cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ნიგოითი
ღირსშესანიშნაობები
სოფელში დგას განვითარებული შუა საუკუნეების ეკლესია და შუა საუკუნეების სამრეკლო. ტაძარი სავარაუდოდ XIV საუკუნის შუა წლების უნდა ყოფილიყო. წმინდა გიორგის ეკლესია დგას პატარა ბაქანზე, ავლია ქვის გალავანი. შესასვლელი დატანებულია ქვის სამრეკლოს ქვეშ. ეკლესია მაღალი კვადრატული შენობაა, უგუმბათო, დახურული ყავრით. აღმოსავლეთ ფასადზე შემონახულია ლომთან მებრძოლი მამაკაცის ბარელიეფი და წარწერა. გალავანი დასავლეთიდან ეკვრის ეკლესიას და ხუთ მსხვილ ტლანქ სვეტს ეყრდნობა. გალერეა ეკლესიიდან გამოყოფილია კარიბჭით. ეკლესიის კედლები დაფარულია ჭრელი მხატვრობითა და დაზიანებული ფრესკებით.
იქვე მდებარეობდა ნიგოითის ციხე და თავად დავით მაჭუტაძის სასახლე.
Calyptomyrmex brevis
Calyptomyrmex brevis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Calyptomyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
რუდოლფ შტაინერი
რუდოლფ იოზეფ ლორენც შტაინერი (Rudolf Joseph Lonz Steiner; დ. 25 თებერვალი ან 27 თებერვალი, 1861 — გ. 30 მარტი, 1925) — ავსტრიელი ფილოსოფოსი, პედაგოგი, სოციალური რეფორმატორი, არქიტექტორი, ეზოტერიკოსი. სახელი მოიხვეჭა XIX საუკუნის ბოლოს როგორც ლიტერატურის კრიტიკოსმა. გამოქვეყნებული აქვს ფილოსოფიური შრომა „თავისუფლების ფილოსოფია“. XX საუკუნის დასაწყისში დააარსა ეზოტერიკულ-სპირიტუალური მოძრაობა ანთროპოსოფია.
ფაუსტო პაპეტი
ბიოგრაფია
ფაუსტო პაპეტიმ კარიერა 1955 წლიდან დაიწყო. თითქმის ყველა მისი ალბომი ჰიტ-აღლუმებში პირველ ადგილებს იკავებდა. მისი კრებულები გამოდიოდა ლათინოამერიკულ ბაზარზეც. 1970 წელს, თავისი პოპულარობის პიკზე, ის წელიწადში ორ ალბომს უშვებდა. 1970-იან წლებში მას ბევრი მიმდევარი და მიმბაძველიც გამოუჩნდა (ჯონი საქსი და პიერჯიორჯიო ფარინა). 1999 წელს პაპეტი გულის შეტევით გარდაიცვალა სან-რემოში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 28 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1923 კატეგორია:გარდაცვლილი 15 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1999 კატეგორია:იტალიელი საქსოფონისტები კატეგორია:იტალიელი მუსიკოსები
ბზიფი (გაგრის მუნიციპალიტეტი)
ბზიფი (Бзыԥ [ბზჷფ], ყოფილი აბგაბორთა — გადაერქვა 1948 წლის 3 სექტემბერს .) — სოფელი და თემის ცენტრი გაგრის მუნიციპალიტეტში, აფხაზეთი, მდინარე ბზიფის შესართავთან, მის მარჯვენა ნაპირზე, გაგრა-სოხუმის გზატკეცილზე. ზღვის დონიდან 45 მ. გაგრიდან 14 კმ. ქართულ-აფხაზური კონფლიქტის დაწყებამდე დაახ. 10 ათასი ადამიანი სახლობდა. დასახლება ამ მიდამოში ადრეულ შუასაუკუნეებში გაჩნდა. სოფელთან შემორჩენილია შუასაუკუნეების ციხესიმაგრის ნანგრევები. გვიანდელ შუასაუკუნეებში ციხე-სიმაგრემ ფუნქცია დაკარგა და დასახლება თავადი ინალიფას მფლობელობაში აღმოჩნდა.
ისტორია
ვ. კვარჭიას ცნობით, XX ს. 30-იან წლებში აბგაბორთა ერქვა. 1930 წ. შედიოდა გაგრის რაიონის კოლდახვარის თემში. სახელწოდება აბგაბორთა აფხაზურია და „მგლის, მელიის სანახავ ადგილს“ ნიშნავს. 1948 წ. ბზიფი ეწოდა. 1949 წ. გაგრის რაიონში არსებობდა ბზიფის სასოფლო საბჭო.
ძეგლები
სოფელში შემორჩენილია IX-X სს. ხუროთმოძღვრული კომპლექსი, რომელშიც შედის გალავნით შემოზღუდული ტაძარი და სასახლე. გალავანს დატანებული აქვს კოშკები, კონტრფორსები და კარიბჭე.
დემოგრაფია
1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 1 811 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ბზიფის თემის სოფლები
ჩრდილოეთ კავკასიის კულტურა
ჩრდილოეთ კავკასიის კულტურა — ბრინჯაოს ხანის კულტურა, რომელიც მოიცავს ჩრდილოეთ კავკასიის მთისწინა ზოლს, მდნარეების თერგის, ყუბანის და კუმის აზუებს. ჩრდილოეთით და ჩრდილო-აღმოსავლეთით ესაზღვრება კატაკომბური კულტურების ტერიტორია, დასავლეთით და სამხრეთ-დასავლეთით — ყუბანის დოლმენები, სამხრეთით და სამხრეთ-აღმოსავლეთით — კავკასიონი. ჩრდილოეთ საზღვარზე შერეული ძეგლებია.
ჩრდილოეთ კავკასიის კულტურაზე გამავალი გზები აღმოსავლეთის და დასავლეთის ცივილიზაციებს, ჩრდილოეთის და სამხრეთის კულტურებს აკავშირებდა. აქ ადგილი ჰქონდა ხალხთა გადაადგილებას, მრავალნაირი კულტურის ნაშთის დაფენებას. ჩრდილოეთ კავკასიის კულტურა სამ ქრონოლოგიურ პერიოდად იყოფა. სტეპებში, მთისწინა რაიონებში დამახასიათებელია გორსამარხები; მაღლობ რაიონებში ორმოსამარხები, ქვაყუთები და აკლდამები. ადრეულ სამარხებში მიცვალებულები დამარხული იყვნენ მოკრუნჩხულად, თავი უმეტესად სახმრეთსკენ ჰქონდათ, უხვად აყრიდნენ წითელ საღებავს.
ძვ. წ. II ათასწლეულის შუა წლები ჩრდილო კავკასიის კულტურის აყვავების პერიოდაი. ამ დროს და კულტურის დასასრულს შეიმჩნევა ცვლილებები დაკრძალვის წესში. სამარხები ძირითადად ნაგებია ქვით. მიცვალებულებს ჩატანებული ჰქონდათ ორნამენტებით შემკული თიხის ჭურჭელი, ბრინჯაოს იარაღი, სამკაული. გვიანი პერიოდის ნივთები ყუბანისპირეთის და ყობანის ნაკეთობათა მსგავსია.
ლიტერატურა
კატეგორია:არქეოლოგიური კულტურები
.bj
.bj — ზედა დონის ეროვნული დომენი (ccTLD) ბენინისთვის.
რესურსები ინტერნეტში
bj კატეგორია:კომუნიკაციები ბენინში
ჩრდილოეთ კავკასიის რკინიგზა
ჩრდილოეთ კავკასიის რკინიგზა — სარკინიგზო ხაზი რუსეთში. შეიქმნა 1959 წელს. ერთმანეთთან აკავშირებს კრასნოდარის, სტავროპოლის მხარეებს, დაღესტნის, ჩეჩნეთის, ინგუშეთის, ყაბარდო-ბალყარეთის, ჩრდილოეთ ოსეთის რესპუბლიკებს. ემსახურება ნავთობის, ქვანახშირის, ცემენტის სამრეწველო რაიონებს, აგრეთვე კურორტებს (სოჭი, კავკასიის მინერალური წყლები).
რკინიგზის სამმართველოს შენობა მდებარეობს დონის როსტოვში და რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლია.
რეზუსი
რეზუსი (Macaca mulatta) — ცხვირვიწრო მაიმუნი მაკაკის გვარისა. მისი სხეულის სიგრძე 60 სმ აღწევს. შეფერილია მომწვანო-მოყვითალოდ. გავრცელებულია სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში ინდოსტანის ნახევარკუნძულის ჩათვლით; გვხვდება ჰიმალაებში, ნეპალიდან ჩრდილოეთ ბირმამდე. ბინადრობს ხეზე, თუმცა ხშირად ჩამოდის მიწაზე. კარგად ცურავს და ყვინთავს. ქმნის ხროვას, რომელიც 20-მდე სულისაგან შედგება. მაკეობა 164 დღე გრძელდება, შობს 1 ნაშიერს, რომელსაც დედალი წლამდე კვებავს. რეზუსს იყენებენ როგორც ლაბორატორიულ ცხოველს სამედიცინო და ბიოლოგიური ექსპერიმენტებისთვის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მაკაკები
თბილისის ქარვასლები
თბილისის ქარვასლები ძირითადად კალაში, დაახლოებით სიონის ტაძრის ირგვლივ იყო კონცენტრირებული. შემორჩენილთაგან უმრავლესობა XIX საუკუნის შუა ხანასა და II ნახევარშია აგებული და სტრუქტურული ერთგვაროვნებით ხასიათდება. შიდა ეზოსკენ შენობა ყველა მხრიდან რკინისა ან ხის აივნებით არის მიმართული. ქარვასლებში ვაჭარ-ხელოსანთა დუქნები და სასტუმრო ოთახები იყო გამართული. ნაგებობებს განასხვავებს ზომა, სართულიანობა და ფასადისა თუ ინტერიერის სტილისტური გადაწყვეტა.
ლესელიძის ქუჩაზე
კ. ლესელიძის ქ. NN27, 29-ში მდებარე ქარვასლები კლასიცისტური ფასადისა და ეზოს მხარეს მიმართული რკინისა და ხის აივნების სინთეზით ხასიათდება. კ. ლესელიძის N36-ში მდგომი ქარვასლა ფსევდოისლამური ნაგებობაა.
ერეკლე II-ის ქუჩაზე
ყოფილი ქარვასლის შენობა ერეკლე II-ის ქ. N8/10-ში მასშტაბითა და იერით საცხოვრებელ სახლს უფრო ჰგავს. ნაგებობა ქუჩის მხრიდან ორსართულიანია, ერეკლე II-ის შესახვევის მხრიდან კი - სამსართულიანი. ფასადის ხასიათს კლასიცისტური ელემენტების და რკინის კონსოლებზე შეკიდული ხის სამი შუშაბანდის (ოდესღაც აივნების) ერთობლიობა ქმნის. ფართო გვირაბით შესაძლებელია ქარვასლის გადახურულ ეზოში მოხვედრა, რომელიც ნაგებობის მთელ პერიმეტრზე გაჭრილი სარკმლების რიგით ნათდება.
პირველ სართულზე დუქანთა დღეს ამოშენებული ბრტყელთაღოვანი ღიობები განირჩევა, მეორე სართულზე, რომელსაც ხის ფართო აივანი უვლის გარს, სასტუმრო ოთახები იყო მოთავსებული. აქ კედლები ისლამური არქიტექტურისთვის დამახასიათებელი სტუკოს ტექნიკით შესრულებული სარკეებიანი მორთულობით არის დაფარული. აღსანიშნავია აგურის კამაროვანი გადახურვის მქონე ორიარუსიანი სარდაფი, სადაც ოდესღაც დატვირთული ქარავნები შედიოდა ერეკლე II-ის შესახვევის მხრიდან გაჭრილი გვირაბით. ამჟამად ნაგებობა საცხოვრებლად არის გამოყენებული.
არწრუნის ქარვასლა
შენობის ცენტრს წაგრძელებული ფორმის შიდა ეზო წარმოადგენს. მის ირგვლივ ორ სართულად განლაგებული სათავსებია, რომლებიც თაღოვანი ღიობებით იხსნება რკინის აივნებისკენ. ქარვასლის სანაპიროსკენ მიმართული ფასადი 1820 წელს განეკუთვნება და რუსული კლასიცისტური სტილის ერთი ღირსშესანიშნავი ნიმუშთაგანია თბილისში. სიონის ქუჩის მხარეს მიმართული ფასადი 1912 წელს აშენდა და მოდერნის სტილის ნიშნებს ატარებს. აღსანიშნავია როსტომ მეფის დროინდელი, კამაროვანი გადახურვის მქონე სარდაფი.
1884 წელს ნაგებობის ადაპტაცია-რესტავრაციის შედეგად (არქ. გ. ბათიაშვილი) ქარვასლის გახსნილი შიდა ეზო ცილინდრული კამარით გადაიხურა. 1985 წლიდან აქ საქართველოს ეროვნული მუზეუმის იოსებ გრიშაშვილის სახ. თბილისის ისტორიის მუზეუმია.
თვით მუზეუმი, იმჟამად მუნიციპალური მუზეუმი, დაარსდა 1910 წელს. მის ფონდებში დაცულია 50 000-მდე ექსპონატი, რომელიც თბილისის ტერიტორიაზე მცხოვრებთა ისტორიას და კულტურას ასახავს უძველესი დროიდან დღემდე. აქ წარმოდგენილია არქეოლოგიური მასალა - ბრინჯაოს და რკინის აირაღი, ლითონის, მინის, თიხის, ქაშანაურის, ფაიფურის ჭურჭელი, სამკაულები, საბეჭდავები, მონეტები და დროშები, საყოფაცხოვრებო ნივთები; აქვეა თბილისის ამსახველი ძველი ფოტოები, რუკები, გეგმები, ფერწერული ტილოები და სხვ. ქარვასლის შენობაში ეწყობა დროებითი თემატური გამოფენებიც.
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის არქიტექტურული ძეგლები კატეგორია:თბილისის ისტორიული ძეგლები
ალფრედ კუბინი
ალფრედ ლეოპოლდ ისიდორ კუბინი (დ. 10 აპრილი 1877 – გ. 20 აგვისტო 1959) — ავსტრიელი ილუსტრატორი, რომელიც ქმნიდა ხელოვნების ნიმუშებს ბეჭდვისთვის. კუბინი მიიჩნევა სიმბოლიზმის და ექსპრესიონიზმის მნიშვნელოვან წარმომადგენლად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1877 კატეგორია:გარდაცვლილი 1959 კატეგორია:ხელოვნება ავსტრიაში კატეგორია:ავსტრიელი ბიოგრაფები კატეგორია:XX საუკუნის ავსტრიელი მამაკაცი მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის ავსტრიელი რომანისტები კატეგორია:ილუსტრატორები კატეგორია:ფანტასტი მწერლები
მაღრანი (დუშეთის მუნიციპალიტეტი)
მაღრანი — სოფელი დუშეთის მუნიციპალიტეტში (ლაფანაანთკარის თემი), ქართლის ქედის დასავლეთ კალთაზე, მდინარე აბანოსხევის (არაგვის მარცხენა შენაკადი) ხეობაში. ზღვის დონიდან 1600 მ, დუშეთიდან 21 კმ.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 75 ადამიანი.
ოლიმპიური ცეცხლი
thumb|[[პრომეთე ადამიანებს ცეცხლს აძლევს (ჰაინრიხ ფიუგერი, 1817)]] ოლიმპიური ცეცხლი — ოლიმპიური თამაშების ერთ-ერთი სიმბოლო, მას ანთებენ თამაშების გახსნისას და ანთია მათ დასრულებამდე.
ოლიმპიური ცეცხლის ანთების ტრადიცია არსებობდა ჯერ კიდევ ძველ საბერძნეთში. ოლიმპიური ცეცხლი დაკავშირებული ლეგენდასთან პრომეთეს შესახებ, რომელმაც ზევსს ცეცხლი მოსტაცა და ადამიანებს ჩამოუტანა.
ტრადიცია აღდგა 1928 წელს. 1936 წელს ბერლინის ოლიმპიურ თამაშებზე პირველად შედგა ოლიმპიური ცეცხლის ესტაფეტა, მასში მონაწილეობდა 3000-ზე მეტი მორბენალი. ზამთრის ოლიმპიადაზე ცეცხლი აანთეს 1936 და 1948 წელს, თუმცა ესტაფეტა პირველად ჩატარდა 1952 წელს ოსლოს ოლიმპიური თამაშების წინ. ჩვეულებრივ ოლიმპიური ცეცხლის ანთებას ანდობენ ცნობილ ადამიანებს, ძირითადად სპოტსმენებს.
ვასილ ვერხოვინეცი
ვასილ ვერხოვინეცი (ნამდვილი გვარი — კოსტივი; დ. 5 იანვარი, 1880, სოფ. სტარი-მიზუნი, ახლანდ. ივანო-ფრანკივსკის ოლქი — გ. 11 აპრილი, 1938, კიევი) — უკრაინელი კომპოზიტორი, დირიჟორი, ქორეოგრაფი, ქორმაისტერი, პედაგოგი. 1899 წელს დაამთავრა სიმფეროპოლის სამასწავლებლო სემინარია (ახლანდ. ლვივის ოლქი), 1908 წელს — მიკოლა ლისენკოს სახელობის სამუსიკო-დრამატული სკოლა კიევში (ხელმძღვ. ჰრიჰორი ლუბომირსკი). 1900–1901 და 1904–1906 წლებში იყო ლვივში არსებული ამხანაგობა „რუსკა ბესიდას“ რუსული სახალხო თეატრის მსახიობი, მომღერალი (ლირიკულ-დრამატული ტენორი), ქორმაისტერი; 1906–1915 წლებში — კიევის მიკოლა სადოვსკის სახელობის თეატრის მსახიობი, ქორეოგრაფი და დირიჟორი; 1915–1917 წლებში — უკრაინელ არტისტთა საზოგადოების (ივან მარიანენკოს ხელმძღვანელობით) დირიჟორი, ქორეოგრაფი და ქორმაისტერი (კიევი). 1918–1920 და 1923–1924 წლებში — კიევის სამუსიკო-დრამატული ინსტიტუტის მასწავლებელი; 1920–1923 და 1924–1932 წლებში — პოლტავის სახალხო განათლების ინსტიტუტის ხელოვნების კათედრის გამგე, ამავდროულად 1927–1928 წლებში — ხარკივის სამუსიკო-დრამატული ინსტიტუტის მასწავლებელი. 1924–1932 წლებში — პოლტავის საოლქო საგუნდო კაპელის ხელმძღვანელი (ფედირ პოპადიჩთან და ალექსანდრე სვეშნიკოვთან ერთად), 1927 წელს — ხარკივის საოლქო საჩვენებელ საგუნდო კაპელა „ჩუმაკის“ ორგანიზატორი და დირიჟორი, 1929 წელს — ხარკივის მუსიკალური კომედიის თეატრის ერთ-ერთი დამფუძნებელი და ბალეტმაისტერი, 1930–1937 წლებში — ქალთა საგუნდო თეატრალიზებულ ანსამბლ „ჟინხორანსის“ დამაარსებელი (ევდოკია დოლიასთან ერთად) და ხელმძღვანელი. იკვლევდა უკრაინული ფოლკლორის პრობლემებს. 1912 წელს სოფელ შპიჩინციში (კიევის გუბერნია) გააკეთა საქორწინო წეს-ჩვეულებების სრული ჩანაწერი, სადაც შევიდა 140 საქორწინო სიმღერა და 70 მელოდია (გამოქვეყნდა სათაურით „უკრაინული ქორწილი“ უკრაინის ეთნოგრაფიულ კრებულში, კიევი, 1914, ტ. 1).
ოლიმპიური ცეცხლი
ადამიანები რომლებმაც აანთეს ოლიმპიური ცეცხლი
მინი|კოშკი სადაც [[1928 წელს პირველად აინთო ოლიმპიური ცეცხლი]]
ვასილ ვერხოვინეცი
ვასილ ვერხოვინეცი ავტორია სამეცნიერო ნაშრომისა „უკრაინული ხალხური ცეკვის თეორია“ (კიევი, 1919), რომელშიც პირველმა მოახდინა სისტემატიზაცია და განაზოგადა უკრაინელთა მიღწევები ხალხურ-საცეკვაო ხელოვნებაში, მათ შორის შეიმუშავა ქორეოგრაფიული მასალების ჩაწერის ორიგინალური მეთოდიკა; აღწერა 41 საცეკვაო მოძრაობა, ასევე მათი მრავალრიცხოვანი კომბინაციები; თეორიულად დაასაბუთა უკრაინულ საცეკვაო ფოლკლორზე დაყრდნობით უკრაინული კლასიკური ბალეტის შექმნის შესაძლებლობები და აუცილებლობა. დამაარსებელია უკრაინისა და მთელი უკრაინული დიასპორის ხალხური ცეკვის ქორეოგრაფიული სკოლისა — პავლო ვირსკი, ჰალინა ბერეზოვა, ვახტანგ ვრონსკი (ნადირაძე), ნატალია სკორულსკაია, ლიდია ჩერნიშოვა, ვასილ ავრამენკო. კრებულში „ვესნიანოჩკა“ (ხარკივი, 1925; 1927) შევიდა ხალხური თამაშები სიმღერებითა და ცეკვებით სკოლამდელი და სკოლის უმცროსი ასაკის ბავშვებისთვის; მოიცავს 210 ხალხურ თამაშს და 226 სიმღერასა და მელოდიას, რომელთა შორისაა მიკოლა ლისენკოს, მიკოლა ლეონტოვიჩის, კირილო სტეცენკოს, პილიპ კოზიცკის ნაწარმოებები, კლიმენტ კვიტკას, ს. ტიტარენკოს ფოლკლორული ჩანაწერები, ასევე საკუთარი სიმღერები.
ოლიმპიური ცეცხლი
სქოლიო
კატეგორია:ოლიმპიური თამაშები კატეგორია:ცეცხლი
ვასილ ვერხოვინეცი
შექმნა მრავალი რომანსი და სოლო სიმღერა ლესია უკრაინკას, ივან ფრანკოს, ოლექსანდრ ოლესის, მაქსიმ რილსკის სიტყვებზე, ასევე რიგი საგუნდო ნაწარმოებები. დაწერა მუსიკა მიხაილო სტარიცკის პიესისათვის „ბოგდან ხმელნიცკი“; არანჟირება გაუკეთა მრავალ უკრაინულ ხალხურ და პატრიოტული თემატიკის სიმღერას (იაროსლავ იაროსლავენკოს „უკრაინისთვის“, ანატოლ ვახნიანინის „განრისხდით, განრისხდით, ცოფიანო ჯალათებო“); შეაგროვა და ჩაწერა 300 უკრაინული ხალხური სიმღერა. 1931 წელს ვასილი ლიტვინენკოსთან ერთად ხარკივის ოპერისა და ბალეტის სცენაზე დადგა 1-ელი უკრაინული ეროვნული კლასიკური ბალეტი მიხაილო ვერიკოვსკის „პან კანოვსკი“; 1935 წელს ლ. ჟუკოვთან ერთად საკუთარ მუსიკაზე დადგა „სამმუხლიანი ჰოპაკი“ (1-ელი პრემია ლონდონის ხალხური ცეკვის საერთაშორისო ფესტივალზე).
1937 წელს რეპრესიები შეეხო. დახვრიტეს მეორე წელს. რეაბილიტირებულია 1958 წელს. მიღებული აქვს სსრკ-ის სახელმწიფო ჯილდოები. პოლტავის პედაგოგიური ინსტიტუტის შენობის ფასადზე განთავსებულია მემორიალური დაფა (განახლდა 1988 წელს, მოქანდაკე ვ. ბილოუსი). 1988 წელს მშობლიურ სოფელში დაიდგა სამახსოვრო სტელა (მოქანდაკე ვ. ლენდიელი). კიევში, პოლტავასა და მშობლიურ სოფელში მის სახელს ატარებენ ქუჩები. 1997, 2000 და 2002 წლებში ჩატარდა ვასილ ვერხოვინეცის სახელობის ქორეოგრაფიულ მინიატურათა საოლქო კონკურსები „შემოდგომის ფანტაზიები“ (წამოიწყო ხერსონის ხალხური შემოქმედების საოლქო ცენტრმა). 2003 წლიდან ეს კონკურები ტარდება სახელწოდებით „ვერხოვინეცის სტეპის ჭა“ („Верховинця степова криниця“).
სქოლიო
კატეგორია:უკრაინელი დირიჟორები კატეგორია:უკრაინელი კომპოზიტორები კატეგორია:უკრაინელი ქორეოგრაფები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი
ვალტერ კრისტალერი
ვალტერ კრისტალერი (Walter Christaller; დ. 21 აპრილი, 1893, ალტენშტაიგი კალვთან — გ. 9 მარტი, 1969, კენიგშტაინი, ტაუნუსი) — გერმანელი გეოგრაფი.
ცხოვრება და ღვაწლი
კრისტალერი სწავლობდა სახალხო მეურნეობასა და გეოგრაფიას. მან პირველმა შემოიტანა გეოგრაფიაში კვანტიტატური და სტატისტიკური მეთოდები. კრისტალერის სამეცნიერო მოღვაწეობის მთავარი თემები იყო აგრარული გეოგრაფია და ქალაქის დაგეგმარება სამხრეთ გერმანიაში.
1934 წელს კი გავლენიანი სამეგობროს წყალობით მან სტიპენდია მიიღო და დაბრუნდა გერმანიაში, 1938 წელს კი ფრაიბურგის უნივერსიტეტში სამეცნიერო ნაშრომი დაიცვა და 1937-დან 1940-წლამდე მუშაობდა კომუნალურ მეცნიერებათა ინსტიტუტში ასისტენტად თეოდორ მაუნცთან, რომელმაც ძირითადი კანონის ცნობილი კომენტარი შეთხზა.
1940 წელს ვალტერ კრისტალერი შევიდა გერმანიის ეროვნულ–დემოკრატიული მუშათა პარტიის (NSDAP - ენ-ეს-დე-ა-პე) რიგებში და იყო 1940-1945 წლებში „მიწისა და დაგეგმარების შტაბის მთავარი სამსახურის“ („Reichskommissariat zur Festigung deutschen Volkstums“) თანამშრომელი „გერმანელი ხალხის ადგილზე დამაგრების რაიხსკომისარიატის“ („Reichskommissariat zur Festigung deutschen Volkstums“) დაგეგმარების ესეს-სამსახურში, რომელსაც უნდა მოემზადებინა აღმოსავლეთ ევროპის საოკუპაციო ომის მეცნიერული საფუძვლები და მისი ლეგიტიმაცია დაესაბუთებინა. ამ მხრივ იგი ოკუპირებული პოლონეთის სამხარეო, რეგიონალურ დაგეგმარებაში მონაწილეობდა. კრისტალერმა შეიმუშავა ცალკეულ მხარეთა (ე.წ. „ვართეგაუ“ და „ბიალისტოკი“), საკოლონიზაციო გეგმა, რომელშიც მთავარი ადგილი მისი ცენტრალური ადგილების შესახებ მანამდე შექმნილმა მოდელმა დაიკავა. მაშინ შედეგი იყო ის, რომ სოფლები ადამიანებისაგან დაცალეს და მოსახლეობის ნაწილი საკონცენტრაციო ბანაკებში მოხვდა.
ვალტერ კრისტალერი მეცნიერი იყო და ცდილობდა მისი იდეა ცენტრალურ ადგილთა მოდელისა ხორცშეხმულიყო (მათ შორის) პოლიტიკის დახმარებით უწოდებდა რა მას სამხარეო დაგეგმარების ფიურერისეული პრინციპს. ცენტრალურ ადგილთა მოდელის მიხედვით კი გეოგრაფიული პუნქტები იერარქიულად, უზრუნველყოფადობის მიხედვით უნდა დახარისხებულიყო. ობერცენტრებს ირგვლივ მითელცენტრების წრე უნდა ჰქონოდა გარშემორტყმული, ხოლო მითელცენტრები კი თავის მხრივ უნთერცენტრების წრით უნდა ყოფილიყო მოცული.
1945 წელს, ვალტერ კრისტალერი როგორც თავისუფლად მოღვაწე გეოგრაფი გერმანიის კომუნისტური პარტიის (KPD - კა-პე-დე) წევრი გახდა, ხოლო მოგვიანებით მან გერმანიის სოციალ-დემოკრატიულ პარტიაში (SPD - ეს-პე-დე) გადაინაცვლა, 1950 წელს კი ემილ მაიენთან ერთად დააარსა გერმანიის გამოყენებითი გეოგრაფიის კავშირი (DVAG - დე-ფაუ-ა-გე).
დავით კლდიაშვილი
ბიოგრაფია
დავით კლდიაშვილი დაიბადა იმერეთში, გაღარიბებული აზნაურის ოჯახში. ბავშვობა სიმონეთსა და დედულეთში, სოფ. ხომულში (ახლანდ. წყალტუბოს მუნიციპალიტეტი) გაატარა. დედამისი კესარია ღოღობერიძე იყო ხომულელი შეძლებული აზნაურის ნიკო ღოღობერიძის ერთადერთი ქალიშვილი. მამა სამსონ კლდიაშვილი იყო აქციზის სამმართველოს მოხელე. იგი 70 წლის ასაკში დაქვრივდა და მეორე ცოლი შეირთო.
ვალტერ კრისტალერი
ცხოვრება და ღვაწლი
1945 წლის შემდეგ ვალტერ კრისტალერმა განავითარა სივრცითი დაგეგმარების კონცეფციები კომუნისტური რეჟიმისათვის პოლონეთში. ცენტრალურ ადგილთა მოდელი იქცა სივრცით დაგეგმარებაში გერმანიის აღმშენებლობის საფუძვლად მეორე მსოფლიო ომის შემდგომ, ყოველივეს კი კოორდინაციას უწევდა ქვეყანათმცოდნეობისა და სივრცითი დაგეგმარების ფედერალური უწყება, რომელსაც 60-იან წლებამდე მაინენი უდგა სათავეში.
დავით კლდიაშვილი
ბიოგრაფია
7 წლის კლდიაშვილი ქუთაისში რუსი ექიმის ოჯახში მიაბარეს რუსული ენის შესასწავლად. ამის შემდეგ მამამ პატარა დავითი გიმნაზიაში შესასვლელად მოსამზადებლად სამრევლო სკოლაში მიიყვანა. ხელმოკლე სამსონ კლდიაშვილმა გადაწყვიტა 9 წლის დავითი გაეგზავნა სამხედრო სასწავლებელში. 1872 წელს სახელმწიფო ხარჯით გაიგზავნა კიევის სამხედრო გიმნაზიაში, რომლის წარჩინებით დამთავრების შემდეგ (1880) მოსკოვის სამხედრო სასწავლებელი დაასრულა (1882). ამავე წლიდან სამხედრო სამსახურში გააწესეს ბათუმში. დავით კლდიაშვილმა თავისი ცხოვრების დიდი ნაწილი ბათუმში გაატარა (1882-1908 წწ.). 1905-1907 რევოლუციის შემდეგ, როგორც არაკეთილსაიმედო ვიცე-პოლკოვნიკი, აიძულეს გადამდგარიყო სამხედრო სამსახურიდან.
ვალტერ კრისტალერი
ცხოვრება და ღვაწლი
ვალტერ კრისტალერის მიერ XX საუკუნის 30–იან წლებში განვითარებულ იდეას ცენტრალური ადგილების შესახებ, რომ საერთო ლანდშაფტში დასახლებები სივრცობრივ–ფუნქციონალური თვალსაზრისით იერარქიულ საფეხურებს ქმნიან და მჭიდრო კავშირში არიან ერთმანეთთან, დიდი რეზონანსი მოყვა სპეციალისტთა შორის. დასახლების ცენტრულობის დასადასტურებლად 9 ფუნქციონალური სფერო შეირჩა. ეს სფეროები ე.წ. კონგესციური პრინციპით უკავშირდებიან ადგილებს და ურთიერთფუნქციონირებენ. ისტორიკოსები კრისტალერის ამ თეზას 1950–იანი წლებიდან მიუბრუნდნენ და დისკუსია გააჩაღეს გვიანი შუა საუკუნეებისა და ახალი ისტორიის კონტექსტში. 1973 წელს დ. დანეკემ სცადა ეს კონცეფცია შუასაუკუნეების უფრო ადრინდელ მონაკვეთებზეც მოერგო.
დავით კლდიაშვილი
ბიოგრაფია
1905 წლიდან ჯერ ქუთაისში, მერე ჭიათურის შავი ქვის მრეწველობის სამმართველოში მუშაობდა. 1915 მობილიზაციით გაიწვიეს ოსმალეთის ფრონტზე. თურქეთში გადასახლებული ჭანების გამოსარჩლებისათვის მას საველე სასამართლო მოელოდა, მაგრამ 1917 წლის თებერვლის რევოლუციამ მოუსწრო და კლდიაშვილი მშობლიურ სოფელს დაუბრუნდა, თუმცა უკვე ჯანგატეხილი და დაავადებული.
ვალტერ კრისტალერი
ცხოვრება და ღვაწლი
ამ მეცნიერის პრობლემატური წარსულის მიუხედავად გერმანიის გამოყენებითი გეოგრაფიის კავშირმა (DVAG - დე-ჶაუ-ა-გე) 1996 წლიდან ვალტერ კრისტალერის პრიზი ახალბედა გეოგრაფოსთათვის დააწესა.
დავით კლდიაშვილი
ბიოგრაფია
სოფელ ზედა სიმონეთში არის დავით და სერგო კლდიაშვილების სახლ-მუზეუმი.
ვალტერ კრისტალერი
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:გერმანელი გეოგრაფები კატეგორია:დაბადებული 21 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1893 კატეგორია:გარდაცვლილი 9 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1969
დავით კლდიაშვილი
შემოქმედება
დავით კლდიაშვილი ჯერ კიდევ სრულიად პატარა იყო, როდესაც კალამი აიღო ხელში და წერა დაიწყო. წერა რომ დაუწუნეს სხვის თარგმნას მიჰყო ხელი. ნიკო ლომოურის „ალი“ გადათარგმნა რუსულად. 1885 წელს ჟურნალში „თეატრი“ პირველად დაიბეჭდა მისი თარგმანი. ამას მოჰყვა ორიგინალური ნაწარმოებები. მოთხრობები „შერისხვა“ და „მსხვერპლი“ დავით კლდიაშვილის ლიტერატურული დებიუტია. სოფლის ცხოვრება ძირითადი თემაა მწერლისა. მისი მხატვრული სიტყვა მოთხრობა „შერისხვა“ არის, რომელიც დაიწერა და დაიბეჭდა 1893 წელს ჟურნალ „მოამბეში“. 1897 წელს დავით კლდიაშვილმა გამოაქვეყნა მოთხრობა „მრევლში“.
დავით კლდიაშვილმა ხელი მოჰკიდა იმერეთის გაღატაკებულ აზნაურთა ცხოვრების ასახვა, ამან თავისი პირველი გამოხატულება ჰპოვა მოთხრობაში „სოლომან მორბელაძე“, შემდეგ მოყვა „სამანიშვილის დედინაცვალი“, „ქამუშაძის გაჭირვება“, „ბაკულას ღორები“, „როსტომ მანველიძე“ და სხვა.
კლდიაშვილის კრიტიკულმა რეალიზმმა თავი იჩინა დრამატურგიაშიც. დ. კლდიაშვილი იუმორის ბუნებრივი გრძნობით, დაკნინებული აზნაურის ცხოვრების მხილებით ქმნის საინტერესო კომიკურ სურათებს: „დარისპანის გასაჭირი“, „ირინეს ბედნიერება“, „უბედურება“ ამჟღავნებენ დ. კლდიაშვილის მიერ დრამატული სიტუაციების შესანიშნავ უნარსა და ძალას.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 1862 კატეგორია:გარდაცვლილი 1931 კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში კატეგორია:თერჯოლის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:მთაწმინდის პანთეონში დაკრძალულები კატეგორია:რუსეთის იმპერიის ოფიცრები კატეგორია:საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების წევრები
დაღეთი
დაღეთი — სოფელი საქართველოში, თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში (დაღეთის ადმინისტრაციული ერთეული). მდებარეობს თეთრიწყაროს პლატოზე, მდ. ჭივჭავის (ხრამის მარცხენა შენაკადი) მარცხენა ნაპირას, ზღვის დონიდან 860 მეტრზე, თეთრიწყაროდან დაშორებულია 10 კილომეტრით. მოსახლეობა — 101 მცხოვრები (2014).
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 101 ადამიანი.
ისტორია
დაღეთი პირველად 1556 წლის საბუთში მოიხსენიება, საიდანაც ირკვევა, რომ დონდარა მამადელაშვილს დაღეთის მამასახლისობა უბოძა დედოფალმა ნესტან-დარეჯანმა. XVII საუკუნის საბუთების მიხედვით, დაღეთს ორბელიშვილები ფლობდნენ.
სოფლის სამხრეთ უბანში შემორჩენილია ერთნავიანი ეკლესიის ნანგრევები. მის ირგვლივ სასაფლაოზე მრავალი ქვაჯვარია. ზედაპირზე ნაპოვნი მოჭიქული და წითელი კერამიკის ნიმუშები XI–XIII საუკუნეებს მიეკუთვნება. სოფლის ჩრდილო-დასავლეთით, დაახლოებით 1,5 კმ-ზე, ქვიან ბორცვზე აღმოჩენილია ნანგრევთა ნაშთები. მას ახლა ყალაჩას უწოდებენ, ძველ რუკებზე კი აქ ყალაჩის მონასტერია აღნიშნული. კირხსნარიანი ლოდების გროვათა გარდა, არის მშრალად ნაწყობი განიერი კედლებიც.
დაღეთის დასავლეთით, დაახლოებით 1 კმ-ზე, თეთრიწყაროსკენ მიმავალი გზის მარჯვენა მხარეს, ერთნავიანი ეკლესიის ნანგრევია. პერანგშემოძარცული შენობის კედლები რეგულარული წყობით იყო ნაგები. სამხრეთ შესასვლელზე ჯვრებით, კოპებითა და წარწერით შემკული დიდი არქიტრავის ქვა იდო, რომლის ასომთავრული წარწერა X საუკუნისაა და ასე იკითხება: „ქრისტე, შეიწყალე ქობულ ჴევისუფალი, ესე და კარკნალი წყაროჲ მან ქმნა“. წარწერაში ნახსენები კარკნალი (საბას მიხედვით, „დიდი ქვავნარი“) ზემოაღწერილ ყალაჩას უნდა გულისხმობდეს. ამავე ეკლესიის ქვებში ნაპოვნია წნული ჩარჩოთი შემკული ასომთავრული წარწერის ნაშთი — „თამარის!“; შესაძლოა აქ თამარ მეფე იგულისხმება. დაღეთის მახლობლად შემორჩენილია უკანდაღეთის ნასოფლარი და გადაკეთებული ეკლესიის ნაშთი XI საუკუნის წარწერებით, ჩრდილო-აღმოსავლეთით კი — ნასოფლარი ორთაშუა. ყველა წარწერიანი ქვა ამჟამად საქართველოს ეროვნულ მუზეუმშია.
სქოლიო
კატეგორია:თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფლები
ონტარიოს სამეფო მუზეუმი
ონტარიოს სამეფო მუზეუმი (ფრ. Musée royal de l'Ontario) ― ხელოვნების, მსოფლიო კულტურისა და ბუნების ისტორიის მუზეუმი ტორონტოში (ონტარიო, კანადა). ონტარიოს სამეფო მუზეუმი ჩრდილოეთ ამერიკის ერთ-ერთი უდიდესი და კანადის უდიდესი მუზეუმია. ყოველწლიურად მუზეუმს მილიონზე მეტი დამთვალიერებელი სტუმრობს და კანადის ყველაზე ხშირად მონახულებადი მუზეუმია. იგი ტორონტოს უნივერსიტეტის რაიონში, ქუინს-პარკის ჩრდილოეთ ნაწილში, დასავლეთ ბლურ-სტრიტის შესასვლელში მდებარეობს. მეტროპოლიტენის ერთ-ერთი სადგურს მუზეუმის სახელი ჰქვია და 2008 წელს ჩატარებული რესტავრაციის შემდეგ ინსტიტუტის კოლექციების შესაბამისადაა გაფორმებული.
მუზეუმში 6 მილიონზე მეტი ეგზემპლარი ინახება და 40 გალერეას მოიცავს. მუზეუმის საერთაშორისო რეპუტაციას მსოფლიო კულტურათა და ბუნების ისტორიის კოლექციები განაპირობებენ. მუზეუმში ინახება დინოზავრების, მინერალებისა და მეტეორიტების კოლექციები, კანადისა და ევროპის ისტორიული არტეფაქტები და აფრიკის, ახლო აღმოსავლეთისა და აღმოსავლეთ აზიის ხელოვნების ნიმუშები. მუზეუმში დაცულია ბერჯესის თიხოვანი ფიქალის ნამარხი ნაშთების უდიდესი კოლექცია, რომელიც 150 000-ზე მეტ ეგზემპლარს შეიცავს.
ისტორია
ონტარიოს სამეფო მუზეუმი 1912 წლის 16 აპრილს დაარსდა და ტორონტოს უნივერსიტეტისა და ონტარიოს მთავრობის მიერ ერთობლივად იმართებოდა. პირველი ნიმუშები უნივერსიტეტიდან და ონტარიოს განათლების დეპარტამენტიდან გადაიტანეს. 1914 წლის 19 მარტს ონტარიოს სამეფო მუზეუმი ოფიციალურად გახსნა კონაქტის ჰერცოგმა და კანადის გენერალ-გუბერნატორმა არტურმა. მუზეუმი ტორონტოს ცენტრალური ბიზნეს-რაიონიდან მოშორებით განათავსეს, რათა ტორონტოს უნივერსიტეტთან ახლოს ყოფილიყო. თავდაპირველი შენობა უნივერსიტეტის ფილოსოფოსთა ხეივნის გასწვრივ მდებარეობდა, სადაც ხუთი სხვადასხვა განყოფილება იყო განთავსებული: არქეოლოგია, პალეონტოლოგია, მინერალოგია, ზოოლოგია და გეოლოგია.
პირველი რესტავრაციის შემდეგ ონტარიოს სამეფო მუზეუმი საჯაროდ 1933 წლის 12 ოქტომბერს გაიხსნა. განახლების შემდეგ მუზეუმის აღმოსავლეთ ფრთა აშენდა, რის გამოც არგილის სახლის, ვიქტორიანული ხანის სასახლის დანგრევა გახდა საჭირო. დიდი დეპრესიის გამო, ქვინს-პარკისკენ გამავალი ფრთა ადგილობრივი სამშენებლო მასალებით ააგეს.
1947 წელს ონტარიოს სამეფო მუზეუმი ტორონტოს უნივერსიტეტის სრული დაქვემდებარების ქვეშ გადავიდა და უნივერსიტეტის კონტროლქვეშ 1968 წლამდე დარჩა, რის შემდეგაც მუზეუმმა და მაკლაუგინის პლანეტარიუმმა ახალი კორპორაცია შექმნეს. 1995 წლის დეკემბერში ონტარიოს მთავრობის მიერ დაწესებული შეზღვუდვების გამო მუზეუმმა მაკლაუგინის პლანეტარიუმი დახურა. სივრცე დროებით გაიხსნა 1998-2002 წლებში, როცა პლანეტარიუმში საბავშვო მუზეუმი ფუნქციონირებდა. 2009 წელს ონტარიოს სამეფო მუზეუმმა შენობა ონტარიოს მუზეუმს 22 მილიონ კანადურ დოლარად მიჰყიდა იმ პირობით, რომ შენობას ინსტიტუციური და აკადემიური დანიშნულებით გამოიყენებდნენ.
მუზეუმი მეორედ 1978-1984 წლებში განახლდა, როდესაც მას ჩრდილოეთ ნაწილში დედოფალ ელიზაბეთ II-ის ტერასის გალერეები და სამხრეთ ნაწილში საკურატორო ცენტრი დაემატა. ახალი ნაწილი დედოფალმა ელიზაბეთ II-მ 1984 წელს გახსნა. პროექტმა არქიტექტურაში კანადის გენერალ-გუბერნატორის ჯილდო მოიპოვა.
1989 წელს მუზეუმში მოწყობილ გამოფენას (აფრიკის გულში) აქტივისტთა პროტესტი მოჰყვა, რომლებიც თვლიდნენ, რომ გამოფენა აფრიკელთა შესახებ სტერეოტიპებს ასახავდა, რასაც კურატორ ჯეინ კანისოს გადადგომა მოჰყვა.
2003 წელს, ონტარიოს კულტურული მემკვიდრეობის აქტის IV ნაწილის შესაბამისად, მუზეუმის თავდაპირველი შენობა ქალაქ ტორონტოს მუნიციპალური კულტურული მემკვიდრეობის სიაში შეიტანეს.
გალერეები
თავდაპირველად ონტარიოს სამეფო მუზეუმში ხუთი მთავარი გალერეა იყო და თითო სფეროს ეძღვნებოდა: არქეოლოგიას, გეოლოგიას, მინერალოგიას, პალეონტოლოგიასა და ზოოლოგიას. 1960-იანი წლებიდან მუზეუმის საგამოფენო სივრცე უფრო დანაწევრდა და ინტერაქტიული გახდა. ამ წლებში მუზეუმს დინოზავრების გალერეა დაემატა.
თავდაპირველ გალერეებს სახელები მათში დაცული არტეფაქტების შესაბამისად ეწოდებოდა, ბოლო წლებში კი ინდივიდუალურ გალერეებს სახელები უმეტესწილად იმ სპონსორთა საპატივცემულოდ ჰქვიათ, რომლებმაც ინსტიტუტს მნიშვნელოვანი კოლექციები და ფონტები გადასცეს. ონტარიოს სამეფო მუზეუმში ამჟამად გალერეების ორი მთავარი კატეგორიაა: ბუნების ისტორიის გალერეები და მსოფლიო კულტურის გალერეები.
კოსტუმები და ტექსტილები
პატრისია ჰარისის კოსტუმებისა და ტექსტილების გალერეაში ონტარიოს სამეფო მუზეუმის ტექსტილისა და კოსტუმების კოლექციების 200-მდე არტეფაქტია შესული. კოლექციები ძვ. წ. I საუკუნიდან დღევანდელი ეპოქის ჩათვლით არტეფაქტებს მოიცავს. გალერეები მიზნად ისახავს წლების მანძილზე ტექსტილის დიზაინის, მანუფაქტურისა და კულტურული მახასიათებლების ტრანსფორმაციის ჩვენებას.
თანამედროვე კუტლურის გალერეა
ონტარიოს სამეფო მუზეუმში თანამედროვე ხელოვნების გამოფენებს თანამედროვე კულტურის ინსტიტუტის როლოფ ბენის გალერეა მასპინძლობს. დაახლოებით 6000 კვ. მეტრი სიდიდს მულტიმედია გალერეა თანამედროვე კულტურის ინსტიტუტის მთავარი საგამოფენო სივრცეა, სადაც მუზეუმის ბუნებისა და მსოფლიო კოლექციების თანამედროვე კულტურის ნიმუშებია გამოფენილი. გალერეაში ფოტოგრაფიის, ქუჩის ხელოვნების, თანამედროვე ჩინური ურბანული დიზაინისა და რქიტექტურის და თანამედროვე იაპონური ხელოვნების გამოფენები ეწყობა. 2018 წელს გალერეაში გამოფენა „ჩვენ აქ ვართ: შავკანიანი კანადელების თანამედროვე ხელოვნება“ მოეწყო, რომელშიც შავკანიანი კანადელების, როგორებიც არიან: სანდრა ბრიუსტერი, სილვია დ. ჰამილტონი, ბუშრა ჯუნაიდი და სხვ. ნამუშევრები გამოიფინა.
სქოლიო
კატეგორია:ონტარიოს სამეფო მუზეუმი კატეგორია:ტორონტოს მუზეუმები კატეგორია:ონტარიოს ისტორიის მუზეუმები კატეგორია:ონტარიოს სამხატვრო მუზეუმები და გალერეები კატეგორია:კანადის საბუნებისმეტყველო ისტორიის მუზეუმები კატეგორია:1914 წელს დაარსებული მუზეუმები კატეგორია:აზიური ხელოვნების მუზეუმები
ჩრდილოეთ კავკასიის საბჭოთა რესპუბლიკა
ლიტერატურა
კატეგორია:საბჭოთა რესპუბლიკები
ბაფინის მიწა
thumb|right|200px|ბაფინის მიწის თანამგზავრული ფოტო. ბაფინის მიწა (ინუკტიტუტი:ᑭᖅᑖᓗᒃ, Qikiqtaaluk, Île de Baffin, ძველი ნორვეგიული: Helluland) — კანადის ტერიტორიის ნუნავუტის უდიდესი კუნძული, მდებარეობს კანადის არქტიკულ არქიპელაგში. კუნძულს ფართობის მხრივ კანადაში პირველი, ხოლო მსოფლიოში მეხუთე ადგილი უკავია. მისი ფართობი შეადგენს 507 451 კმ²-ს, ხოლო მოსახლეობა — 11,000 (2006). კუნძულს სახელი უწოდეს ინგლისელი მკვლევარის უილიამ ბაფინის პატივსაცემად, მან ამ მიდამოებში იმოგზაურა კოლუმბამდელ პერიოდში, უილიამმა აგრეთვე გამოიკვლია ისლანდია და გრენლანდია, იგი ძირითადად ეყრდნობოდა ისლანდიურ საგებს.
კუნძულზე ჩატარებული არქეოლიგიური გათხრების შედეგად, მრავალი რამ იქნა აღმოჩენილი. ბაფინის ტერიტორიაზე უძველესი დროიდან სახლობდნენ ადამიანები, აქ აღმოჩენილი ადამიანის ჩონჩხის ფრაგმენტები თარიღდება ძვ. წ. 1000 წლით. სულ პირველად ეს ტერიტორიები ვიკინგებმა აღმოაჩინეს, თუმცა მათ მოგვიანებით ეს ადგილები დაივიწყეს.
კატეგორია:კანადის კუნძულები კატეგორია:კანადის არქტიკული არქიპელაგი
პინგვინის კუნძულები
გეოგრაფია
კუნძულები მიმოფანტულია გრძელ სანაპირო რეგიონში. მიუხედავად იმისა, რომ რამდენიმე კუნძული მცირე გროვას ან ჯგუფს ქმნის, მაგალითად ლუბერიცის უბეში მდებარე კუნძულები, პინგვინის კუნძულები არ მიეკუთვნება ბუნებრივ არქიპელაგს ან კუნძულთა ჯაჭვს.
უდიდესი კუნძულის ფართობი 0,9 კმ²-ია, ყველა მათგანის საერთო ფართობი კი ჯამში 2,35 კმ²-ია.
ისტორია
სტრატეგიულ ადგილას მდებარე დაუსახლებელი კუნძულები განსაკუთრებით მდიდარი გუანოთი (ფრინველთა ექსკრემენტის დანალექები) და ალმასებით, რის გამოც, XVII საუკუნეში მათ ხშირად სტუმრობდნენ ევროპელი ვაჭრები. 1861-1867 წლებში ისინი ბრიტანეთის მიერ იყო ანექსირებული, 1873 წელს კი კაპის კოლონიის მიერ.
1990 წელს სამხრეთ-დასავლეთმა აფრიკამ დამოუკიდებლობა მოიპოვა და ნამიბია ეწოდა. პინგვინის კუნძულები კვლავ სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის სუვერენიტეტის ქვეშ რჩებოდა, შექმნილი იყო ექსკლუზიური ეკონომიკური ზონა. შემდგომი მოლაპარაკებების შედეგად, 1994 წლის 28 თებერვალს, პინგვინის კუნძულები და ქალაქი უოლფიშ-ბეი ნამიბიის იურისდიქციაში გადავიდა.
სქოლიო
კატეგორია:ნამიბიის კუნძულები
მამადი
მამადი (Мамаҙы; Мамады) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბურაევოს რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 339 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბურაევოდან დაშორებულია 25 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია იანაული, რომელიც დაშორებულია 93 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას უდმურტები შეადგენენ (94 %).
სქოლიო
კატეგორია:ბურაევოს რაიონის სოფლები
Calyptomyrmex brunneus
Calyptomyrmex brunneus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Calyptomyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ნორვეგიული ვიკიპედია
ნორვეგიული ვიკიპედია — ნორვეგიული სალიტერატურო ენის ორივე სტანდარტზე —      ბუკმოლსა და ნიუნორსკზე — არსებული ვიკიპედიის განყოფილება. თავდაპირველად, 2001 წლის 26 ნოემბერს, ნორვეგიულმა ვიკიპედიამ არსებობა ბუკმოლზე დაიწყო, ხოლო 2004 წლის 21 ივლისს ნიუნორსკზეც გაჩნდა სტატიები. 2005 წელს ჩატარებული კენჭისყრის მიხედვით, ვიკიპედიის ძირითად განყოფილებად Bokmål/Riksmål იქნა არჩეული.
ჩრდილოგერმანიკული ენების ერთმანეთთან მსგავსების გამო სკანდინავიური საიტები ხშირად თანამშრომლობენ ერთმანეთთან, გამონაკლისი არც ვიკიპედიაა; ამდენად სკანდინავიური ვიკიპედიები საიტ ვიკიმედიის Skanwiki მეტავიკის განყოფილებიდან ახდენენ ინფორმაციის ურთიერთგაცვლას.
ნორვეგიული ვიკიპედიის სტატისტიკა შემდეგნაირად გამოიყურება: 2011 წლის 29 დეკემბრის მონაცემებით ბუკმოლზე 322 312 სტატიაა, ხოლო ნიუნორსკზე — 75 757.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნორვეგიული ენციკლოპედიები კატეგორია:ვიკიპედიები ენების მიხედვით
აზერბაიჯან-ყაზახეთის ურთიერთობები
ყაზახეთ-აზერბაიჯანის ურთიერთობები — წარმოადგენს ურთიერთობებს აზერბაიჯანსა და ყაზახეთს შორის. დიპლომატიური ურთიერთობა დამყარდა 1992 წლის 27 აგვისტოს აზერბაიჯანს აქვს საელჩო ნურ-სულთანში. ყაზახეთს აქვს საელჩო ბაქოში, 1994 წლის 16 დეკემბრიდან. ორივე ქვეყანა წევრია დამოუკიდებელ სახელმწიფოთა თანამეგობრობისა და ევროპის უსაფრთხოებისა და თანამშრომლობის ორგანიზაციისა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აზერბაიჯანის დიპლომატიური ურთიერთობები კატეგორია:ყაზახეთის დიპლომატიური ურთიერთობები
მამია II გურიელი
მამია II გურიელი (გ. 1625) — გურიის მთავარი 1600-1625, გიორგი II გურიელის ძე.
ბიოგრაფია
1591 წელს ილაშქრა აფხაზეთში და გაიმარჯვა. ნათესაურმა კავშირებმა და ოსმალეთის იმპერიის საშინაო კრიზისმა განაპირობა გურიის სამთავროს გაძლიერება. ამ დროს მამია II გურიელი მეფედაც კი იწოდებოდა. 1609 წელს ააშენა ჩეხედანას ეკლესია თავისი მცირეწლოვანი შვილის, მანუჩარის სულის საოხად.
1609 წელს მამია II გურიელმა ისარგებლა 1603-1612 წლების ირან-ოსმალეთის ომით და 1609 წელს შეიჭრა აჭარაში, დაიკავა ის და ოდიშის სამთავროსთან ერთად ხარკის მიწოდება შეუწყვიტა ოსმალეთს. ირანთან ომის დასრულების შემდეგ ოსმალეთმა შავი ზღვის სანაპიროების ბლოკადა მოაწყო. შეწყდა მარილის, რკინისა და სხვა პროდუქტების შეტანა გურიისა და ოდიშის სამთავროებში. ამან გურიის და ოდიშის მთავრები აიძულა ოსმალეთთან ზავზე ეზრუნათ. ქართველი ელჩები 1614 წლის გაზაფხულზე ჩავიდნენ კონსტანტინოპოლში და თავიდან წარუმატებლად მიმდინარეობდა, რადგან ოსმალეთის მიერ შეთავაზებული საზავო პირობები მძიმე იყო ქართული სამთავროებისთვის და მის მიღებაზე უარს ამბობდნენ. აგვისტოში მოლაპარაკებები განახლდა ოსმალეთის ელჩ ომარ-ფაშასა და გურიელს შორის. 13 დეკემბერს ბათუმში ხელმოწერილი გურია-ოსმალეთის შეთანხმებით გურიელმა დათმო აჭარა, იკისრა ოსმალეთის ხარკი, აღდგენილ იქნა ოსმალეთ-გურიის ომამდელი საზღვარი მდინარე ჭოროხზე.
1614 წლის ზაფხულის ბოლოს გურიელმა სამთავროში მიიღო იეზუიტი მისიონერები ლუი გრანჟე და ეტიენ ვიო, რომლებიც ოდიშის მთავრის მიწვევით იმყოფებოდნენ დასავლეთ საქართველოში.
მამია II გურიელი აქტიურად მონაწილეობდა ქართველ მეფე-მთავართა ანტიირანულ კოალიციაში. 1615 წელს მამია II ახლდა კახეთში აჯანყების მოსამზადებლად ჩასულ თეიმურაზ I-ს ს. 1618 და 1623 წლებში მამია II გურიელმა რუსეთის მეფეს სთხოვა მფარველობაში მიღება, მაგრამ უშედეგოდ. 1618-1619 წლებში მამიას შეფარებული ჰყავდა ირანისგან დევნილი თეიმურაზ I.
1623 წელს ქალიშვილი თამარი მიათხოვა შემდგომში იმერეთის მეფე ალექსანდრე III-ს. თამარი მრუშობის ბრალდებით მამის კარზე გააბრუნეს შვილ ბაგრატთან ერთად. ამ ამბით შეურაცხყოფილი გურიელი დაუმოყვრდა ლევან II დადიანს. 1621 წელს მამიამ თავის ძე სიმონს დადიანის და მარიამი შერთო ცოლად.
1625 წელს ლევან II დადიანის წახალისებით მოკლა შვილმა სიმონმა.
ოჯახი
ცოლად ჰყავდა ჯერ ათაბაგის ასული თინათინი, შემდეგ კი — კახთა მეფის თეიმურაზ I-ის ასული. მამია გურიელი და დედოფალი თინათინი მოხსენიებულნი არიან შემოქმედის ღვთისმშობლის ხატის წარწერაში.
სქოლიო
კატეგორია:გურიის მთავრები კატეგორია:გარდაცვლილი 1625 კატეგორია:მოკლული მონარქები
.bm
.bm — ზედა დონის ეროვნული დომენი (ccTLD) ბერმუდის კუნძულებისთვის.
რესურსები ინტერნეტში
bm კატეგორია:კომუნიკაციები ბერმუდის კუნძულებზე
I Don't Want to Spoil the Party
I Don't Want to Spoil the Party — ინგლისური როკ-ჯგუფ The Beatles-ის სიმღერა. იგი შეტანილია ალბომში Beatles for Sale, რომელიც გამოვიდა 1964 წელს. აშშ-ში იგი გამოვიდა სინგლზე Eight Days a Week და მოგვიანებით - ალბომზე Beatles VI (1965). აშშ-ში სინგლი მოხვდა ჩარტების პირველ პოზიციაზე. იგი ბრიტანეთში არ გამოცემულა.
სქოლიო
კატეგორია:The Beatles-ის სიმღერები კატეგორია:1964 წლის სიმღერები
ბამბის რიგი
ბამბის რიგი — ქუჩა კრწანისის რაიონში. ძველ თბილისში ბამბით, მატყლითა და ჩითით მოვაჭრეთა ქუჩა (ბაზაზხანა); ჩაისახა გვიან შუა საუკუნეებში. მელიქის ქარვასლის ადგილას, რომელიც სიონის ქუჩის დასაწყისში მდებარე დიდი ჩორსუსკენ (გადახურული ბაზარი) იყო მიმართული, 1904 წელს თბილისელმა არქიტექტორმა ღაზარ სარქისიანმა მანთაშევის რიგი ააშენა.
სავაჭრო რიგი მოდერნის სტილის ორი ნაგებობისგან შედგება. ერთი ყოფილ არწრუნის ქარვასლას ემიჯნება, მეორე კი ბამბის რიგისა და შარდენის ქუჩის, ყოფილი ბნელი რიგის, გამყოფ ზღუდედ აღიქმება. ორივე ნაგებობა ქუჩის მრუდ მოხაზულობას მიჰყვება. ფასადებს ყოფილი დუქნების ღიობები ანაწევრებს. სავაჭრო რიგის მთავარ მხატვრულ აქცენტს არწრუნის ქრვასლის მომიჯნავე შენობის ფასადზე არაცენტრალურად მოთავსებული რიზალიტი წარმოადგენს. რიზალიტს ამკობს კარის სამცენტრიანთაღოვანი თავსართი, ადამიანის სახის სიმბოლურგამოსახულებიანი საჭექი ქვით. თავსართი რუსტრირებულ სიბრტყეზეა მოთავსეული, მის ზემოთ კი ფართო ნალისებული სარკმელია. განაშენიანების აღქმისათვის დიდი მნიშვნელობა აქვს სიონის ქუჩისკენ მიმართულ ვიწრო ფასადებსაც. ბამბის რიგისა და შარდენის ქუჩის რეკონტრუქცია 1981 წელს განხორციელდა (არქიტექტორი გიორგი ბათიაშვილი).
ლიტერატურა
კატეგორია:ძველი თბილისი კატეგორია:კრწანისის რაიონის ქუჩები
კოდისწყარო (კასპის მუნიციპალიტეტი)
კოდისწყარო — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის კასპის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს შიდა ქართლის ვაკეზე. თემის ცენტრი (სოფლები: ზადიანთკარი, ზემო რენე, ნიგოზა, სარიბარი, ქვემო რენე, ყარაფილა, ჩობალაური). ზღვის დონიდან 740 მეტრზე, კასპიდან დაშორებულია 22 კილომეტრით.
ისტორია
სოფელი იხსენიება ლეონტი მროველთან (XI საუკუნე). 1433 წელს სოფელი თაყა ზედგენიძემ შიომღვიმის მონასტერს შესწირა. გვიანდელ ფეოდალურ ხანაში კოდისწყარო სამუხრანბატონოში შედიოდა.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 216 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის სოფლები
დეივიდ ლენგი
დეივიდ მარშალ ლენგი (David Marshall Lang; დ. 6 მაისი, 1924, კენტის საგრაფო — გ. 20 მარტი, 1991) — ინგლისელი კავკასიოლოგი, ისტორიკოსი, ლიტერატურათმცოდნე.
ლონდონის უნივერსიტეტის კავკასიათმცოდნეობის პროფესორი, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორი (1968). სწავლობდა კემბრიჯის წმინდა იოანეს კოლეჯში. მეორე მსოფლიო ომის (1939-1945) დროს იყო ბრიტანეთის საელჩოს მდივანი ირანში. 1946 წლიდან დაიწყო რუსეთისა და კავკასიის ისტორიის შესწავლა. 1949 წლიდან ქართულს ასწავლიდა ლონდონის უნივერსიტეტში, 1952-1953 წლებში მუშაობდა ევროპასა და აშშ-ში. დეივიდ მარშალ ლენგი იკვლევდა ქართულ სასულიერო და საერო ლიტერატურას. 1951 წელს საგანგებო წერილი მიუძღვნა პეტრე იბერის ვინაობის საკითხს. 1963 წელს ორიენტალისტთა მოსკოვის XXV საერთაშორისო კონგრესის შრომებში დაიბეჭდა ლენგის გამოკვლევა „შუა საუკუნეების ქართული ლიტერატურის პრობლემები“. მან გამოავლინა „სიბრძნე ბალავარისას“ ქართული იერუსალიმური ნუსხა და 1966 წელს გამოსცა მისი თარგმანი ინგლისურ ენაზე. ამავე წელს ლონდონში დაიბეჭდა ლენგის ნარკვევი „ქართული ლიტერატურის განვითარების საფეხურები“, 1970 წელს — „ხალხური და კურტუაზული ელემენტები ქართულ ეპოსში“.
დეივიდ მარშალ ლენგი იკვლევდა საქართველოს ისტორიის ახალ პერიოდს. 1957 წელს გამოსცა წიგნი „ქართული მონარქიის უკანასკნელი წლები. 1658-1832“, ხოლო 1962 წელს დაიბეჭდა „საქართველოს ახალი ისტორია. XIX-XX“. ლენგმა ნარკვევები მიუძღვნა გიორგი ბრწყინვალის მეფობას, ქართველთა მოღვაწეობას ირანში სეფიანთა დინასტიის დამხობის ხანაში, ვახტანგ VI-ის ურთიერთობას საფრანგეთთან, ტოტლებენის მეთაურობით რუსთა ჯარების ყოფნას საქართველოში 1769-1771 წლებში და სხვ.
მის კალამს ეკუთვნის მიმოხილვითი საცნობარო წიგნი „ქართველები“ (1966). ლენგის რამდენიმე ნარკვევი ეხება ქართული ნუმიზმატიკის საკითხებს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინგლისელი ქართველოლოგები კატეგორია:ინგლისელი კავკასიოლოგები კატეგორია:ინგლისელი ისტორიკოსები კატეგორია:ინგლისელი ლიტერატურათმცოდნეები კატეგორია:დაბადებული 1924 კატეგორია:გარდაცვლილი 1991
მატოლა
მატოლა (Matola) — ქალაქი მოზამბიკის სამხრეთში. შედის მაპუტუს პროვინციაში. მდებარეობს ქვეყნის დედაქალაქიდან, მაპუტუდან, დასავლეთით 12 კმ-ში. მოსახლეობა — 675 422 ადამიანი (2007 წლის აღწერის მონაცემები).
გეოგრაფია
მატოლის რაიონზე გადის იმავე სახელწოდების მდინარე, რომელიც ჩაედინება მაპუტუს ყურეში. თვითონ ქალაქი ყურის სანაპიროზეა განლაგებული.
ეკონომიკა
thumb|left|250px|მატოლის რაიონული საბჭოს შენობი, 2010 წელი მატოლა მნიშვნელოვან სამრეწველო ცენტრს წარმოადგენს. მისი პორტის გავლით ექსპორტირდება ქრომი, რკინა და სხვა სასარგებლო წიაღისეული სვაზილენდიდან, სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკიდან, ბოტსვანასა და ზამბიიდან. პორტის გარშემო მუშაობს სხვადასხვა საქმიანობის კომპანიები, მათ შორის, ფოლადგამომდნობი და ნავთობქიმიური ქარხნები, შახტები, კარიერები, ასევე პლანტაციები, რომლებშიც მოჰყავთ სხვადასხვა ხილი, ბანანი, თამბაქო და შაქრის ლერწამი. ასევე განვითარებულია საპნის და ცემენტის წარმოება. მატოლაში მუშაობს მოზამბიკში ალუმინის წარმოების ერთ-ერთი უდიდესი ქარხანა. გაზსადენების წარმოებითაა დაკავებულია კომპანია „Matola Gas Company“.
ტრანსპორტი
მატოლა მიეკუთვნება მოზამბიკის პორტებისა და რკინიგზების ქსელის სამხრეთ სეგმენტს.
მოსახლეობა
მატოლისთვის, ისევე როგორც სხვა მრავალი აფრიკული ქალაქისთვის, დამახასიათებელია მოსახლეობის მაღალი მატება.
სქოლიო
კატეგორია:მოზამბიკის ქალაქები კატეგორია:მაპუტუს პროვინცია
კუმე
კუმე, კუმეა, კიმე ან კიმი (Κύμη, Cumae, ასევე Cyme) — პირველი ძველბერძნული კოლონია იტალიაში, ტირენიის ზღვის ნაპირზე, კამპანიაში. დააარსეს ძვ. წ. VIII საუკუნეში, ანატოლიის ნახევარკუნძულის ქალაქ კიმედან წასულმა კოლონისტებმა, ან კუნძულ ევბეის მკვიდრებმა. ეტრუსკებზე, რომაელებზე და სხვა იტალიელ ხალხებზე ბერძნული კულტურის გავრცელებისა და გავლენის მთავარი ცენტრი იყო. მისი დაარსებულია რამდენიმე კოლონია: სამხრეთ იტალიაში — დიკეარქია (რომ. პუტეოლი, დღ. პოცუოლი), ნოლა და ნეაპოლი, სიცილიაზე — ზანკლა (მესანა; ახლანდ. მესინა). სირაკუსესთან ერთად ალიანსში ძვ. წ. 474 წელს დაამარცხა ეტრუსკებისა და კართაგენის გაერთიანებული ფლოტი. მნიშვნელოვან აყვავებასა და ძლიერებას მიაღწია ძვ. წ. V საუკუნის დასაწყისში ტირან არისტოდემეს დროს. ამავე საუკუნის ბოლოს დაიპყრეს სამნიტებმა, თუმცა შეინარჩუნა ბერძნული კულტი და ბერძნული კულტურის ტრადიციები. კუმეს სიახლოვეს მდებარეობდა წინასწარმეტყველ სიბილას (კუმეს სიბილა) ცნობილი გამოქვაბული ორაკულით. ძვ. წ. 338 წელს დაიპყრეს რომაელებმა, მოგვიანებით მიიღო რომაული მუნიციპიუმის სტატუსი. მეორე პუნიკური ომის დროს შეინარჩუნა რომისადმი ერთგულება. იმპერიის ეპოქაში პუტეოლის (ახლანდ. პოცუოლი) ნავსადგურის აყვავებასთან ერთად დაკარგა მნიშვნელობა. იმპერატორ ავგუსტუსის დროს ეწოდა კოლონია-იულია-აუგუსტა (Colonia Iulia Augusta). განადგურდა ახ. წ. VI საუკუნეში ბიზანტია-გუთების ომების დროს.
ბუორ-ხაია (უბე)
ბუორ-ხაია, ბორხაია (Буор-Хая) — ყურე (უბე) ლაპტევების ზღვაში, მდინარე ლენის დელტიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით. სიგრძე 120 კმ, სიგანე შესასვლელში 110 კმ, მაქსიმალური სიღრმე 18 მ. წლის უმეტეს ნაწილში ყინულითაა დაფარული. ზედაპირზე წყლის ტემპერატურა ზაფხულში ჩვეულებრივ 7–9°С-ია; მარილიანობა დაახლ. 5‰. მოქცევები ნახევარდღეღამურია, მათი სიდიდე 0,3 მეტრს შეადგენს. ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში მდებარეობს პორტი ტიქსი.
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის ყურეები
შუმადიის ოლქი
შუმადიის ოლქი (Шумадијски управни округ) — ოლქი სერბეთის ცენტრალურ ნაწილში, შედის ცენტრალური სერბეთის შემადგენლობაში.
მინი|მარცხნივ|ოლქის თემები
მოსახლეობა
ოლქის მოსახლეობის ეთნიკური შემადგენლობა გამოირჩევა ერთსახოვნებით: აქ ცხოვრობს 289,2 ათასი სერბი (97 %), 1,8 ათასი ჩერნოგორიელი (1 %), 1,6 ათასი ბოშა (1 %) და სხვანი. მინი|მარცხნივ|200px|შუმადიის ოლქის მოსახლეობის ეთნიკური შემადგენლობა (2002)
.bn
.bn — ზედა დონის ეროვნული დომენი (ccTLD) ბრუნეისთვის.
რესურსები ინტერნეტში
Toppdomän
Calyptomyrmex clavatus
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ფსხუ
ფსხუ (Ҧсҳәы) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის სოხუმის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი. მდებარეობს აფხაზეთის კავკასიონის მთავარი წყალგამყოფი ქედის სახმრეთ კალთაზე, ფსხუს ქვაბულში, მდინარე ბავიუს (ბზიფის მარჯვენა შენაკადი) ხეობაში. ზღვის დონიდან 620 მ, სოხუმიდან 150 კმ (მასთან დაკავშირებულია აგრეთვე საჰაერო მიმოსვლით).
სოფელს ელექტროენერგიას ამავე მიდამოში ნაგები მცირე ჰიდროექლექტროსადგური აწვდის. აქვეა მცირე აერობილიკიც, რომელიც მცირე ზომის თვითმფრინავებს ემსახურება. სოფლის განაპირას მდგარი მთა ინალ-კუბა (ფსხუ-ნიხა, 1290 მ) აფხაზი ხალხის შვიდი სიწმინდიდან ერთ-ერთია.
ლიტერატურა
კატეგორია:ფსხუს თემის სოფლები
მიქაელ მხედარი
მიქაელ მხედარი (გ. 886) — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე  არის ძველი სტილით 22  ნოემბერი, ახალი სტილით — 5 დეკემბერი. მართალი მიქაელ მხედარი ბულგარელი იყო. იგი ბავშვობიდანვე კეთილმსახურებით იღვწოდა. არსებობს გადმოცემა, რომ წმინდა მიქაელმა ლოცვით მოკლა საშინელი გველეშაპი, რომელიც ადამიანებს იტაცებდა. წმინდანი მშობლიურ ქალაქ პოტუკში გარდაიცვალა 886 წელს. აქედან მისი უხრწნელი ნაწილები ქალაქ ტირნოვოში გადაასვენეს, XIX საუკუნის დასაწყისში კი — ვლახეთში.
ლიტერატურა
„წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი IV, თბილისი, 2003 წ.
კატეგორია:გარდაცვლილი 886 კატეგორია:IX საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
ქვიანი
ისტორია
XIX საუკუნეში სოფელში იდგა წმინდა გიორგის ეკლესია. 1908 წელს სოფელში გაიხსნა ბიბლიოთეკა, რომლის დირექტორი იყო თეოფანე კალანდარიშვილი.
მოსახლეობა
1908 წლის მონაცემებით სოფლის მოსახლეობას შეადგენდნენ მეგრელები.
ცნობილი ადამიანები
სოფელში დაიბადნენ:
სქოლიო
კატეგორია:ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მინლინო
მინლინო (Меңле; Минлино) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბურაევოს რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 165 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბურაევოდან დაშორებულია 19 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია იანაული, რომელიც დაშორებულია 87 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (93 %).
სქოლიო
კატეგორია:ბურაევოს რაიონის სოფლები
კიბელე ადრიანუ
კიბელე ადრიანუ ( Κυβέλη Αδριανού ; დ.1888 წლის 13 ივლისი, სმირნა — გ. 1978 წლის 26 მაისი, ათენი) — მე-20 საუკუნის პირველი ნახევრის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ბერძენი მსახიობი. თანამედროვე ბერძნული თეატრის ისტორიაში იგი ცნობილია კიბელეს (Κυβέλη) სასცენო სახელით.
ბავშვობა და ახალგაზრდობა
კიბელე დაიბადა 1888 წლის 13 ივლისს სმირნაში. მისი  მშობლების შესახებ არაფერია ცნობილი. პირველი ორი წელი გაატარა ათენის ბავშვთა სახლში. ორწლინახევრის ასაკში იგი ანასტასისმა და მარია ანდრიანუმ იშვილეს და ბავშვის კისერზე ჩამოკიდებული მედალიონზე გაკეთებული წარწერის მიხედვით დაარქვეს სახელი კიბელე. კიბელეს მშვილებელ მშობლებს ფინანსურად ეხმარებოდა იმდროინდელი ცნობილი ათენელი ადვოკატის ოჯახი, რომელმაც   ერთადერთი შვილი ბრაზილიაში დაკარგა. გოგონას თეატრალური ნიჭი სპონტანურად განვითარდა. ადრიანუს სახლში პატარა კიბელეს 1901 წლის მარტში რამდენიმე გაკვეთილი ჩაუტარა მხატვრული დეკლამაციის პედაგოგმა მ. სილაგასმა  და შემდეგ თავისი მოსწავლეების კონკურსზე წარადგინა. კიბელემ პირველი პრიზი აიღო 13 წლის ასაკში. .შედეგად,  მშობლებმა, რომლებიც გოგონას მკერავის პროფესიისთვის ამზადებდნენ, გეგმები შეცვალეს.
დ.ლეონარდოსის ფინანსური მხარდაჭერით კიბელე, რომელიც ჯერ კიდევ 15 წლისაც არ იყო, ჩაირიცხა საბერძნეთის დედაქალაქის სამეფო თეატრის დრამატულ სასწავლებელში. 3 თვის შემდეგ, 1901 წლის სექტემბერში, სკოლამ შეწყვიტა ფუნქციონირება, მაგრამ კიბელე კონსტანტინე ხრისტომანოსმა მიიღო „ახალი სცენის“ თეატრალურ დასში. დასი  ახალგაზრდა მოყვარული მსახიობებისგან იყო დაკომპლექტებული, რომელთა შორის იყვნენ ს. სკიპისი, მ. მირატი, დ.დევარისი, პოეტი ა.სიკელიანოსი და მისი და ე.პასაიანი.