cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
აკუსტიკური არხი
აკუსტიკური არხი — მოწყობილობათა და ფიზიკურ გარემოებათა ერთობლიობა, რომელიც ბგერით და ულტრაბგერით მოვლენების მეოხებით გადასცემს სიგნალებს, აკუსტიკურ არხში მართვის ან კონტროლისათვის იყენებენ პასიურ სიგნალებს ან აქტიურ, სპეციალურად შექმნილ ბგერით სიგნალებს. პასიურ სიგნალებს მიმართავენ წარმოებაში ნაკეთობის ან აგრეგატის წუნის გამოსათლელად. წუნს ადგენენ ხმაურის მიხედვით; მედიცინაში კი ორგანიზმში შუილის შესასწავლად. ბგერითი ან ულტრაბგერითი დიაპაზონის აქტიური სიგნალების დახმარებით ადასცემე ცნობებს, დისტანციურად ზომავენ სხვადასხვა სიდიდეებს, განსაზღვრავენ საკონროლო გარემოს პარამეტრს, აღმოაჩენენ არასასურველ ჩანართებს და სხვა.
ლიტერატურა
კატეგორია:აკუსტიკა
ანდრუშკი (პოპილნიის რაიონი)
ანდრუშკი (Андрушки) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ჟიტომირის ოლქის პოპილნიის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 2014 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პოპილნიის რაიონის სოფლები
დაკია (რომის პროვინცია)
250px|მინიატიურა|რომმის პროვინცია დაკია დაკია — რომის პროვინცია. დააარსა იმპერატორმა ტრაიანემ 101–106 წლებში, რომაელთა მიერ დაკიის ისტორიული რეგიონის დაპყრობის შემდეგ. პროვინციის დედაქალაქი იყო ულპია-ტრაიანა-სარმიზეგეტუზა. რომაულმა დაკიამ არსებობა შეწყვიტა 271 წელს.
ამჟამად ცენტრალური დაკიის უდიდესი ტერიტორია მდებარეობს რუმინეთის ფარგლებში, პერიფერიული ტერიტორიების ნაწილი კი შედის სერბეთის, უკრაინის, უნგრეთისა და მოლდოვის შემადგენლობაში.
უამბო (ქალაქი)
უამბო (Huambo) — ქალაქი ანგოლაში, უამბოს პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი.
უამბოში დაიბადა ცნობილი ანგოლელი მწერალი ჟოზე ედუარდუ აგუალუზა (José Eduardo Agualusa).
გეოგრაფია
ქალაქი უამბო მდებარეობს დედაქალაქ ლუანდიდან 600 კმ-ში სამხრეთ-აღმოსავლეთით, მოკოს მთის (2619 მეტრი) სიახლოვეს, ზღვის დონიდან 1721 მეტრ სიმაღლეზე.
ისტორია
ქალაქის ადგილას ადრევე არსებობდა პატარა დასახლება. ოფიციალურად ქალაქი დაარსდა 1912 წლის 8 აგვისტოს. 1928 წელს ქალაქს სახელად დაერქვა ახალი ლისაბონი (Nova Lisboa). 1940-იანი წლების ბოლოს გამოცხადდა ანგოლის ადმინისტრაციული ცენტრის ლუანდიდან ახალ ლისაბონში გადატანის შესახებ, მაგრამ არანაირი მოქმედებები გადატანის შესახებ არ განხორციელებულა და ცენტრი დარჩა ლუანდაში. ანგოლისათვის 1975 წელს დამოუკიდებლობის მინიჭების შემდეგ, ქალაქს დაუბრუნდა ადრინდელი დასახელება — უამბო (1977 წელი). სამოქალაქო ომის წლებში ქალაქი იყო უნიტას ამბოხებულების მოძრაობის საყრდენი პუნქტი და მისი ხელმძღვანელის ჟონას სავიმბის შტაბ-ბინა. საბრძოლო მოქმედებების დროს უნიტას რაზმებზე შეტევისას ქალაქი უამბო საკმაოდ დაინგრა. დღეისათვის ქალაქში მიმდინარეობს აღდგენითი სამუშაოები. ასევე შეკეთებულია და მოქმედებაშია სტრატეგიულად უმთავრესი, კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ტერიტორიასთან დამაკავშირებელი საოკეანო პორტი ლობიტუ და უამბოზე გამავალი ცენტრალური ბენგელის სარკინიგზო ხაზი.
მოსახლეობა
ქალაქის მოსახლეობა 2013 წლის შეფასებით შეადგენს 375 225 ადამიანს.
სქოლიო
კატეგორია:ანგოლის ქალაქები
ურშაკი (უფის რაიონი)
ურშაკი (Уршак; Өршәк) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, უფის რაიონში. მიეკუთვნება ბულგაკოვის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ უფიდან განლაგებულია 21 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ ურშაკიდან 0 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში აღარავინ ცხოვრობდა.
სქოლიო
კატეგორია:უფის რაიონის სოფლები
აბუ შუქურ ბალხი
აბუ შუქურ ბალხი (დ. 915) — სპარსულ-ტაჯიკური ლიტერატურის წარმომადგენელი. მისი ლიტერატურული მემკვიდრეობა, რომელიც მოღწეულია ფრაგმენტების სახით (დაცულია ავფის ანთოლოგიაში, ასადის ლექსიკონში და სხვა), ჟანრობრივი მრავალფეროვნებით და დახვეწილი პოეტურობით გამოირჩევა. დიდაქტიკური პოემა „ხოტბის წიგნი“ მშვიდობის, თანასწორობის, ღატაკებისადმი თანაგრძნობის ჰუმანური მოტივებითაა განმსჭვალული. რუდაქისთან ერთად ითვლება დიდაქტიკის ჟანრის ფუძემდებლად სპარსულ ლიტერატურაში. მის სახელთან დაკავშირებულია რამდენიმე სალექსო ფორმის (მესნევი, რობაი) და ზომის (მუთაკარიბი, ჰაზაჯი, ხაფიფი) უძველესი ნიმუშები. აბუ შუქურ ბალხის პოეტურმა სახეებმა და მოტივებმა გამოძახილი პოვა კლასიკოსთა (ფირდოუსი, ომარ ხაიამი, საადი) ნაწარმოებში.
ლიტერატურა
კატეგორია:სპარსელი პოეტები კატეგორია:ტაჯიკი პოეტები
მაკარივის რაიონი (კიევის ოლქი)
მაკარივის რაიონი (Макарівський район) — რაიონი უკრაინაში, კიევის ოლქში. მისი ფართობია 1 353 კმ². 2006 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 48 438 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 36 კაცს კმ²-ზე. მაკარივის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი მაკარივი.
კონცილიარიზმი
კონცილიარიზმი — თეოლოგიური კონცეფცია კათოლიციზმში. კონცილიარიზმის მთავარი იდეა — რომის პაპის გადაწყვეტილებებისადმი ეკლესიის გადაწყვეტილების პრიორიტეტი. მოვლენებმა, რომლებიც დაკავშირებული იყო დიდ განხეთქილებასთან კათოლიკურ ეკლესიაში (1377—1417), ასევე პაპების ავინიონის ტყვეობასთან (1309—1377), უკმაყოფილება გამოიწვია მთელ ქრისტიანულ სამყაროში. ეკლესიის მრავალი მაღალი წოდების პირი თვლიდა, რომ სიტუაცია, რომლის დროსაც პაპის ტახტი ორ, მოგვიანებით კი ერთდროულად სამ პაპს ეკავა, მიუღებელი იყო.
სქოლიო
კატეგორია:ქრისტიანობა შუა საუკუნეებში კატეგორია:კათოლიციზმი
ანდრუშჩინე
ანდრუშჩინე (Андрущине) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს პოლტავის ოლქის ველიკა-ბაჰაჩკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 13 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ველიკა-ბაჰაჩკის რაიონის სოფლები
მარიამ ჭანტურია
მარიამ ჭანტურია (დ. 7 ივნისი, 2000) — ქართველი სპორტსმენი (ძიუდო), ევროპის ზაფხულის XIV ახალგაზრდული ოლიმპიური ფერსტივალის გამარჯვებული (2017, დიორი, უნგრეთი, 63 კგ), 23-წლამდელებს შორის ევროპის ჩემპიონატის გამარჯვებული (2019, იჟევსკი, რუსეთი, 70 კგ), ახალგაზრდებს შორის ევროპის თასის გამარჯვებული (2019, მალაგა, ესპანეთი, 70 კგ), ჭაბუკებს შორის ევროპის თასის გამარჯვებული (2017, ტეპლიცე, ჩეხეთი, 70 კგ).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 7 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 2000 კატეგორია:ქართველი ძიუდოისტები კატეგორია:ქალები სპორტში
ჰარლან ელისონი
ჰარლან ელისონი (Harlan Jay Ellison; დ. 27 მაისი, 1934 — გ. 28 ივნისი, 2018) — ამერიკელი მწერალი და სცენარისტი, სამეცნიერო ფანტასტიკის ახალი ტალღის მიმდინარეობის ერთ-ერთი თვალსაჩინო წარმომადგენელი.
ელისონი დაიბადა ებრაულ ოჯახში 1934 წლის 27 მაისს, კლივლენდში, ოჰაიოს შტატში. მოგვიანებით ოჯახი გადავიდა პენსილვანიაში, თუმცა მამის გარდაცვალების შემდეგ 1949 წელს ოჯახი კვლავ კლივლენდში დაბრუნდა. 1953 წელს ელისონი გარიცხული იქნა ოჰაიოს უნივერსიტეტიდან პროფესორის შეურაცხყოფის გამო. 1949 წელს გაზეთ „Cleveland News“-ში გამოსცა ორი მოთხრობა. 1950-იან წლებში გადავიდა ნიუ-იორკში, სადაც ორი თვის განმავლობაში გამოსცა 100-მდე მოთხრობა და სტატია. 1957-1959 წლებში მსახურობდა აშშ-ის ჯარში. 1958 წელს გამოსცა მისი პირველი რომანი „Web of the City“.
გამოქვეყნებული აქვს 1700-მდე მოთხრობა, ნოველა, კომიქსის სცენარები, ესსეები და სხვა. მისი ყველაზე ცნობილი ნამუშევრებია: ტელესერიალ „ვარსკვლავური გზის“ ეპიზოდ „The City on the Edge of Forever“-ისთვის დაწერილი სცენარი; მოთხრობები: „ბიჭი და მისი ძაღლი“, „პირი არ მაქვს, და უნდა ვიკივლო“ და „მოინანიე, არლეკინ! — თქვა წიკწიკამ“
მიღებული აქვს უამრავი ლიტერატურული პრემია, მათ შორის არის ჰიუგოს რვაგზის, ნებულას ოთხგზის, ბრემ სტოკერისა ხუთგზის და ედგარგის ორგზის ლაურეატი.
სქოლიო
კატეგორია:ჰარლან ელისონი კატეგორია:ამერიკელი მწერლები კატეგორია:ამერიკელი კომიკსების მწერლები კატეგორია:ამერიკელი საშინელებათა ჟანრის მწერლები კატეგორია:ამერიკელი ლიტერატურის კრიტიკოსები კატეგორია:ამერიკელი სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის მწერლები კატეგორია:ნებულას ჯილდოს მფლობელები კატეგორია:სამეცნიერო ფანტასტიკის დიდების დარბაზის წევრები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი რომანისტები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მწერლები კატეგორია:XXI საუკუნის ფსევდონიმიანი მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის ფსევდონიმიანი მწერლები
ანდრეი მაკარევიჩი
ანდრეი მაკარევიჩი (Макаревич, Андрей Вадимович; დ. 11 დეკემბერი 1953, მოსკოვი, სსრკ) — საბჭოთა და რუსი მუსიკოსი, პოეტი, მომღერალი, კომპოზიტორი, მხატვარი, პროდიუსერი, ტელეწამყვანი, როკ-ჯგუფ „დროის მანქანის“ (Машина времени) ერთადერთი მუდმივი წევრი. რსფსრ-ს დამსახურებული არტისტი (1991), რუსეთის ფედერაციის სახალხო არტისტი (1999).
მზია ჯინჭარაძე
მინი|მზია ჯინჭარაძის საფლავი მზია ჯინჭარაძე (დ. 1944 /1946 — გ. 9 აპრილი, 1989, თბილისი) — მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი, 9 აპრილის ტრაგედიის გმირი.
ბიოგრაფია
თბილისის სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტის დამთავრების შემდეგ, 1979 წლიდან მუშაობდა მ. ასათიანის სახელობის ფსიქიატრიის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში ჯერ უფროს ლაბორანტად, შემდეგ კი უმცროს და ბოლოს უფროს მეცნიერ მუშაკად. შეასრულა და გამოქვეყნა 40 სამეცნიერო ნაშრომი, რომელიც ფსიქოზთა პათობიოლოგიურ აქტუალურ საკითხებს ეხებოდა.
1989 წლის 9 აპრილს ტრაგიკულად დაიღუპა თბილისში, რუსთაველის გამზირზე გამართული საპროტესტო დემონსტრაციის დარბევის დროს. დაკრძალულია თბილისში საბურთალოს სასაფლაოზე.
2014 წლის 9 აპრილს, ტრაგიკული მოვლენებიდან 25 წლის თავზე საქართველოს პრეზიდენტმა გიორგი მარგველაშვილმა ოჯახის წევრებს წმინდა გიორგის სახელობის გამარჯვების ორდენი გადასცა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1944 კატეგორია:გარდაცვლილი 9 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1989 კატეგორია:9 აპრილის ტრაგედიის დროს დაღუპულები მზია
ნოვოჩერკასკის სერგეი რადონეჟელის ეკლესია
ისტორია
ნოვოჩერკასკის სინთეტიკური პროდუქტების ქარხნის შრომითი კოლექტივის კონფერენციაზე 1999 წლის 10 მარტს მიიღეს გადაწყვეტილება ჩაეტარებინათ ქარხნის მახლობლად მდებარე დაუმთავრებელი შენობის რეკონსტრუქცია. ამავე წლის 3 ივლისს შეიქმნა სამეურვეო საბჭო, ხოლო მშენებლობის მეთვალყურედ დანიშნეს მღვდელი ევგენი მაშტანოვი. 1999 წლის 24 ივნისს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიის მთავარეპისკოპოსის პანტელეიმონის კურთხევით საფუძველი ჩაეყარა ეკლესიის მშენებლობას. მთავარი არქიტექტორის ბორის რაიჩენკოვის პროექტის მიხედვით ეკლესია იქნებოდა ხუთგუმბათიანი, ხოლო მის ჩრდილოეთ გასასვლელის თავზე აღმართული იქნებოდა 30 მეტრიანი სამრეკლო.
უკვე მშენებლობის პროცესში, 2000 წლიდან დაიწყო ტაძარში ღვთისმსახურება. 2001 წლის 11 იანვარს მოხდა ჯვრისა და სამრეკლოს გუმბათის კურთხევა, რომელიც აღასრულა დეკანოზმა ოლეგ დობრინსკიმ. ამავე წლის 17 აპრილს აღესრულა პირველი სააღდგომო წირვა-ლოცვაც. ხუთი გუმბათის კურთხევა მოხდა 2001 წლის 21 აგვისტოს მთავარეპისკოპოს პანტელეიმონის  მიერ. 2001 წლის 10 ოქტომბერს ეკლესიის პირველ წინამძღვრად დაინიშნა გიორგი ჟილინი. 2002 წელს ეკლესიაში ქვის კანკელი დააყენეს. ტაძრის სამრეკლოზე დააყენეს შვიდი ზარი.
2015 წელს ტაძარში მოსახატი სამუშაოები მიმდინარეობდა. ეკლესიასთან მოქმედებს საკვირაო სკოლა, ახალგაზრდა მართლმადიდებელთა კლუბი, მუშაობს ბიბლიოთეკა.
სქოლიო
კატეგორია:ნოვოჩერკასკის ეკლესიები
აბუ ჰანიფა
ალ-ნუმან იბნ თაბიტ აბუ ჰანიფა (ابو حنيفة النعمان بن ثابت بن الكوفيّ; დ. 8 სექტემბერი, 699, ქუფა — გ. 18 ივნისი, 767, ბაღდადი) — მუსლიმანური სამართლის მეცნიერი და ღვთისმეტყველი, ჰანიფიტების სკოლის მამამთავარი. თვით აბუ ჰანიფას არ დაუწერია რაიმე შრომა მუსლიმანური სამართლის დარგში,. თავის შეხედულებებს იგი გადასცემდა მოწაფეებს, რომელთა შრომებშიც შემონახულია ცნობები აბუ ჰანიფას მოძღვრების შესახებ. აბუ ჰანიფა მუსულმანური იურიდიული დოგმების თეორეტიკოსი და სისტემატიზატორია. იგი ნაკლებ ანგარიშს უწევდა სასამართლო პრაქტიკას, რადგან არ იყო ყადი. აბუ ჰანიფა ითვლება მუსულმანური დოგმატიკური თეოლოგიის იმ ყველაზე გავრცელებული ტრადიციის მამამთავრად, რომელიც უმთავრესად ემყარება მუსლიმთა ჯამაათისა და მისი ერთიანობის იდეას, სუნისა და ზომიერების მიმდევარ მორწმუნეთა უმრავლესობის თანხმობის პრინციპს და იყენებს უფრო მეტად რელიგიურ-კანონიკურ, ვიდრე რაციონალურ საბუთებს.
სქოლიო
კატეგორია:მუსლიმი სასულიერო პირები
გია-ლოპის-და-ლაგუნა
გია-ლოპის-და-ლაგუნა (Guia Lopes da Laguna) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 272 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატის სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ბოდოკენის შემადგენლობაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატის მუნიციპალიტეტები
VY დიდი ქოფაკი
VY დიდი ქოფაკი — წითელი ჰიპერგიგანტი ვარსკვლავი, რომელიც დიდი ქოფაკის თანავარსკვლავედშია მოთავსებული. ის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი ვარსკვლავია მზის რადიუსით და თავის ტიპში ერთ-ერთი ყველაზე კაშკაშა. მისი რადიუსი დაახლოებით 1420 ± 120 მზის რადიუსია (ეს ტოლია 13,2 ასტრონომიული ერთეულის ან 1 976 640 000 კილომეტრისა) და დედამიწიდან 1,2 კილოპარსეკითაა (3900 სინათლის წელიწადი) დაშორებული. VY დიდი ქოფაკი ერთადერთი ვარსკვლავია, რომელიც ნახევრადრეგულარულ ცვალებადაა კატეგორიზირებული და მისი პერიოდი დაახლოებით 2000 დღეა. მისი საშუალო სიმკვრივე 5—10 მგ/მ3-ია. ეს ვარსკვლავი მზის სისტემაში მზის ნაცვლად რომ იყოს მოთავსებული, მისი ზედაპირი იუპიტერის ორბიტის გაღმა გადაიჭიმებოდა (იმის მიუხედავად, რომ კვლავ არსებობს მისი რადიუსის შეფასებაში ცვალებადობები).
ბუნება
VY დიდი ქოფაკი მაღალი სიკაშკაშის M ტიპის ვარსკვლავია, რომლის ეფექტური ტემპერატურა 3500 კელვინია, რის გამოც ის ჰერცშპრუნგ-რასელის ვარსკვლავურ დიაგრამაში ზედა მარჯვენა მხარესაა. ეს კი იმას ნიშნავს, რომ ის ძალზე განვითარებული და ევოლუციაგამოვლილი ვარსკვლავია. მთავარ მიმდევრობაში ყოფნისას ის O ტიპის ვარსკვლავი უნდა ყოფილიყო, რომლის მასა 15-35 M☉ იყო.
მანძილი
მინი|მარცხნივ|240პქ|VY დიდი ქოფაკისა და დედამიწის ორბიტის ზომების შედარება
ვარსკვლავებამდე მანძილის გამოთვლა შესაძლებელია პარალაქსებით, როცა დედამიწა მზის გარშემო ბრუნავს. თუმცა, VY დიდი ქოფაკს მცირე პარალაქსი აქვს, რის გამოც მანძილის გაზომვა ამ მეთოდით არახელსაყრელია.
ბოლო დროს ჩატარებული გაზოვმები NGC 2362-მდე მანძილის დასადგენად შედეგად 1,2 კილოპარსეკი აჩვენა.
ზომა
მინესოტას უნივერსიტეტის პროფესორმა რობერტა ჰამფრისმა თავდაპირველად VY დიდი ქოფაკის მასა 1800-2100 მზის რადიუსით შეაფასა, რის შედეგადაც ის ცნობილთა შორის ყველაზე დიდი ვარსკვლავი გახდა რადიუსით. თუმცა, ბოლო დროინდელმა უფრო ზუსტმა VLTI-თი ჩატარებულმა კვლევებმა ცხადყო, რომ მისი რადიუსი 1420 ± 120 მზის რადიუსია.
სიკაშკაშე
2006 წელს ჰამფრისმა გამოიყენა VY დიდი ქოფაკის სპექტრული ენერგიის დისტრიბუციის მანძილი მისი სიკაშკაშის გამოსათვლელად. რადგანაც ვარსკვლავიდან წამოსული გამოსხივების უმეტესობა გარშემორტყმული ღრუბლის მიერ ხელახლა გამოსხივდება, მან მთლიანი ნისლეულის მთელი გამოსხივება გააინტეგრალა და აჩვენა, რომ VY დიდი ქოფაკის გამოსხივება არის 5,6x105 L☉.
სხვადასხვა მეთოდებით ჩატარებული ბოლო დროინდელი გაზოვმებით ამ ვარსკვლავის სიკაშკაშე 3×105 L☉.
სქოლიო
კატეგორია:ვარსკვლავები კატეგორია:დიდი ქოფაკის თანავარსკვლავედი
ნიკა ჭიკაიძე
ნიკა ჭიკაიძე (დ. 25 სექტემბერი, 1998, გარდაბანი) — ქართველი სპორტსმენი (ბერძნულ-რომაული ჭიდაობა), ახალგაზრდებს შორის საქართველოს ჩემპიონი (2018, 72 კგ), ჭაბუკებს შორის ევროპის ჩემპიონი და მსოფლიოს ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (2014, 63 კგ).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 25 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1998 კატეგორია:გარდაბნის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები ბერძნულ-რომაულ სახეობაში
ლუბანგო
ისტორია
ქალაქი დაარსდა 1885 წელს პორტუგალიელი კოლონისტების მიერ, რომლებიც აქ ჩამოვიდნენ მადეირას არქიპელაგიდან. დღევანდელ დღემდე მოაღწია პორტუგალიური კოლონიალური ბატონობის ეპოქის ბევრმა არქიტექტურულმა ძეგლმა.
ეკონომიკა
ქალაქი რკინიგზით დაკავშირებულია საპორტე ქალაქ ნამიბესთან. ლუბანგოში ასევე არსებობს აეროპორტი. ქალაქის შემოგარენში მოჰყავთ მარცვლეული კულტურები, ბოსტნეული კულტურები, თამბაქო, სხვადასხვა ხილი და სიზალი. განვითარებულია მეცხოველეობა. საწარმოო სექტორის დიდი ნაწილი მოდის ტყავის დამზადების სფეროზე.
სქოლიო
კატეგორია:ანგოლის ქალაქები
საქართველოს ფოტოგრაფთა ასოციაცია
სქოლიო
კატეგორია:არასამთავრობო ორგანიზაციები
ანაბიოზი
ანაბიოზი (ἀνα-βίωσις, ἀνα-βίωσεως) — ორგანიზმის ისეთი მდგომარეობა, როდესაც სასიცოცხლო პროცესები, ნივთიერებათა ცვლა და სხვა, დროებით შენელებული ან დაქვეითებულია, მაგრამ ხელსაყრელი პირობებისას კვლავ აღდგება.
ანაბიოზი პირველად ცხოველებში აღმოაჩინა და აღწერა ჰოლანდიელმა მეცნიერმა ა. ლენეჰუკმა, 1701 წელს. ანაბიოზს იწვევს ზოგი საარსებო პირობის გაუარესება. მაგალითად: ორგანიზმის მიერ წყლის დაკარგვა ტემპერატურის შეცვლის გამო. ბევრ ცხოველს — ჰიდრებს, მრგვალ ჭიებს, ხმელეთის მოლუსკებს, ზოგიერთ მწერს, ცხელი ქვეყნების ზოგ ხერხემლიანსაც 50, ზოგჯერ კი 75% წყლის დაკარგვის შემდეგაც კი შეუძლია გამოცოცხლდეს, თუ ხელსაყრელი პირობები შეექმნა. მცირეზომის ცხოველებს, მცენარეულ თესლებსა და სპორებს მაშინაც აქვთ გამოცოცხლების უნარი, როცა ვაკუუმში ან დაბალ ტემპერატურაზე არიან გამომშრალი. ცნობილია, რომ მცენარის გამომშრალი თესლი ორმოცდაათი წლის მანძილზე ინაჩუნებს გაღვივების უნარს.
ანაბიოზად ითვლება ორგანიზმის გაყინვით გამოწვეული მდგომარეობაც. რუსმა მეცნიერმა პ. ბახმეტიევმა დაადგინა, რომ მწერების გამოცოცხლება გაყინვის შემდეგ შესაძლებელია მხოოლოდ არასრული გაყინვისას, როცა ქსოვილური სითხე თხევად მდგომარეობაში რჩება. ანაბიოზი ბუნებრივად ახასიათებს ზოგიერთ ცხოველს. ეს მისი შეგუებაა გარემოს არახელსაყრელ პირობებთან. ზოგადბიოლოგიური თვალსაზღისით ანაბიოზი არის ორგანიზმის ევოლუციის პროცესში გამომუშავებული ფიზიოლოგიური შეგუების ერთ-ერთი უძველესი ფორმა. სასიცოცხლო პროცესების დროებით შეწყვეტა. არსებობის არახელსაყრელ პირობებში მცირე ზომის ცხოველების გადარჩენის ერთადერთი საშუალება იყო.
ოსმოსური ანაბიოზი შეიმჩნევა წყლის ცხოველებში. ამ დროს სასიცოცხლო პროცესთა დაქვეითების მიზეზია მარილების კონცენტრაციის გაზრდა. გაყინვით და გამოშრობით მიღებულ ანაბიოზის მოვლენას იიყენებენ მშრალი ცოცხალი ვაქცინების დასამზადებლად. ბაქტერიათა კულტურების, ვირუსებისა და სიმსივნის უჯრედების ხანგრძლივად შესანახად. გადასანერგი ქსოვილებისა და ორგანოების დასაკონსერვებლად. ანაბიოზის მოვლენას გასაკუთრებული მნიშვნელობა ენიჭება გულზე, ფილტვებსა და ტვინზე ქირურგიული ოპერაციების ჩატარებისათვის.
უშაკოვო (ბაშკირეთი)
უშაკოვო (Ушаково; Ушаков) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, უფის რაიონში. მიეკუთვნება ნიკოლაევის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ უფიდან განლაგებულია 20 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ უფიდან 20 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 118 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ.
ანაბიოზი
ლიტერატურა
კატეგორია:მეტაბოლიზმი კატეგორია:დაბერება
უშაკოვო (ბაშკირეთი)
სქოლიო
კატეგორია:უფის რაიონის სოფლები
ლუქსემბურგის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები
ლუქსემბურგის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები (Lëtzebuergesch Foussballnationalequipe) წარმოადგენს ლუქსემბურგს საერთაშორისო ტურნირებზე და შეხვედრებზე ფეხბურთში. ნაკრების კონტროლს და ხელმძღვანელობას ახორციელებს ლუქსემბურგის ფეხბურთის ფედერაცია.
ამჟამინდელი შემადგენლობა
შემადგნლობა მოცემულია 2015 წლის 17 ნოემბერს პორტუგალიის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების წინააღმდეგ გამართული მატჩის მიხედვით.
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ევროპის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები კატეგორია:ლუქსემბურგის ეროვნული სპორტული ნაკრებები კატეგორია:ლუქსემბურგის ფეხბურთი
სიუზი კუატრო
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 3 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1950 კატეგორია:ამერიკელი პოპ-როკ მომღერლები კატეგორია:ამერიკელი ბას-გიტარისტები
ანტონიო აბეტი
ანტონიო აბეტი (Antonio Abetti; დ. 19 ივნისი 1846 — გ. 20 თებერვალი 1928) — იტალიელი ასტრონომი.
ბიოგრაფია
ანტონიო აბეტი დაიბადა პიეტრო-დი-გორიციაში (სლოვენ. Šempeter pri Gorici). 1867 წელს მიიღო ხარისხი მათემატიკასა და საინჟინრო საქმეში პადუას უნივერსიტეტში, თუმცა მომდევნო წელს მიატოვა საინჟინრო საქმიანობა, რათა თავისი თავი მიეძღვნა ასტრონომიისადმი).
ამერეთი
ამერეთი — ტერმინი, რომელსაც ქართველი ისტორიკოსი ივანე ჯავახიშვილი ხმარობს ამიერსაქართველოს — აღმოსავლეთ საქართველოს აღსანიშნავად. გერმანული წყარო, რომლის ავტორია ჰანს შილტბერგერი, ჩვენს ქვეყანაში „ერთადერთ სამეფოდ (Königreich) საქართველოს (Gursy) ასახელებს“ ანუ იგი ერთიანი პოლიტიკური ერთეულია. თუმცა ის აფხაზეთსა და სამეგრელოსაც ასახელებს, მაგრამ ცხადია, რომ დასავლეთ საქართველო („აფხაზეთი“ და „სამეგრელო“) პოლიტიკურად წინანდებურად „ამერეთთანვე“ ყოფილა დაკავშირებული — აღნიშნავდა ივანე ჯავახიშვილი.
ასეთი მსჯელობა ამ ტერმინის შესახებ მის ნაშრომებში არაერთია; „საქართველოს ეკონომიურ ისტორიაში“ ჯავახიშვილი აღნიშნავს, თუ დასავლეთ საქართველოს XV–XVIII საუკუნეების საბუთებში ღომი მართლაც ყველგან გვხვდება, პირიქით, აღმოსავლეთ საქართველოში არც ერთი საბუთი არ მოიპოვება, სადაც იგი იხსენიებოდეს. მისი ხსნება არც სხვა რომელიმე ძეგლში ჩანს XVIII საუკუნემდე. ამაზე უფრო მნიშვნელოვანია, რომ ამ მცენარის კულტურის შესახებ „ამერეთში“ არც რომელიმე ევროპელ მოგზაურსა და რუს დესპანს მოეპოვება რაიმე ცნობა. საინტერესოა, რომ ივანე ჯავახიშვილი დასავლეთ საქართველოს აღსანიშნავად ხმარობს ტერინს „იმერი“: „ჴელმწიფის კარის გარიგების“ ავტორს რომ აღმოსავლეთ საქართველოში ეცხოვრა მაშინ ბედიელისა და ქუთათელის შესახებ ის იტყოდა „იმერი“-ო.
ანტონიო აბეტი
ბიოგრაფია
1868—1893 წლებში მუშაობდა ასისტენტად პადუას ობსერვატორიაში.
1894 წელს გახდა არჩეტრის ობსერვატორიის დირექტორი, რომელიც მან გახადა ევროპაში ერთ-ერთ წამყვან ობსერვატორიად. იყო აგრეთვე ფლორენციის უნივერსიტეტის პროფესორი.
1921 წელს გავიდა პენსიაზე, მაგრამ კვლევითი სამუშაოები არ მიუტოვებია.
სამეცნიერო მოღვაწეობა
ჯერ კიდავ პადუაში მან განახორციელა მრავალი დაკვირვება ასტეროიდებზე, კომეტებსა და ვარსკვლავთა გადაფარვებზე.
1874 წელს მონაწილეობა მიიღო ინდოეთის ექსპედიციაში, რომელსაც ხელმძღვანელობდა პიეტრო ტაჩინი, და რომლის მიზანიც იყო სპექტროსკოპის დახმარებით ვენერის მიერ მზის დისკოზე გავლის დაკვირვება.
სქოლიო
კატეგორია:იტალიელი ასტრონომები
ალ-მუთამიდი
ალ-მუთამიდი (‎‎‎المعتمد; დ. 844 — გ. 15 ოქტომბერი, 892) — აბასიანთა სახალიფოს ხალიფა 870-892 წლებში. ალ-მუთავაქილის გადარჩენილ შვილებს შორის უფროსი. ხალიფას ტიტულს ატარებდა 23 წლის განმავლობაში, თუმცა მმართველობის უმეტესი დროის განმავლობაში არსებითად სიმბოლურ ფიგურას წარმოადგენდა. მისი წინამორბედის, ხალიფა ალ-მუჰთადის დროს პატიმრობაში იმყოფებოდა და მხოლოდ ამ უკანასკნელის მკვლელობის შემდეგ გაათავისუფლეს.
ალ-მუთამიდი გარდაიცვალა 892 წლის 15 ოქტომბერს ღამის ფესტივალზე ალკოჰოლის გადაჭარბებული სმის შედეგად 48 წლის ასაკში.
ალ-მუთამიდის უმნიშვნელოვანეს მიღწევად შეიძლება ჩაითვალოს 892 წელს სასამართლოს ბაღდადში დაბრუნება, რომელმაც თურქი ჯარისკაცების ძალაუფლება მოთოკა. აღსანიშნავია, რომ ალ-მუთამიდისა და მისი მომდევნო ორი ხალიფას მმართველობისას ხალიფას მოკვლის მცდელობა არ ყოფილა.
ლიტერატურა
კატეგორია:აბასიანთა ხალიფები კატეგორია:დაბადებული 844 კატეგორია:გარდაცვლილი 15 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 892 კატეგორია:IX საუკუნის ხალიფები
ქართული მანეთი
ლიტერატურა
კატეგორია:ფულის ერთეულები კატეგორია:საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა
Rhoptromyrmex
Rhoptromyrmex — ტრიბა Tetramoriini-ს ჭიანჭველათა გვარი Myrmicinae-ს ქვეოჯახიდან.
გავრცელება
გვხვდება ძველი სამყაროს ტროპიკებში და სუბტროპიკებში, პირველ რიგში აფროტროპიკებში.
კლასიფიკაცია
გავრცელებულია დაახლოებით 10 სახეობა. მიეკუთვნება ტრიბა Tetramoriini-ს.
სქოლიო
კატეგორია:მირმიცინები
მირონივკის რაიონი
სქოლიო
კატეგორია:კიევის ოლქის რაიონები
ანეტა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნოვოჰრად-ვოლინსკის რაიონის სოფლები
ლამანაშური
ლამანაშური — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ლენტეხის მუნიციპალიტეტში (ხოფურის თემი).
სქოლიო
კატეგორია:ლენტეხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
პირველადი წყაროები
მარჯვნივ|მინი|ეს კედლის მხატვრობა, რომელიც აღმოჩენილია ქალაქ [[პომპეიში, არის რომაული პერიოდის პომპეის მოსახლეობის შესახებ არსებული პირველადი წყარო. (პაკიუს პროკულოს პორტრეტი)]] ისტორიის, როგორც აკადემიური დისციპლინის შესწავლისას, პირველადი წყარო (იგივე  ორიგინალური წყარო) არის არტეფაქტი, დოკუმენტი, დღიური, ხელნაწერი, ავტობიოგრაფია, ჩანაწერი, ან ინფორმაციის ნებისმიერი სხვა წყარო, რომელიც შეიქმნა შესწავლებისას. იგი წარმოადგენს თემის შესახებ ინფორმაციის თავდაპირველ, ორიგინალურ წყაროს. მსგავსი განმარტებები შეიძლება გამოყენებულ იქნას საბიბლიოთეკო მეცნიერებებში (ბიბლიოთეკათმცოდნეობა) და მეცნიერების სხვა სფეროებში, თუმცა განსხვავებულ სფეროებს შეიძლება განსხვავებული განსხვავებები ჰქონდეთ. ჟურნალისტიკაში პირველადი წყარო შეიძლება იყოს ადამიანი, რომელსაც აქვს პირდაპირი ცოდნა სიტუაციის ან ამ პირის მიერ დაწერილი დოკუმენტი.
პირველადი წყაროები გამოირჩევიან მეორადი წყაროებისგან, რომლებიც წარმოადგენენ პირველადი წყაროების გამეორებას, კომენტარს, ან ზედნაშენს. ზოგადად, ფაქტები, რომლებიც მოგვიანებით დაიბეჭდება საჭირო შემთხვევებისას და შესაძლო სიზუსტით, მეორადი წყაროა. მაგალითად, პირველად წყარო შეიძლება წარმოადგენდეს, აგრეთვე, მეორად წყაროს, იმის მიხედვით, თუ როგორ გამოიყენება იგი. მაგალითად, მემუარები წარმოადგენს ძირითად (ანუ პირველად) წყაროს მისი ავტორის შესახებ, ან მისი მეგობრების შესახებ, მაგრამ იგივე მემუარები  იქნება მეორადი წყარო, თუ იგი გამოყენებული იყო კულტურის შესასწავლად, რომელშიც მისი ავტორი ცხოვრობდა. „პირველადი“ და „მეორადი“ ამ შემთხვევაში უნდა იყოს გაგებული მონათესავე თვალსაზრისით, კონკრეტული ისტორიული კონტექსტის მიხედვით - თუ რა არის შესწავლილი წყაროები.
ისტორია
სამეცნიერო ლიტერატურაში, კლასიფიკაციის მნიშვნელოვანი მიზანია ისტორიული წყაროების  დამოუკიდებლობისა და საიმედოობის განსაზღვრა. ისეთი კონტექსტი, როგორიცაა ისტორიული წერილი, თითქმის ყოველთვის რეკომენდებულია მისი გამოყენება, როგორც პირველადი წყაროსი და  „თუ ისინი არ არის ხელმისაწვდომი, მაშინ დიდი სიფრთხილეა საჭირო. ასეთ დროს ავტორი შეიძლება გადავიდეს მეორადი წყაროების გამოყენებაზე. შრიდარანი მიიჩნევს, რომ პირველად წყაროებს უშუალო აქვთ წარსულთან  და რომ „ისინი თვითონ საუბრობენ“ იმ გზებით, რომლითაც ვერ მოხერხდება მეორადი წყაროების ფილტრაციის მეშვეობით.
სხვა სფეროები
სამეცნიერო ლიტერატურაში წყაროების კლასიფიკაციის მიზანია წყაროების დამოუკიდებლობისა და საიმედოობის განსაზღვრა. მიუხედავად იმისა, რომ პირველადი და მეორადი წყაროები წარმოიშვა ისტორიოგრაფიაში     როგორც ისტორიული იდეების კვალი ისტორიაში, მათ უკვე იყენებენ სხვა სფეროებშიც. მაგალითად, ეს იდეები შეიძლება გამოყენებულ იქნეს სამეცნიერო თეორიების, ლიტერატურული ელემენტების და სხვა სახის ინფორმაციის ისტორიის დასადგენად, რომელიც გადაეცემა ერთი ავტორისგან მეორეში.
ტოდ ჰოლენსჰედი
სქოლიო
კატეგორია:ხალხი ვიდეო თამაშების ინდუსტრიაში
პირველადი წყაროები
სხვა სფეროები
სამეცნიერო ლიტერატურაში მეცნიერისათვის პირველადი წყაროა ახალი მონაცემების, შედეგების და თეორიების გამოსაცემად ორიგინალური საფუძველი. პოლიტიკურ ისტორიაში ძირითადი წყაროებია ისეთი დოკუმენტები, როგორებიცაა ოფიციალური ანგარიშები, გამოსვლები, პამფლეტები, პლაკატები ან მონაწილეთა წერილები, ოფიციალური არჩევნების შედეგების და თვითმხილველთა ანგარიშები. იდეების ან ინტელექტუალური ისტორიის ისტორიაში მთავარი ანუ პირველადი წყაროებია:  წიგნები, ესეები და წერილები; ეს ინტელექტუალები შეიძლება იყვნენ ისტორიკოსები, რომელთა წიგნები და ესეები პირველადი წყაროებია, მაგრამ  თავიანთ აქტუალურ სამოღვაწეო სფეროებში ისინი მხოლოდ  მეორად წყაროს წარმოადგენს. რელიგიურ ისტორიაში პირველადი წყაროებია რელიგიური ტექსტები და რელიგიური ცერემონიებისა და რიტუალების აღწერილობანი.
კულტურის ისტორიის შესწავლა შეიძლება მოიცავდეს გამოგონილ წყაროებს, როგორიცაა რომანები ან პიესები. უფრო ფართო კუთხით პირველადი წყაროები ასევე მოიცავს ხელოვნების ნიმუშებს ფოტოების, გაზეთების, მონეტების, ნახატების ან შენობა-ნაგებობების სახით. ისტორიკოსები პირველად წყაროებად თვლიან, ასევე არქეოლოგიურ ნიმუშებს და ზეპირ ანგარიშებს, ინტერვიუებს. წერილობითი წყაროები შეიძლება დაიყოს სამ კატეგორიად.
ისტორიოგრაფიაში, როდესაც ისტორიის შესწავლა ექვემდებარება ისტორიულ შემოწმებას, მეორადი წყარო შიძლება გახდეს ძირითადი ანუ პირველადი წყარო. ისტორიკოსის ბიოგრაფიისთვის, ისტორიკოსების პუბლიკაციები ძირითადი წყაროებია. დოკუმენტური ფილმები შეიძლება ჩაითვალოს მეორად წყაროდ ან პირველად წყაროდ, იმის მიხედვით, თუ როგორ შეცვლის  კინორეჟისორი პირველად წყაროებს.
ლაფაიეტის კოლეჯის ბიბლიოთეკა, გთავაზობთ კვლევის ზოგიერთ სფეროში პირველადი წყაროების მოკლე მიმოხილვას: „ძირითადი წყაროების განმარტება განსხვავდება აკადემიური დისციპლინისა და კონტექსტის მიხედვით, რომელიც გამოიყენება.
პირველადი წყაროების მოძიება
მიუხედავად იმისა, რომ ბევრი პირველადი წყარო დაცულია კერძო კოლექციებში ან კერძო პირთა ხელში, სხვები განთავსებულია არქივებში, ბიბლიოთეკებში, მუზეუმებში, ისტორიულ საზოგადოებებში და სპეციალურ კოლექციებში. ისინი შეიძლება იყოს საჯარო ან კერძო ხასიათის. ზოგი მათგანი უნივერსიტეტებსა და კოლეჯებთან არის დაკავშირებული, ზოგი კი სამთავრობო უწყებებთან. ერთ სფეროსთან დაკავშირებული მასალები შეიძლება გავრცელდეს სხვადასხვა დაწესებულების. მასალა შეიძლება იყოს შორეული დოკუმენტის თავდაპირველი წყაროდან. მაგალითად, კალიფორნიაში ჰანთინგტონის ბიბლიოთეკა მოიცავს დიდი ბრიტანეთის მრავალ დოკუმენტს.
აშშ-ში, ძირითადი წყაროების ციფრული ასლები რამდენიმე ადგილიდან შეიძლება ამოიღონ. კონგრესის ბიბლიოთეკა რამდენიმე ციფრულ კოლექციას ინარჩუნებს, სადაც შეიძლება მათი მოძიება. ზოგიერთის მისამართია ამერიკული მეხსიერება და ქრონიკა ამერიკა. ეროვნულ არქივმა და რექორდს ადმინისტრაციამ ასევე ციფრული კოლექციები ციფრული საავტომობილო გზებით შეადგინა. ციფრული ბიბლიოთეკის ამერიკა ეძებს ბევრ ბიბლიოთეკაში, არქივებში და მუზეუმებში გაციფრებული ძირითადი წყაროებიდან. ინტერნეტ არქივსაც აქვს ძირითადი წყაროები მრავალი ფორმატით.
დიდ ბრიტანეთის, ეროვნული არქივი უზრუნველყოფს საკუთარი კატალოგის კონსოლიდირებულ ძიებას და არქივების ინდექსის ხელმისაწვდომობის შესახებ ჩამოთვლილ სხვა არქივებს. ხელმისაწვდომი დოკუმენტების უმეტესობა ეხება ინგლისსა და უელსს. პირველადი წყაროების ზოგიერთი ციფრული ასლი ხელმისაწვდომია შოტლანდიის ეროვნული არქივიდან. ბევრი ქვეყნის მთავარი კოლექციები შედის ძირითადი არქივის ხელმისაწვდომობაში, ხოლო სხვებს საკუთარი ინტერნეტ-კატალოგები აქვთ. ბევრი ქვეყნის ბიურო უზრუნველყოფს დოკუმენტების ციფრულ ასლებს.
სხვა რეგიონებში,  ევროპენა-კოლექციაში შესულია ციფრული მასალები მთელი ევროპის ციფრული მასალების ბიბლიოთეკებიდან და ფლიკერიდან. ტროვე მოიცავს პირველადი წყაროების დიდძალ მასალას ავსტრალიიდან.
პირველადი წყაროების ძირითადი ნაწილი არ არის ციფრული და ის შეიძლება მოიძებნოს ისეთი კატალოგების დახმარებით, როგორიცაა მსოფლიო კატალოგი  კონგრესის ბიბლიოთეკის კატალოგი, ეროვნული არქივის კატალოგი და ა.შ.
პირველადი წყაროების გამოყენება
ისტორია, როგორც აკადემიური დისციპლინა ეფუძნება სამეცნიერო საზოგადოების, კვალიფიციურ სპეციალისტთა მიერ შეფასებულ პირველად წყაროებს, რომლებიც თავიანთ ანგარიშებს აქვეყნებენ საკუთარ წიგნებში, სტატიებსა და დოკუმენტებში. არტურ მარვიკი ამბობს: „ძირითადი წყაროები აბსოლუტურად ფუნდამენტური ისტორიაა.“ იდეალურმა ისტორიკოსმა უნდა  გამოიყენოს ყველა ხელმისაწვდომი წყარო, რომელიც შეიქმნა იმ დროისთვის. პრაქტიკაში ზოგიერთი წყარო განადგურდა, ზოგი არ არის ხელმისაწვდომი კვლევისთვის. შესაძლებელია მოვლენის ერთადერთი თვითმხილველი აღმოჩნდეს მხოლოდ თვითმხილველის მემუარები,  ავტობიოგრაფიები ან ზეპირი ინტერვიუები. ზოგჯერ ერთადერთი მტკიცებულება, რომელიც დაკავშირებულია მოვლენისა და პიროვნების შესახებ წარსულში, დაწერილია ათწლეულების ან რამდენიმე საუკუნის შემდეგ. ხელნაწერები, რომლებიც კლასიკური ტექსტური წყაროებია, შეიძლება იყოს დოკუმენტების ასლები ან დოკუმენტის ასლების ფრაგმენტები. ეს არის საერთო პრობლემა კლასიკურ კვლევებში, სადაც ხანდახან მხოლოდ წიგნისა და წერილის მოკლე ნაწილია გადარჩენილი. პირველადი წყაროების პოტენციური სირთულეების შედეგია ისიც, რომ ისტორიას, ჩვეულებრივ, სასწავლებლებში მეორადი წყაროების გამოყენებით სწავლობს.
ისტორიკოსები სწავლობენ თანამედროვე პერიოდს აკადემიური სტატიის გამოქვეყნების განზრახვასთან ერთად, უპირატესობას ანიჭებენ ხელმისაწვდომ პირველად წყაროებს და მოიძიიებენ ახალ (სხვა სიტყვებით, დავიწყებულ ან დაკარგულ). პირველად წყაროებს. უახლეს ისტორიაში ყველაზე თანამედროვე ისტორია იწყება საარქივო მასალების და სპეციალური კოლექციების გამოყენების შესახებ სასარგებლო წყაროების ძიების მიზნით. ისტორიაზე მუშაობა სავარაუდოდ სერიოზულად არ ჩაითვალება, თუ იგი მხოლოდ მეორად წყაროებზეა დაფუძნებული.
პირველადი წყაროებს - განსაკუთრებით ისეთებს, რომლებიც XX საუკუნემდეა შექმნილი - შეიძლება უხილავი პრობლემები ჰქონდეთ. „პირველადი წყაროები ფაქტიურად, არის ფრაგმენტული, ორაზროვანი და ძალიან რთული ანალიზისა და ინტერპრეტაციისათვის.“  ნაცნობი სიტყვების მოძველებულ მნიშვნელობებსა და და სოციალურ კონტექსტს შორის იმალება  ხაფანგები, რომლებიც  ისტორიულ კვლევებში სიახლეებს ელოდებიან. ამ მიზეზით, პირველადი ტექსტების ინტერპრეტაციას, როგორც წესი, ჩვეულებრივ ასწავლიან თანამედროვე კოლეჯებსა და შესაბამის სამაგისტრო პროგრამებში, თუმცა შესაძლებელია თვითსწავლა ან არაფორმალური სწავლება.
პირველადი წყაროებს შეიძლება დავუსვათ შემდეგი კითხვები:
კლასიფიკაციის წყაროები
ძნელია ზუსტად განსაზღვრო წყარო პირველადია თუ მეორადი, რადგან ეს დამოკიდებულია იმაზე, თუ რა კონტექტით გამოიყენება იგი. გარდა ამისა, „პირველად“ და „მეორად“ წყაროებს შორის განსხვავება სუბიექტური და შინაარსობრივია, ისე, რომ ზუსტი განმარტებები რთულია. წიგნის მიმოხილვაც კი, როდესაც რეცენზია შეიცავს ავტორის აზრს, შეიძლება გახდეს პირველადი წყარო.
გარე ბმულები
კატეგორია:ინფორმატიკა კატეგორია:ისტორიოგრაფია კატეგორია:ინფორმაციის წყაროები კატეგორია:ნამუშევრები ისტორიის შესახებ
ანეტივკა
ანეტივკა (Анетівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს მიკოლაივის ოლქის დომანივკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 191 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დომანივკის რაიონის სოფლები
სვინდაქსის ბრძოლა
სვინდაქსის ბრძოლა — მოხდა 1022 წლის გაზაფხულზე, ბიზანტიის იმპერატოს ბასილი II-ს ძალებსა და გიორგი I-ის ქართულ ჯარს შორის. ბრძოლა სვინდაქსში ფაზიანის პროვინციაში გაიმართა. ბრძოლა ბიზანტიელთა გადამწყვეტი გამარჯვებით დასრულდა. შედეგად საქართველოს მეფე გიორგი I იძულებული იყო ხელი მოეწერა სამშვიდობო შეთანხმებას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს ბრძოლები კატეგორია:XI საუკუნის ბრძოლები კატეგორია:ბიზანტიის ბრძოლები
ჟარდინი (მატუ-გროსუ-დუ-სული)
ჟარდინი (Jardim) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 259 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატის სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ბოდოკენის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 24 346 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 11.06 კმ²-ზე. ფართობი 2 201 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატის მუნიციპალიტეტები
ქისტანი
ქისტანი, ქისტანისთავი — მთა საქართველოში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს თუშეთ-ხევსურეთის კავკასიონის მთავარი ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე სუნჯის მარჯვენა შენაკადის — არღუნის სათავეებში. სიმაღლე 3047 მ. აგებულია იურული თიხაფიქლებითა და ქვიშაქვებით. შემოსილია ალპური მდელოს ბალახეულით.
ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის მთები
იანტეს კანონი
იანტეს კანონი (Janteloven, Jantelagen; Janten laki) — ნორდიკულ ქვეყნებში მიღებული ჯგუფური ქცევის პატერნი, რომელიც უარყოფითად განიხილავს ინდივიდუალურ წინსვლასა და წარმატებას და განიხილავს მას როგორც შეუსაბამო და უაზროს. იანტეს კანონი ხშირად გამოიყენება სკანდინავიური და ნორდიკული მენტალიტეტის ასახსნელად. იანტეს კანონი ჩამოაყალიბა დანიელმა მწერალმა აქსელ სანდემუსმა რომანში „გაქცეული საკუთარ ნაკვლავეს კვეთს“. . რომანში მოქმედება ვითარდება გამოგონილ ქალაქ იანტეში, რომელიც, ძირითადად, მუშებით არის დასახლებული, რომელთა მთავარი ფასეულობა არის სოციალური თანასწორობა, რომელიც მიიღწევა კანონთა კრებულით, რომლის ნებისმიერი წესის დარღვევა ისჯება საზოგადოების ნეგატიური რეაქციით. მწერალი აღნიშნავდა, რომ იანტეს პროტოტიპი იყო მისი მშობლიური ქალაქი ნიუკებინგი.
წესები
ასევე, რომანში ნახსენებია მეთერთმეთე წესიც:
სქოლიო
კატეგორია:დანია კატეგორია:სკანდინავია
გვიანი შუა საუკუნეები
გვიან შუა საუკუნეებს წინ უძღოდა მაღალი შუა საუკუნეები, მის შემდგომ პერიოდს კი ეწოდება ახალი დრო. ისტორიკოსთა აზრი გვიანი შუა საუკუნეების ზედა საზღვრის დადგენაში რადიკალურად განსხვავდება. მაგალითად, რუსულ ისტორიულ მეცნიერებაში გვიანი შუა საუკუნეების დასასრულის განსაზღვრა მიღებულია ინგლისის სამოქალაქო ომით, მაგრამ დასავლეთ ევროპის მეცნიერებაში ამ ეპოქის დასასრულად, როგორც წესი, მიიჩნევენ საეკლესიო რეფორმაციის დასაწყისს ან დიდი გეოგრაფიული აღმოჩენების ეპოქას. გვიანი შუა საუკუნეების ეპოქას ასევე უწოდებენ აღორძინების ეპოქას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გვიანი შუა საუკუნეები
ობუხივის რაიონი
ობუხივის რაიონი (Обухівський район) — რაიონი უკრაინაში, კიევის ოლქში. მისი ფართობია 777 კმ². 2006 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 71 606 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 93 კაცს კმ²-ზე. ობუხივის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ობუხივი.
სქოლიო
კატეგორია:კიევის ოლქის რაიონები
ვესპრემი
ვესპრემი (Veszprém; Weißbrunn; სლოვენ. Belomost) — უნგრეთის ერთ-ერთი უძველესი ქალაქი, ვესპრემის მედიეს ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს ბალატონის ტბიდან დაახლოებით 15 კილომეტრით ჩრდილოეთით.
ქალაქი გაშენებულია მდინარე შედის ორივე ნაპირზე, ბუდაპეშტიდან 110 კმ-ის მოშორებით. სახელი მომდინარეობს სლავური წარმოშობის სიტყვა Bezprym-დან, რაც თავდაპირველად ადამიანის სახელი იყო. ლეგენდის თანახმად, ქალაქი შვიდ ბორცვზე დაარსდა.
სქოლიო
კატეგორია:უნგრეთის ქალაქები
კეტამინი
მინი|მარჯვნივ|კეტამინი, კალიფსოლი კეტამინი (კალიფსოლი) — კომბინირებული ზოგადი საანესთეზიო კლასის პრეპარატი, გამოხატული ტკივილგაყუჩების საკმაოდ ძლიერი ეფექტით. დღესდღეობით გამოიყენება ვეტერინარიასა და მედიცინაში.
კეტამინის გამოიყენება ხანმოკლე ქირურგიული, დიაგნოსტიკური ან სხვადასხვა მტკივნეული პროცედურებისას. მისი, როგორც ზოგადი ანესთეტიკის, მოქმედება ორგანიზმზე გამოხატუილა ცენტრალური ნერვული სისტემის სხვადასხვა ცენტრების დათრგუნვით. იწვევს დისოციაციურ ნარკოზს თანდართული გაუტკივარებით. ტკივიგამაყუჩებელი ეფექტი გამოხატულია სომატური სისტემის მხრივ, თუმცა მეტ-ნაკლებად აუტკივარებს ვისცერალური სისტემის ორგანოებს. განსაკუთრებით კარგი ანალგეზია მიიღწევა კანსა და კუნთოვან ქსოვილებზე. ხოლო ძვალსახსროვან ქსოვილებზე ანალგეზია საშუალო დონისაა. კეტამინს ფართოდ გამოიყენებენ გადაუდებელ დახმარებაში, როგორც ძლიერ ტკივილგამაყუჩებელს. ამასთანავე გამოიყენება ბრონქოსპაზმებისას, ის იწვევს ბქონქთაშუა კუნთების რელაქსაციას.
კლინიკურ პრაქტიკაში კეტამინი უმეტესად გამოიყენება კომბინაციაში სხვა ანესთეკიტებთან. კეტამინის კომბინაციაში გამოყენება გამოწვეულია არასასურველი გვერდითი ეფექტების თავიდან აცილების მიზნით. როგორც ცნობილია, კეტამინს გააჩნია მიორელაქსაციის დაბალი ხარისხი, ამიტომაც პაციენტს აღენიშნება უნებლიე მოძრაობები. ამასთანავე კეტამინის შეყვანისას გამოხატულია კრუნჩხვითი მოძრაობებისა და ტრემორის სწრაფი განვითარება. ყოველივე ზემოთ ჩამოთვლილი საკმაოდ კარგად კორექტირდება ანქსიოლიზური საშუალებებითა და ბარბიტურატების შეყვანით ვენაში. მაგრამ გასათვალისწინებელია ის ფაქტი, რომ კეტამინი ზრდის ზემოთ აღნიღნული სამკურნალწამლო საშუალებების გვედით ეფექტებს, შესაძლოა დაითრგუნოს სპონტანური სუნთქვა. ამასთანავე კეტამინს გამოიყენებენ ინჰალაციურ საშუალებებთან და ზოგიერთ ოპოიდური ჯგუფის ანალგეტიკენთან ერთად. კეტამინი საკმაოდ კარგად გამოიყენება რეგიონალურ და ადგილობრივ ანესთეტიკებთან კომბინაციაშიც.
კეტამინის გამოყენება ნაჩვენებია პაციენტებში რომელთაც აქვთ დაბალი არტერიული წნევა, რადგანაც იგი ზრდის ატერიულ წნევას. ამასთანავე ახდენს გულის მუშაობის სტიმულაციას. ხშირად მისი გამოყენებისას ფიქსირდება არითმია, ამიტომაც გამოიყენებენ ზოგიერთ ანტიარითმიულ პრეპარატთან ერთად.
კეტამინის გამოყენება სხვა სამკურნალწამლო ანალგეზიულ და ზოგად საანესთეზიო პრეპარატებთან ერთად ზრდის მის ფარმაკოდინამიკურ მახასიათებლებს, ამიტომაც კომბინირებული გამოყენებისას უმჯობესია შემცირდეს მისი რელატიური დოზა, რაც რისკ ფარქტორებს თავიდან აგვაცილებს. მას საკმაოდ კარგად იყენებენ ოპოიდებთან, როგორიცაა მორფინი. ამასთანავე ბარბიტურატებთან (თიოპენტალი) და ანქსიოლიზურ საშუალებებთან ერთად (დიაზეპამი, ბენზოდიაზეპიმი). კეტამინის გამოყენება საინჰალაციო ანესთეტიკებთანაც (იზოფლურანი, ჰალოთანი, სევოფლურანი) საკმაოდ კარგ ეფექტს იძლევა, რადგან ისინი ახანგრძლივებენ კეტამინის მოქმედებას. ადგილობრივ ანალგეტიკებთან ერთად კეტამინი გამოიყენება, როგორც რეგიონალური, ასევე ზოგადი ანესთეზიის მისაღებად, იგი გამოიყენება: ლიდოკაინთან, ბუპივაკაინთან და სხვა ადგილობრივ ანალგეტიკებთან ერთად.
კეტამინი ურთიერტქმედებს სხვადასხვა ტიპის სანარკოზე საშუალებებთან, ამიტომაც დაუშვებელია მათი შერევა. განსაკუთრებით სწრაფი რეაქცია აქვს გამოხატული ბარბიტურატებთან ურთიერთქმედებისას ხდება დაკრისტალება, ხოლო დიაზეპამთან ნელი რეაქცია ახასიათებს, მაგრამ გამოკრისტალება აქაც ნათლადაა წარმოდგენილი.
ისტორია
1962 წელს პირველად კეტამინი, სახელით „CI-581“ კელვინ სტივენსმა გამოიყენა უსაფრთხო საანესთეზიო საშუალების შექმნისას.
პირველად პრეპარატის გამოყენება მოხდა 1965 წელს, ხოლო 60-იანი წლების ბოლოს ვიეტნამში მყოფი ამერიკელი ჯარისკაცებიც იყენებდნენ.
ლიტერატურა
კატეგორია:წამლები
იური სიხარულიძე
იური მოსეს ძე სიხარულიძე (დ. 24 მაისი, 1927, გოგოლესუბანი — გ. 30 მაისი, 2022) — ქართველი ისტორიკოსი, ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი.
ბიოგრაფია
სოფელ გოგოლესუბნის დაწყებითი სასწავლებლის დამთავრების შემდეგ, 1938 წელს სწავლა განაგრძო ბათუმის პედაგოგიური ტექნიკუმის საბაზო-სანიმუშო სკოლაში, საიდანაც 1940 წელს სასწავლებლად გადაიყვანეს ჩოხატაურის ნიკო მარის სახელობის სკოლაში, რომელიც 1944 წელს დაამთავრა, იმავე წელს სწავლა განაგრძო მოსკოვის იურიდიული ინსტიტუტის ბათუმის სასწავლო პუნქტში. 1945 წელს საქართველოში დაბრუნებული ექვთიმე თაყაიშვილის რჩევით პარალელურად სწავლობდა პედაგოგიური ინსტიტუტის ისტორიის ფაკულტეტზე, რომელიც წარჩინებით დაამთავრა 1949 წელს და იმავე წელს ჩაირიცხა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ასპირანტურაში (ხელმძღვანელი აკადემიკოსი ნიკო ბერძენიშვილი) და პარალელურად დაინიშნა ბათუმის პედაგოგიურ ინსტიტუტში ასისტენტის თანამდებობაზე. 1953 წელს იური სიხარულიძემ დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია „გურიის 1841 წლის აჯანყება“. 1954 წელს იგი აირჩიეს ბათუმის შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის დოცენტად. 1969 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია თემაზე: „ქართველი ხალხის ბრძოლა დამოუკიდებლობისათვის XIII-XIV საუკუნეებში“. 1974 წელს აირჩიეს პროფესორის თანამდებობაზე. 1979 წლიდან სათავეში ედგა საქართველოს არქიტექტორთა კავშირის ბათუმის სამუზეუმო კვლევითი მუზეუმის ისტორიის განყოფილებას. 1983 წელს იური სიხარულიძე საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიაში წარადგინეს, ხოლო 1987 წელს საბჭოთა კავშირის მეცნიერებათა აკადემიაში, თუმცა ორივე შემთხვევაში დამოუკიდებელ მიზეზთა გამო არ მოხდა არჩევა.
მოღვაწეობა
იურის სიხარულიძის ისტორიით დაინტერესება ექვთიმე თაყაიშვილთან შეხვედრამ გამოიწვია, რომლის რჩევით ისტორიის ფაკულტეტზე ჩააბარა და მისი მითითებითა თუ რჩევებით ამ სფეროში დაიწყო მოღვაწეობა. იური სიხარულიძემ ჯერ კიდევ სტუდენტობისას პროფესორ სიმონ ყაუხჩიშვილის ხელმძღვანელობით რამდენიმე ისეთი ნაშრომიც შექმნა, რომელმაც სამეცნიერო წრეების ყურადღება მიიპყრო. ბათუმელი სტუდენტის წარმატებას მისი ძველ ენებში დახელოვნებაც განაპირობებდა. ჯერ კიდევ სრულიად ახალგაზრდა მეცნიერი შეუდგა სამხრეთ-დასავლეთ საქართველოს სისტემურ ტოპონიმიკურ აღწერას და მართებულად დაიმსახურა "საქართველოს სისტემური ტოპონიმიკური კვლევის პიონერის" სახელი, მის ნაშრომებს ისტორიულ გეოგრაფიაში მაღალ შეფასებას აძლევდნენ აკადემიკოსები: აკაკი შანიძე, სიმონ ყაუხჩიშვილი, ნიკო ბერძენიშვილი, სერგი ჯიქია, გიორგი მელიქიშვილი და ა.შ. თუმცა იური სიხარულიძის მოღვაწეობა მხოლოდ ისტორიული გეოგრაფიით როდი შემოიფარგლა, მან მრავალი საინტერესო სტატია უძღვნა ქართული ლიტერატურიის ისტორიას, ქართულ მედიცინის ისტორიას, ფოლკლორს, სამართლის ისტორიას, საქართველოს პოლიტიკურ ისტორიას, ბიზნესის ისტორიას, სხვადასხვა მოღვაწეთა ბიოგრაფიებს და ა.შ. მონაწილეობდა თუ ხელმძღვანელობდა არაერთ არქეოლოგიურ თუ ეთნოგრაფიულ ექსპედიციას.
აღსანიშნავია იური სიხარულიძის პედაგოგიური მოღვაწეობა, ის სხვადასხვა სასწავლო დაწესებულებებში (ბათუმის პედაგოგიური ინსტ-ი, თელავის პედაგოგიური ინსტი-ი და ა.შ.) კითხულობდა პალეოგრაფიის კურსს, არქეოლოგიას, სამართლის ისტორიას, საქართველოს ისტორიას, მუსიკალურ ფოლკლორს და სხვ. მან პედაგოგიურ სარბიელზე ასისტენტიდან პროფესორობამდე უკლებლივ ყველა საფეხური გაიარა, არჩეული იყო კათედრის გამგედაც.
ცალკე აღნიშვნის ღირსია ის ღვაწლი, რაც მან დასდო ქართულ ხალხურ მუსიკალურ ფოლკლორს. ის ბავშვობიდანვე მჭიდროდ იყო დაკავშირებული სახალხო ანსამბლებთან, თავადაც შესანიშნავი კრიმანჭულის ოსტატი, არამარტო მღეროდა, არამედ ლექციებსაც ატარებდა და მეცნიერულადაც იკვლევდა ხალხური სიმღერებთან დაკავშირებულ არაერთ საკითხზე.
შრომები
იური სიხარულიძის შრომებიდან 25 ცალკე წიგნადაა გამოცემული, ამას გარდა 800-ზე მეტი საჟურნალო და საგაზეთო წერილიც აქვს გამოქვეყნებული. დიდია მისი ღვაწლი საქართველოს ისტორიული რუკების შექმნაში. იური სიხარულიძის მოღვაწეობის სფერო მეტად ფართეა და მოიცავს მრავალ საკითხს, თუმცა უპირველესად უნდა აღინიშნოს მისი შრომები საისტორიო გეოგრაფიაში, მან ფეხდაფეხ, სოფელ-სოფელ შემოიარა საქართველოს თითქმის ყველა კუთხე და შეაგროვა უმდიდრესი ტოპონიმიკური მასალა. 1958-59 წლებში გამოქვეყნდა მისი ორტომიანი ნაშრომი "სამხრეთ-დასავლეთ საქართველოს ტოპონიმიკა", რომელსაც დიდი გამოხმაურება მოჰყვა სამეცნიერო წრეებში. ხოლო 1977-79 წლებში კი „ჭანეთი (ლაზეთი)“ (აღნიშნული ნაშრომის მესამე ტომის გამოქვეყნება ავტორმა ვერ შეძლო გარკვეულ მიზეზთა გამო). 1985 წელს "ნიგალი (ლივანა)", 1987 წელს "შავშეთ-იმერხევი" და ა.შ. „საქართველოს ისტორიული გეოგრაფიის კრებულებში" პერიოდულად ქვეყნდებოდა მისი სამცხის, შუა და ზემო გურიის ისტორიულ-გეოგრაფიული აღწერილობა. ი. სიხარულიძემ დიდი შრომა გასწია ფერსათის, ოდიშის, ქუთაისის სამოქალაქოს, სვანეთის, სამურზაყანოს და სხვა გეოგრაფიული ადგილების ისტორიულ-ტოპონიმიკური კვლევისათვის. განსაკუთრებით უნდა აღინიშნოს იური სიხარულიძის საველე ისტორიულ-გეოგრაფიული ძიებანი შავი ზღვის ჩრდილო სანაპიროებზე (სოჭის, ტუაფსეს, ნიკოფსიის მიდამოები) და აფხაზეთში. იური სიხარულიძის განსაკუთრებული ყურადღების ცენტრში იყო ასევე საქართველოს ყოფილი სამხრეთ რეგიონები: ტაო, კლარჯეთი, შავშეთი, სპერი, ბასიანი, კარნიფორი, ყაიყული, აბოცი და ა.შ. ასეულობით ნაშრომი თუ ცალკეული სტატია უძღვნა აღნიშნულ საკითხებს, რომელთა ნაწილი გამოქვეყნდა, ნაწილი კი ხელნაწერისა თუ ხელნაბეჭდის სახითაა შემორჩენილი.
იური სიხარულიძის ინტერესის სფეროში ქართული ფოლკლორიც შედის, 1974 წელს გამოიცა მისი "ქართული ხალხური პოეზია". ფოლკლორთან დაკავშირებული ავტორის ცალკეული სტატიები სხვადასხვა ჟურნალ-გაზეთებშია გაბნეული.
განსაკუთრებით აღსანიშნავია იური სიხარულიძის ღვაწლი ტბელ აბუსერიძის ბიოგრაფიის, აბუსერიძეთა გენეალოგიის და ტბელის მემკვიდრეობის საკითხის კვლევაში. ი. სიხარულიძემ პირველად უჩვენა დასაბუთებულად ტბელის ვინაობა. 1963 წელს ტბელს ცალკე წიგნი უძღვნა, 1979 წელს ასევე გამოიცა ტბელისადმი მიძღვნილი წიგნი "ნათელი დაუღამებელი". ხოლო ცოტა ხანში ვრცელი კომენტარებით გამოსცა ტბელის აგიოგრაფიული თხზულება "სასწაულნი წმინდისა მთავარმოწამისა გიორგისანი", რომელშიც შეჯამებულია ავტორის 30 წლიანი ძიება.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1927 კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები კატეგორია:დაბადებული 24 მაისი კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები იური
Rhopalothrix
Rhopalothrix (ῥοπαλο- +θρίξ) — ჭიანჭველათა გვარი Myrmicinae-ს ქვეოჯახიდან.
გავრცელება
ავსტრალია, სამხრეთ-აღმოსავლეთი აზია, სამხრეთი ამერიკა.
კლასიფიკაცია
ცნობილია დაახლოებით 15 სახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:მირმიცინები
ანსინი
ანსინი (Ancín) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ნავარის პროვინციის ესტელია-ორიენტალის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 8,8 კმ². მოსახლეობა — 338 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ნავარის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ნავარის ქალაქები
მეხელენი
მეხელენი (Mechelen, Malines) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ბელგიაში, ანტვერპენის პროვინციაში. მეხელენი მდებარეობს ბრიუსელსა და ანტვერპენს შორის. უშუალოდ ქალაქის გარდა მუნიციპალიტეტის შემადგენლობაში შედის დასახლებები ჰეფენი (Heffen), ჰომბეკი (Hombeek), ლესტი (Leest), მეიზენი (Muizen) და ვალემი (Walem). მუნიციპალიტეტის საერთო მოსახლეობა — 80.176 მცხოვრები, ფართობი — 65,19 კმ (ორივე მაჩვენებელი 2008 წლის მდგომარეობით). მეხელენი განლაგებულია მდინარე დილზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბელგიის ქალაქები
ანისივი
ანისივი (Анисів) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ჩერნიჰივის ოლქის ჩერნიჰივის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 1441 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩერნიჰივის რაიონის სოფლები
Bass Communion
Bass Communion — ინგლისელი მუსიკოს სტივენ უილსონის პარალელური პროექტი. Bass Communion-ის ჩანაწერები არის ემბიენტის ან ელექტრონული მუსიკის სტილში და წარმოადგენს ხანგრძლივ, დრონული მუსიკის ჟანრის კომპოზიციებს. ისინი შექმნილია ექსპერიმენტების შედეგად, რეალური ინსტრუმენტებისა და მინდორში ჩაწერილი ხმების სხვადასხვა აუდიო ეფექტში გატარებით. პროექტის ალბომებში მონაწილეობდნენ სხვა მუსიკოსების - რობერტ ფრიპი, თეო ტრეივისი, ბრინ ჯოუნზი (იგივე Muslimgauze) და ვიდნა ობმანა.
სქოლიო
კატეგორია:ბრიტანული ელექტრონული ჯგუფები
დემის რუსოსი
არტემიოს „დემის“ ვენტურის რუსოსი (Αρτέμιος "Ντέμης" Βεντούρης Ρούσσος, დ. 15 ივნისი, 1946 — გ. 25 იანვარი, 2015) — ბერძენი მომღერალი მუსიკოსი. ცნობილი გახდა 1970-იან წლებში, პროგრესული როკ-ჯგუფ Aphrodite's Child-ით, რომელშიც აგრეთვე ვანგელისი უკრავდა. მსოფლიო მასშტაბით გაყიდული აქვს 60 მილიონზე მეტი ალბომი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 15 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1946 კატეგორია:გარდაცვლილი 25 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 2015 კატეგორია:ბერძენი მომღერლები კატეგორია:ბერძენი ტენორები კატეგორია:ბერძენი ბას-გიტარისტები კატეგორია:პროგრესული როკ-მუსიკოსები
ნიუაკი
ნიუაკი (Nioaque) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 200 მეტრზე. მიეკუთვნება მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატის სამხრეთ-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ბოდოკენის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 14 391 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 3.67 კმ²-ზე. ფართობი 3 923 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მატუ-გროსუ-დუ-სულის შტატის მუნიციპალიტეტები