისივე ხელისუფლებამ, კერძოდ კი მაშინ, როდესაც გერმანულ ჯარს ბრძოლის ველზე დაუმარცხებლად მიიჩნევდნენ. გერმანიაში ასევე გავრცელებული იყო აზრი, რომ ქვეყანას სამოქალაქო ლიდერებმა და მარქსისტებმა უღალატეს, რომლებსაც მოგვიანებით „ნოემბრის დამნაშავეები“ შეარქვეს.
პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ ადოლფ ჰიტლერი გერმანულ ჯარში დარჩა და დაესწრო ბავარიული რაიხსვერის პროპაგანდის და განათლების მიერ ორგანიზებულ „ეროვნული ფიქრის“ კურსებს. იგი ასევე გახდა რაიხსვერის კაპიტანის, კარლ მაიერის აგენტი. მაიერმა ჰიტლერს „გერმანელ მუშათა პარტიაში“ (Deutsche Arbeiterpartei; DAP) დამკვიდრება უბრძანა. 1919 წლის 12 სექტემბერს. გაწევრიანებიდან მალევე ჰიტლერმა გააცნობიერა, რომ იგი ეთანხმებოდა პარტიის ძირითად დოგმატებს. მალევე ჰიტლერი პარტიის ერთ-ერთი ლიდერი და მიუნხენში მნიშვნელოვანი პოლიტიკური ფიგურა გახდა. მან ასევე დადო შეთანხმება, რომლის მიხედვითაც გახდა რევანშისტული ხასიათის ბავარიული „პატრიოტული გაერთიანების“ (Kampfbund) პოლიტიკური ლიდერი. გაერთიანებაში შედიოდა დაახლოებით 15,000 ადამიანი — მათი უმრავლესობა ყოფილი ჯარისკაცი იყო.
1923 წლის 26 სექტემბერს, ქაოსის და პოლიტიკური ძალადობის პერიოდის გავლის შემდეგ, ბავარიის პრემიერ-მინისტრმა, ეუგენ ფონ კნილინგმა საგანგებო მდგომარეობა გამოაცხადა და Staarkomissar-ად (სახელმწიფო კომისარი) დანიშნა გუსტავ ფონ კარი, რომელმაც სახელმწიფოს სამართავად დიქტატორული უფლებები მიიღო. მას დაემატნენ ბავარიული პოლიციის პოლკოვნიკი ჰანს რიტერ ფონ საიშერი და რაიხსვერის გენერალი ოტო ფონ ლოსოუ — ერთად მათ მმართველი სამეული ჩამოაყალიბეს. ამავე დროს ჰიტლერმა განაცხადა, რომ 27 სექტემბერს 14 მასობრივი შეხვედრის ჩატარებას აპირებდა. კარს შესაძლო ძირის გამოთხრის ეშინოდა, რის გამოც იგი დაანონსებული შეხვედრების აკრძალვას აპირებდა. ჰიტლერს აუცილებლად რამე უნდა გაეკეთებინა, რადგანაც ნაცისტები და Kampfbund-ის ლიდერები ფიქრობდნენ, რომ მათ უნდა მოეწყოთ მარში ბერლინზე და ხელისუფლებაში მოსულიყვნენ, ან კიდევ მათი მომხრეები კომუნისტების მხარეზე გადავიდოდნენ. ჰიტლერს დახმარებას დაპირდა გენერალი ერიხ ლიუდენდორფი. ნაცისტთა ლიდერი ასევე ცდილობდა „მმართველი სამეულის“ დახმარების მიღებასაც, თუმცა, ისინი ნაციონალისტური დიქტატურის დამყარებას ჰიტლერის გარეშე აპირებდნენ. ამ ყველაფერს დაემთხვა ვაიმარის რესპუბლიკაში ჰიპერინფლაციის პიკი — 1923 წლის ნოემბერი.
პუტჩი
1923 წლის 8 ნოემბრის საღამოს დაახლოებით 3000 ადამიანი შეიკრიბა ლუდის ბარ Bürgerbräukeller-ში,[en]/[ru], სადაც სიტყვით ფონ კარი გამოდიოდა. მასთან ერთად ტრიბუნაზე იმყოფებოდა ბავარიის კიდევ ორი უმაღლესი ჩინოვნიკი — გენერალი ოტო ფონ ლოსოვი (ბავარიის შეარაღებული ძალების მთავარსარდალი) და პოლკოვნიკი ჰაინს ფონ შაისერი (ბავარიის პოლიციის უფროსი). კარის გამოსვლის დროს SA-ს 600 წევრმა შეუმჩნევლად ალყა შემოარტყა შენობას და ქუჩაში ტყვიამფრქვევები დადგა. ამის შემდეგ ადოლფ ჰიტლერი ლუდის ჭიქით ბარში შეიჭრა, შემდეგ ჭიქა ძირს დააგდო, შეიარაღებული პირების თანხლებით ბარის ცენტრისკენ გაემართა, სკამზე დადგა, იატაკისკენ გაისროლა და დამდგარ სიჩუმეში იყვირა: „ეროვნული რევოლუცია დაიწყო!“ ამის შემდეგ მომავალმა ფიურერმა განაცხადა, რომ ბარის დატოვების უფლება არავის ჰქონდა. მან ასევე აღნიშნა, რომ ბავარიის და რაიხის ხელისუფლება გადაყენებული იყო, რის გამოც მოხდა დროებითი ხელისუფლების ფორმირება. აღებული იყო რაიხსვერის და პოლიციის კაზარმები, მათი წევრები კი უკვე ნაცისტთა მხარეს იბრძოდნენ.
ბავარიის „მმართველი სამეული“, ფონ კარი, ფონ ლოსოვი და ფონ შაისერი ერთ-ერთ ოთახში იყვნენ ჩაკეტილნი, სადაც ჰიტლერი იარაღით ხელში მათ გადმობირებას ცდილობდა, თუმცა, წარმატების გარეშე. ამავე დროს, ბარში მიიყვარეს პირველი მსოფლიო ომის გენერალი, ერიხ ლუდენდორფი, რომელმაც პუტჩზე არაფერი იცოდა, თუმცა ჰიტლერს მხარს უჭერდა. ლუდენდორფის მისვლის შემდეგ „მმართველი სამეულის“ წევრებმა განაცხადეს, რომ მხარს უჭერდნენ პუტჩისტებს. ამის შემდეგ ჰიტლერმა ფონ კარი ბავარიის რეგენტად დანიშნა და განაცხადა, რომ იმავე დღეს ბავარიაში ახალი გერმანული ხელისუფლება ჩამოყალიბდებოდა, რომელიც პრეზიდენტ ფრიდრიხ ებერტს გადააყენებდა. გენერალი ლუდენდორფი რაიხსვერის მთავარსარდალი გახდა, თვითონ ჰიტლერი კი საიმპერიო კანცლერი. დაახლოებით 22:30-ზე ჰიტლერმა ბარი დატოვა, რათა მოეგვარებინა პატარა უთანხმოებები SA-ს და რეგულარულ ფორმირებებს შორის.
ამის შემდეგ ლოსოვმა ქუჩაში გასვლა ითხოვა და ლუდენდორფს „პატიოსანი ოფიცერული სიტყვა“ მისცა, რომ შტაბში განკარგულება უნდა გაეცა. ლოსოვს ფონ კარიც შაისერიც გაყვნენ. თავისუფალმა კარმა ხელისუფლება რეგენსბურგში გადაიყვანა და განაცხადა, რომ უარს ამბობდა თავის წინა გადაწყვეტილებებზე, რომლებიც თოფის ლულის ქვეშ მიიღო. მან ასევე დაითხოვა ნაცისტური პარტია და SA. ამავე დროს რემმა სამხედრო სამინისტროში სახმელეთო ჯარის შტაბ-ბინა აიღეს, თუმცა, ღამით შენობას ალყა ხელისუფლების ერთულმა ჯარმა შემოარტყა.
ამ სიტუაციაში ლუდენდორფმა ჰიტლერს ქალაქის ცენტრის დაკავება შესთავაზა, რადგანაც, შესაძლებელი იყო, რომ მისი ავტორიტეტის გამო პოლიცია და ჯარი პუტჩისტების მხარეზე გადავიდოდა.
მარში მიუნხენში
9 ნოემბრის დილის 11 საათზე ნაცისტები, რომლებსაც სამხედრო სამინისტროს ალყის მოხსნა სურდათ, ქალაქის ცენტრისკენ გაემგზავრნენ. კოლონის პირველ რიგებში მიდიოდნენ ჰიტლერი, ლუდენდორფი და გერინგი. მათ ასევე შეუერთდა იულიუს შტრაიხერი, რომელმაც პუტჩზე მოგვიანებით შეიტყო და ნიურნბერგიდან გამოემგზავრა.
შედეგები
პუტჩისტებმა ვერ მიიღეს მხარდაჭერა ვერც მოსახლეობისგან, ვერც ჯარისგან, რის გამოც მათი დამარცხება ადვილი გახდა. ჩახშობიდან რამდენიმე დღეში დააპატიმრეს გადატრიალების მცდელობის თითქმის ყველა ლიდერი გერინგის და ჰესის გარდა (ისინი ავსტრიაში მიიმალნენ, თუმცა, მოგვიანებით დაბრუნებული ჰესი გაასამართლეს). გადატრიალების მონაწილეებს, მათ შორის ჰიტლერსაც, სხვადასხვა ვადით პატიმრობა მიუსაჯეს.
ლანდსბერგის ციხეში დაპატიმრებულმა ადოლფ ჰიტლერმა თავისი ავტობიოგრაფიული წიგნის, „ჩემი ბრძოლის“ დიდი ნაწილი იქ დაწერა.
ნაცისტების ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ დაღუპული პუტჩისტები „მოწამეებათ“ შერაცხეს, ხოლო თვითონ პუტჩი ეროვნული რევოლუცია გახდა. დროშა, რომელიც მათ მიჰქონდათ (და რომელზეც ოფიციალური ვერსიით დაღუპულების სისხლის წვეთებიც იყო) მომავალში „წმინდა“ სიმბოლო გახდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:გერმანიის ახალი ისტორია კატეგორია:1923 კატეგორია:ვაიმარის რესპუბლიკა კატეგორია:ომებსშორისი პერიოდი კატეგორია:სამხედრო ოპერაციები გერმანიის მონაწილეობით
მულკატოვო
მულკატოვო (Мөлкәт; Мулькатово) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის დუვანის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 207 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ მესიაგუტოვოდან დაშორებულია 16 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია სულეია, რომელიც დაშორებულია 87 კმ-ით.
სქოლიო
კატეგორია:დუვანის რაიონის სოფლები
არყა
არყა (Lactarius piperatus, Lactifluus piperatus) — საჭმელი სოკო რძიანა სოკოების გვარისა. ქუდი 5-20 სმ დიამეტრისაა, ძაბრისებრი, თეთრი, ქვედა მხარეზე ვიწრო, მჭიდროდ განლაგებული ფირფიტებია. რბილობი ძალიან მწარე და ცხარეა, რის გამოც „სოკო-პიმპილასაც“ უწოდებენ. გადატეხისას გამოყოფს თეთრ რძისმაგვარ სითხეს, რომელიც ჰაერზე მომწვანო-მოცისფრო ხდება. იზრდება ფოთლოვან ტყეებში, გვხვდება ზაფხულ-შემოდგომით. საჭმელად იხმარება ახალიცა და დამწნილებულიც.
ლიტერატურა
კატეგორია:რძიანა სოკოები კატეგორია:საჭმელი სოკოები
385
თარიღი უცნობია
*
შავშეთის ქედი
შავშეთის ქედი — ქედი საქართველოში, შუახევის, ქედისა და ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტებში, საქართველოს სამხრეთ მთიანეთში, თურქეთის საზღვარზე. სიგრძე დაახლოებით 65 კმ, სიმაღლე 2812 მ-მდე (მთა ხევა). თითქმის განედური მიმართულებისაა. ჭარბობს პლატოსმაგვარი ზედაპირები. აგებულია ქვიშაქვებით.
შავშეთის ქედი აღმოსავლეთით უკავშირდება არსიანის ქედს, დასავლეთით ებჯინება მდინარეების ჭოროხისა და აჭარისწყლის შესართავს. აღმოსავლეთით, მაღალ, ნაწილზე შემორჩენილია ძველი გამყინვარების კვლები — ცირკები, მორენები, „ვერძის შუბლები“. თხემი შემოსილია ალპური მდელოებით, კალთები წიწვოვანი და ფოთლოვანი ტყეებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ქედები
ლუჰანსკის ოლქი
thumb|250px
ლუჰანსკის ოლქი (Луганська область) — ოლქი აღმოსავლეთ უკრაინაში. მისი ადმინისტრაციული ცენტრია ლუჰანსკი. 2004 წლის აღწერით, ოლქის მოსახლეობა შეადგენს 2,461,506 ადამიანს 54.0% არიან უკრაინელები, ხოლო 42% – რუსები.
სქოლიო
კატეგორია:უკრაინის ოლქები
ნიჟნეე-აბსალიამოვო
ნიჟნეე-აბსალიამოვო (Түбәнге Әбсәләм; Нижнее Абсалямово) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის დუვანის რაიონში.