cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
იურის მთები
იურის მთები ახალგაზრდა ნაოჭა მთიანეთია, რომელიც წარმოიშვა ზედა მესამეულში, იმ დროს, როდესაც წინაალპების მოლასების და ალპების წინამთების დანაოჭება ხდებოდა. ჩაღუნვის ზონა ალპების ჩრდილოეთით ალპების მთიანეთის ამოწევის დროს წარმოიშვა. იგი ალპების გადარეცხვის და ნგრევის შედეგად წარმოშობილი და ჩამოტანილი წვრილი და მსხვილი ნამტვრევი მასალებით აივსო — იმავე მოლასებით, რომლებსაც აქ დანაოჭება არ განუცდიათ; გარდა ამისა, ივსებოდა მეოთხეულ ალპურ გამყინვარებათა ეპოქებში წარმოშობილი მორენული და ფლუვიოგლაციალური მძლავრი ნალექებით. იურა გადაჭიმულია სამხრეთ-დასავლეთიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთისაკენ პარალელური ქედების წყების სახით, რომელსაც ახალი მთვარის ფორმა აქვს — შუაში გაფართოებული, ბოლოებისაკენ წაწვეტილი და ჩაზნექილი სამხრეთ-აღმოსავლეთისაკენ.
ჩრდილო-აღმოსავლეთით იურა მთავრდება შვარცვალდის ბოლოსთან და დაშორებულია მისგან მდინარე რაინის ხეობით. იურის მთების რკალის სიგრძე დაახლოებით 300 კმ-მდეა, მისი უდიდესი სიგანე — 80 კმ-მდე. ქედი დასავლეთისაკენ დაბლდება, მაგრამ მთისძირთან მდებარე ზედა სონას აუზის ვაკეზე მაინც ამაღლებულია.
იურა გეოლოგიურად, წესიერად აგებული ნაოჭა მთების კლასიკური ქვეყანაა, სადაც ტექტონიკა სავსებით განსაზღვრავს რელიეფის ფორმებს, მისი ანტიკლინური ტიპის მთავარი ქედებითა და სინკლინურ მულდებში მდებარე მთავარი ხეობებით. იურის მთები დახრილია დასავლეთისაკენ. იგი განიცდიდა თანდათანობით ამოწევას, მდინარეები მიედინებოდნენ სინკლინებზე და იმავე დროს მიისწაფოდნენ მთის ძირთან მდებარე ვაკისაკენ, რისთვისაც იყენებდნენ ნაოჭების ღერძზე დადაბლებულ ადგილებს და ჭრიდნენ მათ ვიწრო განივ ხეობებში — კლუზებში. ასე წარმოიშვა იურასა და ზოგადად, ახალგაზრდა ნაოჭა მთებისათვის ტიპური ხეობების გისოსებური სისტემა. ამავე დროს მდინარეული ეროზია ავითარებდა ანტიკლინური ქედების გვერდებში შეჭრილ შენაკადების განივ ხეობებს და მათთან დაკავშირებულ ზედა გასწვრივ ხეობებს (combes) იმ ანტიკლინების ზევით, რომლების თაღების გადარეცხავასაც აწარმოებდა. ამასთანავე წარმოიშობოდა ნაოჭების ფრთების სიმეტრიული თხემები, რომლებიც ქედების უმაღლეს ნაწილებს (cretes) შეადგენდა.
იურა ძირითადად აგებულია იურული ნალექების წყებისაგან, იურას გეოლოგიურმა სისტემამ თავისი სახელწოდება სწორედ იმ სახელწოდების მთებისაგან მიიღო, რომელიც თითქმის მთლიანად მისგან არის აგებული. მხოლოდ სინკლინებში მოიპოვება ცარცული და მესამეული შრეები. ქვედა იურა წარმოდგენილია რბილი მერგელოვანი შრეების წყებებით, ზედა იურა — მძლავრი მასიური კირვებით. ანტიკლინური ქედების გადარეცხვის გაძლიერება იწყება იქ, სადაც მდინარეები მერგელოვან წყებამდე იჭრება, რაც ხელს უწყობს ნაოჭების მყარი ფრთების გამოყოფას მონოკლინური თხემების სახით. პლიოცენში ჩამოყალიბებულ ახალგაზრდა იურის მთებში ამ პროცესმა ჯერ კიდევ ვერ მოასწრო შორს წასვლა. მიუხედავად ამისა, გასწვრივი, უფრო მაღლა მდებარე ზედა შენაკადების ანტიკლინური ხეობები — „კომბები“, მთავარ სინკლინურ ხეობებთან ერთად, არსებით როლს თამაშობენ მთების რელიეფის დანაწევრებაში. განვითარებულია კარსტი.
პავლოვსკი (სანქტ-პეტერბურგი)
პავლოვსკი (Павловск) — ქალაქი რუსეთში, ფედერაციული მნიშვნელობის ქალაქ სანქტ-პეტერბურგში. მდებარეობს პუშკინის რაიონში, მდინარე სლავიანკას ნაპირზე, სანქტ-პეტერბურგის ცენტრიდან სამხრეთით 25 კილომეტრში და პუშკინის ცენტრიდან 3 კილომეტრში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა 16 087 ადამიანს შეადგენდა. 1918-1944 წლებში ქალაქს ერქვა სლუცკი, რევოლუციონერ ვერა სლუცკაიას პატივსაცემად.
ურდანეტას კანტონი
ურდანეტას კანტონი (Cantón Urdaneta) — კანტონი ეკვადორში, ლოს-რიოსის პროვინციაში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი კატარამა. 2001 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 25 812 ადამიანს შეადგენდა.
იურის მთები
კალთებზე წიფლის ტყეებია (გვხვდება სოჭნარიც), უფრო მაღლა (1500 მ-მდე) — წიწვოვანი ტყეები (სოჭი, ნაძვი), მწვერვალებზე — სუბალპური მდელოები და მთის ფიჭვის რაყები.
პავლოვსკი (სანქტ-პეტერბურგი)
ქალაქის დიდი ტურისტული მნიშვნელობა აქვს, ქალაქში მდებარეობს პავლოვსკის სასახლე და პარკი. ქალაქის ისტორიული ცენტრი შესულია იუნესკოს მსოფლიოს მემკვიდრეობის სიაში (მიეკუთვნება სანქტ-პეტერბურგის ისტორიულ ცენტრსა და მასთან დაკავშირებულ ძეგლებს).
ურდანეტას კანტონი
სქოლიო
კატეგორია:ლოს-რიოსის პროვინციის კანტონები
პავლოვსკი (სანქტ-პეტერბურგი)
პავლოვსკის კლიმატი ზომიერი და ნოტიოა, რომელიც ზღვიურიდან კონტინენტურში გადადის. დღის ხანგრძლივობა ზამთრის სეზონზე დაახ. 5 საათსა და 51 წუთს, ხოლო ზაფხულის სეზონში დაახ. 18 საათსა და 50 წუთს შეადგენს. ქალაქში ჰიდრო რესურსები საკმაოდ დაბინძურებულია, რაც ეკოლოგიას დიდ საფრთხეს უქმნის. გარემოს დაბინძურებას ძირითადად საყოფაცხოვრებო ნარჩენები იწვევს, რომელთა გადამამუშავებელი სათანადო დაწესებულებები არ არის.
სქოლიო
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის იურისდიქციის ქვეშ მყოფი ქალაქები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები რუსეთში
რევაზ გურგენიძე
რევაზ აფრიკოს ძე გურგენიძე (დ. 11 დეკემბერი, 1951, სოხუმი — გ. 21 დეკემბერი, 2012, თბილისი) — ქართველი გენერალ-მაიორი (1997).
დაამთავრა ქ. ულიანოვსკის უმაღლესი სატანკო სამეთაურო სასწავლებელი (1973), შემდეგ მარშალ მალინოვსკის სახელობის სამხედრო აკადემია (დაახლ. 1985). 1973–1979 წლებში მსახურობდა აღმოსავლეთ გერმანიაში, 1978–1983 წლებში — ამიერკავკასიის სამხედრო ოლქში, სადაც მეთაურობდა ლენქორანის სატანკო ბატალიონს. 1983–1988 წლებში ქ. კიროვაბადში დისლოცირებული სატანკო პოლკის მეთაური იყო, შემდეგ იმყოფებოდა ავღანეთში. 1989 წლის 9 აპრილის ტრაგედიის შემდეგ პოლკოვნიკის წოდებით გადადგა სამხედრო სამსახურიდან. 1992 წლიდან მეთაურობდა საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს მე-11 ბრიგადას; მონაწილეობდა აფხაზეთის კონფლიქტში. 1994–1998 წლებში სარდლობდა ცხინვალის რეგიონში დისლოცირებული სამშვიდობო ძალების ქართულ დანაყოფს. 2004 წლიდან თადარიგში იყო. დაჯილდოებული იყო წითელი ვარსკვლავის, ვახტანგ გორგასლის II და III ხარისხის ორდენებით, აგრეთვე მედლებით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი გენერლები კატეგორია:დაბადებული 11 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1951 კატეგორია:გარდაცვლილი 21 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2012
ევროპული შველი
ევროპული შველი (ლათ. Capreolus capreolus) — წყვილჩლიქოსანი ცხოველი ირმისებრთა ოჯახისა. შვლის ქვესახეობა. სხეულის სიგრძე 108-126 სმ აღწევს. სიმაღლე მინდაოში 66-81 სმ. დიდი ზომის ევროპული შვლის ხილვა შესაძლებელია შვედეთის ჩრდილოეთ და აღმოსავლეთ ნაწილში, მდინარე დნეპრიდან აღმოსავლეთით და ჩრდილოეთ კავკასიის მთებში. თავი მოკლე აქვს, შედარებით ფართოვდება და მაღლდება თვალების არეში. დამახასიათებელია ოვალური ფორმის დიდი ყურები (სიგრძე 12-14 სმ), ამობურცული თვალები და ფაფარს მოკლებული გრძელი კისერი. აქვს გრძელი და ვიწრო ფეხები და რუდიმენტარული კუდი (2-3 სმ). გრძნობის ორგანოებიდან ყველაზე მეტად განვითარებულია ყნოსვა და სმენა. უპირატესობას ანიჭებს მეჩხერ ტყესა და ბუჩქნარებს; ჭაობების, სტეპებისა და ალპური მდელოების ღია ადგილებს. ბინადრობს ევროპაში, მათ შორის საქართველოში (ლაგოდეხის სახელმწიფო ნაკრძალი).
გავრცელება
ევროპის უმეტესი ნაწილი, გარდა ჩრდილოეთ სკანდინავიისა, ისლანდიისა და ირლანდიისა. კავკასიონის ჩრდილოეთით გვხვდება შვლის სხვა სახეობა — ციმბირული შველი.
ჰაბიტატი
შეუძლია შეეგუოს მრავალფეროვან საარსებო გარემოს, თუმცა უპირატესობას ანიჭებს ტყეებს, კარგად განვითარებული ქვეტყით, რომელთაც გარს აკრავს ღია ადგილები, სადაც საბალახოდ გამოდის.
დამახასიათებელი ნიშნები
სიმაღლე ნიდაოში — 65-75 სმ-მდე
წონა: 15-30 კგ
ვაცები უფრო მოზრდილები არიან და მოკლე, წვეტიანი რქები აქვთ, რომელთაც ყოველწლიურად იცვლიან.
გამრავლება
მაკეობა გრძელდება 270 დღე. მაის-ივნისში, როგორც წესი, შობს ორ ნაშიერს, რომლებიც თეთრი ხალებით არიან დაფარულნი.
სიცოცხლის ხანგრძლივობა: 10 წელი
ქცევა
წლის უმეტესი ნაწილის განმავლობაში განმარტოებით ცხოვრობენ. ვაცები აპრილში ტერიტორიულები ხდებიან. თითოეული 3 ჰექტრამდე ნაკვეთს იკავებს და იცავს სხვა ინდივიდებისგან. შეჯვარება ივლის-აგვისტოსში ხდება. ირმებისგან განსხვავებით შვლები ამ დროს წყვილებად ცხორობენ.
საინტერესო ფაქტები
შვლების ვოკალიზაცია რამდენიმე განსხვავებულ ხმას მოიცავს, რომელთა შორისა ყეფისმაგვარი ხმა. მას ცხოველები შეშფოთებისას გამოსცემენ. პირველი ორი წლის განმავლობაში ვაცი შვლების რქები მოკლეა და განშტოება არ აქვს. ასაკის მატებასთან ერთად რქების სიგრძე იზრდება. განშტოებების რაოდენობა კი სამამდე, იშვიათად კი ოთხამდეხ ადის.
კონსერვაციული სტატუსი
ტყის გაჩეხვის და ბრაკონიერობის შედეგად XX საუკუნის დასაწყისისთვის შვლის რიცხოვნობა ევროპის მთელ რიგ ქვეყნებში მკვეთრად შემცირდა, ზოგიერთ ადგილას კი საერთოდ გადაშენდა. კანომდებლობის ცვლილებებისა და სახეობის სწორის მენეჯმენტის შედეგად დღეისათვის ამ სახეობის რიცხოვნობა კვლავ გაიზარდა და იგი ევროპაში ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული სანადირო ობიექტია. XX საუკუნის 90-იან წლებთან შედარებით ამჟამად საქართველოში შვლის პოპულაცია მეტ-ნაკლებად გაიზარდა, თუმცა ბრაკონიერობის გამო მისი სიმჭიდროვე ჯერ კიდევ საკმაოდ დაბალია.
ევროპული შველის ნახვა თბილისის ზოოპარკშიც არის შესაძლებელი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ირმისებრნი
ვენტანასის კანტონი
ვენტანასის კანტონი (Cantón Ventanas) — კანტონი ეკვადორში, ლოს-რიოსის პროვინციაში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ვენტანასი. 2001 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 71 145 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:ლოს-რიოსის პროვინციის კანტონები
ვალენსიის კანტონი
ვალენსიის კანტონი (Cantón Valencia) — კანტონი ეკვადორში, ლოს-რიოსის პროვინციაში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ვალენსია. 2001 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 32 870 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:ლოს-რიოსის პროვინციის კანტონები
ნარმადი
ნარმადი ან ნარბადი (ჰინდი नर्मदा) — მდინარე ინდოეთში. სიგრძე 1310 კმ. აუზის ფართობი 98 800 კმ². ინდოეთის ერთ-ერთი წმინდა მდინარე. კვეთს ცენტრალურ ინდოეთს და ჩაედინება არაბეთის ზღვაში. ნარმადის სათავე მდებარეობს ჩრდილოეთში მადჰია-პრადეშის შტატის ქალაქ ამარკანტაკის მახლობლად. პირველი 320კმ. სიგრძეზე ის მიედინება მანდლას პლატოზე პატარა მთებს შორის. ჯაბალპურთან ის მიედინება ულამაზესი მარმარილოს კლდეების გვერდით. შემდეგ სამხრეთ-დასავლეთის მიმართულებით ვინდჰიასა და სატპურას მთებს შორის დაბლობზე. ნარმადის დელტა იწყება სანაპიროდან 20 კმ-ის დაშორებით და განლაგებულია კამბეის ყურეში სურატიდან ჩრდილოეთით.
ნარმადის აუზი მოიცავს სატპურის მთიანი სისტემის ჩრდილოეთ კალთებს, თუმცა არ მოიცავს ვინდჰიას პლატოს, რომლის მდინარეები ჩაედინება მდინარე განგსა და ჯამუნაში. ნარმადის ყველაზე გრძელი შენაკადი არის ტავა. ვინდჰიის პლატოსთან ერთად ნარმადი ქმნის თავისებურ საზღვარს ჩრდილოეთ ინდოეთსა, განსაკუთრებით განგის ხეობაში და და სამხრეთ ინდოეთს (დეკანს) შორის. მდინარე გამოიყენება არა მხოლოდ მიმდებარე ტერიტორიის მოსარწყავად, არამედ სანაოსნოდ და გადაზიდვებისთვის. წვიმების პერიოდში მასზე შესაძლებელი ხდება განსაზღვრულ მონაკვეთებში დიდი გემებით ცურვა.
ნარმადი განიხილება როგორც ინდოეთის ყველაზე წმინდა მდინარე განგის შემდგომ. ამიტომ მის მთელ სიგრძეზე განლაგებულია მრავალრიცხოვანი სალოცავი ადგილები. მაგალითისთვის, ქალაქი მახეშვარი მადჰია-პრადეშის შტატში. განსაკუთრებულ საპატიო მომლოცველობად ითვლება მოგზაურობა მდინარის ერთ მხარეს სათავიდან ზღვასთან მიერთებამდე და პირიქით ზღვასთან შესართავიდან სათავემდე მეორე მხარეს. შესაბამისი მომლოცველობა გრძელდება დაახლოებით 2 წელი. 1961 წლიდან მდინარის ქვემო დინებაში შენდება კაშხალი ჰიდროელექტროსადგურით, რომლის სიმძლავრე შეადგენს 1450 მეგავატს. იგი დაკავშირებულია სარდარ-საროვარის საირიგაციო პროექტთან და იწვევს მრავალრიცხოვან დისკუსიას. პროექტის მოწინააღმდეგეებმა ჩამოაყალიბეს მოძრაობა „ნარმადა-ბაჩაო-ანდოლან“, რაც ქართულად ნიშნავს „გადავარჩინოთ ნარმადა“. მოძრაობას სათავეში ჩაუდგა მედჰა პატკარი. ინდოელმა მწერალმა არუნდატი როიმ ასევევ გამოავლინა მედგარი წინააღმდეგობა პროექტის მიმართ. 1999 წელს უმაღლესი სასამართლოს გადაწყვეტილებით მოძრაობის მოთხოვნები არ დაკმაყოფილდა.
მდინარეზე მდებარეობს აგრეთვე ვარანასის გატების შემდეგ ყველაზე ცნობილი ღირსშესანიშნაობა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინდოეთის მდინარეები
ვინსესის კანტონი
სქოლიო
კატეგორია:ლოს-რიოსის პროვინციის კანტონები
ციმბირული შველი
ციმბირული შველი (ლათ. Capreolus pygargus) — წყვილჩლიქოსანი ცხოველი ირმისებრთა ოჯახისა. შველის ქვესახეობა. ახლოს დგას ევროპულ შველთან. სხეულის სიგრძე 126-144 სმ. სიმაღლე მინდაოში 82-94 სმ. წონა 32-48 კგ. რქების სიგრძე 27-33 სმ აღწევს. ზაფხულში თავის შეფერილობა წითური აქვთ, ზურგი და გვერდები მონოფონიურია. საფუძველთან ბეწვი ღია ან მოთეთროა. კანის ეპიდერმული ფენა ნაცრისფერი და პიგმენტირებულია. ახალშობილ ნუკრს ლაქები ზურგზე 4 ზოლში აქვს განვითარებული. თვალების არეში თავის ქალა შედარებით ვიწროა. რქები ფართოდ აქვს განლაგებული, ზოგჯერ პატარა დამატებითი წამონაზარდებით. გავრცელების არეალი მოიცავს შუა აზიას, დასავლეთ ჩინეთს, მონღოლეთის ჩრდილოეთ და ჩრდილოეთ-დასავლეთ ნაწილს და ურალსა და ციმბირს. გვხვდება საქართველოშიც.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ირმისებრნი
ელ-კარმენის კანტონი
ელ-კარმენის კანტონი (Cantón El Carmen) — კანტონი ეკვადორში, მანაბის პროვინციაში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ელ-კარმენი. 2001 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 69 998 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:მანაბის პროვინციის კანტონები
Lana Del Ray A.K.A. Lizzy Grant
Lana Del Ray a.k.a. Lizzy Grant — მომღერალ ლანა დელ რეის სადებიუტო სტუდიური ალბომი. ალბომი გამოიცა ლეიბლზე 5 Points 2010 წლის 4 იანვარს, როდესაც მომღერალი თავისი ნამდვილი სახელით, ლიზი გრანტით, იყო ცნობილი. ალბომის პროდიუსერი დევიდ კეინი იყო.
სქოლიო
კატეგორია:ლანა დელ რეის ალბომები კატეგორია:2010 წლის სადებიუტო ალბომები კატეგორია:ალბომები დეივიდ კეინის პროდიუსერობით
ვახტანგ ციციშვილი (ჟურნალისტი)
ვახტანგ არჩილის ძე ციციშვილი (დ. 1892, თბილისი — გ. 1964) — ქართველი ჟურნალისტი, საზოგადო მოღვაწე, მეღვინე.
1902-1910 წლებში სწავლობდა კადეტთა კორპუსში, ორიოლში, მაგრამ სამხედრო კარიერაზე უარი თქვა. 1911-1915 წლებში სწავლობდა მონპელიეს აგროსასწავლებელში, 1915 წელს დაამთავრა დიჟონის აგრონომიისა და ენოლოგიის ინსტიტუტს მეღვინეობის დიპლომით. 1915-1918 წლებში ხელმძღვანელობდა ბესარაბიაში, ყირიმსა და კავკასიაში რუსეთის საუფლისწულო მამულებში ღვინის წარმოებას. 1918-1920 წლებში იყო ყირიმის მეღვინეთა საზოგადოების დირექტორი და ქართული კოოპერატივის თავმჯდომარე ყირიმში. 1920 წელს საქართველოში დაბრუნდა და სათავეში ჩაუდგა ნაფარეულის ღვინის მეურნეობას. 1921 წლიდან ემიგრაციაში იყო. მოღვაწეობდა ბონში, პარიზსა და ბორდოში. 1942 წელს ავადმყოფობის გამო სამსახურს თავს დაანება და ხელი მიჰყო ჟურნალისტურ და პუბლიცისტურ საქმიანობას. 1952 წელს ალექსანდრე მანველიშვილთან ერთად დააარსა ყოველთვიურ ფრანგულენოვან ჟურნალს L'Action Georgien, რომელიც 1953 წლიდან გადაკეთდა La nation Georgien-ად, რომლის ფაქტობრივი ხელმძღვანელი თავად იყო.
თბილისის 150-ე საჯარო სკოლა
თბილისის 150-ე საჯარო სკოლა (სრული სახელწოდება — სსიპ თბილისის 150 საჯარო სკოლა) — ქალაქ თბილისის ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულება. სკოლა დაარსდა 1932 წელს. წლების წინ სკოლა „რკინიგზის №1“, „ცინცაძის“ სკოლის სახელით იყო ცნობილი. წლების განმავლობაში მას სათავეში ედგა ალექსანდრე ცინცაძე.
სკოლაში პედაგოგიური კოლექტივი, რომელსაც ხელმძღვანელობს სერგო დურგლიშვილი.
სკოლის გარემო
სკოლაში სწავლება ერთცვლიანია. სწავლებაში მოიაზრება არაერთი კონკრეტული გზის გავლა, არამედ მასწავლებლის და მსოწავლის მიერ ერთობლივად შერჩეული ოპტიმალური ვარიანტის  ძიება.
სქოლიო
150
ფლავიო-ალფაროს კანტონი
ფლავიო-ალფაროს კანტონი (Cantón Flavio Alfaro) — კანტონი ეკვადორში, მანაბის პროვინციაში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ფლავიო-ალფარო. 2001 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 25 390 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:მანაბის პროვინციის კანტონები
ხამის კანტონი
სქოლიო
კატეგორია:მანაბის პროვინციის კანტონები
წყლის ირემი
წყლის ირემი (ლათ. Hydropotes inermis) — წყვილჩლიქოსანი ცხოველი ირმისებრთა ოჯახისა. სხეულის სიგრძე 75-100 სმ, სიმაღლე მინდაოში 45-55. რქებს მოკლებულია. მამრს აქვს ზედა ნაწილში განვითარებული ბასრი ეშვები, რომლებიც, ზედა ტუჩიდან ამოშვერილია 5-6 სმ-ზე. მოკლე კუდი აქვს (სიგრძე 5-8 სმ), რომელიც თითქმის არ ემჩნევა. საერთო შეფერილობა მოყავისფროა. ზედა ტუჩი და თვალებს შორის არსებული რგოლები მოთეთროა. ზაფხულში მოკლე ბეწვი აქვს, ხოლო ზამთარში პირიქით, დამახასიათებელია ხშირი ბეწვი. ცხოვრობს განმარტოებულად ან ჯოგებად. ძირითადად აქტიურია დღისით. მეტად ფრთხილია. გავრცელების არეალი მოიცავს მდინარე იანძის ხეობის ჩრდილოეთ ნაწილსა (აღმოსავლეთი ჩინეთი) და კორეას; აქ გვხვდება მათი ქვესახეობები. აკლიმატიზებულია საფრანგეთსა და დიდ ბრიტანეთში. ჰყავთ მსოფლიოს მრავალ ზოოპარკში. იმყოფება დაცვის ქვეშ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ირმისებრნი
აგრობიზნესის სასწავლო ცენტრი
thumb|2011 წლის გამოსაშვები ცერემონია thumb|ქართველი კურსდამთავრებულები
აგრობიზნესის სასწავლო ცენტრი (Ագրոբիզնեսի ուսուցման կենտրոն, ԱՈւԿ, Agribusiness Teaching Center, ATC), სომხურ-ამერიკული უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულება.
= ისტორია = აგრობიზნესის სასწავლო ცენტრი (ATC) დაარსდა სომხეთის სახელმწიფო აგრარული უნივერსიტეტიs (ASAU) და ტეხასის A&M უნივერსიტეტიs ტექნიკური და ფინანსური მხარდაჭერით. ასევე ამერიკის შეერთებული შტატების სოფლის მეურნეობის მარკეტინგის დეპარტამენტის დახმარებით. ცენტრი უზრუნველყოფს სოფლის მეურნეობის და კერძოდ მეწარმეობის ზრდას, სურსათისა და სოფლის მეურნეობის სექტორში. საუნივერსიტეტო განათლება ზოგადად ემსახურება საბაზრო ეკონომიკის გავვითარებას. ამრიგად ATC არის უნიკალური და წარმატებული სინთეზი ამსახველი ამერიკული სტილის აგრობიზნესის განათლებისა, რომელიც მორგებულია სომხეთისa და საქართველოს სიტუაციაზე. ATC ამზადებს აგრობიზნესის სპეციალისტებს, რომლებიც შეიარაღებულნი არიან ფართო ეკონომიკის, მარკეტინგის და მენეჯმენტის ცოდნით ინგლისურ ენაზე. ეს ყველაფერი ქმნის ATC-ის კურსდამთავრებულებს კონკურენტუნარიან კადრად სომხეთისა და საქართველოს სოფლის მეურნეობის სექტორში, ასევე საფინანსო დაწესებულებებში, საერთაშორისო სააგენტოებში და სხვ. ATC გთავაზობთ საბაკალავრო და სამაგისტრო პროგრამებს მხოლოდ ერთი, სოფლის მეურნეობისა და მარკეტინგის მიმართულებით, სასწავლო პროგრამა შეიცავს დასავლურ სტრუქტურას, რომელიც დაფუძნებულია საბაკალავრო და სამაგისტრო MAB ხარისხის, ტეხასის A&M უნივერსიტეტის სასწავლო გეგმის მიხედვით, და ისწავლება ინგლისურ ენაზე ამერიკელი და სომეხი ინსტრუქტორების მიერ. აუდიტორიები აღჭურვილია თანამედროვე კომპიუტერული ტექნიკით,რომელიც სრულ სამუშაო გარემოს ქმნის სტუდენტებისთვის საკლასო და დამოუკიდებელი კვლევების დროს.
ხარამიხოს კანტონი
ხარამიხოს კანტონი (Cantón Jaramijó) — კანტონი ეკვადორში, მანაბის პროვინციაში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ხარამიხო. 2001 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 20 230 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:მანაბის პროვინციის კანტონები
ხიპიხაპის კანტონი
ხიპიხაპის კანტონი (Cantón Jipijapa) — კანტონი ეკვადორში, მანაბის პროვინციაში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ხიპიხაპა. 2001 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 65 796 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:მანაბის პროვინციის კანტონები
ბერძნული ვიკიპედია
ბერძნული ვიკიპედია (Ελληνική Βικιπαίδεια) — ვიკიპედიის განყოფილება ბერძნულ ენაზე. თავისუფალი ინტერნეტ-ენციკლოპედია. შეიქმნა 2002 წლის 1 დეკემბერს. 2006 წლის 16 მაისს მოიცავდა 10 ათას სტატიას. იმავე წლის 10 ოქტომბერს სტატიათა რაოდენობა გაიზარდა 15 ათასამდე. 2007 წლის 17 მარტს მიაღწია სტატიათა 20 ათასიან ზღვარს. იმ პერიოდში ყოველდღიურად იქმნებოდა დაახლოებით 30 ახალი სტატია, აქტიურობდა დაახლოებით 50-მდე მომხმარებელი. 2010 წლის 10 აპრილს ბერძნულ ვიკიპედიაში აღირიცხებოდა 50 ათასი სტატია. 2012 წლის 1 ოქტომბრის მონაცემებით მოიცავს დაახლოებით 78 540 სტატიას. ჰყავს 21 ადმინისტრატორი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვიკიპედიები ენების მიხედვით
აფხაზეთის ეპიგრაფიკული ძეგლები
აფხაზეთის ეპიგრაფიკული ძეგლები მოიცავს სხვადასხვა ენაზე შესრულებულ ისტორიულ წარწერებს, რომელიც დღევანდელი აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ტერტორიაზეა შემონახული. შემორჩენილია ბერძნულ, ქართულ და თურქულ ენებზე შესრულებული ნიმუშები.
თურქულ ენაზე შემორჩენილი 6 ეპიგრაფიკული ძეგლიდან უძველესი, ვინმე მეჰმედის წარწერა, 1598 წლით თარიღდება. შემორჩენილია ასევე ჯირხვასა და ჭლოუს წარწერები (XVIII ს.), მეჰმედ ემინის (1785 წ.), ბათალ-ბეი მარშანიასა და ხასან ბეი შერვაშიძის (XIX ს.) წარწერები.
აფხაზეთის წერილობითი ძეგლების უმრავლესობა ქართულ ენაზეა შესრულებული. რეგიონში აღრიცხულია 100-ზე მეტი ქართული წარწერა, როგორც ლაპიდარული, ასევე ფრესკული და ჭედური. მათგან 15-მდე ეპიგრაფიკული ძეგლი იხსენიებს აფხაზთა მეფეთა სახელებს. დაახლოებით 30 ქართული წარწერა შემონახულია ბედიის, ბიჭვინთის, წებელდისა და ილორის ტაძრებისადმი შეწირულ ხატებზე. აფხაზთა მეფეების სახელთან დაკავშირებული ქართული ეპიგრაფიკული ძეგლების მეორე მნიშვნელოვანი ჯგუფია ის წარწერები, რომლებიც თანამედროვე აფხაზეთის ფარგლებს გარეთ მდებარეობს: სამეგრელოში, ქართლში, იმერეთსა და ჯავახეთში.
თანამედროვე აფხაზეთის ტერიტორიაზე შემორჩენილ მნიშვნელოვან ქართულ წარწერებს განეკუთვნება:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართული წარწერები კატეგორია:აფხაზეთის ისტორია
არუმინული ვიკიპედია
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვიკიპედიები ენების მიხედვით
ხუნინის კანტონი
სქოლიო
კატეგორია:მანაბის პროვინციის კანტონები
გრაის ალპები
გრაის ალპები (Alpi Graie; Alpes Grées) — დასავლეთ ალპების მთების ჯგუფი საფრანგეთში, იტალიასა და შვეიცარიაში. მაქსიმალური სიმაღლე 4061 მ (გრან-პარადიზო). სხვა მთებიდან აღსანიშნავია: მონ-მოდი (4465 მ), ეგიუი-ვერტი (4122 მ), პუენტ-დე-შარბონელი (3752 მ) და სხვა.
გრაის ალპები სამხრეთ-დასავლეთიდან შემოსაზღვრულია მონ-სენითა და კოტის ალპებით, დასავლეთიდან მდინარე იზერის ხეობით, ჩრდილოეთიდან მცირე სენ-ბერნარის უღელტეხილით, ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან მდინარე დორა-ბალტეას ხეობით. სავოიის ალპები მიჩნეულია გრაის ალპების ჩრდილოეთ-დასავლეთ განშტოებად.
გრაის ალპების ფარგლებშია გრან-პარადიზოსა და ვანუაზის ეროვნული პარკები. განვითარებულია ალპინიზმი და სამთო-სათხილამურო სპორტი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპების ქედები კატეგორია:საფრანგეთის ქედები კატეგორია:იტალიის ქედები კატეგორია:შვეიცარიის ქედები
გალისიური ვიკიპედია
გალისიური ვიკიპედია (Wikipedia en galego) — ვიკიპედიის განყოფილება გალისიურ ენაზე. 2005 წლის ნოემბერს სტატიათა რაოდენობა აღწევდა 10000 სტატიას. 2009 წლის 23 ივლისს მოიცავდა 50 ათას სტატიას. ამჟამად გალისიურ ვიკიპედიაში არსებობს დაახლოებით 90 ათასი სტატია. განყოფილების თავისებურება არის ის, რომ ვიკიპედიის ამ განყოფილებაში გეოგრაფიული ობიექტების სახელები იწერება როგორც გალისიურ, ისე მშობლიურ ენაზე. ჰყავს 10 ადმინისტრატორი.
სქოლიო
კატეგორია:ვიკიპედიები ენების მიხედვით
მანტის კანტონი
მანტის კანტონი (Cantón Manta) — კანტონი ეკვადორში, მანაბის პროვინციაში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი მანტა. 2001 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 192 322 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:მანაბის პროვინციის კანტონები
სერბულ-ხორვატული ვიკიპედია
სქოლიო
კატეგორია:ვიკიპედიები ენების მიხედვით
ესტონური ვიკიპედია
ესტონური ვიკიპედია (Eestikeelne Vikipeedia) — ვიკიპედიის განყოფილება ესტონულ ენაზე. შეიქმნა 2002 წლის 24 ივლისს. 2012 წლის 2 ოქტომბრის მონაცემებით დარეგისტრირებულია 52 090 ადამიანი. აქედან 563 მომხმარებელი ახორციელებს რაიმე ქმედებას ბოლო 30 დღის განმავლობაში. ჰყავს 37 ადმინისტრატორი. ესტონური ვიკიპედიის ერთ-ერთი საკვანძო ფიგურაა ეროვნებით ესტონელი ფილოსოფოსი და მთარგმნელი ანდრე ლუურე, რომელსაც 2008 წელს ესტონეთის პრეზიდენტისგან სახელმწიფო ჯილდო გადაეცა. 2012 წლის 2 ოქტომბრის მონაცემებით ესტონურ ვიკიპედიაში არსებობს 101 480 სტატია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვიკიპედიები ენების მიხედვით
პედერნალესის კანტონი
პედერნალესის კანტონი (Cantón Pedernales) — კანტონი ეკვადორში, მანაბის პროვინციაში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი პედერნალესი. 2001 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 46 876 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:მანაბის პროვინციის კანტონები
ელპლიზეეჰორნი
ელპლიზეეჰორნი (Älpliseehorn) — მთა პლესურის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს აროსის მუნიციპალიტეტის სამხრეთით, გრაუბიუნდენის კანტონში. სიმაღლე 2 725 მეტრი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ცხვირრქოსანი გველგესლა
ცხვირრქოსანი გველგესლა (Vipera ammodytes) — შხამიანი გველების სახეობა გველგესლასებრთა ოჯახისა. საშუალო ზომისაა, სხეულის სიგრძე 60–70 სმ აღწევს, მაქსიმალური 95 სმ-ს. მამალთან შედარებით დედალი — შედარებით პატარა ზომისაა. თავის ზედაპირი დაფარულია ჩვეულებრივ, მოკლე ნეკნისებრი ქერცლით.
ჯანიქი
ჯანიქი (Canik) — მუნიციპალიტეტი თურქეთში. ერთ-ერთი ოთხი მუნიციპალიტეტიდან, რომლებიც 2009 წ. გაერთიანდა სამსუნის მუნიციპალიტეტის პატრონაჟის ქვეშ.
ცხვირრქოსანი გველგესლა
დინგის ბოლოს აქვს 3–5 სმ სიგრძის რქოვანი წამონაზარდი (აქედან სახელწოდება). ამავე მონაკვეთის ქერცლი ხშირად კრიალაა. სხეული ზემოდან ნაცრისფერი, მოყავისფრო ან მოწითალო-მოყავისფროა. ზურგის არეში ტეხილად გასდევს მუქი ან მსხვილი რომბულ-განივი ზოლი. მუცელი მოყვითალოა. თავი მოყავისფრო აქვს და მუქი და წვრილი წერტილებითა და ლაქებით არის დაფარული. კუდის ბოლო ქვემოდან წითელი, ყვითელი ან მწვანეა.
ჯანიქი
გეოგრაფიული მდებარეობა
მდებარეობს თურქეთის ჩრდილიეთ ნაწილში, შავი ზღვის სამხრეთ სანაპიროზე, შედის ქ. სამსუნის შემადგენლობაში, მდებარეობს ქალაქის ცენტრიდან აღმოსავლეთით.
ისტორია
2009 წლამდე - პატარა ქალაქი სამსუნის აღმოსავლეთით. ჩრდილოეთით ესაზღვრება შავი ზღვა, სამხრეთით ლაზისტანის მთები.სახელწოდება უნდა მომდინარეობდეს ქართული სატომო სახელი - „ჭანი-დან“ (ლაზი). თურქულ წყაროებში პირველად მოიხსენიება „დანიშმენდ ნამე“-ში, როგორც ქართული ციხესიმაგრე.
ცხვირრქოსანი გველგესლა
გავრცელების არეალი მოიცავს იტალიის ჩრდილოეთ და აღმოსავლეთ, სლოვაკეთის სამხრეთ, უნგრეთის დასავლეთ ნაწილებს; აგრეთვე სლოვენიას, ხორვატიას, ბოსნია და ჰერცეგოვინას, სერბეთს, ჩერნოგორიას, ალბანეთს, საბერძნეთს, მაკედონიას, რუმინეთს, ბულგარეთს, თურქეთს, საქართველოსა და სირიას.
ჯანიქი
განათლება
ქალაქში არის უნივერსიტეტი - Canik Başarı Üniversitesi.
რესურსები ინტერნეტში
Canik Belediyesi (თურქ.)
ცხვირრქოსანი გველგესლა
ცხვირრქოსანი გველგესლა უპირატესობას ანიჭებს მთების კლდოვან ფერდობებს, ბუჩქნარებს, მდინარეთა ნაყარებს, ქვიან ღობეებს, მიტოვებულ შენობებსა და სხვა. ნადირობს ღამის პირველ ნახევარში, შებინდებისას. იკვებება მღრღნელებით, ფრინველებით, იშვიათად ხვლიკებით. შეწყვილება ხდება მარტსა და აპრილში. შხამიანია, თუმცა ადამიანის სიკვდილის შემთხვვები არ არის რეგისტრირებული. მის შხამს იყენებენ სამკურნალო პრეპარატების დასამზადებლად. სარგებლობა მოაქვს მღრღნელების განადგურებით. იმყოფება დაცვის ქვეშ.
ჯანიქი
რესურსები ინტერნეტში
T.C. Canik Kaymakamligi (თურქ.)
სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის ქალაქები კატეგორია:სამსუნი კატეგორია:შავი ზღვის სანაპირო კატეგორია:ქართული ციხესიმაგრეები
ცხვირრქოსანი გველგესლა
ცხვირრქოსანი გველგესლა ბინადრობს საქართველოშიც. იშვიათი სახეობაა, ამიტომ შეტანილია საქართველოს წითელ წიგნში. გვხვდება მესხეთისა და თრიალეთის ქედებზე, მდინარე მტკვრის ზემო დინებაში, ქალაქ ახალქალაქის მომიჯნავე ტერიტორიაზე. ვერტიკალურად გავრცელებულია 1700 მ-მდე ზღვის დონიდან.
სქოლიო
კატეგორია:გველგესლასებრნი
ორტშტოკი
ორტშტოკი (Ortstock) — მთა გლარნის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს შვიცისა და გლარუსის განტონების საზღვარზე. მისი აღმოსავლეთი მხარე გადაჰყურებს ბრაუნვალდის მუნიციპალიტეტსა და ლინთალის ხეობას, დასავლეთი კი გლატაბის ტბის ზემო ხეობას.
მთის ირგვლივ არაა მყინვარები. ჩრდილოეთი და სამხრეთი კალთები ძალზედ ციცაბოა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
სელაგინელა
სელაგინელა (Selaginella) — მცენარის გვარი ლიკოპოდიუმისნაირთა განყოფილებისა. ხავსის მსგავსი მცენარეებია, გვხვდება აგრეთვე მცოცავი, ხვიარა და კორდოვანი ფორმებიც. ზოგიერთ სელაგინელის სიმაღლე 5—10 სმ-ია, ზოგისა 2—3 მ, ხვიარა ტროპიკული სახეობებისა კი 18—20 მ აღწევს. უვითარდებათ ორნაირი სპორანგიუმი: 4-მაკროსპორიანი მაკროსპორანგიუ და მრავალმიკროსპორიანი მიკროსპორანგიუმი.
ახასიათებს თაობათა მორიგეობა დომინანტური სპოროფიტით. შეიცავს ტროპიკებში გავრცელებულ 700-მდე სახეობას. საქართველოში გვხვდება 2 სახეობა Selaginella selaginoides და Selaginella helvetica. ორივე სახეობა იზრდება ტენიან ადგილებში, ტყის ქვედა სარტყლიდან ალპურ სარტყლამდე.
ლიტერატურა
კატეგორია:ლიკოპოდიუმები
მონტეკრისტის კანტონი
მონტეკრისტის კანტონი (Cantón Montecristi) — კანტონი ეკვადორში, მანაბის პროვინციაში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი მონტეკრისტი. 2001 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 43 400 ადამიანს შეადგენდა.
ჰაიტიური კრეოლი ვიკიპედია
ჰაიტიური კრეოლი ვიკიპედია (Wikipedya kreyòl ayisyen) — ვიკიპედიის განყოფილება ჰაიტიური კრეოლი ენაზე. თავისუფალი ღია ინტერნეტ-ენციკლოპედია. გაეშვა 2004 წლის აგვისტოში. 2009 წლის 21 იანვრის მონაცემებით მოიცავდა 51 000 სტატიას. კრეოლი ენაზე არსებული ყველაზე დიდი ენციკლოპედიაა. 2012 წლის 2 ოქტომბრის მონაცემებით ჰაიტიური კრეოლი ვიკიპედია აერთიანებს 53 ათას სტატიას. ჰყავს 1 ადმინისტრატორი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვიკიპედიები ენების მიხედვით
I Kissed a Girl
სიმღერამ მიიღო ნორმალური შეფასება კრიტიკოსებისგან. იგი მოხვდა ბილბორდის ცხელ 100-ში. მხოლოდ აშშ-ში სულ გაყიდულია სიმღერის 4 155 000 ციფრული ასლი. ეს კეტისთვის მეექვსე სიმღერაა, რომელმაც 4 მილიონზე მეტი ციფრული გადმოტვირთვა დააფიქსირა აშშ-ში. სიმღერის მუსიკალური ვიდეო გამოვიდა 2008 წლის 16 მაისს. მისი პროდიუსერია კინგა ბრუზა. ვიდეოში აგრეთვე მონაწილეობს კეშა. სინგლი მოხვდა საუკეთესო ათეულში, როგორც 21-ე საუკუნეში ყველაზე მეტჯერ გადმოტვირთული სიმღერა. კეტის მიერ იგი შესრულდა გრემის 51-ე დაჯილდოებაზე-ზე.
ტაი ვიკიპედია
ტაი ვიკიპედია (วิกิพีเดียภาษาไทย) — ვიკიპედიის განყოფილება ტაი ენაზე. თავისუფალი ღია ინტერნეტ-ენციკლოპედია. გაეშვა 2003 წლის დეკემბერს. 2010 წლისათვის აერთიანებდა დაახლოებით 60 ათას სტატიას. 2015 წლის მდგომარეობით მოიცავს დაახლოებით 94 ათ. სტატიას. დარეგისტრირებულია 228 ათ. მომხმარებელი. Alexa Internet-ის რეიტინგში იკავებს მე-18 ადგილს. ვიკიპედიის ტაი განყოფილებაში პირველი სტატია დაიწერა ასტრონომიის შესახებ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვიკიპედიები ენების მიხედვით
პიცო-დი-კლარო
პიცო-დი-კლარო (Pizzo di Claro) — მთა ლეპონტის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ტიჩინოსა და გრაუბიუნდენის კანტონების საზღვარზე. გადაჰყურებს კლაროს მუნიციპალიტეტს. სიმაღლე 2 727 მეტრი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
პახანის კანტონი
პახანის კანტონი (Cantón Paján) — კანტონი ეკვადორში, მანაბის პროვინციაში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი პახანი. 2001 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 35 952 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:მანაბის პროვინციის კანტონები
პორტოვიეხოს კანტონი
პორტოვიეხოს კანტონი (Cantón Portoviejo) — კანტონი ეკვადორში, მანაბის პროვინციაში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი პორტოვიეხო. 2001 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 35 952 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:მანაბის პროვინციის კანტონები
სეკვოიადენდრონი
სეკვოიადენდრონი, ველინგტონია, მამონტის ხე (Sequoiadendron giganteum) — მარადმწვანე წიწვოვანი ხე ტაქსოდიუმისებრთა ოჯახისა. მისი სიმაღლე 100 მ-ზე მეტია, დიამეტრი — 10 მ-მდე, ღერო დაფარულია 40—60 სმ სისქის ქერქით (უდიდესი ხის მერქნის წონას 1000 ტ-მდე მიუღწევია). ერთსახლიანი მცენარეა, დატოტვილია, ლამაზი, დიდი ვარჯი და ტოტებზე ირგვლივ განწყობილი მოკლე წიწვები აქვს. ხნიერ ხეს ტანზე ქვედა ნაწილში ტოტები აღარ რჩება.
ველურად იზრდება მხოლოდ კალიფორნიაში, სიერა-ნევადის დასავლეთ კალთებზე, ზღვის დონიდან 1500—2500 მ. მოშენებულია ევროპაში, ყირიმში, კავკასიაში, კერძოდ საქართველოში (უმთავრესად დასავლეთ საქართველოში. არის თბილისშიც, წინანდალსა და ახალდაბაში). სწრაფმზარდი ხეა. ცოცხლობს 1500, ზოგი მონაცემებით — 3–4 ათას წლამდე.
ლიტერატურა
კატეგორია:ტაქსოდიუმისებრნი
პინჩიონე-დი-ვესპერო
პინჩიონე-დი-ვესპერო (Poncione di Vespero) — მთა ლეპონტის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ტიჩინოს კანტონში; გადაჰყურებს აიროლოს მუნიციპალიტეტს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
პუერტო-ლოპესის კანტონი
პუერტო-ლოპესის კანტონი (Cantón Puerto López) — კანტონი ეკვადორში, მანაბის პროვინციაში. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი პუერტო-ლოპესი. 2001 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა 16 626 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:მანაბის პროვინციის კანტონები
ვაზის ტირილი
ვაზის ტირილი — ჭრილობიდან წვენის დენა. ვეგეტაციის პერიოდის პირველი ბიოლოგიური ფაზა. მიმდინარეობს ვაზში წვენის მოძრაობის დაწყებიდან კვირტის გამოტანამდე.
საქართველოში ვაზის ტირილი იწყება მარტის პირველი დეკადიდან თვის ბოლომდე (20-22 დღე). ჯიშების მიხედვით ვაზი სხვსდასხვა რაოდენობით წვენს ღვრის. ძლიერად მოზარდ ვაზში იგი შესამჩნევად მიმდინარეობს. თითო ვაზმა შეიძლება დაღვაროს 2-3 ან 4-5 ლიტრამდე წვენი, ზოგჯერ 16 ლიტრამდეც.
ლიტერატურა
კატეგორია:მებაღეობა კატეგორია:ბოტანიკა კატეგორია:ვაზი
ჯანგო გათავისუფლებული
„ჯანგო გათავისუფლებული“ (Django Unchained [ˈd͡ʒæŋɡo ʌnˈt͡ʃeɪ̯nd]) — 2012 წლის ამერიკული ფილმი-ვესტერნი, რომლის რეჟისორი და სცენარის ავტორია კვენტინ ტარანტინო. ესაა სტილიზებული იტალო-ვესტერნი, რომლის მოქმედება ვითარდება ველურ დასავლეთსა და ომამდელ სამხრეთში. ფილმში მონაწილეობენ ჯეიმი ფოქსი, კრისტოფ ვალცი, ლეონარდო დიკაპრიო, კერი ვაშინგტონი, სამუელ ლ. ჯექსონი და სხვები. გამოვიდა 2012 წლის 25 დეკემბერს. ფილმის ერთ-ერთი ინსპირაცია იყო 1966 წელს სერჯო კორბუჩის მიერ გადაღებული ვესტერნი „ჯანგო“, რომლის მთავარმა მსახიობმა ფრანკო ნერომ ეპიზოდური როლი შეასრულა ფილმში. ამავე ფილმიდანაა აღებული სათაურიც.
მოქმედება ვითარდება ზამთარსა და გაზაფხულზე სამოქალაქო ომამდელ პერიოდში ამერიკის უკიდურეს სამხრეთში. ფილმის გმირები არიან აფრო-ამერიკელი მონა ჯანგო (ფოქსი) და დამნაშავეებზე მონადირე გერმანელი ექიმი შულცი (ვალცი). შულცი ეძებს სამ დამნაშავე ძმას, რომლებსაც სახეზე არ იცნობს, სამაგიეროდ მონა ჯანგო იცნობს მათ. შულცი ყიდულობს ჯანგოს, სთხოვს ძმების მოძებნაში დახმარებას და სანაცვლოდ ჰპირდება გათავისუფლებას. ჯანგო ეთანხმება ერთი პირობით, რომ ისინი აგრეთვე აუცილებლად მოძებნიან ჯანგოს დაკარგულ ცოლ ბრუნჰილდას (ვაშინგტონი), რომელიც შესყიდული ჰყავს ბოროტ მემამულე კელვინ კენდის (დიკაპრიო).
მიუხედავად მძიმე თემისა და ეკრანზე ასახული სასტიკი ძალადობრივი სცენებისა, ფილმმა მოიპოვა დიდი წარმატება კრიტიკული და კომერციული თვალსაზრისით, წარდგენილ იქნა კინოინდუსტრიის პრესტიჟულ ჯილდოებზე, მათ შორის ხუთ ოსკარზე (ნომინაციები საუკეთესო ფილმი, საუკეთესო ოპერატურა და სხვა). კრისტოფ ვალცმა მიიღო მრავალი ჯილდო, მათ შორის ოსკარის, ოქროს გლობუსისა და BAFTA-ს ჯილდოები მეორეხარისხოვანი როლისთვის. ტარანტინო დაჯილდოვდა ოსკარით საუკეთესო ორიგინალური სცენარისთვის. ეს მისი მეორე ოსკარი იყო 1995 წელს „მაკულატურაში“ მიღებული ჯილდოს შემდეგ.
სიუჟეტი
1958 წელს ტეხასში რამდენიმე აფრიკელი მონა დაბმული მიჰყავთ ძმებ სპეკებს, ეისსა და დიკის. მონათა შორისაა ჯანგო, რომელსაც ცოლი ბრუნჰილდა გაუყიდეს და დააშორეს. ძმებს გზად შეაჩერებს გერმანელი, დიუსელდორფელი, დანტისტი კინგ შულცი, რომელიც, ამავდროულად, თავებზე მონადირეა. შულცი აპირებს ერთი მონის ყიდვას. მათი დაკითხვისას შეიტყობს, რომ ჯანგო იცნობს ძმებ ბრიტლებს, რომლებზეც შულცი ნადირობს. მონების დაკითხვისას შულცი აღიზიანებს ეის სპეკს, რომელიც მისკენ იარაღს მიმართავს. შულცი სწრაფად კლავს ეისს, ხოლო მის ძმა დიკს დატოვებს ახალგათავისუფლებული მონების ანაბარა.
შულცს ჯანგო სჭირდება ძმები ბრიტლების იდენტიფიცირებისთვის, ამის შემდეგ კი ის მონას თავისუფლებას ჰპირდება. ძმები ბრიტლები სპენსერ ბენეტის პლანტაციაში მონათა ზედამხედველად მუშაობენ. შულცი და ჯანგო მათ პოულობენ და ხოცავენ. პლანტატორს ეს ძალიან აბრაზებს. ღამით ის მობილიზაციას უკეთებს სხვა პლანტატორებსა და მათ დამხმარეებს. ისინი, ნიღბებით სახეზე და ჩირაღდნებით ხელში აპირებენ თავს დაესხან შულცის კარავს და ჭკუა ასწავლონ შულცსა და ჯანგოს. შულცი ამას ელის და ორივე თავდამსხმელს მომზადებული ხვდება. ექიმის კაბინიდან ჯანგო ცეცხლს გაუხსნის თავდამსხმელებს და დააფრთხობს მას.
მისისიპიში ყოფნისას შულცი დაადგენს ბრუნჰილდას ადგილსამყოფელს. ის მისისიპის შტატის ჩიკასოს ოლქშია. ბრუნჰილდა მონად ჰყავს მდიდარ და სასტიკ კელვინ კენდის, რომელიც მესაკუთრეა კენდილენდის პლანტაციისა, სადაც მანდინგოდ წოდებული მონათა სასიკვდილო ბრძოლები იმართება. შულცი ფიქრობს, რომ თუ ისინი პირდაპირ ბრუნჰილდას ყიდვას შეეცდებიან, კენდი არანორმალურ თანხას მოითხოვს, რადგან 300 დოლარად მონა ქალის გაყიდვა მისთვის არარენტაბელურია. ამიტომ შულცი დაგეგმავს, გააცუროს კენდი, თითქოს სურს ერთ-ერთი საუკეთესო მებრძოლის ყიდვა 12 ათას დოლარად, იქვე იყიდოს ბრუნჰილდა გონივრულ ფასად და გაიქცეს კენდილენდიდან, სანამ მებრძოლი მონის ფასის გადახდა მოუწევს. ჯანგო და შულცი ხვდებიან კენდის გრინვილში და სთავაზობენ გარიგებას. კენდი მათ საკუთარ მამულში ეპატიჟება. კენდილენდში ჩასული შულცი ფარულად მისწერს ბრუნჰილდას მათი გეგმის შესახებ და ხმამაღლა გამოხატავს სიმპათიებს გერმანულ ენაზე მოსაუბრე ქალის მიმართ.
სტივენი, კენდის აფროამერიკელი მონა, რომელიც ბატონის უზომოდ ერთგულია, ვახშმის დროს დაეჭვდება, რომ ჯანგო და ბრუნჰილდა ნაცნობები არიან და რომ მებრძოლი მონის ყიდვა მხოლოდ კვალის ასარევი ხერხია. სტივენი საკუთარი ეჭვების შესახებ კენდის ეტყვის, ის კი შულცსა და ჯანგოს 12 ათას დოლარს მოსთხოვს ბრუნჰილდაში, უარის შემთხვევაში კი სიკვდილით ემუქრება. გამოუვალ მდგომარეობაში ჩავარდნილი შულცი და ჯანგო თანხდებიან კენდის, მაგრამ მონათმფლობელი ახალ პირობას აყენებს — ის შულცისგან ხელის ჩამორთმევას ითხოვს გარიგების დასტურად. შულცი კენდის ხელს არ ჩამოართმევს, მოულოდნელად ესვრის სახელოში დამალული იარაღიდან და მოკლავს მას. იგი ჯანგოსთვის ბოდიშის მოხდას ასწრებს, სანამ დაუყოვნებლივ კლავს კენდის ერთ-ერთი მცველი. ჯანგო კენდილენდის ბევრ მსახურს კლავს, მაგრამ ნებდება მას შემდეგ, რაც ბრუნჰილდას მძევლად აიყვანენ.
შეპყრობილ ჯანგოს საბადოზე მომუშავე მონად გაყიდიან. საბადოსკენ მიმავალ გზაზე ჯანგო არწმუნებს მცველებს, რომ ის მონა კი არა, თავისუფალი ადამიანი და თავებზე მონადირეა და აჩვენებს ხელნაწერს მისი პირველი დავალებიდან. შემდეგ მცველებს არწმუნებს, რომ კენდილენდში ბევრი დამნაშავეა, რომელთა დაჭერის შემთხვევაში ყველა გამდიდრდება. მცველები ათავისუფლებენ ჯანგოს, რომელიც ისარგებლებს შემთხვევით და მცველებს ააფეთქებს, თავად კი კენდილენდში ბრუნდება.
უკან დაბრუნებული ჯანგო ბრუნჰილდას ქოხი გაათავისუფლებს, ემშვიდობება შულცის გვამს და იღებს ბრუნჰილდას გათავისუფლების შესახებ დოკუმენტს. კენდილენდში იგი დახვდება კენდის დასაფლავებიდან დაბრუნებულ ოჯახის წევრებსა და კარისკაცებს. ჯანგო კლავს კენდის დას, ათავისუფლებს მონებს, კლავს სტივენს და აფეთქებს სასახლეს.
გათავისუფლებული ჯანგო და ბრუნჰილდა შორიდან უცქერენ, როგორ იწვის კენდილენდი.
როლებში
მინი|მარჯვნივ|[[ჯეიმი ფოქსი, კრისტოფ ვალცი, კერი ვაშინგტონი და სამუელ ლ. ჯექსონი პარიზში, ფილმის ფრანგულ პრემიერაზე, 2013 წლის 7 იანვარი]]
ფილმში ასევე მონაწილეობენ: როს ტამბლინი, როგორც მსროლელის შვილი; ამბერ ტამბლინი, როგორც მსროლელის შვილიშვილი; დონ სტრუდი, როგორც შერიფი ბილ შარპი; ბრიუს დერნი, როგორც მოხუცი კარუკანი; მ. ს. გეინი, როგორც დიდი ჯონ ბრიტლი; კუპერ ჰაკაბი, როგორ ლი რეი ბრიტლი; დოკ დიუჰემი, როგორც ელის ბრიტლი; ჯონა ჰილი, როგორც ბანდის N2 მეთაური; ლი ჰორსლი, როგორც შერიფი გასი; რექს ლინი, როგორც ტენესს ჰარი. კენდილენდის მონადირეების როლებს ასრულებენ ზოი ბელი, მაიკლ ბოუენი, რობერტ კერადაინი, ჯეიკ გარბერი, ტედ ნილი, ჯეიმზ პარკსი და ტომ სავინი. რეჟისორი კვენტინ ტარანტინო, მაიკლ პარკსი და ჯონ ჯარატი ასრულებენ ლეკუინტის მაღაროს კომპანიის თანამშრომლების როლს. ტარანტინო ასევე ასრულებს კამეოს, როგორც რობერტი, კუ კლუქს კლანის მსგავსი ბანდის წევრი.
ლეონარდო დიკაპრიო და ჯეიმი ფოქსი პირველად მოგვევლინნენ ტარანტინოს ფილმის გმირებად, ხოლო სამუელ ლ. ჯექსონი და კრისტოფ ვალცი ტარანტინოს წინა ფილმებში ასრულებდნენ როლებს. ფრანკო ნერო, რომელმაც შეასრულა ჯანგოს როლი 1966 წლის ფილმში, ასრულებს კამეოს. ის თამაშობს მონათმფლობლის როლს, რომელიც ბართან მჯდომ ჯანგოს ესაუბრება. ჯეიმზ რემარი ფილმში ორ როლს ასრულებს. თავდაპირველად ის ჩნდება, როგორც ეის სპეკი, ერთ-ერთი ძმა სპეკებიდან. ხოლო ფილმის მეორე ნაწილში ის კენდილენდის ერთ-ერთი მცველია. რუს ტამბლინი ასრულებს ჯონი კეტჩამის როლს. ესაა პერსონაჟი 1965 წლის ფილმიდან „სნაიპერის ვაჟი“. ტამბლინის ქალიშვილი კი ასრულებს ამავე პერსონაჟის ქალიშვილის როლს.
დასაწყისი
მინი|მარცხნივ|180პქ|რეჟისორი კვენტინ ტარანტინო 2007 წელს, ტარანტინომ განიხილა იტალო-ვესტერნის ჟანრის ფილმის გადაღების საკითხი, რომლის მოქმედება განვითარდებოდა სამოქალაქო ომამდელ აშშ-ის სამხრეთში. მისი განცხადებით, მას სურდა ისეთი ფილმის გადაღება, რომელიც მიეძღვნებოდა ამერიკის საშინელ წარსულს მონობაზე, მაგრამ ეს უნდა გაეკეთებინა იტალო-ვესტერნის ჟანრში და არა ამბიციური ფილმის სტილში. „მსურს გავაკეთო ის, რაც ამერიკას ჯერ არ გაუკეთებია, იმიტომ რომ მას სცხვენია ამის, და არც ხვა ქვეყნებს გაუკეთებიათ ეს, რადგან თვლიან რომ ამის უფლება არ აქვთ.“ — განაცხადა ტარანტინომ. მან მოგვიანებით იდეის გაჩენის მიზეზებზე ისაუბრა: „წიგნს ვწერდი სერჯო კორბუჩიზე [იტალიელი კინორეჟისორი], როდესაც მომაფიქრდა ისტორიის მოყოლის გზა. სასაცილო ისაა, რომ წერ პიროვნებაზე კრიტიციზმს და ხვდები რომ შეიძლება არ ხარ მართალი. ის, რასაც შენ მასზე წერ, სინამდვილეში ის არაა, რასაც რეჟისორი ფიქრობდა. უბრალოდ შენ თავად გამოგაქვს ასეთი აზრი. ვფიქრობდი იმაზე, თუ როგორაა დახატული მის ფილმებში ბოროტი ველური დასავლეთი, საშინელი ველური დასავლეთი. ვწერ ამაზე და ვფიქრობ: „ზუსტად არ ვიცი, რომ სერჯო ამას ფიქრობდა, როცა ფილმებს იღებდა. მაგრამ ვიცი რას ვფიქრობ მე. და მე შემიძლია ამის გადაღება.“
ტარანტინომ სცენარზე მუშაობა 2011 წლის 26 აპრილს დაასრულა და კინოკომპანია „The Weinstein Company-ს“ გადასცა. 2012 წლის ოქტომბერში, მუსიკოსმა, პროდიუსერმა და რეჟისორმა, — RZA-მ (რობერტ ფიცჯერალდ დიგსი), — რომელიც ტარანტინოსთან რამდენიმე სურათში თანამშრომლობდა, განაცხადა, რომ თავის მომავალ ფილმში „ადამიანი რკინის მუშტებით“ „ჯანგო გათავისუფლებულის“ სცენარის რამდენიმე დეტალი განსხვავებული სახით იქნებოდა შესული.
ერთ-ერთი ფილმი, რომელმაც ტარანტინო შთააგონა, იყო კორბუჩის 1966 წლის იტალო-ვესტერნი „ჯანგო“, რომლის მთავარი როლის შემსრულებელი მსახიობი, ფრანკო ნერო, კვენტინის ფილმში ეპიზოდურ როლს ასრულებს. რეჟისორის კიდევ ერთი ინსპირაცია იყო 1975 წლის ამერიკული ფილმი „მანდინგო“, რომელიც გლადიატორ მონებზე მოგვითხრობს. ტარანტინომ თოვლში დადგმული სცენები იტალიური ვესტერნის, „დიდი სიჩუმის“ პატივსაცემად გადაიღო. ტარანტინომ განმარტა, რომ მოეწონა ამ ფილმის თოვლის სცენები და გადაწყვიტა მსგავსი სცენა თავისი სურათის შუაშიც ჩაესვა.
სათაური
ფილმის სათაური აღებულია 1966 წლის სერჯო კორბუჩის ფილმიდან „ჯანგო“; ასევე 1959 წლის იტალიური ფანტასტიკის, „ჰერკულესი და ლიდიის დედოფალი“, ამერიკული დასახელებიდან „ჰერკულესი გათავისუფლებული“, რომელშიც მითური პერსონაჟი მონობიდან გარბის; და 1970 წლის ამერიკული ფილმიდან „ანგელოზი გათავისუფლებული“, რომელიც რედნეკების ჯგუფზე შურისმაძიებელ ბაიკერზე მოგვითხრობს.
კასტინგი
ჯანგოს როლზე განიხილებოდნენ მაიკლ კ. იულიამსი და უილ სმითი, თუმცა საბოლოოდ როლზე ჯეიმი ფოქსი იქნა დამტკიცებული. მოგვიანებით სმითმა განმარტა რომ ფილმში მონაწილეობაზე უარი იმიტომ თქვა, რომ შემოთავაზებული როლი არ იყო „წამყვანი“. ჯანგოს როლის შესრულება სურდა ტაირიზ გიბსონსაც. ვრცელდებოდა ხმები, რომ ფრანკო ნერო, რომელიც 1966 წლის ფილმში „ჯანგო“ მთავარ როლს ასრულებს, ტარანტინოს სურათში კელვის კენდის განასახიერებდა. საბოლოოდ, მან ეპიზოდური როლი მიიღო. ის ტარანტინოს მისტიკური მხედრის როლის შესრულებასაც სთავაზობდა, რომელიც წარმოსახვაში ჯანგოზე ინადირებდა, ხოლო ფილმის ბოლოში გაირკვეოდა რომ ის მისი მამა იყო. რეჟისორმა ამ იდეაზეც უარი თქვა. კევინ კოსტნერთან მიმდინარეობდა მოლაპარაკებები მონების მწვრთნელის, მანდინგოს ექსპერტის ან ქენდის „მარჯვენა ხედის“ როლების შესრულებაზე, თუმცა მსახიობმა უარი თქვა გადატვირთული გრაფიკის გამო. მონების მწვრთნელის თამაშზე უშედეგო აღმოჩნდა მოლაპარაკება კურტ რასელთანაც. ამის შემდეგ ეს პერსონაჟი ტარანტინომ საერთოდ ამოიღო სცენარიდან.
მსახიობი ჯონა ჰილი განიხილებოდა მოთამაშე სკოტი ჰარმონის როლზე, რომელსაც ბრუმჰილდა კელვინ კენდისთან პოკერის პარტიაში უნდა წაეგო. მან როლზე უარი თქვა ფილმზე „გუშაგები“ მუშაობის გამო. ეს როლი საშა ბარონ კოენსაც შესთავაზეს, თუმცა მანაც უარი თქვა, რათა მონაწილეობა მიეღო ფილმში „საბრალონი“. არც პერსონაჟი სკოტი და არც პოკერის პარტია ფილმის საბოლოო ვერსიაში არ შესულა. ჰილმა მაინც მიიღო მონაწილეობა პროექტში, თუმცა სხვა როლი ითამაშა.
სურათში უნდა ეთამაშა ჯოზეფ გორდონ-ლევიტსაც, თუმცა 2012 წლის აპრილში უარი თქვა, რათა გადაეღო თავისი სადებიუტო ფილმი „დონ ჯონი“. მან განაცხადა რომ მას ძალიან უნდოდა მასთან მუშაობა, რადგან მისთვის ტარანტინო ერთ-ერთი საყვარელი რეჟისორი იყო.
კოსტუმების დიზაინი
ფინალურ სცენაში, პერსონაჟი ბრუმჰილდას აცვია კაბა, რომელიც ჰგავს იდა გალის პერსონაჟის კაბას ფილმში „სისხლი ვერცხლის დოლარისთვის“ (1965). დევისის თქმით, კელვინ კენდის (ლეონარდო დიკაპრიო) სამოსის იდეა რეტ ბატლერის პერსონაჟისგან გაჩნდა ფილმიდან „ქარწაღებულნი“ (1939). სპენსერ ბენეტის (დონ ჯონსონი) სამოსის თეთრი ფერის მიზეზი სატელევიზიო სერიალ „მაიამის პოლიციის“ პერსონაჟი სონი კროკეტია, რომელსაც ასევე დონ ჯონსონი ასრულებს. კინგ შულცის (კრისტოფ ვალცი) პიჯაკი შთაგონებულია ტელი სავალასის პერსონაჟისგან სერიალში „კოჯაკი“. დევისმა იმედგაცრუება გამოთქვა იმასთან დაკავშირებით, რომ ბევრი სურვილი, რომელიც მას ფილმის კოსტუმებზე ჰქონდა, რეალურად არ განხორციელებულა.
გადაღება
ფილმის გადაღება დაიწყო 2011 წლის ნოემბერში კალიფორნიაში, გაგრძელდა 2012 წლის თებერვალში უაიომინგში და 2012 წლის მარტში ლუიზიანის შტატის ერთ-ერთ პლანტაციაში. გადაღება 2012 წლის ივლისში დასრულდა. ფილმი გადაღებულია 35-მილიმეტრიანი ფირით. მიუხედავად იმისა, რომ სცენარით გათვალისწინებული იყო კელვინ კენდის მასკირებული მებრძოლის (ზოი ბელი) პატარა ისტორიაც, ის არ გადაუღიათ მჭიდრო გრაფიკის გამო. საერთო ჯამში, ფილმის გადაღებაზე 130 დღე გახდა საჭირო. გადაღება დასრულდა 2012 წლის ივლისში.
მონტაჟი
„ჯანგო გათავისუფლებული“ ტარანტინოს პირველი ფილმი იყო, რომლის მემონტაჟე სალი მენკე არ იყო; ეს უკანასკნელი 2010 წელს გარდაიცვალა. ფილმის მონტაჟი ფრედ რასკინმა შეასრულა, რომელსაც მანამდეც უმუშავია ტარანტინოსთან, — ფილმში „მოკალი ბილი“ მემონტაჟის ასისტენტი იყო. რასკინი ნომინირებული იყო BAFTA-ს ჯილდოზე საუკეთესო მონტაჟისთვის.
მუსიკა
ფილმი შეიცავს როგორც სპეციალურად ფილმისთვის დაწერილ, ასევე ადრეულ მუსიკას. სპეციალურად ამ ფილმისთვის დაიწერა რიკ როსის სიმღერა „100 Black Coffins“, ჯონ ლეჯენდის „Who Did That To You?“, ენიო მორიკონესა და ელისას „Ancora Qui“, ენტონი ჰამილტონისა და ელაინა ბოინტონის „Freedom“. თემა „Django“ ასევე გამოყენებულია 1966 წლის ფილმში „ჯანგო“. სიმღერა დაწერა რეპერმა ფრენკ ოუშენმაც, თუმცა ის არ შევიდა ფილმში. ტარანტინომ განაცხადა, რომ ოუშენმა ბრწყინვალე ბალადა დაწერა, მაგრამ ფილმში ვერ იპოვნა სცენა, რომელშიც ეს სიმღერა იქნებოდა გამოყენებული. მოგვიანებით რეპერმა სიმღერა „Wiseman-ის“ სახელით გამოაქვეყნა.
სურათში ასევე შესულია კლასიკური მუსიკის რამდენიმე ნამუშევარი. მათ შორისაა ბეთჰოვენის „Für Elise“ (რომელიც 1858 წლისთვის, როცა ფილმის მოქმედება ვითარდება, ჯერ კიდევ არ იყო გამოქვეყნებული) და ჯუზეპე ვერდის „Dies irae“ (რომელიც 1873 წელს დაიწერა, რაც ასევე ანაქრონიზმია). ფილმის საუნდტრეკის ალბომი გამოვიდა 2012 წლის 18 დეკემბერს.
მარკეტინგი
ფილმის პირველი ტიზერ-პოსტერის ინსპირაცია იყო იტალიელი არტისტის, ფედერიკო მანკოსუს, ფან-არტ პოსტერი. მისი ნამუშევარი გამოქვეყნდა 2011 წლის მაისში, მოკლე სიუჟეტისა და ოფიციალური სათაურის გასაჯაროებიდან რამდენიმე დღეში. 2012 წლის აგვისტოში ტარანტინოს მოთხოვნით პროდიუსერმა კინოკომპანიებმა შეისყიდეს მანკოსუს ნამუშევარი სარეკლამო მიზნით და პროცესში პერსონალის ჩაცმულობის გაფორმების მიზნით ფილმის პირველი ტრეილერი გამოჩნდა 2012 წლის ივლისში, ხოლო მეორე ოქტომბერში.
გამოშვება
2013 წლის მარტში ცნობილი გახდა, რომ „ჯანგო გათავისუფლებულს“ აჩვენებდნენ ჩინეთში. მკაცრი ცენზურის გამო, ეს კვენტინ ტარანტინოს პირველი სურათი იყო, რომელიც ოფიციალურად უნდა გამოსულიყო ჩინეთის კინო-ბაზარზე. მიუხედავად ამისა, 2013 წლის 11 აპრილს დაგეგმილი დებიუტი ჩაიშალა და ეს ტექნიკური მიზეზებით აიხსნა. ჩინეთის კინოთეატრებში ფილმი გამოვიდა 2013 წლის 12 მაისს. „Quartz-ის“ მიმომხილველი ლილი კუო წერდა: „ფილმში ასახულია ამერიკის ერთ-ერთი ყველაზე ბნელი ეპოქა, როდესაც მონობა კანონიერი იყო. ამის გამო ჩინელმა ოფიციალურმა პირებმა მოიწონეს ფილმი და ის ამერიკელთა მხრიდან კრიტიკის პასუხად გამოიყენეს [საუბარია ჩინეთის ადამიანების უფლებათა დარღვევავაში დადანაშაულებაზე].“.
აუდიტორია
2013 წელს ავსტრიაში „ჯანგო გათავისუფლებული“ გახდა ყველაზე დიდი აუდიტორიის მქონე ფილმი 555 087 მაყურებლით, ხოლო გერმანიის კინოთეატრებში ის 4 492 307 ადამიანმა ნახა და წლის ყველაზე ხშირად ნანახ ფილმთა შორის მესამე ადგილი დაიკავა.
სახლის კინოთეატრი
ფილმი ხელმისაწვდომი გახდა DVD, Blu-ray დისკებზე და ციფრული გადმოწერისთვის 2013 წლის 16 აპრილს.
კრიტიკა
ფილმმა კრიტიკოსთა აღიარება მოიპოვა. მიმოხილვათა საიტ Rotten Tomatoes-ზე 245 შეფასებიდან მისი რეიტინგი 88%-ია. საიტის მიმომხილველთა კონსენსუსის თანახმად „შავი, სისხლიანი და სტილისტურად თამამი ჯანგო გათავისუფლებული კვენტინ ტარანტინოს კიდევ ერთი შედევრია.“ მიმოხილვათა კიდევ ერთ საიტ Metacritic-ზე ფილმმა 100 შესაძლოდან 81 ქულა დააგროვა, რაც „საყოველთაო აღიარებაზე“ მიუთითებს.
როჯერ ებერტმა „Chicago Sun-Times-იდან“ მიანიჭა ფილმს ოთხიდან ოთხი ვარსკვლავი და აღნიშნა: „ფილმი გვთავაზობს მოვლენათა სენსაციურ გაგრძელებებს ერთი მეორის მიყოლებით და ყველაფერი აგებულია ორი დამაინტრიგებელი პერსონაჟის ირგვლივ, რომლებიც ჩანან დაპირისპირებულები, მაგრამ იზიარებენ საერთო პრაგმატულ, ფინანსურ და პირად საკითხებს“. პიტერ ბრედშოუმ „The Guardian-დან“ ფილმი ხუთი ვარსკვლავით შეაფასა და აღნიშნა, რომ ის ნარკოტიკულ სიამოვნებას ანიჭებს მაყურებელს, ხოლო ტარანტინომ კი კვლავ იცის, როგორ ჩაგითრიოს კინოში.
კრიტიკოსებმა ფილმს ტარანტინოს ყველაზე სრულყოფილ და ცოცხალ სურათად ან 2012 წლის ყველაზე მხიარულ ფილმად დაასახელეს. „Wall Street Journal-ში დაიწერა, რომ ფილმში მონობისა და რასიზმის თემა ძალიან მნიშვნელოვანია და ტარანტინო ბრუტალობასა და ექსტრავაგანტულობასთან ერთად ამ ორი მოვლენის მნიშვნელოვან მაგალითებსა და უგუნურ მავნებლობას გვიჩვენებს. პიტერ ტრავერსი The Rolling Stones-იდან წერს, რომ „ტარანტინო ცხოვრობს იმისთვის, რომ ზღვარს გადაცდეს. ჯანგო ზღვარს გადასულია?... სხვაგვარად ეს ტარანტინო არ იქნებოდა”.
რეჟისორმა მაიკლ მურმა შეაქო ფილმი და დაწერა: