cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
კონიუგატები
კონიუგატებს მრავალნაირი ფორმის სპირალური (სპიროგირა), ვარსკვლავისებრი (ზიგნემა), ფირფიტისებრი (მუჟოცია) — ქრომატოფორი აქვთ. კონიუგატების უსქესო გამრავლება ხდება უჯრედის დაყოფით (ერთუჯრედიანებში) და ძაფების დაწყვეტით. მათ ზოოსპორები და მოძრავი გამეტები არა აქვთ. სქესობრივი გამრავლება კონიუგაციის ტიპისაა. კონიუგატები გავრცელებულია მტკნარ წყალსატევებში. ზიგნემასნაირნი დამდგარ და მდოვარე წყლებზე ქმნიან „ყაპს“.
ლიტერატურა
კატეგორია:მწვანე წყალმცენარეები
ელშიცა
ელშიცა (Елшица) — სოფელი ბულგარეთში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 809 კაცს.
კატეგორია:ბულგარეთის სოფლები
გრადსკოს თემი
გრადსკოს თემი (Општина Градско) — თემი ჩრდილოეთ მაკედონიაში. მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში. მოსახლეობა შეადგენს 3 760 ადამიანს (2002 წლის აღწერის მონაცემები). მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 15.92 კაცი/კმ²-ზე.
თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — გრადსკო.
თემის ტერიტორიის ფართობი შეადგენს 236.19 კმ²-ს.
ესაზღვრება მაკედონიის შემდეგ თემებს:
თემის შემადგენლობაში შედის 16 დასახლება: ვინიჩანი, ვოდოვრატი, გორნო-ჩიჩევო, გრადსკო, გრნჩიშტე, დვორიშტე, დოლნო-ჩიჩევო, ზგროპოლცი, კოჩილარი, კურიდერე, ნოგაევცი, პოდლესი, სვეკიანი, სკაჩინცი, უბოგო და ულანცი.
თემის მოსახლეობის ეთნიკური სტრუქტურა :
სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ მაკედონიის თემები
სახურავის ბინადარი კარლსონი კვლავ ოინბაზობს
„სახურავის ბინადარი კარლსონი კვლავ ოინბაზობს“ (Karlsson på taket smyger igen) — რიგით მესამე წიგნი კარლსონის შესახებ ზღაპრების სერიაში. მისი ავტორია ასტრიდ ლინდგრენი.
სიუჟეტი
სვანტესონების ოჯახი კვლავ მიემგზავრება სტოკჰოლმიდან. რჩებიან მხოლოდ ბიჭუნა, ფრეკენ ბოკი და კარლსონი, რომელიც მათ დრო და დრო აკითხავს. ასევე სტუმრად და სამკურნალოდ ჩამოდის იულიუსი (ბიჭუნას მამის ბიძია). თავდაპირველად ისე ჩანს, თითქოს მას არ სწამს ზეარსებების ან ზღაპრების გმირების არსებობის, მაგრამ მოგვიანებით აღმოჩნდება, რომ ეს ასე არ არის. კარლსონი დრო და დრო ჩაუფრენს მის ფანჯრებს, რითაც არწმუნებს, რომ ’’ზღაპრული გმირები ნამდვილად არსებობენ’’. იულიუსი კი, დროთა განმავლობაში, დიდი სიმპატიით განეწყობა ფრეკენ ბოკის მიმართ. თავის მხრივ, არც ფრეკენ ბოკია გულგრილი და მისი ხისტი ხასიათი ამით კიდევ უფრო რბილდება.
ამავე დროს კარლსონზე დიდი ძებნაა გამოცხადებული. მის დასაჭერად დიდი ფულადი თანხაა დაწესებული. სვანტესონების ბინას ეწვევიან ქურდები ფილე და რულე, რომელთაც სურთ კაცუნას პოლიციაში წაყვანა, მაგრამ კარლსონი ორივეს კარადაში მოამწყვდევს. მოგვიანებით ფრეკენ ბოკი აღმოაჩენს, რომ ერთ-ერთი მათგანი მისი დის, ფრიდას ყოფილი შეყვარებულია, რომელიც მას ცუდად მოექცა. დაშინებული ქურდები ტოვებენ სახლს.
ტრუმენის დოქტრინა
მინი|მარჯვნივ|200px|ჰარი ტრუმენი ტრუმენის დოქტრინა — ზოგადი სახელწოდება ცივი ომის დროინდელი სტრატეგიისა, რომელიც მიზნად ისახავდა საბჭოთა კავშირისა და კომუნიზმის ექსპანსიონიზმის შეჩერებას. ეს დოქტრინა საჯაროდ იქნა გაცხადებული პრეზიდენტ ჰარი ტრუმენის მიერ აშშ-ის კონგრესისადმი მიმართვაში 1947 წლის 12 მარტს.
1946 წელს ჯორჯ კენანმა დაწერა ე.წ. გრძელი დეპეშა, სადაც ის აცხადებდა, რომ საბჭოთა საფრთხესთან გამკლავება შესაძლებელი იყო მხოლოდ შეკავების გრძელვადიანი სტრატეგიით. ტრუმენი სირთულეებს წააწყდა სსრკ-ს მხრიდან პოტსდამის კონფერენციაზე (სსრკ უარს ამბობდა დათქმულ ვადაში ირანიდან ჯარის გაყვანაზე) და ამან დააჩქარა აშშ-ს სტრატეგიის ტრანსფორმაცია. რამდენიმე დღის შემდეგ შედგა ჩერჩილის სიტყვით გამოსვლა და უკვე ოფიციალურად გაჟღერდა ევროპის რკინის ფარდით გაყოფა. მომდევნო ერთი წლის განმავლობაში აშშ აძლიერებს დიპლომატიურ ზეწოლას სსრკ-ზე და ასევე ეხმარება ირანს, რათა შეამციროს სსრკ-ს გავლენა და აიძულოს ჯარების გაყვანა. თუმცა, მალე იგივე ვითარება შეიქმნება თურქეთსა და საბერძნეთში.
1947 წლის მარტში პრეზიდენტი ტრუმენი წარდგა კონგრესის წინაშე. კენანის გაფრთხილება, რომელიც „გრძელ დეპეშაში“ იყო გამოთქმული, საფუძვლად დაუდო შემდგომში საყოველთაოდ ცნობილ ტრუმენის დოქტრინას. „გრძელ დეპეშაზე“ დაყრდნობით 1947 წლის ივლისში გამოაქვეყნა სტატია ფსევდონიმით „X“. სტატიამ ცხარე დებატები გამოიწვია. საერთაშორისო ურთიერთობების სფეროში აშშ-ს წამყვანმა ჟურნალისტმა ვოლტერ ლიპმანმა მკაცრად გააკრიტიკა „X“ სტატია. პრეზიდენტმა ტრუმენმა, რომელსაც მხარს უჭერდა სენატორი არტურ ვანდერბერგი და კონგრესი, თავისი დოქტრინა საჯაროდ გამოაცხადა 1946 წლის დეკემბერში საბერძნეთის პრემიერ-მინისტრის ცალდარისის ვაშინგტონში სტუმრობის შემდეგ. საბერძნეთი დამატებთ დახმარებას ითხოვდა. აშშ-ს მთავრობა მზად იყო დახმარებოდა არა მხოლოდ საბერძნეთს, არამედ თურქეთსაც. ეს იყო პირველი საპასუხო ქმედება, რომელიც განხორციელდა თურქეთ-საბერძნეთში წამოწყებული კომუნისტური მოძრაობების წინააღმდეგ. თუ აშშ საბერძნეთს დაკარგავდა, თურქეთი გახდებოდა თავდაცვისუუნარო კომუნიზმის წინააღმდეგ, ასევე თუ თურქეთი შეასრულებდა საბჭოთა მოთხოვნებს, საბერძნეთიც დიდი საფრთხის წინაშე დადგებოდა. ეს იყო რეგიონული დომინოს ეფექტი, უფრო სწორედ კი საშიშროება, რომელიც წარმართავდა აშშ-ს გადაწყვეტილების მიღების პროცესს.
დასავლეთის მარცხი საბერძნეთის კომუნისტებისგან დაცვის საკითხში, არა მარტო საფრთხეს შეუქმნიდა თურქეთს, არამედ კიდე უფრო გააძლიერებდა საბჭოთა კავშირის შესაძლებლობას ახალი ომის შემთხვევაში და თავისათავად დაასუსტებდა დასავლეთს. ტრუმენის დოქტრინა იყო პირველი ნაბიჯი, რომელიც შეკავების პოლიტიკის კუთხით გადაიდგა, მას მოჰყვა ეკონომიკური და სამხედრო ინსტრუმენტების ამოქმედება, რისი განხორციელებაც მარშალის გეგმითა და ჩრდილო-ატლანტიკური კავშირის შექმნით გახდა შესაძლებელი. ტრუმენის სიტყვებით, ამერიკის პოლიტიკა მიმართული იყო იმ თავისუფალი ხალხის მხარდასაჭერად, რომლებიც ეწინააღმდეგებოდნენ შეიარაღებულ უმცირესობებს ან მათ მიერ გარედან განხორციელებულ ზეწოლას, რომელიც მათი დამორჩილებისკენ იყო მიმართული. ტრუმენი განმარტავდა, რომ ეს პოლიტიკური რეჟიმები, რომლებიც ზეწოლას ახდენდნენ თავისუფალ ხალხებზე, (რაც დღესაც გრძელდება) წარმოადგენდნენ საფრთხეს საერთაშორისო მშვიდობისა და ამერიკის ეროვნული უსაფრთხოებისთვის.
1950 წელს პრეზიდენტმა ხელი მოაწერა გასაიდუმლოებულ სამოქმედო გეგმას NSC-68, რომელმაც საგარეო პოლიტიკა აქტიური შეკავებისკენ შეცვალა. ეს დოკუმნეტი უფრო მკაცრ ანტიკომუნისტურ რიტორიკას შეიცავდა ამით განსხავდებოდა კენანის შეკავების ცნებიდან, რომელიც „X“ სტატიაში იყო გადმოცემული.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ცივი ომი კატეგორია:აშშ-ის პრეზიდენტების დოქტრინები კატეგორია:აშშ-ის ისტორია
კიდევაც დაიზრდებიან (ძეგლი)
„კიდევაც დაიზრდებიან“ — მონუმენტური ძეგლი, რომელიც დგას თბილისის აზერბაიჯანისა და სომხეთის რესპუბლიკებთან დამაკავშირებელი საავტომობილო მაგისტრალის მიმდებარედ, ქალაქ მარნეულის შესასვლელში. გაიხსნა 1975 წელს II მსოფლიო ომში გამარჯვების 30 წლისთავის აღნიშვნასთან დაკავშირებით. ქანდაკების ავტორია მერაბ ბერძენიშვილი.
ძეგლი დგას საგანგებოდ მოსწორებულ ადგილზე და მთავარი გზიდან თვალსაჩინოდ აღიქმება. პლატფორმის ზედაპირი შავი მარმარილოს ფილებითაა მოპირკეთებული, მასზე აღმართული ძეგლის სიმაღლე 13,480 მეტრია, სამფიგურიანი კომპოზიციის შექმნა პატრიოტულ მოტივზეა აგებული.
კომპოზიცია
კომპოზიციაში ფრონტალურად დგას ქალი. მის წინ ორი მცირეწლოვანი ვაჟია. ქალი წარმოადგენს ზოგად სახეს დედისა, რომელიც შვილებს სამშობლოს უზრდის. ბავშვებს უჭირავთ უზარმაზარი მახვილი, რაც სამშობლოს დასაცავად მათ შინაგან მზაობაზე მოგვანიშნებს. დედის ჟესტი — მისი ოდნავ წინ გაწვდილი ხელები და ყრმების ხელში არსებული მახვილი კრავს და აერთიანებს კომპოზიციას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მარნეულის მუნიციპალიტეტი კატეგორია:საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები კატეგორია:საქართველოს ძეგლები
ლეგენდა მაძიებელზე (ეპიზოდების სია)
მინი|მარჯვნივ|250პქ|სერიალის ლოგო „ლეგენდა მაძიებელზე“ (Legend of the Seeker) — ფანტასტიკური ჟანრის სათავგადასავლო ტელესერიალი, რომელიც დაფუძნებულია ტერი გუდკაინდის წიგნების სერიაზე „ჭეშმარიტების მახვილი“
სერიალი ეთერში პირველად გავიდა 2008 წლის 1 ნოემბერს. მეორე სეზონი დასრულდა 2010 წლის 22 მაისს. რის შემდეგაც გავრცელდა ინფორმაცია, რომ სერიალი დაიხურა და მესამე სეზონი აღარ გამოვა. . ამ ინფორმაციამ გამოიწვია პროტესტი სერიალის ფანებისა, რომლებმაც წამოიწყეს კამპანია ლოზუნგით „გადავარჩინოთ ჩვენი მაძიებელი“ (save our seeker).
პირველი სეზონი (2008–2009)
პირველ სეზონში რიჩარდ საიფერი იგებს, რომ ის არის მაძიებელი და წინასწაემეტყველების მიხედვით მან უნდა დაამარცხოს ტირანი დარკენ რალი. ამ მისიის შესრულებაში მას ეხმარებიან აღმსარებელი კალან ამნელი და პირველი რანგის ჯადოქარი ზედიკუს ზულ ზორანდერი
ელშად მირბეშირ ოღლუ
ელშად მირბაშირ ოღლუ (Elşad Mirbəşir oğlu; დ. 1977 წლის 27 ივლისი, თოფალჰასანლი, გოიგოლი, აზერბაიჯანი) — აზერბაიჯანის ეროვნული ასამბლეის (მილი მეჯლისის) წევრი, ახალი აზერბაიჯანის პარტიის გამგეობის წევრი, სოციალური კვლევის ცენტრის გამგეობის წევრი და ვიცე-თავმჯდომარე, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ანტიკორუფციული კომისიის წევრი, პოლიტოლოგი, პოლიტიკოსი, პოლიტოლოგიის დეპარტამენტის პროფესორი და აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტთან არსებული საჯარო მმართველობის აკადემიის პოლიტიკური მენეჯერი 2007 წლიდან.
ლეგენდა მაძიებელზე (ეპიზოდების სია)
მეორე სეზონი (2009–2010)
მაძიებელმა დაამარცხა დარკენ რალი, თუმცა მას ახალი მტერი გამოუჩნდა ქვესკნელის მბრძანებლის სახით. მის დასამარცხებლად მაძიებელმა უნდა იპოვოს "ცრემლების ქვა".
ელშად მირბეშირ ოღლუ
ადრეული ცხოვრება
ელშად მირბაშირ ოღლუ დაიბადა 1977 წლის 27 ივლისს გოიგოლის რაიონის სოფელ თოფალჰასანლიში, მასწავლებლის ოჯახში. ის 1984 წელს ის შევიდა გოიგოლის მე-3 საშუალო სკოლაში და 1994 წელს დაამთავრა ეს სკოლა.
ლეგენდა მაძიებელზე (ეპიზოდების სია)
მეორე სეზონი (2009–2010)
მეორე სეზონში მაძიებლის გუნდს უერთდება კარა - მორდ-სითი, რომელიც მანამდე დარკენ რალს ემსახურებოდა.
ელშად მირბეშირ ოღლუ
განათლება, ხარისხი და სამეცნიერო სახელები
1994– 1998 წლებში ელშად მირბაშირ ოღლუმ წარჩინებით დაამთავრა ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის სოციალური მეცნიერებებისა და ფსიქოლოგიის ფაკულტეტი. შემდეგ მან მიიღო პოლიტიკურ მეცნიერებათა მაგისტრის ხარისხი სოციალური მეცნიერებებისა და ფსიქოლოგიის ფაკულტეტზე.
ლეგენდა მაძიებელზე (ეპიზოდების სია)
სქოლიოს სია
კატეგორია:ჭეშმარიტების მახვილი
Episodi de La spada della verità (prima stagione)
ელშად მირბეშირ ოღლუ
განათლება, ხარისხი და სამეცნიერო სახელები
2002-2005 წლებში ის სწავლობდა დოქტორანტურას პოლიტოლოგიისა და სოციოლოგიის კათედრაზე. 2005 წლის 10 ივნისს მან დაიცვა დისერტაცია სახელმწიფო მართვის აკადემიაში თემაზე „მესამე მხარეების მონაწილეობა პოლიტიკური კონფლიქტების გადაწყვეტაში“. 2008 წელს ჩააბარა სახელმწიფო მართვის აკადემიის პოლიტიკური მეცნიერებისა და პოლიტიკური მენეჯმენტის კათედრის სადოქტორო პროგრამაზე.
მენჯი (ზუგდიდის მუნიციპალიტეტი)
მენჯი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში, აბასთუმნის თემი. ურთის მთის ჩრდილო–აღმოსავლეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 100 მეტრი, ზუგდიდიდან 21 კმ. სოფელში დაიბადა მომღერალი ნოკო ხურცია.
ელშად მირბეშირ ოღლუ
განათლება, ხარისხი და სამეცნიერო სახელები
2011 წელს ოღლუ ატარებდა კვლევებს და კითხულობდა ლექციებს ვენის დიპლომატიურ აკადემიაში (ავსტრია). 2018 წელს მან წარმატებით დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია თემაზე „თანამედროვე პოლიტიკური კონფლიქტის თეორიული ასპექტები და ტექნოლოგიები“ და მიიღო პოლიტიკურ მეცნიერებათა დოქტორის ხარისხი.
მენჯი (ზუგდიდის მუნიციპალიტეტი)
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 77 ადამიანი.
ელშად მირბეშირ ოღლუ
კარიერა
2002 წლიდან 2013 წლამდე ელშად მირბაშირ ოღლუ მუშაობდა ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის პოლიტიკური მეცნიერებებისა და სოციოლოგიის განყოფილებაში ლექტორად. 2007 წლის სექტემბრიდან მან მუშაობა დაიწყო სახელმწიფო მართვის აკადემიის პოლიტიკური მეცნიერებისა და პოლიტიკური მენეჯმენტის კათედრის დოცენტად.
მენჯი (ზუგდიდის მუნიციპალიტეტი)
სქოლიო
კატეგორია:ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ელშად მირბეშირ ოღლუ
კარიერა
2016– 2019 წლებში ის მუშაობდა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ანალიტიკური განყოფილების ხელმძღვანელად ANAS-ის სამართლისა და ადამიანის უფლებათა ინსტიტუტში და საერთაშორისო ურთიერთობებისა და ადამიანის უფლებათა დეპარტამენტში. ელშად მირბეშირ ოღლუ იყო ახალი აზერბაიჯანის პარტიის ორგანიზაციის თავმჯდომარე ANAS-ის სამართლისა და ადამიანის უფლებათა ინსტიტუტში.
ის პრეზიდენტ ილჰამ ალიევის 2019 წლის 29 ნოემბრის ბრძანებულებით დაინიშნა სოციალური კვლევის ცენტრის გამგეობის წევრად და მოგვიანებით აირჩიეს ცენტრის თავმჯდომარის მოადგილედ. ის აზერბაიჯანის პარლამენტის წევრად 2020 წლის 9 თებერვალს აირჩიეს. ასევე ოღლუ არის აზერბაიჯანის რესპუბლიკის კორუფციასთან ბრძოლის კომისიის წევრი და ახალი აზერბაიჯანის გამგეობის წევრი.
ელშად მირბეშირ ოღლუ არის აზერბაიჯანის სახელმწიფო ტელევიზიის კომენტატორი და პოლიტიკური ანალიტიკური გადაცემის „მსოფლიო დღეს“ წამყვანი. გარდა ამისა, ელშად მირბაშირ ოღლუ არის გაზეთ „ახალი აზერბაიჯანის“ პოლიტიკური განყოფილების რედაქტორი და ანალიტიკური ჯგუფის „იენი აზერბაიჯანის“ ხელმძღვანელი.
ის არის სამი სამეცნიერო მონოგრაფიის, 50-ზე მეტი სამეცნიერო სტატიისა და რამდენიმე საგანმანათლებლო პროგრამის ავტორი. ოღლუ თავისუფლად ფლობს გერმანულ, რუსულ და თურქულ ენებს.
ოჯახი
ელშად მირბაშირ ოღლუ დაქორწინებულია და ჰყავს ორი შვილი.
ჯილდოები
ელშად მირბაშირ ოღლუ 2019 წელს პრეზიდენტ ილჰამ ალიევის მიერ დაჯილდოვდა „აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის 100 წლისთავის საიუბილეო მედლით“.
კონსეფსიონი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ტოპონიმი კონსეფსიონი შეიძლება აღნიშნავდეს:
Rhytidoponera victoriae
Rhytidoponera victoriae — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Rhytidoponera-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ectatomminae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
კონოლოფი
კონოლოფი (Conolophus subcristatus) — ხვლიკი იგუანასებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძე 1 მ აღწევს. ზურგზე დაბალი ქედი გასდევს. თავი კაშკაშა ლიმონისფერია, ზურგის ცენტრალური ნაწილი — მოყავისფრო-წითელი, გვერდებისაკენ კი მუქ მურა ფერში გადადის. იკვებება მცენარეულობით, უფრო კაქტუსებით. კონოლოფი გავრცელებულია გალაპაგოსის კუნძულებზე. ამჟამად მხოლოდ ზოგიერთ კუნძულზეა შემორჩენილი.
ლიტერატურა
კატეგორია:იგუანასებრნი
Landiguana
შაბანიბელი
შაბანიბელი — მთა საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარეში, ასპინძის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს შუაკარავის ქედზე, მდინარეების ურაველისა და ფოცხოვისწყლის წყალგამყოფზე. სიმაღლე 2644 მ. აგებულია შუაეოცენური ტუფ-ბრექჩიებით, ტუფებითა და ანდეზიტებით. შემოსილია სუბალპური და ალპური მდელოების ბალახეულით.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთის მხარის მთები
ნურგულ იეშილჩაი
ნურგულ იეშილჩაი (Nurgül yeşilçay; დ. 26 მარტი, 1976, აფიონ-ყარაჰისარის პროვინცია) — თურქეთის კინოსა და თეატრის მსახიობი.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1976 წლის 26 მარტს, თურქეთში, აფიონ-ყარაჰისარის პროვინციაში. სწავლის დამთავრების შემდეგ თეატრში შეასრულა რამდენიმე მთავარი როლი. თეატრიდან წამოსვლის შემდეგ გამოჩნდა სამ ყველაზე რეიტინგულ სერიალში. დებიუტი 2001 წლის „ჩანჩქერში“ შედგა. რამდენიმე ხნის შემდეგ მან ანტალიის კინოფესტივალზე მიიღო ჯილდო საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის.
პირადი ცხოვრება
2004 წელს ნურგული ცოლად გაჰყვა მსახიობ ჯემ ოზერს. 2005 წელს დაიბადა მათი შვილი ოსმან ნეჟათ ოზერი. მათმა ქორწინებამ დიდხანს ვერ გასტანა და 2010 წელს გაეყარნენ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თურქი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1976 კატეგორია:დაბადებული 26 მარტი
ლოკბატანი
ურბანული ტიპის დასახლება გაჩნდა XX საუკუნის დასაწყისში, ნავთობის ბუმთან დაკავშირებით. ის მუდმივად იზრდებოდა და იცვლიდა იერსახეს. დღეს კი, სოფლის მახლობლად დიდი სავაჭრო ცენტრების „სადარაკის“ და „ბინას“ მშენებლობა მიმდინარეობს, ხდება სოფლის გაფართოება, ძველი „ლერწმის“ სახლების დანგრევა და ახალი სახლების აშენება. სადარაკის მეჩეთი სადარაკის სავაჭრო ცენტრის ტერიტორიაზე ფუნქციონირებს 2007 წლიდან.
ცენტრალური ფოსტის გვერდით ჰეიდარ ალიევის სახელობის პარკია, ხოლო სოფლის ამ ნაწილში აშენდა სახელმწიფო უსაფრთხოების სამინისტროს ახალი შენობა. აქ არის ასევე ოლიმპიური სტადიონი, რამდენიმე სკოლა, სასურსათო ბაზარი და სხვა მნიშვნელოვანი ნაგებობები.
ხალი სახლები 1980-იანი წლების შემდეგ აშენებული დასახლების ნაწილია.
სოფლის უძველესი მხარე შუა ნაწილია, რომელიც 40–50 –იან წლებში აშენდა, აქ არის რამდენიმე არქიტექტურული ძეგლი, როგორიცაა: კულტურის სასახლე, ძველი უნივერმაგი, ძველი ხუთსართულიანი შენობა. როგორც ჩანს, შენობები ააშენეს პატიმრებმა, მოგვიანებით კი გერმანელმა სამხედრო ტყვეებმა.
ეს შენობები დამზადებულია სპეციალური სტილით და არსებული მონაცემებით, შენობებს აქვთ მიწისქვეშა გვირაბების და გადასასვლელების ქსელი, დაბომბვის დროს სპეციალური ბუნკერები და თავშესაფრები. ამ დროისთვის სოფელში ძალიან ცოტა ძველი მაცხოვრებელია და პრაქტიკულად არ არსებობს შესაძლებლობები შეგროვდეს ინფორმაცია სოფლის წარსულის შესახებ.
სოფლის მახლობლად მდებარეობს ამავე სახელწოდების ტალახის ვულკანი. აღსანიშნავია, რომ იგი ყველაზე დიდია მსოფლიოში. ტალახის ვულკანმა 2001 წლის ოქტომბერში წარმოშვა ბუნებრივი აირის სანახაობრივი ალები.
აქ მდებარეობს ახალი საავადმყოფო. ლოკბატანთან უახლოესი დასახლებებია პუტა და გობუ.
სპორტი
ქალაქს ჰყავს ერთი პროფესიონალური საფეხბურთო გუნდი, „ქარადაღ ლოკბატანი“, რომელიც ამჟამად ასპარეზობს აზერბაიჯანის ფეხბურთის მეორე ლიგაში, აზერბაიჯანის პირველ დივიზიონში.
სქოლიო
კატეგორია: ბაქო კატეგორია: აზერბაიჯანის სოფლები
პატარა გუფთა
პატარა გუფთა — სოფელი ჯავის მუნიციპალიტეტში (მსხლების თემი). მდებარეობს მდინარე დიდი ლიახვის ხეობაში. ზღვის დონიდან 1190 მეტრი, ჯავიდან 7 კილომეტრი.
ლიტერატურა
კატეგორია:მსხლების თემის სოფლები
კონსტანტა
კონსტანტა შეიძლება აღნიშნავდეს:
გელემენოვო
გელემენოვო (Гелеменово) — სოფელი ბულგარეთში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 764 კაცს.
კატეგორია:ბულგარეთის სოფლები
გიონი
thumb|300px|right|გიონის არხი სირაკარა. მოპირდაპირე მხარეზე განთავსებულია ო-ტიაია thumb|300px|right|გიონის რესტორნები
გიონი (祇園) — იაპონიის ქალაქ კიოტოს ერთ-ერთი უბანი. იგი შეიქმნა შუა საუკუნეებში იასაკას ტაძრამდე მიმავალი პილიგრიმების საჭიროებების დასაკმატოფილებლად, მაგრამ დღეს იგი ცნობილია როგორც გეიშების სამუშაოსა და ცხოვრების უბანი.
გიონში განთავსებულია ორი ჰანამატი — გეიშების საცხოვრებელი და სამუშაო რაიობები — გიონ კობუ (祇園甲部) და გიონ ჰიგასი(祇園東). გიონი რჩება კონსერვატიულ ადგილად, სადაც შეიძლება ხელუხლებელი ტრადიციული კულტურის ხილვა.
რაიონის ნაწილი გამოცხადებულია იაპონიის ეროვნულ საგანძურად და შემუშავდა მისი აღდგენის გეგმა, რომლის თანახმადაც ყველაფერი, რაც შეესაბამება გიონის ტრადიციულ არქიტექტურას ჩავა მიწის ქვეშ.
გიონში შემორჩა მრავალი ძველი სახლი (მატტია), რომელთა ნაწილი არის ჩაის სახლები - ო-ტია.
ხშირად გიონს არასწორად მიიჩნევენ „წითელი ფარნების ქუჩად“, რაც არასწორია. „წითელი ფარნების ქუჩა“ კიოტოში არის ყბანი სიმაბარა.
აბერდინი (მრავალმნიშვნელოვანი)
აბერდინი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ახალი შოტლანდია
thumb|right|ახალი შოტლანდია thumb|ახალი შოტლანდიის დროშა ახალი შოტლანდია (Nova Scotia, NS) — პროვინცია კანადის აღმოსავლეთში. სახელი ეწოდა შოტლანდიის მეფის ჯეიმზ VI-ის პატივსაცემად.
ისტორია
ჯოვანი კაბოტომ ამ ტერიტორიას მიღწია 1497 წელს. ფრანგული კოლონიები შეიქმნა 1604 წელს, რომელსაც აკადია უწოდეს. მათ დააარსეს პორ-რუაილი, ევროპელთა პირველი მუდმივი დასახლება ჩრდილოეთ ამერიკაში. მალე მათი ადგილი ინგლისელებმა დაიკავეს. 1621 წლიდან ახალი შოტლანდია ეწოდება. ტერიტორია სადავო იყო, ვიდრე 1713 წელს უტრეხტის ზავის მიხედვით ისინი ინგლისს გადაეცემოდა. ინგლისის მხრიდან აკადიის სრული კოლონიზაცია და ფრანგების განდევნა მოხდა 1755 წელს. 1763 წელს პარიზის ხელშეკრულებით ის საბოლოოდ გადაიქცა ინგლისის კოლონიად. ახალი შოტლანდია იყო ერთ-ერთი იმ ოთი პროვინციიდან, რომლებმაც შექმნეს კანადის დომინიონი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კანადის პროვინციები და ტერიტორიები
ბარაკონი
ბარაკონი — ძველი ქართული გუმბათოვანი ხუროთმოძღვრების ერთ-ერთი უკანასკნელი მნიშვნელოვანი ძეგლი რაჭაში, ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში, სოფელ წესთან. ბარაკონი მდინარეების, ლუხუნისა და რიონის შესართავთან მდებარეობს, რის გამოც მას სვეტიცხოველს ადარებენ
ისტორია
ბარაკონის ჩრდილო-დასავლეთით იდგა ადრე ფეოდალური ხანის ეკლესია, რომელიც რაჭის პირველმა ერისთავმა, რატი ლიპარიტის ძემ თავისი კარის ეკლესიად ააგო. ეკლესია ერთნავიან ბაზილიკას წარმოადგენდა, იგი ტუფის ქვით იყო ნაშენი. მას შიგნით ალებასტრის კანკელი ამშვენებდა. ძველი ეკლესია დღეს დანგრეულია, შემორჩენილია მხოლოდ საძირკვლის ქვები. როსტომ რაჭის ერისთავის ბრძანებით 1753 წელს ახალი ეკლესია ააგო ოსტატმა ავთანდილ შულავრელმა.
არქიტექტურა
შენობა სწორკუთხაა, მინაშენთა გარეშე. გუმბათი ეყრდნობა საკურთხევლის კუთხეებსა და ორ ბოძს. ნაშენია სოფელ იწიდან მოზიდული ქვით და გარედან უხვადაა შემკული ჩუქურთმებით. მოგვიანებით გუმბათი გადაუხურავთ თუთიით, ამჟამად კი სპილენძის სახურავით არის გადახურული. ფასადებზე ვხვდებით ზოგიერთ ძველებურ ელემენტს (აღმოსავლეთი ნიშები), უმეტესად ტრადიციულია ჩუქურთმის სახეებიც, მაგრამ მორთულობა მოკლებულია მთლიანობას და ორგანულად ვერ უკავშირდება არქიტექტურას.
სქოლიო
კატეგორია:ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში
კინგსტონი
კინგსტონი (Kingston) — იამაიკის დედაქალაქი, ქვეყნის უდიდესი ქალაქი და მთავარი ნავსადგური. მდებარეობს კარიბის ზღვაში, იამაიკის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. ქალაქს ზღვის მხრიდან პალისადოსის გრძელი და ვიწრო სრუტე ეკვრის, რომლითაც დაკავშირებულია ქალაქ პორტ-როიალთან. არის ამერიკის აშშ-ის სამხრეთით მდებარე უდიდესი ინგლისურენოვანი ქალაქი. იგი არა მარტო ქვეყნის დედაქალაქი, არამედ სამკერვალო და კვების მრეწველობის ცენტრია.
ქალაქი დაარსდა 1692 წელს დიდი ბრიტანელების მიერ. 1872 წელს ქალაქში იამაიკის ადმინისტრაცია მდებარეობდა. დედაქალაქის სტატუსი მიიღო 1962 წელს, დამოუკიდებლობის სტატუსის მიღებისთანავე, დაარსებიდან 300 წლისთავზე. ქალაქის ღარიბულ უბნებში წარმოიქმნა რეგი - ახალი მუსიკალური ჟანრი, რომელიც სკის პრინციპებზეა შექმნილი და წარმოადგენს აფრიკული, ევროპული და ლათინოამერიკული მუსიკის სინთეზსს. კინგსტონი ორი ნაწილისაგან შედგება — ქალაქის ისტორიული ცენტრი და ახალი კინგსტონი. ორივე მათგანს ემსახურება ნორმან მანლის საერთაშორისო აეროპორტი, აგრეთვე შედარებით პატარა ტინსონ პენის აეროდრომი.
2001 წლის მონაცემებით კინგსტონის რაიონის მოსახლეობა იყო 96,052. ქალაქს აღმოსავლეთით, დასავლეთითა და ჩრდილოეთით მხოლოდ სანტ-ანდრიუ ესაზღვრება.
1976 წლის იანვარში კინგსტონში სახელმწიფოთშორისო ხელშეკრულებას მოეწერა ხელი, რომლის შედეგადაც, დღესღდეისობით, მთელ მსოფლიოში მოქმედებს იამაიკის სავალუტო სისტემა. 2011 წლის მონაცემებით ქალაქში 1,243,072 ადამიანი ცხოვრობდა, რომელთა უმრავლესობას აფრიკული წარმოშობის ხალხი და მეტისები შეადგენენ. სახელმწიფო ენა ინგლისურია, თუმცა მოსახლეობის უმრავლესობა ადგილობრივ დიალექტზე საუბრობს.
ისტორია
1992 წელს მომხდარმა მიწისძვრამ მაშინდელი დასახლება პორტ-როიალი გაანადგურა; გადარჩენილი ხალხი მომდევნო წელს (1993), ლიგუანას დაბლობზე, დასახლდა და აქედან შეიქმნა ქალაქი სახელად კინგსტონი. მიწისძვრამდე ქალაქის ტერიტორიას იამაიკელები მხოლოდ სასოფლო-სამეურნეო მიზნით იყენებდნენ. 1716 წელს კინგსტონი იამაიკის უმსხვილესი ქალაქი და ვაჭრობის მთავარი ცენტრი გახდა. ამ პერიოდში მთავრობამ ხალხს ზღვისპირა მიწები დაურიგა (დაახლოებით ის ფართოთი, რამდენსაც ისინი აწ უკვე დანგრეულ პორტ-როიალში ფლობდნენ). თანდათანობით მდიდარმა ვაჭრებმა სახლები ფერმების ზემოთ, ლიგუანას დაბლობზე გადაიტანეს.
პირველი უფასო სკოლა (ვოლმერსის სკოლა) 1729 წელს დაარსდა; აგრეთვე აქ იყო თეატრი, რომელიც ჯერ ჰარბორის ქუჩაზე, ხოლო 1774 წელს ნორზ პარადში გადაიტანეს. ორივე მათგანი დღემდე არსებობს. 1780 წლისთვის ქალაქის მოსახლეობა 11,000-ს მცხოვრებს ითლიდა.
XVIII საუკუნის ბოლოსთვის კინგსტონში 3000-ზე მეტი აგურის შენობა იდგა. ნავსადგურმა ხელი შეუწყო ვაჭრობის განვითარებას; აღნიშნულმა პორტმა XVIII საუკუნის რამდენიმე საზღვაო ბრძოლაშიც მიიღო მონაწილეობა. კინგსტონმა იმდროინდელი იამაიკის დედაქალაქის, სპანიშ ტაუნის ფუნქციები მიითვისა. 1788 წლისთვის ქალაქის მოსახლეობამ 25,000 მიაღწია, რაც მთელი კუნძულის მოსახლეობის დაახლოებით მეათედი იყო. ამ პერიოდში ყოველი მეოთხე ადამიანი თეთრკანიანი იყო, ხოლო ყოველი ხუთი მცხოვრებიდან სამი - თავისუფალი. მოსახლეობის დანარაჩენ ნაწილს, თითქმის 60%-ს, აფრიკელი მონები შეადგენდნენ.
1872 წელს მთავრობამ მიიღო აქტი, რომლის მიხედვითაც მთავრობის ოფისები სპანიშ ტაუნიდან კინგსტონში უნდა გადატანილიყო. ქალაქი აღნიშნულ სტატუსს დამოიკიდებლობის მოპოვებისასაც (1962) ინარჩუნებდა.
დემოგრაფია
კინგსტონის მოსახლეობის უმეტესი ნაწილი აფრიკული წარმოშობისაა. ეთნიკურ უმცირესობებს შორის უდიდეს ჯგუფებს ქმნიან აღმოსავლეთ ინდოელები და ჩინელები, რომლებიც ქალაქში XIX საუკუნეში, მსახურების სტატუსით ჩამოვიდნენ. ჩინელებს მნიშვნელოვანი როლი უჭურავთ იამაიკის ეკონომიკაში, განსაკუთრებით, კინგსტონის ცენტრისა და შედარებით გარე რეგიონების საცალო ვაჭრობაში. ქალაქში ვხვდებით წარმოშობით ევროპელებს, უმეტესად გერმანელი და დიდ ბრიტანელი ემიგრანტების შთამომავლებს. სირიელები და ლიბანელები ქმნიან ერთ-ერთ ყველაზე გავლენიან ეთნიკურ ჯგუფს არა მხოლოდ კინგსტონში, არამედ მთელ კუნძულზე. მცირე ეთნიკური ჯგუფის, ლიბანელების, წარმომადგენელი იყო იამაიკის ერთ-ერთი პრემიერ მინისტრი ედვარდ ფილიპ ჯორჯ სეგა. შერეული-რასების წარმომადგენლები ქვეყანაში მეორე უდიდეს ეთნიკურ ჯგუფს ქმნიან; ქალაქში აგრეთვე არსებობს ებრაელების მცირე ეთნიკური ჯგუფიც.
მთლიანი ქალაქის მოსახლეობის 79.2% შავკანიანია, 12.8% შერეული რასის წარმომადგენელი, 5.2% აზიელი და 3.4% თეთრკანიანი.
რელიგია
ქალაქში მრავალი ქრისტიანული ეკლესიაა; უმეტესობა პროტესტანტური სტილისაა. ძირითად მიმდინარეობებს მიეკუთვნება: ღმერთის ეკლესია, ბაპტიზმი, ანგლიკანიზმი, მეთოდიზმი, კათოლიციზმი, მეშვიდე დღის ავენდისტობა და ორმოცდაათიანელობა.
ქალაქში არსებობს ძლიერი კათოლიკური საზოგადოება, რომელთა ცენტრი წმინდა სამების ტაძარია; ტაძარი მიტროპოლიტენის მთავარეპისკოპოსის ადგილსამყოფელია; იგი აკურთხეს 1911 წელს, რამდენიმე კათოლიკურ სკოლასა და ინსტიტუტთან (უკვდავი კონცეფციის საშუალო სკოლა, წმ. ფრენსის დაწყებითი და ჩვილ ბავშვთა სკოლა, წმიდა ბავშვობის საშუალო სკოლა) ერთად. აღსანიშნავია აფრო-ქრისტიანული სინკრეტიზმიც, რომელსაც ქალაქში მრავალი მიმდევარი ჰყავს.
კინგსტონის ებრაელ მოსახლეობას შაარ შალომის სინაგოგა ემსახურება. ქალაქში ეგრეთვე ვხვდებით ბუდისტებისა და მუსლიმების საზოგადოებებს.
ეკონომიკა
იამაიკის ეკონომიკაში კინგსტონს ცენტრალური ადგილი უკავია. ეკონომიკური საქმიანობის უმეტესი ნაწილი კინგსტონში მიმდინარეობს. ის ფაქტი, რომ სამინისტროების უმეტესობა სწორედ კინგსტონშია განთავსებული, ქალაქს იამაიკის ფინანსურ კერად აქცევს. იამაიკის ნებისმიერ რეგიონთან შედარებით, კინგსტონში უფრო მეტი სკოლა, საავადმყოფო და უნივერსიტეტი მდებარეობს. დედაქალაქი აგრეთვე წარმოადგენს კუნძულის მთავარ სატრანსპორტო კვანძს; მის ტერიტორიაზე მდებარეობს ქვეყნის უმსხვილესი პორტიც. აგრეთვე, კინგსტონში მდებარეობს Air Jamaica-ის სათაო ოფისი.
ქალაქის ძირითად ინდუსტრიებს ტურიზმი, ტანსაცმლის წარმოება და გადაზიდვები წარმოადგენს. \ მიუხედავად ამისა, ქალაქს დღესდღეობით მრავალი ეკონომიკური პრობლემა აწუხებს.
გეოგრაფია და კლიმატი
კიგსტონი შემოსაზღვრულია ლურჯი მთებით, წითელი გორაკებით, გრძელი მთებითა და კინგსტონის ნავსადგურით. ქალაქი განლაგებულია ლიგუანას დაბლობზე, მდინარე ჰოპის გასწვრივ. კინგსტონში ხშირად ხდება მიწისძვრები, მათ შორისაა 1907 წელს მომხდარი მიწისძვრა.
კინგსტონს ახასიათებს ტროპიკული კლიმატი, უფრო კონკრეტულად, ტროპიკული სავანის კლიმატი, რომელიც ცხელ, ნაწილობრივ მშრალ კლიმატს ერწყმის. კუნძულზე ვხვდებით წვიმების სეზონს (მაისიდან ნოემბრამდე), რომელიც ემთხვევა ქარიშხლების სეზონს, და მშრალ სეზონს (დეკემბრიდან აპრილამდე). XXI საუკუნეში კინგსტონში დაფიქსირებული ყველაზე მაღალი ტემპერატურა 38.8 გრადუსია, ხოლო ყველაზე დაბალი - 13.4 გრადუსი. 1895-1990 წლებში ნალექების საშუალო მაჩვენებელი 813 მმ-ია; ყველაზე მაღალი ნალექების საშუალო მაჩვენებელი ოქტომბერში (177 მმ), ხოლო ყველაზე დაბალი მარტში (18 მმ) ფიქსირდება. ნისლი, სეტყვა, ჭექა-ქუხილი და ტორნადოები კინგსტონში ძალიან იშვიათია.
საცხოვრებელი
1848 წელს იამაიკის მთავრობამ ახალი სახლების ასაშენებლად კინგსტონი დასავლეთით, ჩრდილოეთითა და აღმოსავლეთით გააფართოვა. ეს ტერიტორია, საცხოვრებელი რასისა და კლასის თვალსაზრისით, მკაცრად განცალკევებული ადგილი გახდა; 1860 წლისთვის თეთრკანიანთა ელიტის უმეტესი ნაწილი ქალაქის სწორედ ამ ტერიტორიებზე ცხოვრობდა.
კინგსტონის მოსახლეობის ზრდამ არსებული დასახლებები ძალიან გადატვირთა; პრობლემის აღმოსაფხვრელად მთავრობამ ქალაქის სამხრეთ-დასავლეთით მდებარე ჭაობები ამოაშრო, რათა ახალი საცხოვრებლები აეშენებინათ. 1935 წლისთვის, მოსახლეობა და სიღარიბის მაჩვენებელი ზრდას განაგრძობდა, რამაც ქალაქის აღმოსავლეთით და დასავლეთით მიყრუებული, შედარებით უკონტროლო ადგილების წარმოქმნა. მოგვიანებით, ეს ტერიტორიები მთავრობის გადაწყვეტილებით დაანგრიეს, ხოლო მოსახლეობა დაბა დენჰამში გადაასახლეს. აწ უკვე დანგრეულ უბნებში ჯამში 3000 ადამიანზე გათვლილი სახლები აიგო; მიუხედავად ამისა, გადასახლებული მოსახლეობას საცხოვრებელი ადგილი არ ეყო - მათი მეექვსედი უსახლკაროდ დარჩა. მოსახლეობის ზრდა მთელს ქალაქის ტერიტორიაზე გაგრძელდა; მეტად გადატვირთულმა საცხოვრებელმა მდგომარეობამ კი ქალაქში ჯანმრთელობის პრობლემები გამოიწვია.
1960-იან წლებში სუბურბანიზაცია უკვე შესამჩნევი გახდა: საცხოვრებელი ადგილი ლურჯი მთების აღმოსავლეთისკენ გავრცელდა. მოგვიანებით, სივრცის ნაკლებობის გამო, დასახლებულმა ტერიტორიამ ლურჯი მთების მთლიანი აღმოსავლეთ ნაწილი დაიკავა.
ამჟამად, კინგსტონის მოსახლეობის 20% ცხოვრობს ტერიტორიაზე, რომელიც კანონერად მათ არ ეკუთვნით.
პარკები
ქალაქ კინგსტონში მოწყობილია მრავალი თანამედროვე სტილის პარკი, სადაც ხშირად აღინიშნება იამაიკის სხვადასხვა დღესასწაული თუ ღონისძიება. ყველაზე პოპულარულ პარკებში შედის: ემანსიპაცის პარკი, ჰოუპის ბაღები, დევონის სახლი, გმირთა ეროვნული პარკი, წმინდა უილიამ გრანტის პარკი და მანდელას პარკი.
ჰოუპის ბაღები
ჰოუპში მდებარე სამეფო ბოტანიკური ბაღები, რომელსაც ხშირად ჰოუპის ბაღებს უწოდებენ, ეროვნული ღირსშესანიშნაობაა. 2000 ჰექტარი მიწის ნაკვეთით, ჰოუპის ბაღები ინგლისურენოვან არიბებში უდიდესი ბოტანიკური ბაღია. გაშენებულია ლურჯი მთების შედარებით დაბლობ ადგილებზე; თავდაპირველად იგი მაიორ რიჩარდ ჰოუპის ეკუთვნოდა; ბაღების სახელიც სწორედ მისგან მომდინარეობს. 1880 წელს აღნიშნული მიწის 200 აკრი ფართობის ტოლი ადგილი იამაიკის მთავრობამ მიიღო; აღნიშნულ ადგილზე რგავდნენ და აკვირდებოდნენ მცენარეთა ისეთ ჯიშებს, როგორებიცაა ანანასი, კაკაო, ყავა და თამბაქო.
1950-იან წლებში დედოფალი კუნძულს ესტუმრა და ბაღებით ძალიან მოიხიბლა; ამის შემდეგ, მან გასცა ნებართვა, რომ აღნიშნული ტერიტორიას სამეფო ბოტანიკური ბაღების სახელი დარქმეოდა. ბაღების ტერიტორიაზე ვხვდებით ბევრ ეგზოტიკურ ადგილს; აგრეთვე ხარობს იამაიკის რამდენიმე ენდემური ხის სახეობა. წლების განმავლობაში, ქარიშხლების და სხვა ბუნებრივი კატასტროფების შედეგად, მრავალი მნიშვნელოვანი სახეობა გაქრა. მუხედავად ამისა, ბაღებში ჯერ კიდევ ხარობს რამდენიმე მნიშვნელოვანი ხის სახეობა. ჰოუპის ბაღებში ვიმნახველებს მრავალი საინტერესო ადგილის ხილვა შეუძლიათ; მათ შორისაა: ქოქოსის მუზეუმი, ჩაძირული ბაღები, ორქიდეის სახლი, ლილის აუზი, ლაბირინთი და პალმების ავენიუ.
სპორტი
დედაქალაში აქვთ მთავარი სათაო ოფისები იამაიკის პრემიერ ლიგაში მოთამაშე ხუთ საფეხბურთო კლუბს. ეს კლუბებია: არნეტ გარდენსი, ბოის თაუნი, ჰარბორ ვივი, მავერლი ჰაგენდენი და ვათერჰაუს F. C.
დაწესებულებები
კინგსტონი, როგორც დედაქალაქი, არის იამაიკის ფინანსური, კულტურული, ეკონომიკური და ინდუსტრიული ცენტრი. ქალაქში მრავალი ფინანსური დაწესებულება მდებარეობს; აგრეთვე ვხვდებით საავადმყოფოებს, სკოლებს, უნივერსიტეტებსა და სხვა კულტურულ დაწესებულებებს. აღსანიშნავია კინგსტონის შემდეგი ღირსშესანიშნაობები: დასავლეთ ინდოეთის უნივერსიტეტი, იამაიკის თავდაცვის ძალების მუზეუმი და ბობ მარლის მუზეუმი.
სქოლიო
კატეგორია:იამაიკის ქალაქები კატეგორია:კარიბის ზღვის აუზის ქვეყნების დედაქალაქები კატეგორია:კარიბის ზღვის საპორტო ქალაქები
ბარამბო
ბარამბო (Melissa officinalis) — მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარე ტუჩოსანთა ოჯახისა. ღერო და ფოთოლი შებუსული აქვს. თეთრი ან მოვარდისფრო ყვავილები ფოთლის იღლიაში ყვავილედადაა შეკრებილი. კვერცხისებრი ფოთლის ორივე მხარე დაფარულია ეთეროვანი ზეთის შემცველი მბრწყინავი ჯირკვლებით, რომელიც მცენარეს ლიმონის სუნს აძლევს.
ველურად იზრდება ევროპის სამხრეთ ნაწილში, ჩრდილოეთ აფრიკაში, დასავლეთ აზიასა და ჩრდილოეთ ამერიკაში. გვხვდება აგრეთვე უკრაინაში, კავკასიასა და შუა აზიაში. საქართველოში - მთის ქვედა სარტყელში, ტყის პირებსა და ბუჩქნარებში.
ეთერზეთოვანი და თაფლოვანი მცენარეა. კულტივირებულია ძირითადად უკრაინაში. იყენებენ პარფიუმერიასა და ხალხურ მედიცინაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ტუჩოსანნი
გუსტავ ლანსონი
გუსტავ ლანსონი (დ. 5 აგვისტო, 1857, ორლეანი — გ. 15 დეკემბერი, 1934) — ფრანგი ლიტერატურათმცოდნე. მისი მთავარი შრომაა „ფრანგული ლიტერატურის ისტორია“ (1894) და მისი დამატება „ახალი ფრანგული ლიტერატურის ბიბლიოგრაფიული სახელმძღვანელო“ (ტ. 1-4, 1909-1912). ავტორია მონოგრაფიებისა: „კომპოზიციისა და სტილის პრინციპები“ (1887), „ნიველ დე ლა შოსე“ (1887), „ბუალო“ (1892), „კორნელი“ (1898), „ვოლტერი“ (1906). ლიტერატურის ისტორიის მეთოდი“ (1910), „ფრანგული ტრაგედიის ისტორიის ნარკვევი“ (1920). უმთავრესად მიყვებოდა კულტურულ-ისტორიული სკოლის ტრადიციებს, იყენებდა ფ. ბრიუნეტიერის, ი. ტენის, შ.ო. სენტ-ბევის მეთოდებს.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1857 კატეგორია:დაბადებული 5 აგვისტო კატეგორია:ფრანგი ლიტერატურის კრიტიკოსები კატეგორია:ფრანგი ისტორიკოსები კატეგორია:გარდაცვლილი 1934 კატეგორია:გარდაცვლილი 15 დეკემბერი
ტუვე იანსონი
ტუვე მარიკა იანსონი (დ. 9 აგვისტო, 1914  — გ. 27 ივნისი, 2001)  — ფინელი მწერალი, ჰანს კრისტიან ანდერსენის სახელობის პრესტიჟული ჯილდოს მფლობელი. წერდა შვედურ ენაზე.
იანსონი უფრო მეტად ცნობილია, როგორც მუმინების სერიის შემქმნელი. გამოცემულია რამდენიმე წიგნი ამ სერიიდან, სადაც საუბარია გამოგონილ არსებებზე, მუმინებზე და მათ მეგობრებზე.
პაშუჩიხა
პაშუჩიხა (Пашучиха) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის ხაროვსკის სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 4 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
ბრიტანეთის კოლუმბია
მინი|right|250პქ|ბრიტანეთის კოლუმბიის მდებარეობა კანადაში thumb|ბრიტანეთის კოლუმბიის დროშა ბრიტანეთის კოლუმბია (British Columbia, bc) — კანადის პროვინცია წყნარი ოკეანის სანაპიროზე. „კოლუმბია“ ეწოდა მდინარის სახელის მიხედვით.
კატეგორია:კანადის პროვინციები და ტერიტორიები
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1940 (ჯგუფი „А“)
საბჭოთა კავშირის მე-6 საფეხბურთო ჩემპიონატში გამარჯვებული გახდა მოსკოვის „დინამო“, მეორე ადგილზე გავიდა თბილისის „დინამო“, მესამეზე – მოსკოვის „სპარტაკი“. დაიწყო 2 მაისს და დასრულდა 17 ნოემბერს.
სქოლიო
1940 კატეგორია:1940 წელი ფეხბურთში
იტალიური ლირა
220პქ.px|მინიატიურა|მარჯვნივ|500 იტალიური ლირა, 1960 წ., [[ვერცხლი]] იტალიური ლირა — ფულის ერთეული იტალიაში, გამოიყენებოდა 2002 წლამდე, ევროს მიერ ჩანაცვლებამდე. უდრიდა 100 ჩენტეზიმოს.
ალექსანდერ უსი
ალექსანდერ უსი (დ. 21 იანვარი 1980, ფაუსკე, ნორვეგია) — ნორვეგიელი ბიატლონისტი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნორვეგიელი ბიატლონისტები კატეგორია:დაბადებული 1980 კატეგორია:დაბადებული 21 იანვარი
Rhytidoponera violacea
Rhytidoponera violacea — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Rhytidoponera-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ectatomminae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ბარამგულანდამიანი
„ბარამგულანდამიანი“ — XVIII საუკუნის ქართული ლიტერატურის ანონიმური ძეგლი. მომდინარეობს შუა საუკუნეების სპარსული ხალხური დასთანიდან, რომელსაც საფუძვლად დაედო სპარსი პოეტის ამინის (XVII ს.) რომანტიკული პოემა „ბაჰრამი და გულანდამი“. ცნობილია ამ დასთანის უზბეკური, ქურთული, ავღანური, ქართული ვერსიები. ქართული ვერსია ეკუთვნის ვახტანგ VI-ის კარზე მოღვაწე უცნობ ავტორს. ცოცხალი სასაუბრო ლიტერატურული ენით გამართული თარგმანი საკმაოდ ზუსტად მისდევს ორიგინალს. არსებობს „ბარამგულანდამიანის“ მოკლე და ვრცელი რედაქციები. 1773 წელს პეტერბურგში დაიბეჭდა „ბარამგულანდამიანის“ სიმონ ეგნატაშვილისეული რუსული თარგმანი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ძველი ქართული ლიტერატურა
Incantations (ალბომი)
Incantations — მაიკ ოლდფილდის მეოთხე სტუდიური ალბომი, რომელიც შედგება ოთხი მუსიკალური პიესისგან. იგი გამოვიდა 1978 წელს. ორიგინალური ალბომი წარმოდგენილი იყო ორ ფირფიტაზე, თუმცა კომპაქტ-დისკის შემთხვევაში, ერთი მთლიანი დისკის სახით გამოიცა.
მიმოხილვა
მიუხედავად იმისა, რომ Incantations არის ოლდფილდის ყველაზე ხანგრძლივი ნაწარმოები, ალბომის დიდი ნაწილი კომპოზიციურად მინიმალისტურია. მელოდიური ნაწყვეტები მხოლოდ რამდენიმეჯერ სრულდება.
ალბომი უჩვეულოა, ვინაიდან მასში დიდი რაოდენობით გამოიყენება მუსიკალური მეხუთედები, რომლებიც ამა თუ იმ მუსიკალური ნაწყვეტების თანმხლებია. ვინაიდან ეს მუსიკალური სტრუქტურა მოითხოვს ყოველი ასეთი ჩანაფიქრის 12 გასაღებში მოდულირებას (შემდეგის წარდგენამდე), ყოველი იდეის განვითარებას მეტი დრო სჭირდება. ამიტომ, ყოველი სექცია უფრო ნელა იშლება, ვიდრე ოლდფილდის წინა ნაშრომებში. ამიტომ ალბომის დიდი ნაწილი ერთ გასაღებში არ სრულდება და სავსეა ციკლებით.
Incantations ჩაწერილია თროუჰემში, ოლდფილდის სახლში, Ommadawn-ის დასრულების შემდეგ. Incantations-ზე მუშაობის პერიოდში მან ასერტიულობისთვის მოსამზადებელი კურსი გაიარა და თითქმის დაუყოვნებლივ დაიწყო პირველი საკონცერტო ევროპული სოლო-ტურნე.
სქოლიო
კატეგორია:მაიკ ოლდფილდის ალბომები კატეგორია:1978 წლის ალბომები კატეგორია:სიმფონიური როკ-ალბომები კატეგორია:Virgin Records-ის ალბომები
ფშავლები
საისტორიო წაყროები
ვახუშტი ბატონიშვილი ფშავლებს ასე ახასიათებს:
ფშაური სამოსელი
მინიატიურა|[[ფშაველები|ფშაველების ფოტო, დიმიტრი ერმაკოვის კოლექციიდან.]] თუში, ფშაველი და ხევსური ქალის სამოსელის კომპლექსებს ერთნაირი სისრულით არ მოუღწევიათ ჩვენამდის. XX საუკუნის დასაწყისში ხევსურთა უმეტესობა და თუშეთის უმცირესი ნაწილი კვლავ სარგებლობდა სამოსის ძველებური ტიპით, მაშინ როცა ფშაველებმა ჯერ კიდევ XIX საუკუნეში შეცვალეს იგი ახლით.
შიდა სამოსელი
ფშავში საპერანგე მასალად გამოიყენებოდა: ფერადი ფარჩა, მერდინი, დარაია, მოვი, ყანაოზი, ლაინი, შილა და სხვა. პერანგის დასამზადებლად ოთხი-ხუთი არშინის ქსოვილი იყო საჭირო. ჩამოთვლილ მასალათა შორის საუკეთესოდ ითვლებოდა მერდინი, მაგრამ სიძვირის გამო მოსახლეობის ფართო მასა უფრო იაფფასიან ლაინსა და ხამს იყენებდა, მხოლოდ კაბაში გამოსაჩენი ადგილისათვის „სამაჯურებისა“ და „სამხრისათვის“ ყიდულობდა წითელ მერდინს. სამხრე ნაჭერს იმ ვარაუდით აჭრიდნენ, რომ საყელო-გულისპირი ოთხი თითის დადებაზე დაეფარა ჩაჭრის ხაზის ჩასწვრივ და უკან ზურგშიც გადაფენილიყო. სამაჯურსაც ბრტყელს აკეთებდნენ. პერანგი გამოიჭრებოდა მხრებში აუჭრელად ორმაგად მოკეცილი ქსოვილისაგან. გვერდებში დაუტოვებდნენ შეხსნილ ადგილებს. სახელოები იცოდნენ სწორედ მიდგმული და მაჯასთან სამაჯურით მოვიწროებული. პერანგის საყელოსა და სამაჯურებს ფერადი აბრეშუმის ძაფებით ქარგავდნენ. ზედ გამოჰყავდათ „ნოქვა“, „კავიანა“, გეომეტრიული და მცენარეული სახეები. საყელოზე კუდიქცეულათი სცოდნიათ დაქარგვა. ზოგიერთები პერანგის მთელ სიგრძეზე გრეხილს დააკერებდნენ, რომელიც ქვემოთ „ფალჩუმით“ — ფესვებით მთავრდებოდა. პერანგის ჩაჭრილი გულისპირის ნაპირები დაკავშირებული იყო ნაჭრის გრეხილით, ან ადგილზე ლეკი ოსტატების მიერ დამზადებული ვერცხლის, ფოთლისებური მოყვანილობის სევადიანი ღილებით. ასეთი საგანგებო მორთულობა კი არ უნდა დაკარგულიყო კაბის ქვეშ, არამედ კაბის ჩახსნილი გულისპირის საშუალებით ყველასათვის შესამჩნევად უნდა ყოფილიყო.
ქვედა საცვლის დასამზადებლად იყენებდნენ თეთრ მიტკალს და ლაინს, ან წითელ მერდინს, შილას, ხამხარას. სამხარედ სხვა ნაჭრის გამოყენების მსგავსად, საცვალზედაც სიძვირის გამო, მხოლოდ ტოტებზე სცოდნიათ წითელი მერდინის გადაკერება. იგი შედგებოდა „ტოტებისა“, „უბისა“ და ზემოთა ნაწილისაგან, რომლის გადაკეცილ ნაწილში გაყრილი იყო საცვალის შესაკრავად გამოყენებული „ხონჯარი“. რიგ შემთხვევაში ბაწარს სცვლიდა გვერდში დაკერებული ღილი. კაბაში ნაოჭ-სათავიანი საცვალი რომ ცუდად არ დარჩენილიყო, მას მარტო თეძოებამდე ამოიტანდნენ, რადგან წელს ჩაცილებით დაყებული კაბის კალთების სიფართე ამ ნაოჭს შეუმჩნეველს ხდიდა. საცვლის წითელ ნაჭერგადაკრული ტოტები მოქარგული ყოფილა „ბაფთა-ქარგით“.
ჯუბა
ფშავში ძველ დროს არსებული ჯუბის მაგვარი სამოსელის კვალი საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმის ქსოვილების ფონდში დაცული ერთი კოლექციითა და ლიტერატურაში გაბნეული ცნობებით დასტურდება. 1836 წელს პეტერბურგში გამოცემული ამიერკავკასიის რუსულ სამფლობელოთა სტატისტიკურ, ეთნოგრაფიულ, ტოპოგრაფიულ და ფინანსურ ურთიერთობის თვალსაზრისით გაკეთებულ მიმოხილვის მეორე ნაწილში, დუშეტის მაზრაში მცხოვრები ხალხის ჩაცმულობასთან დაკავშირებით, საუბარია აგრეთვე ფშაველი ქალი ტანსაცმლის შესახებაც. კერძოდ, აღნიშნულია ფშაველი ქალის მიერ ლურჯი ფერის მაუდის, პერანგისებური სამოსის და მაუდისავე ჩოხის მოყვანილობის ზედა სამოსის მოხმარებაზე. რაც ადგილზე მოქსოვილი შალისაგან დამზადებულ ჯუბასა და ასევე შალის შემოსაცმელ ფაფანაგს უნდა გულისხმობდეს. ფშავში ჯუბის ადრეულ გამოყენებაზე ვაჟა-ფშაველას ნაწერებიც მიუთითებენ. ვ. ფშაველა თავისი ერთ-ერთი გმირის ღვთისოს პირით ასე მსჯელობს: „...აბა „ვეფხისტყაოსანი“ წაიკითხეთ, თუ ის არა სთქვავ, დიდი საკვირველია, თუ ის ფშავლის დაწერილი არ არის, სწორედ ფშაური კილოა, სიტყვებიც „ძოღანაო“, როგორც ჩვენ ვიტყვით, „ასმათის ჯუბა“, როგორც ჩვენი დედაკაცები იმენ და სხვა რამდენი“. სერგი მაკალათიას XX საუკუნის 30-იან წლებში ფშავში მუშაობის დროს ფშაველი ქალის შინ მოსახმარ ჩაცმულობის ფორმად დამოწმებული აქვს ჯუბის გამოყენების ფაქტები.
ფშაური ჯუბა შინ ნაქსოვი ცალპირა ტოლისაგან იყო დამზადებული. სიგანედ სამი-ოთხი მტკაველი და ერთ სიგრძედ კი ექვსი-შვიდი მტკაველი ყოფილა საჭირო. თუშური ჯუბისა და ხევსურული სადიაცოსაგან განსხვავებით ფშაური ჯუბა გამოირჩეოდა სისადავითა და სივიწროვით — „ლულუტი“ იყო. ყდიდან ჩამოხსნილ შალს ორად შეკეცავდნენ, სასურველ სიგრძეს დააყენებდნენ და ისე დასჭრიდნენ, ე. ი. ორად მოკეცილი შალიდან ბეჭებში გადაუჭრელ ტანს ამოიღებდნენ. ჯუბა უსაყელო იყო, მხოლოდ კისრის გარშემო ღრმად ამოსჭრიდნენ, რომ ქალს თავზე ჯუბის გადაცმის საშუალება მისცემოდა. ყელთან შენაოჭებაც იცოდნენ, მერე ყელის ირგვლივ შემოვლებულ ნაწილს ნაპირს შეუბრუნებდნენ, შიგნითა მხრიდან სხვა ნაჭერს გამოაკერებდნენ ისე, რომ ნაკერი არ გამოჩენილიყო. უფრო ხშირად კი ჯუბას გულისპირში ცოტაზე ჩახსნიდნენ. ჩახსნილ ნაპირებს გრეხილს შემოაყოლებდნენ და სამი თითის სიბრტყედ მძივებსაც ჩამოაკერებდნენ. ხან ღილებით ან გაბმული ბაწრის საშუალებით დააკავშირებდნენ ჩაჭრილი გულისპირის ნაპირებს. ჯუბას მოკერებული ჰქონდა სწორი და ვიწრო „სახლები“, რომლებიც ზოგჯერ განსხვავებული მასალისაგან — ფართლისაგან ყოფილა დამზადებული.
ჯუბის ფშავში გავრცელებულობის ტრადიციულობა ძველფშაური ცეკვა „სამაის“ დროს შესრულებული სიმღერის ტექსტში მუშის — ხის ქერქისაგან დამზადებული ჯუბის მოხსენებითაც უნდა მტკიცდებოდეს: „სამაიას ჩამოუვლის ქალი მუშის ჯუბიანიო“.
ქუქუმო
ქუქუმო ენდროში წითლად შეღებილი ტოლის ნაჭერი იყო, რომელსაც უფრო მოყავისფრო ელფერი დაჰკრავდა. ამ ფერის ქუქუმო ხნიერი ქალის მუდმივ მოსახმარ ჯუბას ჰქონდა მოკერებული. ახალგაზრდობა უფრო ღია წითელს ირჩევდა. შესაძლოა ფშაური ჯუბის ბოლოზე წითელი ზოლის შემოკერების თავდაპირველი მნიშვნელობა გათხოვილი ქალის გამოსარჩევ ერთ-ერთ ნიშანს წარმოადგენდა.
ქუქუმოს ნაპირს კაბის გარშემო სიმაგრისათვის შემოაკერებდნენ მწვანე ან სხვა ფერის საწინდეს — „გაგრეხილი ბაწარი“, რათა ქუქუმოს ნაპირი მოძრაობის დროს მიწასთან შეხების გამო ადვილად არ გაცვეთილიყო. ძველი წესით ჯუბის გამშვენება მარტო წითელი ქუქუმოს მოკერებით ყოფილა გადმოცემული, მერე დაუწყიათ ქუქუმოს შალის ფერადი ძაფებით მორთვის ჩვეულება და ფშაველ ქალსაც მთელი მონდომებით უჭრელებია იგი, ზოგჯერ „შიბაჲთ“ და ზოგჯერ „კავაწყვეტილათი“. ქუქუმოს შესამკობ ჭრელად ხშირად გამოუყენებიათ სამკუთხედად მოყვანილი ფერადი ნაჭრის წყება. გეომეტრიული ჭრელის ამ სახეობით არის გაფორმებული ხევსურული თუ ფშაური სამოსის ელემენტები, ასევე აღმოსავლეთ საქართველოს მთიანეთში დამოწმებული, მოჩუქურთმებული ავეჯის ნიმუშები. მას „ხრიკულის“ სახელწოდებით ქსნის ხეობის მცხოვრებთა ყოფაში სამოსის ელემენტებზე გამოყენებითაც მოწმდება. ჭრელის აღნიშნული სახეობა ტრადიციული ჩანს კავკასიისათვის, განათხარი კერამიკის ჭრელის სახით მისი არსებობის სიძველეს კარგი დასაბუთება აქვს.
სარტყელი
ფშაურ ჯუბაზე გამოუყენებიათ ტოლის, ხოლო მოგვიანო ხანებში კი ფარჩის ფერადი სარტყლები. სარტყლები განიერი და გრძელი უნდა გაეკეთებინათ. სარტყლების ასეთი სიგრძის გამო, წელზე ორჯერადი შემოტარების შემდეგ ტოტებად ჩასაშვები სიგრძეც რჩებოდა. ახალგაზრდები უფრო წითელ სარტყლებს ირჩევდნენ, მოხუცები — შავს. ჯუბაზე გამოყენებული სარტყლების ეს ტიპი მთლიანი კაბების შემოსვლის შემდეგაც არ გასულა ხმარებიდან. მხოლოდ მათ გვერდით გაჩენილა ახალი ტიპის, ღვედზე ასხმული ვერცხლის ნაწილებიანი ე. წ. „გუმბათიანი“ ქამრები, რომელთაც დამზადების ტექნიკის („აჟურული“) მიხედვით მეორე სახელითაც — „ფანჯრიანი“ მოიხსენიებდნენ. აღნიშნული ტიპი ქამრისა აღმოსავლეთ საქართველოს მთის ზოლში მოსახლეთა უმეტესობის ყოფაშია დადასტურებული.
კაბა
ფშაველი ქალის ჩაცმულობის მნიშვნელოვან ელემენტს, რომელიც ქალაქურმა პროდუქციამ შეაპირობა, წარმოადგენდა „კაბა მხრიანი“//„წელიანი“. სამოსის დასახელებულ ელემენტს ფშაველი ქალები ატარებდნენ XIX საუკუნის II ნახევრის შუა პერიოდიდან ვიდრე მათი ადგილი კაბის ორნაწილად ქცეულმა ელმენტებმა არ დაიკავეს.
ფშაველი ქალის საკაბე მასალას შეადგენდა ჩითი, ატლასი ყანაოზი, ლასტიკი, დარაია. დარაია, საკაბედ ვარგისი საუკეთესო მასალა, ვიწრო იყო. მისის განი ორიდან სამ-ნახევარ მტკაველს აღწევდა, ამიტომ კარგი კაბისათვის რვა-ცხრა არშინი იყო საჭირო, ხუთ-ექვს არშინზე ნაკლები მასალიდან კი კაბა აღარ შეიკერებოდა. მასალის უმეტესი ნაწილი კაბის ბოლოსათვის იყო განკუთვნილი. თუ მხედველობაში მივიღებთ იმასაც, რომ ძველებური ფშაური კაბები, XX საუკუნის 20-30-იან წლებში მოხმარებული კაბებისაგან განსხვავებით, დიდი ნაოჭით ხასიათდება, მაშინ გასაგები იქნება ცხრა არშინის გამოყენების აუცილებლობაც. ახალ წესზე შეკერილ კაბას წელის ირგვლივ გაკეთებული ნაოჭის მაგივრად, მხოლოდ გვერდებიდან ეწყებოდა ნაოჭიანი კალთები.
საკაბე მასალას, ქალის წელამდე ნაანგარიშევი ზომის მიხედვით, ორად მოკეცავდნენ და გადაჭრიდნენ „სამხარნოდ“, ე. ი. ერთიანი მთლიანი ნაჭრიდან ამოიყვანდნენ „მხარ-გულს“. ბოლოსათვის საჭირო იყო ერტი განი წინ, ერთი უკან, რომელსაც აქ ველს ეძახდნენ და გვერდებში შესაყენებელი, სურვილის მიხედვით რაოდენობა შერჩეული, ცერად აჭრილი აზღოტები — კალთები. უფრო ხშირ შემთხვევაში კი უკანა მხარეს მხოლოდ ირიბად დაჭრილი კალთებით ადგენდნენ. ირიბად დაჭრილ კალთებს, ველს და წინა განს ერთმანეთზე ნემსის წვერით ააკერებდნენ, მერე საწელესთან წვრილად გადანდლავდნენ და ნემსით მისწევდნენ, მიანაოჭებდნენ. კაბის საქობედ კაბისავე მასალას ან სხვა, ფერად აბრეშუმს იკეთებდნენ. განიერი, ერთი მტკაველი სიგანის ქობა სახელი იყო ქალისათვის, ისე კი რაც არ უნდა ღარიბი ოჯახიდან ყოფილიყო ქალი კაბას სამ თითზე ნაკლები სიგანის ქობას არ შემოავლებდა. რადგან კაბა უმეტესად მუქი ფერისა იყო, ქობად წიტელ ან მწვანე აბრეშუმს ურჩევდნენ. შემდეგ საკერავი მანქანით ზედ კაბის ბოლოზე სახეებს გამოიყვანდნენ. მოქარგვის ასეთი ხერხი ერთის მხრივ კაბას სილამაზეს მატებდა და მეორეს მხრივ, ქობის კაბასთან მჭიდროდ მიმაგრებასაც ისახავდა მიზნად. სახეებად გამოყენებული იყო ძველფშაური ქარგულობისათვის დამახასიათებელი, ჭრელი, უმეტესად „ნოქვა“ და „კავიანა“.
საგარეო
ჩვეულებრივ დღეებში სახმარი კაბებისაგან განსხვავებით, საგარეოს სახელოებზე წააკერებდნენ ბოლომომრგვალებულ ყოჩებს, რომელთა ზომა ხელის ნების შესატყვისი იყო. შემკობის მხრივ საგარეო დანიშნულების კაბის ზოგიერთ ცალზე წარმოდგენილი მორთულობა განსაკუთრებულ აღნიშვნას იმსახურებს. ჩაჭრილი გულისპირის გასწვრივ ჩაამწკრივებდნენ ფერადი აბრეშუმის ნაჭრებს, „კალაპოტური“ წესით, რაც შემდეგში მდგომარეობდა: ნაირსახად დაჭრილ ფერადი აბრეშუმის ნაჭრებს ფერთა და ფორმების ურთიერთ შეხამებით მიაკერებდნენ. ფერადი ნაჭრების ასეთ წყობას სირმითა და მძივითაც დაამშვენებდნენ. გულისპირზე იცოდნენ აგრეთვე ლეკების მიერ დამზადებული ფოთლისებური ფორმის, სევადით შემკული ვერცხლის ღილების დაკერება, ანდა ღილ-ხრიკებით მისი შეკვრა, უფრო ხშირად კი გულისპირის ეს ნაწილი ღიად რჩებოდა, რომ შიგნითა მხრიდან ჩაცმული საგულის მოქარგული საყელო გამოჩენილიყო.
მხარ-სახლით გაწყობილ ზედატანს ან პირდაპირ მოაკერებდნენ ბოლოს ანდა მათ შორის სარტყელსაც დაატანდნენ.
საგულე
საგულეს სახელწოდებით ცნობილი იყო კაბის შიგნითა ჩასაცმელი. უმეტესად იგი შავი სატინისაგან მზადდებოდა. ძველი ფორმის საგულე საყელოსა და სახელოების გარეშე ყოფილა წარმოდგენილი. კაბაში გამოსაჩენი ადგილები საგანგებოდ ირთვებოდა. გულისპირი ორივე მხარეს სახელოდან ერთი მტკაველის დაშორებით გადაიჭრებოდა და გაუკეთდებოდა ნაოჭი, ე. წ. „ბოყოტის“ თავები (ნაოჭიან ადგილებს ისე გააკეთებდნენ და განალაგებდნენ, რომ სიგანეზე ჩამწკრივებულთ, ჩიბუხის თავის მიმსგავსებული ფორმები მიეღოთ). ნაოჭიანი თავები მორთული იყო მძივებითა და „თუშური ფულებით“. ასეთი ბოყოთისთავიანი ნაოჭი ხშირად მეორდება ფშაური ტანსაცმლის ქარგულობაში. განსაკუთრებით კი ძველებურ, ბოლოშეყრილ ნაოჭიან „ფასტამალაზე“ (წინსაფარი) სცოდნიათ მისი გამოყენება. ამ ტერმინს „ბოყოტი“ საინტერესო დამთხვევა აქვს სვანეთში გავრცელებულ „ბოყონალართან“, რაც საკაცო და საქალო შემოსაცმელ ჩოხისებური თარგის მქონე სამოსის გვერდებში ჩაყენებული „კუჭების“ აღმნიშვნელია. ზოგჯერ საგულეს უკეთებდნენ ნაკეცებს და ნოქვითაც ამკობდნენ. ასეთი საგულეები მალევე გასულა მოხმარებიდან. მათი ადგილი ენიანი საყელოსა და სახელოების მქონე საგულეებმა დაიჭირა. ენიანი საგულის ქარგულობაც განსხვავებული ყოფილა. ყელთან გრეხილს მიაკერებდნენ, რომელიც ბოლოში მთავრდებოდა ფესვით. საყელოზე ნოქვებით მოქარგვის გარდა, ფერადი დარაიას წაკერებაც ყოფილა წესად. ხშირად ამ ტიპის საგულეს ასარჩულებდნენ კიდეც. იცოდნენ საგულის ვერცხლის ფულებითა თუ დაფერილი ვერცხლის სამკაულით შემკობაც.
ფასტამალა
ფშაური ფასტამალა იკერებოდა ერთი არშინი მუქი ფერის ყარამანდულასა ან ლასტიკისაგან. მოხუცი მთხრობელების გადმოცემით, ფასტამალას თავისი არსებობის მანძილზე სამჯერ გამოუცვლია ფორმა. პირველად „ენიანი ფასტამალები“ ჰქონიათ. კისრიდან წამოღებული „ენები“ მაგრდებოდა „სარტყელში“, მერე მიაკერებდნენ ნაოჭშეყრილ „ბოლოს“. შემდგომში ენები ჩამოუხსნიათ და დარჩენილა ბოლო „შახმუჭვილ-შაყრილი“ ფასტამალა, რომელსაც თავის მხრივ სულ მოკლე დროის განმავლობაში ადგილი დაუთმია „რუშიანი“ ფასტამალისათვის, რომლის შესაკერად საჭირო ყოფილა საწელე „სარტყელი“ და ერთი განი „ბოლოდ“, რომელსაც ნაოჭით მოაკერებდნენ საწელეს. ფოსტამალას ბოლო დაქობვილი, ე. ი. სარჩულდადებული ჰქონდა. ჯერ ერთი იმიტომ, რომ ნაქარგი ორმაგ ნაჭერზე კარგი გამოდიოდა, და მეორეც, ნაქარგის უკანა მხარეს ძაფების კვანძები ფასტამალას ნაპირის აკეცვის შემთხვევაში არასასიამოვნო შთაბეჭდილებას აღარ ახდენდა. ფასტამალას მოსაქარგავად იყენებდნენ შემდეგ სახეებს: „ნოქვა“, „ჭინჭველთ ნავალი“, „კავიანა“, „ჩადუნა“. ზოგი ჯვარს გამოიყვანდა, ზოგი ფოთლებს, ზოგი წინდის ჭრელას. ამ წინსაფარს ბოლო ნაწილი ნოქვითა და ბოყოტის თავებით ჰქონდა „შახმუჭვილი“ და ისე მოკერებული მთელ განზე, ბოყოტის თავები მორთული იყო ფერადი მძივებით.