cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ანა ჰაიდი
ადრეული წლები
მარცხნივ|მინი|290x290პქ|ლედი ანა ჰაიდი ანა ჰაიდი დაიბადა 1637 წლის 12 მარტს უინძორში, ინგლისში. იგი იყო ადგილობრივი დიდებულის, ედუარდ ჰაიდისა და მისი მეორე ცოლის, ფრანცისკა აილესბურის პირველი შვილი ექვსიდან. ანას მშობლები მამამისის პირველი ცოლის, ანა აილიფეს გარდაცვალების შემდეგ შეუღლდნენ, რომელიც ქორწილიდან სულ ექვს თვეში დაიღუპა უშვილოდ. აღსანიშნავია, რომ ანას სახელი სწორედ მამამისის პირველი ცოლის პატივსაცემად დაარქვეს. მისი ადრეული ცხოვრების შესახებ თითქმის არაფერია ცნობილი. მის შესახებ სანდრო წყაროები მხოლოდ 1649 წლიდან იწყებენ წერას, როდესაც ჰაიდების ოჯახი მეფე ჩარლზ I-ის სიკვდილით დასჯის შემდეგ მეფის ქალიშვილ მერი სტიუარტთან გაიქცა, რომელიც ნიდერლანდების შტატჰალტერზე იყო დაქორწინებული. ნიდერლანდებში ისინი ქალაქ ბრედაში ცხოვრობდნენ, რომელიც მერი სტიუარტის ოფიციალური რეზიდენცია იყო, სადაც მან რევოლუციის პერიოდში მრავალი თანამემამულე შეიფარა.
ანა მერი სტიუარტის ფავორიტი მალევე გახდა, რის შემდეგაც იგი ჰააგას სამეფო კარზე გადავიდა. იგი მეტად მომხიბვლელი იყო და კარგი გემოვნებაც ჰქონდა, რის გამოც ხშირად იქცევდა მამაკაცთა ყურადღებას. ერთ-ერთი პირველი მამაკაცი, რომელსაც ანა შეუყვარდა იყო სპენსერ კომპტონის ვაჟი, ნორთემპტონის ერლი. მისდა საუბედუროდ, ამ დროისათვის ანას ჰენრი ჯერმინთან ჰქონდა ურთიერთობა. სწორედ ჯეიმზთან ურთიერთობისას გაიცნო ანამ თავისი მომავალი მეუღლე, იორკის ჰერცოგი ჯეიმზ სტუარტი, რომელიც თავის დასთან, მერისთან იყო ჩასული. 1659 წლის 24 ნოემბერს, მათი გაცნობიდან ორი, ან სამი წლის შემდეგ, ჯეიმზმა ანას ცოლობა სთხოვა, რაზეც თანხმობა მიიღო. სწორედ ამ დროს, 1660 წლის 29 მაისს ჯეიმზის უფროსი ძმა, ჩარლზ II ავიდა ინგლისის, ირლანდიისა და შოტლანდიის სამეფო ტახტზე, რითაც განხორციელდა სტიუარტთა რესტავრაცია და ქვეყნიდან გაქცეული არისტოკრატიაც უკან დაბრუნდა.
ქორწინება
მინი|319x319პქ|იორკის ჰერცოგი ჯეიმზ სტიუარტი თავის ცოლთან, ლედი ანა ჰაიდთან და მათ ორ ქალიშვილთან: მერისა და ანასთან ერთად. მას შემდეგ რაც ჩარლზ II-მ ტახტი დაიბრუნა, ჯეიმზისა და ანას ქორწინება შეუძლებელი გახდა, რადგანაც იგი ახლა უკვე სამი სამეფოს მეფის ძმა და ტახტის შესაძლო მემკვიდრე იყო და არ შეეძლო უბრალო წარმომავლობის ქალზე ქორწინება. ამის გამო ჩარლზი ძმისთვის საცოლედ რომელიმე ევროპელ პრინცესას ეძებდა, ისევე, როგორც თავისთვის, მაგრამ 1660 წელს გაირკვა, რომ ანა ჰაიდი ჯეიმზისაგან იყო ორსულად. ამის გამო, 1660 წლის 3 სექტემბერს, ლონდონში ჯეიმზ სტიუარტი და ანა ჰაიდი მალულად დაქორწინდნენ. ამ ქორწინების შესახებ არც ჯეიმზის ოჯახმა იცოდა არაფერი და არც ანას ახლობლებმა. როდესაც ეს ამბავი გასაჯაროვდა, მეფე ჩარლზმა მითქმა-მოთქმის თავიდან ასარიდებლად ანას მამას, ედუარდ ჰაიდს სასწრაფოდ მიანიჭა კლარენდონის ერლობა და სულ მალე იგი მისი საყვარელი მინისტრიც გახდა. მათი საიდუმლო ქორწინების შემდეგ, ანაზე საფრანგეთის ელჩმა ასეთი რამ განაცხადა:
ქორწინებიდან სულ ერთ თვეში, 1660 წლის 22 ოქტომბერს დაიბადა მათი პირველი შვილი, რომელსაც მეფის პატივსაცემად ჩარლზი დაარქვეს. ამის შემდეგ ანამ კიდევ შვიდი შვილი გააჩინა, მაგრამ მათი რვა შვილიდან მხოლოდ ორმა გოგონამ — მერიმ და ანამ — მოახერხეს სრულწლოვანებამდე მიღწევა.
ოჯახური ცხოვრება
მარცხნივ|მინი|352x352პქ|ანა ჰაიდი 1661 წელს ოჯახური ცხოვრება ანასათვის მეტად პრობლემური აღმოჩნდა. მას არ მოსწონდა სამეფო კარი, სადაც ჯეიმზს უამრავი საყვარელი ჰყავდა, მათ შორის არაბელა ჩერჩილი, რომელთანაც მას უამრავი უკანონო შვილი გაუჩნდა, რომელთა უმეტესობაც ანას ხანმოკლე სიცოცხლის პერიოდში დაიბადა. ანა არ იყო თავისი რძლის, დედოფალ კატარინა ბრაგანსას მსგავსი, რომელსაც საერთოდ არ ადარდებდა თავისი ქმრის რომანები და უკანონო შვილები. როგორც სამეფო კარის მატიანე წერდა, ანა ხშირად ეჭვიანობდა ჯეიმზზე, თუმცა საჯაროდ ისინი ჰარმონიული წყვილის სახელით იყვნენ ცნობილები, რადგან ისინი ხშირად კოცნიდნენ ერთმანეთს და რთულ სიტუაციებში ერთმანეთს ეყრდნობოდნენ. ამავე მატიანეს ცნობით, ჯეიმზისა და ლედი ჩესტერფილდის რომანით ანა იმდენად შეწუხდა, რომ თავის მაზლს, მეფე ჩარლზ II- ს სთხოვა საქმეში ჩარევა და დახმარება. ანას კატეგორიული მოთხოვნით ჩარლზმა ლედი ჩესტერფილდი ლონდონიდან გადაასახლა და უკან მხოლოდ მისი გარდაცვალების შემდეგ დააბრუნა.
გარდაცვალება და მემკვიდრეობა
მინი|322x322პქ|ანა ჰაიდი 1670 წელს მისი უმცროსი ვაჟის, ედგარის დაბადებიდის შემდეგ წელიწად-ნახევარში ანა მძიმედ დაავადდა, მაგრამ ამის მიუხედავად მან კიდევ ორი გოგონა გააჩინა. 1669 წელს დაიბადა მისი მეშვიდე შვილი — ჰენრიეტა, ხოლო 1671 წელს კეთრინი. პრინცესა კეთრინის დაბადებიდან სულ ერთ თვეში, 1671 წლის 31 მარტს, 34 წლის ანა ჰაიდი გარდაიცვალა ლონდონში, სარძევე ჯირკვლის სიმსივნით. ანას გარდაცვალებისას მისი ძმები, ჰენრი და ლორენსი ცდილობდნენ საზიარებლად ანგლიკანი მღვდლის მოყვანას, მაგრამ მან ამაზე მკაცრი უარი განაცხადა და კათოლიკე მღვდელი მოითხოვა. მისი გარდაცვალებიდან ორ დღეში ანას ცხედარი გადაასვენეს უესტმინსტერის სააბატოში, მეფე ჰენრი VII-ის სახელობის სამლოცველოში, სადაც დაკრძალეს შოტლანდიისა და საფრანგეთის დედოფალ მერი I სტიუარტის გვერდით, რომელიც მისი მეუღლის დიდი ბებია იყო. იმავე წლის ივნისში გარდაიცვალა ანას ერთადერთი ვაჟი — ედგარი, რასაც მოჰყვა დეკემბერში კეთრინის გარდაცვალება. ამრიგად, მისი შვილებიდან მხოლოდ მერი და ანა გადარჩნენ.
ანა ჰაიდის გარდაცვალების შემდეგ მისი ცნობილი პორტრეტები მისმა ქალიშვილმა, დედოფალმა მერი II-მ განათავსა თავის საძინებელში, უინძორის სასახლეში. ანას გარდაცვალებიდან სულ ორ წელიწადში, ვაჟის გაჩენის მიზნით ჯეიმზი დაქორწინდა იტალიელ კათოლიკე პრინცესა მარია დ’ესტეზე, რომელიც იყო მოდენას ჰერცოგის ასული. ჯეიმზს მასთან მართლაც შეეძინა ორი ჯანმრთელი ვაჟი. 1685 წელს ჩარლზ II-ის უშვილოდ გარდაცვალების შემდეგ მეფე ანას ქვრივი, ჯეიმზ II გახდა, რომელიც 1688 წელს ტახტიდან ჩამოაგდო ანას უფროსმა ქალიშვილმა მერი II-მ და ტახტზე თავის ქმართან, უილიამ III-თან ერთად ავიდა. ჯეიმზი თავის ცოლ-შვილთან ერთად ემიგრაციაში წავიდა საფრანგეთში. 1694 წელს მერი II უშვილოდ დაიღუპა, მაგრამ ქვეყნის მართვას 1702 წლამდე მისი ქმარი უილიამი განაგრძობდა, რომლის გარდაცვალების შემდეგაც ტახტი ანა ჰაიდის მეორე ქალიშვილმა, დედოფალმა ანამ დაიკავა, რომელმაც 1707 წელს ინგლისი და შოტლანდია დიდი ბრიტანეთის სამეფოდ გააერთიანა. 1714 წელს დედოფალი ანა ასევე უშვილოდ დაიღუპა, რის გამოც ტახტი მისმა ბიძაშვილმა ჯორჯ I ჰანოვერელმა დაიკავა, თუმცა ჯეიმზ II-ის ვაჟები, რომლებიც მას მეორე ცოლისაგან ჰყავდა ტახტისათვის განაგრძობდნენ ბრძოლას, თუმცა ამაოდ. ისტორიაში ამ პერიოდს „იაკობინური ომები“ ეწოდება.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 12 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1637 კატეგორია:გარდაცვლილი 31 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1671 კატეგორია:სტიუარტები
ჰაქერი (გუბადლი)
ჰაქერი (Həkəri) — სოფელი აზერბაიჯანში, გუბადლის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გუბადლის რაიონის სოფლები
ბუთრუს ალ-ბუსთანი
მინი|بطرس البستانيბუთრუს ალ-ბუსთანი ბუთრუს ალ-ბუსთანი (არაბ. بطرس البستاني; 1819, დიბია, ლიბანი - 1883)— არაბი მწერალი, პედაგოგი, მეცნიერი. არაბული აღორძინების ხანის ერთ-ერთი გამოჩენილი ფიგურა. უწოდებენ არაბული რენესანსის მამას.
იგი ითვლება პირველ სირიელ ნაციონალისტად 1860 წლის ლიბანის სამოქალაქო ომის შემდეგ ნაფირ სურია-ს გამოცემის გამო. 1870 წელს მან დააარსა ალ-ჯენანი, პირველი მნიშვნელოვანი ლიტერატურული და სამეცნიერო პერიოდული გამოცემა არაბულ ენაზე, 1870-იან წლებში, დამოუკიდებელ პოლიტიკურ გაზეთებთან ერთად.
ბიოგრაფია
ბუთრუს ალ-ბუსთანი დაიბადა ლიბანელი ქრისტიანი მარონიტების ოჯახში, შუფის რაიონის სოფელ დიბიბიეში, 1819 წლის იანვარში. მან დაწყებითი განათლება მიიღო სოფლის სკოლაში, სადაც თავიდანვე მიიპყრო მასწავლებლების ყურადღება სხარტი გონების წყალობით.
11 წლის ასაკში სწავლა გააგრძელა იმ პერიოდის ყველაზე ცნობილ აონი-ვარკის მარონიტის სასულიერო სემინარიაში. სადაც ისწავლა სირიული და ლათინური. მან ათი წელი გაატარა იქ და შეისწავლა რამდენიმე უცხო ენა, მათ შორის ფრანგული, იტალიური და ინგლისური.
მოღვაწეობა
ბეირუთში ბუთრუს ალ-ბუსთანი დაუკავშირდა ამერიკელ პროტესტანტ მისიონერებთან, რომელთანაც მჭიდროდ თანამშრომლობდა გარდაცვალებამდე 1883 წლის 1 მაისს. ბეირუთში ამერიკის პროტესტანტულ მისიაში დასაქმების შემდეგ, დიდი ხანი მუშაობდა ამერიკელ პროტესტანტთან. სწორედ ამ წლებში მიიღო პროტესტანტულ ი რწმენა. დაასრულა მრავალი ადრეული ნაშრომი. არაბული გრამატიკისა და არითმეტიკის წიგნები. ცნობილია ბუთრუს ალ ბუსთანის მთარგმნელობითი საქმიანობა. მის მიერ თარგმნილმა „რობინზონ კრუზომ“ შეაღწია მოსახლეობის ფართო ფენებში და დიდი მოწონება დაიმსახურა.
ვან დიკის ბიბლიის ვერსიასთან ერთად, რომელიც ბიბლიის ყველაზე პოპულარული არაბული თარგმანია და დღესაც გამოიყენება, ალ-ბუსთანი და ნასიფ ალ-იაზიჯი მუშაობდნენ ბიბლიის ვან დიკის ვერსიაზე ელი სმიტის მეთვალყურეობით, რომელიც იყო ამერიკელი პროტესტანტი მისიონერი, მეცნიერი და იელის კურსდამთავრებული. მთარგმნელობითი პროექტი განხორციელდა ალ-ბუსტანის შემდეგ კორნელიუს ვან ალენ ვან დიკის ხელმძღვანელობით. ბიბლიის თარგმნაზე მუშაობისას, ალ-ბუსთანმა ისწავლა ებრაული, არამეული და ბერძნული და სრულყო სირიული და ლათინური, საბოლოოდ მან აითვისა ცხრა ენა.
1840-იან წლებში მან დააფუძნა სირიის სამეცნიერო საზოგადოება,სადაც მოუწოდებდა პროგრესისკენ, ცხოვრების წესის რეფორმისკენ, მათ შორის პირველად არაბთა შორის წამოაყენა ქალთა განთავისუფლების ლოზუნგი.
1863 წელს სირიის საზოგადოებრივ ცხოვრებაში ღირსშესანიშნავი მოვლენა გახდა ბუთრუს ალ ბუსთანის მიერ ბეირუთში პირველი ეროვნული სკოლის "ალ-მადრას ალ-ვატანია" დაარსება ვაჟებისათვის. მისიონერებთან ახლო ურთიერთობამ მას საშუალება მისცა, რომ მათემატიკის და საბუნებისმეტყველო მეცნიერებათა შესწავლაში გამოეყენებინა ევროპული მეთოდები. დიდი ყურადღება ექცეოდა უცხო ენების შესწავლას.
1870 წელს მან დააარსა გაზეთი "ალ-ჯანა" ("ბაღი") ბეირუთში, მოგვიანებით - გაზეთი "ალ-ჯუნინა" ("სადიკი") და ჟურნალი "ალ-ჯინანი" ("მებაღე"; "ალ-ბუსტანი") "ალ-ჯეიანები"). მან არაბი ჟურნალისტებისა და მწერლების ჯგუფი გააერთიანა ამ ბეჭდური ორგანოების გარშემო.
ბუთრუს ალ-ბუსთანმა დიდი როლი შეასრულა 1882 წელს ბეირუთში დაარსებულ მეცნიერებათა აღმოსავლეთის აკადემიის საქმიანობაში.
ბუთრუს ალ -ბუსთანი მრავალრიცხოვანი ნაშრომების ავტორია, რომელიც გამოცემულია 5 კრებულად 1910 წელს. მთავარი ავტორი და გამომცემელია ენციკლოპედიის „დაირათ ალ მაარიფი“ („ცოდნის წრე“, 1-6 ტომები, 1876-1883, გამოცემა დასრულდა მისი ვაჟის სულეიმან ბუსთანის მიერ), შეადგინა არაბული ენის განმარტებითი ლექსიკონი „მუხიტ ალ მუხიტ“(„ოკეანეთა ოკეანე“, 2 ტომად, 1867-1870).გამოაქვეყნა რამდენიმე სასკოლო სახელმძღვანელო და ლექსიკონი.ალ-ბუსთანმა შეადგინა არაბული ლექსიკონი და თავისი ვაჟების დახმარებით გამოაქვეყნა არაბული ენციკლოპედიის თერთმეტი ტომი.
სქოლიო
კატეგორია:მწერლები კონტინენტების მიხედვით კატეგორია:ლიბანელი მწერლები
სანტა-კრუს-დე-ტოლედოს რაიონი
სანტა-კრუს-დე-ტოლედოს რაიონი (Distrito de Santa Cruz de Toledo) — რაიონი პერუში, კახამარკის რეგიონის კონტუმასის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 400 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 097 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 17 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 64.53 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კახამარკის რეგიონის რაიონები კატეგორია:კონტუმასის პროვინციის რაიონები
ტუნას-დუ-პარანა
ტუნას-დუ-პარანა (Tunas do Paraná) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მიეკუთვნება კურიტიბის აგლომერაციის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კურიტიბის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 256 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 9.36 კმ²-ზე. ფართობი 668 478 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
სან-მარსელინო (სამბალესი)
სან-მარსელინო (ოფიციალურად სან-მარსელინოს მუნიციპალიტეტი; Bayan ng San Marcelino) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი სამბალესის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 37 719 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 18 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:სამბალესის მუნიციპალიტეტები
საბუის ელიას ეკლესია
საბუეს ელიას ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი. მდებარეობს ყვარლის მუნიციპალიტეტში, ჭიჭრიანად წოდებულ ადგილზე. თარიღდება IX-X საუკუნეებით. ეკლესია გეგმით სწორკუთხაა (8.1 x 4.8 მეტრია) ნაგებია რიყის ქვითა და კირის ხსნარით. ძლიერ დაზიანებულია: დანგრეულია ჩრდილოეთ და  დასავლეთ კედლების უმეტესი ნაწილი, ჩაქცეულია კამარა, კონქი. ინტერიერი ნანგრევებითა და მიწითაა ამოვსებული. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. კარს გადახურვა ჩამოშლილი აქვს. აღმოსავლეთით ღრმა, კარგად გამოყვანილი, ნალისებრი აფსიდია. აფსიდის შუაში გაჭრილია ვიწრო სარკმელი. რომლის ჩრდილოეთით და სამხრეთით მოწყობილია თითო ოთხკუთხა ნიშა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
აბასბეილი (მასალი)
აბასბეილი  (Abasbəyli) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის   მასალის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 760 კაცი (2009).
სქოლიო
კატეგორია:მასალის რაიონის სოფლები
გიორგი ჭელიძე (პოლიტიკოსი)
გიორგი ჭელიძე (დ. 14 აპრილი, 1973,  სოხუმი )  —  ქართველი ინჟინერი, პოლიტიკოსი.
დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 2008-2012 წლებში იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ონის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის“.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 14 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1973 კატეგორია:საქართველოს VII მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:სოხუმში დაბადებულები
დეგერესული ცხვრები
დეგერესული ცხვრები — ნახევრად წმინდამატყლიანი ცხვრის ჯიშების ჯგუფი. გამოყვანილია ყაზახეთის ასსრ-ში ყაზახური დუმიანი ნერბის შეჯვარებით შროპშირისა და პრეკოსის ჯიშის ერკემლებთან. მაგარი კონსტიტუციისანი არიან, ჩონჩხი კარგადაა განვითარებული. ტანი კომპაქტურია, ოდნავ წაგრძელებული. დუმა რამდენადმე მცირე აქვს, ვიდრე — ყაზახურ ცხვარს. ერკემლის მასაა 100–115 კგ (უდიდესი უდიდესი 135 კგ), ნერბისა — 60–65 კგ (უდიდესი 90 კგ). ნაპარსი ერკემლისა 3,5–4 კგ (საუკეთესოსი 8 კგ), ნერბისა 2,5–3 კგ (საუკეთესოსი 4,5). მატყლის სიგრძეა 12–15 სმ, ნაპარსის გამოსავალი 65–68%. მატყლი მცირედ ცხიმოფლიანია. ყოფილ სსრკ-ში მისი მოშენების მთავარი რაიონი იყო ყაზახეთის სსრ; საუკეთესო სანაშენო ფარა მდებარეობდა ალმა-ათის ოლქის ბალხაშის რაიონის საბჭოთა მეურნეობა „ბაკანასკი“-ში («Баканасский»).
ბარტომი
საკუთარი სახელი ბარტომი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
აბასბეილი (მრავალმნიშვნელოვანი)
აბასბეილი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ლაზირი
ლაზირი  (Ləzir) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის იარდიმლის რაიონში.
ჰერსტმანის სინდრომი
ჰერსტმანის სინდრომი — სინდრომი რომელიც გამოიხატება თითების აგნოზიით, სივრცითი დეზორიენტირებით, აკალკულიით, აგრაფიით და ხანდახან აპრაქსიით, დისლექსიით და ჰომონიმიური ჰემიანოფსიით. დაავადება ვითარდება დომინანტური ნახევარსფეროს თხემის ნაწილის დაზიანების. სახელი დაერქვა ამერიკაში დაბადებული ებრაელი-ავსტრიელი ნევროლოგის, ჯოზეფ ჰერსტმანის გამო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სინდრომები
ცივწყარო (მთა)
ცივწყარო ან ცივი წყარო — მთა საქართველოში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ხულოს მუნიციპალიტეტში, არსიანის ქედის ჩრდილოეთ ნაწილში, მდინარეების – ქვაბლიანისა და ღორჯომისწყლის (აჭარისწყლის მარჯვენა შენაკადი) სათავეებში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2190 მ. აგებულია ზედაეოცენური ბაზალტებით, ტრაქიტებითა და მათი ტუფებით. მთის ქვემო და შუა კალთები შემოსილია შერეული ტყით (ჭარბობს წიწვიანები), ზემო — სუბალპური მდელოს ბალახეულობით.
ჭაჭუნის ვაკის მეორე გორასამარხი
ჭაჭუნის ვაკის მეორე გორასამარხი — ყვარლის მუნიციპალიტეტის, სოფელი ჭაჭუნის არქეოლოგიური ძეგლი მდებარეობს დედოფლისწყაროს დასავლეთით 50-52 კილომეტრზე, მდინარე ივრის მარცხენა ნაპირას, დალის მთის წყალსაცავის მიმდებარე ტერიტორიაზე. თარიღდება ადრინდელ და შუა ბრინჯაოს ხანით. 1985, 1989, 1990 და 1991 წლებში გაითხარა 14 გორასამარხი. პირველი ჯგუფის შესწავლილი ოთხი ქვაყრილიანი გორასამარხიდან სამი გაძარცვული იყო.
აღწერა
გორასამარხი N1 მიეკუთვნება ცრუ სამარხს.
N2 გორასამარხში, მიწის ზედაპირიდან 1 მეტრ სიღრმეზე, აღმოჩნდა კუთხეებმომრგვალებული დასაკრძალავი ორმო, რომელიც სამხრეთ-დასავლეთიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით იყო დამხრობილი. მასში დიდი რაოდენობით ქვა იყო ჩაზვინული. ორმოს იატაკი განმარხებული ჰუმუსიდან 1.65 მეტრზე სიღრმეზე ჰქონდა. ორმოში აღმოჩნდა ბრინჯაოს ხვიის ფრაგმენტი და პირამიდულთავიანი, ოთხწახნაგა ღეროს მქონე ისრისპირი, გიშრისა და სარდიონის მძივი. გადარჩენილი იყო მხოლოდ თავის ქალას ფრაგმენტები და ქვედა კიდურის ძვლები.
N3 გორასამარხში ქვაყრილი მხოლოდ დასაკრძალავ ორმოს ჰქონდა. დანარჩენი მიწაყრილი იყო. სამარხი სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან ჩრდილო-დასავმეთით იყო დამხრობილი.
N4 გორასამარხის დასაკრძალავი ორმო მიწის ზედაპირიდან 1.5 მეტრით ზემოთ მდებარეობდა და დამხრობილი იყო სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან ჩრდილო-დასავლეთისკენ. კედლის გასწვრივ ესვენა მიცვალებული, რომელიც თავით სამხრეთ-დასავლეთით იყო მიმართული. სამარხის ცენტრალურ და ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში გამოვლინდა ბრინჯაოს ბოთლისებრი ექვსი ნივთი გამჭოლი ხვრელებითა და გარშემო რელიეფური წერტილებით. ბრინჯაოსავე ყუნწმოტეხილი სატევარი, მიცვალებულის მკერდის არეში - ოქროს თხელი ფურცლისგან დამზადებული მძივები. ოქროსავე მასიური სასაფეთქლე ხვია, სარდიონის სამი მძივი. სამარხში დადასტურდა თიხის რვა ჭურჭელიც.
ქვაყრილიანი იყო ძველი წელთაღრიცხვით III ათასწლეულის დასასრულის N5 გორასამარხი, რომელშიც დასაკრძალავი ორმო ზედაპირიდან 1.5 მეტრ სიღრმეზე გამოვლინდა. ორმო სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან ჩრდილო-დასავლეთით იყო მიმართული. მის აღმოსავლეთ, დასავლეთ და ჩრდილოეთ ნაწილებში აღმოჩნდა ხის ნაშთები. ორმოს ცენტრში მიცვალებული, რომელიც ესვენა თავით აღმოსავლეთისკენ, ძლიერ მოხრილი კიდურებით. მიცვალებულის ქვედა კიდურებთან გამოვლინდა თიხის ჭურჭელი და ბრინჯაოს ყუნწიანი სატევარი, ორმოს აღმოსავლეთ ნაწილში - სარეცლის კვალი.
იმავე ხანას განეკუთვნება ქვამიწაყრილიანი გორასამარხი N6. დასაკრძალავი აღმოჩნდა მიწის ზედაპირიდან 80 სანტიმეტრის სიღრმეზე, მისი იატაკი კი - განმარხებულ ჰუმუსიდან 1.8 მეტრ სიღრმეზე. ორმო დამხრობილი იყო სამხრეთიდან ჩრდილოეთისკენ. მის ცენტრში დადასტურდა ძლიერი ჩაშლილი თავის ქალა, ბარძაყის ძვლები. ყელის არეში - სარდიონის ბრტყელი მძივები, პასტის იოტები და ბრინჯაოს ხვიები. ორმოს აღმოსავლეთ ნაწილში - ერთი თიხის ჭურჭელი. ბრინჯაოს სატევარი ყუნწისა და ფოთლისებრი პირით. ამ გორასამარხშიც გამოვლინდა ხის კვალი, სავარაუდოდ, სარეცლის ნაშთი.
კენოტაფს უნდა წარმოადგენდეს ძველი წელთაღრიცხვით III ათასწლეულის მეორე ნახევრის შუახანების N7 გორასამარხი. მასში გამოვლინდა თიხის ჭურჭელი და ბრინჯაოს პირამიდულთავიანი ისრისპირი. მიცვალებული არ აღმოჩენილა.
N7 გორასამარხის ჩრდილოეთით, 20 მეტრში მდებარეობდა შუა ბრინჯაოს ხანის N8 გორასამარხი. მიწის პირიდან 60-65 სანტიმეტრის სიღრმეზე აღმოჩნდა ქვის წრიული ყრილი, რომელსაც ჰქონდა შიდა წრე. დასაკრძალავი ორმო, რომელიც სამხრეთიდან ჩრდილოეთისკენ იყო მიმართული, გამოვლინდა 1.65 მეტრ სიღრმეზე. სამარხში აღმოჩნდა თიხის ჭურჭლის ფრაგმენტები, ძვლის რგოლი და საკიდი. ფრაგმენტულად იყო შემორჩენილი მიცვალებულის ჩონჩხი.
გორასამარხი N9 აღმოჩნდა N5 გორასამარხის სამხრეთით, 20 მეტრის მოშორებით. გორასამარხს გარშემოუყვებოდა ვერტიკალურად დაყენებული ქვები. სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში დადასტურდა მოზრდილი ქვების დარღვეული წრეები მიწის ზედაპირიდან 30 სანტიმეტრ სიღრმეზე. ცენტრში - ჩაშვებული სამარხის ნაშთი. სამარხის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში გამოვლინდა მიცვალებულის ძვლის და თიხის ჭურჭლის ფრაგმენტები, ყუნწიანი, ყუნწზე ნახვრეტით, ბრინჯაოს სატევრის პირი. სამარხი გამართული იყო ცარიელი დასაკრძალავი ორმოს თავზე, რომელიც ზედაპირიდან 95 სანტიმეტრ სიღრმეზე აღმოჩნდა.
გორასამარხი N10 ცრუსამარხია.
N11 გორასამარხის ცენტრში, ზედაპირიდან 0.5 მეტრ სიღრმეზე, აღმოჩნდა დიდი ზომის ქვებით გადახურული, დასაკრძალავი ორმო. მისი იატაკი დადასტურდა განმარხებული ჰუმუსიდან 1 მეტრ სიღრმეზე. გამოვლინდა ხის ნაშთები. დასაკრძალავი ორმო ცარიელი იყო, მხოლოდ მის ჩრდილოეთ ნაწილში აღმოჩნდა წვრილფეხა საქონლის ძვლის ფრაგმენტები.
გორასამარხი N12 წარმოადგენდა ოდნავ შესამჩნევ ქვამიწაყრილიან ბორცვს, რომელშიც მიწის ზედაპირიდან 1.3 მეტრ სიღრმეზე გამოვლინდა დასაკრძალავი ორმო. ორმოს ცენტრში აღმოჩნდა მიცვალებულის თავის ქალის ფრაგმენტები. დაზიანებული იყო ჩონჩხიც, რის გამოც დაკრძალვის პოზის დადგენა ვერ მოხერხდა. ორმოს სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში გამოვლინდა ცხვრის მთლიანი ჩონჩხი, თავის ქალის ახლოს - წვრილფეხა საქონლის ძვლეგი, დადასტურდა 21 თიხის ჭურჭელი, მათგან 9 ჯამი მოწითალო და მოწითალო-მოყავისფროა. მათი უმრავლესობა ფართო, ოდნავ შიგნით გადახრილი პირითაა. გვხვდება ოდნავ პირმოყრილი და სწორპირიანი ჯამიც. ჭურჭელი ფართო და ბრტყელძირიანია. სამი ჯამის ძირი ოდნავ შეზნექილია. ერთ პირმოყრილ ჯამის პირს ამოღარული კონცენტრული ხაზი გარშემოუყვება. ჭურჭელი ნაძერწია უხეშად. მათი უმეტესობა ასიმეტრიულია. გორასამარხის შვიდი ქილიდან ორი შავპრიალაა, დანარჩენი - მოწითალო-მოყვისფრო, მოშავე-მოყავისფრო და მორუხო-მოყავისფრო შეფერილობის. ზოგ ჭურჭელს მრგვალი, კვერცხისებრი ან მხარში გაზიდული და ძირისკენ შევიწროებული მუცელი აქვს, ერთ ქილას - ოდნავ შეზნექილი ძირი. იგი სხვა ქილებისგან უხეში ძერწვითაც გამოირჩევა. მხოლოდ სამ ქილაზე გვხვდება ამოკაწრული კონცენტრული ხაზები, ტალღური და პრიალა ორნამენტი და ზემოდან დაძერწილი მეჭეჭისებრი კოპები. ქილის მხარს, კოპებთან ერთად, ხუთი მინიატურული ყურიც ამკობს. სამარხში გვხვდება მოშავო-მოყავისფრო, ყავისფრად ანგობირებული და გაპრიალებული, პირვიწრო, ყელდაბალი, მრგვალმუცლიანი ორი კოჭობი. ერთ მათგანს, ყელიდნ მხარზე გადასვლის ადგილას, ამოკაწრული ხაზი შემოსდევს, მეორეს - ოთხი ასეთი ხაზი, რომელთა შორის, ერთმანეთის საპირისპიროდ, მოკლე, ირიბი ხაზებია დატანილი. სამარხეული ორი ქოთნიდან ერთი მოყავისფრო-მოწითალოა, სუსტად ნაპრიალები, პირვიწრო და გადაშლილი, ყელდაბალი. მეორე ქოთანი შავპრიალაა, გადაშლილი პირით. ორივე ქოთნის შუაში გამობერილი მუცელი ძირისკენ შევიწროებულია. გორასამარხის კერამიკულ კომპლექსში დამზადების ტექნიკით და ფორმით გამოირჩევა შავი, სარკისებრნაპრიალები სურა ვიწრო, ოდნავ გადაშლილი პირით, მაღალი, სწორი ყელით, სფერული მუცლითა და ძირშეზნექილი დაბალი ქუსლით. სურას ყელზე მოსდევს რელიეფური სარტყელი.
კრემენჩუკის რაიონი
კრემენჩუკის რაიონი (Кременчуцький район) — რაიონი უკრაინაში, პოლტავის ოლქში. მისი ფართობია 1020 კმ². 2016 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 39 559 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 39,8 კაცს კმ²-ზე. კრემენჩუკის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი კრემენჩუკი.
ჭაჭუნის ვაკის მეორე გორასამარხი
აღწერა
გაძარცული იყო ქვამიწაყრილიანი გორასამარხი N13, რომელშიც ზედაპირიდან 1 მეტრ სიღრმეში გამოიკვეთა ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან სამხრეთ-დასავლეთით დამხობილი დასაკრძალი ორმო. მისი იატაკი დადასტურდა განმარხებული ბუმუსიდან 0.5 მეტრ სიღრმეზე.
კრემენჩუკის რაიონი
სქოლიო
კატეგორია:პოლტავის ოლქის რაიონები
ჭაჭუნის ვაკის მეორე გორასამარხი
აღწერა
ქვამიწაყრილიანივე იგო გორასამარხი N14. დასაკრძალავი ორმო აქაც 1 მეტრ სიღრმეზე აღმოჩნდა. მას წაგრძელებული ოვალის ფორმა ჰქონდა და ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ იყო დამხრობილი. ორმოს იატაკი გამოვლინდა განმარხებული ბუმუსიდან 0.8 მეტრ სიღრმეზე. მის ჩრდილოეთ ნაწილში დადასტურდა მიცვალებულოს თავის ქალის ფრაგმენტები, ქვედა კიდურების და მენჯის ძვალი. ძვლები არეულო იყო, თითქოს ერთ მხარეს მიხვეტილი. აღმოჩნდა ასევე მოწითალოდ გამომწვარი თიხის ჭურჭლის ფრაგმენტები.
ამავე წლებში შირაქის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ დალის მთის წყალსაცავის სამხრეთით, 1-2 კილომეტრზე, მდინარე ივრის მარჯვენა ნაპირზე მიაკვლია ათამდე გორასამარხს, რომელთაც პირობითად ეწოდა დალის მთის გორასამარხთა 11 ველი. გორასამარხები უმეტესად გაძარცული იყო. დასაკრძალავი ორმოები მიწის ზედაპირიდან სხვადასხვა სიღრმეზე გამოვლინდა. მათ განსხვავებული დიამეტრი და სიმეტრიულობა ჰქონდათ და სხვადასხვა მხარეს იყვნენ დამხრობილნი. ზოგი ნახანძრალი იყო, ზოგი კი მცირე ან მოზრდილი ზომის ქვებით იყო სავსე. დადასტურდა გადახურვის ხის კონსტრუქციის ფრაგმენტებიც. გორასამარხებში აღმოჩნდა თიხის ჭურჭელი, რომელთაც შავპრიალა, რუხი, მორუხო-მოყავისფრო, ყავისფერი რუხი ლაქებით, მოწითალო, მოყავისფრო-მონაცრისფრო, მოწითალო-მონაცრისფრო, უხეში, კარგად განლექილი, ქვიშანარევი და ასე შემდეგ კეცი ჰქონდა. ზოგ შემთხვევაში ორნამენტირებული ბრინჯაოს სამფრთიანი, დეზიანი სკვითური ისრისპირი, სატევარი, რგოლის ფრაგმენტები, ნიჟარისგან დამზადებული საკიდი რგოლები, სარდიონი მძივსაკიდი, მძივები. ერთ-ერთ გორასამარხში დადასტურებულია კოლექტიური სამარხი - 17 თავის ქალა ერთმანეთში არეული ძვლებით.
მოპოვებული არქეოლოგიური მასალა დაცულია საქართველოს ეროვნული მუზეუმის გურჯაანის ისტორიულ-ეთნოგრაფიულ საცავში.
2010 წელს ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის არქეოლოგიურმა რაზმმა დაზვერვებისას მიაკვლია გორასამარხების კიდევ ერთ ველს. მათი უმეტესობა ქვამიწაყრილიანია.
ლიტერატურა
კატეგორია:დედოფლისწყაროს მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
კოტელნიჩი
კოტელნიჩი (Котельнич) — ქალაქი რუსეთის კიროვის ოლქში, მდინარე ვიატკის მარცხენა ნაპირზე. დიდი ნავმისადგომი, სარკინიგზო და საავტომობილო გზების კვანძი. კვების, ხის დასამუშავებელი, სატრიკოტაჟო, სამკერვალო, ლითონდასამუშავებელი მრეწველობა. კოოპერატიული ტექნიკუმი, სამედიცინო სასწავლებელი და მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი. 2017 წლის მდგომარეობით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 23 966 ადამიანს.
სქოლიო
კატეგორია:კიროვის ოლქის ქალაქები
ლუკა ლოჩოშვილი
ლუკა ლოჩოშვილი (დ. 25 მაისი, 1998, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი, იტალიური „კრემონეზეს“ მცველი.
კარიერა
გამოდიოდა „დინამო თბილისის“ ასაკობრივ გუნდებში. მისი დებიუტი ძირითად გუნდში შედგა 2016 წლის 18 ნოემბერს, თბილისის „ლოკომოტივის“ წინააღმდეგ ჩატარებულ მატჩში (4:0). ჯამში 2016 წლის სეზონში ჩაატარა 5 მატჩი, შეუცვლელად. 2017 წლის შეკრება ძირითად გუნდთან ერთად გაიარა. 2022 წელს ლოჩოშვილი იტალიის სერია A-ს კლუბ „კრემონეზეში“ გადავიდა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1998 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 25 მაისი კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები
ევროპული სარდინი
ევროპული სარდინი (Sardina pilchardus) — ზღვის პატარა თევზი ქაშაყისებრთა ოჯახისა. სხეულის მაქსიმალური სიგრძე 27,5 სმ აღწევს, ჩვეულებრივ 15–20 სმ. აქვს წაგრძელებული, თითქმის ცილინდრული ფორმა, მომრგვალო მუცელი. სიცოცხლის მაქსიმალური ხანგრძლივობა 15 წელი. სქესობრივ სიმწიფეს აღწევს 2 წლისა. ნაყოფიერება 22–53 ათ. ქვირითი. გავრცელებულია ატლანტის ოკეანეში, მათ შორის შავი ზღვის საქართველოს სანაპიროებთან.
იაკობ ალფეს მონასტერი
იაკობ ალფეს მონასტერი — ქართველთა მონასტერი იერუსალიმში. მდებარეობს ბერძენთა საპატრიარქოს მახლობლად, აღდგომის ეკლესიის გვერდით. გადმოცემის მიხედვით, ის აგებულია წმინდა მოციქულის წამებით აღსრულების ადგილას.
ტიმოთე გაბაშვილის მიხედვით: „ქ. იაკობ ალფეს მონასტერი, გიორგი კურაპალატის მეფისაგან აღშენებული ყოფილა“. ტიმოთეს „მიმოსლვის“ ხელნაწერში არის შედარებით ვრცელი ინფორმაცია: „იაკობ მოციქულის ალფეს საფლავი აღუშენებია გიორგი მეფეს ქართველთასა, აწ რომ სომეხთ უჭირავს. იტყვიან, ზარაფხანა მეფეთა ჩვენთა იმ მონასტერში ყოფილა“. იგი უნდა აეშენებინათ 1072 წლამდე, გიორგი II-ის უფლისწულობის პერიოდში.
იაკობ ალფეს მონასტრის შენარჩუნებისათვის ქართველების ბრძოლის ერთადერთი და უკანასკნელი მომენტი აისახა ჯვრის მონასტრის ხელნაწერში, რომელიც 1514 წლით თარიღდება. ჯვარისმამა ბეენა ჩოლოყაშვილმა სომხებს ბრძოლა გაუმართა მონასტრის გამო. „აქა მე და სომეხნი დავისარჩლენით იაკობ წმიდისა საყდარზედა“ — წერს ბეენა, მაგრამ ქართველებმა მონასტერი დიდხანს ვერ შეინარჩუნეს. 1517 წელს სულთანმა სელიმ I-მა მონასტერი იერუსალიმის პატრიარქის სოფრონიუსის მეურვეობას დაუქვემდებარა. სავარაუდოა, რომ ვერც ბერძნებმა შესძლეს იაკობ ალფეს მონასტრის ვალებიდან განთავისუფლება, რის გამოც ქართველები იძულებული გახდნენ ის სომხებისთვის მიექირავებინათ. ხელშეკრულების გაფორმებას ესწრებოდა პატრიარქი გერმანი, მაშასადამე, იაკობ ალფეს მონასტერი სომხების ხელში გადავიდა 1534–79 წლებში. დაახლოებით 1610 წელს სომხებმა იაკობის მონასტერში სარეკონსტრუქციო სამუშაოების დროს იპოვეს დიდძალი განძი. ჩანს, მართალი იყო ტიმოთე გაბაშვილი, როცა წერდა, რომ იაკობ ალფეს მონასტერში საქართველოს მეფეთა ზარაფხანა იყო.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული არქიტექტურული ძეგლები საზღვარგარეთ კატეგორია:ქართული ეკლესია-მონასტრები სირია-პალესტინაში
ალექსანდრე მაყაშვილი
ალექსანდრე მაყაშვილი (დ. 24 აგვისტო, 1896, კონდოლი (ახლანდელი თელავის მუნიციპალიტეტი) — გ. 14 თებერვალი, 1962, თბილისი) — ქართველი ბოტანიკოსი, პროფესორი (1962). დაამთავრა თბილისის მე-2 გიმნაზია (1915), სწავლობდა როსტოვის უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტის საბუნებისმეტყველო განყოფილებაზე (1916-1918), დაამთავრა თბილისის უნივერსიტეტის აგრონომიული ფაკულტეტი (1925). სტუდენტობის წლებში მაყაშვილმა დაიწყო მუშაობა უნივერსიტეტის აგრონომიული ფაკულტეტის (შემდგომში საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი) ზოგადი მიწათმოქმედების კათედრაზე, შემდეგ მუშაობდა უნივერსიტეტის ბოტანიკურ კათედრაზე (1933-1952). იყო თბილისის პედაგოგიური ინსტიტუტის ბოტანიკური კათედრისა (1953-1962) და ამავე დროს საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ბოტანიკის ინსტიტუტის ცოცხალი კავკასიის ფლორის განყოფილების გამგე (1935-1955).
მაყაშვილი იკვლევდა საქართველოს ველურ და კულტურულ ფლორას, მდელოებსა და საძოვრებს და მათი გაუმჯობესების საკითხებს („საქართველოს სარეველა მცენარეების სარკვევი“, 1934; „თბილისის მიდამოების ფლორა“, ტ. 1-2, 1935 და სხვა); ავტორია სახელმძღვანელოებისა და სამეცნიერო-პოპულარული წიგნებისა („ზოგადი მიწათმოქმედების კურსი“, 1932; „ჩვენი ტყისა და მინდვრის ყვავილები“, 1957; „ჩვენი ხეები და ბუჩქები“, 1960 და სხვა). მაყაშვილი იყო „საქართველოს ფლორის“ გამოცემის ერთ-ერთი (ტ. 1-2, 1941) თანაავტორი და თანარედაქტორი. შეადგინა „სასოფლო-სამეურნეო ტერმინოლოგია“ (მემცენარეობა, 1938) და „ბოტანიკური ლექსიკონი“ (I გამოცემა 1949, II — 1961), რომელშიც შეკრებილია ველურ და კულტურულ მცენარეთა ხალხური სახელწოდებები და დადგენილია მათი მეცნიერული ნომენკლატურა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი ბოტანიკოსები კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:ქართველი პროფესორები
მაინა
მაინა, მაინები (Acridotheres) — ფრინველთა გვარი შოშიასებრთა ოჯახისა. გავრცელებული არიან ტრიპიკულ სამხრეთ აზიაში ირანიდან ჩინეთამდე, აგრეთვე ინდონეზიაში. აერთიანებს 10 სახეობას. ნაირმჭამელები არიან, იკვებებიან ხილით, ნექტარითა და მწერებით. ბევრი სახეობა ინტროდუცირებულია სხვადასხვა ქვეყნებში.
სქოლიო
* კატეგორია:შოშიასებრნი
ლაზრანი (იარდიმლი)
ლაზრანი  (Ləzran) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის იარდიმლის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 137 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იარდიმლის რაიონის სოფლები
ტანტარიკის რაიონი
ტანტარიკის რაიონი (Distrito de Tantarica) — რაიონი პერუში, კახამარკის რეგიონის კონტუმასის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 180 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 588 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 17 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 149.7 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კახამარკის რეგიონის რაიონები კატეგორია:კონტუმასის პროვინციის რაიონები
სანდრო კავსაძე
ალექსანდრე (სანდრო) კავსაძე (დ. 5 მაისი,  1944,  ქუთაისი,  საქართველოს სსრ) — ქართველი პოლიტიკოსი, მილიციის გენერალ-მაიორი, საქართველოს შსს მინისტრის მოადგილე (1976-1982), საქართველოს პარლამენტის წევრი, საქართველოს მთავრობის ვიცე-პრემიერი (1992-1993), საქართველოს წარმომადგენელი საერთაშორისო ორგანიზაციებში (1994), საქართველოს ადამიანის უფლებათა დაცვისა და ეროვნებათაშორის ურთიერთობების კომიტეტის თავმჯდომარე. დაჯილდოებულია 2 ორდენით და 3 მედლით.
1976 წელს დაამთავრა საქართველოს ფიზიკური კულტურის სახელმწიფო ინსტიტუტი და თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი.
მუშაობდა სხვადასხვა პარტიულ თანამდებობაზე: 1966-1970 წლებში  თბილისის ვაკის რაიონის N70 სახლმმართველობის პედაგოგ-ორგანიზატორი, კომკავშირის რაიკომის საორგანიზაციო განყოფილების გამგე, საქართველოს რესპუბლიკის შინაგან საქმეთა სამინისტროს პოლიტიკური განყოფილების ინსტრუქტორი. 1970-1976 წლებში იყო საქართველოს კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის ინსტრუქტორი, გორის რაიკომის მდივანი, პირველი მდივანი, 1976-1990  წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის შინაგან საქმეთა მინისტრის მოადგილე, საქართველოს კპ ცენტრალური კომიტეტის განყოფილების გამგე, საქართველოს რესპუბლიკის მთავარი სახელმწიფო არბიტრი, საქართველოს  კომუნისტური პარტიის  გორის გაერთიანებული პარტიული კომიტეტის პირველი მდივანი და სახალხო დეპუტატთა საბჭოების გაერთიანებული პრეზიდიუმის თავმჯდომარე. 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს წევრი. ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი). სახელმწიფო საბჭოს წევრი (1992); 1992-1993 წლებში იყო საქართველოს მე-3 მოწვევის პარლამენტის წევრი პროპორციული სიით, № 5 მრავალმანდატიანი საარჩევნო ოლქი, ბლოკი „ერთობა“. 1992-1993 წლებში იყო  საქართველოს მთავრობის ვიცე-პრემიერი, ხოლო 1992-1997   წლებში ადამიანის უფლებათა და ეროვნებათშორის ურთიერთობათა კომიტეტის თავმჯდომარე, საქართველოს წარმომადგენელი საერთაშორისო ორგანიზაციებში (1994). 2004 წლამდე მუშაობდა გაეროში. 2010 წლის 20 სექტემბერს მარტყოფის მამათა მონასტერში ბერად აღიკვეცა. სვეტიცხოვლის მამათა მონასტრის იღუმენი, არქიმანდრიტი ილია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 5 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1944 კატეგორია:საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები კატეგორია:საქართველოს III მოწვევის პარლამენტის წევრები
ავტოქთონი (მითოლოგია)
ავტოხთონი — ატლანტიდის მითური მეფე. პლატონის თქმით, ავტოხთონები აბორიგენებს, ადგილობრივ მკვიდრებს ნიშნავს, რომლებიც ამა თუ იმ ქვეყნის გარეთ არასდროს გამოსულან. ძველ საბერძნეთში ავტოხთონობით განსაკუთრებით ათენელები და არკადიელები ამაყობდნენ. მოწინააღმდეგეებს მათმა გულზვიადობამ საბაბი მისცა, რომ მათთვის ლოკოკინები დაეძახათ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
ლოხვიციის რაიონი
ლოხვიციის რაიონი (Лохвицький район) — რაიონი უკრაინაში, პოლტავის ოლქში. მისი ფართობია 1300 კმ². 2016 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 43 088 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 34,6 კაცს კმ²-ზე. ლოხვიციის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ლოხვიცია.
სქოლიო
კატეგორია:პოლტავის ოლქის რაიონები
ხუნევის კვირაცხოვლის ეკლესია
ხუნევის კვირაცხოვლის ეკლესია — დარბაზული ეკლესია საქართველოში, იმერეთის მხარის ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში სოფელ ხუნევის ძველ სასაფლაოზე. აშენებულია ბერძენი მშენებლების მიერ XIX საუკუნის დასასრულს.
ალი-იურტი
ალი-იურტი (Али-Юрт, Iаьли-Юрт; ყოფ. ნარონი, Нарон) — სოფელი რუსეთში, ინგუშეთის რესპუბლიკის ნაზრანის რაიონში. მუნიციპალურ წარმონაქმნ „ალი-იურტის სასოფლო დასახლების“ ცენტრი და ერთადერთი დასახლებული პუნქტი. მდებარეობს ჩრდილოეთ ოსეთის საზღვართან ახლოს, ნაზრანიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით 8 კმ-ში, ზღვის დონიდან 713 მ. 6517 მცხოვრები (2019).
სქოლიო
კატეგორია:ნაზრანის რაიონის სოფლები
ხუნევის კვირაცხოვლის ეკლესია
ძეგლის აღწერა
ხუნევის ეკლესიის დარბაზული ნაწილის გეგმის სწორკუთხედს აღმოსავლეთის მხრიდან ასევე სწორკუთხა, შვერილი საკურთხეველი ასრულებს, რომელშიც ერთი ფართო და მაღალი, მსუბუქი მორკალვით დასრულებული თაღოვანი სარკმელია გაჭრილი. ეკლესიის სამხრეთითა და ჩრდილოეთით არსებულ დანარჩენ ორ სასინათლო ღიობსაც ასეთივე, შეუმჩნეველი რკალით დასრულებული ფორმა აქვს. უცნაურია, მაბრამ დასავლეთის მხარეს ეკლესიას სარკმელი არ აქვს, ამ მხარეს მხოლოდ შესასვლელი სწორკუთხა კარია, ისეთივე როგორც გრძივი კედლების მხრიდან. ეკლესიის დეკორაციული გაფორმების ელემენტს შეიცავს მოთეთრო კირქვის კარგად თლილი, გრძელი და მოკლე ფილების მონაცვლეობით ამოყვანილი კუთხეები, თუ ღიობთა საპირეები, რაც მკვეთრად წარმოაჩენს ამ საკმაოდ მასშტაბური ნაგებობის კონტურებს და კარგად აჩვენებს ფასადების დანაწევრების ზოგად სქემას. ეს ეფექტი გაცილებით უფრო შთამბეჭდავია თავდაპირველი გადაწყვეტით მოღწეულ კედლებზე, სადაც უხეშად დამუშავებული ქვის ფაქტურული ზედაპირი და ღრმა ჩრდილები კონტრასტს ქმნის თლილ კვადრებთან, რომლებიც ამასთან ერთად ჩამუქებული კედლის ზედაპირიდან ამოზიდულიც არის. ბოლო წლებში ჩატარებული რემონტის დროს დასავლეთის მხარეს საფასადო კედლის ზედაპირი ცემენტის ხსნარით შეულესავთ, რაც აბათილებს ფასადთა აღნიშნული მხატვრული დამუშავების ეფექტს და უსიცოცხლოს ხდის მას. კიდევ მეტი ზარალი განუცდია რემონტის შედეგად კელესიის ინტერიერს, სადაც კედლები თითქმის მთლიანად არის დაფარული ცემენტის ნალესობით, რასაც სწორკუთხა საკურთხევლის ზედა, ჩანს დაზიანებულ ნაწილებში ბლოკების შიშველი წყობის სამკუთხა ფრონტონი ემატება. აღსანიშნავია აღმოსავლეთ კედლის ორსავე კუთხის ქვედა რიგში ჩაშენებული გრძელი, ერთმანეთის გადამკვეთი შეკონილი ზოლების წნულით მოჩარჩოებული ფილები, რომლებზეც კუთხის ნაწილში ტოლმკლავა ჯვრებია გამოკვეთილი, ყოველი მკლავის ბოლოს ვოლიტისებრი მოტივით და ძირში რკალური სადგამით. ერთი კვადრატული ფილა, ასევე დამუშავებული ჯვრით სამხრეთის კარის მარცხენა წირთხლის ქვედა რიგშია ჩაშენებული. ეს ფილები კარგი ოსტატობით არის ნაკვეთი, და სავარაუდოდ ისიც ბერძენ ოსტატთა ნახელავი, შესაძლოა სხვა, ამ დროისთვის დაზიანებული ეკლესიიდან იყოს მოტანილი და ხელმეორედ გამოყენებული.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხარაგაულის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
სან-ნარსისო (სამბალესი)
სან-ნარსისო (ოფიციალურად სან-ნარსისოს მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Narciso) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი სამბალესის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 30 759 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 17 ბარანგაის.
არაკანცევის ბიუსტი
არაკანცევის ბიუსტი (Бюст Араканцева) — ძეგლი ქალაქ სემიკარაკორსკში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ძეგლი ეძღვნება რსფსრ-ის დამსახურებულ მშენებელს ალექსი არაკნცევს. ბიუსტის ავტორია ივან მასლიჩენკო.
ისტორია
ქალაქ სემიკარაკორსკში დგას რაიონის ცნობილი ადამიანების რამდენიმე ბიუსტი, მათ შორის: მწერალი ვ. ზაკრუტკინი, მწერალი ბ. კულიკოვი, მშენებელი ა. არაკანცევი, თევზის მრეწველობის ხელმძღვანელი ი. აბრამოვი. ამ ბიუსტების ავტორია ივანე ივანეს ძე მასლიჩენკო.
ქალაქში დგას რსფსრ-ის დმსახურებული მშენებლის ალექსი ალექსანდრეს ძე არკანცევის ბიუსტი.
ალექსი ალექსანდრეს ძე არკანცევი დაიბადა 1929 წელს როსტოვის ოლქის სტანიცა სემიკარაკორსკში. აქვე სწავლობდა და 1958 წლიდან მუშაობდა მშენებლად.
მისი მონაწილეობით ოლქში აშენდა: ზადონო-კაგალნიცკის მეფრინველეობის ფაბრიკა, ნავთობბაზა, საკონსერვო და ყველის ქარხნები, საავადმყოფო კომპლექსი, კულტურის რაიონული სახლი, № 1, № 2, № 3 სკოლები, საბავშვო ბაღო „ოქროს თევზი“, საერთო საცხოვრებლები და სასწავლო კორპუსები, სემიკარაკორსკის საცხოვრებელი სახლიდა სხვა ნაგებობები.
დამსახურებული მშენებელი დაიღუპა 2001 წელს, დაკრძალულია სემიკარაკორსკში. მისი სახელი ეწოდება პროსპექტს სემიკარაკორსკში.
აღწერა
არკანცევის ბიუსტი დგას მრგვალ ბეტონის კვარცხლბეკზე, რომელიც გარშემორტყმულეია საფეხურებით. საფეხურიები სიმბოლურად განასახიერებს ალექსი არკანცევის სამშენებლო საქმიანობას. ძეგლის გარშემო ტერიტორია კეთილმოწყობილია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:როსტოვის ოლქის ძეგლები
მამულღანი
მამულღანი  (Mamulğan) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის იარდიმლის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 468 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იარდიმლის რაიონის სოფლები
ზღვისპირა ლურჯი ნარი
ზღვისპირა ლურჯი ნარი (Eryngium maritimum) — მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარე ქოლგოსანთა ოჯახისა. ლეგა ფერისაა. ღერო სიმაღლეში 20–50 სმ-ია, თითქმის ძირიდანვე გაფარჩხულ-დატოტვილია. აქვს ტყავისებური ფოთლები, ნათლად გამოსახული ძარღვებით, კიდეებზე მსხვილეკლებიანი, მომრგვალოგულისებური ან თირკმლისებური. თავაკები დიდი ზომისაა, სფეროსებური. საბურველის ფოთოლაკები – 5, ფართორომბისებრი. თანაყვავილები სადგისისებურია, წვერზე 3 წვეტით. ყვავის და ნაყოფმსხმოიარობს ივლის-სექტემბერში. გავრცელებულია კავკასიაში, ცენტრალურ და სამხრეთ ევროპაში, მცირე აზიაში. საქართველოში გვხვდება აფხაზეთში, სამეგრელოსა და აჭარაში. იზრდება ზღვისპირა სილნარებზე.
სქოლიო
კატეგორია:ლურჯი ნარი
რუბანჩიკის სახლი
მისამართი: ტაგანროგი, ტურგენევის შესახვევი № 12.
ისტორია
რუბანჩიკის სახლი აგებულია 1873 წელს შემუშავებული პროექტის მიხედვით. მას პირველ სართულზე თაღოვანი შესასვლელი და ორი ფანჯარა აქვს, ხოლო მეორე სართულზე აივანი და სამი ფანჯარა. 1906 წლამდე სახლის მფლობელები იყვნენ სარანდინოს ოჯახის წარმომადგენლები, ხოლო 1906 წლიდან [[1915 წლამდე სახლს ფლობდა მ. ი. რუბანჩიკი . 1910-იან წლებში სახლის მფლობელმა მ. ი. რუბანჩიკმა შენობაში საკუთარი ფოტო ატელიე გახსნა.
მხარეთმცოდნეობით წრეებში შენობა ასევე ცნობილია სარანდინოს სახლის სახელით.
ამჟამად სახლის ფასადზე მიშენებულია ერთსართულიანი, სარდაფში განთავსებული მაღაზიის ჩასასვლელი, მეტალო-პლასტმასის კარ-ფანჯრით და რკინის პრიმიტიული გისოსებით.
ტაგანროგის საოლქო საბჭოს 1992 წლის 18 ნოემბრის № 301 დადგენილების მიხედვით, რუსეთის ფედერაციის ადგილობრივი მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიაშია.
არქიტექტურა
სახლის ფასადი მთავრდება კარნიზზე არსებული დენტიკულებით, რუსტიკებითა და ფანჯრის თამასებით.
სქოლიო
კატეგორია:ტაგანროგის ღირსშესანიშნაობები
პოლიციის კომისრის აღსარება რესპუბლიკის პროკურორის წინაშე (ფილმი)
პოლიციის კომისრის აღსარება რესპუბლიკის პროკურორის წინაშე (: Confessione di un commissario di polizia al procuratore della repubblica) იტალიური კრიმინალური დრამა, გადაღებული 1971 წელს, რეჟისორ დამიანო დამიანის მიერ, მთავარ როლებში ფრანკო ნერო და მარტინ ბელსამი.
სიუჟეტი
პოლიციის კომისარი ბონავია (მარტინ ბელსამი) დიდი ხანია დასდევს მშენებლობის მაგნატს და მაფიოზ ფერდინანდო ლომუნოს, რომელიც მთავრობაში მყოფი გავლენიანი მეგობრების წყალობით მუდამ არიდებს თავს მართლმსაჯულებას. ბონავია ბრძოლის სხვა, არაკანონიერ, მეთოდს აირჩევს და ფსიქიატრიულიდან მაფიოზის მოსისხლეს მიშელ ლი პუმას გამოაშვებინებს. ყოფილი მსჯავრდებული ლამუნომ 7 წლის წინ მაქინაციებით ციხეში გაუშვა და ბონავიას აზრით იგი მაფიოზის მოკვლას შეეცდება. ლი პუმა შავ ბაზარზე იარაღს იშოვის, მაფიოზის ოფისში მივა და ოთახში, მის სკამზე ავტომატის ჯერს მიუშვებს, თუმცა ლომუნოს ნაცვლად სამი შეიარაღებული კაცი დახვდება. შეტაკებისას ოთხივე დაიღუპება, როგორც ჩანს ვიღაცამ უკვე გააფრთხილა ლამუნო. ადგილზე მისული ბონავია გამოძიებას იწყებს და ანგარიშებს რესპუბლიკის პროკურორ ტრაინის (ფრანკო ნერო) აბარებს. გამოძიება ფაქტიურად მაფიის კარნახით მიდის, ბონავიას ხელს უშლიან, მოწმეებს აშორებენ, ნივთმტკიცებებს უქრობენ. ლამუნოს ფაქტიურად ნაყიდი ჰყავს ქალაქის ჩინოვნიკების ნახევარი. ბონავია ტრაინს შეხვდება და ლომუნოს შესახებ მოუყვება. რამდენიმე წლის წინ ლომუნოს პროფკავშირების წარმომადგენელი რიცო აუმხედრდა და სამშენებლო კომპანიაში ნორმალური სამუშაო პირობები მოსთხოვა. ამის გამო იგი მოკლეს და მოწმეებიც გაუნადგურეს. ამ ისტორიის მოსმენის შემდეგაც, პრინციპული და კანონდამცველი ტრაინი მაინც წინააღმდეგია ბონავიას მეთოდების და კანონის ფარგლებში ცდილობს გამოძიებას. ბონავია მიშელ ლი პუმას დას სერენას, რომელიც ასევე ლამუნოს საყვარელია მოწმედ წაიყვანს, თუმც მაფია აქაც აჯობებს და ბონავიას სამსახურიდან გააშვებინებენ. სასოწარკვეთილი ბონავია რესტორანში დაადგება ლამუნოს, რომელიც ნაყიდ ჩინოვნიკებთან და ბიზნესმენებთან ერთად სამომავლო გეგმებს განიხილავს. კომისარი მოკლავს ლამუნოს და პოლიციას ჩაბარდება. ციხეში ბონავიას ტრაინი მოინახულებს, სადაც კომისარი მაფიასთან კავშირში უფროს მოსამართლეს ამხელს. პროკურორთან საუბრის შემდეგ ციხეში შეგზავნილი მკვლელები მოკლავენ კომისარს. ფილმის ბოლოს გაბრაზებული ტრაინი სასამართლოს შენობასთან დგას და კარებიდან გამოსულ მთავარ მოსამართლეს თვალებში ჩახედავს, რომელიც ცინიკურად კითხავს "მოხდა რამე?"
სქოლიო
1. https://web.archive.org/web/20140403094201/http://www.moscowfilmfestival.ru/miff34/eng/archives/?year=1971
2. https://etoiledecristalcinema.skyrock.com/2792456377-Confession-d-un-commissaire-de-police-ETOILE-DE-CRISTAL-CINEMA-1972.html
3. https://www.discogs.com/Riz-Ortolani-Confessione-Di-Un-Commissario-Di-Polizia-Al-Procuratore-Della-Repubblica-Colonna-Sonora/release/2224119
რესურსები ინტერნეტში
https://www.tcm.com/tcmdb/title/15857/the-magnificent-seven#overview
https://www.allmovie.com/movie/v30854
https://www.rottentomatoes.com/m/1013077-magnificent_seven
კატეგორია:დეტექტივი კატეგორია:იტალიური ფილმები კატეგორია:იტალიური დრამატული ფილმები კატეგორია:კრიმინალური დრამები
ბარსუკი (ინგუშეთი)
ბარსუკი (Барсуки, Буро́-Кӏале́ ) — სოფელი რუსეთში, ინგუშეთის რესპუბლიკის ნაზრანის რაიონში. მუნიციპალურ წარმონაქმნ „ბარსუკის სასოფლო დასახლების“ ცენტრი და ერთადერთი დასახლებული პუნქტი. მდებარეობს მდინარეების ნაზრანკისა და სუნჯის შეერთების ადგილას, ნაზრანიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ზღვის დონიდან 514 მ. 11 370 მცხოვრები (2019). სოფლის ჩრდილოეთით გადის რკინიგზის ხაზი.
სქოლიო
კატეგორია:ნაზრანის რაიონის სოფლები
კოტორის აჯანყება
კოტორის აჯანყება 1918 (კატარის აჯანყება) — ავსტრია-უნგრეთის ფლოტის მეზღვაურთა რევოლუციური აჯანყება კოტორში, (1918 წლის 1-3 თებერვალს). დაიწყო კრეისერ „სანკტ-გეორგზე“. დიდი ოქტომბრის სოციალისტური რევოლუციით შთაგონებულმა მეზღვაურებმა, კრეისერზე წითელი დროშა აღმართეს. მათ მიეხმარა 40 გემის ეკიპაჟი (დაახლოების 6 000 ხორვატი,  სლოვენი, ჩეხი, უნგრელი მეზღვაური) და ნავსადგურის მუშები. გემებზე შეიქმნა რევოლუციის კომიტეტები, აჯანყებულები მოითხოვდნენ ზავის დაუყონებლივ დადებას. საბჭოთა რუსეთის წინადადებათა საფუძველზე და ერთა თვითგამორკვევის უფლების აღიარებას. ავსტრია-უნგრეთის სარდლობამ ჩაახშო აჯანყება. დაახლოებით 800 კაცი დააპატიმრეს, ხელმძღვანელები დახვრიტეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:აჯანყებები
ნიუფაუნდლენდი (ძაღლი)
ნიუფაუნდლენდი (Newfoundland) — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია კანადაში XVII საუკუნეში.
ამ ძლიერი, წყლის მოყვარული ძაღლის წინაპრები დღეს უკვე გადაშენებული სენტ-ჯონის ძაღლებია. მან თანამედროვე სახე 100 წლის წინ მიიღო. შესაძლოა მის წინაპრებს შორის არის ჩრდილოეთ ამერიკის, ვიკინგების და პირენეული ჯიშების წარმომადგენლები. მეგობრული და დამთმობი ნიუფაუნდლენდი ოდესღაც ვირთევზაზე ნადირობისას გამოიყენებოდა - მას ნაპირზე გამოჰქონდა თევზით სავსე ბადეები და გადაჰქონდა ნავები. დღესდღეობით საფრანგეთში ნიუფაუნდლენდი ზღვაზე სამაშველო სამუშაოებში მონაწილეობს. ერთადერთი ნაკლი, რომელიც ამ კეთილ, მხიარულ ცხოველს ახასიათებს, არის წყალში მყოფი ყველა ადამიანის გადარჩენის დამოუკიდებელი სურვილი იმის მიუხედავად, ადამიანს უნდა თუ არა გადარჩენა.
ნიუფაუნდლენდის ბალანი ყავისფერი, ან შავია, მაგრამ ზოგჯერ ნაცრისფერიც გვხვდება. ნიუფაუნდლენდის ბალანი ხშირია და მოუხეშავი, სჭირდება განსაკუთრებული მოვლა. ძალიან სქელი კუდი ხშირი ბალნითაა დაფარული. თვალები მუქია, მცირე ზომის. აქვს განიერი მასიური თავი კვადრატული დრუნჩით. ნიუფაუნდლენდი ვერ ეგუება ქალაქის პირობებში ცხოვრებას. კეთილგანწყობილია ბავშვების მიმართ, ადვილად იწვრთნება, კარგად ეგუება ცივ კლიმატს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მეცხვარე და მოდარაჯე ძაღლები კატეგორია:კანადური წარმოშობის ძაღლის ჯიშები კატეგორია:მოლოსერები
დარეჯან ბუკიკაშვილი
დარეჯან ბუკიკაშვილი (დ. 1908 - გ. უცნობია) — ქართველი პოეტი. დაიბადა 1908 წელს დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბუჭყინტაში. დარეჯანმა ბავშვობა მწყემსობაში გაატარა. წერა-კითხვა სიპის ქვაზე ისწავლა. 1923 წელს ცოლად გაჰყვა ალექსი ბოძაშვილს, რომელსაც „გაკრულას“ ეძახდნენ. ამის შემდეგ დარეჯანს მეტწილად „გაკრულათ დარეჯანის“ სახელით იხსენიებდნენ. 1935-1936 წლებში „გაკრულას“ ოჯახი თელავის მუნიციპალიტეტის სოფელ ლაფანყურში ჩამოსახლდა. ბუკიკაშვილი ლექსები ფშაურ მოტივზეა დაწერილი, ასევეა მისი კაფიათა დიდი ნაწილიც.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1908 კატეგორია:ქართველი პოეტები
ბასას-და-ინდია
ბასას-და-ინდია (Bassas da India) — დაუსახლებელი მომცრო კუნძულებისგან შემდგარი ატოლი ინდოეთის ოკეანეში.
საფრანგეთმა ის ჩართო საფრანგეთის ზღვისიქითა ტერიტორიების, საფრანგეთის სამხრეთული და ანტარქტიდული ტერიტორიის ეპარსეს კუნძულების შემადგენლობაში. მასზე პრეტენზიას აცხადებს მადაგასკარი.
გეოგრაფია
thumb|left|250px|ატოლი ბასას-და-ინდია ვულკანური წარმოშობის დაუსახლებელი მომცრო კუნძულებისგან შემდგარი ატოლი ინდოეთის ოკეანის სამხრეთ ნაწილში, მოზამბიკის სრუტეში, მადაგასკარიდან მოზამბიკს შორის შუაგზაში, კუნძულ ევროპიდან 80 კმ-ში ჩრდილოეთით. ფართობი — 0,2 კმ². სანაპირო ხაზის სიგრძეა — 35,2 კმ.
ეს წყალქვეშა მთაა სიმაღლით 3000 მეტრი, რომელიც სულ ცოტათია ამოშვერილი ოკეანის დონიდან. ძლიერი მიქცევების პერიოდში ატოლის რიფული ზესაპირი მთლიანად ექცევა წყლის ქვეშ. ზუსტად ამიტომ მის გარშემო ხდებოდა ბევრი გემების ჩაძირვა, რაზეც მოწმობს ჩაძირული გემების დიდი რაოდენობა. უმაღლესი წერტილი ზღვის დონიდან 2,4 მეტრზე მდებარეობს, უმდაბლესი — ინდოეთის ოკეანის სანაპირო — 0 მეტრი.
კლიმატი ტროპიკულია. ჩვეულებრივი მოვლენაა ციკლონები.
ისტორია
იგი აღმოაჩინა პორტუგალიელმა მოგზაურებმა XVI საუკუნეში, ფრანგული მმართველობის ქვეშაა 1897 წლიდან.
1897 წლიდან — საფრანგეთის მფლობელობაში, 1968 წლიდან — სპეციალური კომისარის მმართველობის ქვეშაა, რომელიც იმყოფება რეიუნიონში.
ეკონომიკა
ატოლზე არ არსებობს პორტები და ნავსაყუდლები, იქ არ წარმოებს არანაირი სასოფლო-სამეურნეო და ეკონომიკური საქმიანობა.
კატეგორია:საფრანგეთის სამხრეთული და ანტარქტიდული ტერიტორია კატეგორია:აფრიკის სადავო ტერიტორიები კატეგორია:საფრანგეთის კუნძულები კატეგორია:ინდოეთის ოკეანის კუნძულები კატეგორია:აფრიკის კუნძულები
განათლება კერალაში
მინი| კერალას უნივერსიტეტის ადმინისტრაციული შენობა თირუვანანთაფურამში განათლება კერალაში — ინდოეთში წიგნიერების მაღალი დონით გამორჩეული რეგიონი. კერალას საგანმანათლებლო გარდაქმნა გამოწვეული იყო საეკლესიო მისიის საზოგადოების მისიონრების ძალისხმევით, რომლებიც იყვნენ პიონერები და ხელს უწყობდნენ მასობრივ განათლებას კერალაში XIX საუკუნის დასაწყისში. თანამედროვე კერალაში, ძირითადად, ტრავანკორის სამეფო ოჯახს და მუსლიმურ საგანმანათლებლო საზოგადოებას (MES) მნიშვნელოვანი წვლილი შეაქვთ კერალას განათლებაში. მრავალი საბა მათამა იყო, რომლებიც ვედურ ცოდნას აწვდიდნენ ხალხს. გარდა კალარისა, რომელიც საბრძოლო ხელოვნებას ასწავლიდა. არსებობდა სოფლის სკოლები, რომლებსაც ეჟუტაჩანები ან აზიელები მართავდნენ. ქრისტიანმა მისიონერებმა კერალაში შემოიტანეს სასკოლო განათლების თანამედროვე სისტემა.