cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ჰალი ფორდის ხელოვნების მუზეუმი
შენობა
მუზეუმის შენობა Pacific Northwest Bell-ისთვის 1965 წელს აშენდა. საერთაშორისო სტილის შენობის სამი სართული 2 500 კვ. მეტრ ფართობს მოიცავს და ადგილობრივი არქიტექტორის, ჯეიმზ ლ. პეინის მიერაა დაპროექტებული. 1996 წელს უნივერსიტეტმა შენობა იმჟამინდელი მფლობელის, „Qwest Communications“-სგან შეიძინა. 1997-1998 წლებში უილიამიტის უნივერსიტეტმა შენობის ხელახლა მოდელირება მოახდინა ჯონ ვეინერის დიზაინის შესაბამისად.
შენობა 1998 წლის 3 ოქტომბერს გაიხსნა ორსართულიანი ატრიუმი-გალერეით, მარმარილოს პანელებითა და გარშემორტყმული ბაღით. მუზეუმში საერთო ჯამში ექვსი გალერეაა, რომელთაგანაც ოთხში მუდმივი კოლექციაა გამოფენილი, ორში კი დროებითი გამოფენებია მოწყობილი. 2008 წელს ექსტერიერისთვის მეტი ფერადოვნების უზრუნველსაყოფად მეორე სართულის ფანჯრებზე ფერადი ამრეკლავი პანელები დაემატა.
კოლექციები
ჰალი ფორდის ხელოვნების მუზეუმში სხვადასხვა კულტურისა და ეპოქის კოლექციებია დაცული. ექვს გალერეაში ქანდაკებები, ნახატები, კალათები და სხვა ნიმუშებაი გამოფენილი. კოლექციებში ადგილობრივი ამერიკული ხელოვნების ნიმუშები, ევროპული ნახატები, ამერიკული და თანამედროვე ხელოვნების ნიმუშები შედის.
გრანდ რონდეს კონფედერაციის ტომების გალერეა წყნაროკეანური ჩრდილო-დასავლეთის ნაწილში მცხოვრები ადგილობრივი ამერიკული ტომების მიერ შექმნილ კალათებს მოიცავს. ნამუშევრები 1940-იან წლებში ბირდისა და პოლესკის კოლექციებთან ერთად შეიძინეს. მუზეუმის სხვა გალერეებია: მელვინ გენდერსონ-რუბიოს გალერეა, რომელშიც სამოგზაურო კოლექციებია გამოფენილი, გენერალური კოლექციების გალერეა, რომელშიც აზიური და ევორპული ხელოვნების ნიმუშებია გამოფენილი, სასწავლო გალერეა, რომელშიც პატარა დროებითი კოლექციები იფინება და ნაბეჭდი პროდუქციის შესწავლის ოთახი, რომელშიც შრიფტები, ფოტოები და სხვა მასალებია გამოფენილი.
ჰალი ფორდის ხელოვნების მუზეუმში დაცულია გერმანელი პეიზაჟისტის, ფრედერიკ ფერდინანდ შაფერის (1839-1927) ორი ნახატი: დილა ადირონდაკში და ოლიმპის მთები, ვაშინგტონი, რომლებიც 1996 წელს შეიძინეს. მუზეუმის კოლექციაში შესულია ეგვიპტური, კორეული, ინდური, აფრიკული ხელოვნების ნიმუშები. მუზეუმში დაცულია პაულუსის კოლექცია, რომელიც ადრეული XX საუკუნის სალემის ნეგატივებს მოიცავს.
ჰალი ფორდის მუზეუმი ამერიკის სახელმწიფო და ადგილობრივი ისტორიის ასოციაციის და ამერიკის მუზეუმთა ალიანსის წევრია. 2005 წლისთვის მუზეუმის ფონდი 4.5 მილიონ $-ს ითვლიდა.
ყოფილი გამოფენები
1999 წელს მუზეუმში სიეტლელი მხატვრის, მაიკლ სპაფორდის ნახატები იყო გამოფენილი. 2005 წელს მუზეუმში პორტლენდელი მხატვრის, მაიკლ ბროფის რეტროსპექცივა მოეწყო. 2007 წელს მუზეუმში ორეგონელი მხატვრის, ამანდა სნაიდერის ნამუშევრების ჩვენება მოეწყო. სხვა გამოფენებიდან აღსანიშნავია: რიკ ბარტოუს, ჯეიკობ ლოურენსის, დევიდ გიზის, ფეი ჯონსის, ეუნიკ პარსონის, დევიდ გილჰულის, მერი ლუ ზიკისა და რობერტ ჰესის გამოფენები. 2002 წელს მუზეუმმა დროებით ეგვიპტური ხელოვნების გამოფენას უმასპინძლა, ერთ-ერთი იყო აშშ-ის სამი მუზეუმიდან, რომელშიც მაორის ტომის ნამუშევრების გამოფენა გაიმართა,   2007 წელს ანტიკური მინის ჭურჭლის კოლექციის გამოფენას უმასპინძლა. 2011 წელს მელვინ ჰენდერსონ-რუბიოს გალერეაში როს პალმერ ბიჩერის გამოფენა „ამერიკანა“ მოეწყო.
სქოლიო
კატეგორია:1998 წელს დაარსებული ხელოვნების მუზეუმები კატეგორია:ორეგონის ხელოვნების მუზეუმები კატეგორია:ორეგონის საუნივერსიტეტო მუზეუმები კატეგორია:უილიამიტის უნივერსიტეტის შენობები კატეგორია:1998 წელს დაარსებულები ორეგონში
არხოტის ჯვარი
არხოტის ჯვარი, არხოტის ხეობის (პირიქითა ხევსურეთი) მთავარი სათემო ღვთაება (ჯვარი), რომელსაც ქრისტიანობის გავლენით მიქელ მთავარანგელოზსაც უწოდებენ. არხოტის ჯვარი თემის მფარველ, მოლაშქრე ღვთაებად ითვლებოდა, მორწმუნეთა წარმოდგენით, ღვთაების დამხმარე ზებუნებრივ არსებებთან - ლაშქარ-მწვერვალებთან ერთად უშუალოდ მონაწილეობდა ბრძოლებში და თავის საყმოს ამარჯვებინებდა. მის ძირითად (უნჯ) ყმებად სოფ. ახიელში მცხოვრები ჯაბუშანურები ითვლებოდნენ. ამავე გვარისა იყო ჯვრის ხელოსანიც (ხევისბერი). არხოტის ჯვრის მოძმე ღვთაებებად მიაჩნდათ ანატორის ჯვარი და ხონეს მთავარანგელოზი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ხევსურეთი კატეგორია:ქართული მითოლოგია
სიიკალატვა
სიიკალატვა (Siikalatva) — მუნიციპალიტეტი სიიკალატვის ქვერეგიონში, ფინეთში. მდებარეობს ოულუდან 90 კმ-ით სამხრეთით. 2023 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 5 013 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობი 2 229.2 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 2.31 ადამიანია 1 კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტის ერთადერთი ოფიციალური ენაა ფინური ენა.
ტრაპეზნიკოვკა
ტრაპეზნიკოვკა (Трапезниковка; Трапезниковка) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის დუვანის რაიონში.
. რაიონულ ცენტრ მესიაგუტოვოდან დაშორებულია 59 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია სულეია, რომელიც დაშორებულია 134 კმ-ით.
სქოლიო
კატეგორია:დუვანის რაიონის სოფლები
ურბნისის სიონი
thumb|250px|ურბნისის სიონის დასავლეთი ფასადიურბნისის სიონი — სამნავიანი ბაზილიკა ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ურბნისში. სტილისტური ნიშნებით და აგრეთვე ჩრდილოეთ ფასადის ასომთავრული წარწერის პალეოგრაფიული შესწავლის საფუძველზე თარიღდება V-VI საუკუნეების მიჯნით. აღნიშნულ წარწერაში მოხსენიებულია ტაძრის ქტიტორები ვინმე კონსტანტი და მამა მიქელი. დანარჩენ სამ სხვადასხვა დროის წარწერაში ეკლესიის აღდგენაზეა ლაპარაკი.
ურბნისის სიონი სამნავიანი ბაზილიკაა (32,1X22,4 მეტრი), მისი გეგმა, სივრცითი გადაწყვეტა და გარე მასები ბაზილიკისათვის დამახასიატებელ მკაფიო ნიშნებს ატარებს. ეკლესიის ინტერიერში და ფასადებში ნათლად იკითხება პირვანდელი (VI-VII სს. მიჯნა) და შემდგომი (IX ს-ის II ნახევრის და 1668 წლის) შეკეთება-აღდგენის სამშენებლო ფენები. ადრინდელი ფენები ამოყვანილია კარგად გათლილი ქვიშაქვის კვადრებით. მომდევნო პერიოდში აღსადგენად სხვადასხვა ფორმის ქვებია გამოყენებული, წყობა ირეგულარულია. ტაძარში სამი შესასვლელია:სამხრეთიდან, დასავლეთიდან და ჩრდილოეთიდან.
ეკლესიის ინტერიერში ნავები ერთმანეთისაგან გამოყოფილია ოთხი, გეგმით ჯვრისებრი ბოძით. ბოძები და მათზე დაყრდნობილი ნახევარწრიული აგურის საბჯენი თაღები შუა ნავის სივრცეს ხუთ, თითქმის ტოლ მონაკვეთად ყოფს. ნავი გადახურულია აგურის ნახევარწრიული კამარით.
ტაძრის აღმოსავლეთ ფასადზე აგურით გამოყვანილია ჯვარი. ასეთივე ჯვარია დასავლეთის ფასადზე. ჩრდილოეთ ფასადის დასავლეთ მონაკვეთში, სარკმლის ქვეშ ქვაა ჯვრის გამოსახულებით, კიდევ ქვემოთ კი ცხენის გამოსახულებაა. ეკლესიას აგურის კბილანა ლავგარდანი აქვს. სახურავი კრამიტისაა.
ურბნისის სიონი ადრინდელი ფეოდალური ხანის საქართველოს დიდი ბაზილიკების ჯგუფს მიეკუთვნება (ანალოგები- კაწარეთის სამება, ხირსა).
სქოლიო
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
ნაოჩი
ნაოჩი — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში (ტამიშის თემი), სამურზაყანოს დაბლობზე. ზღვის დონიდან 5 მ, ოჩამჩირიდან 15 კმ, ტამიშიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 1 კმ. სახელწოდება ქართულია, მეგრულად ნაყანევს ნიშნავს. 1930 წელს შედიოდა ტამიშის თემში, მანამდე არ ფიქსირდება. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:ტამიშის თემის სოფლები
რააჰე
რააჰე (Raahe) — მუნიციპალიტეტი რააჰეს ქვერეგიონში, ფინეთში. იგი შვედმა სახელმწიფო მოხელემ და გენერალ-გუბერნატორმა, პრერ ბრაჰე უმცროსმა, 1649 წელს დააარსა და ერთ-ერთია ფინეთის 10 ისტორიულ ხის ქალაქს შორის. მუნიციპალიტეტი ბოტნიის ყურის ჩრდილოეთ სანაპიროზე მდებარეობს, ოულუდან 75 კმ-ით სამხრეთ-დასავლეთით და კოკოლადან 126 კმ-ით ჩრდილო-აღმოსავლეთით. 2023 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 24 050 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობი 1 889 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 45.51 ადამიანია 1 კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტის ერთადერთი ოფიციალური ენაა ფინური ენა.
მეზობელი მუნიციპალიტეტებია: ჰააპავესი, ოულაინენი, პიუჰიაიოკი, სიიკაიოკი და სიიკალატვა. 1973 წელს რააჰეს სალოინენი შეერწყა, 2003 წელს ― პატიიოკი, ხოლო 2013 წელს ― ვიჰანტი. ასტეროიდ 1786 რააჰეს სახელი მუნიციპალიტეტის საპატივცემულოდ ეწოდა.
სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ ოსტრობოტნიის მუნიციპალიტეტები
გიგა...
გიგა... (giga- < γίγας; აღნიშვნა: ', ') — ფიზიკური სიდიდის ერთეულის სახელწოდების თავსართი ერთეულთა საერთაშორისო სისტემაში. წარმოადგენს თავსართს იმ ჯერადი ერთეულების სახელწოდებათა შესაქმნელად, რომლებიც ოდენობით შეესაბამება 109 (1 000 000 000, მილიარდი) ამოსავალ ერთეულს.
წარმოშობილია ბერძნულიდან — γίγας (გიგანტი).
1960 წელს ზომა-წონის მეთერთმეტე გენერალურ კონფერენციაზე ოფიციალურად იქნა მიღებული ჯერადი ერთეულის თავსართად.
სქოლიო
კატეგორია:სი თავსართები
ზიკილია
მდებარეობს მესხეთის ქედის სამხრეთ მთისწინეთში, მდინარე მტკვრის მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 940 მ, ახალციხიდან 16 კმ. წყაროებში პირველად მოიხსენიება XVI საუკუნეში. სოფელში არის საჯარო სკოლა.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 412 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ახალციხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კანადა 1972 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კანადამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეთექვსმეტედ იასპარეზა 1972 წელს, დასავლეთ გერმანიის ქალაქ მიუნხენში. ამ თამაშებზე მათ 2 ვერცხლისა და 3 ბრინჯაოს მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1972 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:კანადა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
გურკელი
გურკელი — სოფელი ახალციხის მუნიციპალიტეტში, აგარის თემში.
მდებარეობს მესხეთის ქედის სამხრეთით, მდინარე წინუბნისწყლის მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდან 1020 მ, ახალციხიდან 24 კმ. სოფლიდან 2 კმ-ზე, წინუბნისწყლის მარცხნივ არის მინერალური წყარო. XIII საუკუნეში გურკელი გურკლელების ფეოდალური სახლის საგვარეულო მამული იყო.
ისტორია
გურკელის განაპირა ქედი ჩრდილოეთი მხრიდან გორანამოსახლარია, სადაც აღმოჩენილია წინაფეოდალური ხანის შავი და წითელი კერამიკა. გორის თხემი (50 მ × 25 მ ) ნაციხარს უკავია. ჩრდილოეთით, თხემის ბოლოს, მრგვალი კოშკისა თუ გალავნის გადაქცეული კედელია, სამხრეთით კი შემორჩენილია ოთხკუთხა კოშკის (5 მ × 6 მ ) ნანგრევი. გათლილი ლოდების წყობა რეგულარულია, ნაგებია ჰორიზონტალურად სიმაღლეზე დაყენებული ქვებითა და კირხსნარით. კედლის სისქე 2 მ. გალავნის შიგნით ნაგებობათა ბუდეები ჩანს, შესაძლოა აქ ეკლესიაც იყო.
გურკლისხევზე გადიოდა ერთ-ერთი გზა იმერეთისკენ, რომელიც ციხისჯვრის გავლით ხანისწყლის ხეობაში მიემართებოდა. გურკელის ციხისა და ხევის მფლობელნი XIII საუკუნეში იყვნენ გურკლელების საგვარეულოს წარმომადგენლები. „გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთრის“ მიხედვით, 1595 წელს სოფელი ახალციხის ლივის აწყურის ნაჰიეში შედიოდა და ცხრა კომლი ქრისტიანი (ღვინია მებოსტნის შვილი და მისი ორ ძმა, გოჩა ელიაძის ძე და მისი შვილი ბადური, მატია ასიმის ძე და მისი ძმა ართაშეზ, აზარგულ და მისი ძმა) ცხოვრობდა. მოჰყავდათ ხორბალი, ქერი, ჭვავი, ფეტვი, მუხუდო, ოსპი, სელის თესლი, კაკალი, ხილი. ჰქონდათ ბოსტნები; ჰყავდათ ცხვარი, ღორი, ფუტკარი; ჰქონიათ ერთი თვალი წისქვილი სრული წლით; იხდიდნენ წლიურ გადასახადს – 5000 ახჩას.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 155 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ახალციხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
როსკომონის საგრაფო
როსკომონის საგრაფო (County Roscommon, Contae Ros Comáin) — საგრაფო ირლანდიაში, კონაქტის პროვინციაში.
სახელწოდება
საგრაფომ სახელი მიიღო ქალაქ როსკომონისგან.
ფართობი
ლიტრიმის საგრაფოს ფართობი არის 2 547 კმ². იგი ამ მაჩვენებლით მესამე ადგილზეა კონაქტის პროვინციაში, ხოლო 11-ზე (32-დან) ირლანდიაში.
საზღვრები
როსკომონს ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება სლაიგოს საგრაფო, ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან ლიტრიმი, აღმოსავლეთიდან — ლონგფორდი და უესტმითი, სამხრეთიდან — ოფალი, სამხრეთ-დასავლეთიდან — გოლუეი და მეიო — დასავლეთიდან.
ფიზიკური გეოგრაფია
როსკომონის ჩრდილოეთ ნაწილში მდებარეობს ტბა — ლოხ კეი, რომელზეც 32 კუნძულია. ამ საგრაფოშია ასევე ირლანდიის გეოგრაფიული ცენტრი.
პიროვნებები
როსკომონის საგრაფოში დაიბადნენ:
სქოლიო
* კატეგორია:ირლანდიის საგრაფოები
ლეგო
ლეგო, რომლის ოფიციალური სახელი იწერება LEGO — კომპანია, რომელიც მდებარეობს ქ. ბილუნდში (დანია). მთავარი პროდუქცია არის ლეგო ჯგუფის მიერ წარმოებული სათამაშო კონსტრუქტორების სერია. ეს არის სპეციფიკური გეომეტრიული და არაგეომეტრიული ფიგურებისგან შესადგენი კონსტრუქტორები, რაშიც შედის როგორც კაცუნები, ასევე სხვადასხვა ნივთი, შენობა, გადაადგილების საშუალება თუ სხვა რამ. აწყობილი ფიგურის დაშლა ადვილია. ამასთან, თავისუფლად არის შესაძლებელი ამა თუ იმ ფიგურის მიღება, ერთი და იგივე დეტალების გამოყენებით. ასევე დიდი პოპულარობით სარგებლობს ლეგოს გიგანტური პარკი, რომელშიც მთელი ქალაქების მინიატურული ვერსიებია წარმოდგენილი.
შექმნის ისტორია
მინი|ლეგოს კუბიკები ლეგოს ჯგუფს საფუძველი ჩაეყარა ოლე კირკ კრისტიანსენის სახელოსნოში ბილუნდში (დანია), რომელმაც 1932 წელს დაიწყო ხის სათამაშოების წარმოება. 1934 წელს კომპანიას ეწოდა LEGO რომელიც წარმოიქმნა დანიური ფრაზიდან "leg godt" რომელიც ქართულად ასე ითარგმნება: ითამაშე კარგად. 1936 წლისთვის კომპანიას ჰქონდა უკვე სათამაშოების 42 განსხვავებული ნაკრები, თუმცა ჯერ კიდევ 1940 წლის ხანძრამდე, რომლის დროსაც ერთადერთი ქარხანა და საწყობი დაიწვა, ლეგო ხის სათამაშოების გარდა სხვა პროდუქციასაც უშვებდა. ხანძრის შემდგომ კომპანიამ მხოლოდ სათამაშოების წარმოება განაახლა. 1947 წლიდან ლეგოს კომპანიამ დაიწყო პლასტმასის სათამაშოების წარმოებაც.
1954 წლისთვის კრისტიანსენის ვაჟი გოდტფრედ კირკ კრისტიანსენი გახდა ლეგოს ჯგუფის მენეჯერი. გოდტფრედმა პლასტმასის კუბიკებში დიდი პოტენციალი დაინახა სისტემის შესაქმნელად. 1958 წლის 28 იანვარს, საღამოს 1:58 საათზე თანამედროვე ლეგოს კუბიკის დიზაინი დაპატენტდა, მაგრამ სასურველი მასალის ძებნას კიდევ 5 წელი დასჭირდა.
1960 წლის 4 თებერვალს LEGO ხის სათამშოების წარმოების განყოფილებას დაეცა მეხი და დაიწვა. ამ ფაქტის შემდგომ გადაწყდა, რომ აღარ აღადგიათ ხის სათამაშოების წარმოება და კონცენტრაცია მოეხდინათ მხოლოდ პლასტმასის სათამაშოებზე.
1968 წლის 17 ივნისს გაიხსნა პირველი ლეგოლენდის პარკი დანიაში, 59 ჰექტარ ფართობზე. გახსნიდან პირველივე წელს პარკს ეწვია 625 000 ადამიანი.
LEGO-ს ცნობილი ლოგო, რომელიც დღეისათვის ცნობილია უმეტესობა ადამიანისთვის მსოფლიოში, შეიქმნა 1973 წელს.
დიზაინი და წარმოება
დიზაინერები მუშაობენ მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყანაში. ყველაზე ბევრი დიზაინერისაგან შემდაგი ჯგუფი მდებარეობს ბილუნდში, დანიაში. შედარებით მცირერიცხოვანი ჯგუფები არიან ბრიტანეთში, გერმანიაში, ესპანეთსა და იაპონიაში. ახალი სათამაშოს შექმნისას ზოგჯერ ახალი ნაწილი იქმნება.
დიზაინერები 2008 წლიდან კომპიუტერულ პროგრამას იყენებენ სათამაშოების დიზაინის შესაქმნელად.
დანიაში, უნგრეთსა და მექსიკაში ნაწილები მზადდება. ნაწილების დეკორირება, შეფუთვა და გასაყიდად გამზადება ჩეხეთის რესპუბლიკაში, დანიაში, უნგრეთსა და მექსიკაში ხდება.
კომპანია ყოველწლიურად 36 მილიარდ ნაწილს ამზადებს (წამში 1140 ნაწილი). 2006 წელს ჟურნალ BusinessWeek-ში ეწერა, რომ ლეგოს ჯგუფი შეიძლება მსოფლიოს პირველი საბურავების მწარმოებელი გახდეს რადგან ის ყოველწლიურად ამ დროისთვის 306 მილიონ პატარა სათამაშო რეზინის საბურავს ამზადებდა. დღეისათვის ამ რიცხვმა მიაღწია 381 მილიონს. 2012 წლის 20 ივნისს ლეგო ოფიციალურად გახდა მსოფლიოს საბურავების მწარმოებელი ლიდერი.
აწმყო
ახალ სათამაშოსთან ერთად ახალი ნაწილის შექმნა დღეისათვის უფრო გახშირებულია და შესამჩნევია. ლეგო სათამაშოებს გოგონებისთვისაც აწარმოებს, რომლებიც განსხვავდება სტანდარტულისაგან, მაგრამ ეს ნაწილენი სტანდარტულს უთავსდება. ლეგო ასევე აწარმოებს ლეგო დუპლოს, რომელიც გათვლილია 7 წლამდე ასაკის ბავშვებისათვის. დუპლოს ნაწილები და კაცუნები სტანდარტზე დიდი ზომისაა. მათი გამოყენება სტანდარტთან შეუძლებელია (გამონაკლისების გარდა).
ლეგო არ აწარმოებს კონკრეტულ საომარ თემებს. ომის აღჭურვილობის სათამაშოების თემებია ლეგოს ვარსკვლავური ომები, ლეგო ინდიანა ჯონსი, ლეგოს სათამაშოების ისტორია, სადაც მწვანე ჯარისკაცებია და ლეგო ციხესიმაგრეები.
სქოლიო
კატეგორია:დანიის კომპანიები კატეგორია:ლეგო კატეგორია:1932 წელს დაარსებული კომპანიები
გიორგი კორადინი
მინი|მარიამ ერისთავი ყარდაშვერდის როლში და ანასტასია ორბელიანი ნინო დიდებულიძის როლში. მხატვარი გ. კორადინი. 1850 წ. გიორგი ვილჰელმის ძე კორადინი, ჯორჯო კორადინი (Giorgio Corradini, Георгий Вильгельмович Коррадини; დ. 1810 — გ. 1891) — იტალიელი გრაფიკოსი და ფერმწერი (აკვარელისტი). 1853-1871 წლებში მსახურობდა რუსეთის იმპერიის არმიაში. ხანგრძლივად ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა საქართველოში.
ჯორჯო კორადინი დაიბადა იტალიაში. დაამთავრა ქ. ლუკის სამეფო ლიცეუმი ფიზიკა-მათემატიკის განხრით. 1840-იან წლებში ჩამოვიდა თბილისში (ცნობილი იყო, როგორც გიორგი ვილჰელმის ძე კორადინი), მუშაობდა ხატვის მასწავლებლად თბილისის ვაჟთა გიმნაზიაში. ყირიმის ომის (1853-1856) დასაწყისში სამსახური დაიწყო დაღესტნის ქვეითთა პოლკში, 1854 წელს კი პრაპორშჩიკად გადავიდა ნიჟეგოროდის დრაგუნთა პოლკში, რომლის შემადგენლობაშიც მონაწილეობდა ოსმალეთის კამპანიაში, მ. შ., ყარსის წარუმატებელ იერიშში (1855). 1871 წელს მაიორის წოდებით თადარიგში გავიდა და სამშობლოში, იტალიაში დაბრუნდა, სადაც ძირითადად ქანდაკებით იყო დაკავებული. სიცოცხლის ბოლო წლებში სანქტ-პეტერბურგში ცხოვრობდა; გარდაიცვალა იქვე, 1891 წელს.
საქართველოში ყოფნისას შესრულებული აქვს ნიჟეგოროდის დრაგუნთა პოლკის ცხოვრების ამსახველი ნახატები; რუსეთის არმიის ოფიცრების, კავკასიელ მთიელთა ლიდერების, ქართველი არისტოკრატების (მ. შ., თეკლე ბატონიშვილის, ვახტანგ ორბელიანის, მარიამ მელიქ-აღამალიანის) პორტრეტები. მას ეკუთვნის ასევე ქართული პროფესიული თეატრის პირველი დადგმის — გიორგი ერისთავის პიესა „გაყრის“ სცენების ილუსტრაციები, რომელიც ნაწარმოების ხელნაწერს ახლავს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1810 კატეგორია:გარდაცვლილი 1891 კატეგორია:იტალიელი მხატვრები კატეგორია:რუსეთის იმპერიის ოფიცრები
იულ ბრინერი
იულ ბრინერი (Юлий Борисович Бринер; Yul Brynner; დ. 11 ივლისი, 1920 — გ. 10 ოქტომბერი, 1985) — რუსული წარმოშობის ამერიკელი კინოსა და თეატრის მსახიობი. სცენაზე შესრულებული აქვს 4,625 როლი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 11 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1920 კატეგორია:გარდაცვლილი 10 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1985 კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები
რიფის ომი
რიფის ომი (ესპ. Guerra del Rif)-შეიარაღებული კონფლიქტი, რომელიც მიმდინარეობდა 1921 წლიდან 1926 წლამდე ესპანეთის ოკუპანტ
კოლონიალისტებსა (რომელსაც შეუერთდა საფრანგეთი 1924 წელს) და ჩრდილოეთ მაროკოს მთიანი რიფის რეგიონის ბერბერულ ტომებს შორის.
რიფიანებმა აბდ ელ-კრიმის მეთაურობით, თავიდან რამდენიმეჯერ დაამარცხეს ესპანურ ძალები პარტიზანული ტაქტიკის გამოყენებით და აიღეს ევროპული იარაღი. საფრანგეთის სამხედრო ინტერვენციის შემდეგ, აბდ ელ-კრიმის ძალების წინააღმდეგ და ესპანეთის ჯარების ძირითადი დაშვების შემდეგ ალ-ჰოცეიმაში (რომელიც ისტორიაში პირველ ამფიბიურ დაშვებად ითვლებოდა ტანკებისა და თვითმფრინავების გამოყენებით) აბდ ელ-კრიმი ფრანგებს დანებდა. ის შემდგომში გადაასახლეს.
მსვლელობა
მინი|346x346პქ|რიფის სახელმწიფო 1909 წლის ივლისში, ესპანელი მუშები აშენებდნენ სარკინიგზო ხიდს, რომელიც უზრუნველყოფდა რკინის მაღაროებზე წვდომას მელილას მახლობლად. მაშინ მათ თავს დაესხნენ რიფის ​​ტომები. ამ ინციდენტმა გამოიწვია ძალების გამოძახება თავად ესპანეთიდან. მომდევნო კვირების განმავლობაში შეტაკებების სერია ესპანელებს ათას კაცზე მეტ მსხვერპლად დაუჯდათ. სექტემბრისთვის ესპანეთის არმიას ჰყავდა 40 000 ჯარისკაცი ჩრდილოეთ მაროკოში. მათ დაიპყრეს ტომობრივი რეგიონები მელილას სამხრეთით და სამხრეთ-აღმოსავლეთით. სამხედრო ოპერაციები ჯებალაში, მაროკოს დასავლეთში, დაიწყო 1911 წელს ლარაშის დესანტით. 1914 წლამდე ესპანეთი მუშაობდა ყველაზე ძალადობრივი ტერიტორიების დიდი ნაწილის დასამშვიდებლად, საზღვრების კონსოლიდაციის ნელი პროცესი გაგრძელდა 1919 წლამდე, პირველი მსოფლიო ომის გამო. მომდევნო წელს, ფესის ხელშეკრულების შემდეგ, ჩრდილოეთ მაროკოს მხარე პროტექტორატად ესპანეთს მიენიჭა. რიფის მოსახლეობამ მტკიცე წინააღმდეგობა გაუწია ესპანელებს, გააჩაღეს კონფლიქტი, რომელიც გაგრძელდა რამდენიმე წლის განმავლობაში.
1921 წელს, რეგიონზე კონტროლის კონსოლიდაციის მცდელობისას, ესპანეთის ჯარებმა განიცადეს კატასტროფული მარცხი ანუალის ბრძოლაში. გარდა ამისა დაიწყო აჯანყება, რომელსაც ხელმძღვანელობდა რიფიანების ლიდერი-აბდ ელ-კრიმი. შედეგად, ესპანელებმა უკან დაიხიეს რამდენიმე გამაგრებული პოზიციისკენ, ხოლო აბდ ელ-კრიმმა საბოლოოდ შექმნა მთელი დამოუკიდებელი სახელმწიფო: რიფის რესპუბლიკა. კონფლიქტის განვითარება და მისი დასრულება დაემთხვა პრიმო დე რივერას დიქტატურას, რომელიც ხელმძღვანელობდა კამპანიას 1924 წლიდან 1927 წლამდე. გარდა ამისა, 1925 წელს უარგას ბრძოლის შემდეგ, ფრანგები ჩაერივნენ კონფლიქტში და დაარსეს ერთობლივი თანამშრომლობა ესპანეთთან, რომელიც დასრულდა ალჰაუსემის დესანტით(ალჰუსემას დაშვება), რომელიც გარდამტეხი აღმოჩნდა ომის მსვლელობისთვის. ესპანელებმა კონფლიქტის დროს ქიმიური იარაღიც გამოიყენეს. 1926 წლისთვის სიტუაცია დამშვიდებული იყო. აბდ-ელ-კრიმი იმ წელს დანებდა ფრანგებს და ესპანეთმა საბოლოოდ მოიპოვა ეფექტური კონტროლი პროტექტორატის ტერიტორიაზე.
რიფის ომი კვლავ საკამათოა ისტორიკოსებს შორის. ზოგიერთი მასში ხედავს ჩრდილოეთ აფრიკაში დეკოლონიზაციის პროცესის საწინდარს. სხვები მას თვლიან ერთ-ერთ ბოლო კოლონიალურ ომად, რადგან ესპანელების გადაწყვეტილებამ დაეპყრო რიფი - ნომინალურად მათი მაროკოს პროტექტორატის ნაწილი, მაგრამ დე ფაქტო დამოუკიდებელი - რამაც კატალიზატორი გახდა საფრანგეთის შესვლა 1924 წელს. რიფის ომმა ღრმა მეხსიერება დატოვა როგორც ესპანეთში, ასევე მაროკოში. 1920-იანი წლების რიფის აჯანყება შეიძლება განიმარტოს, როგორც ალჟირის დამოუკიდებლობის ომის წინამორბედი, რომელიც მოხდა სამი ათწლეულის შემდეგ.
წინაპირობა
მინი|მიგელ პრიმო დე რივერა ფესის ხელშეკრულების შედეგად (1912) ესპანეთმა მოიპოვა მიწები მელილასა და სეუტას გარშემო. 1920 წელს ესპანელმა კომისარმა, გენერალმა დამასო ბერენგუერმა გადაწყვიტა აღმოსავლეთის ტერიტორიის დაპყრობა ჯიბალას ტომებისგან, მაგრამ მცირე წარმატებას მიაღწია. მეორე მეთაური იყო გენერალი მანუელ ფერნანდეს სილვესტრე, რომელიც მეთაურობდა აღმოსავლეთ სექტორს. ფერნანდეს სილვესტრემ თავისი ჯარები გაავრცელა 144 ციხესიმაგრეში და ბლოკაოში, სიდი დრისიდან ხმელთაშუა ზღვაზე, რიფტის მთების გასწვრივ, ანუალამდე და ტიზი აზამდე და მელილამდე. ტიპიური ბლოკაო იკავებდა ათობით ადამიანს, ხოლო უფრო დიდ ციხესიმაგრეებში დაახლოებით 800 კაცი იყო. ფერნანდეს სილვესტრემ, რომელიც ცნობილია თავისი გამბედაობითა და იმპულსურობით, თავის ჯარისკაცებს ძალიან ღრმად უბიძგა რიფის მთებში, იმ იმედით, რომ მიაღწევდა ალჰუსემას ყურეს ლოჯისტიკური დამხმარე ქსელის აშენების გარეშე, რომელსაც შეეძლო მიეწოდებინა მისი ხალხი რიფის მთებში მდებარე ბლოკებში. კრიმმა ფერნანდეს სილვესტრეს წერილი გაუგზავნა, რომელშიც აფრთხილებდა, არ გადსულიყო მდინარე ამეკრანს, წინააღმდეგ შემთხვევაში ის მოკვდებოდა. ფერნანდეს სილვესტრემ ესპანურ პრესასთან კომენტარი გააკეთა წერილთან დაკავშირებით: "ეს კაცი, აბდ ელ-კრიმი გიჟია. მე არ ვაპირებ სერიოზულად მივიღო პატარა ბერბერი კაიდის [მოსამართლის] მუქარა, რომელიც ცოტა ხნის წინ ჩემს წყალობაზე მქონდა. მისი თავხედობა ახალ სასჯელს იმსახურებს“. კრიმმა ფერნანდეს სილვესტრეს ნება დართო რიფში ღრმად წასულიყო, რადგან იცოდა, რომ ესპანური ლოგისტიკა ესპანელი ისტორიკოსის ხოსე ალვარესის სიტყვებით, საუკეთესო შემთხვევაში, "მწვავე" იყო.
1921 წლის 1 ივლისს ესპანეთის არმიმ ჩრდილო-აღმოსავლეთ მაროკოში ფერნანდეს სილვესტრეს მეთაურობით მარცხი განიცადა, როდესაც დამარცხდა აბდ ელ-კრიმის ძალების მიერ. რაც ესპანეთში გავრცელდა, როგორც ანუალის კატასტროფა. დაახლოებით 8000 ჯარისკაცი და ოფიცერი დაიღუპა ან გაუჩინარდა დაახლოებით 20 000-დან. საბოლოო ესპანეთის დაღუპულთა რიცხვი, როგორც ანუალის, ასევე შემდგომი მარშრუტის დროს იყო დაახლოებით-13,192. ესპანელებმა უკან დაიხიეს და მომდევნო ხუთი წლის განმავლობაში, ზოგჯერ ბრძოლები იმართებოდა მათ შორის. რიფიანი ძალები აღმოსავლეთისკენ დაიძრნენ და 130-ზე მეტი ესპანეთის სამხედრო პოსტი დაიპყრეს.მინი|277x277პქ|აბდ ელ-კრიმ მელილა1921 წლის აგვისტოს ბოლოს ესპანეთმა დაკარგა 1909 წლიდან მოპოვებული ყველა ტერიტორია. ესპანეთის ჯარები დაბრუნდნენ მელილაში, რომელიც იყო მათი უდიდესი ბაზა აღმოსავლეთ რიფში. ესპანეთს ჯერ კიდევ ჰყავდა 14 000 ჯარისკაცი მელილაში თუმცა, აბდ ელ-კრიმმა უბრძანა თავის ძალებს, რომ არ შეეტიათ ქალაქისთვის. . შემდგომში მან უთხრა მწერალ ჯ. როჯერ-მატიუს, რომ ვინაიდან სხვა ევროპული ქვეყნების მოქალაქეები ცხოვრობდნენ მელილაში, ეშინოდათ, რომ ისინიც ომში ჩაერეოდნენ, თუ მათ მოქალაქეებს ზიანს მიაყენებდნენ. სხვა მიზეზებს შორის იყო რიფიელი მებრძოლების დაშლა რამდენიმე თავისუფლად მოკავშირე ტომიდან ანუალში გამარჯვების შემდეგ. აგვისტოს ბოლოს ესპანეთის ძალები მელილაში 36 000-ს შეადგენდა გენერალ ხოსე სანჯურჯოს მეთაურობით და დაკარგული ტერიტორიის აღდგენის ნელი პროცესი შეიძლება დაიწყებულიყო.
ამრიგად, ესპანელებს შეეძლოთ თავიანთი უდიდესი ბაზის შენარჩუნება აღმოსავლეთ რიფში. მოგვიანებით აბდ ელ-კრიმი აღიარებდა: "მწარედ ვნანობ ამ ბრძანებას. ეს იყო ჩემი ყველაზე დიდი შეცდომა. ყველა შემდეგი ტენორი ამ შეცდომის გამო მოხდა".
1922 წლის იანვრისთვის ესპანელებმა დაიბრუნეს თავიანთი მთავარი ციხე-სიმაგრე მონტე არუიტში (სადაც იპოვეს გარნიზონის 2 600 ადამიანის ცხედარი) და დაიკავეს სანაპირო დაბლობი ტისტუტინამდე და ბატელამდე. რიფიანმა ძალებმა გაამაგრეს შიდა მთები და ჩიხში მიაღწიეს.
ესპანელმა სამხედროებმა დანაკარგები განიცადეს ზღვაზეც კი. მარტში სატრანსპორტო ხომალდი Juan de Joanes ჩაიძირა ალჰუსემას ყურეში რიფის სანაპირო ბატარეებით. 1923 წლის აგვისტოში საბრძოლო ხომალდი España დაეშვა კონცხ Tres Forcas-ის მახლობლად და საბოლოოდ განადგურდა in situ. მინი|295x295პქ|ბერბერები ატარებდნენ ესპანელებისგან წართმეულ იარაღს. ესპანური მაუზერი და ფრანგი ბერტიე კარაბინი ჩიხიდან გამოსვლის მცდელობისას ესპანელმა სამხედროებმა რიფიანების წინააღმდეგ ქიმიური იარაღის გამოყენებას მიმართეს.
რიფის ომმა მკვეთრად მოახდინა პოლარიზაცია ესპანურ საზოგადოებას შორის. დავა იყო აფრიკალისტებსა და აბანდონისტებს შორის. აფრიკელისტებს სურდათ იმპერიის დაპყრობა აფრიკაში, აბანდონისტების კი-მაროკოს მიტოვება, რადგან თვლიდნენ, რომ ის არ ღირდა სისხლის დასაღვრელად და თანხის დასახარჯად. „ანუალის კატასტროფის“ შემდეგ, ესპანეთის ომი რიფში ცუდიდან უარესისკენ წავიდა და რადგან ესპანელები ძლივს ჩერდებოდნენ მაროკოში, აბანდონისტების მხარდაჭერა გაიზარდა. ბევრი ადამიანი ვერ ხედავდა ომს აზრს. 1923 წლის აგვისტოში, ესპანელი ჯარისკაცები, რომლებიც მაროკოში გაემგზავრნენ, აჯანყდნენ რკინიგზის სადგურებზე. მალაგაში სხვა ჯარისკაცებმა უბრალოდ უარი თქვეს იმ გემებზე ასვლაზე, რომლებიც მაროკოში უნდა წაეყვანათ, ხოლო ბარსელონაში მემარცხენეების უზარმაზარმა ბრბომ მოაწყო ომის საწინააღმდეგო საპროტესტო აქციები. ესპანეთის დროშები დაწვეს მაშინ, როდესაც რიფის რესპუბლიკის დროშა აფრიალდა.
იმის გამო, რომ აფრიკალისტები მხოლოდ უმცირესობას შეადგენდნენ, ცხადი იყო, რომ მხოლოდ დროის საკითხი იყო, სანამ აბანდონისტები აიძულებდნენ ესპანელებს უარი ეთქვათ რიფზე, რომელიც 1923 წელს სამხედრო გადატრიალების მიზეზი გახდა. 1923 წლის 13 სექტემბერს გენერალმა მიგელ პრიმო დე რივერამ, სამხედრო გადატრიალების შედეგად ძალაუფლება მიიღო. გენერალი პრიმო დე რივერა ამერიკელი ჟურნალისტის ჯეიმზ პერის სიტყვებით იყო "ზომიერი დიქტატორი", რომელიც დარწმუნებული იყო, რომ განხეთქილებამ აფრიკანისტებს და აბანდონისტების შორის, ესპანეთი მიიყვანა სამოქალაქო ომის ზღვარზე და სწორედ ამით ჩაიგდო ხელში ძალაუფლება.მას კრიზისიდან გამოსავალი უნდა ეპოვნა. გენერალმა პრიმო დე რივერამ მალევე დაასკვნა, რომ ომი წარუმატებელი იყო და განიხილა თავისი ჯარების სანაპიროზე უკან დახევა რიფის დროებით მაინც მიტოვების მიზნით. 1924 წლის ივლისის ბოლოს, პრიმო დე რივერა ეწვია ესპანეთის უცხოური ლეგიონის პოსტს ბენ ტიბში, რიფში. მას მიართვეს კვერცხების ბანკეტი სხვადასხვა ფორმით. ესპანურ კულტურაში კვერცხები სათესლე ჯირკვლების სიმბოლოა და კერძები გამიზნული იყო მკაფიო გზავნილის გასაგზავნად. პრიმო დე რივერამ მშვიდად უპასუხა, რომ არმიას მოეთხოვებოდა მხოლოდ ტერიტორიის მინიმუმის მიტოვება და რომ უმცროს ოფიცრებს არ უნდა ეკარნახათ მაროკოს პრობლემის გადასაჭრელად აუცილებელი ზომები,. მან შემდგომში შეცვალა გაყვანის გეგმები, უკან დახია ესპანეთის ჯარები შაუენიდან და ვად ლაუს რეგიონიდან მომზადებულ გამაგრებულ საზღვრამდე, სახელად "პრიმოს ხაზი". მინი|374x374პქ|ალჰაუშემას დაშვება
საფრანგეთის ჩარევა
1924 წლის მაისში ფრანგულმა არმიამ დაადგინა საგუშაგოების ხაზი მდინარე ორეღლას ჩრდილოეთით სადავო ტომების ტერიტორიაზე. 1925 წლის 12 აპრილს, დაახლოებით 8000 რიფიელი თავს დაესხა ამ ხაზს და ორ კვირაში 66 ფრანგული პოსტიდან 40-ზე მეტი შაღებული ან მიტოვებული იყო. საფრანგეთის მსხვერპლი აღემატებოდა 1000 მოკლულს, 3700 დაჭრილს და 1000 უგზო-უკვლოდ დაკარგულს - რაც წარმოადგენდა მათი რიფში განლაგებული ძალების 20 პროცენტზე მეტს. შესაბამისად, ფრანგები ომში ჩაერთვნენ და ესპანეთის მხარეზე დაიწყეს ბრძოლა.მათ დანიშნეს მარშალი პეტინი საექსპედიციო ძალის მთავარ მეთაურად 160 000-მდე კარგად გაწვრთნილი და აღჭურვილი ჯარისკაცით მეტროპოლიის, ალჟირის, სენეგალის და სხვა უცხოური ლეგიონის ქვედანაყოფებიდან. ესპანეთის ჯარების საერთო რაოდენობა ამ ეტაპზე დაახლოებით 90 000 იყო. რიფის ჯარების რაოდენობა სერიოზულად მცირე იყო ფრანკო-ესპანელი ჯარის რაოდენობისგან განსხვავებით.
საბოლოოდ საფრანგეთის მხრიდან, ომისა და დაავადებების შედეგად დაიღუპლთა რაოდენობა შეადგენდა 8628-ს.
1925 წლის 17 სექტემბერს საფრანგეთის სამსახურში მყოფი ამერიკელი დაქირავებული ფლაერების ესკადრილიამ დაბომბა შეფშაუენი.
შედეგი
1925 წლის 8 მაისს დაწყებული საბოლოო შეტევისთვის ფრანგებს და ესპანელების ჯარი 123 000 კაცს შეადგენდა და 150 თვითმფრინავის მხარდაჭერით, 12 000 რიფიელების წინააღმდეგ იბრძოლეს. უმაღლესმა ტექნოლოგიამ მალე გადაჭრა ომის მიმდინარეობა საფრანგეთისა და ესპანეთის სასარგებლოდ. საფრანგეთის ჯარები სამხრეთიდან დაიძრნენ, ხოლო ესპანურმა ფლოტმა და არმიამ უზრუნველყო ალჰუსემასის ყურე სადესანტო ოპერაციით სექტემბერში (ისტორიაში პირველი ამფიბიური დაშვება, სადაც გამოიყენეს ტანკები და საზღვაო საჰაერო მხარდაჭერა) და დაიწყეს შეტევა ჩრდილოეთიდან. ერთწლიანი მწარე წინააღმდეგობის შემდეგ, აბდ ელ-კრიმი, ორივე ტომის ლიდერი, ჩაბარდა საფრანგეთის ხელისუფლებას და 1926 წელს ესპანური მაროკო საბოლოოდ დაიბრუნა.
თუმცა, ესპანეთში ომის არაპოპულარობამ და ესპანეთის სამხედროების ადრეულმა დამარცხებებმა ხელი შეუწყო ესპანეთის მთავრობის არასტაბილურობას და 1923 წლის სამხედრო გადატრიალებას. = სქოლიო = 1.რიფის ომი (ინგ.)
2.რიფის ომი
3. რიფის ომი
შამან-ქვა
მინი|250პქ|შამან-ქვა შამან-ქვა (Шаман-камень) — კლდე ბაიკალის ტბაში, მდინარე ანგარის სათავესთან. წარმოადგენს ბაიკალისპირეთის ეროვნული პარკის ბუნების ძეგლს. ირკუტსკის ჰიდროელექტროსადგურის აშენების შემდეგ მდინარე ანგარის წყლის დონემ მოიმატა და ამჟამად კარგი ამინდის პირობებში მოჩანს კლდის მხოლოდ 1-1,5 მ მონაკვეთი. ბაიკალის სიმბოლოა. შამან-ქვის სიგანე 863 მ აღწევს. ზამთარში გვხვდება ფრინველთა დიდი რაოდენობა. შამან-ქვა არ უნდა აგვერიოს შამანკის კლდესთან, რომელიც კუნძულ ოლხონზე მდებარეობს.
სქოლიო
კატეგორია:ბაიკალი
კალაუნდრა
კალაუნდრა (Caloundra) — ქალაქი ავსტრალიაში. მდებარეობს ქვეყნის აღმოსავლეთ ნაწილში, კუინზლენდის შტატში. 2011 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 70 040 ადამიანს. ფართობი შეადგენს 1107 კმ²-ს. კალაუნდრა 90 კილომეტრითაა დაცილებული შტატის ადმინისტრაციულ ცენტრ ბრიზბენს, ქალაქიდან 45 წუთის სავალში მდებარეობს ბრიზბენის აეროპორტი. კალაუნდრა დაარსდა 1912 წელს. გაშენებულია ტასმანიის ზღვის ნაპირებზე. კალაუნდრას ყველაზე ცხელი თვეებია იანვარი და თებერვალი, ხოლო ყველაზე ცივი თვეებია ივლისი და აგვისტო. ქალაქის ყოველწლიური ნალექების რაოდენობა ავსტრალიის სხვა ქალაქებთან შედარებით საკმაოდ მაღალია და შეადგენს 1578,1 მმ-ს.
იერუსალიმი
იერუსალიმი (ებრ. יְרוּשָׁלַיִם — იერუშალაიმ, არაბ.: القُدس — ალ-ყუდსი (ქართ. — წმინდა); ან أُورُشَلِيم -— ურ[უ]შალიმ — მხოლოდ ფორმალური, ებრაული სახელმწიფოსადმი ლოიალობის გამომხატველი სახელი) — ისრაელის სახელმწიფოს დედაქალაქი, წმინდა ქალაქი სამი მონოთეისტური რელიგიის - იუდაიზმის, ქრისტიანობისა და ისლამის — მიმდევართათვის. მოსახლეობა: 695 000 (დაახ. 2/3 ებრაელი, 1/3 არაბი). მდებარეობს იეჰუდის (იუდეის) მთების გულში, ზღვის დონიდან 800 მეტრის სიმაღლეზე. იყოფა ძველ და ახალ (ძველზე გაცილებით დიდ) ქალაქად.
ძველი ქალაქი
thumb|left|[[ისრაელის მუზეუმი]]
ახალი ქალაქი
ახალი ქალაქი უბნებადაა დაყოფილი. თითოეული მათგანი აშენებულია საკუთარი სავაჭრო და ადმინისტრაციული ცენტრის ირგვლივ. არაბული უბნები მხოლოდ ისრაელის მიერ 1967 წელს შემოერთებულ აღმოსავლეთ ნაწილშია. ექვსდღიან ომში გამარჯვების შემდეგ ისრაელმა ქალაქის აღმოსავლეთ ნაწილში მრავალი ებრაული უბანი ააშენა, სადაც დღესდღეობით 200,000-ზე მეტი ებრაელი ცხოვრობს. იერუსალიმის არაბები, რომლებიც უარობენ ისრაელის მოქალაქეობის მიღებას, სარგებლობენ მოქალაქეთათვის განკუთვნილი სოციალური დახმარებით. მეორე მხრივ, რადგან მათ არც მუნიციპალურ არჩევნებში სურთ მონაწილეობის მიღება, მერიაში არ ჰყავთ წარმომადგენლები; ამის გამო ქალაქის ხელისუფლება გულგრილად ეკიდება არაბულ მოსახლეობას, რაც ძირითადად მათი უბნების ინფრასტრუქტურის დაბალ დონეში გამოიხატება. ქალაქის დასავლეთი ნაწილი სრულებით ებრაულია. იერუსალიმის ებრაელები იყოფიან ხილონებად და ხარედებად (ცხოვრების დასავლური სტილის მიმდევრებად და ღრმად მორწმუნეებად). ამ ჯგუფებს შორის დაძაბულება სუფევს რელიგიური და ზნეობრივი საკითხების ირგვლივ, რაც ზოგჯერ უსიამოვნო ინციდენტებს იწვევს. ხილონები და ხარედები ცალ-ცალკე უბნებში ცხოვრობენ.
სტატუსი
იერუსალიმს ისრაელის დედაქალაქად ქვეყნების ნაწილი არ სცნობს და ამ ქვეყნების საელჩოები თელ-ავივში მდებარეობს. 2017 წლის 6 დეკემბრის გადაწყვეტილებით, აშშ-ის პრეზიდენტმა — დონალდ ტრამპმა იერუსალიმი ისრაელის დედაქალაქად სცნო და შესაბამისად მოითხოვა საელჩოს გადატანა თელ-ავივიდან იერუსალიმში.
პანორამა
center|thumb|1300px
სქოლიო
* კატეგორია:წმინდა ქალაქები კატეგორია:ისტორიული ქალაქები კატეგორია:ბიბლიური ქალაქები კატეგორია:ისრაელი კატეგორია:ისრაელის ქალაქები
418
თარიღი უცნობია
*
ეთელრედ I (უესექსი)
მინი|250პქ|ეთელრედ I-ის მონეტა ეთელრედ I (Ethelred I; ანგლო-საქს. Æþelræd I; დ. დაახლ. 837 — გ. 23 აპრილი, 871, მერტონი, ინგლისი) — უესექსის სამეფოს მეფე 865–871 წლებში.
ბიოგრაფია
ეთელრედი დამარხულია უიმბორნის კათედრალში. იგი წმინდანად იქნა გამოცხადებული, თუმც არასდროს ყოფილია კანონიზირებული ეკლესიის მიერ. ეთელრედს ჰყავდა მეუღლე ვულფრიდა და 2 ვაჟი: უფროსი ეთელვალდი და უმცროსი ეთელჰელმი. მისი სიკვდილის შემდეგ ტახტზე ავიდა ალფრედ I დიდი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უესექსის მეფეები კატეგორია:დაბადებული   837 კატეგორია:გარდაცვლილი 23 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 871
ბრანდენბურგის მხარე
ბრანდენბურგი (Brandenburg) — მხარე გერმანიაში. სახელი მომდინარეობს ყოფილი სლავური ციხე-სიმაგრის Brennaburg-საგან.
პოლიტიკური დაყოფა
ბრანდებურგი იყოფა 14 სასოფლო ოლქად:
და 4 ქალაქურ ოლქად:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გერმანიის მხარეები კატეგორია:ბრანდენბურგი კატეგორია:1990 წელს დაარსებული ქვეყნები და ტერიტორიები კატეგორია:1990 წელს დაარსებულები გერმანიაში
ტურიზმი
200 პქ|მინი|[[უფლისციხე, საქართველო ]] 200px|thumb|[[მაჩუ-პიქჩუ, პერუ]] ტურიზმი — დასვენების, თავისუფალი დროის ხარჯვის ან ბიზნეს მიზნებით მოგზაურობას ნიშნავს. მსოფლიო ტურიზმის ორგანიზაცია ტურისტებს შემდეგნაირად განმარტავს: „ხალხი, რომელიც ტოვებს თავის ჩვეულ გარემოს და მიემგზავრება სხვა ადგილას ერთ თანამიმდევრულ წელზე ნაკლები ხნით, დასვენების, თავისუფალი დროის ხარჯვის ან სხვა მიზნებით.“
ტურიზმი პოპულარული, გლობალური საქმიანობა გახდა 2010 წელს, მსოფლიო მასშტაბით 940 მილიონი საერთაშორისო ტურისტული ჩასვლა განხორციელდა, რაც 6,6 %-იანი ზრდა იყო 2009 წელთან შედარებით. 2010 წელს, საერთაშორისო ტურიზმიდან მიღებულმა შემოსავლებმა $919 მილიარდი აშშ დოლარი შეადგინა (693 მლრდ ევრო), რაც წინა წელთან შედარებით 4,7 %-იანი ზრდა იყო. 2000-იანი წლების ბოლოს დატრიალებულმა მსოფლიო ფინანსურმა კრიზისმა ტურიზმზე საგრძნობლად უარყოფითად იმოქმედა, დაღმასვლა დაიწყო 2008 წლის ივნისში და ამავე წელს საერთაშორისო ტურისტული ჩასვლების რიცხვმა 2%-ით იკლო. ეს ნეგატიური ტენდენცია კიდევ უფრო ინტენსიური გახდა 2009 წელს, რადგან ბევრ ქვეყანაში იფეთქა H1N1 ვირუსმა, რასაც საერთაშორისო ტურისტული ჩასვლების 4%-იანი კლება მოჰყვა და მან 880 მილიონი შეადგინა, მიღებული შემოსავლები კი 6%-ით შემცირდა.
ტურიზმი სასიცოცხლო მნიშვნელობისაა მრავალი ქვეყნისთვის, მაგალითად ისეთებისთვის, როგორებიცაა საფრანგეთი, ეგვიპტე, საბერძნეთი, ლიბანი, ისრაელი, გაერთიანებული სამეფო, აშშ, ესპანეთი, იტალია, ტაილანდი, საქართველო და მრავალი კუნძულოვანი ერი, ისეთები, როგორებიცაა ბაჰამის კუნძულები, ფიჯი, მალდივები, ფილიპინები, სეიშელის კუნძულები ჰავაი. ეს უპირველესად განპირობებულია ფართო ინვესტიციებით სხვადასხვა საქმიანობაში, განსაკუთრებით მომსახურების სფეროში, რის შედეგადაც, მომსახურების ინდუსტრიაში დასაქმების შესაძლებლობა დიდწილად კავშირშია ტურიზმთან. სერვისის ეს ინდუსტრია მოიცავს სატრანსპორტო გადაზიდვების სერვისს, მაგალითად ავიაციას, საკრუიზო გემებს, ტაქსებს, გამასპინძლების სერვისს, როგორიცაა საცხოვრებელში დაბინავება (სასტუმრო და სხვადასხვა თავშესაფარი). ასევე ამ ინდუსტრიას მიეკუთვნება გასართობი ადგილები, ისეთები როგორებიცაა გასართობი პარკები, კაზინოები, სავაჭრო ცენტრები, მუსიკალური დაწესებულებები და თეატრები.
ისტორია
მოსახლეობის იმ შეძლებული ფენების წარმომადგენლებს, ვინც ცნობისმოყვარეობისათვის მოგზაურობდა უცხო ქვეყნებში, XVII საუკუნის მიწურულიდან ტურისტებს უწოდებდნენ. სამრეწველო რევოლუციის შემდეგ, XVIII-XIX საუკუნებში გამოგონებულ იქნა ორთქლმავალი და მატარებელი, რამაც არსებითი ზეგავლენა იქონია მოგზაურობის გააქტიურებაზე. პოპულარული ხდება მოდების მოყვარულთა გამგზავრება პარიზში, მუსიკის მოყვარულთა - იტალიაში, ხოლო ევროპის სხვადასხვა ქალაქებში სასწავლებლად გამგზავრებამ დიდი ტურის სახელი მიიღო. სწორედ ამ პერიოდში, 1841 წელს ინგლისელმა სასულიერო პირმა თომას კუკმა პირველად გაუწია ჯგუფის გამგზავრებას კომერციული მომსახურება. ორგანიზებული ჯგუფური ტური, რომელშიც შედიოდა 20 წუთიანი მგზავრობა რკინიგზით, ჩაის, ფუნთუშების და სასულე ორკესტრის თანხლებით. გზაში ექსკურსიამძღოლის ფუნქცია თავად კუკმავე იკისრა. ამ მოგზაურობაში მონაწილეობა მიიღო 450-მა ადაიანმა და თითოეულისთვის 1 შილინგად ფასობდა. კუკის ეს ქმედება ემსახურებოდა უფრო სოციალურ მიზნებს, ვიდრე კომერციულს. ის მიისწრაფოდა ამ ქმედებით ეჩვენებინა, რომ შეიძლება თავისუფალი დროის მიზანშეწონილად გამოყენება. მიუხედავად ამისა, ეს ფაქტი ორგანიზებული, კომერციული ტურიზმის პირველ ნაბიჯადაა მიჩნეული. აღსანიშნავია, რომ ბრიტანეთში დღესაც არსებობს ეს ტურისტული ფირმა სახელწოდებით Thomas Cook and Son.
XX საუკუნის დასაწყისში მნიშვნელოვან მოვლენად შეიძლება ჩაითვალოს ავტომობილის გამოგონება, თუმცა პირველ მსოფლიო ომამდე ტურისტთა ძირითადი ნაკადი მაინც სარკინიგზო და სანაოსნო ტრანსპორტით სარგებლობდა. 20-30-იან წლებში ჩნდება ტრანსპორტის კიდევ ერთი ეფექტიანი საშუალება - თვითმფრინავი, რაც აძლიერებს ტურისტულ აქტივობას.
XX საუკუნის მეორე ნახევრიდან იწყება მასობრივი საერთაშორისო ტურიზმის განვითარების ხანა. 1950 წელს, საერთაშორისო ტურისტთა რაოდენობა 25 მილიონს აღწევს, 1970 წელს — 170 მილიონს, 1990 წელს — 400 მილიონს. ამჟამად თითიქმის ყველა ადამიანი მეტნაკლებად ჩაბმულია ტურისტულ საქმიანობაში. XX საუკუნის ბოლოს მთელ მსოფლიოში 4,5 მილიარდი ტურისტი მოგზაურობდა, მათ შორის 10% საერთაშორისო ტურისტები იყვნენ და ყოველწლიურად ხარჯავდნენ 100-150 მილიარდ აშშ დოლარს.
ტურისტული მოგზაურობის გეოგრაფია გარკვეული თავისებურებებით ხასიათდება. საერთაშორისო ტურისტების 2/3 ევროპის ქვეყნებში მოგზაურობს. შემდეგ ყველაზე პოპულარული რეგიონია ამერიკა, რომლის წილად მოდის ტურისტების 20%, აღმოსავლეთ აზიასა და წყნარი ოკეანის ქვეყნებზე მოდის 10%, აფრიკაზე 3%.
საერთაშორისო ტურისტების მიერ ყველაზე მონახულებადი ქვეყნები
2010 წელს, მსოფლიო მასშტაბით 940 მილიონი საერთაშორისო ტურისტული ჩასვლა განხორციელდა, რაც წინა წელთან შედარებით 6.6%-ით მეტი იყო.
ქვემოთ მოცემულია საერთაშორისო ტურისტების მიერ მსოფლიოს ათი ყველაზე მონახულებადი ქვეყანა, რასაც აქვეყნებს მსოფლიო ტურიზმის ორგანიზცია. როგორც ცხრილიდან ჩანს, 2009 წელთან შედარებით ჩინეთმა გაუსწრო ესპანეთს, ერთი საფეხურით წინ წაიწია და მსოფლიოს მესამე ყველაზე მონახულებადი ქვეყანა გახდა. ათეულში შემავალი ქვეყნების უმრავლესობა ევროპული სახელმწიფოებია.
საერთაშორისო ტურიზმიდან მიღებული შემოსავლები
2010 წელს, საერთაშორისო ტურიზმიდან მიღებულმა შემოსავლებმა $919 მლრდ აშშ დოლარი შეადგინა (693 მლრდ ევრო), რაც 2009 წელთან შედარებით 4.7%-იანი ზრდა იყო. ცხრილში მოცემულია 2010 წლის მოწინავე ქვეყნების ათეული შემოსავლების მხრივ, მსოფლიო ტურიზმის ორგანიზაციის მონაცემებით. აღსანიშნავია, რომ მათი უმრავლესობა ევროპული ქვეყნებია, მაგრამ ლიდერობას კვლავ აშშ განაგრძობს.
საერთაშორისო ტურიზმის დანახარჯები
მსოფლიო ტურიზმის ორგანიზაციამ გამოაქვეყნა იმ ქვეყნების ათეული, რომელთაც 2010 ყველაზე მეტი დახარჯეს საერთაშორისო ტურიზმში (ტურისტების გენერატორი ქვეყნები)
რესურსები ინტერნეტში:
ტურისტული კომპანიები საქართველოში
სქოლიო
*
سیاح
სხაპვა
სხაპვა, პარირა — სატრფიალო ხასიათის ქართული (მეგრული) ხალხური ცეკვა. სრულდებოდა ქალ-ვაჟთა წყვილის მიერ. მუსიკალური ზომა 4/4.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული ცეკვები
ჰააპავესი
ჰააპავესი (Haapavesi) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი სიიკალატვის ქვერეგიონში, ფინეთში. 2023 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 6 588 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობი 1 086.11 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 6.28 ადამიანია 1 კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტის ერთადერთი ოფიციალური ენაა ფინური ენა. მეზობელი მუნიციპალიტეტებია: ჰააპაიარვი, კიარსიამიაკი, ნივალა, ოულაინენი, რააჰე, სიიკალატვა და იულივიესკა.
სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ ოსტრობოტნიის მუნიციპალიტეტები
პუჩენის ბრძოლა
პუჩენის ბრძოლა (919 წელი) — უნგრეთის ევროპაში შემოსევის ერთ-ერთი დიდი ბრძოლა. რომელიც მოხდა გერმანიასა და უნგრელ ხალხს შორის, გერმანიას მეთაურობდა ჰაინრიხ I ფრინველმჭერი. უნგრეთის შემოსევების წინააღმდეგ ბრძოლებში მონაწილეობდნენ ისეთი ქვეყნები როგორიცაა; აღმოსავლეთ ფრანკია, დასავლეთ ფრანკია, ბურგუნდია და იტალიის სამეფო. უნგრელებმა ამ ბრძოლაში დიდი გამარჯვება მოიპოვეს, გერმანიის და ბურგუნდიის წინააღმდეგ.
წყარო
მერსბურგის ტიტმარის ქრონიკონს აქვს ერთადერთი ცნობა ამ ბრძოლის შესახებ. გარდა ამისა, სხვა მატიანეებში აღწერილია უნგრული კამპანია საქსონიის წინააღმდეგ: Antapodosis, seu rerum per Europam gestarum, დაწერილი ლიუტპრანდ კრემონელის მიერ, Annales Corbeienses და ა.შ.
წინაპირობა
907 წელს პრესბურგში დამარცხებამ, გამოიწვია ლუიტპოლდისა და ბავარიული ელიტის დიდ ნაწილის სიკვდილი. ბავარიის ახალი ჰერცოგი, არნულფი, ცდილობდა უნგრელებთან დაედო ზავი და მზად იყო მათთვის ხარკი ეძლია. ასევე, ნებას რთავდნენ უნგრელებს, ჯარით გადაელახათ მისი მიწები და როდესაც დახმარება დასჭირდებოდათ ჯარით მიეშველებოდა. 914 წელს, აღმოსავლეთ ფრანკიის მეფემ კონრად I განდევნა არნულფი საჰერცოგოდან, ოჯახთან ერთად გაიქცა ბულგარეთში, 917 წელს კი, მაგიარის დახმრებით დაიბრუნა ტახტი. ამ დროს კი, უნგრელები განაგრძობდნენ დასავლეთისკენ წინსვლას, მათ დაიპყრეს და გადაწვეს ქალაქი ბაზელი. ეს ქალაქი რამდენიმე თვით ადრე კონრადმა წაართვა არნულფს და მის მოკავშირეებს. კონრადი იყო უნგრელების მტერი, ის ცდილობდა მათთან დაპირისპირება, კონრადმა, დაარღვია ალიანსი რომელიც მის დედინაცვალთან ჰქონდა დადებული(ის დაქორწინებული იყო არნულფის დედა კუნიგუნდეზე), მაგრამ ის აძლევდა ნებას უნგრელებს გადაელახათ საზღვარი ჯარით და მტერს დაპირისპირებოდნენ. მას შემდეგ, რაც არნულფი ოჯახთან ერთად დაბრუნდა და ტახტი დაიბრუნა, კონრადმა კვლავ შეუტია ბავარიას, მაგრამ ბრძოლაში დამარცხდა და დაიჭრა არნულფის მიერ, ის გარდაიცვალა 918 წლის 23 დეკემბერს. კონრად I-ის გარდაცვალების შემდეგ, არნულფს, რომელსაც ეხმარებოდა ბურჩარდ II, შვაბიის ჰერცოგი, იმედოვნებდა, რომ ის შეიძლებოდა აერჩიათ აღმოსავლეთ საფრანგეთის მეფედ, მაგრამ საბოლოო შურისძიების მიზნით, მეფემ სიკვდილის წინ დანიშნა ჰენრი, საქსონიის ჰერცოგად.
პრელუდია
ისტორიკოსები თანხმდებიან, რომ უნგრეთის კამპანია 919-920 წლებში დაიწყო არნულფის შურისძიების წყურვილით, რადგან ჰენრი ფაულერი აირჩიეს გერმანიის მეფედ და არა ის. ლიუტპრანდ კრემონელი წერს, რომ კამპანიის მიზეზი იყო ის რომ ახალ მეფეს აიძულეს ხარკის გადახდა, ხოლო ყველაზე დამაჯერებელი ინსტრუმენტი მის დასარწმუნებლად იყო ჯარი. ლიუტპრანდი წერს იმ ფაქტს, რომ კონრად I-მა ხარკი გადაუხადა უნგრელებს (თუმცა, ეს ინფორმაცია არ იყო გამყარებული სხვა თანამედროვე წყაროებით) და უნგრელებს სურდათ, რომ მეფე ჰენრისაც გადაეხადა ხარკი. გარდა ამისა, იგივე მემატიანეები ბავარიელების, შვაბიელების, ფრანკიელებისა და საქსების ხარკის გადახდის სწორედ ამ პერიოდზე საუბრობენ, რომელიც 910 წლიდან იწყება. ამიტომ უნგრელებს სურდათ გაეგოთ, გაგრძელდებოდა თუ არა გერმანელებისგან ხარკის მიღება. უნგრელებს ეშენიოდათ იმის რომ მეფეს შეეძლო გააერთიანებინა მტრები მათ წინააღმდეგ.
ბრძოლა
საქსონიაში ჰენრის არმია დაუპირისპირდა უნგრელებს. სამწუხაროდ, ჩვენ არ გვაქვს ბრძოლის დეტალური ცნობა ტიტმარის ქრონიკონიდან (ერთადერთი თანამედროვე წყარო, რომელიც აღნიშნავს ბრძოლას), სადაც ნათქვამია მხოლოდ, რომ მეფე ჰენრის სურდა მათი შეჩერება პუჩენში, მაგრამ დამარცხდა და ძლივს გადაირჩინა სიცოცხლე.
თუმცა, მეორად წყაროს შეუძლია განგვანათლოს ბრძოლის ზოგიერთი ასპექტის შესახებ. ლიუტპრანდი კრემონელი, აღწერს 933 წელს გამართულ რიადის ბრძოლას, რომელშიც იგივე მეფე ჰენრიმ დაამარცხა უნგრელები, წერს მეფის მიერ წარმოთქმულ სიტყვას, რომელიც უთხრა თავის ჯარისკაცებს. ჰენრიმ თავის კავალერიას დაავალა შეტევა უნგრებზე ერთი უწყვეტი ხაზით, ცხენოსნებს უნდა სჭეროდათ ფარი ისრებისგან თავის დასაცავად, შემდეგ კი მწყობრის გარეშე უნდა გადუსილყვნენ შეტევაზე. ამგვარად უნგრელი მშვილდოსნები ფუნქციას დაკარგავდნენ და გერმანული მძიმე კავალერია მსუბუქად შეჯავშნულ მიდიარებს დაამარცხებდნენ. ამ მიზეზით, ჰენრიმ თავის კავალერიას უბრძანა ერთიანი მწყობრით შეეტია მათთვის, რადგან მან შეძლო და ბულგარელების პირველი შეტევა უკუაგდო და სურდა მანამ შეეტია სანამ გადაჯგუფებას მოახერხებდნენ. გერმანელების ამ ადრეულმა თავდასხმამ, მათ ომში უჩვეულო შეტევამ, თავიდან აიცილა უნგრელების მშვილდოსნების მიერ შესაძლო გამოწვეული მძიმე დანაკარგები ხანგრძლივ ბრძოლაში, ასევე მათ შეძლეს მწყობრის შენარჩუნება, ხოლო უნგრელების მსუბუქად შეიარაღებული ჯარი ვერ ახერხებდა გერმანელების შეჩერებას. ეს გვიჩვენებს, რომ 933 წელს ჰენრი ფაულერს ჰქონდა ღრმა ცოდნა უნგრელების მომთაბარე ომის ტაქტიკის შესახებ, რომელიც ეფუძნებოდა მტრის საბრძოლო პოზიციის არევას, შემდეგ კი არეული ჯარის ისრებით ჩაცხრილვა. ამ ცოდნის მიღება მას მხოლოდ უნგრელების წინააღმდეგ გამართული ბრძოლებიდან შეეძლო. წყაროების მიხედვით, ბოლო ბრძოლა, რომელიც მან მათ წინააღმდეგ ჩაატარა, იყო რიადის ბრძოლა.
ამ მეორად წყაროზე დაყრდნობით შეგვიძლია დავასკვნათ, რომ პუჩენის ბრძოლაში უნგრელებმა გამოიყენეს თავიანთი ყველაზე ცნობილი საომარი ტაქტიკა: უნგრეთის არმიას ჰყავდა დანაყოფები, რომლებიც უტევდნენ და ესროდნენ შორიდან გერმანულ ხაზებს. ერთ მომენტში თავდამსხმელმა უნგრულმა შენაერთებმა თითქოს უკან დაიხიეს და გერმანელები მათ უკან გაჰყვნენ და მიიყვანეს იმ ადგილას სადაც უნგრელების მთავარი არმია ელოდებოდათ. მას შემდეგ, რაც მათ ყველა მხრიდან ისრების სროლა დაუწყეს, უნგრელებმა საბოლოოდ დაასრულეს სამუშაო ახლო ბრძოლაში თავიანთი ხმლებითა და შუბებით.
როგორც უკვე აღვნიშნეთ, მეფე ქალაქ პუჩენში გაიქცა. გაქცევის გამო მან პუჩენელებს დიდი პრივილეგიები მიანიჭა, რაც ყველაზე დიდი იყო ქვეყანაში და გარდა ამისა, საჩუქრებიც გადასცა. ეს დიდი პრივილეგიები და მდიდარი საჩუქრები აჩვენებს, რომ მეფე ჰენრის სიკვდილის დიდი საფრთხე ემუქრებოდა, ამიტომ მისი დამარცხება და დანაკარგები მძიმე უნდა ყოფილიყო. Annales Corbeienses-დან ვიცით, რომ ბრძოლის შემდეგ უნგრელებმა „სასტიკად გაძარცვეს საქსონია“. ჩვენ არ ვიცით, მოჰყვა თუ არა ამ ბრძოლას სხვა შედეგები, მაგალითად, გერმანიის მეფისგან ხარკის გადახდის განახლება. თუმცა, 924 წელს, საქსონიაში მორიგი ლაშქრობის შემდეგ, როდესაც მეფეს, ჯერ კიდევ ახსოვდა პუჩენთან მარცხი და მისი ძალები შესუსტებული იყო, გადაწყვიტა ვერლას ციხესიმაგრეში გაქცევა. მოგვიანებით, მნიშვნელოვანი უნგრელი პრინცის ან მეთაურის შემთხვევით ჩავარდნამ გერმანელების ხელში აიძულა მადირები ჰენრისთან მოლაპარაკებისკენ, რის შემდეგაც დაიდო სამშვიდობო ხელშეკრულება, რომლითაც მეფე დათანხმდა ხარკის გადახდას მაგიარებისთვის ცხრა წლის განმავლობაში. მოგვიანებით, გერმანელებმა, უნგრელების პრინცი ან მეთაური ხელთ იგდეს და დაითანხმეს მოლაპარაკებებზე წასვლა, რის შედეგადაც შეთანხმდნენ რომ მეფე ჰენრი ხარკს გადაიხდიდა 9 წლის განმავლობაში.
სქოლიო
კატეგორია:გერმანიის ისტორია კატეგორია:გერმანიის ბრძოლები კატეგორია:უნგრეთის ისტორია კატეგორია:უნგრეთის ბრძოლები კატეგორია:ევროპის ისტორია კატეგორია:საქსონიის ისტორია კატეგორია:X საუკუნე კატეგორია:შუა საუკუნეების ისტორია
კართუბანი
კართუბანი (ყოფ. ყარსუბანი) — სოფელი საქართველოში, ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს ალაზნის ვაკეზე, თემის ცენტრი (სოფლები: ბოლოკიანი, ნაენდროვალი, ნაწისქვილარი). ზღვის დონიდან 260 მეტრი, ლაგოდეხიდან 18 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1802 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ოსბურგა
მინი|ოსბურგა და ალფრედი, 1911 ოსბურგა (Osburga) (დ. 810 — გ. 855) — უესექსის მეფის ეთელვულფ I-ის პირველი ცოლი. მამამისი ოსლაკი უაიტის კუნძულის მფლობელი იყო.
ოსბურგა იყო ოთხი უესექსის მეფის დედა: ეთელბალდის, ეთელბერტის, ეთელრედის და ალფრედის.
წყაროები
კატეგორია:ანგლო-საქსები კატეგორია:ბრიტანეთის სამეფო კარი
კანადა 1976 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კანადამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეჩვიდმეტედ იასპარეზა 1976 წელს, კანადის ქალაქ მონრეალში. ამ თამაშებზე მათ 5 ვერცხლისა და 6 ბრინჯაოს მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1976 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:კანადა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ნაღბოუ
ნაღბოუ, სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში (ტამიშის თემი), შავიზღვისპირა დაბლობზე. ზღვის დონიდან 5 მ, ოჩამჩირიდან 15 კმ, ტამიშიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 2 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ტამიშის თემის სოფლები
The Clash (ალბომი)
The Clash — ინგლისური პანკ-როკ ჯგუფ The Clash-ის სადებიუტო ალბომი. თავდაპირველად ის გამოიცა მხოლოდ გაერთიანებულ სამეფოში, 1977 წლის აპრილში. 1979 წელს ალბომი გამოიცა აშშ-ში, განსხვავებული სიმღერებით. ამოიღეს ოთხი სიმღერა და მათ ნაცვლად ჩაამატეს ხუთი სხვა კომპოზიცია.
აშშ-ის ვერსია
აშშ-ში ალბომი გამოიცა Give Em Enough Rope-ის გამოსვლიდან ერთი წლის შემდეგ, ამიტომ ის ჯგუფის მეორე ალბომი იყო აშშ-ში. 1977-1978 წლებში ალბომი შტატებში მხოლოდ იმპორტის სახით შედიოდა. ამგვარად ის იქცა წლის ყველაზე გაყიდვად იმპორტულ ალბომად. გაიყიდა 100 000 ასლზე მეტი.