cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
დიმიტრი (ლაზარიშვილი)
ბიოგრაფია
1943 წლის იანვარში უწმიდესი და უნეტარესი, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი კალისტრატე (ცინცაძე) შეუძლოდ გახდა, ავადმყოფობა კიდევ უფრო გაუძლიერდა. "თბილისის ეკლესიები ხუთი თვის მანძილზე მღვდელმთავრის წირვა-ლოცვის გარეშე დატოვა. გამოჯანმრთელებისთანავე მიიღო გადაწყვეტილება ქაშუეთის ეკლესიის წინამძღვრის დიმიტრის ეპისკოპოსად კურთხევის შესახებ. 1943 წლის 23 მაისს დიმიტრი ლაზარიშვილი ხელდასხმულ იქნა ნინოწმინდელ ეპისკოპოსად. ის იწოდებოდა ნინოწმინდელად, მაგრამ ეპარქიაში არ იყო არც ერთი მოქმედი ეკლესია, ამიტომ წირავდა ქაშუეთის ეკლესიაში. ეპისკოპოსი დიმიტრი დაინიშნა სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის ქორეპისკოპოსად. მეუფე დიმიტრი 1947 წლის 8 ნოემბერს ხანმოკლე ავადმყოფობის შემდეგ გარდაიცვალა. დაკრძალულია თბილისის ქაშვეთის ეკლესიაში.
სქოლიო
კატეგორია:ნინოწმინდელი მღვდელთმთავრები კატეგორია:დაბადებული 16 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1870 კატეგორია:გარდაცვლილი 8 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1947 კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში კატეგორია:ქართველი ეპისკოპოსები
კარლა სერენა
მინი|კარლა სერენა (ჟურნალი La Ilustración de la Mujer, [[1884)]] კარლა სერენა (Carla Serena, დაბადების სახელი და გვარი — კაროლინ ჰარტოგ მორგენშტაინი, Caroline Hartog Morgensthein; დ. 1820, ანტვერპენი, — გ. 1884, ათენი) — ბელგიელი მოგზაური და მწერალი. იდა პფაიფერთან ერთად ითვლება ერთ-ერთ პირველ ევროპელ მოგზაურ ქალად. 1874 წლიდან ექვსი წლის განმავლობაში მოიარა შვედეთი (1874), ოსმალეთის იმპერია (1874-1875), რუსეთის იმპერია (1874, 1875-1877, 1878-1879, 1881) და სპარსეთი (1877-1878); 1876-1877 და 1881 წლებში სერენა იმყოფებოდა საქართველოში. სერენამ მისი მოგზაურობის შთაბეჭდილებები და გეოგრაფიული დაკვირვებები უხვად ილუსტრირებულ სტატიებსა და წიგნებში გადმოსცა.
ბიოგრაფია
კაროლინ ჰარტოგ მორგენშტაინი დაიბადა 1820 წელს ბელგიის ქალაქ ანტვერპენში (იმხანად ნიდერლანდების სამეფოს ნაწილი). იზრდებოდა საფრანგეთში. 1847 წელს ცოლად გაჰყვა მდიდარ ვენეციელ საქმოსანს, ლეონე სერენას და სახელი და გვარი იტალიურ ყაიდაზე გადაიკეთა. 1849 წელს ცოლ-ქმარი იტალიელ რევოლუციონერებთან კავშირის გამო ავსტრიის მთავრობამ ვენეციიდან გააძევა. შვეიცარიაში, მარსელში, ანტვერპენსა და პარიზში რამდენიმეწლიანი ცხოვრების შემდეგ სერენები საბოლოოდ ლონდონში დამკვიდრდნენ. ჰყავდათ ხუთი შვილი. ცხოვრობდნენ შეძლებულად, კარლას კი საკუთარი სალონი ჰქონდა და დროდადრო ბელგიური გაზეთის, Le Précurseur d’Anvers-თვის სტატიებს წერდა. მის ცხოვრებაში გადამწყვეტი აღმოჩნდა კულტურისა და განათლებისადმი მიძღვნილი მსოფლიო გამოფენა, რომელიც 1873 წელს ვენაში ჩატარდა. 54 წლის კარლა სერენამ გადაწყვიტა მსოფლიოს სხვადსხვა მხარე მოენახულებინა. მოგზაურობდა როგორც კერძო პირი. 1874-1879 წლებში იგი ეწვია შვედეთს, რუსეთს, თურქეთს, ეგვიპტეს, პალესტინას, სირიას, ლიბანს, ირანს, საბერძნეთს და კავკასიას.
კავკასიაში სერენამ თითქმის ორი წელი დაჰყო; მოინახულა აფხაზეთი, კახეთი, ყარაბაღი, გურია, იმერეთი, სამეგრელო და სამურზაყანო. იყო კავკასიის რეგიონში რუსეთ-ოსმალეთის ომის (1877-1878) და მისი შედეგების თვითმხილველი. სამეგრელოში მას ეკატერინე დადიანმა უმასპინძლა. კავკასიიდან დაბრუნების შემდეგ რეგიონზე რამდენიმე სტატია გამოაქვეყნა, მათ შორის ერთი იმერეთზე და ერთიც სამეგრელოზე ჟურნალში Le Tour du Monde. ასევე დაიბეჭდა მისი მოგზაურობის შთაბეჭდილებები 2 ტომად, რომლიდანაც პირველი ეთმობა კავკასიას, მეორე — სპარსეთს. 1881 წელს დაბრუნდა კავკასიაში კახეთისა და აფხაზეთის შესახებ ილუსტრირებული სტატიების მოსამზადებლად. ამ ვოიაჟის დროს შექმნა უნიკალური ფოტოსურათების სერია, რომელიც ასახავს იმდროინდელი საქართველოს გეოგრაფიასა და ეთნოგრაფიას. შინ დაბრუნების შემდეგ Le Tour du Monde-ში გამოაქვეყნა ორი უხვად ილუსტრირებული პუბლიკაცია კახეთისა და აფხაზეთ-სამურზაყანოს შესახებ. სერენას საქართველოში ვიზიტს 1882 წლის მარტში გამოეხმაურა გაზეთი „დროება“:
კარლა სერენას შემდგომი წლების შესახებ ცოტა რამაა ცნობილი. ის არჩეული იყო საფრანგეთის, გერმანიისა და ესპანეთის გეოგრაფიული საზოგადოებების წევრად, 1882 წელს კი იტალიის მეფისგან მიიღო ოქროს მედალი. სიცოცხლის ბოლო წლებში გამოაქვეყნა კიდევ რამდენიმე გეოგრაფიული და ეთნოგრაფიული ნაშრომი. გარდაიცვალა საბერძნეთში 1884 წლის აგვისტოში. სიკვდილის მიზეზი, ასევე დაკრძალვის ადგილი უცნობია.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1820 კატეგორია:გარდაცვლილი 1884 კატეგორია:ბელგიელი მოგზაურები კატეგორია:ბელგიელი გეოგრაფები კატეგორია:მწერალი ქალები კატეგორია:ევროპელი მოგზაურები საქართველოში კატეგორია:უცხოელი ავტორები საქართველოსა და ქართველების შესახებ
ქესაურის კოლექცია
ქესაურის კოლექცია — კერძო კოლექცია ცნობილი მხატვრების (რენესანსიდან ჩვენს დღემდე) ნამუშევრების, რომლებიც განაპირობებენ თანამედროვე ხელოვნების განვითარებას. კოლექცია ინახება ევროკავშირის რამდენიმე ქვეყანაში, ნამუშევრები კოლექციიდან რეგულარულად არიან გამოფენილი ევროკავშირის მრავალ სახელმწიფო მუზეუმებსა და გალერეებში ცალკე თემატური გამოფენების სახით. 2013 წლიდან 2019 წლის დასაწყისამდე უკვე მოეწყო კოლექციაში შენახული ნამუშევრების 68 გამოფენა.
კოლექციის შეგროვება
კოლექცია შეიქმნა კერძო პირებისა და აუქციონებზე შესყიდვისა და საჩუქრად მიღების გზით მხატვრული ნამუშევრების, რომლებიც არის შესრულებული სხვადასხვა ტექნიკასა და ჟანრში, როგორც უნიკალური, ასევე სერიული — ლითოგრაფიისა, ქანდაკების, ბარელიეფის, მედალის, ძვირფას ლითონებსა და აბრეშუმზე სერიგრაფიის, დიზაინერული ნამუსევრებისა, იუველირულ ნაწარმის ტექნიკაში. კოლექციაში არის მემორიალური და უნიკალური ნივთები მხატვრების,ხელოვნებისა და კულტურის სამყაროს გამოჩენილი პიროვნებების.
კოლექციის შემადგენლობა
კოლექცია შეიცავს 2300 ნივთზე მეტს, მათ შორისაა სალვადორ დალის 1400 ნივთი, მარკ შაგალის, ჯორჯიო დე კირიკოს, რენე მაგრიტის, ჰენრი მურის, ედგარ დეგას, ანრი დე ტულუზ-ლოტრეკის, ჰანს ჰოლბაინ უმცროსის, ეჟენ დელაკრუაა, კაცუსიკა ჰოკუსაია, ლეონორ ფინის, რენატო გუტუზოს, ედუარ მანეს, კამილ პისარო, პოლ სეზანისა და სხვა ცნობილი მხატვრების ნამუშევრები, აგრეთვე ვლადიმერ ვისოცკის და მარინა ვლადის მემორიალური ნივთები. და კინოვარსკვლავთა 70-მდე ნამუშევარი.
ლორა ლინი
ლორა ლინი (Laura Linney; 5 თებერვალი, 1964 ) — ამერიკელი კინოს, თეატრისა და ტელევიზიის მსახიობი. მიღებული აქვს ოსკარის სამი ნომინაცია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1964 კატეგორია:ნიუ-იორკელები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
პეტრე-პავლეს ციხესიმაგრის ნევის ჭიშკარი
პეტრე-პავლეს ციხესიმაგრის ნევის ჭიშკარი (Невские ворота Петропавловской крепости) — პეტრე-პავლეს ციხესიმაგრის ტრიუმფალური თაღი სანქტ-პეტერბურგში, ხელმწიფისა და ნარიშკინის ბასტიონებს შორის. კლასიციზმის არქიტექტურული ძეგლი.
ისტორია
1714-1716 წლებში აქ ააშენეს პირველი ხის ჭიშკარი. 1720-იანი წლების დასაწყისში ქვაში გადააკეთეს დომენიკო ტრეზინის პროექტის მიხედვით. მოგვიანებით 1731-1732 წლებში მიმდინარეობდა კიდევ ერთი სარემონტო სამუშაოები. ეს პროექტი შემონახულია თანამედროვე სახით პეტრე-პავლეს ეკლესიის მხარეს. კარიბჭის ფრონტონი შემკულია რელიეფური კომპოზიციით ფარით, დროშებითა და სამხედრო ნადავლით.
1746 წელს წარიმართა კარიბჭის კიდევ ერთი რესტავრაცია და მოაპირკეთეს სპეციალური ქვით.
1762-1767 წლებში არქიტექტორმა დ. სმოლიანინოვმა და ინჟინერმა ნ. მურავიოვმა შეიმუშავეს პროექტი, რომ გრანიტის სახე შეეცვალათ ხის მასალით. პროექტის რეალიზაცია მოხდა მხოლოდ 1777 წელს, ციხესიმაგრის კედლის რესტვრაციასთან დაკავშირებით. აღნიშნული პროექტის ავტორი იყო რ. ტ. ტომილოვი.
1780 წელს არქიტექტორმა ნიკოლაი ლვოვმა წამოაყენა წინადადება ნევის ჭიშკრის ახალი პროექტის შექმნის შესახებ. აღნიშნული პროექტის მიხედვით ახალი კარიბჭე ააშენეს 1784-1787 წლებში და ამ სახით მოაღწია ჩვენს ეპოქამდე. ახალი ჭიშკრის სიმაღლეა 12 მეტრი, ხოლო სიგანე 12,2 მეტრი. იგი დგას მაღალ ცოკოლზე, რომლის სიმაღლე თითქმის ერთი მეტრია. კარიბჭის მარჯვნივ და მარცხნივ დამონტაჟებულია ორმაგი ტოსკანური ორდენის სვეტი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
ოქროს გლობუსის 22-ე დაჯილდოება
ოქროს გლობუსის 22-ე დაჯილდოება გაიმართა 1965 წლის 8 თებერვალს. მასში 1964 წლის ფილმები მონაწილეობდნენ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ოქროს გლობუსი
მადაგასკარის ქალაქების სია
აქ წარმოდგენილია მადაგასკარის ქალაქების ცხრილი მოსახლეობის სიდიდის მიხედვით.
მადაგასკარის ქალაქები
{| class="wikitable sortable" border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" ! bgcolor="#efefef" | N ! bgcolor="#efefef" | ქალაქი ! bgcolor="#efefef" | მოსახლეობა (2001)
*
ნოდარ ჯანბერიძე
ნოდარ შალვას ძე ჯანბერიძე (დ. 26 მაისი, 1927, თბილისი — გ. 1997, იქვე) — ქართველი არქიტექტორი, ხელოვნების ისტორიკოსი, ხელოვნებათმცოდნეობის დოქტორი (1972), პროფესორი, ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე. საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსი (1996).
ბიოგრაფია
1949 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტის არქიტექტურის განყოფილება. მუშაობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის გიორგი ჩუბინაშვილის სახელობის ქართული ხელოვნების ისტორიის ინსტიტუტში (1949-1985). პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწეოდა თბილისის სამხატვრო აკადემიაში (1961-1985). საბჭოთა კავშირის მხატვართა კავშირის გამგეობის მდივანი (1977-1981) და საქართველოს მხატვართა კავშირის გამგეობის თავმჯდომარე (1974-1981). დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით. 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრი საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს ერთიანი კომუნისტური პარტიიდან“,  ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი).
ხაიში (თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტი)
ხაიში — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 491 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფლები
ჩიტიყველა
ჩიტიყველა (Berteroa) — მცენარეთა გვარი კომბოსტოსებრთა ოჯახისა. ერთ-, ორ- ან მრავალწლოვანი ბალახებია. მოფენილია დატოტვილი ბეწვით. მთლიანი ფოთლები და მტევანი ყვავილედი აქვთ.
მოიცავს რამდენიმე სახეობას (ზოგი წყაროთი 5-ს, ზოგით — 16-მდე) 7-8 სახეობა გავრცელებულია ევრაზიაში. ყოფილ სსრკ-ში 3 სახეობაა, საქართველოში — 2 — რუხი ჩიტიყველა (Berteroa incana) და Berteroa ascendens; იზრდება ველებზე, გორაკებსა და მშრალ ფერდობებზე, გზის პირებზე, მინდვრებსა და ნასვენ ადგილებზე.
ლიტერატურა
* კატეგორია:კომბოსტოსებრნი
ნაუმბურგის საკათედრო ტაძარი
ნაუმბურგის საკათედრო ტაძარი (Naumburger Dom) — სამნავიანი, ორტრანსეპტიანი და ოთხკოშკიანი საკათედრო ტაძარი საქსონია-ანჰალტის მიწაზე, ქალაქ ნაუმბურგის ისტორიულ ცენტრში, გერმანია.
ნაუმბურგის ტაძრის მშენებლობა დაიწყო 1028 წელს და იგი წარმოადგენს შუა საუკუნეების ხელოვნებისა და არქიტექტურის უნიკალურ მტკიცებულებას. ტაძარის შენობა აგებულია რომანულ და გოთიკურ სტილში. იგი არის გვიანი რომანული პერიოდიდან ადრე გოთიკურ პერიოდში გარდამავალი პერიოდის ნათელი მაგალითი. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია დასავლეთის ქორო, რომელიც განეკუთვნება XIII საუკუნის პირველ ნახევარს, იგი არქიტექტურისა და ქანდაკების შერწყმის შესანიშნავი ნიმუშია. დასავლეთი ქორო და ტაძრის დამაარსებლის, გრაფინია უტა ბალენშტედტელის (იგივე უტა ნაუმბურგელის), ქანდაკება წარმოადგენს სამხატვრო სკოლის შედევრს, რომელიც ცნობილია როგორც „ნაუმბურგელი ხელოსნების“ სახელით.
ტაძრის ქვის რელიეფებზე გამოსახულია ბიბლიის სცენები.
სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გერმანიაში
მარი ჟოზე ბელგიელი
მარი ჟოზე ბელგიელი (Marie-José de Belgique, Maria José del Belgio; დაბ. მარი ჟოზე შარლოტა სოფია ამალია ჰენრიეტა გაბრიელა საქსენ-კობურგ-გოთა; დ. 4 აგვისტო 1906, ბელგია - გ. 27 იანვარი 2001, შვეიცარია) — ბელგიის მეფე ალბერტ I-ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ ელიზაბეთ ბავარიელის ქალიშვილი. იტალიის უკანასკნელი დედოფალი მხოლოდ 35 დღით, როგორც უმბერტო II-ის მეუღლე. მისი მმართველობის პერიოდისა და ხანგრძლივობის გამო ხალხმა მას მაისის დედოფალი შეარქვა.
ადრეული ცხოვრება
პრინცესა მარი ჟოზე დაიბდად 1906 წლის 4 აგვისტოს, ბელგიის ზღვისპირა ქალაქ ოსტენდში. იგი იყო ბელგიის მეფე ალბერტ I-ისა და მისი ცოლის, დედოფალ ელიზაბეთ ბავარიელის ასული. პირველი მსოფლიო ომის დროს ბელგიაში შექმნილი მძიმე ვითარებიდან გამომდინარე, მშობლებმა მარი ინგლისში გააგზავნეს, სადაც მან უმაღლესი განათლება მიიღო ესექსის უნივერსიტეტში.
1924 წელს მარი ჟოზე პირველად დაესწრო სამეფო ბალს, რომლისთვისაც მას აჩუქეს ოქროს ბრილიანტებიანი ნიღაბი, რომელიც მანამდე ბადენის დიდ ჰერცოგინია სტეფანია ბოარნეს ეკუთვნოდა.
ქორწინება და შვილები
1930 წლის 8 იანვარს იტალიის დედაქალაქ რომში მარი ჟოზე დაქორწინდა იტალიის ტახტის მემკვიდრე, პიემონტის პრინც უმბერტო სავოიელზე. ამით მარი გახდა პიემონტის პრინცესა, რაც მას იტალიის მომავალ დედოფლად აქცევდა.
მათი უამრავი საქორწინო საჩუქრიდან აღსანიშნავია ფირუზისა და ალმასის ძვირფასი სამკაულები, აგრეთვე ალმასის მშვილდი და რამდენიმე სასახლეც.
წყვილს მრავალწლიანი ქორწინებიდან მხოლოდ ოთხი შვილი შეეძინა:
პიემონტის პრინცესა
1939 წელს პიემონტის პრინცესა მარი ჟუზე ბელგიელი იტალიაში წითელი ჯვრის პრეზიდენტი გახდა. რამდენიმე გამოჩენილი არისტოკრატი ქალბატონი დაესწრო ცერემონიას, სადაც მარი ჟოზე წითელი ჯვრის პრეზიდენტად დაინიშნა.
1937 წელს სკანდალი აგორდა. ბენიტო მუსოლინის ვაჟი, რომანო მუსოლინი და პრინცესა მარი ჟოზე სექსუალურ ურთიერთობაში იყვნენ ერთმანეთთან. ამის დამამტკიცებლად კი ის დაასახელა, რომ სამხრეთ სანაპიროზე პრინცესა და დიქტატორი ერთმანეთს მალულად შეხვდნენ და ღამე ერთად გაათიეს.
1943 წელს პიემონტის პრინცესა უშედეგოდ ცდილობდა, რომ იტალიასა და ამერიკის შეერთებულ შტატებს შორის სამშვიდობო ხელშეკრულება დაედო. ამაში მას ხელს უწყობდა თავად რომის პაპი პავლე VI.
იგი ნაცისტების მომხრე მეფემ და უმბერტომ ამერიკელ ჯაშუშად სცნეს და შვილებთან ერთად ოსტიის ხეობაში გააგზავნეს, რათა სამეფო ოჯახისაგან და პოლიტიკისაგან იზოლირებული ყოფილიყო.
ოსტიიდან იგი შვეიცარიაში ლტოლვილად გადავიდა. სადაც თან გადაიტანა კონტრაბანდული იარაღი, ფული და საკვები. მას პარტიზანული დამნაშავეების ბანდამ ლიდერობაც შესთავაზა, მაგრამ უარი თქვა.
იტალიის დედოფალი
ვიტორიო ემანუელე III ტახტიდან 1946 წლის 9 მაისს გადადგა. ამ დროს იტალიაში ამბოხება მძვინვარებდა და ხალხი იტალიის რესპუბლიკად გადაკეთებას მოითხოვდა. ტახტზე ასვლიდან ერთ თვეში უმბერტომ ჩაატარა სახალხო რეფერენდუმი, რომლის მიხედვითაც მოსახლეობის 52 %-მა რესპუბლიკურ მმართველობას მისცა ხმა. ვიტორიომ ტახტზე იმიტომ თქვა უარი, რომ უმბერტო და მარი ჟოზე ხალხში უფრო მეტი სიყვარულით სარგებლობდნენ და იმედი ჰქონდა ეს ქვეყანაში მონარქიას შეინარჩუნებდა, მაგრამ ამაოდ. 1946 წლის 12 ივნისს იტალია რესპუბლიკა გახდა და სამეფო ოჯახიც დევნილობაში წავიდა.
დევნილობა
სამეფო ოჯახი თავიდან დევნილობაში პორტუგალიაში წავიდა, რომლებსაც მალევე უმბერტო გამოეყო. უმბერტო სამოგზაუროდ წავიდა, ხოლო მარი ჟუზე შვილებთან ერთად შვეიცარიაში წავიდა საცხოვრებლად, სადაც სიცოცხლის ბოლომდე დარჩა. მალევე მიიღო ცნობა, რომ უმბერტო ოჯახთან დაბრუნებულა პორტუგალიაში. თუმცა წყვილი მიუხედავად ამისა არასდროს განქორწინებულა. იტალიის რესპუბლიკის ახალი კონსტიტუცია სამეფო გვარის ყველა წარმომადგენელსა და მათ მეუღლეებს, იტალიის მიწაზე ფეხის დადგმას კატეგორიულად უკრძალავდა.
გარდაცვალება
გარკვეული დროის მანძილზე მარი ჟოზე თავის ქალიშვილ, პრინცესა მარია ბეატრიჩესთან ერთად მექსიკაში ცხოვრობდა.
1983 წელს ქმრის გარდაცვალების შემდეგ მარი ჟოზე იტალიაში დაბრუნდა. საიდანაც უმბერტოს დაკრძალვის მეორე დღესვე გააძევეს. უმბერტო ჟენევაში გარდაიცვალა ფილტვის კიბოთი და როგორც გარდაცვლილ მეფეს, პატივი მიაგეს და სამშობლოში დაკრძალვის უფლება მისცეს.
ამის შემდეგ თავად მარიც შვეიცარიაში დასახლდა, სადაც გარდაიცვალა კიდეც 2001 წელს. მის დაკრძალვას 2000 ადამიანი ესწრებოდა, მათ შორის ბელგიის მეფე ალბერტ II, ესპანეთის მეფე ხუან კარლოს I და ირანის ბოლო იმპერატრიცა ფარაჰ ფეჰლავი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 4 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1906 კატეგორია:გარდაცვლილი 27 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 2001 კატეგორია:იტალიის დედოფლები კატეგორია:საქსენ-კობურგის და გოთას დინასტია (ბელგია)
ბორმანის სახლი
ბორმანის სახლი (Особняк Бормана) — XX საუკუნის დასაწყისის ქალაქთმშენებლობისა და არქიტექტურის ძეგლი. მდებარეობს დასახლება კომაროვოში, რომელიც ამჟამად სანქტ-პეტერბურგის საკურორტო რაიონის შემადგენლობაში შედის. მისამართზე საზღვაო ქუჩა, სახლი № 14. არის სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტი.
ისტორია
ითვლება, რომ სახლის მფლობელი ამ მიწის ნაკვეთზე იყო გიორგი ბორმანი, რუსი მეწარმე, საპატიო მოქალაქე, საკონდიტრო ამხანაგობა „Жоржъ Борманъ“-ის დირექტორი. ზოგიერთი წყარო შენობას აღწერს, როგორც „ერგარდტის მიწის ნაკვეთზე მდებარე სახლს“.
ომის შემდეგ აქ დაფუძნდა ლენინგრადის ხელმძღვანელობა (გარდა გრიგილ რომანოვისა).
2014 წლის ივნისში პეტერბურგის ხელისუფლებამ დაასრულა შენობების კომპლექსის სარეკონსტრუქციო სამუშაოები. ტერიტორიაზე ააშენეს აბანო და აუზი გუბერნატორისათვის.
ნაგებობათა კომპლექსის შემადგენლობაში, რომელიც შეტანილია რუსეთის ფედერაციის ხალხთა კულტურული მემკვიდრეობის (ისტორიისა და კულტურის ძეგლი) ობიექტების ერთიან სახელმწიფო რეესტში, შედის: საცხოვრებელი სახლი, ჭა, მოსასახურე პერსონალის სახლი, მაცივარი, პარკი და შადრევანი.
ბორმანის სახლი სახელმწიფოს მიერ დაცულია შემდეგი დოკუმენტალური ბაზის საფუძველზე: ლენინგრადის საქალაქო საბჭოს აღმასკომის 1988 წლის 5 დეკემბრის № 963 გადაწყვეტილება; რუსეთის ფედერაციის პრეზიდენტის 1995 წლის 20 თებერვლის № 176 ბრძანება; რუსეთის ფედერაციის მთავრობის 2001 წლის 10 ივლისის № 527 დადგენილება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
ლიდია ბეკერი
ბიოგრაფია
დაიბადა მანჩესტერში, კოპერ-სტრიტზე. ის თიურინგიელი ემიგრანტის ერნსტ ბეკერის უფროსი ქალიშვილი იყო. ლედიამ იმ დროის გოგების მსგავსად განათლება სახლში მიიღო. 1850-იანებში შეისწავლა ასტრონომია და ბიოლოგია, 1862 წელს სამეცნიერო ჟურნალში მებაღეობაზე გამოქვეყნებული წერილისთვის ოქროს მედალი მიიღო. მის განათლებაში ბიძამისს უფრო დიდ წვლილი მიუძღვის ვიდრე მშობლებს. ხუთი წლის შემდეგ მანჩესტერში დააარსა ქალთა ლიტერატურული საზოგადოება. მას მიმოწერა ჰქონდა ჩარლზ დარვინთან,  რომელსაც წერილებთან ერთად მცენარეების ნიმუშებს უგზავნიდა. მან ასევე გაუგზავნა Botany for Novices-ის ასლი. ლიდია იყო XIX საუკუნის ქალთაგან ერთ-ერთი, რომელმაც დარვინის ნაშრომში წვლილი შეიტანა.
1866 წლის შემოდგომაზე ის ესწრებოდა სოციალური მეცნიერების განვითარების ეროვნული ასოციაციის ყოველწლიურ შეხვედრას, სადაც ის აღფრთოვანდა ბარბარა ბოდიშონის ნაშრომით — „Reasons for the Enfranchisement of Women“ („ქალების დაფინანსების მიზეზები“). მან თავი მიუძღვნა ამ საკითხის ორგანიზებას და 1867 წელს მოიწვია მანჩესტერელ ქალთა ხმის უფლება კომიტეტის პირველი ყრილობა. მსგავსი ყრილობა პირველი იყო ინგლისის მასშტაბით.
რამდენიმე თვის შემდეგ, მაღაზიის მფლობელი ქვრივი ლილი მაქსველი შეცდომით აღმოჩნდა ხმის მიმცემთა სიაში. ეს არ იყო პირველი შემთხვევა, თუმცა ის აღმოჩნდა კარგი მაგალითი თემის საჯარო განხილვებისთვის. ბეკერი ესტუმრა ლილის და ხმის მისაცემ უბნამდე მიაცილა. ხმის მიცემის კომისარმა მაქსველი სიაში იპოვა და ხმის მიცემის უფლება დართო. ბეკერმა მაშინვე დაიწყო სხვა საკუთრების მქონე ქალების მოძიება და მათი მოტივირება ამომრჩეველთა სიაში მოხვედრილიყვნენ. მათი მოთხოვნები სასამართლოს ჯონ კოლერიჯმა და რიჩარდ პანხურსტმა წარადგინეს, მაგრამ მათი მოთხოვნა არ დაკმაყოფილდა.
ბეკერმა მოგვიანებით, საზოგადოების სახელით დაიწყო ჩრდილოეთ ინგლისის ქალაქებში ლექციების ჩატარება. 1869 წლის ივლისში, ბეკერმა და მისმა თანამოაზრეებმა ადგილობრივ არჩევნებში ქალებისთვის ხმის უფლების მოპოვებას მიაღწიეს. სასკოლო საბჭოში ქალების ჩართულობის კამპანიის ფარგლებში, 1870 წელს ის იყო იმ ოთხ ქალს შორის რომელიც აირჩიეს საბჭოს წევრად, სადაც ის გარდაცვალებამდე მსახურობდა. იმავე წელს ბეკერმა და მისმა მეგობარმა ჯესი ბუჩერეტმა დააარსეს ჟურნალი Women's Suffrage Journal. ჟურნალი XIX ბრიტანეთში, ქალთა ხმის უფლებებს მიძღვნილი ყველაზე პოპულარული გამოცემა იყო.
1880 წელს ბეკერი მონაწილეობდა მენის კუნძულების პარლამენტის არჩევნებში და მოულოდნელად წარმატებას მიაღწია. ბეკერი გახდა ქალთა საარჩევნო უფლების ეროვნული საზოგადოების ცენტრალური კომიტეტის თავმჯდომარე.
ბეკერი ადრეული ფემინისტებისგან იმით განსხვავდებოდა, ქალებსა და მამაკაცებს შორის ინტელექტუალურ განსხვავებას არ აღიარებდა. ის არა-გენდერული განათლების სისტემას უჭერდა მხარს. ასევე სხვებისგან განსხვავებით ის ასევე დაუქორწინებელი ქალებისთვისაც ითხოვდა ხმის უფლებას. მას სჯეროდა, რომ მარტოხელა ქალებს უფრო მეტად ჭირდებოდათ ხმის უფელბა. ამ პოზიციის გამო ის ხშირად ხდებოდა საგაზეთო შარჟების სამიზნე.
1890 წელს, ბეკერი იმყოფებოდა საკურორტო ქალაქ ეკს-ლე-ბენში სადაც ის დიფტერიით დაავადდა და 63 წლის ასაკში გარდაიცვალა. მისი გარდაცვალების შემდეგ Women's Suffrage Journal-ის გამოცემა შეწყდა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 24 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1827 კატეგორია:გარდაცვლილი 18 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1890 კატეგორია:ბრიტანელი ფემინისტები კატეგორია:ბრიტანელი აქტივისტები კატეგორია:ბრიტანელი მწერლები
თბილისის თანდოიანცის ღვთისმშობლის ეკლესია
თბილისის თანდოიანცის ღვთისმშობლის ეკლესია — სომხური ეკლესია, მდებარეობს დავით აღმაშენებლის გამზირის №38-ში.
ისტორია
თანდოიანცის ეკლესიის აშენების ზუსტი თარიღი უცნობია. ის, სავარაუდოდ, აშენებულია XIX საუკუნის I ნახევარში, როდესაც სოფელ კუკიაში ჩამოსახლებულმა სომხურმა მოსახლეობამ იმატა.
პ. მურადიანის ცნობით, ეკლესიის აშენების თარიღად XIX საუკუნის I ნახევარია დასახელებული, ხოლო აღმშენებლად – „ერევნელი პაპენ და იაკობ კოჩაროვები“. პ. მურადიანი ამ ეკლესიას სურბ გევორქად მოიხსენიებს. სხვა სომხური წყაროების მიხედვით კი, ეს ეკლესია ღვთისმშობლის სახელობისაა და იგი სომეხი მოქალაქის თანდოევის მიერაა აშენებული.
საბჭოთა პერიოდში ეს ეკლესიაც ვერ გადაურჩა დახურვას. საინტერესო მასალები იქნა მოძიებული თბილისის ცენტრალურ არქივში. თბილისის აღმასკომის პრეზიდიუმის 1924 წლის განკარგულებით „…პლეხანოვის პრ. №38–ში მოთავსებულ, ტფილისის სომხის მხვთისმშობლის ტანდოევის რელიგიურ საზოგადოების ლიკვიდაციის მოსახდენათ, შემდგარი სალიკვიდაციო კომისია, შემადგენლობით: თავმჯდომარედ – ტფილისის აღმასკომის სამეურნეო ქ/განყოფილების გამგის ი. გვარამაძის და წევრებათ აღმასკომის საკონტროლო განყოფილების რევიზორ გ. ლაბაძის და რელიგიურ საზოგადოების წარმომადგენლების საბჭოს წევრები მღვდლები: 1. ჯუგინიანც არუთინ, 2. საკიან სააკი.“
ამის შემდეგ შენობა გამოიყენებოდა სხვადასხვა დანიშნულებით. მასში ხან კინოთეატრი იყო, ხან მეეზოვეთა კლუბი.
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის ეკლესიები კატეგორია:თბილისის დანგრეული შენობა-ნაგებობები
ჩიმნაზ ბაბაევა
ჩიმნაზ ბაბაევა დაიბადა 1946 წლის 23 დეკემბერს, ბაქოში. 1964 წელს დაამთავრა ბაქოს ქორეოგრაფიული სასწავლებელი (გამარ ალმასზადეს კლასი). 1964-1977 წლებში იყო მირზა ფათალი ახუნდოვის სახელობის აზერბაიჯანის სახელმწიფო ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო თეატრის სოლისტი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 23 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1946 კატეგორია:ბაქოში დაბადებულები კატეგორია:აზერბაიჯანელი ბალერინები კატეგორია:აზერბაიჯანის სსრ-ის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები
ყელსახვევიანი წინტალა
ყელსახვევიანი წინტალა, საყელოიანი წინტალა (Charadrius hiaticula) — ფრინველი წინტალების ქვერიგის მეჭვავიის გვარისა. მისი სხეულის სიგრძეა 18–20 სმ, მასა 55–73 გრამი. ტანი ჰორიზონტალურადაა დაყენებული, ფრთები გრძელი და მახვილია. ზურგი შეფერილია მორუხო-მურად; კეფასა და თავის გვერდებზე გასდევს გარდიგარდმო შავი ზოლები, კისერზე შავი რგოლი აქვს, რომელიც მკერდზე ფართოვდება და წარმოქმნის „ყელსახვევს“ (აქედან სახელწოდება); შუბლი, ყელი, კისერი და სხეულის ქვედა მხარე თეთრია. ნისკარტის წვერი შავი, მისი ფუძე და ფეხები ნარინჯისფერი. დედალ-მამალი ერთმანეთს ჰგავს. უმთავრესად გავრცელებულია არქტიკისა და სუბარქტიკის ზღვის სანაპიროებსა და შიდა წყალსატევებზე; დასავლეთ ევროპაში გვხვდება ზომიერ განედებშიც. იზამთრებს ხმელთაშუა და წითელი ზღვების, სპარსეთის ყურის სანაპიროებზე და აფრიკაში. საქართველოში გვხვდება მიმოფრენისას. იკვებება მრავალნაირი უხერხემლოებით, რომლებსაც მიწის ზედაპირზე აგროვებს, ხშირად — ტალახში მიქცევის დროს. ცალკეულ წყვილებად ბუდობენ ქვიშიან, კენჭიან და ნიჟარებიან ცელებზე, სანაპიროს დიუნების ძირში, იშვიათად ღორღიან ტუნდრაში. საბუდარი ორმო ჩვეულებრივ საფენის გარეშეა. დედალი დებს 4 კვერცხს, ორივე მშობელი კრუხობს 24 დღის განმავლობაში, 21–23 დღე კი ბარტყებს უვლიან.
სქოლიო
კატეგორია:მეჭვავია
როხუსგასე (ვენის მეტრო)
როხუსგასე (Rochusgasse) — ვენის მეტროპოლიტენის სადგური. მდებარეობს U3 ხაზზე და შედგება 1 ბაქნისაგან. სადგური გაიხსნა 1991 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვენის მეტროსადგურები
აკუსტიკა
სიტყვა აკუსტიკა შეიძლება გულისხმობდეს ერთ-ერთს:
ამიტაბჰ ბაჩანი
ამიტაბჰ ბაჩანი (Amitabh Bachchan, अमिताभ बच्चन, დ.11 ოქტომბერი, 1942, ალაჰაბადი, ბრიტანეთის ინდოეთი) — ინდოელი მსახიობი, პოლიტიკოსი, პროდიუსერი და ტელეწამყვანი.
ბიოგრაფია
აბიტაბჰ ბაჩანი დაიბადა 11 ოქტომბერს, 1942 წელს ქალაქ ალაჰაბადში, უტარ-პრადეშის შტატში, ცნობილი ინდოელი პოეტის ხარივანშა იაია ბაჩანისა (ფსევდონიმია, ნამდვილი გვარია - შრივასტავი) და მისი ცოლის ტეჯი ბაჩანის ოჯახში. მას ჰყავს უმცროსი ძმა აჯიტაბჰი.
1973 წლის ივნისიდან ამიტაბჰ ბაჩანი დაქორწინებულია მსახიობ ჯაი ბხადურიზე. მათ ჰყავთ ორი შვილი: შვეტა და აბხიშეკი, რომლებიც ასევე მსახიობები არიან.
კინოკარიერა
1969 წელს შედგა ამიტაბჰ ბაჩანის დებიუტი, ფილმში „შვიდი ინდოელი“, თუმცა ეს ფილმი კომერციული წარმატების არმქონე იყო. მისი შემდეგი ფილმი იყო „ანანდი“, სადაც მთავარ როლს ასრულებდა რაჯეშ კჰანა, ბაჩანმა კი მეორეხარისხოვანი მამაკაცის როლისთვის Filmfare Award-ის ჯილდო მიიღო.
1972 წელს გამოვიდა ფილმი, ბოევიკის ჟანრსა და კომედიაში „Bombay to Goa“, რომელიც პირველი ფილმი იყო ამიტაბჰის მონაწილეობით, როელმაც კომერციულ წარმატებას მიაღწია. თუმა, ნამდვილ წარმატებას მან მიაღწია 1973 წელს, როცა შეასრულა მთავარი როლი ფილმში „ხანგრძლივი ანგარიშსწორება“, რომელშიც მან პირველად ითამაშა გაბრაზებული ახალგაზრდა კაცის როლი, რომელიც ბოროტებას ებრძოდა.
1975 წელს გამოსულ ფილმებს შორის, ბაჩანის ორი ფილმი ბოლივუდის კლასიკად იქცა. პირველი იყო - „კედელი“, სადაც მან კრიმინალის როლი ითამაშა, რომელსაც ძმა-პოლიციელი უწევდა წინააღმდეგობას. მეორე კი - „შურისძიება და კანონი“ იყო, რომელშიც მან იმ დროის პოპულარულ მსახიობთან დჰარმენდრასთან ერთად ითამაშა. ფილმი გაყიდვადი აღმოჩნდა და ყველა დროის საუკეთესო ბოლივუდურ ნამუშევრად იქცა. 1976 წელს გამოვიდა ფილმი - „სიყვარული - ცხოვრებაა“, რომელშიც მან ახალგაზრდა პოეტის ამიტა მახოტრას როლი შეასრულა, რომელიც შეყვარებული იყო გოგონა პუჯაზე, მიუხედავად იმისა, რომ ის გათხოვილი იყო.
1982 წელს ფილმ „მოძალადის“ გადაღებისას, ერთ-ერთი ტრიუკის შესრულების დროს ბაჩანმა მძიმე ტრავმა მიიღო. მაგიდის კიდეში ძლიერმა დარტყმამ ელენთის დაზიანება გამოიწვია. შედეგად, მან რამდენიმე თვე კომაში გაატარა. ამ მოვლენის გამო ფილმის შემქმნელები იძულებულნი გახდნენ შეეცვალათ სცენარი რეალობის შესაბამისად და ფილმში ბაჩანი გარდაიცვალა. შეცვლილ ვერსიაში კი გმირი ცოცხალი დარჩა.
დაბრუნება კინოში პოლიტიკის შემდეგ
1988 წელს გამოვიდა ფილმი „შაჰენშაჰი“, რომელითაც ის კინოში დაბრუნდა, ფილმმა კომერციულ წარმატებასაც მიაღწია. მაგრამ რამდენიმე მისი მომდევნო ფილმი წარუმატებელი აღმოჩნდა. 1990 წელს ფილმში „ცეცხლოვანი გზა“ მან ვიჯაია ჩაუხანას როლი შეასრულა, რომელიც შურს იძიებს მამის მკვლელობისთვის. ამ როლისთვის ამიტაბჰმა ნაციონალური კინოპრემიაც მიიღო.
ფილმის „Khuda Gawah“ გამოსვლის შემდეგ მან კვლავ გადაწყვიტა შესვენების აღება, მაგრამ ამ ეტაპზე საპროდიუსერო კარიერის გამო.
1997 წელს ის კვლავ დაბრუნდა ეკრანებზე ფილმში „Mrityudata“ თამაშის შემდეგ, რომელსაც პირველად დაერთ მისი ბანერები, თუმცა სამწუხაროდ ფილმი წარუმატებელი აღმოჩნდა და ნეგატიური შეფასებები მიიღო კრიტიკოსებისაგან.
წარმატებული წელი ამიტაბჰისთვის 2005 აღმოჩნდა: „ბოლო იმედი“, სადაც მან მოხუცის როლი შეასრულა, რომელიც დაეხმარა მხედველობა დაქვეითებულ შვილს მიეღო განათლება, ამ როლისთვის მან რამდენიმე ჯილდოც მიიღო; ასევეა რამდენიმე ფილმი, მათ შორის: „საიდუმლო“, „მამის კვალზე“, „სამართლიანობის პოვნა“ და „როგორც გული მიკარნახებს“ - მათ დიდ კომერციულ წარმატებას მიაღწიეს. ხოლო ფილმმა „მცველი“, სადაც მთავარი გმირი ობოლ ბავშვს იცავს ბანდიტებისგან - საშუალო შეფასება მიიღო.
2013 წელს მსახიობის დებიუტი შედგა საერთაშორისო ეკრანებზე, ფილმში „დიდი გეტსბი“, სადაც მან მაიერ ვოლფშეიმის როლი შეასრულა. ახლა ამიტაბში მონაწილეობს ფილმში „Thugs Of Hindostan“, აამირ ხანთან ერთად, რომელთანაც ადრე არ თანამშრომლობდა გადაღებებისას.
სატელევიზიო კარიერა
2000-დან 2005 წლამდე ამიტაბჰ ბაჩანს მიყავდა ტელეგადაცემა Who Wants to Be a Millionaire?-ის ლოკალური ვერსია. 2007 წელს ის შაჰრუკჰ კჰანმა ჩაანაცვლა. 2010 წლიდან ბაჩანმა კვლავ დაიკავა ტელეწამყვანის ადგილი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 11 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1942 კატეგორია:ინდოელი მსახიობები
გოითაფა (აღდამის რაიონი)
გოითაფა  (Göytəpə, Գյոյթեփե) — სოფელი აზერბაიჯანში,  მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკაში, აღდამის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აღდამის რაიონის სოფლები
ტანუდანი
სქოლიო
კატეგორია:კალინგის მუნიციპალიტეტები
ჯანგარი
ჯანგარი — XV საუკუნის ყალმუხური საგმირო ეპოსი. უმღერის ზღაპრულ ქვეყანას ბუმბას, სადაც მუდმივი ბედნიერება და კმაყოფილება სუფევს. ეპოსის გმირი ჯანგარი (ნიშნავს ობოლს) მისი 12 დევგმირი ძმა ყალმუხი ხალხის სანუკვარ იმედებსა და სურვილებს განასახიერებენ. „ჯანგარის“ მთქმელები - ჯანგარჩიბი თაობიდან თაობას გადასცემდნენ პოემას, რომელმაც რამდენიმე ვარიანტად მოაღწია. ყველაზე სრულია განთქმული ჯანგარჩის ეელიან ოვლისგან ჩაწერილი ტექსტი (10 თავი, 1911 წ).
ლიტერატურა
კატეგორია:ლიტერატურა
გენოფონდი
გენოფონდი (γένος — გვარი და ფონდი) — სახეობის მთელი დასახლების ან ცალკეული პოპულაციის ორგანიზმთა გენების სხვადასხვა ფორმის (ალელთა) ერთობლიობა. ტერმინი შემოიღო რუსმა მეცნიერმა ა. სერებროვსკიმ 1928 წელს. გარდა სახეობრივი ნიშნებისა, ყოველ ორგანიზმს აქვს ინდივიდუალური გენოოტოპური თავისებურებები, რომლებიც სახეობის გენოფონდში ერთიანდება. ბუნებრივი გადარჩევის შედეგად სახეობა თავის მემკვიდრულ ფონდში აგროვებს გენთა უფრო ხელსაყრელ ერთობლიობას. ევოლუციურ პროცესში გენოფონდი ახალ სახეობათა წარმოქმნის საფუძველია. მუტაციური პროცესი პოპულაციის ან სახეობის გენოფონდის ცვლილებას იწვევს.
სახეობათა გენოფონდი შესწავლას და სასოფლო სამეურნეო მცენარეებსა და ცხოველებში ცვალებადი მემკვიდრული ნიშნების ინვენტარიზაციას დიდი პრაქტიკული მნიშვნელობა აქვს.
ლიტერატურა
კატეგორია:პოპულაცია
ბახტიარ ვაჰაბზადეს სახლ-მუზეუმი
ბახტიარ ვაჰაბზადეს სახლ-მუზეუმი (Bəxtiyar Vahabzadənin ev-muzeyi) — მემორიალური მუზეუმი, რომელიც ეძღვნება აზერბაიჯანელ პოეტს, დრამატურგს, ლიტერატურულ კრიტიკოსს, საზოგადო მოღვაწეს ბახტიარ ვაჰაბზადეს. მუზეუმის შენობა მდებარეობს ქალაქ შაქიში, სადაც ცხოვრობდა ვაჰაბზადე. მუზეუმი, თავის მხრივ, წარმოადგენს კულტურულ სამეცნიერო-კვლევით დაწესებულებას, რომელიც ატარებს აზერბაიჯანელი პოეტის ბახტიარ ვაჰაბზადეს მემკვიდრეობის სიღრმისეულ კვლევას, ასევე მუზუმი დაკავებულია შესაბამისი მასალების შეკრებითა და დაცვით.
ისტორია
ბახტიარ ვაჰაბზადეს სახლ-მუზეუმი შეიქმნა აზერბაიჯანის პრეზიდენტის ილჰამ ალიევის 2015 წლის 27 ოქტომბრის განკარგულებით, რომელიც პოეტის დაბადების 90 წლისთავთან იქნა დაკავშირებული. 2017-2018 წლებში სარესტავრაციო, სარეკონსტრუქციო და სამხატვრო სამუშაოების ჩატარების შემდეგ, 2018 წლის 31 აგვისტოში შედგა მუზეუმის გახსნის ოფიციალური ცერემონიალი.
ექსპოზიცია
ექსპოზიცია განლაგებულია 70 მ² ტერიტორიაზე მდებარე სამ ოთახში. მუზეუმში წარმოდგენილია მრავალი დოკუმენტი, წიგნი, ხელნაწერი, ფოტო და საარქივო მასალა, პირადი ნივთები, რომლებიც მიწოდებულ იქნა ბახტიარ ვაჰაბზადეს ოჯახის მიერ. სულ 735 ექსპონატია.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის ბიოგრაფიული მუზეუმები
სწორი გველის სურო
სწორი გველის სურო (Vinca erecta) — მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარე ქენდირისებრთა ოჯახისა. აქვს ჰორიზონტალური ხისებრი ფესურა და მისგან გამომავალი ზონარისებრი ფესვები, სწორად მდგომი უბრალო ღერო (სიმაღლეში 30–40 სმ).
მცირე ზომის მჯდომარე ფოთლები სიგრძეში 5 სმ-მდეა, სიგანეში – 2,5 სმ-მდე; აქვთ ელიფსური, ზოგჯერ კვერცხისებრი ან მომრგვალო ფორმა; მათ მკვეთრად გასდევს რამდენიმე ძარღვი. მსხვილი ყვავილები თითო-თითოდ მდებარეობენ ფოთლის უბეებში. ისინი ჩვეულებრივ ღიაა, ზოგჯერ შიგნიდან თეთრი, ხოლო გარედან ვარდისფერი. ნაყოფი, როგორც გვარის სხვა მცენარეებს, ორფოთლურაა, მცირერიცხოვანი უქოჩრო თესლებით. ყვავის მარტ-აპრილში, მსხმოიარობს უკვე მაის-ივნისში.
სწორი გველის სურო შუა აზიის ენდემია, გავრცელებულია მხოლოდ ტიან-შანისა და პამირ-ალაის მთებში. იზრდება მთების ქვიან და ღორღიან ფერდობებზე, კლდეებზე, ზოგჯერ ღვიის რაყებში. იშვიათ მცენარეებს არ მიეკუთვნება.
სქოლიო
კატეგორია:გველის სურო
კარლო პონტი
კარლო პონტი (Carlo Ponti; 11 დეკემბერი, 1912, მაგენდა — 10 იანვარი, 2007, ჟენევა) — იტალიელი კინოპროდიუსერი. მონაწილეობა აქვს მიღებული 140-ზე მეტი ფილმის გამოშვებაში. იყო ცნობილი მსახიობის, სოფია ლორენის ქმარი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიელი კინოპროდიუსერები კატეგორია:დაბადებული 1912 კატეგორია:გარდაცვლილი 2007
გაბრიელი (ჩაჩანიძე)
მიტროპოლიტი გაბრიელი (ერისკაცობაში — გაბრიელ ზაქარიას ძე ჩაჩანიძე; დ. 1 იანვარი, 1901, სოფელი ერთაწმინდა, გორის მაზრა — გ. 3 ივლისი, 1956, ქუთაისი) — საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მღვდელთმთავარი.
ბიოგრაფია
პირველდაწყებითი განათლება მიიღო თბილისის ნაძალადევის ღვთისმშობლის ეკლესიასთან არსებულ სამრევლო სკოლაში, რომლის დამთავრების შემდეგ ჩაირიცხა თბილისის სასულიერო სასწავლებელში, 1913 წელს სწვლა განაგრძო თბილისის სასულიერო სემინარიაში, სემინარიის დამთავრების შემდეგ, 1921 წელს, ჩაირიცხა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სიბრძნისმეტყველების ფაკულტეტზე ისტორიის სპეციალობით. მისი მასწავლებლები იყვნენ: ივანე ჯავახიშვილი, კორნელი კეკელიძე, შალვა ნუცუბიძე, გიორგი ჩუბინაშვილი, გრიგოლ წერეთელი. უნივერსიტეტში სწავლის პარალელურად იგი მუშაობდა ძველი ქართული ხელნაწერების განყოფილებაში, ისტორიას ასწავლიდა სკოლაში. 1929 წლის 18 აპრილს უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტის სამეცნიერო საბჭოს გადაწყვეტილებით დატოვებულ იქნა ძველი მსოფლიო ისტორიის კათედრაზე ასპირანტად, რომელიც დაამთავრა 1933 წელს, 1930 წელს გაბრიელ ჩაჩანიძე დაინიშნა ქუთაისის პედაგოგიური ინსტიტუტის ძველი მსოფლიოს ისტორიის ლექტორად, ამავე დროს იგი კითხულობდა ისტორიის სწავლების მეთოდიკის კურსს. 1935 წლიდან იგი გადაყვანილ იქნა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, სადაც კითხულობდა ანტიკური და ძველი აღმოსავლეთის ქვეყნების ისტორიის კურსებს. 1936 წელს გაბრიელ ჩაჩანიძე დაინიშნა გორის პედაგოგიურ ინსტიტუტში მსოფლიო ისტორიის კათედრის გამგედ, 1939–1942 წლებში შეთავსებით მუშაობდა თელავის პედაგოგიურ ინსტიტუტში მსოფლიო ისტორიის კათედრის გამგედ.
1942 წლის 20 აპრილს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მსოფლიო ისტორიის სადისერტაციო საბჭოს სხდომაზე დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია "ალექსანდრე მაკედონელის იბერიაში ლაშქრობის საკითხისათვის." ოფიციალურმა ოპონენტებმა პროფესორებმა მათე ალექსიშვილმა და გიორგი გოზალიშვილმა მაღალი შეფასება მისცეს დისერტანტის შრომას, საბჭომ ერთხმად მიანიჭა მას ისტორიის მეცნიერებათა კანდიდატის ხარისხი, ორი წლის შემდეგ გაბრიელ ჩაჩანიძეს მიენიჭა დოცენტის სამეცნიერო-პედაგოგიური წოდება. ახალგაზრდა სპეციალისტების მომზადების საქმეში გაწეული წვლილისათვის გაბრიელ ჩაჩანიძე დაჯილდოებული იყო მედლით "შრომითი მამაცობისათვის 1941–1945 წლებში." მიუხედავად იმისა, რომ მას, როგორც მსოფლიო ისტორიის გამოჩენილ მკვლევარს, საერო ცხოვრების ასპარეზზე კიდევ უფრო წინსვლა ელოდა. 1948 წლის აგვისტოში გაბრიელ ჩაჩანიძემ განცხადებით მიმართა სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქს, უწმიდესსა და უნეტარეს კალისტრატეს და ითხოვა საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის სამსახურში მიღება.
1948 წლის 15 აგვისტოს უწმიდესმა და უნეტარესმა კალისტრატემ გაბრიელ ჩაჩანიძე აკურთხა დიაკვნად. 19 აგვისტოს — მღვდლად სიონის საკათედრო ტაძარში და დაინიშნა სოხუმის საკათედრო ტაძრის წინამძღვრად. 1949 წლის 7 იანვარს იგი აყვანილ იქნა დეკანოზის ხარისხში და გადმოყვანილ იქნა სიონის საკათედრო ტაძარში, ამავე დროს ასრულებდა კათოლიკოს-პატრიარქის მდივნის თანაშემწის მოვალეობას. 1949 წლის 20 დეკემბერს, საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის კალისტრატეს ლოცვა-კურთხევით, სოხუმის საკათედრო ტაძარში დეკანოზი გაბრიელი ბერად აღკვეცეს. 1951 წლის 15 თებერვალს იგი აღყვანილ იქნა ეპისკოპოსის ხარისხში და დაინიშნა ალავერდის ეპარქიის მმართველად. 1953 წლის დასაწყისში ბათუმ-შემოქმედისა და ჭყონდიდის ეპისკოპოსია, 1953 წლის 29 ოქტომბერს სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის მელქისედეკ III-ის ლოცვა-კურთხევით დაინიშნა ქუთათელ-გაენათელად, მიენიჭა მიტროპოლიტობა. ქუთაისში პედაგოგიური ინსტიტუტის ყოფილი წამყვანი ლექტორი დაბრუნდა როგორც ეპარქიის მღვდელმთავარი. მიტროპოლიტმა გაბრიელმა განსაკუთრებული ყურადღება მიაქცია მოწამეთას მონასტერს, რომელიც იავარქმნილ იყო. წმიდა დავითისა და კონასტანტინეს ნეშტები 1925 წელს, აგრესიული ათეიზმის ხანაში, ქუთაისის მაზრის იმდროინდელი ხელმძღვანელის ვალია ბახტაძის განკარგულებით გადაასვენეს ქუთაისში, სადაც გაიმართა სასამართლო პროცესი. ბოლშევიკური ხელისუფლების წარმომადგენლებმა წმინდანთა ნაწილებს წაუყენეს ბრალდება ხალხის მოტყუებისა და მოსთხოვეს თავის მართლება. ერთკვირიანი სასამართლო სხდომების შემდეგ გამოიტანეს მათი გამამტყუნებელი განაჩენი. გადაწყდა წმიდა ნაწილების ადიდებულ რიონში გადაყრა, მაგრამ ცნობილმა მხარეთმცოდნე პეტრე ჭაბუკიანმა მოახერხა მათი გადარჩენა და ქუთაისის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში გადატანა. ამის შემდეგ კათოლიკოს-პატრიარქები ქრისტეფორე III, კალისტრატე, მელქისედეკ III, მორწმუნე მრევლი საერო ხელისუფლებისაგან მოითხოვდნენ წმიდანთა ნაწილების მოწამეთაში დაბრუნებას, მაგრამ ხელისუფლების წარმომადგენლები ამაზე უარს აცხადებდნენ.
1954 წელს მიტროპოლიტ გაბრიელსა და ქუთაისის ქალაქკომის მაშინდელ პირველ მდივანს გრიგოლ ნარსიას შორის მოხდა სერიოზული დაპირისპირება. ხელისუფლება იძულებული გახდა დათმობაზე წასულიყო. იმავე წლის 4 ივლისს მოწამეთაში საზეიმო პარაკლისი დაიწყო, 11 საათზე მონასტერში დაბრუნდა წმიდა დავითისა და კონსტანტინეს წმიდა ნაწილები. მიტროპოლიტმა გაბრიელმა მოაწესრიგა მონასტრის შესასვლელი. მიტროპოლიტ გაბრიელს რუსეთის პატრიარქი უწმიდესი ალექსი I სთავაზობდა მოსკოვის სასულიერო აკადემიაში ისტორიის კურსის ხელმძღვანელობას. მას, როგორც განათლებულ და დახვეწილ სასულიერო მაღალ იერარქს, ჰქონდა დიდი მომავალი, მაგრამ იგი 1956 წლის 3 ივლისს უეცრად გარდაიცვალა. მეუფე გაბრიელს წესი აუგო სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქმა მელქისედეკ III-მ. იგი დაიკრძალა სიონის საპატრიარქო ტაძრის გალავანში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ცხუმ-აფხაზეთის მღვდელთმთავრები კატეგორია:დაბადებული 1 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1901 კატეგორია:გარდაცვლილი 3 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1956
მარია ლეშჩინსკა
მარია ლეშჩინსკა (Maria Leszczyńska, Marie Leszczynska; დ. 23 ივნისი, 1703, სილეზია, პოლონეთი – გ. 24 ივნისი, 1768, ვერსალი, საფრანგეთი) — ლეშჩინსკთა დინასტიის წარმომადგენელი. პოლონეთისა და ლიტვის მეფე სტანისლავ I-ს და მისი ცოლის, დედოფალ კათარინა ოპელინსკას ნაბოლარა ქალიშვილი. საფრანგეთის დედოფალი 1725-1768 წლებში, როგორც ლუი XV-ის მეუღლე და მისი ათი შვილის დედა. იგი საფრანგეთის ისტორიაში ყველაზე დიდი ხნით, 42 წლის მანძილზე იყო დედოფალი. მიუხედავად იმისა, რომ მას ფრანგულ პოლიტიკაზე არანაირი გავლენა არ ჰქონია, მისი ქორწინებით შედგა ფრანკო-პოლონური ალიანსი, რასაც სხვა სახელმწიფოთა პროტესტი და საფრანგეთის მიერ ლოთარინგიის საბოლოო დაპყრობა მოჰყვა შედეგად.
მარიას მამა სტანისლავ ლეშჩინსკი 1704 წელს არჩეულ იქნა პოლონეთის მეფედ, 1709 წელს კი იგი თანამდებობიდან გადააყენეს, რის შემდეგაც იგი თავის ოჯახთან ერთად შვედეთში დასახლდა. მან თავისი ძალაუფლების დასაბრუნებლად თავისი ძველი კავშირები გამოიყენა. 1725 წელს კი ბურბონის ჰერცოგის ხელშეწყობით მარია საფრანგეთის მეფეზე დააქორწინეს, რასაც როგორც მოსალოდნელი იყო სტანისლავისთვის ტახტი უნდა დაებრუნებინა, თუმცა ასე არ მოხდა და მას ლუიმ ლოთარინგია უბოძა. დედოფალმა მარიამ 1727 წლიდან 1737 წლამდე ათი ბავშვი გააჩინა, რომელთაგან მხოლოდ ორი იყო ვაჟი, აქედან ერთი კი მცირეწლოვანი დაიღუპა. 1733 წელს საფრანგეთი პოლონეთის მემკვიდრეობისთვის ატეხილ ომში ჩაება ავსტრიის წინააღმდეგ, რათა სტანისლავისთვის ტახტი დაებრუნებინათ. საბოლოოდ იგი ტახტზე მაინც ვერ დასვეს და 1738 წელს ოფიციალურად გახდა ლოთარინგიის ჰერცოგი.
ქორწინებიდან მალევე ლუიმ თავისი დედოფლისადმი ინტერესი დაკარგა და მთელი დანარჩენი ცხოვრების მანძილზე მას მრავალფეროვან საყვარლებთან ღალატობდა. მარიას ოჯახური მდგომარეობა კიდევ უფრო მას შემდეგ გართულდა, რაც მისი ვაჟი, საფრანგეთის დოფინი გარდაიცვალა, ამ ამბიდან სულ რაღაც სამ წელიწადში თავად მარიაც გარდაიცვალა.
მართალია მარია აპოლიტიკური პიროვნება იყო, მაგრამ  იგი მფარველობდა ხელოვნებას და ეწეოდა უდიდეს საქველმოქმედო საქმიანობებს, რის გამოც იგი ფრანგებს ძალიან უყვარდათ. აგრეთვე იგი ვერ მოესწრო თავისი ვაჟის გამეფებას, თუმცა იგი იყო საფრანგეთის სამი მეფის ბებია — ლუი XVI- ის, ლუი XVIII-ისა და შარლ X-ის.
ადრეული ცხოვრება
მარცხნივ|მინი|მარია ლეშჩინსკა მარია ლეშჩინსკა დაიბადა 1703 წლის 23 ივნისს პოლონეთში. იგი იყო პოლონეთისა და ლიტვის მეფე სტანისლავ I- ისა და მისი ცოლის, დედოფალ კათარინა ოპელინსკას მეორე და ნაბოლარა ქალიშვილი. მას მხოლოდ ერთი უფროსი და ჰყავდა — ანა ლეშჩინსკა, რომელიც 1717 წელს გარდაიცვალა პნევმონიით.
მარიას დაბადებიდან სულ რაღაც ერთ წელიწადში, 1704 წელს მამამისი, სტანისლავ ლეშჩინსკი პოლონეთის მეფედ აირჩიეს. მისი მეფობა ძალიან ხანმოკლე და წარუმატებელი აღმოჩნდა, ვინაიდან 1709 წელს პოლონეთში იმ პერიოდის ევროპის უძლიერიესი სახელმწიფოს, ანუ შვედეთის არმია შეიჭრა და სტანისლავი ტახტიდან ჩამოაგდეს. მამამისი კი პირდაპირ შვედეთის მეფე კარლ XII-ის სამეფო კარზე ჩავიდა და იქ დასახლდა ცოლ-შვილთან ერთად. შვედეთში, სამეფო კარზე ისინი საკმაოდ კარგად მიიღეს, მარიასა და კათარინას მიმართ კი განსაკუთრებულ სითბოს შვედეთის დედა-დედოფალი ჰედვიგია ელეონორა ჰოლშტეინ-გოტორპელი იჩენდა. მალე მისი დამსახურებით ისინი შვედური არისტოკრატიის ღირსეული წევრები გახდნენ. 1712 წელს მარია და კათარინა ოფიციალური მოწვევით ჩავიდნენ საკურორტო ქალაქ მედევში დედა-დედოფალთან. ამ პერიოდში პატარა მარია მშობლიური პოლონურივით დაეუფლა შვედურ ენას. ცნობილია, რომ როცა საფრანგეთში მის სამეფო კარზე შვედეთის ელჩობა ჩავიდა, იგი მათ შვედურ ენაზე მიესალმათ და უთხრათ: "მოგესალმებით, გულწრფელი გულით !".
1718 წელს ლოთარინგიის ჰერცოგის დახმარებით სტანისლავმა ვაისემბურგი დაიპყრო და ოჯახთან ერთად იქ დასახლდა. ისინი პატარა შატოში ცხოვრობდნენ, მთლიანად საფრანგეთის მეფე ლუი XV-ისა და მისი რეგენტის, ორლეანის ჰერცოგ ფილიპ II-ს ხარჯზე.
მათი ცხოვრება ვაისემბურგში აღწერილია როგორც მონარქთათვის შეუსაბამო და სამარცხვინო. ისინი მთლიანად საფრანგეთის მეფეზე იყვნენ დამოკიდებულნი, ამასთან ძალიან ხელმომჭირნედ და ღარიბულად ცხოვრობდნენ პატარა შატოში, სადაც სულ რამდენიმე მოახლე და დაცვა ჰყავდათ. საბოლოოდ იმდენად გაუჭირდათ, რომ ყოფილმა დედოფალმა კათარინა ოპელინსკამ თავისი სამკაულების გაყიდვაც კი დაიწყო.
მარიას ბებია, ანა ლეშჩინსკა, რომელიც კვლავ პოლონეთში ცხოვრობდა, აცხადებდა, რომ ძალიან დიდ სიმწარეს ჰგვრიდა მათი ასეთი გაჭირვება და დევნილობაში ცხოვრება, რის გამოც მას თავის ვაჟთან, სტანისლავთან ურთიერთობა ძალიან გაუფუჭდა. იგი სტანისლავს უხეიროს უწოდებდა და აცხადებდა, რომ მისი ოჯახის ასეთი უბედურება მხოლოდ მისი ბრალი იყო. თუმცა მარია თავად კმაყოფილი იყო და მამასთან ხშირად საათობითაც საუბრობდა. მამა-შვილს ერთმანეთი ძალიან უყვარდათ და ცდილობდნენ ერთმანეთისათვის ასეთი განცხადებებით ტკივილი არ მიეყენებინათ.
ადრეული მოლაპარაკებები
მინი|მარია ლეშჩინსკა 1726 წელს მარიას მაშინდელი მემატიანეები არ აღწერენ როგორც ლამაზ ქალს, სამაგიეროდ იგი დახასიათებულია როგორც სასიამოვნო თვისებების, კარგად განათლებული, გემოვნებიანი, მოხდენილი და დახვეწილი, რაც საქორწინო ბაზარზე ბევრ პრინცესასთან შედარებით უპირატესობაში აყენებდა. 1720 წელს მისი ხელი ითხოვა საფრანგეთის მეფის ბიძაშვილმა, კონდეს პრინცმა ლუი ანრი დე ბურბონმა, თუმცა თავად სასიძოს დედამ არ დართო მათ ქორწინების უფლება. ამის შემდეგ მისი ხელი ფრანგმა კავალერისტმა და კურტავოქსის მარკიზმა ითხოვა, თუმცა ეს ნიშნობაც ჩაიშალა. მომავალ წლებში მისი ხელი ითხოვა ბადენ-ბადენის მაკგრაფმაც, თუმცა ქორწინება შედგებოდა, მაგრამ მარიას არასაკმარისი მზითვის გამო ეს მოლაპარაკებებიც ჩაიშალა. წარუმატებელი აღმოჩნდა მოლაპარაკებები შაროლის გრაფთან ქორწინებაზეც. საბოლოოდ მისი ხელი კიდევ ერთმა ჰერცოგმა ითხოვა, მაგრამ ასევე უმზითვობის გამო ჩაიშალა მოლაპარაკებები. მარცხნივ|მინი|310x310პქ|მარია ლეშჩინსკა 1723 წელს საფრანგეთის მეფე ლუი XV-ის რეგენტი მის სრულ წლოვანებამდე ბურბონის ჰერცოგი გახდა. ჰერცოგზე დიდი გავლენა ჰქონდა მის საყვარელს მადამ დე პრიეს, რომელსაც ახლო ურთიერთობა ჰქონდა მარიასთან. სწორედ მან შესთავაზა ჰერცოგს ჯერ კიდევ დაუქორწინებელი ლუის მარია ლეშჩინკაზე დანიშვნა, თუმცა ჰერცოგმა ამაზე უარი განაცხადა. რამდენიმე წლის შემდეგ ლუი ძლიერ დაავადდა და იმის შიშით, რომ უმემკვიდრეოდ არ გარდაცვლილიყო, სასწრაფოდ მისი დაქორწინება განიზრახეს. სწორედ ამ დროს წამოიჭრა, მარიას, როგორც ლუის საცოლის კანდიდატურა, მაგრამ იგი მალევე დაჩრდილეს. ლუი მალევე დანიშნეს ესპანეთის ინფანტა მარიანა ვიქტორია ესპანელზე, რომელიც ესპანეთის მეფე ფილიპე V-ის უფროსი ქალიშვილი იყო და უამრავ მზითვს ატანდნენ. მარიანა ვიქტორია მალევე ჩავიდა საფრანგეთის სამეფო კარზე და იქ დასახლდა, იგი უკვე დედოფლად მოიხსენიებოდა, მიუხედავად იმისა, რომ ჯერ ლუიზე დაქორწინებული არ იყო. ყველასაგან მოულოდნელად, რამდენიმეწლიანი თანაცხოვრების შემდეგ ლუიმ მარიანა ვიქტორიაზე ქორწინებაზე უარი თქვა და იგი ესპანეთში დააბრუნა. სწორედ ამ დროს მადამ დე პრიემ დრო იხელთა და ლუის საცოლეთა სიის თავში მარია ლეშჩინსკა მოაქცია. მალევე მარიასა და ლუის ქორწინებასთან დაკავშირებული მოლაპარაკებები დაიწყო.
პირადი ურთიერთობა ლუი XV-თან
მათი მარიონეტული ქორწინება 1725 წლის 15 აგვისტოს შედგა სტრასბურგის საკათედრო ტაძარში, სადაც ლუი XV-ს მისი ბიძაშვილი, ორლეანის ჰერცოგი ლუი დ'ორლეანი წარმოადგენდა. ქორწინების შემდეგ მარიამ თავისი პოლონური სახელი მარია შეიცვალა და ფრანგულ მარიზე გადავიდა. ასევე ისიც აღსაღნიშნია, რომ ფრანგებისათვის მისი გვარი ლეშჩინსკი ძალიან რთული წარმოსათქმელი იყო, რის გამოც ისინი მას უბრალოდ დედოფალს, ან სულაც პოლონელს უწოდებდნენ. ქორწინების დღიდანვე მარიას შვიდი ფრანგი ფრეილინა მიუჩინეს, რომელთაგან იგი განსაკუთრებით მადმუაზელ დე კლერმონთან დაახლოვდა. მან სწრაფად აითვისა ფრანგული ადათ-წესები, ქცევის მანერები და სამეფო კარზე გადარჩენის ხრიკებიც. მან თავიდანვე ძალიან კარგი შთაბეჭდილება მოახდინა სრულიად ფრანგებზე, რაზეც ისიც მოწმობს, რომ ქორწინებიდან მალევე მას ფონტენბლოს სასახლე აჩუქეს. მინი|318x318პქ|დედოფალი მარია ლეშჩინსკა, შესრულებულია კარლ ვან ლოს მიერ ლუი და მარია პირველად ერთმანეთს მარიონეტული ქორწინებიდან ერთ თვეში, 1725 წლის 15 სექტემბერს შეხვდნენ ფონტენბლოს სასახლეში. ამ დროს მარია ოცდაორის, ხოლო ლუი თხუთმეტი წლის იყო. თავიდანვე ლუისა და მარიას ერთმანეთი ძალიან მოეწონათ და მალე ეს გრძნობა სიყვარულშიც გადაეზარდათ. ლუი ცოლის მოსიყვარულე და მხიარული მეუღლე აღმოჩნდა, მეტიც, იგი მარიას ერთგული იყო ქორწინების პირველი რვა წლის მანძილზე. ახალგაზრდა მეფე ძალიან მოუთმენელი ხასიათის იყო, რის გამოც მან სამეფო კარის პროტოკოლი დაარღვია და მეფისა და დედოფლის ოთახები გააერთიანა. 1727 წლის 14 აგვისტოს მარიამ მათი პირველი შვილები გააჩინა, ტყუპი გოგონები — ლუიზა ელიზაბეტი და ანა ანრიეტა. ლუი XV ძალიან ბედნიერი იყო, ვინაიდან მან განაცხადა, რომ ვერასდროს წარმოედგინა თუ ოდესმე მამა გახდებოდა, ახლა კი ერთდროულად ორი გოგონას მამა იყო. მიუხედავად ამისა, სამეფო კარი და განსაკუთრებით კი კარდინალი ფლორი უკმაყოფილო დარჩა, რადგან დედოფალმა ვაჟი ვერ გააჩინა. ამას მოჰყვა მომავალ წელს კიდევ ერთი გოგონას დაბადება, რომელსაც მარი ლუიზა დაარქვეს. მესამე გოგონამ ლუის უკვე იმედი გაუცრუა და გულიც კი დასწყვიტა. თუმცა ამ ამბიდან მალევე, 1729 წლის 4 სექტემბერს მარიამ ჯანმრთელი ვაჟი გააჩინა, სახელად ლუი, რომელიც მაშინვე საფრანგეთის დოფინი გახდა. ამას მოჰყვა სულ ერთ წელიწადში ანჟუს ჰერცოგ ფილიპის გაჩენა. ვაჟების გაჩენამ დედოფლის მდგომარეობა საგრძნობლად გამოაკეთა და გაამყარა. საბოლოოდ დედოფალმა მარიამ 1737 წლამდე სულ ათი შვილი გააჩინა, რომელთაგან რვა გოგონა, ხოლო ორი ვაჟი იყო. მისი ათი შვილიდან სამი მცირეწლოვანი დაიღუპა, დანარჩენი შვიდის აღზრდა კი დედოფალმა თავად აიღო თავის თავზე. მან თავისი ყველა შვილი საოცრად სათნო, კეთილშობილ, ღვთისმოშიშ და განათლებულ ადამიანებად აღზარდა, განსაკუთრებით კი ქალიშვილები. მისი გოგონები ხასიათით ძალიან ჰგავდნენ დედას, უფროსი ვაჟი კი მიჯაჭვულიც კი იყო მასზე. საბოლოოდ მარია ნამდვილი დედა იყო, განსხვავებით სხვა დედოფლებისგან, რომლებიც დიდ გულგრილობას იჩენდნენ ხოლმე შვილების მიმართ.