cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ჰომო ერგასტერი
Homo Ergaster (ნიშნავს „მუშა“ ადამიანს) ან African Homo Erectus არის გადაშენებული ქრონოსახეობა (Cronospecies) Homo-ს გვარის, რომელიც ცხოვრობდა აღმოსავლეთ და სამხრეთ აფრიკაში, ადრეული პრეისტოცენის დროს, რომელიც მიმდინარეობდა 1,9 და 1,4 მილიონი წლის წინ. ეს არის ერთ-ერთი პირველი ჰომინინი, რომელიც მოიცავს ადამიანის ჯგუფების ნამდვილ წევრებს და სახეობებს შიმპანზეებისგან გაყოფის შემდეგ. მიიჩნევა, რომ ჰომო ერგასტერი არის წინაპარ ჰომო ერექტუსის, ან რაიმეს იზიარებს საერთო წინაპრისაგან.
ჰომო ერგასტერის განმარტებას მივყავართ ჰომო ერექტუსამდე, განსხვავებით ტაქსონომიური საკითხებისგან, რომლის მიხედვითაც ეს ორი სახეობა უფრო მეტად არის განსხვავებული წარმომავლობის, ვიდრე ერთნაირის და წარმოადგენენ სხვადასხვა მოდგმას. ზოგიერთი პალეოანთროპოლოგისტი განიხილავს, რომ ჰომო ერგასტერი და ჰომო ერექტუსი არის მსგავსი სახეობა და სწორედ ამიტომ ჰქვია აფრიკული ჰომო ერექტუსი, სხვები მიიჩნევენ რომ, ჰომო ერგასტერი არის ჰომო ერექტუსის პირდაპირი წინაპარი, რომელიც შემდეგ პერიოდში აფრიკიდან გადავიდა ევრაზიაში და გადაიქცა განსხვავებულ სახეობად. მიუხედავად ამისა, ზოგიერთი მაინც იზიარებს აზრს, იმის  შესახებ, რომ ეს არის სპეციფიკური ეპითეტი და არ არსებობს განსხვავება ერგასტერსა და ერექტუსს შორის.
ბინომური სახელი პირველად გამოიყენეს 1975 წელს გროვსმა და მაზაკმა, სპეციფიკური ეპითეტი „ერგასტერი“, წარმოიშვა ძვეული ბერძნული „ἐργαστήρ“- „Workman” – „მუშა“, ქვის ტექნოლოგიის გამომხატველად. ეს სახელი შერჩეულ იქნა ჰომო ერგასტერის ძვლების ნარჩენებთან ერთად აღმოჩენილ იარაღებთნ ერთად, როგორებიცაა ხელის ცული, ყასაბის დიდი დანა. ჰომო ერგასტერმა პირველმა დაიწყო ამ იარაღების გამოყენება 1,6 მილიონი წლის წინ,სწორედ ამიტომ, ეს არის ერთ-ერთი მიზეზი, რის გამოც იგი უფრო მკაფიო წინაპრად ითვლება თანამედროვე ადამიანისა.
ადამიანის ევოლუცია ჰომო ერგასტერამდე
XX-XXI საუკუნეები პალეონთოლოგიურ მსოფლიო გამოკვლევებს მოაქვს, ახალი, ფრიად საინტერესო შტრიხები და გვიხატავს ახალ სურათებს ადამიანის ევოლუციის განვითრებაზე. დაგროვილი მასალებიდან ნათლად ჩანს, რომ ტრადიციული ერთხაზოვანი სქემა იცვლება მრავალხაზოვანი „სეტისკულური“ მოდელით ადამიანის ევოლუციაზე.
ჯერ კიდევ მე-20 საუკუნის 90-იან წლების ბოლოს ადამიანის საერთო წინაპარი არ იყო გამოვლენილი და ანთროპოლოგიურ ლიტერარტურაში არ იყო საერთო აზრი უძველესი ადამიანის ბიოლოგიურ პორტრეტზე.
პარიზელმა ანთროპოლოგებმა მ.ჰიკფრიდმა და ბ.სენიუმ, 2002 წელს ტუდჟენისა და კენიის მთებში აღმოაჩინეს ეგრეთ წოდებული ორორინის ნარჩენები, რომლებიც ორი ფეხით გადაადგილდებოდნენ, ჰქონდათ ადამიანის კბილები და ცხოვრობდნენ იმ დროს, როცა მოლეკულური ბიოლოგიის მონაცემებით, გაიყო ევოლუციური ფილიალები ანთროპოიდებისა და ადამიანების.
მსოფლიო სენსაცია გახდა  ლიკის  2002 წლის ზაფხულის აღმოჩენა. თავის ქალა, სახელად ტუმაია, ტვინის წონით 750გ. ხერხემლის სტრუქტურული ქსოვილები ამკიცებენ, რომ ორფეხიანობა, როგორც ფორმა, მიიღო 7 მილიონი წლის წინ. ეს არის ყველაზე ძველი ჰომინიდი.
ათასწლეულის აღმოჩენად ითვლება ლიკის აღმოჩენა კუნძულ ტურკანის სანაპიროსთან. ნანახია თითქმის მთლიანი თვის ქალა, მცხოვრები 3.5 მილიონი წლის წინათ. ის არ შეიძლება შევადაროთ არც ავსტრაპოფიტეკს და არც ადრეულ ჰომოს. კენიოტროპი გვევლინება უფრო პირდაპირ წინაპრად, რომლის წარმომადგენლები იყო „ანტროპამი“ ე.ი. ადამიანის წინაპარი.
ინფორმაცია ავსტრალოფიტეკის შესახებ უფრო გაძლიერდა ბოლო წლების აღმოჩენებით, რომელიც ძველ მოსაზრებებს უკარგავს აზრს. ამის მიხედვით ყველაზე ძველი ჰომინიდები კი არ გადაშენდნენ,არამედ განვითრდნენ  და მილიონობი წლების მანძლზე ისინი უახლოვდებოდნენ ადამიანს.
ნებისმიერი„ape”-ს, როგორცადრულ ჰომინიდებს, შეუძლიათმრავალფეროვანითანამდებობრივიმოძრაობები, მათშორის, ბიპედალიზმი(ორ ფეხზე სიარული) დაცოცვა. ნაკლებადსავარაუდოა, რომნებისმიერიჰომინიდს შეეძლოსთითოეულიამბიოტექნოლოგიური,  სხვადასხვარეჟიმებით მოძრაობა თანაბარიდონეზე.
შეიძლება დასაბუთებულად ვივარაუდოთ, რომ ნებისმიერი სახეობა შეგუებული და ადაპტიერბულია თავიანთ საცხოვრებელ ეკოლოგიურ პირობებთან, არაფერია იმაზე უფრო ადვილი,ვიდრე ის ფაქტი, რომ ადამიანებში ორი ფეხით გადაადგილების სპექტრში ჩართულია სახსრები და კუნთები.
pcsa-ს(ფიზიოლოგიური კვეთის არჩევითი არე  კუნთების) მოძველებული ტიპები,ასე რომ შესაძლებელია კუნთების სტრესის გამოთვლა,რომელიც ითვლება შემდეგნაირად,კუნთების ძალის თანაფარდობა pcsa-თან.ეს არე,მოძველებული ნიმუშებისა საჭიროებს და სჭირდება და აუცილებელიც კი არის,იყოს შეფასებული.არსებობს ვარაუდი და  დასაბუთებულია,რომ pcsa-ს ფარგლებში იქნებოდა ადამიანთა ვარიაციების ხაზები.ერთი მხრივ,ნათქვამიარომ  შიმპანზეები,და მეორე მხრივ,ახლო ნათესავები მოძველებული ტიპებისა,რომლებიც აჩვენებს ყველაზე მკაფიო და საყრდენ ქცევებს.უნდა აღინიშნოს ის ფაქტი,რომ pcsa-ს კუნთების შეფასება მოძველებული ტიპებისთვის,ნიმუშებისთვის,მისთვის გამოყენებული იყო სკალირება.იმ შემთხვევებშიც ,თუ ყველაზე ეკონომიკური ჰიპოთეზა,გეომეტრიული მსგავსება,ეს ყოველივე არის ვარაუდი,მოძველებულ ნიმუშებსა და გაზომვად სუბიექტებს შორის(როგორიც არის თანამედროვე ადამიანი ).ზემოთ ნათქვამიდან გამომდინარე,არსებობს სპეციალური  გამოთვლა და ამის გათვალისწინებით,pcsa-ს მოდელი უნდა იყოს პროპორციული ძალის მასის 2/3.(mass mod(2/3)/mass ms ) სადაც mod არის მოდელი,ხოლო ms არის გაზომვადი სუბიექტი,ხოლო mass არის მასობრივი საერთ სხეულის მასა.
კუნთების ყველა მიმაგრება არის დამოკიდებული  ნათესავ სეგმენტებზე(ძვლები ).კუნთების მიმაგრება განისაზღვრება ნათესავურ,ადგილობრივ და სეგმენტურ ჩარჩოებში.ექსპერიმენტებსა თუ სხვადასსხვა დინამიურ მონაცემებს სჭირდება მოდელირება,გარდაქმნა.
აღმოჩენა და წარმომადგენლობითი ნამარხი
სამხრეთ აფრიკელ პალეოანთოლოგისტ ჯონ რობინსონმა 1949 წელს აღმოაჩინა ჰომინინის ქვედა ყბის ახალი ნამარხები სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში, რომელსაც მან „Telenthoropus Capensis“ დაარქვა. 1971 წელს Homo Ergaster - ი რიჩარდ ლიკმა აღმოაჩინა. მან, გათხრების დროს, ახალი ჰომინიდის  კარგად შემონახული ყბის ქვედა ნაწილი აღმოაჩინა. თავიდან, მას ეგონა, რომ ეს ყბა  Homo Erectus -ს მიეკუთვნებოდა, თუმცა შემდეგ უფრო ყურადღებით შესწავლისას, ახალ ჰომინიდს სხვა სახელი დაარქვეს. ეს სახელი კი  Homo Ergaster - ი არის.
დღესდღეობით ჰომო ერგასტერად ითვლება. ეს სისტემური კატეგორია პირველად გამოიყენებს, ქვედა ყბის კლასიფიკაციისთვის, რომელიც იპოვეს ტბა რუდოლფთან ახლოს (ახლა ტბა Turkana), კენიაში, რომელიც აღმოაჩინა კოლინ გროვსმა და ვრატისლავ მაზაკმა 1975 წელს, ასევე მოიხსენიებოდა KNM-WT 15000-ს სახელით, რომელიც გახდა სახეობების ნიმუში, თითქმის მთლიოანი ჩონჩხი ჰომო ერგასტერის, KNM-WT 15000-ს, ან „ტურკანა ბიჭის“, აღმოაჩინეს 1984 წელს ტბა ტურკანასთან, კამოია კიმეუმ და ალან ვოკერმა. ის თარიღდეა 1,6 მილიონი წლით და არის ერთ-ერთი ყველაზე მთლიანი ადრეული აღმოჩენა, თავის ასაკთან შედარებით.
თუმცა, ამ ჰომინიდის ნაშთების  ყველაზე სენსაციური აღმოჩენა კიდევ წინ იყო. 1984 წელს აფრიკაში აღმოაჩინეს  ქვიშაში ძნელად აღქმადი თავის ქალას  მცირე  ნატეხი, რომელიც აშკარად ადამიანის ტიპის ქალას ჰგავდა. გათხრები ჩატარდა ქსოვის ნემსებისა და აკვარელი ჯაგრისების საშუალებით. თავდაპირველად ნარჩენებით „ შეკრიბეს“  ჰომინიდის „სახე“, ხოლო შემდეგ თანდათანობით  აღმოაჩინეს მთელი ჩონჩხი. ეს იყო უძველესი  13 -14 წლის ბიჭის ჩონჩხი, გასაოცარია მისი ზომა. უძველესი ბიჭი 1.60 მეტრამდე გაიზარდა და თუ იგი არ დაიღუპებოდა უბედური შემთხვევის გამო, სავარაუდოდ, იგი 1, 80 მეტრამდე გაიზრდებოდა. ეს, რა თქმა უნდა, სენსაცია იყო, თან როგორი. მეცნიერები მიჩვეულნი იყვნენ, რომ უძველესი ადამიანების ჩონჩხები, როგორც წესი, მოკლე ზომის იყო, აქ კიდე უძველესი ადამიანის ჩონჩხი, რომელიც 1,6 მილიონი წლის წინ ცხოვრობდა და თავისი ვიზუალური აღნაგობით და უფრო კონკრეტულად - თავისი სიმაღლით თანამედროვე ადამიანის ზომას გაუთანაბრდა. აგრეთვე, მისი სტრუქტურა არაფრით განსხვავდებოდა თანამედროვე ადამიანისგან. იგი  თანამედროვე ადამიანისგან მხოლოდ შუბლით  განსხვავდებოდა. ჰომინიდის შუბლი დაქანებული და დაბალი იყო და უფრო მაიმუნის შუბლს ჰგავდა. „Turkana Boy-ს“ ცერვიკალურ, მალის ყელზე დაყრდონბით, რომელიც იყო უფრო წვრილი შემდგომში არსებულ ადამინაებთან შედარებით, ითვლებოდა რომ ჰომო ერგასტერს ჰქონდა შეზღუდული ფიზიკური უნარები, რომლითან დაარეგულირებდა სუნთქვასა და ხმების გამოცემას. მოგვიანებით დმანისში აღმოჩენილი ნამარხებით, რომელიც თარიღდება „„Turkana Boy-სზე“ 300 000 წლით ადრე, ირკვევა რომ ადამიანის მალა ნორმალურად იყო განვითარებული. ასევე დადგენილია, რომ „„Turkana Boy-ს“ აწუხებდა ზურგის სვეტის დაავადებები, რომელმაც გამოიწვია მალების დავიწროვება. მიუხედავად იმისა, რომ არ არის დადასტურებული დმანისში აღმოჩენილი ნამარხების ჰომო ერგასტუსუობა, ის მაინც უფრო ძველია ვიდრე „Turkana Boy“, რითაც შეგვიძლია ვივარაუდოთ, რომ ისინი მონათესავეები იყვნენ.
ჰომო ერგასტერის სახეობას განეკუთვნება აკადემიკოს დ.ლორთქიფანიძის ხელმძღვანელობით საქართველოში, კერძოდ დმანისში აღმოჩენილი გომინიდის პატარა ეგზემპლარი, პატარა ტვინით, ვიწრო წარბებით და დიდი ეშვებით. იგი ცხოვრობდა 1,7 მილიონი წლის წინათ. შესაძლებელია რომ მან პირველმა დატოვა აფრიკა და აღმოაჩინა ცეცხლი.
დმანისში აღმოჩენილი ჰომო ერგასტერის თავის ქალა არის საოცრად კარგად შემონახული. მეცნიერების თქმით ეს ქმნილება კარგად ჰგავს თანამედროვე ადამიანს, და ამასთანავე ტვინითაც გაცელიებით მაღლა იდგა ვიდრე მაიმუნი. მეცნიერ კრის სტრინგერის თქმით: „ადრინდელი ადამიანები იყვნენ მსგავსი ჩვენი და თუ მოვძებნით, ვნახავთ გორილას ადამიანის მსგავსი ტვინის ზომით. ესადამიანი გამოიყურებოდა ისე, როგორც თანამედროვე ადამიანი.”
ჰომო ერგასტერის ნარჩენები აღმოჩენილია, ტანზანიაში,ეთიოპიაში, კენიაში, და სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში. აღმოჩენების მიხედვით ყველაზე სრულყოფილი ჩონჩხი ჰომო ერგასტერისა იყო კენიაში, 1984 წელს.
ჰომო ერგასტერის ტიპის ნიმუში არის KNM ER 992.
70 - იანი წლების ბოლოს კენიაში, კუნძულ ტურკანას აღმოსავლეთ სანაპიროზე იპოვეს ქალის თავის ქალა. აღმოჩენა კიHomo ergaster - ის  ტიპური ექზემპლარია.ეს აღმოჩენა თარიღდება დაახლოებით 1.5 მლნ წლით. თავის ქალას აღწერა:  შედარებით პატარა სიმაღლის სახე, ძალიან ფართო მსხლის ფორმის ხვრელი, პოსტორბიტალური კონსტრუქცია, დაბალი თავის ქალა, ძალიან მცირე მოცულობის ტვინი ( 848 სმ3 ), ძვლების მცირე სისქე. ყვრიმალის ძვლების სტრუქტურა კი თამანედრო ადამიანის სტრუქტურად ემსგავსება.
ჩესოვანჯა - კიდევ ერთი ადგილი, სადაც აღმოაჩინეს Homo ergaster - ი - ცნობილია ცეცხლის გამოყენების დათარიღებით ( 1.42 მლნ წლის წინ). ამის ახლოს აღმოაჩინეს Olduvai ტიპის იარაღები და თავის ქალას ფრაგმენტები. მეცნიერები ამ ნაშთებს უკავშირებენ Homo Ergaster -ს, ხოლო ძვლების ნაშთებსა კი Australopithecus robustus.
არქეოლოგიური მონაცემები, რომლებიც მიღებულნი იყვნენ საქართველოში, ადრეულ 90 - იან წლებში, უპასუხეს სადავო კითხვას, თუ სად გავრცელდნენ Homo Ergaster -ები, დატოვეს აფრიკის ტერიტორია, თუ არა. დმანისში აღმოაჩინეს ქვედა ყბის ნაშთები, რომლების თარიღდებიან 1,8- 1,7 მლნ წლით. ყბა კი პრიმიტიული სახის არის,  მაგრამ კბილების მორფოლოგიური თვისებებით ჩანს, რომ უფრო განავითარდა. ევოლუციური დონის მიხედვით, აღმოჩენა შეიძლება მიეკუთვნებოდეს ადრეულ archanthropines. მეცნიერებმა, ბერნარდ ვუდმა და მარკ კოლარმა, განსაზღვრეს აღმოჩენა ტექნოლოგიური მდებარეობით, როგორც Homo Ergaster -ი. ისინი ფიქრობენ, რომ დმანისის ჰომინიდი მიეკუთვნება ადრეულ არჰანტროპებს, რომლებმაც დატოვეს აფრიკა და გადავიდნენ აზიაში და ,შესაძლებელია, ევროპაში.
კლასიფიკაცია და განსხვავებები
პალეოანთროპოლოგისტები კამათობენ ჰომო ერგასტერის და ერექტუსის მნიშვნელობაზე, როგორც განსხვავებული სახეობების. ზოგი ფიქრობს, რომ ჰომო ერგასტერი არის ჰომო ერექტუსის სახეობა, სწორედ ამიტომ ჰქვია აფრიკული ჰომო ერექტუსი, ისინი ფიქრობენ, რომ ჰომო ერგასტერი გადავიდა აფრიკიდან ევრაზიაში და გახდა განსხვავებული სახეობა, ისინი აძლევენ გარკვეულ განმარტებებს: “Homo Erectus sensu stricto” (ძლიერი გრძობა), ხოლო აზიელ სახეობას „Homo Erectus sensu lato” (ფართო გრძნობა). მიუხედავად ბევრი მსგავსებისა და განსხვავებისა მეცნიერები მაინც 2 ნაწილად იყოფიან, პირველი: ჰომო ერგასტერი და ერექტუსი ერთი და იგივე სახეობებია, მეორე: ერექტუსი მართლაც აზიის მკაფიო ჯიში იყო, ხოლო ერგასტერი აფრიკის.
ზოგიერთი მეცნიერი აერთიანებს ორივეს და იყენებს საერთო ეპითეტს „ერგასტერს“, რომელთათვისაც, არ არის განსხვავება „Turkana Boy-სა“ და “Peking Man-ს შორის“
დმანისის უკანასკნელი აღმოჩენები იძლევა ვარაუდს, რომ ყველა თანამედროვე ჯუგფი  ადრეული აფრიკული ჰომოსი, რომელიც მოიცავს ჰომო ჰაბილისს, ჰომო რუდოლფენსისს, ჰომო ერგასტერს და ჰომო ერექტუსს, არის წარმოშობილი ერთი სახეობიდან, რომელიც ვითარდებოდა დაახლოებით 1.9 მილიონი წლის წინ აფრიკაში, ხოლო შემდგომში გავრცელდა ევრაზიაში, ასევე ჩინეთში და იავაში. ფართოდ მიღებულია, რომ ჰომო ერექტუსი არის წინაპარი გვიანი ჰომინისის, როგორიც არის ჰომო ჰეიდენბერგენისი, ჰომო ნეანდერტალენისი, აზიური ჰომო ერექტუსი და ჰომო საპიენსი.
ჰომო ერგასტერი ზოგჯერ ქვესახეობად ითვლება ჰომო ერექტუსისა. გარკვეულწილად საკამადოდითვლება ის თემა, რომ, არის თუ არა ჰომო ერგასტერი ან მოგვიანებით აზიური ჰომო ერექტუსი, პირდაპირი წინაპარი თანამედროვე ადამიანისა.
ჰომო ერგასტერი, ჰომო ერექტუსისაგან შეიძლება განვასხვაოთ, უფრო თხელი თავის ქალის ძვლებისა და ნაოჭების სიმცირით. დადგენილია, რომ ჰომო ერგასტერის სიმაღლე 1,9  მეტრი იყო, და შედარებით ნაკლები ვიდრე ადრეული ჰომინიდისა.
წარმოშობა და გადაშენება
ითვლება, რომ ჰომო ერგასტერი წარმოიშვა ჰომო ჰაბილისის მოდგმიდან დაახლოებით 1,8 მილიონი წლის წინ. ამის შემდეგ მალევე, ჰომო ერექტუსი გამოეყო ერგასტერს და ემიგრირდა აფრიკიდან, ან არსებობს მეორე ვარაუდიც, რომლის მიხედვითაც ერგასტერს ჩამოშორდა ჯგუფი, რომელიც ემიგრირდა აფრიკიდან, შემდეგ კი გადაიზარდა ჰომო ერექტუსში. სწორედ ეს ადრეული წინაპრები შეიძლება ყოფილიყვნენ დმანისში აღმოჩენილები, როგორც ჰომო ერექტუსი ქართულეული.
ჰომო ერგასტერი ნაკლებად განიცდიდა სექსუალურ დიმორფიას ავსტრალოპიტეკის წინაპრებისგან განსხვავებით. ის შესაძლოა, იყოს პირველი ჰომინიდი, რომელმაც ცეცხლის პრაქტიკული გამოყენება დაიწყო.
ჰომო ერგასტერი ითველება, ადრეული შედარებით მასიური აღმოსავლეთ აფრიკელი, უფრო ზუსტად, ტბა ტურკანის ტერიტორიიდან. იგი მიეკუთვნება გომინიდებს,  რომლებიც არ ეკუთვნიან ავსტრალიელებს და გააჩნიათ არხანტროპების ნიშნების თითქმის სრული კონპლექსი.
ჰომო ერგასტერი გამოირჩეოდა ადრეულ ჰომინიდთაგან მორფოლოგიის არსებობის ცვლილებით. მათ შორის იყო ჩონჩხის პროპორციები: დიდი სიმაღლე, გრძელი ფეხები და შედარებით პატარა, განივი ზომები.
მათ აითვისეს ახალი ეკოლოგიური არე, ღია, მეორადი სავანები. სწორედ ამ, ღია სივრცეში ცხოვრებაზე საბოლოო გადასვლამ გამოიწვია მათი გავრცელება აფრიკის კონტინენტის გარეთ.
ჰომო ერგასტერები აფრიკის გარეთ გავრცელებული პირველი გომინიდები იყვნენ, ერთ- ერთი ასეთი აღმოჩენაა საქართველოში, კერძოდ დმანისში, 1,8 მილიონი წლის წინათ.
დამწვარი ცხოველთა ძვლების, სასარგებლო წიაღისეული საბადოების და ბანაკში მათი კვალის აღმოჩენა საშუალებას იძლევა, რომ სწორედ ეს სახეობა იყო პირველი რომელმაც პირველად გამოყენა ცეცხლი.
ჰომო ერგასტერის აგებულება
ჰომო ერგასტერი იყო პირველი ჩვენი წინაპრებიდან, რომელიც გამოიყურებოდა თანამედროვე ადამიანის მსგავსად. ეს ადამიანები ძირითადად იყვნენ მაღლები და სუსტები, ასევე შესაძლებელია შედარებით უთმოები, ყველა არ ეთანხმება ამ სახეობის სახელს, ზოგს კი ურჩევნია ამას უწოდოს აფრიკული ჰომო ერექტუსი.
კარგად შენახული აღმოჩენების საშუალებით ჰომო ერგასტერების აგებულება კარგადაა შესწავლილი, მათ შორის ცნობილი ჩონჩხი, ბიჭი ტურკანიდან.
ამ სახეობის სიმაღლე, კოჭმაღალი ტანი, პროექტირებული ცხვირი და გარკვეულწილად გაფართოებული ტვინი იყო თავიდან ბოლომდე ევოლუციური გზა წამყვანი თანამედროვე ადამიანებისკენ, მაგრამ აქ უკვე გაჩნდა სხვადასხვა შუალედური მახასიათებლები.
სხეულის ფორმა და ზომა
აღიარებულია და არც არის გასაკვირი, რომ სხეული არის მაღალი და სუსტი, გრძელი ფეხებით, რომლებიც შესაძლოა ყოფილიყო ადაპტირებული, მაქსიმალურად გაგრილებული, სხეულის ცხელ და მშრალ გარემოში. თუმცა,  მენჯი აღმოჩენილი 2000 წელს, შეგვიძლია ვივარაუდოთ, რომ ქალები იყვნენ უკიდურესად ფართო ბარძაყიანები და მოკლე.
ქალებში სიმაღლემ დაახლოებით მიაღწია 160  სანტიმეტრს, ხოლო მამაკაცებში დაახლოებით 180 სანტიმეტრს.
სხეული შესაძლებელია ყოფილიყო შედარებით უთმო.
რაც შეეხება ნეკნს, ის იყო მსგავსი თანამედროვე ადამიანის, და იყო უფრო ცილინდრის ფორმის, ვიდრე კონუსური ფორმის, როგორც ადრეული სახეობა. ეს მომხდარი ცვლილებები შეეხებოდა მხრების, გულმკერდისა და წელის ნაწილს. თანდათან გაუმჯობესდა ეს ახალი სხეულის ფორმა აუმჯობესებდა ბალანსს და შესაძლებელი გახდა.
თავის ტვინი
რაც შეეხება თავის ტვინს,  იგი შედარებით პატარაა, მისი ზომა საშუალოდ დაახლოებით 860 კუბური სანტიმეტრი იყო ზოგიერთისა 700 სმ კუბი( დმანისის აღმოჩენა)და შეადგენდა მათი სხეულის წონის 1.6 %-ს.
Homo Ergaster -ის ტვინის მოცულობა გაიზარდა Homo Habilis - თან შედარებით და უკვე 900 სმ3  მიაღწია. Homo Ergaster - ს არა მხოლოდ ტვინის მოცულობა გაეზარდა, არამედ ტვინის ნაწილებიც, რომლებიც პასუხს აგებენ აბსტრაქტულ აზროვნებაზე, კერძოდ გაიზარდა შუბლის წილის ზომა. ამასთანავე, შუბლის წილის ზომის გაზრდასთან ერთად გაიზარდა ტვინის თხემის ნაწილშიც, რომელიც ცნობილია როგორც Broca. Broca გავლენას ახდენს მეტყველებაზე. იგი Homo Ergaster- ში უფრო განვითარებული იყო, ვიდრე Homo Habilis- ში და ალბათ Homo Ergaster უკვე ჰქონდა მეტყველების წამოწყება. ხოლო ეს მეტყველება თავის საწყის მდგომარეობაში იყო.
თავის ქალა
მკაფიო,ორმაგი თაღოვანი წარბის ქედს ქმნის  ზემოთ თვალები და შედარებით მკაფიო ჭრილი, რომელიც განთავსებული იყო წარბის ქედსა და შუბლს შორის.
ცხვირი კი იყო ჩვეულებრივ ადამიანის მსგავსი,თავდაპირველად.ახლა კი ის დაპროექტებული გარეთ,ხოლო ადრეულ სახეობებს ჰქონდათ ცხვირის ბინები.
Homo Ergaster - ის  შუბლი, Homo Habilis - ის  განსხვავებით, უფრო „ჭკვიანად“ გამოიყურება. დამახასიათებელია სქელი წარბების ქედები. ისინი იცავდნენ Homo Ergaster - ის ტვინს დაზიანებისგან. დიდი კისერის კუნთები იჭერენ მოკლე მასიურ  კისერს.
ყბა და კბილები
ყბა იყო მოკლე და უფრო მსუბუქი, შედარებით ადრეულ სახეობებთან, რის შედეგადაც საბოლოო ჯამში მივიღეთ მოკლე სახე.
მსგავსად ადრეული სახეობებისა, წინა ქვედა ყბის დამრეცი იყო უკან და აღარ ფორმირებულა თანამედროვე ადამიანების მსგავსად.
რაც შეეხება  მოწყობას კბილების ფარგლებში, ყბა იყო შუალედური მაიმუნებისა და თანამედროვე ადამიანების იმ მხარეში სადაც უფრო შორს იყო კბილები ყბის უკან და პირიქით ყბის წინ
ეშვებს ჰქონდა თანამედროვე ფორმა, რომ ყოფილიყო მოკლე და პირდაპირი, როგორიც თანამედროვე ადამიანი.
ფუძის კბილის წინ მყოფი და მოლური კბილი იყო ძალიან პატარა, მსგავსად თანამედროვე ადამიანისა.
სახის განყოფილება დიდია, მაღალია და ახასიათებს  წინ გამოწეული მასიური ზედა ყბა. ხოლო ქვედა ყბა, მძიმე და მსხვილია. მთლიანობაში სახე გაჭიმულია და ჰორიზონტალურად ბრტყელი. კბილები სიდიდით არ ჩამოუვარდებიან ადრეულ ჰომო არსებებს. ამავდროულად იკვეთება წინა კბილების შედარებით გადიდებისა და უკანა კბილების დაპატარავების დენდენცია.
ხერხემალი და მენჯი
მენჯს ჰქონდა თანამედროვე ადამიანის მსგავსი ფორმა და შედარებით ვიწრო სხვა სახეობეთან შედარებით,როგორიც არის Australopithecus afarensis .ამან ალბათ საშუალება მისცა უფრო ეფექტიანი ყოფილიყო მოძრაობა ორი ფეხით.
რაც შეეხება ქალის მენჯს, ის მიუთითებს, რომ ქალებს საკმაოდ ფართო, განიერი მენჯი, ბარძაყი ჰქონდათ.
სხეული იყო ვერტიკალურად განლაგებული ზემოთ მენჯზე.
ხერხემლის კისრის ნაწილში  ხერხემალი აჩვენებს, რომ ზურგი ჰქონდათ თხელი, ვიდრე თანამედროვე ადამიანს, ეს იმაზე მიუთითებს, რომ ამ სახეობას შესაძლოა შეზღუდული ჰქონდა გამოსვლა შესაძლებლობების არარსებობის გამო, ნერვები კი საჭირო იყო კომპლექსური კონტროლისთვის სუნთქვის ან საუბრისას.
კიდურები
დღესდღეობით უამრავი ექსპერიმენტი ტარდება ადამიანთა სიარული შესასწავლად,ამ დროს უამრავ სიახლე იჩენს თავს, და ცდილობენ მათ ამოხსნას და დეტალების ერთმანეთთან დაკავშირებას,რაც შეეხება ექსპერიმენტს  ადამიანთა სიარულის თაობაზე,უნდა აღინიშნოს,რომ უამრავი ექსპერიმენტი ჩატარდა ადამიანის ბიპედალურ სიარულს განსხვავებულ სიჩქარეში.ამის გათვალისწინებით და ამის გამო უამრავი უხვი და ერთობლივი კინემატიკური და კინეტიკური მონაცემი იქნა მიღებული ამ ექსპერიმენტების შემდეგ.სწორედ ამ ექსპერიმენტების გათვალისწინებით უამრავი მონაცემია მიღებული,რომელიც საშუალებას იძლევა  მნიშვნელოვან საკითხებზე მსჯელობისთვის.
ადრეული სახეობებისგან განსხვავებით, ფეხები უფრო გრძელია ვიდრე მკლავები, რაც შეეხება კიდურების პროპორციებს ძალიან მსგავსია თანამედროვე ადამიანთან.
ხეზე ცოცვის ადაპტაცია ადრეული სახეობებისთვის დაიკარგა.
ორი ფეხით სიარულის უნარი არის სხვადასხვა კიდურების თვისებები, ისევე როგორც ცვლილებები გულმკერდის, წელის  და მხრის ნაწილში, რამაც გამოიწვია სხეულის ყოფნა ბალანსირებულ მდგომარეობაში.
კუნთების გადატანას სახსრებში, დიდი მნიშვნელობა არ აქვს, თუ ის ერთობლივად ბრუნავს. “შესაფუთი რადიუსი“ არის პროპორციული ძვლის სიგანის ერთობლიობის, მაგალითად ბარძაყის არეში, ასევე კოჭ-წვივის შეერთების ადგილზე, ეს შეფუთვა კი თავს არიდებს შესაძლო სიმულაციურ არტეფაქტს, როცა კუნთებმა შეიძლება შეაღწიონ ერთობლივად ან ცალ-ცალკე.
იარაღების გამოყენება
ჰომო ერგასტერი გამოიყენებდა უფორ მრავალფეროვან და დახვეწილ ქვის იარაღებს. ვიდრე მისი წინამორბედი ჰომო ჰაბილისი. ჰომო ერგასტერმა დახვეწა მემკვიდრეობითი „Oldowan“ ტექნოლოგია, ამის შემდეგ განვითარდა პირველი აშელის კულტუის ცული. აშელის კულტურის იარაგების გამოყენება დაიწყო 1.6 მილიონი წლის წინ, ხოლო ჰომო ერეკტუსმა ამ ტექნოლოგიის გამოყენება 200 000 წლით ადრე დაიწყო.
Homo Ergaster - ის  ტიპის ჰომინიდები გამოიყენებდნენ სხვადასხვა ტიპის იარაღებს და გამოცდილი ნადირები იყვნენ. ისინი ნიჭიერები იყვნენ სირბილში, სწრაფად ავითრებდნენ სიჩქარეს, რომელიც საშუალებას აძლევთა მათ კონკურენცია გაეწია თანამედრივე სპორტსმენებს. მათი ძვლების შესწავლით ჩვენ ვიგებთ ამ ინფორმაციას. Homo Ergaster - ი ვითარდებოდა საშინელ გვალვას დროს, რის გამოც ხმებოდა ტროპიკული ტყეები და ყალიბდებოდნენ დიდი უდაბნოები. ამ ტიპის ჰომინიდები მარტივად ეგუებოდნენ სიცხეს. მათ ჰქონდათ  უთმო და გლუვი კანი. ზუსტად ეს ეხმარებოდა მათ ოფლიანობაში. Homo Ergaster-ი ნადირობდა შუა დღეს, როდესაც ცხოველები ისვენებდნენ. ისინი ძირითადად ღია ადგილას და ეს საშუალებას აძლევდა მათ საკვების მოპოვებას კონკურენციის გარეშე. ამ მხრივ Homo Ergaster-ი ძალიან გვგავდა ჩვენ - თანამედროვე ადამიანებს მათი საერთო ფორმების თვალსაზრისით.
Homo Ergaster - ის იარაღები უფრო რთულებია, ვიდრე Homo Habilis -ის იარაღები. მიუხედავად იმისა, რომ იარაღებს ქვისგან ამზადებდნენ, ძირითადად ფლინტი, Homo Ergaster - ის იარაღები ორმხრიდან იყვნენ აღჭურვილნი
საზოგადოება
სქესობრივი დიმორფიზმი ჰომო ერგასტერში მნიშვნელოვანად შემცირდა მისი აუსტროლოპიტესინი წინაპრებისგან, მაგრამ არის უფრო მაღალი ვიდრე დიმორფარიზმი თანამედროვე ადამიანებში. დიმორფიზმი არის ნიშანი იმისა, რომ შემცირდა სქესობრივი კონკურენცია მამაკაცებს შორის.
ჰომო ერგასტერი ჰქონდა არა მარტო თანამედროვე ადამიანის სხეული, ასევე მეტი საერთო ჰქონდა ორგანიზებასა და სოციუმში, ყველა წინა მორბედთან შედარებით. ჰომო ერგასტერი იყო პირველი ჰომინინი, რომელმაც „შეკაზმა“ ცეცხლი: როგორც ლოკალიზაცია ბუნებრივი ცეცხლის, ასევე ხელოვნური ცეცხლის, მაგრამ დღესდღეობით ეს ისევ არის კამათის მიზეზი. არსებობს ვარაუდი, რომ ჰომო ერექტუსს ჰქონდა  კონტროლი ცეცხლზე, ისევე, როგორც ყველას ვისაც ჰყავდა საერთო წინაპარაი ჰომო ერგასტერთან.
ჰომო ერგასტერის ცხოვრებისეული ციკლი არ ჰგავს თანამედროვე ადამიანისას. ისინი სწრაფად ვითარდებოდნენ და ადრე მწიფდებოდნენ. 12  წლისთვის მთლიანად ფორმირდებოდნენ. ამავდროულად ჰომო ერგასტერს არ გააჩნია გამოხატული სიმაღლის მკვერი მატება, განსხვავებით თანამედროვე მოზარდების მომწიფების პერიოდისა.
ჰომო ერგასტერები წარმოადგენენ უძველესი კულტურის შემქმენელებს.
ჰომო ერგასტერებმა ისწავლეს ცეცხლის გამოყენება( ცეცხლის გამოყენების უძველესი შემთხვევბი ცნობილია მხოლოდ 1,6-1,7 მილიონი წლის წინ, სადგომებზე აღმოჩენილი ნაკვალევის მიხედვით.)
ენის გამოყენება
21 საუკუნის დასაწყისში საბოლაოდ ცნობილი გახდა ,რომ ტერიტორია, რომელზეც გამოვლინდა უძველესი არხანტროპი, იყო ტერიტორია აღმოსავლეთ ეკვატორული აფრიკის.ამ ტერიტორიაზევე გაჩნდა თვით ადამიანი.ამ ადამიანს საუბრის თვისება წარმოუჩდა ბუნებრივი გზით- თვით ნებისმიერი ცოცხალი არსება ხომ ფლობს ურთიერთობისთვის მსგავს ნიშნებს.ცხადია,რომ ყველაზე ადრეული გამოვლიდენება არხანტროპებისა არხანტროპში, რომელსაც თანამდეროვე მკლევრებმა დაარქვეს Homo ergaster-erectus, დაიწყო მასს შემდეგ ,რაც მან ისწავლა ჯოხის გამოყენება. ხოლო მოგვიანებით-ქვის. ქვედა პალეოლითის  ხანაში ამ ადამიანმა შეითვისა მხოლოდ რამდენიმე რთული სიტყვა. უცნობია თუ რამდენი დრო მოანდომა ამ ადამიანმა წარმოეთქვა პირველი სიტყვები. ლექსიკის განვითარების მთავარ ბუნებრივ პრინციპად გვევლინება მდგომარეობა: მარტივიდან რთულისადმი. ინდოევროპული ენის თეორიის მიხედვით, ისინი მაქსიმალურად ჩქარა და ერთდროულად ქმნიდნენ თავიანთ ენას. ამასთან ეს ენა იქმნებოდა არა თავიდანვე არამედ შუა პერიოდიდან. ლექსიკის განვითარების  გზაზე ,ცნობილია ,რომ იყენებენდენ 100 ან 200 სიტყვიან სიას. ცხოველური ენა ეჭვგარეშეა იყო ის საოცრება, რომელიც ეყრდნობოდა რა ამ ენას, დაეხმარა ბგერების ორიენტაციაში და  ადამიანური მოდგმის მეტყეველბის ჩამოყალიბების  პროცესში. შეიძლება ეს იყოს ფანტაზიის ნაყოფი ,მაგრამ პირველი სიტყვები შეიძლება ყოფილიყო პრიმატების ენის ხმების გამოძახილი. მაგ: ცეცხლი-ოტო,მზე-ლა,ოლა,წყალი-ზი,ბაბვში -ბე, ბი, პირი -ნა,ხორცი-ნამა). ცხადია, რომ როცა ადამიანი გაჩნდა ცენტრალურ აფრიკაში ადამიანური მეტყველება იყო არასრულყოფილი, თუმცა დროთა განმავლობაში ხდებოდა სრულყოფა. ოღონდ, როგორი იყო პირველი ლექსიკა, მეტყველება, იყო თუ არ მსგავსი ტომებში ეს არის დიდი საიდუმლო და მრავალი მეცნიერის კვლევის საგანი. პირველადი ლექსიკა მრავალი ათასეული წლის მანძილზე რჩებოდა გასაოცრად სტაბილური და სრულებითაც არ იცვლებოდა.
დაწყებული 2 მილიონი წლის წინ  ადამიანი  გაიყო ორ ნაწილად: homo ergaster და homo ereqtus (ადამიანმა პარანტროპუსის სახით შეწყვიტა არსებობა უკვე 2 მილიონი წლის წინ და მან არ დატოვა შთამომავლობა . შემდგომი თემის განხილვისას ღირდა დაგვესვა კითხვა, რა საჭირო იყო ამით დაკავება („პირველადი ენით“), ან არსებობდა კი ოდესმე ეს ენა,იქნებ არსებობდა ,რომელიღაც სხვა ენა ან ენები.მეცნიერების მიერ ჩატარებული სხვდადახვა კვლევების სქემებში  ადამიანი დაახლოებით გაიყო 2 მილიონი წლის წინ ორ ნაწილად ,პირველ ნაწილზე ჩვენ უკვე ვისაუბრეთ( ეს იყო ადამინი homo ergasteri-ის სახით),ხოლო მეორე ნაწილი დროთა განმავლობაში გარდაიქმნებოდა,,homo ereqtus-ად’’. ჩვენი აზრით,  ამ ადამიანსაც ჰქონდა საკუთარი ენა.რომ გადავწყვიტოთ ეს საკითხები უნდ გავერკვეთ, რა იგულისხმება ამ  ენებში ,,კერძოდ პირველადი და მეორადი ენები’’. ეს იყო ძალიან მნიშვნელოვანი საკითხი ლინგვისტებისთვის ეხებოდა რა პირველ ენას ,რომლის დახასიათება მე -20 საუკუნის დასაწყისში შემოგვთავაზა ჯოზეფ ანდრიესმა,  შეიძლება ითქვას ,ავტორმა ამ ჰიპოტეზისთვის ვერ შეძლო დასაწყიში ენახა საკმარისი ლექსიკის რაოდენობა და მე-20 საუკუნის ბოლომდე ლინგვისტები  ხშირად ვერც კი ხვდებოდნენ რას ნიშნავდა ეგრეთ წოდებული „პირველადი ენა“. თანამედროვე ეპოქის ცნობილი მკლევრის აზრით, უმჯობესი იქნებოდა გვესაუბრა ორ სიაზე,ორ მეთოდზე ადამიანის ენის შესწავლისა, ეს აზრი მან გამოხატა 2003 წელს ჟურნალში ,,ცოდნა ძალაა’’. პრინციპში  არის ორი მიდგომა 1)ეს არის გლოტოგენოზი(ფიქრი როგორ შეიძლებოდა წარმოშობილიყო ენა,როგორი უნდა ყოფილიყო მისი საწყისი წყარო,როგორ უნდა  ყოფილიყო შესაბამისობაში ადამიანური კომუნიკაცია ცხველურ კომუნიკაციასთან და ასე შემდეგ. ეს საკმაოდ ლინგვისტური თემაა ,თუმცა სამწუხაროდ,აქ ცოტაა თუ რამეს შეიძლება დავეყრდნოთ გარდა ზოგადი პასუხებისა, სადაც სპეკულაციური პასუხებიც არ გამოირიცხება. 2) მოძრაობა ზევიდან ქვემოთ(ჩვენი დროიდან ისტორიის სიღრმეში) ის რასაც ვაკეთებთ ჩვენ ,ანუ თანდათანობით შედარება ყველა ენობრივი ოჯახისა და ნაბიჯ-ნაბიჯ განვითარება სიღრმეში,ჩვენ შეიძლება პირველად წყარომდე ვერასოდეს მივიდეთ ,მაგრამ მაქსიმალურად შევაღწევთ სიღრმეში და ადამიანის ენის განვითარების პირველადი სტატიიის აღდგენასაც კი შევეცდებით.ეს არის  შედარებთ ისტორიული მეთოდი- შედარება ენების ,რეკონტრუქცია. მკლევარმა ეს გამოხატა 21 საუკუნის დასაწყისში 2003 წელს, რაც ლინგვისტიკური მეცნიერების განვითარების გზაზე იყო გასაოცარი. სოციალური განვითარების აღნიშნული ეტაპი ემთხვევა ფიზიოლოგიური ევოლუციის - ტვინის ზომაში ზრდის მდგომარეობას. კისრის მალების შესწავლისას დადგინდა, რომ ჰომო ერგასტერი შესაძლებელია წარმოადგენდეს ჰომინიდს, რომელმაც გამოიყენა ადამიანის ხმა- პროტო ენა. არქეოლოგიური მტკიცებულებები, რომლებიც შეეხება  ფიზიკური და გონებრივი განვითარება ჰომო ერგასტერისა ნათელ ჰყოფს იმ აზრს, რომ ამ ეტაპზე ჰომინიდები სიმბოლურად აზროვნებდნენ. ( რაც მაგალითად გულისხმობს გამომსახველობით ხელოვნებას.)
საცხოვრებელი არეალი
იმისთვის ,რომ გავერკვიოთ homo ergaster-ის განვითარებაში უნდა გავიცნოთ თანამედროვე პალეოარქეოლოგების კვლევებს .შედარებით სრულყოფილი ნაშრომი აქვს არქეოლოგს, ანატოლი დერევიანკოს. ყველაზე ადრეული ადამიანთა სადგომები დისოცირდება ძირითადად აღმოსავლეთ აფრიკაში, აღმოსავლეთ -აფრიკიკული რიფტის რაიონში ,რომელიც მიიწევს მერიდიანის მიმართულებით მკვდარი ზღვის დაბლობიდან, შემდგომ წითელი ზღვისკენ, შემდეგ  ეთიოპიის, კენიის, ტანზანიის ტერიტორიებზე. მდინარე კადაგონიის  აუზში, ზედაპირულ და შერეულ ადგილმდებარეობებზე აღმოჩენილია სამასი ათასზე მეტი არტეფაქტი. ქვის იარაღი ამოღებულია შრიდან ტუფის დონეზე დაბლა, რომლის ასაკი 2,5 მილიონ წელს შეადგენს“. 2-1,5 მილიონი წლის წინ homo ergasterma დატოვა მისი ,,აკვანი’’ და დაიძრა აფრიკის საზღვრებს გარეთ, რამაც დასაბამი მისცა პირველ დიდ გადასახლებას. რამდენად შორს ადამიანი დასახლდა აზიის სამხრეთში, რამდენი დრო დასჭირდა ამ გადაადგილებისთვის ამის თქმა ჯერ რთულია. იყო დასახლებული ტერტიორიები თანამედროვე პაკისტანის, ინდოეთის, სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის, ჩინეთის სამხრეთის. არქეოლეობის აზრით, ეს უკიდეგანო ტერიტორიები დასახლდა არაუმეტეს ერთი მილიონი წლის წინ. ჩრდილოეთ მიგრაციულმა ტალღამ უძველესი ადამიანების ახლო აღმოსავლეთის გავლით შეაღწია ირანის ტერიტორიაზე და შემდეგ კავკასიაში, ასევე  მცირე აზიაში ამის ნათელ დადასტურებას წარმოადგენს ადგილმდებარეობა დმანისი(აღმოსავლეთ საქართველო), ერთ-ერთი უთვალსაჩინოესი ევრაზიაში. ავტორი წერს:,,ცხადია  ერთი,ადამიანს დასჭირდა მილიონი წელი, რომ თანდათანობით დასახლებულიყო უკიდეგანო სივრცეებში აფრიკიდან  წყნარ და ინდოეთის ოკიანემდე, მაგრამ ადამიანის მთელი ისტორია და განვითარება წარმოშობილია ერთ გარემოში. ავტორის აზრით, ეს პირველადი ნაკადი ასევე დაიძრა შუა აზიისკენ, ყაზახეთი და ალტაი ,მონღოლეთამდე. დაახლოებით 450-350  ათასი წლის წინ ახლო აღმოსავლეთიდან ევრაზიაში დაიწყო გადინება მეორე მიგარციულმა ნაკადმა. ბევრ ტერიოტირიაზე ახალი ტალღა ადამიანების ხვდებოდა პირველ მიგრაციულ ტალღის წარმომადგენლებს, ამიტომაც იქ ხდებოდა შერევა ორი ინდუსტრიის. ამგვარარ homo ergaster-ის ზემოთ აღწერილი ინფორმაცია ითხოვს რამდენიმე განმარტებას. პირველ რიგში, მკლევართა უმეტესობა აღწერენ რა გავრცელებას, რომელიღაც ჯგუფებში არხონტროპების, წერენ ისე თითქოს ეს ჯგუფები ტოვებნენ რა რომელიღაც ტერიტორიას ქრებოდა კვალი, არ ტოვებნენ თავიანთ ენასაც კი. თითქოს ახალ ტერიტორიაზე წასულები ივიწყებნენ თავიანთი წინაპერიოდის. homo ergaster-მა დატოვა რა აფრიკა არავინ დაუტოვებია მის შემდგეგ. სინამდვილეში ადამიანი ძალიან დიდხანს სახლდებოდა თუ აფრიკაში და თუ სხვა ტერიტორიებზე აფრიკის მიღმა ანუ ახალი პოპულაციის წარმოქმნამდე, რომელიც  ასევე წარმოიშვებოდა აფრიკის ფარგლებში არაუგვიანეს ვიდრე 500-1000 წლის წინ, ჰომო ერგასტერის ენა რჩებოდა იგივე.
ქვის გამოყენების ევოლუციური დონე საშუალებას აძლევდა Homo Ergaster - ებს აეშენებინათ კარგი თავშესაფრები, თუმცა ამ სახეობის წარმომადგენლები არ შეწყვიტეს გამოქვავებულებების გამოყენება.
მიგრაციები
Homo ergaster - ი ითვლება Homo -ს პირველი წარმომადგენელი, რომელმაც დატოვა აფრიკის ტერიტორია. "ეკოლოგიური ჰიპოთეზა" - ს მხარდამჭერები Homo ergaster - ის მიგრაციებს თვლიან, რომ კლიმატური ცვლილებები სტიმულირებენ ნადირობის საქმიანობას, ასევე, ქვის, ძვლის და ხის ინსტრუმენტების გაუმჯობესებას. ნადირობასთან დაკავშირებით მკვეთრად გაიზარდა სივრცის მოცულობა და გაიზარდა ჯგუფების მობილობა, გახდნენ დამოკიდებულნი ცხოველებზე და ემიგრირებდნენ მათთან ერთად.
"ტექნოლოგიური სტიმული" -ს მხარდამჭერები აკავშირებენ მიგრაციებს აშელურ ტექნიკასთან და აღნიშნავენ, რომ   აშელური ტრადიციებმა გამოიწვიეს Homo Ergaster - ბში ახალი მიწების დაუფლებას აფრიკის ტერიტორიის გარეთ.
სქოლიო
კატეგორია:ქვედა პალეოლითი
იერემია გულისაშვილი
იერემია დიმიტრის ძე გულისაშვილი (დ. 1 მაისი, 1863 — გ. 20 აპრილი, 1958) — ქართველი მწერალი და თეატრალური მოღვაწე, პედაგოგი.
დაამთავრა ხონის საოსტატო სემინარია. მუშაობდა სკოლის მასწავლებლად ზუგდიდსა (1882-1888) და თბილისში (1888-1913). 1915-1919 წლებში ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების მიერ გაგზავნილი იყო სკოლების ზედამხედველად ბათუმსა და აჭარაში, სადაც 40-მდე ქართული სკოლა გახსნა. 1919 წლიდან ცხოვრობდა მშობლიურ საგარეჯოში, იყო სკოლის დირექტორი და რუსული ენის მასწავლებელი.
პუბლიცისტურ სტატიებს აქვეყნებდა „ივერიაში", „სახალხო გაზეთში" და სხვ. შემდეგ თვითონ დაიწყო „ორკაპიკიანი" გაზეთის გამოცემა ღარიბი მოსახლეობისთვის. იყო ერთ-ერთი ინიციატორი ქართული წიგნების გამომცემლობის ამხანაგობისა და „ქართული კლუბის" დაარსებისა თბილისში. 1886 წელს ზუგდიდში პირველად დადგა გიორგი ერისთავის „ძუნწი" და თვითონვე შეასრულა მთავარი როლი, სისტემატურად მართავდა წარმოდგენებს; მიღებული შემოსავლით გახსნა სახალხო ბიბლიოთეკა. თბილისში გულისაშვილი იყო ქართული სახალხო თეატრის — ავჭალის აუდიტორიის — ერთ-ერთი დამაარსებელი. მისი რეჟისორობით იდგმებოდა გ. ერისთავის „გაყრა", ავქსენტი ცაგარელის „ციმბირელი", „ხანუმა", „ჯერ დაიხოცნენ, მერე იქორწინეს", „ადვოკატი მელაძე", კოტე მესხის „თამარ ბატონიშვილი" და სხვ. ამ წარმოდგენებში თვითონაც ასრულებდა როლებს მარიამ დემურიასა და ნ. ნაკაშიძესთან, ნიკოლოზ გოცირიძესა და იოსებ იმედაშვილთან, გ. ლასხიშვილსა და ი. ნაკაშიძესთან, გ. ჯაბაურთან და სხვებთან ერთად. საგარეჯოში დასახლების დღიდან სიკვდილამდე ქალაქის დრამატული დასის წევრი და თეატრის შენობის აგების ინიციატორი იყო. დაწერა ხუთმოქმედებიანი დრამა „დრონი მეფობენ" (1890) და პიესა „ცხოვრება ბრძოლაა" (1892, ცალკე წიგნად დაისტამბა 1895). იერემია გულისაშვილის ვაჟი, დიმიტრი (მიტო) 1918 წელს დუშეთის ამბოხების დროს პოლკოვნიკ იოსებ გედევანიშვილის პარტიზანული პოლკის ოფიცერი იყო და 24 წლის ასაკში სასიკვდილოდ დაიჭრა ბოლშევიკებთან ბრძოლაში ანანურთან.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1863 კატეგორია:გარდაცვლილი 20 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1958 კატეგორია:ქართველი მწერლები კატეგორია:ქართველი პუბლიცისტები კატეგორია:ქართველი საზოგადო მოღვაწეები კატეგორია:ქართველი პედაგოგები კატეგორია:ქართველი მსახიობები კატეგორია:ქართველი რეჟისორები
ივან ბორკოვსკი
ივან ბორკოვსკი (Ivan Borkovský; დ. 8 სექტემბერი, 1897 — გ. 17 მარტი, 1976) — უკრაინაში დაბადებული ჩეხოსლოვაკელი არქეოლოგი. ადრეული კარიერის პერიოდში ჯარისკაცი იყო, რუსების წინააღმდეგ იბრძოდა პირველ მსოფლიო ომში, ავსტრია-უნგრეთის არმიაში. იბრძოდა უკრაინის დამოუკიდებლობისთვის. ასევე მონაწილეობდა რუსეთის სამოქალაქო ომშიც. ბორკოვსკი 1920 წელს ჩეხოსლოვაკიაში გაიქცა და მოგვიანებით იქ დასახლდა. დაამთავრა არქეოლოგიის ფაკულტეტი კარლის უნივერსიტეტში და ხელმძღვანელობდა გათხრებს პრაღის ციხესა და ცერნინის სასახლეში.
ადრეული ცხოვრება
ბორკოვსკი შეუერთდა ავსტრია-უნგრეთის არმიას (1915). იბრძოდა რუსეთის წინააღმდეგ პირველი მსოფლიო ომის დროს. ასევე იბრძოდა უკრაინის დამოუკიდებლობისთვის (1918-1920), ჩაერთო რუსეთის სამოქალაქო ომში, ჯერ თეთრი მოძრაობის წევრი იყო, შემდეგ კი მოწინააღმდეგე წითელი არმიის. ბორკოვსკი იყო ერთ-ერთი იმ უკრაინელთაგან, რომელიც 1920 წელს ჩეხოსლოვაკიაში ომს გადაურჩა. განთავისუფლებამდე, შემდეგი ერთი წელი გაატარა ჰოლეშოვში, ლიბერეცსა და ჯოზეფოვში ბანაკებში.
1922 წლიდან ბორკოვსკი ლექციებს პრეისტორიული ეპოქის შესახებ ესწრებოდა პრაღის კარლის უნივერსიტეტში და 1923-1926 წლებში იყო მოხალისე სამეცნიერო ასისტენტი სახელმწიფო არქეოლოგიურ ინსტიტუტში.
პრაღის სასახლის ჩონჩხი
ბორკოვსკი დაინიშნა კარელ გუტის თანაშემწედ, ეროვნული მუზეუმის ისტორიული არქეოლოგიის განყოფილების ხელმძღვანელად და დაევალა მუზეუმის გათხრების სამუშაოების წარმოება პრაღის ციხესიმაგრეში. ბორკოვსკიმ გათხარა პრაღის ციხის ჩონჩხი (1928). ამ აღმოჩენამ მნიშვნელოვანი წარმატება მოუპოვა მას.
ბორკოვსკიმ ჩაატარა გათხრები ადრეულ სლავურ სამარხზე ლორეტოს მოედანზე, პრაღის ცერნინის სასახლის წინ (1934–1935). ხელმძღვანელობდა შუა საუკუნეების სამარხის გათხრებს ბარტოლომეისკის ქუჩაზე, პოლიციის ახალი შტაბის მშენებლობის წინ (1936). მან დაახარისხა ჯოზეფ ანტონინ ჯირას მუზეუმის არქეოლოგიური კოლექცია (1932-1936). სწორედ აქ აღმოაჩინა პირველი ადრეული სლავური კერამიკული ნივთები, რომლებმაც დაამტკიცა ამ ხალხის არსებობა ბოჰემიაში მე-6 საუკუნის დასაწყისში. ბორკოვსკიმ გამოაქვეყნა თავისი დასკვნები წიგნში ძველი სლავური კერამიკა ცენტრალურ ევროპაში, რომელიც მან საკუთარი ხარჯებით შექმნა (1940).
კითხულობდა ლექციებს უკრაინის თავისუფალ უნივერსიტეტში (1933). მოგვიანებით გახდა პროფესორი და რექტორი (1939-1942).
მოგვიანებით კარიერა
მოგვიანებით ბორკოვსკი გახდა არქეოლოგიის ინსტიტუტის ისტორიული არქეოლოგიის ახალი განყოფილების დირექტორი; რომელიც შეუერთდა ჩეხეთის მეცნიერებათა აკადემიას (1952). დიდი წვლილი შეიტანა პრაღის ციხის გარეგნობის გაგებაში ისტორიის განმავლობაში, განსაკუთრებით ადრეულ შუა საუკუნეებში. აღმოაჩინა ღვთისმშობლის ეკლესიის საძირკველი ციხის ტერიტორიაზე, რომელიც IX საუკუნის მეორე ნახევრით თარიღდება, ციხეში უძველესი ეკლესია იყო (1950-1951). ბორკოვსკიმ ასევე ჩაატარა კვლევა წმინდა აგნესის მონასტერში, წმინდა ანას მონასტერსა და ძველ ქალაქში დანგრეულ ბეთლემის სამლოცველოში, რომლებიც მნიშვნელოვანი იყო პრაღის შუა საუკუნეების განვითარების შესახებ გაგებისთვის. ის ხელმძღვანელობდა ლევი ჰრადეკის გამოძიებას და ასევე იყო ჩართული წმინდა ჯიჟის მონასტრის კვლევაში (1954).
ბორკოვსკი დასაქმებული იყო არქეოლოგიის ინსტიტუტში პრაღის ციხეზე გამოკვლევების გასაგრძელებლად (1954). იმავე წელს მან მიიღო ქალაქ პრაღის სამეცნიერო ჯილდო და მიენიჭა მეცნიერებათა დოქტორის ხარისხი. ბორკოვსკი იყო ჩეხოსლოვაკიის მეცნიერებათა აკადემიის არქეოლოგიური საზოგადოების თავმჯდომარე (1968-1975) და აღწერილია როგორც თანამედროვე ჩეხური შუა საუკუნეების არქეოლოგიის ფუძემდებელი. გარდაიცვალა პრაღაში (1976წ. 17 მარტს).
სქოლიო
კატეგორია:XX საუკუნის არქეოლოგები კატეგორია:ჩეხი არქეოლოგები კატეგორია:გარდაცვლილი 1976 კატეგორია:დაბადებული 1897
მოლოგა (მდინარე)
მოლოგა — მდინარე რუსეთში, კალინინის, ნოვგოროდისა და ვოლოგდის ოლქებში, ვოლგის მარცხენა შენაკადი. ჩადის რაბინსკის წყალსაცავში. სიგრძე 456 კილომეტრი, აუზის ფართობი 29 700 კმ². მიედინება დაჭაობებულ ვაკეზე, ზემოთში გადის ვერესტოვოს ტბაზე. შერეული საზრდოობის მდინარეა, ჭარბობს თოვლის წყალი. წყლის საშუალო ხარჯი შესართავიდან 58 კილომეტრზე 172 მ³/წმ. იყინება ოქტომბერ-დეკემბერში, ყინულძვრა ახასიათებს აპრილ-მაისში. მოლოგის ნაპირზეა ქალაქები: ბეჟეცკი, პესტოვო, უსტიუჟნა.
ლიტერატურა
კატეგორია:მდინარეები ანბანის მიხედვით კატეგორია:ტვერის ოლქის მდინარეები კატეგორია:ნოვგოროდის ოლქის მდინარეები კატეგორია:ვოლოგდის ოლქის მდინარეები
ქეთევან აბულაძე
ქეთევან აბულაძე (დ. 21 აგვისტო, 1959, თბილისი, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი მსახიობი.
ბიოგრაფია
ქეთევან აბულაძე დაიბადა 1959 წლის 21 აგვისტოს. 1981 წელს დაამთავრა თბილისის შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრალური ინსტიტუტი. 1986 წლიდან მიხეილ თუმანიშვილის სახელობის კინომსახიობთა თეატრის მსახიობი. იგი არის ასევე საქართველოს კინემატოგრაფისტთა შემოქმედებითი კავშირის წევრი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 21 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1959 კატეგორია:ქართველი მსახიობები კატეგორია:XXI საუკუნის მსახიობები ქეთევან კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
ტობი რეგბო
ტობი ფინ რეგბო (Toby Finn Regbo; დ. 18 ოქტომბერი, 1991, ლონდონი, ინგლისი, გაერთიანებული სამეფო) — ინგლისელი მსახიობი და მუსიკოსი. ცნობილი გახდა ფილმში „ მისტერ არავინ “ შესრულებული ახალგაზრდა ნემოს და ტელესერიალში „ სამეფო “ შესრულებული საფრანგეთის მეფე ფრანსუა II-ის როლებით.
ადრეული ცხოვრება
ტობი რეგბო დაიბადა 1991 წლის 18 ოქტომბერს ჰამერსმითის რაიონში, ლონდონში, ინგლისში. მამამისის ოჯახი ნორვეგიული წარმოშობისაა. დედის მხრიდან ბაბუამისი იყო იტალიელი, რომელიც საკრუიზო გემის კაპიტნად მუშაობდა, მისი ცოლი კი ავსტრალიელი ბალერინა იყო. ამ ფესვების მიუხედავად, დედამისი ლონდონში აღიზარდა.
იგი ლონდონის დასავლეთ ნაწილში მდებარე ზემო ლეტიმერის სკოლაში დადიოდა. რეგბო მსახიობობით ბავშვობიდანვე იყო გატაცებული, რის გამოც სასკოლო სპექტაკლებში ყოველთვის მონაწილეობდა. ამის გამო იგი მშობლებმა ახალგაზრდული თეატრის წრეზე შეიყვანეს.
კარიერა
მარცხნივ|მინი|325x325პქ|რეგბო სერიალ „სამეფოს“ თანავარსკვლავებთან, [[ადელაიდა კეინი|ადელაიდა კეინთან და მეგან ფოლოვსთან ერთად 2014 წელს]] ტობი რეგბოს სამსახიობო კარიერა 2006 წლიდან იწყება. მისი დებიუტი ფილმში „შარპის ნიშანი“ შესრულებული ენზინგის როლით შედგა.
უკვე 2009 წელს რეგბოს ფილმში „ მისტერ არავინ “ ამტკიცებენ ერთ-ერთი მთავარი გმირის, ნემოს როლზე, თუმცა აღსანიშნავია, რომ ძირითადი მსახიობი სხვა იყო, ის კი პერიოდულად გამოდიოდა ხოლმე 15 წლის ნემოს როლში. ამ როლმა მას ცნობადობა მოუტანა და იგი იმავე წელს ფილმში „დიდებული 39“ დაამტკიცეს მაიკლ უოლტონის როლზე.
2010 წელს ფილმში „ ჰარი პოტერი და სიკვდილის საჩუქრები - ნაწილი 1 “ იგი ასრულებდა ახალგაზრდა ალბუს დამბლდორის როლს. აქ იგი მონაწილეობდა ისეთ ცნობილ მსახიობებთან ერთად, როგორებიც არიან: ემა უოტსონი, დენიელ რედკლიფი, რუპერტ გრინტი და ა.შ.
უკვე 2013 წელს ტობი რეგბო ისტორიულ სერიალში „ სამეფო “ დაამტკიცეს ერთ-ერთ მთავარ, საფრანგეთის მეფე ფრანსუა II-ის როლზე. ვინაიდან სერიალი დედოფალ მერი სტიუარტის ახალგაზრდობაზეა, ტობი სერიალში ბოლომდე მონაწილეობდა. ეს როლი მისთვის განსაკუთრებული წარმატებისა და პოპულარობის მომტანი აღმოჩნდა. აქ იგი მონაწილეობდა ისეთ ცნობილ მსახიობებთან ერთად, როგორებიც არიან: მეგან ფოლოვსი, ანა პოპლიველი, ადელაიდა კეინი, ტორანს კუმბსი, კეიტლინ სტეისი და ა.შ. სერიალის გადაღებები 2017 წელს დასრულდა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 18 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1991 კატეგორია:ინგლისელი მამაკაცი მსახიობები
აბსოლუცია
აბსოლუცია (absolutio) — ქრისტიანულ ღვთისმეტყველებაში (განსაკუთრებით რომის კათოლიკური ეკლესიაში): ცოდვების მიტევება, შენდობა. ტერმინი გამოიყენება ასევე იურისპრუდენციაში მსჯავრდადებულის სასჯელისგან გათავისუფლების შესახებ სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსანიშნავად.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქრისტიანული ტერმინები
ევგენიევკა (სინჯერეის რაიონი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სინჯერეის რაიონის სოფლები
ანდრია ჭიაბრიშვილი
ანდრია (ანდრო) ჭიაბრიშვილი (დ. 13 მაისი, 1884, ტფილისი — გ. უცნობია) — ქართველი პოლიტიკოსი, საქართველოს რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრი.
ბიოგრაფია
ანდრია (ანდრო) ჭიაბრიშვილი დაიბადა 1884 წლის 13 მაისს, ტფილისში. დაამთავრა ტფილისის პირველდაწყებითი საქალაქო სასწავლებელი.
იყო რუსეთის სოციალ-დემოკრატიული მუშათა პარტიის „მენშევიკური“ ფრაქციის წევრი; პარტიული მეტსახელი „ჭრელი“. რსდმპ ლონდონის მე-5 ყრილობის (1907) დელეგატი თბილისის ორგანიზაციიდან. 1911 წლის 5 მაისს დააპატიმრეს პოლიტიკური საბაბით. 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ არჩეული იყო ტფილისის მუშათა და ჯარისკაცთა დეპუტატების საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის წევრად. 1917 წლის ნოემბერში აირჩიეს საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრად. 1917 წლის დეკემბერში იყო საქართველოს წითელი გვარდიის, შემდგომში სახალხო გვარდიის ერთ-ერთი დამაარსებელი და ორგანიზატორი, არჩეული იყო სახალხო გვარდიის მთავარი შტაბის წევრად. 1918 წლის 26 მაისს ხელი მოაწერა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დამოუკიდებლობის გამოცხადების აქტს. 1918 წლის განმავლობაში იყო საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის პარლამენტის წევრი. 1919 წელს არჩეული იყო თბილისის სამაზრო ერობის ხმოსნად. საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დამფუძნებელი კრების წევრად აირჩიეს 1919 წლის 12 მარტიდან; იყო საბიუჯეტო-საფინანსო და სამხედრო კომისიების წევრი. 1921 წელს, საბჭოთა რუსეთის მიერ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ოკუპაციის შემდეგ დატოვა საქართველო და მცირე ხნით ემიგრაციაში ცხოვრობდა სტამბოლში, საიდანაც მალევე დაბრუნდა საქართველოში, სადაც საგანგებო კომისიამ (ჩეკა) დააპატიმრა და რამდენიმე თვით მოთავსებული იყო მეტეხის „N2 გამასწორებელ სახლში“. გათავისუფლების შემდეგ ჩაბმული იყო წინააღმდეგობის მოძრაობაში. 1922 წლის 16 დეკემბერს სხვა 52 პოლიტპატიმართან ერთად ეტაპით გადაგზავნეს მოსკოვში, რსფსრ-ს საკონცენტრაციო ბანაკებში გადასანაწილებლად. სსრკ შინსახკომის კომისიის გადაწყვეტილებით 1923 წლის 12 იანვარს არხანგელსკის საკონცენტრაციო ბანაკში გადაასახლეს. 1925 წელს გადასახლებიდან წერილით მიმართა ლევ ტროცკის, სადაც ბოლშევიკურ რეჟიმს აკრიტიკებდა. 1926 წლის 24 ივნისს ბანაკიდან გაათავისუფლეს. შემდგომი ბედი უცნობია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 13 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1884 კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრები
ბაშირ ჟმაიელი
მინი|ბაშირ ჟმაიელი ბაშირ ჟმაიელი (بشير الجميّل‎, Bachir Gemayel; დ. 10 ნოემბერი, 1947, ბიკფაია — გ. 14 სექტემბერი, 1982, ბეირუთი, ლიბანი) — ლიბანელი პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე. 1982 წელს აირჩიეს პრეზიდენტად, მაგრამ მოკლეს თანამდებობის დაკავებამდე.
ბიოგრაფია
ბაშირ პიერ ჟმაიელი დაიბადა ბეირუთში 1947 წლის 10 ნოემბერს ცნობილი პოლიტიკური მოღვაწის, ლიბანის შეიხის პიერ ჟმაიელის ოჯახში, რომელიც იყო წამყვანი ქრისტიანული პარტიის კატაიბის („ლიბანის ფალანგა“) დამაარსებელი და დიდი ხნის განმავლობაში მისი ხელმძღვანელი.
1975 წლის 13 აპრილის შემდეგ, მას შემდეგ რაც დაიწყო პალესტინელი მებრძოლების მიერ ინიცირებული სამოქალაქო ომი ლიბანში, ბაშირ ჟმაიელი აქტიურ მონაწილეობას იღებდა საბრძოლო მოქმედებებში პარტია კატაიბის პროსამთავრობო ძალების დანაყოფებში, რომელსაც მეთაურობდა უილიამ ხავი. 1976 წელს დაინიშნა კატაიბის სამხედრო საბჭოს ვიცე-პრეზიდენტად. მოგვიანებით, უილიამ ხავის გარდაცვალების შემდეგ ბაშირ ჟმაიელი გახდა პროსამთავრობო დაჯგუფების ლიბანის ფრონტის ხელმძღვანელი. 1976 წლის 30 აგვისტოს დაინიშნა ლიბანის ძალების გაერთიანებული ძალების, ლიბანის ფრონტის სამხედრო ფრთის, ხელმძღვანელად.
1978 წელს ლიბანელ ქრისტიანთა და მუსულმანთა შორის მდგომარეობა გაუარესდა. ქრისტიანები ადანაშაულებდნენ სირიელებს, მათ თვლიდნენ ოკუპანტებად და მოითხოვდნენ მათ დაუყოვნებლივ გაყვანას ქვეყნიდან. ნაწილი ქრისტიანებისა, მათ შორის ყოფილი პრეზიდენტი სულეიმან ფრანჟიე მხარს უჭერდნენ სირიელებს. ლიბანის ცრდილოეთში კიტაიბის პარტიის წევრებსა და ფრანჟიეს პარტიის მარადას წევრებს შორის მოხდა შეტაკება, რამაც გამოიწვია განხეთქილება ლიბანელ ქრისტიანებს შორის. სულეიმან ფრანჟიეს შვილის, ტონი ფრანჟიეს, მკვლელობის შემდეგ, რომელშიც მან ბაშირ ჟმაიელი დაადანაშაულა, ფრანჟიეს კლანი მთლიანად სირიელების მხარეს გადავიდა.
1981 წელს ბაშირ ჟმაიელი კიტაიბის უსაფრთხოების კომიტეტის ხელმძღვანელი და აღნიშნული პარტიის პოლიტბიუროს წევრი გახდა. ამავე წელს ბაშირ ჟმაიელი ლიბანის ძალებს აგზავნის ქალაქ ზაჰლეს დასაცავად, რომელსაც სირიელები დაესხნენ თავს. ლიბანის ძალებმა ქალაქი წარმატებით დაიცვა. გამარჯვების ერთ-ერთი ფაქტორი იყო ის, რომ ქრისტიანების მხარეს ჯიმაიელმა ჩართო ისრაელი, რომლის ავიაცია ჩაერთო სირიის საჰაერო ძალების წინააღმდეგ ბრძოლაში.
1982 წელს ბაშირ ჟმაიელი გახდა პრეზიდენტ სარკისის მიერ ჩამოყალიბებული ეროვნული ხსნის საბჭოს წევრი. საბჭოში მრავალი მუსულმანი და ქრისტიანი პოლიტიკოსი შეიყვანეს. ეროვნული ხსნის საბჭოს მიზანი იყო ქვეყანაში მიმდინარე შვიდწლიანი სამოქალაქო ომის დასრულება.
ბაშირ ჟმაიელი ეწეოდა აქტიურ დიპლომატიურ საქმიანობას. რამდენიმეჯერ იგი იმყოფებოდა აშშ-ში სადაც იგი მოლაპარაკებას აწარმოებდა აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტთან. 1982 წელს იგი ვიზიტით ეწვია საუდის არაბეთის მეფეს. გარდა ამისა იგი არაერთხელ შეხვედრია ევროპელ ქრისტიან დემოკრატებს.
მკვლელობა
1982 წლის 24 ივლისს ბაშირ ჯიმაიელმა თავისი კანდიდატურა წარადგინა პრეზიდენტის თანამდებობაზე. ამავე წლის 23 აგვისტოს მეორე ცდაზე იგი აირჩიეს ქვეყნის პრეზიდენტის თანამდებობაზე. მაგრამ 1982 წლის 14 სექტემბერს იგი და კიდევ 26 ადამიანი მოკლეს პარტია კიტაიბის ოფისთან ბომბის აფეთქების შედეგად. მკვლელობის შემსრულებელი იყო სირიის სოციალ-ნაციონალური პარტიის წევრი ჰაბიბ ტანიუს შარტუნი, სირიის სპეცსამსახურების აგენტი. ბაშირ ჟმაიელის მკვლელობის შემდეგ პრეზიდენტი გახდა მისი ძმა ამინ ჟმაიელი. ბაშირის მკვლელობიდან ოთხი დღის შემდეგ ქრისტიანების გაერთიანებებმა გაანადგურეს საბრა და შატილას პალესტინური ბანაკი.
დომინიკი (კაფე)
დომინიკი (Доминик) — პირველი კაფე რუსეთის იმპერიაში. მუშაობს 1841 წლიდან სანქტ-პეტერბურგში, მდებარეობს ნევის გამზირზე 24 ნომერში.
კაფე განთავსებულია ერთ-ერთი საცხოვრებელი სახლის პირველ სართულზე, რომელიც წმინდა პეტრესა და პავლეს ლუთერანულ ეკლესიას ეკუთვნოდა. თავდაპირველად, 1735 წელს აშენდა ორი სართულნახევრიანი სახლი, რომელიც განკუთვნილი იყო სკოლისთვის. ორივე კორპუსი 1830-1832 წლებში გადაკეთდა. არქიტექტორ გ. რ. ზოლიკოფეროს პროექტით უკვე გახდა სამსართულიანი. 1910-1911 წლებში აშენდა კიდევ ორი სართული, არქიტექტორ ვ. ე. კოლინზის მიერ.
კაფეში იყიდებოდა:
ყავახანა პოპულარული იყო. მას დღეში 1 000-1 500 სტუმარი ჰყავდა. გამოირჩეოდა კარგი ადგილმდებარეობით, საკვებით და გონივრული ფასებით. კაფეს სტუმრობდენ გამოჩენილი ადამიანები, მათ შორის: ფ. მ. დოსტოევსკი, მ. ე. სალტიკოვ-შჩედრინი, ა. პ. ჩეხოვი, დ. ი. მენდელეევი.
ამჟამად შენობის ზედა სართულზე განთავსებულია ხელოვნების სალონი „ნეველი 24“, ხოლო ყავახანის ნაცვლად სავაჭრო ცენტრი.