cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ლევან მარუაშვილი
ექსპედიციები
1959 წელს გამოიკვლია ლიახვის ხეობა შემდინარეებითურთ, ყელის ზეგანი. ყელის ზეგანზე მთავარი ყურადღება ექცეოდა კრიოგენული წარმონაქმნების კვლევას. ამ საკითხებზე იგი მუშაობდა კონსტანტინე მარკოვის რჩევით, იულია ოლზოვიკ-კოლიასინსკაიას კონსულტაციის, იან დილიკის და ალბერტ ლინკოლნ უოშბერნის შრომების საფუძველზე. გამოკვლევის შედეგად ორი სტატია დაიბეჭდა რუსულ კრებულებში, რომელთაგან ერთი ეხება პერიგლაციალურ მოვლენებს, მეორე კი ექსპედიციებს.
ლიახვის ხეობაში შეისწავლეს ბრიტათის ძველი მყინვარის მიერ მდინარე ერმანისწყლის გადახრის შედეგად, ლავებში დარჩენილი ნახეობარი, გერმუხის ქედის სამხრული ფერდობისა და მდინარე თლის აუზის ძველი გამყინვარება, ქნოღო I და ქნოღო II ვულკანები. 1960 წელს ლევან მარუაშვილმა ორჯერ მოაწყო ექსპედიცია ყვირის კირქვულ მასივზე, რის დროსაც აღმოაჩინეს მოქანავე ლოდი ქუაქანცალია და ცოტნე დადიანის უფსკრული.
ამავე წელს განხორციელდა არაბიკის მასივზე I სპორტული სამეცნიერო ექსპედიცია. 1962 წელს კი ამავე მასივზე II სპორტული სამეცნიერო ექსპედიცია მოეწყო. იმ დროს არაბიკის მასივი თითქმის შეუსწავლელი იყო; აქვე ლევან მარუაშვილმა შეისწავლა არაბიკის მასივის გამყინვარებისშემდგომი შრატული წარმონაქმნები — „დიდი შრატული ველი“ გელგელუკთან და ჟოეკვარის ტროგის „შრატული ღობეები“.
აფხაზეთის კვლევის თემატიკას ლევან მარუაშვილის შემოქმედებაში თვალსაჩინო ადგილი უკავია, რაც გარკვეულწილად აისახა მის სამეცნიერო შრომებში; ამ მხრივ, აღსანიშნავია აბრსკილის მღვიმის კვლევა, სადაც იპოვნეს მღვიმური დათვის ადამიანის მიერ გადაადგილებული ძვლები. 1963 წელს ეწვია წებელდის მიდამოებს ფსევდომორენების შესასწავლად და სხვა. 1962 წელს გაგრის კირქვული მასივის გამოკვლევისათვის ლევან მარუაშვილს სხვებთან ერთად გადასცეს აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის საპატიო სიგელი.
1962–63 წლებში გომარეთის პლატოზე შეისწავლა ბადალა-ველისწყაროს ლავისქვეშა განამარხებული ნიადაგი. შემდეგ წლებში აქვე, პაპუნაანთწყაროს ხევის განამარხებულ ნიადაგებში აღმოჩნდა ობსიდიანის ანატკეცები. 30 წლიანი საველე კვლევებისა და არსებული ლიტერატურის ანალიზის საფუძველზე დაიბეჭდა „საქართველოს ფიზიკური გეოგრაფია“, რომელიც 1969 და 1970 წლებში თსუ-ის გამომცემლობის მიერ ორ წიგნად გამოვიდა გადამუშავებული და შესწორებული ვარიანტით.
1964 წლის საექსპედიციო სეზონი ლევან მარუაშვილმა სიონის წყალსაცავს, ტყიბულის წყალსაცავს და ყელის ზეგანს დაუთმო. შეისწავლეს ყელის ძველი გამყინვარება, რომელიც ჯერ კიდევ 1936 წელს გამოიკვლია; ასევე თრუსოს ხეობის კარსტული ფორმები, მოიარა აგრეთვე არაგვისა და ქსნის ხეობები; იყო სამსრის ქედზე და მტკვრის ხეობაში გამოიკვლია ბირთვისის მასივის ნაგებობანი, ბუჯის მიწისქვეშა მონაკვეთი და სხვა. 1965–80 წლებში ლევან მარუაშვილმა განმეორებით ან პირველად მოიარა საქართველოს თითქმის ყველა რეგიონი. რიგი ობიექტები, რითაც მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა მათ შესწავლაში განსაკუთრებით უნდა აღინიშნოს: ცუცხვათის მღვიმოვანის კომპლექსური შესწავლა, სადაც ჯერ კიდევ 1966 წელს ეწვია და გააკეთა რიგი მეცნიერული დასკვნა.
საინტერესოა, რომ მარუაშვილმა ჯერ კიდევ 1943 წელს მოინახულა ბუნების უნიკალური ძეგლი — ოკაცეს კანიონი და იქვე მდებარე ტბიური ნალექები. 1970-იან წლებში დაწვრილებით შეისწავლა აღნიშნული ტერიტორია, გააკეთა საყურადღებო დასკვნები და გამოაქვეყნა შესაბამისი შრომები.
აღსანიშნავია, რომ საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტის სპელეოლოგიურმა ექსპედიციამ ლევან მარუაშვილის ხელმძღვანელობით 1960 წელს აღმოაჩინა და პირველად 150 მ სიღრმემდე შეისწავლა კრუბერის გამოქვაბული, რომელიც დღეს მსოფლიოს ერთ-ერთი უღრმესი მღვიმის სტატუსს ატარებს. კრუბერის გამოქვაბული მდებარეობს არაბიკის მასივზე; გამოქვაბულის ამჟამინდელი ცნობილი სიღრმე 2197 მ აღწევს.
სამეცნიერო შრომები
ლევან მარუაშვილმა მრავალწლიური კვლევის შედეგები შეაჯამა ისეთ ფუნდამენტურ მონოგრაფიებში, როგორებიცაა: „მღვიმეთმცოდნეობის საფუძვლები“ (1973), „კავკასიის ფიზიკური გეოგრაფია“ სამ ტომად (1975, 1981, 1986), „Палеогеографический словарь“ (1985), კოლექტიური მონოგრაფია „Грузия в антропогене“ (1991) და სხვა. 1982 წელს მონაწილეობდა „საქართველოს წითელი წიგნის“ შედგენაში, რომლის არაორგანული ბუნების ძეგლები მისი დიდი ძალისხმევითა და ხელმძღვანელობით შეიქმნა. სამეცნიერო-პოპულარული სახით აქვს გამოცემული წიგნები: „დასავლეთ პამირის მთებში“ (1934), „შუქი ბნელეთში“ (1963), „ათი წელი მწვერვალთა ჰიპნოზის ქვეშ“ (1979), „მოგზაურობა ქვეყნიერების ბანზე“ (1988) და სხვა. ლევან მარუაშვილმა ათეულობით ნაშრომი უძღვნა ქართული გეოგრაფიის ისტორიას. მან რამდენიმე მონოგრაფია გამოაქვეყნა ვახუშტი ბაგრატიონის გეოგრაფიულ-კარტოგრაფიულ მემკვიდრეობაზე (1956, ქართულად და რუსულ ენაზე მოსკოვში), რაფიელ დანიბეგაშვილის მოგზაურობაზე (1956, 1963, 1969), XVIII საუკუნის ქართველ გეოგრაფებსა და მოგზაურებზე (1954) და სხვა. 20-მდე სამეცნიერო ნაშრომი უძღვნა შოთა რუსთაველის „ვეფხისტყაოსნის“ გეოგრაფიულ შეხედულებებს. მისმა შრომამ „Палеогеографический словарь“ (1985) სპეციალისტთა დიდი ინტერესი გამოიწვია. მონოგრაფიაში არა მარტო განმარტებულია 7000-ზე მეტი პალეოგეოგრაფიული, გეომორფოლოგიური, გეოლოგიური ტერმინი, არამედ ჩამოყალიბებულია მკაფიო პალეოგეოგრაფიული კონცეფცია, რაც ამ გამოცემის ძირითადი ღირსებაა. ამ სახის ნაშრომი არა თუ ყოფილ საბჭოთა კავშირში, მსოფლიოშიც კი პირველად შეიქმნა.
1964 და 1969–70 წლებში დაისტამბა ლევან მარუაშვილის მიერ მომზადებული სახელმძღვანელო უმაღლესი სასწავლებლებისათვის, — „საქართველოს ფიზიკური გეოგრაფია“, რომელიც მნიშვნელოვანი შენაძენია გეოგრაფიული სპეციალობის სტუდენტებისა და მასწავლებლებისათვის. მასალების ორიგინალობით, საქართველოს ბუნებრივი დანაწილების საკუთარი სქემით და სხვა თვისებებით, ორტომეული სამეცნიერო მონოგრაფიის სიმაღლეზე დგას.
ლევან მარუაშვილს დიდი წვლილი მიუძღვის საქართველოს კარსტული მღვიმეების კვლევისა და ზოგადი კარტსმცოდნეობის განვითარების საკითხებში. მეცნიერებაში მან შემოიტანა კარსტოსფეროს, როგორც წყვეტილი მრავალსართულიანი ქერქის ცნება, რომელიც ვრცელდება როგორც კონტინენტურ, ისე ლითოსფეროს ოკეანურ ნაწილებში; გამოყო სპელეომორფოციკლები, შეძლო მრავალსართულიანი მღვიმური სისტემებისა და მდინარეული ტერასული დონეების შედარებითი შესწავლა; ეს და სხვა მრავალი საკითხი ფართოდ გაშუქდა ნაშრომში — „მღვიმეთმცოდნეობის საფუძვლები: ზოგადი სპელეოლოგია“ (1973), რომლის საფუძველია ავტორის მრავალწლიანი დაკვირვებები საქართველოს კარსტულ მღვიმეებში, ასევე უზარმაზარი სამეცნიერო ლიტერატურის ანალიზი. 1970 წლიდან ლევან მარუაშვილის ინიციატივით ცუცხვათის მრავალსართულიანი მღვიმოვანის შესწავლა დაიწყო. კომპლექსური კვლევის საფუძველზე შესაძლებელი გახდა ამ უნიკალური ობიექტის ბუნებრივი გარემოს ევოლუციის რეალური სურათის დადგენა. ჩატარებული კვლევების შედეგად დეტალურად შეისწავლეს მღვიმოვანისა და მიმდებარე ტერიტორიის გეოლოგია, ძირითადი გეომორფოლოგიური თავისებურებანი, მღვიმური ნალექებისა და ნიადაგების ხასიათი, მცენარეული საფარი, მღვიმური ფაუნა, კლიმატის ცვლილება და მისი თანამედროვე მდგომარეობა, ზედაპირული და მიწისქვეშა ჰიდროქსელი, დახასიათებულია მღვიმური კომპლექსის ცალკეული სართულები. ცუცხვათის მღვიმური სისტემის უნიკალურობის გათვალისწინებით, ასევე, ლევან მარუაშვილის აქტიური ძალისხმევით, ეს ობიექტი სახელმწიფო ნაკრძალად გამოცხადდა. საველე სამუშაოების საფუძველზე შეიქმნა ფუნდამენტური ნაშრომი „Изучение пещер Колхиды“ (1978), რომელიც ცუცხვათის მღვიმოვანს ეხება.
ლევან მარუაშვილის პირველი ნაშრომი ისტორიულ გეოგრაფიაში „მარკო პოლო და სვენ ჰედინი“ 1935 წელს დასტამბა საქართველოს გეოგრაფიულმა საზოგადოებამ. 1938 წელს დაიბეჭდა მისი ახალი ნაშრომი — „შოთა რუსთაველის გეოგრაფიული თვალსაწიერი“.
რუსთველოლოგია
ლევან მარუაშვილი თითქმის ნახევარი საუკუნის განმავლობაში იკვლევდა „ვეფხისტყაოსნის“ გეოგრაფიულსა და ასტრონომიულ ელემენტებს და ჩატარებული მუშაობის საფუძველზე გარკვეულ დასკვნებს მიადგა სამყაროს რუსთაველისეული ასახვის შესახებ. მიღებული შედეგები გამოქვეყნებულია ქართულსა და რუსულ პერიოდულ გამოცემებში. ამ საკითხებთან დაკავშირებით მან 20-ზე მეტი ნაშრომი გამოაქვეყნა.
ლევან მარუაშვილი შოთა რუსთაველის მემკვიდრეობის შესწავლით 1937 წელს დაინტერესდა. როგორც ჟურნალისტს რამდენიმეჯერ მოუხდა იმ დისპუტებზე დასწრება, რომლებიც იმ დროს (რუსთაველის ნაწარმოების 750 წლისთავის ზეიმისას) იმართებოდა თბილისის სხვადასხვა აუდიტორიებში. უსმენდა კონსტანტინე ჭიჭინაძის, ვუკოლ ბერიძისა და სხვა რუსთველოლოგების გამოსვლებს და აშუქებდა მათ გაზეთების — „ზარია ვოსტოკას“, „ვეჩერნი ტბილისის“ ფურცლებზე. იმავე ხანებში გამოვიდა ალ. სვანიძის ნახევრად ანონიმური (ინიციალებით აღნიშნული) წიგნი, რომელიც ეხებოდა „ვეფხისტყაოსანში“ ნაჩვენები უცნობი სახელწოდებებით მონათლულ ქვეყნებსა და ქალაქებს. დაიბეჭდა აგრეთვე რუსი აღმოსავლეთმცოდნის იგნატი კრაჩკოვსკის გამოკვლევა შუა საუკუნეების არაბული გეოგრაფიის შესახებ. დასახელებული პუბლიკაციების გაცნობამ დაარწმუნა მარუაშვილი რუსთაველის პოემის „უცნობი ქვეყნების“ სხვაგვარ განლაგებაში.
1938 წელს გამოქვეყნებულ სტატიაში მარუაშვილმა გამოთქვა მოსაზრება, რომ ეს ქვეყნები უნდა იძებნოს სხვაგან — აფრიკაში და, შეიძლება კუნძულ მადაგასკარზე. 1966 წელს ჩატარდა რუსთაველის მეორე იუბილე (დაბადების 800 წლისთავი). 1969 წელს საკავშირო მეცნიერებათა აკადემიის „მაცნეში“ მარუაშვილმა გამოაქვეყნა მეორე სტატია, რომელშიც განავითარა „ვეფხისტყაოსნის“ უცნობი სახელებით აღნიშნული ქვეყნების, ქალაქებისა და სხვა ადგილების აფრიკა-მადაგასკარული მდებარეობის ვარიანტი.
რუსთაველის „ვეფხისტყაოსანი“ და განსაკუთრებით მისი გეოგრაფიული ფონი, მთელი სიცოცხლის მანძილზე იპყრობდა მის ყურადღებას. მკვლევრის აზრით, რუსთაველის შენიღბული პოეტური ქარაგმის მიღმა, პოემის გმირების მოქმედების გეოგრაფიული არეალი იკითხება. დაადგინა რომ, პოემის პერსონაჟთა ყველა მოგზაურობის დრო მჭიდრო კავშირშია ინდოეთის ოკეანეში ტროპიკული მუსონების რეჟიმთან.
ჯილდოები
ლევან მარუაშვილი დაჯილდოებულია არაერთი მედლით, ჯილდოთი და სიგელით. 1945 წელს სამხრეთ საქართველოში იყო სამხედრო-გეოგრაფიულ ექსპედიციაში, რის გამოც დაჯილდოვდა მედლით „სამამულო ომში გერმანიაზე გამარჯვებისათვის 1941–1945“. 1948 წელს დაჯილდოვდა საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის საპატიო სიგელით ალპინიზმის განვითარების 25 წლისთავთან დაკავშირებით. 1962 წელს დაჯილდოვდა აფხაზეთის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის საპატიო სიგელით, აფხაზეთის კარსტულ მღვიმეში ღრმად ჩაღწევის დარგში დავალების წარმატებით შესრულებისათვის. 1970 წელს დააჯილდოვეს საიუბილეო მედლით — „შრომითი მამაცობისათვის“. 1972 წელს დაჯილდოვდა ნიკოლოზ პრჟევალსკის სახელობის ოქროს მედლით ნაშრომისათვის „საქართველოს გეომორფოლოგია“. 1974 წელს დაჯილდოვდა საპატიო სიგელით ალპინიზმის განვითარებაში ხანგრძლივი და აქტიური მუშაობისა და ალპინიზმის დაარსებიდან 50 წლისთავთან დაკავშირებით. 1977 წელს მიენიჭა ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის პრემია. 1979 წელს დაჯილდოვდა მედლით 1978 წელს სოცშეჯიბრებაში გამარჯვებისათვის.
1981 წელს დაჯილდოვდა საკავშირო გეოგრაფიული საზოგადოების დიპლომით თვალსაჩინო სამეცნიერო ნაშრომებისათვის გეოგრაფიის დარგში. 1982 წელს დაჯილდოვდა საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოსთან არსებული ფიზიკური კულტურისა და სპორტის კომიტეტის საპატიო სიგელით ალპინიზმის განვითარების საქმეში შეტანილი წვლილისათვის დაბადების 70 წელთან დაკავშირებით. 1983 წელს დაჯილდოვდა სამკერდე ნიშნით „მეთერთმეტე ხუთწლედის დამკვრელი“; — აირჩიეს ქუთაისის საქალაქო ტურისტთა კლუბის „ოქროს ჩარდახი“-ს საპატიო წევრად. 1984 წელს დაჯილდოვდა მედლით „შრომის ვეტერანი“. იმავე წელს დაჯილდოვდა საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის საპატიო სიგელით. 1985 წელს მიენიჭა საქართველოს სსრ სახელმწიფო პრემია ნაშრომისათვის „საქართველოს წითელი წიგნი“ (1982). 1985 წელს დააჯილდოვეს მედლით სამამულო ომის II ხარისხის ორდენით. 1986 წელს დაჯილდოვდა მედლით „დიდ სამამულო ომში გამარჯვების 40 წელი (1941–1945 წწ.)“.
ოჯახი
ლევან მარუაშვილის მეუღლე იყო ჟანა ივანიშვილი. იგი წლების განმავლობაში იზიარებდა მეუღლის წარმატებებს. არაერთხელ ყოფილა მასთან ექსპედიციაში; მისი შრომების პირველწამკვითხველი სწორედ ჟანა იყო. წყვილს ჰყავდა შვილი ნესტანი.
გარდაცვალება
ლევან მარუაშვილი გარდაიცვალა 1992 წლის 5 დეკემბერს, 80 წლის ასაკში, ქალაქ თბილისში. დაკრძალეს 10 დეკემბერს საბურთალოს პანთეონში. სამგლოვიარო მიტინგზე სიტყვებით გამოვიდნენ: გეოგრაფიის ინსტიტუტის დირექტორი რომან კვერენჩხილაძე, საქართველოს გეოგრაფიული საზოგადოების პრეზიდენტი ვახტანგ ჯაოშვილი, ჰიდრომეტეოროლოგიური ინსტიტუტის დირექტორი გივი სვანიძე, ლევან მარუაშვილის მოწაფე კობა ხარაძე.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი გეოგრაფები კატეგორია:ქართველი მთამსვლელები კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:გეოგრაფიის მეცნიერებათა დოქტორები კატეგორია:რუსეთის გეოგრაფიული საზოგადოების საპატიო წევრები კატეგორია:საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწეები კატეგორია:ნიკოლოზ პრჟევალსკის სახელობის ოქროს მედლით დაჯილდოებულები კატეგორია:ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის პრემიის ლაურეატები კატეგორია:საქართველოს ეროვნული პრემიის ლაურეატები კატეგორია:საბურთალოს პანთეონში დაკრძალულები
ეკნომის კონცხის ბრძოლა
კაპე ეკნომუსის ბრძოლა — პირველი პუნიკური ომის დროს, საზღვაო ბრძოლა რომის და კართაგენის ფლოტებს შორის, ძვ. წ. 256 წელს, სიცილიის ნაპირებთან, ეკნომუსის კონცხთან, თანამედროვე ლიკატას მახლობლად. მასში მონაწილეთა რაოდენობით (თითო გემზე 300 მენიჩბე და 150 ჯარისკაცი), ეს იყო ანტიკური ეპოქის უდიდესი საზღვაო ბრძოლა.
პრელუდია
ომის დაწყებიდან უკცე 8 წელი გავიდა, რომელშიც რომაელებმა დაამტკიცეს თავისი სახმელეთო უპირატესობა და შექმნეს ფლოტი, რომელმაც, უკვე შეძლო კართაგენული გამოცდილი ფლოტისთვის ღირსეული მეტოაქეობის გაწევა. სიცილიაზე 8 წლიანი ომის შემდეგ ორივე მხარე ჩიხში შევიდა, ვინაიდან ორივე მხარე ერთნაერად ძლიერი იყო. ჩიხიდან გამოსასვლელად რომაელებმა გადაწყვიტეს საომარი მოქმედებების ლივიის დაუცველ ნაპირებზე გადატანა.
რომაული ფლოტი, ისევე როგორც ლეგიონები, 4 ნაწილად იყო დაყოფილი. პირველ ნაწილს ერქვა პირველი ლეგიონი და პირველი ფლოტი, და ა.შ. მეოთხე ნაწილს კი მესამე სახელიც ჰქონდა, სახმელეთო ჯარების მსგავსად, მათ ტრიარიუსები ერქვათ. რომაულ ფლოტში სულ 140 000 ჯარისკაცი იყო. კართაგენელებიც კარგად იყვნენ მომზადებულნი, ოღონდ, როგორც საზღვაო ბრძოლის წესი და რიგია. გემების რაოდენობის თანახმად, მათი არმია 150 000 კაცზე მეტი იყო. რომაელებმა იცოდნენ რომ კართაგენული გემები მათსაზე უკეთესია, ამიტომ განსაკუთრებული ყურადღება მიაქციეს წყობას.
წინ ერთმანეთის გვერდიგვერდ ორი ექვსგემბანიანი გემი იყო, რომლებზეც კონსულები იყვნენ. მათ უკან მოყვებოდათ პირველი და მეორე ფლოტები, რომლებიც სოლისებრად იყვნენ განლაგებული, მათ უკან მესამე ფლოტი იყო, რომელსაც სატვირთო გემები მოყვებოდა და მეოთხე ფლოტი არიერგარდს ქმნიდა.
ბრძოლა
ბრძოლის წინ რომაული ფლოტის მარჯვენა ფრთა, რომელიც პირველი სამი ფლოტისგან შედგებოდა, ღრმად შეიჭრა ზღვაში, რათა კართაგენელებს გარს შემოხვეოდა. მეოთხე ფლოტი მარცხენა ფრთას ჰქმნიდა, ნაპირისკენ შეტრიალებული კაუჭის მსგავსად განლაგებული. კართაგენელთა მარჯვენა ფრთას ჰანო დიდი ხელმძღვანელობდა, მარცხენას კი ჰამილკარი. კართაგენელები გრძელ თხელ ხაზზე განლაგდნენ.
ამ დროს კართაგენულმა მარჯვენა ფრთამ, რომელსაც ჰანო მეთაურობდა, დაარტყა რომაულ მეოთხე ფლოტს, ხოლო ნაპირებთან მყოფი კართაგენული გემები, ერთ ხაზზე დალაგდნენ და მესამე ფლოტს შეუტიეს, რომელსაც ბუქსირზე სატვირთო გემები ჰყავდა. რომაელებმა ბუქსირიდან მოხსნეს სატვირთო გემები და შეებრძოლნენ კართაგენელებს. ამრიგად გაიმართა პარალელურად სამი საზღვაო ბრძოლა.
ბოლო ბოლო რომაელებმა უკუ აქციეს ჰამილკარის ფლოტი. ლუციუსმა ხელში ჩაგდებული გემები და შემდეგ სატვირთო გემები ბუქსირზე აიყვანა, ხოლო მარკუს რეგულუსი გაეშურა მეორე ფლოტის გადარჩენილი გემებით მესამე და მეოთხე ფლოტების დასახმარებლად. იგი ჰანონის ფლოტს შეებრძოლა, რომელიც მეოთხე ფლოტს ავიწროვებდა. ორი მხრიდან შევიწროვებულმა კართაგენელებმა მალე დაიხიეს უკან. ლუციუსმა ბუქსირზე მყოფი გემები უსაფრთხო ადგილზე დააყენა და პირველი ფოტიც, მესამეს დასახმარებლად, ბრძოლაში ჩაერთო.
მესამე ფლოტი ალყაშემორტყმული იყო, ისინი მხოლოდ იმან იხსნა, რომ ყვავბის შიშით კართაგენელები არ უახლოვდებოდნენ მათ, მხოლოდ ნაპირთან აკავებდნენ. ამ დროს კონსულები გამოჩნდნენ და 50 კართაგენული გემი ჩაიგდეს ხელში, აქედან ძალიან ცოტა გადარჩა, ვინც ნაპირების გასწვრივ გამოაღწია.
ინუიტები
მინი|200პქ|ინუიტი გოგონა ინუიტები (Inuit, ᐃᓄᐃᑦ) — ჩრდილოეთ კანადის მკვიდრი ხალხი. 1999 წელს კანადის მთავრობამ ჩრდილო-დასავლეთ ტერიტორიების ნაწილი ინუიტების ტერიტორიად გამოაცხადა, რითაც ინუიტებს ის მიწები დაუბრუნა, რომელიც მათ ახალმოსახლეებმა წაართვეს. ახალ ტერიტორიას ნუნავუტი ეწოდა, რაც ინუკიტუტზე ანუ ინუიტების ენაზე „ჩვენს მიწას“ ნიშნავს.
ეკნომის კონცხის ბრძოლა
შედეგი
ამ ბრძოლაში რომაელებმა 24 გემი დაკარგეს, კართაგენელებმა 30-ზე მეტი დაკარგეს. ტყვედ არც ერთი რომაული გემი არ ჩავარდა, ხოლო კართაგენელების 64 გემი ჩაიგდეს რომაელებმა ხელში.
ინუიტები
ინუიტების ტრადიციები
ინუიტები ტრადიციებს დღესაც ინარჩუნებენ: ლაპარაკობენ ინუკიტიტუტზე, საკვებს ნადირობით მოიპოვებენ და ხისა და ძვლისგან სხვადასხვა ფიგურასა და საგანს ჭრიან. იყენებენ თანამედროვე ტექნოლოგიებსაც: თოვლმავლებს, ტელეფონებსა და კომპიუტერებს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ესკიმოსები
ეკნომის კონცხის ბრძოლა
შედეგი
ეკნომუსის ბრძოლის შემდეგ, რომაელებს აფრიკაში გადასასვლელად მხოლოდ დაზიანებული გემების შეკეთება და საკვების გაახლება სჭირდებოდათ. კართაგენელები მათ ზღვაში უკვე ვეღარ გააჩერებდნენ. ანტიკური ეპოქის ამ უდიდეს ბრძოლაში რომაელებმა კიდევ ერთხელ დაამტკიცეს რომ მათი ახალბედა ფლოტი ძველი, გამოცდილი კართაგენულის ღირსეული მეტოქეა და მათ აქვთ ყველა შანსი იმისთვის რომ გაბატონდნენ ხმელთაშუა ზღვაზე.
სქოლიო
კატეგორია:პუნიკური ომები კატეგორია:ძვ. წ. III საუკუნის ბრძოლები
Cardiocondyla paradoxa
Cardiocondyla paradoxa — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cardiocondyla-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ბარკინგი (სადგური)
ბარკინგი (Barking) — ნეიშენალ რეილის, ლონდონ ოვერგრაუნდის და ლონდონის მეტროპოლიტენის ერთ-ერთი სადგური, რომელიც ბარკინგში (ბარკინგი და დაგენჰემი, ისტ ლონდონი) მდებარეობს.
კატეგორია:დისტრიქტის ხაზის სადგურები კატეგორია:ჰამერსმით-ენდ-სიტის ხაზის სადგურები კატეგორია:ლონდონ ოვერგრაუნდის სადგურები
აგნია ქალწული
წმინდა მოწამე აგნია — წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 21 იანვარი, ახალი სტილით — 3 თებერვალი.
კეთილმსახური რომაელების ოჯახში დაიბადა III საუკუნეში. წმინდანი სიყრმიდანვე მიენდო უფალს და გადაწყვიტა, მის სადიდებლად ქალწულობა დაემარხა. როდესაც აგნიამ ქალაქის თავის, სიმფრონის ვაჟის ცოლობაზე უარი განაცხადა, ერთმა ახლობელმა ამცნო მმართველს, რომ ქალწული ქრისტიანი იყო. გაავებულმა სიმფრონიმ ბრძანა, გაეშიშვლებინათ იგი და საროსკიპოში ჩაეგდოთ. უფალმა არ დაუშვა თავისი რჩეულის შეურაცხყოფა — უეცრად აგნიას სქელი და გრძელი თმები ჩამოეზარდა თავზე და სხეული დაუფარა. საროსკიპოში მიყვანილი ქალწული ზეციური შუქით იყო გარემოცული, რომელიც ყველა შემოსულს თვალებს უბინდავდა. ქალაქის თავის ვაჟი, რომელიც გაკადნიერდა, ხელი შეეხო აგნიასთვის, იმავ წამს მკვდარი დაეცა მიწაზე, მაგრამ წმინდანის მხურვალე ლოცვით გაცოცხლდა და საკუთარი მამისა და შეკრული ხალხის წინაშე განაცხადა: „მხოლოდ ქრისტიანთა ღმერთია ცისა და ქვეყნის ჭეშმარიტი უფალი. სხვა ღმერთები მტვერია და ნაცარი!“ ამ სასწაულის მხილველმა 160 ადამიანმა ირწმუნა ქრისტე, მოინათლა და მოწამეობრივად აღესრულა წარმართთა ხელით.
წმინდა აგნია ქურუმების მოთხოვნით სასტიკად აწამეს — კოცონში ჩააგდეს, შემდეგ კი, ცეცხლიდან უვნებლად გამოსულს, მახვილით მოჰკვეთეს თავი (დაახლ. 304). წმინდა მოწამე მშობლებმა ქალაქ რომის მახლობლად დაკრძალეს. მის საფლავზე მრავალი სასწაული აღესრულებოდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:III საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები კატეგორია:რომაელი ქრისტიანი წმინდანები კატეგორია:გარდაცვლილი 305
სიცილიური ბაროკო
მინი|250პქ|კოლეგიატა [[კატანიაში, სტეფანო იტარის პროექტი, 1768.]] მინი|250პქ|ქუატრო კანტი [[პალერმოში, 1610.]] სიცილიური ბაროკო ბაროკოს არქიტექტურის გამორჩეული ფორმაა, რომელმაც განვითარება ჰპოვა სიცილიის კუნძულზე, იტალიაში, XVII-XVIII საუკუნეებში. სტილი ამოიცნობა არა მხოლოდ მისი ტიპური ბაროკოს ხვეულებითა და არშიებით, არამედ ასევე მომღიმარი ნიღბებით, ფრთოსანი ჩვილი ანგელოზებითა და ზედმიწევნით დეტალური ორნამენტებით, რომელმაც სიცილიას უნიკალური არქიტექტურული სახე შეუქმნა.
სიცილიური ბაროკოს სტილი გაჩნდა 1693 წლის მასიური მიწისძვრის შემდეგ დაწყებული აღმშენებლობის ბუმით. მანამდე ბაროკოს სტილი კუნძულზე გამოიყენებოდა უფრო სადა მანერით, რომელიც ჰიბრიდული ადგილობრივი არქიტექტურიდან წარმოიშვა, რომის დიდი ბაროკოს არქიტექტურის გავლენის გარეშე. მიწისძვრის შემდეგ ადგილობრივ არქიტექტორებს, რომელთა უმრავლესობა განათლებას რომში იღებს, საშუალება მიეცათ შეექმნათ გაცილებით უფრო დახვეწილი და რთული ბაროკოს არქიტექტურა, იმჟამად პოპულარული კონტინენტალურ იტალიაში. ამ არქიტექტორთა ნამუშევრებმა, და მათ მიერ წამოწყებულმა ახალმა არქიტექტურულმა კვეთის ჟანრმა, მრავალი ადგილობრივი დამწყები არქიტექტორი აღაფრთოვანა. დაახ. 1730 წელს სიცილიელი არქიტექტორების ახალი თაობა უკვე საკმაოდ თავდაჯერებით იყენებდა ბაროკოს სტილს. სტილის მათმა თავისებურმა გაგებამ გამოიწვია უფრო პერსონალიზებული და გაცილებით ლოკალიზებული ხელოვნების ფორმის ჩამოყალიბება ამ კუნძულზე. 1780-იანი წლებიდან ამ სტილს ცვლის ახალი, უფრო მოდური ნეოკლასიციზმი.
ზედმიწევნით დეკორატიული სიცილიური ბაროკოს პერიოდი თითქმის 50 წელს გრძელდებოდა და ბრწყინვალედ გამოხატა კუნძულის სოციალური წყობა იმ დროს, როცა ნომინალურად ესპანეთის ხელქვეითი, ის ფაქტობრივად ექსტრავაგანტური და ჰედონისტური ადგილობრივი არისტოკრატიის მიერ იმართებოდა. ბაროკოს არქიტექტურამ კუნძულს საკუთარი უნიკალური ხასიათი შესძინა, რომელსაც დღემდე აღტაცებაში მოჰყავს მნახველი.
კატეგორია:არქიტექტურული მიმდინარეობები კატეგორია:იტალიის არქიტექტურა კატეგორია:სიცილია
მორნინგტონი
მორნინგტონი (Mornington Island) — უელსლის კუნძულებიდან ყველაზე დიდი კუნძული. იგი მდებარეობს კარპენტარიის ყურეში და არის ავსტრალიის შტატის, კუინზლენდის ნაწილი.
2001 წელს, კუნძულის მოსახლეობა შეადგენდა 1007 კაცს.
გეოგრაფია
მორნინგტონი დიდი კუნძულია, რომელიც მდებარეობს კარპენტარიის ყურის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, დაახლოებით 25 კმ-ში ავსტრალიის კონტინენტური ნაწილიდან. მანძილი ქალაქ ბერკთაუნამდე — დაახლოებით 125 კმ-ია სამხრეთ-აღმოსავლეთით, ხოლო ქალაქ კარამბამდე — დაახლოებით 200 კმ აღმოსავლეთით. კუნძულის ფართობი შეადგენს 648 კმ²-ს (ეს ყველაზე დიდი კუნძულია უელსლის კუნძულების ჯგუფში). უმაღლესი წერტილი აღწევს 150 მეტრს. კუნძულის ზედაპირი ძირითადად დაფარულია დაბალი ბუჩქებით, ასევე ჭაობიანი დაბლობებით.
კლიმატი კუნძულზე მშრალი ტროპიკულია. ნალექების საშუალო წლიური რაოდენობა შეადგენს დაახლოებით 800 მმ-ს, მათ შორის დიდი ნაწილი მოდის ზაფხულში. ხშირად ხდება ტროპიკული ციკლონები.
ისტორია
მორნინგტონის პირველი მაცხოვრებლები იყვნენ ავსტრალიელი აბორიგენები, კერძოდ: მარნბილის, დჰუალ-დჰუალის და გჰინგინის ტომის წარმომადგენლები, რომლებიც მოცურდნენ კუნძულზე ავსტრალიის მატერიკული ნაწილიდან დაახლოებით 10 ათასი წლის წინ. მორნინგტონის ტრადიციული მოსახლეობაა — ავსტრალიელი აბორიგენული ტომი ლარდილი.
კუნძულმა თანამედროვე დასახელება მიიღო 1802 წელს და ეს სახელი მას უწოდა ბრიტანელმა მოგზაურმა მეტიუ ფლინდერსმა ინდოეთის ყოფილი გენერალ-გუბერნატორის, მორნინგტონის პირველი ბარონის რიჩარდ უელსლის პატივსაცემად.
მოსახლეობა
2001 წელს კუნძულის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენდა 1007 ადამიანს, მათი დიდი უმრავლესობა ცხოვრობდა დასახლებულ პუნქტში ჰუნუნა. მორნინგტონის მოსახლეობა ძირითადად წარმოდგენილია ავსტრალიელი აბორიგენებით. ყველაზე დიდი კლანია — ლარდილი, რომელთა წარმომადგენლები არიან კუნძულზე მიწის ტრადიციული მესაკუთრენი. კაიადილტის კლანი ძირითადად შედგება კუნძულ ბენტინკის მოსახლეობისაგან, რომლებიც გადმოასახლეს მორნინგტონზე 1948 წელს. კუნძულზე მოქმედებს აეროდრომი.
სავალუტო კურსი
მინი|გაცვლითი კურსები ტაილანდში სავალუტო კურსი (ასევე გაცვლითი კურსი) — ერთი ქვეყნის ფულადი ერთეული გამოსახული სხვა ქვეყნის ფულად ერთეულებში ყიდვა-გაყიდვის ოპერაციების დროს.
სავალურო ბაზარზე ფულით მოვაჭრეებისგან ხდება სხვა და სხვა შესყიდვის ტარიფის და გაყიდვის ტარიფის კვოტირება. შესყიდვის ტარიფი არის გაცვლის ის კურსი რის მიხედვითაც მოვაჭრე შეიძენს ვალუტას, ხოლო გაყისვის ტარიფი არის კურსი რომლის მიხედვითაც გაყიდის ვალუტას. კვოტირებული ტარიფები ითვალისწინებს მოვაჭრეების მარჟას (ან მოგებას), ანაც მარჟის აღება შეიძლება მოხდეს საკომისიოს სახით. განსხვავებული ტარიფები შეიძლება იყოს გადახდის ფორმის მიხედვითაც (ნაღდი ფულით, დოკუნენტური ანაც საკრედიტო ბარათის შემთხვევაში.) გადახდის ფორმებზე განსხვავებული კურსი დამოკიდებულია მათზე საჭირო დროისა და დამატებითი ხარჯების გამო.
სავალუტო კურსების სახეები
პირდაპირი კოტირება პირდაპირ კოტირებასთან (გამოსახვა) საქმე გვაქვს მაშინ, როცა უცხოური ვალუტის ერთი ერთეული (აშშ დოლარი) გამოისახება ადგილობრივი ვალუტის მიხედვით. მაგალითად, კურსი USD/JPY = 111.12 პირდაპირი კოტირებაა, ვინაიდან გვიჩვენებს რამდენი იაპონური იენი ღირს ერთი დოლარი. სიმარტივისა და უნიფიცირებისათვის მსოფლიო სავალუტო ბაზარზე გამოიყენება პირდაპირი კოტირებები.
კროს-კურსები - კროს-კურსი გულისხმობს საკურსო წყვილს, რომლის განსაზღვრაშიც არ მონაწილეობს დოლარი. მაგალითად, EUR/JPY (ევრო-იენა) კროსკურსია.
გაცვლითი კურსის რეჟიმი
ყველა ქვეყანა, სხვა და სხვა მექანიზმების საშუალებით ახორციელებს მისი ვალუტის კურსის მართვას, შესაბამისად ის საზღვრავს სავალუტო კურსის რეჟიმს. მაგალითად კურსი შეიძლება იყოს: თავისუფლად მცურავი, ხელოვნურად შენარჩუნებული, ფიქსირებული ან შერეული.
თუ კურსი არის მცურავი მაშინ ის მთლიანად მინდობილია ბაზარზე არსებულ მიწოდება მოთხოვნას და არ ხდება მის დადგენაში მთავრობის მხრიდან ჩარევა. ასეთ კურსებს ახასიათებს უცაბედი ცვლილებები რაც გამოწვეული არის ფინანსური ბაზრების რყევებით.
არაუზრუნველყოფილი საპროცენტო განაკვეთის შესაბამისობა
არაუზრუნველყოფილი საპროცენტო განაკვეთის შესაბამისობის მიხედვით, ერთი ვალუტის რევალვაცია ან დევალვაციის შედეგის რეგულირება შეიძლება მოხდეს საპროცენტო განაკვეთის მართვით.
სქოლიო
კატეგორია:ფულის ერთეულები კატეგორია:მაკროეკონომიკა
Jefferson Airplane
Jefferson Airplane — ამერიკული როკ-ჯგუფი. ჩამოყალიბდა 1965 წელს სან-ფრანცისკოში. მიუხედავად იმისა, რომ ჯგუფის აქტიური კარიერა 1974 წელს დასრულდა, მათი პოპულარობა გაგრძელდა. RIAA-ს თანახმად, მხოლოდ აშშ-ში საერთო ჯამში გაიყიდა მათი 13,5 მილიონი ჩანაწერი.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკული როკ-ჯგუფები  კატეგორია:1965 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები კატეგორია:1989 წელს აღდგენილი ჯგუფები კატეგორია:Epic Records-ის შემსრულებლები კატეგორია:RCA Records-ის შემსრულებლები კატეგორია:Grammy Lifetime Achievement Award-ის მფლობელები
კანადის სოფლის მეურნეობისა და სურსათის მუზეუმი
კანადის სოფლის მეურნეობისა და სურსათის მუზეუმი — ეროვნული სასოფლო-სამეურნეო მუზეუმი ქალაქ ოტავაში, ონტარიოს პროვინციაში, კანადაში. მუზეუმი მოქმედებს როგორც “სამუშაო ფერმა“ და უზრუნველყოფს საზოგადოებრივ პროგრამებსა და გამოფენებს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებაზე და ისტორიაზე. გარდა ადგილზე ჩატარებული გამოფენებისა, მუზეუმი ასევე აწყობს სხვა ქვეყნის მუზეუმების სამოგზაურო გამოფენებს.
მუზეუმის კოლექცია წარმოიშვა 1920 წელს ცენტრალურ ექსპერიმენტულ მეურნეობაში დაარსებული მუზეუმიდან, თუმცა ეროვნული სოფლის მეურნეობის მუზეუმი ფედერალურმა მთავრობამ 1983 წლის ოქტომბრამდე არ გახსნა, როგორც სოფლის მეურნეობის მუზეუმი. თავდაპირველად მხოლოდ რძის პროდუქტს მოიცავდა, მოგვიანებით მუზეუმი გაფართოვდა და მოიცვა რამდენიმე სხვა შენობა ცენტრალურ ექსპერიმენტულ ფერმაში. მუზეუმს დაერქვა კანადის სოფლის მეურნეობის მუზეუმი 2000 წლის მაისში, 2013 წლის მაისში მან მიიღო თავისი ამჟამინდელი სახელი.
ისტორია
კანადის სოფლის მეურნეობისა და სურსათის მუზეუმის კოლექცია წარმოიშვა მუზეუმიდან, რომელიც ფუნქციონირებდა ცენტრალურ ექსპერიმენტულ ფერმაში 1920 წელს. კოლექციის მოვლა მოგვიანებით აიღეს კანადის ეროვნულმა მუზეუმებმა, თუმცა კოლექციიდან ზოგიერთი ნივთი გადაეცა კანადის ცივილიზაციის მუზეუმს, ზოგიერთი კი მეცნიერებისა და ტექნოლოგიის ეროვნულ მუზეუმს.
1978 წელს ჩატარდა დისკუსიები, ცენტრალური ექსპერიმენტული ფერმის ერთ-ერთ შენობაში, სასოფლო-სამეურნეო მუზეუმის შექმნის მიზანშეწონილობის შესახებ. 1980 წელს რძის ბეღელის ზედა სართული შეირჩა კოლექციის საგამოფენო გალერეისთვის. მემორანდუმი გაფორმდა სოფლის მეურნეობისა, კანადის სასოფლო-სამეურნეო საკვებისა და კანადის ეროვნულ მუზეუმს შორის, ხოლო კანადის ეროვნული მუზეუმი დათანხმდა მუზეუმის ფუნქციონირებას. მის მიერ დაცული სასოფლო-სამეურნეო კოლექცია წარმოადგენდა ბირთვს, სოფლის მეურნეობის მუზეუმის კოლექციისთვის. კანადამ 1983 წლის აგვისტოში დაასრულა ადგილის განახლება, კანადის ეროვნულმა მუზეუმმა გამოიტანა მუზეუმის პირველი ორი გამოფენა, “ჰაიინგი კანადაში“ და “ოციანი წლების ბეღელი“, პირველი იყო ფერმერული აღჭურვილობის გამოფენა 1840 წლიდან 1960 წლამდე, ხოლო მეორე 1920-იან წლებში ბეღლის იმერსიული გამოფენა. მუზეუმი ოფიციალურად გაიხსნა 1983 წლის 12 ოქტომბერს, როგორც სოფლის მეურნეობის მუზეუმი. გახსნის დღიდან მუზეუმის საქმიანობა გაფართოვდა, მუზეუმთან ერთად ფუნქციონირებს შვიდი შენობა საზოგადოებრივი და ადმინისტრაციული მიზნებისთვის.
მუზეუმი თავდაპირველად ფუნქციონირებდა “კანადის ეროვნული მუზეუმი“–ს მიერ 1988 წლამდე, სანამ ის არ დაიშლებოდა. მას შემდეგ მუზეუმმა ორჯერ შეიცვალა სახელი XXI საუკუნეში, პირველად დაერქვა კანადის სოფლის მეურნეობის მუზეუმი 2000 წლის მაისში და კანადის სოფლის მეურნეობისა და სურსათის მუზეუმი 2013 წლის მაისში.
მუზეუმის გამოფენები
მუზეუმის გამოფენა ინახება ცენტრალური ექსპერიმენტული მეურნეობის შენობაში, სოფლის მეურნეობისა და სასოფლო-სამეურნეო კვლევების ცენტრში, კანადის მთავრობის დეპარტამენტში. მუზეუმს უკავია არაერთი შენობა ცენტრალურ ექსპერიმენტულ მეურნეობაში, თუმცა კანადის საკუთრებაში რჩება მუზეუმის ყველა შენობა.
მუზეუმი მოიცავს ასევე "ღორის ვიტრინის შენობა"-ს. აშენდა 1911 წელს და განახლდა 1930-იან წლებში, შენობა სანამ მუზეუმად არ გამოიყენებოდა, მანამდე იყენებდნენ ღორების შესამოწმებლად. მუზეუმის მიერ რამდენიმე შენობა გამოიყენება, როგორც ღონისძიების ადგილი. 1912 წელს აიგო რძის ბეღელი კვლევის მხარდასაჭერად და მუზეუმმა გამოიყენა სპეციალური ღონისძიებებისა და საზაფხულო ბანაკების მასპინძლობისთვის. მარცვლეულის ბეღელი ასევე გამოიყენება მუზეუმის მიერ, როგორც ღონისძიების ადგილი.
მუზეუმის ფუნქციონირება
მუზეუმს მართავს ინგენიუმი, რომელიც პასუხისმგებელია კანადის მეცნიერული და ტექნიკური მემკვიდრეობის შენარჩუნებაზე და დაცვაზე. კანადის სოფლის მეურნეობისა და სურსათის მუზეუმის გარდა, ინგენიუმი ასევე მართავს კანადის ორ სხვა ეროვნულ მუზეუმს, კანადის საავიაციო და კოსმოსურ მუზეუმს, ასევე კანადის მეცნიერებისა და ტექნოლოგიის მუზეუმს.
კანადის სოფლის მეურნეობისა და სურსათის მუზეუმი უზრუნველყოფს პროგრამებს და გამოფენებს სოფლის მეურნეობის ისტორიის შესახებ კანადაში. მდებარეობს ცენტრალურ ექსპერიმენტულ ფერმაში, სადაც 150 ცხოველი იმყოფება, მათ შორის ცხენები, ძროხები, ღორები, თხები, ფრინველები და ცხვრები. სოფლის მეურნეობის ისტორიის გამოფენების გარდა, მუზეუმში ასევე არის ტრაქტორების ისტორიული კოლექცია. მუზეუმი დაკავშირებულია კანადის მუზეუმების ასოციაციასთან, კანადის მემკვიდრეობის საინფორმაციო ქსელთან და კანადის ვირტუალურ მუზეუმთან.
მუზეუმი ასევე ქმნის სამოგზაურო ექსპონატებს, რომლებიც გადატანილია მცირე ზომის მუზეუმებში მთელს კანადაში. მუზეუმის ექსპონატებისა და სხვა საჯარო პროგრამების გარდა, მუზეუმი ასევე უზრუნველყოფს დაწესებულებების გაქირავებას სპეციალური ღონისძიებებისთვის.
სქოლიო
კატეგორია:კანადის მუზეუმები კატეგორია:ოტავას მუზეუმები კატეგორია:სოფლის მეურნეობისა და სურსათის მუზეუმები კატეგორია:სოფლის მეურნეობისა და სურსათის მუზეუმები კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის მუზეუმები
სტუდენტი
სტუდენტი (studens (studentis) მეცადინე) — უმაღლესი სასწავლებლის მოსწავლე, როგორც წესი უნივერსიტეტისა და ინსტიტუტისა. ბოლო დროს სტუდენტი ეწოდება ასევე კოლეჯის მოსწავლეთ. სტუდენტები ესწრებიან ლექციებსა და სემინარებს, განსაზღვრულს ამა თუ იმ უმაღლესი სასწავლებლის მიერ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:განათლება
ელსმირი
thumb|200px|კუნძულ ელსმირის სატელიტური ფოტო.
ელსმირი — კანადის კუნძული. მდებარეობს ნუნავუტის ტერიტორის შემადგენლობაში. მიეკუთვნება კანადის არქტიკული არქიპელაგის შემადგენლობაში არსებულ დედოფალ ელისაბედის კუნძულების ჯგუფს. კუნძულის უკიდურეს ჩრდილოეთში მდებარეობს კოლუმბიის კონცხი. ელსმირის ფართობი შეადგენს 196,235 კმ²-ს, კუნძულს მსოფლიოში მეათე ხოლო კანადაში მესამე ადგილი უკავია ფართობის მხრივ. ელსმირზე მდებარეობს არქტიკული კორდილიერები, ეს მთები სწორედ ამ კუნძულიდან იწყება. ელსმირი სრუტეების მეშვეობითაა გამოყოფილი, მსოფლიოში ყველაზე დიდ კუნძულ გრენლანდიას. ელსმირის სანაპიროები ძირითადად ფიორდია.
2006 წლის აღწერის შედეგად აქ სახლობს 165 ადამიანი. კუნძულზე არის რამდენიმე დასახლებული პუნქტი, მათგან აღსანიშნავია ალერტი (მოს. 5), ალერტი კანადის ყველაზე უკიდურეს ჩრდილოეთში მდებარე დასახლებული პუნქტია, აქ აგრეთვე მდებარეობს ეურეკა (მოს. 0) და გირს-ფორდი (მოს.141). აქ აგრეთვე მდებარეობს ეურეკას აეროპორტი.
კატეგორია:კანადის კუნძულები კატეგორია:დედოფალ ელისაბედის კუნძულები
ვამეყ III დადიანი
ვამეყ III დადიანი — ოდიშის მთავარი 1658-1660/1662, გიორგი ლიპარტიანის ძე. ლევან II დადიანის სიკვდილის (1657) შემდეგ ალექსანდრე III იმერთა მეფის დახმარებით ხელში ჩაიგდო ოდიშის სამთავრო ტახტი და დადიანის ტიტული. 1658 წელს ბანძასთან დაამარცხა თავისი მეტოქე ლიპარიტ III დადიანი. 1660 იმერეთის სამეფოში გაჩაღებულ შინაომში ჩაერია, დიდებულთა დახმარებით დაიპყრო სამეფოს დიდი ნაწილი და მეფის ტიტულიც მიიღო. მის წინააღმდეგ გაილაშქრა ქართლის მეფე ვახტანგ V-მ, მაგრამ საქმე მორიგებით დამთავრდა: ვახტანგ V-ს იმერეთის სამეფოს ზემო მხარე დარჩა, დანარჩენი ნაწილი — ვამეყ III დადიანს. ამ უკანასკნელს თავისი ასული ქართლის მეფის ძის არჩილისათვის უნდა მიეთხოვებინა. ამის შედეგად იმერეთის სამეფო არჩილის ხელში გადავიდოდა. ვამეყ III დადიანს კი იმერეთი თავისთვის უნდოდა. მან პირობა დაარღვია და თავისი ასული სხვას მიათხოვა. ამას ვახტანგ V-ის მეორე ლაშქრობა მოჰყვა. ვამეყ III დადიანს იმერეთისა და ოდიშის დიდებულთა დიდი ნაწილი განუდგა. მან ჯერ ოდიშს მიაშურა, მაგრამ როდესაც ოდიშის ციხესიმაგრეებიც ვახტანგ V-ის ლაშქარმა დაიპყრო, სვანეთში გაიქცა. მისი ოჯახი ქართლის ლაშქარმა ჩაიგდო ხელთ. ვახტანგ V-მ ოდიშში ლევან II დადიანის ძმისწული შამადავლე დასვა მთავრად. ვამეყ III დადიანი სვანეთში ღალატით მოკლეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამეგრელოს (ოდიშის) მთავრები კატეგორია:მოკლული მონარქები კატეგორია:იმერეთის მეფეები
გაბზარული ტბა
გაბზარული ტბა — სიფონური ტბა საქართველოში, სოფელ ყუმისთავთან, წყალტუბოს მუნიციპალიტეტში. წარმოადგენს ნაპრალურ სიფონს, რომლის ჩრდილოეთისაკენ გაწოლილი ნაპრალის სიგრძე 60 მ-ს აღწევს, ხოლო სიგანე 2–25 მ-ს. მოქცეულია ნაპრალის ფსკერზე, ზედაპირიდან 25 მ სიღრმეზე, ზღვის დონიდან 166 მ სიმაღლეზე. სარკის ფართობი დაახლოებით 500 მ², სიღრმე 45 მ. მოლურჯო-მომწვანო ფერისაა. ზედაპირული წყლები აღნიშნულ ძაბრში ჩაედინება და მდინარე ყუმის ვოკლუზებში გამოდის. გამომუშავებულია ქვედაცარცულ კირქვებში, შახტი ფართო ნაპრალის სახით ფოთლოვანი ტყით დაფარულ ფერდობზე იხსნება. ნაპრალურ სიფონში არსებული ტბის დონე მდინარე ყუმის გამოსასვლელების დონეს ემთხვევა და წყალტუბოს მღვიმური სისტემის შემადგენელი ნაწილია. ტბის წყალს სოფლის მოსახლეობა სასმელად და საკარმიდამო ნაკვეთების მოსარწყავად იყენებდა. ტბაში გვხვდება თევზის რამდენიმე სახეობა. სიფონი წარმოქმნილია ტექტონიკური რღვევის შედეგად. გეოფიზიკური კვლევებით დადგენილია კავშირი ყუმის ვოკლუზთან. გაბზარული ტბა ბუნების ძეგლია. ყველაზე ახლომდებარე მსხვილი დასახლებული პუნქტია წყალტუბო. წყალტუბო — ყუმისთავი 7,5 კმ. სოფლის მოსახლეობა გაბზარულ ტბას „წკვარამსაც” უწოდებს.
სქოლიო
კატეგორია:IUCN კატეგორია III კატეგორია:საქართველოს ბუნების ძეგლები კატეგორია:იმერეთის მხარის ტბები
ბენღაზის ნავსადგური
ბენღაზის ნავსადგური (ميناء بنغازي) — საზღვაო ნავსადგური ლიბიაში, ქალაქ ბენღაზიში. მდებარეობს ხმელთაშუა ზღვის სიდრის ყურეში. აქვს ღრმაწყლიანი ახალი და ძველი ნავსაყუდელი და მცირეწყლიანი მარსა-ჯულიანა და საბჰეტ-ელ-ბუნტა. ბუნებრივი საზღვაო ნავსადგური დააარსეს ძველმა ბერძნებმა ძველი წელთაღრიცხვის VI საუკუნეში. გაბატონებულია ძლიერი დასავლეთის ქარები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლიბიის ნავსადგურები
აზერბაიჯანის ქალაქების სია
ქალაქური ტიპის დასახლებები
* კატეგორია:ქალაქების სია ქვეყნების მიხედვით
მატუტუინის რაიონი
მატუტუინი (Matutuíne) — რაიონი მოზამბიკში, მაპუტუს პროვინციაში.
მოზამბიკის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტის მონაცემებით, 2007 წელს რაიონის მოსახლეობა 37 239 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 5 387 კმ²-ია, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 6.9 კაცი კმ²-ზე.
რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ბელა-ვისტა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მოზამბიკის რაიონები კატეგორია:მაპუტუს პროვინცია‎
იმერეთის აჯანყება (1819-1820)
იმერეთის აჯანყება 1819-1820 — ანტიკოლონიური სახალხო აჯანყება დასავლეთ დასავლეთ საქართველოში რუსეთის პოლიტიკის წინააღმდეგ. აჯანყებამ იმერეთის სახელწოდება მიიღო, რადგან ის იმერეთში დაიწყო, თუმცა უფრო მწვავე და სისხლიანი სახე გურიის სამთავროში მიიღო.
წინაპირობები
იმერეთის რუსეთთან შეერთების (1810) შემდეგ შეწყდა თურქთა თავდასხმები და შეიქმნა მშვიდობიანი განვითარების პირობები, მაგრამ სამაგიეროდ გაჩნდა ბიუროკრატიული აპარატი, გაიზარდა სახელმწიფო გადასახადები და შრომითი ბეგარა, გაუარესდა სამართალწარმოება, ფესვი გაიდგა მექრთამეობამ. რუსეთის მთავრობამ მიზნად დაისახა გაეზარდა სახაზინო შემოსავალი, ამისათვის საჭიროდ მიიჩნიეს საეკლესიო რეფორმების გატარება, რითაც გლეხთა საეკლესიო გადასახადები კიდევ უფრო იზრდებოდა. რეფორმა ითვალისწინებდა იმერეთის ეპარქიების შემცირებასა და საეკლესიო აზნაურებისა და გლეხობის სახაზინო (სახელმწიფო) უწყებაში გადარიცხვას. ამ ღონისძიებას უკმაყოფილოდ შეხვდა მოსახლეობის ყველა ფენა. 1819 ივლისში დაიწყო რეფორმების გატარება, რომელსაც სათავეში ჩაუდგა მიტროპოლიტი თეოფილაქტე რუსანოვი.
თავადაზნაურობამ მშვიდობიანი გზით სცადა რეფორმის შეჩერება, მაგრამ უშედეგოდ. შორაპნის მაზრის მოსახლეობა აჯანყდა და რეფორმის გაუქმება მოითხოვა. ასევე აჯანყდა რაჭის მოსახლეობა. რეფორმის გასატარებლად გაგზავნილი მოხელეები ხალხმა გურია-სამეგრელოში არ შეუშვა. მთავრობამ სასწრაფოდ გაგზავნა იმერეთში ჯარის ნაწილები. სამეგრელოს მთავარი, ლევან V დადიანი, ცდილობდა, აჯანყება სამეგრელოში არ გავრცელებულიყო. 1819 წლის 22 მაისს დადიანი საქართველოს მთავარმართებელ ალექსეი ერმოლოვს სწერდა, რომ მიიღო საქართველოს ეგზარქოსისგან რეფორმასთან დაკავშირებული დოკუმენტები და არ იყო წინააღმდეგი საეკლესიო რეფორმისა, მიუხედავად იმისა, რომ ეს მის შემოსავლებს მნიშვნელოვნად შეამცირებდა, რადგან ნომინალურად საეკლესიო მამულები რეალურად მთავრის მამულებს წარმოადგენდა. 9 ივლისს თეოფილაქტე იძულებული გახდა თბილისს გამგზავრებულიყო. 11 ივლისს ხელისუფლება სამეგრელოს მთავრს წერდა, რომ არ დაეშვა აჯანყების გავრცელება სამეგრელოში და პირობას აძლევდა, რომ რუსეთის ხელისუფლება არ დაარღვევდა იმ შეთანხმებას, რომლითაც სამეგრელოს სამთავრო რუსეთის მფარველობაში შევიდა. ლევან დადიანმა საპასუხოდ განაცხადა, რომ არ უღალატებდა რუსეთის იმპერატორს.
თეოფილაქტეს გამგზავრებამ მღელვარება შეანელა, მაგრამ როდესაც რუსეთის ხელისუფლებამ აჯანყების საქმის ძიება დაიწყო, მოსახლეობამ კვლავ იარაღს მოჰკიდა ხელი. იმერეთი აჯანყებამ მოიცვა. აჯანყება გავრცელდა რაჭაშიც. მოსახლეობა თავს ესხმოდა რუსთა რაზმებს, შეწყდა გადასახადების გადახდა. აჯანყებამ აამოძრავა ოსმალეთში მყოფი იმერელი ემიგრანტები. ფეოდალთა ნაწილმა განიზრახა ესარგებლა შექმნილი მდგომარეობით და იმერეთში ადგილობრივი სამეფო ხელისუფლება აღედგინა. მათ მოიწვიეს ირანში მყოფი ალექსანდრე ბატონიშვილი (ერეკლე II-ის ძე), მაგრამ მასთან მოლაპარაკება გაჭიანურდა (სხვადასხვა მიზეზბის გამო ალექსანდრემ იმერეთში ჩამოსვლა ვერ შეძლო), საბოლოოდ არჩევანი სოლომონ I-ის შვილიშვილ - ივანე აბაშიძეზე - შეჩერდა.
აჯანყება
იმერეთში აჯანყების დაწყებიდან გურიის სამთავროში შედარებით სიმშვიდე იყო, თუმცა რუსეთის ხელისუფლება ეჭვობდა, რომ მამია V გურიელი იმერეთის თავადებსა და აზნაურებს თანაუგრძნობდა, რადგან აბაშიძეს ცოლად ჰყავდა მამია V გურიელის და. აბაშიძემ იცოდა, რომ მისი შეფარებისათვის მამია გურიელს რუსეთის ხელისუფლებასთან ურთიერთობა დაეძაბებოდა. ამიტომ იყო, მან თავი შეაფარა არა ცოლისძმას, არამედ ცოლის ბიძას — ქაიხოსრო გურიელს, რომელსაც რეზიდენცია შემოქმედში ჰქონდა. ქაიხოსრო თავს იმით იმართლებდა, რომ იმერეთიდან დევნილი ივანე აბაშიძე აჭარაში აპირებდა გადასვლას, რის გამოც მან უმჯობესად მიიჩნია თავადი თავისთან მიეწვია და შემდეგ რუსეთის ხელისუფლებასთან შეერიგებინა. რუსეთის ხელისუფლებამ ეს ვერსია არ დაიჯერა, თანაც გავრცელდა ხმები, რომ გურიისა და სამეგრელოს მთავრებს ახალციხის ფაშასთან ჰქონდათ მოლაპარაკება. იმერეთის მმართველ გენერალ-მაიორ ივანე კურნატოვსკის დაევალა დაედგინა გავრცელებული ხმების ნამდვილობა. კურნატოვსკის წარმომადგენელთან შეხვედრისას ახალციხის ფაშამ დაადასტურა გავრცელებული ხმები. ერმოლოვი ძალზე შეაშფოთა ივან კურნატოვსკის 1820 წლის 17 იანვრის მოხსენებამ, რომელშიც აღნიშნული იყო, რომ იმერეთში აჯანყება მზადაა და იგი პირველი დაძახილისთანავე დაიწყებაო. იმერეთში თავადებმა და აზნაურებმა კვლავ დაიწყეს გლეხების შეკრება. კურნატოვსკი აღნიშნავდა, რომ ლევან დადიანის, მამია გურიელისა და ზურაბ წერეთლის ნდობა არ შეიძლებოდა. სანდო იყო მხოლოდ თავადი ქაიხოსრო წერეთელი. 1820 წლის 22 იანვარს ერმოლოვმა გასცა ბრძანება დაეპატიმრებინათ თავადი ივანე აბაშიძე. ამასთან, 1820 წლის თებერვალში ერმოლოვმა იმერეთის მმართველი ივან კურნატოვსკი ჩაანაცვლა ეგერთა 44-ე პოლკის მეთაურით, პოლკოვნიკ ივან პუზირევსკით. 1820 წლის 4 მარტს დააპატიმრა ექვთიმე გენათელი, დოსითეოს ქუთათელი, დარეჯან ბატონიშვილი (სოლომონ I-ის ასული) და რამდენიმე გავლენიანი თავადი და აზნაური.
1820 წლის გაზაფხულზე სამეგრელოში ჩავიდა მთავრის ძმის, გიორგი დადიანი, ლეიბგვარდიის პრეობრაჟენსკის პოლკის პოდპორუჩიკი. დადიანი პოლკში დაბრუნებას არ ჩქარობდა. მისი სამეგრელოში ჩასვლისთანავე კი მღელვარება დაიწყო. გიორგის მხარს უჭერდა ბიძა, ჭყონდიდელი მიტროპოლიტი, რომელის მოსახლეობაში დიდი ავტორიტეტით სარგებლობდა და ასევე მას მხარს უჭერდა ოსმალებთან ურთიერთობაში შემჩნეული ბეჟან დადიანი. რუსეთის სარდლობამ სამეგრელოში ჯარი შეიყვანა და აჯანყებულები დაამარცხა. გიორგი დადიანმა აფხაზეთს შეაფარა თავი. იმერეთში რუსთა დამატებითი ძალები შეიყვანეს გენერალ ველიამინოვის სარდლობით.
პუზირევსკიმ ქაიხოსრო გურიელს აცნობა, რომ თუ იგი ივანე აბაშიძეს რუსებს ნებაყოფლობით გადასცემდა, მას ყველა დანაშაულს აპატიებდნენ და სასჯელად მხოლოდ გადასახლებას დაუწესებდნენ. ქაიხოსრო გურიელის მიერ ივანე აბაშიძის შეფარებამ, ეჭვის ქვეშ დააყენა გურიის მთავრის რუსეთისადმი ერთგულება. მიუხედავად ამისა, ალექსეი ერმოლოვი ცდილობდა მამია გურიელი ბიძის წინააღმდეგ გამოეყენებინა. 1820 წლის 12 აპრილს მან მამია გურიელს მისწერდა, რომ ქაიხოსრო გურიელის მოქმედება მის ავტორიტეტს ვერ შეარყევდაა და რუსეთის ხელისუფლება კვლავაც ნდობას უცხადებდა გურიის მთავარს. ამასთან ერთად, ერმოლოვი აღნიშნავდა, რომ ვერ დაუშვებდა მამია გურიელისათვის ხელისუფლების გაყოფას. ამას მოჰყვა ურთიერთობის დაძაბვა ბიძასა და ძმისშვილს შორის ქაიხოსროს მხარეზე დადგნენ დავით გიორგის ძე გურიელი, დავით ზაალის ძე ერისთავი.
შეიტყო თუ არა პოლკოვნიკ ივან პუზირევსკის მკვლელობის ამბავი, ჩოხატაურში მყოფი პოდპოლკოვნიკი ზგორელსკი სოფელ მარანში დაბრუნდა და იქ მყოფ ეგერთა 44-ე პოლკის ბატალიონთან ერთად კვლავ გურიაში გაემგზავრა, სადაც მას ეგერთა ერთი ასეული შეუერთდა. ზგორელსკი ქაიხოსრო გურიელის მიერ მოწყობილ ჩასაფრებას წააწყდა, ბრძოლაში რამდენიმე მებრძოლი დაკარგა და იძულებული გახდა უკან დაეხია. 1820 წლის აპრილიდან გურიის დიდ ნაწილში აჯანყება დაიწყო. აჯანყებულთა შეიარაღებულმა რაზმებმა ალყაში მოაქციეს ზგორელსკის ეგერთა 44-ე პოლკის ბატალიონი, რომელიც შემოქმედის ციხისაკენ ცდილობდა გაჭრას. ბრძოლაში რუსებმა 33 ოფიცერი და ჯარისკაცი დაკარგეს, რის შემდეგაც უკან დაიხიეს და ოზურგეთს შეაფარეს თავი. 1820 წლის 19 აპრილს აჯანყებულებმა გააფთრებული ბრძოლის შემდეგ ჩოხატაური დაიკავეს და იქ გამაგრებული რუსების დიდი ნაწილი დახოცეს. 1820 წლის მაისის დასაწყისში აჯანყებულ გურულებს კიდევ რამდენიმე შეტაკება ჰქონდათ რუსეთის ჯართან.
1820 წლის 2 მაისს ზგორელსკიმ ბრძოლაში დაჭრილი რუსი ჯარისკაცები და დაპატიმრებული აჯანყების მონაწილე გურულების ერთი ჯგუფი ეგერთა 2 ასეულისა და 30 კაზაკის თანხლებით შტაბს-კაპიტან ორბელიანის მეთაურობით სოფელ მარნიდან ქუთაისში გაგზავნა. გზაზე რუსები გურულების ჩასაფრებას წააწყდნენ, გაიმართა ხელჩართული ბრძოლა. შტაბსკაპიტანმა ორბელიანმა ქუთაისიდან დამატებითი ძალა გამოითხოვა. ორბელიანის დასახმარებლად მალევე მივიდა რუსთა რაზმი კაპიტან ვოინოვის მეთაურობით. ორბელიანმა და ვოინოვმა აჯანყებულთა დამარცხება ვერ შეძლეს. რუსეთის ჯარის დასახმარებლად ქვეითთა კიდევ 2 ასეული მოვიდა და მხოლოდ ამის შემდეგ შეძლეს რუსებმა აჯანყებულთა ალყის გარღვევა და სოფელ მარანში შეღწევა. რუსებმა ბრძოლაში 1 ზარბაზანი დაკარგეს. მართალია აჯანყებულმა გურულებმა ტყვე თანამებრძოლები ვერ გაათავისუფლეს, მაგრამ რუსეთის ჯარს სერიოზული ზიანი მიაყენეს, რამაც კიდევ უფრო წაახალისა აჯანყებულები.
იმერეთის დამორჩილების შემდეგ, 21 მაისს, რუსთა ჯარმა კვარას ციხესთან დაამარცხა აჯანყებული რაჭველები და რაჭა მოარბია. ბრძოლაში დაიღუპა აჯანყების მონაწილე დავით ბაგრატის ძე ბატონიშვილი, სოლომონ I-ის ძმისშვილი; როსტომ სვიმონის ძე რუსეთში გადაასახლეს და რიგითად ჩარიცხეს სუმის ჰუსართა პოლკში. იმერეთის ბაგრატიონთა სხვა წარმომადგენლები — მამუკა, ვახტანგი და ტარიელი თურქეთში გადაიხვეწნენ.
1820 წლის 9 ივლისს კავკასიის კორპუსის შტაბის უფროს გენერალ-მაიორ ალექსეი ველიამინოვის მეთაურობით ქუთაისიდან რუსეთის ჯარი მარნის გავლით გურიისაკენ დაიძრა. ველიამინოვის დაქვემდებარებაში იყო 3200 ქვეითი, 150 კაზაკი, 7 ზარბაზანი. ამჯერად გურულებს რუსეთის ჯარისათვის წინააღმდეგობა არ გაუწევიათ. რუსებმა შეიტყვეს, რომ ქაიხოსრო გურიელი ძმასთან, დავით გურიელთან, ერთად შემოქმედის ციხეში იმყოფებოდა. 23 ივლისს რუსეთის ჯარი შემოქმედის ციხისაკენ დაიძრა და მეორე დღეს ციხეს შემოადგა. ქაიხოსრო გურიელი ამ დროს ციხეში არ იმყოფებოდა, იქ მხოლოდ აჯანყებულთა დასახმარებლად მოსული აჭარლები იყვნენ. რუსებმა ზარბაზნების გამოყენებით ციხის კარები შეანგრიეს. იმავდროულად მათ ციხის საიდუმლო კარს მიაგნეს და ციხეში შეიჭრნენ. აღმოჩნდა, რომ დამცველებს ცოტა ხნით ადრე დაეტოვებინათ ციხე. რუსებმა იქ მხოლოდ 5 კაცი იპოვეს, რომლებიც ხიშტებზე ააგეს. რუსებმა ბრძოლაში მოკლულთა სახით 15, ხოლო დაჭრილთა სახით 52 კაცი დაკარგეს. ერმოლოვის ბრძანების თანახმად, შემოქმედის ციხე დაანგრიეს, ხოლო მახლობელი სოფლები გადაწვეს. შემოქმედის ციხის აღების და სოფლების გადაწვაში რუსებს დიდი დახმარება აღმოუჩინა თავადმა კაცია ნაკაშიძემ.
გურიის სამთავროში ველიამინოვის მეთაურობით რუსეთის ჯარის შესვლას უნდობლობით შეხვდა მამია V გურიელი. ერმოლოვის თხოვნის მიუხედავად, იგი ველიამინოვის ბანაკში არ გამოცხადდა და რუსებისათვის არც რაიმე დახმარება აღმოუჩენია. კავკასიის მთავარსარდალი მიიჩნევდა, რომ გურიის მთავრის ასეთი მოქმედება აჯანყებულებს წაახალისებდა. ერმოლოვი მამია გურიელს არწმუნებდა, რომ მის მიმართ რუსეთის ხელისუფლებას არანაირი ბოროტი განზრახვა არ ჰქონდა და არც მის შეპყრობას აპირებდა. იმავდროულად, კავკასიის მთავარსარდალი გურიის მთავარს მოუწოდებდა თავიდან მოეშორებინა რუსეთისადმი მტრულად განწყობილი ადამიანები, მაგალითად, თავადი დავით მაჭუტაძე. მიუხედავად იმისა, რომ მამია გურიელმა რუსებს აშკარა თანადგომა არ გამოუცხადა, იგი იძულებული გახდა ივან პუზირევსკის მკვლელი იოთამ ბოლქვაძე შეეპყრო და რუსებისათვის გადაეცა. იოთამ ბოლქვაძე ჯარისკაცთა მწყობრში გაატარეს და ზუმბების ცემით მოკლეს.
ველიამინოვმა ქაიხოსრო გურიელის ძმის, დავითის წინააღმდეგ გაგზავნილ იქნა მაიორი მიხინი. დავით გურიელმა თავი შეაფარა ფოთს, სადაც ოსმალების გარნიზონი იდგა. რუსებმა აიღეს სოფელი ღვედი. 21 აგვისტოს ველიამინოვი შევიდა ჩოხატაურში და 23 აგვისტოს მაიორი მიხინი გაგზავნა სურებში. მიხინმა 24-25 აგვისტოს დაარბია სურები და დავით ერისთავის მამული. რუსეთისთვის წინააღმდეგობის გაწევა სცადა გურიის მთავრის სახლთუხუცესმა დავით მაჭუტაძემ. მან ფოთიდან გამოიხმო დავით გურიელი და სცადა გრიგოლეთის აღება. თავადმა გიორგი ნაკაშიძემ, რომელიც რუსეთის მხარეს იყო, გურიელს და მაჭუტაძეს გრიგოლეთის დაკავების საშუალება არ მისცა. მაჭუტაძემ 200 ადამიანთან ერთად ნიგოზდიდი დაიკავა, მაგრამ მას შემდეგ, რაც რუსების რაზმი ნიგოზდიდისკენ დაიძრა, ციხე დატოვეს. რუსებმა დაანგრიეს ნიგოზდიდის ციხე და გადაწვეს მაჭუტაძის სახლი. 27 აგვისტოს ნიგოზდიდის მოსახლეობამ რუსეთის ერთგულებაზე დაიფიცა. 28 აგვისტოს ველიამინოვმა ერმოლოვს მოახსენა, რომ აჯანყება გურიაში დამარცხებული იყო.
შედეგები
დააპატიმრეს 70 კაცი, მათგან 10 ჩამოახრჩვეს, ნაწილი კი რუსეთში გადაასახლეს. აჯანყების სხვა მეთაურები ემიგრაციაში წავიდნენ. ოსმალეთში იყვნენ გაქცეულები ქაიხოსრო და დავით გურიელები, დავით მაჭუტაძე და დავით ერისთავი. ბევრი აჯანყებული რუსეთს გადაასახლეს, მათი ქონება ხაზინას გადაეცა. 1820 წლის 31 აგვისტოს მამია გურიელს ოფიციალურად აცნობეს აჯანყებულებისთვის ყმებისა და მამულების ჩამორთმევის შესახებ. ამ მამულებში ხაზინამ მოურავები დანიშნა. მოურავები რუსეთის იმპერიის მოხელები იყვნენ და იმერეთის მმართველს ემორჩილებოდნენ. ამის გამო 1821 წლის 8 და 10 იანვარს მამია გურიელმა საპროტესტო წერილებით მიმართა იმერეთის მმართველის მოვალეობის შემსრულებელს ივანე აფხაზს. გურიელი ერმოლოვის ბრძანების გაუქმებას და ჩამორთმეული მამულების მისთვის გადაცემას ითხოვდა. ერმოლოვი უარზე იყო, ის მამია გურიელის მოთაფვლას ცდილობდა და ის დააჯილდოვა წმინდა ვლადიმერის მეორე ხარისხის ჯვრით, ხოლო ერმლოვისვე შუამდგომლობით მამიას ვაჟი, დავითი მონათლა იმპერატორმა ალექსანდრე I-მა. მაგრამ მამია გურიელი გაჩერებას არ აპირებდა. საბოლოოდ ერმოლოვმა მას დაუთმო ჩამორტეული მამულები, მაგრამ ყოფილმა მოურავებმა თანამდებობის გაუქმების საკომპენსაციოდ მიიღეს ყმები, გიორგი ნაკაშიძემ 20 კომლი, სვიმონ ერისთავმა 7 კომლი, გიგო ერისთავმა 7 კომლი, ხოლო ჩოხატაურში დარჩა რუსეთის ჯარი.