cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
მიხეილ ტვერელი
მიხეილი ტვერის სამთავროს ტახტზე ძმას, სვიატოსლავს შეენაცვლა. წმინდა მთავრის ღვთივსათნო ცხოვრების მოშურნე და საკუთარი ამბიციებით გონებადაბინდულმა მოსკოვის მთავარმა იურიმ ჯერ ომი დაიწყო ტვერის სამთავროს წინააღმდეგ, შემდეგ კი, დამარცხებით გაბოროტებულმა, ცილისმწამებლური ბრალდებებით ოქროს ურდოში დაასმინა წმინდა მიხეილი. განრისხებულმა ხანმა თავისთან იხმო წმიდანი. უფლის რჩეულმა არ ისურვა, ხანთან უთანასწორო ბრძოლაში რუსი მეომრების სისხლი დაეღვარა და მორჩილებით გაემართა ოქროს ურდოში, სადაც უეჭველი სიკვდილი ელოდა. გამგზავრების წინ ის გამოემშვიდობა ოჯახს, ტვერელებს და სულიერი მოძღვრისგან - იღუმენ იოანესგან მოწამეობრივ ღვაწლზე ითხოვა კურთხევა.
ურდოში წმინდა მთავარს ხანის ურჩობაში დასდეს ბრალი და სიკვდილი მიუსაჯეს. საპყრობილეში მიხეილი, ჩვეულებისამებრ, გამუდმებით ფსალმუნებს კითხულობდა, უფალს მადლობდა მისთვის წარმოგზავნილი სატანჯველებისათვის და წინამდებარე მოწამეობრივ ღვაწლში შემწეობას სთხოვდა. დატყვევებული წმინდა მთავარი მოთმინებით იტანდა გვემას და შეურაცხყოფას. მას გაქცევაც შესთავაზეს, მაგრამ ნეტარი გაბედულად უპასუხა: წმინდა მიხეილს ხშირად აკითხავდნენ მართლმადიდებელი მღვდელმსახურები. ნეტარი ყოველ კვირას ამბობდა აღსარებას და ეზიარებოდა. ერთ საღამოს დატყვევებულ წმინდანთან მკვლელები შეიჭრნენ. მახვილით განგმირეს და გული ამოაჭრეს (1318 წელი). იმავე ღამეს ბევრმა ცხადად იხილა, თუ როგორ დაადგა ნათლის ორი ღრუბელი იმ ადგილს, სადაც მარტვილი ესვენა. ურდოდან წმინდა მიხეილის ნეშტი მოსკოვში გადაასვენეს და კრემლის მაცხოვრის ტაძარში დაკრძალეს. მხოლოდ ერთი წლის შემდეგ, 1319 წელს შეიტყვეს ტვერელებმა, თუ რა ბედი ეწია მათ მთავარს. წმინდანის მეუღლის, მთავარი ანას (ხს. 2 ოქტომბერს) სურვილითა და ტვერელთა თხოვნით ნეტარი მიხეილ ტვერელის წმინდა ნაწილები 1320 წლის 6 სექტემბერს მის მშობლიურ ქალაქში, მის მიერვე აგებულ უფლის ფერისცვალების ტაძარში დაკრძალეს. კეთილმსახური მთავარი 1549 წელს შერაცხეს წმინდანად, 1632 წლის 24 ნოემბერს კი მოხდა მისი უხრწნელი ნაწილების აღმოყვანება.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1272 კატეგორია:გარდაცვლილი 1318 კატეგორია:XIV საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები კატეგორია:რუსი წმინდანები
Hold Me Tight
— ინგლისური როკ-ჯგუფ The Beatles-ის სიმღერა. იგი შეტანილია ალბომში With The Beatles, რომელიც გამოვიდა 1963 წელს.
სქოლიო
კატეგორია:The Beatles-ის სიმღერები კატეგორია:1963 წლის სიმღერები
მიტელცენტრი
მიტელცენტრი ჰქვია სამხარეო დაგეგმარებასა და ეკონომიკურ გეოგრაფიაში ცენტრალურ ადგილთა სისტემის საშუალო საფეხურის ცენტრალურ ადგილს, რომელიც გერმანელმა გეოგრაფმა ვალტერ კრისტალერმა შეიმუშავა 1950 წელს. ადგილის მნიშვნელობას ნაკლებად განაპირობებს მისი სიდიდე, არამედ ბევრად უფრო მეტად ამ ადგილის ინფრასტრუქტურა მის გარშემომდებარე ადგილებთან შედარებით. ეს სისტემა რამდენიმე საფეხურისაგან შედგება — ობერცენტრის, მიტელცენტრის, უნტერცენტრისა და კლაინცენტრისაგან.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:სამხარეო დაგეგმარება კატეგორია:ეკონომიკური გეოგრაფია კატეგორია:ურბანიზაცია
პიედესტალი
პიედესტალი (piédestal < piedistallo < და ) — პოსტამენტი, საფუძველი, რომელზედაც დგამენ სკულპტურულ ნამუშევარს (ქანდაკება, ჯგუფი, ბიუსტი) ან ლარნაკს, სვეტს, ობელისკსა და ა. შ. პიედესტალი შეიძლება იყოს გეომეტრიულად სწორი (ჩვეულებრივ, არქტიექტურულ ორდერული ელემენტებით ან სკულპტურული რელიეფით შემკული) ან ნებისმიერი (ბუნებრივი, დაუმუშავებელი ქვის სახით) ფორმისა.
ლიტერატურა
კატეგორია:სკულპტურა
.bb
.bb — ზედა დონის ეროვნული დომენი (ccTLD) ბარბადოსისთვის.
რესურსები ინტერნეტში
bb კატეგორია:კომუნიკაციები ბარბადოსში
Toppdomän
ცაიშის საკათედრო ტაძარი
300 პქ|მინი|ცაიშის საკათედრო ტაძარი ცაიშის ყოვლადწმიდა ღმრთისმშობლის მიძინების სახელობის საკათედრო ტაძარი (X–XI სს. მიჯნა, XII–XIV სს. მიჯნა) — ცაიშის ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესია ზუგდიდისა და ცაიშის ეპარქიის საკათედრო ტაძარი და საქართველოს ერთ-ერთი უძველესი საეპისკოპოსო კათედრაა.
VI-VII საუკუნეთა მიჯნაზე აქ უკვე იყო საეპისკოპოსო კათედრა. 602-610 წლებს შორის შედგენილ საეპისკოპოსო კათედრათა ნუსხაში მოიხსენიება ცაიშის ეპარქია ლაზიკაში. ქართულ წყაროებში ამ საეპისკოპოსოს შესახებ უძველესი ცნობა X-XI საუკუნეთა მიჯნისაა. ეს არის საწინამძღვრო ჯვრის წარწერა, სადაც "ბაგრატ აფხაზთა მეფე და კურაპალატის” გვერდით იხსენიება ცაიშელი ეპისკოპოსი ეფრემი.
ცაიშში დღეს მდგარი გუმბათოვანი ტაძარი XIII-XIV საუკუნეთა მიჯნაზეა აშენებული. მანამდე კი აქ X-XI საუკუნეთა მიჯნაზე აგებული დარბაზული ეკლესია მდგარა. თუ როგორი იყო ადრინდელი ტაძარი არ ვიცით. წყაროებში შემონახულია ცნობები XI საუკუნიდან 1823 წლამდე ოცამდე ცაიშელი ეპისკოპოსის შესახებ. მათ შორის ყველაზე ღვაწლმოსილნი ჩანან მალაქია II და გრიგოლ ჩიქოვანი (1777-1823).
1614 წელს მომხდარი დიდი მიწისძვრის შედეგად საშინლად დანგრეული ცაიშის ტაძარი მალე აღადგინა და შეამკო მეუფე მალაქიამ. მეუფე გრიგოლმა კი კაცია II დადიანის მხარდაჭერით შეძლო ეკლესიისათვის დაებრუნებინა თავადაზნაურთა მიერ მიტაცებული ყმა-მამული, ააშენა სამრეკლო და ტაძარს შემოავლო გალავანი. 1823 წელს რუსეთის ხელისუფლებამ სამეგრელოს სხვა საეპისკოპოსოებთან ერთად გააუქმა ცაიშის საეპისკოპოსოც. ამის შემდეგ 1879 წლამდე აქ იყო მონასტერი, შემდეგ კი სადეკანოზო, რომელშიც შედიოდა ზუგდიდის მაზრის 20 ეკლესია. ცაიშის ტაძარი განათლების მძლავრ კერას წარმოადგენდა. ამ ეკლესიასთან იყო სკოლა.
ცაიშის ხუროთმოძღვრული კომპლექსის ერთ-ერთი ძველი ნაგებობა გალავანის გარეთ, მის დასავლეთ მხარეშია მოთავსებული და იქვე ფერდობზე მიშენებული. მას „პალატს” უწოდებენ და ინტერიერის მიხედვით XI საუკუნის გვიან არ ათარიღებენ.
1989 წლიდან გაუქმებულ ტაძარში უწმინდესისა და უნეტარესის ილია II-ის ლოცვა-კურთხევით აღდგა და მრევლიც გაჩნდა. ამ დროიდან სიცოცხლის ბოლომდე ტაძრის წინამძღვარი იყო ეპარქიის მოღძვართ-მოძღვარი აწ განსვენებული დეკანოზი ამირან შენგელია, რომელიც ტაძრის სამხრეთ კარიბჭესთანაა დაკრძალული. ამჟამად ტაძრის წინამძღვარია დეკანოზი ზაბულონ ქობალია.
არქიტექტურა
ცაიშის ხუროთმოძღვრული კომპლექსი განლაგებულია ქალაქ ზუგდიდის სამხრეთ-დასავლეთით ათიოდე კილომეტრზე. იგი მდებარეობს კოლხეთის დაბლობთან მომიჯნავე მთების დასაწყისში. 1614 წლის მიწისძვრამ ცაიშის ხუროთმოძღვრულ კომპლექსს წაუშალა თავდაპირველი სახე.
დღევანდელი ძეგლის მასათა კომპოზიციის დამაგვირგვინებელი ცილინდრული ფორმის გუმბათი მთლიანად ახალია, მას საფუძვლის კვადრატის კონსტრუქციული შვერილებიც კი არ გააჩნია.
ცაიშის კომპლექსის უძველესი ნაგებობა დგას გალავნის გარეთ ჩრდილო-დასავლეთის კუთხეში. მას პალატი ეწოდება. პალატის ინტერიერი დიდად შთამბეჭდავია, თაღოვანი ბოძები, რომელსაც შენობის ჭერი ეყრდნობა, გოთური სტილის ელემენტებს ატარებს. ნაგებობის დღევანდელი სურათი ორ სამშენებლო ფენას შეიცავს – თავდაპირველსა და აღდგენილ ნაწილს. მხატვრული თვალსაზრისით, ამ ტაძრის პალატი დაახლოებით X საუკუნეშია აგებული. ამ სადგომის ზემოთ მდგარა ხის სახლი, რომელიც ხეზე ჭრის საუკეთესო ნიმუშს წარმოადგენდა.
უცნობია, თუ ვინ არის ტაძრის ხუროთმოძღვარი. არაა გამორიცხული, რომ გუმბათის ყელში ერთ-ერთ დეტალზე დატანებული წარწერა ანანია ხუროთმოძღვრის ვინაობაზე მიგვანიშნებდეს.
ცაიშის ხუროთმოძღვრული კომპლექსის ერთ-ერთ თვალსაჩინო ნაწილს ორსართულიანი სამრეკლო წარმოადგენს. იგი ჩაშენებულია სამხრეთით შიგ გალავანში. მისი აგების თარიღი უცნობია, რამეთუ მის შესახებ წყაროები არაფერს ამბობენ. სპეციალისტების დაკვირვებიდან კი ცხადია, რომ სამრეკლო შეიცავს რამდენიმე სამშენებლო ფენას, ასევე ტაძრის ფრაგმენტებს, რაც მეტყველებს იმაზე, რომ იგი მიწისძვრის შემდეგ იქნა აგებული. ამასვე ადასტურებს მალაქიას შემდეგი წარწერა: „სრულიად დაიქცა გალავანითა და შინაგან გარ-შენობითა და სამრეკლოთა ...“.
ამდენად, ცაიშის ხუროთმოძღვრული კომპლექსი XIII საუკუნის ბოლოსა და XIV საუკუნის დასაწყისის ხუროთმოძღვრების პირმშოა, მიუხედავად იმისა რომ ზოგიერთი ნიშანი უკვე XIII ს-ის დამდეგს ჩნდება. ძირითადად მასში III სამშენებლო პერიოდი განირჩევა. აქვე გვხვდება უფრო ადრეული, კერძოდ, X საუკუნის და უფრო მოგვიანო, XVII საუკუნის ხუროთმოძღვრების ნიმუშებიც.
ცაიშის ტაძრის ფრესკული მხატვრობა და ნეკროპოლი
ტაძრის შიდა სივრცის შემამკობელი ფრესკული მხატვრობიდან განსაკუთრებულ ყურადღებას იპყრობს საკურთხევლის კონქზე შესრულებული ღმრთისმშობლისა და მიქელ-გაბრიელის გამოსახულებები. ღმრთისმშობელი ფეხზე მდგომარეა, მას ყრმა იესო უჭირავს ხელში. მარიამის თვალები, სახის ნაკვთები და მდიდრული მოსასხამი ხაზს უსვამს მომხატველი ოსტატის ზომიერებისა და ჰარმონიის გრძნობას. ყრმა იესოს სახეში იკვეთება შეწითლებული ლოყები და მოყავისფრო ინტენსიური ჩრდილები.
ღმრთისმშობლის გამოსახულებებიდან ყურადღებას იპყრობს დასავლეთის მკლავის ცილინდრული კამარის მოხატულობა. აქ ცენტრალური ადგილი უკავია სფეროში ჩახატულ ღვთისმშობელს. მარიამის სახე სიმკაცრითა და ძალმოსილებით გამოირჩევა. მისი მუქი, მოყავისფრო-მოწითალო სამოსის მკვეთრი ნაკეცები ხაზს უსვამს მხატვრის რეალისტურ სტილს. ღმრთისმშობელს ორივე ხელი ზეაპყრობილი აქვს. საგულისხმოა ყრმა იესოს გამოსახულებაც; მიუხედავად იმისა, რომ იესო ღვთისმშობლის ფონზეა დახატული, მაინც კარგად იკვეთება მისი ფიგურა, რის ხელშემწყობ პირობადაც მძაფრი კონტურები, თეთრი სამოსი და ოქროს შარავანდი გვევლინება.
შესრულების საუკეთესო რეალისტური სტილით გამოირჩევა აღმოსავლეთ კარიბჭის თაღზე მოთავსებული ჩვენთვის უცნობი სცენა (სამი მამაკაცი მთაში). აქ ყურადღებას იქცევს ადამიანთა ფიგურებისა და სახეთა გამოსახვის მანერა. სცენის კოლორიტი რბილ, ზუსტად მიგნებულ ტონთა რიტმულ შეხამებაზეა აგებული. ახალგაზრდა სახეები შუქჩრდილებით არის გაცხოველებული, მთლიანად სცენა მშვიდია და სათუთხაზოვან რიტმშია შესრულებული.
ცაიშის ფრესკული მოხატულობიდან განსაკუთრებული ყურადღების ღირსია ტაძრის სამხრეთ ნავში, ბოძის ქვედა რეგისტრზე გამოსახული ქტიტორები. პორტრეტები მეტად თუ ნაკლებად ფრაგმენტულია, წარწერა კი, სამწუხაროდ, სავსებით წაშლილია. ფრესკა ორ გამოსახულებას შეიცავს. მათგან აღმოსავლეთით მდებარე გვირგვინოსანი დედოფლის გამოსახულება უფრო მეტადაა შემორჩენილი. დედოფალს მდიდრული სამოსიდან გამოყოფილი მარჯვენა ხელი ოდნავ ზეაღმართული აქვს, თავზე ორნამენტებით შემკული გვირგვინი ახურავს. ორი დიდი ნაწნავი თითქმის მთელ სხეულზეა ჩამოშლილი. მაღალი ყელი, ფაქიზი ნაკვთები და დიდრონი თვალები დიდებული ქალის დახვეწილ ტიპს წარმოსახავს. დედოფლის მუქ შინდისფერ საკინძიან სამოსს ფრაგმენტულად შემორჩენილი ოქროსფერი მდიდრული მოსასხამი ამშვენებს, რომლის საყელოზეც საოცრად ნატიფი ორნამენტებია გამოსახული. დედოფლის ფიგურის პროპორციული სისწორე ოდნავ დარღვეულია თვალების, ყურების, თავის რამდენადმე გადიდებით, რაც გამოსახულების აღქმას აძლიერებს. დედოფლის დასავლეთით მოთავსებული მამაკაცის ფიგურა ფრაგმენტულადაა შემორჩენილი. მას აღმოსავლური ტიპის საკმაოდ მაღალი მოყავისფრო ქუდი ახურავს, რომელიც გეომეტრიული უჯრედებითაა გაფორმებული. ქართული ხელოვნებისათვის ნიშანდობლივი ნუშისმაგვარი თვალები, შავი წარბ-ულვაში და სწორი ცხვირი პორტრეტს ლირიკულ იერს სძენს.
უცნობია გამოსახულ ქტიტორთა ვინაობა. წარწერები სავსებით წაშლილია, მაგრამ ჩვენთვის საინტერესო საკითხის გარკვევაში ნაწილობრივ შეიძლება დაგვეხმაროს ტაძრის მოხატვის პერიოდი. როგორც ზემოთ აღვნიშნეთ, ცაიშის კათედრის მოხატვა 1616 წელს უნდა დაწყებულიყო, ამიტომ არაა გამორიცხული, რომ აქ იმდროინდელი სამეგრელოს მთავარი ლევან II დადიანი (1611– 1657) და დედოფალი ნესტან-დარეჯანი დაეხატათ.
ლევანი და ნესტან-დარეჯანი მსგავსი ჩაცმულობით წარმოგვიდგება კორცხელის რელიეფურ ხატზე. აქ ყურადღებას იქცევს ნესტანის ისეთივე ჩამოშლილი ნაწნავები, როგორც ფრესკაზე და ლევანის აღმოსავლური ტიპის ქუდი. პატრონიკეში შემორჩენილი მხატვრობიდან გამოვყოფთ წმინდა გიორგის წამების ორ სცენას: პირველზე ასახულია გიორგის მახვილით წამების სცენა. მხატვარს ფერთა საშუალებით გადმოცემული აქვს მოქმედ პირთა ხასიათი. მწვანე პერანგითა და წითელი მოსასხამით შემოსილი ხელაპყრობილი გიორგი დგას ჭაბუკებს შორის, რომლებიც მას მახვილს სცემენ. წმინდანის ნათელ სახეს შარავანდი აცისკროვნებს, მოძალადეთა სახეები კი მუქი ფერებითაა შესრულებული, მათი სამოსელი მოყავისფროა. ფერთა ასეთი განაწილება კარგად ასახავს როგორც მოქმედ პირთა ხასიათს, ასევე მთელი სცენის იდეურ შინაარსს.
წმინდა გიორგის ფრესკული გამოსახულების საპირისპიროდ პატრონიკეს აღმოსავლეთ კედელზე მოთავსებულია მაცხოვრის წელზედა დიდი ზომის ფრესკა. მოხატულობას დინამიკურ იერს ანიჭებს ლურჯ და მუქ ოქროსფერთა მონაცვლეობა. იესოს სახის რბილი მოდელირება შემსრულებლის ოსტატობაზე მეტყველებს. მაცხოვრის სახის გამომეტყველება მშვიდი და შთაგონებულია.
ამრიგად, შესრულების მანერით, იკონოგრაფიული და სტილისტური ნიშნებით ცაიშის მოხატულობას მნიშვნელოვანი ადგილი უნდა მიენიჭოს XVII საუკუნის ქართული მონუმენტური ფერწერის ნიმუშებს შორის.
ცაიშის ტაძარი XIV საუკუნეში დადიანთა საგვარეულოს საძვალე იყო. დადიანთა გარდა, როგორც ჩანს, აქ იკრძალებოდნენ ცნობილი საზოგადო და საეკლესიო მოღვაწეები. ცაიშის ნეკროპოლი შეუსწავლელია. ბევრმა საფლავმა ჩვენამდე ვეღარ მოაღწია. დღეს ტაძრის შიგნით 6 საფლავია შემორჩენილი. რომლებიც ეკუთვნის დავით დადიანის შვილებს მართას, ნინასა და ალექსანდრეს, "უგანათლებულეს თავად" კონსტანტინე დადიანს.
ცაიშის მონასტერში დაკრძალული ყოფილა უკანასკნელი მიტროპოლიტი გრიგოლ ჩიქოვანი. მისი საფლავი უნახავს ექვთიმე თაყაიშვილს. მეცნიერი არ მიუთითებს, სად განისვენებდა ეს იერარქი ტაძარში თუ ეზოში. დღეს მისი საფლავი დაკარგულად ითვლება.
ცაიშის სამრეკლოს სამხრეთ კედლის ქვედა ნაწილში შემორჩა სამარის ქვა ასომთავრული წარწერით:
ამ წარწერის შინაარსიდან ბევრი ვერაფერი ირკვევა. სავარაუდოა, რომ იგი ეკვდერში იყო მოთავსებული და პალეოგრაფიული ნიშნებით XIII-XIV სს. განეკუთვნება, მაგრამ ვის ეკუთვნოდა წარწერა, ჯერჯერობით უცნობია. ეს ტექსტი არის 131-ე ფსალმუნის მე-14 მუხლი. მსგავსი შინაარსის წარწერა გვხვდება გელათში, დავით აღმაშენებლის საფლავის ქვაზე, სადაც ნათქვამია:"ესე არს განსასუენებელი ჩემი უკუნითი უკუნისამდე, რამეთუ მთნავს მასს დავემკვიდრო მე". ცაიშში ასევე დაკრძალული ყოფილა ლევან V დადიანის სიძე, მანუჩარ შარვაშიძე. ნიკო დადიანის თქმით, იგი აფხაზეთში მოკლეს. დატირების "შემდგომად მოვასვენეთ ეკლესიასა ცაიშს და დავმარხეთ მუნ შესაფერისა პატივითა".
ამდენად, როგორც ზემოთქმულიდან ცხადია, ცაიშის ნეკროპოლი საინტერესო ისტორიული ძეგლია, მაგრამ ბევრი საფლავი დაიკარგა, ზოგიერთზე კი წარწერები აღარ იკითხება.
სქოლიო
კატეგორია:ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში კატეგორია:საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის საეპისკოპოსო კათედრები
თათები
მინი|მოხუცი თათი ქალი.
თათები — ჩრდილოეთ კავკასიაში (დაღესტანში) მცხოვრები პატარა ხალხი. ისინი აგრეთვე ცხოვრობენ აზერბაიჯანსა და ირანში. თათების თავდაპირველი განსახლების არეალია ირანი. აქ თათები ირანის მთიანეთის ჩრდილო-დასავლეთ მხარეს, თეირანსა და ყაზვინს შორის გაბნეულად არიან განსახლებულნი.
თათების თვითსახელწოდებაა „თაგ“. თათები ლაპარაკობენ თათურ ენაზე, რომელიც ინდოევროპულ ენათა ოჯახის ირანულ ჯგუფში შედის. სამეცნიერო ლიტერატურაში იმასაც აღნიშნავენ, რომ თათური ენა ფარსის დიალექტია, რომელზედაც თავდაპირველად ლაპარაკობდნენ აღმოსავლეთ მიდიაში და ის ახლოს იყო მაზანდარანულთან, თალიშურთან, გილანურთან და დარიულთან. დღევანდელ თათურს ორი დიალექტი აქვს: სამხრეთული და ჩრდილოური. ჩრდილოური დიალექტი დაღესტნის ერთ-ერთი ლიტერატურული ენაა. დამწერლობა ეფუძნება რუსულ ანბანს. ოქტომბრის გადატრიალებამდე თათები სამწერლობო ენად სპარსულს იყენებდნენ, იმის გამო, რომ ჩრდილოეთ კავკასიელი მთის ებრაელების დედა ენა თათური ენა იყო, საბჭოთა ხელისუფლებამ XXს-ის 30-იან წლებიდან მთის ებრაელები პიროვნების დამადასტურებელ ოფიციალურ იურიდიულ დოკუმენტებში თათებად ჩაწერა.
აზერბაიჯანში თათების ორ სოფელში ქრისტიანობის სომხური მიმართულება - გრიგორიანობა მიიღეს. საბჭოთა პერიოდში ისინი პრაქტიკულად გასომხდნენ და ყარაბახის კონფლიქტის შემდეგ სომხეთსა და რუსეთში მიგრირდნენ. დაღესტანში თათები განსახლებულნი იყვნენ ქ. დერბენტის დასავლეთით, მთისწინა ზოლში. მთიელი ებრაელები და თათები სრულიად სხვადასხვა წარმოშობის ხალხია, რომლებიც უბრალოდ ერთ ენაზე ლაპარაკობდნენ. მათი მიგრაციაც კავკასიაში სხვადასხვა დროს განხორციელდა.
სქოლიო
კატეგორია:სპარსელები კატეგორია:კავკასიის ხალხები
ანკილოსტომისებრნი
ანკილოსტომისებრნი (Ancylostomatidae) — მრგვალი ჭიების ოჯახი. ძუძუმწოვრების (უმთავრესად მტაცებლების), იშვიათად ადამიანის ნაწლავთა პარაზიტები. იკვებებიან მასპინძლის სისხლით. გავრცელებული არიან ზველა მატერიკზე, უმთავრესად ტროპიკულ და სუბტროპიკულ ზონაში. საქართველოში რეგისტრირებულია 7 სახეობა. ადამიანში პარაზიტობს ანკილოსტომისებრთა ორი სახეობა: ანკილოსტომა (8-13 მმ სიგრძისა) და ნეკატორი (6-12 მმ). მასპინძლის ორგანიზმიდან ჭიის კვერცხები განავალთან ერთად გარემოში (ნიადაგში) ხვდება. გამოჩეკილი ლარვა ადამიანის ან ცხოველის კანის საფარველთან შეხებისას კანში იჭრება, გადადის სისხლში და ფილტვების გზით - პირის ღრუში ანდა საკვებთან ერთად პირის ღრუში ხვდება, ხოლო აქედან ნაწლავში გადადის. ადამიანის ორგანიზმში პარაზიტი 4-8 წელის ცოცხლობს. ანკილოსტომა იწვევს დაავადება ანკილოსტომოზმს, ხოლო ნეკატორი - ნეკატოროზს.
ლიტერატურა
კატეგორია:მრგვალი ჭიები
fa:کرم قلابدار
კუშმანაკოვო
კუშმანაკოვო (Ҡушманак; Кушманаково) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბურაევოს რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 367 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბურაევოდან დაშორებულია 10 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია იანაული, რომელიც დაშორებულია 78 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (86 %).
სქოლიო
კატეგორია:ბურაევოს რაიონის სოფლები
ანოა
ანოა (Bubalus depressicornis) — ძუძუმწოვარი ცხოველი წყვილჩლიქოსნების რიგისა. ძროხისებრთა ოჯახის წარმომადგენლებიდან ყველაზე პატარა ტანისაა (სხეულის სიგრძე 170 სმ). გვხვდება კუნძულ სულავესიზე. ცხოვრობა ვაკისა და მთის ტყეებში. ანოა სანადირო ობიექტია — იყენებენ მის ტყავს, რქებსა და ხორცს.
ლიტერატურა
კატეგორია:აზიური კამეჩები
აზერბაიჯან-უკრაინის ურთიერთობები
უკრაინა-აზერბაიჯანის ურთიერთობები წარმოადგენს ურთიერთობებს აზერბაიჯანსა და უკრაინას შორის. 1918 წლამდე ორივე ქვეყანა იყო რუსეთის იმპერიის ნაწილი, ხოლო 1991 წლამდე სსრკ-ს ნაწილი. დიპლომატიური ურთიერთობა დამყარდა 1992 წელს. აზერბაიჯანს აქვს საელჩო კიევში. უკრაინას აქვს საელჩო ბაქოში. ორივე ქვეყანა არის სრულუფლებიანი წევრი ევროსაბჭოს,  ევროპის უსაფრთხოებისა და თანამშრომლობის ორგანიზაციის, დამოუკიდებელ სახელმწიფოთა თანამეგობრობისა, სუამისა და შავი ზღვის ეკონომიკური თანამშრომლობის ორგანიზაციისა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აზერბაიჯანის დიპლომატიური ურთიერთობები კატეგორია:უკრაინის დიპლომატიური ურთიერთობები
ჯვარცმა
მინი|იესოს ჯვარცმა, [[ჰიერონიმუს ბოსხის ნახატი]] ჯვარცმა — სიკვდილით დასჯის უძველესი მეთოდი, რომლის დროსაც დასასჯელს აბამენ ან ლურსმავენ ხის განიერ ჯვარზე და ტოვებენ მასზე ჩამოკიდებულს გარდაცვალებამდე. ეს მეთოდი რომის იმპერიაში სიკვდილით დასჯის საკმაოდ გავრცელებული და განსაკუთრებით დამამცირებელი ფორმა იყო, თუმცა მსგავსი მეთოდები სხვა უძველეს კულტურებშიც არსებობდა. ჯვარცმას განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს ქრისტიანობისთვის, რომლის მიხედვით, იესო ქრისტე ჯვარცმულ იქნა, თუმცა მოგვიანებით მკვდრეთით აღსდგა. ამის გამო ჯვარი ან ჯვარცმა ქრისტიანობის უმთავრესი სიმბოლო გახდა.
სქოლიო
კატეგორია:სიკვდილით დასჯის მეთოდები კატეგორია:წამება
ჰააგის კონვენცია
ჰააგის კონვენცია შეიძლება ნიშნავდეს:
ჰააგის კონვენციები
Mercury Records
Mercury Records — ხმისჩამწერი ლეიბლი, რომელიც ექვემდებარება კომპანიას Island Def Jam Music Group. ორივე, თავის მხრივ არის Universal Music Group-ის შვილობილი კომპანია. ლეიბლის წარმომადგენლობები ასევე გახსნილია ავსტრალიაში.
კლიენტები
კომპანიასთან Mercury Records თანამშრომლობს ან თანამშრომლობდა ბევრი ცნობილი მუსიკოსი. მათ შორის არიან:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მუსიკალური ლეიბლები კატეგორია:Universal Music Group
სულთანი
მინი|სულთანი [[მეჰმედ II]] სულთანი (سلطان‎ — ძალაუფლება: ხელმწიფე, მბრძანებელი) — ხელმწიფის ტიტული ზოგიერთ მაჰმადიანურ ქვეყანაში. თურქეთში შემორჩა 1922 წლამდ. მაროკოში — 1957 წლამდე. სულთანი იყო ეგვიპტის მმართველი XIII—XVI საუკუნეებში და 1914—1922 წლებში. სულთანის ტიტულს ატარებენ მსხვილი ფეოდალები დასავლეთ აფრიკის მუსულმანულ ქვეყნებში. ომანის მმართველი, ზოგი ტომის ბელადი სამხრეთ არაბეთში.
თავდაპირველად ეს სიტყვა არაბულში აბსტრაქტული ზედსართავი იყო და ნიშნავდა „ძალას“, „ავტორიტეტს“ ან „მმართველობას“, წარმოებული არაბული სიტყვიდან سلطة - სულთაჰ. მოგვიანებით ის ზოგიერთი მაჰმადიანი მმართველის წოდება გახდა, რომელსაც აბსოლუტური ძალაუფლება ეპყრა ხელთ.
რესუესები ინტერნეტში
კატეგორია:არაბული სიტყვები და ფრაზები კატეგორია:წოდებები *
Adlerzia froggatti
Adlerzia froggatti — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Adlerzia-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Myrmicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ხათუნა მილორავა
ხათუნა მილორავა (დ. 21 თებერვალი, 1972, თბილისი) — ქართველი რეჟისორი.
ბიოგრაფია
ხათუნა მილორავა დაიბადა 1972 წლის 21 თებერვალს, თბილისში. 2002 წელს დაამთავრა შოთა რუსთაველის თეატრისა და კინოს უნივერსიტეტი სარეჟისორო სპეციალობით (პედაგოგი ლილი იოსელიანი).
2002-2005 წლებში იყო „სამეფო უბნის თეატრში“ რეჟისორად, ასევე სპექტაკლებს დგამდა „თეატრი ათონელზე“ და „თეატრალურ სარდაფში რუსთაველზე“.
თავის დადგმებში ხათუნა მილორავა გამოხატავს „ახალი დრამის“ ესთეტიკას, რაც განაპირობებს ახალი თეატრალური ენის ძიებას მის შემოქმედებაში.
დადგმები
კოტე მარჯანიშვილის სახელობის სახელმწიფო აკადემიური დრამატული თეატრი თუმანიშვილის კინომსახიობთა თეატრი
ნოდარ დუმბაძის სახელობის მოზარდ მაყურებელთა პროფესიული თეატრი
ილიაუნის თეატრი
თეატრი ათონელზე თეატრალური სარდაფი რუსთაველზე
სამეფო უბნის თეატრი
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი თეატრის რეჟისორები კატეგორია:დაბადებული 1972 კატეგორია:დაბადებული 21 თებერვალი კატეგორია:თბილისის თეატრისა და კინოს უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები ხ
.bd
.bd — ზედა დონის ეროვნული დომენი (ccTLD) ბანგლადეშისთვის.
რესურსები ინტერნეტში
bd კატეგორია:კომუნიკაციები ბანგლადეშში
Toppdomän
სუკოტაი
სუკოტაი — შუა საუკუნეების ტაის სახელმწიფო. შექმნა XIII საუკუნის პირველ ნახევარში ბელადმა პო კუნ ბანგ ტაომ (სამეფო სახელი სრი ინდრადიტია). მეფე რამაკამჰენგის დროს (განაგებდა 1279-1299 წწ.) სუკოტაის ძლიერებამ ზენიტს მიაღწია. მისის საზღვრები დასავლეთით ანდამანის ზღვამდე, სამხრეთით — მალაკის ნახევარკუნძულამდე აღწევდა.
სუკოტაის კულტურულ ცხვრებაში დიდ როლს ასრულებდა ქვეყნის სამხრეთის უძველესი მონქმერული მოსახლეობა. 1283 წელს ქმერული ანბანის გავლენით შეიქმნა პირველი ტაიური ანბანი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ისტორიული სახელმწიფოები კატეგორია:ტაილანდის ისტორია
თეოდოსიუს I
თეოდოსიუს I, თეოდოსიუს დიდი (ლათ: Flavius Theodosius Augustus; დ. 11 იანვარი, 347 — გ. 17 იანვარი, 395) — რომის იმპერატორი 379–395 წლებში. თეოდოსიუსი ბოლო იმპერატორი იყო, რომელიც როგორც, აღმოსავლეთ, ასევე დასავლეთ რომის იმპერიას მართავდა. მან ქრისტიანობა გამოაცხადა რომის იმპერიის ოფიციალურ რელიგიად. მართლმადიდებლური ეკლესია მას წმინდანად რაცხავს და წმინდა თეოდოსიუსის სახელით მოიხსენიებს. მისი გარდაცვალების შემდეგ იმპერია სამუდამოდ გაიხლიჩა მის ორ ვაჟს, არკადიუსსა და ჰონორიუსს შორის, რომელთაც შესაბამისად, აღმოსავლეთ და დასავლეთ რომის იმპერიები ხვდათ წილად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რომის იმპერატორები კატეგორია:დაბადებული 11 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 347 კატეგორია:გარდაცვლილი 17 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 395
ცენტრალურ ადგილთა სისტემა
300px|thumb|right|კრისტალერის თეორიის მიხედვით შექმნილი ცენტრალურ ადგილთა სისტემა დინამიკაში. საბაზრო პრინციპების შესაბამისად შექმნილი ადგილების (გეოგრაფიულ–ეკონომიკური პუნქტების) დისტრიბუციის ანიმაციური მოდელი.
მაღალი (იერარქიული) საფეხურის ცენტრალური ადგილები (მაგ.; ქალაქები) თავიანთი (ფუნქციური) ჭარბ–დატვირთვის თვალსაზრისით ავლენენ ისეთ თვისებებს, რომლებიც დაბალი (იერარქიული) საფეხურის ცენტრალურ ადგილებს (როგორიცაა მაგ.; გარკვეული ადმინისტრაციული და კომუნალური მომსახურების ფუნქციები პატარა ქალაქებში) არა აქვთ. ცენტრალური ადგილი მისი მიმდებარე განვრცობითი ადგილის, ან სფეროს მიმართ უფრო მეტ მნიშვნელობითაა (მნიშვნელობითი ჭარბ–დატვირთვა) დატვირთული.
ვალტერ კრისტალერმა ადგილის ცენტრულობა, ან მისი მნიშვნელობითი ჭარბ–დატვირთვა განსაზღვრა (ადგილისა და მისი განვრცობითი სფეროსათვის სამუშაო მზადყოფნაში) უკვე არსებული და (მხოლოდ ადგილის მოსახლეობისთვის) საჭირო სამსახურების ურთიერთმიმართებით (მაჩვენებელთა განსხვავება = მნიშვნელობითი ჭარბ–დატვირთვა). რამდენადაც მაღალია ადგილის ცენტრულობა, იმდენად მაღალია კომუნალურ მომსახურებათა ოდენობა მოსახლეზე.
ვალტერ კრისტალერმა ცენტრალურ ადგილთა სისტემის კონცეფცია განავითარა თავის მთავარ ნაშრომში, რომელიც წიგნად 1933 წელს გამოიცა სათაურით „ცენტრალური გეოგრაფიული პუნქტები გერმანიის სამხრეთში“. მან დაადგინა, რომ მრავალცენტრიანი რეგიონი მაღალი მაჩვენებლის კომუნალური მომსახურებითა და ტვირთბრუნვით გამოირჩევა. თავდაპირველად კრისტალერის მომარაგების პრინციპის მიხედვით შემუშავებული სისტემა ათი იერარქიული საფეხურისაგან ("დამხმარე ცენტრული პუნქტიდან" "სახელმწიფოს მთავარ პუნქტამდე") შედგებოდა. კრისტალერმა თავისი თეორია პრაქტიკაში გადაამოწმა იმ დროისათვის არსებული სატელეფონო კავშირების რაოდენობისა და განაწილების გადაამოწმა მაგალითის მოშველიებით.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:სამხარეო დაგეგმარება კატეგორია:ეკონომიკური გეოგრაფია კატეგორია:ურბანიზაცია
აზერბაიჯან-შვედეთის ურთიერთობები
შვედეთ-აზერბაიჯანის ურთიერთობები — წარმოადგენს ურთიერთობებს აზერბაიჯანსა და შვედეთს შორის. აზერბაიჯანს აქვს საელჩო სტოკჰოლმში. შვეეთს აქვს საელჩო ბაქოში. ორივე ქვეყანა არის ევროსაბჭოსა და ევროპის უსაფრთხოებისა და თანამშრომლობის ორგანიზაციის სრულუფლებიანი წევრი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აზერბაიჯანის დიპლომატიური ურთიერთობები კატეგორია:შვედეთის დიპლომატიური ურთიერთობები
ვესტ ჰემ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)
ვესტ ჰემ იუნაიტედი (West Ham United Football Club) — ინგლისური საფეხბურთო კლუბი. ბაზირებულია ვესტ ჰემში, ლონდონის დასავლეთ ნაწილში, პატარა რაიონ ნიუჰემში. კლუბი დაარსდა 1895 წელს, როგორც Thames Ironworks F.C., ხოლო 1900 წელს კი სახელი გადაერქვა და მოიხსენიება, როგორც „ვესტ ჰემ იუნაიტედი“. 1904 წელს გუნდმა თამაში დაიწყო აპტონ პარკზე. საწყის ეტაპზე ისინი მონაწილეობას იღებდნენ სამხრეთისა და დასავლეთის საფეხბურთო ლიგებში, რის შემდეგაც 1919 წელს შეუერთდნენ ინგლისის საფეხბურთო ლიგას და 1923 წელს აღზევდნენ კიდეც უმაღლეს დივიზიონში. ამავე წელს კლუბმა პირველად მიიღო მონაწილეობა ინგლისის ასოციაციის თასის ფინალში, რომელიც გაიმართა უემბლიზე „ბოლტონ უონდერერსის“ წინააღმდეგ. ეს იყო პირველი მატჩი, რომელსაც უემბლიმ უმასპინძლა.
1940 წელს გუნდმა მოიგო ე.წ. ომის თასი, რომელიც თამაშდებოდა 1939–დან 1945 წლის ჩათვლით და იყო ინგლისის ასოციაციის თასის შემცვლელი. რაც შეეხება სახელდობრ ასოციაციის თასს, ის „ვესტ ჰემს“ მოგებული აქვს სამჯერ: 1964, 1975 და 1980 წლებში, ხოლო ორჯერ კი იყო ფინალისტი: 1923 და 2006 წლებში. 1965 წელს "ჩაქუჩებმა" მოიგეს ევროპის თასების მფლობელთა თასი, ხოლო 1999 წელს კი ინტერტოტოს თასი. ვესტ ჰემი ერთ–ერთია იმ რვა ინგლისური კლუბიდან, რომელსაც ინგლისის რანგით მეორე ლიგაზე ქვემოთ არ უთამაშია; თუმცაღა, დანარჩენი შვიდი კლუბისაგან განსხვავებით, ლონდონელებს უმაღლესი ლიგა არასოდეს მოუგიათ. მათ მიერ პირველ დივიზიონში ნაჩვენები საუკეთესო შედეგი მესამე ადგილია, რომელსაც "ჩაქუჩებმა" 1985–86 წლების სეზონში უწიეს.
„ვესტ ჰემის“ სამმა ფეხბურთელმა გადამწყვეტი როლი ითამაშა 1966 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე ინგლისის ნაკრების წარმატებაში. იმ პერიოდის ინგლისის ნაკრების კაპიტანი ბობი მური იყო, ხოლო ფინალში კი გოლები "ჩაქუჩების" ფეხბურთელებმა, ჯეფ ჰერსტმა და მარტინ პიტერსმა გაიტანეს.
წარმოშობა
thumb||200px|თემზ აირონვორქსის პირველი ფოტო, 1895 წელი.
კლუბი დაარსდა 1895 წელს, სახელწოდებით „Thames Ironworks F.C.“. მაშინ კლუბს ფლობდა მეტალურგიული და გემთმშენებელი კომპანია “Thames Ironworks and Shipbuilding Co. Ltd”, რომელსაც არნოლდ ჰილსი და წამყვანი სპეციალისტი დეივ ტეილორი მართავდნენ. გუნდი სამოყვარულო იყო და მასში კომპანიაში დასაქმებული ადამიანები თამაშობდნენ: თომას ფრიმანი (გემის მეხანძრე), უოლტერ პარკსი (მდივანი), ტომ მანდი, უოლტერ ტრენტერი და ჯეიმზ ლინდსი (საორთქლე ლითონის ქვაბების მწარმოებლები), უილიამ ჩემპენი, ჯორჯ სეიჯი, უილიამ ჩემბერლენი და ჩარლი დოუვი.
„თემზ აირონვორქსი“ პირველი კლუბი იყო, რომელმაც 1895 წელს ვესტ ჰემის საქველმოქმედო თასი მოიგო. მოგვიანებით, 1897 წელს კი გუნდმა ლონდონის ლიგაშიც მიაღწია წარმატებას. 1898 წელს „თემზ აირონვორქსი“ იქცა პროფესიონალურ კლუბად, შეუერთდა სამხრეთის ლიგის მეორე დივიზიონს და პირველივე მცდელობაზე აღზევდა პირველ დივიზიონში. მომდევნო წელს მათ ბოლოდან მეორე ადგილი დაიკავეს, თუმცა პლეი–ოფში იოლად გაუმკლავდნენ თანაქალაქელ „ფულემს“, 1900 წლის აპრილში მოუგეს 5–1 და ამ გზით შეინარჩუნეს ადგილი პირველ დივიზიონში.
1899 წლიდან გუნდის ტრადიციული საშინაო ფორმა არის ბორდოსფერი მაისური და ცისფერი შორტი, რომელსაც იმ პერიოდში „ასტონ ვილას“ ფეხბურთელები ატარებდნენ. ბირმინგემული კლუბი ინგლისის იმ წლის ჩემპიონი იყო.
1900 წლის ივნისში კლუბის მართვასა და დაფინანსებასთან დაკავშირებული პრობლემების გამო „თემზ აირონვორქსი“ დაიშალა, თუმცა ძალიან მალევე, 1900 წლის 5 ივლისს ახლიდან წარმოიშვა, როგორც „ვესტ ჰემ იუნაიტედი“. გუნდის იმდროინდელი მთავარი მწვრთნელი სიდ კინგი იყო, რომელსაც ასისტენტობას მომავალი მთავარი მწვრთნელი ჩარლი პეინტერი უწევდა. მაშინდელ გუნდში მუშათა და ხელოსანთა თამაშის გამო, „ვესტ ჰემ“ი მედიასა და ფანებში ახლაც იწოდება, როგორც "რკინები" და "ჩაქუჩები", ხოლო გუნდის დღევანდელ ლოგოს კი ორი გადაჯვარედინებული ჩაქუჩი ამშვენებს.
ვესტ ჰემ იუნაიტედის დაბადება
„ვესტ ჰემ იუნაიტედი“ 1901 წლის სეზონისათვის შეუერთდა დასავლეთის ლიგას, თუმცა სამხრეთის ლიგის პირველ დივიზიონშიც განაგრძობდა ასპარეზობას. 1907 წელს კლუბმა დასავლეთის ლიგის 1B დივიზიონის ჩემპიონობა მოიპოვა, ხოლო შემდეგ კი 1A დივიზიონის ჩემპიონი „ფულემი“ დაამარცხა, რითაც სრულიად დასავლეთის ლიგის ჩემპიონად იქცა.
ახლადშექმნილი კლუბი საშინაო თამაშებს კვლავ პლაისტოუში მდებარე მემორიალ გრაუნდსზე ატარებდა, რომელიც საშინაო მოედნად არნოლდ ჰილსის პერიოდიდან ითვლებოდა. თუმცა 1904 წელს ვესტ ჰემის მფლობელობაში გადავიდა აპტონ პარკზე მდებარე მოედანი, რომელიც იმ პერიოდში ბოლეინ გრაუნდად იწოდებოდა.
„ვესტ ჰემის“ პირველი საშინაო მატჩი აპტონ პარკზე ადგილობრივი მტრის, „მილუოლის“ (რომელიც კონკურენტი მეტალურგიული ქარხნის გუნდს წარმოადგენდა) წინააღმდეგ შედგა. მოედანზე შეკრებილმა 10 ათასამდე ქომაგმა მასპინძელთა დამაჯერებელი გამარჯვება (3–0) იზეიმა.
1919 წელს, კვლავ სიდ კინგის ხელმძღვანელობით, „ვესტ ჰემმა“ ინგლისის მეორე დივიზიონის საგზური მოიპოვა, პირველ თამაშში კი „ლინკოლნ სიტის“ 1–1 დაუზავდა. 1923 წელს „ჩაქუჩები“ პირველ დივიზიონში აღზევდნენ და ამავე წელს ისტორიაში პირველად გავიდნენ ინგლისის ასოციაციის თასის ფინალში. უემბლიზე გასამართ მატჩში მათ მოწინააღმდეგეს „ბოლტონ უონდერერსი“ წარმოადგენდა. ეს ფინალი ისტორიაში შევიდა, როგორც თეთრი ცხენის ფინალი. სახელის წარმოშობის ისტორია შემდეგია: მატჩზე დაახლოებით 200 ათასი ქომაგი შეიკრიბა, ტრიბუნებმა ხალხი ვერ დაიტია და ძალიან ბევრი ადამიანი პირდაპირ მოედანზე შევარდა. საჭირო გახდა პოლიციის მობილიზება. ცხენოსან პოლიციელთა შორის კი იყო ჯორჯ სქორი, რომელიც დიდ თეთრ (სინამდვილეში კი ნაცრისფერ) ცხენზე, "ბილიზე" იყო ამხედრებული. სწორედ "ბილიმ" შეიტანა დიდი წვლილი მოედნის ხალხისაგან გასუფთავებაში. მატჩი „ბოლტონის“ გამარჯვებით, ანგარიშით 2–0 დასრულდა. ამის შემდეგ „ვესტ ჰემს“ პირველ დივიზიონში წარმატებები არ ჰქონია, თუმცა მომდევნო 10 წლის მანძილზე სტაბილურად იყო ამ დივიზიონის წევრი და 1927 წელს ასოციაციის თასის ნახევარფინალშიც გააღწია.
1932 წელს გუნდი მეორე დივიზიონში დაქვეითდა და სიდ კინგი გათავისუფლებული იქნა მთავარი მწვრთნელის პოსტიდან. კინგმა 32 წელი გაატარა ვესტ ჰემის სამსახურში: 1899–დან 1903 წლამდე ის ფეხბურთელი იყო, ხოლო შემდეგ კი მწვრთნელი. მის შემცვლელად მისივე ასისტენტი, ჩარლი პეინტერი დასახელდა. პეინტერი გუნდის მწვრთნელად 1950 წლამდე მუშაობდა და ამ პერიოდში მისი ხელმძღვანელობით ვესტ ჰემმა დაახლოებით 480–მდე მატჩი გამართა.
კლუბმა მომდევნო 30 წელი მეორე დივიზიონში გაატარა ჯერ პეინტერის, შემდეგ კი ყოფილი ფეხბურთელის, ტედ ფენტონის ხელმძღვანელობით. სწორედ ფენტონმა მოახერხა და 1958 წელს გუნდი კიდევ ერთხელ მიიყვანა პირველ დივიზიონამდე.
დიდების წლები
1961 წელს ტედ ფენტონის შემცვლელად მთავარი მწვრთნელის პოსტზე რონ გრინვუდი დაინიშნა და სწორედ მას უკავშირდება კლუბის პირველი წარმატებები როგორც ინგლისში, ისე ევროარენაზე. კერძოდ, გრინვუდის მიერ გაწვრთნილმა ვესტ ჰემმა 1964 წელს ინგლისის ასოციაციის თასის, ხოლო 1965 წელს კი ევროპის თასების მფლობელთა თასის მოგება მოახერხა.
1966 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე ინგლისის ნაკრების სამი წამყვანი ფეხბურთელი სწორედ ვესტ ჰემიდან იყო: გუნდის კაპიტანი ბობი მური; მარტინ პიტერსი (რომელმაც ფინალში გოლი გაიტანა); და ჯეფ ჰერსტი, რომელიც პირველი და ჯერჯერობით ერთადერთი ჰეთ–თრიქის ავტორია მსოფლიო ჩემპიონატის ფინალების ისტორიაში.
thumb||200px|"ჩემპიონების" ძეგლი ბარქინგ როუდზე
აპტონ პარკთან ახლოს, ბარქინგ როუდზე, "ჩემპიონების" ძეგლი დგას, რომელიც 1966 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის გმირებს გამოსახავს: კერძოდ, აქ არიან ბობი მური, მარტინ პიტერსი, ჯეფ ჰერსტი და „ევერტონის“ ფეხბურთელი რეი უილსონი მსოფლიო თასით ხელში.
1974–75 წლების სეზონის მძიმედ დაწყების შემდეგ გრინვუდმა კლუბის გენერალური მენეჯერის პოსტზე გადაინაცვლა და ისე, რომ ხელმძღვანელობასთან არ შეუთანხმებია, მთავარ მწვრთნელად თავისი ასისტენტი, ჯონ ლაიალი დანიშნა. ამ გადაწყვეტილებამ შედეგი მალევე მოიტანა – ლაიალის პირველ ოთხ მატჩში გუნდმა 20 გოლის გატანა მოახერხა და 1975 წელს ინგლისის ასოციაციის თასიც მოიგო, დამაარცხა რა ფინალში „ფულემი“ ანგარიშით 2–0. იმ დროინდელი „ვესტ ჰემი“ უკანასკნელი გუნდია, რომელმაც ასოციაციის თასის მოგება ისე მოახერხა, რომ შემადგენლობაში ყველა ფეხბურთელი ინგლისელი ჰყავდა.
ლაიალმა ვესტ ჰემი 1976 წელს კიდევ ერთხელ გაიყვანა ევროპის თასების მფლობელთა თასის ფინალში, თუმცა ლონდონელები ბელგიურ „ანდერლეხტთან“ 4:2 დამარცხდნენ. გენერალური მენეჯერის თანამდებობაზე გრინვუდის ყოფნამ სამ წელიწადზე ნაკლები გასტანა; 1977 წელს მან ინგლისის ნაკრების მთავარი მწვრთნელის პოსტზე დონ რევი შეცვალა.
აღმასვლა და დაცემა
1978 წელს „ვესტ ჰემი“ კიდევ ერთხელ დაქვეითდა მეორე დივიზიონში, თუმცა ლაიალმა მთავარი მწვრთნელის პოსტი შეინარჩუნა და გუნდს 1980 წელს კიდევ ერთხელ მოაგებინა ასოციაციის თასი, ფინალში თანაქალაქელი „არსენალის“ დამარცხებით. ეს არის უკანასკნელი შემთხვევა, როდესაც ასოციაციის თასი ისეთმა გუნდმა მოიგო, რომელიც უმაღლეს ლიგაში არ ასპარეზობდა. 1981 წელს „ვესტ ჰემი“ პირველ დივიზიონში აღზევდა და მომდევნო სამი სეზონის მანძილზე სტაბილურად ასრულებდა გათამაშებას საუკეთესო ათეულში, ხოლო 1985–86 წლების სეზონში, ისტორიაში ყველაზე მაღალი, მესამე პოზიცია დაიკავა. 1989 წელს „ჩაქუჩები“ კიდევ ერთხელ დაქვეითდნენ და ამას ლაიალის გათავისუფლებაც მოჰყვა.
ლაიალის შემდეგ გუნდი ლუ მაკარიმ ჩაიბარა, რომლის მოღვაწეობაც „ვესტ ჰემში“ წელიწადზე ნაკლებ ხანს გაგრძელდა, რადგან მაკარის „სუინდონ თაუნის“ მწვრთნელობის დროს გარიგებულ მატჩებში სდებდნენ ბრალს. შოტლანდიელი სპეციალისტის შემცვლელად ყოფილი ფეხბურთელი, ბილი ბონდსი დასახელდა. ბონდსის პირველ სრულ სეზონში (1990–91) „ვესტ ჰემმა“ კიდევ ერთხელ მოიპოვა პირველი დივიზიონის საგზური. მომდევნო სეზონში „ჩაქუჩები“ კვლავ გავარდნენ, თუმცა 1992 წელს პრემიერლიგის ჩამოყალიბების შემდეგ რანგით მეორე დივიზიონს პირველი ლიგა დაერქვა და ამრიგად, „ვესტ ჰემმაც“ პირველ ლიგაში განაგრძო ასპარეზობა. 1992–93 წლების სეზონში ლონდონელებმა პირველ ლიგაში მეორე ადგილი დაიკავეს და 1993 მაისში პრემიერლიგაში აღზევდნენ.
1993–94 წლების სეზონის შემდეგ ბონდსმა კლუბი დატოვა და მის შემცვლელად ხელმძღვანელობამ ახალგაზრდა სპეციალისტი, ჰარი რედნაპი მოიყვანა. მან 1998–99 წლების სეზონში „ჩაქუჩები“ მეხუთე ადგილზე გაიყვანა, თუმცა გუნდი უეფა-ს თასზე ავტომატურად ვერ მოხვდა და ამის სანაცვლოდ 1999 წელს ინტერტოტოს თასი მოიპოვა. მიუხედავად იმისა, რომ რედნაპის ხელში „ვესტ ჰემი“ სტაბილურად თამაშობდა პრემიერ ლიგაში, მასსა და ხელმძღვანელობას შორის კონფლიქტის გამო ჰარიმ კლუბი დატოვა და 2001 წელს მის ნაცვლად მთავარ მწვრთნელად ახალგაზრდული გუნდის მწვრთნელი, გლენ როდერი დაინიშნა.
thumb||200px|„ვესტ ჰემის“ ფეხბურთელები ღიასახურავიანი ავტობუსით [[აპტონ პარკი|აპტონ პარკთან ახლოს 2005 წლის პლეი–ოფის ფინალში გამარჯვებას აღნიშნავენ]]
უკანასკნელი სეზონები
პრემიერლიგაში დაბრუნებიდან პირველივე სეზონში „ვესტ ჰემი“ მე–9 ადგილზე გავიდა, თუმცა იმ სეზონის მთავარი მოვლენა მაინც ასოციაციის თასის ფინალში გასვლა იყო, სადაც „ჩაქუჩები“ „ლივერპულს“ შეხვდნენ და პენალტების სერიაში დამარცხდნენ. მიუხედავად ამისა, „ვესტ ჰემმა“ უეფა-ს თასის საგზური მაინც მოიპოვა, რადგან „ლივერპული“ თავის მხრივ ჩემპიონთა ლიგა იყო გასული.
2006 წლის აგვისტოში, სატრანსფერო ფანჯრის ბოლო დღეს „ვესტ ჰემმა“ ხმაურიანი ტრანსფერი განახორციელა, ერთდროულად კარლოს ტევესი და ხავიერ მასკერანო გაიფორმა. 2006 წლის ნოემბერში კლუბი ისლანდიურმა ბანკმა შეიძინა, რომელსაც ეგერტ მაგნუსონი მართავდა. არადამაკმაყოფილებელი შედეგების გამო ალან პარდიუ გათავისუფლებული იქნა, ხოლო მის ნაცვლად კი „ჩარლტონის“ ყოფილი დამრიგებელი, ალან კერბიშლი დაინიშნა.
ტევესისა და მასკერანოს ტრანსფერები მოგვიანებით პრემიერლიგამ გამოიძია და მათში დარღვევები აღმოჩნდა. ამ დარღვევებში დამნაშავედ „ვესტ ჰემ იუნაიტედი“ გამოცხადდა და 2007 წლის აპრილში კლუბს 5,5 მილიონი ფუნტის ოდენობით ჯარიმა დაეკისრა. თუმცა, „ჩაქუჩები“ ქულების დაკლებას მაინც გადაურჩნენ, რაც მათი პრემიერლიგაში დარჩენის ბრძოლაში გადამწყვეტი აღმოჩნდა. 2006–07 წლების სეზონის ბოლოს კლუბმა სეზონის უკანასკნელი 9 მატჩიდან 7–ის მოგება მოახერხა (მათ შორის გასვლაზე 1–0 დაამარცხა „არსენალი“ და პრემიერლიგის მოქმედი ჩემპიონი „მანჩესტერ იუნაიტედი“) და უმაღლესი ლიგიდან გავარდნას გადაურჩა.
2007–08 წლების სეზონში „ვესტ ჰემმა“ პრემიერლიგაში რესპექტაბელური პოზიცია დაიკავა. იმ წელს გუნდში შვედი ვარსკვლავი, ფრედერიკ ლიუნგბერგი ირიცხებოდა. ახალწვეულებმა, კირონ დაიერმა და კრეიგ ბელამიმ კი სეზონის უმეტესი ნაწილი ტრავმების გამო გამოტოვეს. სეზონის უკანასკნელი მატჩი აპტონ პარკზე ბირმინგემის „ასტონ ვილასთან“ ფრედ, 2–2 დასრულდა, რაც იმას ნიშნავდა, რომ ვესტ ჰემმა მე–10 ადგილი დაიკავა და მტერ „ტოტენჰემ ჰოტსპურს“ 3 ქულით გაასწრო. ამრიგად, „ჩაქუჩებმა“ ხუთი ადგილით გააუმჯობესეს წინა სეზონის შედეგი და რაც ყველაზე მნიშვნელოვანი იყო, პრემიერლიგიდან გავარდნის რეალური საფრთხის წინაშე მთელი სეზონის მანძილზე არც ერთხელ არ დამდგარა.
კლუბის ხელმძღვანელობასთან შეუთანხმებლობის გამო, 2008 წლის 3 სექტემბერს ალან კერბიშლი მთავარი მწვრთნელის პოსტიდან გაათავისუფლეს. კერბიშლის გაღიზიანება იმან გამოიწვია, რომ ზაფხულის სატრანსფერო ფანჯრის მიმდინარეობისას კლუბმა ანტონ ფერდინანდი და ჯორჯ მაკარტნი „სანდერლენდში“ მისი ნებართვის გარეშე გაყიდა. მის შემცვლელად „ვესტ ჰემმა“ ჩელსის ყოფილი ფეხბურთელი, იტალიელი ჯანფრანკო ძოლა მოიყვანა, რომელსაც სამწვრთნელო კარიერა ახალი დაწყებული ჰქონდა. ძოლამ გუნდი 2008 წლის 11 სექტემბერს ჩაიბარა და გახდა პირველი არაბრიტანელი მწვრთნელი, რომელიც „ვესტ ჰემ იუნაიტედს“ ჩაუდგა სათავეში. მისი ხელმძღვანელობით „ჩაქუჩებმა“ სეზონი მე–9 ადგილზე დაასრულეს, რითაც წინა სეზონის მიღწევა ერთი პოზიციით გააუმჯობესეს.
2009–10 წლების სეზონი „ვესტ ჰემმ“ა კარგად დაიწყო და მარტ კობლისა და ახლადდანიშნული კაპიტნის, მეთიუ აპსონის გოლებით გასვლაზე „ვულვერჰემპტონ უონდერერსი“ დაამარცხა. რამდენიმე დღის შემდეგ, ლიგის თასზე „მილუოლის“ წინააღმდეგ გამართულ მატჩს გულშემატკივარს შორის არეულობა და ჩხუბი მოჰყვა. 2009 წლის აგვისტოში ფინანსური კრიზისის გამო ისლანდიელმა მფლობელმა კლუბის საჭირო თანხებით უზრუნველყოფა ვეღარ შეძლო, სანამ ახალი ინვესტორი არ გამოჩნდა. გუნდს დახმარება სპონსორმა, SBOBET-მა გაუწია, რათა სასურველი თავდამსხმელი, ალესანდრო დიამანტი შეეძინა.
thumb|left|150px|[[ენდი კეროლი, „ვესტ ჰემის“ რეკორდული შენაძენი]]
კლუბმა სეზონი ძალიან ცუდად ჩაატარა და მთელი წლის მანძილზე ემუქრებოდა პრემიერლიგიდან გავარდნა. თუმცა სეზონის დასრულებამდე ორი მატჩით ადრე გუნდმა მოახერხა და საკუთარ მოედანზე დაამარცხა „უიგან ატლეტიკი“ 3–2, რითაც უმაღლეს ლიგაში ადგილი შეინარჩუნა. 38 მატჩის შემდეგ „ჩაქუჩებმა“ სულ რაღაც 35 ქულის დაგროვება შეძლეს – 7 ქულით ნაკლების, ვიდრე 2002–03 წლების სეზონში, როცა „ვესტ ჰემი“ პრემიერლიგიდან გავარდა.
2010 წლის 11 მაისს, 2009–10 წლების სეზონის დასრულებიდან ორი დღის შემდეგ, „ვესტ ჰემმა“ გამოაცხადა, რომ ჯანფრანკო ძოლასთან კონტრაქტი ორმხრივი შეთანხმების საფუძველზე გაწყდა. 2010 წლის 3 ივნისს „ჩაქუჩები“ ებრაელმა სპეციალისტმა, ავრამ გრანტმა ჩაიბარა და კლუბთან ოთხწლიანი კონტრაქტი გააფორმა. კლუბმა მომდევნო სეზონი ცუდად დაიწყო და ძალიან იშვიათად თუ ხვდებოდა გასავარდნი ზონის გარეთ. ლიგის თასზე „მანჩესტერ იუნაიტედის“ 4–0 დამარცხება იშვიათი გამობრწყინება იყო. თუმცა, პრემიერლიგაში გუნდის ცუდ ფორმას გავლენა არ მოუხდენია თასებზე ასპარეზობაზე. ამ სეზონში „ჩაქუჩებმა„ ლიგის თასის ნახევარფინალში გააღწიეს, თუმცა შემდგომში თასის მფლობელ „ბირმინგემ სიტისთან“ დამარცხდნენ. რაც შეეხება ასოციაციის თასს, აქ „ვესტ ჰემი“ ასპარეზობას მეოთხედფინალში, „სტოკ სიტისთან“ 2–1 წაგების შემდეგ გამოეთიშა.
ელერდაისის ხელმძღვანელობით „ვესტ ჰემმა“ 2011–12 წლების სეზონში ჩემპიონშიფში 86 ქულას მოუყარა თავი, რითაც მესამე ადგილზე გავიდა და პლეი–ოფში თამაშის უფლება მოიპოვა. ნახევარფინალში „ჩაქუჩებმა“ ორი მატჩის ჯამში „კარდიფ სიტი“ 5–0 დაამარცხეს და ფინალში 2012 წლის 19 მაისს უემბლიზე „ბლექპულს“ შეხვდნენ. მატჩში ანგარიში კარლტონ კოულმა გახსნა და მიუხედავად იმისა, რომ მეორე ტაიმის სტარტზე „ბლექპულმა“ გაათანაბრა, 87–ე წუთზე რიკარდო ვაზ ტემ გამარჯვების გოლი გაიტანა, რითაც ვესტ ჰემს პრემიერლიგის საგზური მოუპოვა.
უმაღლეს ლიგაში დაბრუნებისთანავე კლუბმა ყოფილ ფეხბურთელებს, ჯეიმზ კოლინსსა და ჯორჯ მაკარტნის კონტრაქტები გაუფორმა. ამასთან ერთად, გუნდში რეკორდული თანხის სანაცვლოდ მოვიდა მეთ ჯარვისი „ვულვერჰემპტონ უონდერერსიდან“და ენდი კეროლი იჯარით „ლივერპულიდან“. სეზონის პირველი მატჩი 2012 წლის 18 აგვისტოს „ვესტ ჰემ იუნაიტედმა“ კევინ ნოლანის გოლის წყალობით „ასტონ ვილასთან“ 1–0 მოიგო. სეზონის პირველი წრის მთავარი მოვლენა საკუთარ მოედანზე ევროპის მოქმედი ჩემპიონის, „ჩელსის“ 3–1 დამარცხება იყო, რითაც ელერდაისის შეგირდები მე–8 პოზიციაზე გადავიდნენ. 2013 წლის 22 მარტს „ვესტ ჰემმა“ მიაღწია შეთანხმებას და 99-წლიანი იჯარის წესით მოიპოვა ლონდონის ოლიმპიური სტადიონი, რომელიც მათი საშინაო არენა 2016–17 წლების სეზონიდან გახდა. ცხრა საშინაო და მხოლოდ სამი გასვლითი გამარჯვებით „ვესტ ჰემმა“ 2012–13 წლების სეზონში მე–10 ადგილი დაიკავა, თუმცა გასვლით მატჩებში ლიგაში ყველაზე ცოტა, 11 გოლი გაიტანა. 2013 წლის ივნისში გუნდმა კიდევ ერთხელ დაამხო საკუთარი სატრანსფერო რეკორდი და 15 მილიონი ფუნტის სანაცვლოდ „ლივერპულისგან“ ენდი კეროლი გამოისყიდა, რომელსაც ექვსწლიანი კონტრაქტი გაუფორმა.
ლოგო
კლუბის ოფიციალურ სიმბოლოდ ითვლება ორი გადაჯვარედინებული ჩაქუჩი. მოგეხსენებათ, ეს იარაღი მაშინდელი რკინისა და გემთმშენებლობის ინდუსტრიაში ფართოდ გამოყენებადი იყო. ლოგოს მოგვიანებით (დაახლოებით 1903–1904 წლებში) დაემატა სასახლე, რომელიც გავრცელებული ინფორმაციით, ანა ბოლეინის სასახლეს წარმოადგენს. კიდევ ერთი ვერსიით, ლოგოზე სასახლე შესაძლოა კლუბის განვითარებაში ოლდ ქასლ სვიფთსის ფეხბურთელების მიერ შეტანილი წვლილის გამო გამოჩნდა.
ლოგოს ადაპტაცია 90–იანი წლების ბოლოს დიზაინერული კომპანია სპრინგეტ ასოსიეთსის მიერ მოხდა. ოდნავ მოგვიანებით, მას შემდეგ, რაც კლუბმა სტადიონის გარე ფასადის რეკონსტრუქცია დაასრულა, ლოგო კიდევ ერთხელ შეიცვალა და მასზე გამოსახული სასახლე აპტონ პარკის შესასვლელში მდებარე სასახლეს დაემსგავსა.
ფერები
თავდაპირველად გუნდის ფორმა მუქი ლურჯი ფერის იყო, ვინაიდან „თემზ აირონვორქსის“ მფლობელი, არნოლდ ჰილსი ოქფორდის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებული იყო. თუმცაღა, ზოგჯერ კლუბის ფეხბურთელები ბორდოსფერ, ცისფერ და თეთრს ფორმებსაც ირგებდნენ.
„ჩაქუჩების“ ტრადიციულ საშინაო ფორმის ფერად 1899 წლის შემდეგ ბორდოსფერი იქცა, ხოლო მკლავები კი ცისფერი ფერის იყო. „თემზ აირონვორქსის“ ფეხბურთელბმა, ჩარლი დოუვმა, „ასტონ ვილას“ მაისური საჩუქრად მამისგან, ბილი დოუვისგან მიიღო. ბილი პროფესიონალი მორბენალი იყო და „თემზ აირონვორქსის“ სამწვრთნელო შტაბშიც მუშაობდა. ერთხელ ის ვილა პარკზე ოთხ ბირმინგემელ ფეხბურთელს სირბილში გაეჯიბრა და ფულიც მოუგო. ერთ–ერთმა ფეხბურთელმა, რომელიც „ასტონ ვილას“ მაისურების რეცხვაზე იყო პასუხისმგებელი, ბილის ფულის სანაცვლოდ კლუბის ეკიპირება გადასცა. სწორედ ამის მერეა, რომ „ვესტ ჰემისა“ და „ასტონ ვილას“ საშინაო ფორმები თითქმის იდენტურად გამოიყურება.
„თემზ აირონვორქსმა“ და მოგვიანებით „ვესტ ჰემ იუნაიტედმა“ საშინაო ფორმის ეს ფერები დღემდე შეინარჩუნეს, თუმცა გასვლითი ფორმის ასეთი ტრადიციული ფერები არ არსებობს.
გულშემატკივრები
გულშემატკივრები ცნობილი არიან გუნდის ჰიმნის მისამღერის თავისებური თარგმნითა და სიმღერით. „ვესტ ჰემის“ ჰიმნი არის სიმღერა „მე ყოველთვის ვბერავ ბუშტებს“, რომელიც გულშემატკივრებს 20–იან წლებში გუნდის მთავარმა მწვრთნელმა, ჩარლი პეინტერმა წარუდგინა. ეს სიმღერა იმ დროს ერთ–ერთი საპნის კომპანიის რეკლამას ედო ფონად, ხოლო თავად რეკლამაში კი პატარა ხუჭუჭა ბიჭი მონაწილეობდა, რომელიც ფეხბურთელ ბილ "ბაბლს" მიურეის განასახიერებდა. მიურეი ადგილობრივი სკოლის გუნდში თამაშობდა, ხოლო ამ სკოლის დირექტორი კი კორნელიუს ბილი იყო. სწორედ კორნელიუს ბილს ეკუთვნის სიმღერის სათაური.
თავად ბილი პეინტერის მეგობარი იყო, ხოლო მიურეი კი იმ დროს „ვესტ ჰემში“ ისინჯებოდა. ამ დამთხვევათა გამო კი კლუბის გულშემატკივრებმა გადაწყვიტეს, სიმღერა საშინაო მატჩების დაწყების წინ ემღერათ. ხანდახან მისამღერს თავად პეინტერსაც კი ამღერებდნენ ხოლმე.
თუმცა, გულშემატკივრებმა სიმღერის ტექსტში მცირე ცვლილებაც შეიტანეს. მაგალითად, ტექსტის მეორე ხაზში ფრაზა " თითქმის აღწევენ ცამდე " შეიცვალა " ისინი აღწევენ ცამდე ", ხოლო " შემდეგ კი ჩემი ოცნებებივით " შეიცვალა, როგორც "და ჩემი ოცნებებივით ". დამატებით გულშემატკივრები ტექსტის ბოლოს "იუნაითედ!"–საც გაჰყვირიან ხოლმე.
დღესდღეობით, საშინაო მატჩების დაწყებამდე სტადიონზე სიმღერის 1975 წლის ვერსია ისმის, რომელიც ასოციაციის თასის ფინალის დაწყებამდე გუნდის ფეხბურთელებმა შეასრულეს. ტექსტზე, " წარმატება ყოველთვის იმალება " მუსიკა ჩერდება და სიმღერას გულშემატკივრები განაგრძობენ ხოლმე.
ხულიგნობა
„ვესტ ჰემის“ ფანების კავშირი ორგანიზებულ ძალადობასთან და ხულიგნობასთან სათავეს გასული საუკუნი 60–იანი წლებიდან იღებს, თუმცა ამ მხრივ განსაკუთრებული პერიოდი მაინც 70–იანი და 80–იანი წლები იყო, როდესაც საფეხბურთო ხულიგნობამ ბრიტანეთში განვითარების პიკს მიაღწია. ხულიგან გულშემატკივართა გაერთიანებას იმ პერიოდში „ფირმები“ ეწოდებოდა, ხოლო ვესტ ჰემის „ფირმას“ კი „ინთერსითი“ ერქვა. „ფირმის“ წევრები კლუბის ატრიბუტიკაზე უარს ამბობდნენ და მატჩებზე სამოქალაქო ტანსაცმელში გამოწყობილები მიდიოდნენ, რათა პოლიციისათვის რთულად ცნობადები ყოფილიყვნენ. გარდა ამისა, გასვლი მატჩებზე ისინი „ინთერსითის“ მატარებლებით გადაადგილდებოდნენ და არა სპეციალურად ფანებისთვის გამოყოფილი იაფი მატარებლებით, რომელსაც პოლიცია მკაცრად აკონტროლებდა. „ინთერსითი“ იმ დროს სახელოვანი დაჯგუფება იყო და მათგან პრობლემებს ნებისმიერი გუნდის ფანობა მოელოდა.
მტრობა
„ვესტ ჰემ იუნაიტედს“ განსაკუთრებული მტრობა რამდენიმე კლუბთან აკავშირებს. ამ კლუბთა შორის არიან ჩრდილო ლონდონის წარმომადგენელი „ტოტენჰემ ჰოტსპური“ და დასავლეთ ლონდონის წარმომადგენელი „ჩელსი“. „ვესტ ჰემსა“ და „ტოტენჰემს“ შორის მტრობის გაღვივება სხვადასხვა პერიოდებში „ჩაქუჩთაგან“ მაიკლ კერიკის, მარტინ პიტერსის, პოლ ალენის, ჯერმეინ დეფოსა და სკოტ პარკერის „მამლებში“ გადასვლამ, ხოლო „ტოტენჰემის“ მწვრთნელად კი „ვესტ ჰემი“ს ყოფილი დამრიგებლის ჰარი რედნაპის დანიშვნამაც გამოიწვია. 2006–07 წლების სეზონის შემდეგ „ვესტ ჰემს“ მტრული დამოკიდებულება იორკშირის კლუბთან, „შეფილდ იუნაიტედთანაც“ ჩამოუყალიბდა კარლოს ტევესის ტრანსფერის გარშემო ატეხილი ამბების გამო.
thumb|right||"ჩემპიონების" ძეგლი [[მილუოლის ვიზიტის წინ პოლიციას კონტროლზე ჰყავს აყვანილი, 2009 წლის 25 აგვისტო.]]