cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ლიუბლიანა
სახელი
არსებობს ქალაქის სახელის წარმოშობის უამრავი ვერსია. ზოგიერთი მკვლევარის აზრით, საწყისი სლოვენურ სიტყვა люблена-შია საძებნელი, ზოგი კი ფოქრობს, რომ ლათინურ სიტყვა aluviana-ში, ზოგს კი გერმანული სიტყვა Laibach მიაჩნია პირველადად.
ისტორია
ქალაქის მიდამოები რომის იმპერიის ფარგლებში იყო ჯერ კიდევ ჩვ. ერამდე. ძვ. წ. 34 წელს რომის კოლონია ემონამ, თანამედროვე ლიუბლიანიდან მოშორებით, ქალაქის უფლება მიიღო. ჩვ. წ. აღ-ით V საუკუნეში ტერიტორია ბარბაროსებმა დაიპყრეს. VI საუკუნიდან აქ სლავური ლუვიგანაა განლაგებული, რომელიც X საუკუნეში უნგრელებმა დაიპყრეს.
ლიუბლიანის პირველი წერილობით მოხსენიება 1144 წელს განეკუთვნება. 1260 წელს მდინარე ლიუბლიანიცაზე პირველად მოიხსენიება როგორც ქალაქი. სწორედ იმხანად გახდა ლიუბლიანია კრაინის ადმინისტრაციული ცენტრი. 1276 წელს ტიროლის გრაფების ხელშია. 1335 წლიდან 1918 წლამდე — კრაინის მთავარი ქალაქია, რომელიც ჰაბსბურგებს ექვემდებარებოდა. 1809-1813/1815 წწ ფრანგული ილირიის პროვინციის ცენტრია. XIX — XX სს სლოვენიის ეროვნულ-გამათავისუფლებელი მოძრაობის ცენტრია.
1918 წელს იუგოსლავიის სამეფოს შექმნისთანავე ლიუბლიანა სამეფოში შემავალი სლოვენიის დედაქალაქი გახდა. მეორე მსოფლიო ომის დაწყების შემდეგ ოკუპირებულია იტალიელების მიერ 1941—1943 წლებში, ხოლო 1943—1945 წლებში გერმანელების მიერ. ომის დასრულებისთანავე ლიუბლიანა სლოვენიის სოციალისტური რესპუბლიკის დედაქალაქი, ხოლო 1991 წლიდან დამოუკიდებელი სლოვენიის დედაქალაქი გახდა.
არქიტექტურა
thumb|მარცხნივ|ლიუბლიანას ციხესიმაგრე იმის მიუხედავად, რომ ლიუბლიანაში მოზრდილი შენობებიც დგას, განსაკუთრებით ქალაქის განაპირას, სლოვენიის დედაქალაქის ისტორიული ცენტრი მაინც ხელუხლებელი რჩება. აქ წარმოდგენილია ბაროკოსა და არტ-ნუვოს მიქსი. ქალაქი გრაცისა და ზალცბურგის მკაცრი ავსტრიული მოდური სტილის მკვეთრ გავლენას განიცდის. ქალაქის ერთ-ერთი ღირსშესანიშნაობა მე-12 საუკუნეში აგებული ლიუბლიანის ციხესიმაგრეა, რომელიც მდინარე ლიუბლიანიცას გადაჰყურებს. ციხესიმაგრე მარკგრაფების რეზიდენცია იყო.
ტრანსპორტი
ლიუბლიანა — მსხვილი სატრანსპორტო კვანძია და ევროპის მნიშვნელოვანი სატრანსპორტო მარშრუტების გადაკვეთაზე მდებარეობს. თანამედროვე გზატკეცილებით იტალიას, ადრიატიკის სანაპიროს, ხორვატიას, უნგრეთსა და ავსტრიას, ასევე შიდარესპუბლიკურ მსხვილ ქალაქებს უკავშირდება. ლიუბლიანის საქალაქო-საზოგადოებრივი ტრანსპორტი კომპანია LPP-ის ავტობუსებისგან შედგება. მიმდინარეობს განხილვა ცენტრალური ქუჩების ტრამვაით მომსახურების შესახებ, რამეთუ უკანასკნელმა ტრამვაიმ ქალაქში 1956 წელს შეწყვიტა მუშაობა ავტომობილების ჭარბი ნაკადის გამო, განსაკუთრებით კი პიკის საათებში.
ლიუბლიანის საერთაშორისო აეროპორტი ბრნიკი (სლოვ. Letališče Ljubljana, LJU), (Letališče Brnik) ქალაქიდან დაახლოებით 25 კილომეტრზე მდებარეობს. განვითარებულია ქალაქგარე ავტობუსებისა და მატარებლების ქსელი.
სქოლიო
კატეგორია:სლოვენია კატეგორია:ევროპის დედაქალაქები კატეგორია:სლოვენიის ქალაქები
ცხენისწყალი
წყალდიდობა ქვემო დინებაში თებერვალ-მარტში იწყება, ზემო დინებაში — აპრილში. წყალდიდობის მაქსიმუმი მაის-ივლისშია, რის შემდეგ დონე იკლებს აგვისტოს ბოლომდე. აუზის მთიან ნაწილში წყალმცირობა 4-5 თვე გრძელდება (ნოემბრიდან მარტამდე). ქვემო დინებაში წყალმცირობა არამდგრადია, ხშირია წვიმებითა და თოვლის დნობით გამოწვეული წყალმოვარდნები. საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან 90,4 მ³/წმ. ცხენისწყალი ყოველწლიურად რიონს უერთებს 2,84 კმ³ წყალს. ყინულოვანი მოვლენები — ყინულნაპირისი და თოში — იცის ზემო და შუა დინებაში. მდორე დინების ცალკეულ მონაკვეთებზე წარმოიქმნება ყინულსაფარი, რომელიც 5-6 დღეს გრძელდება.
ცხენისწყალზე მდებარეობს ქალაქი ცაგერი.
ლიტერატურა
კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის მდინარეები კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მდინარეები კატეგორია:იმერეთის მხარის მდინარეები კატეგორია:რიონის შენაკადები კატეგორია:ცხენისწყალი
295
თარიღი უცნობია
*
ტიფლისის ქუჩა (სანქტ-პეტერბურგი)
ტიფლისის ქუჩა (Тифлисская улица) — ქუჩა სანქტ-პეტერბურგის ვასილეოსტროვსკის რაიონში, აკადემიკოს სახაროვის მოედნიდან მაკაროვის სანაპირომდე.
ისტორია
ქუჩას (სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტის შენობის გარშემო, თანამედროვე ტიფლისის შესახვევის და ბირჟევოი პროეზდის ნაწილის ჩათვლით) სახელი ქალაქ ტიფლისის მიხედვით, 1887 წლის 16 აპრილს მიენიჭა ვასილიევსკის პოლიციის განყოფილებაში ქუჩების სერიაში, რომელთაც კავკასიის ქალაქების მიხედვით ასახელებდნენ.
1950-იან წლებში გამოიყო ტიფლისის შესახვევი, ქუჩამ კი მიმართულება შეიცვალა და მაკაროვის სანაპირომდე გაგრძელდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ქუჩები
კატასტროფა
მინი|270პქ|[[სან-ფრანცისკოში მომხდარი მიწისძვრის შემდეგ. 1906 წელი.]] კატასტროფა (καταστροφή — გადატრიალება, ჩამოგდება, სიკვდილი) — ბუნებრივი ან ტექტოგენური საგანგებო მდგომარეობის შედეგად წარმოქმნილი მოვლენები, რომელსაც თან სდევს ადამიანთა მსხვერპლი ან რაიმე გამოუსწორებელი შედეგი ამა თუ იმ ობიექტის ისტორიაში. ტერმინი კატასტროფა მეცნიერებაში დაამკვიდრა ფრანგმა მათემატიკოსმა რენე ტომმა. განისაზღვრება როგორც ტრაგიკული მოვლენა, რომელიც მიწისძვრის, წყალდიდობის, კატასტროფული ავარიის, ხანძრისა და აფეთქების შემდეგ გამომდინარეობს. ეს ცნება ასე განისაზღვრება: ობიექტის ხარისხობრივი ცვლილება ამ ობიექტზე მოქმედი პარამეტრების თანაბარი, თანდათანობითი ცვლილებებისას. ჟორჟ კიუვიემ განავითარა „კატასტროფების თეორია“ — ცოცხალი ორგანიზმების ფორმების ცვალებადობის ახსნა გლობალური კატასტროფებით და ახალი ღვთაებრივი შემოქმედებითი აქტებით. არსებობს გაგება ეკოლოგიური კატასტროფა, რომელიც გულისხმობს 1) ბუნებრივ ანომალიას; 2) ატომური ელექტროსადგურის, ტანკერის და სხვა ავარიას; 3) სასიცოცხლო გარემოში ანთროპოგენურ საზიანო ჩარევას. ფართოდ არის ცნობილი მაგალითად ჩერნობილის კატასტროფა.
სქოლიო
კატეგორია:კატასტროფები
ალექსანდრე იმედაშვილი
ალექსანდრე სოლომონის ძე იმედაშვილი (დ. 2 მარტი [ ძვ. სტ.  18 თებერვალი], 1882, თბილისი ― გ. 30 სექტემბერი, 1942, იქვე) — ქართველი მსახიობი, ქართული თეატრის ერთ-ერთი გამოჩენილი ტრაგიკოსი. საქართველოს სახალხო არტისტი (1932).
ბიოგრაფია
სასცენო მოღვაწეობა დაიწყო თბილისში 1900 წელს. სხვადასხვა წლებში მუშაობდა თბილისის, ბათუმის, ქუთაისის და სხვა თეატრებში. 1921–1924 წლებში მოღვაწეობდა რუსთაველის სახელობის თეატრში, 1928–1931 წლებში — კოტე მარჯანიშვილის მიერ დაარსებულ ქუთაისის თეატრში (ახლანდელი თბილისის კ. მარჯანიშვილის სახელობის თეატრი), 1939–1942 — ქუთაისის ლ. მესხიშვილის სახელობის თეატრში. იყო ლადო მესხიშვილისა და ვასო აბაშიძის მოწაფე, რევოლუციამდელი ქართული თეატრის საუკეთესო ტრადიციების მიმდევარი და დამამკვიდრებელი ქართულ სცენაზე. გამოდიოდა ყველა ჟანრის (ტრაგედია, კომედია, ვოდევილი, მუსიკალური კომედია და სხვა) სპექტაკლებში. განსაკუთრებული წარმატება მოიპოვა კლასიკურ ტრაგედიებში.
იმედაშვილი ითვლებოდა ოტელოს (უილიამ შექსპირის „ოტელო“) როლის საუკეთესო შემსრულებელი რევოლუციამდელ ქართულ თეატრში. წარმატებით ითამაშა აგრეთვე ოიდიპოსი (სოფოკლეს „ოიდიპოს მეფე“), მეფე ლირი (უილიმ შექსპირი „მეფე ლირი“), დონ კარლოსი (ფრიდრიხ შილერის „ყაჩაღები“), დათო (ალექსანდრე სუმბათაშვილ-იუჟინის „ღალატი“), ესტევანი (კოტე მარჯანიშვილის მიერ 1922 დადგმული ლოპე და ვეგას „ცხვრის წყარო“) და სხვა. იმედაშვილი გამოირჩეოდა უდიდესი ტემპერამენტით, პროფესიული კულტურით, დახვეწილი აქტიორული ტექნიკითა და სასცენო მეტყველებით. მას დიდი ღვაწლი მიუძღვის ქართულ სცენაზე სწორი ქართული მეტყველების დამკვიდრებაში. 1921 წლიდან მოღვაწობდა კინოში. შეასრულა გელა („მოძღვარი“, 1922), ექიმის („ამოკი“, 1927), კარდინალ მონტანელის („კრაზანა“, 1928), ასტამირის („ელისო“, 1928) და სხვა როლები. იმედაშვილი იყო რეჟისორი, ანტრეპრენიორი, მთარგმნელი, სხვადასხვა წლებში ხელმძღვანელობდა ბათუმის, ჭიათურის, ქუთაისისა და სხვა თეატრებს, მსახიობთა დასებს.
დაჯილდოებულია „საპატიო ნიშნის“ ორდენით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 2 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1882 კატეგორია:გარდაცვლილი 30 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1942 კატეგორია:ქართველი მსახიობები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები კატეგორია:საპატიო ნიშნის ორდენის კავალრები
ალექსი I
ალექსი I შეიძლება იყოს:
ტამსვეგის ოლქი
ტამსვეგის ოლქი (Bezirk Tamsweg) — ოლქი ავსტრიაში. ოლქის ცენტრია ქალაქი ტამსვეგი. მდებარეობს ზალცბურგის ფედერალური მიწის ტერიტორიაზე. ფართობი 1,019.69 კმ². მოსალხლეობის სიმჭიდროვე 21 ადამიანი კვადრატულ კილომეტრზე. დასავლეთით აღმართულია მაღალი ტაუერნი, ჩრდილოეთით და აღმოსავლეთით დაბალი ტაუერნი, სამხრეთით გურკტალის ალპები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ავსტრიის ოლქები
ჭილაშვილი
საკუთარი სახელი ჭილაშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
შჩეპნოე
შჩეპნოე (Щепной; Щепное) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბლაგოვეშჩენსკის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 9 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბლაგოვეშჩენსკიდან დაშორებულია 12 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ზაგოროდნაია, რომელიც დაშორებულია 13 კმ-ით.
სქოლიო
კატეგორია:ბლაგოვეშჩენსკის რაიონის სოფლები
Solenopsis orbuloides
Solenopsis orbuloides — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Solenopsis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
ალფონსო XII (ესპანეთი)
ალფონსო XII (Alfonso XII; დ. 28 ნოემბერი, 1857 — გ. 25 ნოემბერი, 1885) — ესპანეთის მეფე ბურბონების დინასტიიდან 1874-1885 წლებში. ისაბელა II-სა და ჰერცოგ ფრანცისკ კადისელის ვაჟი. იქორწინა 1878 წელს მერსედეს ორლეანელზე და 1879 წელს მარია კრისტინა ავსტრიელზე ავსტრიის ერცჰერცოგ კარლ ფერდინანდის ასულზე.
1868 წელს ალფონსო დედასთან ერთად გააძევეს ესპანეთიდან. ჯერ იგი პარიზის წმ. სტეფანეს კოლეჯში სწავლობდა. 1870 წლის ზამთარში დედოფალმა შვილი რომში გააგზავნა, სადაც პაპმა იგი პირველად აზიარა. ფრანგულ პრუსული ომის დროს იზაბელა გადასახლდა ჟენევაში, სადაც ალფონსო ადგილობრივ ლიცეუმში სწავლობდა. 1872 წლის თებერვალში სწავლა განაგრძო ვენაში, თავადთა წმ. ტერეზას სახელობის სასწავლებელში. შემდეგ კი სწავლობდა ინგლისში, სანდჰერის კოლეჯში. გაძევება პრინცს მოუხდა, იგი არ იყო გაფუჭებული სამეფო კარზე ცხოვრებით, ამის ნაცვლად ევროპის საუკეთესო სასწავლებლებში მიიღო განათლება.
იზაბელას მიერ ტახტზე უარის თქმის შემდეგ, კორტესებმა მეფის არჩევნები მოაწყეს, სადაც ალფონსოს ცოტა მომხრე ჰყავდა. 1870 წლის ნოემბერში კორტესებმა აირჩიეს ამადეუს სავოელი მეფედ. არჩენებზე ალფონსმა მხოლოდ ორი ხმა მიიღო. მაგრამ ამადეუსმა 3 წლის შემდეგ უარი თქვა ტახტზე. ამჯერად მეფის არჩევნებზე ალფონსოს მეტი შანსი ჰქონდა. 1874 წლის 29 დეკემბერს იგი მეფედ არა კორტესებმა, არამედ არმიამ გამოაცხადა. სერანოს რესპუბლიკური სამინისტრო დანებდა. ალფონსო ამ დროს პარიზში იყო. იგი სასწრაფოდ გაემგზავრა ესპანეთში და 1875 წლის 14 იანვარს მადრიდში საზეიმოდ შევიდა.
მიუხედავად ზედაპირული განათლებისა, ესოანეთისთვის იგი განათლებული კაცი იყო, თან მას კარგად ესმოდა ქვეყნის მდგომარეობა და მისი საჭიროებები, მან გამოავლინა სიმამაცე და მოქმედების წყურვილი. საუბედუროდ, ალფონსო ტახტზე ისეთ ასაკში ავიდა, როდესაც თავისუფლება და ძალაუფლება დიდ საფრთხეს წარმოადგენს. მან არეული ცხოვრება დაიწყო, რაც მალე მის ჯანმრთელობაზე აისახა.
მეფეს უნდა დაესრულებინა სამოქალაქო ომი. კარლიტებმა, რევოლუციის დროს ახალი შეტევა დაიწყეს, დაკავებული ჰქონდათ ქვეყნის ჩრდილოეთი და ემზადებოდნენ მადრიდზე გასალაშქრებლად. ბასკების მხარეში აჯანყება იყო. სარაგოსა და ზოგი სხვა ქალაქი რესპუბლიკელთა ხელში იყო. მადრიდში დამკვიდრების შემდეგ, მეფე ენერგიულად შეუდგა მშვიდობის დამყარების პროცესს. მარტში მან ბასკების ამნისტიას მოაწერა ხელი და დაპირდა მათი ყველა უფლებების შენარჩუნებას. კარლისტ ოფიცრებს დაპირდა თანამდებობების შენარჩუნებას. ამ ნაბიჯებით მან განაპირობა მეამბოხეთა არმიის დაშლა, რომლებიც საბოლოოდ დამარცხდნენ 1876 წლის მარტში. შემდეგ მშვიდობა დამყარდა რესპუბლიკელებთანაც და მიღებულ იქნა ახალი კონსტიტუცია, 1845 წლის კონსტიტუციაზე უფრო პროგრესული, მაგრამ უფრო მოზომილი ვიდრე 1869 წლის.
ალფონსოს მმართველობა არ იყო მშვიდი. ქვეყანა გაღატაკებული იყო, წარმოება დანგრეული, ყველგან ბანდიტები თარეშობდნენ და დრო და დრო სამხედროები ჯანყდებოდნენ. ამ ყველაფერთან ერთად ქოლერის ეპიდემიამ ბევრი ხალხი იმსხვერპლა. მეფემ საზოგადო უბედურებებისას გამოავლინა უდიდესი ენერგია, იგი მუდამ მოგზაურობდა ქვეყნის სხვადასხვა მხარეებში.
19 წლის ასაკში, მიუხედავად დედამისის ნებისა, ალფონსომ ცოლად თავისი ბიძაშვილი მარია მერსედესი მოიყვანა, მაგრამ მათი ქორწინება ხანმოკლე აღმოჩნდა, რადგან ახალგაზრდა დედოფალი ჭლექით მოკვდა. შემდეგ წელს მან ცოლად ავსტრიელი პრინცესა მარია მოიყვანა ცოლად. ალფონსო 28 წლის ასაკში მოკვდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ესპანეთის მეფეები კატეგორია:დაბადებული 28 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1857 კატეგორია:გარდაცვლილი 25 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1885 კატეგორია:ტუბერკულოზით გარდაცვლილები კატეგორია:ესკორიალის მეფეთა პანთეონში დაკრძალულები კატეგორია:ასტურიის პრინცები
ნაწლავმსუნთქავნი
ლიტერატურა
კატეგორია:ნახევრადქორდიანები
სრირაჩა
მინი|302x302პქ|ჰორსეშოს კიბორჩხალები სრირაჩას სოუსთან ერთად სრირაჩა (ტაი: ศรีราชา) — ცხარე სოუსის სახეობა, რომელიც მზადდება ცხარე წიწაკის, გამოხდილი ძმრის, ნივრის, შაქრისა და მარილისაგან.
გამოყენება
ტაილანდში სრირაჩას ხშირად იყენებენ ყოველდღიურ კერძებში განსაკუთრებით ზღვის პროდუქტებისა და ომლეტისთვის. ვიეტნამურ სამზარეულოში სრირაჩას სუნელის სახე აქვს და გამოიყენება ისეთ კერძებში, როგორიცაა ფჰო და შემწვარი მაკარონები. ის ძალიან პოპულარული ინგრედიენტია აქაურ სოუსებში.
სრირაჩას ასევე მიირთმევენ წვნიანში, კვერცხსა და ბურგერებზე.მისგან დამზადებულია სხვადასხვა სახის მურაბები, ჩუპა- ჩუპსები და კოქტეილები. მაღაზიებში სპეციალურად იყიდება სრირაჩას არომატიანი კარტოფილის ჩიფსები.
წარმოშობა
მარცხნივ|მინი|სრირაჩას ცხარე სოუსი სრირაჩას წარმოშობის ისტორია სადავოა. ერთ მოხსენებაში ნათქვამია, რომ სოუსი პირველად მომაზადა ტაილანდელმა ქალბატონმა, თჰანომ ჩაკკაპაკმა, ქალაქ სი რაჩაში (ან შრი რაჩაში). ტაილანდური "ჩომრომ რაკ სი რაჩას" (სი რაჩის მოყვარულთა ასოციაციის) თანახმად, სოუსი პირველად დაამზადეს სი რაჩაში ბირმული სახერხი ქარხნის მუშაკებმა. ასოციაციამ გამოკითხა 88 წლის თავატ ვიფისამაკუნი, რომელიც ადგილობრივად ცნობილია როგორც აჰ პაე. აჰ პაეს დედის ბებიას პატარა მაღაზია ჰქონდა სი რაჩაში. სწორედ მის მაღაზიაში შევიდნენ ბირმელი მუშაკები, რომლებმაც ცხარე წიწაკა,მარილი, ძმარი და შაქარი შეიძინეს სოუსის დასამზადებლად. ამ ყველაფრის შემდეგ აჰ პაეს დიდმა ბებიამ თვითონაც დაიწყო ამ სოუსის მომზადება ოჯახისთვის და შემდგომში პროდუქციის გაყიდვა გადაწყვიტა თავის მაღაზიაში. მალე კიდევ ერთმა მომხმარებელმა, კიმსუა თიმკრაჩანგმა, დიდი რაოდენობით ცხარე წიწაკის, მარილის, ძმრის და შაქრის ყიდვა დაიწყო. ის ამზადებდა ცხარე სოუსს, როგორც საუს სი რაჩა ტრაა ფუხაო თონგ (ოქროს მთის ბრენდი სი რაჩას სოუსი), რომლის ეტიკეტზე გამოსახულია ოქროს მთის ტაძარი. მინი|322x322პქ|ლაკუტ სუვანპრასოპი, ლა ორრ სუვანპრასოპის ვაჟი სხვა მოხსენებაში ნათქვამია, რომ სოუსი წარმოიშვა ტაილანდის ქალაქ შრი რაჩაში (შრი რაჩა, შრირაჩა), 30-იანი წლების დასაწყისში, ლა ორრ სუვანპრასოპის მიერ. ეს ადამიანი დაიბადა შრი რაჩაში და ბანგკოკელი ადამიანი გაიცნო, რომელიც შემდგომში მისი ქმარი გახდა. დაქორწინებისთანავე წყვილი ბანგკოკში გადასახლდა. ქალბატონი მუდმივად ამზადებდა ცნობილ ცხარე წიწაკის სოუსს თავისი მეგობრებისათვის. მისმა მეგობრებმა ლა ორრს ხელი შეუწყეს, რომ სოუსის გასაყიდად წარმოება დაეწო, რამაც საბოლოოდ შეუწყო ხელი სრირაჩას სოუსის ბიზნესის წარმოებას. ბერს გაუჩნდა იდეა, რომ სოუსისთვის მშობლიური ქალაქის, შრირაჩას სახელი ეწოდებინა. 1932 წლისთვის ლა ორრ სუვანპრასოპმა ბანკოკში დაიწყო მისი სოუსის წარმოება და გაყიდვა. მოგვიანებით რესტორნების მეპატრონეებმა სოუსის კერძებში გამოყენება დაიწყეს. საბოლოოდ ლა ორრმა და მისმა ოჯახმა ყოველწლიურ შეჯიბრებში მიიღეს მონაწილეობა, სადაც მას რამდენიმე ოქროს მედალი გადასცეს, რის გამოც მათ სრირაჩას სოუსს ოქროს მედლის ბრენდი ეწოდა. ამ ოჯახის წარმომადგენლები დღესაც ამზადებენ ამ სოუსს და ყიდიან.
ტაილანდური სრირაჩა
ჟურნალ Bon Appétit– ის ინტერვიუში, აზიური კვების პროდუქტების დისტრიბუტორი Eastland Food Corporation ამტკიცებს, რომ ტაილანდური ბრენდის ცხელი სოუსი ორიგინალი სრირაჩას სოუსია და ტაილანდის ქალაქ სი რაჩაში 1930-იანი წლებიდან იწარმოება.
სქოლიო
კატეგორია:ტაილანდური სამზარეულო
ხობისწყალი
300px|მინიატიურა|ხობისწყალი ქალაქ [[ხობი|ხობთან]] ხობისწყალი, ხობი (მეგრ. ხობწყარი) — მდინარე დასავლეთ საქართველოში. სათავეს იღებს ეგრისის ქედზე, მიედინება კოლხეთის დაბლობზე, ერთვის შავ ზღვას. მდინარის სიგრძე 150 კმ-ია, აუზის ფართობი - 1340 კვ.კმ., წყლის საშუალო ხარჯი - 44 კუბ.მ/წმ (შესართავიდან 30 კმ-ზე), მაქსიმალური - 333 კუბ.მ/წმ. საზრდოობს ძირითადად წვიმის წყლებით, გამოიყენება სარწყავად. მისი მთავარი შენაკადია ჭანისწყალი (მარჯვნიდან). ხობისწყალზე დგას ქალაქები ხობი და ჩხოროწყუ.
მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში ხობის შესართავთან დროებით დისლოცირებული იყო შავი ზღვის ფლოტი. 2000-2005 წლებში ხობის შესართავთან, სოფელ ყულევის სიახლოვეს, აშენდა ნავთობტერმინალი ტანკერებისთვის.
ხობისწყალზე შენდება ორი ჰიდროელექტროსადგური: ხობიჰესი 1 და ხობიჰესი 2.
296
თარიღი უცნობია
*
სუნ იატსენი
სუნ იატსენი (ჩინ. 孫逸仙; დ. 12 ნოემბერი, 1866, ჩშუნჟანი, გუანდუნი — გ. 12 მარტი, 1925, პეკინი, ჩინეთი) — ჩინელი რევოლუციონერი. გომინდანის პარტიის დამაარსებელი. 1940 წელს სუნ იატსენს სიკვდილის შემდეგ მიანიჭეს „ერის მამის“ ტიტული.
ბიოგრაფია
სუნ იატსენი დაიბადა 1866 წლის 12 ნოემბერს გუანდუნის სოფელ ცუიხენში. დაბადებისას უწოდეს ვენი. შედგომ პერიოდში ცნობილი იყო სუნ ვენის ან სუნ ჩჟუნშანის სახელით. მისი მშობლიური ენა იყო კანტონის დიალექტის ჩჟუნშანური ვარიანტი. სწავლობდა ადგილობრივ სკოლაში, რის შემდეგაც გადავიდა ჰავაიში, სადაც უკვე იმყოფებოდა მისი ძმა. ჰონოლულუში სწავლა გააგრძელა სამედიცინო კოლეჯში. 1883 წელს დაბრუნდა სამშობლოში.
1892 წელს დაამთავრა ჰონკონგის სამედიცინო ინსტიტუტი. 1894 წელს დააარსა ანტიმანჯურიული რევოლუციური ორგანიზაცია „ჩინეთის აღორძინების კავშირი“. აჯანყების წარუმატებელი მცდელობის შემდეგ წავიდა ემიგრაციაში. მოგზაურობდა ევროპაში, აშშ-ში, კანადაში და იაპონიაში, რევოლუციური ბრძოლისათვის ფულის შესაგროვებლად. 1905 წელს ტოკიოში გამოაცხადა რევოლუციური ორგანიზაციის ტუნმენხოის ჩამოყალიბების შესახებ.
1911 წელს უჩანის აჯანყების წარმატებით დასრულების შემდეგ დაბრუნდა ჩინეთში და არჩეულ იქნა ჩინეთის რესპუბლიკის დროებით პრეზიდენტად. სამიოდე თვეში იძულებული იყო გადამდგარიყო თანამდებობიდან საიმპერატორი არმიის მთავარსარდლის იუან შიკაის სასარგებლოდ. 1912 წელს ჩამოაყალიბა პარტია გომინდანი. 1913 წელს გამოაცხადა მეორე რვოლუციის დაწყება, მაგრამ განიცადა ფიასკო და გაიქცა იაპონიაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩინელი პოლიტიკოსები კატეგორია:ჩინეთის რესპუბლიკის პრეზიდენტები კატეგორია:სინხაის რევოლუცია კატეგორია:დაბადებული 12 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1866 კატეგორია:გარდაცვლილი 12 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1925
თავპანტა
თავპანტა — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, ნაბეღლავის თემში (სოფლები: თავპანტა, ნაბეღლავი, ქვაბღა, ჩხაკოურა). მდებარეობს მდინარე გუბაზეულის ხეობაში, ზღვის დონიდან 480 მ. ნაბეღლავიდან 2 კმ., ჩოხატაურიდან 25 კმ. სოფელში არის წაბლის ტყის კორომი. სოფელში იდგა ეკლესია. ხშირი თავდასხმების გამო სოფელი ერთ ხანს მიტოვებული იყო და XIX საუკუნეში ხელახლა დასახლდა. სოფელში დაფიქსირებული ტოპონიმებია ბზვანის გორაკი და ზვანის ღელე.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 83 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Solenopsis overbecki
Solenopsis overbecki — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Solenopsis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ოპერა
მინი|[[ლა სკალა. მილანი, იტალია — მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ოპერის თეატრი.]] ოპერა (იტალ. opera) — თეატრალური წარმოდგენის მხატვრულ-დრამატული ფორმა, რომელშიც მოქმედება ძირითადად მუსიკით (სიმღერითა და აკომპანემენტით) სრულდება. ოპერა ლათინური სიტყვაა და ნიშნავს თხზულებას. ოპერა სინთეზური ჟანრია და აერთიანებს მუსიკის, დრამატურგიას, მხატვრობისა და ქორეოგრაფიის ელემენტებს. ოპერის საორკესტრო შესავალს ჰქვია უვერტიურა (თუ ის სონატურ ფორმაშია დაწერილი). ოპერის ტექსტს ჰქვია ლიბრეტო, ხოლო ოპერის მოქმედებებს — აქტები. ოპერაში გვხვდება მელოდიას მოკლებული სიტყვიერი ტექსტი, რომელსაც რეჩიტატივი ეწოდება, არია, რომლითაც ოპერაში მომღერალი თავის გრძნობებს გადმოგვცემს, სიმღერა, კავატინა, კანცონა, ანსამბლური ნომრები, გუნდები. ოპერა შეიძლება იყოს უწყვეტი განვითარების პრინციპზე ან დასრულებული ფორმების, ნომრების მონაცვლეობაზე (იშვიათად ორივეზე ერთად) აგებული.
ოპერის დაბადება
მინი|მარცხნივ|ორფეოსის და ევრიდიკეს ილუსტრაცია, 1764 წ. ოპერა პირველად რენესანსის დროინდელ იტალიაში გამოჩნდა, როგორც გართობის ელემენტი. მან ხალხში სწრაფად მოიპოვა პოპულარობა და ევროპის სხვა ქვეყნებიც დაიპყრო.
რენესანსის პერიოდში ადამიანებს მოსწონდათ ყველაფერი, რასაც კი საერთო ჰქონდა ანტიკურ საბერძნეთთან და რომთან. ასე რომ, როდესაც ფლორენციაში სწავლულთა, პოეტთა და მუსიკოსთა ჯგუფები მათი დროის დრამის შექმნის გზებს ეძებდნენ, აზრად მოუვიდათ ძველი ბერძნებისათვის მიებაძათ, რომლებიც, როგორც მათ სჯეროდათ, კი არ ლაპარაკობდნენ, არამედ მღეროდნენ. 1597 წელს ასე შეიქმნა საოპერი ჟანრის პირველი ნიმუში „დაფნე“ ჯაკოპო პერის მუსიკაზე. „დაფნეს“ მალევე მოჰყვა პერის მეორე ოპერა „ევრიდიკე“, რომელიც 1660 წელს დაიდგა. ეს მუსიკალური დრამები (სწორედ ასე ერქვა მაშინ ამ ჟანრს, ტერმინი „ოპერა“ მხოლოდ XVIII საუკუნეში შემოდის) თავისი ექსპერიმენტული ხასიათის გამო მხოლოდ ხელოვანთა და არისტოკრატთა ვიწრო წრეში საჩვენებლად იყო განკუთვნილი. მართალია, ეს ქმნილებები ჯერ კიდევ შორს იყო იმისგან, რასაც კლასიკური გაგებით საოპერო ნაწარმოები ჰქვია, თუმცა სწორედ აქ მოხდა პირველად თეატრის ისტორიაში ის, რამაც საფუძველი ჩაუყარა ოპერის განვითარებას: სპექტაკლი მთლიანად მუსიკალური თანხლებით სრულდებოდა.
იქიდან გამომდინარე, რომ ოპერა ანტიკური ტრაგედიის მიბაძვა იყო, პირველი ოპერების უმრავლესობა ანტიკური მითების სიუჟეტებზეა შექმნილი. თუმცა, გარკვეული პერიოდის შემდეგ ოპერა ცდება ანტიკური ტრაგედიის ჩარჩოებს და დამოუკიდებელ ცხოვრებას იწყებს. მისი ლიბრეტოებიც აღორძინების ეპოქისთვის დამახასიათებელ მოარულ სიუჟეტებზე იქმნება და საოპერო ნაწარმოებებსაც უკვე ოპერისთვის სპეციალურად აგებულ შენობებში დგამენ. ანტიკური თემატიკისკენ შემობრუნება XVIII საუკუნის პირველი ნახევრიდან იწყება ჰენდელისა და გლუკის ნაწარმოებებით. ახალი ოპერის დაბადება სწორედ გლუკის „ორფეოსსა და ევრიდიკეს“ უკავშირდება.
სწორედ გლუკის რეფლექსიაა მოცარტის, როსინის, ვერდის, ვაგნერისა და რიხარდ შტრაუსის შემოქმედება.
საოპერო თეატრები
მსოფლიოს საოპერო თეატრებია:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ოპერა კატეგორია:თეატრი კატეგორია:მუსიკალური ფორმები კატეგორია:მუსიკის ჟანრები
ცელულოზა-ქაღალდის მრეწველობა
ცელულოზა-ქაღალდის მრეწველობა — მრეწველობის დარგი, რომელიც ამზადებს სხვადასხვა სახეობის ქაღალდსა და მუყაოს და სხვადასხვა ნაწარმს მათგან, აგრეთვე ცელულოზას, საიზოლაციო ბოჭკოვან და მყარ მერქანბოჭკოვან ფილებს. დარგის თანაპროდუქტებია: ეთილის სპირტი, საკვები საფუარი, კანიფოლი, სკიპიდარი და ცხიმიანი მჟავები. ცელულოზა-ქაღალდის მრეწველობა სახალხო მეურნეობის უძველესი დარგია. ევროპაში ქაღალდი პირველად გაჩნდა XI-XII საუკუნეებში, რომელმაც შეცვალა პაპირუსი და პერგამენტი. საქართველოში ცელულოზა-ქაღალდის მრეწველობის ძირითადი საწარმოა ენგურის ცელულოზა-ქაღალდის კომბინატი, რომელიც მდებარეობს ზუგდიდში, მდინარე ენგურის მარცხენა ნაპირზე.
ოპიზა
ისტორია
ოპიზა უძველესი მონასტერთაგანია. იგი ერთ-ერთი პირველი აღადგინეს არაბთა შემოსევის შემდეგ ჯერ კიდევ VIII საუკუნეში. ოპიზაში სხვადასხვა დროს ცხოვრობდნენ და შემოქმედებით საქმიანობას ეწეოდნენ გამოჩენილი ქართველი საეკლესიო მოღვაწენი და მწიგნობრები: გრიგოლ ხანძთელი, მიქელ პარეხელი, სერაპიონ ზარზმელი, გიორგი მაწყვერელი (IX-X სს.), ათანასე ოპიზელი (XI ს.), იოანე ოპიზელი (XIII ს.), ილარიონ ოპიზარი (XIII ს.); ოქრომჭედლები ბეშქენ და ბექა ოპიზრები და სხვანი.
არქიტექტურა
მონასტრის მთავარი ჯვაროვან-გუმბათოვანი ეკლესია აღმოსავლეთ-დასავლეთის მიმართულებით უჩვეულოდ დაგრძელებული ნაგებობაა. გუმბათი კედლის შვერილებს ეყრდნობა. საკუთხევლის ორივე მხარეს უაფსიდო სამკვეთლო და სადიაკვნეა. დასავლეთის მკვლავი მთლიან, საუნაწევრებელ, გრძელ დარბაზს წარმოადგენს. შიგნით კედლები და გუმბათი შემოსილია თლილი ქვის კვადრებით. გუმბათი პანდატივებს ეყრდნობა, მაგრამ ტრომპებიც არის ჩასმული. ეს თავისებური, გარდამავალი, ჰიბრიდული კონსტრუქციაა. დასავლეთის მკლავის გრძივი კედლები საკმაოდ პკასტიკურადაა დანაწევრებული სამსაფეხურიანი კედლის სვეტებითა და თარებით.
ყურადღებას იპყრობს X საუკუნის I ნახევარში აღდგენილი გუმბათის ყელი. მას 12 წახნაგი აქვს და ყოველი მათგანი საკუთარი დრონტონით არის აღჭურვილი, რის გამოც კარნიზი ჰორიზონტალურის ნაცვლად ტეხილი გამოდის, ხოლო სახურავი სანახევროდ გაშლილ ქოლგას ემსგავსება. ეს და აგრეთვე გუმბათის ყელის შეწყვილებულ ლილვებზე დაყრდნობილი დეკორატიული თაღები მოწმობს დეკორაციულობისადმი ინტერესის გაძლიერებას. შენობის ფასადებიც, ისევე როგორც ინტერიერი, შემოსილია თლილი ქვით. ოპოზაში შემორჩენილია აგრეთვე მნიშვნელოვანი სამონასტრო შენობების ნაშთებიც. ერთი მათგანი, დიდი სამნავიანი შენობა, როგორც ჩანს, სატრაპეზო იყო. 1888 წელს იქაურობა არქიტექტურის აკადემიკოსმა ა. პავლინოვმა ინახულა. უკვე მაშინ ეკლესიაცა და სხვა შენობებიც მიტოვებული და დაზიანებული იყო. საქართველოს ხელოვნების მუზეუმში დაცულია რელიეფი ოპიზიდან აშოტ კურაპალატის პორტრეტით (IX ს., ქვა).
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული ეკლესია-მონასტრები ტაო-კლარჯეთში
ლუდსახარში ნატახტარი
მინი|ლუდსახარში ნატახტარის ლოგო ლუდსახარში ნატახტარი — სააქციო საზოგადოება ლომისის ლუდსახარში. სააქციო საზოგადოება „ლომისი“ ჩამოყალიბდა 1991 წელს და მდინარე ქსნის პირას, ახალგორში, ლუდის პატარა ქარხნის მშენებლობა დაიწყო. მოგვიანებით, 2005 წლის სექტემბერში, სააქციო საზოგადოებამ თიბისი ბანკისა და EBRD-ის ინვესტიციების მოზიდვის შედეგად ააშენა და აამუშავა თანამედროვე ტექნოლოგიებით აღჭურვილი ლუდსახარში ნატახტარი. პროექტის ორგანიზატორთა განცხადებით, წარმატებული საწარმოს შექმნას ხელს უწყობდა როგორც სოფლის დედაქალაქთან სიახლოვე, ისე ნატახტრის წყლის უნიკალური თვისებები.
2008 წელს ლუდსახარშის საქმიანობით დაინტერესდა, კომპანია „ეფესი“, რომელმაც ლუდსახარშის 100%-იანი წილი შეიძინა. „ეფესი“ მსოფლიოში ლუდის მწარმოებელი ერთ-ერთი უმსხვილესი კომპანიაა. კომპანიის განცხადებით, მენეჯმენტი დიდ ყურადღებას აქცევს საერთაშორისო სტანდარტების დანერგვას და ხარისხის მართვას. ხორციელდება ინვესტიციები საწარმოო ხაზებსა და ლაბორატორიის უახლესი დანადგარებით აღჭურვისათვის.
ლუდსახარშ ნატახტარს გააჩნია უახლესი აპარატურით აღჭურვილი ლაბორატორია, რომელიც პროდუქციის მიკრობიოლოგიურ და ჰიგიენურ უსაფრთხოებას უზრუნველყოფს. საწარმოში ტარა იონიზირებული ჰაერითა და ულტრაიისფერი სხივების საშუალებით სუფთავდება. პროდუქციის საშიში მინარევებისაგან დაცვისა და შენახვის ხანგრძლივობის მიზნით პოლიეთილენის ბოთლები დამატებით დამცავი გარსით იფარება. თავად კომპანიის განცხადებით, პროდუქციის ხარისხს უნიკალური თვისებებით გამორჩეული ნედლეული და ტექნიკური პერსონალის დახვეწილი ოსტატობა უზრუნველყოფს.
ლუდსახარში ქართული ლუდის ბაზრის 60%-ზე მეტი წილის მფლობელია. კომპანია მომხმარებელს სთავაზობს ლუდის რამდენიმე ბრენდსა და შვიდი დასახელების ლიმონათს.
2008 წლიდან კომპანია „ნატახტარი“ გახდა საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციისა და რაგბის კავშირის ოფიციალური სპონსორი.
სქოლიო
კატეგორია:ლუდი
Solenopsis pachycera
Solenopsis pachycera — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Solenopsis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
გასტონ ბუაჩიძე
გასტონ სერგოს ძე ბუაჩიძე (დ. 21 ოქტომბერი, 1935, თბილისი — გ. 13 ივლისი, 2022 ) — მწერალი, მთარგმნელი, ლიტერატურადმცოდნე. წერდა ქართულ და ფრანგულ ენებზე.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მწერლები კატეგორია:ქართველი მთარგმნელები კატეგორია:დაბადებული 1935 კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (2010) კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები გ კატეგორია:გარდაცვლილი 2022 კატეგორია:გარდაცვლილი 13 ივლისი
297
თარიღი უცნობია
*
ჰოროსკოპი
ჰოროსკოპი (, „hōroskópos“; „hora“ — დრო და „skopeo“ — ვუყურებ, ვაკვირდები) — კონკრეტული ადამიანის დაბადების მომენტში ზეცის გრაფიკული გამოსახულება, ანუ რა მდგომარეობა ეკავათ მნათობებს, პლანეტებსა და ვარსკვლავებს.
არ არსებობს სამეცნიერო კვლევები, რომლებიც დაადასტურებდნენ ჰოროსკოპის სისწორეს. ე.წ. ასტროლოგების მიერ გამოყენებული მეთოდები არის ფსევდო-მეცნიერული. თანამედროვე მეცნიერებაში არ არსებობს არანაირი კავშირი მნათობებისა თუ ცის სხეულების განლაგებასა და პიროვნებაზე მათ გავლენას შორის. ყველა სამეცნიერო კვლევა, რომელიც მკაცრი სტანდარტით ჩატარდა, არ აჩვენებს არანაირ კავშირსა თუ გავლენას ჰოროსკოპსა და პიროვნებას შორის. ფსიქოლოგები ასტროლოგებისა და ჰოროსკოპების რწმენას ხსნიან ადამიანის გონების თავისებურებით, ეძიოს კანონზომიერება იქაც კი, სადაც ის არ არსებობს. ამ მოვლენას ასევე ბარნუმის ეფექტს უწოდებენ, რომლის ზემოქმედებით ინდივიდები სიზუსტის მაღალ ხარისხს ანიჭებენ მათი პიროვნების იმგვარ აღწერებს, რომლებიც, თითქოს, მათზე არის მორგებული. სინამდვილეში, ეს აღწერები იმდენად ბუნდოვანია, რომ ბევრ ადამიანს შეიძლება მიეწეროს.
ჰოროსკოპის სტრუქტურა
ჰოროსკოპში ძირითადად გამოყოფენ:
ჰოროსკოპის ტიპი
ჰოროსკოპი შეიძლება იყოს: ასტროლოგიური საქმიანობის ძირითად მეთოდად ითვლება ჰოროსკოპის შედგენა და მისი ინტერპრეტაცია. ჰოროსკოპი შეიძლება იყოს:
სქოლიო
კატეგორია:ასტროლოგია
ალფონსო II (ნეაპოლი)
ალფონსო II (Alfonso II; დ. 4 ნოემბერი, 1448 — გ. 18 დეკემბერი, 1495) — ნეაპოლის მეფე არაგონის მეფეების დინასტიიდან 1494 - 1495 წლებში. ფერდინანდ I-ის ვაჟი.
ალფონსო ისეთივე სასტიკი და ვერაგი იყო, როგორც მამამისი, თუმცა მამის კარგი მხარეები მას არ გამოყვა. მიუხედავად ფერდინანდის ყოველგვარი მცდელობისა მიეცა ვაჟისთვის განათლება, იგი გაიზარდა უხეში, ყოველგვარ სათნოებას მოკლებული. იგი დესპოტურად და უკანონოდ მმართველობდა, არ ჩერდებოდა თვითნებური სიკვდილით დასჯებისა და მკვლელობების წინაშე. ამის გარდა მან გააუპატიურა და შეაცდინა ბევრი წარჩინებული ქალი. რომისნ პაპმა ინოკენტი VIII-მ ჯერ კიდევ ფერდინანდი ცოცხალი იყო, როდესაც ეკლესიისგან განკიცხა და წაართვა ტახტზე უფლებები ალფონსოს. ნეაპოლელებს იგი სძულდათ, მაგრამ მის ჩამოსაგდებად არ ჰქონდათ ძალა.
ნეაპოლის სამეფოს ძველი მტრები ანჟუელები ამ დროისთვის გადაშენდნენ. საფრანგეთის მეფეს ლუი XI, რომელიც ანჟუელთა მემკვიდრე იყო, მემკვიდრეობით ნეაპოლზე ფეოდალური უფლებებიც მიიღო, მაგრამ იგი ნამეტანი ჭკვიანი პოლიტიკოსი იყო, ამით რომ ესარგებლა. ლუის სიკვდილიდან 10 წლის შემდეგ შარლ VIIIმ გამოაცხადა თავისი პრეტენზიები ნეაპოლის სამეფოზე და დაიწყო ლაშქრობისთვის მზადება. იგი ძლიერი და საშიში მტერი იყო. ალფონსის ყველა მოწინააღმდეგემ მას მხარი დაუჭირა. ფრანგული პარტია იმდენად ძლიერი იყო, რომ ალფონსომ ვერ გაბედა წინააღმდეგობის გაწევა. ნეაპოლის ჯარებმა რომი უბრძოლველად დატოვეს 1495 წელს, როდესაც ქალაქში შარლი შევიდა. 1495 წლის იანვარშივე ალფონსომ ტახტზე უარი თქვა, თავისი ვაჟის, ფერდინანდის სასარგებლოდ და სიცილიაში გაიქცა. იგი იმავე წელს მოკვდა მესინაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ნეაპოლის მეფეები კატეგორია:დაბადებული 4 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1448 კატეგორია:გარდაცვლილი 18 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1495 კატეგორია:ტრასტამარის დინასტია კატეგორია:XV საუკუნის ევროპის მონარქები
ელექტრული დენი
ელექტრული დენი — გამტარში ელექტრული მუხტების მოწესრიგებული მოძრაობა. კონტექსტის მიხედვით იგი შეიძლება აგრეთვე აღნიშნავდეს დენის ძალას. დენის გადამტანი ნაწილაკები შეიძლება იყვნენ ელექტრონები (გამტარებში), იონები (ელექტროლიტებში), ორივე მათგანი (პლაზმაში) ან ელექტრონები და ე.წ. ხვრელები (ნახევარგამტარებში).
დენის აღძვრის პირობები
გამტარში მუხტების მოწესრიგებული მოძრაობისათვის მასში უნდა არსებობდეს თავისუფალი მუხტები, გარდა ამისა, თუ გამტარის შიგნით, აგრეთვე, არსებობს ელექტრული ველი, იგი თავისუფალ მუხტებზე იმოქმედებს ძალით და გამოიწვევს მათ მოწესრიგებულ მოძრაობას. გამტარში არსებული ელექტრული ველი გამტარის ნებისმიერ 2 წერტილს შორის ქმნის პოტენციალთა სხვაობას. ჩეულებრივ, სწორედ ელექტრული ველია მიზეზი გამტარის შიგნით დამუხტული ნაწილაკების მოწესრიგებული მოძრაობისა. მუდმივდენიანი გამტარის გასწვრივ პოტენციალი კლებულობს მაქსიმალური მნიშვნელობიდან, რომელიც მის ერთ ბოლოზეა, მინიმალურამდე, რომელიც მეორე ბოლოზეა. როცა გამტრის ბოლოებს შორის პოტენციალთა სხვაობა დროის მიხედვით არ იცვლება გამტარში მუდმივი დენი გვაქვს. გამტარის ბოლოებზე პოტენციალთა სხვაობა შეგვიძლია შევქმნათ დენის წყაროებით, რომლებსაც მაღალი პოტენციალის წერტილებიდან დაბალი პოტენციალის წერტილებში გადასული დადებითი თავისუფალი მუხტები კვლავ გადაჰყავს მაღალი პოტენციალის წერტილებში. რადგან ჩაკეტილ კონტურში მუხტის გადატანაზე ელექტრული ველის მუშაობა ნულია, ამიტომ დენის წყაროები არაელექტრული ენერგიის ხარჯზე ასრულებენ ველის ძალების წინააღმდეგ მუშაობას და გამტრის ბოლოებზე ქმნიან მუდმივ პოტენციალთა სხვაობას. დენის წყაროები მუშაობენ მექანიკური, სითბური და ქიმიური ენერგიის ხარჯზე. ამრიგად, წრედში მუდმივი დენის არსებობისათვის წრედი ჩაკეტილი უნდა იყოს მუდმივი დენის წყაროთი.
დენის მიმართულება
ადრე ეგონათ, რომ ლითონში ელექტრულ დენს ქმნიდა დადებითი თავისუფალ მუხტები, რომლებიც გამტარში ველის მაღალი პოტენციალის წერტილებიდან მოძრაობდნენ დაბალი პოტენციალის წერტილებისაკენ. ლ. მანდელშტამისა და ნ. პაპალექსის მიერ ჩატარებულმა გამოკვლევებმა დაადგინა, რომ ლითონში ელექტრულ დენს ქმნის თავისუფალი ელექტრონების მოწესრიგებული მოძრაობა გამტარის ველის დაბალი პოტენციალის წერტილებიდან მაღალი პოტენციალის წერტილებისაკენ. ლითონში დენის მიმართულებად თვლიან ელექტრონების მოწესრიგებული მოძრაობის მიმართულების საწინააღმდეგო მიმართულებას. დენის მიმართულებად პირობითად მიღებულია დადებითი მუხტების მოწესრიგებული მოძრაობის მიმართულება.
დენი გარე წრედში მიმართულია წყაროს დადებითი პოლუსიდან უარყოფითი პოლუსისაკენ, ხოლო წყაროს შიგნითა წრედში დენი მიმართულია წყაროს უარყოფითი პოლუსიდან წყაროს დადებითი პოლუსისაკენ.
დენის ძალა
ლითონში ელექტრონების, ან ელექტროლიტში იონების მოძრაობის დანახვა შეუძლებელია. ელექტროდენის არსებობაზე შეგვიძლია მხოლოდ ვიმსჯელოთ იმ მოვლენების მიხედვით, რომლებსაც იგი იწვევს — დენის მოქმედებით.
ვთქვათ, გამტრის განაკვეთში {\Delta t} დროში გადის {\Delta q} მუხტი, მაშინ დროის ერთეულში გამტარის განაკვეთში გაივლის მუხტი. გამტარის განაკვეთში დროის ერთეულში გავლილი მუხტების რაოდენობით ხასიათდება სიდიდე, რომელსაც დენის ძალა ეწოდება, მას ავღნიშნავთ I-თი და ვწერთ:
SI სისტემაში დენის ძალის საზომი ერთეული არის ამპერი (ა).
დენის სიმკვრივე
დენის სიმკვრივე არის ვექტორული ფიზიკური სიდიდე, რომლის მოდული ტოლია რაიმე ზედაპირის (მის პერპენდიკულარულად) გამჭოლი დენის ფარდობისა ამ ზედაპირის ფართობთან. დენის სიმკვრივის ვექტორის მიმართულება ემთხვევა დადებითად დამუხტული ნაწილაკების მოძრაობის მიმართულებას.
ომის კანონის მიხედვით დენის სიმკვრივე გარემოში (\vec{j}) პროპორციული ელექტრული ველის დაძაბულობისა (\vec{E}) და გარემოს გამტარებლობისა (\ \sigma):
SI სისტემაში დენის სიმკვრივე იზომება ამპერი კვადრატულ მეტრზე (ა/მ²).
სიმძლავრე
გამტარში ელექტრული დენის არსებობის შემთხვევაში სრულდება მუშაობა. ეს მუშაობა გამოიყოფა სითბოს სახით. სითბური დანაკარგების სიმძლავრე განიმარტება როგორც დროის ერთეულში გამოყოფილი სითბოს რაოდენობა. ჯოულის კანონის თანახმად გამტარში გამოყოფილი სიმძლავრე პროპორციულია გასული დენისა და მოდებული ძაბვისა:
SI სისტემაში სიმძლავრის საზომი ერთეული არის ვატი (ვტ).
უწყვეტ გარემოში (მაგალითად პლაზმაში) დანაკარგების მოცულობითი სიმძლავრე განიმარტება როგორც დენის სიმკვრივის ვექტორისა (\vec{j}) და ელექტრული ველის დაძაბულობის სკალარული ნამრავლი:
მოცულობითი სიმძლავრე იზომება ვატებში კუბურ მეტრზე ერთეულებში.
Solenopsis papuana
Solenopsis papuana — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Solenopsis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
Hello Nasty
Hello Nasty — ჯგუფ ბისტი ბოიზის მეხუთე სტუდიური ალბომი. გამოიცა 1998 წლის 14 ივლისს, ლეიბლზე Capitol Records. ალბომის წარმატება აღინიშნა ბილბორდის 200-ეულში #1 პოზიციაზე გამოსვლისთანავე მოხვედრით და მისი 681.000 ასლიდ გაყიდვით. 1999 წლის გრემის დაჯილდოებაზე ალბომმა მოიპოვა ორი ჯილდო - საუკეთესო ალტერნატიული ალბომია და ჯგუფის ან დუეტის მიერ რეპის საუკეთესო შესრულებით (სიმღერა „Intergalactic“. „Intergalactic“ და „Super Disco Breakin'“ მოხვდა ტელესერიალ „ფუტურამაში“.
სქოლიო
კატეგორია:ბისტი ბოიზის ალბომები კატეგორია:1998 წლის ალბომები კატეგორია:Capitol Records-ის ალბომები
ბაიკალის ცელულოზა-ქაღალდის კომბინატი
მინი|270პქ|ბაიკალის ცელულოზა-ქაღალდის კომბინატი. საერთო ხედი. ბაიკალის ცელულოზა-ქაღალდის კომბინატი (Байкальский целлюлозно-бумажный комбинат) — საწარმოო საქმიანობა რუსეთის ქალაქ ბაიკალსკში. მდებარეობს ირკუტსკის ოლქში, ბაიკალის ტბის სანაპიროზე. კომბინატის მშენებლობა დაიწყო 1961 წლის 17 აპრლის. აქციის 49 % ეკუთვნის სახელმწიფოს, ხოლო 51 % საინვესტიციო კომპანია „კონტინენტალინვესტს“. 2008 წლის შემოდგომამდე ძლიერ აბინძურებდა ბაიკალის წყლებს. გრინპისის ცნობით, ბაიკალის ცელულოზა-ქაღალდის კომბინატს ყოველწლიურად ტბაში შეჰქონდა 100 ათ. მ³ ბინძური წყალი.
სქოლიო
კატეგორია:ბაიკალი კატეგორია:ცელულოზა-ქაღალდის მრეწველობა
მარიამ ჩაბი ტალატა
მარიამ ჩაბი ტალატა (დ. 7 ივლისი, 1963, ბემბერეკე, დაგომეია) — ბენინელი პოლიტიკოსი. ბენინის ვიცე-პრეზიდენტი 2021 წლის 21 მაისიდან. მან ფიცი დადო 2021 წლის 24 მაისს. პარტია პროგრესული კავშირის წევრი.
მარიამ ჩაბი ტალატა არის ბენინის პირველი ქალი ვიცე-პრეზიდენტი. ყოფილი მასწავლებელი და სკოლის ინსპექტორი. ერთ-ერთი იმ მცირერიცხოვან ქალთა წარმომადგენელი, რომლებმაც მიაღწიეს მაღალ თანამდებობას სუბ-საჰარის აფრიკის რეგიონში.
ფილოსოფიის ყოფილი პროფესორი და ბენინის ეროვნული ასამბლეის ყოფილი ვიცე-პრეზიდენტი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 7 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1963 კატეგორია:ბენინის ვიცე-პრეზიდენტები კატეგორია:ქალი ვიცე-პრეზიდენტები კატეგორია:ბენინელი პოლიტიკოსი ქალები
ქვაბღა
ქვაბღა — სოფელი საქართველოში, გურიის მხარის ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, ნაბეღლავის თემში (სოფლები: თავპანტა, ნაბეღლავი, ქვაბღა, ჩხაკოურა). მდებარეობს მდინარე გუბაზეულის ხეობაში, ზღვის დონიდან 640 მ., ჩოხატაურიდან 27 კმ. სოფლის სახელწოდება მომდინარეობს ფრაზიდან „ქვა ბღავის“. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეჩაიეობა. სოფელში არის საჯარო სკოლა და მეჩეთი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 329 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მცურავების კლასიფიკაცია
მცურავები - გველების ქვეოჯახი ანკარასებრთა ოჯახისა. აერთიანებს 100-მდე გვარს.
გვარი
კატეგორია:ანკარასებრნი
Colubrinae
On Every Street
On Every Street — ბრიტანული როკ-ჯგუფ Dire Straits-ის მეექვსე და უკანასკნელი, 1986 წელს გამოცემული სტუდიური ალბომი. მიუხედავად იმისა, რომ მას არ ხვდა დისკის Brothers in Arms მსგავსი წარმატება, იგი გაიყიდა 8 მილიონი ასლის ოდენობით. დისკი გამოირჩევა იმით, რომ მის ჩაწერაში მონაწილეობდა ჯეფ პორკარო, ჯგუფიდან Toto.
ატაკამა
მინი|250პქ|ატაკამა კოსმოსიდან მინი|250პქ|ატაკამის უდაბნო ატაკამის უდაბნო — მშრალი, გვალვიანი პლატო, რომელიც მდებარეობს სამხრეთ ამერიკაში, ანდების დასავლეთით, წყნარი ოკეანის სანაპიროს გასწვრივ, 1 000 კმ-ის სიგრძეზე. ნასას, „National Geographic“-ის და სხვათა მრავალი პუბლიკაციების თანახმად, ატაკამა მსოფლიოში ყველაზე მშრალი ადგილია. ნალექების რაოდენობა აქ წელიწადში 50 მმ-ზე ნაკლებია. უდაბნო მდებარეობს ჩილეს ჩრდილოეთ ნაწილში და იკავებს 105 000 კმ²-ს. იგი ძირითადად შედგება მარილის საბადოებისგან, ქვიშისა და ვულკანური ქანებისგან.
გარემო
მსოფლიოს ველური ბუნების ფონდის განსაზღვრებით, ატაკამის ეკორეგიონი იწყება პერუ-ჩილეს საზღვრიდან რამდენიმე კილომეტრში, სამხრეთის 30 გრადუსიანი პარალელიდან. მის ჩრდილოეთით მდებარეობს სეჩურას (ნასკას) უდაბნო, სამხრეთით კი ჩილეს მატორალის ეკორეგიონი.
აშშ-ის ეროვნული გეოგრაფიული საზოგადოება, სამხრეთ პერუს სანაპირო არეალს, იკას რეგიონში მდებარე უდაბნოებსაც ატაკამის უდაბნოს ნაწილად მიიჩნევს. აღმოსავლეთით გადაჭიმულია ცენტრალურანდური მშრალი პუნას ეკორეგიონი.
ყველაზე მშრალი უდაბნო
ატაკამა დედამიწაზე ყველაზე მშრალი ადგილია და ის ფაქტობრივად სტერილურია, რადგან ტენისგან ბლოკირებულია ორივე მხრიდან, აღმოსავლეთით ანდების მთებით და დასავლეთიდან ჩილეს სანაპირო მთათა სისტემით. სანაპირო რეგიონის ჰაერის ინვერსია, რომელიც წარმოქმნილია ჰუმბოლდტის ცივი დინებითა და წყნაროკეანური ანტიციკლონის შედეგად, ატაკამის უდაბნოს ასეთი სიმშრალის უპირველესი მიზეზია. როგორც დაკვირვებებმა აჩვენა, 1570 წლიდან 1971 წლამდე, უდაბნოში წვიმა არ მოსულა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩილეს უდაბნოები კატეგორია:ატაკამის უდაბნო კატეგორია:ჩილეს ეკორეგიონები კატეგორია:სამხრეთ ამერიკის დიუნები კატეგორია:ერგები კატეგორია:ატაკამის რეგიონის გეოგრაფია კატეგორია:ჩილეს პლატოები კატეგორია:ჩილეს რეგიონები
შვედეთის დროშა
შვედეთის დროშა წარმოადგენს მართკუთხა ლურჯ ქსოვილს რომელზეც გამოსახულია ყვითელი ფერის სკანდინავიური ჯვარი და მისი სიფართის შეფარდება სიგრძესთან არის 5:8 (შვედეთის კანონმდებლობით დადგენილია სიფართის სიგრძესთან შეფარდება როგორც 10:16).
დროშის ისტორია
შვედეთის დროშის გაჩენის ზუსტი თარიღი უცნობია, თუმცა ყველაზე ადრეული ყვითელი ჯვრის გამოსახულება ლურჯ ფონზე თარიღდება XVI საუკუნით. 1569 წლის მეფის ბრძანებულებით ყვითელი ჯვარი ყოველთვის უნდა გამოსახულიყო შვედეთის სამხედრო შტანდარტებზე და ალმებზე, რადგანაც შვედეთის გერბი წარმოადგენდა ლაჟვარდოვან (ლურჯ) ფარს ოქროს სწორი ჯვრით. მხოლოდ XVII საუკუნის 20-იან წლებს მიეკუთვნება საიმედო ცნობები იმისა, რომ ლურჯი სამკუთხედი დროშა ყვითელი ჯვრით იყო აღმართული შვედეთის ხომალდებზე. ახლა სამკუთხა ალამი გამოიყენება მხოლოდ სამეფო ოჯახის წევრების გემებზე და სამხედრო ხომალდებზე. სამეფო ოჯახის ალამზე, ამას გარდა ჯვრის ცენტრში გამოსახულია შვედეთის მცირე ან დიდი გერბი.
1916 წ. 6 ივნისიდან აღინიშნება როგორც შვედეთის დროშის დღეს. 1983 წ. ეს დღე გამოცხადებული იქნა შვედეთის ეროვნულ დღედ. ეს დღე არჩეული იქნა ორი მიზეზით: 1523 წლის 6 ივნისს გუსტავ ვასა არჩეულ იქნა შვედეთის მეფედ, და ამან დაუდო სათავე შვედეთის დამოუკიდებელ სახელმწიფოს, ხოლო 1809 წლის ამავე დღეს შვედეთმა მიიღო ახალი კონსტიტუცია, რომელიც ამყარებდა მოქალაქეების უფლებებს და მათ მნიშვნელოვან თავისუფლებას ანიჭებდა.
ფერები და პროპორციები
შვედეთის სამეფოს კანონმდებლობით:
ლურჯი ველების სიგრძე დროშის მარცხენა ნაწილში არის: დროშის სიგრძის 5/16;
ლურჯი ველების სიგრძე დროშის მარჯვენა ნაწილში არის: დროშის სიგრძის 9/16;
ჯვარის ვერტიკალური ხაზის სიფართე არის: დროშის სიგრძის 2/16.
სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიოს ქვეყნების დროშები კატეგორია:შვედეთის ეროვნული სიმბოლოები
დომინიკის სამზარეულო
მარჯვნივ|მინი|200x200პქ|ბაზრობა დომინიკაში დომინიკის სამზარეულო კუნძულოვანი ქვეყნის - დომინიკის სამზარეულო. სამზარეულო დაფუძნებულია კრეოლის ტექნიკაზე და კუნძულზე ნაპოვნ სანელებლებით არომატიზირებულ ადგილობრივ პროდუქტებზე.
საკვები
დომინიკის სამზარეულო კარიბის ზღვის აუზის მრავალი სხვა კუნძულის სამზარეულოს მსგავსია. მათ შორის ტრინიდადი და წმინდა ლუსიას სამარეულოები ძალიან ჰგავს დომინიკის სამზარეულოს. წყლით გამოყოფამ დომინიკასა და კარიბის ზღვის აუზის სხვა თანამეგობრობის კუნძულებზე მკაფიო ცვლილებები მოახდინა მათ კვებაზე და ერთგვაროვანი საკვების მიუხედავად მათი რაციონი მაინც განსხვავდება.
საუზმე კვების საკმაოდ მნიშვნელოვანი ნაწილია დომინიკაში და ის ყოველ დილით აქვთ. ჩვეულებრივ კერძში შედის მარილიანი თევზი, რომელიც ხმელი და დამარილებული თევზია. ცომისგან დამზადებული და ზეთში შემწვარი ნამცხვრები პოპულარულია სამუშაოზე ხანგრძლივი დღის განმავლობაში. მარილიანი თევზი და ნამცხვრები შესაძლებელია მიიღონ ორმაგი რაოდენობით დღის განმავლობაში, რადგან როგორც წესი ის გადის სწრაფი კვების საჭმელში, რომელთა ჭამა მთელი დღის განმავლობაში შეიძლება, განსაკუთრებით კი მუშაობის პერიოდში; მოვაჭრეები დომინიკის ქუჩებში ყიდიან ამ საჭმელებს გამვლელებისათვის. შემწვარი ქათამი, თევზი და გემრიელი სმუზი განსაკუთრებით პოპულარულია ამგვარ ვაჭრებს შორის. საუზმეზე სხვა კერძებში შედის სიმინდის ფაფა, რომელიც მზადდება წვრილმარცვლოვანი ხორბლის ან პოლენტას, რძით და შედედებული რძით და შაქრით, რათა კარგად დატკბეს. აქვე ვხვდებით ბრიტანული გავლენის მქონე საჭმელსაც, როგორიცაა კვერცხი, ბეკონი და ტოსტი. ასევე პოპულარულია შემწვარი თევზი და მცენარეები.
ლანჩის დროს ან ვახშმის დროს მიირთმევენ ჩვეულებრივ ბოსტნეულს, მცენარეებს, ტანიას, იამებს, კარტოფილს, ბრინჯს და ბარდას. ჩვეულებრივ, ხორცსა და ფრინველსაც მიირთმევენ, განსაკუთრებით კი ქათამს (რომელიც ძალიან პოპულარულია), საქონლის ხორცს, თევზს, რომელსაც ჩვეულებრივ ხახვს, სტაფილოს, ნიორს, კოჭას და მწვანილს უხამებენ. პოპულარულ კერძებში შედის ბრინჯი და ბარდა, ქათმის ხორცი, შემწვარი და ჩაშუშული თევზი და მრავალი სხვადასხვა სახის თევზის ბულიონი და წვნიანები, რომლებიც სავსეა სტაფილოთი და სხვადასხვა ბოსტნეულით.
გზისპირა სტენდებსა და პატარა ქალაქის რესტორნებში ჩვეულებრივ ძალიან პოპულარულია შემწვარი ქათამი, თევზის ჩიფსი და "გემრიელი ნამცხვრები", რომლებიც რეალურად შემწვარი ცომია, ფქვილით, წყლით და შაქრით ან ზოგჯერ მარილით გაჯერებული. ცივ სასმელებთან ერთად. კუნძულზე უამრავი ეგზოტიკური ხილია, მათ შორის ბანანი, ქოქოსი, პაპაია, გვავა, ანანასი და მანგო, რომელთა მირთმევაც შესაძლებელია დესერტად, პიურედ ან გათხევადებით.
დომინიკის ეროვნული კერძი იყო მთის ქათამი, რომელიც არისიგივე Crapaud. იგი დომინიკასა და მონსერატის ენდემური სახეობაა. ბინადრობს მაღალ სიმაღლეებზე და ის დაცული სახეობაა. მისი დაჭერა მხოლოდ შემოდგომიდან თებერვლამდე შეიძლება. ამასთან, 2013 წლისთვის ახალი ეროვნული კერძი გახდა კალალაოს წვნიანი, რომელიც მზადდება დაშას მცენარის მწვანე ფოთლებისგან, სხვა ბოსტნეულისა და ხორცისგან.
Სასმელი
მდინარეებიდან ჩამოსული უხვი მტკნარი წყლით მდიდარია დომინიკის სახელმწიფო. სასმელებში შედის რომის პუნში და სმუზი.
დომინიკის ჩაის კულტურას ხანგრძლივი ისტორია აქვს. ბევრი ტრადიციული სამკურნალო ჩაი კუნძულის ორიგინალურმა, კარიბულმა კულტურამ წარმოიშვა. დომინიკა საკუთარ ლუდს ასხამს კუბულის ეტიკეტით.
სქოლიო
კატეგორია:დომინიკის სამზარეულო
Solenopsis parabiotica
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
თბილისის დემონსტრაციები (1988)
ისტორია
საბჭოთა ხელისუფლებამ მიიღო გადაწყვტილება ცვლილებები შეეტანა საბჭოთა კავშირის კონსტიტუციაში, რომლის მეშვეობითაც სერიოზულად იზღუდებოდა მოკავშირე რესპულიკათა სუვერენული უფლება. პირველი მიტინგი თბილისში, იპოდრომზე, 1988 წლის 5 ნოემბერს „ილია ჭავჭავაძის საზოგადოების“ ინიციატივით გაიმართა, რომელშიც 2 ათასამდე ადამიანი მონაწილეობდა.
11-12 ნოემბერს ასევე იპოდრომზე გრანდიოზული აქცია დაიგეგმა. ხალხმა დილიდანვე დაიწყო შეკრება, შემოსასვლელებიდან ახალ-ახალი კოლონები მოდიოდნენ, ამ დროს უნივერისტეტთანაც უამრვი ხალხი იყო შეკრებილი.
23 ნოემბერს მთავრობის სახლის შენობასთან ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის ინიციატივით დაიწყო შიმშილობის აქცია, რომელსაც შეუერთდა ირაკლი შენგელიას „ეროვნული სამართლიანობის კავშირი“, მეორე დღეს კი სტუდენტები და პირველი სკოლის მოწაფეები. მთავრობის სახლთან კარვებიც გაიშალა, თუმცა მომიტინგეთა უმრავლესობას ღია ცის ქვეშ ეძინა. თითქმის ყოველდღე იმართებოდა მრავალათასიანი მიტინგი. რუსთაველის გამზირი ავტომანქანებისთვის ჩაიკეტა. მეოთხე დღეს უკვე ოთხასამდე ადამიანი შიმშილობდა, აქციას შეუერთდნენ სხვა პარტიის ლიდერებიც, ირაკლი წერეთელი, ზვიად გამსახურდია, მერაბ კოსტავა, ირაკლი ბათიაშვილი.
25 ნოემბრის ღამეს მიტინგის ერთ-ერთი აქტივისტი მთავრობის სასახლის თავზე ავიდა და საბჭოთა დროშა ჩამოხსნა. აქციაზე ვითარება უფრო და უფრო იძაბებოდა, თუმცა მომიტინგეები რუსთველის პროსპექტს არ ტოვებდნენ.
29 ნოემბერს აქციის მონაწილეებს რუსთაველის გამზირის რადიოქსელით გააცნეს საბჭოთა კავშირის გენერალური მდივნის მიხეილ გორბაჩოვის სიტყვა, სადაც იგი ითვალისწინებდა ქართველი ახალგაზრდების მოთხოვნას და წყვეტდა საბჭოთა კავშირის კონსტიტუციაში ცვლილებებისა და დამატებების შეტანას. 29 ნოემბერს ნაშაუადღევს საპროტესტო აქცია შეწყდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საპროტესტო გამოსვლები საქართველოში კატეგორია:ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობა კატეგორია:თბილისის ისტორია
ვახტანგ ძიძიგური
კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:ლანჩხუთის გურიას ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 10 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1945
არნოლფინი
არნოლფინი - საერთაშორისო ხელოვნების ცენტრი და გალერეა ბრისტოლში, ინგლისში. მოიცავს თანამედროვე ხელოვნების გამოფენებს, ხელოვანთა პერფორმანსებს, მუსიკალურ და ქორეოგრაფიულ ღონისძიებებს, პოეზიისა და წიგნების კითხვის ღონისძიებებს და ლექციებს. არნოლფინში განთავსებულია ხელოვნების შესახებ წიგნების მაღაზია და კაფე-ბარი. გალერეა მასპინძლობს სხავდასხვა ფესტივალსაც.
არნოლფინი დაარსდა 1961 წელს ჯერემი რეესის მიერ და თავდაპირველად კლიფტონში მდებარეობდა. 1970-იან წლებში ის ჯერ დედოფლის მოედანზე გადაიტანეს, 1975 წელს კი დღევანდელ ადგილას, ბუშის სახლში. გალერეის სახელი წარმოდგება XV საუკუნის მხატვრის, იან ვან ეიკის ნახატის „არნოლფინების ოჯახის პორტრეტის“ სახელწოდებიდან. არნოლფინი განახლდა 1989 და 2005 წლებში. გალერეაში სხვა ხელოვანებთან ერთად გამოფენილია ბრიჯიტ რაილის, რეიჩელ უაითრიდის, რიჩარდ ლონგისა და ჯეკ იეიტსის ნამუშევრები. 2010 წლის აპრილში გალერეამ საპარლამენტო არჩევნების ლიდერებს შორის დებატებს უმასპინძლა.
სახელწოდება
არნოლფინს სახელი ეწოდა XV საუკუნის მხატვრის, იან ვან ეიკის ცნობილი ნახატის, „არნოლფინების ოჯახის პორტრეტის“ (1434) შესაბამისად, რომელზეც ვაჭარი ჯოვანი არნოლფინი და მისი მეუღლე არიან გამოსახული. „არნოლფინების ოჯახის პორტრეტი“ ერთ-ერთი პირველი ნახატია, რომელზეც ავტორის ვინაობაა გამოსახული (სარკეში ირეკლება). ნახატი ლონდონის ეროვნულ გალერეაში ინახება.
ისტორია
არნოლფინის შექმნა ჯერემი რეესმა 1961 წელს დაიწყო მისი ცოლის, ანაბელისა და მხატვარ ჯონ ოსბორნის მხარდაჭერით. თავდაპირველად გალერეა კლიფტონში იყო განთავსებული, წიგნის მაღაზიის ზემოთ. 1968 წელს რეესმა მასწავლებლობას თავი დაანება და კერძო და ხელოვნების საბჭოს დაფინანსებით გალერეა დედოფლის მოედანზე გადაიტანეს. 1975 წელს არნოლფინი დღევანდელ ადგილას, ბუშის სახლში გადავიდა, რომელიც ბრისტოლის ცენტრში, ნავსადგურის მოპირდაპირედ XIX საუკუნის შენობის ორ სართულზე იყო განთავსებული.