cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
იმამ-ზადეს მავზოლეუმი
არქიტექტურა
მავზოლეუმი „იმამ-ზადე“ მართკუთხა ფორმისაა. მისი გუმბათი სრულდება სხვადასხვა ფერის აგურით ცილინდრულ საფუძველზე. ყველა მხრიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთის გარდა მასზე მიშენებულია ნაგებობები. გარეგნულად მას ეტყობა, რომ იგი რამდენჯერმე იყო გარემონტებული. მავზოლეუმი აშენებული იყო ორ სართულად.
მავზოლეუმის ისტორია
რესლერის ვარაუდით, მავზოლეუმი აშენებული იყო X საუკუნეში. ი. შერბინი მიაკუთვნებდა ძეგლს XVII საუკუნეს. მავზოლეუმის ცენტრალური ნაწილი მიეკუთვნება XIII საუკუნის ბოლოს XIV საუკუნის დასაწყისს.
1878-79 წლებში გენერალ-მაიორ ისრაფილ ბეგ იადიგარზადეს ინიციატივით მავზოლეუმი აღდგენილ იქნა. რესტავრაციის დროს გაკეთებული წარწერა მიაკუთვნებს მავზოლეუმს ხიჯრის 120 -ე წელს ანუ 737/8 წ.
სქოლიო
კატეგორია:ისლამური არქიტექტურა კატეგორია:აზერბაიჯანის მავზოლეუმები
ქვედა მახუნცეთის ჯამე
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქედის მუნიციპალიტეტის ჯამეები
პავლე ჩერენკოვი
პავლე ჩერენკოვი (Па́вел Алексе́евич Черенко́в; დ. 28 ივლისი, 1904 — გ. 6 იანვარი, 1990) — რუსი ფიზიკოსი, 1958 წლის ნობელის პრემიის ლაურეატი ჩერენკოვის რადიაციის აღმოჩენისათვის.
ბიოგრაფია
პავლე ალექსის ძე ჩერენკოვი დაიბადა 1904 წლის 28 ივლისს ვორონეჟის ოლქის სოფელ ნოვაია ჩიგლაში. საშუალო სასწავლებლის დასრულების შემდგომ იგი შევიდა ვორონეჟის უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტზე. ეს ფაკულტეტი მან 1928 წელს დაამთავრა. შემდგომ მან მუშაობა დაიწყო სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის ფიზიკის ინსტიტუტში. 1935 წელს ჩერენკოვიმ დაამთავრა ასპირანტურა და საკანდიდატო ხარისხი დაიცვა, რის შემდეგ გადავიდა სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის ლებედევის სახელობის ფიზიკის ინსტიტუტში უფროსი მეცნიერი თანამშრომლის თანამდებობაზე. 1959 წლიდან განაგებდა ამავე უნივერსიტეტის ფოზომეზონურ განყოფილებას.
მოღვაწეობა
ჩერენკოვის მეცნიერული მოღვწეობა იწყება 1932 წლიდან. პირველივე ნაშრომში ჩერენკოვმა გამოავლინა საკუთარი თავი. მან დაადგინა, რომ გამა-გამოსხივებით გამოწვეული ლუმინესცენცია ყველა თავისი თვისებით იდენტურია ფოტოაღგზნებით გამოწვეული ლუმინესცენციისა და რომ მისი წარმოშობის მიზეზია ის ელექტრონები, რომლებიც ხსნარში წარმოიშობა გამა-გამოსხივების კომპტონური გაბნევისას. ამ კვლევის პერიოდში მან აღმოაჩინა მოვლენა, რომელსაც შემდგომში „ჩერენკოვ-ვავილოვის ეფექტი“ ეწოდა. ჩერენკოვ-ვავილოვის ეფექტი ეწოდება გარემოში მოძრავი ელექტრონების გამოსხივებას, რომელსაც ამ ელექტრონის სიჩქარე აღემატება სინათლის ტალღის გავრცელების სიჩქარეს ამავე გარემოში.
ჩერენკოვმა თავისი პირველი ცდები 1934 წლიდან დაიწყო და გაგრძელდა 1938 წლამდე. მის მიერ ჩატარებული ცდები გამოირჩეოდა სიმარტივით და შედეგის კარგი თანხვდენით თეორიასთან. ჩერენკოვის ეფექტის შესწავლა შეწყდა მეორე სამამულო ომის წლებში და 1951 წლიდან განახლდა. ამ წელს ჩერენკოვის ეფექტმა დიდი პრაქტიკული გამოყენება პოვა, რის გამოც 1958 წელს ჩერენკოვს ორ ფიზიკოსთან ერთად ნობელის პრემია მიენიჭათ. ამ ეფექტს არანაირი მნიშვნელობა არ ექნებოდა ფიზიკისა და ტექნიკისათვის, რომ არ შეექმნათ ფოტოელექტრული მამრავლი (ხელსაწყო). ამ ხელსაწყოს გამოყენებით შესაძლებელი იყო განხორციელებულიყო ელექტონების გამრავლება მეორადი ელექტრონული ემისიის ხარჯზე. აღსანიშნავია, რომ ფოტოელექტრული მამრავლების შექმნამმნიშვნელოვნად გაზარდა მთვლელების მგრძნობიარობა. ამ მდგომარეობასმ 40-ანი წლების ფიზიკოსებს ფიზიკოსებს ბიძგი მისცა შეექმნათ დამუხტული ნაწილაკების პირველი მთვლელი. ეს მთვლელი გამოირჩეოდა სწრაფი ანგარიჩით: მას შეეძლო ეწარმოებინა არა მარტო ნაწილაკების რეგისტრაცია, არამედ განესაზღვრა მათი სიჩქარე 0.14% სიზუსტით.
ჩერენკოვი იყო სსრ კავშირის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი, სახელმწიფო პრემიის ორგზის ლაურეატი, მშვიდობის დაცვის კომიტეტის წევრი პრეზიდიუმის წევრი, ნობელის პრემიის ლაურეატი, ევროპის უშიშროების საბჭოთა კომიტეტის წევრი, მოსკოვის საინჟინრო-ფიზიკური ინსტიტუტის პროფესორი, ლენინისა და სხვა ორდენების კავალერი.
პავლე ჩერენკოვი გარდაიცვალა 1990 წლის 6 იანვარს, მოსკოვში.
სქოლიო
კატეგორია:რუსი ფიზიკოსები კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
ანიუტინე (ლეტიჩივის რაიონი)
ანიუტინე (Анютине) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხმელნიცკის ოლქის ლეტიჩივის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 50 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლეტიჩივის რაიონის სოფლები
გოიდარა (ქალბაჯარი)
გოიდარა (Göydərə) — სოფელი აზერბაიჯანში, ქალბაჯარ-ლაჩინის რეგიონში, ქალბაჯარის რაიონში. 1993-2020 წლებში დე-ფაქტოდ კონტროლირდებოდა სეპარატისტული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:ქალბაჯარის რაიონის სოფლები
იტამარატი-დი-მინასი
იტამარატი-დი-მინასი (Itamarati de Minas) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 200 მეტრზე. მიეკუთვნება ზონა-და-მატის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კატაგუაზისის შემადგენლობაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
ვისეს რაიონი
ვისეს რაიონი (Distrito de Vice) — რაიონი პერუში, პიურის რეგიონის სეჩურის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 15 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 11 793 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 36 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 324.62 კმ²-ია.
ჩია არწივი
ჩია არწივი (Aquila pennata) — ფრინველი ქორისნაირთა რიგისა. მისი სხეულის სიგრძეა 46-53 სმ, ფრთების შლილი 35-43,5 სმ, მასა 700 გ-მდე. გავრცელებულია ჩრდილო-დასავლეთ აფრიკაში, სამხრეთ ევროპაში, წინა და შუა აზიაში, აღმოსავლეთით კი ჩრდილოეთ მონღოლეთამდე. საქართველოში გვხვდება გადაფრენისას. ვერტიკალურად ადის ზღვის დონიდან 2000 მ-მდე. იკვებება პატარ-პატარა ფრინველებით და თაგვისებრნი მღრღნელებით. ქვესახეობებიდან საქართველოში გვხვდება ევროპული ჩია არწივი (Aquila pennata pennata).
სქოლიო
კატეგორია:არწივი
ლურჯანა
ლურჯანა (Cortinarius violaceus) — სოკოს სახეობა აბლაბუდიანი სოკოების გვარისა, რომლის გავრცელების არეალი მოიცავს ჩრდილოეთ ამერიკას, აზიას, ევროპას, ავსტრალიასა და ახალ ზელანდიას.
ერთი წყარო მას საჭმელ სოკოდ მიიჩნევს, მეორე წყარო კი — არასაჭმელად. იზრდება ნიადაგზე ფოთლოვან და შერეულ ტყეებში, ერთეულებად ან მცირე ჯგუფებად, ზაფხულიდან შემოდგომამდე.
სოკო პირველად აღწერა შვედმა ბუნებისმეტყველმა კარლ ლინემ 1753 წელს როგორც Agaricus violaceus. მიმდინარე ბინომინალური სახელწოდება მიანიჭა ბრიტანელმა მეცნიერმა სემიუელ ფრედერიკ გრეიმ 1821 წელს.
სამეცნიერო სინონიმები:
აღწერა
ქუდის დიამეტრი — 5-15 სმ, თავდაპირველად ნახევარსფეროსებრი, შემდგომში — ამობურცული, სიბერეში გაშლილია, ტალღისებური კიდეებით, ქეჩისებრ-ქერცლოვანი, მუქი იასამნისფერი. .
ჰიმენოფორი — ფირფიტებიანი, ფირფიტები შეზრდილია კბილით, ფართე, მეჩხერი, მუქი იასამნისფერი.
რბილობი — ღია იისფერიდან მუქ იისფრამდე. სასიამოვნო სუნითა და თხილის გემოთი.
ფეხის სიგრძე — 6-12 სმ, სისქე — 1-2 სმ, ზედა ნაწილი დაფარულია წვრილი ქერცლებით, ძირისკენ ბოლქვისებურად გასქელებულია, ბოჭკოვანი, მომურო- ან მუქი იასამნისფერი.
სპორების ფხვნილი — ჯანგისფერ-მურა ფერის. სპორები — 11-16×7-9 მკმ, ელიფსისებური ან ნუშისებრი, ხორკლიანი ზედაპირით, ჟანგისფერი ელფერით. .
გავრცელება და ეკოლოგია
გავრცელების არეალი მოიცავს ჩრდილოეთ ამერიკას, აზიას, ევროპას, ავსტრალიასა და ახალ ზელანდიას. ლურჯანა შესულია ბელგიის, გერმანიის, პოლონეთის, დანიის, ინგლისის, რუსეთისა და ნიდერლანდების გადაშენების პირას მყოფი სახეობების ნუსხაში.
იზრდება ფოთლოვან და შერეულ ტყეებში, მჟავე ან ტუტე ნიადაგზე, ერთეულებად ან მცირე ჯგუფებად. მიკორიზას ქმნის არყთან, ვერხვთან, მთრთოლავ ვერხვთან, მუხასთან და წიფელთან. აგრეთვე შესაძლებელია გაიზარდოს ბალოტიან ადგილებში სფაგნუმის ხავსთან..
სეზონი — ზაფხულიდან შემოდგომამდე
კვებითი ღირებულება
ერთი წყარო მას საჭმელ სოკოდ მიიჩნევს, მეორე წყარო კი — არასაჭმელად. იხმარება ახალი, მოხარშული, შემწვარი, დამარილებული ან ძმარში დაკონსერვებული. გამომდინარე იქიდან, რომ აღნიშნული სახეობა იმყოფება გადაშენების პირას, მისი შეგროვება რეკომენდირებული არა. .
სქოლიო
კატეგორია:საჭმელი სოკოები კატეგორია:აბლაბუდიანი სოკოები
ამერიკის აღმოჩენა ქრისტეფორე კოლუმბის მიერ
ამერიკის აღმოჩენა ქრისტეფორე კოლუმბის მიერ — ესპანელი სიურეალისტი მხატვრის, სალვადორ დალის ნახატი, რომლის ხატვაც დაიწყო 1958 წელს და დაასრულა 1959 წელს. შესრულებულია ზეთის საღებავებით, ტილოზე. დღეს ნამუშევალი ინახება სალვადორ დალის მუზეუმში ქალაქ სანქტ-პეტერბურგში (ფლორიდა).
აღწერა
ეს ნამუშევარი არის დალის თვალით დანახული ესპანეთის ამბიციური გამოხატულება. ის აერთიანებს ესპანეთის რელიგიას, ხელოვნებას და მითს ერთ მთლიანობაში. კოლუმბის ციკლის დროს ჰანტინგ ჰარფორდმა გამოისყიდა ნამუშევარი, რათა ის შეეწირა დალის მუზეუმის გალერეასთვის, რომელიც ნიუ-იორკის თანამედროვე ხელოვნების გალერეაში მდებარეობს. იმ დროს ზოგიერთი კატალონიელი ისტორიკოსი ამტკიცებდა, რომ კოლუმბი სინამდვილეში არა იტალიელი, არამედ კატალონიელი იყო. ეს ფაქტი აქტუალური იყო რადგანაც დალი ესპანეთის სწორედ ამ რეგიონიდან იყო.
დალი იმ პერიოდში დაინტერესებული იყო კათოლიკური მისტიციზმით, ამიტომაც სიმბოლურად კოლუმბს ამერიკაში შეაქვს ჭეშმარიტი სარწმუნოება, ახალი მსოფლიოს კეთილდღებისთვისა და სიწმინდისთვის.
გალა დალი არის მხატვრის ცოლი, რომელიც დალის მრავალ ნახატში ქალწულ მარიამს განასახიერებს. ამ ნამუშევარშიც სწორედ ის გამოიყენა ღვთისმშობლის ნატურად, რომელიც კოლუმბის მარჯვენა მხარესაა დახატული. ის გვევლინება წმინდანად და მიიჩნევა, რომ ამ ნახატის შესრულებისას ის იყო დალის მთავარი მუზა.
დალიმ საკუთარი თავი ნახატის ფონზე დაჩოქილი ბერის სახით გამოსახა, რომელსაც ხელში უჭირავს ჯვარცმა. დალის რწმენა კოლუმბის კატალონიური წარმოშობის შესახებ ნახატში გადმოცემულია კატალონიის დროშის სახით.
ნახატი შეიცავს ესპანელი მხატვრის დიეგო ველასკესის, რომელიც 300 წლით ადრე გარდაიცვალა, მაგრამ დალის ნახატებზე და მის ულვაშებზე დიდი გავლენა იქონია, ნამუშევრებზე სხვადასხვა ცნობას. დალი ნახატზე არსებულ ყველა ჯვარს მარჯვენა მხარეს ათავსებს და მათ შორის გამოსახავს ჯვარცმულ ქრისტეს. ეს კადრი ჰგავს ესპანელი მისტიკოსის სეინტ ჯონის ნახატს.
ნამუშევრის ქვედა ცენტრში, სანაპიროზე, კოლუმბიდან რამდენიმე ნაბიჯით წინ გამოსახულია დახორკლილი ყავისფერი სფერო, რომელსაც ბეჭდის ფორმა აქვს.
ამაჟამინდელი სტატუსი
ნახატი დღესდღეობით განთავსებულია სალვადორ დალის მუზეუმში, რომელიც ფლორიდის ქალაქ სანქტ-პეტერბურგში მდებარეობს. ნამუშევარი რეინოლდ და ელეანორა მორსების პირადი კოლექციის ნაწილია.
სქოლიო
კატეგორია:სალვადორ დალის ნახატები კატეგორია:1959 წლის ნახატები
შენდეროვის სახლი
შენდეროვის სახლი (Дом Шендерова) — შენობა დონის როსტოვში. მდებარეობს ვოროშილოვის პროსპექტზე (სახლი 33). სავაჭრო სახლი ააშენეს XIX საუკუნის ბოლოს არქიტექტორ ნ. სოკოლოვის პროექტით. ნაგებობის არქიტექტურა გარდამავალი სტილია ეკლექტიკიდან მოდერნამდე. შენდეროვის სახლს აქვს რუსეთის ფედერაციის რეგიონალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.
ისტორია
სავაჭრო სახლი ააშენეს XIX საუკუნის ბოლოს არქიტექტორ ნ. სოკოლოვის პროექტით. იგი ეკუთვნოდა მეორე გილდიის ვაჭარს სოლომონ შენდეროვს. შენობის პირველ სართულზე განთავსებული იყო სხვადასხვა სავაჭრო სათავსოები. მეორე სართულს სახლის მფლობელი იყენებდა საცხოვრებლად. ასევე საცხოვრებელი ოთახები იყო განთავსებული გვერდით მიდგმულ კუთხეებში.
საბჭოთა ხელისუფლების მოსვლის შემდეგ მოახდინეს სახლის ნაციონალიზაცია. 1920-იან წლებში სახლის პირველ სართულზე განთავსდა სავაჭრო ორგანიზაციები, ხოლო მეორეზე კომუნალური ბინები. მეორე მსოფლიო ომის დროს სახლი დაზიანდა, განადგურდა ცენტრალური გუმბათი. 1950-იან წლებში მოხდა სახლის რესტავრაცია არქიტექტორების მ. იშუნინისა და გ. პეტროვის პროექტის მიხედვით. ამავე დროს მოხდა სახლის გაფართოება და მიაშენეს ახალი ნაგებობები.
არქიტექტურა
ორსართულიან სახლს აქვს ასო П-ს მსგავსი დაგეგმარება. მთავარი ფასადი გადის ვოროშილოვის პროსპექტზე. ხოლო გვერდითა ფასადები სერაფიმოვიჩისა და ტემერნიკის ქუჩებზე. სახლის ფასადის ცენტრალურ და გვერდითა ნაწილებს ადგას კუთხიანი გუმბათები. ფანჯრების გაფორმებისათვის გამოყენებულია ქალის თავები, ჰერმები, საზეიმო მორთულობები და გვირგვინები.
სქოლიო
კატეგორია:დონის როსტოვის ღირსშესანიშნაობები
ამოწყდომა
სახეობათა ამოწყდომა (ცხოველებისა, მცენარეებისა, მიკროორგანიზმებისა) — მოვლენა, რომელიც ცოცხალი ბუნების ისტორიული განვითარების პროცესში ხდება. უმეტეს შემთხვევაში ამოწყვეტის მიზეზია ბუნებრივი გადარჩევა (ორგანიზმები ვერ ასწრებენ შეეგუონ გარემოს მკვეთრ ცვლილებებს). ხშირად ამოწყვეტის მიზეზი ორგანიზმთა გადაგვარებაა (იხ. დეგენერაცია). ორგანული სამყაროს ისტორია ნათლად მოწმობს, რომ ფორრმების დიდი უმრავლესობა ისე ამოწყდა, შთამომავლობა არ დაუტოვებია. ჟორჟ კიუვიე და მისი მიმდევრები ამას გლობალური ხასიათის კატასტროფებით ხსნიდნენ. ჟან ბატისტ ლამარკმა დაგმო კიუვიეს „კატასტროფათა თეორია“, მაგრამ მეორე უკიდურესობამდე მივიდა: მისი აზრით, თითქმის ზველა გამქრალი სახეობა ახალ სახეობად არის გარდაქმნილი და არაა ამომწყდარი. ამოწყდომის მოვლენა ჭეშმარიტად მეცნიერულად ახრსნა ჩარლზ დარვინმა. მან დაასაბუთა, რომ ორგანული ფორმების ამოწყდომის მთავარი მიზეზია გარემოს ცვლილებები და რომ, ამასთანავე, უდიდესი მნიშვნელობა აქვს არა მარტო აბიოტური ფაქტორების, არამედ ბიოტური ფაქტორების (სახეობათშორისო ურთიერთობანი) ცვლილებებსაც.
გარემოს სწრაფი შეცვლის შედეგად შეიძლება ამოწყდეს შედარებით შეზღუდული არეალის მქონე სახეობები, მაგრამ ფართოდ (ყველა ოკეანეში ან კონტინენტთა უმეტესობაზე) გავრცელებული ფორმები ყველგან ერთბაშად არ ქრება, რადგან დედამიწის ისტორია არ იცნობს მსოფლიო მასშტაბისა და არაჩვეულებრივი სისწრაფის კატასტროფებს. დარვინის კონცეფციის თანახმად, მცენარეთა და ცხოველთა ზოგი ჯგუფის საბოლოო ამოწყდომა ხშირად ძლიერ ჭიანურდება, რადგან ხელსაყრელ პირობებში ცალკეული სახეობა შეიძლება დიდხანს შემორჩეს პირვანდელი არეალის რომელიმე მცირე უბანს. ამით აიხსნება ოდესღაც ფართოდ გავრცელებული ჯგუფების ნაშთების — რელიქტური ფორმების არსებობაც (იხ. რელიქტები). რელიქტური ორგანიზმია, მაგ. 30-იან წლებში აფრიკის სამხრეთ-აღმოსავლეთ სანაპიროსთან აღმოჩენილი ლატიმერია, რომლის მონათესავე ნამარხი ფორმები მანამდე მხოლოდ გვიან პალეოზოურსა და მეზოზოურში (დევონურიდან ცარცულ პერიოდამდე) იყო ცნობილი. ამოწყდომის დარვინისეული მოძღვრება პალეონტოლოგიური ფაქტების საფუძველზე განავითარა და გააღრმავა ვლადიმერ კოვალევსკიმ, რომელმაც გვიჩვენა, რომ ამოწყდომის ერთი უმნიშვნელოვანესი პირობაა ინადაპტიური ევოლუცია (კოვალევსკის კანონი).
მზარდი ტექნიკის პროგრესისა და მოსახლეობის განუწყვეტილი ზრდის პირობებში მრავალი სახეობის ამოწყდომის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს ბიოტურ ფაქტორად გვევლინება ადამიანის საქმიანობა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ევოლუცია
მანუელ პორტუგალიელი
მანუელ პორტუგალიელი (Manuel de Portugal; დ. 3 აგვისტო, 1697 — გ. 3 აგვისტო, 1766) — ბრაგანსის დინასტიის წარმომადგენელი. პორტუგალიის მეფე პედრუ II-ისა და დედოფალ მარია სოფია ნოიბურგელის უმცროსი ვაჟი.
ბიოგრაფია
მანუელს თავგადასავლები უყვარდა. 18 წლის ასაკში მან საიდუმლოდ გემი ააგო, რომელსაც ინგლისის დროშა გაუკეთა და ჰოლანდიის გემებს დაესხა თავს, რითაც კინაღამ ინგლის-ჰოლანდიის დიპლომატიური სკანდალი დაიწყო. მისმა ძმამ, მეფე ჟუან V-მ მას დაუყოვნებლივ მოსთხოვა პორტუგალიაში დაბრუნება, მაგრამ მანუელი გემით პარიზში ჩავიდა, იქიდან კი გერმანიაში გადავიდა.
1716 წლის 1 აგვისტოს იგი ევროპაში სახელგანთქმულ მებრძოლს, ევგენი სავოიელს შეუერთდა, რომელთან ერთადაც უნგრეთში იბრძოდა თურქების წინააღმდეგ. ოთხი დღის შემდეგ მან მონაწილეობა მიიღო პეტროვარადინის ბრძოლაში, სადაც იგი თურქებმა მსუბუქად დაჭრეს. მიუხედავად ამისა, იგი დიდების მოპოვების სურვილით იყო შეპყრობილი და გაჩერებას არ აპირებდა. მან მონაწილეობა მიიღო ბრძოლიდან გაქცეული თურქების დევნასა და ტიმიშოარას ალყაში.
1717 წელს, მანუელი ოფიციალურად ჩაირიცხა ავსტრიის არმიაში, რა დროსაც იგი პრინც ევგენისთან ერთად კვლავ იბრძოდა და მონაწილეობა მიიღო ბელგრადის ალყაში.
თურქებთან ომის დამთავრების შემდეგ, მანუელმა მიატოვა სამხედრო ცხოვრება და ერთი სამეფო კარიდან მეორეზე მოგზაურობდა, სადაც განცხრომას მიეცა. მან თავისი ქმედებებით არაერთი ევროპელი მწერალი შთააგონა. 1721 წელს იგი დააჯილდოვეს ოქროს საწმისის ორდენით.
1728 წელს, მისი საყვარლის, მარია სოფია სიენიავსკას წყალობით პოლონეთის მეფის არჩევნებში ერთ-ერთი კანდიდატი გახდა. პოლონეთში პოზიციების გასამყარებლად მას მხარს ავსტრიელი ჰაბსბურგებიც უჭერდნენ, მაგრამ არჩევნებში დამარცხდა. ამის შემდეგ იგი ჯერ ავსტრიის, შემდეგ კი რუსეთის სამეფო კარზე იმყოფებოდა. 1733 წელს მონაწილეობდა პოლონეთის მემკვიდრეობის ომში, სადაც პოლონელთა გარკვეულმა ნაწილმა მეფობა შესთავაზა, მაგრამ აქაც დამარცხდა.
1734 წელს მანუელი სამუდამოდ დაუბრუნდა მშობლიურ პორტუგალიას, სადაც იგი კინტა-დე-ბელას სასახლეში ცხოვრობდა. დარჩენილი ცხოვრება მან სოციალურად აქტიურად გაატარა მწერლებისა და მხატვრების გარემოცვაში. იგი გარდაიცვალა 1766 წლის 3 აგვისტოს, საკუთარ 69-ე დაბადების დღეზე.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 3 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1697 კატეგორია:გარდაცვლილი 3 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1766 კატეგორია:ბრაგანსები
ფრანცისკა ჟუზეფა პორტუგალიელი
ფრანცისკა ჟუზეფა პორტუგალიელი (Francisca Josefa de Portugal; დ. 30 იანვარი, 1699 — გ. 15 ივლისი, 1736) — ბრაგანსის დინასტიის წარმომადგენელი. პორტუგალიის მეფე პედრუ II-ისა და მისი მეორე ცოლის, დედოფალ მარია სოფია ნოიბურგელის ნაბოლარა ქალიშვილი. იგი დაიბადა და გარდაიცვალა ლისაბონში. 1720-21 წლებში განიხილებოდა სარდინიის მეფე კარლო ემანუელე III-ის საცოლედ, თუმცა მოლაპარაკებები ჩაიშალა. გარდაიცვალა გაუთხოვარი და უშვილო, დაკრძალულია ბრაგანსების საგვარეულო აკლდამაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 30 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1699 კატეგორია:გარდაცვლილი 15 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1736 კატეგორია:ბრაგანსები კატეგორია:პორტუგალიის ინფანტები
ბოტანიკური ლექსიკონი
ბოტანიკური ლექსიკონი — ქართული, რუსული და ლათინური მცენარეების სახელწოდებების მრავალენოვანი სიტყვარი, რომლის ავტორია ქართველი ბოტანიკოსი ალექსანდრე მაყაშვილი. ალ. მაყაშვილის ბოტანიკურ ლექსიკონში მცენარეთა კუთხურ სახელებს და ომონიმებს, ლექსიკონში მოცემულია 2 500-მდე მცენარის სახელწოდება. წიგნი არაერთგზის გამოიცა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ნიკო კეცხოველის სახელობის ბოტანიკის ინსტიტუტის მიერ გამომცელობა „მეცნიერებაში“. ბოტანიკური ლექსიკონი სასტამბოდ მოუმზადებია და წინასიტყვაობა დაურთავს გიორგი ნახუცრიშვილს.
განსაკუთრებით აღსანიშნავია, რომ ლექსიკონში, მცენარეთა ქართულ, რუსულ და ლათინურ სახელწოდებათა გარდა, მოცემულია თუშ-ფშავ-ხევსურული შესატყვისები, აგრეთვე აგრეთვე დართულია ჭანური, სვანური და მეგრული ადეკვატები. გარდა ამისა, ყველა სახელწოდებას ცალ-ცალკე სარჩევი აქვს ძირითადი შესატყვისობის აღნიშვნით.
ეკალა
ალექსანდრე მაყაშვილის ბოტანიკურ ლექსიკონში სხვადასხვა გვერდზე სხვადასხვა რაოდენობის ფიფქებით (*) გაკეთებულია შემდეგნაირი შენიშნვნები: მცენარის ნაყოფი, ყვავილის სახელი, ან იხმარება მცდარი სახელწოდებით, მაგრამ მეტად გავრცელებულია და მისთ. ზემოთაღნიშული „ეკალას“ მაგალითზე კი ორი ფიფქით აღნიშნულია ნაყოფის სახელწოდება. ლექსიკონში აგრეთვე გამოყენებულია მეგრული და სვანური ენებისთვის დამახასიათებელი ასო-ნიშნები ჷ, ჸ, ჶ, ჹ, ჳ, ჺ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ლექსიკონი კატეგორია:ქართული ენა კატეგორია:ლექსიკონი კატეგორია:ბოტანიკა
სანტა-ელენა-დელ-ოპონი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანტანდერის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
რიკარდო სამორა
რიკარდო სამორა (Ricardo Zamora დ. 21 იანვარი, 1901, ბარსელონა — გ. 8 სექტემბერი, 1978, იქვე) — ესპანელი ფეხბურთელი და მწვრთნელი, თამაშობდა მეკარის პოზიციაზე. გამორჩეულად ითამაშა 1934 წლის მუნდიალზე, როცა მოხვდა სიმბოლურ ნაკრებში და მიიღო ოქროს ხელთათმანი. ლა ლიგის საუკეთესო მეკარის პრიზი, რომელიც მან თავად მიიღო სამჯერ, 1929, 1932 და 1933 წლებში, დღეს მისი სახელობისაა. 1999 წელს Placar-ის ვერსიით XX საუკუნის 100 საუკეთესო ფეხბურთელს შორის 82-ე ადგილზე დასახელდა.
სქოლიო
კატეგორია:ესპანელი ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 21 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1901 კატეგორია:გარდაცვლილი 8 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1978 კატეგორია:ბარსელონის ფეხბურთელები კატეგორია:ესპანიოლის ფეხბურთელები კატეგორია:მადრიდის რეალის ფეხბურთელები კატეგორია:სელტას მწვრთნელები კატეგორია:მალაგის მწვრთნელები კატეგორია:ატლეტიკო მადრიდის მწვრთნელები კატეგორია:ესპანიოლის მწვრთნელები კატეგორია:კატალონიელი ფეხბურთელები
სისაკატარი
სისაკატარი (Սիսակատար) — მთა სომხეთისა და აზერბაიჯანის (ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკა) საზღვარზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3826,4 მეტრს შეადგენს. წარმოადგენს თანამედროვე სომხეთის ტერიტორიის სიდიდით მესამე მწვერვალს არაგაწისა და კაპუნჯუღის შემდეგ.
ხუჯაძე
საკუთარი სახელი ხუჯაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებას:
სისაკატარი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სომხეთის მთები კატეგორია:აზერბაიჯანის მთები
ხუჯაძე
კატეგორია:ქართული გვარები
თავსახნისი
თავსახნისი — მთა საქართველოში, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ხულოს მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს არსიანის ქედის ჩრდილო-დასავლეთ შტოქედ — შერთულის ქედ­ზე, მდინარე აჭარისწყლის ­მარცხენა შენაკადის — ჩირუხისწყლის სათავეებში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2597 მ. აგებულია ნეოგენური ვულკანოგენური ქანებით (გოდერძის წყება). თავსახნისის სამხრეთი და აღმოსავლეთი კალთები დამრეცია, დანარჩენი — ციცაბო. დაფარულია სუბალპური ბალახეულით.
ჟუაზეირუ-დი-პიაუი
ჟუაზეირუ-დი-პიაუი (Juazeiro do Piauí) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 175 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის ჩრდილო-ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კამპუ-მაიორის შემადგენლობაში.
ჯელაძე
საკუთარი სახელი ჯელაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებას:
ჟუაზეირუ-დი-პიაუი
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 757 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 5.75 კმ²-ზე. ფართობი 827 240 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პიაუის შტატის მუნიციპალიტეტები
ანიუტინე (ჰაისინის რაიონი)
ანიუტინე (Анютине) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ვინიციის ოლქის ჰაისინის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 58 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჰაისინის რაიონის სოფლები
ზაზა ციციშვილი
ზაზა ციციშვილი — XVII საუკუნის შუა ხანების აღმოსავლეთ საქართველოს პოლოტიკური მოღვაწე, სომხით-საბარათიანოს მეწინავე სადროშოს სარდალი ვახტანგ V-ის მეფობაში. 1664 წელს მონაწილეობდა ვახტანგისა და არჩილის ბრძოლებში ერეკლე ბატონიშვილის წინააღმდეგ. 70-იან წლებში განხეთქილება მოუხდა ვახტანგ V-სთან. მოკლეს შეპყრობის მცდელობისას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:XVII საუკუნის ქართველი პოლიტიკური მოღვაწეები ზ
ლარანჟალი (მინას-ჟერაისი)
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 465 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 31.55 კმ²-ზე. ფართობი 204 882 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
Palaelodidae
Palaelodidae — ნამარხი (ამომწყდარი) ფრინველების ოჯახი ფლამინგოსნაირთა რიგისა. ბინადრობდნენ ოლიგოცენსა (ეგვიპტე, ევროპა) და მიოცენში (არგენტინა, გერმანია, მექსიკა, აშშ, ჩეხეთი). მოიცავს სამ გვარს.
სქოლიო
* კატეგორია:ფლამინგოსნაირნი
სარატოვკა (ბაშკირეთი)
სარატოვკა  (Һарытау) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის სტერლითამაქის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 148 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ სტერლითამაქიდან დაშორებულია 52 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია სტერლითამაქი, რომელიც დაშორებულია 52 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ (79%).
ლანკონესის რაიონი
ლანკონესის რაიონი (Distrito de Lancones) — რაიონი პერუში, პიურის რეგიონის სულიანის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 120 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 13 302 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 6.1 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 2 189 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პიურის რეგიონის რაიონები კატეგორია:სულიანის პროვინციის რაიონები
იეღეგნუტი (ლორე)
იეღეგნუტი (Եղեգնուտ) — სოფელი სომხეთში, ლორეს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 600 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 872 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 71 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 12.26 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლორეს პროვინციის სოფლები
მარი გეპერტ-მაიერი
მარი გეპერტ-მაიერი (Maria Goeppert Mayer; დ. 28 ივნისი, 1906 — 20 თებერვალი, 1972, სან დიეგო) — გერმანიაში დაბადებული ამერიკელი თეორეტიკოსი-ფიზიკოსი, 1963 წლის ნობელის პრემიის ლაურეატი ფიზიკის დარგში. იგი იყო მეორე ქალი ვინც გახდა ნობელის პრემიის ლაურეატი ფიზიკის დარგში (პირველი იყო მარი სკლოდოვსკა-კიური).
ბიოგრაფია
მარი გეპერტი დაიბადა 1906 წლის 28 ივნისს კატოვიცეში. იგი იყო ფრიდრიხ გეპერტის და მისი მეუღლის, მარია ვოლფის ერთადერთი შვილი. ფრიდრიხ გეპერტი იყო უნივერსიტეტის პროფესორი. გეპერტმა 1930 წელს დაამთავრა გეტინგენის უნივერსიტეტი. იმ პერიოდში გეტინგენის უნივერსიტეტში ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტზე მუშაობდა გამოჩენილი თეორეტიკოსი-ფიზიკოსი მაქს ბორნი. ბორნს არ გამორჩენია გეპერტის ფიზიკისადმი მისწრაფება, ამიტომ იგი ახალგაზრდა სტუდენტის მიმართ განსაკუთრებულ ყურადღებას იჩენდა. სადიპლომო ნაშრომში გეპერტიმ გამოიანგარიშა ორი ფოტონის ერთდროული შთანთქმისა და გამოსხივების ალბათობა. ეს ალბათობა იმდენად მცირე იყო, რომ ამ ეფექტის არ დაიმზირებოდა იმდროინდელი ტექნიკით. მაგრამ ამავე პერიოდში დიდი ინტენსივობის ლაზერული კანონების გამოყენებით შესაძლებელი გახდა ამ მოვლენის დანახვა. ამრიგად მიღებულ იქნა თეორიასთან კარგი თანმთხვევა. 1930 წელს გეპერტი გათხოვდა მაიერზე. სწორედ ამ პერიოდიდან იგი მოიხსენიება როგორც მარი გეპერტ-მაიერი. გეპერტ-მაიერს ორი შვილი ჰყავდა: მარი ანა ვენცელი და პიტერ კონრადი. 1931 იგი ოჯახითურთ გადადის საცხოვრებლად აშშ-ში. იქ მან ბალტიმორის უნივერსიტეტში დაიწყო მუშაობა, ხოლო 1932 წელს გეპერტ-მაიერი მიეკედლა კოლუმბიის უნივერსიტეტის ფიზიკის ლაბორატორიას. მოგვიანებით, 1945 წელს იგი ჩიკაგოს უნივერსიტეტის ბირთვული გამოკვლევების ინსტიტუტს დაუკავშირდა. საბოლოოს მან ბირთვულ ფიზიკაში დაიწყო მუშაობა. 1960 წელს მას მიუვიდა მოწვევა სან-დიეგოს უნივერსიტეტისაგან (კალიფორნია); უნივერსიტეტი მას პროფესორის თანამდებობას სთავაზობდა.
მოღვაწეობა
ბირთვის გარსის სტრუქტურის კვლევა ჩასახულ იქნა 1947 წელს, შემთხვევით აღმოჩენილი ფაქტის საფუძველზე. გარკვეულ იქნა, რომ ზოგიერთ ბირთვს ანომალური თვისებები გააჩნდა (მაგალითად ისინი უფრო სტაბილური და მეტად გავრცელებულნი არიან ბუნებაში, ვიდრე მეზობელი ბირთვები და გააჩნიათ ნეიტრონების განსაზღვრული რაოდენობა). ნეიტრონების ხსენებულ რიცხვს ეწოდა „მაგიური რიცხვი“. გეპერტ-მაიერმა ეს რიცხვები ანალოგიურად ახსნა ისეთი ატომის მოდელისათვის, რომელშიც ცალკეული ნუკლონები, ანუ ნეიტრონები და პროტონები დამოუკიდებელ ორბიტაზე მოძრაობენ, მათი ურთიერთგანლაგების გავლენა მცირე იყო. ბუნებრივია, რომ ძალური ველი ძალიან განსხვავდებოდა ელექტრონის ძალური ველისაგან. ეფექტურ ბირთვში პაულის პრინციპის თანახმად პროტონები და ნეიტრონები უნდა ყოფილიყვნენ შედარებით დაბალ ენერგეტიკულ დონეებზე, თუმცა სინამდვილეში ასე არ აღმოჩნდა: მაგიური გარსული რიცხვის დროს დონე შევსებულია. გარდა ამისა, ნუკლონი უნდა იმყოფებოდეს შედარებით მაღალ ენერგეტიკულ დონეზე (შესაბამისად სუსტი ბმით). ეს მოდელი განმარტავს რიგ ბირთვულ მოვლენებს.
1963 წელს ამავე თემაზე მუშაობდნენ გემანიაშიც, სწორედ ამიტომ ნობელის პრემიით გეპერტ-მაიერთან ერთად იენსენიც დაჯილდოვდა.
აღსანიშნავია, რომ გეპერტ-მაიერი ფიზიკურ ქიმიაშიც მუშაობდა.
მარი გეპერტ-მაიერი გარდაიცვალა გულის შეტევით 1972 წლის 20 თებერვალს, სან-დიეგოში, კალიფორნიაში.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი ფიზიკოსები კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
გოზლუბულაყი
გოზლუბულაყი (Gözlübulaq) — სოფელი აზერბაიჯანში, ქალბაჯარ-ლაჩინის რეგიონში, ქალბაჯარის რაიონში. 1993-2020 წლებში დე-ფაქტოდ კონტროლირდებოდა სეპარატისტული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:ქალბაჯარის რაიონის სოფლები
იახსრის სათემო ხატი
იახსრის სათემო ხატი — არქიტექტურული ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ შუაფხოს დასავლეთით, მთის ფერდობზე. იგი ორი სახელწოდების ტერიტორიას მოიცავს - ავისგორსა და ნინახს, რომლებსაც ერთმანეთისაგან ჰყოფს პატარა ხევი. სალოცავის ტერიტორიას რიყის ქვის გალავანი ჰქონია შემოვლებული. ხატის კომპლექსში შედის ღვთისმშობლის ხატი, ორი საჯარე, სალუდე, ორი საზარე კოშკი, საკულუხე, საბერო, ლაშარის, მთავარანგელოზისა და ღვთისმშობლის კოშკები. ღვთისმშობლის ხატი ფიქლით ნაშენი, ოთხკუთხა ფორმის კოშკისებრი ნაგებობაა, რომელსაც სამხრეთ-დასავლეთ და სამხრეთ-აღმოსავლეთ მხარეს თითო თახჩა აქვს მოწყობილი. გადახურვა ბრტყელია. ღვთისმშობლის ხატის ჩრდილოეთით, ფერდობზე, იახსრის ხატის დანარჩენი ნაგებობებია განლაგებული.
საჯარე თითქმის მთლიანად დანგრეულია. იგი ფიქლით ნაშენი, გეგმით ოთხკუთხა ნაგებობაა. შასასვლელი აღმოსავლეთიდან აქვს. ინტერიერში აღმოსავლეთიდან და ჩრდილოეთიდან კედლების გასწვრივ ქვის სკამებია მოწყობილი. გადახურვა ორქანობიანი ჰქონდა. საჯარის აღმოსავლეთით მეორე საჯარეა — ფიქლით ნაშენი, გეგმით კვადრატული ნაგებობა, რომელიც მთლიანად დანგრეულია. მეორე საჯარის გვერდით სალუდეა, რომელიც მთლიანად დანგრეულია. მეორე საჯარის გვერდით სალუდეა, რომელიც თითქმის მთლიანად მიწაშია ჩამჯდარი. სალუდეს გეგმით წაგრძელებული ოთხკუთხედის ფორმა აქვს. ნაგებია ფიქლის ქვის მშრალი წყობით. შესასვლელი დასავლეთიდან ჰქონდა. სათავსის შუაში ხის ორი ბოძია, რომლებსაც გადახურვა ეყრდნობა. აღმოსავლეთ კედელთან კერაა მოწყობილი. მის გარშემო ქვის საჯდომებია. ნაგებობა გადახურულია ფიქლის ორფერდა სახურავით.
სალუდის ჩრდილოეთით საზარე კოშკია - გეგმით ოთხკუთხა ფორმის ოთხსვეტიანი ფანჩატური. ნაგებია ფიქლის ქვით, გარედან შელესილია. გადახურულია საფეხუროვანი პირამიდისებრი სახურავით. საზარის გვერდით ანალოგიური ფორმისა და ზომის მეორე საზარე კოშკია. ძველი საზარის გვერდით საკულუხეა - ღვინის შესანახი სათავსი, ფიქლის ქვის მშრალი წყობით ნაშენი, გეგმით კვადრატული ფორმის ნაგებობა ამჟამად მთლიანად დანგრეულია. საბერო მდებარეობს საკულუხის ჩრდილო-აღმოსავლეთით. სანახევროდ დანგრეულია. გეგმით არასწორი ოთხკუთხედის ფორმისაა, ნაგებია ფიქლის მშრალი წყობით. შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს. დასავლეთ კედლის მთელ სიგრძეზე ფიქლის სკამებია მოწყობილი. ამავე კედელში ერთი თახჩაა. მსგავსი თახჩაა აღმოსავლეთ კედელშიც. ნაგებობას სახურავი აღარ აქვს.
საბეროს სამხრეთით კედელთან დგას ფიქლის ქვით მშრალად ნაგები, ოთხკუთხა სვეტის მსგავსი პატარა მასიური ნაგებობა, რომელსაც დასავლეთით სართულებად განლაგებული სამი ნიში აქვს. გადახურულია ორფერდა საფეხუროვანი სახურავით. სასანთლე კოშკის დასავლეთით ლაშარის კოშკია - ფიქლის ქვით მშრალად ნაშენი ყრუ ნაგებობა, რომელსაც ჩრდილოეთით თახჩა აქვს დატანებული. გადახურულია ოთხფერდა საფეხუროვანი სახურავით. ლაშარის კოშკის აღმოსავლეთით სანახევროდ შემორჩენილი მთავარანგელოზის კოშკია. მას ჩრდილოეთით სასანთლე თახჩა აქვს.
ლიტერატურა
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
ლაგოა-დი-სან-ფრანსისკუ
ლაგოა-დი-სან-ფრანსისკუ (Lagoa de São Francisco) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 368 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის ჩრდილო-ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ კამპუ-მაიორის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 422 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 41 26 კმ²-ზე. ფართობი 155 639 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პიაუის შტატის მუნიციპალიტეტები
აპოლონივკა (ემილჩინეს რაიონი)
აპოლონივკა (Аполлонівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ჟიტომირის ოლქის ემილჩინეს რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 144 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ემილჩინეს რაიონის სოფლები
ერნესტო თეოდორო მონეტა
ერნესტო თეოდორო მონეტა (Ernesto Teodoro Moneta დ. 20 სექტემბერი, 1833 - გ.10 თებერვალი, 1918) – იტალიელი ჟურნალისტი, ნაციონალისტი, რევოლუციონერი ჯარისკაცი, ხოლო მოგვიანებით პაციფისტი და ნობელის პრემიის ლაურეატი.
15 წლის ასაკში, მონეტა მონაწილეობდა ,,Five Days of Milan"(1848 წლის ანტი-ავსტრიული აჯანყება). ის მოგვიანებით შევიდა ივრეის სამხედრო აკადემიაში. 1859 წელს შეუერთდა გარიბალდი ს  ათასების ექსპედიციას, ასევე იბრძოდა იტალიელების არმიაში ავსტრიელების წინააღმდეგ 1866 წელს.
საბოლოოდ ის გახდა მშვიდობის საერთაშორისო აქტივისი, მიუხედავად მისი ძლიერი იტალიური ნაზიონალიზმისა.
1867-1896 წლების განმავლობაში ის იყო მილანის დემოკრატიული გაზეთის Il Secolo რედაქტორი.
1887 წელს დააფუძნა ლომბარდიის მშვიდობის სადამკვირვებლო ასოციაცია (Unione Lombarda per la Pace e l'Arbitrato). მას მიენიჭა ნობელის პრემია(რომელიც ლუი რენოსთან გაიზიარა) მშვიდობის განმტკიცებისთვის 1907 წელს.
ბიოგრაფია
ერნესტო თეოდორო მონეტას ჰქონდა პერსონალური პარადოქსული მიმართულება ,,მილიტარისტული პაციფიზმი". ის იყო ნაციონალისტ-ინტერნაციონალისტი, ანტიკლერიკალიზმის პროპაგანდისტი.
დაიბადა მილანელი არისტოკრატი მშობლების ოჯახში,რომლებიც ჯერ კიდევ პატრიარქალური წყობილებით ცხოვრობდნენ, ფუფუნების გარეშე. 15 წლის ასაკში, როდესაც ანტი-ავსტრიულ აჯანყებაში მონაწილეობდა, მამის გვერდით, რათა დაეცვა მშობლიური სახლი, ნახა როგორ დაიღუპა სამი ავსტრიელი ჯარისკაცი მის თვალწინ. ამ დროს დაიწყო მონეტას მშვიდობისა და ნაციონალიზმისთვის ბრძოლის სულისკვეთება.
ადრეული წლები
1859-1860 წლები გაატარა იტალიის დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლაში გარიბალდისთან ერთად, ხოლო მოგვიანებით გენერალ სირტორის მხარდამხარ იბრძოდა და მისი თანაშემწე გახდა. მიუხედავად იმისა, რომ მას დიდ სამხედრო კარიერას უწინასწარმეტყველებდნენ, მაინც დაუბრუნდა ცივილურ ცხოვრებას, თუმცა სიცოცხლის ბოლომდე ინარჩუნებდა კეთილგანწყობას გენერალ სირტორის მიმართ.
მონეტას უყვარდა ცხენებით სეირნობა, თავშესაქცევად მონაწილეობდა თეატრალურ წარმოდგენებში და წერდა პიესების განხილვებს Il Secolo -ში, ყოველდღიურ გაზეთში, რომელიც 1866 წელს დაფუძნდა ედუარდო სონცოგნოს მიერ. როდესაც მისი ორი მეგობარი წავიდა გაზეთიდან,1867 წელს, ის დასთანხმდა რედაქტორის პოზიციას, რომელიც მას 1867-დან 1895 წლამდე ეკავა. მონეტამ ჟურნალისტიკაში შეძლო თავისი დინამიზმის და იდეალიზმის გამოხატვა. მისი, როგორც პაციფისტის კარიერა გაიზარდა და ყოველდღიური ინტელექტუალური სიმულაციით ჩამოყალიბდა, სწორედ აღნიშნული გამოცემის რედაქტორობის პერიოდში.
კაცმა, რომელსაც ძლიერი დარწმუნების უნარი გააჩნდა, თეოდორო მონეტამ, სწრაფად მოიპოვა პატივისცემა თავისი მორალური პრინციპების, სიმამაცისა და ინოვაციების ათვისების უნარისთვის. მან Il Secolo  გარდაქმნა საზოგადოებრივი აზრის ფორმირების ძლიერ ინსტრუმენტად. მიუხედავად იმისა,რომ ის პატივს სცემდა რელიგიას და მისდევდა კათოლიკურ მოძღვრებას, თავს უფლება მისცა გაზეთში ანტიკლერიკალური პოზიცია დაეჭირა,რადგან მას სწამდა, რომ სწორედ კლერიკალებმა შეუშალეს ხელი იტალიაში სოციალურ პროგრესს. ის ამის გამო გაუცხოვდა მისი მეუღლისთვის, ვისთანაც ორი ვაჟი აკავშირებდა, რადგან მისთვის რელიგია ბევრს ნიშნავდა და ქმრის შეხედულებები მიუღებელი იყო ამ მხრივ.
მას შემდეგ რაც მონეტამ გააცნობიერა იტალიურ ჯარში არსებული პრობლემები მან წამოიწყო კამპანია და მთლიან სვეტს უძღვნიდა გაზეთში რეფორმებს, რომელიც ხალხის აზრს უნდა განეპირობებინა.
საერთაშორისო მოღვაწეობა
ის სათავეში ედგა l’Unione lombarda per la pace e l’arbitrato internazionale (ლომბარდიის მშვიდობის სადამკვირვებლო საერთაშორისო კავშირს), მისი დაფუძნებიდან 1887 წლიდან. გარდა ამისა, რამდენიმე ეფემერული ხასიათის ორგანიზაციას Società per la pace e la giustizia internazionale (საერთაშორისო მშვიდობისა და სამართლიანობის საზოგადოება), რომლის არსებობამ 1887 წლიდან 1937 წლამდე გაგრძელდა, მონეტას სიკვდილის შემდეგაც კი.
თეოდორო მონეტა ლექციებს კითხულობდა იტალიის ახლად დაფუძნებულ პოპულარულ უნივერსიტეტში. 1906 წელს მან დაგეგმა და ორგანიზება გაუწია მშვიდობის პავილიონის შექმნას მილანის საერთაშორისო გამოფენაზე, რომელიც ეძღვნებოდა ყოველწლიურ მშვიდობის საერთაშორისო კონგრესის მე-15 წლისთავს.
უკანასკნელი წლები
1900 წლიდან მის სიკვდილამდე 1918 წლამდე, მონეტა ინატჯებოდა გლაუკომით, და ვრცელი პერიოდი გაატარა თვალის ოპერაციების შემდეგ გამოჯანმრთელებაში, რომელიც ცოტაოდენ ახერხებდა მისი სრული დაბრმავების პრევენცირებას.
პირველი მსოფლიო ომის დროს, ის მხარს უჭერდა იტალიის როლს ომში.
მონეტა 1918 წელს, 85 წლის ასაკში პნევმონიით გარდაიცვალა. მის პატივსაცემად მისმა მეგობრებმა მონუმენტი აღმართეს 1925 წელს.
თეოდორო მონეტას ცხოვრება პარადოქსული გამოდგა. ერთი მხრივ, გარიბალდის პარტიზანი და ამავე დროს მშვიდობის მისიონერი.
ზოიძე
საკუთარი სახელი ზოიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებას:
კატეგორია:ზოიძეები კატეგორია:ქართული გვარები
ვიურტემბერგის სამეფო
მინი|მარჯვნივ|ვიურტემბერგი გერმანიის იმპერიის შემადგენლობაში ვიურტემბერგის სამეფო (Königreich Württemberg) არსებობდა გერმანიაში 1806 წლიდან 1918 წლამდე. წინამორბედი — იმავე სახელწოდების საჰერცოგო. მმართველები — ვიურტემბერგის დინასტიიდან. დედაქალაქი — შტუტგარტი. ამჟამად ყოფილი სამეფოს ტერიტორიები შედის ბადენ-ვიურტემბერგის შემადგენლობაში.
მოსახლეობა
1890 წლის მდგომარეობით სამეფოში იყ 9844 დასახლებული პუნქტი, მათ შორის 136 ქალაქი. უფრო მსხვილ ქალაქებში 1904 წელს მოსახლეობა შეადგენდა: შტუტგარტში — 196 ათასს, ულმში — 46 ათასს, ჰაილბრონში — 41 ათასს, ესლინგენში — 30 ათასს, კანშტადტში — 29 ათასს; დანარჩენ დასახლებულ პუნქტებში იყო არაუმეტეს 25 ათასი მცხოვრებისა.
რელიგიური დაყოფის მიხედვით, სამეფოში ლუთერანობა ბატონობდა. 1885 წლის 1 დეკემბერს ვიურტემბერგში იყო 1 377 805 ლუთერანი, 598 223 კათოლიკე, 5986 სხვა ქრისტიანული აღმსარებლობის მქონე და 13 171 ებრაელი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვიურტემბერგის ისტორია კატეგორია:გერმანიის იმპერია
ციხეგორის კომპლექსი
ციხეგორის კომპლექსი — არქეოლოგიური, არქიტექტურული ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ შუაფხოს ჩრდილო-აღმოსავლეთით 2 კილომეტრზე, მაღალი კლდოვანი მთის თხემზე, ციხე-გორად წოდებულ ადგილზე. კომპლექსში შედის ციხე, ნასახლარები და სამაროვანი. ციხე ნაგებია ნატეხი ქვით. წყობა მშრალია. შემორჩენილია 1-2 მეტრი სიმაღლის კედლები. გალავნის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში მოწყობილია რამდენიმე სწორკუთხა ღიობი. ციხის ქვემოთ, მთის აღმოსავლეთ კალთაზე, გამოვლინდა განვითარებული შუა საუკუნის ნამოსახლარები და სამაროვანი, ნამოსახლარის სწორკუთხა გეგმის შენობები ნაგებია ნატეხი ქვით. სამაროვანზე ქვის სამარხებია. მთის დასავლეთ კალთაზე გამოვლენილია შუა საუკუნეების მიწისქვეშა ოთხკუთხა აკლდამა. ნატეხი ქვით ნაგები და ქვისავე დიდი ფილებით გადახურული. იქვე, ახლოს, შეიმჩნევა კლდეში ამოკვეთილი მართკუთხა ბუდეები, რომლებიც სათავსთა ნაშთები უნდა იყოს. მოპოვებული მასალა ინახება არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის დუშეთის არქეოლოგიურ ბაზაში.
სამეფო წყალი
მიღება და დაშლა
კონცენტრირებული ქლორწყალბადმჟავას და კონცენტრირებულ აზოტმჟავას შერევისთანავე იწყება ქიმიური რეაქციები. შედეგად კი წარმოიქმნება არასტაბილური პროდუქტები, ნიტროზილის ქლორიდი და ქლორის აირი. ამ არასტაბილური პროდუქტების ხსნარიდან გამოდევნის შედეგად, სამეფო წყალი კარგავს თავის თვისებებს.
შემდგომში ნიტროზილის ქლორიდი იშლება აზოტის მონოქსიდისა და ქლორის გამოყოფით. ვინაიდან რეაქცია არ არის შექცევადი ტიპის, ამიტომაც ნიტროზილქლორიდისა და ქლორის გარდა, ხსნარი შეიცავს აზოტის ოქსიდსაც.
იმის გამო, რომ აზოტოვანი ოქსიდი ურთიერთქმედებს ატმოსფეროს ჟანგბადთან, ხსნარი ასევე შეიცავს აზოტის დიოქსიდს (NO2).
ოქროს გახსნა
თუ სამეფო წყალი მხოლოდ ოქროს შეიცავს, მისგან შეიძლება ოქროს მჟავას მიღება ხსნარის ამოშრობით, ხოლო ოქროს მიღების საჭიროების შემთხვევაში გამოიყენება ისეთი ნივთიერებები როგორებიცაა:გოგირდის დიოქსიდი, ჰიდრაზინი, მჟაუნმჟავა და სხვა. მოყვანილია გოგირდის დიოქსიდის მაგალითი:
სქოლიო
კატეგორია:არაორგანული მჟავები კატეგორია:ოქრო
სპიტაკასარი
სპიტაკასარი (Սպիտակասար — თეთრი მთა) — ვულკანი სომხეთში, გეღარქუნიქისა და კოტაიქის პროვინციების საზღვარზე. გეღამის ქედის სიდიდით მეორე მწვერვალი. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3560 მეტრს შეადგენს.
სპიტაკასარი წარმოადგენს დიდ გუმბათისებურ წარმონაქმნს დაახლოებით 3500 მეტრის დიამეტრითა, მისი შეფარდებითი სიმაღლე - 500 მეტრია. სპიტაკასარის ჩრდილოეთი და აღმოსავლეთი ფერდობები ძლიერ დასერილია მყინვარებისგან, სადაც ღრმა კარებია გამომუშავებული.
მთის ჩრდილო ფერდობზე წარმოიქმნება მდინარე გევარაგეტი.
ტაილანდის გეოგრაფია
სანაპირო ხაზის სიგრძეა დაახლოებით 2500 კილომეტრი. ნაპირები უმთავრესად დაბალია, ბევრგან დაჭაობებული. მალაკის ნახევარკუნძულის დასავლეთ სანაპიროზე ბევრია რიასული ყურე და ესტუარი. ტაილანდის ტერიტორიის ნახევარზე მეტი უჭირავს დაბლობ ვაკეებს, მათ შორის გამოიყოფა მენამის დაბლობი, დანარჩენი (უმთავრესად ქვეყნის ჩრდილო და დასავლეთ ნაწილში) — მთებს, სიმაღლე 2576 მეტრი (მთა ინთანონი). სამხრეთ-აღმოსავლეთით, კამბოჯის საზღვრის გაყოლებით, კრავანის მთებია. ტაილანდის აღმოსავლეთი ნაწილი უჭირავს კორატის პლატოს. სასარგებლო წიაღისეულიდან განსაკუთრებით აღსანიშნავია კალა. არის აგრეთვე ვოლფრამის, სტიბიუმის, ფლუორიტის, ტყვიის, თუთიის, ბარიტის, რკინის, მანგანუმის, ქვანახშირის, კალიუმის მარილების, ნავთობის საბადოები.
ჰავა სუბეკვატორული მუსონურია. ჰაერის საშუალო წლიური ტემპერატურა ბარში 22°C-იდან 29°C-მდეა (ყველაზე თბილი თვეა მაისი), მალაკის ნახევარკუნძულზე 27°C-29°C. ტაილანდში მოსული ატმოსფერული ნალექების 90 % განპირობებულია სამხრეთ-დასავლეთის მუსონებით. წვიმის სეზონის ხანგრძლივობის განსაზღვრა მეტარ რთულია, იწყება იგი მაისში, ამავე თვეში მოდის ნალექების მაქსიმუმი. ქვეყნის ცეტრალურ ნაწილსა და აღმოსავლეთ სანაპიროზე ძლიერი წვიმები აგრეთვე მაის-სექტემბერში მოდის. წვიმის სეზონი გრძელდება ექვსთვეზე ნაკლებ ხანს. ატმოსფერული ნალექების წლიური რაოდენობა ქვეყნის ტერიტორიაზე შეადგენს 1600 მმ-ს. ატმოსფერული ნალექები მენამის დაბლობზე 1000 მმ-ზეა მეტია წელიწადში, კორატის პლატოზე — 900 მმ-მდე, მთაში დაახლოებით 3000 მმ. ხშირია ტაიფუნი.
ტაილანდის მდინარეები ანდამანისა და სამხრეთ ჩინეთის ზღვის აუზს მიეკუთვნება, თუმცა უკანასკნელიდან გამოყოფენ აგრეთვე სიამის ყურის აუზს. მთავარი მდინარეებია მენამი, მეკონგი, სალუინი და მათი შენაკადები. მდინარე მენამის სიგრძეა 372 კილომეტრი, ერთვის სამხრეთ ჩინეთის ზღვას. მდინარე მეკონგის სიგრძეა 4500 კილომეტრი. სათავეს ტიბეტის მთიანეთში იღება და ერთვის სამხრეთ ჩინეთის ზღვას. მდინარე სალუინის სიგრძეა 2400 კილომეტრი. ტაილანდის ყველაზე დიდი ტბაა თალელუანგი, რომელიც მდებარეობს მალაკის ნახევარკუნძულზე. ტბის ზედაპირის ფართობია 1,040 კმ². დაყოფილია სამ განცალკევებულ ნაწილად. ტბაში გამოიყოფა 75 კილომეტრის სიგრძის ცელა, რომელიც ტბას განჰყოფს ზღვისგან. თალელუანგს წლიურად სტუმრობს დაახლოებით 200 ათასი ტურისტი.
ტაილანდის ტერიტორიის დაახლოებით 60 % შემოსილია ტყით. მალაკის ნახევარკუნძულსა და კორატის პლატოს გარე კალთებზე, ლატერიტულ წითელმიწა და ყვითელმიწა ნიადაგებზე მრავალიარუსიანი ნოტიო სუბეკვატორული ტყეა, ჩრდილოეთით, წითელმიწა ნიადაგებზე ტროპიკული ტყე, მთების ქარზურგა კალთებზე მუსონური ტყე. კორატის პლატოზე მაღალბალახოვანი სავანა და ბუჩქნარია, მდინარეთა გაყოლებით — ჭალის ტყე, სანაპიროზე — მანგროვიანი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტაილანდის გეოგრაფია
სპიტაკასარი
გეღამის ქედზე, სპიტაკასარის მთის სამხრეთით, ზღვის დონიდან 3264 მეტრზე მდებარეობს სამხრეთ სპიტაკასარის უღელტეხილი.
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის ვულკანები კატეგორია:სომხეთის მთები
ნატალია ალექსის ასული რომანოვა
ბიოგრაფია
ნატალია ალექსეევნა დაიბადა 1673 წლის 22 აგვისტოს. იგი იყო რუსეთის ცარ ალექსი I-ისა და მისი მეორე ცოლის, ნატალია ნარიშკინას უმცროსი ქალიშვილი. 1676 წელს ცარი ალექსეი გარდაიცვალა და ტახტი ნატალიას ნახევარ-ძმამ, თედორე III-მ დაიკავა, რომელიც 1682 წელს დაიღუპა უშვილოდ. ამგვარ პირობებში ახალი ცარი ნატალიას კიდევ ერთი ნახევარ-ძმა, ივანე V ხდება, რომელიც გონებრივად ჩამორჩენილი იყო, ამიტომაც რეგენტად მისი და, ცარევნა სოფია ალექსეევნა დაენიშნა.
სოფიას რეგენტობის პერიოდში ნატალიას, დედამისსა და მის ღვიძლ და-ძმებს მრავალი სირთულის გადატანა მოუხდათ. ამან იგი თავის ძმას, პეტრეს ძალიან დააახლოვა. იგი იზიარებდა პეტრეს სურვილს რუსეთის ვესტერნიზაციასთან დაკავშირებით. ერთხელ ნატალიამ განაცხადა: „მიყვარს ყველაფერი, რაც ჩემს ძმას მოსწონს“, რაც რეალურად ასეც იყო და იგი მას ყოველთვის და ყველაფერში უჭერდა მხარს. საპასუხოდ, პეტრე ნატალიას ყველაზე მაღლა აყენებდა და თავისი სამხედრო გამარჯვებებისა თუ მიღწევების შესახებ პირველს აუცილებლად ნატალიას უნდა გაეგო, ამის უზრუნველყოფა კი გოდუნოვსა და მენშიკოვს ევალებოდათ.
ნატალია ჯერ კიდევ პატარა იყო, როდესაც პეტრე I-მა რუსეთში მთელი რიგი რეფორმების გატარება დაიწყო, რათა იგი ევროპული ქვეყნისათვის დაემსგავსებინა. განსხვავებით სხვა დებისაგან, ნატალიას არ გასჭირვებია სიახლეებთან შეგუება. მას შემდეგ, რაც 1698 წელს პეტრე თავის ცოლს, ევდოკია ლოპუხინას გაშორდა, ნატალია გახდა სამეფო კარის დიასახლისი და ფაქტობრივად, ქვეყნის პირველი ქალიც. სწორედ მისი ხელშეწყობით გაიცნო და დაუახლოვდა პეტრე თავის საყვარლებს, ანასტასია კირილოვნასა და ვარვარა მიხაილოვნას. ნატალია არასოდეს დაქორწინებულა და პეტრეს არც არასოდეს უფიქრია მის გათხოვებაზე, რადგან ერჩივნა, რომ იგი გვერდით ჰყოლოდა.
1708 წლიდან სამეფო კარი სანქტ-პეტერბურგში გადავიდა, თუმცა ნატალია 1713 წლამდე მოსკოვში დარჩა, რადგან მისი პალატების მშენებლობა დასრულებული არ იყო. პეტრემ მას მალევე გამოუყო პეტერბურგში დიდი მამული და საკუთარი სასახლის ასაშენებლად დიდი თანხაც მისცა. აქ მან სასახლის ნაცვლად პეტერბურგის ისტორიაში პირველი საავადმყოფო ააშენა. 1706-1707 წლებში ნატალია აარსებს პირველ რუსულ თეატრს, მსახიობებს კი თავის სასახლეში აცხოვრებდა. სულ მალე, თავისი ძმის ქვრივის, პრასკოვია სალტიკოვას ხელშეწყობით მან 1709 წელს პირველი საზოგადოებრივი რუსული თეატრიც დააარსა 1710 წელს კი სამეფო კარისა და თავად-აზნაურებისათვის განკუთვნილი თეატრიც.
აღსანიშნავია, რომ ნატალია ალექსეევნა თავაც წერდა პიესებს. ჩვენამდე მხოლოდ ოთხმა მათგანმა მოაღწია:
თავის პიესებში იგი ფარულად დებდა ძმის რეფორმების საქებარ ქვეტექსტებს, რამეთუ მისი დადგმული სპექტაკლები გამუდმებით აკნინებდა და უარყოფითად აფასებდა ძველ რუსულ ტრადიციებს, პეტრესა და მის რეფორმებს კი ხოტბას ასხამდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 22 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1673 კატეგორია:გარდაცვლილი 18 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1716 კატეგორია:რომანოვების დინასტია კატეგორია:რუსეთის იმპერატორებისა და დიდი მთავრების ასულები
თამარ დედოფლის მღვიმე
თამარ დედოფლის მღვიმე — კარსტული მღვიმე საქართველოში, ონის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ქორთის მახლობლად. მდებარეობს ფოცხვრევის ქედის დასავლეთ კლდოვან ფერდობზე. გამომუშავებულია ქვედაცარცულ კირქვებში. მღვიმე იწყება ვრცელი გუმბათოვანი დარბაზით, რომელსაც 8 მ სიგანის კარნიზი აქვს გადმოხურული. მღვიმის წინ ამოშენებულია 4 მ სიგანის, 0,8 მ სიმაღლის დუღაბის კედელი სამზერებითა და სარკმლით. ნაგებობიდან მარჯვნივ, 15 მეტრზე, ბუნებრივი პატარა მღვიმეა (2×12×12) მ³, რომელსაც ხელოვნური დამუშავების კვალი ეტყობა. პირველი ცნობა თამარ დედოფლის მღვიმის შე­სა­ხებ (თუმცა ლეგენდის ხასიათისა) ეკუთვნის ცნობილ ­ქართველ მოღვაწეს ივანე მაჩაბელს. XX საუკუნის 80-იან წლებში მღვიმე შეისწავლა ვახუშტი ბაგრატიონის გეოგრაფიის ინსტიტუტის სპელეოექსპედიციამ.
ლიტერატურა
კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის მღვიმეები
ვახტანგ ონიანი
1957 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემია ქანდაკების განხრით. 1960–1961 წლებში მუშაობდა ჟურნალ „დროშის“ მთავარ მხატვრად; 1964–1980 წლებში ბეჭდვითი სიტყვის სახელმწიფო კომიტეტის მთავარ მხატვრად. ონიანის ნამუშევრებია: ქანდაკება — „გაქვავებული ცრემლი“, „სვანი გოგონა“ (ორივე 1958), „მახვში“ (1967), „ცოდნის სვეტი“ (1981), „მიხეილ ხერგიანის ბიუსტი“ მესტიაში ხერგიანის სახლ-მუზეუმთან; დაზგური ქანდაკება — „კაცი ლაშხეთიდან“, „ქალიშვილის პორტრეტი“ და სხვა; გრაფიკა — „მეუღლის პორტრეტი“ (1965), „წითელი ღრუბლები“ (1967) და სხვა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 14 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1930 კატეგორია:ლენტეხის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი მოქანდაკეები კატეგორია:ქართველი გრაფიკოსები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული მხატვრები კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის კურსდამთავრებულები ვ
სიმაკოტა
სიმაკოტა (Simacota) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, სანტანდერის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 899 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 744 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 6.19 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 1 413 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანტანდერის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ხურცილავა
საკუთარი სახელი ხურცილავა შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებას:
* კატეგორია:ქართული გვარები
მელბურნ ინმენი
მელბურნ ინმენი (Melbourne Inman; დ. 15 ივლისი, 1878 — გ. 11 აგვისტო, 1951) — ინგლისელი პროფესიონალი სნუკერისტი და ინგლისური ბილიარდის მოთამაშე.
ბიოგრაფია და კარიერა
მელბურნ ინმენი ცნობილი იყო თავისი ნელი, ტაქტიკური თამაშით. მიუხედავად ამისა, თავის დროს ის ყველაზე წარმატებულად შოულობდა ფულს თავის საქმიანობაში.
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისელი სნუკერისტები კატეგორია:ინგლისური ბილიარდის მოთამაშეები კატეგორია:დაბადებული 15 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1878 კატეგორია:გარდაცვლილი 11 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1951
სევერნაია (ბაშკირეთი)
სევერნაია  (Северная) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის სტერლითამაქის რაიონში.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (50%).
სქოლიო
კატეგორია:სტერლითამაქის რაიონის სოფლები
მეორე კოალიციის ომი
მეორე კოალიცია (1799—1802) — შეიქმნა დიდი ბრიტანეთის ინიციატივით მას შემდეგ, რაც შვეიცარია საფრანგეთის კონტროლის ქვეშ მოექცა. არსებობდა 1798 წლის სექტემბრიდან 1799 წლის მარტამდე. კოალიციაში მონაწილეობდნენ ავსტრია, ინგლისი, რუსეთი, ნეაპოლის სამეფო, თურქეთი, რამდენიმე გერმანული სამთავრო და შვედეთი. მათი მიზანი იყო რევოლუციური საფრანგეთის გავლენის შესუსტება 1792—1802 წლების რევოლუციური ომებისა და მონარქიული წყობის აღდგენის დროს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საფრანგეთის ომები კატეგორია:ნაპოლეონის ომები კატეგორია:XVIII საუკუნის ომები კატეგორია:სამხედრო ალიანსები
იაღდანი
იაღდანი (Յաղդան) — სოფელი სომხეთში, ლორეს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 350 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 100 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 8.7 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 11.48 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლორეს პროვინციის სოფლები