cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ანბანი
პიქტოგრამული და იდეოგრამული დამწერლობა
დამწერლობის ადრეული ნიმუშები გრაფემის სახით სურათებს იყენებდნენ, რომლის ყველაზე კლასიკური მაგალითი ძველი ეგვიპტური დამწელობაა. მაგალითად: თავდაპირველად სიტყვა beth სემიტურ ენებში აღნიშნავდა „სახლს“ და თანხმოვანი „ბ–ს“ ჩასაწერად სემიტურ პიქტოგრამულ დამწერლობაში სახლის მარტივ გამოსახულებას იყენებდნენ (იგივე პრინციპით ალეფი [ალფა] ნიშნავდა „ხარს“, გიმელი [გამა] – აქლემს, დალეთი [დელტა] – კარებს და ა.შ.). ჩინური დამწერლობა თავდაპირველად პიქტოგრამული იყო. ხელის გამოსახატავად ხატავდნენ ხელის მტევანს, მზის გამოსახატავად ხატავდნენ მზეს და ა.შ., თუმცა როდესაც მათ სურდათ ისეთი აბსტრაქტული ცნების გამოხატვა, როგორიცაა სიყვარული ან სიძლიერე, ისინი ამას რამდენიმე პიქტოგრამის გაერთიანებით და პიქტოგრამთა ამ ჯგუფისათვის ახალი აზრის მინიჭებით ახერხებდნენ. მაგალითად: მზის პიქტოგრამაზე დახატული ხის პიქტოგრამა აღნიშნავდა აღმოსავლეთს, რაც ხეს მოფარებულ, ამომავალ მზეს აღნიშნავდა, ისინი მზის ამოსვლას აღმოსავლეთს უკავშირებდნენ. შემდგომში პრაქტიკული მიზნით მზის და ხის ხატვას ამ სიტყვის პირდაპირი მნიშვნელობით, ჩინელებმა მზის და ხის აღმნიშვნელი სიმბოლოები, იდეოგრამები არჩიეს და შედეგად ეს იეროგლიფი მიიღეს – 東. ასე იქცა პიქტოგრამული დამწერლობა იდეოგრამულ დამწერლობად. დღესდღეობით ჩინური და იაპონური დამწერლობა იდეოგრამულ დამწერლობას წარმოადგენს. პიქტოგრამული ან იდეოგრამული სისტემა არაეფექტურია, გამომდინარე სიმბოლოთა იმ დიდი რაოდენობისგან, რომლებსაც ისინი შეიცავენ. მნიშვნელოვანი მომენტი კი, იდეოგრამული სისტემიდან ანბანურ სისტემაზე გადასვლისას ის იყო, როდესაც ასოითი ნიშნები გარკვეული იმპლიციტური მნიშვნელობებისაგან გაათავისუფლეს და თითოეულ ბგერით ერთეულს, ფონემას გრაფიკული ერთეული გრაფემა შეუსაბამეს. პირველი ასეთი მცდელობა ძველ შუმერება განახორციელეს შუმერულ ფონეტიკურ დამწერლობაში.
ძვ. ბერძნული და ლათინური ანბანი
ძველი ბერძნული ანბანიდან წარმოშობილ ანბანთა შორის გამოსარჩევია ეტრუსკული ანბანი, რომელმაც თავის მხრივ ლათინური ანბანის დასაბამი შექმნა. უძველესი ლათინური წარწერა, დღესდღეობით აღმოჩენილ წარწერათა შორის, განეკუთვნება ძვ. წ. VI საუკუნეს. ძველ რომაელთა დაპყრობითმა პოლიტიკამ კი შემდგომში ლათინური ანბანი დასავლეთ ევროპაში აღმოცენებული ყველა ენის საბაზისო ანბანად აქცია. ძველმა რომაელებმა ძველი ბერძნულიდან და ეტრუსკულიდან მხოლოდ 21 ასო ისესხეს, ლათინური ენის ბგერების გადმოსაცემათ. ძველი ბერძნული იფსილონი და ძეტა ლათინურში საჭირო არ იყო, თუმცა ბერძნული კულტურიდან რომაელებმა იმდენად ბევრი სიტყვა ისესხეს, რომ შემდგომში იძულებულები გახდნენ ხსენებული ასოები ლათინურში დაენერგათ ნასესხები სიტყვების ჩასაწერად. ამ ასოებმა საბოლოოდ ანბანის ბოლოში დაიდეს ბინა (X da Y).
შუა საუკუნეებში j და u ხშირად i და v–ს ენაცვლებოდა, ცალკეულ ასოტა სტატუსი ამ ასოებმა მხოლოდ რენესანსის ეპოქაში შეიძინეს. ჩრდილოეთ ევროპაში გაორმაგებულმა v–მ (vv) ახალი ასო w წარმოშვა, საბოლოოდ კი ამგვარად მრავალ დასავლეთევროპულ ენაში 26 ასოიანი ანბანი შეიქმნა (ინგლისური, ფრანგული, გერმანული და ა.შ.).
ლათინური ანბანი დღესდღეობით გამოიყენება გერმანული ენების (ინგლისური, გერმანული) და რომანული ენების (ფრანგული, ესპანური) საბაზისო ანბანად. ლათინური ანბანი რამდენიმე სლავური ჯგუფის ენის საბაზისო ანბანადაც გამოიყენება, როგორებიცაა პოლონური და ჩეხური. ფინურ–უიღორულ ენებში კი ლათინური ანბანი, კერძოდ ფინურში და ესტონურში, მას შემდეგ დამკვიდრდა, რაც მათ ქრისტიანობა მიიღეს. ზოგიერთ ენაში ლათინურ ანბანს განსხვავებული ასოები დაემატა, რომელიც საბოლოო ჯამში დიაკრიტიკული ნიშნების, ან იშვიათ შემთხვევაში სხვა სიმბოლოებით არის გამოხატული. გერმანული ენების ჯგუფში მაგალითად დაიწყეს k-ს აქტიური გამოყენება, რომელსაც ძველი რომაელები თითქმის არ იყენებდნენ. თანამედროვე ინგლისური, მისი მულტიკულტურული ბაზისის წყალობით თანაბრად იყენებს c-ს და k-ს ერთი და იმავე ბგერის გამოსახატავად.
არაბული ანბანი
არაბული ანბანი წარმოდგება არამეული დამწელობისაგან. მასში 18 განსხვავებული ასოითი ნიშანია, რომლებსაც ოთხი სხვადასხვა სახე აქვს იმისდა მიხედვით, თუ რა ადგილი უჭირავს ასოს სიტყვაში. ასოით ნიშნებზე დამატებული ერთი ან რამდენიმე წერტილის საშუალებით არაბულ ანბანში სულ საბოლოოდ მიიღება 28 ასო, რომელთაგან ყველა თანხმოვანია, ხმოვნების გამოსახატავდ კი გამოიყენება დიაკრიტიკული ნიშნები.
განასხვავებენ არაბული ანბანის ორნაირ სახესხვაობას: ქუფურს და ნასხს. ქუფური იხმარებოდა მეჩეთებზე ორნამენტული წარწერებისათვის, მონეტების ზედწერისათვის და ყურანია ხელნაწერებისათვის. ნასხს იყენებდნენ პაპირუსზე და ქაღალდზე საწერად. ნასხი საფუძვლად დაედო არაბულ სასტამბო და კომპიუტერულ შრიფტებს.
არაბული ანბანი ისლამის გავრცელებასთან ერთად გავრცელდა მაჰმადიანურ სამყაროში და დღესაც ერთ–ერთ ყველაზე გავრცელებულ ანბანად ითვლება მსოფლიოში
კირილიცა
დაახლ. 860 წელს ორმა ბერძენმა მისიონერმა ძმამ, კონსტანტინემ და მეთოდემ, რომლებიც წარმოშობით კონსტანინოპოლიდან იყვნენ სლავებში ქრისტიანობა შეიტანეს. მათვე სლავებს შეუქმნეს დამწერლობის სისტემა გლაგოლიცა, რომელიც ძვ. ბერძნულს წააგავდა. კონსტანტინე სიკვდილის შემდეგ წმინდა კირილეს სახელით წმინდანად იქნა შერაცხილი, რომლის სახელსაც ატარებს გლაგოლიცას შემცვლელი ანბანი, კირილიცა. იმ ბგერების გამოსახატავად, რომელიც ბერძნულში და სლავურში ერთნაირად გამოითქმოდა, ძმებმა ბერძნული ასოები ხელუხლებლად გადმოიტანეს, ხოლო განსხვავებული ასოებისთვის კი, ძვ. ბერძნული ასოების მოხაზულობის ასოითი ნიშნები შექმნეს. კირილიცა განსხვავებული ფორმებით გვხვდება რუსულ, უკრაინულ, ბელორუსიულ, სერბულ, ბულგარულ და მაკედონურ ანბანებში.
რუსული ანბანი
რუსული ანბანი მომდინარეობს ძველი სლავური კირილიცადან, რომელიც გლაგოლიცასთან ერთად ქმნიდა ძვ. სლავურ დამწერლობათა სისტემას. თანამედროვე რუსულ ანბანში 33 ასოა, რომელთაგან 20 აღნიშნავს თანხმოვნებს (б, в, г, д, ж, з, к, л, м, н, п, р, с, т, ф, х, ц, ч, ш, щ), 10 კი – ხმოვნებს და დიფთონგებს (ხმოვნები: а, и, э, о, ы, у დიფთონგები: я, ю, е, ё). ასოები ь და ъ ბგერევს არ აღნიშნავენ. й – ზოგჯერ გადმოსცემს უმარცვლო и-ს, ზოგჯერ კი დიფთონგის ნაწილია. XVIII ს. რუსულ ანბანს დაემატა ასო э, მოგვიანებით – ё.
ქართული ანბანი
thumb|ქართული ანბანი ცანგალას ნამუშევარი ქართული ანბანი სავარაუდოდ ძვ. წ. III ს-ში შეიქმნა საქართველოს მეფის, ფარნავაზ I-ის მიერ. თავდაპირველად ქართულ ანბანში (ასომთავრულსა და ნუსხურში) 38 ასო იყო, თანამედროვე მხედრულიდან კი ამოღებულია 5 ასო: ჱ (ჰე), ჲ (იოტა), ჳ (ვიე), ჴ (ხარი) და ჵ (ჰოე), რომლებიც დღევანდელ ქართულში აღარ გამოიყენება. დღეს ქართულში 33 ასოა, რომელთაგან 28 თანხმოვანია, 5 ხმოვანი. დღევანდელ ქართულ ანბანში არ არის დიდი და პატარა ასოები, თუმცა ნუსხურში იყენებდნენ მთავრულ ასოებს. მათ ახალი აბზაცის თავში წერდნენ და ცდილობდნენ რომ ყველასგან ლამაზად დაეწერათ
სომხური ანბანი
სომხური ანბანი დაახლ. 405 წელს იქნა შექმნილი მესროპ მაშტოცის მიერ. თავდაპირველ ვარიანტში სომხურ ანბანში 36 ასო იყო, რომელსაც XII საუკუნეში კიდევ ორი ასო დაემატა. თანამედროვე სომხურ ანბანში 38 ასოა, რომელთაგან 7 ხმოვანია, დანარჩენი კი – თანხმოვანი.
ალბანური ანბანი
ალბანური ანბანი, ერთ-ერთი ვერსიით, შექმნილია მესროპ მაშტოცის მიერ, სავარაუდოდ მას შემდეგ რაც შეიქმნა სომხური ანბანი. ალბანურ ანბანში 52 ასო იყო, რომელმაც სულ რამდენიმე საუკუნე გასძლო, რის შემდეგადაც მკვდარ ენათა რიცხვში აღმოჩნდა.
ელექტროლიტი
ელექტროლიტი — ნივთიერება, შენადნობი ან ხსნარი, რომელიც ატარებს დენს იონებად დისოციაციის დროს; მაგალითად მჟავების, მარილებისა და ფუძეების ხსნარები. ელექტროლიტები მეორეხარისხოვანი გამტარები არიან. ისინი მთლიანად ან ნაწილობრივ შედგებიან იონებისგან და ამიტომაც ისინი იძენენ იონურ გამტარიანობას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფიზიკური ქიმია
თვალის (მიკროქირურგიული) მაკრატელი
თვალის (მიკროქირურგიული) მაკრატელი – მახვილწვერიანი, მჭრელი ქირურგიული ინსტრუმენტი. მას არ გააჩნია ჩვეულებრივი, ქირურგიული მაკრატლისთვის დამახასიათებელი რგოლები, მუშაობის პრინციპი კი დამყარებულია ზამბარისებურ  მოძრაობაზე და  ქირურგს პრეპარირებისას ხელში საწერი კალმის პოზიციაში უკავია. თვალის მაკრატელისათვის დამახასიათებელია სწორი ან მოხრილი ფორმის პირის ქონა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მედიცინა კატეგორია:ქირურგიული იარაღები კატეგორია:მაკრატელი (ქირურგიული)
427
თარიღი უცნობია
*
ნეკნის მაკრატელი
ნეკნის მაკრატელი – ბლაგვწვერიანი,  მჭრელი ქირურგიული ინსტრუმენტი, გამოიყენება მკვრივი ქსოვილის (ხრტილი, ფიბროზულად შეცვლივი ქსოვილი) მოსაკვეთად. ნეკნის მაკრატელს გააჩნია მოკლე პირი და შედარებით გრძელი ფუნქციური ნაწილი, რომელიც ფიქსირდება ჩამკეტით.
ბოგა
ბოგა — სოფელი ახალციხის მუნიციპალიტეტში, სვირის თემში. მდებარეობს მდინარე წანისწყლის მარჯვნივ, ზღვის დონიდან 1300 მ. სოფელთან მდებარეობს ახალციხის აქატის საბადოები.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 169 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ახალციხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ვლადიმერ კრამნიკი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუსი მოჭადრაკეები კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონები ჭადრაკში კატეგორია:ჭადრაკის დიდოსტატები კატეგორია:დაბადებული 1975 კატეგორია:დაბადებული 25 ივნისი
ჩრდილოეთის ირემი
ჩრდილოეთის ირემი (Rangifer tarandus) — წყვილჩლიქოსანი ცხოველი ირმისებრთა ოჯახისა. მამლის სხეულის სიგრძე 220 სმ, მასა 100-220 კგ აღწევს. დედალი უფრო პატარაა. ჩრდილოეთის ირემი ზაფხულობით მოყავისფროდან მონაცისფრო-მურად არის შეფერილი, ზამთრობით უფრო ღია, ზოგჯერ თითქმის თეთრია. რქები დედალსაც აქვს და მამალსაც.
გავრცელებულია ევრაზიისა და ჩრდილოეთ ამერიკის ტუნდრისა და ტაიგის ზონაში. ჯოგური პოლიგამიური ცხოველია. იკვებება მღიერებით, ტოტებით, კვირტებით, კენკრით, სოკოთი და სხვ. ზამთრობით, როდესაც თოვლის საფარი განსაკუთრებით მაღალია, ჩრდილოეთის ირემი წინა ფეხებით თხრის თოვლს 70-80 სმ სიღრმეზე და პოულობს საკვებს. ახასიათებს სეზონური მიგრაციები.
ფრთხილი ცხოველია. კარგად აქვს განვითარებული ყნოსვა. კარგად ცურავს, შეუძლია გადაცუროს მდინარე და ტბა. მაკეობა 7,5 თვე გრძელდება. შობს 1, იშვიათად 2 ნუკრს. აქვს სარეწაო მნიშვნელობა — იყენებენ მის ხორცს, ტყავს.
ჩრდილოეთის ირმების ზოგადი სახელწოდება ჩრდილოეთ ამერიკაში არის კარიბუ.
სქოლიო
კატეგორია:ირმისებრნი
ხცისის წმინდა გიორგის ეკლესია
ხცისის წმინდა გიორგის ეკლესია — ეკლესია ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხცისის ცენტრში. თარიღდება XIX საუკუნით. დასავლეთიდან ეკლესიას თანადროული სამრეკლო ეკვრის. ეკლესია დარბაზულია. ნაგებია აგურით. შესასვლელები სამხრეთითა და დასავლეთითაა. აღმოსავლეთით სამწახნაგოვანი შვერილი აფსიდია. აფსიდის შუა წახნაგში თაღოვანი სარკმელია, ხოლო გვერდით წახნაგებში - თითო მაღალი თაღოვანი ნიში. დარბაზის გრძივ კედლებში ორ-ორი სარკმელია. საკურთხევლის საფეხურით ამაღლებული ბაქანი თავისი არდაბაგით მიახლოებულია დარბაზის გრძივი კედლების პილასტრების აღმოსავლეთ წყვილთან.აღმოსავლეთის სამწახნაგა ფასადის გვერდით წახნაგებზე თითო შეღრმავებული ჯვარია გამოსახული.სამხრეთ ფასადზე, შუა სწორკუთხედში კარია გაჭრილი და ზედ სამი მხრიდან თაღებით გახსნილი კარიბჭეა მიშენებული. სამრეკლო ნაგებია აგურით, შეულესავია. მისი პირველი სართული კარიბჭეა, მეორე კი - სამი მხრიდან თაღებით გახსნილი ფანჩატურია, რომელსაც პირამიდული სახურავი აქვს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიები
ორბეთი (საწარმო)
ლიტერატურა
კატეგორია:თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
სტრონციუმი
სტრონციუმი (Strontium; ქიმიური სიმბოლო — ) — ელემენტთა პერიოდული სისტემის მეხუთე პერიოდის, მეორე ჯგუფის (მოძველებული კლასიფიკაციით — მეორე ჯგუფის მთავარი ქვეჯგუფის, IIა) ქიმიური ელემენტი. მისი ატომური ნომერია — 38, ატომური მასა — 87.62, tდნ — 777 °C, tდუღ — 1377 °C, სიმკვრივე — 2.64 გ/სმ3. მოვერცხლიფრო-თეთრი ფერის, რბილი, პლასტიური ლითონი. მიეკუთვნება ტუტემიწა ლითონებს. ფლობს მაგალი ქიმიური აქტიურობით, ჰაერზე სწრაფად რეაგირებს ტენთან და ჟანგბადთან, და იფარება მოყვითალო ოქსიდის ფენით.
აღმოჩენის ისტორია
შოტლანდიაში 1764 წელს ტყვიის საბადოებზე სოფელ სტრონშიანში, მინერალ სტრონციანიტში აღმოჩენილ იქნა ახალი ელემენტი, რამაც შემდგომ მისცა ახალ ელმენტს სახელწოდება. ამ მინერალში ახალი ელემენტის ოქსიდის არსებობა დადგენილ იქნა 1787 წელს უილიამ კრუიკშენკისა (ვულიჯიდან)და ადერ კროუფორდის მიერ. სუფთა სახით გამოყოფილ იქნა სერ დევი ჰემფრის მიერ 1808 წელს.
იზოტოპები
სტრონციუმ 90Sr-ის იზოტოპი წარმოადგენს რადიოაქტიურს რომლის ნახევრდაშლის პერიოდია 28.9 წელი. 90Sr განიცდიან β-დაშლას, რომელიც გადადის რადიოაქტიურზე 90Y (ნახევარდაშლის პერიოდი 64 ს.) გარემოში მოხვედრილი სტრონციუმ-90-ის სრული დაშლა ხდება მხოლოდ რამდენიმე ასწლეულის შემდეგ. 90Sr წარმოიქმნება ბირთვული აფეთქებისას და ბირთვული რეაქტორების შიგნით მისი მუშაობის დროს.
გამოიყენება დენის რადიოიზოტოპური წყაროებში სტრონციუმის ტიტანატის სახით (სიმკვრივე 4,8 გრ/სმ³, ხოლო ელექტროგამოყოფა მიახლოებით 0,54 ვტ/სმ³).
ბუნებაში
თავისუფალი სახით სტრონციუმი არ გვხვდება ბუნებაში. ის შედის მიახლოებით 40 მინერალის შემადგენლობაში. მათ შორის ყველაზე მნიშვნელოვანია — ცელესტინი SrSO4 (51,2% Sr). მოიპოვებენ ასევე სტრონციანიტს SrCO3 (64,4% Sr). ამ ორ მინერალს აქვს სამრეწველო მნიშვნელობა. ყველაზე ხშირად სტრონციუმი არის როგორც მინარევი კალციუმის სხვადასხვა მინერალებში.
სტრონციუმის მინერალები:
ფიზიკური გავრცელებით დედამიწის ქერქში სტრონციუმს უჭირავს 23-ე ადგილი — მისი მასური წილი შეადგენს 0,014% (ლითოსფეროში — 0,045%). დედამიწის ქერქში ლითონის მოლური წილი 0,0029%-ია. სტრონციუმს შეიცავს ზღვის წყალიც (8 მგრ/ლ).
ბუნებაში სტრონციუმი გვხვდება 4 სტაბილური იზოტოპის ნარევის სახით 84Sr (0,56 %), 86Sr (9,86 %), 87Sr (7,02 %), 88Sr (82,56 %).
სტანდარტული ატომური მასა
სტრონციუმის სტანდარტულ ატომურ მასად მიღებულია — 87,62, რომელიც როგორც წესი იანგარიშება ბუნებაში არსებულ ყველა სტაბილურ იზოტოპტთა საშუალო შეწონილი მასით, მათი დედამიწის ქერქსა და ატმოსფეროში გავრცელების პროპორციულად.
საბადოები
ცნობილია სტრონციუმის საბადოები კალიფორნიაში, არიზონაში (აშშ); რუსეთში და სხვა ქვეყნებშიც.
მიღება
ლითონური სტრონციუმის მიღების 3 ხერხი არსებობს:
ლითონური სტრონციუმის მიღების ძირითად სამრეწველო მეთოდს წარმოადგენს მისი ოქსიდის თერმული აღდგენა ალუმინით.
სტრონციუმის ელექტროლიტურმა მიღებამ ელექტროლიზის მეშვეობით SrCl2 და NaCl ნარევიდან ვერ მიიღო ფართო გავრცელება მცირე გამოსავლიანობისა და ბევრი მინარევებით დაბინძურების გამო.
სტრონციუმის ჰიდრიდის ან ნიტრიდის თერმული დაშლის დროს წარმოიქმნება მწვრილდისპერსიული ტრონციუმი, რომელიც ადვილად აალებადია.
ფიზიკური თვისებები
სტრონციუმი — რბილი მოვერცხლისფრო-თეთრი ლითონია, ის ჭედადი და პლასტიურია, ადვილად იჭრება დანით.
სტრონციუმი პოლიმორფულია — ცნობილია მისი სამი მოდიფიკაცია. 215оС-მდე მდგრადია კუბურ წახნაბცენტრირებული მოდიფიკაცია (α-Sr), 215-სა და 605оС-ს შორის — ჰექსაგონალური (β-Sr), 605оС-ზე ზევით — კუბური მოცულობაცენტრირებული მოდიფიკაცია (γ-Sr).
დნობის ტემპერატურაა — 768оС, დუღილის ტემპერატურა კი — 1390оС.
ქიმიური თვისებები
სტრონციუმი თავის ნაერთებში ყოველთვის ავლენს +2 ვალენტობას. თავისი თვისებებით სტეონციუმი ახლოსაა კალციუმთან და ბარიუმთან, და უჭირავს მათშორისი მდგომარეობა.
ელექტროდაძაბულობის რიგში სტრონციუმს ყველაზე აქტიურ ლითონებს შორის უჭირავს ადგილი (მისი ნორმალური ელექტროდული პოტენციალი ტოლია −2,89 ვ). ენერგიულად რეაგირებს წყალთან, სტრონციუმის ჰიდროქსიდის წარმოქმნით:
ურთიერთქმედებს მჟავეებთან, აძევებს მძიმე ლითონებს საკუთარი მარილებიდან. კონცენტრირებულ მჟავეებთან (H2SO4, HNO3) რეაგირებენ სუსტად.
ლითონური სტრონციუმი სწრაფად იჟანგება ჰაერზე, ყვითელი ფენის წარმოქმნით, რომელშიც სტრონციუმის ოქსიდის SrO-ის გარდა, ყოველთვის მიიღება პეროქსიდი SrO2 და ნიტრიდი Sr3N2. ჰაერზე გახურებისას აალდება და იწვის, ტრონციუმის ფხნილს ჰაერზე აქვს თვითაალებისაკენ მიდრეკილება.
სტრონციუმი ენერგიულად რეაგირებს არალითონებთან — გოგირდთან, ფოსფორთან, ჰალოგენებთან. ურთიერთქმედებს წყალბადთან (200оС-ზე ზევით), აზოტთან (400оС-ზე ზევით). პრაქტიკულად არ რეაგირებს ტუტეებთან.
სტრონციუმი მარილები Cl−, I−, NO3− ანიონებით ადვილად ხსნადებია. ხოლო მარილები F−, SO42−, CO32−, PO43− ანიონებით ნაკლებადხსნადები არიან.
გამოყენება
სტრონციუმისა და მისი ნაერთები გამოყენების ძირითადი დარგებია — რადიოელექტრონიკა, პიროტექნიკა, მეტალურგია, კვების მრეწველობა.
მეტალურგია
სტრონციუმი გამოიყენება სპილენძის და ზოგი მისი შენადნობის ლეგირებისათვის, შეყავთ აკუმულატორის ტყვიის შენადნობებში, თუჯის, სპილენძის და ფოლადის დესულფურაციისათვის.
მეტალოთერმია
სტრონციუმი 99,99—99,999 % სიწმინდით გამოიყენება ურანის აღსადგენად.
მაგნიტური მასალები
სტრონციუმის მაგნიტური ფერიტები ფართოდ გამოიყენება როგორც მასალა მუდმივი მაგნიტების დასამზადებლად.
პიროტექნიკა
პიროტექნიკაში გამოიყენება სტრონციუმის კარბონატი, სტრონციუმის ნიტრატი, სტრონციუმის პერქლორატი ალისათვის წითელი ფერის მისაცემად. მაგნიუმ-სტრონციუმის შენადნობს აქვს უძლიერესი პიროფორული თვისებები და გამოიყენება პიროტექნიკაში. საიგნალო შემადგენლობებში.
ატომწყალბადური ენერგეტიკა
სტრონციუმის ურანატი თამაშობს უმნიშვნელოვანეს როლს (სტრონციუმ-ურანატის ციკლი, ლოს-ალამოსი, აშშ) თერმოქიმიური მეთოდით წყალბადის მიღებაში (ატომურ-წყალბადური ენერგეტიკა), კერძოდ კი მუშავდება სტრონციუმის ურანატის შემადგენლობაში, ურანის ბირთვების უშუალო დაშლის მეთოდები, სითბოს მისაღებად წყლის დაშლისას წყალბადად და ჟანგბადად.
დენის ქიმიური წყაროები
სტრონციუმის ფტრორიდი გამოიყენება როგორც მაღალი ენერგოტევადობის და ენერგოსიმკვრივის მყარსხეულიანი ფტორიონული აკუმულატორული ბატარეების კომპონენტი.
სტრონციუმის შენადნობები კალათან და ტყვიასთან გამოიყენება აკუმულატორული ბატარეების დენამრიდების ჩამოსასხმელად. სტრონციუმის შენადნობი კადმიუმთან გამოიყენება გალვანური ელემენტების ანოდებისათვის.
მედიცინაში
იზოტოპი ატომური მასით 89, რომელსაც ნახევარდაშლის პერიოდი აქვს 50,55 დღეღამე, გამოიყენება (ქლორიდის სახით) როგორც სიმსივნის საწინააღმდეგო საშუალება.
გავლენა ადამიანის ორგანიზმზე
ბუნებრივი სტრონციუმი — მიკროორგანიზმების, მცენარეების და ცხოველების შემადგენელი ნაწილია. სტრონციუმი წარმოადგენს კალციუმის ანალოგს, ამიტომაც ის ყველაზე ეფექტურად გროვდება ძვლის ქსოვილში. რბილ ქსოვილებში რჩება მხილოდ 1 %-ზე ნაკლები. ტრონციუმი დიდი სისწრაფით გროვდება ოთხწლამდე ბავშვების ორგანიზმში, როდესაც ხდება ძვლის ქსოვილების აქტიური ფორმირება. სტრონციუმის ცვლა მერყეობას იწყებს  კუჭნაწლავისა და გულ-სისხლძარღვების ზოგი დაავადების დროს.
მოხვედრის გზები:
არარადიოაქტიური სტრონციუმის გავლენა ვლინდება ძალიან იშვიათად და მხოლოდ სხვა ფაქტორების ზემოქმედებით (კალციუმის და ვიტამინ დ-ს დეფიციტით, არასრულყოფილი კვებით, მიკროელემენტების შეფარდების დარღვევით, როგორიცაა ბარიუმი, მოლიბდენი, სელენი და სხვა). მაშინ მან შეიძლება გამოიწვიოს ბავშვებში «სტრონციუმის რაქიტი» და «უროვის დაავადება» — კიდურების დაზიანება და დეფორმაცია, ზრდის შეჩერება და სხვა დარღვევები.
რადიოაქტიური სტრონციუმი პრაქტიკულად ყოველთვის ნეგატიურად ზემოქმედებს ადამიანის ორგანიზმზე. ძვლის ქოვილებში დაგროვებით, ის ასხივებს ძვლის ქსოვილს და ტვინს, რაც ზრდის ძვლის ტვინის კიბოს დაავადების რისკს, ხოლო დიდი რაოდენობით იწვევს სხივურ დაავადებას.
Kit Kat
მინი „Kit Kat“ (კიტ კეტი) — შოკოლადის ბატონი. შედგება გარედან შოკოლადით დაფარული და ერთმანეთისგან გამოყოფილი ვაფლის რამდენიმე (ჩვეულებრივად სამი) ფენისგან. ბატონს აქვს ორი, სამი ან ოთხი მართკუთხა სეგმენტი, რომელთაგანაც ნებისმიერი შეიძლება თავისუგლად მოეხსნას დანარჩენ ბატონს. აქვს შიგთავსის რამოფრნიმე ვარიანტი, ჩვეულებრივად შეიცავს რძეს, რძის ან შავ შოკოლადს. შექმნილი იყო 1935 წელს დიდ ბრიტანეთში კომპანია „Rowntree's of York-ის“ მიერ. შოკოლადის იდეა ეკუთვნის კომპანიის ქარხნის ერთ-ერთ მუშას, რომელმაც შეთავაზებების ყუთში ჩააგდო „სამუშაოდ წასაღები შოკოლადის ბატონის“ იდეა. კომპანია რომელიც შემდეგ „Néstle-მ“ იყიდა. დღეს მსოფლიოს მასშტაბით „Kit Kat-ის“ შოკოლადს „Néstle“ აწარმოებს, სხვა კომპანია შოკოლადს მხოლოდ ამერიკის შეერთებულ შტატებში აწარმოებს.
ისტორია
სახელწოდება „Kit Kat“ საჭმლისთვის ჯერ კიდევ XVIII საუკუნეში გამოიყენებოდა - ასე ეძახდნენ ლონდონში ხორციანი ნამცხვრის სახეობას. 1911 წელს კომპანიამ „Rowntree's of York“ იყიდა სახელწოდება „Kit Cat“ და „Kit Kat-ის“ გამოყენების ლიცენზია. ამ სახელწოდებით იყიდებოდა შოკოლადის ყუთები, მაგრამ შემდგომში კომპანიამ ყურადღება სხვა ბრენდებზე გადაიტანა და მათი წარმოება თანდათან შეწყდა. 1911 წელს კომპანიის ქარხნის ერთ-ერთმა მუშამ შეთავაზებების ყუთში ჩააგდო სამუშაოზე წასაღებად და წასახემსებლად გამოსადეგი შოკოლადის ბატონის იდეა. 1935 წელს დაიწყო ორნაწილიანი „Kit Kat-ის ხრაშუნა შოკოლადის“ გაყიდვა, შემდგომში „Kit Kat-ის შოკოლადის“ და უბრალოდ „Kit Kat-ის“. მეორე მსოფლიო ომის საკვების დეფიციტის დროს შოკოლადი უფრო მარტივი რეცეპტით, შავი შოკოლადით მზადდებოდა და იყიდებოდა ლურჯ ყუთებში. ომის შემდეგ შოკოლადი დაუბრუნდა წითელ შეფუთვებს და რძიანი შოკოლადის რეცეპტს, თუმცა შავი შოკოლადის „Kit Kat“ დღესაც პოპულარულია.
1950-იან წლებში შოკოლადი გავრცელდა სხვა ინგლისურენოვან ქვეყნებში. 1958 წელს გაჩნდა „Kit Kat-ის“ ცნობილი სლოგანი „შესვენების დროა? მიირთვი კიტ კეტი“. ამ პერიოდში დაიწო ბრენდის გავრცელება ევროპის სხვა ქვეყნებში და შოკოლადის წარმოების ევროპული სტანდარტების მიღება. 1988 წელს „Néstle-მ“ იყიდა „Rowntree's“ და მასთან ერთად „Kit Kat-ის“ შოკოლადის წარმოების უფლება. დაიწყო წარმოება იაპონიაში, ინდოეთში, ჩინეთში, მალაიზიაში. დღეს ის მთელ მსოფლიოშია გავრცელებული.
შოკოლადის მაღაზია
ავსტრალიის დედაქალაქში „Kit Kat-ის“ ოფიციალური შოკოლადის მაღაზია არსებობს, სადაც მომხმარებლები ინტერაქტიული მენიუს საშუალებით „Kit Kat-ის“ ინდივიდუალურ შოკოლადს იკვეთავენ სასურველი ინგრედიენტებით. შოკოლადი ადგილზე მზადდება. მსგავსი მაღაზიები არსებობს ასევე ტოკიოსა და ტორონტოში.
წყაროები
კატეგორია: დესერტები
კატეგორია:გასტრონომია
კატეგორია: კულინარია
ბრაიან დე პალმა
ბრაიან დე პალმა (Brian De Palma; დ. 11 სექტემბერი 1940, ნიუარკი, აშშ) — ამერიკელი კინორეჟისორი, პროდიუსერი და სცენარისტი.
ბიოგრაფია
ბრაიან დე პალმა დაიბადა ნიუ-ჯერსის შტატის ქალაქ ნიუარკში, ქირურგის ოჯახში. თავდაპირველად სწავლობდა კოლეჯში, შემდეგ სწავლა განაგრძო კოლუმბიის უნივერსიტეტის ხელოვნების ფაკულტეტზე. მისი პირველი სადებიუტო ნამუშევრებია მოკლემეტრაჟიანი ფილმები („იკარუსი“, „ჯენიფერი“ და სხვა). პირველად სახელი გაითქვა 1960-იანი წლების ბოლოს, სადაც გადაიღო თავის პირველი სრულმეტრაჟიანი ფილმი. ამ პერიოდში მის რამდენიმე ფილმში ითამაშა იმ დროს უცნობმა რობერტ დე ნირომ. კარიერის დასაწყისში ბრაიან დე პალმას ფილმები გამსჭვალული იყო კომედიური თემატიკით. მას აფასებდნენ, როგორც ფრანგული ახალი ტალღის ამერიკელ წარმომადგენელს, რომელიც ჟან-ლიუკ გოდარის სტილში იღებდა ფილმებს („მილოცვები“, „საქორწინო წვეულება“, „გამარჯობა, დედა!“, 1968-70). მისი ფილმი „უნდა იცოდე სად არის შენი კურდღელი“ (1972) კრიტიკამ ცუდად მიიღო.
შემდგომში პალმამ სტილი შეცვალა. მისი ფილმების თემები გახდა ვუაიერიზმი, და იდენტობა. მის შემოქმედებას ადარებენ ალფრედ ჰიჩკოკისას, რომლის ფილმების გავლენით გადაიღო „დები“ (1973) და თავის პირველი ყველაზე დიდბიუჯეტიანი ფილმი „კერი“, სადაც მთავარ როლში თამაშობს ახალგაზრდა სისი სპეისეკი და ჯონ ტრავლოტა, ხოლო ფილმი დაფუძნებული იყო იმ დროისთვის ჯერ კიდევ უცნობი სტივენ კინგის რომანზე. ამ ფილმმა რეჟისორს რანგიც აუმაღლა და მისცა საშუალება მომავალში კიდევ უფრო აქტიურად ემუშავა თავის ჩანაფიქრებზე. ფილმი „კერი“ რომლის მსოფლიო პრემიერა გაიმართა 1976 წლის 3 ნოემბერს, წარმოადგენს ფსიქოლოგიურ დრამასა და საშინელებათა ფილმს. ამ ორ ფილმს შორის დე პალმამ გადაიღო „სამოთხის აჩრდილი“ (1974) და „აკვიატება“ (1976). „კერის“ შემდეგ დე პალმა დაუბრუნდა ფსიქოლოგიურ თრილერებს ფილმებით „რისხვა“ (1978), „მკვლელობისთვის ჩაცმულები“ (1980), „შეცდომა“ (1981) კვლავ ჯონ ტრავლოტათი და „ორმაგი სხეული“ (1984).
ამის შემდეგ დე პალმამ დაიწყო განგსტერული ფილმების გადაღება. 1983 წელს გამოვიდა მისი ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ნამუშევარი — ფილმი „ნაიარევი სახე“, სადაც ტონი მონტანას როლს ასრულებს ალ პაჩინო. ეს არის 1932 წლის ფილმის რემეიკი. სიუჟეტის ცენტრშია კუბელი ემიგრანტი, რომელიც ცხოვრების დაბალი საფეხურებიდან, მოულოდნელად გადაიქცევა დიდ კრიმინალურ ავტორიტეტად. ამ ფილმმა ბრაიან დე პალმას კიდევ უფრო გაუთქვა სახელი.
შემდეგი წლების ნამუშევრებიდან აღსანიშნავია ფილმები „ხელშეუხებელნი“, „კარლიტოს გზა“ და „შეუსრულებელი მისია“. 1990 წელს გადაიღო სატირული ფილმი „პატივ-მოყვარეობის კოცონი“, შემდეგ კი „კაენის აღდგომა“ (1992), „გველის თვალები“ (1997), „საბედისწერო ქალი“ (2002), „შავი ორქიდეა“ (2006) და „ვნება“ (2012). 2007 წელს გადაიღო დიდაქტიკური, ერაყის ომის საწინააღმდეგო სამხედრო დრამა „დარედაქტირებულია“.
ბრაიან დე პალმას გადაღებული აქვს ათობით კინოფილმი. სხვადასხვა დროს მის ფილმებში მონაწილეობა მიიღეს — კირკ დაგლასმა, ჯონ კასავეტისმა, რობერტ დე ნირომ, ალ პაჩინომ, კევინ კოსტნერმა, შონ კონერიმ, ენდი გარსიამ, შონ პენმა, ჟან რენომ, ჯონ ტრავოლტამ, სისი სპეისეკმა, მიშელ პფაიფერმა, ნენსი ალენმა და ა.შ. ბრაიან დე პალმა მოღვაწეობს ასევე როგორც ოპერატორი და მსახიობი. იღებს ძირითადად დრამას, კრიმინალს, თრილერს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1940 კატეგორია:ამერიკელი კინორეჟისორები კატეგორია:ამერიკელი კინოპროდიუსერები კატეგორია:იტალო-ამერიკელები კატეგორია:დაბადებული 11 სექტემბერი
Tubular Bells 2003
Tubular Bells 2003 — მაიკ ოლდფილდის სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 2003 წელს. ამ ალბომში შეტანილია დისკის Tubular Bells ყველა კომპოზიციის ახლებური შესრულება, რომელიც ჩაწერილი იქნა ციფრული ტექნოლოგიით.
ოლდფილდის თქმით, მას არასოდეს მოსწონდა ორიგინალური ჩანაწერი, რადგანაც იგი მხოლოდ რამდენიმე კვირაში ჩაიწერა და იმდროინდელმა (1973) ტექნოლოგიამ ვერ დააკმაყოფილა მისი ყველა მოთხოვნილება. ამიტომაც 2002-2003 წლებში ჩაწერილი და გამოცემული იქნა მისი ახალი ვარიანტი. გამოცემა დაემთხვა პირველი ვერსიის იუბილეს და ასევე ოლდფილდის 50ე დაბადების დღეს.
განსხვავება პირველი ვერსიისგან ის არის, რომ ახალი ვარიანტის ჟღერადობა უფრო მდიდარია სინთეზატორებით. ასევე, ინსტრუმენტების წარმდგენი ვივიენ მარშალი (ორიგინალური ვერსიიდან) ამ დროისთვის გარდაიცვალა და წარმდგენის როლი შეასრულა მსახიობმა ჯონ კლიზმა.
ორიგინალური გამოცემისგან განსხვავებით, ალბომის ორივე კომპოზიცია დაყოფილია ქვეთავებად და ინდექსირებულია კომპაქტ დისკზე.
სიმღერების სია
ნაწილი 1 ნაწილი 2
სქოლიო
კატეგორია:მაიკ ოლდფილდის ალბომები კატეგორია:2003 წლის რემიქსული ალბომები კატეგორია:ალბომების სერიები კატეგორია:Warner Bros. Records-ის ალბომები
სისხლდენის შესაჩერებელი ინსტრუმენტები
დახასიათება
აღნიშნული ინსტრუმენტები შედგება ორი ფუნქციური ნაწილისაგან, რომელიც ერთმანეთთან დაკავშირებულია ხრახნით. თითოეულ მათგანის ბოლოზე არის  ე.წ. სამუშაო ტუჩი – ”ბრანში” და რგოლი თითისთვის. მომჭერები ბრანშის ფორმის მიხედვით განსხვავდებიან ერთმანეთისგან. შესაძლოა ჰქონდეთ ღარები, კბილები, იყოს სწორი ან მოხრილი. ქსოვილზე ფიქსაციისთვის ბრანშებს, რგოლებთან ახლოს, გააჩნია ჩამკეტი ე.წ. კრემალიერი, ეს უკანასკნელი ლითონის ზოლია რამდენიმე კბილით. ი ფორმის, ზომისა და დანიშნულების მიხედვით არსებობს შემდეგი სახლის მომჭერები:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მედიცინა კატეგორია:ქირურგიული იარაღები კატეგორია:სისხლის შესაჩერებელი ინსტრუმენტები
ანტონ ლავეი
ანტონ შანდორ ლავეი (Anton LaVey; ნამდვილი სახელი — ჰოვარდ სტენტონ ლევი Howard Stanton Levey; დ. 11 აპრილი, 1930 — გ. 29 ოქტომბერი, 1997) — წარმოშობით ამერიკელი, სატანის ეკლესიის დამაარსებელი, მწერალი, ოკულტისტი და მუსიკოსი. მისი დედა, გერტრუდა, იყო მამით რუსი და დედით უკრაინელი, რომლებიც 1893 წელს გადასახლდნენ ოჰაიოში. ლავეის სიტყვებისა და მისი გენეალოგიის მიხედვით, მის ძარღვებში ჩქეფდა ფრანგული, რუსული, უკრაინული, ელზასური, გერმანული და რუმინული სისხლი. მისი მუსიკალური მისწრაფება იყო კლასიკური მუსიკა, თუმცა მოსწონდა და მხარს უჭერდა ისეთ როკ მუსიკოსებსა და ჯგუფებს, როგორებიცაა Slayer, ოზი ოსბორნი, Electric Hellfire Club, Mercyful Fate, Deicide, მერილინ მენსონი, Acheron, Morbid Angel. იგი იყო სატანისტური ბიბლიის ავტორი და ლავეის სატანიზმის დამაარსებელი. საიდუმლოდ დაკრძალეს ქალაქ კოლმაში (კალიფორნია).
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1930 კატეგორია:გარდაცვლილი 1997 კატეგორია:ამერიკელი მწერლები კატეგორია:ამერიკელი ოკულტისტები კატეგორია:რელიგიების დამაარსებლები კატეგორია:სატანის ეკლესია კატეგორია:ჩიკაგოელი მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მუსიკოსები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მწერლები კატეგორია:ქრისტიანობის კრიტიკოსები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მუსიკოსები კატეგორია:XX საუკუნის ფსევდონიმიანი მწერლები
ავტოგაზი
სააქციო საზოგადოება „ავტოგაზი“ — ჰოლდინგ საქართველოს ინდუსტრიული ჯგუფის შვილობილი კომპანია.
საქმიანობის სფერო
საქმიანობის ძირითადი სფეროა ავტოტრანსპორტის ბუნებრივი და თხევადი აირით გამართვა.
საწარმოო სიმძლავრეები
სააქციო საზოგადოება „ავტოგაზი“ ფლობს ავტომობილების აირით გასამართ საკომპრესოროებს საქართველოს სხვადასხვა რეგიონში (თბილისში, რუსთავში, ქუთაისში, თელავში, მარნეულში, ხაშურში, წეროვანში, ზესტაფონში, სამტრედიაში).
ასევე მისი საკუთრებაა მოძრავი აირგასამართი სადგურები.
შვილობილი კომპანიები
შპს „ავტოგაზს“ ჰყავს შვილობილი კომპანიები: შპს "ავტოგაზი–მ“, შპს „ავტოგაზი პირველი“, შპს „აჭარა ავტოგაზი“, შპს „იბერგაზი“ და შპს „ექსპრესავტოგაზი“.
საქართველოს ბაზარზე ამ სახის მომსახურების მიმართ სწრაფად მზარდი მოთხოვნილებიდან გამომდინარე, მიმდინარეობს ქსელის შემდგომი გაფართოების სამუშაოები.
კატეგორია:საქართველოს კომპანიები
428
თარიღი უცნობია
კატეგორია:428
ორბეთის ციხე
მინი|ორბეთის ციხე (ხედი სოფ. ორბეთიდან) ორბეთის ციხე — შუა საუკუნეების ციხესიმაგრე აღმოსავლეთ საქართველოში, ისტორიულ ქვემო ქართლში (ახლანდელი თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტი), ალგეთის ხეობის მაღალ და მიუვალ კლდეზე. წყაროებში პირველად მოიხსენიება XI საუკუნის 30-იან წლებში. ორბეთის ციხე ბატონობდა ალგეთის ხეობის შუა წელზე, სადაც გადიოდა მნიშვნელოვანი გზები, რომლებიც თრიალეთსა და სამშვილდეს თბილისთან აკავშირებდა. ორბეთის ციხის მფლობელი ბატონობდა „ორბეთის ძირის სოფლებზე“, რაც ვარაუდით მოიცავს ალგეთის ხეობის შუა წელს ბირთვისისა და ფარცხისის ციხეებიანად, ამიტომ ადრინდელ ფეოდალურ ხანაში ალგეთის ხეობის ერთ ნაწილს „ორბეთის ქვეყანა“ უნდა რქმეოდა, ციხისა და მხარის მფლობელს კი — ორბელი. ვახუშტი ბაგრატიონს (XVIII ს.) ორბეთის ციხე შეცდომით სამშილდესთან ჰქონდა გაიგივებული. ორბეთის ციხის ნაგებობებიდან ყველაზე კარგადაა შემორჩენილი წმ. გიორგის ეკლესია (X ს.).
ლიტერატურა
კატეგორია:თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
მუჰამედ იუნუსი
მუჰამედ იუნუსი (ბენგ. মুহাম্মদ ইউনুস; დ. 28 ივნისი, 1940, ჩიტაგონგი, ბრიტანეთის ინდოეთი) — ბანგლადეშელი ბანკირი და ეკონომიკის პროფესორი. დააფუძნა და განავითარა მიკროკრედიტის კონცეფცია - მცირე სესხების გაცემა ღარიბ მეწარმეებზე, რომლებიც ტრადიციულ საბანკო სესხებზე მოთხოვნებს ვერ პასუხობენ. ამ პრინციპით დააფუძნა გრამინ ბანკი, მიკროდაფინანსებისა და მიკროკრედიტაციის პიონერი. 2006 წელს იუნუსი და ბანკი ერთობლივად დაჯილდოვდნენ ნობელის მშვიდობის პრემიით, ქვემოდან ეკონომიკური და სოციალური განვითარების წარმოქმნისათვის. მიღებული აქვს ასევე რამდენიმე სხვა საერთაშორისო ჯილდო, მათ შორის მსოფლიო სასურსათო პრემია. ავტორია წიგნის „ბანკირი ღარიბთათვის“, ასევე არის გრამინის ფონდის დამფუძნებელი საბჭოს წევრი.
2008 წელს მეორე ადგილზე გავიდა Foreign Policy-ის სიაში „100 გლობალური მოაზროვნე“.
ბიოგრაფია
მუჰამედ იუნუსი დაიბადა 1940 წლის 28 ივნისს მუსულმანი იუველირის ოჯახში სოფელ ბატუაში, რომელიც მდებარეობს ბენგალიაში, ჩიტაგონგის სიახლოვეს. მისი ოჯახი შედგებოდა ცხრა და-ძმისაგან, რომელთაგან იუნუსი იყო მეოთხე შვილი. ადრეული ბავშვობა მუჰამედმა სოფელში გაატარა, მოგვიანებით მისი ოჯახი საცხოვრებლად გადავიდა ჩიტაგონგში და მუჰამედი ადგილობრივი სკოლის მოსწავლე გახდა. შემდეგ მან მისაღები გამოცდები ჩააბარა ჩიტაგონგის პრესტიჟულ კოლეჯის სკოალში, აღმოსავლეთ პაკისტანის 39 ათასი სტუდენტიდან აჩვენა მე-16 შედეგი. ჩიტაგონგის სკოლაში სწავლის დროს აქტიურად მონაწილეობდა სკაუტების მოძრაობაში, მოგზაურობდა ინდოეთში, დასავლეთ პაკისტანში. კანადაში ეწვია მსოფლიო სკაუტურ აქციას. სკოლის შემდეგ მუჰამედი სწავლობდა ჩიტაგონგის კოლეჯში, ხოლო 1957 წელს შევიდა დაკის უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტზე.
1976 წელს მუჰამედ იუნუსი დაბრუნდა სამშობლოში — ბანგლადეშში. ერთ-ერთი გაღატაკებული სოფლის მონახულებისას მან აღმოაჩინა, რომ მისი მოსახლეობა ვერ ახერხებდა სიღარიბისგან თავის დაღწევას ადგილობრივი ფულის გამსესხებლების გამო, რადგან მათ სესხები გასცეს ისეთი მაღალი საპროცენტო განაკვეთით და ისეთი მოკლევადიანი პერიოდით, რომ გლეხებს არ ჰქონდათ დრო, მოეხდინათ საქონლის რეალიზაცია ბაზარზე. შედეგად ისინი იძლებულები გახდნენ საქონელი თავიანთ კრედიტორებზე გაეყიდათ დაბალ ფასად. იუნუსმა გადაიხადა ღარიბი გლეხების დავალიანება და თავად დაიწყო მათზე სესხების გაცემა — მცირე რაოდენობით, მცირე პროცენტით და ყოველგვარი გირაოსა და გარანტიის გარეშე. ბევრი თლიდა, რომ იუნუსის მოქმედება კეთილშობილური ქმედება იყო, მაგრამ შემდეგ გაირკვა, რომ სესხის განაკვეთი სამ პტროცენტზე ნაკლები იყო. ამგვარად, მუჰამედ იუნუსმა შეიმუშავა მიკრო კრედიტის კონცეფცია და შექმნა საკუთარი Grameen Bank-ი, რომლის გენერალური დირექტორიც გახდა 1983 წელს. 1996 წელს გახდა ბანგლადეშის მთავრობის მრჩეველი. 2006 წელს მიიღო ნობელის მშვიდობის პრემია მის მიერვე განხორციელებული წარმატებული სოციალური და კომერციული პროექტებისათვის.
2017 წელს მუჰამედ იუნუსი იყო მსოფლიოს იმ ცნობილ და გავლენიან ადამიანებს შორის, რომლებმაც ხელი მოაწერეს გაეროს უშიშროების საბჭოსადმი გაგზავნილ წერილს, რომელშიც მოითხოვდნენ მიეღოთ შესაბამისი ზომები მიანმარში როჰინჯების რეპრესიების გამო.
კრიტიკა
მუჰამედ იუნუსის იდეები არაერთხელ გამხდარა კრიტიკის საგანი. The Guardian-ის მიმომხილველმა მადლენ ბანტინგმა გამოაქვეყნა სტატია, რომელშიც დასვა შეკითხვა, იყო თუ არა მიკრო ფინანსები „ნეოლიბერალური ზღაპარი“. მან აღმოაჩინა, რომ უმეტეს შემთხვევაში, მსესხებლების მიერ მიღებული თანხა არ იხარჯებოდაა საკუთარი ბიზნესის წამოწყებისთვის, არამედ იგი მიდიოდა ქორწილებზე, დაკრძალვებზე, განათლებაზე ან მკურნალობაზე.
AntiCSR-ი აღნიშნავდა, რომ რამდენიმე ფირმა საკუთარ თავს უწოდებს „სოციალურს“, მაგრამ როგორც ჩანს ეს ასე არ იყო. ბევრი ცდილობს საქველმოქმედო ორგანიზაციის სტატუსის მოპოვებას.
პირადი ცხოვრება
1967 წელს ვანდერბილტის უნივერსიტეტში სწავლის დროს, მუჰამედ იუნუსმა გაიცნო ვერა ფოროსტენკოი, რუსი ემიგრანტების შვილი ნიუ-ჯერსიდან, რომელიც უნივერსიტეტში რუსულ ლიტერატურას სწავლობდა. 1970 წელს ისინი დაქორწინდნენ. ქორწინება წარუმატებელი აღმოჩნდა. როგორც კი დაიბადა მონიკა (1979 წ.) წყვილი დაშორდა. ვერას არ უნდოდა შვილის გაზრდა ბანგლადეშში და დაბრუნდა ნიუ-ჯერსიში, აშშ. მონიკა გახდა ოპერის ცნობილი მომღერალი. იუნუსი მეორედაც დაქორწინდა მოგვიანებით. მისი მეუღლე გახდა მანჩესტერის უნივერსიტეტის ფიზიკოსი აფროზი იუნუსი. 1986 წელს წყვილს შეეძნათ შვილი დინა.
იუნუსისი ძმები ასევე დაკავებულები იყვნენ საზოგადოებრივი ცხოვრებით. მუჰამედ იბრაგიმი დაკის უნივერსიტეტის პროფესორი და „მეცნიერებაში მასობრივი განათლების ცენტრის“ დამფუძნებელია, ეს არის ორგანიზაცია, რომელიც დაკავებულია სასოფლო რაიონებში გოგონათა განათლებით. უმცროსი ძმა მუჰამედ ჯაჰანგირი ბანგლადეშში ცნობილი ტელეწამყვანი და საზოგადოებრივი მოღვაწეა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 28 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1940 კატეგორია:ბანგლადეშელი ეკონომისტები კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები მშვიდობის განმტკიცებაში
RedOne
ნადირ ხაიატი (Nadir Khayat) ცნობილია როგორც RedOne, (დ. 10 აპრილი, 1972)  —   მაროკოელი პროდიუსერი და სიმღერების ავტორი. ის არის ამერიკელ მომღერალ ლედი გაგას ისეთი სიმღერების თანაპროდიუსერი როგორებიცაა "Just Dance", "Poker Face","LoveGame","Bad Romance","Alejandro" და "Judas", მიიჩნევენ რომ ის არის ლედი გაგას წარმატების გასაღები. იგი ასევე მუშაობდა ისეთ მომღერლებთან როგოირებიც არიან ჯენიფერ ლოპესი, Pitbull, ენრიკე იგლესიასი და One Direction მას ეკუთვნის სიმღერები "On the Floor", "Papi", "I Like It" და "Save You Tonight" ალბომიდან "Up All Night". RedOne შექმნა საკუთარი ხმისჩამწერი ლეიბლი სახელწოდებით 2101 Records რომელიც წევრია Universal Music Group-ის.
მას უკვე აქვს გრემის ექვსი ნომინაცია, აქედან ორი გამარჯვება. 2009 წელს იგი გახდა ნომერ პირველი პროდიუსერი ბილბორდის ცხელი ასეულში.
RedOne-ს ეკუთვნის 2011 წლის ევროვიზიის რუსეთის სახელით მონაწილე Alexey Vorobyov-ის სიმღერა. ის ასევე პროდიუსერია მომღერალ შერის და ლედი გაგას დუეტის "The Greatest Thing", რომელიც უნდა შეეტანათ შერის ოცდამეექვსე სტუდიურ ალბომში Closer to the Truth. მუშაობდა Porcelain Black-ის და ეშ სტაიმესტის სადებიუტო სტუდიურ ალბომებზე.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1972 კატეგორია:მაროკოელი პროდიუსერები
შავი პოლკოვნიკები
მინი|ხუნტას სიმბოლო იყო წარმოადგენდა: [[ფენიქსის აღდგომა საკუთარი ფერფლიდან და ამ ფონზე შეიარაღებული ჯარისკაცის სილუეტი. თავზე ბერძნული წაწერით - Ελλας და ქვევით 21 აპრილი 1967, გადატრიალების თარიღი]] შავი პოლკოვნიკები, ან პოლკოვნიკთა რეჟიმი (ბერძ. Δικτατορία των Συνταγματαρχών) ან უბრალოდ ხუნტა (ბერძ. η Χούντα) — სამხედრო დიქტატურა საბერძნეთში 1967–1974 წლებში, რომელსაც სათავეში ედგნენ გეორგიოს პაპადოპულოსი და დიმიტრიოს იოანიდისი. ისინი ხელისუფლებაში მოვიდნენ გადატრიალების გზით 1967 წლის 21 აპრილს და ერთ დღეში მთელს საბერძნეთს აკონტროლებდნენ. მთელი მინისტრთა კაბინეტი დააპატიმრეს, წინააღმდეგობა ვერც საბერძნეთის მეფე კონსტანტინემ გასწია და იძულებული გახდა პოლკოვნიკებთან ეთანამშრომლა.
მიზეზები
1967 წლის გადატრიალება მემარჯვენეთა და მემარცხენეთა 30-წლიანი დაპირისპირების შედეგი იყო, რომელიც სათავეს მეორე მსოფლიო ომის დროს საბერძნეთის წინააღმდეგობის მოძრაობიდან იღებს. 1944 წელს საბერძნეთის ფაშისტებისგან გათავისუფლების შემდეგ, კომუნისტების მიერ მხარდაჭერილ წინააღმდეგობის მოძრაობის ძალებსა და დევნილობიდან დაბრუნებულ მთავრობას შორის დაიწყო სამოქალაქო ომი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საბერძნეთის ისტორია კატეგორია:სახელმწიფო გადატრიალებები
გიორგიწმინდა (ახალციხის მუნიციპალიტეტი)
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 316 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ახალციხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატი 1999 ფინალი
! s! style="background: #ddffdd;"|ავსტრალია🇦🇺 მწვრთნელი - როდ მაკქვინი ! s! style="background: #ddffdd;"|# ! s! style="background: #ddffdd;"|🇫🇷 მწვრთნელი - ჟნ-კლოდ  სკრელა
ანგარიშის მიმდინარეობა
! style="background: #ddffdd;"|წუთი ! s! style="background: #ddffdd;"|ანგარიში ! s! style="background: #ddffdd;"|მოთამაშე ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქულის მოპოვების ხერხი
კატეგორია:რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატი
მარი ანტუანეტი (2006 წლის ფილმი)
მარი ანტუანეტი (Marie Antoinette) — რეჟისორ სოფია კოპოლას 2006 წლის ისტორიულ-ბიოგრაფიული ფილმი. ფილმი ასახავს საფრანგეთის სკანდალური დედოფლის მარი ანტუანეტის ცხოვრებას საფრანგეთის რევოლუციამდე. ფილმი ანტონია ფრეზერის ბიოგრაფიულ წიგნზეა დაფუძნებული. ფილმის გადაღება კომპანია Sony-მ დააფინანსა 40 მილიონი აშშ დოლარით. ფილმმა კრიტიკოსთა განსხვავებული რეაქციები გამოიწვია. ფილმმა მიიღო ოსკარი საუკეთესო კოსტუმების დიზაინისთვის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:2006 წლის ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:სოფია კოპოლას ფილმები კატეგორია:ბიოგრაფიებზე დაფუძნებული ფილმები
ზნაურ აიდაროვი
ლიტერატურა
კატეგორია:რევოლუციონერები კატეგორია:დაბადებული 1889 კატეგორია:გარდაცვლილი 14 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1919
ყითა (მრავალმნიშვნელოვანი)
ყითა შეიძლება აღნიშნავდეს:
მინოტავრი
მინოტავრი, მინოტავროსი (Μινώταυρος „მინოსის ხარი“) — ბერძნულ მითოლოგიაში კაცის ტანიანი და ხარის თავიანი ურჩხული, რომელიც პოსეიდონის ხართან შეუღლებულმა პასეფაემ შვა. ლაბირინთში დაბმული ხარ-კაცი იკვებებოდა მსჯავრდებულთა ხორცით და მოხარკე ათენიდან ჩამოყვანილი ქალ-ვაჟებით, რაც მას ფინიკიელთა მოლოხს ამსგავსებს. მოლოხსაც ხარის თავი ება, მსხვერპლად ადამიანს ითხოვდა.
წარმოშობა
მინოსის და მინოტავრის კულტი ეგვიპტური რელიგიის კვალსაც ატარებს: ადამიანის და ხარის გაღმერთება, რაც მსხვერპლად ადამიანს ითხოვდა. თეზევსმა მოკლა მინოტავრი, და ეს უბრალო ზღაპარი როდია. ამით ნათქვამია, რომ ბერძნულმა კულტურამ განდევნა ფინიკიურ-კრეტული კულტი, ადამიანის მსხვერპლად შეწირვის ბარბაროსული წესი.
მინოტავრი ხელოვნებაში
როდენის მინოტავრი ნიმფას იტაცებს (ბრინჯაო, 1885).
პიკასომ მთელი ციკლი შექმნა ნახატებისა და გრავიურებისა (მინოტავრომაქია, მეოცნებე ტყვე მინოტავრი). ეს მნიშვნელოვანი ნაშრომებია, და მაინც, მინოტავრი პიკასოსთვის ხარის ერთ-ერთი სახეობაა, სინათლისაკენ ისწრაფვის. ერნსტმა 1944—1948 წწ. შექმნა ბრინჯაოს ჯგუფები. ამრიგად, კრეტის ხარი, მინოსის ურჩხული დღემდე რჩება მსოფლიო ხელოვნების ინტერესთა სფეროში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კრეტის ისტორია კატეგორია:მითური ჰიბრიდები კატეგორია:მითური არსებები კატეგორია:მითური ძუძუმწოვრები
ხერესი
ხერესი (ესპ: Jerez) გამაგრებული ღვინოა, რომელიც ანდალუსიის (ესპანეთი) ქალაქ ხერეს დე ლა ფრონტერას სიახლოვეს მოყვანილი თეთრი ყურძნით მზადდება. ხერესის უამრავი სახესხვაობა არსებობს, რომლებიც ძირითადად პალომინოს ჯიშის ყურძნისგან მზადდება. შეხვდებით როგორც მანსანიასა და ფინოს, ანუ მსუბუქსა და თეთრ სუფრის ღვინოებს, ასევე ამონტიადოსა და ოლოროსოს, რომლებიც კასრში დაძველებასთან ერთად, უფრო მუქი და ძლიერია გამხდარი. პედრო ხიმენესისა და მოსკატელის ჯიშის ყურძნებისგან დამზადებულ სადესერტო ღვინოებს, ზოგჯერ პალომინოსგან დამზადებულ ხერესს ურევენ. ევროპაში ხერესს დაცული წარმოშობის სტატუსი (PDO) აქვს და ესპანეთის კანონმდებლობის მიხედვით, ღვინო რომელიც დახარისხებულია როგორც ხერესი, უნდა მოდიოდეს ე.წ ხერესის სამკუთხედიდან. ეს არის არეალი კადისის პროვინციაში, ხერეს დე ლა ფრონტერას, სანლუკარ დე ბარამედასა და ელ პუერტო დე სანტა მარიას შორის.
ფერმენტაციის პროცესის დასრულების შემდეგ, ღვინოს ყურძნის სპირტი ემატება რათა ალკოჰოლის შემცველობა მოემატოს. ღვინოები კლასიფიცირებული, როგორც შესაფერისი ფინოსა და მანსანიასთვის "მაგრდება" იქამდე სანამ 15.5% ალკოჰოლს არ მიაღწევს. კასრში დაძველების გამო, ისინი საფუარის მაგვარ ფლორას იკეთებენ რაც ღვინოს ზედმეტი ჟანგვითი რეაქციებისგან იცავს. ღვინოები, რომლებიც როგორც ოლოროსო ისე უნდა დაძველდნენ, 17%-მდე მაგრდებიან. ისინი ფლორას არ იკეთებენ, შესაბამისად დროსთან ერთად ჟანგვითი რეაქციები მიმდინარეობს და ღვინო შედარებით მუქ შეფერილობას იღებს. ვინაიდან ღვინოთა გამაგრება ფერმენტაციის შემდეგ ხდება, ხერესის ღვინოთა უმეტესობა თავდაპირველად მშრალია და მხოლოდ შემდეგ ხდება მათში სიტკბოს დამატება. შედარებისთვის პორტვაინს, ფერმენტაციის პროცესის შუაში ამაგრებენ, რაც აღნიშნულ პროცესს აჩერებს და შესაბამისად მთელი შაქრის ალკოჰოლად გარდაქმნა ვეღარ ხდება.
429
თარიღი უცნობია
*
ყითა (ლექსი)
ყითა (ნაწილი, ნაწყვეტი) — ძირითადად დიდაქტიკური და ფილოსოფიური შინაარსის ლექსებში გამოიყენება. პირველი ბეითი არ ერითმება, შემდგომი ბეითი თავისუფალია, ხოლო მეორე წინა ბეითის სტრიქონს ერითმება. არის მონორიტმული და ერთი თემის შემცველი.
კატეგორია:ლექსთწყობა
არქეოლოგიის ეროვნული მუზეუმი (მალტა)
არქეოლოგიის ეროვნული მუზეუმი (National Museum of Archaeology, Il-Mużew Nazzjonali tal-Arkeoloġija) — ეროვნული მუზეუმი ვალეტაში, მალტა. მუზეუმი მოიცავს პრეისტორიისა და ფინიკიის პერიოდის ნიმუშებს, ასევე მონეტების დიდ კოლექციას. დაწესებულებას ხელმძღვანელობს მალტის მემკვიდრეობა.
ისტორია
1974 წელს, სახვითი ხელოვნების კოლექცია მალტის სახვითი ხელოვნების მუზეუმში (MUŻA) გადაიტანეს, რომელიც ადმინისტრაციის სახლში, სამხრეთის ქუჩაზე, ვალეტაში მდებარეობდა. ამის შემდეგ ეროვნულ მუზეუმს სახელი გადაერქვა და არქეოლოგიის ეროვნული მუზეუმი გახდა.
მუზეუმი განახლდა 1998 წელს. არტეფაქტები მოთავსებულია მუდმივი ტემპერატურის მქონე ვიტრინებში, ისე რომ გამოფენა ამჟამინდელ კონსერვატიულ სტანდარტებს აკმაყოფილებდეს.
ნაგებობა
ობერჟ დე პროვენსი არის ბაროკოს არქიტექტურის ნიმუში რესპუბლიკის ქუჩაზე, ვალეტაში. ნაგებობა წმ. იოანე ნათლისმცემელის ორდენისათვის ააშენეს 1571 წელს. იგი დაპროექტებულია მალტელი არქიტექტორის, ჯიროლამო კასარის მიერ, რომელმაც ასევე დააპროექტა ვალეტის სხვა მნიშვნელოვანი ნაგებობები. ნაგებობა არსებობის მანძილზე რამდენჯერმე განახლდა. მათ შორის ნაგებობის ფასადს ფართო რეკონსტრუქცია XVII საუკუნეში დასაწყისში ჩაუტარდა, პირველ სართულზე მდებარე მაღაზიების ინტეგრირების მიზნით. ჰოსპიტალიერები ნაგებობას საქმიანი დისკუსიებისთვის, ასევე სატრაპეზოდ და სადღესასწაულოდ იყენებდნენ.
მას შემდეგ, რაც ნაპოლეონ ბონაპარტმა მალტიდან 1798 წელს რაინდები გააძევა, ობერჟი მალტის საკავშირო კლუბად გადაკეთდა. მიუხედავად იმისა, რომ ნაგებობა 2002 წლამდე იჯარით მალტის საკავშირო კლუბს ეკუთვნოდა, 1955 წლის 12 აგვისტოს შენობაში მალტის არქეოლოგიის ეროვნული მუზეუმი მაინც განთავსდა.
კოლექციები
thumb|მძინარე ქალბატონი|alt=|240 px მუზეუმის ნაგებობის პირველ სართულზე განთავსებულია მალტის კუნძულების პრეისტორიული არტეფაქტები, კონკრეტულად გჰარ დალამის პერიოდიდან (ძვ. წ. 5200). კუნძულზე უძველესი დასახლება ტარხიენის პერიოდში (ძვ. წ. 2500) შეინიშნება.
ადრეული ნეოლითის პერიოდის ოთახი (ძვ.წ. 5200–3800)
ადრეული ნეოლითის პერიოდის დარბაში განთავსებულია ნეოლითის პერიოდის არტეფაქტები. მათ შორისაა: მოხატული ჭურჭელი გჰარ დალამის, ნაცრისფერი სკორბის, წითელი სკორბისა და ჟებიჯის პერიოდებიდან (ფაზები).
განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია წითელი სკორბას ფიგურები, ადამიანის ადგილობრივი გამოსახულებები და ადრეული ტაძრის პერიოდის ქანდაკებები.
გამოფენაზე წარმოდგენილია კლდეში ნაკვეთი სამარხების რეკონსტრუქცია, რომელიც ადრეული ნეოლითის პერიოდით თარიღდება. კლდეში ნაკვეთი სამარხები აღმოჩენილია ისეთ ადგილებში, როგორებიცაა: ჰალ-საფლიენი და ხაღჰრა. მუზეუმში ორივე აღნიშნული არქეოლოგიური ობიექტის ფოტოა განთავსებული.
ტაძრის პერიოდის ოთახი (ძვ.წ. 3800–2500)
ამ ოთახებში ნაჩვენებია არქიტექტურის ნიმუშები და სხვა ნივთები, რომლებიც მალტის პრეისტორიის მჯარის, ჯგანტიას, საფლიენისა და ტარხიენის პერიოდით თარიღდება. ამ დროს აშენებული ტაძრები ითვლება მსოფლიოში პირველ თავისუფალ ძეგლებად და იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობაშია შეტანილი.
ბრინჯაოს ხანის ოთახი (ძვ.წ. 2400–700)
ბრინჯაოს ხანის დარბაზში ჩვენ ვიგებთ ინფორმაციას იმ კულტურისა და რიტუალების შესახებ, რომლებიც ეკუთვნოდა იმ ხალხს, რომელიც დაახლოებით ძველი წელთაღრიცხვით 2 400 წელს დასახლდა მალტის კუნძულებზე.
ბრინჯაოს ხანაში, წინა კულტურისათვის დამახასიათებელი ძლიერად გაფორმებული ტაძრები გამაგრებულმა ნაგებობებმა ჩაანაცვლა, რომლებიც თავდაცვის მიზნით კლდიან ადგილებზე იყვნენ აშენებული. მალტის კუნძულებზე ლითონების საბადოები არ არსებობს. სწორედ ამიტომ ისეთი ნივთების დასამზადებლად, როგორებიცაა სპილენძისა და ბრინჯაოს დანა და ცულის თავი საჭირო იყო მასალის იმპორტი.
ბრინჯაოს ხანაში აღსანიშნავია სხეულის წარმოდგენის ახალი უაღრესად სტილიზებული ფორმა, რომელიც ტაძრის პერიოდისაგან მკვეთრად განსხვავდება.
ფინიკიური დარბაზი
ფინიკიური დარბაზის კოლექცია მოიცავს ჭურჭელს, ძვირფასეულობასა და შუშის ნაკეთობებს, რომლებსაც ფინიკიელები ამზადებდნენ. ამ დარბაზში დაცულ მნიშვნელოვან არტეფაქტებს შორისაა: მდინა სტელის წარწერები, ასევე ოქროსაგან დამზადებული თილისმები ჰოროსისა და ანუბისის გამოსახულებებით. ორივე თილისმა სამარხებშია აღმოჩენილი და ფინიკიურ რწმენებსა და რიტუალებში ძველ ეგვიპტურ გავლენას მოწმობს.
ეროვნული ნუმიზმატიკის კოლექცია
მუზეუმის ზედა სართულზე განთავსებულია ეროვნული ნუმიზმატიკური კოლექცია. მუზეუმს კოლექცია პროფესორმა სალვატორე ლუიჯი პისანიმ (1828-1908) უანდერძა 1899 წელს. ამის შემდეგ მუზეუმის კოლექცია თანდათან იზრდება და დღესდღეობით 16 000-მდე მონეტასა და მედალიონს მოიცავს.
მონეტები მალტის კუნძულებზე სხვადასხვა ერების მმართველობას მოწმობს. მონეტები თარიღდება: პუნების, რომის იმპერიის, ბიზანტიის იმპერიის, ხალიფატის, ნორმანების, არაგონის, ჰოსპიტალიერებისა და ბრიტანეთის იმპერიის პერიოდით. არქეოლოგიის ეროვნული მუზეუმის აღნიშნული კოლექცია ჰოსპიტალიერების მონეტების ყველაზე სრულყოფილ კოლექციად ითვლება, რომელიც ასევე მოცავს იშვიათ ნიმუშებს.
სქოლიო
კატეგორია:მალტის მუზეუმები კატეგორია:ვალეტის ღირსშესანიშნაობები კატეგორია:1958 წელს დაარსებული მუზეუმები
კარლოს კასტანედა
ავტორიზებული ვერსია
კარლოს კასტანედას თავდაპირველი სახელი კარლოს არანა იყო (Carlos Aranha; aranha — ობობა) (1959 წელს, აშშ-ის მოქალაქეობის მიღებისას მან მიიღო დედის გვარი — კასტანედა და არა მამის გვარი — არანა). კარლოსი 1925 წლის 25 დეკემბერს სან-პაულუში (ბრაზილია) შეძლებულ ოჯახში დაიბადა. მისი დაბადებისას დედამისი — 15, ხოლო მამამისი — 17 წლის იყო. აღსაზრდელად პატარა კარლოსი დეიდას მიაბარეს, მას დეიდა მშობელი დედასავით შეუყვარდა, თუმცა როდესაც კარლოსი 6 წლის იყო დეიდა გარდაეცვალა, ხოლო 20 წლის ასაკში კი უკვე დედა. შემდეგ წლებში თავისი აბეზარი თვისებების გამო კარლოსი ხშირად ხვდებოდა გაუგებრობებში.
10-12 წლის ყმაწვილი სასწავლებლად ბუენოს-აირესის ერთ-ერთ ინტერნატში გააგზავნეს, ხოლო 15 წლის ასაკში კი აშშ-ში, სან-ფრანცისკოში, გადავიდა. როგორც ცნობილია, კარლოსს მშობლებმა სან-ფრანცისკოში ერთ-ერთ ოჯახში მიაკვლიეს, სადაც იგი ცხოვრობდა და თან სწავლობდა სკოლაში (Hollywood High School). როდესაც მან მიიღო საშუალო განათლების დიპლომი, ის სასწავლებლად მილანში მდებარე სახელოვნებო სასწავლებელში წავიდა, თუმცა მალევე მიატოვა სასწავლებელი და სან-ფრანცისკოში დაბრუნდა.
1955-59 წლებში მან გაიარა ლიტერატურის, ჟურნალისტიკის და ფსიქოლოგიის კურსები. ამ პერიოდში კარლოს ერთ-ერთი ფსიქოანალიტიკოსის თანაშემწედ მუშაობდა, სადაც მას თერაპიული პროცედურების დროს აუდიო ჩანაწერის გაკეთება ევალებოდა. კარლოსმა ერთხელ ამ აუდიო ჩანაწერების შესახებ თქვა: ამ ჩანაწერების საერთო რაოდენობა 4000-ს აღწევდა, მათ მოსმენისას მე ვტიროდი, რადგან ეს ჩანაწერები ჩემს შიშსა და სირცხვილს ასახავდა.
1959 წელს კარლოსმა აშშ-ის მოქალაქეობა მიიღო, დოკუმენტების შევსებისას ის სახელად უთითებდა კარლოს კასტანედას. ამავე წელს ჩაირიცხა კალიფორნიის უნივერსიტეტის ლოს-ანჯელესის ფილიალში, ორი წლის შემდეგ კი დაამთავრა უნივერსიტეტი ანთროპოლოგიის განხრით.