cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
კლიმაქსი (2018 წლის ფილმი)
სქოლიო
კატეგორია:2018 წლის ფილმები კატეგორია:ფრანგული ფილმები კატეგორია:ფრანგული საშინელებათა ფილმები კატეგორია:ბელგიური ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:ფრანგულენოვანი ფილმები კატეგორია:გასპარ ნოეს ფილმები კატეგორია:ფილმები ინცესტის შესახებ კატეგორია:2018 წლის საშინელებათა ფილმები
მირძა კემპე
მირძა კემპე (მოგვიანებით ნაიაკოვსკა ) (Mirdza Ķempe; დ. 9 თებერვალი, 1907 — გ. 12 აპრილი, 1974) — ლატვიელი პოეტი, მწერალი და მასწავლებელი. ლატვიის სსრ-ის სახალხო პოეტი, (1967), ლატვიისა და სსრკ-ის სახელმწიფო პრემიების ლაურეატი (1967), შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალერი (1961).
ჯანსუ დერე
ჯანსუ დერე (Cansu Dere; დ. 14 ოქტომბერი, 1980, ანკარა, თურქეთი) — თურქი მოდელი, მსახიობი და წამყვანი.
მირძა კემპე
ბიოგრაფია
მირძა კემპე დაიბადა მუშათა კლასის ოჯახში, ლიეპაიაში (ლატვია). 1915-1919 წლებში სწავლობდა ლიეპაიას პირველ დაწყებით სკოლაში. 1925 წელს დაამთავრა ლიეპაიას პირველი საშუალო სკოლა. მისი პირველი ლექსი „Ne jums!“ გამოქვეყნდა გაზეთ „Kurzemes Vārds“-ში 1923 წელს. იმავე წელს თარგმნა პუშკინის „მოცარტი და სალიერი“ ლატვიურ ენაზე. 1927 წელს ჩაირიცხა ლატვიის უნივერსიტეტში, რიგაში. ფულის სიმცირის გამო მირძას მოუწია უნივერსიტეტის დატოვება და 1928 წელს მუშაობა დაიწყო რადიოში. 1931 წელს დაქორწინდა ერიქს ადამსონსზე.
ჯანსუ დერე
წარმატებული მოდელი მსახიობად დროებით მუშაობდა. საბერძნეთიდან გადმოსახლებული ოჯახის შვილი, ცნობილია თავისი როლით სერიალში „სილა“.
მირძა კემპე
ბიოგრაფია
მირძა კემპე თარგმნიდა ნამუშევრებს ინგლისური, რუსული, გერმანული, ესპანური და ფრანგული ენებიდან. მეორე მსოფლიო ომის დროს ევაკუირებული იქნა მოსკოვში. წერდა პიესებს, მინიატურებსა და ლექსებს.
მირძა კემპე გარდაიცვალა 1974 წლის 12 აპრილს რიგაში.
ჯანსუ დერე
კარიერა
2000 წელს, პირველი ნაბიჯი გადადგა წამყვანის პროფესიაში, როდესაც Kanal D მუშაობა დაიწყო წამყვანათ. 2004 წელს, Show TV-ზე თურქეთის ვარსკვლავების წამყვანი გახდა, ხოლო შემდეგ NTV-ს Life Style Moda-ის წამყვანი გახდა.
მირძა კემპე
ბიოგრაფია
1989 წლის 9 თებერვალს ლიეპაიაში გაიხსნა მირძა კემპეს მონუმენტი (არქიტექტორი ლიგიტა ულმანე), მოგვიანებით — რიგაში.
სქოლიო
კატეგორია:ლატვიელი პოეტები
ჯანსუ დერე
კარიერა
პირველად სერიალში 2004 წელს გამოჩნდა, როდესაც რეჟისორ ჰილალ სარალის ფილმში „Metro Palas“-ში ითამაშა ნაზანის როლი. შემდეგ, თურქან დერიას ფილმში „Alacakaranlık“ შეასრულა ირმაქის როლი. 2005 წელს, ჯანსუ ზეინეფ გიუნაი თანის ფილმში მონაწილეობასთან ერთად, ჩაღან ირმაქის ფილმში „კოშმარების სახლშიც“ ესმას როლი შეასრულა. 2006-2008 წლებში, მთავარი როლი შეასრულა სერიალ სილაში, მეჰმეთ აქიფ ალაქურთან ერთად. სილას როლით, ჯანსუ დერემ პოპულარობა მოიპოვა. 2009 წელს, ჰალიტ ერგენჩის, სონგიულ იოდენისა და ეზგი ასაროღლუსთან ერთად, ერთ-ერთ ფილმში ოიას როლი შეასრულა.
ბოლოს, ფირუზეს როლი შეასრულა, პოპულარულ თურქულ სერიალში „დიდებული საუკუნე“. 2016-2017 წლებში, Star TV-ის სერიალ „დედა“-ში მთავარ როლს ასრულებდა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 14 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1980 კატეგორია:თურქი მსახიობები
ძმები გრიმების გერმანული ლექსიკონი
ძმები გრიმების ლექსიკონი (Das Deutsche Wörterbuch (აბრევიაციით DWB [დე-ვე-ბე]) — გერმანული ენის ყველაზე ვრცელი ლექსიკონი, რომლის ავტორები არიან გამოჩენილი გერმანელი ფილოლოგები ძმები იაკობ და ვილჰელმ გრიმები.
გრიმები 1838 წელს შეუდგნენ XVI საუკუნიდან მოყოლებული გერმანულ ენაში არსებულ სიტყვათა მნიშვნელობების აღწერას, და მათთვის სათანადო ილუსტრაციების დართვას. თვითონ გერმანელები ამ ლექსიკონს ხშირად უბრალოდ „გრიმს“ (Der Grimm) უწოდებენ.
ძმები გრიმების ლექსიკონი მხოლოდ 123 წლის შემდეგ 1961 წელს დასრულდა და მუშაობის შედეგად 32 ტომი შედგა. დამატებით წყაროთა ტომი გამოქვეყნდა 1971 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლექსიკონი კატეგორია:გერმანული ენა
პიარის მუნიციპალიტეტი (მონაგასი)
პიარის მუნიციპალიტეტი — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, მონაგასის შტატში, წარმოადგენს მონაგასის შტატის 13 მუნიციპალიტეტიდან ერთ-ერთს. დედაქალაქია არაგუა-დე-მატურინი, ფართობი 1 001 კმ². ვენესუელის ეროვნული სტატისტიკის ინსტიტუტის 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით პიარის მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 50 891 ადამიანი. მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 38,9 ადამიანს 1 კვადრატულ კილომეტრზე.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:მონაგასის შტატის მუნიციპალიტეტები
მესიაგუტოვო (იანაულის რაიონი)
მესიაგუტოვო (Месягутово; Мәсәғүт) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იანაულის რაიონში. მიეკუთვნება მესიაგუტოვის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ იანაულიდან განლაგებულია 41 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ იანაულიდან 41 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით, სოფელში ცხოვრობდა 177 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ.
სქოლიო
კატეგორია:იანაულის რაიონის სოფლები
გვინეა 1980 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
გვინეამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეორედ იასპარეზა 1980 წელს, სსრკ-ის დედაქალაქ მოსკოვში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
ტომას კრომველი
250px|მინიატიურა|ტომას კრომველი ტომას კრომველი (Thomas Cromwell; დ. დაახლ. 1485 — გ. 28 ივლისი, 1540) — ინგლისის სახელმწიფო მოღვაწე, ჰენრი VIII-ის პირველი მრჩეველი 1532–1540 წლებში. ინგლისის რეფორმაციის მთავარი იდეოლოგი, ანგლიკანიზმის ფუძემდებელი.
ტომას კრომველის ახალგაზრდობის შესახებ მცირე ცნობებია დაცული. 1540 წლის 28 ივლისს ინგლისის მეფე ჰენრი VIII-მ, ღალატში დაადანაშაულა და ჩამოახრჩო. იმავე დღეს კი ჯვარი დაიწერა მის ცოლზე, კათრინ ჰოვარდზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული   1485 კატეგორია:გარდაცვლილი 28 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1540 კატეგორია:ქრისტიანი რეფორმატორები
პუნსერესის მუნიციპალიტეტი
პუნსერესის მუნიციპალიტეტი — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, მონაგასის შტატში, წარმოადგენს მონაგასის შტატის 13 მუნიციპალიტეტიდან ერთ-ერთს. დედაქალაქია კირიკირე, ფართობი 541 კმ². ვენესუელის ეროვნული სტატისტიკის ინსტიტუტის 2011 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით პუნსერესის მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 28 069 ადამიანი. მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 44,8 ადამიანს 1 კვადრატულ კილომეტრზე.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:მონაგასის შტატის მუნიციპალიტეტები
ცენტრალური პროვინცია (შრი-ლანკა)
ცენტრალური პროვინცია (මධ්‍යම පළාත Madhyama Palata, மத்திய மாகாணம் Malaiyakam Maakaanam) — შრი-ლანკის ცხრა პროვინციიდან ერთ-ერთი. პროვინცია არსებობს XIX საუკუნიდან, თუმცა ოფიციალური სტატუსი მხოლოდ 1987 წელს, შრი-ლანკის კონსტიტუციის მეცამეტე შესწორების შედეგად პროვინციების საბჭოების დამტკიცების შემდეგ მიიღო. მოიცავს კანდის, მატალესა და ნუვარა-ელიას ოლქებს. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი კანდი.
სქოლიო
კატეგორია:შრი-ლანკის პროვინციები
გვინეა 1984 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
გვინეამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მესამედ იასპარეზა 1984 წელს, აშშ-ის ქალაქ ლოს-ანჯელესში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1984 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:გვინეა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:აფრიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ბუენავისტა (სუკრე)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სუკრეს დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ანტონ ლორთქიფანიძე
ანტონ ლორთქიფანიძე (დ. 1847, ქუთაისის მაზრა - გ. 1894) — ქართველი იურისტი, საზოგადო მოღვაწე, ქუთაისის საჯარო ბიბლიოთეკის ერთ-ერთი დამფუძნებელი, სახელმწიფო და საზოგადო მოღვაწის, დიმიტრი ყიფიანის სიძე.
ბიოგრაფია
ანტონ ლორთქიფანიძე დაიბადა 1847 წელს, ქუთაისის მაზრაში. დაამთავრა ქუთაისის კლასიკური გიმნაზია და სწავლა გააგრძელა ოდესის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე, რომელიც დაასრულა 1872 წელს. ქუთაისში დაბრუნებულმა დაიწყო ბრძოლა ქართული თეატრის აღორძინებისათვის. მეუღლესთან, ელენე ყიფიანთან ერთად აქტიურად მონაწილეობდა ქუთაისის სათავადაზნაურო სკოლის ღარიბ მოსწავლეთა კომიტეტის საქმიანობაში, მატერიალურად არაერთხელ დახმარებია კერძო გიმნაზიის ღარიბ მოსწავლეებს; იყო ქუთაისის საბჭოს ხმოსანი დეპუტატი და ქალაქის თავის მოადგილე. საკუთარი ბიბლიოთეკის ფონდი უანგაროდ გადასცა ქალაქის გამგეობას, რითაც საფუძველი ჩაეყარა ქუთაისის საჯარო ბიბლიოთეკის შექმნას.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი იურისტები კატეგორია:ქართველი საზოგადო მოღვაწეები კატეგორია:დაბადებული 1847 კატეგორია:გარდაცვლილი 1894 კატეგორია:დიმიტრი ყიფიანი
ჟუან-პინიეირუ
ჟუან-პინიეირუ (João Pinheiro) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 765 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პარაკატუს შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 45 260 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 4.22 კმ²-ზე. ფართობი 10 727 471 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
ჰარასთის ნაჰია
სქოლიო
კატეგორია:სირიის ნაჰიები
კორტიკი
კორტიკი — ცივი იარაღი, წახნაგოვანი და ორლესული დანის ფორმის ხმალი. კორტიკი სხვადასხვა ქვეყნის სამხედრო-საზღვაო ფლოტის და რამდენიმე სახელმწიფოს პოლიციის ფორმის შემადგენელი ნაწილია.
ისტორია
კორტიკი XVI საუკუნის დასასრულს გაჩნდა. მას თავდაპირველად იყენებდნენ ოფიცრები და საზღვაო დეპარტამენტში მომუშავე პირები. საბჭოთა ეპოქაში, აღლუმზე ოფიცრებისთვის აუცილებელ ატრიბუტად კორტიკი იქცა. ტრადიციის თანახმად სამხედრო-საზღვაო ფლოტის კურსდამთავრებულებს დიპლომთან ერთად კორტიკს გადასცემდნენ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დანები კატეგორია:ცივი იარაღები
დობროდეა
დობროდეა (სამეცნიერო-პოპულარ.), აგრეთვე მსტისლავნა (ქრისტიანული სახელი გაურკვეველია, შესაძლოა, ნათლობის სახელია ევპრაქსია (ბერძნ. — "კეთილდღეობა"), ზოიას კორონაციაზე,  გვხვდება ირინეც ) ( XII საუკუნის I ნახევარი) — კიევის დიდი მთავრის მსტილავ ვლადიმირის ძის და შვედეთის მეფის ასულის ქრისტინა ინგესდოტერის ქალიშვილი, ვლადიმირ მონომახის  და შვედეთის მეფე ინგე I უფროსის შვილიშვილი. 1122 წელს გაათხოვეს ბიზანტიის იმპერატორის იოანე II კომნენოსის ნათესავზე. ყველაზე გავრცელებული ვერსიით — მის უფროს ვაჟ ალექსიზე. მან მიიღო იმპერატრიცას (ვასილისა) ტიტული და სახელი ირინე, დედამთილის, უნგრეთის იმპერატორის ირინე უნგრელის პატივსაცემად. მას და ალექსის 1125 წ. შეეძინათ ქალიშვილი მარია.
გუსტინის ქრონიკის ავტორი აღწერს მსტისლავის ასულის  „საბერძნეთის უფლისწულ, იოანე კომნენოსის ძეზე“ დაქორწინების ამბავს. (სხვა წყაროებში ნახსენებია სახელი ანდრონიკე კომნენოსი — ზემოხსენებული ალექსის უმცროსი ძმა).
ქორწინება
ომის შედეგად  გაიმართა გარკვეული მოლაპარაკებები და 1122 წელს დაგვირგვინდა დინასტიური ქორწინებით: მსტისლავნა გახდა იმპერატორ იოანე II -ის ვაჟის — სავარაუდოდ, ალექსის ცოლი. ამავე დროს ბიზანტიიდან კიევში ახალი მიტროპოლიტი ნიკიტა ჩავიდა (მისი წინამორბედი მიტროპოლიტი ნიკიფორე გარდაიცვალა 1121 წლის აპრილში). ისტორიკოსები აღნიშნავენ: ”ორ ქვეყანას შორის დაახლოება გამოწვეული იყო ობიექტური მიზეზებით და, უპირველეს ყოვლისა, მომთაბარეების —   ყივჩაყების, თორქების და პაჭანიკების მხრიდან არსებული საფრთხეებით. მკვლევარები დიდი ხანია ყურადღებას აქცევენ იმ ფაქტს, რომ რუსეთ-ბიზანტიის დინასტიური კავშირის დადება დროულად დაემთხვა ორ მნიშვნელოვან მოვლენას კიევის რუსეთისა და ბიზანტიის ურთიერთობის ისტორიაში მეზობელ მომთაბარე ტომებთან: უფლისწულ  ვლადიმერ ვსევოლოდის ძის მიერ 1121 წელს თორქებისა და პაჭანიკების რუსეთიდან განდევნას  და 1121-1122 წლებში ომს ბიზანტია-პაჭანიკებს  შორის, რომელიც დასრულდა იმპერატორ იოანე კომნენოსის ბრწყინვალე გამარჯვებით“. 1122 წელს ვლადიმირ მონომახმა ნიკიტა და მისი შვილიშვილი ბიზანტიაში გაგზავნა.
მსტისლავნას ქმრის ვინაობასთან დაკავშირებით გაურკვევლობაა. მემატიანე მონომახის შვილიშვილის მეუღლეს „მეფეს“, ანუ იმპერატორს უწოდებს: „ვედენა მსტისლავნა ბერძენთა მეფისათვის“. ტრადიციულად ითვლება, რომ ის იყო ალექსი კომნენოსი, ალექსი I-ის ძმისშვილი და იოანე II-ის ვაჟი, რომელიც გამოცხადდა მამის თანამმართველად, მაგრამ ადრე გარდაიცვალა. თუმცა, მისი ქორწინების შესახებ ზუსტი მონაცემები არ არის დაცული: „ვარაუდობენ, რომ ის ორჯერ იყო დაქორწინებული. მისი პირველი ცოლი იყო მსტისლავნა, ხოლო მეორე — ქართველი კატა, დავით IV აღმაშენებლის ასული.
ცნობილია, რომ ალექსის ჰყავდა ერთადერთი ქალიშვილი, სახელად მარია, მისი დედა შესაძლოა მსტისლავნა ყოფილიყო. ალექსი კომნენოსი გარდაიცვალა 1142 წელს.
დახასიათება
მსტისლავნა გახლდათ ცნობილი მემატიანის ანა კომნენეს თანამედროვე და ნათესავი. ლეგენდის თანახმად, იგი ჯერ კიდევ გოგონა იყო, როდესაც დაინტერესდა მედიცინით და  კიევში დაეუფლა მცენარეებით მკურნალობის მეთოდებს. მისი გატაცება  ბიზანტიელ მემატიანეებს შორის ეჭვს იწვევდა. მათი ვარაუდით, მსტისლავნას საქმიანობა ჯადოქრობას უკავშირდებოდა.
„ალიმას“ მანუსკრიპტი
როგორც ადგილობრივი მკვლევარი აღნიშნავდა (1900-იანი წლები), ლაურენციანის ბიბლიოთეკაში (ფლორენცია) შემონახული იყო სამედიცინო ხელნაწერი ბერძნულ ენაზე სახელწოდებით "ალიმა" (მალამოები). ზოგიერთი მკვლევარის აზრით, ხელნაწერის ავტორი მსტისლავნა გახლდათ.
მკურნალობის მეთოდები და მიდგომები  მიუთითებს, რომ ტექსტის ავტორი იცნობდა ჰიპოკრატესა და იბნ სინას ნაშრომებს.
ხელნაწერი ხუთი ნაწილისგან შედგება:
1.     განიხილულია პირადი ჰიგიენის ზოგადი წესები და ბავშვის მოვლის საკითხები, საბავშვო სნეულებების მკურნალობა, შეიცავს მონაცემებს ადამიანის ტემპერამენტის ტიპების შესახებ— სანგვინიკური, ქოლერიკული, ფლეგმატიკური და მელანქოლიკური.
2.     აღწერილია ოჯახური ურთიერთობების ჰიგიენა, ორსულობის და მშობიარობის პერიოდი.
3.     ეძღვნება კვების ჰიგიენას, დახასიათებულია პროდუქტების "ცივი" და "თბილი" თვისებები. მირტის ზეთს მოიხსენიებს „ცივ“ პროდუქტად, თაფლი, ღვინო, ხორცი და ა.შ. კლასიფიცირდება როგორც „თბილი“ პროდუქტები. მესამე თავში ასევე მოცემულია დიეტური კვების საფუძვლები და რეცეპტები.
4.     გარე დაავადებების შესახებ: შეიცავს რეკომენდაციებს მალამოების გამოყენებაზე კანის დაავადებების, ასევე კბილის ტკივილის სამკურნალოდ.
5.     ეძღვნება თერაპიულ მასაჟს, მათ შორის გულის და კუჭის დაავადებების მკურნალობას.
მეცნიერთა უმეტესობა უარყოფს მესტილავნას ავტორობას და ვარაუდობს, რომ "ალიმის" ტრაქტატის ტექსტი უცნობმა ექიმმა დაწერა  იმპერატორ ზოიას, რომან III არგირის (1028-1034) მეუღლის დაკვეთით.
სქოლიო
კატეგორია:გარდაცვლილი 16 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1131 კატეგორია:მე-12 საუკუნის ბიზანტიელი მწერლები კატეგორია:მე-12 საუკუნის ბიზანტიელი ქალები კატეგორია:ბიზანტიელი ექიმები კატეგორია:ბიზანტიელი ექიმი ქალები
მოჟგა (იანაულის რაიონი)
მოჟგა (Можга; Можға) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იანაულის რაიონში. მიეკუთვნება შუდეკის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ იანაულიდან განლაგებულია 11 კილომეტრში, სოფსაბჭოს ცენტრ შუდეკიდან 4 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ იანაულიდან 11 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით, სოფელში ცხოვრობდა 154 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას უდმურტები შეადგენენ.
სანტა-ბარბარას მუნიციპალიტეტი (მონაგასი)
სანტა-ბარბარას მუნიციპალიტეტი — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, მონაგასის შტატში, წარმოადგენს მონაგასის შტატის 13 მუნიციპალიტეტიდან ერთ-ერთს. დედაქალაქია სანტა-ბარბარა (მონაგასი), ფართობი 299 კმ². ვენესუელის ეროვნული სტატისტიკის ინსტიტუტის 2001 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სანტა-ბარბარას მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 7 694 ადამიანი. მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 25,7 ადამიანს 1 კვადრატულ კილომეტრზე.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:მონაგასის შტატის მუნიციპალიტეტები
გვინეა 1988 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
გვინეამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეოთხედ იასპარეზა 1988 წელს, სამხრეთ კორეის დედაქალაქ სეულში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1988 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:გვინეა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:აფრიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
სიკვდილი გუარამ მამფალისა
სიკვდილი გუარამ მამფალისა — რადიოპიესა ექვს სცენად, პროლოგითა და ეპილოგით, ჟანრობრივად ისტორიული დრამა, დაწერილი 1989 წელს მიხო მოსულიშვილის მიერ. რადიოპიესაში გამოყენებულია გრიგოლ ხანძთელის სამი საგალობელი ნაწარმოებიდან „ძლევაჲ ჯვარითა ბარბაროზთა ზედა“.
შინაარსი
პიესის მოქმედება წარმოებს 882 წელს, ოპიზას მონასტერში, ისტორიულ კლარჯეთში.
ბიზანტიის იმპერიის მოიმედე ნასრა, მამის ნების წინააღმდეგ, აფხაზთა მეფესთან ერთად იბრძოდა შიდა ქართლის დასაპყრობად სომეხთა მეფისა და მისი მოკავშირის დავით I კურაპალატის წინააღმდეგ, რომლებიც ბაღდადის სახალიფოსგან ღებულობდნენ მხარდაჭრას.
881 წელს ნასრამ ვერაგულად მოკლა თავისი ბიძაშვილი დავით I კურაპალატი, რის გამოც ის სამშობლოდან ბიზანტიაში განდევნეს, ხოლო მამამისი, გუარამ მამფალი ოპიზას მონასტერში აღიკვეცა ბერად, რადგან მტრები ნასრას სიკვდილში თანამონაწილეობას აბრალებდნენ.
გუარამ მამფალს, იმის შიშით, რომ ისიც მოღალატე შვილთან არ გაიქცეს, მიჩენილი ჰყავს მოყურიადე (ჯაშუში) იოველი.
ერთ ღამესაც გუარამ მამფალს ჯერ გაბულოცი გამოეცხადება, შენი შვილი ნასრა ბიზანტიის ჯარით მოვიდა და წამოდიო. როცა გუარამი მას გაყვება, გაბულოცი ნასრას სახეს მიიღებს და სთხოვს ტახტისთვის ბრძოლაში მონაწილეობას, რომ ის გაამეფოს.
გუარამი ხვდება, რომ სატანასთან აქვს საქმე, რომელსაც მისი ცდუნება უნდა და ხმალს იშიშვლებს. სატანა და გუარამი უფსკრულის პირას იბრძვიან.
დილით მონასტრიდან დაკარგულ გუარამ მამფალის დამახინჯებულ გვამს ყვავ-ყორანის ცაში ტრიალის მიხედვით მიაგნებენ უსკრულის ფსკერზე.
შეფასება
რადიოპიესის ავტორმა რადიოსპექტაკლის დადგმიდან 19 წლის შემდეგ დაწერა მოგონება, სადაც ასე შეაფასა ირალი უჩანეიშვილის თამაში გუარამ მამფალის როლში:
.
სქოლიო
კატეგორია:მიხო მოსულიშვილის ნაწარმოებები კატეგორია:1989 წლის პიესები კატეგორია:პიესები კატეგორია:ქართული პიესები კატეგორია:მიხო მოსულიშვილის პიესები
საბა ინანეიშვილი
საბა ინანეიშვილი (დ. 18 ივნისი, 2001, ქუთაისი) — ქართველი სპორტსმენი (ძიუდო, სამბო). ძიუდოში ჭაბუკებს შორის საქართველოს ჩემპიონატის ბრინჯაოს პრიზიორი (2018, 90 კგ). სამბოში ჭაბუკებს შორის ევროპის ჩემპიონატის ვერცხლის პრიზიორი (2019, +87 კგ)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 2001 კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი ძიუდოისტები კატეგორია:დაბადებული 18 ივნისი კატეგორია:ქართველი სამბისტები
ალ-საბა-ბიარის ნაჰია
ალ-საბა-ბიარი (არაბ. ناحية السبع بيار) — სირიის რიფ-დიმაშკის მუჰაფაზაში (რეგიონში) შემავალი ნაჰია (რაიონი). 2004 წლის მოსახლეობის საყოველთაო აღწერის მიხედვით ალ-საბა-ბიარის პროვინციაში დაახლოებით 395 ადამიანი ცხოვრობს. პროვინციის ფართობია 12 919 კმ².
სქოლიო
კატეგორია:სირიის ნაჰიები
კლას არნოლდსონი
კლას პონტუს არნოლდსონი (Klas Pontus Arnoldson, დ. 27 ოქტომბერი, 1844 - გ. 20 თებერვალი, 1916) – შვედი ჟურნალისტი, პაციფისტი, სკანდინავიური ერთობის მომხრე. 1908 წელს მიენიჭა ნობელის პრემია მშვიდობის განმტკიცებისთვის, რომელიც ფრედერიკ ბაიერთან გაიზიარა.
ბიოგრაფია
დაიბადა გოტენბერგში. 1860 წელს, 16 წლისამ ვეღარ შეძლო გოტენბერგის საჯარო სკოლაში სწავლის გაგრძელება, მამის სიკვდილის შემდეგ შექმნილი ფინანსული გაჭირვების გამო. მომდევნო 21 წელი ის მუშაობდა რკინიგზაზე, თავდაპირველად კლერკად, შემდეგ კი სადგურის ინსპექტორად.
ამ წლების მანძილზე არნოლდსონი განაგრძობდა სწავლას, კითხულობდა ისტორიის, რელიგიის და ფილოსოფიის შესახებ. თვალს ადევნებდა პოლიტიკურ ღონისძიებებს, განსაკუთრებით დანია-ავსტრია-პრუსიის ომს 1864 წელს და საფრანგეთ-პრუსიის ომს 1870-1871 წლებში. ჩამოაყალიბა და განავითარა იდეები რელიგიის, პოლიტიკის და მშვიდობის საკითხებზე, რაც მოგვიანებით მის ვრცელ ნაშრომებში აისახა.
არნოლდსონი იყო ლიბერალი თეოლოგიაში. ჰუმანისტური დოქტრინები რელიგიურ მოძრაობაში წარმოიშვა მე-19 საუკუნეში დიდი ბრიტანეთის კუთვნილ ახალი ინგლისის ტერიტორიაზე.
არნოლდსონს პოლიტიკურ ფილოსოფიაშიც ლიბერალური მიმართულება ჰქონდა, დემოკრატიის პრინციპების და ინდივიდუალიზმის გათვალისწინებით. 1882-დან 1887 წლამდე პარლამენტის წევრად იყო არჩეული. მან წარადგინა კანონმდებლობა, რომელიც ფრანჩიზის გაზრდას მოიაზრებდა. იმედოვნებდა რელიგიური თავისუფლების გაფართოებას; მხარს უჭერდა ანტიმილიტარისტულ პოლიტიკას. რეზოლუციით მიმართა მთავრობას, შვედეთის ნეიტრალიტეტის უზრუნველსაყოფად.
საერთაშორისო მოღვაწეობა
საპარლამენტო საქმიანობის გარდა, არნოლდსონი აქტიურად მოღვაწეობდა მშვიდობის უზრუნველყოფის საკითხებში. ბუნებრივად მიდრეკილი პაციფიზმისკენ, ეწინააღმდეგებოდა 1864 და შემდგომ 1870-71 წლის ომებს, რაც განპირობებული იყო მისი რელიგიური რწმენით. არნოლდსონი იყო შვედეთის მშვიდობის და არბიტრაჟის ასოციაციის ერთ-ერთი დამფუძნებელი 1883 წელს, იკავებდა მდივნის პოზიციას და გახდა Tiden (ტაიმის) რედაქტორი. თანამდებობიდან გადადგა 1885 წელს, როდესაც გამოცემა ფინანსულ პრობლემებში აღმოჩნდა. არნოლდსონი 1885-დან 1888 წლამდე რედაქტორობდა Fredsvännen-ს (მშვიდობის მეგობარი), Nordsvenska Dagbladet -ს  (ჩრდილოეთ შვედეთის ყოველდღიურ გამოცემას) 1892-დან 1894 წლებში. თუმცა ის ინარჩუნებდა თავისუფლებას ადმინისტრაციული და პოლიტიკური ვალდებულებებისგან გამოცემების მიმართ. მისი ენერგია ნაწილობრივ მიმართა არბიტრაჟის საკითხებზე წერასა და საუბრისკენ.
1888 წელს მან წარმართა ცნობილი პეტიციის კამპანია, რომელიც მეფის მისამართით იყო წარმოდგენილი და ითხოვდა არბიტრაჟის შეთანხმებისთვის მიეღწიათ სხვა ერებთან. მისი აგიტაცია გავრცელდა და გაფართოვდა ნორვეგიაში 1890 წელს.
ნორვეგიელებს მეტად მოსწონდათ არნოლდსონი, ვიდრე მის თანამემამულე შვედებს. როდესაც იგი ნობელის პრემიაზე წარადგინეს 1908 წელს, ზოგიერთმა შვედურმა გაზეთმა უარყოფით კონტექსტში განიხილა. არნოლდსონის კანდიდატურა ანონიმურად წარადგინა შვედეთის საერთაშორისო საპარლამენტო კავშირმა.
არნოლდსონი პერიოდულად ავადმყოფობით იტანჯებოდა. მან 72 წლამდე იცოცხლა, გარდაიცვალა სტოკჰოლმში 1916 წელს გულის შეტევით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 27 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1844 კატეგორია:გარდაცვლილი 20 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1916 კატეგორია:შვედი ჟურნალისტები კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები მშვიდობის განმტკიცებაში
სანქტ-პეტერბურგის იოანე ნათლისმცემლის შობის ეკლესია
სანქტ-პეტერბურგის იოანე ნათლისმცემლის შობის ეკლესია (Церковь Рождества Иоанна Предтечи) —  მოქმედი მართლმადიდებლური ეკლესია სანქტ-პეტერბურგში. ეკლესია აგებულია 1776-1778 წლებში, ფსევდოგოთიკის სტილში.
ეკლესია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს სანქტ-პეტერბურგის ეპარქიას. ტაძრის წინამძღვარია - დიაკვანი ვადიმ ბურენინი.
ისტორია
1834-1836 წლებში ალექსანდრე პუშკინმა კამენის კუნძულზე შეიძინა აგარაკი. იოანეს სახელობის ეკლესიაში მოინათლა მისი სამი შვილი. 20 ივლისს ერთი წლის ასაკში მოინათლა საშა, ხოლო 1835 წელს უმცროსი შვილი გრიშა. ბავშვებს ნათლიები იყვნენ ვასილი ჟუკოვსკი და ეკატერინა ზაგრიაჟსკაია. 1836 წლის 27 ივნისს შედგა პატარა გოგოს ტაშას საიდუმლო ნათლობა. მისი ნათლიები იყვნენ ეკატერინა ზაგრიაჟსკაია და პოეტის მეგობარი, კომპოზიტორი მიხეილ ვიელგორსკი.
საბჭოთა პეროდში ეკლესია გაძარცვეს და დახურეს 1931 წლის 13 დეკემბერს. საეკლესიო სიმდიდრე დაიტაცეს, ხოლო ხანძრის შედეგად განადგურდა კედლის მხატვრობა. ძეგლთა დაცვის ინსპქეციის თანამშრომლის არქიტექტორ იური სტრავინსკის დამსახურებით 1935 წელს ეკლესია სახელმწიფო დაცვის ქვეშ აიყვანეს. 1938 წელს აქ განათავსეს მოქანდაკე იგორ კრესტოვსკის სახელოსნო, ხოლო 1948 წელს შენობაში განათავსეს სამხედრო სანატორიუმის სპორტული დარბაზი.
სახალხო გვარდია
საქართველოს სახალხო გვარდია — შეიარაღებული ძალების შემადგენელი საარმიო ტიპის ფორმირება საქართველოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში. გვარდია მოწყობილი იყო ტერიტორიული პრინციპით და ძირითადად შედგებოდა კადრირებული დანაყოფებისგან. მშვიდობიან დროს გვარდიას მართავდა გვარდიის მთავარი შტაბი, ხოლო ომის შემთხვევაში შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბი. გვარდია მონაწილეობდა როგორც სიმეტრიულ საომარ მოქმედებებში, ასევე ანტიპარტიზანულ და საპოლიციო ოპერაციებში. სახალხო გვარდია ძალიან მნიშვნელოვან როლს ასრულებდა წესრიგის დამყარებაში 1918-1919 წლებში და სახელმწიფო აპარატის ჩამოყალიბება დიდწილად მათი დამსახურება იყო, ამიტომ „გვარდიის ხელის ხლება საშიში იყო, გვიწევდა თვალის დახუჭვა, რადგან ის დომინირებდა სახელმწიფოში და მათ ხელში იყო დეფაქტო ძალაუფლება ქვეყანაში... ამ პერიოდში გვარდიამ ქვეყნის შიდა ცხოვრებაში საკმაოდ მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა. გარდა ძირითადი ამოცანისა, დაეცვა რევოლუციური მონაპოვარი, ის არაერთგზის ამყარებდა წესრიგს ქვეყანაში და ჩანასახშივე ახშობდა უწესრიგობას როგორც ხალხში, ასევე ახლადფორმირებად საარმიო დანაყოფებში, რომლებშიც რუსეთის არმიიდან დემობილიზებული ჯარისკაცების გამო, ბოლშევიკების ძლიერი გავლენა იყო. თავისი მოქმედებით ის ამყარებდა ცენტრალურ ხელისუფლებას და ეს უდავოდ მათი დამსახურებაა“ (გ. კვინიტაძე). სახალხო გვარდიის დანაყოფები ძალის გამოყენებით შლიდნენ ანტისახელმწიფოებრივ მიტინგებს და კრებებს, ახშობდნენ კომუნისტურ აჯანყებებს, მათ რამდენიმეჯერ განაიარაღეს უკონტროლო საარმიო ქვედანაყოფები, მილიციასთან ერთად აქტიურად ებრძოდნენ ყაჩაღთა და კრიმინალთა ბანდებს, აღკვეთავდნენ ეთნიკურ კონფლიქტებს და როგორც ტერიტორიული დაცვის ნაწილები ხშირად პირველები რეაგირებდნენ მოულოდნელად წარმოქმნილ სამხედრო საფრთხეებზე, თუმცა სპეციფიკური, დემილიტარიზირებული ორგანიზაცების გამო გვარდიას უჭირდა სიმეტრიულ ომში ხანგრძლივი მოქმედება. ამ მიზეზების გამო გვარდიელებს ჰქონდათ იარაღის ტარების უფლება და საარმიო დანაყოფებთან შედარებით უკეთესი მომარაგება.
სანქტ-პეტერბურგის იოანე ნათლისმცემლის შობის ეკლესია
ისტორია
ეკლესიის შენობა რუსეთის მართლმადიდებელ ეკლესიას დაუბრუნდა 1989 წელს. 1990 წლის 14 ნოემბერს ეკლესიაში აღსდგა ღვთისმსახურება.
სახალხო გვარდია
გვარდია გააუქმა რუსეთის საოკუპაციო ხელისუფლებამ 1921 წლის მარტში, ხოლო მისი წევრები განსაკუთრებული მონდომებით იდევნებოდნენ.
სანქტ-პეტერბურგის იოანე ნათლისმცემლის შობის ეკლესია
სქოლიო
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ტაძრები კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები სანქტ-პეტერბურგში
სახალხო გვარდია
დაარსების ისტორია
მინი|298x298პქ|უსაფრთხოების კომისიის საგანგებო რაზმი. 1917 წ. 12 დეკემბერი
სახალხო გვარდია შეიქმნა ჯერ კიდევ 1917 წლის დეკემბერში საქართველოს დამოუკიდებლობის გამოცხადებამდე ამიერკავკასიის განსაკუთრებული კომისარიატის არსებობის დროს. მისი პირველი დანაყოფი შექმნა ამიერკავკასიის მუშათა და ჯარისკაცთა დეპუტატების საბჭოს საზოგადროებრივი უსაფრთხოების კომისიამ. ეს იყო თანამედროვე შინაგანი ჯარების სტილის მოხალისეთაგან დაკომპლექტებული შეიარაღებული ძალა. ამ რაზმის პირადი შემადგენლობა პირველ ხანებში შედგებოდა მხოლოდ სოციალ-დემოკრატიული იდეოლოგიის მატარებელი თბილისელი მუშებისაგან.
იარაღის პირველი მცირე პარტია აქტივისტებმა მიიღეს გაუქმებული გუბერნიის ჟანდარმერიის სამმართველოდან და მიიტანეს სადარაჯო ბატალიონის ყაზარმებში. სულ შეგროვდა 150 სხვადასხვა შაშხანა და რამდენიმე ათეული რევოლვერი. 1917 წლის 5 სექტემბერს გადაწყდა შეექმნათ პირველი დანაყოფი ნაძალადევში, სადაც გაიგზავნა 40 შაშხანა, ამ დანაყოფის მიზანი კონტრრევოლუციური გამოსვლების ჩახშობა იყო. რკინიგზის ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის საწყობში აღმოჩნდა 300 ძველი შაშხანა და ვაზნები, რომლებიც ასევე გადაეცა კომიტეტს. ამგვარად შეიქმნა რევოლუციურ მუშათა შეიარაღებული, 220-250 კაციანი დანაყოფი: უსაფრთხოების კომისიის საგანგებო რაზმი.
უსაფრთხოების კომისიას მეთაურობდნენ: ვალიკო ჯუღელი, ვლადიმერ ჯიბლაძე, შენგელია, ნაპოლეონ კახიანი, ალექსანდრე მაისურაძე, ალექსანდრე დგებუაძე, ტრაპაიძე, მოროზოვი და კორზიუკოვი. კომისიის დაფინანსება ძალიან მწირი იყო, არ გააჩნდათ ავტომობილები და სხვა ტექნიკა. მუშაობდნენ უხელფასოდ, ენთუზიაზმის ხარჯზე. 1917 წლის 29 ნოემბერს (ახ. სტ. 12 დეკემბერს) რაზმმა იერიშით აიღო თბილისის საარტილერიო საწყობები არსენალის მთაზე. 12 დეკემბერი გამოცხადდა სახალხო გვარდიის დღედ და ყოველ წელს დიდი ზეიმით აღინიშნებოდა.
1918 წლის 4 მარტს მას ეწოდა წითელი გვარდია. საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის გამოცხადების შემდეგ, 1918 წლის 2 ივლისს საქართველოს ეროვნულმა საბჭომ მიიღო კანონი სახალხო გვარდიის შესახებ, რომლითაც ის უკვე აღარ წარმოადგენდა სოციალ-დემოკრატიული პარტიის ფორმირებას და გვარდიაში ჩაწერა შეეძლო ყველა მოქალაქეს, რომელიც არ ირიცხებოდა სამხედრო სასმსახურში. გვარდიის მიზანი იყო რესპუბლიკისა და მისი დამოუკიდებლობის დაცვა. გვარდიის შესახებ მეორე კანონი გამოიცა 1919 წლის დეკემბერში, ხოლო ბოლო დადგენილებები მიიღო გვარდიის დელეგატთა მესამე სხდომამ 1920 წლის 8 აგვისტოს.
მთავარი შტაბი
მარცხნივ|მინი|256x256პქ|სახალხო გვარდიის მთავარი შტაბი, 1920 წ მშვიდობიანობის დროს გვარდია იმართებოდა მთავარი შტაბის, საოლქო და სარაიონო შტაბების მეშვეობით. მთავარი შტაბს ირჩევდა გვარდიის ყრილობა ერთი წლის ვადით და ამტკიცებდა მთავრობა. მთავარი შტაბი მთავრობის თავმჯდომარის მეშვეობით პირდაპირ ექვემდებარებოდა რესბუბლიკის მთავრობას, ხოლო მთავრობის სხდომაზე გვარდია წარმოდგენილი იყო ერთი სათათბირო ხმით. მთავარ შტაბს ემორჩილებოდა საოლქო, ხოლო საოლქოს სარაიონო შტაბები. როგორც საოლქო, ასევე სარაიონო შტაბები არჩევითი იყო ერთი წლის ვადით. ამ შტაბებში სხვადასხვა პროფესიის ათასამდე ადამიანი მუშაობდა. გვარდიის მობილიზაციის უფლება მხოლოდ მთავრობის თავმჯდომარეს, მისი არყოფნის შემთხვევაში კი საკანონმდებლო ორგანოს თავმჯდომარეს, ან გვარდიის მთავარ შტაბს ჰქონდა, რომელიც რუსთაველის პროსპექტზე, მთავრობის სასახლეში იყო განთავსებული. ომის დროს გვარდია ემორჩილებოდა საერთო მთავარსარდალს.
მთავარი შტაბი 21 წევრისაგან შედგებოდა: ნოე ჟორდანია (საპატიო თავმჯდომარე), ვალიკო ჯუღელი (თავმჯდომარე), ალექსანდრე დგებუაძე (მოადგილე), ალექსანდრე მაისურაძე (მოადგილე), ვლადიმერ ჯიბლაძე (მოადგილე), ანდრია ჭიაბრიშვილი (მოადგილე), დავით საღირაშვილი (მოადგილე), რუბენ აუშტროვი (მდივანი), გოგიტა ფაღავა (მდივანი), ალექსანდრე ფარნიევი, ილია ქარცივაძე, ზაქარია გურული, ვ. გოგეშვილი, ერმალოზ სირბილაძე, იაკობ ხარაში, თ. შენგელია, მკრტიჩ ვარდოიანცი, მიხეილ ძამანაშვილი, ტ. ფარქოსაძე, ლევან რუხაძე და ვ. მუხარინსკი.
ქვედანაყოფები
სახალხო გვარდიელი ვალდებული იყო მთავრობის მოწოდებისთანავე გამოცხადებულიყო საკუთარ რაიონულ შტაბში იმ იარაღით, რაც ჰქონდა მიბარებული. მოხალისეთათვის გვარდიაში სამსახური უსასყიდლო იყო, თუმცა სამსახურებრივი მოვალეობის აღსრულებისას მას ეძლეოდა მთავრობისგან დახმარება. ინსტრუქქტორები და ოფიცრები იღებდნენ ჯამაგირს. სახალხო გვარდიის კულტურულ-საგანმანათლებლო სექცია 1920 წლის 12 დეკემბრიდან გამოსცემდა ილუსტრირებულ ჟურნალს „სახალხო გვარდიელი“, სულ მოესწრო 6 ნომრის გამოშვება.
მინი|274x274პქ|სახალხო გვარდიის თბილისის საგანგებო ბატალიონი. 1918 წ. გვარდია იყოფოდა რეგულარულ და კადრირებულ ქვედანაყოფებად. რეგულარული ქვედანაყოფების სია 1919 წლის რეორგანიზაციის შემდეგ ასე გამოიყურებოდა:
გარდა ამისა, გვარდიის შემადგენლობაში შედიოდა 19 სარეზერვო არარეგულარული ბატალიონი, რომლებიც ომის დროს იკრიბებოდნენ ტერიტორიული პრინციპით: თბილისის 4 ბატალიონი, იმერეთის სამი ბატალიონი, სამეგრელოს ორი ბატალიონი, კახეთის ორი ბატალიონი, ქართლის ორი ბატალიონი, სოხუმის,  გარეკახეთის, გურიის, დუშეთის, ახალციხის, ბათუმის ბატალიონები. მთლიანობაში გვარდიის ყველა შენაერთის სამობილიზაციო შესაძლებლობა დაახლოებით 15 000 მებრძოლს შეადგენდა.
1920 წელს საარტილერიო ბრიგადამ მიიღო 2 ახალი ჰაუბიცა და დაიმატა 35 კაცი. ჯავშანმატარელებთა რიცხვი გაიზარდა ოთხამდე: N1 „რესპუბლიკელი“, N2 „მუშა“, N3 „სიკვდილი ან გამარჯვება“ და N4 „თავისუფლების სიმაგრე“. ამავე წლის ბოლოს გვარდიის შემადგენლობაში შევიდა სატანკო დივიზიონი, რომელშიც შედიოდა ჩრდილოეთ კავკასიიდან უკანდახეული რუსეთის თეთრი გვარდიის გადმოცემული ორი ინგლისური ტანკი Mark-V, თუმცა მათი გარემონეტება ვერ მოხერხდა და 1921 წელს წაიღეს რუსეთში. ამგვარად, სრულად დაკომპლექტებული სახალხო გვარდიის მუდმივმოქმედი ქვედანაყოფები შტატით ითვლიდნენ 2.113 კაცს, 30-ზე მეტ ქვემეხს, 4 დაჯავშნულ ავტომობილს და 4 ჯავშანმატარებელს. კადრირებული იყო 20-მდე ქვეითი ბატალიონი. ომის დროს გვარდიის პირადი შემადგენლობა 10.000 მებრძოლზე ადიოდა.
მარცხნივ|მინი|ჟურნალი „სახალხო გვარდიელი“ N1 1920 წ
დამოკიდებულება არმიასთან
რეგულარული არმიისადმი სოციალ-დემოკრატების დამოკიდებულება კარგად ჩანს მათივე ოფიციალურ ორგანო „ერთობაში“ (N46. 25.02.1918 წ) გამოქვეყნებული წერილიდან: „რას წარმოადგენს მუდმივი ჯარი? ყველა სოციალ-დემოკრატი ამაზე დაუყოვნებლივ გიპასუხებთ, რომ მუდმივი ჯარი ეს ერთი იმ ბოროტებათაგანია, რომელიც თანდაყოლილი აქვს ბურჟუაზიულ წყობას. მუდმივი ჯარი ყაზარამში ჩამწყვდეული ხალხის შვილებისაგან შემდგარი, ბოლოს და ბოლოს ამ ხალხის, დემოკრატიის წინააღმდეგ მიდის და მისი შეწუხება-შევიწროვების უმთავრეს იარაღად იქცევა. გაბატონებული კლასები მას თავის მიზნებისთვის იყენებენ და ასე ხალხის დამორჩილებას თვით მათივე შვილების საშუალებით ახერხებენ. დემოკრატია ამიტომ წინააღმდეგი იყო და არის მუდმივი ჯარის არსებობის. რუსეთის რევოლუციამ დემოკრატიის ასეთ შეხედულებას კიდევ ერთი ზედმეტი საბუთი მისცა.“ ამ იდეების მატარებელი ხალხის აზრით მილიციურ სისტემაზე მოწყობილი იდეოლოგიზირებული და კლასობრივი გვარდია უნდა გამხდარიყო ერთადერთი შეიარაღებული ძალა. მეფის რუსეთის არმიის ყოფილ ოფიცრებში და მათი ავტორიტეტის ქვეშ მყოფ, „ყაზარამში გამოკეტილი ჯარისკაცებში“ ქართველი სოციალისტები ხედავდნენ მათი ძალაუფლებისთვის პოტენციურ საფრთხეს.
1918-1921 წლების მანძილზე ორივე ეს კომპონენტი პარალელურ რეჟიმში არსებობდა და ხელს უშლიდა ომების ნორმალურად ჩატარებას. 1919 წელს დადგა გვარდიის არმიასთან შერწყმის საკითხი, მაგრამ დიდი ავტორიტეტის და დამსახურების გამო გვარდია დამოუკიდებელ ორგანიზაციად დატოვეს. მართალია საომარი მდგომარეობის გამოცხადების დროს გვარდიული დანაყოფები ემორჩილებოდნენ შეიარაღებული ძალების სარდლობას და ასრულებდნენ მათ ბრძანებებს, დასჯის წესებიც ორივე ფორმირებისთვის ერთნაირი იყო, თუმცა რეალობაში გვარდია თვითნებობდა და დასჯითაც არმიელები უფრო ისჯებოდნენ ვიდრე გვარდიელები.
სახალხო გვარდიაში მიიჩნეოდა რომ არმია იყო „უმცროსი ძმა“, ზემოდან ყურება იქამდე მიდიოდა, რომ არმიის ოფიცრებს საჯაროდ აყენებდნენ შეურაცხყოფას (მაგ.: ბორჯომის სადგურში ვალოდია გოგუაძემ სახეში გაარტყა ხეიბარ ოფიცერს, რომელიც ფრონტიდან მოდიოდა, ვერ მოასწრო ახალი ფორმის მიღება და სხვების მსგავსად იმპერიული არმიის შინელი ეცვა. რუსთაველის გამზირზე მხცოვან და დამსახურებულ გენერალს ჩამოგლიჯეს წმ. გიორგის ჯვარი და ა.შ.), რაც ძაბავდა ურთიერთობას მებრძოლებს შორის. გვარდია იღებდა შედარებით უკეთეს ეკიპირებას და ზოგადად მეტი ყურადღება ექცეოდა ვიდრე არმიას, თუმცა აღსანიშნავია რომ ორივე ძალა მეტნაკლებად ერთნაირ პირობებში იყო.
სახალხო გვარდიის მართვა
უკმაყოფილება გვარდიის მიმართ მენშევიკების რიგებშიც იზრდებოდა, 1919 წლის ივლისში გაიმართა სამხედრო კანონებზე მსჯელობა და ხმათა უმრავლესობით გადაწყდა სახალხო გვარდია სამხედრო სამინისტროს დაქვემდებარებოდა, რასაც გვარდიის მთავარი შტაბი ეწინააღმდეგებოდა, ისინი სრულ დამოუკიდებლობას და უშუალოდ მთავრობისადმი, ან მთავრობის თავმჯდომარისადმი დაქვემდებარებას უჭერდნენ მხარს. ჯუღელი ასე აღწერს სიტუაციას:"„ეს ნიშნავდა, რომ სახალხო გვარდია ფაქტიურად გენერალიტეტს და სამხედრო კასტას დაუქვემდებარეს! ეს უდრიდა სახალხო გვარდიის სულის მოკვლას! და გვარდიის სულს კლავდა ის ხალხი, რომლებმაც საკუთარი სული, საკუთარი სახელმწიფო და საკუთარი ხალხი სწორედ მათ მიერ დახოცილი გვარდიით გადაარჩინეს! ამან მე ამაღელვა, დამაღონა და აღმაშფოთა. დავინახე სახალხო გვარდიისადმი ფარული უნდობლობა და განვაცხადე, რომ ასეთი უნდობლობის შემდეგ შტაბში აღარ დავრჩებოდი და წავიდოდი; და მე წავედი ... კოლექტივიზმის სული უსაზღვროდ მეფობდა და ეს აქცევდა გვარდიას ძალიან ფასეულად ჩემთვის. ამ შემოქმედებითი კოლექტივის, შეიარაღებული დემოკრატიის დამორჩილება სამხედრო სამინისტროსადმი თავად ამ დემოკრატიის შეურაცხყოფად მიმაჩნია! ... მე კოლექტიური ძალაუფლების ფანატიკოსი ვარ, მე აბსოლუტური კოლექტივისტი ვარ“."რამდენიმე დღის შემდეგ გვარდიის შესწორება დამტკიცდა და ჯუღელი დააბრუნეს პოსტზე:"„ამგვარად ჩვენ ისევ დამოუკიდებლები ვართ გენერალიტეტისგან, ჩვენ თავისუფლები ვართ ჩვენს დემოკრატიზმში!“"„დემოკრატიული მართვის“ ნიმუშია 1921 წლის 3 მარტის ოსიაურის კონტრშეტევა, როდესაც ტყეში განლაგებულმა გვარდიულმა დანაყოფებმა არ ისარგებლეს ხელსაყრელი გარემოებით და ბრძანების შესრულებას ვინ ჩივის, სულაც მიატოვეს ბრძოლა და სურამის უღელტეხილისკენ ისე წავიდნენ, არც მაზნიაშვილი გაუფრთხილებიათ, არც მეზობლად მყოფი გვარდიული ბატალიონი და არც შტაბი. ეს არ იკმარეს, არც უღელტეხილზე იბრძოლეს და რუსებმა უომრად დაიკავეს სტრატეგიული გადასასვლელი, რამაც გამარჯვების ისედაც მცირე შანსი საბოლოოდ მოსპო. მინი|339x339პქ|სახალხო გვარდიის არტილერია და შტაბი სოჭის რაიონში 1919 წ
სამხედრო იერარქია და დისციპლინა
გვარდიის მთავარი ნაკლი მკაცრი სამხედრო იერარქიის არქონა, ხშირად ელემენტარული სამხედრო წესების უგულვებელყოფა და დაწყებითი სამხედრო მომზადების არქონა იყო. ბატალიონებს მართავდნენ ძირითადად სამოქალაქო პირებისგან შედგენილი შტაბები რომლებიც ხმების უმრავლესობით იღებდნენ გადაწყვეტილებას და თუ ფრონტის სარდლის, ან გვარდიაზე მიმაგრებული ოფიცრის ბრძანება გვარდიის ამა-თუ იმ დანაყოფს არ მოეწონებოდა, შეეძლოთ არ დამორჩილებოდნენ, პასუხსაც ვერავინ მოსთხოვდათ და ეს მიუხედავად იმისა, რომ კანონით ვალდებულები იყვნენ ბრძანება დაუყოვნებლივ მოეყვანათ სისრულეში. 1). 1918 წელს შულავერიის ბრძოლის დროს გვარდიის ბატალიონმა, მიუხედავად მათი მეთაურის, გენერალ ჩხეტიანის თხოვნისა, თვითნებურად და თან ზედიზედ ორჯერ (!!) მიატოვა ბრძოლით აღებული სიმაღლე, რამაც შულავერის აღების ოპერაცია ორი დღით გადადო, რაც თავის მხრივ საქართველო-სომხეთის საზღვრის კონფიგურაციაზე აისახა, რადგან სწორედ 2 დღე არ ეყო ჩვენს სარდლობას ლორეს ზონის მთლიანად დასაკავებლად. 2). სოფელ სადახლოდან გამოიხმეს გვარდიის ნაწილი რომელიც უნდა დახმარებოდა ბოლნისის რაიონში მოქმედ გვარდიის ძირითად დაჯგუფებას, ამ ბატალიონს უნდა გაევლო შულავერზე, სადაც ღვინის საწყობები იყო. გვარდიელებმა ამოცანის ასრულება გადადეს და მიტოვებულ საწყობებს შეესივნენ, წესრიგის აღსადგენად ფრონტის სარდალ გიორგი მაზნიაშვილს პირადად მოუწია შულავერში დაბრუნება და ეს ხებოდა მაშინ, როცა თითოეულ საათს დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა. 3). 1921 წლის 18 თებერვალს სოღანლუღის ბრძოლის დროს ხაშურის გვარდიის ბატალიონი ჩუმად და უბრძოლველად მოიხსნა სიმაღლიდან და გაიპარა არმიის ასპინძის მე-9 და თბილისის მესაზღვრეთა ათასეულებს შორის, რამაც ძალიან სახიფათო მდგომარეობა შექმნა, რუსებმაც ვერ შეამჩნიეს მათი წასვლა, თორემ უკან გაყვებოდნენ და თბილისში უბრძოლველად შემოვიდოდნენ. სამაგიეროდ მათ მარცხნივ, დაბლობში მყოფმა გორის სახალხო გვარდიის ბატალიონმა სასტიკი ბრძოლა გაუმართა წითელი არმიის 58-ე ბრიგადას და შეაჩერა მისი წინსვლა. დანაყოფის ასეთი ქცევა დაბალ სამხედრო მომზადებასა და სუბორდინაციის მოშლაზე მიუთითებს. კონვენციურ ომში გარემოებათა დადებითი მსვლელობისას გვარდია ნორმალურად იბრძოდა, მაგრამ ხშირად პირველივე კერძო წარუმატებლობაზე უმართავ მასად იქცეოდა და რეალურად მათი ფრონტზე ყოფნა საშიშიც კი იყო სარდლობისთვის, მათი ქცევის პროგნოზირება შეუძლებელი იყო. გვარდიაში ჩვეულებრივი ამბავი იყო ბრძანებების განხილვა, გაპროტესტება, ხმების უმრავლესობით გადაწყვეტილების შეცვლა და ა.შ. ანუ ისეთი მოვლენები, რაც დაუშვებელია სამხედრო სტრუქტურაში, ანუ გვარდიის პრობლემები მათი შიდა წესების ბრალი იყო და არა თავად გვარდიელების ბუნებრივი ავი ზნე.
ძირითადი საბრძოლო მოქმედებები
გვარდია მონაწილეობდა ყველა ბრძოლაში, რომელიც 1917-1921 წლებში მომხდარა საქართველოში. შეიძლება ითქვას რომ გვარდიული დანაყოფები განუწყვეტლივ იმყოფებოდნენ ფრონტზე და ერთი ადგილიდან შეუსვენებლად გადაყავდათ მეორეგან, ხშირად გვარდია ერთადერთი შეიარაღებული ძალა იყო, რომელსაც შეეძლო პასუხი გაეცა ანტისახელმწიფოებრივი ელემენტებისათვის. ძირითადი საბრძოლო მოქმედებები, სადაც გვარდია შედარებით მსხვილი ძალებით მონაწილეობდა:
გორის მე-4 ქართული პოლკის განიარაღება
1918 წლის 7 თებერვალს თბილისის წითელი გვარდიის დანაყოფები შევიდნენ გორში, სადაც მარადიორობდნენ ჯარისკაცები და თავზარს სცემდნენ მოსახლეობას. გვარდიელებმა დაიკავეს ყაზარმები და პოლკი დაშალეს. წესრიგის აღდგენის ოპერაციაში თავი გამოიჩინა გორის წითელი გვარდიის ხელმძღვანელმა გიორგი მაჩაბელმა. მცირე შეტაკებაში დაიჭრა ორი გვარდიელი.
თელავის მე-8 პოლკის განიარაღება
1918 წლის 21 თებერვალს სამ საათიანი სპეცოპერაციის შედეგად წითელი გვარდიის ნაწილებმა ვალიკო ჯუღელის მეთაურობით განაიარაღეს თელავში განლაგებული მე-8 ქართული პოლკის ბოლშევიკურად განწყობილი ჯარისკაცები, რომლებიც არბევდნენ დაწესებულებებს და მარადიორობდნენ. ჯარისკაცებთან შეტაკებაში დაიღუპა უნტერ-ოფიცერი, წმ. გიორგის ორდენით დაჯილდოებული გიორგი მირზოევი, პირველი წითელგვარდიელი რომელიც დაეცა ბრძოლაში, დაიჭრა რამდენიმე. რკინიგზის სადგურში საჯაროდ დახვრიტეს აჯანყების სამი მოთავე, ხოლო თელავში დროებით დატოვეს 40 გვარდიელი, რომლებსაც გვარდიის ადგილობრივი დანაყოფის ჩამოყალიბება დაევალათ.
დუშეთის ცხენოსანი პოლკის განიარაღება
1918 წლის 22 თებერვალს თბილისის მეორე ბატალიონი ვლადიმერ ჯიბლაძის მეთაურობით ჩავიდა მცხეთის სადგურში, საიდანაც სატვირთო ავტომობილებით გაემგზავრნენ დუშეთში ცხენოსანი პოლკის დასაშლელად. ბატალიონი საბრძოლო წყობით შევიდა ქალაქში და ნახევარსაათიანი შეტაკების შემდეგ დაიკავა ყაზარმა. ჯარისკაცების უმეტესობა გაიქცა. საავტომობილო ინციდენტის შედეგად დაზიანდა 3 გვარდიელი. საღამოს დუშეთში შემოვიდა გორის წითელი გვარდიის ასეული სანდრო მაისურაძის და გიორგი მაჩაბელის მეთაურობით. გაიმართა საინფორმაციო მიტინგები შეშინებული მოსახლეობის დასამშვიდებლად, დააპატიმრეს რამდენიმე ბოროტმოქმედი. 25 თებერვალს დუშეთის ოპერაცია დასრულდა და გვარდიამ დატოვა მზარა.
ეთნიკური დაპირისპირების აღკვეთა სადახლოში
1918 წლის მარტს თათრები თავს დაესხნენ მატარებელს N641-ს და წაიღეს გვარდიის კუთვნილი შეიარაღება. ექიმმა მანთაშევმა გამოაცხადა სომხების მობილიზაცია, რადგან ხმა გავარდა ქართველებმა იარაღი მიაწოდეს თათრებსო. ეთნიკურ ნიადაგზე წარმოქმნილი დარბევის დროს გადაიწვა თათრების რამდენიმე სოფელი. თბილისიდან ჩასულმა გვარდიის ნაწილებმა სწრაფად აღადგინეს წესრიგი და ჩადგნენ დაპირისპირებულ მხარეებს შორის. 19 მარტს გვარდიის ძირითადმა ნაწილებმა დატოვეს სადახლოს რაიონი და ცხინვალისკენ გაემართნენ. შტაკებებში დაიღუპა სამი გვარდიელი.
1918 წლის არეულობა ცხინვალში
16 მარტს გაბოლშევიკებულმა ოსებმა დაიწყეს არეულობა ცხინვალის რეგიონში, ითხოვდნენ მიწების გადაცემას და თავად-აზნაურების გაძევებას, ხოლო რადიკალები ქართველების გასახლებას. 17 მარტს ქალაქში შევიდა წითელი გვარდიის 200 კაციანი ასეული კომუსარი გიორგი მაჩაბელი მეთაურობდა, მათი მიზანი ოსებთან მოლაპარაკება იყო. 18 მარტს ოსებმა მიტინგს ცეცხლი გაუხსნეს და შეტაკებები დაიწყო. გვარდიამ ტყვედ აიყვანა 60 აჯანყებული, თუმცა 19 მარტს, ორ საათისთვის გვარდიელებს ვაზნები გამოელიათ და აჯანყებულებმა შეძლეს ასეულის განადგურება. დაჭრილი გიორგი მაჩაბელი ხიშტებით აწამეს, მასთან ერთად მოკლეს კოსტა ყაზიევი, სანდრო კეცხოველი და რამდენიმე ტყვედ ჩავარდნილი გვარდიელი. განადგურდა ათეულობით სახლი. 21 მარტს ცხინვალისკენ დაიძრნენ აღმოსავეთ საქართველოს გვარდიის ნაწილები ჯუღელის და კონიაშვილის მეთაურობით, სოციალ-ფედერალისტების რაზმი და 200 გვარდიელი იმერეთიდან. გადაიკეტა ატენის ხეობა, ქარელის, გომის და სხვა მიმართულებები. შეტევა წარმატებით განვითარდა, 22 მარტს გვარდიის ნაწილებმა უომრად აიღეს ცხინვალი, აჯანყებულები გარშემო სოფლებში დაიფანტნენ. განთავისუფლდა 150 ქართველი მძევალი. 23 მარტს საღამოს 6 საათზე სოფელ თამარაშენთან მოკლეს 5 გვარდიელი და დაჭრეს 3. ოსური ბანდები დაიფანტნენ, აჯანყების მეთაურები დააპატიმრეს და წესრიგი სრულად აღდგა.
ჩოლოქის ბრძოლა
1918 წლის 5 აპრილს მდ. ოჩხამურას ნაპირებზე 180-მა გვარდიელმა მოიგერია მრავალრიცხოვანი თურქების შეტევა, დაიღუპა დანაყოფის მეთაური დოლიძე და 8 გვარდიელი, დაიჭრა 12. 8 აპრილს გ. მაზნიაშვილის დაქვემდებარებაში მყოფმა ნაწილებმა ფრონტის მარცხენა ფრთაზე სასტიკად დაამარცხეს თურქები. ჩოლოქის ხიდთან წითელი გვარდიის წევრის, „რევოლუციის რაინდის“ ვ. გოგუაძის ჯავშანმატარებელმა N4 გამოიტყუა მტერი საფრიდან, გაუძლო მათ შეტევას, ხოლო ბრძოლა დაასრულა გორის წითელი გვარდიის, აღმასრულებელი კომიტეტის და მოხალისეთა დანაყოფებმა, რომლებმაც კონტრშეტევის დროს 600-მდე ასკერი მოკლეს. მარჯვენა ფრთაზე არმიის პოლკი უომრად გაიქცა და მოწინააღმდეგემ ოზურგეთი დაიკავა.
სამეგრელოს აჯანყების მცდელობა
1918 წლის 6 აპრილს გურიაში მდგარი გვარდიის ნაწილი სასწრაფოდ გაიწვიეს სამეგრელოში ბოლშევიკების მიერ აგორებული გამოსვლების ჩასაქრობად, აბაშა-სენაკი-მარტვილის ზონაში მოქმედმა გვარდიამ წარმატებით გაართვა თავი ამოცანას, მცირე შეტაკებების ფონზე სწრაფად ჩააწყნარა სიტუაცია და დიდი მოცულობის ახსნა განმარტებითი სამუშაოები ჩაუტარა კომუნისტების მიერ მოტყუებულ ხალხს, ანარქიის და ინფორმაციის არქონის პირობებში, გვარდია ხანდახან ერთადერთი ძალა იყო, ვინც მთავრობის პოზიციას აცნობდა ხალხს. 8 აპრილს ოპერაცია დასრულდა და დანაყოფები გურიისკენ წამოვიდნენ.
ვაშნარის ბრძოლა
1918 წლის 10 აპრილს მაზნიაშვილის დაჯგუფებამ დაიწყო ოზურგეთის ოპერაცია, რომელიც ქალაქის განთავისუფლებას და გურიის თურქებისგან გაწმენდას ისახავდა მიზნად. ქართული ფორმირებები სამი მიმართულებიდან გადავიდნენ იერიშზე, სოფელ ნატანებიდან უტევდა სახალხო გვარდია კონიაშვილის მეთაურობით, რომელსაც თურქების ძირითადი ძალების თავისკენ მიზიდვა ევალებოდა, ხოლო სამეგრელოდან ჩამოსული თბილისის საგანგებო ბატალიონი იდგა რეზერვში. მძიმე ბრძოლის შემდეგ გვარდიამ დაძლია თურქების წინააღმდეგობა და მიუახლოვდა ოზურგეთს: „ოსმალები გაშმაგებით იცავდნენ თავიანთ პოზიციებს, მაგრამ აღფრთოვანებული გვარდიის მიწოლას მტერმა ვერ გაუძლო, დაცალა პოზიციები და გზატკეცილით ოზურგეთისკენ დაიხია“ (გ. მაზნიაშვილი). არმიის ნაწილებისგან შემდგარი გენერალ სუმბათაშვილის დაჯგუფება მზად იყო გადამწყვეტ იერიშზე გადასულიყო, თუმცა შეტევა შეაჩერა მთავრობის ბრძანებამ, რომლებმაც თურქებთან დაზავებას მოაწერეს ხელი, არადა მტერი უკვე გარბოდა ოზუგეთიდან. აპრილის ბოლომდე გვარდიის ნაწილები რჩებოდნენ მაზნიაშვილის რეზერვში გურიის ფრონტზე.
აფხაზეთის და ტუაპსეს ოპერაციები
1918 წლის 4 მაისს სახალხო გვარდია დაიძრა აფხაზეთისკენ, სადაც აჯანყებულმა კომუნისტებმა ხელში ჩაიგდეს ძალაუფლება. 11 მაისს დაჯგუფება მდინარე კოდორთან გავიდა, მის შემადგენლობაში იყო თბილისის გვარდია, აღმასრულებელი კომიტეტის საგანგებო ბატალიონი, ფოთის გვარდია და არტილერიის დივიზიონი. მათ წინააღმდეგ 2.000 კომუნისტი განლაგდა. 12 მაისს გვარდიის დივიზიონმა ვალერიან შარაშიძის მეთაურობით საარტილერიო დუელში ჩაახშო მტრის ბატარეები. ფრონტზე ჩამოვიდა ზესტაფონის და სამტრედიის გვარდია, ხოლო 15 მაისს საზღვაო ძალების კატარღებმა ცეცხლი გაუხსნეს კომუნისტებს. 17 მაისს დილის 4 საათზე გვარდია შეტევაზე გადავიდა, არტილერიამ დაამუშავა პოზიციები, ქვეითებმა სწრაფად დაიკავეს კოდორის ხიდი, დაპანიკებული მტერი გაიქცა და გვარდია შუადღისას შევიდა სოხუმში. ალაფის სახით ავიღეთ 11 ერთეული არტილერია, 21 ტყვიამფრქვევი, 1 სატრანსპორტო გემი და ტყვედ ჩავარდა 400 აჯანყებული. გვარდიამ გააგრძელა შეტევა და გავიდა გაგრასთან. 24 მაისს თურქების და თათრების ქვემო ქართლზე შეტევის გამო გვარდიის ძირითადი დანაყოფები თბილისისკენ წამოვიდნენ. გუდაუთასთან დარჩა თბილისის საგანგებო ბატალიონი და ზესტაფონის გვარდიის 150 კაციანი ასეული ლ. ნოვიკოვის მეთაურობით.
17 ივნისს 2.000-მდე შეიარაღებული კომუნისტი, ძირითადად რუსი ჯარისკაცები, აფხაზები, სომხები და ქართველები ლაკობას და ეშბას მეთაურობით თავს დაესხნენ გვარდიის ასეულს და 3 დღიანი ბრძოლის შემდეგ, როცა რაზმს ვაზნები გამოელია, შეძლეს მისი განადგურება. ტყვედ ჩავარდა 100-მდე გვარდიელი. 24-მა მოახერხა ალყის გარღვევა და სოხუმში ჩამოსვლა. ბრძოლაში ორჯერ დაიჭრა ასეულის მეთაური ნოვიკოვი. 11 ტყვე გვარდიელი წამებით მოკლეს.
17 ივნისს გვარდიის მთავარი შტაბის თხოვნით აფხაზეთის გენერალ-გუბერნატორად ინიშნება გიორგი მაზნიაშვილი და მასვე დაევალა აფხაზეთის ბანდიტებისგან გაწმენდა.
19 ივნისს მაზნიაშვილი არმიის მესამე პოლკის 3 ასეულით და მეტყვიამფრქვევეთა რაზმით სოხუმში ჩავიდა და დაიქვემდებარა გვარდიის დანაყოფები, მათვე შეუერთდა აფხაზთა 300 კაციანი დანაყოფი. მაზნიაშვილს გვარდიის რეზერვში დატოვება სურდა, მაგრამ მათ მოითხოვეს მეწინავე რაზმად გასვლა და ავანგარდად იქცნენ.
23 ივნისს დაჯგუფებამ ხელახლა დაიკავა გუდაუთა, გვარდიელებმა სწრაფი იერიშით აიღეს ბზიფის ხიდი, სადაც შეტაკებაში მოკლეს 9 კომუნისტი და 28 ივნისს შევიდნენ გაგრაში, ხოლო 6 ივლისს ბრძოლით დაიკავეს სოჭი, რომლის მისადგომებთან ბრძოლაში დაიღუპა გვარდიის საგანგებო ბატალიონის მეთაური ფირცხალავა და 8 გვარდიელი. მტერმა ერთ კვირაში 200 ჯარისკაცი დაკარგა მოკლულების სახით და უწესრიგოდ გაიქცა. 26 ივლისს მაზნიაშვილის დაჯგუფება ტუაფსეში შევიდა. 4 აგვისტოს შემხვედრ ბრძოლაში ბელორეჩინსკაიასთან გაანადგურა კომუნისტ ანტონოვის 4.000 კაციანი დაჯგუფება და ფრონტის ხაზი დასტაბილურდა. კომუნისტები დამარცხდნენ და რუსეთის სიღმეში დაიხიეს.
16 აგვისტოს სახალხო გვარდიის ასეულმა მოიგერია თურქეთიდან გადმომსხდარი დესანტი სოფელ მოქვთან. ბრძოლაში დაიღუპა 10-მდე გვარდიელი და 55 თურქი მედესანტე.
2 სექტემბერს დენიკინის თეთრგვარდიელებისგან დევნილმა კომუნისტების ე.წ. „ტამანის არმიამ“, რომელიც 20.000 ჯარისკაცისგან შედგებოდა მძიმე ბრძოლის შემდეგ უკუაგდო სახალხო გვარდიის და კაზაკთა დანაყოფები და დაიკავა ტუაფსე, რომელიც მალე დატოვა და ჩრდილო კავკასიაში გადავიდა.
8 სექტემბერს ქართულმა ნაწილებმა მდინარე შახისკენ დაიხიეს, მათ პირდაპირ დენიკინის ჯარები განლაგდნენ.
ბორჩალოს ექსპედიცია
1918 წლის 9 ივნისს ქართულმა (არმიის და გვარდიის დანაყოფები) და გერმანულმა ნაწილებმა დაიკავეს მდინარე ხრამის სანაპირო. მეორე მხარეს აჯანყებული თათრები განლაგდნენ, რომლებსაც თურქი ოფიცრები მეთაურობდნენ.
12 ივნისს ქართულ-გერმანულმა ნაწილებმა (გვარდია შეადგენდა შეტევის მარჯვენა ფრთას) გადალახეს მდინარე და უკუაგდეს მოწინააღმდეგე, სოფელ კოშა-ქილისას აღების დროს მოკლეს გვარდიის არტილერიის მეთაური ვალერიან შარაშიძე. რამდენიმე საათიანი ბრძოლის შემდეგ გვარდია შევიდა შულავერში. თავი გამოიჩინა ვ. გოგუაძის ჯავშანმატარებელმა, რომელმაც მოულოდნელი რეიდით თავზარი დასცა მტერს და საშუალება მისცა ქვეით არმიელებს რამდენიმე ასეული ტყვე აეყვანათ. ქართულმა ნაწილებმა მთლიანად დაიკავეს ქვემო ქართლი და ლორეს რაიონი. აღსანიშნავია რომ არმიის და გერმანულ დანაყოფებს შორის გაუგებრობები არ ხდებოდა, მაშინ როცა არმიის და გვარდიის დანაყოფებს შორის სიტუაცია მწვავდებოდა და მთავარსარდლის ჩარევაც გახდა საჭირო.