cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
სოლოვეცკის კუნძულები
მონასტერი
რუსეთის იმპერიულ ეპოქაში, მონასტერი ცნობილ ციხესიმაგრედ იქცა, რომელმაც ლივონიის ომში (XVI ს), მწუხარების პერიოდში (რუს. Смутное время, XVII ს.), ყირიმის ომსა  (XIX ს.) და რუსეთის სამოქალაქო ომში (XX ს.) მრავალი შეტევა მოიგერია.
1992 წელს, სოლოვეცკის კუნძულების კულტურული და ისტორიული ანსამბლი იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუსეთის კუნძულები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები რუსეთში
მიერესი (ასტურია)
მიერესი   — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ასტურიის პროვინციის კაუდალის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 146,03 კმ². მოსახლეობა — 43 688  კაცი (2010 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ასტურიის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ასტურიის ქალაქები
ჩიხრაძე
საკუთარი სახელი ჩიხრაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
საუნა
thumb|250px|საუნის შიგნით საუნა აბანოს ტიპის მცირე ოთახი ან სახლია განკუთვნილი მშრალი ან ორთქლიანი სიცხის პროცედურების მისაღებად. წარმოშობით ფინეთიდანაა, სკანდინავიის შემდეგ სხვა ქვეყნებშიც გავრცელდა.
საუნის მიღება სოციალური ღონისძიებაა, რომელშიც მონაწილეები შიშვლდებიან და 80 °C-მდე ტემპერატურის ოთახში სხედან. ეს პროცესი ხელს უწყობს რელაქსაციას და იწვევს ოფლდენას. პოპულარული რწმენით ძლიერი ოფლდენა ორგანიზმიდან ტოქსინების გამოდევნის საშუალებას იძლევა. ამავე რწმენით სიცხე ასევე ასტიმულირებს სისხლის თეთრი მოლეკულების პროდუქციას და აძლიერებს იმუნურ სისტემას.
დეკლამაცია
დეკლამაცია (declamatio — „ვარჯიში მჭერმეტყველაბაში“) — ლიტერატურული ნაწარმოების გამოთქმით წაკითხვის ხელოვნება. ძველ რომში დეკლამაცია ორატორული ხელოვნების უმნიშვნელოვანეს ელემენტს წარმოადგენდა, საფრანგეთში კი — სცენიდან ლექსისა და სიტყვის წარმოთქმის ხელოვნებას. XVII-XVIII საუკუნეებში საფრანგეთის თეატრში კლასიციზმმა დააკანონა სცენური მეტყველების პირობითი მანერა — ამაღლებული, საზეიმო, წამღერებითი მეტყველება, რომელიც ასევე პირობით ჟესტსა და მიმიკასთან ერთად კლასიცისტურ თეატრში მსახიობის ხელოვნების საფუძველს შეადგენდა. XVIII საუკუნის ბოლოსა და XIX საუკუნის დასაწყისში რომანტიზმმა და რეალიზმმა დაარვია დეკლამაციის კლასიცისტური ნორმები, სცენაზე მსახიობის მოქმედება და მეტყველება განსასახიერებელი გმირის ხასიათს დაუქვემდებარა.
ლიტერატურა
კატეგორია:თეატრი კატეგორია:ლიტერატურული ტერმინები
მიხეილ გიგინეიშვილი (უმცროსი)
ბიოგრაფია
1962 წელს დაამთავრა მოსკოვის I სამედიცინო ინსტიტუტი. 1963-1969 წლებში მუშაობდა თბილისში კლინიკური და ექსპერიმენტული კარდიოლოგიის ინსტიტუტში, 1970-1983 — ექიმთა დახელოვნების თბილისის ინსტიტუტის მეანობა-გინეკოლ. I კათედრაზე. 1983 წლიდან განაგებდა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტის მეანობა-გინეკოლ. კათედრას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი მეან-გინეკოლოგები კატეგორია:დაბადებული 20 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1939 კატეგორია:გარდაცვლილი 28 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1994
აიათოლა
მინი|330x330პქ აიათოლა (آية الله, ) — უმაღლესი რანგი, რომელსაც შიიტ კლერკებს ანიჭებენ. ტერმინი ნიშნავს „ღვთის ნიშანი“ და ისინი, ვისაც ეს ტიტული ენიჭება, ისლამური სწავლების ექსპერტები არიან იურისპრუდენციაში, ეთიკაში, ფილოსოფიასა და მისტიციზმში. აიათოლები, როგორც წესი, სასწავლო დაწესებულებებში ასწავლიან ისლამურ მეცნიერებებს. რანგით ერთი საფეხურით დაბლა დგას ჰოჯათ-ოლ-ისლამი (ისლამის ავტორიტეტი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რელიგიური ლიდერები კატეგორია:ისლამი
ხოსე დე ხესუს ალფარო
ხოსე დე ხესუს ალფარო (ესპ. José de Jesús Alfaro, დ. 1800 - გ. 1855) - ნიკარაგუის  28-ე უმაღლესი დირექტორი 1851 წლის 11 აგვისტოდან 2 ნოემბრამდე.
კატეგორია:ნიკარაგუის პრეზიდენტები
ტორე-დე-ლას-არკასი
ტორე-დე-ლას-არკასი  — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების ტერუელის პროვინციის კუენკას-მინერასის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 37 კმ². მოსახლეობა — 29 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ტერუელის მუნიციპალიტეტები
ჩოგოვაძე
საკუთარი სახელი ჩოგოვაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
ატუ (გრენლანდია)
კატეგორია:გრენლანდიის დასახლებული პუნქტები
კაცი კაცისთვის მგელია
კაცი კაცისთვის მგელია — 1923 წლის ქართული ფილმი, გადაღებული რეჟისორ ივანე პერესტიანის მიერ. ფილმი არ შენახულა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1923 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:სსრკ-ის მუნჯი ფილმები კატეგორია:შავ-თეთრი ფილმები კატეგორია:ივანე პერესტიანის ფილმები
იანის ლიპკე
იანის ლიპკე ( Žanis (Jānis) Lipke ;დ. 1900 წლის 1 თებერვალი, მითავა, კურლანდის გუბერნია, რუსეთის იმპერია — გ. 1987 წლის 14 მაისი, რიგა, სსრკ ) — ლატვიელი წინააღმდეგობის მოძრაობის წევრი, რომელმაც გერმანიის ოკუპაციის დროს რიგაში 56 ებრაელი გადაარჩინა.
ბიოგრაფია
იანის ლიპკე დაიბადა 1900 წლის 1 თებერვალს. მისი მამა ბუღალტერი იყო. თავად იანისმა მიიღო მხოლოდ სამი კლასის განათლება, ხოლო 1917 წელს ჩაირიცხა ლატვიის წითელ მსროლელთა პოლკში, სადაც მეტსახელად ჟანისი შეარქვეს. რუსეთში რევოლუციური მოვლენების დასრულების შემდეგ, ლიპკე დაბრუნდა ლატვიაში. 1919 წლის ნოემბრის დასაწყისში მონაწილეობა მიიღო პ. ბერმონდ-ავალოვის დასავლეთ მოხალისეთა არმიის წინააღმდეგ ბრძოლებში. ომის შემდეგ ჟანისი 1920-იან წლებში რიგის პორტში ნავსადგურის მუშად მუშაობდა. 1921 წელს დაქორწინდა იოჰანა ლიპკაზე (დაბ. ნოვიცკაია), ქორწილი გაიმართა რიგის მწუხარების ღვთისმშობლის ეკლესიაში. 1920-იანი წლების ბოლოს იყიდა სატვირთო მანქანა და ტვირთის გადაზიდვით იყო დაკავებული, მაგრამ დიდი დეპრესიის დაწყების შემდეგ სამუშაოდ პორტში დაბრუნდა.
1930-იან წლებში ლიპკე ეწეოდა ლუქს კლასის საქონლის კონტრაბანდას (მაქმანები, სამარკო ალკოჰოლი), რისთვისაც ორჯერ (1937 და 1939 წლებში) მნიშვნელოვნად დაჯარიმდა (314 ლატით და 902 ლატით). თავი დააღწია პატიმრობას, როდესაც საბჭოთა ხელისუფლება დამყარდა და ძველი საქმეები დაიხურა.
ვლადიმერ ლინდერმანის აზრით, რისკის სიყვარულმა და  კანონის გვერდის ავლით მოქმედების ჩვევამ,  საფუძველი დაუდო იანისის მიერ ადამიანთა ხსნის  ისტორიას, რომელსაც ანალოგი არ ჰყავდა გერმანული ჯარების მიერ ოკუპირებულ ტერიტორიებზე.
გმირობა
1941 წლის 1 ივლისს რიგა დაიკავეს გერმანულმა ჯარებმა. 4 დღის შემდეგ საგუნდო სინაგოგას, რომელიც მოსკოვის ფორშტადტში მდებარეობდა, ცეცხლი წაეკიდა. გერმანულ ჯარებს აქტიურად ეხმარებოდნენ ადგილობრივი კოლაბორაციონისტების რაზმები. 1941 წელს შუტსმანთა რაზმმა დაარბია ლიპკას სახლი, რომელიც მდებარეობდა კუნძულ კიფსალაზე (რიგის საზღვრებში მდინარე დაუგავა ), იანისის ქალიშვილის, კომკავშირის წევრი აინას დაპატიმრების მიზნით. საბედნიეროდ, აინა სახლში არ იმყოფებოდა.
ლიპკე პასუხისმგებელი იყო ახალი თანამშრომლების დაქირავებაზე, მას მიეცა შესაძლებლობა აერჩია რიგის გეტოს პატიმრები ლუფტვაფეს საწყობებში სამუშაოდ. იანის ლიპკემ მიიღო გეტოს ტერიტორიაზე შესვლის შეუზღუდავი შესაძლებლობა და პატიმრების შერჩევაში დამოუკიდებელი მონაწილეობის მიღების უფლება. მას საშუალება ჰქონდა დღის განმავლობაში სამუშაოზე წაეყვანა პატიმართა ჯგუფი (სულ 10 პირი), ხოლო საღამოს უკან დაებრუნებინა ბადრაგით.
გეტოს მცველები აწარმოებდნენ აღწერას არა გვარების, არამედ პირთა რაოდენობის მიხედვით, რაც ლიპკეს ხელში იყო და  გაყალბების საშუალებას იძლეოდა. იანისს თანამზრახველებიც ეხმარებოდნენ. საღამოსთვის გეტოდან გამოყვანილი ათი პატიმარიდან შვიდი ან რვა ბრუნდებოდა, გადარჩენილებს სამალავში ათავსებდნენ და მათ ნაცვლად, შედიოდნენ ლიპკეს თანამზრახველები, თავად იანისიც მათთან ერთად, პატიმართა ყვითელ ვარსკვლავებიან  სამოსში გამოწყობილი,  კონტროლის გავლის შემდეგ  მშვიდად იხდიდა  „დავითის ვარსკვლავებთან“ ტანსაცმელს და გეტოს ტოვებდა.
ლიპკემ რამდენიმე მსგავსი ხრიკი მოიფიქრა. მან ასევე თავის თავზე აიღო გერმანელი ოფიცრებისთვის გეტოში ჩამორთმეული ავეჯის მიწოდება. ავეჯთან ერთად ებრაელებიც გაჰყავდა. ამ შემთხვევაში ტვირთს არავინ ამოწმებდა.
იანისი მარტო არ მოქმედებდა: მის მიერ შექმნილ იატაჯქვეშა ქსელში 25-მდე ადამიანი მონაწილეობდა. გადარჩენილები უსაფრთხოდ უნდა გადაეყვანათ თავშესაფარში, გამოეკვებათ და ოპერაციის დასასრულს,   ყველა ჯგუფი მცირე რაოდენობის იარაღით და ყუმბარებით აღეჭურვათ  ლიპკემ და მისმა თანამზრახველებმა საბრძოლო მასალა მიიღეს გერმანული სამხედრო სატვირთო მანქანის გატაცების შედეგად.
იანისმა და მისმა ამხანაგებმა, საკუთარი სიცოცხლის და ოჯახების რისკის ფასად, შეძლეს გეტოდან და რიგა-კაიზერვალდის საკონცენტრაციო ბანაკიდან 56 ებრაელის გადაარჩენა გარდაუვალი სიკვდილისგან. 3-დან 3 მეტრამდე ბუნკერში, რომელიც ლიპკემ თავისი სახლის ეზოში გათხარა, ხშირად 8-დან 12-მდე ადამიანი იმალებოდა ხანგრძლივი დროის განმავლობაში. ბუნკერიდან ერთი გასასვლელი იყო ძაღლების სახლის ქვეშ, მეორე კი დაუგავას სანაპიროსკენ.
ისეც ხდებოდა რომ ლიპკასთან ფარულად მიდიოდნენ პატიმრები, რომლებმაც მოახერხეს გეტოს მავთულხლართების მიღმა გაქცევა. რიგის საჰაერო ხიდთან სატელეფონო ჯიხურში ფანქრით იანისის მისამართი იყო გამოსახული. ამ წყაროს შესახებ ინფორმაცია მეგობრებსა და ნაცნობებში გავრცელდა და გეტოს პატიმრებამდეც მიაღწია. რიგაში, ისევე როგორც მთელს ლატვიაში, იყვნენ ადამიანები, რომლებიც საკუთარი საფრთხისა და რისკის ქვეშ მონაწილეობდნენ ებრაელი მოსახლეობის გადარჩენაში. მათ ერთად, სიცოცხლის რისკის ფასად, წითელი ამბარებიდან გადარჩენილი ებრაელები თავშესაფარში გადაიყვანეს. ომის ბოლოს, რიგის ებრაული მოსახლეობა თითქმის მთლიანად განადგურდა —- კერძოდ, ცნობილია მასობრივი სიკვდილით დასჯის ადგილები — რუმბულა და ბიკერნიეკი.
1 დეკემბერს ლიპკე რვა წლის შვილთან ერთად მორიგი ხოცვა-ჟლეტის მოწმე გახდა. მან თავის პატარა ვაჟს უთხრა: "აჰა, შვილო, შეხედე და დაიმახსოვრე ეს მთელი ცხოვრება".
1942 წლის დასაწყისში, რიგის გეტოს პატიმრების პირობების გამკაცრების შემდეგ, ლიპკემ, ისევე როგორც ბევრმა სხვა მცხოვრებმა, მოახერხა მავთულხლართების მიღმა საკვების გადატანა მცველების შეუმჩნეველად. იმ დროს გეტოში ცხოვრობდნენ უცხოეთიდან გადმოყვანილი ებრაელები. ლიპკე ხვდებოდა გადარჩენილებს, ინარჩუნებდა  კავშირს გეტოს პატიმრებთან და, მათი თხოვნით, დაკარგულებს ეძებდა. შემდგომში მან დაიწყო გადარჩენილი პატიმრების დამალვა თავისი ფერმის რეშნის ტერიტორიაზე, კურზემეში. მძღოლები იანკოვსკი და ბრიედისი ეხმარებოდნენ ხალხის გადაყვანაში. როდესაც შუცმანებთან მივიდა ჭორები ლიპკეს საქმიანობის შესახებ, მოეწყო სასტიკი სპონტანური ჩხრეკა მისი სახლის ტერიტორიაზე კიფსალაში და ფერმაში. პოლიციის ძაღლების კვალის არევის მიზნით, ლიპკეს მეუღლემ იოჰანამ იყიდა და ეზოში დიდი რაოდენობით არომატული თამბაქო მიმოფანტა.
ომის შემდეგ
მინი|250x250პქ| ჟანის ლიპკეს მემორიალი: "შავი ფარდული" — ხის ფარდულის სიმბოლო, რომლის ქვეშაც ლიპკემ დამალა ებრაელები. ომის შემდეგ ლიპკე ცხოვრებდა და მოღვაწეობდა რიგაში. ბევრს მოგზაურობდა. გადარჩენილი ებრაელები ეხმარებოდნენ მის ოჯახს. 1960-იან წლებში იად ვაშემის მემორიალურმა კომპლექსმა დაიწყო აქტიური სამუშაოების განხორციელება, რომელიც მიზნად ისახავდა ჰოლოკოსტის დროს ებრაელების მხსნელების ხსოვნას. მას შემდეგ, რაც შეაგროვა მდიდარი მასალა (მოწმეების ჩვენებები, ლიპკეს ნათესავებისა და ნაცნობების შუამდგომლობები, დოკუმენტური მონაცემები გერმანიის, ლატვიის, საბჭოთა არქივებიდან), იად ვაშემ გადაწყვიტა იანის და იოჰანა ლიპკეებისთვის მიენიჭებინა ტიტული "ერებს შორის მართალი". იერუსალიმში დოკუმენტების წარდგენის პარალელურად, ტრადიციის თანახმად, 1977 წელს იანისმა მართალთა ხეივანში ხე დარგო,   როდესაც  ისრაელს ეწვია. გმირის საპატივსაცემო ღონისძიება ემიგრანტთა ასოციაციის წევრებმა მოაწყვეს ლატვიიდან და ესტონეთიდან.
ჟანის ლიპკე გარდაიცვალა რიგაში 1987 წლის მაისში. დაკრძალეს რიგაში, ტყის სასაფლაოზე.
2012 წელს ქუჩაზე, სადაც იანის ლიპკე ცხოვრობდა, გაიხსნა მემორიალი.
ხელოვნებაში
2005 წელს რიგის სახელმწიფო რუსულ დრამატულ თეატრში დაიდგა სპექტაკლი "ერთი თქვენგანი", რომელიც დაფუძნებულია ჟანის ლიპკეს დოკუმენტებსა და მოგონებებზე, რეჟისორი და სცენარის ავტორი — გენადი ტროსტიანეცკი.
2007 წლის სექტემბერში რიგის საქალაქო საბჭომ გადაწყვიტა დაეფინანსებინა ჟანის ლიპკეს მემორიალი, რომლის შექმნა, საკუთარი ინიციატივით, წამოიწყო 1997 წელს ლატვიის ყოფილმა პრემიერ მინისტრმა მარის გაილისმა და მისმა მეუღლემ. არქიტექტორმა ზაიგა გეილიმ.
2018 წელს გამოვიდა რეჟისორ დევის სიმანისის სრულმეტრაჟიანი მხატვრული ფილმი " მამა ღამე " ჟანის ლიპკეს გმირობის შესახებ,  ფილმი ლატვიის კულტურული ცხოვრების მოვლენად იქცა. ლიპკეს როლი შეასრულა მსახიობმა არტურს სკრასტიშმა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1900 კატეგორია:გარდაცვლილი 14 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1987 კატეგორია:წინააღმდეგობის მოძრაობები კატეგორია:ანტიფაშისტები ეროვნების მიხედვით კატეგორია:ანტიფაშიზმი ქვეყნის მიხედვით
ჩომახიძე
საკუთარი სახელი ჩომახიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
ვიაჩესლავ სოლოვიოვი
ვიაჩესლავ სოლოვიოვი (Вячеслав Дмитриевич Соловьёв; დ. 18 იანვარი, 1925, მოსკოვი, რსფსრ — გ. 7 სექტემბერი, 1996, მოსკოვი, რუსეთი) — რუსი და საბჭოთა ფეხბურთელი და ფეხბურთის მწვრთნელი. თამაშობდა როგორც ნახევარმცველის, ასევე თავდამსხმელის პოზიციაზე. უკრაინის (1961), საქართველოსა (1968) და უზბეკეთის სსრ დამსახურებული მწვრთნელი (1972). საპატიო ნიშნის ორდენის კავალერი (1957). დიდი სამამულო ომის მონაწილე.
ბიოგრაფია
მოსკოვის „ლოკომოტივისა“ და სკიფ-ის საფეხბურთო სკოლების აღზრდილი. საფეხბურთო კარიერა მოსკოვის „ლოკომოტივში“ დაიწყო, ხოლო საკლუბო წარმატებას საკავშირო ჩემპიონატისა და თასის გათამაშების ფარგლებში ცდსა მოსკოვის შემადგენლობაში მიაღწია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუსი ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 18 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1925 კატეგორია:გარდაცვლილი 7 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1996 კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები კატეგორია:საბჭოთა ფეხბურთელები კატეგორია:რუსი ფეხბურთელები კატეგორია:მოსკოვის ცსკა-ს ფეხბურთელები კატეგორია:მოსკოვის ტორპედოს ფეხბურთელები კატეგორია:რუსი ფეხბურთის მწვრთნელები კატეგორია:საბჭოთა ფეხბურთის მწვრთნელები კატეგორია:თბილისის დინამოს მწვრთნელები კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
გუსევი
გუსევი (Гусев) — ანტონ ჩეხოვის მოთხრობა, რომელიც 1890 წელს დაიწერა. პირველად, 1890 წლის 25 დეკემბერს, გაზეთ „ახალი დრო“-ში გამოქვეყნდა.
გამოქვეყნება
ანტონ ჩეხოვი ალექსეი სუვორინისთვის 9 დეკემბერს გაგზავნილ წერილში რეალური ცხოვრების სიუჟეტს აღწერს — ზღვაში დაკრძალვას, რომელიც მან სახალინიდან დაბრუნებისას გემის ბორტზე იხილა. მოთხრობა თავდაპირველად 1890 წლის 25 დეკემბერს, გაზეთ „ახალი დრო“-ს საშობაო 5326-ე ნომერში გამოქვეყნდა, მინიშნებით: „კოლომბო, 12 ნოემბერი“.
მოთხრობა ხუთ თავად არის დაყოფილი. რამდენიმე სტილისტური შესწორების შემდეგ ის 1893 წელს გამოცემული მოთხრობების კრებულში „პალატა № 6“ შევიდა. მოთხრობა კრებულის შემადგენლობაში ზედიზედ შვიდჯერ უცვლელად გამოიცემოდა (1893—1899). მოტხრობა მცირედი ცვლილებებით შევიდა ადოლფ მარქსის მიერ 1899—1901 წლებში გამოცემულ ჩეხოვის თხზულებათა კრებულის მეექვსე ტომში.
ანტონ ჩეხოვის სიცოცხლეშივე მოთხრობა ბულგარულ, უნგრულ, გერმანულ, ნორვეგიულ, პოლონურ და ფრანგულ ენებზე ითარგმნა.
სიუჟეტი
მწერალი დეტალურად აღწერს თუ როგორც ეშვება სხეული ფსკერისაკენ თევზების გუნდის სიახლოვეს, როგორ გლეჯს მას ზვიგენი.
კრიტიკა
მათ შორის, ვისაც მოთხრობა მოეწონა, იყვნენ პეტრე ჩაიკოვსკი და ალექსი პლეშჩეევი, რომელიც 1891 წლის 12 იანვარს წერდა: „ახალ დროში“ გამოქვეყნებული მოთხრობისთვის მადლობა: სიამოვნებით წავიკითხე“.
ვ. ალბოვი მოთხრობა „გუსევს“ იმ ნაწარმოებებს მიაკუთვნებდა, რომელშიც „ჩეხოვის ყურადღება მიმართულია გარეგან პირობებზე, როგორც ოცნებისა და მეოცნებეების კვდომის მიზეზზე“.
ლიტერატურა
Чехов А. П. Гусев // Чехов А. П. Полное собрание сочинений и писем: В 30 т. Сочинения: В 18 т. / АН СССР. Ин-т мировой лит. им. А. М. Горького. — М.: Наука, 1974—1982.
სქოლიო
კატეგორია:ანტონ ჩეხოვის მოთხრობები კატეგორია:1890 წლის მოთხრობები
მიშელ ბაჩელეტი
ვერონიკა მიშელ ბაჩელეტ ხერია (Verónica Michelle Bachelet Jeria /βeˈɾonika miˈʃɛl baʃˈle ˈçeɾja/; დ. 29 სექტემბერი, 1951) — ჩილელი სოციალისტი პოლიტიკოსი და ჩილეს პირველი ქალი პრეზიდენტი (2006-2010 წლებში). მან ამომრჩეველთა 53.5%-ით გაიმარჯვა 2006 წლის არჩევნებში გაუსწრო რა მემარჯვენე-ცენტრისტ მილიარდერ ბიზნესმენსა და ყოფილ სენატორ სებასტიან პინიერას. მისი საპრეზიდენტო კამპანიის პლატფორმა იყო ჩილეს თავისუფალი ბაზრის პოლიტიკის გაგრძელება, სოციალური უზრუნველყოფის გაზრდა და ასევე მდიდართა და ღარიბთა შორის მატერიალური ზღვარის შემცირება, რომლითაც ჩილე მსოფლიოში მოწინავეა. მისი პრეზიდენტად ინაუგურაციის ცერემონია 2006 წლის 11 მარტს ჩატარდა. 2013 წლის 15 დეკემბერს, საპრეზიდენტო არჩევნების მეორე ტურში ბაჩელეტმა კონკურენტი ქალბატონი ეველინ მატეი დაამარცხა (ორივე ტურის ჯამით 62,71 %) და მეორედ გახდა ჩილეს პრეზიდენტი. მოვალეობის შესრულებას იგი 2014 წლის 11 მარტს შეუდგა. 2018 წლის 11 მარტს თანამდებობა კვლავ სებასტიან პინიერას გადააბარა.
განათლება
საბაზისო განათლება ანტოფაგასტაში მიიღო. მამის პოლიტიკური ორიენტაციის გამო უმაღლესი განათლების მიღება ემიგრაციაში ყოფნის დროს გერმანიაში მოუწია. დაამთავრა ბერლინის ჰუმბოლდტის უნივერსიტეტი, სადაც დაეუფლა მედიკოსის პროფესიას. 1979 წელს დაბრუნდა სამშობლოში და სწავლა გააგრძელა ჩილეს უნივერსიტეტში, რომელიც 1982 წელს დაამთავრა ექიმ-ქირურგის წოდებით. შემდეგი 4 წელი კი სწავლობდა პედიატრიას ჩილეს სამედიცინო კოლეჯში.
პოლიტიკური კარიერა
მარცხნივ|მინი|200px|მიშელ ბაჩელეტის, როგორც თავდაცვის მინისტრის ოფიციალური ვიზიტი აშშ-ში მისი პოლიტიკური კარიერა სალვადორ ალიენდეს მთავრობის პერიოდში ახალგაზრდა სოციალისტთა რიგებში გაწევრიანებით დაიწყო. აუგუსტო პინოჩეტის ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ მას პრობლემები არ მოკლებია. პოლიტიკური ორიენტაციის გამო იყო ემიგრაციაში ჯერ ავსტრალიაში, შემდეგ კი გერმანიაში. სამშობლოში დაბრუნებისა და სამედიცინო განათლების მიღების შემდეგ უკვე აქტიურად ჩაება პოლიტიკურ ცხოვრებაში. ქალბატონი მიშელი მფარველობდა პოლიტპატიმრებისა და პინოჩეტის რეჟიმის მსხვერპლთა შვილებს. პინოჩეტის დიქტატურის დასასრულისათვის ბაჩელეტს საკმაო ავტორიტეტი ჰქონდა მოპოვებული პოლიტიკურ წრეებში. დემოკრატიული რეჟიმის აღდგენის შემდეგ კი აქტიურად ჩაება ჯანმრთელობის სისტემის რეაბილიტაციის საქმეში. 90-იანი წლების შუა პერიოდში მოისმინა ლექციები სტრატეგიულ შეიარაღებაზე პოლიტიკური სწავლებისა და სტრატეგიის ეროვნულ აკადემიაში. 1997 წელს კი ვაშინგტონის თავდაცვის საერთაშორისო კოლეჯში გაიარა კონტინენტური თავდაცვის კურსები. ამერიკიდან დაბრუნების შემდეგ კი პრეზიდენტმა ედუარდო ფრეიმ დანიშნა თავდაცვის მინისტრის მოადგილედ.
1999 წელს დაავალეს პრეზიდენტობის კანდიდატის რიკარდო ლაგოსის საარჩევნო კამპანიის ხელმძღვანელობა მეტროპოლიტანას რეგიონში. 2000 წელს პრეზიდენტ ლაგოსისაგან მიიღო ჯანმრთელობის მინისტრის პორტფელი, 2002 წლის 7 იანვარს კი ლაგოსმა თავდაცვის მინისტრის თანამდებობა ჩააბარა. ლათინური ამერიკის ისტორიაში პირველად თავდაცვის მინისტრის პოსტი დაიკავა ქალმა.
ჩქუმი
ჩქუმი — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ცაგერის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ქულბაქი). მდებარეობს მდინარე ჯონოულის (ცხენისწყლის მარჯვენა შენაკადი) ხეობაში. ზღვის დონიდან 650 მეტრზე, ცაგერიდან დაშორებულია 15 კილომეტრით.
მიშელ ბაჩელეტი
ოჯახი
მამა — ალბერტო ბაჩელეტი ჩილეს სამხედრო ძალების გენერალი იყო, რომელმაც გაილაშქრა 1973 წლის სახელმწიფო გადატრიალების წინააღმდეგ და აუგუსტო პინოჩეტის რეჟიმმა დააპატიმრა სამშობლოს ღალატის ბრალდებით. იგი 1974 წლის 12 მარტს   ციხის საკანში წამების შედეგად მიღებული ინფარქტით გარდაიცვალა. დედა - ანხელა ხერია პროფესიით არქიტექტორია. გერმანიაში ემიგრაციის დროს ცოლად გაჰყვა ჩილელ არქიტექტორს ხორხე დავალოსს, რომლისგანაც შეეძინა ორი შვილი: სებასტიანი და ფრანცისკა. 1992 წელს მეორედ გათხოვდა და შეეძინა მესამე შვილი სოფია. ამჟამად განქორწინებულია.
ჩქუმი
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 86 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ცაგერის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მიშელ ბაჩელეტი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩილეს პრეზიდენტები კატეგორია:ჩილელი პოლიტიკოსი ქალები კატეგორია:სოციალისტები კატეგორია:დაბადებული 1951 კატეგორია:ქალი პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 29 სექტემბერი
ვაგნერი (ბაია)
ვაგნერი (Wagner) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში, ბრაზილიის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის სამხრეთ-ცენტრალურ მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 983 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 415.819 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 21.6 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
ვილნიუსის მეტროპოლიტენი
thumb|ვილნიუსის მომავალი მეტროსსქემა ვილნიუსის მეტროპოლიტენი (Vilniaus metropolitenas) — დაგეგმილი, დაპროექტების სტადიაში მყოფი მეტროსისტემა ვილნიუსში, ლიეტუვა. დაგეგმილი მეტროპოლიტენი შედგება სამი ხაზისგან და გათვლილია ქალაქის ყველაზე ჭარბად დასახლებული უბნების დასაკავშირებლად. ამ პროექტის შექმნის მიზანი ქალაქში ყველაზე იაფფასიანი, ეკოლოგიურად სუფთა და სწრაფი საზოგადოებრივი ტრანსპორტის შექმნაა, რომელიც ქალაქის ყველა წერტილს დააკავშირებს ერთმანეთთან.
წინასწარი დაანგარიშებით, ვილნიუსის მეტრო 3 მლრდ ლიტი დაჯდება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მეტროპოლიტენი მეტროპოლიტენი
შაჰი
შაჰი (სპარსულად: شاه, ძველსპარსული სიტყვიდან „ხშათრა-ფავა“ — „ მეფე “; ძველბერძნული — „ სატრაპი “) — მონარქის აღმნიშვნელი სიტყვაა სპარსულ ენაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:წოდებები
დეკორატიულ-გამოყენებითი ხელოვნება
მინი|დეკორატიულ-გამოყენებითი ხელოვნების ნიმუში. დეკორატიულ-გამოყენებითი ხელოვნება — დეკორატიული ხელოვნების დარგი, რომელიც ქმნის საყოფაცხოვრებო დანიშნულების ნაკეთობებს: ავეჯს, ქსოვილებს, შრომის იარაღებს, მიმოსვლის საშუალებებს, ტანსაცმელს და ყველა სახის მორთულობას. XIX საუკუნის II ნახევრიდან მოხდა დეკორატიულ-გამოყენებითი ხელოვნების ნაწარმოებების კლასიფიკაცია როგორც დანიშნულების, ისე მასალის (ლითონი, კერამიკა, ხე) და შესრულების ტექნიკის (კვეთილობა, მოხატულობა, ნაქარგობა, ჩამოსხმა, ინტარსია, მინანქარი) მიხედვით.
ლიტერატურა
კატეგორია:დიზაინი
Lasioglossum leptorhynchum
Lasioglossum leptorhynchum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1931 წელს.
სქოლიო
leptorhynchum
უკრაინული ვიკიპედია
უკრაინული ვიკიპედია (Українська Вікіпедія) — ვიკიპედიის განყოფილება უკრაინულ ენაზე. თავისუფალი ღია ინტერნეტ ენციკლოპედია. სტატიების რაოდენობით იმყოფება მე-14 ადგილზე. მუშაობა დაიწყო 2004 წლის 26 იანვარს. პირველი სტატია დაიწერა 2004 წლის 30 იანვარს. ვიკიმედიის ოფიციალური სტატისტიკის მიხედვით უკრაინულ ვიკიპედიაში 28,4 მლნ. არის ნანახი სხვადასხვა გვერდი. დარეგისტრირებულ მომხარებელთა რიცხვი აღწევს 134 499 ადამიანს.
2005 წლის 1 ოქტომბრის მიხედვით მასში არსებობდა 20 ათასი სტატია, ხოლო 2007 წლის იანვრისთვის სტატიების რაოდენობა გაიზარდა 50 ათასამდე. 2008 წლის 28 მარტს უკრაინული ვიკიპედია მოიცავდა 100 ათასს სტატიას. ამჟამად უკრაინულ ვიკიპედიაში არის 24 ადმინისტრატორი, აქტიურ მომხარებელთა რიცხვი აღწევს 2000 ათასს. დღეისათვის ვიკიპედიის უკრაინულენოვან განყოფილებაში არსებობს დაახლოებით 384 ათასი სტატია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვიკიპედიები ენების მიხედვით
ხუსტო აბაუნსა
ხუსტო აბაუნსა ი მუნიოს დე ავილესი (ესპ. Justo Abaunza y Muñoz de Avilés, დ. 1777 - გ. 1873) - ნიკარაგუის 25-ე და 27-ე უმაღლესი დირექტორი. წყაროების მიხედვით ხუსტო აბაუნსა დაიბადა 1778 წლმადე და გარდაიცვალა 1872 წლამდე.
იგი იყო ნიკარაგუის 82-ე პრეზიდენტის ენრიკე ბოლანიოსის ნათესავი.
კატეგორია:ნიკარაგუის პრეზიდენტები
Xenuroturris castanella
Xenuroturris castanella — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ჩოჩია
საკუთარი სახელი ჩოჩია შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
ვილიაიონი
ვილიაიონი  — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ასტურიის პროვინციის ეო-ნავიის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 132,46 კმ². მოსახლეობა — 1206 კაცი (2016 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ასტურიის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ასტურიის ქალაქები
აზერბაიჯანის სახელმწიფო ჰიმნი
„აზერბაიჯანის მარში“ (Azərbaycan Marşı), აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახელმწიფო ჰიმნი — აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ერთ-ერთი სახელმწიფო სიმბოლო, ისევე, როგორც აზერბაიჯანის რესპუბლიკის დროშა და გერბი. ჰიმნის მელოდია დაწერილია 1919 წელს აზერბაიჯანელი კომპოზიტოროის უზეირ ჰაჯიბეკოვის მიერ, ხოლო სიტყვები ეკუთვნის პოეტ აჰმედ ჯავადის. ჰიმნი ოფიციალურად მიიღეს 1992 წლის 27 მაისს, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მიერ თავისუფლების აღდგენის შემდეგ.
ჰიმნის ისტორია
აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის არსებობის წლებში კომპოზიტორ უზეირ ჰაჯიბეილიმ დაწერა ორი მარში. ეს ორივე ნაწარმოები გამოქვეყნებული იყო თურქი მუსიკადმცოდნეს ეტემ უნგიორის წიგნში „თურქული მარშები“ (Türk marşları), რომელიც გამოქვეყნდა 1965 წელს ანკარაში. ამ ნაწარმოებების ხელნაწერაბი ჩატანილი იქნა თურქეთში კომპოზიტორის ძმის ჯეიჰუნ ჰაჯიბეკოვის მიერ. ერთ-ერთი მათგანს ეწოდება „აზერბაიჯანის ეროვნული მარში“ (Azərbaycan milli marşı). 1919 წელს ამ ნაწარმოებს მიენიჭა პირველი ადგილი აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის მთავრობის მიერ (ამის შესახებ დაწერილია 1919 წლის 14 ნოემბრის გაზეთ „აზერბაიჯანში“ ). უ. ჰაჯიბეილის მიერ დაწერილი ხელნაწერი ინახება კომპოზიტორის სახლ-მუზეუმში, ბაქოში.
მეორე მარშის შესახებ, რომელსაც ეწოდება „აზერბაიჯანის მარში“ (Azərbaycan marşı), თურქი პუბლიცისტი იძლევა შემდეგნაირ განმარტებას: „იმ წლებში, როდესაც აზერბაიჯანს ჯერ არ ჰქონდა დაკარგული თავისი დამოუკუდებლობა, ამ მარშს მღეროდნენ სამხედრო სასწავლებლებში სწავლის დაწყების წინ“. მოგვიანებით ეს მარშიაიდინ აზიმოვას მიერ არანჟირებული გუნდისთვის და ორკესტრისთვის მიღებულ იქნა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახელმწიფო ჰიმნად. ის, რომ ეს მარში წარმოადგენდა აზერბაიჯანული დემოკრატიული რესპუბლიკის სახელმწიფო გიმნს, დასტურდება ასევე ჩანაწერებით და დოკუმენტებით, რომლებიც ინახება კომპოზიტორის სახლ-მუზეუმში.
უტრილიასი
უტრილიასი (Utrillas, Utriellas) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების ტერუელის პროვინციის კუენკას-მინერასის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 39,82097 კმ². მოსახლეობა — 3006 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ტერუელის მუნიციპალიტეტები
აზერბაიჯანის სახელმწიფო ჰიმნი
ჰიმნის ისტორია
1992 წლის 27 მაისის აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მილი მეჯლისის გადაწყვეტილებით  „აზერბაიჯანის მარში“, რომლის მუსიკაც დაწერილ იქნა უზეირ ჰაჯიბეკოვის მიერ, ხოლო სიტყვები ეკუთვნის აჰმედ ჯავადს,  მიღებულ იქნა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახელმწიფო ჰიმნად.
1993 წლის 2 მარტის აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მილი მეჯლისის დამტკიცებული  იქნა  დადგენილება აზერბაიჯანის  რესპუბლიკის სახელმწიფი ჰიმნის შესახებ.
ჰიმნის ტექსტი გვხდება აზერბაიჯანულ ბანკნოტაზე (5 მანათის ნომინალზე). ჰიმნის ტექსტი მოოქროვილ ბრინჯაოზე  ასევე დადგმულია  ბაქოში სახელმწიფო დროშის მოედანზე. 2011 წელს აზერბაიჯანის რესპუბლიკის დამოუკიდებლობის 20 წლის იუბილესთან დაკავშირებით გამოსვებულ იქნა საფოსტო მარკა სახელმწიფო ჰიმნის ტექსტით.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანი კატეგორია:ეროვნული ჰიმნები
იგინიარფიკი
იგინიარფიკი (Iginniarfik) — სოფელი დასავლეთ გრენლანდიაში, კაასუიტსუპის მუნიციპალიტეტში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 88 კაცს.
კატეგორია:გრენლანდიის დასახლებული პუნქტები
გუჯარათელები
ლიტერატურა
კატეგორია:ინდოარიელი ხალხი კატეგორია:ინდოეთის ხალხები კატეგორია:პაკისტანის ხალხები
დედაკაცები
დედაკაცები (Бабы) — ანტონ ჩეხოვის მოთხრობა, რომელიც 1891 წელს დაიწერა. პირველად, 1891 წლის 25 ივნისს, გაზეთ „ახალი დრო“-ში გამოქვეყნდა.
გამოქვეყნება
მოთხრობა თავდაპირველად 1891 წლის 25 ივნისს (ძველი სტილით), გაზეთ „ახალი დრო“-ს 5502-ე ნომერში გამოქვეყნდა. მცირე ცვლილებების შემდეგ, მოთხრობა 1893 წელს სანქტ-პეტერბურგში გამოცემულ კრებულში „პალატა № 6“ და კრებულის 1893-1899 წლებში გამოცემულ 2-7 გამოცემებში შევიდა.
1891 წელს ივანე გორბუნოვ-პოსადოვი ჩეხოვთან თხოვნით მივიდა: ცალკე გამოცემით გამოექვეყნებინა "...ეს ბრწყინვალე მოთხრობა ადგილობრივ ტარტიუფებზე, საზიზღარ, გარყვნილ, ღვთისმოშიშ წმინდანებზე". რამდენიმე სტილისტური დამუშავების შემდეგ ჩეხოვმა ის ადოლფ მარქსის მიერ 1889-1901 წლებში გამოცემულ თხზულებათა კრებულის მეექვსე ტომში შეიტანა.
მოთხრობის გამოსვლის შემდეგ, ის სკოლებსა და საჯარო ბიბლიოთეკებში შესასწავლად აიკრძალა. განათლების სამინისტროსთან არსებული სამეცნიერო კომიტეტის წევრმა დიმიტრი ავერკიევმა მოთხრობა „დედაკაცებს“ შემდეგი განაჩენი გამოუტანა: „ისტორია კარგადაა დაწერილი, მაგრამ მისი მორალური საფუძველი ძალიან მერყევია იმისათვის, რომ ის საჯარო ბიბლიოთეკებისთვის ვარგისად ჩაითვალოს“.
ლევ ტოლსტოიმ ნოთხრობა „დედაკაცები“ შეტანა ჩეხოვის საუკეთესო მოთხრობების პირად სიაში. ჩეხოვის სიცოცხლეშივე მოთხრობა უნგრულ, გერმანულ და სერბო-ხორვატულ ენებზე ითარგმნა.
ლიტერატურა
Чехов А. П. Бабы // Чехов А. П. Полное собрание сочинений и писем: В 30 т. Сочинения: В 18 т. / АН СССР. Ин-т мировой лит. им. А. М. Горького. — М.: Наука, 1974—1982.
სქოლიო
კატეგორია:ანტონ ჩეხოვის მოთხრობები
არდენის დეპარტამენტი
არდენი — დეპარტამენტი საფრანგეთის აღმოსავლეთ ნაწილში, შამპან-არდენში.
ისტორია
არდენი არის იმ 83 დეპარტამენტიდან ერთ-ერთი, რომლებიც შეიქმნა საფრანგეთის რევოლუციის დროს 1790 წლის 4 მარტს. ამ ტერიტორიაზე პირველ და მეორე მსოფლიო ომში მნიშვნელოვანი ბრძოლები იმართებოდა, მათგან აღსანიშნავია 1914 წლის არდენის ოპერაცია.
გეოგრაფია
არდენის ფართობია 5229 კმ². 1999 წლის მონაცემებით დეპარტამენტის მოსახლეობა 290,130 ადამიანს შეადგენს და მას 75-ე ადგილი უკავია, დეპარტამენტში მცხოვრებთა საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე შეადგენს 55 ადამიანს.
აქ ყველაზე გავრცელებული ენაა ფრანგული. არდენის მმართველია ბენუა იური.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საფრანგეთის დეპარტამენტები
ბულბულის ციხე
250px|მინი ბულბულის ციხე — არქეოლოგიური ძეგლი, მდებარეობს ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბულბულისციხის სამხრეთ-დასავლეთით 1,5 კილომეტრზე. მდებარეობს ქვიშხეთიდან იმერეთში მიმავალ გზაზე. თარიღდება ფეოდალური ხანით. აგებულია რიყის ქვით. ძლიერ დაზიანებულია, ჩრდილოეთი და აღმოსავლეთი კედლები დანგრეულია. შემორჩენილია ნახევარწრიული გოდოლის ნაშთი. დასავლეთ ნაწილში და სამხრეთის სათოფურებიანი კედელი (სიმაღლე 5 მეტრი, სიგრძე 35 მეტრი; კედლის სისქე ზედა ნაწილში 1,2 მეტრია, ქვედაში - 2 მეტრი). ციხესიმაგრე მნიშვნელოვანი საფორტიფიკაციო ნაგებობა იყო აღმოსავლეთ და დასავლეთ საქართველოს დამაკავშირებელ გზაზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
ვაკე (გაგრის მუნიციპალიტეტი)
ვაკე (Арасаӡха [არასაძხა]; ყოფილი კოვალევსკოე, გადაერქვა 1948 წლის 3 სექტემბერს) — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გაგრის მუნიციპალიტეტში (ხაშუფსის თემი), აფხაზეთის მთისწინეთში, მდინარე ხაშუფსის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 420 მ, გაგრიდან 23 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ
ისტორია
ვ. კვარჭიას ცნობით, XIX ს. მეორე ნახევარში ამ ადგილას იყო სოფელი არასაძიხ (აფხ. „თხილის წყაროს“ ნიშნავს). XIX ს. მეორე ნახევარში აქ შეიქმნა სოფელი კოვალევსკოე. 1948 წელს მას ქართული სახელი ვაკე ეწოდა. 1992-1993 წწ. ომის შემდეგ აფხაზებმა დაარქვეს არასაძხა (Арасаӡха).
დემოგრაფია
1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 221 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ხაშუფსის თემის სოფლები
დასავლეთი აფრიკა
[[სურათი:LocationWesternAfrica.png|right|მინი|350პქ|დასავლეთი აფრიკის ქვეყნები
]]
დასავლეთი აფრიკა — მდებარეობს აფრიკის კონტინენტის დასავლეთ ნაწილში. მის შემადგენლობაში შედის 16 ქვეყანა და მოიცავს დაახლოებით 5 მილიონ კვადრატულ კილომეტრს.
ქალაქები
დასავლეთი აფრიკის უდიდესი ქალაქებია:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აფრიკა კატეგორია:დასავლეთი აფრიკა
გრაცი
გრაცი (Graz) — ქალაქი სამხრეთ-აღმოსავლეთ ავსტრიაში, შტირიის მხარის ადმინისტრაციული ცენტრი. ქვეყნის მეორე ქალაქი (ვენის შემდეგ) მოსახლეობისა და ეკონომიკური მნიშვნელობის მიხედვით. 295 ათასი მცხოვრები (2022). მდებარეობს შტირიის ალპების მთისწინეთში, მდინარე მურზე. მნიშვნელოვანი სატრანსპორტო კვანძი ვენა – ტრიესტისა და ბუდაპეშტი – გრაცი – ინსბრუკის სარკინიგზო ხაზების გადაკვეთაზე. ავტოსტრადებით დაკავშირებულია ვენასთან, ზალცბურგთან, ბუდაპეშტთან, ზაგრებთან, ლიუბლიანასთან, ვენეციასთან.
ისტორია
წარმოიქმნა ბრინჯაოს ხანის დასახლების ადგილზე. წერილობით წყაროებში პირველად 1128 წელს მოიხსენიება. დასახელება მოდის სლავური სიტყვიდან „გრადეც“, რაც პატარა ციხეს ნიშნავს. შუა საუკუნეების ქალაქი ჩამოყალიბდა შლოსბერგის მთის (მასზე იდგა ციხე) ძირში. 1379–1619 წლებში იყო ჰაბსბურგების ლეოპოლდის ხაზის რეზიდენცია, „შიდა ავსტრიის“ დედაქალაქი (შტირია, კარინტია, კრაინა). 1797 წელს დაიკავეს ნაპოლეონის ჯარებმა. მარია ტერეზიას დროს გახდა მსხვილი სავაჭრო ცენტრი.
სქოლიო
კატეგორია:ავსტრიის ქალაქები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ავსტრიაში კატეგორია:ევროპის კულტურული დედაქალაქები
იკამიუტი
იკამიუტი (Ikamiut) — დასახლება დასავლეთ გრენლანდიაში, კაასუიტსუპის მუნიციპალიტეტში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 96 კაცს.
რევაზ ერისთავი
რევაზ ერისთავი (დ.1827, ოძისი, დუშეთის მაზრა — გ. 1899) — ქართველი პოეტი, მთარგმნელი. 1850–1860-იან წლებში თანამშრომლობდა ჟურნალ „ცისკართან“. პოპულარული იყო მისი ლექსები „ბიძაჩემს ყაფლანს“ და „ყაფლან ორბელიანს“. ერისთავმა თარგმნა ალექსანდრე პუშკინის, მიხეილ ლერმონტოვის, ვ. ჟუკოვსკის ნაწარმოებები. ი. კოზლოვის პოემის „შეშლილის“ ერისთავისეული თარგმანი 1861 წელს მკაცრად გააკრიტიკა ილია ჭავჭავაძემ, რითაც დაიწყო „მამებისა და შვილების ბრძოლა“. ერისთავის წერილს „პასუხი თავადი ილია ჭავჭავაძის კრიტიკისა“ ილია ჭავჭავაძე გამოეხმაურა სტატიაში „პასუხი“.
იკამიუტი
კატეგორია:გრენლანდიის დასახლებული პუნქტები
რევაზ ერისთავი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი პოეტები კატეგორია:დაბადებული 1827 კატეგორია:გარდაცვლილი 1899 კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი მთარგმნელები
Lasioglossum leptospermi
Lasioglossum leptospermi — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1916 წელს.
პაიდე
პაიდე (Paide), ვეისენშტეინი (Weißenstein — თეთრი ქვა) —  ქალაქი ესტონეთში, მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში. იარვამაას მაზრის ადმინისტრაციული ცენტრი.
მოსახლეობა - 8 561 ათ. კაცი (2012). ფართობი - 10,036 კმ².
ქალაქში მდებარეობს ციხესიმაგრე, რომელიც ლივონიის ორდენის მიერ არის აშენებული. ცივი ომის პერიოდში ქალაქში მდებარეობდა სსრკ-ის ავიაბაზა კიოგი. 1950-1991 წლებში იყო პაიდეს რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი.
დაძმობილებული ქალაქები
პაიდესთან დაძმობილებული ქალაქები არიან:
Xenuroturris cerithiformis
Xenuroturris cerithiformis — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ტალიპაო
ტალიპაო (ოფიციალურად ტალიპაოს მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Talipao; Bayan ng Talipao) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი სულუს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 80 255 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 52 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:სულუს მუნიციპალიტეტები
ვილიანუევა-დე-ოსკოსი
ვილიანუევა-დე-ოსკოსიგ (Villanueva de Oscos; Vilanova d'Ozcos) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ასტურიის პროვინციის ეო-ნავიას კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 72,98 კმ². მოსახლეობა — 292 კაცი (2016 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ასტურიის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ასტურიის ქალაქები
ფრანსის სარჯენტ ოსგუდი
ფრანსის სარჯენტ ოსგუდი (Frances Sargent Osgood; ქალიშვილობის გვარი — ლოკი; დ. 18 ივნისი, 1811, ბოსტონი, მასაჩუსეტსი — გ. 12 მაისი, 1850) — ამერიკელი პოეტი და ყველაზე პოპულარული მწერალი ქალი, თავისი მოღვაწეობის პერიოდში. ზედმეტ სახელად „ფენი“-ს ეძახდნენ. იგი აგრეთვე ცნობილი იყო რომანტიკული პოემების მიმოწერით ედგარ ალან პოსთან.
ადრეული ცხოვრება
ფრანსის სარჯენტ ლოკი დაიბადა ბოსტონში, მასაჩუსეტში, ჯოზეფ ლოკის, მდიდარი ვაჭარის, და მერი ინგერსოლ ფოსტერის, ჯოზეფის მეორე ცოლის, ოჯახში. ფრანსისის მამის პირველი ცოლი, მარტა ინგერსოლი იყო მერის, ჯოზეფის მეორე ცოლის და. მერი იყო ბენჯამინ ფოსტერის ქვრივი, რომელთანაც მას ორი შვილი ჰყავდა: უილიამ ვინსენტ ფოსტერი და ანა მარია უელსი, რომელიც აგრეთვე გახდა პოეტი და მას ახლო ურთიერთობა ჰქონდა ფრენსისთან. ჯოსეფს და მერის შვიდი შვილი ჰყავდათ, მათ შორის ენდრიუ ეიტჩისონ ლოკი, რომელიც მწერალი გახდა. ფრანსისი ჰინგამში გაიზრდა და ჩააბარა ბოსტონის პრესტიჟულ ლიცეუმში ახალგაზრდა ქალბატონებისთვის. მისი პოეზია პირველად გამოქვეყნდა როდესაც მას თოთხმეტი წელი შეუსრულდა, საბავშვო ჟურნალში, რომელიც თვეში ორჯერ გამოდიოდა პერიოდულად და რედაქტორი იყო ლიდია მარია ჩაილდი.
ქორწინება
1834 წელს ფრენსისი შეხვდა სემიუელ სტილმან ოსგუდს, ახალგაზრდა მხატვარს, ბოსტონიდან. მან თხოვა ფრანსის პორტრეტისთვის პოზირება. ისინი დაინიშნენ პორტრეტის დასრულებამდე და დაქორწინდნენ 1835 წლის 7 ოქტომბერს.
ქორწილის შემდეგ, ისინი გადავიდნენ ინგლისში საცხოვრებლად. 1836 წლის 15 ივლის მათი პირველი შვილი ელენ ფრანსესი დაიბადა. 1838 წელს, ინგლისში ყოფნის დროს, ფრანსისმა გამოუშვა პოემების კოლექცია ყვავილების გვირგვინი ახალი ინგლისიდან სადაც შევიდა აგრეთვე ელფრიდა, დრამატული პოემა ხუთი მოქმედებით. მან მოგვიანებით გამოუშვა სხვა ლექსების ტომეული სახელად, ბედის ყუთი.
მამის სიკვდილის შემდეგ, ოსგუდები 1839 წელს ბოსტონში დაბრუნდნენ. მეორე გოგოს დაბადების შემდეგ, მეი ვინსენტის, 1839 წლის 2 ივლის, ისინი გადავიდნენ ნიუ იორკში. ოსგუდი გახდა ნიუ იორკის ლიტერატურული საზოგადოების პოპულარული წევრი და ნაყოფიერი მწერალი. ბევრი მისი ნაწერი ქვეყნდებოდა ფართოდ იმ დროინდელ პოპულარულ ჟურნალებში. ხანდახან ის წერდა „კეიტ კაროლის“ ან „ვიოლეტ ვეინის“ ფსევდონიმის ქვეშ. მისი წიგნი, პოეზია ყვავილების და ყვავილების პოეზია გამოქვეყნებული იყო 1841 წელს. სხვა მისი გამოქვეყნებული ნამუშევრები იყო თეთრყვავილა, ახალი წლის საჩუქარი ბავშვებისთვის (1842), ვარდი, ესკიზები ლექსში (1842), ფისო ჩექმებში (1842), მარკიზ კარაბასი (1844), და ყვირილები ნიუ იორკში (1846).
ურთიერთობა პოსთან
1845 წლის თებერვალში, პომ ჩაატარა ლექცია ნიუ იორკში, სადაც გააკრიტიკა ამერიკული პოეზია, განსაკუთრებით ჰენრი უოდსუორთ ლონგფელო. თუმცა შეაქო ოსგუდი. მიუხედავად იმისა, რომ ოსგუდმა ეს ლექცია გამოტოვა, მან მეგობარს მიწერა და უთხრა, რომ პოს „უწოდეს დღის სასტიკი კრიტიკოსი“ და ეს ფაქტი კომპლიმენტს ოსგუდის მიმართ უფრო შთამბეჭდავს ხდიდა.
თვლიან რომ პო და ოსგუდი პირველად პირადად შეხვდნენ მაშინ, როცა ნატანიელ პარკერ უილისმა გააცნო მათ ერთმანეთი, 1845 წლის მარტში, იმ დროს როდესაც ოსგუდი დაშორებული იყო (მაგრამ არა განქორწინებული) ქმართან. პოს ცოლი ვირჯინია ჯერ კიდევ ცოცხალი იყო, თუმცა ჯანმრთელობის მხრივ მძიმე მდგომარეობაში იმყოფებოდა. პო შეიძლება იმიტომ მოიხიბლა ოსგუდით, რომ ისინი ორივენი წარმოშობით ბოსტონიდან იყვნენ, აგრეთვე ოსგუდს ისეთივე ბავშვური თვისებები ჰქონდა როგორც ვირჯინიას. ოსგუდს შესაძლებელია იმ პერიოდში ტუბერკულიზის დაწყებითი სტადია ჰქონდა, როგორც ვირჯინიას.
პომ ისარგელბა იმ უფლებით, რომ იგი იყო ბროდვეის ჟურნალის ერთი მესამედის მფლობელი და გამოაქვეყნა ოსგუდის პოემები, მათ შორის ის პოემები, სადაც ფლირტი იყო ასახული. პო ოსგუდის პოემებს, პოემებით პასუხობდა, ხანდახან ედგარ ტ. ს. გრეის ფსევდონიმითაც წერდა. ყველაზე აღსანიშნავია პოემა „ვალენტაინი“. ეს პოემა ფაქტობრივად გამოცანაა, რომელიც შეიცავს ოსგუდის სახელს, თუ წავიკითხავთ პირველ ასოს პირველ ხაზს, მეორე ასოს მეორე ხაზს და ა.შ. მიუხედავად ვნებიანი მიმოწერისა, მათი ურთიერთობა ხშირად განიხილებოდა როგორც წმინდა პლატონური.
უცნაურია, რომ პოს ცოლი ვირჯინია დათანხმდა მათ ურთიერთობებზე და ხშირად ეპატიჟებოდა ოსგუდს სახლში. ვირჯინიას სჯეროდა რომ ოსგუდს „დადებითი“ გავლენა მოჰქონდა პოსთვის. პომ ალკოჰოლსაც კი დაანება თავი, რათა შთაბეჭდილება მოეხდინა ოსგუდისთვის. შესაძლებელია ვირჯინია შიშობდა მოახლოებული სიკვდილის გამო და ცდილობდა თავისი შემცვლელი ეპოვა, ის ვინც პოს მოუვლიდა. ოსგუდის ქმარი სემიუელიც კი არ იყო ამ ურთიერთობის წინააღმდეგი, ალბათ მიჩვეული იყო ცოლის ასეთ საქციელს. თავად სემიუელი ცნობილი იყო როგორც მექალთანე. თუმცა სხვები არ იყვნენ ასე კეთილგანწყობილნი; ოსგუდის და პოს ურთიერთობა ფართოდ იყო გაკრიტიკებული.
ახალგაზრდა პოეტი ელიზაბეტ ფ. ელეტი, რომელსაც პო მოსწონდა, ხოლო პო მას ვერ იტანდა, განავრცო ჭორები პოს და ოსგუდის ურთიერთობის შესახებ, იგი ვირჯინიასაც კი დაუკავშირდა და გააფრთხილა. ელენი იმასაც კი ამბობდა, რომ ოსგუდის მესამე შვილი, ფენი ფეი, ოსგუდის ქმრისგან კი არა, არამედ პოსგან იყო. ფენი ფეი დაიბადა 1846 წლის ივნისში, მაგრამ ოქტომბერში გარდაიცვალა. პოს ბიოგრაფი კენეტ სილვერმანი ამბობს რომ, ალბათობა იმისა რომ პო იყო ფენი ფეის მამა არის "შესაძლებელი, მაგრამ ნაკლებად დასაჯერებელი". ოსგუდი, რომელიც ცდილობდა თავისი რეპუტაციის დაცვას, პოს გაუგზავნა მარგარეტ ფულერი და ენი ლინჩი, რათა პოს დაებუნებინა მათი პირადი წერილები, რომ მას გაენადგურებინა. 1846 წლის ივლისში, ოსგუდის ქმარმა სემიუელმა მოთხოვა ელეტს ბოდიში მოეხადა მისი ცოლისთვის, თორემ იგი სასამართლოში უჩივლებდა. ელეტმა უკან წაიღო თავის სიტყვები და პოს და მის ცოლს დადო ბრალი ყველაფერში. ოსგუდი და პო 1847 წლის შემდეგ აღარ ურთიერთობდნენ.
პო არ იყო ერთადერთი ვისაც ოსგუდთან სალიტერატურო ფლირტი ჰქონდა. რამდენიმე მამაკაცი იყო ოსგუდით მოხიბლული, მათ შორის რუფუს უილმოტ გრისვოლდი, ვისაც ოსგუდმა მიუძღვნა პოეზიის წიგნი. ოსგუდმა ასევე დაწერა სამიჯნურო პოემა, რომელმაც მისი სახელი გრისვოლდთან დააკავშირა. კონკურენციამ ოსგუდის გამო, პო და გრისვოლდი სამარცხვინო მეტოქეობამდე მიიყვანა, რომელიც კარგად არის გადმოცემული გრისვოლდის რეტპუაციის შელახვაში, პოს სიკვდილის შემდეგ - (ნახეთ ედგარ ალან პოს სიკვდილი).
სიკვდილი
ოსგუდი და მისი ქმარი 1846 წელს შერიდგნენ და გადავიდნენ ცოტა ხნით ფილადელფიაში, რათა სკანდალისგან შორს ყოფილიყვნენ. აგრეთვე ოსგუდი ავად იყო, თუმცა წერას განაგრძობდა. 1847 წელს ავადმყოფობის გამო ოსგუდი სულ თვის ოთახში იყო და არ გამოდიოდა, ამ დროს მისი ქალიშვილები 11 და 8 წლისები იყვნენ; ამ პერიოდიდან, მისი ლექსების უმეტესობა, მათ ეძღნვებოდა. ოსგუდის ქმარმა, რომელსაც პრობლემები ჰქონდა ფულთან დაკავშირებით, კვლავ მიატოვა 1849 წელს იგი და შეუერთდა კალიფორნიის ოქროს ციებ-ცხელებას. ის მხოლოდ მისი სიკვდილის შემდეგ დაბრუნდა უკან.
ოსგუდი ტუბერიკულიოზით 1850 წელს გარდაიცვალა. ის დამარხეს ჰაინგამის სასაფლაოზე, მასაჩუსეტში. 1851 წელს მისი პოემების კრებული გამოუშვეს მეგობრებმა სათაურით „მოგონებანი, დაწერილი მისის ფრანსის სარჯენტ ლოკ ოსგუდის მეგობრების მიერ“. 1854 წელს კვლავ გამოუშვეს ეს კრებული სათაურად "ლორელის ფოთლები" და ბიოგრაფიული შესავალი გრისვოლდის მიერ იყო რედაქტირებული.
ნაწერი
ოსგუდი ნაყოფიერი მწერალი იყო და ხშირად წერდა სტატიებს გაზეთებისა და ჟურნალებისთვის. ის იყო ყველაზე სათაყვანებელი ქალი პოეტი 1840-იანი წლების შუა პერიოდში. ოსგუდი ძალიან ღიად წერდა, და ფართოდ განიხილავდა ურთიერთობებს, რომლებიც სხვებთან ჰქონდა, მიუხედავად მისი მორცხვი ხასიათისა. უმეტესობა ოსგუდის ნამუშევრებისა სიყვარულის შესახებაა, თუმცა მან ასევე მიუძღვნა პოემები დედას, დას, ქმარს და რაომდენიმე მეგობარს. პოემები რომლებიც შვილეს მიუძღვნა, არ არის სენტიმენტალური, მაგრამ ლიტერატურულმა ისტორიკოსმა ემილ სტრაიპს უოტსმა დაწერა რომ ეს პოემები წარმოადგენს „გრძნობებისა და ემოციების გამოხატვას, ისე როგორც ადრე არცერთ ქალს არ გამოუხატავს პოეზიაში“ აგრეთვე ზრუნვას შვილებისადმი და მათი მომავალისადმი.
გრისვოლდმა ერთხელ თქვა, რომ მან პოემა ფაქტობრივად „ზეპირი ლაპარაკის დროს შექმნა“. პომ, ოსგუდზე თქვა, რომ „ის აბსოლუტურად უკონკურენტოა, ვფიქრობ არა მარტო აქ, ჩვენ ქვეყანაში, არამედ ინგლისშიც“. მან მიმოიხილა მისი პოემების კოლექცია ყვავილების გვირგვინი ახალი ინგლისიდან 1846 წლის სექტემბერში და თქვა, რომ ავტორის ეს ექსპოზიცია „ღრმა გრძნობებით და გასაოცარი გემოვნებით“ გამოირჩევა და მისი ნამუშევრები იმსახურებს ფართო გავრცელებას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი მწერლები კატეგორია:მწერალი ქალები
ზაალ ებანოიძე
ზაალ ებანოიძე (დ. 7 იანვარი, 1939, დიმი) — ქართველი მწერალი.
1971 წელს დაამთავრა საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი.
1957 წელს პირველი ლექსები გამოაქვეყნა. 1973 წელს პირველი გამოცემა „ლექსები“ დაისტამბა. ავტორია პოეტური კრებულების: „მთვარის კელაპტარი“ (1977), „წვიმის შვილი“ (1979), „იწყება აღმართი“ (1981), „ხატი მამული“ (1985), „ციდან დასარეკი ზარები“ (1986), „მარადიული რთველი“ (1989), „პოემები“ (1990), „რჩეული“ (2008), „70 ლექსი“ (2009). მას ეკუთვნის წერილების კრებული — „ფიქრები პოეზიაზე“ (1998). ავტორია აგრეთვე საბავშვო ლექსებისა. მისი პოეზია გამოირჩევა ვერსიფიკაციული მრავალფეროვნებით, თუმცა ძირითადად ქართული კლასიკური პოეზიის ტრადიციებს ემყარება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი მწერლები
ანაჟე
ანაჟე (Anagé) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში, ბრაზილიის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის სამხრეთ-ცენტრალურ მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 25 500 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 1 852.554 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 13.76 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
ოლინთოსის ომი
ოლინთოსის ომი — მაკედონიის მეფის ფილიპე II-ის ომი ოლინთოსისა და მისი მოკავშირის ნ.-კ. ქალკიდიკეს 32 ქალაქის წინააღმდეგ. მიმდინარეობდა ძვ. წ. 349-348 წლებში. ათენმა ოლინთოსს დახმარება აღუთქვა, მაგრამ ათენის იმდროინდელი უგერგილო ხელმძღვანელობის მიზეზით დახმარება დაგვიანებული და არაეფექტური გამოდგა, მხოლოდ დემოსთენე ხედავდა მაკედონიის მხრივ დიდ საშიშროებას და მგზნებარედ მოუწოდებდა თანამოქალაქეებს ენერგიული მოქმედებისაკენ. ამასობაში ფილიპე II-მ ქალკიდიკეს მთელი რიგი ქალაქები და ძვ. წ. 348 წლის გაზაფხულზე ოლინთოსს ალყა შემოარტყა, დაარბია, დაანგრია და დაწვა. მოსახლეობის ნაწილი მონებად გაყიდეს მაღაროებში, ნაწილი კი თრაკიაში გადაასახლეს. დემოსთენეს თქმით, იგივე ბედი ეწია ოლინთოსის მოკავშირე ბევრ ქალაქსაც.
ლიტერატურა
კატეგორია:ძველი საბერძნეთის ომები
წინაისტორიული ავსტრია
ქვედა პალეოლითი
პირველი ჰომინიდები — Homo erectus-ის სახეობის წარმომადგენლები — ევროპაში გაჩნდნენ დაახლოებით 700 ათასი წლის წინ. მათთან დაკავშირებული ნაშთები აღმოჩნდა ავსტრიის მეზობელ უნგრეთის ტერიტორიაზე.
შუა პალეოლითი
უკანასკნელი გამყინვარების დროს ალპები ხალხისთვის მიუწვდომელი იყო. ჰომინიდების ძველი ნაშთები ავსტრიის ტერიტორიაზე შუა პალეოლითიდან გვხვდება, როცა ევროპის ტერიტორიაზე შემოვიდნენ ნეანდერტალელები. ნეანდერტალელების ნაშთები, თარიღდება დაახლოებით 70000 წლის წინანდელად, რომელიც აღმოჩნდა გუდენუსის გამოქვაბულში, ქვემო ავსტრიის ჩრდილო-დასავლეთით.
მეზოლითი
მეზოლითი— გარდამავალი პერიოდი ნადირობიდან და შემგროვებლობიდან მიწათმოქმედებასა და მეცხოველეობაში — ავსტრიის ტერიტორიაზე აღმოჩენილია მცირერიცხოვანი ნაშთები: იარაღები ბოდენზეეს ოლქიდან და რაინის დაბლობიდან და მიკროლითები.
ნეოლითი
ნეოლითის ეპოქაში ავსტრიის ყველა ის რეგიონი იყო დასახლებული, სადაც იყო მიწათმოქმედების შესაძლებლობა. უკანასკნელ პერიოდში აღინიშნებოდა ლენდელის კულტურის მოსახლეობის დიდი სიმჭიდროვე.
ავსტრია კატეგორია:არქეოლოგია ავსტრიაში
კელასურის კედელი
კელასურის კედელი, აფხაზეთის დიდი კედელი — სიმაგრეთა სისტემა, რომელიც მდებარეობს ძველი ქართული ქალაქის ცხუმის აღმოსავლეთით, მდ. კელასურის მარცხენა ნაპირის გაყოლებით და კოდორის ქედის გასწვრივ.
ისტორია
კელასურის კედელის აგებას სხვადასხვა წყაროები აკუთვნებენ: ქართველებს, ბერძნებს, ბიზანტიელებს და სპარსებს.
ლოურენს ოლიფანტის თანახმად კელასურის კედელი ააგეს ბერძნებმა ქრისტეს შობამდე რამდენიმე საუკუნით ადრე, რათა დაეცვათ კოდორის დელტაში საკუთარი ახალშენები მეომარი კორაქსებისაგან.
VIII საუკუნის დასასრულიდან, აფხაზთა სამეფოს ჩამოყალიბების შემდეგ, ზღუდემ დაკარგა თავისი მნიშვნელობა და თანდათან დაინგრა. მისმა ნაშთებმა ჩვენამდე ვერ მოაღწია.
შემორჩენილია ლევან II დადიანის მიერ აფხაზი ფეოდალების შემოსევების შესაჩერებლად XVII საუკუნეში აგებული სასიმაგრო ნაგებობათა სისტემა (საერთო სიგრძე 60 კმ). კედელი იწყება მდინარე კელასურის შესართავიდან, მიუყვება მდინარის მარცხენა ნაპირს, შემდეგ უხვევს ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთისკენ და ფანავის ქედის ძირის სამხრეთი მხრიდან გრძელდება მდინარე ღალიძგის ხეობაში. კელასურის კედელი ერთმანეთთან კოშკებით დაკავშირებული ცალკეული სასიმაგრო ნაგებობებია (კოშკების სისტემა, ზოგჯერ ცალ-ცალკე კოშკები და კედლები). ზღუდით გამაგრებულია მხოლოდ ვიწრო გადმოსასვლელები საკუთრივ აფხაზეთიდან, დალიდან და წებელდიდან. ლევან II დადიანმა საგანგებო ღონისძიებანი გაატარა კელასურის კედლის დასაცავად, მაგ., ყოველი ფეოდალი (სასულიერო ან საერო) ვალდებული იყო წელიწადში 1 თვე თავისი მხედრებით ემორიგევა. ლევან II დადიანის სიკვდილის შემდეგ კელასურის კედელი მიატოვეს. როდესაც აფხაზმა ფეოდალებმა ძალაუფლება მდინარე ენგურამდე გაავრცელეს, კელასურის კედელმა თავისი ფუნქცია დაკარგა.
ჩხუტელი
ჩხუტელი — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ცაგერის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფლები: დოღურაში, ლასხანა). მდებარეობს მდინარე ცხენისწყლის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 580 მეტრზე, ცაგერიდან დაშორებულია 1 კილომეტრით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 591 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ცაგერის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ჩეხური ვიკიპედია
ჩეხური ვიკიპედია (Česká Wikipedie) — ვიკიპედიის განყოფილება ჩეხურ ენაზე. თავისუფალი ღია ინტერნეტ ენციკლოპედია. მუშაობა დაიწყო 2002 წლის ნოემბერში. 2005 წლის ივნისის მიხედვით სტატიების რაოდენობა მასში 10 ათასს აღწევდა. იმავე წლის დეკემბერში რეგისტრირებული იქნა 20 ათასი სტატია. 2006 წლის ნოემბრისთვის ჩეხურ ვიკიპედიაში არსებობდა 50 ათასი სტატია, ხოლო 2008 წლის 19 ივნისის მდგომარეობით შეიცავდა 100 ათასს სტატიას. ჩეხური ვიკიპედიის ფუძემდებელი და პირველი ადმინისტრატორი იყო ესპერანტისტი მიროსლავ მალოვეცი. გარკვეული დროის შემდეგ მალოვეცმა მთელი აქცენტი გადაიტანა ვიკიპედიის ესპერანტოს ვერსიაზე.
2011 წლის 24 მარტისთვის ვიკიპედიის ჩეხურენოვანი განყოფილება მოიცავდა 190 ათას სტატიას. ამჟამად სტატიების რაოდენობა უტოლდება დაახლოებით 230 ათასს. ჰყავს 27 ადმინისტრატორი, აქტიურ მომხმარებელთა რიცხვი დაახლოებით 2200-მდეა.
ჯივან გასპარიანი
ჯივან გასპარიანი (Ջիվան Գասպարյան; დ. 12 ოქტომბერი, 1928, სოლაკი, სსრკ - გ. 6 ივლისი, 2021, ლოს-ანჯელესი, აშშ) — სომეხი მუსიკოსი და კომპოზიტორი. ის უკრავდა დუდუკზე. გასპარიანი ცნობილია როგორც ,,დუდუკის ოსტატი". 2006 წელს იგი იყო ნომინირებული გრემის ჯილდოზე საუკეთესო ტრადიციული მსოფლიო მუსიკალური ალბომისთვის.