cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
სტეფან ელმასი
ცხოვრება
ელმას კომპოზიცია სწრაფი და ძალიან მარტივია. ალბათ ეს ახსნის იმას, თუ რატომ არ განიხილავდა ზოგჯერ კომპოზიციებს საკმარისად.
ბოლო პერიოდში, პიანისტ არმენ ბაბახანიანის ძალისხმევის წყალობით კომპოზიტორის ნამუშევრებმა აღორძინება განიცადა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1962 კატეგორია:გარდაცვლილი 11 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1937
დარიჯელი
დარიჯელი — ისტორიული ციხე თბილისში, იხსენიება XI საუკუნის „მატიანე ქართლისას“ ცნობაში, როდესაც საქართველოს მეფე ბაგრატ IV 1046 წელს დაეუფლა თბილისის ბასტიონებს — დარიჯელის, წყალყინისისა და თაბორის ციხეებს. ზუსტი ადგილმდებარეობა უცნობია.
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის ციხესიმაგრეები
ხორას მონასტერი
250px|მინი ხორას მონასტერი — ბიზანტიური ეპოქის მონასტერი სტამბოლში. 1948 წლიდან გახსნილია ტურისტებისათვის. შედის სტამბოლის მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
ამჟამად არსებული ეკლესია აგებულია 1077-1081 წლებში მარია დუკას მიერ, რომელიც იყო იმპერატორ ალექსი I კომნენოსის სიდედრი. ნახევარი საუკუნის შემდეგ, სავარაუდოდ მიწისძვრის გამო, ეკლესიის კამარა ჩამოიშალა და იმპერატორ ალექსის უმცროსმა შვილმა მისი სარესტავრაციო სამუშაოები დააფინანასა.
1315-1321 წლებში ხორას მონასტერი კიდევ ერთხელ გადააკეთეს პალეოლოგოსების ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ. ტაძრის ქტიტორი იყო თეოდორე მეტოხიტი, რომელმაც თავისი ცხოვრების უკანასკნელი წლები გაატარა მონასტერში, როგორც უბრალო ბერმა. მონასტრის მოზაიკა და ფრესკები არის პალეოლოგოსების რენესანსის მხატვრული მიღწევა.
1453 წელს, კონსტანტინოპოლის ალყის დროს ტაძარში დააბრძანეს ღვთისმშობლის ხატი ოდიგიტრია. ნახევარი საუკუნის განმავლობაში ოსმალებმა თეთრად გადაღებეს ბიზანტიური პერიოდის მხატვრობა და ტაძარი 1511 წელს მეჩეთად გადააკეთეს. მონასტერს 1945 წლიდან მუზეუმის სტატუსი ჰქონდა მინიჭებული.
სქოლიო
კატეგორია:სტამბოლის მეჩეთები კატეგორია:სტამბოლის მუზეუმები კატეგორია:სტამბოლის ეკლესიები
დართლოს სამაროვანი
დართლოს სამაროვანი — ადრინდელი შუა საუკუნეების არქეოლოგიური ძეგლი აღმოსავლეთ საქართველოს მთიანეთში, სოფელ დართლოში (ახმეტის მუნიციპალიტეტი, ისტორიული თუშეთი), იახსრის მთაზე.
სამარხების ჯგუფი გათხარეს 1932 წელს (ხელმძღვ. გიორგი ჩიტაია); ქვის ერთ სამარხში მიცვალებულის ჩონჩხთან ერთად აღმოჩნდა ორნამენტირებული ბალთა. აღნიშნული სამარხის ქვეშ, მიწაში, ნაპოვნია სასანური ხანის სარდიონის ინტალიო საბეჭდავი, ბრინჯაოს საყურე, ბეჭედი, სამაჯურის ფრაგმენტები, ბალთები, აბზინდა, ჯაჭვის ფრაგმენტები, ქვისა და მინის მძივები და სხვ. სოფელში გათხრილია აგრეთვე გვიანდელი შუა საუკუნეების ქვის სამარხი, რომელშიც აღმოჩნდა მიცვალებულისათვის ჩატანებული საყურეები, ბრინჯაოსა და რკინის სამაჯურები, ბალთები, სარკეები, სარდიონისა და მინის მრავალგვარი მძივები. მასალა ინახება საქართველოს ეროვნული მუზეუმის ს. ჯანაშიას სახელობის საქართველოს მუზეუმში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები კატეგორია:დართლო
ლა-პინტადა (კოლუმბია)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ანტიოკიის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
გრიგორე ვიერუ
გრიგორე ვიერუ (Grigore Vieru; დ. 14 თებერვალი, 1935 — გ. 18 იანვარი, 2009) — მოლდოველი მწერალი და პოეტი. ის ცნობილია საბავშვო პოემებითა და წიგნები. მისი პოეზიისთვის დამახასიათებელია ბუნების ცოცხალი სცენები და პატრიოტიზმი. გრიგორე წერდა რუმინულ ენაზე.
გრიგორე 1935 წელს სოფელ პერერიტაში დაიბადა, რომელიც იმ დროს რუმინეთის ნაწილი იყო. დღეისთვის ეს სოფელი მოლდოვეთის რაიონ ბრიჩენის ეკუთვნის. მისი მშობლები პაველ და ევდოხია ვიერუები ფერმერები იყვნენ.
გრიგორე 1959 წელს რაიზა ვიერუზე დაქორწინდა. მათ ჰყავდათ ორი ვაჟი: თეოდორ და ჩალინ ვიერუები.
გრიგორე 2009 წლის 16 იანვარს, კიშინიოვში ავტო-ავარიის შედეგად გარდაიცვალა. მის დაკრძალვას დაახლოებით 10 000 არამიანი დაესწრო.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1935 კატეგორია:გარდაცვლილი 2009 კატეგორია:რუმინელი მწერლები კატეგორია:მოლდოველი მწერლები
ამიერკავკასიის ძველი სავაჭრო-სატრანზიტო გზები
ამიერკავკასიის ძველი სავაჭრო-სატრანზიტო გზები — ისტორიული სახმელეთო, საზღვაო და სამდინარო სავაჭრო გზები ამიერკავკასიაში, საერთაშორისო სავაჭრო გზათა სისტემის შემადგენელი ნაწილი.
ისტორია
ჯერ კიდევ ბრინჯაოს ხანაში კავკასიის მეშვეობით ხორციელდებოდა ტომთაშორისი კავშირები, ტექნოლოგიური და კულტურული მიღწევების გაზიარება ძველ აღმოსავლეთსა და ვვროპაში მცხოვრებ ხალხებს შორის, მაგრამ ამ ურთიერთობებს ჰქონდა არარეგულარული ხასიათი. ბერძნული კოლონიზაციის ხანაში კოლხეთში შავი ზღვის ნაპირებზე სავაჭრო ფაქტორიების დაარსებამ ხელი შეუწყო დასავლეთის და აღმოსავლეთის ქვეყნების სავაჭრო კონტაქტებს ამიეკავკასიის გზით. ძვ. წ. VI საუკუნის შუა ხანებიდან ბერძნული იმპორტი რიონ-ყვირილას სამდინარო გზით კოლხეთის სამეფოს შიდა რაიონებს და აღმოსავლეთ საქართველოსაც აღწევდა. ძვ. წ. VI-V საუკუნეებში ამიერკავკასიის ტერიტორიაზე ისახებოდა სავაჭრო-სატრანზიტო გზების ცალკეული მონაკვეთები, რომლებიც მიემართებოდნენ აღმოსავლეთ შავიზღვისპირეთისკენ, იქედან კი მცირე აზიისა და ხმელთაშუა ზღვის ქვეყნებისკენ. ძვ. წ. V-IV საუკუნეებში შავიზღვისპირეთთან ვაჭრობაში წამყვანი ადგილი დაიკავა ათენმა. ამ დროის ბერძნული ნაწარმი აღმოჩენილია რიონ-ყვირილას თითქმის მთელ მაგისტრალზე (ფასისი, ვანი, დაბლაგომი, ქუთაისი, საჩხერე, ითხვისი).
ძვ. წ. IV-III საუკუნეებში ვაჭრობამ ფართო საერთაშორისო ხასიათი მიიღო, წარმოიშვა დიდი სავაჭრო-სატრანზიტო გზა, რომელიც ანტიკური ხანის ავტორთა (პატროკლე, არისტობულე, ერატოსთენე, სტრაბონი, ვარონი, პლინიუსი) ინდოეთიდან იწყებოდა, შუა აზიიდან კასპიის ზღვამდე სანაოსნო იყო და ამუდარიაზე გადიოდა, შემდეგ მდინარე მტკვრით, სურამის უღელტეხილითა და მდინარე ფასისით აღწევდა შავ ზღვას ქალაქ ფასისთან და უკავშირდებოდა მცირე აზიის და ხმელთაშუაზღვისპირეთის ქალაქებს. ანტიკური ხანიდან ამიერკავკასიაში გადიოდა კიდევ ერთი სატრანზიტო გზა, რომელიც მცირე აზიიდან არტაშატის, მცხეთის და არაგვის ხეობის გავლით ჩრდილოეთ კავკასიაში გადადიოდა.
სასანიდური ირანის (III ს.) და ბიზანტიის (IV ს.) წარმოქმნის შემდეგ ამიერკავკასიის სახელმწიფოებმა მათთან პოლიტიკური და ეკონომიკური ურთიერთობები დაამყარეს და სატრანზიტო ტერიტორიის მნიშვნელობა შეინარჩუნეს. 408-409 წლების ედიქტის მიხედვით ამ ორ იმპერიას შორის სავაჭრო ოპერაციები მხოლოდ სამ სასაზღვრო ქალაქში იყო ნებადართული, მათ შორის ერთი იყო არტაშატი. მისი მეშვეობით ამიერკავკასია ჩართული იყო საერთაშორისო ვაჭრობაში. ამას ადასტურებს IV საუკუნის I ნახევრის რომაელი გეოგრაფის, კასტორიუსის მიერ შედგენილი „მსოფლიო საგზაო რუკა“ — პოიტინგერის ტაბულა. არტაშატი ვაჭრობით დაკავშირებული იყო იბეიrის, კავკასიის ალბანეთისა და ეგრისის სამეფოებთან. არტაშატს მცხეთასთან აკავშირებდა ორი გზა, აქედან ერთი პირდაპირ, ხოლო მეორე შემოვლითი, გადაკვეთდა მდინარე მტკავრს, მიდიოდა ალბანეთის დედაქალაქ კაბალამდე, შემდეგ დასავლეთით მიემართებოდა და კახეთზე გავლით უერთდებოდა პირველ გზას თბილისთან. ამ გზას ადასტურებს V-VII საუკუნეების ირანული ვერცხლის მონეტების განძთა აღმოჩენის ტოპოგრაფია. მცხეთიდან სავაჭრო გზა გრძელდებოდა დასავლეთით, ურბნისისკენ, გადადიოდა დასავლეთში და ვარციხესთან უერთდებოდა კიდევ ერთ მაგისტრალურ გზას, რომელიც არტაშატს სებასტოპოლისთან აკავშირებდა. ეს მაგისტრალი წუნდის გავლით ჩადიოდა ოძრხეში, ზეკარის უღელტეილით გადადიოდა ეგრისში და რიონის მარჯვენა სანაპიროსა და ნოქალაქევის გავლით ჩადიოდა სებასტოპოლისში. თავის მხრივ, სებასტოპოლისი შავი ზღვისპირა მაგისტრალით უკავშირდებოდა ტრაპიზონს და ბიზანტიის აღმოსავლეთ პროვინციებს. აღნიშნული გზებით ბიზანტიას კავკასიაში შეჰქონდა აბრეშუმი, ნელსაცხებელი, სპილოს ძვალი, ძვირფასი ქვები და გაჰქონდა მინის და საფეიქრო ნაწარმი, ღვინო.
VII საუკუნეში ბიზანტიასა და არაბთა სახალიფოს შორის განუწყვეტელი ომების გამო დაეცა სატრანზიტო ვაჭრობა ამიერკავკასიაში. ვაჭრობის აღორიძინება ამიერკავკასიასა და სახალიფოს შორის დაიწყო VIII საუკუნის II ნახევრიდან და X საუკუნის შუა ხანებისთვის განსაკუთრებით გაიზარდა. ბიზანტიასთან შეწყვეტილი ურთიერთობების ნაცვლად სახალიფომ ურთიერთობა დაამყარა ჩრდილოეთ კავკასიის, ვოლგის და დონის აუზის ხალხებთან. შესაბამისად, სომხეთის ქალაქებზე მეტად მნიშვნელობა მოიპოვეს თბილსმა, განჯამ, დარუბანდმა და ბარდავმა. აღმოსავლური აბრეშუმის, საფეიქრო ნაწარმის, ხალიჩებისა და ნელსაცხებლების სანაცვლოდ ჩრდილოეთიდან შემოჰქონდათ ბეწვეული და ქარვა, მოჰყავდათ ტყვეები. IX საუკუნის მეორე ნახევრიდან აღორძინდა ვაჭრობა ბიზანტიასთან. სავაჭრო მაგისტრალებზე წარმოიქმნა ახალი ქალაქები, გაიზარდა ანისის, ყარსის, ტრაპიზონის, არტანუჯის მნიშვნელობა.
XI საუკუნის დასაწყისში დაეცა ვაჭრობა არაბთა სახალიფოსთან. ამავე საუკუნის მეორე ნახევარში თურქ-სელჩუკების ლაშქრობებმა შეაჩერა სავაჭრო ურთიერთობები. XII საუკუნეში დავით აღმაშენებლის პოლიტიკამ შექმნა წინაპირობები ამიერკავკასიის სავაჭრო-ეკონომიკური ერთიანობისთვის. შემდგომი წლებს სტაბილურმა ვითარებამ ხელი შეუწყო ვაჭრობის შემდგომ ზრდას, საქარავნო ვაჭრობა ერთმანეთთან აკავშირებდა რანის და ამიერკავკასიის ქალაქებს. დმანისიდა, ყარსიდან და ბარდავიდან აბრეშუმი გქჰქონდათ ირანში. საქართველოში შემოჰქონდათ ალექსანდრიული მატყლი, ბიზანტიური, ირანული და ჩინური ჭურჭელი. საქონლის ნაწილი აქვე იყიდებოდა, ნაწილი გადიოდა ჩრდილოეთ კავკასიაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ამიერკავკასიის ისტორია კატეგორია:აზიის ეკონომიკური ისტორია
A-ხაზოვანი დამწერლობა
A-ხაზოვანი დამწერლობა — დამწერლობის სისტემა, რომელსაც მინოსელები (კრეტელები) ჰიპოთეტური მინოსური ენის დასაწერად იყენებდნენ ძვ. წ. 1800-დან 1450 წლამდე. A-ხაზოვანით შესრულებული წარწერები გვხვდება კრეტის მრავალ დასახლებაში, ასევე ეგეოსის ზღვის ზოგიერთ კუნძულზე. ის არქეოლოგმა ართურ ევანზმა აღმოაჩინა. მიიჩნევა B-ხაზოვანი დამწერლობის წინამორბედად, რომელიც გამოიყენებოდა მიკენელების მიერ ძველი ბერძნული ენის დასაწერად. მეცნიერთა მცდელობების მიუღედავად დღემდე არცერთი A-ხაზოვანი ტექსტი არ არის გაშიფრული.
A-ხაზოვანი მიეკუთვნება იმ დამწერლობების ჯგუფს, რომლებიც დამოუკიდებლად განვითარდნენ ეგვიპტური და მესოპოტამიური სისტემებისგან. ძვ. წ. II ათასწლეულში არსებობდა ოთხი განშტოება: A-ხაზოვანი, B-ხაზოვანი, კვიპროსულ-მინოსური და კრეტული იეროგლიფური. 1950-იანებში B-ხაზოვანი გაიშიფრა როგორც მიკენური ბერძნული. B-ხაზოვანი იზიარებს ფონეტიკურ ექვივალენტებს A-ხაზოვანთან, რითიც შეგვიძლია ვივარაუდოთ თუ რომელ მარცვალს გადმოსცემდა A-ხაზოვანის ცალკეული ნიშნები. A-ხაზოვანის ნიშნები არ დასტურდება მისგან განვითარებულ დამწერლობის სისტემაში და ამდენად მათი ჟღერადობა უცნობია.
A-ხაზოვანი დამწერლობა მარცვლოვანია. მასში გვხვდება 120 მარტივი ნიშანი, რომლებიც თავის მხრივ ქმნიან შერწყმულ შნისნებს ანუ ლიგატურებს, რომელთა რიცხვი 111-მდე აღწევს. ცნობილია ასევე რიცხვთა აღსანიშნავად გამოყენებული 28 ნიშანი. თვლის სისტემა ათობითია.
სქოლიო
კატეგორია:სილაბური დამწერლობები კატეგორია:კრეტული დამწერლობა
ბაიმლი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ბაიმლი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ლეილა მესხი (მწერალი)
ლეილა მესხი (დ. 3 იანვარი, 1938) — ქართველი მწერალი, აკაკი წერეთლის, ნიკო ლორთქიფანიძისა და ნიკოლოზ ბარათაშვილის პრემიების ლაურეატი.
ბიოგრაფია და ოჯახი
დაიბადა 1938 წლის 3 იანვარს, სოფელი ახალბედისეულში), (ხონის მუნიციპალიტეტი) ლევან მესხისა და პაშა ლორთქიფანიძის ოჯახში.
1960 წელს ლეილა მესხი დაქორწინდა ანზორ ღვინერიაზე. მათ შეეძინათ ქალ-ვაჟი, მამუკა და ნინო.
მოღვაწეობა
მინი|220პქ|იუბილე ხონის რაიონში, 2018 წ. 1971 წელს დაინიშნა ქუთაისის ისტორიული არქივის დირექტორად. 1985-2005 წლებში მუშაობდა გამომცემლობა „მერანის“ უფროს რედაქტორად.
ლეილა მესხი აკაკი წერეთლის, ნიკო ლორთქიფანიძისა და ნიკოლოზ ბარათაშვილის პრემიის ლაურეატია. 2018 წელს საუბილეო შეხვედრები მოეწყო ხონის რაიონში (სოფ. ახალბედისეულში, #2 საშუალო სკოლასა და ხონის ხელოვნების სასახლეში),ასევე აღსანიშნავია საუბილეო შეხვედრა თბილისის ლიტერატურის მუზეუმში.
ბიბლიოგრაფია
ამჟამად 18 ლიტერატურული კრებულის ავტორია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 3 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1938 კატეგორია:ქართველი მწერლები
კოვურლუი
კოვურლუი (Covurlui) — სოფელი მოლდოვაში, ლეოვის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 168 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 571 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლეოვის რაიონის სოფლები
ლიაო
კიდანთა ნაწილი, რომლებმაც მოგვიანებით ყარახატაელების სახელი მიიღეს, მხედართმთავარ ელიუი დაშის (1087–1143) მეთაურობით წავიდა შუა აზიაში. მათ დაიმორჩილეს ყარახანიდების სახელმწიფო, 1141 წელს კატვანის ბრძოლაში გაანადგურეს სელჩუკთა სულთან სანჯარის (1118–1157) მებრძოლები, რის შემდეგაც თავიანთი ძალაუფლება თითქმის მთელ თურქესტანზე გაავრცელეს. მათ მიერ მდინარე ჩუზე ჩამოყალიბებული სახელმწიფო დედაქალაქით ხუსიორდო (ბალასაგუნი), რომელსაც ჩინურ წყაროებში დასავლეთი ლიაო ეწოდება, არსებობდა 1218 წლამდე, სანამ ჩინგიზ-ყაენი არ გაანადგურებდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:აზიის ყოფილი მონარქიები კატეგორია:მონღოლეთის ისტორია კატეგორია:ჩინეთის ისტორია
სკინენი
რუბლენიცა (Schineni) — სოფელი მოლდოვაში, სოროკის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 191 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 509 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სოროკის რაიონის სოფლები
მონღოლური დამწერლობა
thumb|1925 წლის ბურიატულ-მონღოლური გაზეთის ლოგო  Buriyad Mongγol-un ünen. მონღოლური დამწერლობა, ძველმონღოლური დამწერლობა — თავდაპირველი დამწერლობა მონღოლური ენისათვის, რომელიც მონღოლებმა XIII საუკუნის დასაწყისში გადმოიღეს უიღურული დამწერლობიდან. წერ(დნ)ენ ზემოდან ქვემოთ და მარცხნიდან მარჯვნივ. XIV საუკუნეში ბუდისტური ტექსტების ზუსტად გადმოცემის მიზნით უიღურული დამწერლობა მონღოლებმა გადაახალისეს და „გალიკი“ უწოდეს. XV–XVI საუკუნეებში მონღოლურ დამწერლობაში უკანასკნელად მოხდა ცვლილება მონღოლური ენის ფონეტიკურ კანონზომიერებათა შესაბამისად. XVII საუკუნის შუა წლებში ოირათმა მეცნიერმა ზაია-პანდიტამ რამდენადმე გადაასხვაფერა მონღოლური დამწერლობის ზოგიერთი სიმბოლო, დაუმატა დიაკრიტიკული ნიშნები და ჩამოაყალიბა ე. წ. „ნათელი დამწერლობა“ ოირათული სალიტერატურო ენისათვის, ამჟამად მონღოლური მოდგმის ხალხთა უმრავლესობა რუსულ ანბანს იყენებს, სპეციფიკური ნიშნების დართვით.
ისტორია
ძველმონღოლური დამწერლობა ჩამოყალიბდა დაახლოებით XIII საუკუნეში. ერთი ვერსიით წერის უიღურული ვერტიკალური სისტემა მონღოლებთან კერეიტებისაგან მოვიდა. მეორე ვერსიით, 1204 წელს, როდესაც ჩინგისხანმა დაიპყრო ნაიმანები, მათ შორის აღმოჩნდა უიღური, რომელმაც უიღურული დამწერლობის საფუძველზე შეუქმნა ჩინგიზხანს ანბანი სახელმწიფო მიზნებისათვის. უიღურული დამწერლობა მონღოლებისათვის ცნობილი იყო ჯერ კიდევ X საუკუნეში. მონღოლური დამწერლობის პირველ ნიმუშად ითვლება წარწერა „ჩინგისის ქვაზე“ (1225 წ.). იმ დროისათვის მონღოლებში უკვე ჩამოყალიბებული იყი ლიტერატურული ენა, რასაც ადასტურებს პირველი მონღოლური ისტორიულ-ლიტერატურული ძეგლი „საიდუმლო თქმულება“ (1240 წ.).
მონღოლებს თავის ისტორიის მანძილზე იყენებდნენ მრავალი დამწერლობის ტიპს. ესენია:
ლიტერატურა
*
ბიანკა მარია სფორცა
ბიანკა მარია სფორცა (Bianca Maria Sforza; დ. 5 აპრილი 1472 — გ. 31 დეკემბერი 1510) — სფორცას დინასტიის წარმომადგენელი. მილანის ჰერცოგის, გალეაცო მარია სფორცასა და მისი მეორე ცოლის, ბონა სავოიელის ქალიშვილი. სავოიის ჰერცოგინია 1474-1482 წლებში როგორც ფილიბერტ I-ის მეუღლე. ავსტრიის ერცჰერცოგინია და რომაელ გერმანელთა დედოფალი 1494-1510 და საღვთო რომის იმპერატრიცა 1508-1510 წლებში როგორც იმპერატორ   მაქსიმილიან I-ის მეუღლე.
ბიოგრაფია
ბიანკა მარია დაიბადა 1472 წლის 5 აპრილს, მილანის საჰერცოგოს ქალაქ პავიაში. მამამისი იყო მილანის ჰერცოგი გალეაცო მარია სფორცა, ხოლო დედა, გალეაცოს მეორე ცოლი ბონა სავოიელი. ბიანკას ბებია-პაპა მამის მხრიდან იყვნენ მილანის ჰერცოგი ფრანჩესკო I სფორცა და მისი ცოლი, ჰერცოგინია ბიანკა მარია ვისკონტი, რომლის პატივსაცემადაც დაერქვა მას ეს სახელი. ხოლო დედის მხრიდან მისი ბებია-პაპა იყვნენ სავოიის ჰერცოგი ლუდოვიკო I და მისი ცოლი, ჰერცოგინია და ამავდროულად კვიპროსის პრინცესა, ანა კვიპროსელი.
1474 წლის 6 იანვარს, სულ რაღაც 21 თვის ბიანკა მარია მიათხოვეს მის ბიძაშვილს, სავოიის ჰერცოგ ფილიბერტ I-ს. ფილიბერტი იყო სავოიის ჰერცოგ ამადეო IX-ისა და საფრანგეთის პრინცესა იოანდე ვალუას ვაჟი. ჰერცოგი ფილიბერტ I 1482 წლის 22 სექტემბერს გარდაიცვალა და 10 წლის ბიანკა მარია დაქვრივდა. ქვრივი ბიანკა მარია კვლავ მშობლიურ მილანში დაბრუნდა, სადაც უკვე ბიძამისი, ლუდოვიკო სფორცა მბრძანებლობდა. ლუდოვიკო ზრუნავდა მის განათლებაზე და კვლავ მის სარფიანად გათხოვებაზე დაიწყო ფიქრი.
1494 წლის 16 მარტს ბიანკა მარია მეორედ დაქორწინდა ავსტრიის ერცჰერცოგ მაქსიმილიან I-ზე ტიროლიაში. მაქსიმილიანი აქამდე ორჯერ იყო დაქორწინებული, პირველი ცოლი გარდაეცვალა, მეორე კი გაცილდა და საფრანგეთის მეფეზე გათხოვდა. მას პირველ ცოლთან ორი შვილი ჰყავდა მარგარეტი და ფილიპე. ბიანკა მარიას საოცარი მზითვი გაატანეს. მაქსიმილიანი ზრუნავდა და დიდ ყურადღებას უთმობდა ახალ მეუღლეს.
ბიანკა მარიას მზითვში გარდა უძვირფასესი კაბებისა და ნივთებისა, 40 000 დუკატი გაატანეს. ამასთან მაქსიმილიანის შთამომავლებს შეეძლოთ მილანის ჰერცოგობაზე პრეტენზიის გამოთქმა. მილანისა და გერმანიის ამგვარმა კავშირმა აღაშფოთა საფრანგეთის რეგენტი ანა დე ვალუა და მისი ძმა, მეფე შარლ VIII. ამიტომაც შარლმა იტალიაზე თავისი პრეტენზიები გამოთქვა და მის დასაპყრობად შეიჭრა, რითაც დაიწყო იტალიური ომები, რომელიც მეთექვსმეტე საუკუნიე მეორე ნახევრამდე გაგრძელდა.
ქორწინება უბედური აღმოჩნდა. ქორწილიდან მალევე მაქსიმილიანმა დაიჩივლა, რომ ბიანკა მარია შესაძლოა მის პირველ ცოლზე ლამაზი იყო, თუმცა მას სიბრძნე აკლდა. მაქსიმილიანი ამბობდა, რომ მისი ახალი ცოლი გაუნათლებელი იყო, იყო ძალიან გულუბრყვილო, უაზროდ საუბრობდა და უყვარდა ფულის ფლანგვა. მაქსიმილიანს ბიანკასთან შვილები უნდოდა, თუმცა არც ეს გამოვიდა. მიუხედავად იმისა, რომ ის რამდენჯერმე დაფეხმძიმდა, ვერცერთხელ ვერ შეძლო ბავშვის გაჩენა.
1500 წლიდან მაქსიმილიანმა ბიანკას მიმართ ყველანაირი ინტერესი დაკარგა. ბიანკა ტიროლიაში ცხოვრობდა, მაქსიმილიანი კი სატახტო ქალაქში. ბიანკა მარიამ რამდენჯერმე სცადა მეუღლესთან ურთიერთობის გამოკეთება, თუმცა მაქსიმილიანი მას საძინებელში საერთოდ აღარ სტუმრობდა.
1508 წელს მაქსიმილიანი საღვთო რომის იმპერატორი გახდა, ხოლო ბიანკა მარია იმპერატრიცა.
ბიანკა მარია სფორცა 1510 წლის 31 დეკემბერს ქალაქ ინსბრუკში გარდაიცვალა. იგი დაკრძალეს ქალაქ სტამში, მაქსიმილიანი მის დაკრძალვასაც კი არ დაესწრო.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 5 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1472 კატეგორია:გარდაცვლილი 31 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1510 კატეგორია:სფორცები კატეგორია:სავოიის ჰერცოგინიები კატეგორია:ავსტრიის დედოფლები კატეგორია:საღვთო რომის იმპერატრიცები კატეგორია:გერმანიის დედოფლები
ჩაფარლი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ჩაფარლი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ორმაგი ცხოვრება
ორმაგი ცხოვრება (A Double Life) — ჯორჯ კიუკორის 1947 წლის ფილმი. რონალდ კოლმანმა მიიღო ოსკარის და ოქროს გლობუსის ჯილდოები საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის.
სიუჟეტი
ენტონი ჯონი თეატრის მსახიობია. მის ცხოვრებაზე დიდ გავლენას ახდენს შესრულებული როლები. როცა ის კომედიას თამაშობს, ის ძალიან ხალისიანი ადამიანია, მაგრამ როცა ტრაგედიას თამაშობს, ტონი საშინელი ადამიანი ხდება. ამ თვისების გამო მას გასცილდება ცოლი ბრიტა, მაგრამ ბრიტას მაინც უყვარს ტონი და მასთან ერთად თეატრშიც თამაშობს. ტონისა და ბრიტას ოტელოს თამაშს შესთავაზებენ. სპექტაკლი წარმატებულია და ორ წელიწადზე მეტს გრძელდება, მაგრამ ტონის გონებას თანდათან იპრყრობს ოტელო და მისთვის დამახასიათებელი ეჭვიანობა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჯორჯ კიუკორის ფილმები კატეგორია:ნუარის ჟანრის ფილმები კატეგორია:1947 წლის ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
ენეიდა
მინი|456x456პქ| კოტლიარევსკის ენეიდას პირველი გამოცემა, 1798 წ. ენეიდა ( Енеїда  უკრაინული " ენეიდა ") — უკრაინული ბურლესკური ლექსი, რომელიც 1798 წელს დაწერა  ივან კოტლიარევსკიმ. ეს იმიტირებულ-გმირული ლექსი ითვლება პირველ ლიტერატურულ ნაწარმოებად, რომელიც სრულად იქნა გამოცემული თანამედროვე უკრაინულ ენაზე. მიუხედავად იმისა, რომ უკრაინული უკრაინაში მილიონობით ადამიანის სასაუბრო ენა იყო, მისი ლიტერატურაში გამოყენება ოფიციალურად იკრძალებოდა რუსეთის იმპერიის მიერ.
ენეიდა არის ვირგილიუსის ენეიდის პაროდია, სადაც კოტლიარევსკიმ ტროას გმირები გადააქცია ზაპოროჟის კაზაკებად. კრიტიკოსები თვლიან, რომ ლექსი დაიწერა ზაპოროჟის მასპინძლის განადგურების ფონზე, ეკატერინე დიდის ბრძანებით. იგი შექმნილია ევროპაში რომანტიზმისა და ნაციონალიზმის ჩამოყალიბების პერიოდში, როდესაც უკრაინული ელიტის ნაწილი ნოსტალგიამ მოიცვა კაზაკთა სახელმწიფოს მიმართ, რომელიც 1775–1786 წლებში რუსეთმა გაანადგურა.
1798 წელს გამოიცა პოემის სამი ნაწილი ქალაქ პეტერბურგში, ისე რომ ავტორმა ამის შესახებ არაფერი იცოდა. ხოლო ენეიდა სრულად 1842 წელს, კოტლიარევსკის გარდაცვალების შემდეგ გამოიცა. პოემის პირველი სამი ნაწილი გამოიცა.
І
ბერძნების მიერ ტროას განადგურების შემდეგ ენეასი (ენეი) ტროას ჯარით ზღვით გაიქცა. იუნო, ვენერას ვაჟი, რომელსაც არ უყვარდა ენეასი, გაიქცა ქარის ღმერთ ეოლუსთან, რათა ქარიშხალი აეტეხა და დაეხრჩო ტროელები. ეოლუსმა გაუშვა ქარები და საშინელი ქარიშხალი მოახდინა. მაგრამ ენეასმა ქრთამი მისცა ზღვის ღმერთს, ნეპტუნს და ქარიშხალი ჩაცხრა. ვენერა, შვილზე შეშფოთებული, წავიდა იუნოზე ზევსთან საჩივრად.
მან თქვა, რომ ენეასის ბედი უკვე გადაწყვეტილი იყო - ის რომში წავიდოდა, რათა "ძლიერი სამეფო აეშენებინა", "მთელი მსოფლიო ბატონობაში გადაეყვანა" და "ყველანი ლიდერები გამხდარიყვნენ". ხანგრძლივი ხეტიალის შემდეგ ტროელებმა კართაგენამდე მიაღწიეს, სადაც დიდო მეფობდა. დედოფალს შეუყვარდა ენეასი და ისე დადიოდა მასთან, რომ დაავიწყდა მისი მთავარი მიზანი - რომის მშენებლობა. ზევსმა, რომელმაც შემთხვევით შეხედა დედამიწას ოლიმპოსიდან, დაინახა ეს, გაბრაზდა და გაგზავნა მერკური ენეასისთვის მისი დანიშვნის შესახებ ცნობების გადასაცეად. ენეასი და ტროელები ღამით კართაგენიდან გაიქცნენ, დიდო კი მწუხარებით დაიწვა.
II
ტროელებმა გადაცურეს ზღვა და დაეშვნენ სიცილიაში, სადაც მეფობდა მეფე აქესტი. სიცილიელებმა ისინი სტუმართმოყვარეობით მიიღეს. ენეასმა გადაწყვიტა გაღვიძება (ცერემონია) გაემართა მამამისის ანქისესათვის. ტროას ქეიფისა და თამაშების დროს იუნომ დედამიწაზე გაგზავნა თავისი მოახლე, რომელმაც დაარწმუნა ტროელი ქალები, დაეწვათ ნავები. დიდი ხანძარი გაჩნდა. ენეასი განრისხდა და წავიდა ღმერთების დასაწყევლად და წვიმა სთხოვა. წვიმა მოვიდა და ზოგიერთი გემი გადარჩა. ენეასმა მწუხარებით დაიძინა და მამა სიზმარში იხილა. ანჩისემ შვილს პირობა მისცა, რომ ყველაფერი კარგად იქნებოდა და ჯოჯოხეთში მონახულება სთხოვა.
III
სიცილიის დატოვების შემდეგ, ტროელები დიდხანს მიცურავდნენ ზღვაში, სანამ არ დაეშვნენ კუმაეში. ენეასი წავიდა ჯოჯოხეთისკენ მიმავალი გზის საძებნელად და შეხვდა სიბილას მჭევრმეტყველს, რომელმაც პირობა დადო, რომ ენეასს ჯოჯოხეთში წაიყვანას მზის ღმერთის ფებუსის ქრთამისა და თავისთვის საჩუქრის სანაცვლოდ უზრუნველყოფდა. ორივენი ჯოჯოხეთის ქუჩაში, სადაც ძილიანობა, ღრიალი და სიკვდილი სახლობდა და მათ უკან იდგა ჭირი, ომი, სიცივე, შიმშილი და სხვა უბედურებები. სტიქსის გადაღმა, მითიურმა მებორანმა ქარონმა ენეასი და სიბილა ჯოჯოხეთში გადაიყვანა. შესასვლელში მათ საშინელი ცერბერი დახვდა, რომელსაც მეჭეჭმა პური ესროლა. იქ ნახეს ჯოჯოხეთში დატანჯული ცოდვილები: ბატონები, მატყუარა, ძუნწი, სულელი მშობლები... ენეასი ჯოჯოხეთში შეხვდა დიდოს და მოკლულ ტროელებს. ბოლოს კი იხილა მამამისი ანქისეს, რომელმაც თქვა, რომ ენეასი იპოვის "დიდ და გულმოდგინე ოჯახს", რომელიც "მართავს მთელ მსოფლიოს".
IV
ნავებში ჩასხდომის შემდეგ ტროელები ენეასის მეთაურობით მიცურავდნენ. მეგზური მეზღვაური ხედავს კუნძულს, რომელსაც მართავს სასტიკი დედოფალი ცირკი, რომელიც ადამიანებს ცხოველებად აქცევს. კუნძულის გვერდის ავლა მეზღვაურებს არ შეეძლოთ. ენეასი ეოლუსს მიმართავს და უბედურების თავიდან აცილებას სთხოვს. ეოლუსი კი ეხმარება და ჯარი აგრძელებს მოგზაურობას.
ენეასი და მისი ტროელები მიცურავდნენ კუნძულისაკენ, რომელსაც მართავდა ლათინო მეფე. მეუღლე ამათასთან ერთად აპირებს იგი თავისი ქალიშვილი ლავინიას კინგ ტურნზე დააქორწინოს. ამასობაში ენეასი ჯარისკაცებს აგზავნის დაზვერვის მიზნით. ეუბნებიან, რომ ადგილობრივები ლათინურად საუბრობენ. ენეასი და მისი ჯარი ლათინურს ერთ კვირაში სწავლობენ. შემდეგ იგი მეფესთან გზავნის ხალხს,ეს უკანასკნელი პატივით იღებს კაზაკებს, საბოლოოდ იგი გამოთხვამს თავის სურვილს ენეასი მის ქალიშვილზე აექორწინებინათ. ამასობაში ჯუნო, ხედავს, რომ ენეასი უკვე ძალიან ბევრს იღებს, რის გამოც გადაწყვეტს კარგი გაკვეთილი მისცეს მას თავხედური საქციელის გამო.
ქალღმერთი აგზავნის ერინის ტელფუზიას, რომელიც ჯერ ამატაში ბინადრობს და შემდეგ ტურნუსს სტუმრობს. ტურნუსი ხედავს სიზმარს, რომელშიც მისი მომავალი პატარძალი თავის საქმროდ აირჩევს ენეასს. განაწყენებული წერილს უგზავნის ლათინთა მეფეს და ომს უცხადებს. ენეასის ლაშქარი ამატას ძიძა ძაღლს შემთხვევით უყრის გრეიჰაუნდებს. თავის მხრივ, ის იწყებს ხალხის ენეასის წინააღმდეგ მიმართვას. ლათინური ხალხი ომისთვის ემზადება.
V
ენეასი ღმერთებს მსხვერპლს სწირავს და მიდის ევანდერთან. ეს უკანასკნელი დახმარებას თანხმდება და აგზავნის თავის შვილს პალანტს უზარმაზარი ჯარით. ვენერა მჭედელს ვულკანს სთხოვს, რათა მისი ვაჟი ენეასი ძლიერ იარაღად აქციოს.
იწყება სასტიკი ბრძოლა. ტურნუსი ჯართან ერთად მიდის თავდასხმის ციხესიმაგრეში და ტროელები მამაცურად იცავენ თავს; ჯუნო ისევ ერევა და ტურნუსს იცავს. რუთულები სცემენ ტროას და მათ უკვე სურთ ციხის დატოვება. შემდეგ არტილერიის მეთაური იწყებს მათ შერცხვენას, შეახსენებს, რომ ენეასი „ჩვენ გვთვლის ჯარისკაცებად, ყველაზე დიდებული ბაბუების შვილიშვილებად“. დარცხვენილი ტროელები შეიკრიბნენ და შეტევაზე გადავიდნენ, ტურნუსი კი გაიქცა.
VI
ღმერთების ჩარევის გამო განრისხებული ზევსი მათ უკრძალავს რაიმეს გაკეთებას რომელიმე მხარისთვის. ვენერა მოდის უზენაეს ღმერთთან, იწყებს მის მაამებლობას და იუნოზე ჩივილს. ამის გაგონებაზე ჯუნო ჩხუბს იწყებს.
ამ დროს ენეასი პალანტთან ერთად გემზე მიცურავს ტროას დასახმარებლად. როცა ყველას სძინავს, ფიქრობს როგორ დაამარცხოს ტურნუსი. უცებ წყალში მავკას ხედავს, რომელიც ეუბნება, რომ ტურნუსმა და მისმა ჯარისკაცებმა უკვე დაიწყეს ბრძოლა ტროასებთან და ლამის დაწვეს მათი ფლოტი. ენეასი სასწრაფოდ მიდის საშველად და ებმება ომში. იული უამბობს ენეასს იმ ფაქტებს რომელიც მისი არ ყოფნის დროს განვითარდა.
მთვრალი ზევსი წავიდა, რათა ბოდიში მოეხადა ცოლს მისთვის.თუცა ჯუნმა ეშმაკობით მოატყუა ღმერთი და დააძინა. იუნო ენეასის გამოსახულებად გადაიქცა და ტურნუსი გემზე მიიყვანა, რათა სახლში გაცურებულიყო და არ მომკვდარიყო.
მეორე დღეს ენეასმა მიცვალებული დაკრძალა. მასთან ლათნო ელჩები მივიდნენ. ენაასმა მათ გადასცა, რომ ლათინების წინააღმდეგ კი არ იბრძვის, არამედ ტურნუსის და სთავაზობს მასთან პირისპირ დუელის მოწყობას. ელჩებს მოეწონათ და ენეასის სიტყვები ლათინოელებსა და ტურნუსს უამბერს. ეს უკანასკნელი უხალისოდ ემზადება დუელისთვის. ა
მეორე დღეს ორივე მხარე იკავებს პოზიციებს ბრძოლის საყურებლად. ჯუნო აგზავნის იუტურნას ტურნუსის დასახმარებლად. ის კვლავ იწყებს ბრძოლას ტროიანებსა და რუტულებს შორის. ენეასი შეტაკების დროს იჭრება. ვენერა აგროვებს მისთვის ყველა სახის წამალს, რომელიც ჭრილობის შეხორცებას უწყობს ხელს.
ამატა ფიქრობს, რომ ტურნი მოკვდა და გადაწყვეტს თავის ჩამოხრჩობას. ამ ამბავმა ყველა შეაშფოთაა. ენეასი კი მიდის თერნთან დუელში, ამოაგდებს მას მახვილიდან. ჯუნო, იუტურნას ხელით, ტურნუსს კიდევ ერთ ხმალს აძლევს. ამისთვის ზევსი ეჩხუბება იუნონს და ამბობს: „უკვე ვუთხარით ყველა ღმერთს: ენეასი ჩვენთან იქნება ოლიმპოსში, რომ შეჭამოს იგივე ღვეზელები, რასაც მე გეუბნებით, რომ უნდა გამოაცხოთ“. დუელი გრძელდება. ტურნუსის მიწაზე დაცემის შემდეგ ენეასი მის მოკვლას აპირებს, მაგრამ რუტულის სიტყვებმა გული შეუწუხა. მოულოდნელად მან შეამჩნია პალანტის ჯავშანი ტურნუსის სხეულზე, რის შემდეგაც კლავს მას.
ინგლისური თარგმანი
ენეიდას ნაწილობრივი თარგმანი თარიღდება 1933 წლით, როდესაც 1933 წლის 20 ოქტომბერს უკრაინული დიასპორის უკრაინულ კვირაში გამოქვეყნდა ვოლოდიმირ სემენინას მიერ კოტლიარევსკის ენეიდას პირველი სტროფების თარგმანი. კიდევ ერთი ნაწილობრივი თარგმანი გამოქვეყნდა ტორონტოს უნივერსიტეტის პრესის მიერ 1963 წელს ანთოლოგიაში უკრაინელი პოეტების 1189–1962 წ. ანდრუსიშენისა და უოტსონ კირკკონელის მიერ. თუმცა, კოტლიარევსკის magnum opus Eneida- ს პირველი სრული ინგლისური თარგმანი მხოლოდ 2006 წელს გამოქვეყნდა კანადაში უკრაინელ-კანადელმა ბოჰდან მელნიკის მიერ, რომელიც ცნობილია თავისი ივან ფრანკოს უკრაინული ზღაპრის " მიკიტა მელა " ინგლისური თარგმანით.
სქოლიო
კატეგორია:უკრაინის ლიტერატურის ისტორია კატეგორია:უკრაინა კატეგორია:ვირგილიუსის შემოქმედება
ვოლოდიმირ გროისმანი
ვოლოდიმირ გროისმანი (Володимир Борисович Гройсман; וואָלאָדימיר באָריסאָוויטש גרויסמאַן; დ. 20 იანვარი, 1978 ) — უკრაინის პრემიერ-მინისტრი 2016 წლის 14 აპრილიდან 2019 წლის 19 აგვისტომდე. .
2006 წლის მარტიდან 2014 წლის თებერვლამდე, გროისმანი ვინიცის მერი იყო , 2014 წლის თებერვლიდან ნოემბრამდე კი — მას ორი თანამდებობა ეკავა: უკრაინის რეგიონული პოლიტიკის ვიცე პრემიერ-მინისტრი და რეგიონული განვითარების, სამშენებლო, საბინაო და კომუნალური მომსახურების მინისტრი. იგი აირჩიეს პარლამენტში, პრეზიდენტ პეტრო პოროშენკოს მხარდამჭერთა ბლოკის პარტიულ სიაში. გროისმანის შემდეგი თანამდებობა უკრაინის უმაღლესი რადას თავმჯდომარეობა იყო, რომელიც 2014 წლის 27 ნოემბრიდან პრემიერ-მინისტრად დანიშვნამდე, 2016 წლის 14 აპრილამდე ეკავა.
ადრეული კარიერა
ვოლოდიმირ გროისმანი დაიბადა 1978 წლის 20 იანვარს, ებრაულ ოჯახში, ვინიცაში. 1994 წელს, მან საკუთარი კარიერა დაიწყო, როგორც მცირე კერძო ბიზნეს-კომპანიის — „ОКО“-ს და კერძო საწარმოს — „Youth“-ის კომერციულ დირექტორი.
2002 წლის ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებში, 29-ე საარჩევნო ოლქიდან იგი ვინიცის საკრებულოს წევრად აირჩიეს. საკრებულოში იგი მუშაობდა, როგორც საკრებულოს ადამიანის უფლებათა დაცვის, კანონიერების, საბჭოს წევრთა საქმიანობის და ეთიკის მუდმივი კომიტეტის უფროსის მოადგილე. 2003 წელს, მან დაამთავრა პერსონალის მართვის რეგიონთაშორისი აკადემია, სამართალმცოდნეობის სპეციალობით.
2005 წლის 25 ნოემბერს, გროისმანი საკრებულოს ხელმძღვანელად და მერის მოვალეობის შემსრულებლად დაინიშნა. 2006 წლის ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებში, იგი ქალაქის მერად აირჩიეს. ამავდროულად, იგი გახდა ყველაზე ახალგაზრდა მერი უკრაინის ადმინისტრაციული ცენტრის ისტორიაში. 2010 წლის 10 ოქტომბრის ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებში, იგი კიდევ ერთხელ აირჩიეს ქალაქის მერად, მეორე ვადით, როგორც უკრაინის ერთ-ერთი პოლიტიკური პარტიის — „Со́вість Украї́ни“-ის კანდიდატი, რომელმაც მოქალაქეებისგან ხმათა 77,81% მოიპოვა. ამავდროულად, გროისმანი უკრაინის ქალაქებისა და იურიდიულ საკითხთა საზოგადოების ასოციაციის ვიცე-პრეზიდენტი იყო.
2010 წლის თებერვალში, ვოლოდიმირ გროისმანმა სახელმწიფო ადმინისტრირების ეროვნული აკადემია დაამთავრა, საზოგადოებრივი განვითარების მართვის სპეციალობით (განსაკუთრებით, ადგილობრივ და რეგიონულ დონეზე მართვა).
მთავრობის მინისტრი
2014 წლის 27 თებერვალს, ვოლოდიმირ გროისმანი რეგიონული პოლიტიკის ვიცე პრემიერ-მინისტრად და რეგიონული განვითარების, სამშენებლო, საბინაო და კომუნალური მომსახურების მინისტრად დაინიშნა, იაცენიუკის მთავრობაში.
საპარლამენტო კოალიცია, რომელიც მხარს უჭერდა აღნიშნულ მთავრობას, 2014 წლის 24 ივლისს დაიშალა და იმავე დღეს, პრემიერ-მინისტრმა არსენი იაცენიუკმა განაცხადა, რომ იგი დაუყოვნებლივ ტოვებდა თანამდებობას. თუმცა, პარლამენტმა მისი თანამდებობიდან გადადგომა არ მიიღო. მიუხედავად ამისა, 2014 წლის 25 ივლისს, იაცენიუკის მთავრობამ გროისმანი პრემიერ-მინისტრის მოვალეობის შემსრულებლად დანიშნა. თუმცა, 2014 წლის 31 ივლისს, უკრაინის უმაღლესმა რადამ იაცენიუკის გადადგომა არ დაამტკიცა, რაგდანაც მის თანამდებობიდან წასვლას 450 დეპუტატიდან მხოლოდ 16-მა დაუჭირა მხარი.
ბრძოლა ოქროს ტახტისათვის
220px|მინი|აშანტის რუკა 1896 წელს ბრძოლა ოქროს ტახტისათვის, ცნობილია, აგრეთვე, როგორც იაა ასანტევას ომი, მე-8 ანგლო-აშანტური ომი, აშანტის აჯანყება 1900 წელს — დიდი ბრიტანეთის მთავრობის უკანასკნელი ომი დასავლეთ აფრიკის მსხვილ სახელმწიფოებრივ წარმონაქმნ აშანტის იმპერიასა და ოქროს ნაპირის კოლონიასთან, რომელიც იმ დროისათვის ბრიტანეთის პროტექტორატს წარმოადგენდა.
ვოლოდიმირ გროისმანი
უმაღლესი რადას თავმჯდომარე
2014 წლის საპარლამენტო არჩევნებში, ვოლოდიმირ გროისმანი პარლამენტში აირჩიეს, მას შემდეგ, რაც იგი პეტრო პოროშენკოს ბლოკის საარჩევნო სიის ათეულში მოხვდა.
ბრძოლა ოქროს ტახტისათვის
აშანტის ტომები უკმაყოფილო იყვნენ ბრიტანელების მიერ მე-7 ანგლო-აშანტური ომის შედეგად თავიანთი ქვეყნის თითქმის მთლიანად დაპყრობით. აჯანყებისათვის კატალიზატორის როლი შასრულა ინგლისის ადგილობრივი გუბერნატორის ლორდ ჰოდქსონის მიერ აშანტის სახემწიფოებრივი ძალაუფლების და დამოუკიდებლობის სიმბოლოს - ოქროს ტახტის ხელში ჩაგდების მცდელობამ. ოქროს ტახტის ადგილმდებარეობის გასარკვევად და გუბერნატორტან წამოსაღებად მივლინებული იქნა კაპიტანი არმიტაჟი. არცერთ სოფელში თავიანთ რელიქვიაზე არაფერს ამბობდნენ თეთრკანიანტან აშანტები. ერთ-ერთ სოფელში (ბერი), სადაც ბავშვები ამტკიცებდნენ, რომ უფროსები სანადიროდ წავიდნენ, გამოტეხის მიზნით დაიწყო ბავშვების ცემა. საფარიდან გამოვიდნენ უფროსები. ბრიტანელებმა ისინიც შეიპყრეს, შეკრეს და ცემეს.
ვოლოდიმირ გროისმანი
უმაღლესი რადას თავმჯდომარე
2014 წლის 27 ნოემბერს, ახლადარჩეული პარლამენტის პირველ სესიაზე, 313 დადებითი ხმით იგი უკრაინის უმაღლესი რადას თავმჯდომარედ აირჩიეს.
უკრაინის პრემიერ-მინისტრი
საზოგადოების უკმაყოფილებისა და მისი მთავრობის ირგვლივ არსებული კორუფციის ბრალდებების გამო, 2016 წლის 10 აპრილს, იაცენიუკმა თანამდებობიდან გადადგომის შესახებ განაცხადა. საპარლამენტო დებატების გამართვიდან რამდენიმე დღის შემდეგ, 2016 წლის 14 აპრილს, ვოლოდიმირ გროისმანი უკრაინის მე-16 პრემიერ-მინისტრად დაინიშნა.
პირადი ცხოვრება
ვოლოდიმირ გროისმანი ქორწინებაშია. ჰყავს ორი ქალიშვილი — იულია და კრისტინა და ვაჟი — დავიდი. იგი ვინიცის ებრაული თემის აქტიური წევრია.
ბრძოლა ოქროს ტახტისათვის
ბრიტანელთა სისასტიკე
ნაწყვეტი თვითმხილველ კვადვო ავოდოს მონათხრობიდან:
ვოლოდიმირ გროისმანი
ჯილდოები
ვოლოდიმირ გროისმანს მიღებული აქვს შემდეგი ჯილდოები:
ბრძოლა ოქროს ტახტისათვის
ბრიტანელთა სისასტიკე
''თეთრმა ადამიანმა ჰკითხა ბავშვებს - სად იყო დამალული ოქროს ტახტი სოფელ ბერში. ის მათ ემუქრებოდა, რომ სცემდნენ, თუ არ დაუძახებდნენ უფროსებს, რომლებიც ჯუნგლებში იმალებოდნენ. ბავშვებმა უარი თქვეს ბრძანების შესრულებაზე. მათ კარგად იცოდნენ, რომ თეთრები ოქროს ტახტისათვის მოვიდნენ. ბავშვებს არ ეშინოდათ თეთრი ადამიანის. მიხვდნენ-რა ჯარისკაცები ამას, დაიწყეს მათი დაშინება და ცემა.''
ვოლოდიმირ გროისმანი
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1978 კატეგორია:უკრაინის პრემიერ-მინისტრები კატეგორია:უკრაინელი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 20 იანვარი კატეგორია:უკრაინის მე-8 მოწვევის უმაღლესი რადის წევრები
ბრძოლა ოქროს ტახტისათვის
ბრიტანელთა სისასტიკე
ასეთმა სისასტიკემ მოახდინა ოქროს ტახტისათვის ომის პროვოცირება, რომელიც 1900 წლის 28 მარტს დაიწყო. იაა ასანტევამ მობილიზაცია გაუკეთა აშანტის ტომების ჯარს და დიდი ბრიტანეთის მისია კუმასის ფორტში სამი თვე ალყაში მოაქცია. მხოლოდ რამდენიმე ათასი ჯარისკაცისა და საველე არტილერიის დახმარებით შეძლეს ბრიტანელებმა ალყის მოხსნა და თავის დაღწევა. გააფთრებული ბრიტანელები შეტევაზე გადავიდნენ. ისინი წვავდნენ სოფლებს, ხოცავდნენ ადგილობრივ მოსახლეობას, იპყრობდნენ მიწებს. ბრიტანელებმა შეიპყრეს, აგრეთვე, ეჯისუს დედა-დედოფალი იაა ასანტევა. მასთან ერთად, დედოფლის მომხრე მმართველები და სეიშელის კუნძულებზე გადაასახლეს. თავად იაა ასანტევა დევნილობაში გარდაიცვალა 20 წლის შემდეგ. მთელი აშანტის მმართველი, აშანტიხენე - პრემპექს I, როგორც იქნა, დაბრუნდა აშანტში ცოცხალი და ჯანმრთელი.
ოქროს ტახტი იმდენად მნიშვნელოვანი იყო აშანტისთვის, რომ ხალხმა დაუშვა მმართველთა გადასახლება უცხო მიწაზე, ოღონდ ინგლისელებს არ ჩაეგდოთ ხელში. ამასთან, ომის შემდგომ გამოაცხადეს გამარჯვება, რადგან ომის მიზანი - დაეცვათ ოქროს ტახტი - მიღწეულ იქნა.
ხმები ოქროს ტახტზე
ჰოჯსონი კუმასისკენ გაემართა ბრიტანელი ჯარისკაცებისა და ადგილობრივი რეკრუტების მცირერიცხოვანი რაზმით და ქალაქში ჩავიდა 1900 წლის 25 მარტს. გუბერნატორს ადგილზე პატივით შეხვდნენ. ის ცივად და დაჟინებული მოთხოვნით გამოვიდა აშანტის ლიდერების წინაშე. სიტყვა იყო ასეთი შენაარსის:
''სად არის ოქროს ტახტი?! მე წარმოვადგენ უმაღლეს ხელისუფლებას. რატომ ვზივარ მე უბრალო სკამზე?! რატომ არ მოიტანეთ ოქროს ტახტი ჩემი კუმასში ჩამოსვლის შემთხვევასთან დაკავშირებით, რომ მასზე მე დავმჯდარიყავ?!
ჰოჯსონმა მეუღლითურთ და ასობით თანმხლები პირით დატოვა ფორტი. 12 ათასამდე აშანტის მეომარი დაედევნა გაქცეულებს. ბრიტანელთა უმეტესობამ მოასწრო თავი შეეფარებინა აკრადან მოსული ხომალდის ბორტისათვის.
მაშველი ოპერაცია
ჰოდსონი სანაპიროზე მოვიდა ბრიტანეთის სხვადასხვა არმიების და პოლიციური ძალების ჯარისკაცებისაგან შეკრებილი 1000-კაციანი რაზმით. ეს ძალები დასავლეთ აფრიკაში იყო განლაგებული მაიორ ჯეიმზ უილკოკსის მეთაურობით. ინგლისელებმა აირეა რამდენიმე ფორტი, რომელიც აშანტის ტომთა კავშირს ეკუთვნოდა და კარგად იყო დაცული აშანტის მეომრებისგან. აღებულ ფორტთა შორის ყველაზე მსხვილი იყო კოკოფუ, რომლის ხელში ცაგდებისას ბრიტანელებმა მძიმე დანაკარგები განიცადეს. ლაშქრობისას უოლკოკსს უხდებოდა  მუდმივად მძიმე გამოცდების გადატანა. ადგილობრივ მოსახლეობას კარგად ორგანიზებულ პარტიზანულ პირობებში უხდებოდა ბრძოლა. ივლისის დასაწყისში ოულკოკსი გამაგრდა ბეკვაიში და აქედან მოემზადა კუმასის საბოლოო შტურმისათვის, რომელიც 1900 წლის 14 ივლისს გამთენიისას დაიწყო და 15 ივლისის საღამოს დასრულდა. ინგლისელებმა ძირითად დამრტყმელ ძალად გამოიყენეს ნიგერიიდან ჩამოყვანილი იორუბის მეომრები, რომლებიც შედიოდნენ სასაზღვრო ჯარების შემადგენლობაში.
ზაფხულის დასვენების, ავადმყოფთა და დაჭრილთა გამოჯანმრთელების და კუმასის აღების შემდეგ, სექტემბერში უოლკოკსმა აჯანყებულთა მხარდამჭერ მეზობელ რაიონებში მიავლინა მფრინავი რაზმები. 30 სექტემბრისათვის მან სროლებში დაასუსტა აშანტის ძალები. ასევე, გამოიყენა ნიგერიელი ჯარისკაცები აშანტის ტყეებში თავშეფარებული აჯანყებულებზე სანადიროდ. ბრძოლის შემდეგ კაპიტანი ჩარლზ ჯონ მელისი დაჯილდოვდა მამაცობისათვის შეტევის დროს. ეს იყო ერთადერთი ჯილდო მთელი ოპერაციის განმავლობაში, თუმცა სხვა პასუხისმგებელმა პირებმა მიიღეს ორდენები ”გამოჩენილი დამსახურებისათვის”.
იაა ასანტევა
იაა ასანტევა იყო აშანტის იმპერიაში შემავალი ერთ-ერთი ოლქის ეჯისუს დედა-დედოფალი. დღეისათვის ეს რეგიონი წარმოადგენს განას ცენტრალურ რეგიონს. იმ პერიოდისათვის ოქროს ნაპირი წარმოადგენდა დიდი ბრიტანეთის პროტექტორატს, რომელიც ადგილობრივი მოსახლეობიდან გადასახადებს კრებდა. კოლონიზატორებმა მოიპოვეს კონტროლი ოქროს წარმოებაზე და მნიშვნელოვანი შემოსავლები ჩამოაჭრეს ნახევრად დამოუკიდებელ ფედერაციას. როდესაც მისიონერებმა ჩამოაყალიბეს სკოლები და ჩაერივნენ ადგილობრივი მოსახლეობის საქმეებში, აშანტებმა დამცირებულად იგრძნეს თავი. იაა ასანტევამ თავის ცნობილ სიტყვაში ადგილობრივ მოსახლეობას დამპყრობლების წინააღმდეგ ბრძოლისკენ მოუწოდა.
''დღეს მე ვხედავ ზოგიერთ თქვენგანს ეშინია წინსვლის და მმართველისათვის ბრძოლის. ოსეი ტუტუს, ოკომფო ანოკისა და ოპოკუ ვარეს დროს ხელმძღვანელები არ მისცემდნენ უფლებას მტერს, ერთიანი ბრძოლის გარეშე დაეთმოთ მმართველი. ვერცერთი თეთრკანიანი ვერ შეძლებდა ესაუბრა აშანტის მმართველთან იმ ტონით, როგორც ამ დილით საუბრობდა გენერალ-გუბერნატორი. ნუთუ აშანტის სიმამაცე მართლა გაქრა? მე არ მჯერა. ეს არ შეიძლება მოხდეს. უნდა გითხრათ, რომ თუ თქვენ, აშანტის მამაკაცები არ წახვალთ წინ, მაშინ ამას ჩვენ, ქალები გავაკეთებთ. მე მოვუხმობ ქალებს. ჩვენ ვიბრძოლებთ თეთრკანიან მამაკაცებთან. ჩვენ დავდგებით ბრძოლის ველზე უკანასკნელ წუთამდე.''
აშანტიხენე პრემპექს I-ის დაბრუნება აშანტში
ათასობით თეთრკანიანი და შავკანიანი ადამიანი მოაწყდა ნაპირს, რომ მისალმებოდა მას. ისინი ღრმად იმედგაცრუებული დარჩნენ, როცა გაიგეს, რომ ვერ შეძლებდნენ ნანა პრემპექსის ნახვას, რადგან ის საღამოს 5:30 გადმოვიდოდა ნაპირზე და მაშინვე გაემგზავრებოდა ქალაქ კუმასში სპეციალური მატარებლით. მატარებლის მოსვლიდან 20 წთ-ის შემდეგ ნანა პრემპექსის მშვენიერი ავტომობილი აღმოჩნდა ადამიანებით გარშემორტყმული. რთული აღმოჩნდა მისი დაბრუნებისას სათანადო პირობების შექმნა. მშვენიერ არისტოკრატიულ შავ კოსტიუმსა და დიდი ხნის მოდიდან გადასულ შლაპაში მყოფმა ადამიანმა ხელი აწია ბრბოს შეძახილზე. ეს კეთილშობილი პიროვნება იყო ნანა პრემპექსი. [2].
შედეგები
აშანტები დამარცხდნენე ბრძოლაში, მაგრამ საერთო ომი მაინც მოიგეს. მიუხედავად იმისა, რომ კუმასია ღმოჩნდა ბრიტანეთის იმპერიის კოლონიის შემადგენლობაში, აშანტებმა შეინარჩუნეს მნიშვნელოვანი ავტონომია. ომის მიზანი - დაეცვათ ოქროს ტახტი ბრიტანელებისაგან მიღწეული იქნა. თუმცა მომდევნო წელს აშანტის ბევრი ლიდერი, მათ შორის, ეჯისუს დედა-დედოფალი და აჯანყების მეთაური იაა ასანტევა დაპატიმრებულ იქნა. ყველა მათგანი გადაასახლეს სეიშელის კუნძულებზე, საიდანაც თითქმია მეოთხედი საუკუნის მანზილზე უკანდაბრუნების უფლებას არ აძლევდნენ. ამ ხნის განმავლობაში, მრავალი, მათ შორის, იაა ასანტევაც გარდაიცვალა. ქალაქ კუმასში დღემდე შემონახულია ომის მემორიალი და კოლონიური ეპოქის რამდენიმე დიდი შენობა. კოლონიური ეპოქის შემდეგ აშანტი შევიდა ახალი სახელმწიფოს, დამოუკიდებელი განას შემადგჰენლობაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:განის ისტორია
შორეული აღმოსავლეთის ფედერალური უნივერსიტეტი
მინი|300პქ შორეული აღმოსავლეთის ფედერალური უნივერსიტეტი (რუს. Дальневосто́чный федера́льный университе́т, რუსული აბრევიაციით ДВФУ /დებეეფუ/) — ვლადივოსტოკის ფედერალური უნივერსიტეტი.
2009 წლის მონაცემებით უნივერისტეტში მიმდინარეობს სწავლება 600-ზე მეტ საგანმანათლებლო პროგრამით, რომელთა შორისაა 49 საბაკალავრიატო პროგრამა, ე.წ. სპეციალიტეტის პროგრამათა რაოდენობა 90-ია, მაგისტრატურის პროგრამები კი რიცხვით სულ 14 ითვლის, ასპირანტურისა და დოქტორანტურის მიმართულებით 64 სპეციალობა ფუნქციონირებს, უნივერსიტეტამდელი სასწავლო პროგრამების, ასევე კვალიფიკაციის ამაღლების პროგრამების რიცხვი 171-ია.
შორეული აღმოსავლეთის ფედერალური უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულია ცნობილი რუსი აღმოსავლეთმცოდნე-სინოლოგი, ჩინური ცივილიზაციის საბაზისო ტექსტების - „ჯუან-ძი“-ს, „დაო დე ძინ“-ის, „ცვლილებათა წიგნის“ მთარგმნელი, მწერალი, საზოგადო მოღვაწე ბრონისლავ ვინოგროდსკი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუსეთის უნივერსიტეტები
ლა-უნიონი (ანტიოკია)
ლა-უნიონი (La Unión) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ანტიოკიის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2.500 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 17 836 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 198 კმ²-ია.
სლობოზია-ნოუე
სლობოზია-ნოუე (Slobozia Nouă) — სოფელი მოლდოვაში, სოროკის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 227 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 122 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სოროკის რაიონის სოფლები
ახალი ტალღა 2006
ახალი ტალღა 2006 — ახალგაზრდა შემსრულებელთა მე-5 საერთაშორისო კონკურსი, რომელიც მიმდინარეობდა 2006 წლის 26 ივლისიდან 31 ივლისამდე, ძინტარში, იურმალა. მონაწილეობდა 14 ქვეყნის 16 წარმომადგენელი. გამარჯვებული გახდა ლატვიელი ანჯელინა ლა როუზი.
სქოლიო
კატეგორია:მუსიკალური კონკურსები
ბაბაილი
ბაბაილი (Babaylı) — სოფელი აზერბაიჯანში, ქალბაჯარ-ლაჩინის რეგიონში, ზანგილანის რაიონში. 1993-2020 წლებში დე-ფაქტოდ კონტროლირდებოდა სეპარატისტული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მიერ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ზანგილანის რაიონის სოფლები
კოლიბაბოვკა
კოლიბაბოვკა (Colibabovca) — სოფელი მოლდოვაში, ლეოვის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 95 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 142 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლეოვის რაიონის სოფლები
ცოცხმაგარასებრნი
ცოცხმაგარასებრნი (Lythraceae) — ორლებნიან მცენარეთა ოჯახი. ბალახები, იშვიათად ხეები და ბუჩქებია. 25 გვარის 500-მდე სახეობა ძირითადად გავრცელებულია ტროპიკებსა და სუბტროპიკებში. კავკასიაში გვხვდება 4 გვარის 14 სახეობა, საქართველოში 3 გვარის 6 სახეობა. როტალის და ამანიის გვარების სახეობები ბრინჯის ნათესების სარეველებია. ბრაზილიური ვარდისფერი ხე ძვირფას მერქანს იძლევა. ზოგიერთი საღებავი მცენარეა, ზოგი თაფლოვანი და დეკორატიულია.
ლიტერატურა
კატეგორია:მირტისნაირნი
კვინიტაძე
კატეგორია:ქართული გვარები
ემი შუმერი
ემი ბეტ შუმერი (Amy Beth Schumer ; დ. 1 ივნისი, 1981, მანჰეტენი, ნიუ-იორკი, აშშ) — ამერიკელი მსახიობი. ცნობილი გახდა ფილმში „შემთხვევით სექსუალური“ შესრულებული მთავარი როლით. ნომინირებული იყო ემისა და ოქროს გლობუსის ჯილდოებზე.
ბავშვობა
ემი შუმერი დაიბადა 1981 წლის 1 ივნისს მანჰეტენზე, ნიუ-იორკში. იგი არის სანდრა ჯეინ შუმერისა (ქალიშვილობის გვარია ჯონსი) და გორდონ დევიდ შუმერის შვილი. მამამისი საბავშვო ავეჯის მწარმოებელი კომპანიის მფლობელია. მას ჰყავს უმცროსი და, მწერალ კიმ შუმერის სახით. გარდა ამისა, ჰყავს ნახევარ-ძმა, ჯეისონ სტეინის სახით, რომელიც ჩიკაგოში ცხოვრობს და მუსიკოსია.
შუმერების ოჯახი წარმოშობით უკრაინელი ებრაელები არიან, რომლებიც მეორე მსოფლიო ომს ამერიკაში გაექცნენ. ემის ბიძაშვილია ამერიკელი სენატორი ჩაკ შუმერი.
ემი შუმერმა ებრაული სკოლა დაამთავრა, რის შემდეგაც იგი ბალტიმორში, მერილენდში გადასახლდა, სადაც უმაღლეს განათლებას იღებდა ტოუსონის უნივერსიტეტში, რომელიც 2003 წელს დაამთავრა. ამის შემდეგ იგი ნიუ-იორკში დაბრუნდა, სადაც თავიდან თავის სარჩენად მიმტანად მუშაობდა.
კარიერა
მარცხნივ|მინი|294x294პქ|ემი შუმერი ჟურნალის გარეკანზე, 2015 წლის ზაფხული. ემი შუმერის სამსახიობო კარიერა 2004 წლის ივნისში დაიწყო გოთემის კომედიურ კლუბში დადგმული პატარა კომედიური წარმოდგენებით. უკვე 2006 წელს იგი გადაიღეს ფილმში „მოგონების გრძნობა“.
2007 წელს სერიალში „გოთემის ცხოვრება“ როლზე დაამტკიცეს, სადაც საკუთარ თავს განასახიერებდა. ასევე საკუთარი თავის როლს ასრულებდა შემდგომ სამ სერიალში.
2013-16 წლებში გადაიღეს სერიალი „ემი შუმერის შიგნით“ სადაც იგი თავის თავს ასახიერებდა. ამ სერიალში თამაშობდნენ ისეთი ცნობილი მსახიობები, როგორებიც არიან: ნატაშა ლიონი, ჯეიკ ჯილენჰოლი და ა.შ. ემი შუმერი თავად იყო ამ სერიალის რეჟისორი, პროდიუსერი, სცენარის ავტორი და მთავარი მოქმედი პერსონაჟიც.
2016 წელს ემიმ ანიმაციურ სერიალში „სიმფსონები“ გაახმოვანა მისის ბარნსი. იმავე წელს სერიალში „ბობის ბურგერები“ შეასრულა ახალგაზრდა ქალის როლი.
2018 წელს ფილმში „შემთხვევით სექსუალური“ დაამტკიცეს მთავარ, რენე ბენეტის როლზე. ეს ფილმი მისთვის განსაკუთრებული პოპულარობისა და აღიარების მომტანი აღმოჩნდა.
ფიდიასი
აკროპოლისის პართეონს (ტაძარს) მისი და მისი სკოლის წარმომადგენელი სკოლის ოსტატთა რელიეფები და ქანდაკებები ამშვენებდა. ფიდიასის ნამუშევრთა დიდი ნაწილი ჩვენამდე არ მოაღწეულა, მათზე ზოგად წარმოდგენას გვაძლევს რომაული ასლები. აკროპოლისში მან შექმნა ათენას (სიბრძნის ქალღმერთი)  ქანდაკება, რომელიც პართენონის ტაძრის ნაოსში იდგა. რომაული ასლები გვამცნობს, რომ ის იყო 11 მეტრი სიმაღლის ხის გამოსახულება (სხვა წყაროს მიხედვით კი ის 7 მეტრი სიგრძის ქანდაკება იყო), ძვირფასი მასალებით დაფარული: საჭურველი და სამოსი ოქროთი, ხოლო სხეული სპილოს ძვლით. თვალები ძვირფასი თვლებისგან ჰქონდა გაკეთებული. ქალღმერთის ოქროს მუზარადზე გრიფონიები იყო, ფარის უკან კი ცისფერთვალა დახვეული გველი (როგორც სიბრძნის სიმბოლო). ათენას ფარის გარეთა და შიდა მხარეს ღმერთების და ტიტანების ბრძოლა იყო გამოსახული. ამ სცენებში ფიდიასმა პერიკლე და თავისი თავი გამოსახა, რისთვისაც ფიდიასი ღმერთების შეურაცხყოფისთვის დასაჯეს (მცირე ხნით საპყრობილეში ჰყავდათ გამოკეტილი). ქალაქის მფარველი ქალღმერთი ათენა ათენის ყველა კუთხიდან ჩანდა და აღფრთოვანებას იწვევდა.
ემი შუმერი
პირადი ცხოვრება
სხვადასხვა პერიოდში ემი შუმერს ურთიერთობა ჰქონდა დოლფ ზიგლერთან და კომიკოს ანტონი ჯესელნიკთან. 2018 წლის 13 თებერვალს მალიბუში, კალიფორნიაში ემი დაქორწინდა მზარეულ და ფერმერ კრის ფიშერზე. 2018 წლის ოქტომბერში მან პირველი ორსულობა დააანონსა. ფეხმძიმობის პერიოდში მან შიშველმა იპოზიორა ჟურნალისთვის The New York Times . 2019 წლის 5 მაისს ემი შუმერბა ბიჭი გააჩინა.
ფიდიასი
ასევე ფიდეას ეკუთვნის „ათენა პრიმაქოსისის“ ქანდაკება,რომელიც შექმნილია დაახლოებით .ძვ.წ 460 წ, სპარსელებთან გამარჯვების აღსანიშნავად. ფიდიასსვე ეკუთვნის მსოფლიოს 7 საოცრებაში შესული ზევსის 13-მეტრიანი (ის იმ დროისთვის ყველა აგებულ ტაძარზე მაღალი იყო) ხის ქანდაკება ოლიმპიიდან, რომელზეც ფიდიასი თავის მოსწავლე (კოლოტოსთან) და მის ძმასთან (პენეტთან) ერთად მუშაობდა. ქანდაკების ზედაპირი მოპირკეთებული იყო ოქროთი და სპილოს ძვლით. ერთ-ერთი წყაროს ცნობით ფიდიასი დასაჯეს იმისთვის, რომ ვითომდა მან ზევსის ქანდაკებისთვის საჭირო ოქრო მოიპარა, ხოლო ისტორია მოწმობს, რომ მან თავისი ფულით იყიდა ის. ფიდიასის ნამუშევრებიდან შემორჩენილია პართენონის შემამკობელი ქანდაკებები, რომელთაგანაც აღსანიშნავია ირიდას (ცისარტყელას ქალღმერთის) ქანდაკება. ფიდიასის გარდაცვალებისთვის ათენის აკროპოლისის რესტავრაცია (აღდგენა) დასრულებული არ უნდა ყოფილიყო.
ემი შუმერი
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1981 კატეგორია:ნიუ-იორკელი ქალი მსახიობები კატეგორია:ამერიკელი ქალი მსახიობები
ფიდიასი
სქოლიო
კატეგორია:ძველი ბერძენი მოქანდაკეები კატეგორია:ძველი ბერძენი არქიტექტორები კატეგორია:მოქანდაკეები კატეგორია:დაბადებული ძვ. წ. 490 კატეგორია:გარდაცვლილი ძვ.წ 430
აღა მუჰამედ იაჰია ხანი
აღა მუჰამედ იაჰია ხანი (Ağa Məhəmməd Yəhya xan Qızılbaş, آغا محمد یحیی خان) (დ. 4 თებერვალი, 1917 — გ.  10 აგვისტო, 1980)— პაკისტანელი სახელმწიფო მოღვაწე, გენერალი. პაკისტანის მესამე პრეზიდენტი და ამასთან ერთად საგარეო საქმეთა მინისტრიც (1969-1971 წწ.).
ბიოგრაფია
პაკისტანის სხვა მმართველებისაგან განსხვავებით იაჰია ხანი არ ყოფილა დაინტერესებული თავისი მმართველობის გაგრძელებით. ქვეყნის შიგნით სტაბილური მდგომარეობის დამყარებისთანავე დაიწყო იმ ადამიანის ძებნა, ვისაც ხელისუფლებას გადააბარებდა. 1970 წლის 29 მარტს წარმოადგინა დროებითი კონსტიტუციის პროექტი. 1970 წლის დეკემბერში პაკისტანში გაიმართა არჩევნები. პრობლემები დაიწყო, როდესაც გამოქვეყნდა არჩევნების შედეგები. ავამი ლიგამ მუჯიბურ რაჰმანის ხელმძღვანელობით ქვეყნის პარლამენტში აღმოსავლეთ პაკისტანისათვის გამოყოფილი 162 ადგილიდან მიიღო 160 ადგილი. მიუხედავად ამისა, დასავლეთ პაკისტანში მათ არცერთი ადგილი არ მიუღიათ. მეორე მხრივ, პაკისტანის სახალხო პარტია ზულფიკარ ალი ბჰუტოს მეთაურობით გახდა უდიდესი პარტია პენჯაბიდან და სინდიდან, სადაც მიიღო 81 ადგილი. ამან განაპირობა ქვეყნის გახლეჩვა და პოლიტიკური ქაოსი. აღნიშნული ქოსიდან ქვეყნის გამოყვანა იაჰია ხანმაც ვერ შეძლო. აღმოსავლეთ პაკისტანში აჯანყდნენ ბენგალელები. ამან გამოიწვია ინდოეთ-პაკისტანის მესამე ომის დაწყება 1971 წლის ზამთარში.
იაჰია ხანი გარდაიცვალა 1980 წლის 10 აგვისტოს ქალაქ რავალპინდში.
სქოლიო
კატეგორია:პაკისტანის პრეზიდენტები კატეგორია:პაკისტანის საგარეო საქმეთა მინისტრები კატეგორია:დაბადებული 1917 კატეგორია:დაბადებული 4 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1980 კატეგორია:გარდაცვლილი 10 აგვისტო
ოდიშელიძე
საკუთარი სახელი ოდიშელიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: