cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
რადიონახშირბადული დათარიღება
ისტორია
1945 წელს ლიბი გადავიდა ჩიკაგოს უნივერსიტეტში, სადაც მან დაიწყო მუშაობა რადიონახშირბადულ დათარიღებაზე. 1946 წელს გამოაქვეყნა ნაშრომი, რომელშც ამტკიცებდა, რომ ცოცხალი ორგანიზმები შეიცავენ გარკვეული რაოდენობის რადიონახშირბადს. ლიბმა და რამდენიმე მისმა თანამშრომელმა ჩაატარეს ექსპერიმენტი ბალტიმორიში გამდინარე წყლებიდან შეგროვებულ მეთანზე, ხოლო მათი ნიმუშების იზოტოპიურად გამდიდრების შემდეგ მათ შეეძლოთ იმის თქმა, რომ იგი შეიცავდა 14C-ს. ამის საწინააღმდეგოდ, ნავთობისგან მითებულმა მეთანმა არ აჩვენა რადიონახშირბადის არსებობა მისი ასაკის გამო. შედეგები შეაჯამეს 1947 წელს, ხოლო ავტორები აცხადებდნენ, რომ მათი აღმოჩენის საშუალებით შესაძლებელი იქნებოდა ორგანული მასალის შემცველი მატერიის დათარიღება.
ქიმია და ფიზიკა
ბუნებაში არსებობს ნახშირბადის ორი სტაბილური იზოტოპი, ნახშირბად 12 (12C) და ნახშირბად 13 (13C) და ერთი არასტაბილური რადიოაქტიური ნახშირბად 14-ის (14C) იზოტოპი, რომელიც ცნობილია, როგორც „რადიონახშირბადი“. ვინაიდან ნახშირბად 14-ის ნახევარდაშლის პერიოდი 5 730 წელს შეადგენს, ამიტომაც იგი ატმოსფეროში ათასობით წელი რჩება. მართალია ათასობით წლის შემდეგ ეს ატომები იშლებიან, თუმცა ქვედა სტრატოსფეროსა და ზედა ტროპოსფეროში ისინი მუდმივად წარმოიქმნებიან, ძირითადად კოსმოსური სხივების ზეზემოქმედებით. გამოსხივება შედგება ნეიტრონებისგან, რომლის აზოტ 14-ის ატომთან დაჯახებისას წარმოქმნის ნახშირბად 14-ის იზოტოპს და პროტონს: სადაც n წარმოადგენს ნეიტრონს, ხოლო p პროტონს. წარმოქმნის შემდეგ, ნახშირბად 14 სწრაფად ამყარებს ბმას ატმოსფეროში არსებულ ჟანგბადთან, რის შემდეგაც, ჯერ წარმოიქმნება ნახშირბადის მონოოქნიდი (CO), შემდეგ კი ნახშირბადის დიოქსიდი (CO2). რეაქცია მიმდინარეობს შემდეგნაირად:
ამ გზით წარმოქმნილი ნახშირორჟანგი ატმოსფეროში ვრცელდება, იხსნება ოკეანეში და შთაინთქმება მცენარეებს მიერ, ფოტოსინთეზის პროცესის საშუალებით. ცხოველები იკვებებიან ამ მცენარეებით, საბოლოო ჯამში კი ეს იზოტოპი მთელს ბიოსფეროში ვრცელდება. 14C-ისა და 12C-ის თანაფარდობა არის შემდეგნაირად, ყოველი 1,25 წილი 14C მოდის 1012 წილ 12C -ზე. გარდა ამისა, მთლიანად არსებული ნახშირბადის ატომების დაახლოებით 1% არის სტაბილური იზოტოპი 13C.
ნახშირბად 14-ის რადიოაქტიური დაშლა გამოისახება შემდეგნაირად: დაშლისას წარმოიქნება ბეტა გამოსხივება, იგივე ჩვეულებრივი ელექტრონი, ელემენტარული ნაწილაკი ელექტრონის ანტინეიტრინო და აზოტ 14-ის სტაბილური იზოტოპი.
მოქმედების პრინციპი
დედამიწის ზედაპირზე მცხოვრები ცოცხალი ორგანიზმის არსებობის პერიოდში, იგი ნახშირბადშემცველი ნაერთების ატმოსფეროსთან მუდმივ ცვლაშია ჩაბმული, ამიტომაც მის ორგანიზმში იმდენივე ნახშირბად 14-ია, რა რაოდენობითაცაა ატმოსფეროში, თუმცა იგივეს ვერ ვიტყვით წყალმცენარეებსა და წყალქვეშ მცხოვრებ არსებებზე, ვინაიდან მათ პირდაპირი კავშირი არ აქვთ ატმოსფეროსთან. მას შემდეგ, რაც ორგანიზმი გარდაიცვლება, ნახშირბადი კვლავ რჩება მასში და მუდმივად განაგრძობს დაშლას, ხოლო ყოველი დაშლის შემდგომ, უფრო მეტად მცირდება ამ რადიოაქტიური ნახშირბადის წილი ნახშირბად 12-თან შედარებით. პრინციპი იმაში მდგომარეობს, რომ, რაც უფრო დიდი დრო არის გასული გარდაცვალებიდან, ორგანიზმში მით მეტი ნახშირბად 14-ია დაშლილი, ანუ მისი რაოდენობა დროსთან ერთად მცირდება.
განტოლება, რომელიც გამოსახავს რადიოაქტიური იზოტოპის დაშლას:
კვლევის დაწყებისას მიიჩნევენ, რომ 14C/12C თავდაპირველი თანაფარდობა ორგანიზმში იმდენივე იყო, რაც იმდროინდელ ატმოსფეროში. ხოლო, როდესაც გამოითვლება 14C-ის თავდაპირველი და საბოლოო რაოდენობა, შემდეგ დგინდება რა ასაკის არის ორგანიზმი. პროცესი მთლიანად დამოკიდებილია ნახშირბად 14-ის ნახევარდაშლის პერიოდზე. ამჟამად მიჩნეულია, რომ მისი ნახევარდაშლის პერიოდი დაახლოებით 5 730 ± 40 წელია. ეს ნიშნავს, რომ 5 730 წლის შემდეგ, დარჩება საწყისი ატომების მხოლოდ ნახევარი, მეოთხედი დარჩება 11 460 წლის შემდეგ, ხოლო 17 190 წლის შემდეგ მერვედი და ასე შემდეგ.
ზემოხსენებული გამოთვლები ითვალისწინებს რამდენიმე ვარაუდს, მაგალითად ატმოსფეროში 14C- ის დონე დროთა განმავლობაში მუდმივად დარჩა და თითქოს არც შეცვლილა. სინამდვილეში, ატმოსფეროში 14C- ის დონე მნიშვნელოვნად იცვლება სხვადასხვა პერიოდებში, ამიტომაც საჭიროა მონაცემების მუდმივი განახლება. არსებობს კალენდარი, სადაც მოცემულია 14C- ის დონის ცვალებადობა პერიოდების განმავლობაში.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკული გამოგონებები კატეგორია:რადიოაქტიური ელემენტები კატეგორია:ნახშირბადი კატეგორია:იზოტოპები კატეგორია:ბირთვული ფიზიკა კატეგორია:კონსერვაცია და რესტავრაცია კატეგორია:რადიოაქტიურობა კატეგორია:გეოფიზიკა კატეგორია:გეოქრონოლოგია კატეგორია:გეოქიმია კატეგორია:დროს გაზომვა
ჟიტომირის რაიონი
ჟიტომირის რაიონი (Житомирський район) — რაიონი უკრაინაში, ჟიტომირის ოლქში. მისი ფართობია 1 441 კმ². 2015 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 68 913 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 48 კაცს კმ²-ზე. ჟიტომირის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ჟიტომირი.
სქოლიო
კატეგორია:ჟიტომირის ოლქის რაიონები
ჩამანლი (ბარდა)
ჩამანლი  (Çəmənli) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბარდის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა —  228 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბარდის რაიონის სოფლები
ტეტერეშენი
ტეტერეშენი (Tătărăşeni) — სოფელი მოლდოვაში, კანტემირის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 56 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 305 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კანტემირის რაიონის სოფლები
კალამი
კალამი — საწერი იარაღის უძველესი ქართული სახელწოდება.
პირველად იხსენიება ესაია წინასწარმეტყველის წიგნში. „კალამი“ X საუკუნიდან დასტურდება და ამავე დროიდან ხდება საწერი იარაღის აღმნიშვნელად გაბატონებული ტერმინი. არსებობდა „კალამი რკინისაჲ“, „კალამნი ფოლადისანი“. ასოთა განსაკუთრებული „დანაკუჱთება“ ესაჭიროებოდა ხუცურ და მხედრულ ასოებს. ხუცური ასოების გამოსაყვანად გადამწერს უნდა ეხმარა ხუცურის კალამი, თავისი კალამი ესაჭიროებოდა მხედრულსაც. კალამს საკალმეში ინახავდნენ. მის გამოჭრას უდიდეს მნიშვნელობას ანიჭებდნენ არაბი და სპარსი კალიგრაფები. მათ მიერ შემუშავებული წერის 6 სტილი სრულიად სხვადასხვაგვარად გამოჭრილ კალმებს მოითხოვდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საწერი საშუალებები
რექს ტილერსონი
რექს ტილერსონი (Rex Wayne Tillerson; დ. 23 მარტი 1952, უიჩიტო-ფოლსი, ტეხასი, აშშ) — ამერიკელი სახელმწიფო მოღვაწე და ტოპ-მენეჯერი. აშშ-ის სახელმწიფო მდივანი 2017 წლის 2 თებერვლიდან 2018 წლის 13 მარტამადე. ნავთობკომპანია ExxonMobil-ის დირექტორთა საბჭოს თავმჯდომარე 2006 წლის 1 იანვრიდან 2017 წლის 1 იანვრამდე.
ბიოგრაფია
რექს ტილერსონი დაიბადა 1952 წლის 23 მარტს, ტეხასის შტატში. 1975 წელს დაასრულა ტეხასის უნივერსიტეტის საინჟინრო ფაკულტეტი. 2001 წელს გახდა ExxonMobil-ის უფროსი ვიცე-პრეზიდენტი. 2004 წელს შევიდა კორპორაციის დირექტორთა საბჭოში. 2006 წლიდან დირექტორთა საბჭოს თავმჯდომარეა. დონალდ ტრამპის განცხადების მეორე დღესვე კომპანიის დირექტორმა საბჭომ განაცხადა მისი გათავისუფლების შესახებ და მის შემცვლელად დანიშნეს დარენ ვუდსი.
2016 წლის 13 დეკემბერს არჩეულმა პრეზიდენტმა ოფიციალურად დაადასტურა მისი წარდგინება სახელმწიფო მდივნის კანდიდატურაზე. აღნიშნული გადაწყვეტილება მოიწონეს ყოფილმა სახელმწიფო მდივანმა კონდოლიზა რაისმა, ყოფილმა თავდაცვის მინისტრმა რობერტ გეიტსმა და ამერიკის სენატის საგარეო ურთიერთობათა კომიტეტის ხელმძღვანელმა ბობ კორკერმა, მაგრამ კატეგორიულად არ დაეთანხმა ამავე კომიტეტის წევრი მარკო რუბიო.
2017 წლის 2 თებერვალს რექს ტილერსონი სენატმა აშშ-ის სახელმწიფო მდივნის პოსტზე დაამტკიცა.
პირადი ცხოვრება
ტილერსონი დაოჯახებულია რენდა კლაირზე და ჰყავთ ოთხი შვილი. ტილერსონი ქრისტიანია.
სქოლიო
კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ბიზნესმენები კატეგორია:დაბადებული 1952 კატეგორია:აშშ-ის სახელმწიფო მდივნები კატეგორია:დაბადებული 23 მარტი
ჯენიფერ ლავ ჰიუიტი
ჯენიფერ ლავ ჰიუიტი (Jennifer Love Hewitt; დ. 21 თებერვალი, 1979) — ამერიკელი მსახიობი, პროდიუსერი და მომღერალი. ჰიუიტმა კარიერა დაიწყო, როგორც ბავშვთა მსახიობმა და მომღერალმა. იგი მონაწილეობდა ეროვნულ სატელევიზიო რეკლამებში, სანამ შეუერთდებოდა დისნეის არხის სერიალს Kids Incorporated (1989–1991). მას ჰქონდა წარმატება სარა რივზ მერრინის როლის შესრულებისათვის Fox– ის თინეიჯერულ დრამაში Party of Five (1995–1999).
ოჯახი
ჯენიფერი არის პატრიცია მეისა და ჰერბერტ დენიელ ჰიუიტის ქალიშვილი. დედა მეტყველების პათოლოგი იყო, მამა - სამედიცინო ტექნიკოსი. მას ჰყავს უფროსი ძმა, სახელად ტოდ დენიელ ჰიუიტი. მისი მშობლები დაშორდნენ, როდესაც ის ახალგაზრდა იყო და ისინი მარტოხელა დედამ გაზარდა. After their parents divorced, Hewitt and her older brother Todd were raised by their mother. დედა გარდაიცვალა 2012 წლის 12 ივნისს, 67 წლის ასაკში, კიბოსთან ხანგრძლივი ბრძოლის შემდეგ.
სასიყვარულო ურთიერთობები
ჯენიფერი მთელი ცხოვრების განმავლობაში ბევრ მამაკაცს ხვდებოდა, თუმცა მათი უმეტესობა ხანმოკლე ურთიერთობა იყო. ჯენიფერს პირველად 14 წლის ასაკში შეუყვარდა მსახიობი ფრედ სევიჯი, რომელიც მაშინ 16 წლის იყო. შემდეგ მას მსახიობ ჯოი ლოურენსთან რამდენიმე თვის განმავლობაში ჰქონდა სასიყვარულო ურთიერთობა 1995 წელს. ჰუითი და უილ ფრიდლი 1996 წლიდან 1997 წლამდე ხვდებოდნენ ერთმანეთს, როდესაც ისინი ერთად მუშაობდნენ რომანტიკულ კომედიაში Boy Meets World.
2012 წლის მარტში ჰიუიტმა დაიწყო ურთიერთობა ბრაიან ჰალისთან. ისინი 2013 წლის ივნისში დაინიშნენ და განაცხადეს, რომ პირველ შვილს ელოდებოდნენ. ისინი დაქორწინდნენ 2013 წლის ნოემბერში, რაც ჟურნალმა Us Weekly დაადასტურა. მათი ქალიშვილი, ოთამნ ჯეიმსი დაიბადა 2013 წლის ნოემბერში, ხოლო ვაჟი ატიკუს ჯეიმსი 2015 წლის ივნისში.
კინოკარიერა
ჰიუიტის ცნობილ ფილმებში შედის Heartbreakers (2001), Tuxedo (2002) და "გარფილდის" ორი მოქმედი ფილმი (2004– 2006). მან ითამაშა მელინდა გორდონის როლი CBS-ის ზებუნებრივ დრამაში Ghost Whisperer (2005– 2010). მონაწილეობდა სერიალებში: "კლიენტთა სია" (2012– 2013), CBS კრიმინალური დრამაში Criminal Minds (2014– 2015) ), ხოლო 2018 წლიდან, ითამაშა მადი ბაკლის როლი Fox- ის სერიალში პოლიციის შესახებ პროცედურულ "9-1-1"-ზე. ის იყო ნომინირებული ოქროს გლობუსის პრემიაზე საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის - სატელევიზიო ფილმში "კლიენტთა სია" (2010).
ჰივიტმა ითამაშა როლი გენიალური მეცნიერისა, საველე მუშაობის მისწრაფებით, ჯეკი ჩანის გვერდით, სამოქმედო კომედიაში „ Tuxedo “ (2002). ფილმმა 104,4 მილიონი აშშ დოლარი გამოიმუშავა. 2004 წელს ჰიუიტმა ითამაშა, როგორც მუსიკოსმა რომანტიკულ ფანტასტიკურ დრამაში "თუ მხოლოდ". მონაწილეობა მიიღო სატელევიზიო ფილმში "საშობაო სიმღერა" და დოქტორ ლიზ ვილსონის ცოცხალი მოქმედების კომედიაში "გარფილდი". გარფილდი გახდა ჰიუიტის ყველაზე შემოსავლიანი ფილმი დღემდე და მოიპოვა მსოფლიო შემოსავლით 200 მილიონი აშშ დოლარი.
მუსიკალური კარიერა
ჰიუიტმა დღემდე გამოუშვა ოთხი სტუდიური ალბომი. მას შემდეგ, რაც მისი სადებიუტო ალბომი 1992 წელს გამოვიდა ექსკლუზიურად იაპონიაში, მან გააგრძელა კარიერული წინსვლა, გამოუშვა ალბომები: Let's Go Bang (1995), Jennifer Love Hewitt (1996) და BareNaked (2002). მუსიკისა და მსახიობობის გარდა, ჰიუიტი მსახურობდა, როგორც პროდიუსერი ზოგიერთ კინოსა და სატელევიზიო პროექტში. იგი გამოჩნდა რამდენიმე ჟურნალის სიაში მსოფლიოს ყველაზე ლამაზი ქალების შესახებ.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 21 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1979 კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მომღერლები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მომღერლები კატეგორია:ამერიკელი ქალი კინომსახიობები კატეგორია:ამერიკელი ტელემსახიობი ქალები კატეგორია:ამერიკელი ქალი გამხმოვანებლები კატეგორია:ამერიკელი ქალი მწერლები კატეგორია:ტეხასელი მწერლები
სხეულის დისმორფული აშლილობა
სხეულის დისმორფული აშლილობა (სდა), ზოგჯერ ასევე ეწოდება დისმორფოფობია — ფსიქიკური აშლილობა, რომელსაც ახასიათებს ობსესიური იდეა, რომ საკუთარი სხეულის რომელიმე ნაწილი ან ზოგადი გარეგნობა უკიდურესად ნაკლოვანია და, შესაბამისად, ადამიანი ცდილობს, რომ ის დამალოს ან გამოასწოროს. სდა-ს დელუზიურ ვარიანტში ეს ნაკლოვანება წარმოსახვითია. თუკი ნაკლოვანება მართლა არსებობს, მისი მნიშვნელობა უკიდურესად გაზვიადებულია. ორივე შემთხვევაში ფიქრები მის შესახებ ყოველისმომცველი და აკვიატებულია და, შესაძლოა, დღის განმავლობაში რამდენიმე საათითაც კი დააკავოს გონება, რაც იწვევს უკიდურესს დისკომფორტსა და ადამიანის ნორმალური აქტივობებისთვის ხელის შეშლას. DSM-5-ის მიხედვით, სდა კატეგორიზირდება ობსესიურ-კომპულსიურ სპექტრზე და ის განსხვავდება ანორექსია ნერვოზასგან.
სქოლიო
კატეგორია:ობსესიურ-კომპულსიური აშლილობა კატეგორია:ფსიქიკური ჯანმრთელობა
ბუნა სარი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 31 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1992 კატეგორია:მეცის ფეხბურთელები კატეგორია:ოლიმპიკი მარსელის ფეხბურთელები კატეგორია:მიუნხენის ბაიერნის ფეხბურთელები კატეგორია:ფრანგი ფეხბურთელები
ჭაბუკაურის სატაძრო კომპლექსი
მინი|ჭაბუკაურის კომპლექსი. მთავარი ტაძრის ნანგრევები. ჭაბუკაურის სატაძრო კომპლექსი — ქართული ქრისტიანული სატაძრო ხუროთმოძღვრებისა და ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი კახეთის მხარეში, ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ შილდასთან.
ჭაბუკაურის სატაძრო კომპლექსის ბაზილიკა (სიგრძე-სიგანე: 31 მ X 15 მ; 5 წყვილი სვეტით დაყოფილია 3 ნავად) ერთ-ერთი უძველესი სამნავიანი ტაძარია საქართველოს ტერიტორიაზე, რომელიც ქართლის სამეფოში ქრისტიანობის სახელმწიფო რელიგიად გამოცხადების პირველივე პერიოდში აშენდა. ბაზილიკა დგას უფრო ძველ, წარმართული ტაძრის ნანგრევებზე. ჭაბუკაურის ბაზილიკა ერთ-ერთი ის ნაგებობაა, რომელიც აღმოსავლეთ ბიზანტიური არქიტექტურული ტრადიციების გათვალისწინებით არის აგებული.
ბაზილიკის გვერდით აშენებულია სანათლავი, რაც ადასტურებს იმას, რომ საქართველოშიც, მსგავსად ბიზანტიის აღმოსავლური პროვინციებისა, ქრისტიანობის გავრცელების პირველ ეტაპზე ტაძრები იგებოდა ბიზანტიური არქიტექტურული ელემენტების გამოყენებით. ჭაბუკაურის ბაზილიკა ერთადერთია საქართველოში, რომელსაც ამ ეპოქის ძეგლებისგან განსხვავებით მართკუთხა საკურთხეველი აქვს. ტაძარი თავის დროზე გადახურული იყო ხის ძელებზე დაყრდნობილი კრამიტებით, რითაც ის გამორჩეულია ამავე პერიოდის ძეგლებისგან და ადასტურებს, რომ ტაძრები საქართველოში არა მხოლოდ ქვის კამაროვანი გადახურვით სრულდებოდა, არამედ ხის ორფერდა კონსტრუქციითაც.
ჭაბუკაურის სატაძრო კომპლექსს, ცეცხლის ტაძართან ერთად 2017 წლის 13 სექტემბერს, საქართველოს მთავრობის დადგენილების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
სქოლიო
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
ივანოვკა (აურგაზის რაიონი)
ივანოვკა (Ивановка) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის აურგაზის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 83 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ თოლბაზიდან დაშორებულია 14 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბელოე-ოზერო, რომელიც დაშორებულია 14 კმ-ით.
სქოლიო
კატეგორია:აურგაზის რაიონის სოფლები
მილენა სადოვსკა
მილენა სადოვსკა (დ. 1 იანვარი, 1999, ოსვენციმი, პოლონეთი) — პოლონელი მოდელი. 2018 წლის 10 ნოემბერს გახდა „მის პოლონეთი 2018“. წარადგენს პოლონეთს მის მსოფლიო 2019-სა და მის სამყარო 2019-ზე.
სქოლიო
კატეგორია:მის პოლონეთის გამარჯვებულები კატეგორია:დაბადებული 1999 კატეგორია:დაბადებული 1 იანვარი
საქართველოს შინაგანი ჯარები
საქართველოს შინაგანი ჯარები — ჟანდარმერიის მსგავსი გასამხედროებული დაჯგუფება საქართველოში 1991 წლიდან 2004 წლამდე. იგი ექვემდებარებოდა შინაგან საქმეთა სამინისტროს.
ისტორია
საქართველოს შინაგანი ჯარები შეიქმნა 1991 წლის 12 სექტემბერს, საბჭოთა კავშირისგან ქვეყნის დამოუკიდებლობის გამოცხადებიდან ხუთი თვის შემდეგ. ის იყო საბჭოთა კავშირის შინაგანი ჯარების მემკვიდრე. მათ დაევალათ დახმარებოდნენ შინაგან საქმეთა სამინისტროს უსაფრთხოების ზომების მიღებაში, ორგანიზებულ დანაშაულთან, ტერორიზმთან და დივერსიასთან ბრძოლაში, ასევე დამოუკიდებლად ან სხვა სამართალდამცავ უწყებებთან ერთად მნიშვნელოვანი ობიექტებისა და სპეციალური ტვირთების დაცვაში; მონაწილეობა მიეღოთ ქვეყნის დაცვაში ომის დროს. შინაგანი ჯარები ძირითადად გაწვევის გზით იყო დაკომპლექტებული, მაგრამ ასევე ნაწილობრივ კონტრაქტის საფუძველზეც.
საქართველოში შინაგანი ჯარები სხვადასხვა კონფლიქტსა და ოპერაციაში მონაწილეობდნენ პოსტსაბჭოთა არეულობების დროს, მათ შორის ცხინვალის რეგიონში (1991–1992, 2004), აფხაზეთში (1992–1993) და პანკისის ხეობაში (2001–2003). 1995 წლის ბოლოსათვის შინაგან ჯარებს ჰყავდა 5000-დან 7000-მდე ჯარისკაცი, რაც მას აქცევდა სიდიდით მესამე სამხედრო დაჯგუფებას საქართველოში, იმ დროს ქვეყანაში დისლოცირებული რუსული ჯარებისა და საქართველოს შეიარაღებული ძალების შემდეგ. შინაგანი ჯარები მოიცავდნენ საპატრულო ქვედანაყოფებს, ციხეების დაცვის სპეციალურ ქვედანაყოფს, 1-ელ ოპერატიულ მოტომსროლელ ბრიგადას თბილისში, მე-2 ოპერატიულ მოტომსროლელ ბრიგადას ქუთაისში, ბათუმის ცალკეულ ბატალიონს და ვერტმფრენის ქვედანაყოფს მინიმუმ 2 მი-8-ით. მათ ჰქონდათ მინიმუმ 10 მძიმე და მსუბუქი ტანკი და ტანკსაწინააღმდეგო იარაღი. 1997 წლის ოფიციალურმა ბიუჯეტმა შეადგინა 5312 ლარი; თანამდებობის პირების ხელფასები დაბალი იყო და კორუფციის შესახებ ცნობები ფართოდ იყო გავრცელებული.
ვარდების რევოლუციის შემდგომ საქართველოს სამხედრო და უშიშროების ძალებში რეფორმების ფარგლებში, 2004 წლის ნოემბერში გაუქმდა შინაგანი ჯარები და მთელი მისი საბრძოლო მასალა და ინფრასტრუქტურა გადაეცა თავდაცვის სამინისტროს. შინაგანი ჯარების პერსონალის დიდმა ნაწილმა ჩამოაყალიბა საქართველოს სახმელეთო ჯარების მე-4 ქვეითი ბრიგადა.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს სამართალდამცავი ორგანოები კატეგორია:საქართველოს სამხედრო ერთეულები და ფორმირებები
კრივი-რიჰის რაიონი (1923-2020)
კრივი-რიჰის რაიონი (Криворізький район) — გაუქმებული რაიონი უკრაინაში, დნიპროპეტროვსკის ოლქში. მისი ფართობი 1 347 კმ² იყო. 2013 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 44 971 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 33 კაცს კმ²-ზე. კრივი-რიჰის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი იყო ქალაქი კრივი-რიჰი.
2020 წლის 17 ივლისს შეუერთდა ახლადშექმნილ კრივი-რიჰის რაიონს.
სქოლიო
კატეგორია:დნიპროპეტროვსკის ოლქის გაუქმებული რაიონები
ჯაფარლი (ყაზახი)
ჯაფარლი  (Cəfərli) — სოფელი აზერბაიჯანში,  ყაზახის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ყაზახის რაიონის სოფლები
ფლოკოასა (კანტემირის რაიონი)
ფლოკოასა (Flocoasa) — სოფელი მოლდოვაში, კანტემირის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 48 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 684 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კანტემირის რაიონის სოფლები
კამპუჩიის სახალხო რესპუბლიკა
კამპუჩიის სახალხო რესპუბლიკა (សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា), კსრ — სახელმწიფო თანამედროვე კამბოჯის ტერიტორიაზე. არსებობდა 1979—1989 წლებში, ჩამოყალიბდა კამპუჩია-ვიეტნამის კონფლიქტის პერიოდში ვიეტნამის ჯარების მიერ, წითელი ქმერების სახელმწიფო დემოკრატიული კამპუჩიის დამხობის შემდეგ. ქვეყანა არსებობდა ვიეტნამის ოკუპაციისა და პარტიზანული ომის პერიოდში. სახელმწიფო შენდებოდა „რეალური სოციალიზმის“ მოდელის მიხედვით. კამპუჩიის კონფლიქტის დარეგულირების შემდეგ ჩამოყალიბდა კამბოჯის სახელმწიფო.
წინარე ისტორია
1970 წლის 18 მარტს გენერალმა ლონ ნოლმა დაამხო ნოროდომ სიანუკი და გამოაცხადა ქმერის რესპუბლიკა. კამბოჯის სამოქლაქო ომი კიდევ ხუთი წელიადი გაგრძელდა და შედეგად 1975 წელს ხელისუფლებაში მოვიდნენ წითელი ქმერები. მათ მიერ პოლ პოტის ხელმძღვანელობით შექმნილ დემოკრატიულ კამპუჩიაში დამყარდა ტერორისა და გენოციდის რეჟიმი. 1975-1978 წლებში სხვადასხვა მონაცემებით მოკლეს 1-დან 3 მილიონამდე ადამიანი.
წითელი ქმერების შეტევამ ვიეტნამზე მიიღო ფართომასშტაბიანი შეიარაღებული კონფლიქტის სახე. თვით კამპუჩიაში 1975 წლის ბოლოდან უკვე ჩამოყალიბდა ოპოზიციური მოძრაობები. 1977 წლიდან პოლ პოტის რეჟიმმა დაიწყო პარტიულ-სახელმწიფოებრივი აპარატისა და მისი ხელმძღვანელობის მკაცრი წმენდა. ამიტომ კამპუჩიიდან ვიეტნამში მოხდა პოლიტიკური ლიდერების გაქცევა, მათ შორის ისეთების, როგორიცაა ჰენგ სამრინი, ჩეა სიმი, ჰუნ სენი და სარ კენგი.
1978 წლის 2 დეკემბერს ვიეტნამში გაიმართა კამპუჩიის ეროვნული ხსნის ერთიანი ფრონტის დამფუძნებელი კრება. ამ ორგანიზაციამ გააერთიანა პროვიეტნამური განწყობილების კამპჩიელი კომუნისტები, რომლებსაც ხელმძღვანელობდა ჰენგ სამრინი. მალევე დაიწყო ვიეტნამის მასიური შეტევა კამპუჩიაზე, რომელსაც ხელმძღვანელობდა ლე დიკ ანი. 1979 წლის 7 იანვარს ვიეტნამის არმიამ დაიკავა პნომპენი. პოლ პოტისა და იენგ სარის რეჟიმი დაემხო.
სახალხო რესპუბლიკა
კამპუჩიის სახალხო რესპუბლიკის (კსრ) შექმნა გამოცხადდა 1979 წლის 10 იანვარს. კსრ-ის ხელისუფლების უმაღლესი ორგანო გახდა სახალხო რევოლუციური საბჭო, რომელიც შეიქმნა ეროვნული ხსნის ერთიანი ფრონტის ხელმძღვანელობისაგან. სახალხო რევოლუციური საბჭოს თავმჯდომარე გახდა ჰენგ სამრინი. იგი ასევე სათავეში ჩაუდგა კამპუჩიის სახალხო რევოლუციურ პარტიას (კსრპ).
პარტიული სისტემა
1981 წლის მაისის დასაწყისში პნომპენში გაიმართა სახალხო რევოლუციურ პარტიის ყრილობა. ყრილობის გადაწყვეტილების მიხედვთ ქვეყანამ კურსი აიღო პროვიეტნამიური ერთპარტიული სისტემისაკენ. პარტიის იდეოლოგიად გამოცხადდა მარქსიზმ-ლენინიზმის იდეები.
1981 წლის 27 ივნისს მიიღეს კსრ-ის კონსტიტუცია. 1989 წელს სახელმწიფოს ეწოდა კამბოჯის სახელმწიფო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კამბოჯის ისტორია კატეგორია:ყოფილი სოციალისტური რესპუბლიკები კატეგორია:ცივი ომის პერიოდის ისტორიული სახელმწიფოები კატეგორია:კომუნისტური სახელმწიფოები
ჭიაფერა
ჭიაფერა (Phytolacca) — მცენარეთა გვარი ჭიაფერასებრთა ოჯახისა. მრავალწლოვანი ბალახები, იშვიათად ბუჩქები ან ხისმაგვარი მცენარეებია.
35-მდე სახეობა გავრცელებულია ტროპიკულ და სუბტროპიკულ რაიონებში, ძირითადად ამერიკაში. ამერიკული ჭიაფერა (Phytolacca americana) კავკასიაში შემთხვევითაა მოხვედრილი ჩრდილოეთ ამერიკიდან. სარეველაა, იზრდება გზებისა და ტყის პირებზე, კულტურულ ნარგავ-ნათესებში (ხშირია ჩაის პლანტაციებში) ზ. დ. 600 მ-მდე.
დასავლეთ საქართველოში თითქმის ყველგანაა, გვხვდება ქართლ-კახეთშიც. შხამიანია, შეიცავს საპონინს, ფიტოლაქსინს. იყენებენ მედიცინაში, აბრეშუმის ქსოვილების შესაღებად, ღვინის შესაფერად.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჭიაფერასებრნი კატეგორია:სარეველა მცენარეები
ცეცხლის ტაძარი
250პქ|მინი|მარჯვნივ|ცეცხლის ტაძარი ცეცხლის ტაძარი, დიდი კვადრატი — ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლი კახეთის მხარეში, ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფელ შილდასთან.
ქვედა ფენის ნაგებობის არქიტექტურული სივრცე ვითარდება ანსამბლის ცენტრში არსებული ოთხკუთხა ნაგებობის ირგვლივ. მის ოთხივე კედელს ებჯინება აფსიდიანი ნაგებობები. ოთხკუთხა შენობა თითქმის კვადრატულია (9,5X8 მ). მის სამხრეთ-დასავლეთ კუთხეში შემორჩენილი იყო ბაქანი (2,8X1,6 მ). იატაკი მოგებულია აგურით. მთლიანად ანსამბლი კვადრატული გეგმისაა (50X50 მ.).
განათხარი მასალა ცოტაა, ძირითადად თიხის ჭურჭლის ფრაგმენტები. მათგან გამოიყოფა წითელპრიალა ნატეხები, აგრეთვე მოთეთროდ გამომწვარი ყელწიბოიანი და ყურიანი დოქების ფრაგმენტები. არქეოლოგიური მასალა თარიღდება ახ. წ. პირველი საუკუნეებით, ვიდრე IV-V საუკუნეებამდე. ზედა ფენის შენობა, ციხე-სასახლე აგებული უნდა იყოს IV საუკუნის დასაწყისში. ის მტრის ხელითაა დანგრეული V საუკუნის ბოლოს. დანგრევა შეიძლება სპარსელთა შემოსევას უკავშირდებოდეს. რაც შეეხება ქვედა ფენის, ცეცხლის ტაძარს, ის უნდა აეგოთ ახ. წ. II საუკუნეში, ხოლო IV საუკუნის დასაწყისში ის ქრისტიანების მიერ ჩანს დანგრეული.
მაზდეანური ტაძრის გათხრებისას გამოვლენილ მცირერიცხოვან არქეოლოგიურ მასალას შორის აღსანიშნავია თიხის ქილის ქვედა ნაწილი ფსკერზე სამფეხა სადგრის ნაშთით. ჭურჭელი გამოყენებული უნდა ყოფილიყო რომელიღაც რიტუალის შესასრულებლად. იმავე დანიშნულებისა ჩანს რკინის ორკაპი და ნალისებური მოყვანილობის ნივთი მოკაუჭებული ბოლოებით.
ცეცხლის ტაძარს 2017 წლის 13 სექტემბერს, საქართველოს მთავრობის დადგენილების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
სქოლიო
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
ფლორიჩიკა
ფლორიჩიკა (Floricica) — სოფელი მოლდოვაში, კანტემირის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 114 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 254 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კანტემირის რაიონის სოფლები
მოქცევა (კალენდარი)
მოქცევა — 532 წლისაგან შემდგარი პერიოდი, რომელიც მზის (28 წელიწადი) და მთვარის (19 წელიწადი) წრეთა ნამრავლითაა მიღებული (28X19=532). ყოველ ახალ მოქცევაში მეორდება მთვარის ასაკი, თვისა და კვირის დღეთა თანმიმდევრობა.
ქოსალარი (ყაზახი)
ქოსალარი  (Kosalar) — სოფელი აზერბაიჯანში,  ყაზახის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა 3869 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ყაზახის რაიონის სოფლები
მარნეული აგრო
კომპანიის მფლობელობაში არის თანამედროვე სარწყავი სისტემა, 2 ჰექტარი მიწა სათბურებისთვის, 1000 ჰექტარი სამეურნეო მიწები, 80 ჰექტარი ხეხილის ბაღები, თანამედროვე ტექნოლოგიები და მანქანები. მარნეული აგროს მიწებზე მოყვანილი ხილ-ბოსტნეულით მარაგდება და აწარმოებს პროდუქციას მარნეულის სასურსათო ქარხანა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:2007 წელს დაარსებული კომპანიები კატეგორია:საქართველოს კომპანიები
კრინიჩკის რაიონი
2020 წლის 17 ივლისს შეუერთდა ახლადშექმნილ კამიანსკეს რაიონს.
სქოლიო
კატეგორია:დნიპროპეტროვსკის ოლქის გაუქმებული რაიონები
ჩინური ჩაის კულტურა
250px|მინი|ჩინური ჩაის სმის ცერემონია ჩინური ჩაი, ისევე როგორც, ჩინური აბრეშუმი, მსოფლიოში გაიგივებულია დახვეწილ კულტურასთან. ჩინური ჩაის განვითარების გზა, როგორც ხელოვნების ერთ-ერთი დარგისა, სათავეს იღებს ე.წ. „ჩაის წმინდანის“ ლუ ვუს სახელიდან, რომელიც თანგის დინასტიის დროს ცხოვრობდა. „ჩაის სული“ აღწერს ჩინური ჩაის კულტურას. არსებობს უამრავი სახეობის ჩაი, ჩაის სახლები და ლეგენდები ჩაის შესახებ.
შენობები, ბაღები, ორნამენტები და ჭურჭელი უმნიშვნელოვანესი ელემენტებია ჩაის სმის ცერემონიაში. ამიტომაც, საუკუნეების განმავლობაში იხვეწებოდა ყველაფერი, რათა მიეღწიათ უბრალოებაში გამოხატული ჰარმონიისთვის. ჩაის დასალევად არჩევენ მშვიდ, კომფორტულ და სილამაზით გამორჩეულ ადგილებს, სწორედ ამის გამო, ჩინეთში განვითარებულია ბაღების გაშენების კულტურა, ეს ბაღები კი, თავის მხრივ, ეხმიანება ფენგშუის ფილოსოფიას, რომელიც ნივთების სწორ და ჰარმონიულ განლაგებას გულისხმობს. 250px|მინი|მარცხნივ ჩაის კულტურის განვითარება ჩინეთში იწყება ძვ.წ. 2737 წელს, აღმოჩენილია ხუთი იეროგლიფი, რომელიც გამოიყენებოდა ჩაის აღსანიშნავად. ჩაის სმით იხდიან მადლობას და ბოდიშს, უმასპინძლდებიან სტუმრებს, გამოხატავენ ოჯახის ერთობას. ჩინური ჩაის კლასიფიკაციისას გამოყოფენ ხუთ კატეგორიას: თეთრი, მწვანე, შავი, ულუნგი და ყვავილოვანი. თუმცა, დღეს ჩინეთში ათასზე მეტი სახეობის ჩაია გავრცელებული. ყველაზე ხშირად მოიხმარება და გამორჩეულია თავისი მახასიათებლებით მწვანე ჩაი. მწვანე ჩაის აქვს კოფეინის ყველაზე დაბალი შემცველობა და ცნობილია სამკურნალო თვისებებით. არ ხდება მისი ფერმენტაცია, რის გამოც, აქვს არაჩვეულებრივი არომატი და გემო. შავი ჩაი არის სრულად დამწიფებული და გამოიყენება საჭმლის მომნელებელი სისტემის სამკურნალოდ. თეთრი ჩაი არის მაღალ ტემპერატურაზე დამუშავებული, სწორედ ამიტომ აქვს მსუბუქი არომატი და გემო. ყვითელი ჩაი გამოირჩევა სასიამოვნო გემოთი, ხოლო თვისებებით დააახლოებით მწვანე ჩაის მსგავსია. ყვავილოვან ჩაის ხშირად უწოდებენ არომატულ ჩაის. შეფასებისას გამოიყენება შემდეგი კრიტერიუმები: სიმწარე, გემო, სიმსუბუქე, არომატი და ფერი. 250px|მინი|ჩინური ჩაის სახლი [[შანხაიში, ჩინეთი]] ჩაის სახლების სიმრავლით გამოირჩევა პეკინი. ჩინეთის სახრეთ-აღმოსავლეთის პროვინციების ჩაის სახლები, როგორიცაა: „ფუძიენი“ და „კაუნტუნი“, ცნობილია მომსახურების ფორმით, რაც ჩაის მცირე ზომის ჭიქით სმაში გამოიხატება. თანამედროვე ჩინეთში ნაკლებად მისდევენ ჩაის სმის კულტურას, თუმცა ჩინეთის სამხრეთ-დასავლეთ პროვინციებში დასახლებული ეთნიკური ჯგუფები, სადაც ნაკლებია უცხოური კულტურის ზეგავლენა, ინარჩუნებენ თავიანთ ტრადიციებს, ატარებენ ჩაის ცერემონიებს, მოჰყავთ ჩაი ადგილობრივადაც. ჩინელი ხალხისთვის ჩაის სმის პროცესი მნიშვნელოვანია არა მხოლოდ იმიტომ, რომ კარგი ხარისხის ჩაი გამოარჩიონ მდარეხარისხიანისაგან, არამედ იმიტომ, რომ მისი სმისგან მიიღონ მაქსიმალური სიამოვნება. თავისუფალ დროს ძლიერი ჩაის მომზადება და მშვიდ ატმოსფეროში ყოფნა დაგეხმარებათ დაამაცრხოთ დაღლილობა და დაძაბულობა. ჩინეთი ცერემონიების ქვეყანაა, ამიტომ, სტუმრის მიღებისთანავე მისთვის ჩაის მირთმევა ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს ცერემონიად ითვლება. ჩაით გამასპინძლებისას ყურადღება უნდა გამახვილდეს წყლის რაოდენობზე ფინჯანსა და ჩაიდანში. თუ ჩაი დაყენებულია ჭიქაში, მაშინ იგი უნდა შეივსოს მას შემდეგ, რაც ნახევრმდე დაცარიელდება. ფინჯანი უნდა შეივსოს მუდმივად, რათა არ დაიკარგოს ჩაის არომატი და გემო, რაც მთავარია, ის არ უნდა გაცივდეს. ძალიან ხშირად, ჩაის სმისას, მის გემოს სპეციალურ დესერტს უხამებენ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩინური კულტურა კატეგორია:ჩინური ჩაი კატეგორია:ჩინეთის არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები
ჯაირლი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ჯაირლი შეიძლება აღნიშნავდეს:
Resident Evil
„Resident Evil“ (ბოროტების სავანე) ორიგინალური იაპონური გამოცემა „Biohazard“ (バイオハザードシリーズ) — Survival horror-ის ჟანრის მედია ფრენჩაიზი, შექმნილი სინძი მიკამის მიერ, რომელიც წარმოადგენს ვიდეო თამაშების კომპანია Capcom-ის საკუთრებას. თავდაპირველად ფრენჩაიზი მოიცავდა Survival Horror-ის ჟანრის ვიდეო თამაშების სერიას, მაგრამ დროთა განმავლობაში შეიქმნა კომიქსები, რომანები, თამაშზე დაფუძნებული ფილმების სერია „ბოროტების სავანე“, აგრეთვე გამოვიდა „Resident Evil-ის ანიმაციური ფილმების სერია. თამაშის სიუჟეტი ძირითადად ეთმობა რამდენიმე პერსონაჟის ბრძოლას ზომბებთან და სხვა მონსტრებთან, რომლებიც გაჩნდნენ ბიოლოგიური იარაღის T-ვირუსის გავრცელების შედეგად. T-ვირუსი შეიქმნა ფიქციური კორპორაცია Umbrella Corporation-ის ლაბორატორიებში.
სერიის პირველი თამაში „Resident Evil“ გამოიცა 1996 წელს. თავდაპირველად იგი გამოუშვეს PlayStation-ზე, თუმცა შემდგომ კი Sega Saturn-სა და PC-ს პლატფორმებზეც, 2015 წლის მდგომარეობით, Resident Evil-ის გაყიდვების სრული რაოდენობა შეადგენს 78 მილიონამდე ასლს. იგი გახდა Capcom-ის ყველაზე გაყიდვადი ფრენჩაიზი. „Resident Evil“-მა უდიდესი წვლილი შეიტანა Survival horror-ის ჟანრის განვითარებაში. სერია იყო მოქმედებითი და საშინელებათა ფილმის ინსპირირებული სიუჟეტის, გამოკვლევის და თავსატეხების გადაჭრის ნაზავი, რაზეც გავლენა მოახდინა ადრეულმა საშიელებათა ჟანრის თმაშებმა „Sweet Home“-მა და „Alone in the Dark“-ის სერიებმა. მაგრამ „Resident Evil 4“-დან მოყოლებული, სერია დაემსგავსა უფრო მესამე პირის შუტერს ნაკლები გამოცანებით და მეტი აქცენტი დაეთმო ბრძოლებს.
ისტორია
Survival Horror-ის ჟანრის ვიდეო-თამაშის „Resident Evil“-ის დებიუტი შედგა 1996 წელს და თავდაპირველად გამოვიდა PlayStation-ზე, შემდგომ კი პორტირებული იქნა Sega Saturn-ზე და Windows-ზე. ვიდეო თამაშმა მიიღო დადებითი შეფასებები კრიტიკოსებისგან და დიდი კომერციული მოგებაც მოუტანა შემქნელებს, რამაც განაპირობა კიდევ ორი ნაწილის შექმნა: „Resident Evil 2“ 1998 წელს და „Resident Evil 3: Nemesis“ 1999 წელს, რომლებიც მათი წინამორბედის მსგავსად გამოვიდნენ PlayStation-ზე, შემდგომ კი სხვა პლატფორმებზეც.
სერიის მეოთხე თამაშია „Resident Evil Code: Veronica“, რომელიც სპეციალურად Dreamcast-ისთვის შეიმუშავეს 2000 წელს. დაახლოებით ამავე პერიოდში, ამ კონსოლზე პორტირებული იქნა სერიის მეორე და მესამე ნაწილებიც. „Resident Evil Code: Veronica“ მოგვიანებით ხელახლა გამოუშვეს იაპონიაში Dreamcast-ზე „Code: Veronica Complete“ დასახელებით, რომელშიც შევიდა დამატებები და ახალი ვიდეო რგოლები. ეს განახლებული ვერსია მოგვიანებით დაპორტირდა PlayStation 2-ზე და GameCube-ზე „Resident Evil Code: Veronica X“ დასახელებით.
პროექტის შემქმნელმა და პროდიუსერმა სინძი მიკამიმ თავდაპირველად დააანონსა, რომ შემდეგი ნაწილი გამოვიდოდა PlayStation 2-ის კონსოლზე, მიუხედავად ამისა, მან მიიღო სხვა გადაწყვეტილება; მიკამიმ შექმნა სრულიად სხვა თამაში „Devil May Cry“, ხოლო „Resident Evil“-ის სერიის შემდეგი ნაწილები გამოიცა ექსკლუზიურად GameCube-ზე. სერიის შემდეგი სამი თამაში ორიგინალი „Resident Evil“-ის რიმეიკი, „Resident Evil Zero“-სა და „Resident Evil 4“-ის წინარეისტორია, ყველა მათგანი თავდაპირველად გამოვიდა ექსკლუზიურად GameCube-ზე. მხოლოდ მოგვიანებით, „Resident Evil 4“ გამოვიდა PlayStation 2-ზე, Windows-სა და Wii-ზე. მიუხედავად ექსკლუზიური ხელშეკრულებისა Capcom-სა და Nintendo-ს შორის, Capcom-მა გამოუშვა რამდენიმე „Resident Evil“-ის თამაში PlayStation 2-ზე, რომლებიც არ განიხილება ძირითადი სერიის ნაწილებად. 2000 წელს Capcom-მა გამოსცა ახალი თამაშების სერია „Gun Survivor“-ის დასახელებით, იგი თავსებადი იყო სინათლის-თოფი კონტროლერთან.
პირველი თამაში გახდა „Resident Evil Survivor“, რომელიც გამოიშვა PlayStation-სა და Windows-ზე, მაგრამ თამაშმა დაბალი შეფასებები მიიღო. სერიის შემდგომი თამაშები როგორებიცაა „Resident Evil Survivor 2 Code: Veronica“ და „Resident Evil: Dead Aim“ შედარებით უკეთესი შეფასებებით გამოირჩევა. ზემოთ ჩამოთვლილ თამაშების მსგავსად, 2007 წელს გამოშვებული იქნა კიდევ ერთი თამაში „Resident Evil: The Umbrella Chronicles“ Wii კონსოლისთვის, რომელსაც მოჰყვა გაგრძელება „Resident Evil: The Darkside Chronicles“ გამოსული 2009 წელს (მოგვიანებით, 2012 წელს ორივე ნაწილი დაპორტირებული იქნა PlayStation 3-ზე) .
2003 წელს გამოვიდა ერპიზოდური თამაში „Resident Evil Outbreak“, რომელშიც შესაძლებელია კოოპარატიულ და მრავალმოთამაშიან რეჟიმში თამაში. გამოიცა PlayStation 2-ზე და მასში ასახულია განსხვავებული ისტორია, რომელიც ვითარდება ქალაქ რაკუნ-სიტიში „Resident Evil 2“-ის და „Resident Evil 3“-ის მოვლენების პარალელურად. ამას მოჰყვა გაგრძელება „Resident Evil Outbreak File 2“.
„Resident Evil Gaiden“ არის მოქმედებითი-სათავგადასავლო ჟანრის ვიდეო თამაში Game Boy Color პლატფორმისთვის, რომელსაც ახასიათებს RPG-ის საბრძოლო ელემენტები. ასევე შეიქმნა „Resident Evil“-ის სერიაზე დაფუძნებული რამდენიმე გადმოტვირთვადი მობილური ვერსია გამოსული იაპონიაში. ამას მოჰყვა მობილური თამაშების გამოშვება ჩრდილოეთ ამერიკასა და ევროპაში T-Mobile-ის მეშვეობით. E3 2009 წლის Sony-ის კონფერენციაზე დაანონსდა „Resident Evil Portable“, რომელიც უნდა გამოსულიყო PlayStation Portable-ზე,  და განსხვავებული იქნბოდა „Resident Evil“-ის სერიისგან. თუმცა, შემდგომში, არანაირი განცხდება არ გაკეთებულა აღნიშნულთან დაკავშირებით და პროექტი გაუქმბულად ითვლება.
2012 წლის მარტში Capcom-მა გამოსცა მესამე პირის შუტერის ჟანრის თამაში სახელწოდებით „Resident Evil: Operation Raccoon City“ შემუშავებული Slant Six Games-ის მიერ PlayStation 3, Xbox 360-სა და Microsoft Windows პლატფორმებისთვის. 2012 წლის თებერვალს გამოვიდა „Resident Evil: Revelations“ Nintendo 3DS, Microsoft Windows, PlayStation 3, Wii U-სა და Xbox 360-ზე. ხოლო რამდენიმე თვის შემდეგ, ამას მოჰყვა ძირითადი სერიებიდან რიგით მეექვსე თამაშის „Resident Evil 6“-ის გამოსვლა, რომელმაც მიიღო შერეული შეფასებები კრიტიკოსებისგან, მიუხედავად ამისა, კომერციულად წარმატებული აღმოჩნდა.
2015 წლის მარტს გამოვიდა „Resident Evil: Revelations 2“ ეპიზოდური თამაში, რომლის სიუჟეტი მიმდინარეობს „Resident Evil 5“-სა და „Resident Evil 6“-ის ისტორიას შორის. სერიის ბოლო ნაწილი არის 2016 წლის 21 ივნისს გამოვიდა ონლაინ თამაში „Umbrella Corps“. . სერიის ბოლო ნაწილია 2017 წლის 24 იანვარს გამოსული „Resident Evil 7: Biohazard“, რომელიც არის პირველი პირის ხედვით.
კომიქსები
1997 წელს, Marvel Comics-მა გამოაქვეყნა ერთ-გამოცემიანი პროლოგი კომიქსი, რომელიც ეფუძნება „Resident Evil“-ს, რომელიც გავრცელდა PlayStation ვერსიის ორიგინალურ თამაშთან ერთად.
მხატვრული ფილმები
საერთო ჯამში, სულ გამოვიდა ხუთი სრულმეტრაჟიანი ფილმი. აღნიშნული ფილმები სრულად არ არის დაფუძნებული თამაშის ისტორიაზე, თუმცა მათში ჩნდება თამაშის რამდენიმე პერსონაჟი. ხუთივე ნაწილის სცენარის ავტორი და პროდიუსერი არის პოლ. ვ. ს. ანდერსონი. სერიის პროტაგონისტი არის ელისი, ორიგინალური პერსონაჟი, რომელიც შეიქმნა ამ ფილმებისთვის. მიუხედავად უარყოფითი შეფასებებისა კრიტიკოსების მხრიდან, მსოფლიოს მასშტაბით სერიების სრული შემოსავალი შეადგენს 1.233 მილიარდ აშშ დოლარს.
ტელევიზია და ნაკადური სერვისები
2020 წლის 27 სექტემბერს CAPCOM-მა დაანონსა CG ანიმე სერიალი სახელწოდებით "ბოროტების სავანე: უსასრულო სიბნელე" (Resident Evil: Infinite Darkness). სადაც მთავარი გმირები იქნებიან კლერ რედფილდი და ლეონ კენედი Resident Evil 2-დან. სერიალის გამოშვება დაგეგმილია 2021 წელს Netflix– ზე.
ყიდვა-გაყიდვა
მინი|მარჯვნივ|250პქ|Resident Evil თემა ერთ-ერთ რესტორანში. წლების განმავლობაში, სხვადასხვა სათამაშოების კომპანიებმა შეიძინეს „Resident Evil“-ის ლიცენზია და შექმნეს თავიანთი „Resident Evil“ სათამაშო ფიგურების უნიკალური ხაზი. ყველაზე მსხვილი მათ შორის არიან Toy Biz-ი ახლანდელი Marvel Toys, Palisades Toys, NECA და Hot Toys.
ძვ. წ. 5602
'''ძვ. წ. 5602''' — წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
გარდაიცვალნენ
*
Resident Evil
კრიტიკოსების შეფასება
სერიის თამაშების უმეტესობამ მიიღო დადებითი შეფასებები კრიტიკოსებისგან. ყველაზე დაფასებული აღმოჩნდა „Resident Evil“, „Resident Evil 2“ და „Resident Evil 3“, რომელთაც მიიღეს უმრავი ჯილდო სხვადასხვა მიმოხილველი გამოცემებისაგან, მათ შორის „წლის თამაშის ჯილდო“ და აღნიშნული სამივე ნაწილი შეყვანილია ყველა დროის საუკეთესო თამაშების სიაში.
2012 წელს ჟურნალ „Complex“-მა „Resident Evil“ დაასახელა 22-ზე ადგილას ყველა დროის საუკეთესო ფრენჩაიზებს შორის, ხოლო იმავე წელს, G4tv-მა აღიარა ყველა დროის ერთ-ერთ წარმატებულ თამაშის სერიად ისტორიაში. 2017 წლის მონაცემით, სერიის გაყიდვების სრული რაოდენობა 78 მილიონ ეგზემპლიარს აღწევს.
სქოლიო
კატეგორია:ვიდეო თამაშების სერიები კატეგორია:Capcom-ის ფრენჩაიზები კატეგორია:ვიდეო თამაშები ზომბებით კატეგორია:Resident Evil კატეგორია:საშინელებათა ვიდეო თამაშები კატეგორია:ტერორიზმი მხატვრულ ლიტერატურაში კატეგორია:ზომბები და მოჩვენებები ხელოვნებაში კატეგორია:კომიქსებად ადაპტირებული ვიდეო თამაშები კატეგორია:რომანებად ადაპტირებული ვიდეო თამაშები კატეგორია:ფილმებად ადაპტირებული ვიდეო თამაშები კატეგორია:ვიდეო თამაშების ფრენჩაიზები
GamesTM
GamesTM — დიდ ბრიტანეთში დაფუძნებული მრავალფორმატიანი ვიდეო თამაშების ჟურნალი, რომელიც მოიცავს კონსოლების, პორტატული კომპიუტერების, პერსონალური კომპიუტერებისა და არკადული ავტომატების თამაშებს. პირველი ნომერი გამოვიდა 2002 წლის დეკემბერს და იგი დღესაც გამოიშვება ყოველთვიურად ინგლისსა და გერმანიაში.
ფორმატი
გარდა იმისა რომ ჟურნალი მიმოხილილავს ყველა მიმდინარე და ბოლო დროს მომხდარ მოვლენებს ვიდეო თამაშების ინდუსტრიიდან, იგი ასევე მოიცავს რეტრო სექციას, სადაც ქვეყნდება მიმოხილვები ძველი თამაშების შესახებ. ჟურნალის გვერდების სტანდარტული რაოდენობა არის 164 გვერდი. მოიცავს:ინტერვიუებს დეველოპერებთან, სიახლეებს, რევიუებს, პრევიუებს და ა.შ.
მიმოხილვა
ჟურნალი თამაშებს აფასებს 10 ბალიანი სისტემით. მაქსიმალური 10 ქულის მიღება მხოლოდ და მხოლოდ 15-მა თამაშმა შესძლო. ასევე The Project Gotham Racing 2, Halo 3, LitleBigPlanet, Monster Hunter Tri და Halo: Reach-ის მრავალმოთამაშიანმა რეჟიმებმა მიიღეს 10 ქულა, მაშინ როდესაც ერთმოთამაშიან რეჟიმებს მიენიჭათ 8 ან 9 ქულა 10-დან.
თამაშები უმაღლესი შეფასებით:
სქოლიო
კატეგორია:ბრიტანული ვიდეო თამაშების ჟურნალები კატეგორია:2002 წელს დაარსებული ჟურნალები კატეგორია:ყოველთვიური ბრიტანული ჟურნალები
ნუევო-კოლონი (ბოიაკა)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბოიაკის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
საიდუმლო მასალები (სეზონი 1)
სამეცნიერო ფანტასტიკური ტელესერიალ „საიდუმლო მასალების“ პირველი სეზონი აშშ-ში, Fox-ის ეთერში 1993 წლის 10 სექტემბერს გავიდა და დასრულდა 1994 წლის 13 მაისს, 24 ეპიზოდის შემდეგ.
პირველ სეზონში წარდგენილია მთავარი პერსონაჟები, ფოქს მალდერი (დევიდ დუხოვნი) და დანა სკალი (ჯილიან ანდერსონი), ისევე, როგორც სხვა მნიშვნელოვანი პიროვნებები, უოლტერ სკინერი, ღრმა ყელი და მწეველი. სეზონში აგრეთვე წარმოდგენილია მთელი სერიალის ძირითადი კონცეფცია – პარანორმალური ან ზებუნებრივი მოვლენების გამოძიება. აგრეთვე დაიწყო სერიალის მითოლოგიის ჩამოყალიბება.
ეპიზოდები
ეპიზოდები, აღნიშნული ორმაგი ჯვრით, წარმოადგენენ სერიალის მითოლოგიის ნაწილს.
სქოლიო
კატეგორია:1993 წლის ამერიკული ტელესეზონები კატეგორია:1994 წლის ამერიკული ტელესეზონები
იუოზას თუმას-ვაიგანტასი
იუოზას თუმას-ვაიგანტასი ლიეტუველი გლეხების ოჯახში დაიბადა და განათლება მიიღო დაუგავილის (დღევანდელი ლატვია) გიმნაზიაში და კაუნას სემინარიაში. მას დიდი წვლილი აქვს შეტანილი ლიეტუვის პრესაში, რომელიც შემდეგ ცარიზმის ხელისუფლებამ აკრძალა, 1890 წელს.
ადრეული ცხოვრება
იუოზას თუმას-ვაიგანტასი დაიბადა სვედასის ჩრდილოეთით, სოფელ მალეიჩიაიში გლეხის ოჯახში, რომელსაც გააჩნდა 24 დესიატინის მიწა. იუოზას თუმას-ვაიგანტასი ათი შვილიდან ყველაზე უმცროსი იყო, მაგრამ მხოლოდ ის და ოთხი და-ძმა მივიდნენზრდასრულ ასაკამდე. თუმასი დაიბადა 8 სექტემბერს რელიგიურ დღესასწაულზე. დედამ, 45 წლის ასაკში, ეს ყველაფერი იმის ნიშნად მიიღო, რომ იუოზას თუმას-ვაიგანტასი მღვდელი უნდა გამხდარიყო. ხუთი წლის ასაკში, თუმასმა მიიღო დასტური ეპისკოპოს მოტიეხუს ვალანშიუსისგან კაუნასში. მან დაწყებითი საფეხური დაასრულა კუნიგიშკიაიში. მას ძალიან კარგი მეხსიერება ჰქონდა და მასალის გააზრების გარეშეც შეეძლო მასალის გამეორება. 1881 წლის შემოდგომაზე მან შეძლო მისაღები გამოცდების ჩაბარება დაგავპილსის გიმნაზიაში, სადაც 150 აპლიკანტიდან 50-მდე სტუდენტი მიიღეს. ოთხ წლიანი სწავლის შემდეგ, მშობლებმა მას მოუწოდეს გადასულიყო კაუნას მღვდლის სემინარიაში, მაგრამ მან გადაწყვიტა სწავლის დასრულება და ფულის შოვნა კერძო გაკვეთილების ჩატარებით.
სამსახური და ცხოვრება სწავლის შემდეგ
მინი|თუმასი [[1894 წელს]] იუოზას თუმას-ვაიგანტასი მღვდლად აკურთხეს 1893 წელს და მითაუში გაგზავნეს (დღევანდელი ჯელგავა, ლატვია). 1895 წელს იუოზას თუმას-ვაიგანტასი გადავიდა მოსედისში, ჩრდილო – დასავლეთ ლიეტუვაში. მან მოაწყო ტივინის სარგას გამოცემა. მის ძმას, იონას, აკრძალული პუბლიკაციები მოჰქონდა და სამწლიანი პატიმრობა და ორი წლით გადასახლება მიუსაჯეს. თუმასი ეჩხუბებოდა უფროსებს და ხშირად გადაჰყავდა სულ უფრო შორეულ სამრევლოებში. ამასთან, 1906 წელს სამოგიტიისა და ვილნიუსის ეპისკოპოსები შეთანხმდნენ და თუმას ვილნიუსში გადასვლის უფლება მისცეს პეტრას ვილეიშისის მიერ გამოცემულ გაზეთ Vilniaus žinios– ის რედაქტორად. იუოზას თუმას-ვაიგანტასი გაზეთშო მუშაობდა, მხოლოდ რამდენიმე თვის განმავლობაში, მაგრამ დარჩა ვილნიუსში, როგორც ანტანას სმეტონასთან თანადამფუძნებელი Viltis. ეს ახალი კულტურული გაზეთი შეიქმნა იმისთვის, რომ გაერთიანდებულიყვნენ კონსერვატიული კათოლიკე სასულიერო პირები და უფრო ლიბერალური ინტელიგენცია ლიეტუველების საკეთილდღეოდ. ლიეტუვური ენის ჩახშობის გამო ვილნიუსის ეპარქიის მიმართ კრიტიკული სტატიის გამოქვეყნების შემდეგ, თუმასი გადაასახლეს ლაიშუვაში 1911 წელს. ამავე წელს, მან კონსტანტინა ოლჩაუსკასთან ერთად, დაათვალიერა ლიეტუვურ-ამერიკული თემები, რომლებიც აგროვებდნენ შემოწირულობებს საულის საზოგადოების შტაბის მშენებლობისთვის. პირველი მსოფლიო ომის დროს, თუმასი გადავიდა რიგაში და დაარედაქტირა Rygos garsas. როგორც ლიეტუვის ომის მსხვერპლთა დახმარების საზოგადოების წევრი, მან ორგანიზება გაუწია დახმარებას ლიეტუველი ლტოლვილებისთვის. 1917 წელს, როგორც ეროვნული პროგრესის პარტიის ერთ-ერთი დამფუძნებელი, იუოზას თუმას-ვაიგანტასი დაესწრო პოლიტფერფერენციებს პეტროგრადში, კიევსა და სტოკჰოლმში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1869 კატეგორია:დაბადებული 20 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 29 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1933
ორთა-სალაჰლი (ყაზახი)
ორთა-სალაჰლი (Orta Salahlı) — სოფელი აზერბაიჯანში,  ყაზახის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა 1588 კაცი.
ბასიანი (ოსეთი)
მინიატიურა|ბასიანი, ვახუშტი ბატონიშვილის ოსეთის რუკაზე ბასიანი — ვახუშტი ბატონიშვილის „საქართველოს გეოგრაფიული“ აღწერის მიხედვით ოსეთის უკიდურესი ხეობა, რომელიც მდებარეობდა ჩრდილო კავკასიაში მდინარე თერგის ერთ ერთ ხეობაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:კავკასიის გეოგრაფია
კარლოს დიტბორნის თასი
კარლოს დიტბორნის თასი (Copa Carlos Dittborn) — ჩილელი საფეხბურთო ფუნქციონერისა და ადმინისტრატორის, სამხრეთ ამერიკის ფეხბურთის კონფედერაციის პრეზიდენტის (1955–1957) და ჩილეს 1962 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის საორგანიზაციო კომიტეტის თავმჯდომარის — კარლოს დიტბორნის  სახელობის საერთაშორისო ამხანაგური საფეხბურთო ტურნირი, რომელიც ორი ქვეყნის — არგენტინისა და ჩილეს ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებებს შორის იმართებოდა 1962–1983 წლებში. ტურნირის ფორმატი ითვალისწინებდა ორ შეხვედრას — სტუმრად და შინ. ამ ორი მატჩის ჯამში გამარჯვებულ გუნდს გადაეცემოდა კარლოს დიტბორნის თასი. (გამონაკლისს წარმოადგენდა 1976 წლის გათამაშება, როდესაც მხოლოდ ერთი მატჩი გაიმართა არგენტინაში, ბუენოს-აირესის ხოსე ამალფიტანის სტადიონზე (Estadio José Amalfitani). შეხვედრა არგენტინელთა გამარჯვებით 2–0 დასრულდა).
სულ გაიმართა ამ თასის 10 გათამაშება. არგენტინის ნაკრები ცხრაჯერ გახდა ტურნირის გამარჯვებული, ხოლო ჩილეს ნაკრები ერთხელ.
მაჰდალინივკის რაიონი
მაჰდალინივკის რაიონი (Магдалинівський район) — გაუქმებული რაიონი უკრაინაში, დნიპროპეტროვსკის ოლქში. მისი ფართობი 1 599 კმ² იყო. 2013 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 34 719 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 23 კაცს კმ²-ზე. მაჰდალინივკის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი იყო ქალაქი მაჰდალინივკა.
2020 წლის 17 ივლისს შეუერთდა ახლადშექმნილ ნოვომოსკოვსკისა და დნიპროს რაიონებს.
სქოლიო
კატეგორია:დნიპროპეტროვსკის ოლქის გაუქმებული რაიონები
სოფულუ (ყაზახი)
სოფულუ  (Sofulu) — სოფელი აზერბაიჯანში,  ყაზახის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ყაზახის რაიონის სოფლები
ნაქულბაქევი
ნაქულბაქევი — ნასოფლარი მდინარე მტკვრის მარჯვენა სანაპიროზე, დღევანდელი თბილისის ტერიტორიაზე, დიღომთან ახლოს. დღეს შემორჩენილია ამ სახელწოდების მონასტერი.
ნასოფლარის აღწერა
პლატონ იოსელიანს შემდეგნაირად აქვს აღწერილი აღნიშნული უბანი: იქ სადაც მთავრდება დიღმის ხეობა, იწყება ნასოფლარი ნაქულბაქევი. ნასოფლარი ძველია და მას თავისი გამაგრებაც ჰქონდა. მასში იყო სავაჭრო დუქნები, რომლისაგანაც მიიღო მან თავისი სახელი: ძველი სავჭრო ადგილი, (Emporium).
ისტორიული წყაროები
(ქც 4: 339,10,23). იხსენიება შემდეგ წერილობით წყაროებში: ვახუშტი ბაგრატიონის „აღწერა სამეფოსა საქართველოსა“ (ქც 4: 339,10,23), XIV, XVI-XVIII სს-ის ისტორიული საბუთები (ქრონიკები 1897: 195; ქართ. სამართ. ძეგ. 1970: 176, 191, 264, 987; მასალები საქ. ისტ. გეოგ. 1964: 163; საქ. ისტ. ქრონიკები ... 1980: 156), „დასტურლამალი“ (ქართ. სამართ. ძეგ. 1970ა: 532), იოანე ბაგრატიონის „ქართლ-კახეთის აღწერა“ (ბაგრატიონი 1986: 30).
ვახუშტი ბაგრატიონი ნაქულბაქევის შესახებ გადმოგვცემს: „სამხრით არს ველი დიდი დიღმისა ... ნაქულბაქევს ზეით არს დევისნამუხლი – კლდე გაჭრილი გზად“ (ქც 4: 339,8-10).
ლოკალიზდება მდ. მტკვრის მარჯვენა ნაპირზე, სადგურ ზაჰესის გაღმა, დიღმის მინდვრის დასასრულს, შემაღლებულ ზეგანზე.
წყაროებში პირველად იხსენიება XIV ს-ში. XIV-XVI სს-ში სოფ. ნაქულბაქევი იყო მცხეთის საეკლესიო მამული (ქრონიკები 1897: 195; ქართ. სამართ. ძეგ. 1970: 176). ნაქულბაქევს შეწერილი ჰქონდა გზის გადასახადი (ქართ. სამართ. ძეგ. 1970ა: 532). XVIII ს-ში ნაქულბაქევი თბილისის კუთვნილ სოფლად ითვლებოდა (ბაგრატიონი 1986: 30). 1789 წ. ნაქულბაქევის მოურავად სახლთუხუცესი ამილბარ მაღალაძეა (ქართ. სამართ. ძეგ. 1970: 987). 1784 წ. ერეკლე II (1744-1798) ნაქულბაქევთან შეეგება რუსეთის გენერალ-პორუჩიკ პოტიომკინს (საქ. ისტ. ქრონიკები ... 1980: 156). სახელწოდება „ნაქულბაქევი“ სავაჭრო პუნქტის არსებობაზე მიუთითებს (აფაქიძე 1963: 40). ნაქულბაქევი მნიშვნელოვან გზაზე მდებარეობდა: თბილისიდან გორისაკენ მიმავალი გზა გაივლიდა დიღმის კარს, დიღმის ველს, ნაქულბაქევს, დევისნამუხლარს, მუხათგვერდს ... (ბერძენიშვილი 1966: 18).
1937 წ. ნ. მარის სახ. ენის, ისტორიისა და მატერიალური კულტურის ინსტიტუტის ექსპედიციამ (ხელმძღ. ალ. კალანდაძე) არქეოლოგიური დაზვერვები ჩაატარა ნაქულბაქევის მიდამოებში. 1941 წ. ისტორიის ინსტიტუტის მცხეთის არქეოლოგიური ექსპედიციის არმაზის რაზმმა (ხელმძღ. ა. აფაქიძე) დაზვერა ნაქულბაქევის მიდამოები (აფაქიძე ... 1958: 9, 12).
thumb|აღმოჩენილი ბერძნულენოვანი წარწერიანი ქვა ამ მიდამოებში, ზემო ავჭალის ახალი ხიდის მახლობლად, სამხედრო გზის გაფართოებისას, 1867 წ. აღმოჩნდა ქვიშაქვის ფილა ახ. წ. 75 წლისა, 17-სტრიქონიანი ბერძნული წარწერით (აფაქიძე 1963: 134). წარწერის აღმოჩენის ადგილის განსაზღვრაზე სხვადასხვა მოსაზრებებია (ბართოლომეი 1869: 5; ბაქრაძე 1875: 107; მელიქსეთ-ბეგი 1937ა: 28; აფაქიძე 1963: 131-134). წარწერით ირკვევა, რომ „იმპერატორმა კეისარმა ვესპასიანე ავგუსტოსმა ... ტიტე კეისარმა ... იბერთა მეფეს, მითრიდატეს, მეფე ფარსმანის და იამასპოის ძეს, კეისრის მეგობარსა და რომაელთა მოყვარულს, და ხალხს, ეს კედლები განუმტკიცეს“ (აფაქიძე 1963: 126, 127). წარწერის თარგმანსა და ინტერპრეტაციაზეც სხვადასხვა მოსაზრებებია (ბართოლომეი 1869: 5; ამირანაშვილი 1928: 193; ჯავახიშვილი 1928: 158; მელიქსეთ-ბეგი 1937ა: 28; ყაუხჩიშვილი 1951: 238; წერეთელი 1958: 19). წარწერა დაცულია საქართველოს ეროვნულ მუზეუმში (ს. ჯანაშიას სახ. საქართველოს მუზეუმი).
აღნიშნულ ქვასთან დაკავშირებით 1869 წელს დაიბეჭდა სტატია "Journal asiatique"-ში სადაც სიტყვა „იამაზდი“ ამოკითხული იყო როგორც „არმაზი“.
1938 წ. ნაქულბაქევის მიდამოებში, ზაჰესის ახალი ხიდის თავში აღმოჩნდა 13 მოზრდილი ქვა, რომლებზეც თითო-ოროლა ბერძნული ასო იყო ამოკვეთილი. ეს ქვები, შესაძლოა, „ვესპასიანეს ზღუდის“ – გამაგრებული კედლის ნაწილი იყოს. ცალკეული ასოებით აზრის გამოტანა ვერ მოხერხდა, თუმცა მოხაზულობის მიხედვით, ისინი ვესპასიანეს შემდგომი ეპოქისა უნდა იყოს (ყაუხჩიშვილი 1951: 239, 240). ქვები დაცულია საქართველოს ეროვნულ მუზეუმში (ს. ჯანაშიას სახ. საქართველოს მუზეუმი).
სქოლიო
კატეგორია:თბილისი
ბაიან-ულგიი
ბაიან-ულგიი (Баян-Өлгий; ) — ერთ-ერთი მონღოლეთის 21 აიმაკიდან. ბაიან-ულგიი მონღოლეთის ერთადერთი ისლამური აიმაკია, სადაც მოსახლეობის უმრავლესობას ყაზახები შეადგენენ. მდებარეობს ქვეყნის უკიდურეს დასავლეთ ნაწილში. ესაზღვრება რუსეთსა და ჩინეთს. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ულგიი.
სქოლიო
კატეგორია:ბაიან-ულგიის აიმაკი კატეგორია:მონღოლეთის აიმაკები
იუნ ბო სონი
იუნ ბო სონი (윤보선; დ. 26 აგვისტო, 1897 — გ. 18 ივლისი, 1990) — სამხრეთ კორეის მეორე პრეზიდენტი 1960-1962 წლებში.
დაიბადა ქალაქ ასანში. 1930 წელს მიიღო ედინბურგის უნივერსიტეტის მაგისტრის ხარისხი. 1945 წლიდან პოლიტიკაშია. ითვლებოდა ლი სინ მანის აქტიურ მხარდამჭერად. 1948 წელს სეულის მერად დაინიშნა, ხოლო ერთი წლის შემდეგ ვაჭრობისა და მრეწველობის მინისტრია. მალევე დაიწყო ლი სინ მანის გატარებული პოლიტიკის გაკრიტიკება. 1954 წელს აირჩიეს ეროვნულ ასამბლეაში. ერთი წლის შემდეგ დააარსა დემოკრატიული პარტია.