cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
კნუდ VI
ბიოგრაფია
1196 წელს, ესტონეთის ისტორიაში პირველად, კნუდმა დაიწყო მისი ჩრდილოეთ სანაპიროების კოლონიზაცია და აქ ქრისტიანობის გავრცელება. მისმა შემდეგ დანიელებმა აითვისეს და მიისაკუთრეს მთელი ჩრდილოეთ ესტონეთი, რომლის მთავარი ქალაქი, ტალინიც უკვე კნუდის ძმის მმართველობისას აიღეს.
1200 წლის 28 დეკემბერს კნუდმა სისხლის სამართლის სისტემაში რეფორმები გაატარა, რის შემდეგაც ძირეულად შეიცვალა დანიის კანონმდებლობა.
1202 წლის 12 ნოემბერს, კნუდ VI გარდაიცვალა. იგი დაკრძალეს ქალაქ ბენტის კათედრალში. მის შემდეგ ტახტზე მისი უმცროსი ძმა, მეფე ვალდემარ II ავიდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1163 კატეგორია:გარდაცვლილი 12 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1202 კატეგორია:დანიის მეფეები
დებრიშტე
დებრიშტე (Дебриште) — სოფელი ჩრდილოეთ მაკედონიაში, როსომანის თემში (ვარდარის რეგიონი). მდებარეობს ზღვის დონიდან 240 მეტრზე. 2002 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 92 ადამიანს შეადგენდა.
ნევესინლი სალიჰ-ფაშა
ნევესინლი სალიჰ-ფაშა (Nevesinli Salih Paşa; დ. 1607, ნევესინე, ბოსნია — გ. 16 სექტემბერი, 1647, სტამბოლი) — ოსმალეთის იმპერიის სახელმწიფო მოღვაწე. ეკავა დიდი ვეზირის პოსტი 1645-1647 წლებში, სულთან იბრაჰიმ I-ის მმართველობის პერიოდში. წარმოშობით ბოსნიელი.
ადრეული წლები
სალიჰ-ფაშა დაიბადა ნევესინეში, ჰერვოგოვინის სანჯაყში, ბოსნიის ვილაიეთში და ბავშვობაში გაგზავნეს სტამბოლში. მურად IV-ის მმართველობის პერიოდიდან სალიჰი იმპერიის ფინანსურ საკითხებში მსახურობდა. ხოლო მურადის ძმის, იბრაჰიმის მმართველობისას, 1644 წელს იგი მთავარი ხაზინადარი გახდა. 1645 წელს სულთანმა გადააყენა დიდი ვეზირი სულთანზადე მეჰმედ-ფაშა. მისი პოსტი იუსუფ-ფაშას უნდა დაეკავებინა, მაგრამ მან უარი განაცხადა. ამის შემდეგ იბრაჰიმმა იმპერიის დიდ ვეზირად სწორედ ნევესინლი სალიჰ-ფაშა დანიშნა.
დიდი ვეზირი
სალიჰ-ფაშას დიდი ვეზირობის პერიოდში, მისი მთავარი საზრუნავი იყო კრეტაზე მიმდინარე ომი. კუნძული ვენეციის კოლონია იყო. კრეტაზე არმიის მეთაურად სალიჰმა მისი წინამორბედი, სულთანზადე მეჰმედ-ფაშა გაუშვა. ფაშა მალევე, 1646 წლის ივლისში კუნძულზე გარდაიცვალა. მის ნაცვლად სალიჰ-ფაშამ მეთაურად დანიშნა გაზი ჰუსეინ-ფაშა, რომელმაც წარმატებით უხელმძღვანელა ქალაქ რეტიმნონის აღების ოპერაციას. კრეტის გარდა, დიდი ვეზირის მთავარ პრობლემას სამეგრელოს საკითხი წარმოადგენდა. მეგრელები ოსმალთა მიმართ ვასალურ დამოკიდებულებაში იყვნენ, თუმცა მათ მიმართ დაუმორჩილებლობას იჩენდნენ. ფაშამ ამ საკითხის გადაჭრაც მოახერხა და სამეგრელოში სიტუაცია დაასტაბილურა.
სიკვდილით დასჯა
ავსტრიელი დიპლომატის, იოზეფ ფონ ჰამერ-პურგშტალის მიხედვით, სულთანმა იბრაჰიმმა, რომელიც ფსიქიკურად შეშლილი იყო, დიდ ვეზირს უბრძანა, რომ დედაქალაქში აღეკვეთა ცხენების გაყიდვის ფაქტები. როცა სულთანმა დაინახა, რომ მისი ბრძანება არ შეასრულეს, დიდი ვეზირის სიკვდილით დასჯა ბრძანა. საბჭოს სხდომაზე ნევესინლი სალიჰ-ფაშა დააკავეს და 1647 წლის 16 სექტემბერს სიკვდილით დასაჯეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირები კატეგორია:სიკვდილით დასჯილი ოსმალეთის დიდი ვეზირები კატეგორია:დაბადებული 1607 კატეგორია:გარდაცვლილი  16 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1647
გენადი იანაევი
გენადი იანაევი (Генна́дий Ива́нович Яна́ев; დ. 26 აგვისტო, 1937 — გ. 24 სექტემბერი, 2010 ) — საბჭოთა პარტიული და სახელმწიფო მოღვაწე, სსრკ-ს ვიცე-პრეზიდენტი (1990 წლის 27 დეკემბერი — 1991 წლის 4 სექტემბერი), პოლიტბიუროს წევრი, საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის მდივანი (1990-1991). 1991 წლის 19-21 აგვისტოს მოვლენების დროს იყო სსრკ-ს პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი და საგანგებო მდგომარეობასთან დაკავშირებით შექმნილი სახელმწიფო კომიტეტის დე-ფაქტო ლიდერი. არის ისტორიულ მეცნიერებათა კანდიდატი და გადამდგარი ვიცე-პოლკოვნიკი.
პოლიტიკური მოღვაწოება
1968 წლიდან 1980 წლამდე იყო სსრკ-ს ახალგაზრდულ ორგანიზაციათა კომიტეტის თავმჯდომარე.
1980 წლიდან 1986 წლამდე იყო უცხოურ ქვეყნებთან მეგობრობის და კულტურულის კავშირის საბჭოთა საზოგადოების კავშირის პრეზიდიუმის თავმჯდომარის მოადგილე. იყო ჟურნალ „Вокруг света“-ს სარედაქციო კოლეგიის წევრი.
იყო პროფკავშირთა სრულიად საბჭოთა კავშირის ცენტრალური საბჭოს მდივანი 1986-1989 წლებში, 1989 წლის სექტემბრიდან თავმჯდომარის მოადგლე, 1990 წლის აპრილ-ივლისში თავმჯდომარე. 1989-1990 წლებში იანაევი იყო სსრკ-ს სახალხო დეპუტატი, ხოლო 1971-1980 წლებში რსფსრ-ს უზენაესი საბჭოს დეპუტატი.
კომპარტიის ცენტრალური კომიტეტის საერთაშორისო განყოფილების კონსულტატის, ე. ბაჟანოვის მტკიცებით, იანაევს თანამშრომლები ერთმანეთს აძლევდნენ რჩევას, „გენასთან“ ყველა საქმე დილით მოეგვარებინათ; სადილის შემდეგ მასთან შესვლას აზრი არ ჰქონდა, რადგან ის უკვე „მზად იყო“.
1990 წლის ივლისში აირჩიეს საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის წევრად. 1990 წლის ივლისიდან 1991 წლის იანვრამდე იყო პოლიტბიუროსა და ცენტრალური კომიტეტის მდივანი. 1990 წლის დეკემბრიდან 1991 წლის სექტემბრამდე იყო სსრკ-ს ვიცე პრეზიდენტი (თუმცა, თავდაპირველად, გორბაჩოვი ვიცე-პრეზიდენტობის კანდიდატად ედუარდ შევარდნაძეს განიხილავდა). 1991 წლის მარტიდან სსრკ-ს დაშლამდე იყო სსრკ-ს უსაფრთხოების საბჭოს წევრი.
1991 წლის 19-21 აგვისტოს დროს, გორბაჩოვის ავადმყოფობის მიზეზით, ასრულებდა სსრკ-ს პრეზიდენტის მოვალეობას და იყო საგანგებო მდგომარეობასთან დაკავშირებით შექმნილი სახელმწიფო კომიტეტის ერთ-ერთი ძირითადი წევრი. მიხეილ ლეონტევის ინფორმაციით, იანაევმა კრიუჩკოვს მოვლენებს დროს უთხრა: „გაიგე ჩემი ხასიათი, ერთი კაცი მაინც თუ დაიღუპა — ცხოვრებას ვერ შევძლებ“.
21 აგვისტოს სსრკ-ს უზენაესი საბჭოს პრეზიდიუმმა, საკავშირო პარლამენტის ლიდერთა თავმჯდომარეობით, მიიღო დადგენილება, რომელშიც უკანონოდ აცხადებდა სსრკ-ს პრეზიდენტის მოვალეობის შესრულებიდან ჩამოშორებას და მისი უფლებამოსილებების ქვეყნის ვიცე-პრეზიდენტისთვის გადაცემა და ამის გამო, მოითხოვა ვიცე-პრეზიდენტ იანაევისგან, გაუექმებინა საგანგებო მდგომარეობის საფუძვლით მიღებული ბრძანებების და დადგენილებების გაუქმება. იმავე დღეს იანაევმა ხელი მოაწერა ბრძანებას, რომლითაც „ГКЧП“ დაშლილად გამოცხადდა, ხოლო მის მიერ მიღებული გადაწყვეტილებები — ბათილად.
„ГКЧП“-ს მოღვაწოებაში მონაწილეობის გამო, მიეცა სისხლის სამართლის პასუხისმგებლობს ქვეშ. 1991 წლის 22 აგვისტოს დააპატიმრეს და გადაიყვანეს იზოლატორ კაშინაში (კალინინის ოლქი). 26 აგვისტოს გადაიყვანეს „მატროსულ სიჩუმეში“, სადაც მან თითქმის წელიწადნახევარი გაატარა. სსრკ-ს სახალხო დეპუტატმა, რიგგარეშე 5 ყრილობის გადაწყვეტილებით, 1991 წელს გათავისუფლდა სსრკ-ს ვიცე-პრეზიდენტის მოვალეობებისგან, მიუხედავად იმისა, რომ სსრკ-ს კონსტიტუციაში არ იყო დარეგულირებული ვიცე-პრეზიდენტის იმპიჩმენტის პროცედურა. ედავებოდნენ რსფსრ სისხლის სასამართლის 64-ე მუხლის „а“ თავის დარღვევას („სამშობლოს ღალატი“, „შეთქმულება ხელისუფლების ხელში ჩაგდების მიზნით“ და 175-ე მუხლის დარღვევას. 1993 წლის 26 იანვარს გაათავისუფლეს პატიმრობიდან „ГКЧП“-ს სხვა წევრებთან (პავლოვი, კრიუჩკოვი, ტიზიაკოვი, ბალკანოვი, იაზოვი) ერთად. 1994 წლის თებერვალში სისხლის სამართლის საქმე შეწყდა დუმას მიერ გამოცხადებული ამნისტიის შედეგად (დუმას ამნისტიაში აგრეთვე მოხდნენ რუსლან ხასბულატოვი, ალექსანდრე რუცკოი და სხვ.).
1993 წლის 1 მაისს ყოფილი ვიცე-პრეზიდენტი, კოლეგა კრიუჩკოვთან ერთად მონაწილეობას იღებდა დემონსტრაციაში, რომელიც, საბოლოო ჯამში, პოლიციასთან შეტაკებით დასრულდა.
1996 წელს, იანაევის მაშინდელმა ცოლმა, მიცემულ ინტერვიუში განაცხადა, რომ მისი მეუღლე პარტიული ჩინოვნიკის თანამდებობას ბოროტად არასოდეს არ იყენებდა:
2001 წელს იანაევმა განმარტა, თუ რატომ დაეთანხმა ამნისტიას: .
გარდაიცვალა 2010 წლის 24 სექტემბერს. მის გარდაცვალებასთან დაკავშირებით მწუხარება გამოთქვა რუსეთის ფედერაციის კომუნისტურმა პარტიამ. დაასაფლავეს ტროეკურსკის სასაფლაოზე, მოსკოვში. დაკრძალვაეს ესწრებოდნენ მოსკოვის ვიცე-მერ ლიუდმილა შევცოვა და რუსეთის კომუნისტური პარტიის თავმჯდომარისპირველი მოადგილე ივანე მელნიკოვი.
სქოლიო
კატეგორია:საბჭოთა პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 26 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1937 კატეგორია:გარდაცვლილი 24 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2010
აზერბაიჯანის ენები
ენები აზერბაიჯანში
მოქმედი კონსტიტუციის თანახმად, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ოფიციალური ენა აზერბაიჯანულია. კონსტიტუციაში ნათქვამია, რომ აზერბაიჯანის რესპუბლიკა უზრუნველყოფს მოსახლეობის მიერ გავრცელებულ სხვა ენების თავისუფალ გამოყენებასა და განვითარებას.
ოფიციალური ენა
აზერბაიჯანული ენა
აზერბაიჯანული ენა ეკუთვნის ალთაური ოჯახის თურქულ ენათა ჯგუფის ოღუზურ ქვეჯგუფს. „აზერბაიჯანის რესპუბლიკაში სახელმწიფო ენის შესახებ“ კანონის თანახმად, სავალდებულოა აზერბაიჯანული ენის ცოდნა. ის გამოიყენება პოლიტიკური, სოციალური, ეკონომიკური, სამეცნიერო და კულტურული ცხოვრების ყველა სფეროში. კანონი ადგენს, რომ სახელმწიფო უზრუნველყოფს სახელმწიფო ენის გამოყენების, დაცვასა და განვითარებას.
რუსული ენა აზერბაიჯანში
რუსული ენა არის აზერბაიჯანის 150 ათასზე მეტი მოქალაქის მშობლიური ენა. უდიდეს წილად ამ ენაზე საუბრობენ ეთნიკური რუსები, ასევე გარუსებული აზერბაიჯანელები, ლეკების, ავარების, უკრაინელების, ებრაელებისა და სხვა. 1994 წლიდან, აზერბაიჯანის მოსახლეობის 38% რუსულად თავისუფლად ფლობდა.
რუსულ ენას არ გააჩნია ოფიციალური სტატუსი აზერბაიჯანში, მაგრამ ბაქოს მცხოვრებლები ყოველდღიურ ცხოვრებაში აქტიურად იყენებენ მას. დედაქალაქის გარეთ კი რუსულ ენას ნაკლებად იყენებენ.
სომხური ენა
აზერბაიჯანის ოფიციალურ საზღვრებში სომხურ ენაზე დღეს მხოლოდ ეთნიკური სომხები ლაპარაკობენ იმ ტერიტორიაზე, რომლებიც კონტროლდება არაღიარებული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მიერ. მას ასევე ფლობენ სომხეთიდან დევნილი აზერბაიჯანელები.
დაღესტნური ენები
ბუდუღური ენა — ამ ენაზე საუბრობენ ყუბისა და ხაჩმაზის რეგიონში - ბუდუღის, დელი ქაიას, პირუსტისა და იალავანჯის სოფლებში. ბუდუღური ენა გაქრობის პირასაა. ენას გააჩნია 4 გრამატიკული კლასი, 14 ბრუნვა. რიცხვითი სახელები ბუდუღურ ენაში იყოფა რაოდენობრივ, რიგობით და მრავალჯერად რიცხვებზე. აღსანიშნავია, რომ რიგობითი სახელები აზერბაიჯანული ენიდანაა ნასესხები. აზერბაიჯანულმა ენამ დიდი გავლენა მოახდინა ბუდუღურ ენაზე ლექსიკური თვალსაზრისით.
რუთულური ენა — მას ასწავლიან სკოლებში, სხვადასხვა სპეციალიზებულ საგანმანათლებლო დაწესებულებებში და დაღესტნის რამდენიმე უმაღლეს სასწავლებელში. რათულურ ენაზე ასევე საუბრობენ აზერბაიჯანში, ძირითადად შაქიში და კახში, ხოლო 2013 წელს რუთულელებს აზერბაიჯანში შეუმუშავეს ლათინური ანბანი.
წახურის ენა — იუნესკოს მონაცემებით, 25 000 ადამიანი საუბრობს წახურ ენაზე. სოფელ სუვაგილში (ზაქათალა), კვირაში ერთხელ ასწავლიან წახურ ენას. მოცემული ენა ისწავლება აზერბაიჯანის სკოლებში ლათინურ ანბანის საფუძველზე. წახური ენა ჰგავს რუთულურ ენას. ენაში აზერბაიჯანული ენის გავლენაცაა.
ამ ენების გარდა აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე საუბრობენსხვა დაღესტნური ენებიცაა გავრცელებული:
ქართველური ენები
ქართულ ენაზე საუბრობენ აზერბაიჯანის ჩრდილოეთ მხარეს - ბელაქანის, ზაქათალისა და კახის რაიონებში. ამ ტერიტორიებზე კომპაქტურად სახლობენ ეთნიკური ქართველები. 2007 წლის აღწერის მიხედვით მათმა რიცხვმა შეადგინა 15 ათასი ადამიანი. კახის რაიონში ფუნქციონირებს ქართულენოვანი სკოლები, თეატრები და სხვა საზოგადოებრივი ორგანიზაციები. აზერბაიჯანის დედაქალაქში, ბაქოში მოქმედებს უფასო ქართული ენის სკოლა, რომელიც ყოველ წელს იღებს მოსწავლეებს. ინტერესი ქართული ენისადმი აზერბაიჯანში მატულობს, რაც დაკავშირებულია სავაჭრო-ეკონომიკური ურთიერთობებით ორ ქვეყანას შორის.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანი კატეგორია:აზერბაიჯანის ენები
ბეს ტრუმენი
ბიოგრაფია
ელიზაბეთ ვირჯინია ტრუმენი დაიბადა 1885 წლის 13 თებერვალს მისურის შტატის ქალაქ ინდენპენდენსში, დევიდ უილოკ უოლესისა და მარგარეტ ელიზაბეთ გეიტსის ოჯახში. ოჯახში მას უწოდებდნენ ბესს, რაც ცხოვრების ბოლომდე შემორჩა. ბესი იყო უფროსი შვილი და ერთადერთი გოგონა მარგარეტისა და დეივიდის ოთხშვილიან ოჯახში. ბესის მამა იყო რამდენიმე პოლიტიკური ოფისის მფლობელი ჯექსონის ოლქში.
ბესმა ჰარი ტრუმენი გაიცნო პრესვიტერიანულ საკვირაო სკოლაში 1890 წელს, როდესაც მისი ოჯახი ახალი გადასული იყო ინდეპენდენსში. ჰარის ცისფერთვალება და ოქროსფერთმიანი ბესი პირველივე დანახვაზე მოეწონა. 1900 წლამდე ბესი და ჰარი ერთმანეთს ყოველდღე ნახულობდნენ. 1903 წელს ბესის მამა თავი მოიკლა საკუთარ ოთახში, თუ რამ მიიყვანა დეივიდი ამ ნაბიჯამდე უცნობია, მაგრამ დადიოდა ხმები, რომ იგი დეპრესიაში იყო და ჰქონდა ბევრი ვალი. მამის დასაფლავების შემდეგ მთელი ოჯახი საცხოვრებლად გადავიდა კოლორადო-სპრინგსში, სადაც ცხოვრობდნენ მარგარეტის მშობლები. 1905 წელს ბესი შევიდა მის ბარსოტუს ქალთა სკოლაში კანზას-სიტში. 1906 წელს სკოლის დასრულების შემდეგ ბესი დაუბრუნდა მშობლიურ ქალაქ ინდენპენდესს.
1910 წელს ჰარი ტრუმენი მამას ეხმარებოდა გრანდვიუს ახლოს მდებარე ფერმაში, როდესაც ხელახლა შეხვდა ბესს. მალევე ამის შემდეგ ჰარიმ გააცნო თავისი გეგმები მასთან დაკავშირებით, მაგრამ ბესმა სთხოვა არ დაეჩქარებინა რადგან თვლიდა, რომ დედას უნდა დახმარებოდა დიდი სახლის საქმეებში, სადაც მარგარეტი თავის ოთხ შვილთან და მოხუც მშობლებთან ერთად ცხოვრობდა. პირველი მსოფლიო ომის დაწყებამდე ეცოტა ხნით ადრე ჰარიმ კვლავ სთხოვა ხელი და ბესი დათანხმდა. თუმცა ომმა შეაფერხა მათი ქორწილი და გადადო იგი 4 წლით, სანამ ლეიტენანტი ტრუმენი ომიდან არ დაბრუნდა. ბესი და ჰარი დაქორწინდნენ 1919 წლის ივნისში ინდენპენდენსის სამების სახელობის ეპისკოპალურ ეკლესიაში. ახალგაზრდები დასახლდნენ ბესის მშობლიურ სახლში. აქვე დაიბადა მათი ერთადერთი შვილი მერი მარგარეტი. მშობლების გარდაცვალების შემდეგ ბესმა ძმებისაგან გამოისყიდა სახლი და იგი ტრუმენების საოჯახო რეზიდენციად იქცა.
ჰარის პოლიტიკური კარიერის დაწყების მომენტში ოჯახი ცხოვრობდა უელესების ოჯახში ინდეპენდენსში. 1922 წელს ქალაქის მერის წყალობით ჰარი ტრუმენი დანიშნეს ჯექსონის ოლქის აღმოსავლეთი ნაწილის მოსამართლედ. შემდეგ იგი ამ თანამდებობაზე ორჯერ აირჩიეს 1926 და 1930 წლებში. 1934 წელს ჰარი აირჩიეს სენატის წევრად მისურის შტატიდან. ბესი არ ინტერესდებოდა პოლიტიკით, თუმცა იგი თან ახლდა მეუღლეს ყველაგან, რადგან ეს მისი მოვალეობა იყო.
მეორე მსოფლიო ომის დროს ბესი და მერი მარგარეტი ვაშინგტონში ცხოვრობდნენ. ამ პერიოდში ბესი ჯორჯ ვაშინგტონის უნივერსიტეტში იწყებს სწავლას. 1944 წელს ფრანკლინ დელანო რუზველტი მის მეუღლეს შეარჩევს ვიცე-პრეზიდენტობის კანდიდატად. 1945 წლის 20 იანვარს ჰარი ტრუმენი ოფიციალურად ხდება ვიცე-პრეზიდენტი, ხოლო ბესი აშშ-ის მეორე ლედი. ბესი ქმრის ამ თანამდებობაზე დანიშვნის წინააღმდეგი იყო, რადგან ხედავდა რომ რუზველტი ავადმყოფობდა დამის მეუღლეს მოუწევდა პრეზიდენტის ფუნქციების შესრულება, რაც ძირფესვიანად შეცვლიდა მის ცხოვრებას. გარდა ამისა ბესი თვლიდა რომ თეთრი სახლი მერი მარგარეტისათვის არ იყო სასურველი ადგილი. ვიცე-პრეზიდენტის თანამდებობა სულ დღე ეკავა და რუზველტის გარდაცვალების შემდეგ დაიკავა პრეზიდენტის თანამდებობა. შესაბამისად ბესო პირველი ლედი გახდა.
ბესი უარს ამბობდა პრეს-კონფერენციებზე და ამის გამო მიიღო მეტსახელი „უკომენტარო ბესი“. ბესი აქტიურად მონაწილეობდა წითელი ჯვრის ორგანიზაციის საქმიანობაში. 1952 წელს ტრუმენმა კანდიდატურა არ დააყენა საპრეზიდენტო არჩევნებზე და 1953 წელს წყვილი დაბრუნდა ინდეპენდენსში.
ჰარი ტრუმენი დაიღუპა 1972 წელს, ხოლო ბეს ტრუმენი 1982 წლის 18 ოქტომბერს გულის შეტევის შედეგად. ტრუმენების წყვილი დაკრძალულია ინდეპენდენსში, მისურის შტატი.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 13 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1885 კატეგორია:გარდაცვლილი 18 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1982 კატეგორია:აშშ-ის დემოკრატიული პარტიის წევრები კატეგორია:აშშ-ის პირველი ქალბატონები
ვლადიმერ ელოშვილი
ვლადიმერ ელოშვილი (დ. 18 დეკემბერი, 1927, ტფილისი, საქართველოს სსრ — გ. 20 ნოემბერი, 2009, თბილისი, საქართველო) — ქართველი და საბჭოთა ფეხბურთელი და ფეხბურთის მწვრთნელი, თამაშობდა მცველის პოზიციაზე. საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატი (1950).
ბიოგრაფია
1949–1959 წლებში იცავდა თბილისის „დინამოს“ ღირსებას. საბჭოთა კავშირის ორგზის ვიცე-ჩემპიონი (1951, 1953). საბჭოთა კავშირის დამსახურებული მწვრთნელი (1967).
ორჯერ იყო დასახელებული საბჭოთა კავშირის წლის 33 საუკეთესო ფეხბურთელის სიაში.
მწვრთნელობის პერიოდში (1961–1987) აღზარდა არაერთი ქართული და მსოფლიო ფეხბურთის ვარსკვლავი. მათ შორის: მანუჩარ მაჩაიძე, ალექსანდრე ჩივაძე, ვლადიმერ გუცაევი, ფირუზ კანთელაძე, დავით გოგია, ვახტანგ კოპალეიშვილი და სხვ.
1997 წლის 25 სექტემბერს საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულებით საქართველოში ფეხბურთის განვითარებაში შეტანილი დიდი წვლილისა და ახალგაზრდა სპორტსმენთა აღზრდის საქმეში მნიშვნელოვანი დამსახურებისათვის ვლადიმერ ელოშვილი ღირსების ორდენით დაჯილდოვდა.
საინტერესო ფაქტები
1956 წლის პირველ სექტემბერს საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის ბრძანებულებით საქართველოს სს რესპუბლიკაში ფიზიკური კულტურისა და სპორტის განვითარების საქმეში აქტიური მონაწილეობისა და 1956 წლის სსრ კავშირის ხალხთა სპარტაკიადაზე მაღალი სპორტული მიღწევებისათვის ვლადიმერ სერგის ძე ელოშვილი დაჯილდოვდა საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის საპატიო სიგელით.
1968 წელს თბილისის „დინამოს“ სტადიონის რადიორედაქციამ გამოაცხადა კონკურსი-კითხვარი, რომელსაც უნდა გამოევლინა საქართველოს ფეხბურთელთა სიმბოლური ნაკრები 1921 წლიდან 1968 წლამდე. რადიორედაქციამ მიიღო 780 საკონსკურსო წერილი. მიღებული წერილების საფუძველზე ვლადიმერ ელოშვილი 481 ხმით აღნიშნული სიმბოლური ნაკრების შემადგენლობაში მოხვდა. გამოკითხვის შედეგად, საქართველოს 1921–1968 წლების სიმბოლურ ნაკრებში შევიდნენ: მეკარე: ვლადიმერ მარღანია; მცველები: ვლადიმერ ელოშვილი, ნიაზ ძიაპშიპა, მურთაზ ხურცილავა, გივი ჩოხელი; ნახევარმცველები: გიორგი სიჭინავა, შოთა იამანიძე; თავდამსხმელები: სლავა მეტრეველი, ბორის პაიჭაძე, ავთანდილ ღოღობერიძე, მიხეილ მესხი.
მიღწევები
thumb|right|230პქ| გაზ. „ლელო“, 12 ოქტომბერი, 1951
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1927 კატეგორია:დაბადებული 18 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2009 კატეგორია:გარდაცვლილი 20 ნოემბერი კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:საბჭოთა ფეხბურთელები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის ლოკომოტივის ფეხბურთელები კატეგორია:ქართველი ფეხბურთის მწვრთნელები კატეგორია:საბჭოთა ფეხბურთის მწვრთნელები კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატები
ნიკოლას სპიკმენი
ნიკოლას ჯონ სპაიკმენი (Nicholas John Spykman; დ. 13 ოქტომბერი 1893 — გ. 26 ივნისი 1943) — ნიდერლანდური წარმოშობის ამერიკელი საერთაშორისო ურთიერთობების პროფესორი, საერთაშორისო ურთიერთობების იელის უნივერსიტეტის დირექტორი, პოლიტოლოგი.
სპაიკმენის მნიშვნელობა
ნიკოლას სპაიკმენი ითვლება ადმირალ ალფრედ ტეიერ მეჰენის იდეების გამგრძელებლად. ის გეოპოლიტიკას ხედავდა, როგორც საერთაშორისო ურთიერთობების უმთვრესს ინსტრუმენტს. მისი ძირითდი იდეა მდგომარეობს მსოფლიო პოლიტიკაში ”რიმლენდის”, როგორც ტერიტორიის გასაღების როლის განსაზღვრაში.
სპაიკმენი არის ცნობილი ”შეკავების” კონცეფციის ფუძემდებელი.
მის კალამს ეკუთვნის ცნობილი ნაშრომები:
სპაიკმენის თეორიის გეოგრაფიული და ისტორიული მიმოხილვა
სპიკმენმა თავის ძირითად ნაშრომებში — ”ამერიკული სტრატეგია მსოფლიო პოლიტიკაში” და „მსოფლიოს გეოგრაფია“  გამოჰყო 10 კრიტერიუმი, რომელიც განაზღვრავს სახელმწიფოს გეოპოლიტიკურ სიძლიერეს:
თუ ამ კრიტერიუმებით სახელმწიფოს გეოპოლიტიკური შესაძლებლობების მთლიანი შედეგების შეფასება აღმოჩნდა მცირე, ეს ნიშნავს, რომ სახელმწიფო იძულებულია შევიდეს დიდ სტრატეგიულ კავშირში, რათა გლობალური გეოპოლიტიკური პროტექციის წყალობით დაიცვას თავისი სუვერენიტეტი. (ასეთი კავშირებია, მაგ: ნატო, გაერო..)
სპაიკმენის თანახმად, სახელმწიფოთა სიდიდეზე მნიშვნელოვანია მისი მდებარეობა როგორც მსოფლიოში, ისევე კონკრეტულ რეგიონში. მან დაახასიათა სახელმწიფოთა გეოგრაფიული მდებარეობა, როგორც ყველაზე ფუნდამენტალური ფაქტორი სახელმწიფოთა საშინაო პოლიტიკაში. მან განიხილა სახელმწიფოთა საშინაო პოლიტიკაზე მოქმედი პარამეტრები. ესენია, სახელმწიფოების სიდიდე, მათი მსოფლიო და რეგიონალური ადგილმდებარეობა. სპიაკმენის აზრით, სახელმწიფოს გეოგრაფია ითვლება საშინაო პოლიტიკაზე მოქმედ მთავარ ფაქტორად, რომლის მეშვეობით ქვეყანა მოქმედებს ომის დროს. გეოგრაფიულ ფაქტორს აქვს ხანგრძლივვადიანი ხასიათი. ასევე, მნიშვნელოვანი მოქმედი ფაქტორია ქვეყნის სტრატეგიული მდებარეობა, რომელსაც იგი იკავებს დროებითი ზავის დროს, რაც მეტად მნიშვნელოვანია სახელმწიფოთა პოლიტიკისთვის. სხვა ფაქტორებთნ შედარებით, რომლებიც ზემოქმედებენ სახელმწიფოს საშინაო პოლიტიკაზე, ეს არის მოსახლეობის სიმჭიდროვე, ეკონომიკური სტრუქტურა, მმართველობის ფორმა.
სპაიკმენმა გააკეთა მსოფლიოს გეოპოლიტიკური სტურქტურის მონახაზი, რომელიც შედგებოდა
მან გააანალიზა ისტორიული ძვრები მსოფლიოს ცენტრალურ ხელისუფლებებში, სადაც ოთხი პოლიტიკური ფაქტორი გამოიკვეთა - ჩრდილოეთ და სამხრეთ ამერიკას მართავდა აშშ, შორეული აღმოსავლეთი იმართბოდა  იაპონიისგან, ევრაზიის ცენტრს მართვდა  რუსეთი, ატლანტის ოკეანის აღმოსავლეთს და ინდოეთის ოკეანეს ევროპა მართავდა.[სპაიკმენი მივიდა დასკვნამდე,[რომ აშშ, ატლანტიკისა და წყნარი ოკეანეების აუზის პიდაპირი ხელმისაწვდომობით, ადგილმდებარეობის თვალსაზრისით, იყო ყველაზე პრივილეგირებული სახლემწიფო.
მსოფლიო ისტორიის მიმოხილვამ მას აჩვენა, რომ მრავალი ძლიერი სახელმწიფო იყო ტერიტორიით დიდი, ხოლო პატარა ქვეყნებს (ვენეცია, ნიდერლანდები), რომელთაც გასასვლელი ჰქონდათ ზღვაზე, აკონტროლებდნენ დიდი იმპერიები. ”ზომა, ეს არ არის ძალა, ეს არის პოტენციური ძალა” - აღნიშნავდა სპაიკმენი. დიდი ზომის სახელმწიფო შეილება იყოს ძლიერი და ასევე სუსტიც. ეს დამოკიდებული მის ტექნიკურ, სოციალურ, მორალურ და იდეოლოგიურ განვითარებაზე, სახელმწიფოს შიგნით არსებულ დინამიურ ძალაზე, წინა პოლიტიკურ კონფიგურაციაზე, ასევე, ცალკეული პიროვნებების ინდივიდუალურ თვისებებზე.
სპაიკმენის თანახმად, დიდ მძლავრ სახელმწიფოთა ყველაზე არსებითი (მნიშვნელოვანი) ელემენტი არის ”ეფექტიანი ცენტრალიზებული მმართვა”, რომელიც დამოკიდებულია ”ცენტრიდან პერიფერიისაკენ კომუნიკაციის ეფექტიანი სისტემის ხელმისაწვდომობაზე…”. ინკები, სპარსელები, რომაელები, ფრანგები, ჩინელები და რუსები აკეთებდნენ გზებს, არხებს, რათა პერიფერია ცენტრთან დაეკავშირებინათ. შემდგომ, სპაიკმენმა აღნიშნა, რომ რკინიგზა და აეროპორტები გააკეთეს შორეული რაიონების ცენტრთან ეფექტიანი ინტეგრაციისათვის. სახელმწიფოებისთვის გეოპოლიტიკური ტენდენცია ნიშნავდა ყველა დიდ რაიონზე განეხორციელებინათ ეფექტიანი პოლიტიკური კოტროლი.
სახელმწიფოებს, რომელთაც არა აქვთ ზღვაზე გასასვლელი, ექმნებათ უსაფრთხოების პრობლემა თავიანთი უშუალო მეზობლებისგან.
კუნძულოვანი სახელმწიფოები სხვა სამხედრო-საზღვაო ქვეყნების მხრიდან იმყოფებიან პოტენციური ზეწოლის მოლოდინში, თუ ისინი ოფშორული (ნაპირიდან მოშორებული) კუნძულოვანი სახელმწიფოები არიან (დიდი ბრიტანეთი, იაპონია) თავიანთი სანაპირო მეზობლების მხრიდან ასევე განიცდიან უსაფრთხოების პრობლემას. ოფშორული კუნძულოვანი სახელმწიფოები ხშირად ამ პრობლემას  მიმდებარე სახელმწიფოების დაპყრობით ან კოლონიზებით წყვეტენ.
სახელმწიფოებმა, რომელთაც აქვთ როგორც სახმელეთო,ისევე საზღვაო საზღვრები, განსაზღვრეს თავიანთი უსაფრთხოების პრინციპული კონცეფცია, რომელიც დაფუძნებულია რამდენიმე ფაქტორზე, მათ შორის სასაზღვრო და სახმელეთო საზღვრების სიგრძე, მათი უშუალო ან მახლობელი მეზობლების პოტენციური ძალა.
სპაიკმენმა დაახასიათა საფრანგეთი, გერმანია, რუსეთი როგორც კონტინენტური (სახმელეთო) სახელმწიფოები მიუხედავად იმისა, რომ მათ აქვთ როგორც სახმელეთო, ისე საზღვაო საზღვრები. ისტორიული გადმოსახედიდან, მათი უსაფრთხოების პრობლემის შემქმნელი სახმელეთო მეზობლები იყვნენ. მეორე მხრივ, დიდი ბრიტანეთი, იაპონია, აშშ მან მიაკუთვნა კუნძულოვან სახელმწიფოებს, რომლებიც ორიენტირებულნი არიან საზღვაო ძლიერებაზე. სპაიკმენის აზრით, აშშ იყო კუნძულოვანი სახელმწიფო, რადგან მას არასდროს შექმნია უსაფრთხოების პრობლემა მისი სახმელეთო მეზობლების (მექსიკის, კანადის) მხრიდან. ჩინეთსა და რუსეთს, საზღვაო და სახმელეთო საზღვრებით, მსოფლიოს და რეგიონალურ მდებარეობის გამო ჰქონდათ შერეული საზღვაო-სახმელეთო ორიენტაცია.
თოფქაფი (ფილმი)
თოფქაფი (Topkapi) — 1964 წლის ამერიკული ფილმი. პიტერ უსტინოვმა მიიღო ოსკარი საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის მეორეხარისხოვან როლში.
სიუჟეტი
ელიზაბეთ ლიპი და უოლტერ ჰარპერი აპირებენ გაძარცვნონ თოფქაფის სასახლე სტამბოლში. ძარცვაში ჩართული აღმოჩნდება არტურ სიმფსონი, რომელსაც პასპორტის პრობლემები აქვს. თურქეთის დაზვერვა სიმფსონს საზღვარზე დააპატიმრებს და გადაიბირებს, რომ მან პარტნიორების წინააღმდეგ იჯაშუშოს. თუმცა თურქეთის დაზვერვას შეცდომით ჰგონია, რომ დამნაშავეები კომუნისტი აგენტები არიან და მკვლელობას გეგმავენ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1964 წლის ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:რომანებზე დაფუძნებული ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები ძარცვის შესახებ კატეგორია:United Artists-ის ფილმები
ელიზაბეთ ბიშოპი
ელიზაბეტ ბიშოპი (დ. 8 თებერვალი, 1911 — გ. 6 ოქტომბერი, 1979) — ამერიკელი პოეტი და მწერალი. 1949-1950 წლებში იყო პოეზიის კონსულტანტი კონგრესის ბიბლიოთეკაში, 1956 წელს პულცერის პრემიის ლაურეატი პოეზიაში. წიგნის ეროვნული ჯილდოს მფლობელი (1970). 1976 წლის ნეიშტადტის საერთაშორისო ლიტერატურული პრემიის ლაურეატი. დუაიტ გარნერი მას „XX საუკუნის ყველაზე წმინდა ნიჭიერ პოეტად“ გვიხატავს.
ადრეული ცხოვრება
ელიზაბეტ ბიშოპი აშშ-ში, ვორესტერში, მასაჩუსეტში, უილიამ თომას და გერტრუდ მაის (ბულმერ) ბიშოპების ოჯახში, სადაც ერთადერთი ბავშვი იყო. მას შემდეგ რაც მამამისი, წარმატებული მშენებელი, გარდაიცვალა (ამ დროს ელიზაბეთი მხოლოდ რვა თვის იყო), ელიზაბეთის დედა ფსიქიკურად დაავადდა და ინსტიტუციონალიზირდა 1916 წელს (ბიშოპი მოგვიანებით წერს დედამისის ტანჯვის შესახებ თავის მოკლე მოთხრობაში „სოფელში“). ჯერ კიდევ ადრეული ბავშვობიდანვე ობოლი, ცხოვრობდა ფერმაში, ბებია-ბაბუასთნ, სოფელ „დიდ სოფელში“, ნოვა სკოტიაში. ბიშოპის დედა 1934 წელს გარდაცვალებამდე იმყოფებოდა თავშესაფარში, ამიტომ დედა-შვილის შეხვედრა ვერ მოხერხდა.
მოგვიანებით, ბიშოპის ნამდვილი ოჯახი მისი მეურვე გახდა. იგი მოაშორეს ბაბუას და მამამისის მდიდარ ოჯახთან ერთად საცხოვრებლად მასაჩუსეტსის შტატში, ვორესტერში გადაიყვანეს. თუმცა, ბიშოპი იქ უბედური იყო და წინა ოჯახისგან განცალკევებამ თავი მარტოსულად აგრძნობინა. ამას დაემატა ქრონიკული ასთმით დაავადმყოფება, რითაც იგი მთელი სიცოცხლის განმავლობაში იტანჯებოდა. ვორჩესტერში ცხოვრების ამბები მოკლედაა აღწერილი მის ლექსში "In Waiting Room". 1918 წელს, მისმა ბებიამ და ბაბუამ, როცა მიხვდნენ, რომ ელიზაბეთი არ იყო ბედნიერი მათთან ცხოვრებით, გაგზავნეს იგი საცხოვრებლად დეიდასთან გაგზავნეს. სწორედ დეიდამ გააცნო პირველად მას ვიქტორიანელი პოეტების ნამუშევრები, მათ შორის ალფრედ ლორდ ტენისონის, თომას კარლილეს, რობერტ ბრაუნინგის და ელიზაბეტ ბარეტ ბრაუნინგის ნაწარმოებები.
ელიზაბეთი გაემგზავრა Walnut Hill-ის სკოლაში, სადაც სწავლობდა მუსიკას. სკოლაში მისი პირველი ლექსები გამოაქვეყნა მისმა მეგობარმა ფრენ ბლoუმ სტუდენტურ ჟურნალში.
1929 წლის შემოდგომაზე იგი ჩაირიცხა ვასარის კოლეჯში, სადაც კომპოზიტორობის სწავლა უნდოდა. ეს მოხდა საფონდო ბირჟის კრახამდე ცოტა ხნით ადრე. მომავალში მან უარი თქვა მუსიკოსობაზე და ინგლისურ ენაზე გადაერთო, სადაც გაიარა კურსები XVI და XVII საუკუნის ლიტერატურისა და რომანის ჩათვლით. ბიშოპმა თავისი ნამუშევრები გამოაქვეყნა ჟურნალში „The Magazine“ (დაფუძნებული კალიფორნიაში).
1933 წელს მან დააარსა კონ სპირიტო („Con Spirito“), მეამბოხე ლიტერატურული ჟურნალი ვასარის კოლეჯში, მწერლების: მერი მაკკარტის, მარგარეტ მილერის და დები იუნიცა და ელეონორ კლარკის დახმარებით. ბიშოპმა დაამთვრ ბაკალავრიატი 1934 წელს.
ბიშოპზე დიდი გავლენა მოახდინა პოეტმა მარიან მურმა.
მოგზაურობა
ბიშოპს მისი გარდაცვლილი მამისგან მემკვიდრეობით დარჩა უამრავი ფული, რომელიც არ ამოიწურა სიცოცხლის ბოლომდე, ამიტომ შემოსავალი ჰქონდა ადრეული ასაკიდან. ამ შემოსავალმა მას საშუალება მისცა ფართოდ ემოგზაურა, მუშაობაზე ფიქრის გარეშე, და ეცხოვრა მრავალ ქალაქში და ქვეყანაში, რაც აღწერილია მის შემოქმედებაში. იგი ხშირად წერდა მოგზაურობის სიყვარულზე ლექსებში, როგორიცაა "კითხვები მოგზაურობაზე" და "2000-ზე მეტი ილუსტრაცია და სრული შესაბამისობა". რამდენიმე წლის განმავლობაში იგი საფრანგეთში ცხოვრობდა, 1930-იანი წლების შუა პერიოდში, კოლეჯის მეგობარ ლუიზა კრეინთან, რომელიც ქაღალდის წარმოების მემკვიდრე იყო.
წერის სტილი
მაშინ, როცა მისმა ზოგიერთმა მნიშვნელოვანმა თანამედროვეებმა, როგორებიც არიან, მაგალითად: რობერტ ლოუელი და ჯონ ბერიმანი ცხოვრების ინტიმური დეტალები თავიანთი პოეზიის მნიშვნელოვან ნაწილად აქციეს, ბიშოპმა თავიდან აიცილა ეს პრაქტიკა. ამის საპირისპიროდ, ამ კონფესიური სტილისგან, ბიშოპის წერის სტილი, მიუხედავად იმისა, რომ ზოგჯერ პირადი ცხოვრების დეტალებსაც მოიცავდა, ძირითადად ცნობილი იყო დეტალური და ობიექტური. ობიექტური შეხედულებისამებრ აღწერდა დეტალებს სხვისი და საკუთარი ცხოვრებიდან. ნაწარმოები „სოფელში“, რომელიც მისი ბავშვობისა და გონებრივად არამდგრადი დედის შესახებაა, დაწერილია როგორც მესამე პირის თხრობა, ასე რომ, მკითხველი მხოლოდ მაშინ გაიგებდა ამ ნაწარმოების ავტობიოგრაფიულობის შესახე, როცა მხოლოდ ბიშოპის ბავშვობის შესახებ ექნებოდა ინფორმაცია.
გარდაცვალება
ელიზაბეტ ბიშოპი გარდაიცვალა 1979 წლის 6 ოქტომბერს, 68 წლის ასაკში, მასაჩუსეტსში, ბოსტონში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1911 კატეგორია:დაბადებული 8 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 6 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1979 კატეგორია:ამერიკელი ქალები საქმიანობის მიხედვით კატეგორია:ამერიკელი პოეტები
პილონური სადგური
მინი|250პქ|მეტროსადგური „[[ავლაბარი (თბილისის მეტრო)|ავლაბარი “, თბილისის მეტროპოლიტენის პირველი ხაზი]] პილონური სადგური — დიდ სიღრმეზე მდებარე მეტროსადგური, რომლის მთავარი განმასხვავებელი ნიშანი მშენებლობის თავისებურებაა — ცენტრალური დარბაზისა და გვერდითი დარბაზებისთვის გვირაბები გაჰყავთ ცალ-ცალკე. ეს ღრმა ჩაწოლის მეტროსადგურის მოწყობის ყველაზე ძველ მეთოდს წარმოადგენს. საქართველოსა და ყოფილ საბჭოთა რესპუბლიკებში ყველა მსგავსი სახის სადგური შენდებოდა დახურული წესით. მარცხნივ|მინი|მეტროსადგური „[[300 არაგველი (თბილისის მეტრო)|300 არაგველი “, თბილისის მეტროპოლიტენის პირველი ხაზი]] პილონური სადგური შედგება სამი დამოუკიდებელი დარბაზისგან, რომლებიც ერთმანეთისგან გამოყოფილია პილონებით და მათ შორის არსებული სივრცე გამოიყენება მგზავრთა მიმოსვლისთვის. პილონური სადგურები შენდება რთული გეოლოგიური პირობების შემთხვევაში, რადგან ამ სახის სადგურები უფრო მდგრადია გრუნტის წნევის მიმართ (სტრუქტურის დატვირთვა, საშუალოდ არ აღემატება 40%-ს, მაშინ როცა კოლონური სადგურის შემთხვევაში მერყეობს 52%-იდან 65%-მდე). მის უარყოფით მხარეს წარმოადგენს პილონებს შორის გასასვლელების სივიწროვე, რაც თავის მხრივ მეტად ამცირებს მგზავრთა გამტარუნარიანობას.
თბილისის მეტროპოლიტენში პილონური სადგურებია : „ნაძალადევი“, „მარჯანიშვილი“, „სადგურის მოედანი“, „ავლაბარი“, „300 არაგველი“.
თემურ ახობაძე
თემურ ახობაძე (დ. 1947, თბილისი – გ. 2014) — ქართველი მუსიკოსი.
პილონური სადგური
სქოლიო
კატეგორია:მეტროპოლიტენის სადგურის სახეები
თემურ ახობაძე
ბიოგრაფია
თემურ ახობაძე დაიბადა მუსიკოსების ოჯახში. დედა პიანისტი გახლდათ, თბილისის კონსერვატორიის პროფესორი ლეილა სილიკაშვილი. მამა ვიოლინოზე უკრავდა, დედის ძმა კლარნეტზე. როგორც პიანისტი იგონებს, მის აღზრდაში დიდი წვლილი ბებიას მიუძღვის, რომელიც ინგლისური ენის სპეციალისტი იყო. თემურის ბავშვობის წლებს მძიმე მოგონებები ახლავს, რადგან მისი ოჯახი 1937 წლის რეპრესიებში მოჰყვა.
ხუთი წლის ასაკში თემურ ახობაძე კონსერვატორიასთან არსებულ ნიჭიერთა ათწლედში მიაბარეს. ამ სასწავლებელში გატარებულ წლებს პიანისტი სიამოვნებით იხსენებს: „ნიჭიერთა ათწლედში ჩემი მასწავლებელი ჩუტა მგალობლიშვილი იყო. მან თავიდანვე მასწავლა ფორტეპიანოზე ყველა ნოტის კონტროლი — ბელკანტო ანუ სიმღერა როიალზე. ჩვენ ვლაპარაკობთ ბგერაზე არც ერთი აკორდი დარტყმით. ეს პრინციპი მთელი ცხოვრება გამყვა“. შემდეგ იყო მოსკოვი, სადაც 13 წლის ასაკში, დედამ წაიყვანა ცნობილ მუსიკოსთან სასწავლებლად, მაგრამ მათი ერთმანეთს ვერ გაუგეს. 7-8 გაკვეთილის შემდეგ მასწავლებელმა განაცხადა, – არაფერი გამოდის, დროს ტყუილად ვკარგავთ, მაინც ისე უკრავს როგორც თვითონ უნდაო. საბედნიეროდ თბილისში დაბრუნებულ დედას პედაგოგმა თამარ ჩხარტიშვილმა ურჩია, ბავშვი სხვა მიმართულების პიანისტთან წაეყვანა, უფრო პოეტური და ლირიკული სულის მქონესთან. ასე მოხვდა თემურ ახობაძე მოსკოვის კონსერვატორიის წამყვან პროფესორთან, იაკობ მილშტეინთან. მასთან პირველი დღიდანვე შედგა არაჩვეულებრივი, მუსიკალური კონტაქტი და ასე გაგრძელდა 17 წლის განმავლობაში. მოსკოვის კონსერვატორიის ასპირანტურის დამთავრების შემდეგ, თემური კიდევ ხუთი წელი იაკობ მილშტეინის ასისტენტად მუშაობდა. პიანისტი თვლის, რომ პედაგოგების მხრივ ძალიან გაუმართლა. ჩუტა მგალობლიშვილი ლირიკულ-პოეტური, არაჩვეულებრივი პიროვნება იყო. ნოდარ გაბუნია უაღრესად განათლებული, დიდი იუმორით. იაკობ მილშტეინი — ერთ-ერთი უდიდესი მუსიკოსი, რომელმაც თითქმის ყველაფერი იცოდა, რაც კი ფორტეპიანოსთვის იყო დაწერილი. შემდეგი 12 წელი თემურ ახობაძემ თბილისის კონსერვატორიაში გაატარა. ფორტეპიანოს კათედრის დოცენტის თანამდებობა ეკავა. ამ პერიოდში კონსერვატორიის რექტორი სულხან ცინცაძე იყო.
1990–იან წლებში პოლიტიკური მდგომარეობა საქართველოში უკიდურესად დაიძაბა. საბჭოთა კავშირი იშლებოდა, ყველაფერი აირია და ბევრი მუსიკოსი პრაქტიკულად, უსაქმურად დარჩა. თემურ ახობაძე მიხვდა, რომ აქ მომავლის პერსპექტივა ნულის ტოლი იყო და ეს მას შემდეგ, რაც ოთხასი სოლო კონცერტი ჰქონდა გამართული ყოფილ საბჭოთა კავშირსა და ევროპაში. ერთადერთ გამოსავალს მოღვაწეობის საზღვარგარეთ გაგრძელებაში ხედავდა. ბედი თავდაპირველად ავსტრიაში სცადა, შემდეგ საფრანგეთში, 1992 წლის ოქტომბერში კი ნიუ–იორკში ჩავიდა და პირველივე დღეებიდან მიხვდა, რომ სწორედ აქ შეძლებდა ახალი ცხოვრების დაწყებას. ნიუ-იორკის მუსიკალური ცხოვრება რთულია, კონკურენცია უაღრესად მაღალია, რადგან მთელი მსოფლიოს საუკეთესო მუსიკალური ძალები იქ არიან თავმოყრილი. დასაწყისში თემურსაც გაუჭირდა, მაგრამ შემდეგ საკონცერტო ცხოვრებაც ააწყო და ნიუ-იორკის „ლინკოლნ-ცენტრის“ მუსიკალური კოლეჯის პროფესორიც გახდა. მოვიყვანთ რამდენიმე ეპიზოდს მისი წარმატებული მუსიკალური კარიერიდან: მაგალითად, მას 7 წლის მანძილზე იწვევდნენ ფლორიდაში პიანისტების პრესტიჟულ კონკურსზე, რაც იშვიათად ხდება; რამდენიმე წლის წინ ნიუ–იორკში მიუნხენის მუზეუმიდან ლისტის როიალი ჩაიტანეს. განსაკუთრებული შერჩევა მიმდინარეობდა, თუ ვის უნდა დაეკრა ისტორიულ როიალზე. არჩევანი თემურ ახობაძეზე შეჩერდა და იგი როიალზე ოცი წუთის განმავლობაში უკრავდა; „სტენვეი ჰოლის“ იუბილეზე დასაკრავადაც იგი მიიწვიეს. მას სახლში უზარმაზარმა ლიმუზინმა მიაკითხა, რომელშიც „სტენვეის“ როიალი იყო დამონტაჟებული, რათა მას რეპეტიცია, თუ სურდა, გზაშიც გაევლო.
2009 წლის ზამთარში თემურ ახობაძეს განსაკუთრებული პატივი ხვდა წილად. მან ბარაკ ობამას საინაუგურაციო კონცერტზე დაუკრა. კონცერტს წინ დიდი სამზადისი უძღვოდა. ერთი წლით ადრე ნიუ-იორკში გაიმართა კონცერტების სერია, სახელწოდებით „მუსიკალური მარათონი“. მასში მონაწილეობდნენ ამერიკისა და სხვადასხვა ქვეყნის საუკეთესო შემსრულებლები. თემურმა შეასრულა შუმანის „არაბესკები“, რაველის „ნავი ოკეანეში“ და ლისტის მეექვსე რაფსოდია. საინაუგურაციო კონცერტისთვის, ლისტის მეექვსე რაფსოდია შეარჩიეს. გაეროს შენობაში გამართულ კონცერტს სხვადასხვა ქვეყნის პრეზიდენტები, პრემიერ-მინისტრები და დიპლომატიური კორპუსი ესწრებოდნენ. იყო ფოლკლორი, კლასიკა, ჯაზი და ვოკალი. თემურ ახობაძეს ორმაგი მოქალაქეობა ჰქონდა. იგი კონცერტზე ამერიკის სახელით გამოვიდა, თუმცა აღინიშნა მისი ქართული წარმომავლობა. 22 წელი გაატარა თემურ ახობაძემ ამერიკაში. მაგრამ საქართველოსთან კავშირი არასოდეს გაუწყვეტია. ბოლო 15 წლის განმავლობაში იგი წელიწადში ორჯერ მაინც ჩამოდიოდა. დროდადრო თბილისის კონსერვატორიაში კონკურსის ჟიურის წევრი იყო, მართავდა მასტერკლასებს. გაჭირვების წლებში კონსერვატორიაში „სტენვეიდან“ ჩამოჰქონდა როიალის სიმები, კლავიშები, რაც იმ დროს საკმაოდ ძვირი ჯდებოდა. თემურ ახობაძის ფრანგი მეუღლე მარი ქლაუდე პროფესიით ფსიქოლოგია, პარალელურად კითხულობს ფრანგულის ლექციებს კოლუმბიის უნივერსიტეტში. რამდენჯერმაა ნამყოფი და ძალიან უყვარს საქართველო. თემურის ქალიშვილი ნატალი ამერიკაში ცხოვრობს. მას და მის ქართველ მეუღლეს ქალიშვილი, 17 წლის ელენე ჰყავთ. თემურ ახობაძე მოულოდნელად გარდაიცვალა 2014 წელს. დაკრძალეს საქარეთველოში. 2015 წლის 6 დეკემბერს, გარდაცვალებიდან ერთი წლის თავზე, ზანდუკელის №3–ში, მისი სახლის კედელზე ოჯახმა მემორიალური დაფა გახსნა.
აჰმედაღალი
აჰმედაღალი  (Əhmədağalı) — სოფელი აზერბაიჯანში,   აღდამის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა  —  	2 563  კაცი.
სქოლიო
კატეგორია:აღდამის რაიონის სოფლები
სერტანოპოლისი
სერტანოპოლისი (Sertanópolis) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 320 მეტრზე. მიეკუთვნება ჩრდილო-ცენტრალური პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პორეკატუს შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 15 638 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 30.93 კმ²-ზე. ფართობი 505 532 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
ენკპლაცი (ვენის მეტრო)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვენის მეტროსადგურები
ტომ-გრინის ოლქი
ტომ-გრინის ოლქი (Tom Green County) — ოლქი აშშ-ში, ტეხასის შტატში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქ. სან-ანჯელო. შეიქმნა 1874 წელს. ოლქის ფართობია კმ². 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს კაცს.
სქოლიო
კატეგორია:ტეხასის ოლქები
ფილოსტრატო
ფილოსტრატო (Il Filostrato) — ჯოვანი ბოკაჩოს პოემა. დაწერილია ხალხური ოქტავით და მიძღვნილია ბოკაჩოს სატრფო ფიამეტასადმი. შინაარსად აღებულია ტროას ომის ერთი ეპიზოდი. მასში ბევრია ავტობიოგრაფიული მომენტი. მთავარი გმირებიდან ტროილი განასახიერებს ბოკაჩოს, ხოლო გრიზეიდა — ფიამეტას. პოემა შემდეგ დაამუშავეს ჩოსერმა და შექსპირმა „ტროილი და კრესიდას“ სახელით.
სიუჟეტი
პრიამოსის შვილი ტროილი გრიზეიდას მიჯნურია. გრიზეიდა ახალგაზრდა, ლამაზი, წარჩინებული და უშვილო ქვრივია. ის ასე მსჯელობს: რად არ შევიყვარო ვინმე, თუ ვინმეს შევუყვარდებიო? თუ ეს ეწინააღმდეგება პატიოსნებას, არ გავამჟღავნებ, აბა ვის რად ვუნდივარ ბებრუცუნაო. გრიზეიდას მამა კალხანტი ბერძნების ბანაკშია და მოითხოვს ტროელთაგან თავისი ქალის დაბრუნებას. გრიზეიდა ბერძენთა ბანაკში მიჰყვას დიომედეს, რომელსაც ქალი შეუყვარდება. გრიზეიდა დანებდება მას. გრიზეიდა აღარ ნახულობს ტროილს, რომელიც მიხვდება ღალატს და ეძებს შემთხვევას შურისძიებისთვის. ტროილი რამდენიმეჯერ შეებრძოლება კიდეც დიომიდეს, მაგრამ აქილევსი კლავს ტროილს.
ლიტერატურა
კატეგორია:იტალიური პოემები კატეგორია:ჯოვანი ბოკაჩოს ნაწარმოებები
კეიპ-პოინტი
thumb|right|300px|კეიპ-პოინტი
კეიპ-პოინტი, კეთილი იმედის კონცხთან ერთად, კაპის ნახევარკუნძულის სამხრეთი უკიდურესი წერტილია. კონცხი მდებარეობს კეთილი იმედის კონცხის აღმოსავლეთით და კეიპტაუნის სამხრეთით. ადმინისტრაციულად ეკუთვნის დასავლეთ კაპლანდის პროვინციას.
სანაპირო ზოლი კეიპ-პოინტის აღმოსავლეთით მკვეთრად უხვევს ჩრდილოეთისკენ, ქმნის ცრუ ყურეს, რომლის მოპირდაპირე ნაპირზე მდებარეობს დასახლებული პუნქტი პრინგლ-ბეი.
კონცხზე მოქმედებს 1857 წელს აშენებული შუქურა.
კეიპ-პოინტიდან კეიპტაუნამდე ტარდება ტრადიციული ტრეილრანინგი — Peninsula Ultra Fun Run. მისი სიგრძეა — დაახლოებით 80 კმ, შეჯიბრში ერთმანეთთან შერწყმულია კროსის და მთაში სირბილის ელემენტები.
სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის გეოგრაფია კატეგორია:აფრიკის კონცხები კატეგორია:სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის კონცხები
ლონგოთხევის ციხე
ლონგოთხევი — ციხე თურქეთში. მდებარეობს ართვინის პროვინციაში, არტანუჯის რაიონის სოფელ ლონგოთხევში; ზღვის დონიდან 1220 მეტრზე. ნაგებია კირით. კომპლექსი მოიცავს კოშკსა და ძირითადი კონსტრუქციის ნანგრევებს.
მდებარეობს სოფლის ჩრდილო-დასავლეთით, 2,2 კმ-ში, მდინარის მარჯვენა მხარეს, სამანქანო გზის თავზე, კლდეზე. ციხეს ჰქონდა რაბათიც. მის ადგილას დღეს სოფლის უბანია, რომელსაც ადგილობრივები ასეც მოიხსენიებენ – „რაბათი“. მოგვიანებით სახელი „იენი-რაბათად“ (ახალი რაბათი) გადააკეთეს. ამ ტერიტორიაზეა სამეცნიერო ლიტერატურაში იენი-რაბათის სახელწოდებით ცნობილი ეკლესიაც.
ლიტერატურა
კატეგორია:თურქეთის ციხესიმაგრეები კატეგორია:ქართული არქიტექტურული ძეგლები საზღვარგარეთ
იეკაბპილსის მხარე
ეკაბპილსის მხარე (Jēkabpils novads) — ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, სელიის რეგიონში. მხარე მოიცავს 7 თემს, ადმინისტრაციული ცენტრი მდებარეობს ქალაქ ეკაბპილსში.
ესაზღვრება ვიესიტეს, სალის, კრუსტპილსის, ლივანის, დაუგავპილსის, აკნისტეს მხარეები. ასევე ქალაქი ეკაბპილსი.
მხარე დაარსდა 2009 წლის 1 ივლისს, ლატვიის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული რეფორმის დასრულებისას ეკაბპილსის რაიონის ტერიტორიის ნაწილზე.
სქოლიო
კატეგორია:ლატვიის მხარეები
აჰმედავარი
აჰმედავარი  (Əhmədavar, Ահմեդավար) — სოფელი აზერბაიჯანში,  მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკაში, აღდამის რაიონში.
სქოლიო
კატეგორია:აღდამის რაიონის სოფლები
ქისპორეთის ციხე
ქისპორეთი ციხე — ციხესიმაგრე თურქეთში. მდებარეობს ართვინის პროვინციაში, იუსუფელის რაიონის სოფელ ქისპორეთში; ზღვის დონიდან 750 მეტრზე. ნაგებია კირით. კომპლექსი მოიცავს 1 კოშკსა და ძირითად კონსტრუქციას.
მდებარეობს სოფლის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, 2,4 კმ-ში, მდინარე პარხლისწყლის მარჯვენა სანაპიროზე, მაღალ და ციცაბო კლდოვან ბორცვზე. ციხეს ეტყობა გადაკეთების რამდენიმე ფენა. როგორც ჩანს, სიმაგრეს მოგვიანებით ოსმალებიც იყენებდნენ. გოდოლი დასავლეთის მხარესაა. კარიბჭე სამხრეთიდან აქვს. შემორჩენილია კედლების ქონგურებიც.
ლიტერატურა
კატეგორია:თურქეთის ციხესიმაგრეები კატეგორია:ქართული არქიტექტურული ძეგლები საზღვარგარეთ
ალმალი (კახი)
ალმალი (Almalı) — სოფელი აზერბაიჯანში, შაქი-ზაქათალის რეგიონის კახის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1,883 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კახის რაიონის სოფლები
ხოჯალის ხოცვა-ჟლეტის მსხვერპლთა ძეგლი
ჰოჯალი (Xocalı; Chodschali) — ტრაგედია მოხდა 1992 წლის 25-26 თებერვალს (26 თებერვლის წინა ღამეს), როდესაც სომხური შეიარაღებული ფორმირებების მიერ განხორციელდა თავდასხმა აზერბაიჯანის ქალაქ ხოჯალის მშვიდობიან მოსახლეობაზე. ძეგლის ავტორებია - აზერბაიჯანელი მხატვრები აკიფ ასკეროვი, ალი იბადულაევი და სალხაბ მამედოვი. მონუმენტის აგების ინიციატორად და თანაავტორად გამოვიდა ბერლინში მაცხოვრებელი აზერბაიჯანელი მხატვარი და მოქანდაკე იბრაჰიმ ახრარი.
მოქანდაკე სალხაბ მამედოვის თქმით, ძეგლის პროექტის იდეა ეკუთვნის ოთხივე ავტორს. გერმანიაში მაცხოვრებელი იბრაჰიმ ახრარის (მონუმენტის ერთ-ერთი თანაავტორის) თანამოღვაწეების, მათ შორის მთავრობის წევრების წყალობით, ასევე აზერბაიჯანის კულტურისა და ტურიზმის სამინისტროს მხარდაჭერით დაიწყო მსხვერპლთა ხსოვნის უკვდავყოფა. კომპოზიცია წარმოადგენს სამი ადამიანის - მამის, დედისა და შვილის გამოსახულებას. ძეგლის გახსნა შედგა 2011 წლის 30 მაის
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:2011 წელს დაარსებულები
ალიმადათლი (აღდამის რაიონი)
ალიმადათლი (Əlimədədli, Ալիմադաթլի) — სოფელი აზერბაიჯანში,  მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკაში, აღდამის რაიონში.
სქოლიო
კატეგორია:აღდამის რაიონის სოფლები
Manfred Mann's Earth Band
Manfred Mann's Earth Band — ინგლისური როკ-ჯგუფი, ჩამოყალიბებული სამხრეთაფრიკელი მუსიკოს მანფრედ მენის მიერ. კოლექტივი 1971 წელს ჩამოყალიბდა. 1980-იანებში და 1990-იანების დასაწყისში მას აქტიურობა შეწყვეტილი ჰქონდა, თუმცა მოგვიანებით აღდგა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1971 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები კატეგორია:ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფები კატეგორია:ინგლისური მძიმე მეტალ ჯგუფები კატეგორია:ინგლისური მძიმე როკ-ჯგუფები კატეგორია:ინგლისური პროგრესული მეტალ-ჯგუფები კატეგორია:ინგლისური ჯაზ-როკ ჯგუფები კატეგორია:Arista Records-ის შემსრულებლები კატეგორია:Bronze Records-ის შემსრულებლები კატეგორია:Polydor Records-ის შემსრულებლები კატეგორია:Vertigo Records-ის შემსრულებლები კატეგორია:Warner Bros. Records-ის შემსრულებლები
სამან ყურბანოვი
სამან შამილ ოღლი ყურბანოვი (Sənan Şamil oğlu Qurbanov; დ. 12 აგვისტო, 1938 — გ. 24 დეკემბერი, 1999) — აზერბაიჯანელი მოქანდაკე და გრაფიკოსი, აზერბაიჯანის მხატვართა კავშირის წევრი, სსრკ-ს მხატვართა კავშირის წევრი. საკავშირო და რესპუბლიკური გამოფენების მონაწილე. აზერბაიჯანის თეატრების სპექტაკლების დამდგმელ-მხატვარი. აზერბაიჯანის სახელმწიფო აკადემიური დრამატული თეატრი.
დაიბადა 1938 წლის 12 აგვისტოს ქალაქ ბაქოში. 1955-1959 წლებში სწავლობდა აზიმ აზიმზადეს სახელობის სამხატვრო სასწავლებელში. 1960—1963 წწ. გააგრძელა სწავლა ლენინგრადის ვ. მუხინას სახელობის უმაღლეს სამხატვრო სასწავლებელში, ამჟამინდელი ა. შტიგლიცის სახელობის აკადემია სკულფტურის ფაკულტეტზე. 1963 წელს გარიცხულ იქნა სასწავლებლიდან „დასავლური ბურჟუაზიული გავლენის“ გამო. იგი დაბრუნდა ბაქოში. 1967 წელს მან დაამთავრა მ. ალიევას სახელობის ხელოვნების აზერბაიჯანის სახელმწიფო უნივერსიტეტის, თეატრალური რეჟისორობის ფაკულტეტი.
გალერეა
კატეგორია:დაბადებული 12 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1938 კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები კატეგორია:გარდაცვლილი 24 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1999 კატეგორია:აზერბაიჯანელი მოქანდაკეები კატეგორია:აზერბაიჯანელი მხატვრები
თაფლიჭამია მაჩვი
თაფლიჭამია მაჩვი, რატელი (Mellivora capensis) — ძუძუმწოვარი ცხოველი კვერნისებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძეა 77 სმ, კუდისა — 25 სმ, წონა 7-13 კგ. ფერად შავია, თავსა და ზურგზე გააჩნია დიდი თეთრი ზოლი. აფრიკის ზოგიერთ რეგიონში, მაგალითად კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში შემჩნეულია მთლიანად შავი ეგზემპლიარები. გავრცელებულია ვრცელ ტერიტორიაზე; აფრიკაში — მაროკოდან და ეგვიპტიდან სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკამდე, ხოლო აზიაში — არაბეთის ნახევარკუნძულზე, ცენტრალურ აზიაში, ინდოეთსა და ნეპალში. აქტიურია შებინდებისას და ღამით, ადამიანისგან ხელუხლებელ ადგილებსა და გრილ ამინდში შესაძლებელია მათი დანახვა დღისათაც. იკვებება თაფლით, კენკითა და ფესვებით. ველურ ბუნებაში მათი სიცოცხლის ხანგრძლივობა უცნობია, ხოლო ტყვეობაში 26 წლამდე ცოცხლობს.
ლიტერატურა
კატეგორია:თაფლიჭამია მაჩვები
ციპერერშტრასე (ვენის მეტრო)
ციპერერშტრასე (Zippererstraße) — ვენის მეტროპოლიტენის სადგური. მდებარეობს U3 ხაზზე და შედგება 1 ბაქნისაგან. სადგური გაიხსნა 2000 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვენის მეტროსადგურები
არჩილ ჯანაშვილი
არჩილ ჯანაშვილი (დ. 9 იანვარი, 1904, კახი — გ. 12 თებერვალი, 1985, თბილისი) — ქართველი ზოოლოგი, პროფესორი (1963 წ). საქართველოში ზოოგეოგრაფიის ერთ-ერთი ფუძემდებელი. ამ დარგში ჯანაშვილის ნაშრომები „ზოოგეოგრაფია“ (მე-3 გამოცემა, თბილისი, 1974 წ) და „ზოოგეოგრაფიული რუკა“ (სსრ ატლასი, თბილისი, 1964 ) პირველია ქართულ ენაზე. დაამთავრა თსუ-ს პედაგოგიური ფაკულტეტი, საბუნებისმეტყველო განხრით (1927 წ). 1926 წლიდან მუშაობდა თსუ-ის ზოოლოგიის კათედრაზე. იყო თსუ-ის ხერხემლიანთა ზოოლოგიის (1946-82 წწ) და თელავის სამასწავლებლო ინსტიტუტის ბუნებისმეტყველების (1939-44 წწ) კათედრათა გამგე. სხვადასხვა დროს მუშაობდა აგრეთვე თბილისის ზოოპარკში, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ზოოლოგიის, თბილისი სასოფლო სამეურნეო, თბილისი, გორის, ქუთაისის, სოხუმის პედაგოგიურ ინსტიტუტებში, ქართული საბჭოთა ენციკლოპედიის მთავარ სამეცნიერო რედაქციაში. ჯანაშვილის კვლევის საგანი იყო საქართველოს ძუძუმწოვრები, ქვეწარმავლები, ამფიბიები. დიდი ღვაწლი მიუძღვის ქართული ზოოლოგიური ტერმინოლოგიის შედგენის საქმეში. ავტორია მრავალი საბავშვო მოთხრობისა. მიღებული აქვს საქართველოს სსრ სახელმწიფო პრემია (1985 წ).
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი ზოოლოგები
მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2002: ჯგუფი E
მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2002: ჯგუფი E — მუნდიალი 2002-ის ერთ-ერთი ჯგუფი. საუდის არაბეთი ტურნირის ყველაზე სუსტი გუნდი იყო. წააგო სამივე მატჩი, ვერ გაიტანა ერთი გოლიც კი და წააგო ყველაზე დიდი ანგარიშით, 0-8 გერმანიასთან. ჯგუფი გერმანიამ და ირლანდიამ მოიგეს.
რესურსები ინტერნეტში
E
Dead Kennedys
Dead Kennedys — ამერიკული პანკ-როკ ჯგუფი, ჩამოყალიბებული სან-ფრანცისკოში 1978 წელს. იგი იყო ერთ-ერთი პირველი ამერიკული ჰარდკორის ჟანრის კოლექტივი, რომელიც ბრიტანეთში პოპულარობით სარგებლობდა.
სქოლიო
კატეგორია:1978 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები კატეგორია:1986 წელს დაშლილი ჯგუფები კატეგორია:2001 წელს აღდგენილი ჯგუფები კატეგორია:პოლიტიკური მუსიკა კატეგორია:ამერიკული ჰარდკორ-პანკ ჯგუფები კატეგორია:ამერიკული პანკ-როკ ჯგუფები
როზალინდ ფრანკლინი
მინი|მარჯვნივ|როზალინდ ფრანკლინი როზალინდ ფრანკლინი (Rosalind Franklin) (დ. 25 ივლისი 1920 — გ. 16 აპრილი 1958) — ინგლისელი ბიოფიზიკოსი და მეცნიერი-რენტგენოგრაფი, შეისწავლიდა დნმ-ის სტრუქტურას.
როზალინდ ფრანკლინი უმეტესწილად ცნობილია დნმ-ის სტრუქტურის რენტგენოგრამების მიღებაზე მუშაობით. მის მიერ გაკეთებული სურათები გამოირჩეოდა განსაკუთრებული სიმკვეთრით. ზოგიერთი ცნობით, ამ რენტგენოგრამებმა მნიშვნელოვანი როლი ითამაშეს დნმ-ის სტრუქტურის შესახებ დასკვნების გაკეთებაზე, რაც მოახერხეს კემბრიჯის უნივერსიტეტის კავენდიშის ლაბორატორიაში მომუშავე ჯეიმზ უოტსონმა და ფრენსის კრიკმა. ეს ნამუშევრები მოგვიანებით გამოქვეყნდა ჟურნალში „Nature“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინგლისელი ბიოლოგები კატეგორია:ინგლისელი ქიმიკოსები კატეგორია:ბრიტანელი ბიოფიზიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1920 კატეგორია:გარდაცვლილი 1958
ჩიჯავაძეთა სათავადო
ჩიჯავაძეთა სათავადო — ფეოდალური სათავადო იმერეთის სამეფოში. ჩიჯავაძეთა სათავადოს ჩამოყალიბება ХV-XVI საუკუნეთა მიჯნაზეა სავარაუდებელი. XV საუკუნის მიწურულს ჩიჯავაძეები ფლობდნენ მთელს საჩინოს მხარეს (ახლანდელი ვანის მუნიციპალიტეტი და მიმდებარე სოფლები).
მდებარეობა
ჩიჯავაძეთა სათავადოს საზღვარი დასავლეთით საჯავახომდე აღწევდა, აღმოსავლეთით – კორისწყლამდე, ჩრდილოეთით მდინარე რიონამდე და სამხრეთით – ახალციხემდე. უკანასკნელისაგან საჩიჯავაძეოს ჰყოფდა საძოვარი მთები: ლამაზ მთა, საბუღრაო და სხვა.