cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
გორული
ძეგლის აღწერა
აქ, მთის დამრეც კალთაზე, საცხოვრებელ ნაგებობათა ანსამბლი ყოფილა, რისგანაც შემორჩენილია კოშკი, საცხოვრებელ ნაგებობათა ნანგრევები და ორი ეკლესია. ნატეხი ქვით ნაგები ეგრეთ წოდებული ზემო ეკლესია ღვთისმშობლის სახელზეა აგებული (მოსახლეობა მას „წმინდა ნიკოლოზს“ უწოდებს). გეგმით სწორკუთხა ერთნავიან შენობას შიგნით, აღმოსავლეთის მხარეს, ნახევარწრიული აფსიდი აქვს. სამხრეთით, დასავლეთით და ჩრდილოეთით კედლების ნაშთია შემორჩენილი (შესაძლებელია, კარიბჭეებისა და ეკვდერებისა). შესასვლელების ჩუქურთმა ტლანქია. სამხრეთი შესასვლელის ტიმპანზე მოთავსებული წარწერის თანახმად, მისი შენება დაწყებულა XVII საუკუნის II ნახევარში ქსნის ერისთავის ქალის, დარეჯანის თაოსნობით როსტომ მეფის დროს და დაუმთავრებიათ გიორგი XI-ის მეფობაში. ნატეხი ქვით ნაგები ქვემო ეკლესიაც ერთნავიანია. ჩრდილოეთის მხარეს მცირე მინაშენი აქვს. მიეკუთვნება XVI–XVII საუკუნეებს.
გეგმით ოთხკუთხა ხუთსართულიანი კოშკი (სავარაუდოდ XVII საუკუნე) უდიდესია მაშინდელ კოშკთა შორის. ნაშენია შედარებით წვრილი, შერჩეული ნატეხი ქვით, უფრო მოზრდილი ქვები კუთხეებშია დაყოლებული, შესასვლელი კი (II სართულზე) თლილ ქვაშია ჩასმული. საფასადო კედლებზე ნაკერები ბათქაშით არის შევსებული, ქვის ნაპირებიც დაფარულია. ყოველ სართულზე ქვის კამარით გადახურული თითო წაგრძელებული ოთახია, II–III და IV სართულებს შორის კედელს მიუყვება ვიწრო ქვის კიბე. მხოლოდ V სართულზე ადიოდნენ მისადგმელი კიბით. საცხოვრებლად IV სართული იყო გამოყენებული — აქვს დიდი ბუხარი, ფართო სარკმლები, თახჩები და სხვ. კოშკს მრავლად ჰქონდა სათოფურები.
ლიტერატურა
კატეგორია:მარნეულის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
მელოდრამა
მელოდრამა (melos — სიმღერა, drama — მოქმედება) — დრამის ჟანრული ფორმა, რომელიც ჩაისახა XVIII საუკუნის ბოლო წლებში. თავიდან იგი აღნიშნავდა მუსიკალურ-დრამატულ ნაწარმოებს, რომელშიც პერსონაჟთა დიალოგები და მონოლოგები მუსიკალური თანხლებით იყო წარმოდგენილი. თანამედროვე გაგებით მელოდრამის ფუძემდებლად ითვლება გილბერ დე პიქსერეკური. პირველი მელოდრამა — ვიქტორი ანუ ტყის ბავშვი — მან 1799 წელს დაწერა. დამახასიათებელია მძაფრი ინტრიგა, პათეტიკური ვნებათაღელვა და ჭარბი ემოციურობა, დამრიგებლობითი ხასიათი. მელოდრამის გმირები საბედისწერო შემთხვევებიდან ყოველთვის უხიფათოდ (განსაკუთრებით კეთილი ბუნების ადამიანები) გამოდიან. მძაფრი დრამატული კონფლიქტების მიუხედავად, მოქმედება მშვიდობიანად მთავრდება.
ქართულ დრამატურგიაში მელოდრამად მიჩნეულია კ. ყიფიანის სამეგრელოს თავადი ლევანი, ვ. გუნიას და-ძმა. თანამედროვე დრამატურგიაში მელოდრამისადმი ინტერესი არ შეწყვეტილა, მაგრამ არა კლასიკური ფორმით, არამედ უფრო მელოდრამატული ტენდენციები იჩენს ხოლმე თავს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლიტერატურული ჟანრები კატეგორია:თეატრი
1241
თარიღი უცნობია
*
მოტოციკლისტის დღიურები (წიგნი)
მინი|250პქ|გევარასა და ალბერტო გრანადოს მოგზაურობის რუკა. ეითელი ხაზი აღნიშნავს თვითმფრინავით გადაადგილებებს.
მინი|250პქ|გევარა (მარცხნივ) ქოქავს La Poderosa-ს
სქოლიო
კატეგორია:ჩე გევარას წიგნები კატეგორია:მოგზაურობა
მეგაკოლონი
მეგაკოლონი — პათოლოგიური მდგომარეობა, რომელიც ხასიათდება მსხვილი ნაწლავის ნაწილობრივი ან მთლიანი გაფართოებით. მიზეზები: აგანგლიოზი (ჰირშპრუნგის დაავადება), ცენტრალური ნერვული სისტემის დაზიანება, ენდოკრინული დარღვევები, ჰიპოვიტამინოზები და სხვა. ვლინდება განავლისა და გაზების გამოდენის შეჩერებით, პერიოდული ღებინებით. დიაგნოზი დგინდება რენტგენოლოგიური გამოკვლევით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გასტროენტეროლოგია
პლავსკე
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჰენიჩესკის რაიონის სოფლები
69 (სექსუალური პოზა)
მინი|პოზა 69 69 (ფრანგულ ენაზე ცნობილი ასევე, როგორც soixante-neuf ანუ „სამოცდაცხრა“) — ყველაზე გავრცელებული პოზიცია ორალურ სექსში, როდესაც ორი ადამიანი ისე ორიენტირდება, რომ პირები ახლოს აქვთ პარტნიორის სასქესო ორგანოსთან, რაც იძლევა სასქესო ორგანოების სტიმულირების შესაძლებლობას. რადგანაც ამ მომენტში პარტნიორები არიან ერთმანეთის მიმართ ამოტრიალებულნი, როგორც 6 და 9 რიცხვ 69-ში, სწორედ ამიტომ ეწოდა პოზას 69.
პოპულარობის მიუხედავად, პოზა ბევრისთვის არცთუ კომფორტულია ორგაზმის მისაღებად, ვინაიდან ორმხრივი მოფერება ფანტავს ყურადღებას და სიამოვნების მიღებაზე კონცენტრირება შეუძლებელი ხდება. ამის გამო ეს პოზა ძირითადად გამოიყენება, როგორც პრელუდია.
განსხვავებული სქესის წყვილისათვის ოპტიმალურ მდებარეობად ითვლება „ქალი ზემოდან“ ან „ორივე გვერდებზე“. ვარიანტი „ქალი ქვემოთ“ შესაძლებელია, მაგრამ გასათვალისწინებელია პარტნიორის წონა და ასევე ის, რომ ამ მომენტში ქალი ვერ აკონტროლებს პარტნიორის პენისის მოძრაობას.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:სექსუალური პოზიციები კატეგორია:ორალური სექსი
Oralsex
ავლევის წმინდა გიორგის ეკლესია
ავლევის წმინდა გიორგის ეკლესია — ეკლესია ქარელის მუნიციპალიტეტი სოფელ ავლევში. მდებარეობს სოფლის განაპირას, აღმოსავლეთით, მდინარე ფრონეს მარჯვენა ნაპირზე, სასაფლაოზე. სამხრეთ ფასადის წარწერის თანახმად, იგი 1837 წელს „ძირითურთ აღმოფხვნილი ეკლესიის“ ადგილზე აუშენებია თავად იოვანე როსტომის ძე ამირეჯიბს.
ეკლესია დარბაზულია (10 X 4,9 მ), ნაგებია ქვიშაქვის სხვადასხვა ზომის კვადრებით, წყობა ირეგულარულია. მოგვიანებით შეკეთებისას აგურია ნახმარი. შიგნიდან არქიტრავული, გარედან თაღოვანი შესასვლელი სამხრეთიდანაა. ნახევარწრიულ აფსიდში თაღოვანი სარკმელი (გაფართოებულია შეკეთების დროს) და სამი მცირე ნიშია. სარკმლის ქვეშ, კედელზე მიდგმულია სატრაპეზო ქვა. დასავლეთის კედელში ვიწრო სარკმელი ამოქოლილია. დარბაზი გადახურულია ცილინდრული კამარით, კედლები შელესილი და შეთეთრებულია. ეკლესიის აღმოსავლეთ ფასადზე, სარკმლის ზედანზე, ჩაღრმავებული ჯვარია გამოსახული. კიდევ ერთი რელიეფური ჯვარია დასავლეთ სარკმლის ზემოთ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიები
ფაწა (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი ფაწა შეიძლება აღნიშნავდეს:
განდჰარა
220px|მინიატიურა|ანტიკური ინდოეთი განდჰარა (აგრეთვე, განდარა, გჰანდარა, ჩანდაჰარა; პუშტ. ګندهارا‎) — ისტორიული ოლქი, ძველი სამეფოს სახელწოდება. გადაჭიმული იყო აღმოსავლეთ ავღანეთიდან ჩრდილო-დასავლეთ პაკისტანამდე. განდჰარა დაზუსტებულია მდინარე ქაბული ს ხეობის სმხრეთ ნაწილში. აღმოსავლეთით ის სცილდება მდინარე ინდის საზღვრებს და მოიცავს, აგრეთვე, ქაშმირის ხეობის ტერიტორიებს. ისტორიული დედაქალაქი — ტაქსილა
გეოგრაფია
განდჰარელი ხალხები ვედების პერიოდში ცხოვრობდა სამხრეთით მდინარე ქაბულის მდინარე ინდთან შეერთებამდე. მოგვიანებით, მათ გადალახეს მდინარე ინდი შეიჭრნენ ჩრდილო-დასავლეთ პენჯაბში. განდჰარა მდებარეობდა ჩრდილოეთის მთიან გზაზე (უტტარაპადჰა) ინდოეთის ირანთან და შუა აზიასთან დამაკავშირებელი კომუნიკაციების ცენტრში.
ისტორია
220px|მინიატიურა|ნაყოფიერების ქალღმერთი ძვ. წ. I ს. ტერაკოტა. [[ინდის ხეობა]] განდჰარაში შეინიშნება ბრინჯაოს ხანის ცენტრალური აზიის სამხრეთის კულტურის გავლენა და ვედური ცივილიზაციის კერებთან ინდო-არიული ტომების მიგრაციის შესაბამისი მღვიმური კულტურა. განდჰარების სახელი გვხვდება რიგვედაში. ასევე, ბუდისტურ წყაროებში. მაგ: აიტარეა ბრაჰმანი საუბრობს განდჰარელთა მეფე ნაგანაჯიტეს თანამედროვე მეფე ჯანაკზე ვიდეჰიდან.
მაჰაბჰარატას თანახმად, განდჰარაელებმა მიიღეს მონაწილეობა ბრძოლაში კაურავების მხარეზე პანდავების წინააღმდეგ. ამასთან, ისინი ყოფილან ძალიან გამბედავი, ძლიერი და დახვეწილი მეომრები.
გადმოცემის თანახმად, განდჰარა დაარსებულ იქნა არუდჰის ვაჟის ჯაპანადის მიერ. განდჰარის მიწები გაწმინდა მდინარე ინდმა. ქალაქებს — ტაქსილას და პუშკალავატს, ბჰარატის ვაჟების პატივსაცემად დაერქვა ეს სახელები ჯანაპადის ქვეყანაში.
სხვადასხვა დროს განდჰარას სამეფო ყოფილა დაპყრობილი უცხოელთა მიერ. აქემენიდების დაპყრობების დროს განდჰარა და კამბოჯა მოექცნენ სპარსული გავლენის ქვეშ. ეს უნდა მომხდარიყო უშუალოდ კიროს I დიდის ლაშქრობების (ძვ.წ.558 — 530) ან დარიოს Iის მეფობის პირველ წლებში. განდჰარა და კამბოჯა შეადგენდნენ დარიოსის იმპერიის მე-7 სატრაპიას.
ალექსანდრე მაკედონელის პერიოდში დეტალურად არის ცნობილი - ვინ მართავდა განდჰარას ნაწილებს. თუმცა ალექსანდრეს თანმხლებნი არ ახსენებენ განდჰარას და კამბოჯას, არამედ საუბრობენ მათ ტერიტორიაზე არსებულ მცირე სამეფოებზე. საეჭვოა, არსებობდა თუ არა იმ დროს რომელიმე ძლიერი სახელმწიფო აღნიშნულ ტერიტორიულ მონაკვეთში. 326 წელს ალექსანდრე მაკედონელმა დაიპყრო მაჰაჯანაპადები და განდჰარის დიდი ნაწილი.
ზოგიერთი მეცნიერის აზრით, კამბოჯა და განდჰარა შეადგენდნენ საერთო ეთნიკურ ჯგუფს.
ძვ.წ. 305 წელს განდჰარა გადავიდა მაურიების დინასტიის ხელში. მაურიები მას დიდ მნიშვნელობას ანიჭებდნენ, როგორც მნიშვნელოვან სავაჭრო რეგიონს. მაურიების სახელმწიფოში განდჰარა განსაკუთრებულად აყვავდა. მეფე აშოკას დროს აქ გაიფურჩქნა ბუდიზმი.
რელიგია და კულტურა
განდჰარიდან, ცენტრალური აზიის სხვა ბერებთან ერთად დაიწყეს მისიონერებმა, ბუდიზმის ქადაგება II საუკუნეში ჩინეთის დედაქალაქ ლოიანში. ისინი შეუდგნენ ბუდისტური ტექსტების თარგმნას ჩინურ ენაზე. ამასთან, ითარგმნა როგორც მაჰაიანას შრომები, ასევე, ტჰერავადა ("უხუცესთა სწავლებანი")
ბუდიზმის გამავრცელებლები
ძვ. წ. I საუკუნესა და ახ. წ. VII საუკუნემდე პერიოდში ინდოეთის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილსა და ავღანეთის აღმოსავლეთში აყვავდა განდჰარას ხელოვნების სკოლა. ჩვ. ერამდე VI-V საუკუნეებში სპარსული დინასტიის მმართველობის დროს განდჰარა ისრუტავდა ინდურ და ხმელთაშუაზღვისპირულ გავლენას ხელოვნებასა და კულტურაში. ამიტომ განდჰარას კულტურა განიხილება, როგორც ცივილიზაციათა შერწყმის ნაზავი.
ქრონოლოგია
ძველი წელთაღრიცხვით ახალი წელთაღრიცხვით
3 ივლისი
3 ივლისი — გრიგორიანული კალენდრის 184-ე დღე (ნაკიან წლებში – 185-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 181 დღე.
იხილეთ აგრეთვე
სხვა თვეები
0703
ტუბაო
ტუბაო (ოფიციალურად ტუბაოს მუნიციპალიტეტი; ილოკ: Ili ti Tubao; ფილ: Bayan ng Tubao) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი ლა-უნიონის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 31 763 ადამიანს შეადგენს. ტუბაო 18 ბარანგაისგან შედგება.
სქოლიო
კატეგორია:ლა-უნიონის მუნიციპალიტეტები
ჩიკაგოს სკოლა (არქიტექტურა)
ჩიკაგოს სკოლა არქიტექტორის ისტორიაში იყო არქიტექტორთა პლეადა, რომლებიც ჩიკაგოში მოღვაწეობდნენ მე-20 საუკუნის დასაწყისში. ისინი ერთ-ერთი პირველები იყვნენ ვინც პოპულარიზაცია გაუწია კომერციულ ნაგებობებში ლითონის კარკასის კონსტრუქციების ახალ ტექნოლოგიებს და განავითარეს სივრცული ესთეტიკა, რომელიც ევროპული მოდერნიზმის პარალელურად ვითარდებოდა, შემდეგ კი ამ უკანასკნელზეც იქონია გავლენა.
ჩიკაგოს სკოლის ზოგიერთი განმასხვავებელი ნიშანი იყო გარე ორნამენტების მინიმალური გამოყენება და რკინის კარკასის ნაგებობები მასონური სტილის ქვის წყობით, რაც ვრცელი ფანჯრების საშუალებას იძლეოდა. ხანდახან ამ სტილის ცათამბჯენებში ნეოკლასიკური არქიტექტურის ელემენტებიც ჩანს. ერთობლიობაში, ჩიკაგოს სკოლის ცათამბჯენები შეიცავს კლასიკური სვეტის სამ ნაწილს. პირველი სართული ფუნქციონირებს როგორც საფუძველი; შუა სართულები, როგორც წესი, ძალიან მცირე ორნამენტული დეტალით სვეტის მასას წარმოადგენს; ბოლო სართული კი ორნამენტულია და კარნიზით სრულდება.
ე. წ. "ჩიკაგოს ფანჯარა" ამ სკოლაში დაიბადა. ეს სამნაწილიანი ფანჯარა შედგება ფართო ფიქსირებული ცენტრალური პანელისგან, რომელსაც ორი მხრიდან მცირე ორ-ნაწილიანი ასაწევი ფანჯრები ახლავს. ფანჯრების განლაგება ფასადზე ჭადრაკულ ქსელს ქმნის.
არქიტექტორები, რომელთა სახელები ამ სკოლას უკავშირდება, იყვნენ დანკმარ ადლერი, დენიელ ბარნჰემი, უილიამ ჰალაბერდი, უილიამ ლებარონ ჯენი, მარტინ როხი, ჯონ რუტი და ლუი სალივენი. ფრენკ ლოიდ რაიტმა ადლერისა და სალივენის ფორმით დაიწყო, თუმცა შემდეგ საკუთარი ფორმა - პრერიის სტილის არქიტექტურა შექმნა. ლუდვიგ ვან დერ როე, რომელიც ბაუჰაუზს უძღვებოდა გერმანიაში ჩიკაგოში ჩამოსვლამდე, ჩიკაგოს მეორე სკოლის დამფუძნებლად ითვლება.
ჰოუმ-ინშურენს ბილდინგი, რომელიც მსოფლიოს პირველ ცათამბჯენად ითვლება, ჩიკაგოში აიგო 1885 წელს, თუმცა დაინგრა 1931 წელს უფრო მაღლივი შენობისთვის ადგილის გასაწმენდად.
ტილჭირი
ტილჭირი (Aconitum) — მცენარეთა გვარი ხარისძირასებრთა ოჯახისა. მრავალწლოვანი ბალახებია. ტუბერისებრ გამსხვილებული ფესვები და თათისებრ რთული ფოთლები აქვთ. მათი ყვითელი, ლურჯი ან იისფერი ყვავილები კენწრულ მტევნებადაა შეკრებილი.
ჩიკაგოს სკოლა (არქიტექტურა)
ის. აგრეთვე
კატეგორია:არქიტექტურული მიმდინარეობები კატეგორია:აშშ-ის არქიტექტურა კატეგორია:ჩიკაგო
გორული საადრეო
250px|მინი|მარჯვნივ|გორული საადრეო გორული საადრეო — ქართული ატმის ჯიში. ნაყოფი მსხვილი აქვს, მომრგვალო; კანი — მოყვითალო-მოთეთრო, წითლად შეფერილი; რბილობი — თეთრი, ნაზი, არომატული. სახრავია. მწიფდება აგვისტოს დასაწყისში. გავრცელებულია გორის, გარდაბნისა და გურჯაანის მუნიციპალიტეტებში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ატმის ჯიშები
ტილჭირი
აქვთ მარტივი გვირგვინისებრი, ხუთფურცლიანი ყვავილსაფარი. ზედა ფურცელი მუზარადივითაა ზემოდან წამოფარებული და შიგ ორი გრძელი სანექტრეა ჩამალული. ნაყოფი ფოთლურაა. 300-მდე სახეობა ძირითადად გავრცელებულია ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში. საქართველოში გვხვდება — 6 სახეობა.
იზრდება ტყეში, სუბალპურ და ალპურ მდელოებზე. შხამიანია. შეიცავს ალკალოიდებს (აკონიტინს და სხვა). თუ თივაში შეყვა, ცხოველს მოწამლავს. ტილჭირის თითქმის ყველა სახეობა დეკორატიულია.
ლიტერატურა
კატეგორია:ხარისძირასებრნი
Mudmen (სიმღერა)
„Mudmen“ — მეექვსე კომპოზიცია ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ პინკ ფლოიდის 1972 წლის ალბომზე Obscured by Clouds.
სიმღერა სტილისტურად ახლოს არის იმავე ალბომზე წარმოდგენილ კომპოზიციასთან „Burning Bridges“, მაგრამ მასში ვითარდება სხვა თემები და ლეიტმოტივები. 1994 წლის კომპოზიციამდე „Cluster One“ ეს იყო პინკ ფლოიდის უკანასკნელი ნომერი, რომელიც რიჩარდ რაიტს ეკუთვნოდა.
ფილმში „ველი“ ეს კომპოზიცია ჟღერს სცენაში, რომელშიც მთავარი გმირი ვივიანი ხვდება შამანს. უკანასკნელი მას გადასცემს ბუმბულებს, რომელსაც შემგროვებელი ეძებდა და ამდენი ხნის განმავლობაში მათ მოსაძიებლად მოგზაურობდა.
სქოლიო
კატეგორია:1972 წლის სიმღერები კატეგორია:პინკ ფლოიდის სიმღერები
მკვლელობა
thumb|right|[[პოლ სეზანი-ს მკვლელობა]] მკვლელობა — არაკანონიერი, განზრახ ჩადენილი მკვლელობა ერთი ადამიანის მხრიდან მეორეს მიმართ, ესე არის განსაზღვრული ქვეყნების საერთო კანონში. მკვლელობას საერთოდ განასხვავებენ სხვა სახის მკვლელობისაგან განზრახ ჩადენილი ელემენტებით და კანონიერი გამართლების ნაკლებობით. ყველა იურისდიქცია, ძველიც და ახალიც, თვლიან მკვლელობას ყველაზე სერიოზულ დანაშაულად და ამიტომაც აწესებენ სერიოზულ სასჯელს.
კატეგორია:დანაშაული
გორული მწვანე
გორული მწვანე, მწვანე, ქვიშხური, სურამულა, თეთრფოთოლა, ჯიშიანი, ლურჯი მწვანე — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში ქართლიდან.
ხაშურის მუნიციპალიტეტსა და ზემო იმერეთში მას „ქვიშხურას“ ეძახიან. სურამში — „სურამელას“, ხოლო რაჭაში ტფილურის (თბილური) სახელწოდებით იცნობენ. სადმელური მწვანეც და რაჭული მწვანეც რაჭველების შერქმეული სახელებია.
ამჟამად გორული მწვანე ფართოდაა გავრცელებულია ქართლში. გვხვდება იმერეთში, რა-ჭალეჩხუმში, კახეთსა და მესხეთში.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალოზე დიდია, თითქმის მომრგვალო ან ოდნავ განივოვალური ფორმის, უფრო ხშირად ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ქეჩისებრადაა დაფარული მოთეთრო-მონაცრისფრო შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ან საშუალოზე დიდი ზომისაა, განიერკონუსური, ხშირად დატოტვილი და ზოგჯერ უფორმო. თხელია ან საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან ოდნავ განიეროვალური ფორმის. ღია მწვანეა, მაგრამ მზით განათებულ მხარეზე მომწვანო-მოყვითალო იერი დაპკრავს მოვარდისფრო ელფერით. საკმაოდ სქელკანიანია. რბილობი წვნიანი და ხორციანი აქვს, ჩვეულებრივი, ტკბილი, ოდნავ მომწკლარტო გემოთი.
გორული მწვანე საშუალოზე ძლიერი ან ძლიერი ზრდისაა. საკმაოდ უხვმოსავლიანია. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის პირველ ნახევარში შედის. სავეგეტაციო პერიოდის ხანგრძლივობა კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე საშუალოდ 178 დღეა. მტევნის წონა 160-190 გრამია. საჰექტარო მოსავლიანობა კი 8.0-10.0 ტონას აღწევს. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა არის 21.6-22.5%, ხოლო მჟავიანობა — 9.1-10 გ/ლ.
გორული მწვანე მაღალხარისხიანი საღვინე ჯიშია. მისგან დაყენებული თეთრი ღვინო ხასი-ათდება ალკოპოლის ნორმალური შემცველობით, კარგი სხეულით, სასიამოვნო მჟავიანობითა და გემოთი. ასევე გამოიყენება ევროპული ღვინის, მაღალი ხარისხის სუფრისა და ცქრიალა ღვინის დასამზადებლად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართლის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
ფედერატები
ფედერატები შეიძლება აღნიშნავდეს:
პოპივკა (ჰენიჩესკის რაიონი)
პოპივკა (Попівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის ჰენიჩესკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 106 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჰენიჩესკის რაიონის სოფლები
Lasioglossum ankaratrensis
Lasioglossum ankaratrensis — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1962 წელს.
სქოლიო
ankaratrensis
Lucerapex angustatus
Lucerapex angustatus — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
სენები
სენები — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის ბოლნისის მუნიციპალიტეტში, აკაურთის თემში. მდებარეობს მდინარე ხრამის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 860 მეტრზე. ბოლნისიდან დაშორებულია 13 კილომეტრით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 154 კაცი.
სქოლიო
კატეგორია:ბოლნისის მუნიციპალიტეტის სოფლები
აბაი კუნანბაევი
აბაი კუნანბაევი (დ. 22 აგვისტო, ჩინგიზთაუ, ახლანდელი სოფ. კარაული, აბაის რაიონი, სემიპალატინსკის ოლქი, ყაზახეთი — გ. 6 ივლისი, იქვე) — ყაზახი პოეტი-განმანათლებელი; ახალი, დამწერლობიანი ყაზახური ლიტერატურის ფუძემდებელი.
ბიოგრაფია
აბაი კუნანბაევის შემოქმედება, რომლის სათავეც მშობლიური ფოლკლორი იყო, ხალხმა ისე შეისისხლხორცა, რომ მისი ნაწარმოებები ზეპირად იცოდა და ხელნაწერებად ავრცელებდა. მისი თხზულებები მხოლოდ საბჭოთა ხელისუფლების დროს შეიკრიბა და გამოიცა. აბაი კუნანბაევის ცხოვრების შესახებ რომანი დაწერა ყაზახმა მწერალმა მუხთარ აუეზოვმა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ყაზახი პოეტები
დარვინი (ავსტრალია)
დარვინი (ინგლ. Darwin) — ქალაქი ავსტრალიაში, ჩრდილოეთ ტერიტორიის დედაქალაქი. 2011 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქ დარვინის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 72 930 ადამიანს. შედეგად დარვინი ყველაზე დიდი დასახლებული პუნქტია ავსტრალიის ნაკლებად დასახლებულ ჩრდილოეთ ტერიტორიაზე და ყველაზე მცირერიცხოვანი ქვეყნის შტატებისა და ტერიტორიების დედაქალაქებს შორის.
ქალაქი პრაქტიკულად ორჯერ ხელახლა აშენდა. პირველად იაპონიის ავიაციის მიერ დარვინის დაბომბვის შემდეგ მეორე მსოფლიო ომის დროს და მეორედ ტრეისის დამანგრეველი ციკლონის შემდეგ 1974 წელს. აღდგენის შემდეგ ითვლება ავსტრალიის ერთ-ერთ ყველაზე თანამედროვე ქალაქად არქიტექტურის მხრივ.
გეოგრაფია
დარვინი მდებარეობს ტიმორის ზღვის სანაპიროზე. ქალაქი აშენებულია დაბალ დაქანებულ ნაპირზე, დარვინის უბის მოპირდაპირე მხარეს, რომელიც შემოსაზღვრულია აღმოსავლეთიდან ფრენსისის და დასავლეთიდან კულენის ყურით. ქალაქის დიდი ნაწილი — დაბლობი და სწორია. სანაპიროს გასწვრივ მდებარეობს პლაჟები. დარვინი მდებარეობს 3137 კმ-ში კანბერიდან, 656 კმ-ში დილიდან, 1818 კმ-ში პორტ-მორსბიდან და 2700 კმ-ში ჯაკარტიდან. ქალაქიდან 171 კმ-ში სამხრეთ-აღმოსავლეთით მდებარეობს კაკადუს ეროვნული პარკი.
კლიმატი
დარვინის კლიმატი ტროპიკულია, მკაფიოდ გამოყოფილი მშრალი და ნოტიო სეზონებით. მშრალი სეზონი გრძელდება აპრილიდან ოქტომბრის ჩათვლით, ამ დროს აღინიშნება თბილი, მზიანი ამინდი, საშუალო დღიური სინოტივე შეადგენს მხოლოდ დაახლოებით 30 %-ს. ამ დროს წვიმები საკმაოდ იშვიათობაა. ყველაზე ცივი თვეებია — ივნისი და ივლისი, ტემპერატურა შეიძლება დაეცეს 14 °С-მდე, და საკმაოდ იშვიათად — ცოტა უფრო დაბლაც. ყინვები არასდროს არ აღნიშნულა. წვიმების სეზონი ხასიათდება მუსონებით და ტროპიკული ციკლონებით. ნალექების დიდი ნაწილი მოდის დეკემბრიდან მარტის ჩათვლით პერიოდში. წვიმიანი სეზონის დროს ნალექები ყოველდღიურად არ მოდის, აღინიშნება თბილი ან ცხელი ამინდი. წელიწადში ყველაზე ცხელი თვეა — ნოემბერი. ნალექების საშუალო წლიური ნორმა შეადგენს 1728 მმ-ს.
ნალექების ყველაზე უფრო დიდი რაოდენობა, რომელიც როდესმე მოსულა ერთი დღე-ღამის განმავლობაში ადგილობრივმა მეტეოროლოგიურმა ბიურომ დააფიქსირა 2011 წლის 16 თებერვალს და შეადგინა 367,6 მმ. 2011 წლის თებერვალი ასევე იყო ყველაზე ნოტიო თვე, როდესაც ნალექების საერთო თვიურმა რაოდენობამ მაშინ შეადგინა 1110,2 მმ.
დასახლებები ევროპელების მოსვლამდე
ლარაკის ენობრივი ჯგუფის აბორიგენები დარვინის ტერიტორიაზე სახლობდნენ ევროპულ კოლონიზაციამდე საკმაოდ ადრე. ამ ტერიტორიის გავლით გადიოდა სავაჭრო გზები, რისი მეშვეობითაც ადგილობრივი აბორიგენები ვაჭრობდნენ სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიასთან, გზავნიდნენ საქონელს სამხრეთ და დასავლეთ ავსტრალიაში. სანაცვლოდ აზიური საქონელი შემოდიოდა ავსტრალიის ყველაზე შორეულ რეგიონებში.
XVII—XIX საუკუნეები
XVII საუკუნეში ავსტრალიის ჩრდილოეთ სანაპიროებს ესტუმრნენ ნიდერლანდელები. მათ შეადგინეს ამ მიწების პირველი ევროპული რუკები; აქედან იღებს საფუძველს ტერიტორიების ისეთი ნიდერლანდური სახელწოდებები, როგორებიცაა არნემ-ლენდი და გრუტ-აილენდი, რომელიც ძველ ჰოლანდიურ ენაზე ნიშნავს «დიდ კუნძულს».
პირველი ბრიტანელი, რომელმაც 1839 წელს დაინახა დარვინის ნავსაყუდელი, იყო სამეცნიერო-საკვლევი გემის — «ბიგლის» ლეიტენანტი ჯონ ლორტ სტოქსი. გემის კაპიტანმა, კომანდორმა ჯონ კლემენტს უიკჰემმა, პორტს ბრიტანელი ნატურალისტის, რომელიც ორივე მათგანთან ერთად უფრო ადრე დაცურავდა ჩარლზ დარვინის მსოფლიოს გარშემო მოგზაურობის დროს, პატივსაცემად დაარქვა ჩარლზ დარვინის სახელი.
XX—XXI საუკუნეები
1901 წელს ავსტრალიის კავშირის დაარსებამდე ჩრდილოეთ ტერიტორიაზე საწყის ეტაპზე სახლდებოდნენ და მას მართავდნენ სამხრეთი ავსტრალიიდან. 1869 წლის 5 თებერვალს, სამხრეთი ავსტრალიის გენერალ-გუბერნატორმა ჯორჯ გოიდერმა, დააარსა პატარა დასახლება 135 მამაკაცისა და ქალის რაოდენობით. გოიდერმა დასახლებას დაარქვა პალმერსტონი, გაერთიანებული სამეფოს პრემიერ-მინისტრის, პალმერსტონის ლორდ ჰენრი ჯონ ტემპლის პატივსაცემად. 1870 წელს დარვინში დაიდგა ტელეგრაფის პირველი ბოძი, რომელიც ავსტრალიას აკავშირებს დანარჩენ მსოფლიოსთან. 1880-იან წლებში ოქროს მარაგის აღმოჩენამ პაინ-კრიკში ხელი შეუწყო ახალგაზრდა კოლონიის დაჩქარებულ განვითარებას. 1911 წელს სახელი დარვინი გახდა ქალაქის ოფიციალური სახელწოდება.
1937 წელს ციკლონმა ქალაქს მოუტანა ზარალი 100 მილიონი ავსტრალიური ფუნტის ოდენობით. მეორე მსოფლიო ომის დროს, 1942 წლის 19 თებერვალს, დარვინი დაიბომბა იაპონიის ავიაციის მიერ. 1974 წლის 25 დეკემბერს ქალაქს თავს დაატყდა ტრეისის ციკლონი, რის შედეგადაც გარდაიცვალა 71 ადამიანი და განადგურდა 70 %-ზე მეტი ქალაქის შენობა. 30 000 ადამიანზე მეტი იქნა ევაკურებული. ქალაქ-თანამგზავრი პალმერსტონი აშენდა დარვინიდან 20 კმ-ში სამხრეთით 1981 წელს. 2003 წლის 17 სექტემბერს დამთავრდა ადელაიდა-დარვინის რკინიგზის მშენებლობა.
მოსახლეობა
2011 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქ დარვინის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 72 930 ადამიანს. მოსახლეობის ასეთი სწრაფი ზრდა აღინიშნა მეორე მსოფლიო ომის შემდგომ წლებში. როგორც ავსტრალიის სხვა ქალაქები, 1960-70-იან წლებში დარვინში ევროპიდან მიგრაციის გამო ჩამოსახლდნენ ადამიანები, ძირითადად იტალიელები და ბერძნები, ასევე ზოგიერთი სხვა ეროვნების ადამიანები. დღეისათვის მიგრანტების ყველაზე მნიშვნელოვანი ტალღა მოდის სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის ქვეყნებიდან. მოსახლეობის მნიშვნელოვან ნაწილს ასევე შეადგენენ ავსტრალიელი აბორიგენები (2006 წლის აღწერის მონაცემებით 9,7 %). დარვინის მოსახლეობის 18,3 % დაიბადა ავსტრალიის ფარგლებს გარეთ.
მოსახლეობის საშუალო ასაკი შეადგენს 32 წელს, რაც დაბალია ქვეყნის მოსახლეობის საშუალო ასაკზე — 35 წელი. მოსახლეობაში ინგლისური ენის შემდეგ ყველაზე უფრო გავრცელებული ენებია: ბერძნული, იტალიური, ინდონეზიური, ვიეტნამური და ჩინური.
ეკონომიკა
ქალაქის ეკონომიკის ორი ძირითადი დარგი მოიცავს სამთომომპოვებელ წარმოებას და ტურიზმს. ყველაზე უფრო მნიშვნელოვანი სასარგებლო წიაღისეულია: ოქრო, თუთია, ბოქსიტები, მანგანუმი და სხვა. შელფზე არსებობს ნავთობის და ბუნებრივი აირის საბადოები, ამას გარდა, ქალაქის სიახლოვეს მოიპოვებენ ურანს. ტურიზმში დაკავებულია დარვინის მოსახლეობის 8 % და სავარაუდოდ ეკონომიკის ეს დარგი კიდევ უფრო განვითარდება. ასევე აღსანიშნავია ქალაქ დარვინში სამხედრო კონტინგენტის მნიშვნელოვანი რაოდენობის ყოფნა, რომელიც ასევე დასაქმების მთავარი წყაროა.
დარვინის, როგორც პორტის დანიშნულება, სავარაუდოდ, ტიმორის ზღვაში ნავთობის მოპოვების ზრდასთან, სარკინიგზო კავშირის დამყარებასთან და აზიის ქვეყნებთან სავაჭრო მოცულობის ზრდასთან ერთად კიდევ უფრო გაიზრდება.
ტრანსპორტი
დარვინის საერთაშორისო აეროპორტი მდებარეობს ქალაქიდან 13 კილომეტრში, უკავია მეათე ადგილი ავსტრალიის ყველაზე უფრო დატვირთულ აეროპორტებს შორის. აეროპორტის ასაფრენ-დასაჯდომი ზოლი ერთობლივად გამოიყენება სამოქალაქო ავიაციის და ავსტრალიის სამეფო სამხედრო-საჰაერო ძალების (RAAF) მიერ.
ალის-სპრინგსი — დარვინის რკინიგზის ხაზის მშენებლობა დასრულდა 2003 წელს, რომელმაც ქალაქი შეაერთა ადელაიდასთან. მატარებლების მოძრაობა დაიწყო 2004 წლიდან. მატარებელ განს, რომლის მარშრუტია ადელაიდა-დარვინი რეისები აქვს კვირაში 2 ან 3 სეზონის მიხედვით. დარვინს არა აქვს საგარეუბნო სარკინიგზო რეისები. სტიუარტის შოსე დარვინს აკავშირებს ქალაქ პორტ-ოგასტასთან, რომელიც კვეთავს მთელ კონტინენტს ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ და აქვს სიგრძე 2834 კმ.
სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთი ტერიტორიის ქალაქები
ფარსი
მინი|ფარსის მაყურებლები, ავტორი — [[კუზმა პეტროვ-ვოდკინი.]] ფარსი (farce < — „ვჩურთავ“, „ვტენი“: შუა  საუკუნეების მისტერიებში „შეჩურთული“ იყო  კომედიური ჩანართები).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლიტერატურული ჟანრები კატეგორია:თეატრი
დავით კარიჭაშვილი
დავით გიორგის ძე კარიჭაშვილი (დ. 1862, სოფ. ხიდისთავი, ახლანდელი გორის მუნიციპალიტეტი — გ. 26 ივლისი, 1927, თბილისი) — ქართველი ისტორიკოსი, მწერალი, რუსთველოლოგი.
ბიოგრაფია
1876 წელს დაასრულა გორის საულიერო სასწავლებელი, 1882 წელს კი თბილისის სასულიერო სემინარია და გაემგზავრა პეტერბურგში, სადაც ჩაირიცხა უნივერსიტეტის ისტორია-ფილოლოგიის ფაკულტეტზე. მაგრამ გამწვავებული პოლიტიკური ვითარების გამო პარიზში წავიდა, სადაც სწავლა გააგრძელა სორბონის უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტზე. 1885 წელს საქართველოში დაბრუნდა და დაიწყო ფრანგული ენის მასწავლებლობა. შემდეგ მშობლიურ ენასა და ისტორიას ასწავლიდა თბილისის ქართულ გიმნაზიაში. ამავე დროს აქტიურად თანამშრომლობდა „ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელ საზოგადოებაში“. 1892-1899 წლებში იყო ამ საზოგადოების გამგეობის მდივანი.
შედიოდა კირიონ II-ს მიერ შექმნილ სპეციალურ კომისიაში წევრად (გრიგოლ დიასამიძესთან და გრიგოლ ყიფშიძესთან ერთად), რომელსაც დავალებული ჰქონდა საქართველოს სხვადასხვა კუთხეში ზეპირსიტყვიერების ნიმუშების ჩაწერა.
1885 წლიდან ქართულ ჟურნალ-გაზეთებში იბეჭდებოდა მისი მოთხრობები, გამოკვლევები, კრიტიკულ პუბლიცისტური წერილები. დ. კარიჭაშვილი დიდი რუდუნებით იკვლევდა საქართველოს წარსულს. მის კალამს ეკუთვნის ისტორიული ნაშრომები თამარ მეფეზე, დავით აღმაშენებელზე, ბაგრატ III-ზე, დავით კურაპალატზე და სხვა. მას ეკუთვნის აგრეთვე ცალკეული გამოკვლევები: „ქართველები უძველეს დროში“, „ქართული წიგნის ისტორია“, „ხუცური ანბანი“ და სხვა.
არანაკლებ საინტერესო ნაშრომები შექმნა დ. კარიჭაშვილმა ძველი ქართული ლიტერატურის ძეგლებზე: „ვარდბულბულიანი“, „იოსებ ზილიხანიანი“, „იონა ხელაშვილი“, „შუშანიკის წამება, — მისი ავტორი, დაწერის დრო“ და სხვა. იკვლევდა „ვეფხისტყაოსანსაც“. რუსთველოლოგიის თანამედროვე დონის მიუხედავად, მკვლევარის რამდენიმე ნაშრომი ამ დარგში, დრესაც ანგარიშგასაწევია.
1920 წლიდან იყო ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების ბიბლიოთეკა–მუზეუმის გამგე. მისი წყალობით გადარჩა ამ საზოგადოების ფონდი.
1921-1927 წლებში დ. კარიჭაშვილი თბილისის უნივერსიტეტთან არსებული სიძველეთა საცავის მცველია. იყო ალექსანდრე ყაზბეგის პირველი ბიოგრაფი.
დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მწერლები კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1862 კატეგორია:გარდაცვლილი 26 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1927 კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები კატეგორია:ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების თავმჯდომარეები კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი რუსთველოლოგები კატეგორია:საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების წევრები
გიორგობა
ხალხური ლეგენდა
საქართველოში არსებობდა წმ. გიორგის სახელობის 363 ტაძარი და სამლოცველო (ლეგენდის მიხედვით, წმ. გიორგის სიკვდილის შემდეგ ღმერთმა მისი სხეული დაანაწილა და ქვეყანაზე მიმოაბნია. ყველგან, სადაც ეს ნაწილი მოხვდა, სალოცავები დააწესა).
მარქსისტული ეთნოგრაფიის მიდგომა
ენგელსის კულტურული სტადიალიზმისა და მარქისტულ-ლენინური ეთნოგრაფიული სკოლის მიმდევარ მკვლევართა მოსაზრებით (ივ. ჯავახიშვილი, ვერა ბარდაველიძე და სხვ.), გიორგობას საფუძვლად უდევს მცენარეული სამყაროსა და ნადირთა მფარველი, ფალოური, მოკვდავი და აღდგენადი ღვთაების თაყვანისცემა. მომდევნო ხანაში ამ ღვთაებას ელვისა და ჭექა-ქუხილის გამგებლისა და მსაჯულის ფუნქციაც დაეკისრა, ხოლო იკონოგრაფიულად ცეცხლოვანი ატრიბუტებით აღჭურვილი მეომარი ღვთაების სახით ჩამოყალიბდა.
ამ მკვლევართა აზრით, ძველად საქართველოში ცალკეულ კუთხეებში თაყვანს სცემდნენ ამ ღვთაებებს, რომლებიც მიუხედავად შინაარსობრივი იგივეობისა, სხვადასხვა სახელით იწოდებოდნენ და ამა თუ იმ ტერიტორიული ერთეულის მფარველებად ითვლებოდნენ. აღმოსავლეთ საქართველოში მთაში დღემდე შემორჩენილია ადგილობრივი ღვთაებები, რომელთაც გარდა თავისი სახელისა, გიორგისაც უწოდებდნენ (ლაშარი, ლომისა, ხახმატი და ა. შ.), ბარში კი ძველი წარმართული ღვთაება მთლიანად შეცვალა ქრისტიანულმა წმინდა გიორგიმ. კულტმსახურებისას მიღებული იყო ზვარაკის შეწირვა: კლავენ მამალს, ცხვარს, ხარს. საერთოდ ყველა დღეობა მცირეოდენი განსხვავებით ერთი პრინციპის მიხედვით იყო აგებული.
ხალხური რიტუალები
369x369px|მინიატიურა|[[თეთრი გიორგის ეკლესია|აწყურის თეთრი გიორგის ეკლესია]] კახეთში 14 აგვისტოს იმართებოდა აწყურის თეთრი გიორგის დღეობა: ხალხი სამგზის ან შვიდგზის შემოუვლიდა გალავანს, გუნდი დიდებას გალობდა. ეკლესიის ეზოში ცეკვავდნენ თეთრად მორთული „ხატის მონები“. ზოგი ხატის უღლებითა და მძიმე ჯაჭვით დატვირთული ჩოქვით შემოუვლიდა ტაძარს და კედლებზე ანთებულ სანთელს აკრავდა. კარის ზღურბლზე წვებოდა „ხატის მონა“, რომელსაც ყველა შემსვლელი ფეხს ადგამდა. წირვის შემდეგ იკვლებოდა შეწირული საქონელი, ფრინველი, იმართებოდა პურობა, რომელიც ხშირად რამდენიმე დღე გრძელდებოდა.
სამეგრელოში, სუჯუნის ტაძარში, 23 აპრილის ღამეს ათევინებდნენ საპატიო კაცს, რომელიც მეორე დილით წმინდანის „ნებას“ აცნობდა ტაძართან შეკრებილ მორწმუნეებს.
სქოლიო
კატეგორია:ქრისტიანული დღესასწაულები
ალან შირერი
ალან შირერი (Alan Shearer; დ. 13 აგვისტო, 1970) — ყოფილი ინგლისელი ფეხბურთელი. ის თამაშობდა თავდამსხმელის პოზიციაზე ინგლისური ფეხბურთის უმაღლეს დივიზიონის კლუბებში და ინგლისის ეროვნულ ნაკრებში. ევრო 1996-ზე გახდა ტურნირის საუკეთესო ბომბარდირი.
კარიერა
ალან შირერმა კარიერა საუთჰემპტონში დაიწყო, სადაც ამავე კლუბის ახლაგაზრდული აკადემიიდან ჩაირიცხა, 1992 წელს ბლექბერნ როვერსში გადავიდა, სადაც 1995 წელს ინგლისის ჩემპიონი გახდა და 34 გოლით პრემიერ ლიგის ბომბარდირიც შეიქნა. წარმარტებული სეზონის შემდეგ შირერზე ნადირობა გამოაცხადეს მსოფლიოს უმდიდრესმა კლუბებმა, თუმცა ალანმა მშობლიურ ქალაქში, ნიუკასლში არჩია დაბრუნება და ნიუკასლ იუნაიტედში ჩაირიცხა სადაც 10 წელი გაატარა და ყველა დროის ყველაზე გამორჩეული ფეხბურთელი შეიქნა კლუბის ისტორიაში. 2006 წელს საფეხბურთო კარიერის დასრულების შემდეგ შირერი საფეხბურთო ექსპერტად მუშაობდა ტელეკომპანია BBC-ში. 2009 წელს დატოვა ტელეკომპანია და ნიუკასლ იუნაიტედში დაბრუნდა დროებითი მწვრთნელის სტატუსით. შირერმა უხელმძღვანელა ყოფილ კლუბს ინგლისის პრემიერ ლიგის ბოლო 8 ტურში, თუმცა ნიუკასლ იუნაიტედის გადარჩენა ვერ შეძლო და რანგით დაბალ დივიზიონში დაქვეითდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინგლისელი ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 1970 კატეგორია:ბლექბერნ როვერსის ფეხბურთელები კატეგორია:ნიუკასლ იუნაიტედის ფეხბურთელები კატეგორია:საუთჰემპტონის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 13 აგვისტო
გოსტაშაბიშვილები
გოსტაშაბიშვილები — თავადთა საგვარეულო, ბარათაშვილთა ერთი შტო XVI-XIX საუკუნეებში ქვემო ქართლში.
გოსტაშაბიშვილების გვარის ფუძემდებლად ითვლება გოსტაშაბ ქავთარის ძე ბარათაშვილი, 1523 წელს ბარათიანთ გაყრის წიგნში მოხსენებული გოსტაშაბიშვილების სათავადო მამულები — საგოსტაშაბიშვილო — ძირითადად ალგეთის ხეობაში მდებარეობდა; ყმა-მამული ჰქონდათ აგრეთვე ქციის ხევში და სომხითში. გოსტაშაბიშვილების სამფლობელოს ცენტრი იყო სოფ. ამლივი (ახლანდელი ამლევი, თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტი), სადაც ჰქონდათ სასახლე და 1683 წელს აგებული სასაფლაო-მონასტერი. გოსტაშაბიშვილებს სასახლე ჰქონდათ ბირთვისშიც, სასაფლაო-საძვალე კი ბეთანიაში. გოსტაშაბიშვილებს XVII-XVIII საუკუნეების მიჯნაზე 300-მდე ყმა-გლეხი და 10-მდე ვასალი აზნაური ჰყავდათ. 1713 წელს და 1721-1724 წლებში გოსტაშაბიშვილები გაიყარნენ, რის შედეგადაც მათი მამულები დაქუცმაცდა, ლეკიანობის შედეგად კი, XVIII საუკუნის ბოლოსათვის, გოსტაშაბიშვილების ყმა-მამული შემცირდა, რის გამოც ისინი XIX საუკუნეში წვრილ მფლობელებად იქცნენ. გოსტაშაბიშვილების ფეოდალური სახლის უფროსი - მეორე, ხოლო სახლიკაცები - მესამე ხარისხის თავადებად ითვლედბოდნენ.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ფეოდალური საგვარეულოები
ცირკონიუმი
ცირკონიუმი (Zirconium < ; ქიმიური სიმბოლო — ) — ელემენტთა პერიოდული სისტემის მეხუთე პერიოდის, მეოთხე ჯგუფის (მოძველებული კლასიფიკაციით — მეოთხე ჯგუფის თანაური ქვეჯგუფის, IVბ) ქიმიური ელემენტი. მისი ატომური ნომერია 40, ატომური მასა — 91.224, tდნ — 1852 °C, tდუღ — 4377 °C, სიმკვრივე — 6.52 გ/სმ3. მოვერცხლისფრო-თეთრი ფერის ლითონი. ბუნებრივი ცირკონიუმი შედგება ოთხი სტაბილური (,, და ) და ერთი სუსტად რადიოაქტიური  იზოტოპისაგან. ფლობს მაღალ პლასტიკურობას, მდგრადია კოროზიის მიმართ. არსებობს ორი კრისტალური მოდიფიკაციის სახით: α-Zr მაგნიუმის ტიპის ჰექსოგონალური მესერით, β-Zr α-Fe-ის კუბური წახნაგცენტრირებული მესერის ტიპით, გადასვლის ტემპერატურა α↔β 863 °C.
ისტორია და სახელწოდების წარმომავლობა
ცირკონიუმი ცირკონიუმის დიოქსიდის სახით პირველად მიღებული იქნა 1789 წელს გერმანელი ქიმიკოსის მარტინ ჰენრიხ კლაპროტის მიერ მინერალ ცირკონის ანალიზის შედეგად.
თვითონ ცირკონიუმის სახელის წარმოშობა არ არის ცნობილი. შეიძლება, მოდიოდეს არაბული zarkûn-დან (киноварь) ან სპარსული zargun (ოქროსფერი).
ბუნებაში
ცირკონიუმის ნაერთები ფართოდ გავრცელებულია ლითოსფეროში. სხვადასხვა მონაცემებით ცირკონიუმის კლარკის რიცხვი არის 170-დანо 250 გრ/ტ. კონცენტრაცია ზღვის წყალში შეადგენს 5 მგრ/ლ. ცირკონიუმი — ლიტოფილური ელემენტია. ბუნებაში განსაკუთრებით ცნობილია მისი ნაერთი ჟანგბადთან, ოქსიდებისა და სილიკატების სახით. მიუხედავად იმისა რომ ცირკონიუმი გაბნეული ელემენტია, აღსანიშნავია მიახლოებით 40 მინერალი, სადაც ცირკონიუმი არის ჟანგის ან მარილის სახით. ბუნებაში გავრცელებულია ძირითადად ცირკონი (ZrSiO4)(67,1 % ZrO2), ბადელეიტი (ZrO2) და სხვადასხვა რთული მინერალი (ევდიალიტი (Na, Ca)5(Zr, Fe, Mn)[O,OH,Cl][Si6O17] და სხვა.). ყველა საბადოში ცირკონიუმს თან ახლავს Hf, რომელიც შედის ცირკონის მინერალში Zr ატომის იზომორფულობის გამო.
ცირკონი წარმოადგენს ცირკონიუმის ყველაზე გავრცელებულ მინერალს. ის გვხვდება ყველა სახის ნიადაგებში, მაგრამ უმთავრესად გრანიტებში და სიენიტებში. გინდერსონის საგრაფოში (შტატ ჩრდილოეთ კაროლინა პეგმატიტებში ნაპოვნი იქნა რამდენიმე სანტიმეტრის სიგრძის ცირკონის კრისტალები, ხოლო მადაგასკარზე ნაპოვნი იქნა კრისტალები, რომლის წონა რამდენიმე კგ-ს წარმოადგენდა.
ბადელეიტი ნაპოვნი იქნა იუსაკის მიერ 1892 წ. ბრაზილიაში. ძირითადი საბადო მდებარეობს პუსოს დი კალდას რაიონში (ბრაზილია). იქ ნაპოვნი იქნა მიახლოებით 30 ტ-ის ბადელეიტის ლოდი, ხოლო წყლის ნაკადებში და ხრამების გასწვრივ ბადელეიტი გვხვდება ალუვიური კენჭების სახით (დიამეტრით 7,5 მმ-მდე, რომელსაც უწოდებენ ფავასი პორტუგალიური fava-დან, ბარდა). ფავასი ჩვეულებრივ შეიცავს 90 %-ზე მეტ ცირკონიუმის ორჟანგს.
საბადოები
ცირკონიუმის ყველაზე მსხვილი საბადოები მდებარეობენ აშშ-ის, ავსტრალიის, ბრაზილიის, ინდოეთის ტერიტორიაზე.
მიღება
მრეწველობაში ცირკონიუმის წარმოებისთვის თავდაპირველ ნედლეულს წარმოადგენს ცირკონიუმის კონცენტრატები, რომლებშიც ცირკონიუმის დიოქსიდის შემცველობა არანაკლებ 60-65 %-ია, და მათ ცირკონიუმის მადნების გამდიდრებით იღებენ.
კონცენტრატებიდან ლითონური ცირკონიუმის მიღების ძირითადი მეთოდებია - ქლორიდული, ფტორიდული და ტუტე პროცესები.
ქლორიდული პროცესი დაფუძნებულია ცირკონიუმის გადაყვანაზე აქროლად ტეტრაქლორიდად ZrCl4 (Tსუბლიმაცია 331 °C) შემდგომი გაწმენდით და შემდეგ მაგნიუმით მეტალოთერმიული აღდგენით ცირკონიუმის ღრუბელში. გამოიყენება კონცენტრატების ქლორირების ორი ვარიანტი: ცირკონიუმის კონცენტრატების ნარევების პირდაპირი ქლორირება კოქსთან ერთად 900-1000 °С-ზე. და ცირკონიუმის კარბინიტრიდების და კარბიდების ნარევების კოქსთან ერთად წინასწარ შედუღების შემდეგ მისი ქლორირებით 400-900 °С-ზე:
ტუტე პროცესი წარმოადგენს ტექნიკურად სუფთა ცირკონიუმის დიოქსიდის მიღების მეთოდს ZrO2, საიდანაც ლითონურ ცირკონიუმს მიიღებენ ქლორიდული ან ფთორიდული მეთოდით. ამ პროცესში კონცენტრატისა და ნატრიუმის ჰიდროქსიდის შედნობ-შედუღებით ცირკონიუმი გადადის ხსნად ფორმაში 600-650 °С-ზე, ნატრიუმის კარბონატთან 900-1100 °С-ზე ან კალციუმის კარბონატისა და ქლორიდის ნარევთან 1000-1300 °С-ზე, რის შემდეგ წარმოქმნილი ნატრიუმის ცირკონატები Na2ZrO3 ან კალციუმის ცირკონატები CaZrO3 გამოირეცხება მარილმჟავით ან გოგირდმჟავით: ცირკონილის ქლორიდის ან სულფიტის წყალხსნარები შემდგომ იწმინდება და ჰიდროლიზდება, ნალექს ZrO(OH) ახურებენ და იღებენ ტექნიკურ ცირკონიუმის დიოქსიდს ZrO2.
ლითონური ცირკონიუმის მიღების ელექტროლიტური ხერხი
ცირკონიუმი შეიძლება მიღებულ იქნას გამნარი ცირკონიუმის ჰალოგენიდების მარილხსნარების ელქტროლიზით. საუკეთესო შედეგები მიღებული იქნა ელექტროლიტებში, რომლებიც შეიცავენ K2ZrF6, გადნობილს NaCl ან КСl-თან ერთად. ელექტროლიზს ატარებენ აბაზანებში შემადგენლობით: 20 % K2ZrF6 + 80 % NaCl ან 25-30 % K2ZrF6 + 70+75 % KCl. მეორე ელექტრილიტს აქვს უპირატესობა: КСl-ის დაშლის ძაბვა მეტია, ვიდრე NaCl, ანოდური ეფექტი იწყება დენის უფრო მაღალი სიმკვრივის დროს, დნობის ტემპერატურა უფრო დაბალია, ვიდრე ელექტროლიტ NaCl-სა, რაც იძლევა საშუალებას ჩატარდეს ელექტრილიზი 750—800 °С-ზე.
(ZrF6)2- = Zr4+ + 6F- ; Zr4+ + e → Zr3+ + e → Zr2+ + 2e → Zr°
ანოდზე განიმუხტებიან იონები Cl-, რომლების ელექტროდული პოტენციალი მარილხსნარებში (+3,39 ვ) უფრო მცირეა, ვიდრე F-(+3,51 ვ)-ის ანიონების. ამის შესაბამისად ძირითადი რეაქცია არის ანოდზე:
4F + 4КС1 (4NaCl) — 4e = 4KF (4NaF) + 2Cl2
თუმცა აბაზანაში ფტორიდების დაგროვების მიხედვით ანოდზე ხდება -F იონების განმუხტვები. გამოყოფილი ფტორი ურთიერთქმედებს გრაფიტის ანოდთან, და წარმოქმნის CF4.
ფიზიკო-ქიმიური თვისებები
ცირკონიუმი - ბრჭვიალა მოვერცხლისფრო-თეთრი, რუხი ფერის ლითონია. არსებობს ორი კრისტალური მოდიფიკაციის სახით:
α-ცირკონიუმის სიმკვრივე 20 °C-ზე ტოლია 6,5107 გრ/სმ³; დნობის ტემპერატურა Tпл — 1855 °C; დუღილის ტემპერატურა Tкип — 4409 °C; კუთრი თბოტევადობა (25-100 °C) 0,291 კჯ/(კგ·К) ან 0,0693 კალ./(გ·°C), თბოგამტარობის კოეფიციენტი (50 °C) 20,96 ვტ/(მ·К) ან 0,050 კალ./(სმ·წმ·°C); გრძივი გაფართოების ტემპერატურული კოეფიციენტი (20-400 °C) 6,9; მაღალი სიწმინდის ცირკონიუმის კუთრი ელექტრო წინაღობა (20 °C) 44,1 მკომი·სმ. გადასვლის ტემპერატურა ზეგამტარ მდგომარეობაში არის 0,7 К.
ცირკონიუმი პარამაგნეტიკურია; კუთრი მაგნიტური მგრძნობელობა იზრდება მისი გახურებისას და -73 °C-ზე შეადგენს 1,28, ხოლო 327 °C — 1,41. სითბური ნეიტრონების მიტაცების განაკვეთია 0,18 მ² (0,18 ბარნი), ჰაფნიუმის მინარევი ზრდის მის მნიშვნელობას, ამიტომაც სითბოს გამომყოფი ელემენტების დასამზადებლად გამოიყენებენ ჰაფნიუმისაგან კარგად გაწმენდილ ცირკონიუმს. წმინდა ცირკონიუმი პლასტიკურია, ადვილია მისის ცივი და ცხელი დამუშავება (წრთობა, ჭედვა და ა.შ.). ლითონში მცირე რაოდენობით ჟანგბადის, აზოტის, წყალბადის და ნახშირბადის (ან ამ ელემენტების ნაერთების ცირკონიუმთან) არსებობა იწვევს ცირკონიუმის სიმყიფეს. დრეკადობის მოდულია (20 °C) 97 გნ/მ² (9700 კგძ/მმ²); სომტკიცის ზღვარი გაჭიმვაზე არის 253 მნ/მ² (25,3 კგძ/მმ²); სიმაგრე ბრინელის მიხედვით არის 640—670 მნ/მ² (64-67 კგძ/მმ²); სიმაგრეზე ძალიან მაგრად მოქმედებს ჟანგბადის შემცველობა: 0,2 %-ზე უფრო მეტი კონცენტრაციის დროს უკვე ვერ ხერხდება ცირკონიუმის წნევით ცივი დამუშავება.
კომპაქტური ცირკონიუმი ნელა იწყებს ჟანგვას მიახლოებით 200—400 °C-ის ინტერვალში, და იფარება ცირკონიუმის ორჟანგის ZrO2 თხელი ფენით; 800 °C-ზე ზევით ენერგიულად ურთიერთქმედებს ჰაერის ჟანგბადთან. ლითონის ფხვნილი პიროფორულია — შეუძლია ჰაერზე თვითაალდეს ჩვეულებრივი ტემპერატურისას. ცირკონიუმი აქტიურად შთანთქავს წყალბადს უკვე 300 °C-ზე, მკვრივი ხსნარისა და ZrH და ZrH2-ის ჰიდრიდების წარმოქმნით; 1200—1300 °C-ზე ვაკუუმში ჰიდრიდები დისოცირდებიან და ლითონიდან შეიძლება მთლიანად წყალბადის მოცილება. აზოტთან 700—800 °C-ზე ცირკონიუმი წარმოქმნის ნიტრიდს ZrN. ცირკონიუმი ურთიერთქმედებს ნახშირბადთან 900 °C-ზე უფრო ზევით კარბიდის ZrC წარმოქმნით. კარბიდი და ცირკონიუმის ნიტრიდი — მკვრივი მაგარი ძნელად ლღვობადი ნაერთებია; ცირკონიუმის კარბიდი — ნახევარპროდუქტია ცირკონიუმის ქლორიდის ZrCl4 მისაღებად. ცირკონიუმი ოთახის ტემპერატურაზე შედის რეაქციაში ფთორთან, ხოლო ქლორთან, ბრომთან და იოდთან 200 °C-ზე ზევით, უმაღლესი ჰალოგენიდების წარმოქმნით ZrHal4 (სადაც Hal — ჰალოგენია).
ცირკონიუმი წყალში და წყლის ორთქლში 300 °C-მდე მდგრადია, უფრო მაღალი ტემპერატურისას (მიახლოებით 700 °C-დან) იწყება ეგზოთერმული რეაქცია.
რომელიც ძალიან მნიშვნელოვანია წყლის თბომატარებლიანი ბირთვულ რეაქტორებში ავარიის განვითარებისას.
არ რეაგირებს მარილმჟავასთან და გოგირდის (50 %-მდე) მჟავეებთან, ასევე ტუტეების ხსნარებთან (ცირკონიუმი - ერთადერთი ლითონია, რომელიც მდგრადია ტუტეებისა და ამიაკის მიმართ). აზოტმჟავასთან და სამეფო წყალთან (სამი მოცულობა მარილმჟავისა და ერთი მოცულობა აზოტმჟავას ნარევი) რეაგირებს 100 °C-ზე ზევით ტემპერატურისას. იხსნება ფტორწყალბადმჟავაში და ცხელ გოგირდმჟავაში (50 %-ზე მეტი).
ცირკონიუმისა და მისი ნაერთების გამოყენება
მრეწველობაში ცირკონიუმის გამოყენება დაიწყეს მეოცე საუკუნის 30-იანი წლებიდან. მისი ძალიან მაღალი ღირებულების გამო გამოყენება შეზღუდულია. ერთადერთი საწარმო რომელიც აწარმოებდა ცირკონიუმს სსრკ-ში იყო ჩეპეცის მექანიკური ქარხანა (გლაზოვი, უდმურტეთი).
ბირთვული ენერგეტიკა
ცირკონიუმს აქვს ძალიან მცირე სითბური ნეიტრონების მიტაცების განიკვეთი და დნობის მაღალი ტემპერატურა. ამიტომ ლითონური ცირკონიუმი, რომელიც არ შეიცავს ჰაფნიუმს, და მისი შენადნობები გამოიყენება ატომურ ენერგეტიკაში სითბო გამომყოფი ელემენტის და ბირთვული რეაქტორის კონსტრუქციებში.
ლეგირება
მეტალურგიაში გამოიყენება როგორც ლიგატურები. კარგი დეაზოტატორია, ეფექტიანობით ჯობს Mn, Si, Ti. ფოლადების ლეგირება ცირკონიუმით (0,8 %-მდე) ზრდის მის მექანიკურ თვისებებს და უკეთესად მუშავდება. ასევე სპილენძის შენადნობებს ხდის უფრო მტკიცეს და ცეცხლმდგრადს, ელექტროგამტარობის მცირე დაკარგვით.
პიროტექნიკა
ცირკონიუმს აქვს შესანიშნავი თვისება დაიწვას ჰაერის ჟანგბადში (თვითაალების ტემპერათურაა — 250 °C) პრაქტიკულათ კვამლის გარეშე და დიდი სისწრაფით. ამ დროს ლითონების საწვავებში ვითარდება ყველაზე მაღალი ტემპერატურა (4650 °C). მაღალი ტემპერატურის ხარჯზე წარმოქმნილი ცირკონიუმის დიოქსიდი გამოსცემს სინათლის მნიშვნელოვან რაოდენობას, რაც ფართოდ გამოიყენება პიროტექნიკაში (სალუტების და ფოიერვერკების წარმოება), სინათლის ქიმიურ წყაროებში, რომლებიც გამოიყენება ადამიანის მოღვაწეობის ბევრი მიმართულებით (ჩირაღდნები, სანათი რაკეტები, სანათი ყუმბარები, ფოტაბი — ფოტოავიაბომბები; ფართოდ გამოიყენება ფოტოგრაფიაში). ცირკონიუმის ფხვნილი გამოიყენება მჟანგავებთან ერთად (ბერთოლეს მარილი) პიროტექნიკაში სასიგნალო ცეცხლებში როგორც უკვამლო საშუალება. ჩატარდა წარმატებული ექსპერიმენტები ცირკონიუმის წვის გამოყენებაზე ლაზერის შუქის წყაროდ.
ზეგამტარი
ზეგამტარი შენადნობი 75 % Nb და 25 % Zr (ზეგამტარია 4,2 K-ზე) უძლებს 100 000 ა/სმ² დატვირთვას.
კონსტრუქციული მასალა
კონსტრუქციული მასალის სახით მიდის მჟავამედეგი ქიმიური რეაქტორის, არმატურის, ტუმბოების დასამზადებლად. ცირკონიუმს გამოიყენებენ ასევე კეთილშობილი ლითონების ნაცვლად. ატომურ ენერგეტიკაში სითბოგამომყოფი ელემენტის გარსის ძირითად მასალას წარმოადგენს ცირკონიუმი.
მედიცინა
ცირკონიუმი გამოირჩევა მაღალი მდგრადობით ბიოლოგიური გარემოს ზემოქმედების მიმართ, უფრო მაღალი, ვიდრე ტიტანის, რის გამოც გამოიყენება ძვლის, კიდურების და ადამიანის კბილების პროთეზების შექმნაში, ასევე ქირურგიაში ინსტრუმენტების დასამზადებლად. სტომატოლოგიაში ხელოვნური კბილების გვირგვინების საუკეთესო მასალად ითვლება კერამიკა ცირკონიუმის დიოქსიდის საფუძველზე. ამას გარდა, მისი ბიოინერტულობის გამო ეს მასალა გამოიყენება ტიტანის ალტერნატივად დენტალური იმპლანტანტების დამზადებისას.
ყოფაცხოვრებაში
ცირკონიუმი გამოიყენება სხვადასხვაგვარი ჭურჭლეულის დასამზადებლად, რომელსაც გააჩნია ბრწყინვალე ჰიგიენური თვისებები, თავისი მაღალი ქიმიური მდგრადობის გამო.
ნაერთები
ცირკონიუმის დიოქსიდი (დნ. ტემპ. 2700 °C). გამოიყენება - ცეცხლგამძლე-ბაკორების დამზადება (ბაკორი — ბადელეიტ-კორუნდის კერამიკა). გამოიყენება მინისა და ალუმინის ხარშვის დროს. ორჟანგი — მინანქარს აძლევს მას თეთრ და გაუმჭვირვალე ფერს. სკანდიუმით, იტრიუმით და იშვიათ მიწალითონებით სტაბილიზებული ცირკონიუმის ორჟანგის კუბური მოდიფიკაციის საფუძველზე მიიღებენ მასალას - ფიანიტს (სახელი მოდის ფიანისაგან სადაც პირველად იქნა მიღებული), ფიანიტი გამოიყენება როგორც მაღალი გარდატეხის კოეფიციენტის მქონე ოპტიკური მასალა (ბრტყელი ლინზები), მედიცინაში (ქირურგიული ინსტრუმენტები), ასევე როგორც საიუველირო სინთეთიკური ქვა (დისპერსია, გარდატეხის მაჩვენებელი და ფერების თამაში უფრო მეტი აქვს, ვიდრე ბრილიანტს), გამოიყენება სინთეთიკური ბოჭკოების და რამდენიმე სახის მავთულის მიღებისას. გახურებისას ცირკონიუმის დიოქსიდი ატარებს დენს, რაც ზოგჯერ გამოიყენება ძალიან მაღალ ტემპერატურაზე ჰაერზე მდგრადი გამახურებელი ელემენტების მისაღებად. გაცხელებულ ცირკონიუმს შეუძლია გაატაროს ჟანგბადის იონები როგორც მყარი ელექტროლიტი. ეს თვისება გამოიყენება ჟანგბადის სამრეწველო ანალიზატორებში.
ბიოლოგიური როლი და ფიზიოლოგიური მოქმედება
ცირკონიუმი არ თამაშობს რაიმე ბიოლოგიურ როლს ორგანიზმში. .
ცირკონიუმის ნაერთების ზემოქმედების შესახებ ორგანიზმზე არაფერი არაა ცნობილი. ცირკონიუმის მტვერი წარმოადგენს ცეცხლსაშიშ და ძლიერ ფეთქებად ნივთიერებას, რადგანაც შეუძლია ჰაერზე თვითაალება.
პრიდოროჟნე (ჰენიჩესკის რაიონი)
პრიდოროჟნე (Придорожнє) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის ჰენიჩესკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 274 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჰენიჩესკის რაიონის სოფლები
1242
თარიღი უცნობია
*
Lasioglossum annexum
Lasioglossum annexum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1922 წელს.
სქოლიო
annexum
Lucerapex carola
Lucerapex carola — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
Harris Corporation
Harris Corporation — ამერიკული კომპანია, რომელიც უშვებდა თანამედროვე სამხედრო რადიოსადგურებს, Harris-ის რადიოსადგურებს შესაძლებლობა აქვთ იმუშაონ დახურულ კავშირში. დახურული კავშირის რეჟიმში, რადიომოწყობილობა სიხშირეს წამში 4000-ჯერ იცვლის. ასევე ამ რადიომოწყობილობების საშუალებით შესაძლებელია თანამგზავრული კავშირი და ასევე თანამგზავრიდან ინტერნეტის მიღება. 2019 წელს L3 Technologies-თან გაერთიანებით ჩამოყალიბდა ახალი კომპანია L3Harris Technologies.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აშშ-ის კომპანიები კატეგორია:აშშ-ის ელექტრონული კომპანიები კატეგორია:ტრანსნაციონალური კომპანიები აშშ-ში
პარტიზანული ომი (წიგნი)
პარტიზანული ომი (La Guerra de Guerrillas) — მარქსისტი რევოლუციონერის − ერნესტო ჩე გევარას წიგნი, რომელიც მან კუბის რევოლუციის შემდეგ დაწერა და გამოქვეყნდა 1961 წელს. სულ მალე, ის სახელმძღვანელოდ იქცა ათასობით ამბოხებულისთვის სხვადასხვა ქვეყანაში, მთელი მსოფლიოს მასშტაბით.
გევარა ხაზს უსვამს, რომ ტოტალიტარული რეჟიმის წინააღმდეგ ერთადერთი გამოსავალია პარტიზანული ომი (ისეთი, როგორიც იყო რევოლუციური ომი კუბის დიქტატორ ფულხენსიო ბატისტას წინააღმდეგ), რადგან ასეთ რეჟიმებში სამართლებრივი სამოქალაქო ბრძოლის წარმართვა შეუძლებელია.
გევარამ წიგნი მის ახლადგარდაცვლილ ამხანაგს, კამილო სიენფუეგოსს მიუძღვნა, რომელიც „მას წაიკითხავდა და შეასწორებდა, მაგრამ ბედმა ამ დავალების შესრულება არ არგუნა.“
სქოლიო
კატეგორია:ჩე გევარას წიგნები კატეგორია:მარქსიზმი კატეგორია:სოციალიზმი კატეგორია:კომუნიზმი
ტიმოთელა
ტიმოთელა (Phleum) — ერთ- და მრავალწლოვან მცენარეთა გვარი მარცვლოვანთა ოჯახისა. აქვს თავთავისებრი საგველა ყვავილედი, ერთყვავილიანი თავთუნი, მოგრძო-ოვალური მარცვალა ნაყოფი. ივითარებს მეჩხერ ბუჩქს.
ევროპაში, აზიასა და აფრიკაში გავრცელებულია 15 სახეობა. ცხოველთა საკვებად იყენებენ 4 სახეობას. მათგან ყველაზე მნიშვნელოვანია მდელოს ტიმოთელა. მისი 100 კგ თივა შეიცავს 49 საკვებ ერთეულს და 3,1 კგ მონელებად პროტეინს.
მაიკლ ბოუენი
მაიკლ ბოუენი (Michael Bowen; დ. 21 ივნისი, 1957) — ამერიკელი კინომსახიობი, ცნობილია რეჟისორ კვენტინ ტარანტინოსთან თანამშრომლობით. ასევე მონაწილეობას იღებდა სატელევიზიო სერიალში „დაკარგულები“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1957 კატეგორია:დაბადებული 21 ივნისი კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი კინომსახიობები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ტელემსახიობები
კეიტ ბლანშეტი
სამსახიობო კერიერას შეუდგა მას შემდეგ, რაც დაასრულა სწავლა ეროვნული დრამატული ხელოვნების ინსტიტუტში. ფართო საზოგადოების ყურადღება მიიპყრო ელისაბედ I-ის როლის შესრულებისთვის ფილმში „ელისაბედი“ (1988), რისთვისაც გადაეცა BAFTA საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის, აგრეთვე ნომინირებული იყო ოსკარზე. ფილმ „ავიატორში კათრინ ჰეპბერნის განსახიერებისთვის გადაეცა ოსკარი საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის მეორეხარისხოვან როლში 2005 წელს. 2015 წელს მიიღო ოსკარის მეორე ჯილდო ფილმ „სევდიან ჟასმინში“ შესრულებული როლისთვის.