cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
კაგაიანის ხეობა
ეკონომიკა
ქალაქი ტუგეგარაო რეგიონის საგანმანათლებლო, კომერციული, სავაჭრო, კულტურული და ეკონომიკური ცენტრია. ქალაქი გამოირჩევა მოქალაქეთა ჩართულობის, ეკონომიკური განვითარების, ხელოვნების, განათლების, ფისკალური მენეჯმენტის, ინფრასტრუქტურის, შიდასამთავრობო თანამშრომლობის, დაგეგმარების, საზოგადოებრივი უსაფრთხოების, სოციალური მომსახურებისა და ტექნოლოგიების სფეროში. სოფლის მეურნეობით დომინირებული ეკონომიკა თანდათანობით მეორეული/მესამეული ეკონომიკური აქტივობებით, როგორიცაა ვაჭრობა, კომერცია და მომსახურება, დომინირებული ეკონომიკით იცვლება. ეკონომიკური გარდაქმნის შედეგად ტუგეგერაო რეგიონული სამთავრობო ცენტრად და ჩრდილოეთ ლუსონის კომერციულ ცენტრად ყალიბდება. ტუგეგარაო 2025 წლის ციფრული ქალაქების პროგრამაში შეიყვანეს, რომელიც ქალაქში ინფორმაციული ტექნოლოგიებისა და ბიზნეს პროცესების მენეჯმენტის სწრაფი ზრდის შენარჩუნებასა და ქალაქის განვითარების რეკლამირებას ისახავს მიზნად.
კაუაიანი ისაბელის პროვინციის შემადგენელი ქალაქია. მას ხშირად ჩრდილოეთის იდეალურ ქალაქს უწოდებენ და ისაბელის სპეციალური ეკონომიკური ზონისა და რეგიონული აგრო-ინდუსტრიული ზრდის ცენტრის მასპინძელ ქალაქად მოიაზრებენ. კაუაიანში მდებარეობს კოსმოსის ბოთლების კორპორაცია, რომელიც გიგანტური მრავალეროვნული კონგლომერატის, სან მიგელის კორპორაციისა და მეგა აზიის ბოთლების კომპანიის შემადგენლობაში შედის. ქალაქში რეგიონის რამდენიმე მრავალეროვნული კომპანიაა განთავსებული.
ილაგანი ისაბელის პროვინციის დედაქალაქი და შემადგენელი ქალაქია. იგი ფილიპინების სიმინდის დედაქალაქია და II რეგიონის ზრდრის მთავარ ცენტრად მიიჩნევა. ქალაქის ინდუსტრიების დიდი ნაწილი სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობაზეა დაფუძნებული. ბოლო ათწლეულებში შინაური ფრინველებისა და მეღორეობის სექტორში ადგილობრივი ინვესტიციები ჩაიდო. ფილიპინების ქალაქებს შორის ილიგანი პირველ ადგილზეა სიმინდის წარმოების მაჩვენებლით. სოფლის-მეურნეობის წამყვანი სფეროები სიმინდის, ბრინჯის, ბოსტნეულისა და პარკოსნების წარმოებაა. ხილი, განსაკუთრებით ბანანი, მთელი წლის მანძილზე იწარმოება, მეტწილად ქალაქის მთიან სივრცეებში. ილიგანი აწარმოებს სეზონურ ხილებსაც, როგორიცაა მანგო და თურინჯი. სოფლის მეურნეობის შემდეგ ილიგანის ეკონომიკის წამყვანი დარგები კომერცია და ვაჭრობაა.
სქოლიო
კატეგორია:კაგაიანის ხეობა კატეგორია:ფილიპინების რეგიონები კატეგორია:ლუსონი კატეგორია:ფილიპინების ხეობები
წაღვლის ნამოსახლარი
ტერმინი წაღვლის ნამოსახლარი შეიძლება აღნიშნავდეს:
კანადის კლდოვანი მთები
კანადის კლდოვანი მთები — 80-ზე მეტ მთათა სისტემაში მდებარე სულ მცირე 200 მთისაგან შემდგარი მთათა სისტემა. მოიცავს ჩრდილოეთ ამერიკის კლდოვანი მთების კანადურ სეგმენტს (194000კმ^2). გვხვდება მის 2 პროვინციაში (ბრიტანული კოლუმბია და ალბერტა). მთლიანობაში შეადგენს კანადის ფართობის 2%-ს.
ისტორია
მეცნიერების ტიპურ, ტრადიციულ წარმოდგენა კანადის კლდოვანი მთების წარმოქმნის შესახებ მოიცავდა „შეზრდის მოდელს“, რომლის მიხედვითაც, მისი მთები წარმოქმნილი იყო ქვების თანდათანობითი, თანმიმდევრული გაერთიანების, დაგროვების, შეკუმშვის შედეგად დროთა განმავლობაში, თუმცა 2019 წელს, ალბერტას უნივერსიტეტის გეოლოგიის განყოფილების პროფესორმა ჯეფრი გუმ განაცხადა, რომ კანადის კლდოვანი მთები სულ სხვანაირად წარმოიქმნა.
მისი გამოკვლევებით განმტკიცებული თეორიის მიხედვით, ფორმირება ორი კონტინენტის (ჩრდილოეთ ამერიკის ფირფიტა და მიკროკონტინენტი) გაერთიანების შედეგად მოხდა 100 მილიონი წლის წინ, მაგრამ როგორც პროფესორი ამბობს, მისი თეორია კლდოვანი მთების მხოლოდ კანადურ ნაწილს მოიცავდა გეომეტრიული და გეოლოგიური სხვაობების გამო ჩრდილოეთსა და სამხრეთში.
პროფესორის მტკიცებულებები დაფუძნებულია გეოდინამიკურ, გეოლოგიურ გამოთვლებზე და მაღალი ხარისხის სეისმურ ინფორმაციაზე, რომელიც დასავლეთ ალბერტასა და ბრიტანულ კოლუმბიაზე არსებულ სეისმურ სადგურებზე შეგროვდა და ივარაუდა, რომ ჩრდილოეთ ამერიკის ფირფიტისა და მიკროკონტინენტის გაერთიანების ბიძგმა წარმოშვა ინერცია, რომლის მეშვეობითაც კანადის კლდოვანი მთების ფორმირება მოხდა. ჯეფრი გუს თქმით, ეს გამოკვლევა ნათელყოფს იმ ფაქტს, თუ როგორ შეუძლია გეოფიზიკური მეთოდებით მიღებულ დედამიწის ღრმა სურათებს დახმარება მთების ევოლუციის შესახებ ინფორმაციის მიღებაში. მინი|266x266პქ|ჩრდილო-აღმოსავლეთ აზიელების გავრცელების მარშრუტი ჩრდილოეთ ამერიკაში ადამიანების დასახლება კანადის კლდოვან მთებზე უკანასკნელი დიდი გამყინვარების დასრულებისას, დაახლოებით 11000 წლის წინ დაიწყო, როდესაც ჩრდილო-აღმოსავლეთ აზიელები ბერინგის სრუტიდან გავრცელდნენ ჩრდილოეთ ამერიკაში, თუმცა მაშინ მთების ლანდშაფტი დღევანდელისგან სრულიად განსხვავებული იყო, ტყეები ფაქტობრივად არ არსებობდა, ხოლო დაბლამდებარე ველების უმეტესობა ტუნდრით იყო დაფარული, რაც დამახასიათებელია არქტიკული რეგიონებისთვის.
კუტენაელები პირველი ადამიანები იყვნენ, რომლებმაც კანადის კლდოვან მთებზე ფეხი დაადგეს. ყინულის გადნობის შემდეგ, ჩრდილოეთში, მთების ჩრდილო-დასავლეთ საზღვართან მივიდნენ, რასაც დიდი დრო არ დასჭირდებოდა, ვინაიდან მათ მიერ განვლილი მანძილი მხოლოდ 40 კილომეტრი უნდა ყოფილიყო.
დაახლოებით 10000 წლის წინ, პირველი კუტენაელი ჩავიდა მდინარე კოლუმბიის ხეობაში. ისინი მონადირეობასა და შემგროვებლობას ეწეოდნენ, ბრიტანულ კოლუმბიასა და მდინარე კოლუმბიის ხეობაში იზამთრებდნენ, ხოლო თბილ თვეებში ჩრდილოეთისკენ მიიწევდნენ. მათ დროთა განმავლობაში შუბებითა და ბადეებით თევზაობა ისწავლეს. სანადიროდ კლდოვანი მთების აღმოსავლეთით დადიოდნენ, ხოლო ბიზონების ძებნისას - სამხრეთით, თუმცა უფრო და უფრო იშვიათად მიდიოდნენ შორი-შორს, ვინაიდან „შავფეხიანთა“ მრისხანე ინდიელი ტომები დასავლეთით საზღვრებს თანდათან ზრდიდნენ და ტერიტორიებს იპყრობდნენ.
პირველ თეთრკანიანი კანადის კლდოვან მთებზე
მინი|ალექსანდრე მაკენზი 1670 წელს, ბრიტანეთის სახელმწიფომ ჰუდსონის ყურის კომპანიას მისცა უფლება, რომ ემართათ ჰუდსონის ყურის მოსაზღვრე რუპერტის მიწები, რაც მოიცავს დღევანდელი კანადის დიდ ნაწილს (მანიტობას, სასკაჩევანს, ალბერტას და ნუნავუტს). მიწები მდიდარი იყო ბეწვოვანი ცხოველებით, რაც ძალიან მომგებიანი და შემოსავლიანი იქნებოდა ბრიტანეთისთვის. ჰუდსონის ყურის კომპანიამ, პირველ რიგში ააშენა ციხე-სიმაგრეები ჰუდსონის ყურის გარშემო და ინდიელებს დაავალა, რომ ბეწვეული მოეტანათ ამ ადგილებში. ფრანგი, ისევე როგორც ბრიტანელი ვაჭრები დასავლეთში წავიდნენ რათა ბეწვეული დაეცვათ. ერთ-ერთ ამ გზაზე კი ენტონი ჰენდეი გადააწყდა კანადის კლდოვან მთებს 1754 წლის 11 სექტემბერს. იგი წითელი ირმის მდინარის ზემოთ მდებარე ქედზე აცოცდა და გახდა პირველი თეთრკანიანი ადამიანი, რომელმაც კანადის კლდოვანი მთები ნახა.
ანელე ნგცონგცა
კელვინ ანელე ნგკონგკა (დ. 21 ოქტომბერი, 1987 – გ. 23 ნოემბერი, 2020) — სამხრეთაფრიკელი ფეხბურთელი. გარდაცვალებამდე თამაშობდა საფეხბურთო კლუბ „ამაზულუში“. კარიერის დიდი ნაწილი ბელგიურ „გენკში“ გაატარა. 2020 წლის 23 ნოემბერს დაიღუპა ავარიაში. სამხრეთ აფრიკის ნაკრებთან ერთად ითამაშა 2010 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე, 2013 და 2015 წლების აფრიკის თასზე.
კანადის კლდოვანი მთები
პირველ თეთრკანიანი კანადის კლდოვან მთებზე
1792 წელს, პიტერ ფილდერი გახდა პირველი ევროპელი, რომელმაც მთები არათუ ნახა, არამედ მასზე ფეხი დაადგა, მომდევნო წელს კი ალექსანდრე მაკენზი იყო პირველი ადამიანი, რომელმაც არათუ ფეხი დაადგა, არამედ გადაკვეთა კანადის კლდოვანი მთები. მან მშვიდობისა და ფრეიზერის მდინარეები გამოიყენა წყნარ ოკეანემდე მისაღწევად. იქიდან გამომდინარე, რომ მაკენზის მარშრუტი გრძელი და რთული იყო, სხვა მოგზაურებმა დაიწყეს იმის შესახებ ფიქრი, თუ როგორ იქნებოდა მთების გადაკვეთა უფრო მარტივი. 1807 წელს, დევიდ ტომფსონმა შედარებით მარტივი მარშრუტი მოიფიქრა კანადის კლდოვანი მთების გადასაკვეთად: იგი წამოვიდა კლდოვანი მთების სახლიდან, საიდანაც ჩრდილო სასკაჩევანის მდინარესთან მივიდა, საბოლოოდ კი კოლუმბიის მდინარემდე დაეშვა. 1811 წელს, დევიდმა ათაბასკის გზა აღმოაჩინა, რომელიც მთავარ მარშრუტად გამოიყენებოდა მომდევნო 50 წელი.
ანელე ნგცონგცა
სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთაფრიკელი ფეხბურთელები კატეგორია:გარდაცვლილი 2020 კატეგორია:გარდაცვლილი 24 ნოემბერი კატეგორია:გენკის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 1987 კატეგორია:დაბადებული 21 ოქტომბერი
კანადის კლდოვანი მთები
გეოლოგია
კლდოვანი მთების კანადური ნაწილი გეოლოგიურად საკმაოდ განსხვავდება სამხრეთით მდებარე ამერიკული ნაწილისგან. კანადური ნაწილის ფენები შედგება დანალექი ქანებისგან (კირქვა, თიხიანი ფიქალი), მაშინ, როდესაც ამერიკული ნაწილი უმეტესად მეტამორფული და ვულკანური ქვებისგან (გნაისი, გრანიტი) შედგება. გარდა ამისა, კანადის კლდოვანი მთები უფრო წვეტიანია, ვიდრე ამერიკის, ვინაიდან კანადის მთები ბევრად უფრო მეტად, სქლად იყო ყინულის საფარით დაფარული, რამაც უფრო ბასრი, ერთმანეთსგან დაშორებული წვეტიანი მწვერვალების წარმოქმნას შეუწყო ხელი, ხოლო ამერიკის მთები უფრო მომრგვალო და ერთმანეთთან ახლოა. კანადის კლდოვანი მთების ტენიანობა, სიცივე, ნესტიანი ნიადაგი, დიდი ზომის მდინარეები და მრავალი მყინვარიც ადასტურებს ამ ორ ქვეყანაზე განაწილებული კლდოვანი მთების სხვაობებს. მინი|კანადური თოვლის ცხვარი
ფლორა და ფაუნა
მდინარე ათაბასკის მიდამოებში მრავალი ცხოველი ცხოვრობს, მაგალითად: კანადური თოვლის ცხვარი, მურა დათვი, მგელი, ცხენ-ირემი, თახვი, ირემი. მცენარეებიდან კი გვხვდება: ალპური და დუგლასის სოჭი, ენგელმანური ნაძვი და ლოჯპოლის ფიჭვი. ჩრდილოეთი ტყის რეგიონში - ფოცხვერი, ონდატრა, ფაფრიანი კაკაბი. ფლორას მხრივ კი მოიძებნება: შავი ნაძვი, ხავსი, სხვადასხვა ტიპის ბუჩქები და ჭაობები.
მდინარე მშვიდობისა და ათაბასკის შესართავთან ეკოლოგიურად ძალიან მრავალფეროვანი გარემოა, რომელიც უამრავი გადამფრენი ფრინველის სახლი ხდება, იხვების, ბატებისა და ამერიკული წეროების ჩათვლით. მინი|მდინარე ათაბასკა
მთათა სისტემები
კანადის კლდოვანი მთები მრავალ მთათა სისტემად იყოფა, რომლებიც 2 მთავარ ჯგუფში - კონტინენტურ სისტემაში და ჩრდილოეთ კლდოვან მთებში ერთიანდება. კონტინენტური სისტემას სამი განაყოფი აქვს: წინა, პარკის და კუტენაის სისტემა, ხოლო ჩრდილოეთ კლდოვან მთებს - ორი: ირმის სისტემა და მუსკვას სისტემა.
ეროვნული პარკები
კანადის კლდოვანი მთებში 5 ეროვნული პარკია განთავსებული. მათგან უძველესია ბანფის ეროვნული პარკი, რომელიც 1885 წელს დაარსდა. ალბერტას სამხრეთ-დასავლეთით მდებარეობს სიდიდით მეორე (კლდოვანი მთების კანადური ნაწილის) ჯასპერის ეროვნული პარკი, რომელიც 1984 წელს იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდეობის სიაში შეიყვანა. გარდა ამისა, პარკის ტერიტორიაზე მრავალი მდინარე თუ ტბაა, მათგან კი ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანია ჯასპერის ტბა, რომელიც იმდენად წყალმარჩხი და დაბალია, რომ სანაპიროზე დგომისას წყლის დასავლეთიდან აღმოსავლეთით მოძრაობის თავისუფლად დაინახვაა შესაძლებელი, რაც ზოგადად, ღრმა ტბებს არ ახასიათებთ.
სქოლიო
კატეგორია:კანადა კატეგორია:მთები კატეგორია:კამჩატკის მხარე კატეგორია:მთათა სისტემები კატეგორია:ეროვნული პარკები კატეგორია:მდინარეები კატეგორია:სეისმური სკალები
ეკატერინე მელიქიშვილის ქუჩა
ეკატერინე მელიქიშვილის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, ისნის რაიონში (საბარგოს დასახლება); ნოე ხომერიკის ქუჩიდან სერგი დურმიშიძის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XX საუკუნის 30-იან წლებში. ადრე საბარგოს დასახლების V ქუჩა ერქვა, შემდეგ თედორე აფანასიევის სახელი ეწოდა. თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს 2018 წლის 25 მაისის განკარგულებით, თედორე აფანასიევის ქუჩის ერთ მონაკვეთს (სერგი დურმიშიძის ქუჩამდე) საზოგადო მოღვაწის ეკატერინე მელიქიშვილის სახელი ეწოდა, მეორე ნაწილს კი (სერგი დურმიშიძის ქუჩიდან გიორგი შარვაშიძის ქუჩამდე) — ოლღა გურამიშვილი-ნიკოლაძისა.
ბელარუსის კულტურა
მინი|ტრადიციული ბელარუსული პერანგი. ბელარუსის კულტურა — ბელარუსის კულტურა საუკუნეების მანძილზე მრავალი ფაქტორის გავლენით იქმნებოდა. ძირითადი ფაქქტორები იყო: ფიზიკური გარემო, ბელორუსების ეთნიკური წარმომავლობა (სლავური და პირეთის ტომების შერწყმის პროცესი), ადრეული პაგანიზმი, მართლმადიდებლური ქრისტიანობა.
ეკატერინე მელიქიშვილის ქუჩა
სქოლიო
აფანასიევი
მუნ ჯე ინი
მუნ ჯე ინი (დ. 24 იანვარი, 1953, კოჯე, სამხრეთი კორეა) — სამხრეთ კორეელი სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე. სამხრეთ კორეის მოქმედი პრეზიდენტი 2017 წლის 10 მაისიდან —  2022 წლის 10 მაისამდე.
ბელარუსის კულტურა
ბელორუსის კულტურაზე ადრეული გავლენაა მაგდებურგის უფლებები, რომელიც მუნიციპალიტეტებს თვითმართველობას ანიჭებდა და გერმანული ქალაქების კანონზე იყო დაფუძნებული. ეს უფლება მეფეების მიერ გადაეცემოდათ XIV-XV საუკუნეების ისეთ ქალაქებს როგორებიცაა: ბრესტი, გროდნო, სლიცკი და მინსკი.
მუნ ჯე ინი
იყო გაერთიანებული დემოკრატიული პარტიის კანდიდატი 2012 წელს, მიიღო ხმების 48,02 % და დამარცხდა პაკ კინ ჰესთან. 2017 წლის არჩევნებში კი წარმოადგენდა კორეის დემოკრატიულ პარტიას, მიიღო ამომრჩეველთა ხმების 41,08 % და დაიკავა პრეზიდენტის თანამდებობა.
ბელარუსის კულტურა
1517-19 წლებში ფრანცისკ სკორინამ (1490-1552) ბიბლია თარგმნა ძველ ბელარუსულად. პროტესტანტული რეფორმაციამ მოახდინა გავლენა ბელორუსულ კულტურაზე, XIV-XVII საუკუნეებში განიხილებოდა რეფორმატული იდეები, ქვეყანაში სტამბები და სკოლების რაოდენობა გაიზარდა.
XVIII-XVIII საუკუნეებში ბელარუსი თავადაზნაურობა მოქცეული იყო რუსული დაპოლონური კულტურის გავლენის ქვეშ, ხოლო ბელარუსული კულტურა არსებობას განაგრძობდა გლეხობაში, ფოლკლორის, ტრადიციული ტანისამოსის და ეთნიკური ჩვეულებების საშუალებით.
მუნ ჯე ინი
ბიოგრაფია
სწავლობდა კიონჰის უნივერსიტეტში, სადაც შეისწავლა სამართალი. იუსინის კონსტიტუციის წინააღმდეგ სტუდენტური გამოსვლის გამო დაპატიმრეს და სასწავლებლიდან გარიცხეს. შემდეგ გაწევრიანდა სამხრეთ კორეის არმიაში და მონაწილეობდა ფჰანმუნჯომის კონფლიქტში 1976 წელს. ჯარიდან დაბრუნების შემდეგ ჩააბარა სახელმწიფო გამოცდები და დაკავდა იურიდიული პრაქტიკით. იმისდა მიუხედავად რომ მუნ ჯე ინი საუკეთესო სტუდენტი იყო, მან სტუდენტურ აქციებში მონაწილეობის გამო ვერ მიიღო მოსამართლედ მუშაობის უფლება, ამიტომ ადვოკატის პროფესია აირჩია. მას შემდეგ, რაც ადვოკატი გახდა, თანამშრომლობდა ყოფილ პრეზიდენტ ნო მუ ჰიენთან. ისინი ყოფილი პრეზიდენტის სიკვდილამდე მეგობრებად დარჩნენ. იყო ასოციაცია „იურისტები დემოკრატიული საზოგადოებისათვის“ ხელმძღვანელი. გამოაქვეყნა მემუარები „მუნ ჯე ინის ბედისწერა“, რომელიც გახდა ბესტსელერი.
ბელარუსის კულტურა
ბელარუსული ლიტერატურის განვითარება და ეროვნული გრძნობების გამოღვიძება უკავშირდება იანკა კუპალას (1882–1942) და იაკუბ კოლასის (1882–1956) ნაშრომებს. ამ პოეტების ლექსები მიიჩნევა თანამედროვე ბელარუსული პოეზიის კლასიკად.
მუნ ჯე ინი
არჩევნები
2012 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში მონაწილეობდა, როგორც ოპოზიციის კანდიდატი, მაგრამ მიიღო ხმების 48 % და დამარცხდა პაკ კინ ჰესთან, ყოფილი დიქტატორის პაკ ჩონ ჰის ქალიშვილთან, რომელიც იყო პარტია სენურის კანდიდატი.
ბელარუსის კულტურა
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები
ბელარუსს აქვს ოთხი მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი, მათ შორის ორს ის ინაწილებს მეზობელ ქვეყნებთან: მირის ციხესიმაგრე, ნესვიჟის ციხესიმაგრე, ბელოვეჟის ტევრი (ინაწილებს პოლონეთთან) და სტრუვეს გეოდეზიური რკალი (ინაწილებს ცხრა ქვეყანასთან ერთად).
მუნ ჯე ინი
არჩევნები
პაკ კინ ჰეს იმპიჩმენტის გამო დანიშნული ვადამდელი არჩევნები დაინიშნა 2017 წლის 9 მაისს. მუნ ჯე ინმა მასში მონაწილეობა მიიღო როგორც დემოკრატიული პარტიის კანდიდატმა. ეგზიტპოლების მიხედვით მან ამომრჩეველთა ხმები 41,4 % მიიღო.
ბელარუსის კულტურა
სქოლიო
კატეგორია:სლავური კულტურა კატეგორია:ბელარუსის კულტურა
მუნ ჯე ინი
არჩევნები
სამხრეთ კორეის ეროვნული საარჩევნო კომისიის საბოლოო მონაცემებით მუნ ჯე ინმა მიიღო 13 423 800 ამომრჩევლის ხმა, რაც შეადგენდა 41,08 %, არჩევნებში კი მონაწილეობდა ამომრჩეველთა 77,2 %.
პოლიტიკა
როგორც პრეზიდენტი და წინა პრეზიდენტის ოპოზიციონერი, ეწინააღმდეგებოდა აშშ-ის ანტისარაკეტო სისტემის განთავსებას ქვეყანაში, რადგან ფიქრობდა, რომ იგი ეფექტურად ვერ დაიცავდა სამხრეთ კორეას ჩრდილოეთ კორეის შემოტევისაგან. 2017 წლის 6 ივნისს გამოსცა ბრძანება აღნიშნული სისტემის განლაგების შეჩერების შესახებ.
საშინაო პოლიტიკაში მხარს უჭერდა ორივე კორეის გაერთიანებას. მისი პრეზიდენტობის პირველი წლის მთავარი მოვლენაც სწორედ ჩრდილოეთ კორეასთან ურთიერთობის დათბობა იყო. 2018 წლის აპრილში შედგა ორივე კორეის ლიდერის შეხვედრა. ერთი თვის შემდეგ კვლავ შედგა განმეორებითი შეხვედრა, ხოლო ამავე წლის სექტემბერში ისტორიაში პირველად შედგა სამხრეთ კორეის პრეზიდენტის სრულმასშტაბიანი სამდღიანი ვიზიტი ჩრდილოეთ კორეაში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 24 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1953 კატეგორია:სამხრეთ კორეის პრეზიდენტები
ყირგიზეთის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები
ყირგიზეთის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები — ნაკრები რომელიც წარმოადგენს ყირგიზეთს რაგბის საერთაშორისო შეჯიბრებზე. არის რაგბის საერთაშორისო საბჭოს წევრი. ნაკრებს არასდროს უასპარეზია მსოფლიო თასზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რაგბი ყირგიზეთში კატეგორია:რაგბის ეროვნული ნაკრებები კატეგორია:ყირგიზეთის ეროვნული სპორტული ნაკრებები
ცქრიალა ღვინოები
ცქრიალა ღვინოები — სუფრის ღვინო, რომელიც გაჯერებულია ნახშირორჟანგით. ცქრიალა ღვინოში ნახშირორჟანგი წარმოიქმნება ღვინის მასალაში დამატებული შაქრის ხსნარის ან ყურძნის ბადაგის მეორეული დუღილის შედეგად. ცქრიალა ღვინოს ახასიათებს აქაფება, ზედაპირზე ქაფის დიდი ხნის განმავლობაში შენარჩუნება, თანაბარი და ინტენსიური წვრილი ბუშტების გამოყოფა, საცობის გამოტყორცნის ეფექტი. ცქრიალა ღვნოებს ამზადებენ სპეციალური ჯიშის წითელი ან თეთრი ყურძნისგან: ციცქა, ალიგოტე, ჩინური, ცოლიკოური, გორული მწვანე, რქაწითელი, ძელშავი. კატეეგორიების მიხედვით არსებობს ქაფისებრი (მსუბუქი, ნახევრად შემაგრებული, შემაგრებული), ნახევრად ქაფისებრი (ნახევრად შემაგრებული, ნახევრად ცქრიალა, მსუბუქი) და ნახევრად დაჟანგული (მსუბუქი, ნახევრად შემაგრებული) ღვინოები. საქართველოს სსრ-ში იწარმოებოდა ცქრიალა ღვინოები „ჩხავერი“ და „ატენური“.
ლიტერატურა
კატეგორია:ღვინოები
ოლსტერი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ტერმინი ოლსტერი შეიძლება აღნიშნავდეს:
კაქავასარი
კაქავასარი (Կաքավասար) — სოფელი სომხეთში, შირაკის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 930 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 131 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 262 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 0.5 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შირაკის პროვინციის სოფლები
დავით სირაძე
დავით სირაძე (დ. 21 ოქტომბერი 1981, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი. უკანასკნელად თამაშობდა კიშინიოვის „დაჩიაში“ თავდამსხმელად. გამოდიოდა საქართველოს ეროვნული ნაკრების რიგებში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1981 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის ლოკომოტივის ფეხბურთელები კატეგორია:ბოლნისის სიონის ფეხბურთელები კატეგორია:კიშინიოვის დაჩიას ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 21 ოქტომბერი დავით კატეგორია:საქართველოს ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები
აფხაზეთის ქუჩა
აფხაზეთის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, ჩუღურეთის რაიონში (ახალი კუკია); გიორგი (გიგო) ზაზიაშვილის ქუჩიდან მთის ფერდობამდე. წარმოიქმნა XX საუკუნის I ნახევარში. 1923 წლამდე ვლადიმერის II შესახვევი ერქვა, შემდეგ — აფხაზეთის შესახვევი. თბილისის 1934 წლის გეგმაზე დატანილია როგორც ქუჩა. აქვს 2 შესახვევი (II შესახვევი. — ყოფილი ცხრაძმის II შესახვევი, III შესახვევი — ყოფილი ცხრა ძმის III შესახვევი).
აფხაზეთის I შესახვევი
აფხაზეთის I შესახვევი — შესახვევი თბილისში, ჩუღურეთის რაიონი (ახალი კუკია); გიორგი (გიგო) ზაზიაშვილის ქუჩიდან აჭარის ქუჩამდე.
ლიტერატურა
კატეგორია: ჩუღურეთის  რაიონის ქუჩები
ლატვია-საქართველოს ურთიერთობები
მინი|მარჯვნივ|250პქ|საქართველოს დროშა მინი|მარჯვნივ|250პქ|ლატვიის დროშა ლატვია-საქართველოს ურთიერთობები — წარმოადგენს  ურთიერთობებს ლატვიასა და საქართველოს შორის. ლატვიასთან დიპლომატიური ურთიერთობები დამყარდა 1993 წლის 11 მარტს.
საქართველოსა და ლატვიის რესპუბლიკას შორის ორმხრივი ურთიერთობები დინამიურად ვითარდება. 2009 წელს საქართველოსა და ლატვიის საგარეო საქმეთა სამინისტროებს შორის გაფორმებული ოქმის შესაბამისად, მხარეები რეგულარულად მართავენ ორმხრივ პოლიტიკურ კონსულტაციებს. აღნიშნული ოქმი ითვალისწინებს ორმხრივ და მრავალმხრივ ფორმატში თანამშრომლობის გაღრმავებას.
2008-2009 წლებში ლატვიის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ განახორციელა განვითარების დახმარების პროგრამა, რომლის ფარგლებშიც, ლატვიური მხარე საქართველოს დახმარებას უწევდა მიგრაციის სექტორში, საქართველოს სახელმწიფო საზღვრის დაცვის პოტენციალის გაძლიერებაში, განათლების სისტემის სრულყოფაში, ტურიზმის განვითარებასა და ადგილობრივი თვითმმართველობის სისტემის გაძლიერებაში. საქართველო და ლატვია ასევე თანამშრომლობენ განათლებისა და კულტურის დარგებში.
2009 წლის 16 სექტმბერს, ქალაქ რიგაში საქართველოსა და ლატვიის რესპუბლიკას შორის ეკონომიკური, ინდუსტრიული, მეცნიერული და ტექნიკური თანამშრომლობის მთავრობათაშორისი კომისიის პირველი სხდომები ჩატარდა.
ეკონომიკური თანამშრომლობა
ლატვიასა და საქართველოს შორის 2012 წელს ექსპორტის ღირებულებამ შეადგინა 1,48 ათასი აშშ დოლარი, ხოლო იმპორტმა 4,52 ათასი აშშ დოლარი.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს დიპლომატიური ურთიერთობები
ადამიტები
მინი|ადამიტების დევნა ადამიტები, პიკარდები (ἀδαμιανοὶ, ἀδαμῖται; adamiani — „ადამიანი“) — ქრისტიანული სექტების საერთო სახელწოდება II საუკუნიდან. ადამიტები ქადაგებდნენ ადამიანის ბუნებრივი გრძნობების ღვთაებრიობას და გმობდნენ ასკეტიზმს. ადამიტების მოძღვრება განსაკუთრებით გავრცელდა XIV-XV საუკუნეებში ჰუსიტური ომების დროს. ადამიტებმა შექმნეს ჰუსიტების უკიდურესი მემარცხენე გლეხურ-პლებური ქილიასტური მიმდინარეობა. მათი ბელადები იყვნენ მარტინ პუსკა, პეტრე კანიში, იან ბიდლინსკი და სხვები. ადამიტები მოუწოდებდნენ ქრისტიანებს დაბრუნებოდნენ უცოდველ ცხოვრებას, რომელსაც შეცოდებამდე ეწეოდა ადამი. უარყოფდნენ საეკლესიო ორგანიზაციასა და წესებს, ზიარებასა და მღვდლობას: ამტკიცებდნენ, რომ ღმერთიცა და ეშმაკიც მხოლოდ ადამიანთა გულში არსებობს. იესო ქრისტეში მხოლოდ ადამიანურ ბუნებას ხედავდნენ, ფიქრობდნენ, რომ დადგა ჟამი „ღვთის ათასწლიანი მეუფებისა“, როცა აღარ იქნება კერძო საკუთრება და ადამიანები ძმურად იცხოვრებენ. 1421 წლის გაზაფხულზე წმინდა საკურთხევლის შეურაცხყოფის საბაბით და ორი სახის ზიარებაზე უარის თქმის გამო ადამიტები გააძევეს ტაბორიდან, შემდეგ ისინი გაანადგურა ტაბორიტთა მემარჯვენე ფრთამ იან ჟიჟკას მეთაურობით, მათი ბელადები მ. ჰუსკა და პ. კანიში დაწვეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქრისტიანული სექტები კატეგორია:ქრისტიანული რადიკალიზმი
მაკუსპანა
მაკუსპანა (Macuspana) სრული სახელი სან-ფრანცისკო-მაკუსპანა (San Francisco de Macuspana) — ქალაქი მექსიკაში, ტაბასკოს შტატი. ამავე სახელწოდების მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა 32 225 ადამიანს შეადგენდა.
ქალაქი მდებარეობს ვილიაერმოსას შტატის დედაქალაქიდან 45 კილომეტრში, მდინარე პუსკატანის მარცხენა სანაპიროზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მექსიკის ქალაქები
ფენრირი
ფენრირი (Fenrir, Fenrisúlfr, Hróðvitnir) — საზარელი მგელი სკანდინავიურ მითოლოგიაში, ნახსენები პოეტურ ედაში, რომელიც დაიწერა XIII საუკუნეში ადრეული ტრადიციული წყაროებიდან, ასევე პროზაულ ედაში და ჰეიმსკრინგლაში, დაწერილი XIII საუკუნეში სნორი სტურლუსონის მიერ. პოეტურ ედასა და პროზაულ ედაში, იგი არის: მგლები სკოლლისა და ჰატი ჰროდვიტნისონის მამა, ლოკეს შვილი. წინასწარმეტყველების მიხედვით, მას უნდა მოეკლა ღმერთი ოდინი ღონისძიება რაგნაროკის მიმდინარეობისას, თუმცა იგი მოკლა ოდინის ვაჟმა ვიდარმა.
XIII საუკუნის ისლანდიურ პროზაულ ედდაში, დამატებითი ინფორმაცია ფენრირის შესახებ, მოგვითხრობს მისი სწრაფი ზრდის საშიშროებაზე, რომელიც ღმერთებმა შეაჩერეს და შედეგად ფენრირმა ღმერთ ტირს მარჯვენა ხელი მოაჭამა. ფენრირი იყო მრავალი ხელოვნების ნიმუშისა და ნახატის მთავარი თემა და ის ასევე გვხვდება ლიტერატურაშიც.
თორვალდსის ჯვარი (Thorwald's Cross)
თორვალდსის ჯვარი, ნაწილობრივ გადარჩენილი ქვა, აღმართული ანდრეასის ეკლესიაში კაცების კუნძულზე, მასზე გამოსახულია წვეროსანი ადამიანი ხელში შუბით, მის ქვევით კი მგელი, რომელსაც კაცის ფეხი უდებს პირში, რომლის მხარზეც დიდი ჩიტი ზის. ეს გამოსახულება განხილული იქნა, როგორც ოდინი რომლის მხარზეც ყორანი ან არწივი ზის და იგი იქნა განადგურებული ფენრირის მიერ რაგნაროკზე. ქვის მეორე მხარეს კი გამოსახულია კიდევ ერთი სიუჟეტი რომელშიც იგი აღწერილია როგორც ქრისტე, რომელიც იმარჯვებს სატანაზე.
ლედბერგის ქვა
XI საუკუნის ლედბერგის ქვა შვედეთში, თორვალდსის ჯვრის მსგავსად გამოსახავს ფიგურას, რომლის ფეხიც დევს ოთხფეხა ურჩხულის პირში და ეს შესაძლოა იყოს იმის გამოსახულება, თუ როგორ ჭამს ოდინის ფეხს ფენრირი რაგნაროკის მიმდინარეობისას. მხეცისა და კაცის ქვემოთ, გამოსახულია უფეხო, მუზარადიანი კაცი, თაყვანისცემის პოზიციზში. უმცროსი ფუთჰარკის (Younger Futhark) წარწერა ქვაზე ატარებს საყოველთაო მემორიალურ ერთგულებას, მაგრამ მოსდევს კოდირებული (რუნული) თანმიმდევრობა, რომელიც ჯერჯერობით „საიდუმლოდ“ რჩება.
თანამედროვე გავლენა
ფენრირი გამოსახულია ხელოვნების ნიმუშში სახელად: „ოდინი და ფენრისი“ („Odin and Fenris“)–ში (1909) და „ფენრისის გაკოჭვა“ („The Binding of Fenris“)–ში (1900) დახატული დოროთი ჰარდის მიერ, ემილი დოეპლერის „Fesselung des Fenriswolfe“–ში (1901) და ასევე იგი არის მეტალის სკულპტურა „ფენრირი“–ს მთავარი თემა შექმნილი ა. ვ. გუნერუდის მიერ ნორვეგიაში
ფენრირი ჩანს კომპიუტერულ თამაშ „smite“–შიც როგორც მოთამაშე პერსონაჟი.
სქოლიო
კატეგორია:სკანდინავიური მითოლოგია
დამბულაგი
დამბულაგი (Dambulaq) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლაჩინის რაიონში. 1992 წლიდან დე ფაქტოდ შედის მთიანი ყარაბაღის თვითგამოცხადებული რესპუბლიკის შემადგენლობაში. მოსახლეობის რაოდენობა — 113 კაცი.
სქოლიო
კატეგორია:ლაჩინის რაიონის სოფლები
We Got Love (ალბომი)
We Got Love — ევროპულ-ამერიკული პოპ-ჯგუფ The Kelly Family-ს მეთხუთმეტე სტუდიური ალბომი. გამოიცა 2017 წელს, ლეიბლებზე Airforce1 / Universal Music. ალბომში წარმოდგენილია ჯგუფის ცნობილი სიმღერების ახალი ვერსიები და „Stand by Me“-ს ქავერ-ვერსია.
სქოლიო
კატეგორია:2017 წლის ალბომები კატეგორია:The Kelly Family-ს ალბომები კატეგორია:Universal Music Group-ის ალბომები
ტუჩისა და სასის თანდაყოლილი ნაპრალები
ტუჩისა და სასის თანდაყოლილი ნაპრალები (აგრეთვე ცნობილია როგორც „კურდღლის ტუჩი“) — ახალშობილთა განვითარების თანდაყოლილი მანკი. უმეტესად მასთან ერთად გვხვდება სასის ნაპრალი — ეგრეთ წოდებული მგლის ხახა. ასეთი მანკით ახალშობილთა 1,5-2 % იბადება. ტუჩის ნაპრალი უფრო მეტად ვაჟებს აქვთ, სასისა კი გოგონებს. შერწყმული დაზიანება ასიდან 20-30 შემთხვევაში გენეტიკური ფაქტორებით (ქრომოსომული ტიპით) არის განპირობებული.
ტუჩის, ალვეოლური მორჩის და სასის თანდაყოლილი ნაპრალები
თანდაყოლილი დაავადება ეწოდება ბავშვის ნორმალური განვითარებიდან ყველა გადახრას, რომელიც უშუალოდ მისი დაბადებისთანავე გამოვლინდება. განვითარების მანკებს შორის ყველაზე ხშირია ყბა–სახის მიდამოს თანდაყოლილი მანკები, რომელსაც მიეკუთვნება: ზედა და ქვედა ტუჩის, ალვეოლური მორჩის, მაგარი და რბილი სასის ნაპრალები. ტუჩის ნაპრალის დროს, გამოვლინდება მისი ანატომიური მთლიანობის დარღვევა. იგი გაყოფილია 2 ნაწილად. ნაპრალი შეიძლება იყოს ფარული (როდესაც ტუჩის კუნთოვანი შრე არის გახლეჩილი და შენარჩუნებულია კანის საფარველი), ნაწილობრივი (როდესაც ნაპრალი ვერ აღწევს ცხვირის ძგიდემდე და დარჩენილია გარკვეული ნაწილი ინტაქტური ქსოვილისა) და სრული (როდესაც ნაპრალი აღწევს ცხვირის ძგიდემდე, ანუ ტუჩი გაყოფილია 2 დამოუკიდებელ ნაწილად). სასის ნაპრალიც შეიძლება იყოს ფარული, არასრული და სრული. ტუჩის ნაპრალს მოიხსენიებენ როგორც „კურდღლის ტუჩსს“, ხოლო სასის ნაპრალს როგორც „მგლის ხახას“.
განვითარება
ემბრიოგენეზის პერიოდში ბავშვის სახე ვითარდება ხუთი მორჩისაგან. მათ შორის ორი დაწყვილებულია, ხოლო ერთი — არა. სწორედ ეს უკანასკნელი წარმოადგენს შუბლის მორჩს, ხოლო დანარჩენი ორი წყვილი — ზედა და ქვედა ყბის მორჩებს. ყველა მორჩი ერთად შემოსაზღვრავს პირის ღრმულს. ადამიანის ემბრიონის სახე განვითარების ამ სტადიაში, მუცლადყოფნის პერიოდის პირველი თვის ბოლოს და მეორე თვის დასაწყისში აღინიშნება. შემდგომში ქვედა ყბის მორჩები უახლოვდება, შეხორცდება ერთმანეთთან შუა ხაზზე და წარმოქმნის ქვედა ყბას და ქვედა ტუჩსს. ასევე ერთმანეთსს უახლოვდება და ეზრდება ზედა ყბის მორჩები და ქმნიან ზედა ყბას, თუმცა შუა ხაზსს ვერ აღწევენ და მათ შორის სივრცეს ავსებს შუბლის მორჩი, რომლის შუა ნაწილი ქმნის ცხვირის ძგიდეს და ზედა ტუჩის ცენტრალურ ნაწილს — ფილტრუმს. სახის ფორმირება და მისი შემქმნელი მორჩების შეზრდა ემბრიონული განვითარების მე-7 თვეს მთავრდება. შეხორცების პროცესის დარღვევა იწვევს სახის თანდაყოლილი მანკების განვითარებას.
ეტიოლოგია
არსებობს სხვადასხვა ფაქტორები, რომლებიც იწვევენ სახის თანდაყოლილი ნაპრალების განვითარებას. პირობითად ეტიოლოგიური ფაქტორები დაყოფილია ენდოგენურ და ეგზოგენურ ფაქტორებად:
მკურნალობა
ტუჩის ნაპრალების მკურნალობა ძირითადად ოპერაციულია. ტუჩის პლასტიკის ოპტიმალურ ვადად მიჩნეულია 16 დღიდან 6 თვემდე. ტუჩის სწორანატომიური ფორმისა და სრულფასოვანი ფუნქციის აღდგენისთვის აუცილებელია: 1) ნაპრალის დახურვა. 2) ზედა ტუჩის დაგრძელება 3) ცხვირის ფორმის გასწორება. ამჟამად მოწოდებულია ტუჩის პლასტიკის 3 მეთოდი: 1 ) ხაზოვანი მეთოდი (ევდოკიმოვის, ლიმბერგის, მილარდის. 2) სამკუთხა ნაფლეთების გადაადგილების მეთოდი (ტენისონი, ობუხოვა). 3) ოთხკუთხა ნაფლეთების გადაადგილების მეთოდი (ჰაგე-დორნის, ლე მეზურე). სასის პლასტიკის ასაკობრივი ჩვენებები ინდივიდუალურია. სასის პლასტიკის ძირითადი ამოცანებია: 1) მთელ სიგრძეზე უნდა დაიხუროს ნაპრალი. 2)დაგრძელდეს რბილი სასა 3) დავიწროვდეს ხახის შუა ნაწილი. სასის პლასტიკას აწარმოებენ ადგილობრივი ქსოვილებით, რისთვისაც იყენებენ სასის ფირფიტებიდან გადმოწეულ ლორწოვან–ძვლისზედაკანოვან ნაფლეთს. ტუჩისა და სასის თანდაყოლილი ნაპრალების მქონე ბავშვების მკურნალობა არ შემოიფარგლება მხოლოდ ქირურგიული მკურნალობით. ასეთი ბავშვები უნდა იყვნენ აყვანილი დისპანსერულ აღრიცხვაზე.
შალვა ცხადაძე
შალვა ცხადაძე (დ. 4 მარტი, 1916, კრასნოვოდსკი — გ. 16 ივნისი, 1975) — ქართველი გრაფკოსი, საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1963).
ბიოგრაფია
1942 წელს დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია. იყო ვ. სიდამონ-ერისთავისა და ი. შარლემანის მოწაფე. მისი მნიშვნელოვანი ნაწარმოებებია: ლითოგრაფიების სერია „ძველი თბილისი“ (1947-1948), „სვანეთი“ (1957, დაზგური გრაფიკა „ქართლის დედა“, „მწყემსი“, „ჩინელი გოგონა“, ილუსტრაციები ნიკოლოზ ბარათაშვილის პოემისა „ბედი ქართლისა“ (1944), მან მხატვრულად გააფორმა ზღაპრები: „წითელქუდა“ (1954), „კომბლე“ (1950), „ირმისა“, „რწყილი და ჭიანჭველა“ და სხვა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები კატეგორია:დაბადებული 4 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1916 კატეგორია:გარდაცვლილი 1975 კატეგორია:ქართველი გრაფიკოსები კატეგორია:გარდაცვლილი 16 ივნისი
ელენე სალუქვაძე
ელენე სალუქვაძე (დ. 25 თებერვალი, 1959, თბილისი) — ქართველი გეოგრაფი და მეცნიერი.
ბიოგრაფია
1982 წელს დაამთავრა თბილისის პედაგოგიური უნივერსიტეტის საბუნებისმეტყველო ფაკულტეტი გეოგრაფია-ბიოლოგიის სპეციალობით. 1986 წელს გაიარა ასპირანტურის კურსი ვახუშტი ბაგრატიონის გეოგრაფიის ინსტიტუტში, სპეციალობა — „ფიზიკური გეოგრაფია, ლანდშაფტების გეოფიზიკა და გეოქიმია“.
1986-1993 წლებში საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტის ფიზიკური გეოგრაფიის განყოფილების უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი; 1993 წელს ლანდშაფტმცოდნეობის განყოფილების უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი; 1993-2006 წლებში ფიზიკური გეოგრაფიის განყოფილების უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი, სამეცნიერო სემინარის სწავლული მდივანი; 2006-2012 წლებში უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი, სამეცნიერო საბჭოს სწავლული მდივანი; 2012 წლიდან ვახუშტი ბაგრატიონის გეოგრაფიის ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილე. 1993-1994 წლებში თბილისის 6-ე გიმნაზიის გეოგრაფიის მასწავლებელი; 1998-2006 წლებში თბილისის სულხან-საბა ორბელიანის სახელობის სახელმწიფო პედაგოგიური უნივერსიტეტის გეოგრაფიის კათედრის დოცენტი; 1999-2003 წლებში — თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სოხუმის ფილიალის გეოგრაფიის კათედრის დოცენტი; 2007-2011 წლებში ილია ჭავჭავაძის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მოწვეული ლექტორი; 2014 წლიდან თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სოცალურ და პოლიტიკურ მეცნიერებათა ფაკულტეტის მოწვეული ლექტორი. გამოქვეყნებული აქვს სამეცნიერო ნაშრომები. გეოგრაფიის დოქტორი.
საკანდიდატო დისერტაციის თემა — დაიცვა 1993 წელს „მსხვილი სამრეწველო ცენტრების საგარეუბნო ზონების ლანდშაფტურ-ეკოლოგიური ანალიზი რაციონალური ბუნებათსარგებლობის მიზნით (ქალაქების თბილისისა და რუსთავის მაგალითზე)“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 25 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1959 კატეგორია:ქართველი გეოგრაფები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
პანისლამიზმი
პანისლამიზმი — რელიგიურ-პოლიტიკური იდეოლოგია.
პანისლამიზმის ფუძემდებელია ალ-ავღანი (სრული სახელი: მუჰამმად ბ. საფდარ ჯამალ ად-დინ ალ-ავღანი). იგი იყო რელიგიურ-პოლიტიკური მოღვაწე, რომელიც დაიბადა აღმოსავლეთ ავღანეთში. ტრადიციული მუსლიმური განათლება მიიღო ქაბულში, ხოლო საერო განათლება - ინდოეთში. შინაპოლიტიკურ ბრძოლებში მონაწილეობის გამო, მას ავღანეთის დატოვება მოუხდა. ხანგრძლივი დროის განმავლობაში მოღვაწეობდა ევროპისა და აღმოსავლეთის მრავალ ქვეყანაში.
ალ-ავღანის თვალსაზრისით, კოლონიური სახელმწიფოების ექსპანსიასთან დასაპირისპირებლად აუცილებელი იყო ისლამის საფუძველზე მუსლიმური სახელმწიფოების იდეოლოგიური და პოლიტიკური გაერთიანება. მისი აზრით, ისლამს უნდა ეარსება საზოგადოებრივი ცხოვრების თანამედროვე პირობების კვალდაკვალ, ეს გულისხმობდა საერო განათლებისა და ეროვნული მრეწველობის განვითარებას. იგი მოციქულის მოღვაწეობას სწავლულის შრომას ადარებდა, ჩამოაყალიბა თეზისი ისლამის მეცნიერებასთან თავსებადობის შესახებ, გმობდა მატერიალისტურ შეხედულებებს. ალ-ავღანის აზრით პანისლამიზმის იდეა მდგომარეობდა მუსლიმთა გაერთიანებასა და წაშლილ კოლონიურ ნაციონალიზმში, როცა ნებისმიერი ქვეყნის წარმომადგენელი მუსლიმი არ განიხილებოდა როგორც ერთი რომელიმე ქვეყნის საკუთრება, არამედ იგი თავისთავად იყო დიდი მუსლიმური თემის ნაწილი, რომელიც ერთიანად ექვემდებარებოდა სამართლიან ხალიფას, რომლის აბსოლუტური ხელისუფლება აუცილებლად უნდა ყოფილიყო შეზღუდული პარლამენტით.
მისი აზრით, სწორედაც ასეთი სამართლიანობისა და გამაერთიანებელი მოძრაობების პირობებში შეიძლებოდა პანისლამიზმის თეორიული მდგომარეობიდან რეალურ პოლიტიკურ-მმართველობით იდეოლოგიად გარდაქმნა. ალ-ავღანის იდეებმა გავლენა მოახდინა სრულიად სხვადასხვა ტიპის ოპოზიციურ და რევოლუციურ მიმდინარეობებზეც.
კამათი ისლამის რაციონალური ბუნების შესახებ ყოველთვის იყო საერთო სტრატეგია მუსლიმ რეფორმატორებს შორის, რომლებსაც სურდათ, ხელი შეეწყოთ ნებისმიერი ცვლილებისთვის, თუ ეს ემსახურებოდა კულტურული იდენტურობის შენარჩუნებას. ეს იყო სტრატეგია, რომელმაც სცნო დასავლური ორიენტაცია თანამედროვე ისლამური განვითარების ხელსაყრელ ორიენტაციად და დაასახელა იგი ყველაზე სწორი განვითარების კონცეფციად მუსლიმურ სამყაროში. ამის მსგავსად, ალ-ავღანისაც სჯეროდა, რომ სოციალურ-პოლიტიკური ცვლილებები შეიძლება გამოწვეული ყოფილიყო მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ მუსლიმებს ექნებოდათ მყარი აზრი ცივილიზაციის განვითარების შესახებ, რომელიც შვა ისლამმა. ამ ცივილიზაციით, ალ-ავღანი გულისხმობდა ხალხს, გაერთიანებულს საერთო ინტელექტუალურ - მორალური მიღწევების გარშემო. თავად ცნება მან ისესხა ფრანგი ისტორიკოსისგან - ფრანსუა გუიზოსგან, რითაც მან მოახდინა ისლამური წარსულის უკეთ წარმოჩენა.
პანისლამიზმის რაობა
პანისლამური იდეოლოგია მდგომარეობს მუსლიმების გაერთიანების მცდელობაში. პანისლამიზმს გააჩნია ძირითადად ორი ფორმა: პირველი - რადიკალური პანისლამიზმი (რომელიც მიმართულია მუსლიმურ ქვეყნებს შორის საზღვრების წაშლისკენ და ერთი მუსლიმური ქვეყნის შექმნისკენ, რომელიც ემორჩილება ხალიფატს და არის ტრანსნაციონალური, სადაც ნაციონალიზმის აღქმა არის ნულოვანი და მუსლიმების თვითიდენთიფიკატორი არის მათი რჯული) და მეორე - ზომიერი პანისლამიზმი (რომელიც მხოლოდ ჰარმონიულ შეთანხმებას ეძებს სხვადასხვა მუსლიმური ქვეყნების ურთიერთბებში). პანისლამიზმის კვლევისას აღსანიშნავია 1960-იან წლებში, რუსი მეცნიერის ლევ ლანდაუს კონცენტრირება რამდენიმე ფაქტზე, დროსა და ადგილზე, ლანდაუს აზრით, ის, რაც ხელს უწყობს პანისლამური იდეოლოგიის გავრცელებას პირდაპირ კავშირშია საბოლოო ათწლეულის პერიოდი ოტომანის იმპერიასთან, ცენტრალურ აზიაში მცხოვრები მუსლიმების ცხოვრებასთან, მოსკოვის დაქვემდებარებაში ყოფნისას, ინდოელი მუსლიმების ცხოვრებასთან ლონდონის კონტროლის ქვეშ და ასევე გასათვალისწინებელია კონვენციები სხვადასხვა ომების პერიოდში. ლანდაუს გარდა, პანისლამური იდეოლოგიისა და მუსლიმთა გაერთიანების შესახებ ცნობებს გვაწვდის კლაუს შულცე. მისი საკმაოდ ფართო სპექტრი კვლევისა ისლამური ინტერნაციონალიზმის თაობაზე XX საუკუნეში, ფოკუსირდება ინტელექტუალურ-ისტორიულ კონტექსტზე. მისი პრიზმა არის მსოფლიო მუსლიმთა ლიგა, რომელიც ფინანსებოდა საუდის არაბეთის მიერ, 1962 წელს და ძირითადად ეს იყო ფონდი მეჩეთების, კულტურული ცენტრების, სკოლების და სხვა ისლამური ინსტიტუციების დასაფინანსებლად.
არბაჩხანის საცხოვრებელი კომპლექსი
არბაჩხანის საცხოვრებელი კომპლექსი — არქიტექტურული ძეგლი, დგას დუშეთის მუნიციპალიტეტის, სოფელ არბაჩხანის ცენტრალურ ნაწილში. განეკუთვნება გვიან შუა საუკუნეებს. აგებულია კლდის ქვით. შედგება ციხე-სახლის, კოშკისა და სამეურნეო დანიშნულების ფარდულისაგან.
აღწერა
ციხე-სახლი სამსართულიანია. ხის კოჭებზე მოწყობილი სართულშუა გადახურვები და ბრტყელი მიწურბანიანი სახურავი ჩაქცეულია.
პირველ სართულზე შესასვლელი დასავლეთიდანაა. კარი ოთხკუთხაა. ამავე მხარეს ერთი სარკმელი და ერთი სათოფურია. ჩრდილოეთ კედელში გაჭრილი კარით ეს სართული კოშკის პირველ სართულს უკავშირდება. ამავე კედლში ერთი ნიშია. გადმოცემით, ციხე-სახლის პირველი სართული საქონლის სადგომი იყო. მეორე სართულზე შესასვლელი დასავლეთიდანაა, კარი მიწიდან 3.15 მეტრ სიმაღლეზეა გაჭრილი. ამავე კედელში სამი სათოფური და ერთი სარკმელია. ჩრდილოეთ კედელში გაჭრილი კარით ეს სართული კოშკის მეორე სართულს უკავშირდება. სამხრეთ კედელში ექვსი სათოფური და ერთი სარკმელია, ხოლო აღმოსავლეთ კედლის შემორჩენილ ნაწილებში - ორი ნიში და ერთი სათოფური. ეს სართული საცხოვრებელი იყო.
ციხე-სახლის ჩრდილოეთ კედელზე მიდგმული კოშკისგან მხოლოდ ორი სართულია შემორჩენილი. კედლებზე შემორჩენილი ბუდეების მიხედვით სართულშუა გადახურვები ხის კოჭებზე ყოფილა მოწყობილი. სახურავი მიწურბანიანი ყოფილა.
პირველი სართულის შესასვლელი დასავლეთ კედელში, მიწიდან 1 მეტრ სიმაღლეზეა. ამავე სართულზეა კოშკისა და ციხე-სახლის დამაკავშირებელი კარი. მეორე სართულზე შესასვლელი აღმოსავლეთიდანაა. ამავე მხარეს ორი სათოფური. ჩრდილოეთ კედელში ერთი ნიში, სარკმელი და ორი სათოფური ხვრელია. დასავლეთ კედელში ერთი სათოფური, ხოლო ციხე-სახლის საზიარო კედელში - კარი.
ციხე-სახლის სამხრეთ კედელთან მიშენებული მიწურბანიანი ერთსართულიანი ფარდულისაგან მხოლოდ 2 მეტრი სიმაღლის კედლებია შემორჩენილი.
ლიტერატურა
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
ბოშერნიცა
ბოშერნიცა (Boşerniţa) — სოფელი მოლდოვაში, რეზინის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 98 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 486 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რეზინის რაიონის სოფლები
Space Gate
Space Gate — გერმანული ევროდენს-ჯგუფ Mr. President-ის მეოთხე სტუდიური ალბომი. იგი გამოვიდა 1999 წელს. წარმატებული იყო ალბომის სინგლები "Give a Little Love" და "Simbaleo".
სქოლიო
კატეგორია:1999 წლის ალბომები კატეგორია:Mr. President-ის ალბომები
გიორგი თაყაიშვილი
გიორგი თაყაიშვილი (დ. 26 მაისი, 1881 — გ. 1921) — ქართველი გენერალი.
ბიოგრაფია
დაიბადა ოზურგეთის მაზრაში აზნაურის ოჯახში. დაწყებითი განათლება ქუთაისის კლასიკურ გიმნაზიაში მიიღო. სამხედრო სამსახური დაიწყო 1901 წელს. პირველი თანრიგით დაამთავრა ნიკოლოზის საინჟინრო სასწავლებელი. გაგზავნილ იქნა მესანგრეთა მე-19 ბატალიონში. 1902 წლს გახდ პოდპორუჩიკი. იყო რუსეთ-იაპონიის 1904-1905 წლების ომის მონაწილე. 1906 წელს გახდა პორუჩიკი. 1909-1910 წლებში მოსახურობდა ქალაქ ირკუტსკში, აღმოსავლეთ-ციმბირის მე-2 ასეულშია. 1910-1912 წლებში მსახურობდა I კავკასიურ ასეულში. 19410 წელს გახდა შტაბს-კაპიტანი. 1912 წელს I თანრიგით დაამთავრა ნიკოლოზის საინჟინრო აკადემია, მიიღო კაპიტნის წოდება. 1912-1913 წლებში მოსახურობდა მესანგრეთა მე-2 კავკასიურ ბატალიონში. იყო პირველი მსოფლიო ომის მონაწილე. 1915-1917 წლებში იყო მე-2 კავკასიური საარმიო კორპუსის ინჟინრის მოვალეობის შემსრულებელია. 1916 წელს გახდა პოდპოლკოვნიკი. 1917 წლის 19 აპრილიდან მე-2 კავკასიური საინჟინრო პოლკის მეთაური იყო. ამავე წლის 6 აგვისტოს მიიღო პოლკოვნიკის წოდება. დაჯილდოებული იყო ორდენებით: წმინდა სტანისლავის მე-3 ხარისხის (1907); წმინდა სტანისლავის მე-2 ხარისხის ხმლებით (1916); წმინდა ანას მე-3 ხარისხის ხმლებითა და ბაბთით (1916); წმინდა ანას მე-4 ხარისხის (1916).
1918-1921 წლებში მსახურობდა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის შეირაღებულ ძალებში. 1918 წელს გახდა გენერალი. იყო ქართული არმიის საინჟინრო ნაწილების უფროსი. 1920 მივლინებით იმყოფებდა აზერბაიჯანის რესპუბლიკაში, სადაც ხელმძღვანელობდა თავდაცვითი ზღუდის მშენებლობას მდინარე სამურზე და მონაწილეობდა ბაქოს ციხესიმაგრის გამაგრების პროექტირებაში. 1921 წავიდა ემიგრაციაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 26 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1881 კატეგორია:გარდაცვლილი 1921 კატეგორია:ქართველი გენერლები კატეგორია:წმინდა სტანისლავის III ხარისხის ორდენის კავალრები კატეგორია:წმინდა ანას III ხარისხის ორდენის კავალრები კატეგორია:წმინდა ანას IV ხარისხის ორდენის კავალრები გიორგი კატეგორია:გურიის მხარეში დაბადებულები კატეგორია:რუსეთის იმპერიის ოფიცრები
ადამსის მეთოდი
ადამსის მეთოდი — ჩვეულებრივი დიფერენციალური განტოლების რიცხვითი ინტეგრირების სხვაობითი მეთოდი, რომელიც საწყის წერტილებში ამონახსნის მიახლოებითი მნიშვნელობების გამოთვლის საშუალებას იძლევა. შეიმუშავა ინგლისელმა ასტრონომმა ჯონ კაუჩ ადამსმა 1855 წელს.
ლიტერატურა
კატეგორია:რიცხვითი ინტეგრირება კატეგორია:გამოთვლითი მათემატიკა
დაშლი (ლაჩინი)
დაშლი (Daşlı) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლაჩინის რაიონში. 1992 წლიდან დე ფაქტოდ შედის მთიანი ყარაბაღის თვითგამოცხადებული რესპუბლიკის შემადგენლობაში.
Hardwired... to Self-Destruct
Hardwired... to Self-Destruct არის ჯგუფის თანმიმდევრობით მეექვსე ალბომი, რომელიც გამოსვლისთანავე Billboard 200-ის სათავეში მოხვდა, გაიყიდა რა პირველ კვირაში 291.000 ასლის ოდენობით და აგრეთვე ლიდერობდა 57 ქვეყნის ჩარტებში. მსოფლიოში საერთო ჯამში მისი 2 მილიონი ასლი გაიყიდა, ხოლო კრიტიკოსების შეფასებები ძალიან დადებითი იყო.
შექმნა
2011 წლის ოქტომბერში ბასისტმა რობერტ ტრუჰილომ განაცხადა, რომ ჯგუფი უბრუნდებოდა სტუდიას ახალი მასალის ჩასაწერად: „მეტალიკის ახალი ალბომის დაწერა დავიწყეთ. სტუდიაში რიკ რუბინთან ერთად ვართ, რაღაცებზე ვმუშაობთ და შემდეგი წლის დიდ ნაწილს ჩაწერას დავუთმობთ.“ ჟურნალთან Classic Rock 2013 წლის 8 იანვარს საუბრისას ლარს ულრიხი ამბობდა: „რასაც ახლა ვაკეთებთ, ნამდვილად ჰგავს Death Magnetic-ის გაგრძელებას.“ მან აგრეთვე განაცხადა: „რიკი მიყვარს. ყველას გვიყვარს. მასთან მუდმივი ურთიერთობა გვაქვს. ვნახოთ, რას მოგვიტანს. გამიკვირდებოდა, თუ ალბომი 2013 წელს გამოვიდოდა.“ 2013 წლის ივლისში, ინტერვიუში, ულრიხმა Ultimate Guitar-ს განუცხადა: „2014-ში მხოლოდ მეტალიკის ახალ ალბომზე ვიმუშავებთ.“ მან აგრეთვე დაამატა, რომ დისკი 2015 წელს გამოვიდოდა. მოგვიანებით ტრუჰილომ და კირკ ჰემეტმა დაადასტურეს, რომ ჯგუფი სტუდიაში დაბრუნებას აპირებდა.
2014 წლის მარტში დაიწყო ჯგუფის ტურნეს „Metallica By Request“, რომლის ფარგლებში ფანები თავად ადგენდნენ კონცერტების სეტლისტებს. აგრეთვე სრულდებოდა ახალი სიმღერა „Lords of Summer“, რომელიც დემოს სახით 2014 წლის მარტში გამოვიდა. შავ პარასკევს სინგლი გრამფირფიტაზე გამოიცა როგორც „First Pass Version“, საკონცერტო ჩანაწერით, მხოლოდ 4000 ასლის ოდენობით. 2015 წლის მარტში ულრიხმა Rolling Stone-ს განუცხადა, რომ ალბომისთვის 20 სიმღერა მომზადდა და, იგი იმედოვნებდა, რომ მათ ნაწილს წლის ბოლოს შეასრულებდნენ. 2015 წლის ოქტომბერში ჯგუფმა გაუშვა ახალი საიტი, ულრიხის მიერ მომზადებული შესავალით და კადრებით სტუდიიდან. ნოემბერში ჰემეტმა განაცხადა, რომ ალბომი ან 2016 წლის ბოლოს, ან 2017 წლის დასაწყისში გამოვიდოდა.
2016 წლის 6 თებერვალს, ტურნეს „The Night Before“ ფარგლებში AT&T Park-ში სუპერ-ბოულ 50-ამდე ჯეიმზ ჰეტფილდმა თქვა, რომ ჯგუფმა თითქმის დაასრულა ჩაწერა, ულრიხმა კი დაადასტურა, რომ დისკი მალე გამოიცემოდა. ამას დაემატა შოუს დროს ჯგუფის მიერ ახალი რიფის შესრულება (რაც საბოლოოდ აღმოჩნდა ამონარიდი „Murder One“-იდან. 2016 წლის მარტში ულრიხი ამბობდა, რომ ჯგუფი იმედოვნებდა ჩაწერის დასრულებას გაზაფხულის პერიოდში. 2016 წლის მარტში ჰემეტმა განაცხადა, რომ ჯგუფი გრეგ ფაიდელმენთან, Death Magnetic-ის ხმის ინჟინერთან ერთად, მუშაობდა ახალ ალბომზე - ამჯერად იგი პროდიუსერის როლს ასრულებდა.
2016 წლის აპრილში, გრამფირფიტების დღის წინ (ჯგუფი ამ წელს აღნიშნული ღონისძიების ელჩი იყო) ულრიხმა Billboard-ს უამბო, რომ ჯგუფის გაზრდილი როლი მუსიკალურ ინდუსტრიაში მიზეზი იყო იმის, თუ რატომ დასჭირდა ალბომის ჩაწერას ამდენი დრო. „თუ როგორ ვმუშაობთ ახლა, განსხვავდება იმისგან, როგორ ვმუშაობდით Kill 'Em All-ის და Ride the Lightning-ის პერიოდში. დღეს ჩვენი საქმიანობა ნაირფეროვანია.“ იგი ალბომის თაობაზე ოპტიმისტურად განწყობილი ჩანდა და თქვა, რომ მუშაობა მასზე თითქმის დასრულებული იყო. „თუ რამე რადიკალური არ მოხდება, ვერ დავიჯერებ, რომ 2016 წელს არ გამოვა.“ მაისში ულრიხმა Metal Forces-თან ინტერვიუში განაცხადა, რომ დისკი 2016 წლის ზაფხულში გამოვიდოდა და დეტალებზე მუშაობა შემდეგ თვეში დასრულდებოდა. „თუ ალბომი ამ წელს არ გამოვა, მაშინ საერთოდ არ გამოვა, არა იმიტომ, რომ არ არის მზად...უბრალოდ იმიტომ, რომ იქნება რაღაც კოსმოსური მიზეზი იმისთვის, რომ შემდეგ წლამდე გადავდოთ. მაგრამ ალბომს დავასრულებთ ამ ზაფხულს.“ ჩაწერა 2016 წლის ივნისში, „Hardwired“-ის შემდეგ დასრულდა.
Hardwired... to Self-Destruct არის ჯგუფის პირველი სტუდური ალბომი, რომელშიც ჰემეტი არ არის სიმღერების თანაავტორი (მისი 1983 წელს მოსვლიდან). 2014 წელს კირკამ თავისი ტელეფონი დაკარგა კოპენჰაგენის აეროპორტში - მასში 250-მდე სხვადასხვა რიფის მონახაზი ჰქონდა შენახული. ვინაიდან ფაილები არ ჰქონდა სხვაგან შენახული, მისი შემოქმედებითი წვლილი ამ ალბომში უფრო მცირე აღმოჩნდა და დასჭირდა „თავიდან დაწყება“, ხოლო ჰეტფილდს და ულრიხს უკვე ჰქონდათ გამზადებული მასალა. ტრუჰილოს ერთადერთი წვლილი ალბომში არის „ManUNkind“-ის შესავალი - მისივე თქმით, დაწერილი კლიფ ბარტონის ხსოვნისადმი პატივსაცემად. ტექსტების მხრივ Hardwired... to Self-Destruct არის წუწუნი მუსიკალური ინდუსტრიის შესახებ და ისეთ თემებზე, როგორიც არის ნარკოტიკის ჭარბი რაოდენობით მოხმარება („Hardwired“). „Dream No More“-ში ჰაუარდ ფილიპს ლავკრაფტის „კტულხუს მითოსის“ მოტივები ჟღერს, ხოლო „Murder One“ ეძღვნება Motörhead-ის ლიდერ ლემი კილმისტერს, რომელიც 2015 წლის დეკემბერში გარდაიცვალა - სახელწოდება გიტარისტის საყვარელი გამაძლიერებლისგან მომდინარეობს.
გამოცემა და პრომოკამპანია
Facebook-ზე 2016 წლის 18 აგვისტოს ტრანსლირებისას ულრიხმა განაცხადა, რომ ალბომი 2016 წლის ნოემბერში გამოვიდოდა, 12 სიმღერით. ჯგუფის ოფიციალური საიტის თანახმად, CD-ვერსიაში უნდა შესულიყო 2 CD, თითოზე - 6 სიმღერით და ალბომში საერთო ჯამში, ახალი სიმღერების სულ 80 წუთი იქნებოდა. პირველი სინგლი, „Hardwired“, იმავე დღეს გამოვიდა - ყველამ, ვინც ალბომი წინასწარ შეუკვეთა, შეძლო სიმღერის ჩამოტვირთვაც. გამოვიდა ალბომის გარეკანი, შექმნილი Herring & Herring-ის მიერ და „Hardwired“-ის მუსიკალური ვიდეოც. 2016 წლის 15 სექტემბერს ჯგუფმა გამოაცხადა, რომ ალბომის დელუქს-გამოცემისთვის სიმღერების სია განაახლა. მესამე დისკზე მანამდე ყველგან აღნიშნული იყო „Riff Origins“. მათ სანაცვლოდ სიაში შევიდა რონი ჯეიმზ დიოსადმი მიძღვნილ ალბომში Ronnie James Dio – This Is Your Life მოხვედრილი რამდენიმე სიმღერა, Deep Purple-ის „When a Blind Man Cries“ და Iron Maiden-ის „Remember Tomorrow“, ისევე, როგორც გრამფირფიტების დღეს, 2016 წლის 16 აპრილს შესრულებული მთელი რიგი სიმღერების და „Hardwired“-ის საკონცერტო ვერსია.
2016 წლის 29 სექტემბერს ჯგუფმა გამოუშვა ალბომის მეორე სინგლი, „Moth into Flame“, ისევე, როგორც თანმხლები მუსიკალური ვიდეო. მესამე სინგლი, „Atlas, Rise!“, გამოვიდა 31 ოქტომბერს, რასაც ახლდა ალბომის ჩაწერის დროს გადაღებული კადრებისგან შედგენილი ვიდეო. ულრიხი The Straits Times-თან საუბარში ამბობდა, რომ ალბომის ყველა სიმღერისთვის ვიდეოები მომზადდებოდა და YouTube-ზე განთავსდებოდა. „ვინაიდან YouTube მსოფლიოს უდიდესი სატელევიზიო სადგური გახდა, ვფიქრობთ, ყოველი სიმღერისთვის ვიდეო გამოვა...პრაქტიკულად, ეს გიჟობაა, თანაც, როდესაც ცდილობ ალბომის პრომოუშენს და ყველგან დადიხარ და ზრუნავ იმაზე, რომ არსად გაჟონოს. გიჟობაა, მაგრამ ამავე დროს, სახალისო.“ 12 ნოემბერს Walmart-ში, 18 ნოემბერს ოფიციალურ გამოსვლამდე დისკის გაყიდვები დაიწყო. 16 ნოემბერს გამოვიდა დარჩენილი 9 სიმღერის ვიდეოები (ისევე, როგორც „Lords of Summer“-ის). იტალიის ქალაქი მატერა „Spit Out the Bone“-ში ვიდეოშია გადაღებული.
WWE-მ „Am I Savage?“ გამოიყენა Wrestlemania 33-ის ერთ-ერთ თემატურ სიმღერად, Triple H-ის და სეთ როლინზის მატჩის რეკლამისას. იმავე პერიოდში „Now That We're Dead“ რადიოეთერში გამოჩნდა.
ტურნე
ალბომის თანმხლები ტურნე WorldWired Tour დაიწყო 2016 წლის ოქტომბერში, პუერტო-რიკოში.
კრიტიკოსების შეფასება
Hardwired... to Self-Destruct-მა ძირითადად დადებითი შეფასებები მიიღო. Metacritic-ზე მისი რეიტინგი 28 მიმოხილვის მიხედვით 74/100-ს შეადგენს, რაც „ძირითადად კეთილგანწყობილ შეფასებებს“ ნიშნავს. AllMusic-ის სტივენ თომას ერლეუაინის თქმით, ალბომში შეტანილია მეტალიკის მუსიკის ყველა ძირითადი ელემენტი, თუმცა, იგი არ ჟღერს ისე მძვინვარედ, როგორც 80-იანებში. დევიდ ენთონის (The A.V. Club) შთაბეჭდილებები არაერთგვაროვანი იყო: „უსასრულო თრეშ-მეტალის 77 წუთის შემდეგ დაღლილი ხარ“. მისი აზრით, სიმღერები უკეთესი იქნებოდა, თუკი მათზე უფრო მეტად იმუშავებდნენ. თუმცა, მან დადებითად შეაფასა ალბომის პირველი სამი სინგლი - მისი აზრით, ეს იყო ჯგუფის მიერ 80-იანების შემდეგ დაწერილი საუკეთესო სიმღერები. Rolling Stone'-ის დევიდ ფრაიკი ამბობდა, რომ დისკმა ...And Justice for All და Metallica გაახსენა, პირველის „ხორკლიანი აპოკალიფსით“ და მეორეს „გონებამახვილი მგზნებარებით“. გრეგ კოტი (The Chicago Tribune) თვლიდა, რომ Hardwired... to Self-Destruct ვერ შეედრება მეტალიკის საუკეთესო ნაშრომებს და მას მალე დაივიწყებდნენ ტურნეს დასრულების შემდეგ. დომ ლოუსონის (The Guardian) აზრი საპირისპირო იყო. იგი წერდა, რომ Hardwired... არის 25 წლის შემდეგ მეტალიკის საუკეთესო ალბომი. თუმცა, მან კრიტიკულად განიხილა მეორე დისკი, რომელიც, მისი აზრით, არ იყო ისეთივე კარგი, როგორც პირველი და ალბომის კლასიკად წოდებისგან თავი შეიკავა.