cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
კელასური
კელასური — მდინარე საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში. სათავე აქვს ბზიფის ქედის სამხრეთ კალთაზე. ხიმსის მყინვარზე, ზღვის დონიდან 2582 მ სიმაღლეზე. ერთვის შავ ზღვას სოფელ კელასურთან. სიგრძე 42 კმ, აუზის ფართობი 220 კმ². საზრდოობს წვიმის, თოვლის, მყინვარული და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე. ზაფხულსა და შემოდგომაზე — ინტენსიური წვიმებით გამოწვეული წყალმოვარდნა. წყალმცირეა ზამთარში. წყლის საშუალო მრავალწლიური ხარჯი შესართავთან 13,2 მ³/წმ. ზღვაში წლიურად შეაქვს 420 მლნ. მ³ წყალი. ქვემო დინებაში კელასურის მარცხენა ნაპირიდან წყლის ნაწილი გადის მიწისქვეშა კარსტული ნაპრალით და გამოდის მდინარე ბესლეთის სათავეში მძლავრ წყაროებად. 1978 წელს შესართავიდან 13 კმ-ზე კლდეზვავმა გადაგუბა მდინარე და წარმოშვა ტბა, რომლის ფართობია დაახლოებით 3 ჰა, უდიდესი სიღრმე 21 მ.
ლიტერატურა
კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მდინარეები კატეგორია:შავ ზღვაში ჩამდინარე მდინარეები
პროსნა
პროსნა (Prosna) — მდინარე ცენტრალურ პოლონეთში. უერთდება მდინარე ვარტას. მისი საერთო სიგრძე 217 კმ-ია. პოლონეთის მდინარეებს შორის სიგრძით მეთექვსმეტე ადგილი უკავია. წყალშემკრები აუზის ფართობი კი 4,925 კმ²-ია.
მდინარეზე მდებარეობს ქალაქები: გოჟუვ შლონსკი; პრაშკა; ვიერუშუვ; პროსნას გრაბუვი; კალიში; ხოჩი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პოლონეთის მდინარეები
ვილიაერმოსა-დელ-კამპო
ვილიაერმოსა-დელ-კამპო (Villahermosa del Campo, Villafermosa) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების ტერუელის პროვინციის ხილოკის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 19,199148 კმ². მოსახლეობა — 83 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ტერუელის მუნიციპალიტეტები
ჯოდი ფოსტერი
ჯოდი ფოსტერი (Jodie Foster; დ. 19 ნოემბერი, 1962) — ამერიკელი მსახიობი, რეჟისორი და პროდიუსერი; ორგზის ამერიკის კინოაკადემიის ოსკარის, ოქროს გლობუსის, BAFTA-სა და კინომსახიობთა გილდიის პრემიის ლაურეატი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1962 კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები კატეგორია:დაბადებული 19 ნოემბერი კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
ბასილი უჯარმელ-ჭყონდიდელი
ბასილი უჯარმელ-ჭყონდიდელი — საქართველოს სამეფოს მწიგნობართუხუცესი 1248-1265. მეფე დავით-ულუს საქართველოში არ ყოფნის დროს ბასილის სახელმწიფო მართვა ჰქონდა მინდობილი. ხელმძღვანელობდა საქართველოს მთავრობის იმ ღომისძიებათა შემუშავებასა და განხორციელებას, რომელთა მიზანი იყო XIII საუკუნის შუა წლების დიდი ეკონომიური კრიზისის შენელება. ბასილის წინადადებით გაღარიბებულ მოსახლეობას დაურიგდა ეკლესიის კუთვნილი მიწების ნაწილი. ამ ნიადაგზე ბასილს გადაემტერნენ ეკლესიის მაღალი წრეები, რომლებმას მეფე დავით-ულუ დაარწმუნეს ბასილის ორგულობაში. ცრუ ბრალდების საფუძველზე ბასილი დააპატიმრეს და გაუსამართლებლად ჩამოახრჩვეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი მწიგნობრები
დედოფლის მინდორი
დედოფლის მინდორი —  მინდორი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარეში, ქარელის მუნიციპალიტეტში, მდინარეების აღმოსავლეთისა და დასავლეთის ფრონეებს შორის, სოფელ არადეთიდან დასავლეთით, 3 კილომეტრზე (42°02'48.66"ჩ. გ. 43°51'37.75" ა. გ.).
დედოფლის მინდვრის სამხრეთ ნაწილში, ე. წ. არადეთის ორგორაზე, დადასტურებულია ადრინდელი და გვიანდელი ბრინჯაოს, ადრინდელი რკინისა და ანტიკური ხანის ნამოსახლარი ფენები. 1926 წელს აქ აღმოჩნდა ანტიკური ხანის საკულტო და სხვა ნივთების განძი (ოქროს საკიდი ფირფიტები მთვარის ქალღმერთისა და სხვა გამოსახულებებით, ხარის ქანდაკება, ბეჭედი, ძვ. წ. 73 წლის რომის რესპუბლიკის დენარი, ბრინჯაოს სამსხვერპლო ნიჩბები - ბატილუმები, პატერა, რელიეფით შემკული სპილოს ძვლის კოლოფი, მინის სანელსაცხებლეები და სხვა). დედოფლის მინდორზე მიკვლეულია გვიანდელი ბრინჯაოსა და ადრინდელი რკინის ხანის 2 სამაროვანი, ანტიკური ხანის და ადრინდელი შუა საუკუნეების რამდენიმე ნამოსახლარი და სამაროვანი, მდინარე ფციდან გამოყვანილი სარწყავი რუს ნაშთები. აქვე ზედაპირზე აკრეფილია აშელისა და მუსტიეს ხანის ქვის იარაღი.
1972-1976 წლებში გათხრების შედეგად (ხელმძღვანელი – ი. გაგოშიძე) დედოფლის მინდვრის ცენტრში აღმოჩნდა ძვ. წ. II-I საუკუნეებში ერთიანი გეგმით აგებული გრანდიოზული სატაძრო კომპლექსი (ათეშგა ), რომელსაც 6 ჰა ფართობი უკავია. გაითხარა 2 ტაძარი, აღმოსავლეთი და დასავლეთი სვეტებიანი კარიბჭეები, ერთ სისტემად გაერთიანებული რამდენიმე სხვა სატაძრო ნაგებობა.
კომპლექსში დიდი და მცირე ტაძრის გარდა 6 სხვა მცირე ტაძარი, კარიბჭეები, ტაძრის მსახურ-ქურუმთა საცხოვრებელი და სამეურნეო ნაგებობები, სახელოსნოები და მონა-ხელოსანთა სამოსახლო, გვიანდელი ანტიკური და ადრინდელი ფეოდალური ხანის ნასოფლარი და სამაროვანი, ყორღანული სამაროვანი და სხვადასხვა ნაგებობები შედის.
დედოფლის მინდორზე მოპოვებული მასალა საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში ინახება. კომპლექსი საქართველოს კულტურისა და ძეგლთა დაცვის სამინისტროს დაქვემდებარებაშია.
დედოფლის მინდორს 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
ნაგებობები
კომპლექსის ძირითად ბირთვს წარმოადგენს ცენტრალური კვადრატული ეზო. რომლის ოთხივე მხარეს, ცენტრალურ არეებში აგებულია ტაძრები და სამლოცველოები. სამხრეთის მხარეს მოთავსებულია მთავარი ტაძარი. ტაძრის მთავარი თემაა კვადრატული ოთხსვეტიანი დარბაზი, რომელსაც ახლავს, ასევე ოთხსვეტიანი კარიბჭე. დარბაზში სვეტებს შორის მოწყობილი იყო საკურთხეველი. დარბაზი დახურული ყოფილა ბანური სახურავით
ცენტრალური ეზოს სამხრეთის მხარეს - ცენტრში, მთავარ ტაძარს ედგმის მცირე ზომის გახსნილი, ორსვეტიანი სამლოცველო. სვეტები აქაც ხისა ყოფილა. ცენტრალური ეზოს ჩრდილოეთ მხარეს გამართულია მცირე ტაძარი კარიბჭით, რომელიც იმეორებს სამხრეთის სამლოცველოს კარიბჭეს. ტაძარი დახურული უნდა ყოფილიყო ორქანობიანი კრამიტის სახურავით. ეზოს დასავლეთის და აღმოსავლეთის კედლების ცენტრში მოთავსებულია ერთნაირი ტაძრები. დედოფლის მინდვრის სატაძრო კომპლექსი თარიღდება ძვ. წ. I - ახ. წ. I საუკუნეებით. იგი დაფუძნებულია აღმოსავლურ საკულტო არქიტექტურის ტრადიციებზე და დაკავშირებულია ნაყოფიერების იდეასთან, ხოლო არქიტექტურაში გამოკვეთილია "ცეცხლის ტაძრის" ელემენტები.
ტემენოსი
ადგილი, სადაც ტემენოსი აღმოჩნდა, წმინდა გიორგის ნიშის სახელითაა ცნობილი. მართკუთხედის ფორმის (255X150 მ) ყველა ნაგებობა გრძივი ღერძით მიმართულია სამხრეთიდან ჩრდილოეთისაკენ. მისი ცენტრალური ნაწილი უკავია შიდა ეზოს (105X105 მ), რომელსაც სამხრეთიდან ესაზღვრება მთავარი ტაძრის ჩრდილო კარიბჭე, ჩრდილოეთიდან – მცირე ტაძარი, აღმოსავლეთიდან და დასავლეთიდან – კარიბჭეეები.
მთავარი ტაძარი
მთავარი ტაძარი სწორკუთხა გეგმისაა (46X30 მ). მისი კედლები ნაგებია ალიზით რიყის ქვის საფუძველზე. კედლები ორი მეტრის სიმაღლეზეა შემორჩენილი. შელესილია ბზენარევი თიხის ხსნარით. ტაძრის ბირთვს შეადგენს ოთხსვეტიანი კვადრატული დარბაზი აღჭურვილი ასევე ოთხსვეტიანი ფართო კარიბჭით. ტაძრის იატაკი თიხითაა მოსწორებილი.
სამი ტაძარი
მცირე ტაძრის აღმოსავლეთით და დასავლეთით კედლებით ყოველმხრივ შემოზღუდული და ერთმანეთისაგან გამოყოფილი სამ-სამი ეზოა. ტემენოსის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში სიმეტრიულად სამ-სამი კედლით გამოყოფილი სამი ნაგებობაა მოთავსებული (13X20 მ), თითოეული მათგანი შედგება კვადრატული ოთახის, ოთახის დასავლეთით მდებარე დერეფნის და სამხრეთის მხარეს ღია პორტიკისაგან. ტაძრებს სამხრეთიდან და ჩრდილოეთიდან აკრავს ეზოები. ყოველი მეზობელი ტაძრის ეზო ერთმანეთთან გასასვლელითაა დაკავშირებული. ტემენოსის ჩრდილო-დასვლეთ ნაწილი ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილის სიმეტრიულია და იქაც სამი სატაძრო კომპლექსი გამოვლინდა.
კარიბჭე
კარიბჭე (20X22 მ) ორია, ისინი მდებარეობენ შიდა ეზოს აღმოსავლეთითა და დასავლეთით. თითოეული შედგება ერთმანეთთან დაკავშირებული ორ-ორი დიდი და მცირე პორტიკისაგან. დიდი პორტიკები ოთხსვეტიანია და გახსნილია გარეთ. მცირე პორტიკები კი ორსვეტიანია და ეზოში გადის. მცირე პორტიკების ჩრდილოეთით და სამხრეთით სწორკუთხა სათავსებია, რომლებიც კარით უკავშირდებიან პორტიკს. გარეთა პორტიკების კაპიტელებზე ამოკვეთილია ნახევარწრიული ღეროებით ერთმანეთთან დაკავშირებული ლოტოსის სამფურცლიანი პალმეტები და მათ შორის ჩასმულია ექვსფურცლიანი ვარდულები.
სახელოსნოები და მონა-ხელოსანთა სამოსახლო
ტემენოსის ჩრდილო-აღმოსავლეთით 400 მ მანძილზე გამოვლინდა ძვ. წ. II-I სს. ტაძრის კუთვნილი სახელოსნოები და მონა-ხელოსანთა სამოსახლო. აქ გაითხარა ორი ქურა: ერთი თიხის ჭურჭლის გამოსაწვავი კამაროვანი ქურა, რომელშიც აღმოჩნდა კერამიკული სადგარები და ჭურჭლის ნამტვრევები; მეორე კერამიკული სწორკუთხა ქურა, რომელსაც სავარაუდოდ კრამიტის გამოსაწვავად იყენებდნენ. ქურების სიახლოვეს მიკვლეულია თიხის კარიერი.
ნასოფლარი
სატაძრო კომპლექსის ირგვლივ მიკვლეულია რამდენიმე გვიანდელი ანტიკური და ადრინდელი ფეოდალური ხანის ნასოფლარი და სამაროვანი. გაითხარა რიყის ქვის ნაგებ ნახევრად მიწურ შენობათა ნაშთები, ნაპოვნია მრავალრიცხოვანი არქეოლოგიური მასალა. ნაპოვნია წითლად და შავად გამომწვარი კერამიკა, ხელსაფქვავები, კირქვის ბონომის ფრაგმენტი, წისქვილის დოლაბი, ფერადი ქვისა და მინის მძივები, ბრინჯაოს სამაჯურები და სხვა სამკაული. ნაპოვნია აგრეთვე ბრინჯაოს კოლხური ცული და ძვ. წ. VII-V საუკუნეების რამდენიმე სხვა არქეოლოგიური ნივთი.
ყორღანული სამაროვანი
სატაძრო კომპლექსის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, ე.წ. დამპალას წყაროსთან, 600 მეტრზე მდებარეობს გვიანდელი ბრინჯაოს ხანის ყორღანული სამაროვანი. ორ დაზიანებულ სამარხში აღმოჩნდა ძვ. წ. II ათასწლეულის მიწურულის ლეგად გამომწვარი თიხის ჭურჭლის ფრაგმენტები.
ლაკე-სებუ (სამხრეთი კოტაბატო)
ლაკე-სებუ (ოფიციალურად ლაკე-სებუს მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Lake Sebu; Bayan ng Lake Sebu) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი სამხრეთ კოტაბატოს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 81 221 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 19 ბარანგაის.
დედოფლის მინდორი
სქოლიო
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
ლაკე-სებუ (სამხრეთი კოტაბატო)
სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ კოტაბატოს მუნიციპალიტეტები
ლაგოა-დი-ველიუსი
ლაგოა-დი-ველიუსი (Lagoa de Velhos) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 181 მეტრზე. მიეკუთვნება აგრესტი-პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ბორბორემა-პოტიგუარის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 668 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 23.64 კმ²-ზე. ფართობი 112 845 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის მუნიციპალიტეტები
შვედური ენა
შვედური ენა — შვედების ენა, მიეკუთვნება ინდოევროპული ოჯახის გერმანიკულ ჯგუფს. შვედურ ენაზე საუბრობენ შვედეთში და ფინეთის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, ალანდის კუნძულების გასწვრივ. მოლაპარაკეთა რიცხვი 10 მილიონს აჭარბებს. შვედური ენა ახლოს დგას ნორვეგიულ ენასთან, შედარებით განცალკევებულია დანიურისგან. დანარჩენი გერმანიკული ენების მსგავსად შვედურიც ძველნორდიკულიდან იღებს სათავეს. ან ენაზე საუბრობდა გერმანიკული მოსახლეობის უდიდესი ნაწილი ვიკინგების ეპოქაში
ისტორია
ენები, რომლებზეც დღევანდელ სკანდინავიაში ლაპარაკობენ, განვითარდა ძველსკანდინავიურისგან. ვაჭარ-ვიკინგები ენას მთელს ევროპაში ავრცელებდნენ. დასავლეთით კუნძულ ისლანდიასა და ჩრდილოეთ ამერიკის ნაპირებს მიაღწიეს, აღმოსავლეთით თანამედროვე რუსეთისა და უკრაინის ტერიტორიებს. შეიძლება ითქვას, რომ ძველსკანდინავიური ენა ფართოდ იყო გავრცელებული შუა საუკუნეებში. სკანდინავიურთაგან სამი კონტინენტური ენა - შვედური, დანიური და ნორვეგიული 1050 წლამდე თითქმის ერთ ენას წარმოადგენდა, შემდეგ კი გაყოფა იწყო. მოგვიანებით უკვე ქვემოგერმანულის გავლენა ძლიერდება, განსაკუთრებით, ჰანზას დაქვემდებარებულ ქალაქებში. შვედეთის სახელმწიფოს სტანდარტული სადამწერლობო ენა სვეებისა და იოტების დიალექტებზე ჩამოყალიბდა. შვედური ენა სერიოზულ ფორმირებას XIV საუკუნიდან იწყებს, როდესაც ქვეყნის სათავეში მაგნუს II ერიქსონი დგას. თანამედროვე სალაპარაკო შვედურის სტანდარტი XIX საუკუნეში განისაზღვრა, რასაც წინ უძღვოდა ქვეყნის ინდუსტრიალიზაცია. საბოლოო შტრიხები კი 1920-იან წლებში შეიძინა რადიომაუწყებლობის დაწყებასთან ერთად.
თანამედროვე ლიტერატურული ნორმა ჩამოყალიბდა სტოკჰოლმისა და მელარენის ტბის ოლქის დიალექტების საფუძველზე. მე-18 საუკუნეში სტოკჰოლმის დიალექტმა მთლიანად განდევნა რეგიონული დიალექტები. შვედური ენის დიალექტები საკმაოდ განსხვავდებიან ერთმანეთისაგან მთელი რიგი ნიშნებით.
სტატუსი
ოფიციალური ენა:
გავრცელების არეალი:
ლექსიკა
ფრაზები და სიტყვები
რიცხვები
რესურსები ინტერნეტში
*
ახოს აღება
ახოს აღება, ახოს ატეხვა — მიწათმოქმედების ერთ-ერთი უძველესი და ფართოდ გავრცელებული სისტემა. სახნავ-სათესად იყენებდნენ ტყის გაკაფვისა და ჯირკების გადაწვით გამოთავისუფლებულ ნიადაგებს. მათი გამოფიტვის შემდეგ ითვისებდნენ ახალ ფართობებს (საბას განმარტებით, ახო არის „საყანური გაკაფული“, ეს მნიშვნელობა სიტყვას ქართული ეთნოგრაფიულ სინამდვილეშიც ჰქონდა შემონახული). ძველ მიწათმოქმედი ტყის მოახოებისათვის ძირითადად ცეცხლს იყენებდა. ეს ტრადიცია საქართველოში გვიანობამდე შემორჩა. ახოს ასაღებას არჩევდნენ მზიან ადგილს, ამასთან ამჯობინებდნენ ფოთლოვანი ხეების ნადგომს. გაზაფხულზე ხეებს მიწიდან 15-20 სმ სიმაღლეზე ცულით ან სპეციალური ხის „საყვერით“ ქერქს შემოაჭრიდნენ, რის შედეგად ხე ზეზეურად ხმებოდა. ხე-ტყის ნაწილს შეშად იყენებდნენ, ნაწილს — საშენ მასალად, უვარგისს კი ადგილზევე წვავდნენ. „ახალი ნატეხის“ დასამუშავებლად ხმარობდნენ წერაქვს, ცულწერაქვს, ქაჩს, ორთოხს და სხვას. პირველი ორი-სამი წლის მანძილზე სახვნელ იარაღს არ იყენებდნენ, რადგან ნაკვეთში დარჩენილი ხის ფესფები სახვნელის მუშაობას აბრკოლებდა.
საახოედ ტყის გაკაფვას ხევსურეთში „ტყის დანაყვა“ ეწოდებოდა. საახოო სისტემასთან მჭიდროდ იყო დაკავშირებული ქერის მოყვანა. სხვა დანარჩენი მარცვლეული „ახალ ნატეხ“ ნიადაგში ვერ ხარობდა. ორი-სამი წლის შემდეგ ნაკვეთზე სხვა მარცვლეულსაც თესავდნენ.
ლიტერატურა
კატეგორია:სოფლის მეურნეობა
დევდარაკი
დევდარაკი — დაკიდული ტიპის სამი მყინვარი საქართველოში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მყინვარწვერის მასივის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კალთაზე, მდინარე თერგის მარცხენა შენაკადის ყაბახის სათავეში.
მყინვარები ჩრდილოეთ და სამხრეთ დევდარაკი მდინარე ამალის აუზში ყველაზე დიდი მყინვარებია, რომელთა საერთო ფართობია 4,00 კმ². ორივე მათგანი დაკიდული ხეობის ტიპის მყინვარია და ჩრდილო-აღმოსავლური ექსპოზიციით ხასიათდება. აღნიშნული მყინვარები 1960 წელს ერთი მყინვარის სახით იყო წარმოდგენილი, რომელთა ფართობი 4,82 კმ² იყო. დევდარაკის მყინვარი სამ ნაწილად დაიშალა, ჩრდილოეთით მდებარე ნაკადს გამოეყო ჰიფსომეტრიულად უფრო მაღალ სიმაღლეზე მდებარე სამხრეთი ნაკადი. კოსმოსური სურათების მიხედვით ირკვევა, რომ მყინვარების ერთმანეთისაგან გაყოფა დაახლოებით 2000 წელს უნდა მომხდარიყო. მესამე მცირე ზომის დაკიდული ტიპის მყინვარი მათგან სამხრეთ აღმოსავლეთით ზღვის დონიდან დაახლოებით 4000 მ სიმაღლეზე მდებარეობს. დევდარაკი ტურიზმის ობიექტია.
დევდარაკის მყინვარი ცნობილია თავისი მძლავრი ყინულოვანი ჩამოზვავებით, რომელიც აღინიშნა 1776, 1778, 1785, 1808, 1817 და 2007 წლებში. მძლავრი ჩამოზვავება მოხდა 1832 წელს, როდესაც ყინულოვანმა ზვავმა დააგუბა მდინარე თერგი და მისი დინება შეაჩერა 8 საათით. ჯებირის გარღვევის შემდეგ გლაციალურმა ღვარცოფმა დიდი ზიანი მიაყენა ქალაქ ვლადიკავკაზს. ინტენსიური მოძრაობით გამოწვეული ნგრევები იწვევდა წყლის შეგუბებას, კატასტროფულ წყალმოვარდნებს დარიალის ხეობაში, ზიანდებოდა საქართველოს სამხედრო გზა. 1832 წლის დევდარაკის მყინვარის კატასტროფის შედეგად მდინარე თერგის ხეობაში, ზემო ლარსთან აღმოჩნდა ერმოლოვის ქვა.
დევდარაკის დნობის გამო ამალი-დევდარაკის ხეობაში სტიქიური პროცესები ორჯერ განვითარდა: პირველად 2014 წლის 17 მაისს, ხოლო მეორედ 2016 წლის 20 აგვისტოს. 2014 წლის 17 მაისს მომხდარი სტიქიის დროს, სოფელ გველეთთან, მდინარე დევდარაკისა და თერგის შესართავთან გლაციალური (მყინვარული) ღვარცოფი მოვარდა. სტიქიამ 7 ადამიანი იმსხვერპლა. გარდა ამისა, დაზიანდა რუსეთიდან მომავალი მაგისტრალური გაზსადენები.
2016 წლის 20 აგვისტოს დევდარაკის ხეობაში ღვარცოფული ნაკადის მოვარდნის გამო სამხედრო გზაზე 350–400 ათასი კუბი მიწა ჩამოწვა, რის გამოც სამხედრო გზის მონაკვეთი მწყობრიდან გამოვიდა. დაზიანდა ჩრდილოეთ-სამხრეთის 1200 მმ-იანი მაგისტრალური გაზსადენი და ლარსი ჰესი. დაიტბორა ლარსის საბაჟო-გამშვები პუნქტი და „დარიალჰესის“ გვირაბი.
დევდარაკის ბოლოსა და ბართქორთის ქედზე გადის მყინვარწვერზე ასასვლელი ერთ-ერთი მოხერხებული გზა.
სქოლიო
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის მყინვარები
ნოვა-რედენსანი
ნოვა-რედენსანი (Nova Redenção) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში, ბრაზილიის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის სამხრეთ-ცენტრალურ მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 034 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 510.918 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 15.72 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
ვკრა
ვკრა (Wkra) — მდინარე ჩრდილო-აღმოსავლეთ პოლონეთში. უერთდება მდინარე ნარევის. მისი საერთო სიგრძე 249 კმ-ია. პოლონეთის მდინარეებს შორის სიგრძით მეცამეტე ადგილი უკავია. წყალშემკრები აუზის ფართობი კი 5,322 კმ²-ია.
მდინარეზე მდებარეობს ქალაქები: ბიეჟუნი; რაძანუვი; სტჟეგოვო; გლინოეცკი; სოხოჩინი; იონიეცი; პომიეხუვეკი; ნოვი დვურ მაზოვეცკი.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:პოლონეთის მდინარეები
ჰარიუმაა
ჰარიუმაა (Harjumaa ან Harju maakond) — მაზრა ესტონეთში, მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში, ბალტიის ზღვის ფინეთის ყურის ნაპირზე. ადმინისტრაციული ცენტრი – დედაქალაქი ტალინი. მაზრის შემადგენლობაში შედის 24 მუნიციპალიტეტი: 6 ქალაქი (ტალინი, ლოკსა, მაარდუ, პალდისკი, საუე და კეილა) და 18 თემი.
მოსახლეობა
მაზრის მოსახლეობა ხასიათდება მრავალეროვნულობით, ეროვნული შემადგენლობა ასეთია:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ესტონეთის მაზრები
არდენი (მრავალმნიშვნელოვანი)
სიტყვა არდენი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ვილიარ-დელ-სალსი
ვილიარ-დელ-სალსი (Villar del Salz, Villar d'el Salz) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების ტერუელის პროვინციის ხილოკის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 38,694247 კმ². მოსახლეობა — 61 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ტერუელის მუნიციპალიტეტები
კაბიმასი
კაბიმასი (Cabimas) — ქალაქი ჩრდილო-დასავლეთ ვენესუელაში, სულიას შტატში. მდებარეობს მარაკაიბოს ტბის სანაპიროზე. 2007 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 268 006 ადამიანს შეადგენს.
კაბიმასი დღემდე რჩება ქვეყნის მნიშვნელოვან ნავთობგადამამუშავებლად, რომელიც აქ ქვეყნის უდიდესი — მარაკაიბოს ტბის გარშემო ტერიტორიებიდან და ფსკერზე არსებული საბადოებიდან შემოდის. ასევე იზრდება სხვა საბადოების მნიშვნელობაც, რომლებიც ძირითადად ვენესუელის აღმოსავლეთშია განლაგებული.
კაბიმასი 1758 წელს ცისტერიენელმა ბერებმა დააარსეს.
სქოლიო
კატეგორია:ვენესუელის ქალაქები
კონია
კონია (Konya) — ქალაქი თურქეთის სამხრეთ ნაწილში, ცენტრალური ანატოლიის ზეგანზე, კონიის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა 2007 წლის მონაცემებით 1 412 343 ადამიანს შეადგენდა.
ისტორია
ქალაქი კონია იკონიუმის სახელწოდებით იხსენიება ძველი ფრიგიის ქალაქებს შორის. ძვ. წ. I-ახ. წ. III საუკუნეებში შედიოდა რომის იმპერიის, ხოლო შემდეგ — ბიზანტიის იმპერიის შემადგენლობაში. VIII-IX საუკუნეებში თავს ესხმოდნენ არაბები. XI-XV საუკუნეებში იკონიის სასულთნოს დედაქალაქია. XV საუკუნეში შეუერთდა ოსმალეთის იმპერიას.
პარაგვაი-ურუგვაის ურთიერთობები
პარაგვაი-ურუგვაის ურთიერთობები — საგარეო ურთიერთობები პარაგვაისა და ურუგვაის შორის.
კონია
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კონიის პროვინციის ქალაქები
პარაგვაი-ურუგვაის ურთიერთობები
ორ ქვეყანას შორის დიპლომატიური ურთიერთობები 1845 წლის 6 აპრილს დამყარდა. ორივე ქვეყანას ერთმანეთის დედაქალაქებში გახსნილი აქვს საელჩო.
სამთა ალიანსის ომის დროს, რომელშიც ურუგვაი პარაგვაის წინააღმდეგ მებრძოლი კოალიციის ყველაზე პატარა წევრი იყო, ამ ორი ქვეყნის ძალები ერთმანეთს რამდენიმე გადამწყვეტ ბრძოლაში შეეტაკნენ.
ურუგვაიც და პარაგვაიც რამდენიმე საერთაშორისო ორგანიზაციის სრულუფლებიანი წევრები არიან, მათ შორისაა მერკოსური, რიოს ჯგუფი, ლათინური კავშირი, ამერიკის სახელმწიფოთა ორგანიზაცია და ა. შ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარაგვაის საგარეო ურთიერთობები კატეგორია:ურუგვაის საგარეო ურთიერთობები
ახრასი
ახრასი (Achras sapota) — 15-23 მ სიმაღლის, ლამაზვარჯიანი მარადმწვანე ხე საპოტისებრთა ოჯახისა. მისი მწიფე ნაყოფი ტკბილი, არომატულია.
სამშობლო ცენტრალური ამერიკაა. მოჰყავთ ტროპიკებში, ნაწილობრივ რძეწვენს, რომელიც შეიცავს 20-25% გუტაპერჩის მსგავს ნივთიერებას და იყენებენ ე. წ. „საღეჭი რეზინის“ წარმოებაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:საპოტისებრნი
პანგლიმა-ესტინო
პანგლიმა-ესტინო (ოფიციალურად პანგლიმა-ესტინოს მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Panglima Estino; Bayan ng Panglima Estino) ― მეხუთე კლასის მუნიციპალიტეტი სულუს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 34 249 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 12 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:სულუს მუნიციპალიტეტები
ბასილი ხანძთელი
ბასილი ხანძთელი — IX საუკუნის ქართველი საეკლესიო მოღვაწე, ჰიმნოგრაფი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი საეკლესიო მოღვაწეები კატეგორია:ქართველი ჰიმნოგრაფები
შალვა ცინცაძე
შალვა რაჟდენის ძე ცინცაძე (დ. 21 ნოემბერი [ძვ. სტ. 8 ნოემბერი], 1900, ლანჩხუთი — გ. 14 სექტემბერი, 1937) — ქართველი ქიმიკოსი და აგროქიმიკოსი. ქიმიის მეცნიერებათა დოქტორი [ანალიზური ქიმია, 1929 (გერმანია), აგროქიმია, 1932 (საფრანგეთი), 1936 (სსრკ)], პროფესორი (1936).
ბიოგრაფია
დაიბადა ოზურგეთის მაზრის შეძლებული გლეხის ოჯახში. მისი ძმა იყო ექიმი და პოლიტიკური მოღვაწე იოსებ ცინცაძე. 1923 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი და იქვე დაიწყო მუშაობა პროფესორ პეტრე მელიქიშვილის ხელმძღვანელობით. შემდგომში პეტრე მელიქიშვილის ინიციატივით და ხელშეწყობით 1924-1927 წლებში მივლინებული იქნა მოსკოვის კლიმენტ ტიმირიაზევის სახელობის სასოფლო-სამეურნეო აკადემიის აგრონომიული ქიმიისა და მცენარეთა ფიზიოლოგიის ლაბორატორიაში აკადემიკოს დიმიტრი პრიანიშნიკოვთან. პარალელურად შალვა ცინცაძე მეცნიერულ კვლევას აწარმოებს მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბიოლოგიური და ორგანული ქიმიის ლაბორატორიაში აკადემიკოს ნიკოლოზ ზელინსკის ხელმძღვანელობით. 1927-1930 წლებში გერმანიის (ბერლინისა და ბრესლაუს უნივერსიტეტები), 1930-1933 წლებში საფრანგეთის (პარიზის უნივერსიტეტი), 1933-1934 წლებში ინგლისის (ლონდონის უნივერსიტეტი), 1934-1935 წლებში ამერიკის შეერთებული შტატების (რატგერსის უნივერსიტეტი, ჯონ ჰოპკინზის უნივერსიტეტი, კალიფორნიის უნივერსიტეტი) სამეცნიერო დაწესებულებებში.
გერმანიაში ყოფნისას სწავლობდა ბერლინისა და ბრესლაუს უნივერსიტეტებში. აქვე დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია ანალიზურ ქიმიაში თემაზე: „ფოსფორისა და დარიშხანის მჟავების კოლორიმეტრიული განსაზღვრის მეთოდი“.
ცინცაძის შრომები ძირითადად ეხება ანალიზური ქიმიის და აგროქიმიის საკითხებს. ფართოდაა ცნობილი ცინცაძის ნაზავი, ცინცაძის რეაქტივი, მის მიერ შემუშავებულია კალიუმის განსაზღვრის კოლორიმეტრიული მეთოდი, ორიგინალური კონსტრუქციის ქიმიური აპარატურა და სხვ. პროფესორი შალვა ცინცაძე შეეწირა 1937 წლის რეპრესიებს. იგი დახვრიტეს 1937 წლის 14 სექტემბერს. 1957 წელს სსრკ უმაღლესი სასამართლოს სამხედრო კოლეგიის მიერ მიღებული დადგენილების საფუძველზე შალვა ცინცაძე რეაბილიტირებულია.
ახალდაბა (შუახევის მუნიციპალიტეტი)
ახალდაბა — სოფელი აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, შუახევის მუნიციპალიტეტში (ჭვანის თემი), აჭარისწყლის ქვაბულში, მდინარე ჭვანისწყლის მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 720 მეტრზე, შუახევიდან დაშორებულია 8 კმ-ით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 421 კაცი.
East 17
East 17 — ინგლისური პოპ-ბოიბენდი, შექმნილი 1992 წელს. ჯგუფის შემადგენლობაში შედიან ტერი კოლდუელი, ჯონ ჰენდი და რობი კრეიგი. ორიგინალურ შემადგენლობაში შედიოდნენ ჰენდი, კოლდუელი, ტონი მორტიმერი და ბრაიან ჰარვი.
ჯგუფს გამოცემული აქვს 18 სინგლი, რომელიც მოხვედრილი იყო საუკეთესო 20-ეულებში და ოთხი ალბომი, რომელიც სხვადასხვა დროს გამოჩნდა ალბომების საუკეთესო 10-ეულებში. East 17 1990-იან წლებში იყო ინგლისის ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული ბოიბენდი, ცნობილი სიმღერებით „House of Love“, „Steam“ და „Let It Rain“. ბრიტანეთში მათი ალბომების 1.8 მილიონი ასლი გაიყიდა და ამდენივე - სინგლი. 2012 წლისთვის მსოფლიო მასშტაბით მათი 18 მილიონი დისკია გაყიდული.
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისური პოპ-ჯგუფები კატეგორია:ბოიბენდები კატეგორია:1990-იანი წლების მუსიკალური ჯგუფები კატეგორია:1992 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები კატეგორია:ბრიტანული პოპ-ჯგუფები
პრავდა
პრავდა (Правда) — რუსულენოვანი საბჭოთა კავშირის წამყვანი გაზეთი და კომპარტიის ცენტრალური კომიტეტის ოფიციალური ორგანო 1912-1991 წლებში.
ისტორია
გაზეთის გამოცემა დაიწყო 1912 წელს ვენაში, ავსტრია, და მოსკოვში მხოლოდ 1918 წელს გამოჩნდა. გაზეთი დაიხურა 1991 წელს პრეზიდენტ ელცინის განკარგულებით, თუმცა იგივე დასახელების გაზეთი დღემდე გამოდის რუსეთში, ხოლო Pravda.ru საიტი, დაარსებული გაზეთ პრავდას ყოფილი თანამშრომლების მიერ, ამჟამად ტაბლოიდის სტილის რუსული საინფორმაციო წყაროა. ყოფილი პრავდა დასავლეთში ყველაზე განთქმული მისი ცივი ომისდროინდელი განცხადებებით გახდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სსრკ-ის გაზეთები კატეგორია:კომუნიზმი კატეგორია:რუსულენოვანი გაზეთები
ლაჟის-პინტადასი
ლაჟის-პინტადასი (Lajes Pintadas) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 315 მეტრზე. მიეკუთვნება აგრესტი-პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ბორბორემა-პოტიგუარის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 612 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 35.42 კმ²-ზე. ფართობი 130 211 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის მუნიციპალიტეტები
კორეელები
კორეელები (კორ.: 한국인/韓國人) — იზოლირებული ეთნოლინგვისტური ოჯახის ხალხი, კორეის ნახევარკუნძულის ძირითადი მოსახლენი. ცხოვრობენ ჩრდილოეთ კორეაში (22,5 მლნ), სამხრეთ კორეაში (44 მლნ), რუსეთის ფედერაციაში 107 ათ., უზბეკეთში 183 ათ., ყაზახეთში 103,3 ათ. მიეკუთვნება მონგოლოიდური რასის აღმოსავლეთაზიურ შტოს. კორეელთა ეთნოგენეზში მონაწილეობდნენ პალეოაზიური, ალთაური და ავსტრონეზიული ტომები.
პრიენაი
პრეინაი (Prienai; Прены) — ქალაქი ლიეტუვაში, მდებარეობს მდინარე ნემანზე. პრიენაის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა - 11 ათ. კაცი (2007). ქალაქი ისტორიულ წყაროებში პირველად მოიხსენიება 1502 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლიეტუვის ქალაქები
ხალაპის დეპარტამენტი
2000 წელს, დეპარტამენტის მოსახლეობა 390 500 ადამიანს შეადგენდა. მათი უმრავლესობა ლადინური, ძირითადად ევროპული წარმოშობისაა. ასევე მნიშვნელოვანი წილი მოდიოდა მაიას ჯგუფის კიჩესა და პოკომამის ხალხზე. ძირითადად მისდევენ სოფლის მეურნეობას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გვატემალის დეპარტამენტები
ტიბეტოლოგია
ტიბეტოლოგიის საუნივერსიტეტო კურსი შეიძლება მოიცავდეს როგორც ფილოლოგიას, ლიტერატურათმცოდნეობას და რელიგიისმცოდნეობას, ისტორიას, ან ხელოვნების ისტორიას, ასევე ტიბეტის საზოგადოების და ბუდიზმის მეცნიერული კვლევების საფუძვლების შესწავლა-დაუფლებას.
ტიბეტოლოგია მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნებში
ევროპის უნივერსიტეტებში მოქმედ ტიბეტოლოგიურ ფაკულტეტებზე სწავლების მთავარი საგანს ხშირად ტიბეტის ბუდიზმის კვლევა წარმოადგენს. აქედან გამომდინარე განსაკუთრებული ყურადღება კლასიკური ტიბეტური ენის, მაგრამ ასევე ტიბეტური სასაუბრო ენის შესწავლას ეთმობა. ხშირად ტიბეტოლოგია შერწყმულია ინდოლოგიასთან.
ტიბეტოლოგიის დამაარსებლად მიიჩნევენ უნგრელ ორიენტალისტს ალექსანდერ სომას. ტიბეტოლოგიის პირველი კათედრები გერმანიაში XX საუკუნის 60-იან წლებში დაარსდა, რისი ერთ-ერთი მიზეზთაგანი ისიც იყო, რომ პოლიტიკური გარემოებების გაუარესების გამო უამრავმა ტიბეტელმა სწავლულმა მიაშურა დასავლეთის ქვეყნებს. ტიბეტოლოგიური სპეციალობები გერმანიაში ფუნქციონირებს ჰამბურგის უნივერსიტეტთან არსებულ აზია-აფრიკის ინსტიტუტში, ლაიფციგის უნივერსიტეტში, მიუნხენის უნივერსიტეტსა და ბონის უნივერსიტეტში.
რამდენიმე ათეული წელია რაც ტიბეტოლოგია სხვა დისციპლინების მიმართაც ღიაა, ეს ღიაობა განსაკუთრებით ანგლოსაქსურ ქვეყნებს შეიმჩნევა; განსხვავებულ დარგებში მოღვაწე უფრო მეტი მეცნიერი ინტერდება ტიბეტის ენითა და კულტურით. ამ საქმეში კი დიდი როლი ითამაშა წლების განმავლობაში ტიბეტის სწავლებათა საერთაშორისო ასოციაციის (ინგლისურად International Association of Tibetan Studies (შემოკლ. IATS)) მიერ გამართულმა ყრილობებმა.
ვიეფში
ვიეფში (Wieprz) — მდინარე ცენტრალურ-აღმოსავლეთ პოლონეთში. უერთდება მდინარე ვისლას. მისი საერთო სიგრძე 303 კმ-ია. პოლონეთის მდინარეებს შორის სიგრძით მეცხრე ადგილი უკავია. წყალშემკრები აუზის ფართობი კი 10,415 კმ²-ია.
ტიბეტოლოგია
ტიბეტოლოგია მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნებში
საკუთრივ ჩინეთში ტიბეტოლოგია როგორც დარგი მხოლოდ დღეს იდგამს ფეხს.
რესურსები ინტერნეტში
* * *
ვიეფში
მდინარეზე მდებარეობს ქალაქები: კრასნობრუდი; ზვიერჟინიეცი; შჩებრჟეშინი; კრასნისტავი; ლენჩნა; ლუბარტუვი; დებლინი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პოლონეთის მდინარეები
ტელუგები
ტელუგები — ხალხი ინდოეთში, ანდჰრა-პრადეშის შტატის ძირითადი მოსახლენი. ცხოვრობენ აგრეთვე ტამილნადუსა და კარნატაკის შტატებში; მიეკუთვნება სამხრეთინდურ რასას. ტელუგების ეთნოგენეტიკური ბაზა იყო დრავიდული ტომები - ანდჰრა, კალინგა და ტელუგუ. ძვ. წ. მე-2 ს. - ახ. წ. მე-3 ს-ში ისინი ერთმანეთს შეერწყნენ.
კატეგორია:მსოფლიოს ხალხები კატეგორია:ინდოეთის დემოგრაფია
ალ-მასუდი
აბუ ლ-ჰასან ალი იბნ ალ-ჰუსაინ ალ-მასუდი (დ. IX საუკუნის დასასრული, ბაღდადი — გ. 956 ან 957, ფუსტატი, ეგვიპტე) — არაბი ისტორიკოსი და მოგზაური. 915-945 წლებში იმოგზაურა ინდოეთში, ირანში, ცეილონში, ჩრდილოეთ აფრიკაში, აზერბაიჯანში, სომხეთში. შემდეგ ცხოვრობდა სირიასა და ეგვიპტეში. ეკუთვნის 20-ზე მეტი ნაშრომი ცოდნის სხვადასხვა სფეროში (ფილოსოფია, ისტორია, მუსლიმანური ღვთისმეტყველება და სამართალი). ჩვენამდე მოაღწია ორმა ნაშრომმა, რომელთაგან უმნიშვნელოვანესია „ოქროს სამრეცხოები და მარგალიტთა სასაბადოები“. მასში არის საინტერესო ცნობები საქართველოს შესახებაც.
ლიტერატურა
კატეგორია:არაბები კატეგორია:არაბი ისტორიკოსები კატეგორია:არაბი მოგზაურები კატეგორია:შუა საუკუნეების მოგზაურები კატეგორია:უცხოელი ავტორები საქართველოსა და ქართველების შესახებ
ესპანეთ-პარაგვაის ურთიერთობები
ესპანეთ-პარაგვაის ურთიერთობები — საგარეო ურთიერთობები ესპანეთსა და პარაგვაის შორის.
1811 წლამდე, ანუ დამოუკიდებლობის მოპოვებამდე, პარაგვაი ესპანეთის იმპერიის შემადგენელი ნაწილი იყო. ორმა ქვეყანამ დიპლომატიური ურთიერთობა 1880 წლის 10 სექტემბერს დაამყარა. პარაგვაის საელჩო აქვს მადრიდში, გენერალური საკონსულო — ბარსელონაში, საკონსულო კი მალაგაში. თავის მხრივ, ესპანეთს საელჩო აქვს ასუნსიონში.
ორივე ქვეყანა რამდენიმე ორგანიზაციის სრულუფლებიანი წევრია, მათ შორისაა ლათინური კავშირი, ესპანური ენის აკადემიის ასოციაცია და იბერო-ამერიკულ სახელმწიფოთა ორგანიზაცია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ესპანეთის საგარეო ურთიერთობები კატეგორია:პარაგვაის საგარეო ურთიერთობები
წმინდა სერგის სამების ლავრა
XIV საუკუნე
1355 წელს, სერგიმ შეიმუშავა სიგელი, რომლითაც ის მონასტრის დამხმარე ნაგებობების - სატრაპეზოს, სამზარეულოს და პურის საცხობის აგებას მოითხოვდა. ეს სიგელი დაკმაყოფილებული აღმოჩნდა წმინდანის მრავალრიცხოვანი მიმდევრების მიერ, რომლებმაც რუსეთის მასშტაბით 400-ზე მეტი მონასტერი დააარსეს, მათ შორისაა სოლოვეცის, კირილოვისა და სიმონოვის მონასტრები.
წმინდა სერგი თათართა წინააღმდეგ ბრძოლაში აქტიურ მხარდაჭერას უცხადებდა დიმიტრი დონელს. 1380 წელს, დიმიტრის დასახმარებლად კულიკოვოს ბრძოლაში, მან ორი თავისი ბერი გაუშვა - ალექსანდრე პერესვეტი და ოსლიაბია. ალექსანდრე თათარ ბოგატირთან პირისპირ ბრძოლაში დაიღუპა. 1408 წელს, თათართა თავდასხმის შედეგად, მონასტერი ცეცხლმა გაანადგურა.
XV-XVI საუკუნეები
1422 წელს, წმინდა სერგი რუსეთის სახელმწიფოს მფარველად გამოცხადდა. ამავე წელს, კოსოვოს ბრძოლაში მონაწილეობის მიღების შემდეგ, ციმბირელ ბერთა ჯგუფმა ძველის ადგილას პირველი ქვის მონასტერი ააშენეს. წმინდა სერგის წმინდა ნაწილები დღემდე ამ საკრებულო ტაძარში განისვენებს. ტაძრის ფრესკებით მოსახატად მოწვეულ იქნენ შუა საუკუნეების ცნობილი რუსი ხატმწერები - ანდრია რუბლიოვი და დანიილ ჩორნი. ტრადიციულად, მოსკოვის დიდი სამთავროს სამეფო ოჯახის წევრები ამ ტაძარში ინათლებოდნენ და სამადლობელ წირვებსაც აქ აღავლენდნენ.
1559 წელს, ივანე მრისხანეს ბრძანებით დაიწყო ექვსსვეტიანი ტაძრის მშენებლობა, რომელმაც ექვს წელს გასტანა. ტაძარი ბევრად დიდია ვიდრე მოსკოვის კრემლში მდებარე მისი სეხნია. მოხატულია იმ დროისათვის სახელგანთქმულ ხატმწერთა მიერ. ტაძარში მდებარეობს ბორის გოდუნოვის, მისი ოჯახისა და XX საუკუნის რამდენიმე პატრიარქის აკლდამა.
XX საუკუნე
1917 წლის რუსეთის რევოლუციის შემდეგ, 1920 წელს, მონასტერი საბჭოთა მთავრობამ დახურა. შენობები სხვადასხვა სამოქალაქო ინსტიტუტებს გადაეცათ ან მიზეუმებად გამოცხადდა. 1930 წელს გაანადგურეს, მონასტრის ზარები, მათ შორის 65 ტონიანი სამეფო ზარი. რუსი საზოგადო მოღვაწე მამა პაველ ფლორენსკი და მისი მიმდევრები აქტიურად ცდილობდნენ ხელი შეეშალათ მთავრობის მხრიდან მონასტრის გამალებული ძარცვისთვის, მაგრამ ბევრს ვერაფერს გახდნენ, მრავალი ღირებული ნივთი დაიკარგა, ან სხვადასხვა კოლექციებში გადავიდა.
1945 წელს, იოსებ სტალინის მიერ დაწყებული ეკლესიისადმი შემწყნარებლუირ პოლიტიკის შედეგად, მონასტერი კვლავ რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას გადაეცა. 1946 წლის 16 აპრილიდან, მთავარ ტაძარში ღვთისმსახურება აღდგა. 1960-1970-იან წლებში, მონასტერს მნიშვნელოვანი სარესტავრაციო სამუშაოები ჩაუტარდა. 1983 წლამდე, მოსკოვის საპატრიარქოს მთავარ რეზიდენციას წარმოადგენდა, სანამ ის მოსკოვში, დანილოვის მონასტერში გადაინაცვლებდა.
1993 წელს, წმინდა სერგის სამების ლავრა იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შეიტანა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუსეთის მონასტრები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები რუსეთში
ზენითი
ზენითი — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ქობულეთის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფელი ზენითი). მდებარეობს მესხეთის ქედის დასავლეთ მთისწინეთში, ზღვის დონიდან 160 მ, ქობულეთიდან 16 კმ. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 764 კაცი. საბჭოთა პერიოდში შედიოდა მუხაესტატეს სასოფლო საბჭოში, განვითარებული იყო მეჩაიეობა და მეციტრუსეობა.
საწნახელი
სოფელში შემორჩენილია მონოლითური ქვის საწნახელი, რომელიც ბერძნული ეპოქის ძეგლია და ჩვენს წელთაღრიცხვამდე III საუკუნით თარიღდება. ეს უკანასკნელი 8 მ-ის სიგრძისა და 3 მ-ის სიგანის მონოლითური ფორმის ქვის საწნახელს წარმოადგენს, სადაც მოთავსებული იყო ოწინარები / ბერკეტები და წნეხი. ზენითის საწნახელი დიდი მოცულობისაა, რაც რეგიონში მევენახეობა-მეღვინეობის საუკუნოვან ტრადიციებს ადასტურებს. ჩაქვისწყლის ხეობაში მევენახეობის განვითარებას მოწმობს ასევე აქ მდებარე თითქმის ყველა სოფელში შემორჩენილი უძველესი ღვინის მარნების ნანგრევები.
სქოლიო
კატეგორია:ქობულეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ჩამოხრჩობა
thumb|200px|ჩამოხრჩობა შუა საუკუნეებში П-მაგვარ სახრჩობელაზე. ჩამოხრჩობა — მექანიკური ასფიქსიის სახეობა, მიიღება ყელზე ყულფის მოდებით, რომელიც მოეჭირება დაღუპულის სხეულის სიმძიმის ზემოქმედებით. როგორც წესი, ყულფს წარმოადგენს რგოლი, კვანძი, რომლის თავისუფალი ბოლო უძრავად მაგრდება. ჩამოხრჩობა გამოიყენებოდა (იშვიათ შემთხვევაში დღემდე) როგორც სიკვდილით დასჯის, მკვლელობის ან თვითმკვლელობის საშუალება.
კატეგორია:სიკვდილით დასჯის მეთოდები
Death penalty
პალმეირასი (ბაია)
პალმეირასი (Palmeiras) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში, ბრაზილიის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის სამხრეთ-ცენტრალურ მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 408 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 695.719 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 12.09 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
პიერ გასკანი
პიერ გასკანი (Pierre Gascar; დ. 13 მარტი, 1916 — გ. 20 თებერვალი, 1997) — ფრანგი ნოველისტი, დრამატურგი, ჟურნალისტი.
ბიოგრაფია
პიერ გასკანი (პიერ ფურნიე) დაიბადა 1916 წლის 13 მარტს ქალაქ პარიზში, საფრანგეთი. ომამდე ბევრი სხვადასხვა ხელობა გამოიცვალა. ომის დროს ტყვედ ჩავარდა და კონცენტრაციულ ბანაკში დიდხანს იტანჯა, რაც შემდეგ თავის ნაწარმოებებში აღწერა.
პირველი ნაწარმოები გამოსცა 1949 წელს. ეს იყო ნოველათა კრებული „ავეჯი“. მოთხრობამ „კვდრების ხანა“ 1953 წელს გონკურის პრემია მიიღო. სხვა მოთხრობებიდან აღსანიშნავია „მხეცები“, „ქალები“, „მზიური ქვეყნები“.
რომანებიდან აღსანიშნავია „მარცვალი“, „ქუჩის ბალახი“, „ცოცხალი ქვიშა“.
გასკანის რეპორტაჟები „ღია ჩინეთი“, „მოგზაურობა ცოცხლეთან“ საინტერესოდ, ლაღად არის დაწერილი და რთულ თანამედროვე პრობლემებს ეხება.
პიერ გასკანი გარდაიცვალა 1997 წლის 20 თებერვალს, ლონ-ლე-სონეში, საფრანგეთში.
სქოლიო
კატეგორია:გონკურის პრემიის ლაურეატები კატეგორია:ფრანგი დრამატურგები კატეგორია:ფრანგი რომანისტები კატეგორია:ფრანგი ჟურნალისტები კატეგორია:დაბადებული 1916 კატეგორია:გარდაცვლილი 1997 კატეგორია:პარიზელი მწერლები კატეგორია:ფრანგი ლიტერატურის კრიტიკოსები კატეგორია:XX საუკუნის ფრანგი ჟურნალისტები კატეგორია:XX საუკუნის ფრანგი ესეისტები კატეგორია:ფრანგი მამაკაცი სცენარისტები კატეგორია:ფრანგი სცენარისტები კატეგორია:ფრანგი მამაკაცი ესეისტები
Adobe Photoshop
Adobe Photoshop ([əˈdəubɪ ˈfəutəʃɔp], ედო’უბი ფოტოშოპ), ან უბრალოდ Photoshop — გრაფიკული რედაქტორი, გამოშვებული Adobe Systems-ის მიერ. ეს პროდუქტი ამჟამად ერთ-ერთი ლიდერია ორგანზომილებიან კომპიუტერულ გრაფიკულ რედაქტორთა შორის კომერციულ სფეროში და ყველაზე ცნობილი პროგრამაა Adobe-ის პროგრამებს შორის.
მისი უკანასკნელი სტაბილური ვერსია, Photoshop CC 2015.1 (Creative Cloud) გამოვიდა 2015 წლის 30 ნოემბერს.
ისტორია
1987 წელს ტომას კნოლმა, მიჩიგანის უნივერსიტეტის PhD-ის ფაკულტეტის სტუდენტმა, დაიწყეს პროგრამის წერა მაკინტოშზე, რათა ეჩვენებინათ გრეისკალური სურათები მონოქრომულ დისპლეიზე. ამ პროგრმას დაარქვეს დისპლეი, რომელმაც მიიპყრო ტომას კნოლის ძმის ჯონ კნოლის ყურადღება, Industrial Light & Magic-ში მომუშავის, რომელმაც ურჩია ტომას რომ ეს პროგრმა კარგად დაემუშავებინა. ტომასი ექვს თვით ჩამოშორდა სწავლებას 1988 წელს და თანამშრომლობა დაიწყო ძმასთან. მათ შექმნეს პროგრამა და დაარქვეს ImagePro. მოგვიანებით, ტომასმა გადაარქვა პროგრამას სახელი და დაარქვა ფოტოშოპი.
ამავე წელს, ჯონმა მოგზაურება დაიწყო სილიკონის ველში და პრეზენტაციას უკეთებდა ამ პროგრამას, იგი წარუდგინა Apple Computer Inc.-ს და რასელ ბრაუნს, Adobe-ის სამხატვრო დირექტორს. ორივე პრეზენტაცია წარმატებული გამოდგა, და Adobe-მა გადაწყვიტა, ეყიდა ამ პროგრამის ლიცენზია. სანამ ჯონი მუშაობდა plug-in-ებზე კალიფორნიაში, ტომასი ქალაქ ან არბორში იმყოფებოდა და პროგრამის კოდს წერდა. Photoshop 1.0 გამოუშვეს 1990 წელს ექსკლუზიურად მაკინტოშისთვის.
გამოშვებები
შემდგომ წლებში ახალ-ახალი ვერსიები გამოდიოდა. 1992 წლის ნოემბერში, მაიკროსოფტ ვინდოუსის პლატფორმაზე გამოვიდა 2.0 ვერსია, ერთი წლის შემდეგ კი SGI IRIX და Sun Solaris-ის პლატფორმებზე. 1994 წლის სექტემბერში, გამოვიდა 3.0 ვერსია, რომელშც გამოჩნდა ლეიერები და პალიტრები. 2003 წლის თებერვალში პროგრამა აღიჭურვა Camera RAW 1.x -ის პლაგინით, რომელიც საშუალებას იძლევა RAW ფორმატის ფაილები იქნეს იმპორტირებული სხვადასხვა ციფრული კამერებიდან პირდაპირ Photoshop-ში.
2004 წლის ოქტომბერში, პროგრამას დაერქვა Adobe Photoshop CS. CS არის აბრევიატურა პროდუქტებისა Adobe Creative Suite.
ლოგო ფოკუსირებულია ბუმბულის ირგვლივ, ლურჯ და მწვანე ფერებში, რომელიც ასევე გამოიყენებოდა 9.0 ვერსიაში. მეათე ვერსია Photoshop CS3-ის გამოშვებული იქნა 2007 წლის 16 აპრილს, ლურჯი იკონკით. 2008 წლის იანვარში, Wine პროგრამა) პროექტმა ოფიციალურად დაუჭირა მხარი Photoshop CS2-ს და დართო ნება რომ გამოყენებული იქნას ეს ვერსია ლინუქსის და სხვა უნიქსის პლატფორმებზე. Photoshop არის დაწერილი C+±ის პროგრამირების ენაზე.
თვისებები
Photoshop მჭიდროდ არის დაკავშირებული Adobe-ის პროგრამებთან, მედია რედაქტორთან, ანიმაციასთან და ავტორინგთან. Photoshop-ის ფორმატი .PSD შეიძლება ექსპორტირებული იქნას Adobe ImageReady, Adobe Illustrator, Adobe Premiere Pro, After Effects, და Adobe Encore DVD-ში. Adobe Encore DVD წარმოადგენს პროფესიონალურ პროგრამას დივიდების შესაქმნელად, რომელსაც აქვს სპეც ეფექტები, როგორიცაა ბექგრაუნდი, ტექსტურები და ა. შ. ტელევიზიისთვის, ფილმებისთვის და ნეტისთვის. მაგალითად Photoshop CS მხარს უჭერს მენიუების და ბატონების შექმნას დივიდისთვის. .PSD შეიძლება ექსპორტირებული იქნას ენკორ დივიდის პროგრამაში, მთავარია მას ჰქონდეს ლეიერები და ეს პროგრამა მას აღიქვამს როგორც ბატონს ან მენიუს.
აგრეთვე რამდენიმე მშობლიური ფორმატი:
ენები
Adobe Photoshop CS5 არსებობს შემდეგ ენებზე: ბრაზილიური პორტუგალიური, არაბული (შუა აღმოსავლური ვერსია), ჩინური ძირითადი, ჩინური ტრადიციული, ჩეხური, დანიური, ნიდერლანდური, ინგლისური, ფინური, ფრანგული, გერმანული, უნგრული, ებრაული (შუა აღმოსავლური ვერსია), იტალიური, იაპონური, კორეული, ნორვეგიული, პოლონური, რუსული, პორტუგალიური, ესპანური, შვედური, თურქული და უკრაინული.
დანამატები
Photoshop-ის ფუნქციონირება შეიძლება გაფართოვდეს დამატებითი პროგრამების დახმარებით, რომლებსაც Photoshop-ის დანამატები ეწოდება; ისინი წარმოადგენენ მინი რედაქტორს სურათების მოდიფიკაციისთვის. მათი ყველაზე გავრცელებული სახეობა არის ფილტრები, რომლებიც სურათებს სხვადასხვა ეფექტებს აძლევენ. ეს ფილტრები მდებარეობს მენიუში „Filter“.
სქოლიო
კატეგორია:C++-ის პროგრამული უზრუნველყოფა კატეგორია:Windows-ის გრაფიკებთან დაკავშირებული პროგრამული უზრუნველყოფა კატეგორია:MacOS-ის გრაფიკების პროგრამული უზრუნველყოფა Photoshop Adobe Photoshop
კოდიკოლოგია
მინი|კოდიკოლოგიური ნიშნები კოდიკოლოგია — ხელნაწერ წიგნთა შემსწავლელი მეცნიერება, რომელიც იკვლევს ხელნაწერი წიგნის შექმნის, შენახვის, გავრცელებისა და გამოყენების პროცესებს. მასვე ევალება გადამწერთა სოციალური და პროფესიული შემადგენლობის შესწავლაც. 1949 წელს ფრანგმა მეცნიერმა ალფონს დენმა გამოაქვეყნა წიგნი — „ხელნაწერები“, რომელშიც ხელნაწერი წიგნის შემსწავლელი მეცნიერების სახელწოდებად ახალი ტერმინი — კოდიკოლოგია (ლათ. codex წიგნი) გამოიყენა. ალფონს დენმა არა მხოლოდ შემოიღო ახალი ტერმინი, არამედ, ამასთანავე განსაზღვრა ახალი დისციპლინის ურთიერთობა პალეოგრაფიასთან. ალფონს დენის მიხედვით, პალეოგრაფია არის ძველი დამწერლობის შემსწავლელი მეცნიერება, კოდიკოლოგია კი შეისწავლის ხელნაწერს მთლიანად და არა მხოლოდ დამწერლობას. დენმა თავის წიგნში განსაზღვრა კოდიკოლოგიის და პალეოგრაფიის ამოცანები. კოდიკოლოგიის ამოცანებია: ხელნაწერთა ისტორია, კატალოგის შედგენა და კატალოგის ბიბლიოგრაფირება, ხელნაწერებით ვაჭრობის შესწავლა, ხელნაწერთა გამოყენება და ა.შ., პალეოგრაფიის ამოცანად კი მიიჩნია მასალის (რაზედაც წერდნენ) და დამწერლობის შესწავლა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ისტორიოგრაფია კატეგორია:ისტორიის დამხმარე დისციპლინები
ჰავაი
მინიატიურა|ჰავაის ტოპოგრაფიული რუკა ჰავაი (Island of Hawai'i) — ვულკანური კუნძული, ჰავაის კუნძულების უკიდურეს სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. მდებარეობს წყნარი ოკეანის ჩრდილოეთ ნაწილში. მისი ფართობი შეადგენს 4028 კვადრატულ მილს (10 432 კმ²) და ფართობის მხრივ აშშ-ში პირველი ადგილი უკავია, ხოლო მსოფლიოში 76-ე ადგილს იკავებს. ეს კუნძული შედის ჰავაის ოლქის შემადგენლობაში, რომელიც ჰავაის შტატის ერთ-ერთი ოლქია. ჰავაის ხშირად „დიდ კუნძულს" უწოდებენ. ეს ტერიტორიები პირველად კაპიტანმა ჯეიმზ კუკმა აღმოაჩინა.
გეოგრაფია
კუნძულის მთელი ტერიტორია დაფარულია მნიშვნელოვანი და მოქმედი ვულკანებით, სწორედ ამიტომ ჰავაის ყოფენ ხუთ გეოლოგიურ ზონად. კუნძულის სამხრეთ ნაწილში მდებარეობს ჰავაის ვულკანების ეროვნული პარკი. აქ ყველაზე მაღალი წერტილია ვულკანი მაუნა-კეა 4205 მეტრი ზღვის დონიდან.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აშშ-ის კუნძულები
წებელდის წარწერები
წებელდის წარწერები ― ქართული ასომთავრული წარწერები, რომელიც ამოკვეთილია წებელდის ეკლესიის (გულრიფშის მუნიც.) კანკელის ერთ-ერთ ფილასა (XI ს.) და ქვის სხვა ფილაზე ჯვრის რელიეფური გამოსახულებით (XIV ს.). კანკელის ფილა მოღწეულია ფრაგმენტულად, ცნობილია 1894-იდან, როდესაც პრ. უვაროვამ პირველად გამოაქვეყნა მისი ფოტო; ამჟამად დაცულია საქართველოს ხელოვნების მუზეუმში (Nხმმ-443). მის ცენტრში გამოსახულ ვარდულებს (როზეტებს) შორის ამოკვეთილია ერთსტრიქონიანი კიდურწაისრული წარწერა: "წმიდაო თეოდორე, შეიწყალე მიქაელ". წარწერა კანკელის ფილის თანადროულია და ორივე XI ს-ით თარიღდება. 1938 წელს წებელდის ტაძრის ნანგრევებში აღმოუჩენითა ოთხკუთხა ფორმის ქვის მოზრდილი ფილა, რომლის ადგილსამყოფელი ჯერ-ჯერობით უცნობია. ცნობილია მხოლოდ ფილის ფოტო, გამოქვეყნებულია ხ. ბღაჟბას მიერ (1967 წ.). მის ცენტრში წარმოდგენილია ჯვრის რელიეფური გამოსახულება, რომლის ქვედა მკლავი ზომით სხვა მკლავებს აღემატება. ჯვრის მკლავების ბოლოები ოდნავ გაფართოებული და წაწვეტებულია. მას ზემოდან "ახურავს" ორფერდა საფარი ნახევარრომბებისაგან შედგენილი ორნამენტის გამოსახულებით. ფილას გარშემო დაუყვება რომბებისაგან შედგენილი ორნამენტული ჩარჩო. ჯვრის ცენტრში, მკლავის გადაკვეთის ადგილას, არის როზეტისა თუ პატარა  ზომის ტოლმკლავიანი ჯვრის გამოსახულება. ამავე მკლავების ორივე მხარეს ამოკვეთილია ასომთავრული წარწერის თითო სიტყვა: „წმიდაო გიორგი“. ჯერის ბუდეებში, ქვედა  მკლავის ორივე მხარეს, 6-6 სტრიქონად, ამოკვეთილია ასომთავრული წარწერა: „ამის ჯუარისა მაშენებელსა, ლუკას მარტინევას, შეუნდოს ღმერთმან, ამენ“. წარწერა პალეოგრაფიული ნიშნების მიხედვით XIV ს-ით თარიღდება. მასში დასტურდება მეორე შემთხეეეა XIV ს-თვის გვარსახელის დასავლურქართული გაფორმებისა  (შდრ.  წალენჯიხის წარწერები 1384-1396).
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული წარწერები
Xanthodaphne pyriformis
Xanthodaphne pyriformis — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
იმამ მუსტაფაევი
იმამ დაშდემირ ოღლუ მუსტაფაევი (აზერ. Imam Daşdəmir oğlu Mustafayev; დ. 25 თებერვალი, 1910 – გ. 10 მარტი, 1997) — აზერბაიჯანელი პოლიტიკოსი და აზერბაიჯანის სსრ აზერბაიჯანის კომუნისტური პარტიის პირველი მდივანი. ღარიბი გლეხის შვილი, ის დაიბადა აზერბაიჯანის ყახის რაიონის ერთ-ერთ სოფელში.
პოლიტიკური კარიერა
1940 წელს მუსტაფაევი შეუერთდა აზერბაიჯანის კომუნისტურ პარტიას და ეკავა მრავალი მნიშვნელოვანი თანამდებობა. 1954 წელს მუსტაფაევი აირჩიეს აზერბაიჯანის კომუნისტური პარტიის პირველ მდივნად. 1956 წელს აზერბაიჯანის სსრ უმაღლესი საბჭოს მაშინდელ თავმჯდომარესთან, მირზა იბრაჰიმოვთან ერთად, მან შეძლო აზერბაიჯანის სსრ კონსტიტუციის ახალი პუნქტების დანერგვა, პირველად საბჭოთა შეჭრის შემდეგ აზერბაიჯანული ენა გამოაცხადა ოფიციალურ ენად აზერბაიჯანის საბჭოთა სოციალისტურ რესპუბლიკაში. ეს ნაბიჯი არ ყოფილა შეთანხმებული მოსკოვთან, რისი მიზეზიც პოტენციური უარის შიში გახდა. ამის შემდეგ აზერბაიჯანულმა ენამ სულ უფრო მნიშვნელოვანი სტატუსი შეიძინა მთელ ქვეყანაში. ეს იყო მისი მთავრობიდან ნაადრევი დათხოვნის მთავარი მიზეზი. მუსტაფაევი დაადანაშაულეს ნაციონალიზმში და 1959 წლის 12 ივნისს იგი გაათავისუფლეს იმის გამო, რომ „ვერ შეასრულა თავისი სამუშაო“. ამის შემდეგ გააძევეს აზერბაიჯანის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის ბიუროს წევრობიდან. თანამდებობიდან გათავისუფლების შემდეგ ის მუშაობდა აზერბაიჯანის მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის დირექტორად. 1997 წლის 10 მარტს იმამ მუსტაფაევი ქალაქ ბაქოში გარდაიცვალა.
მონტალბანი
მონტალბანი (Montalbán, Mont Albán) — ქალქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების ტერუელის პროვინციის კუენკას-მინერასის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 82,038783 კმ². მოსახლეობა — 1245 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ტერუელის ქალაქები კატეგორია:ტერუელის მუნიციპალიტეტები
მატამატა
მატამატა (Chelus fimbriatus) — გველკისერა კუსებრთა ოჯახის ფოჩიანი კუს გვარის ერთადერთი სახეობა. ბინადრობს ვენესუელის, გაიანის, ბრაზილიის, გვიანისა და სურინამის მტკნარ წყალსატევებში. აქვს ოვალური ზურგის ფარი (სიგრძეში 40 სმ-მდე სიგრძის, გვერდებიდან დაკბილული, ამოშვერილი 3 დაკბილული ქედით), გრძელი და ვიწრო მუცლის ფარი, სამკუთხა და ბრტყელი თავი, ხორთუმისებრი დინგი; კისერსა და თავზე ჩამოკიდებულია კანის ფოჩები. პირი ძლიერ ფართოა, ყბები სუსტი. ფერად მომწვანო რუხია. იკვებება თევზებითა და ბაყაყებით, მათი ლარვებით, წყლის უხერხემლოებით. ჩაფლულია შლამში, მცენარეებს შორის; ამ დროს ფოჩები წყლის დინებასთან ერთად ირხევა, ფარავს სხეულის მოხაზულობას და იზიდავს მსხვერპლს, რომელსაც პირის ფართოდ გაღებით მთლიანად ყლაპავს.
2020 წელს, ორინიკოსა და რიო-ნეგროს აუზებში და ესეკიბოს წყალშემკრებში გავრცელებული ინდივიდები ცალკე სახეობად, Chelus orinocensis-ად გამოყვეს, გენეტიკური, მორფოლოგიური და გარეგნული განსხვავებების გამო.
სქოლიო
კატეგორია:გველკისერა კუსებრნი
მონტი-დას-გამელეირასი
მონტი-დას-გამელეირასი (Monte das Gameleiras) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მიეკუთვნება აგრესტი-პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ბორბორემა-პოტიგუარის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 261 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 31.43 კმ²-ზე. ფართობი 71 946 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის მუნიციპალიტეტები
ქორები XXI (სარაგბო კლუბი)
ქორები XXI - სარაგბო კლუბი საქართველოში დაფუძნებული 2009 წლის თებერვლის თვეში.
გუნდის პრეზიდენტია დავით სიხარულიძე, ხოლო მწვრთნელი კი მალხაზ ჭეიშვილი. ქორები 2002 წელს შეიკრიბნენ და იდეა გუნდის ჩამოყალიბების შესახებ რეალობად 2009 წელს იქცა ბატონი დავით სიხარულიძის მხარდაჭერით. ვარჯიშები ტარდება კვირაში ხუთჯერ "ქარიშხალას" სტადიონზე თუმცა ზაფხულიდან ლოკომოტივზე გადავლენ.
კატეგორია:საქართველოს სარაგბო კლუბები
ანაუ
ანაუ (Änew) — ქალაქი თურქმენეთში, ახალის ველაიათში. აკ-ბუგდაის ეტრაპისა და ახალის ველაიათის ადმინისტრაციული ცენტრი. წარმოადგენს აშხაბადის გარეუბანს. ეტრაპის ქალაქის სტატუსი მიიღო 2008 წლის 3 თებერვალს. .
სქოლიო
კატეგორია:თურქმენეთის ქალაქები
აშშ-ის შტატები დაარსების წლების მიხედვით
ამერიკის შეერთებულ შტატებში სულ 50 შტატია. აქედან პირველი შტატი - დელავერი დაარსებული იქნა 1787 წლის 7 დეკემბერს, რომელმაც აშშ-ის კონსტიტუციის რატიფიცირება მოახდინა. 2011 წლის 1 ივლისის მონაცემებით, ყველაზე მეტი მოსახლეობა ამჯერად 1850 წლის 9 სექტემბერს დაარსებულ, რიგით 31-ე კალიფორნიის შტატში ცხოვრობს (37 691 912). ამ კუთხით ყველაზე მცირე ოდენობით მცხოვრები არის 1890 წლის 10 ივლისს დაარსებულ რიგით 44-ე უაიომინგის შტატში - 568 158.
ყველაზე დიდი შტატი ფართობით, 1 717 854 კმ² მქონე 1959 წლის 3 იანვარს 49-ე შტატად წოდებული ალასკა არის. ყველაზე მცირე ფართობის მქონე შტატი როდ-აილენდია, რომლის ფართობი სულ რაღაც 4,002 კმ² არის. როდ-აილენდი 1790 წლის 29 მაისს აღიარებული იქნა, როგორც მე-13 შტატად.
რესურსები ინტერნეტში
შტატები
Lasioglossum latum
Lasioglossum latum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1924 წელს.
სქოლიო
latum