cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
გირჩა
„გირჩა“ ეწოდება აგრეთვე მურყნისა და სვიის მდედრობით ყვავილედსა და ნაყოფედს, რომელთა წაფრძელებულ ღერძზე მფარავი ფოთლებია განლაგებული. მფარავი ფოთლის იღლიაში ყვავილები სხედან.
ლიტერატურა
კატეგორია:მცენარეთა მორფოლოგია
ტორტოლესი
ტორტოლესი (Tórtoles) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების ავილის პროვინციის ელ-ბარკო-დე-ავილა-პიედრახიტის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 20,78 კმ². მოსახლეობა — 43 კაცი (2022 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ავილის მუნიციპალიტეტები
Leptogenys peninsularis
Leptogenys peninsularis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Leptogenys-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
აა-ლავა
მინი|270პქ|აა-ლავა აა-ლავა (ʻAʻā) — ლავური ნაკადი, რომელიც გახლეჩილია ცალკეულ ნაწილებად ე.ი. ნატეხებად უსწორმასწორო შლაკურ ზედაპირთან ერთად. აა-ს ლავები ტიპურია საშუალო და მცირე ბლანტი ბაზალტებისთვის და ხშირად წარმოდგენილია მღელვარე ლავურ ნაკადებთან ერთად, რომელიც მასთან შედარებით განირჩევა შედარებით სწრაფი დინებითა და დიდი სიმძლავრით (4,5-6 მ). ტიპური ლოდა ლავებისაგან იგი განსხვავდება ნატეხების მცირე ზომითა (ჩვეულებრივ დიამეტრი 1 მ-ზე ნაკლები, იშვიათად 1,5 მ-მდე) და უსწორმასწორო ზედაპირით.
აა-ლავა დამახასიათებელია ჰავაის კუნძულებისა და ისლანდიის ვულკანებისთვის. შეინიშნება აგრეთვე კამჩატკის ნახევარკუნძულის ვულკანზე, ვეზუვიზე და სხვა. ისლანდიაში აა-ლავებს „აპალჰრაუნს“ უწოდებენ. ალფრედ რიტმანი ასეთ ნაკადებს შლაკურ-ლოდა ნაკადს უწოდებს (1960), ხოლო თომას ჯაგარი — აფროლითებს (1917).
სქოლიო
კატეგორია:ვულკანოლოგია კატეგორია:მაგმური ქანები
Lava
The Invisible Band
The Invisible Band — შოტლანდიური როკ-ჯგუფ Travis-ის მესამე სტუდიური ალბომი. იგი გამოიცა 2001 წელს. ამ ალბომს დიდი წარმატება ხვდა წილად, სინგლებით „Sing“, „Side“ და „Flowers in the Window“.
სქოლიო
კატეგორია:Travis-ის ალბომები კატეგორია:2001 წლის ალბომები კატეგორია:ალბომები ნაიჯელ გოდრიჩის პროდიუსერობით კატეგორია:Independiente Records-ის ალბომები კატეგორია:Epic Records-ის ალბომები
The Girl from Ipanema
The Girl from Ipanema (გოგონა იპანემადან) — 1960-იანი წლების ბოსა-ნოვა სიმღერა, მსოფლიო ჰიტი, რომელმაც მოიპოვა გრემი 1965 წელს და გახდა ჯაზის სტანდარტი. პორტუგალიური/ინგლისურენოვანი სიმღერა, რომელიც დაწერა ანტონიო კარლოს ჟობიმმა 1962 წელს. პირველი კომერციული ჩანაწერი ერთობლივად შეასრულეს ჟუან ჟილბერტომ, ასტრუდ ჟილბერტომ და სტენ გეტსმა. შევიდა ალბომში Getz/Gilberto, რომელიც 1964 წლის საუკეთესო ალბომი გახდა.
სქოლიო
კატეგორია:ჯაზის სტანდარტები კატეგორია:ბოსა-ნოვა სიმღერები კატეგორია:ბრაზილიური სიმღერები
Blackbird (სიმღერა)
Blackbird (სიმღერა) — ინგლისური როკ-ჯგუფ The Beatles-ის სიმღერა. იგი შეტანილია ალბომში The Beatles, რომელიც გამოვიდა 1968 წელს.
სქოლიო
კატეგორია:The Beatles-ის სიმღერები კატეგორია:1968 წლის სიმღერები
სახალხო მოძრაობა პროგრესისთვის
სახალხო მოძრაობა პროგრესისთვის (Mouvement du Peuple pour le Progrès; აბრევიატურა - MPP ) — პოლიტიკური პარტია ბურკინა-ფასოში. 2014 წლის 25 იანვარს დააფუძნა როკ მარკ კრისტიან კაბორემ, პარტია „კონგრესი დემოკრატიისა და კონგრესისთვის“ ყოფილმა წევრმა. კაბორე 2015 წლის არჩევნებში პარტიის საპრეზიდენტო კანდიდატად იყრიდა კენჭს და გამარჯვება პირველივე რაუნდში მოიპოვა. პარტიამ მოახერხა ეროვნულ ასამბლეაში ბევრი მანდატის მოპოვება, მაგრამ არა საპარლამენტო უმრავლესობის. არის პროგრესული ალიანსისა და „სოციალისტ ინერნაციონალის“ სრულუფლებიანი წევრი. 2022 წლის 24 იანვარს სახელმწიფო გადატრიალების შედეგად კაბორე გადააყენეს და ამჟამად შინაპატიმრობაშია.
სქოლიო
კატეგორია:პოლიტიკური პარტიები ანბანის მიხედვით
ანთარი (გვარი)
ანთარი (Cercopithecus) — ცხვირვიწრო მაიმუნების გვარი ანთრისებრთა ოჯახისა. ცნობილია ასზე მეტი სახეობა. კიდურები და კუდი გრძელი აქვს, ლოყის უკანა პარკები — მცირე ზომისა. გავრცელებულია აფრიკაში, უმთავრესად ტროპიკებში. ცხოვრობს ჯუნგლებში. უმეტესად ხეებზე ბინადრობს. იკვებება მცენარეთა ნაყოფითა და ნორჩი ყლორტებით. საყურადღებოა თეთრწვერა დიანა (Cercopithecus diana), წითელმუცელა ანთარი (Cercopithecus erythrotis), ეთიოპიის ტყეების ბინადარი მწვანე ანთარი (Cercopithecus sabaeus) და სხვა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ანთრისებრნი
მოდერნიზმი
მოდერნიზმი ( „თანამედროვე, ბოლოდროინდელი“) — კულტურული მიმდინარეობა, ძირითადად მოიცავს პროგრესულ ხელოვნებასა და არქიტექტურას, მუსიკას, ლიტერატურასა და დიზაინს, რომელიც 1914 წლამდე დეკადაში აღმოცენდა. ეს იყო ხელოვანთა და დიზაინერთა მოძრაობა მე-19 საუკუნის აკადემიური და ისტორიული ტრადიციების წინააღმდეგ, ცდილობდა, არ აჰყოლოდა სახეშეცვლილი თანამედროვე მსოფლიოს ახალ ეკონომიკურ, სოციალურ და პოლიტიკურ ასპექტებს.
ნაწილი კულტუროლოგებისა მე-20 საუკუნეს ყოფს მოდერნისტულ და პოსტმოდერნისტულ პერიოდებად, მაშინ, როდესაც სხვები იხილავენ მათ, როგორც ერთი, უფრო ხანგრძლივი პერიოდის ორ ნაწილს. ამ სტატიაში განხილულია მოძრაობა, რომელიც განვითარდა გვიანდელ მე-19 და ადრეულ მე-20 საუკუნეებში და ის არ მოიცავს პოსტმოდერნიზმს.
ისტორია
მოდერნისტული მოძრაობა ჩაისახა მე-19 საუკუნის შუა წლებში საფრანგეთში და მისი ფუძემდებელი იდეა იყო ხელოვნების, ლიტერატურის, სოციალური ორგანიზაციისა და ყოველდღიური ცხოვრების ტრადიციული ფორმების მოძველება, რაც მნიშვნელოვანს ხდიდა მათ უკუგდებასა და კულტურის მუდამ ახალი ფორმების ძიებას. მოდერნიზმი წამახალისებელი იყო არსებობის ყველა ფორმის, კომერციიდან ფილოსოფიამდე გადახედვის იმ მიზნით, რომ მოძებნილიყო პროგრესის ხელის შემშლელი გარემოება, მისი ახალი, შესაბამისად, უკეთესი გზით შეცვლით. მოდერნის მთავარი არგუმენტით მე-20 საუკუნის რეალიები პერმანენტული და გარდაუვალი იყო და, შესაბამისად, ხალხს მათი სამყაროს ადაპტირება უნდა მოეხდინა, იმ იდეის გათავისებით, რომ ის, რაც ახალია, ასევე კარგია და ლამაზი.
მოდერნიზმის წინაპირობები
მე-19 საუკუნის პირველი ნახევარი ევროპისთვის აღინიშნა მწვავე ომებისა და რევოლუციების სერიით, რომელმაც თანდათან დასაბამი მისცა ახალი იდეებისა და დოქტრინების ტალღას, ე.წ. რომანტიზმს. ამ იდეების ფოკუსი ინდივიდის სუბიექტური გამოცდილება, ბუნების, როგორც ხელოვნების სტანდარტული სუბიექტის, უზენაესობა, გამოხატვის რევოლუციური ან რადიკალური მიმართულებები, და ინდივიდუალური თავისუფლებაა. საკუნის შუა წლებში ამგვარი რადიკალიზმი შესამჩნევად განლედა და ჩნდება ამ იდეათა მმართველობის სტაბილურ ფომრებთან სინთეზი, ნაწილობრივ 1848 წლის ჩაშლილი რომანტიკული რევოლუციების გამო. ეს მასტაბილიზებელი სინთეზი გახდა საფუძველი იდეისა, რომ ის რაც „რეალურია“ დომინირებს იმაზე რაც სუბიექტურია. ეს იდეები განზოგადებას ჰპოულობს ოტო ფონ ბისმარკის „რეალპოლიტიკში“, „პრაქტიკული“ ფილოსოფიული იდეებით, როგორიცაა პოზიტივიზმი და საერთო კულტურული ნორმებით, რომელსაც ამჟამად „ვიქტორიის ხანად“ მოიხსენიებენ.
მანჟაკაზის რაიონი
მანჟაკაზი (Manjacaze) — რაიონი სამხრეთ-დასავლეთ მოზამბიკში, გაზის პროვინციაში.
მოზამბიკის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტის მონაცემებით, 2007 წელს რაიონის მოსახლეობა 168 969 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 3 748 კმ²-ია, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 45.1 კაცი კმ²-ზე.
რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი მანჟაკაზი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მოზამბიკის რაიონები კატეგორია:გაზის პროვინცია
მისტერ რობოტი
„მისტერ რობოტი“ (Mr. Robot) — ამერიკული დრამატული თრილერის ჟანრის ტელესერიალი, შექმნილი სემ ესმეილის მიერ. მასში მთავარ როლს ასრულებს რამი მალეკი. მის მიერ განსახიერებული პერსონაჟია ელიოტ ოლდერსონი, კომპიუტერული უსაფრთხოების ინჟინერი და, ამავდროულად, ჰაკერი. მას აწუხებს კლინიკური დეპრესია და სოციოფობია. ოლდერსონს მართავს მეამბოხე ანარქისტი, ცნობილი, როგორც „მისტერ რობოტი“ (კრისტიან სლეიტერი). მისი ინიციატივით, ოლდერსონი ეხვევა მთელ რიგ ავანტიურებში, რომლებიც უკავშირდება სახელმწიფო შეთქმულებებს, ჰაკერულ საქმიანობას და კრიმინალური სფეროს სხვა ასპექტებს.
სერიალის საპილოტო ეპიზოდი გამოვიდა რამდენიმე სერვისზე 2015 წლის 27 მაისს. თავად სერიალი მეორე სეზონისთვის განახლდა, როდესაც პირველი ჯერ კიდევ USA Network-ზე გადიოდა. 12 ეპიზოდისგან შემდგარი მეორე სეზონი 2016 წლის 13 ივლისს გამოვიდა. მესამე სეზონი გამოვიდა 2017 წლის ოქტომბერში.
„მისტერ რობოტს“ მიღებული აქვს ოქროს გლობუსი საუკეთესო დრამატული ტელესერიალის კატეგორიაში და პიბოდის ჯილდო. 2016 წელს მას მიენიჭა ემის ექვსი ნომინაცია. მალეკმა გაიმარჯვა, როგორც დრამატული სერიალის წამყვანმა მსახიობმა.
ჯუმბერ დოჭვირი
1969 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ენერგეტიკის ფაკულტეტი. სამუშაოდ დატოვეს იქვე, სამრეწველო საწარმოთა ელექტრომოწყობილობების კათედრაზე. 1970 წლიდან ეწევა პედაგოგიურ საქმიანობას. 1974–1977 წლებში სწავლობდა ასპირანტურაში ლენინგრადის ელექტროტექნიკურ ინსტიტუტში. 1978 წლიდან დაბრუნდა მშობლიურ კათედრაზე დოცენტის თანამდებობაზე. საკანდიდატო დისერტაცია დაიცვა 1977 წელს ლენინგრადის ელექტროტექნიკურ ინსტიტუტში, ხოლო სადოქტორო დისერტაცია 2002 წელს საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში.
იონა წინასწარმეტყველი
ცხოვრება და მოღვაწეობა
წინასწარმეტყველი იონა ისრაელთა მეფის, იერობოამ II-ის დროს მოღვაწეობდა. ღმერთმა იონა ასურელებთან, ისრაელის მტრებთან გაგზავნა ქალაქ ნინევეში და უბრძანა, ეუწყებინა მათთვის, რომ დაიღუპებოდნენ, თუ ცოდვებს არ შეინანებდნენ. იონას არ უნდოდა ისრაელთა მტრებისათვის ექადაგა და გაქცევა განიზრახა, ჩაჯდა ხომალდში და სხვა მიმართულებით, თარშისკენ წავიდა. ღვთის ბრძანებით უცებ საშინელი ქარიშხალი ამოვარდა. ხომალდზე მყოფნი ძლიერ შეშინდნენ და ევედრებოდნენ თავიანთ ღმერთებს, მაგრამ ქარიშხალი არ ცხრებოდა. მაშინ მათ წილი ყარეს, რომ შეეტყოთ, ვის გამო მოევლინათ ეს უბედურება. წილი იონას ხვდა. წინასწარმეტყველმა აღიარა თავისი დანაშაული ღვთის წინაშე და უთხრა მათ: იონა ჩააგდეს ზღვაში და ქარიშხალიც დაცხრა. უფლის რჩეული ვეშაპმა გადაყლაპა, მის მუცელში იყო იგი სამი დღე და სამი ღამე და ღმერთს გამოხსნას სთხოვდა. ბოლოს ღვთის ბრძანებით ვეშაპმა იგი ნაპირზე გამოაგდო. იონამ ზეგარდმო კვლავ მიიღო ბრძანება, წასულიყო ნინევეში და სინანული ექადაგა. ამჟამად წმინდანმა შეასრულა ღვთის ნება, მივიდა მტრების ქალაქში და იწყო ქადაგება, ეს რომ ესმათ, ნინეველები სინანულში ჩავარდნენ, ძაძები შეიმოსეს, მარხვად დადგნენ, პირუტყვსაც არ მისცეს საზრდელი და წყალი. უფალმაც შეიწირა მათი სინანული, მიუტევა მათ შეცოდებანი და ქალაქი გადარჩა.
სამი დღე იონა წინასწარმეტყველის ყოფნა ვეშაპის მუცელში და მისი ხსნა მოასწავებდა ჩვენი უფლის, იესო ქრისტეს სამ დღეს საფლავში ყოფნას და მის დიდებულ აღდგომას. მაცხოვარმა მწიგნობრებსა და ფარისევლებს, რომლებიც სასწაულს ითხოვდნენ მისგან, მიმართა,
ლიტერატურა
„წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი III, თბილისი, 2001 წ.
სქოლიო
კატეგორია:მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები კატეგორია:ძველი აღთქმის წინასწარმეტყველები
ჯენი კარეზი
ჯენი კარეზი ( Τζένη Καρέζη ; ნამდვილი სახელი — ევგენია კარპუზი ; დ.12 იანვარი, 1932 — გ. 27 ივლისი, 1992 )  — ბერძენი თეატრისა და კინოს მსახიობი.
ბიოგრაფია
მინი|[[1951 წელი, "ანტიგონე" და "იფიგენია", რეჟისორი თანოს ტრაგა, "კალოგრეიონის ლიცეუმი" REX თეატრში. ჯენი კარეზი (1-ლი ზემოთ მარჯვნივ)]] ევგენია კარპუზი დაიბადა ათენში 1932 წლის 12 იანვარს (ზოგიერთი წყაროს მიხედვით,  1932 ან 1936 წწ.). მისი მამა მათემატიკოსი იყო, დედა —  სკოლის მასწავლებელი. ევგენია სწავლობდა კერძო ფრანგულ სკოლაში სალონიკში, შემდეგ კი — ათენში. გოგონა თავისუფლად დაეუფლა ფრანგული ენას. როდესაც ჯერ კიდევ მოზარდი იყო,  მამამ ოჯახი მიატოვა და ევგენია დედასთან დარჩა.
1951 წელს ჩაირიცხა საბერძნეთის ეროვნულ თეატრში, პარალელურად სწავლობდა თეატრალურ სკოლაში. მის პედაგოგებს შორის იყვნენ  დრამატურგი ანჯელოს ტერზაკისი და რეჟისორი დიმიტრი რონტირისი. 1954 წელს დრამატული სკოლის დამთავრების შემდეგ,  მაშინვე მიიწვიეს სპექტაკლებში სათამაშოდ, სადაც ძირითადად  მთავარ როლებს ასრულებდა, ისეთ მსახიობებთან ერთად, როგორებიც იყვნენ ალექსის მინოტისი და კატინა პაქსინო.
ჯენი კარეზის სასცენო დებიუტი შედგა მარიკა კოტოპულის თეატრში ფრანგულ კომედიაში La belle Heléne, სადაც დამწყები მსახიობი თამაშობდა მელინა მერკურისა და ვასილი დიამანტოპულოსთან ერთად. 1955 წელს კარესი კინო-კომედიაში Laterna, ftoheia kai filotimo სათამაშოდ მიიწვია  რეჟისორმა  ალეკოს საკელარიოსმა. ფილმს დიდი წარმატება ხვდა წილად. 1957 წელს გამოვიდა ამ ფილმის გაგრძელება, Laterna, ftoheia kai garyfallo, რომელმაც ასევე  დიდი მოწონება დაიმსახურა.
ჯენი კარეზის კარიერამ პიკს მიაღწია 1960-იან წლებში. ამ პერიოდში (1961 წელს)  მსახიობი უკვე   საკუთარ თეატრალურ კომპანიას ჩაუდგა სათავეში. ამავე დროს მონაწილეობა მიიღო არაერთ  ფილმში. ბევრი მათგანი ახლა ბერძნული კინოს კლასიკად ითვლება. მათგან აღსანიშნავია:  „ლოლა“ (1964), „ჩემი შეშლილი ოჯახი“ (1965), „ჯენი - ჯენი“ (1966) და „კონცერტი ტყვიამფრქვევისთვის“ (1967). მსახიობს ყველაზე დიდი წარმატება მოუტანა  „წითელ ფარნებში“ (1963) შესრულებულმა როლმა, რომელიც ნომინირებული იყო ოსკარის ნომინაციაზე, როგორც საუკეთესო უცხოენოვანი ფილმი.
ჯენი კარეზის  ბოლო ფილმი იყო „ლისისტრატა“ (1972). მომდევნო ათწლეულის განმავლობაში, იგი გამოდიოდა  პროდიუსერის და მსახიობის როლში. ითამაშა  კლასიკურ თეატრალურ სპექტაკლებში:  „ვის ეშინია ვირჯინია ვულფის?“, „მედეა და ელექტრა“. მსახიობი თეატრის სცენაზე ბოლოს 1990 წელს გამოჩნდა ლულა ანაგნოსტაკის სპექტაკლში „ბრილიანტები და ბლუზი“. შემდეგ იძულებული გახდა სცენა დაეტოვებინა მკერდის კიბოს გამო.
ჯენი კარეზი გარდაიცვალა 1992 წლის 26 ივლისს. საკუთარ სახლში სიმსივნით. ათასობით ადამიანი მოვიდა მასთან გამოსამშვიდობებლად. მსახიობი დაკრძალეს ათენის პირველ სასაფლაოზე.
1992 წელს ბერძენი მსახიობის ხსოვნის პატივსაცემად დაარსდა ჯენი კარეზის სახელობის ფონდი, რომლის მისიაა  სიმსივნის და სხვა ქრონიკული დაავადებების მქონე პაციენტების სამედიცინო და ფსიქოლოგიური მხარდაჭერა  და მდგომარეობის შემსუბუქება.
პირადი ცხოვრება
1960-იანი წლების დასაწყისში კარეზი ცოლად გაჰყვა ჟურნალისტ ზახოს ჰაძიფოტიუზს, მაგრამ ქორწინება ორი წლის შემდეგ განქორწინებით დასრულდა. 1967 წელს, ფილმ  "კონცერტი ტყვიამფრქვევისთვის" გადაღებისას, იგი შეხვდა კოსტას კაზაკოსს, რომელთანაც შეეძინა ვაჟი, კონსტანტინოსი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 12 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1932 კატეგორია:გარდაცვლილი 26 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1992 კატეგორია:ბერძენი მსახიობები კატეგორია:ბერძენი ქალი მსახიობები
ორიონის ნისლეული
ორიონის ნისლეული (ასევე მოიხსენიებენ, როგორც მესიე 42, M42 და NGC 1976) — გაფანტული ნისლეული, რომელიც „ორიონის სარტყელში“ მდებარეობს, ეს უკანასკნელი კი ორიონის თანავარსკვლავედშია მოთავსებული. ის ერთ-ერთი ყველაზე კაშკაშა ნისლეულია და შეუიარაღებელი თვალითაც კარგად მოჩანს ღამის ცაზე. M42 მდებარეობს დედამიწიდან 1344 ± 20 სინათლის წლის მოშორებით. ეს ნისლეული დედამიწასთან ყველაზე ახლოს მდებარე ვარსკვლავთწარმომქმნელი პროცესების რეგიონია. მეცნიერების შეფასებით, მისი დიამეტრი 24 სინათლის წელია. ორიონის ნისლეულის მასა მზისას 2000-ჯერ აჭარბებს. ძველ ტექსტებში ის გვხვდება როგორც „დიდებული ნისლეული ორიონში“ ან „ორიონის დიდებული ნისლეული.“
ორიონის ნისლეული ერთ-ერთი ყველაზე დეტალურად შესწავლილი და ასტროფოტოგრაფთა საყვარელი ობიექტია ღამის ცაზე. ამ ნისლეულში ბევრად უკეთესად ჩანს თუ როგორ ფორმირდებიან ვარსკვლავები და პლანეტარული სისტემები გაზისა და მტვრის ღრუბლის კოლაფსისგან. ასტრონომები პირდაპირ აკვირდებიან პროტოპლანეტარულ დისკოებს, ყავისფერ ჯუჯებს, გაზის ინტენსიურ და ტურბულენტურ მოძრაობებს ახლოს მდებარე მასიური ვარსკვლავების ფოტო-იონიზაციის ეფექტებს. ნისლეულში ასევე არის გაზის ზებრეგითი „ტყვიები,“ რომლებიც ორიონის ნისლეულის წყალბადის ღრუბლებს "ხვრეტენ." თითო ტყვიის დიამეტრი 10-ჯერ აღემატება პლუტონის ორბიტას. ისინი, სავარაუდოდ, 1000 წლის წინ შეიქმნენ უცნობი მძლავრი მოვლენის დროს.
ძირითადი ინფორმაცია
thumb|left|300px|ორიონის ნისლეულის ადგილმდებარეობის განხილვა - რას ვხედავთ ვარსკვლავთწარმომქმნელი პროცესების რეგიონში და ვარსკვლავთშორისი ქარების გავლენა ნისლეულის ფორმაზე thumb|right|250px|ორიონის თანავარსკვლავედი ორიონის ნისლეულთან ერთად (დაბლა)
M42 კარგად ჩანს შეუიარაღებელი თვალით ისეთი ქალაქებადანაც კი, სადაც ქალაქის განათება ხელს უშლის ღამის ცის ობიექტების დანახვას. ნისლეული მოჩანს, როგორც შუაში მდებარე "ვარსკვლავი" ორიონის ხმალში, რომელიც 3 ვარსკვლავისგან შედგება. ეს უკანასკნელი მოთავსებულია ორიონის სარტყლის სამხრეთ ნაწილში. „ვარსკვლავი“ ბუნდოვნად მოჩანს დამკვირვებლისთვის, რომელიც შეუიარაღებელი თვალით აკვირდება, ხოლო იმის შემჩნევა, რომ ის ნისლეულია, უკვე პატარა ტელესკოპებითა და ბინოკლებით შეიძლება.
Leptogenys peringueyi
Leptogenys peringueyi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Leptogenys-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
ორიონის ნისლეული
ძირითადი ინფორმაცია
ორიონის ნისლეული შეიცავს ძალიან ახალგაზრდა ღია კლასტერს, სახელად „ტრაპეცია.“ სახელი გამომდინარეობს თავისი 4 ძირითადი ვარსკვლავის ასტერიზმის გამო. ტრაპეციის ვარსკვლავები, სხვა ვარსკვლავებთან ერთად, თავიანთი სიცოცხლის ადრეულ ეტაპებზე არიან. ტრაპეცია შეიძლება უფრო დიდი „ორიონის ნისლეულის გროვის“ კომპონენტი იყოს, რომელშიც დაახლოებით 2000-მდე ვარსკვლავია, ხოლო მისი დიამეტრი 20 სინათლის წელს აღწევს. ორი მილიონი წლის წინ ეს კლასტერი (იგივე გროვა) შეიძლება გაქცეული ვარსკვლავების — AE Aurigae (AE მეეტლე), 53 Arietis (ქართული მნიშვნელობა ვერ მოვიპოვე) და Mu Columbae (MU მტრედი)- სახლი ყოფილიყო, რომლებიც კვლავაც მოძრაობენ 100 კმ/წმ-ზე მეტი სიჩქარით (თავიანთი ნისლეულის მიმართ).
Leptogenys peringueyi
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ორიონის ნისლეული
ძირითადი ინფორმაცია
დამკვირვებლებმა უკვე დიდი ხანია შეამჩნიეს განსაკუთრებული მომწვანო ელფერი ნისლეულში, დამატებით წითელი რეგიონები და ცისფერ-იისფერი არეები. წითელი ელფერი კარგად შესწავლილია. ის გამოწვეულია Hα რეკომბინაციისგან - გამოსხივება 656,3 ნმ ტალღის სიგრძეზე. ცისფერი-იისფერი შეერადება კი გამოწვეულია მასიური O კლასის ვარსკვლავების გამოსხივების არეკვლისგან, რომელიც ნისლეულის ბირთვში მდებარეობენ.
მწვანე ელფერი ასტრონომებისტთვის ადრეულ XX საუკუნეში თავსატეხი იყო, რადგან არც ერთ აქამდე ცნობილ სპექტრულ ხაზებს არ შეეძლოთ მისი ახსნა. გაჩნდა ერთი მოსაზრება, რომ ეს ხაზები გამოწვეულია ახალი ელემენტისგან, რომელსაც „ნისლეულიუმი (nebulium)“ უწოდეს. თუმცა, ატომური ფიზიკის უკეთ შეცნობის შემდეგ, მეცნიერებმა დაადგინეს, რომ მწვანე სპექტრი გამოწვეული იყო ორმაგად იონიზირებული ჟანგბადის გადასვლის დაბალი ალბათობის ელექტრონისგან, სახელად „აკრძალული გადასვლა.“
სტრუქტურა
thumb|left|250px|ოპტიკური სურათები კარგად ასახავენ მტვრისა და გაზის ღრუბლებს ორიონის ნისლეულში; ინფრაწითელი სურათი (მარჯვნივ) გამოააშკარავებს ახალ ვარსკვლავებს, რომლებიც ნისლეულში შიგნით ანათებენ.
M42 არის უფრო დიდი ნისლეულის - ორიონის მოლეკულური ღრუბლის კომპლექსის ნაწილი. ორიონის მოლეკულური ღრუბლის კომპლექსი იშლება მთელ ორიონის ნისლეულში და დამატებით მოიცავს ბერნარის მარყუჟს, ცხენის თავის ნისლეულს, M43-ს, M78-სა და ცეცხლის ნისლეულს. ვარსკვლავები მთელ ორიონის ნისლეულში ფორმირდებიან და სწორედ ინტენსიური სითბოს გამო ეს რეგიონი დაწვრილებით ჩანს ინფრაწითელ დიაპაზონში.
ნისლეული წარმოქმნის არც ისე სფერულ ღრუბელს, რომლის სიმკვრივე პიკს ბირთვთან ახლოს აღწევს. ღრუბლის ტემპეერატურა 10 000 გრადუსამდეა კელვინით, მაგრამ ეს ტემპერატურა საოცრად ეცემა ნისლეულის კიდესთან ახლოს. სიმკვრივის განაწილებისგან განსხვავებით, ღრუბელი გამოსახავს სიჩქარისა და ტურბალენციის მთელ რიგს, განსაკუთრებით მისი ბირთვის გარშემო. ფარდობითი მოძრაობები არის 10 კმ/წმ-მდე, ადგილობრივი ვარიაციებით 50 კმ/წმ და შეიძლება მეტიც კი.
ვარსკვლავთწარმომქმნელი პროცესები
thumb|left|250px|რამდენიმე პროპლიდის ხედი ორიონის ნისლეულში. სურათი გადაღებულია [[ნასას ედვინ ჰაბლის სახელობის კოსმოსური ტელესკოპით.]] thumb|left|250px|ვარსკვლავთწარმომქმნელი პროცესების ფოიერვერკები ორიონში.
ვარსკვლავები ფორმირდებიან, როდესაც წყალბადის და სხვა გაზების შეჯგუფებები H II რეგიონში იკუმშებიან თავიანთივე გრავიტაციის გავლენით. როდესაც გაზი კოლაფსირებს, ცენტრალური შეჯგუფებები უფრო ძლიერდება და გაზი უკიდურეს ტემპერატურამდე ცხელდება გრავიტაციული პოტენციური ენერგიის თერმულ ენერგიად გარდაქმნის დახმარებით. თუ ტემპერატურა საკმარისია, უკვე იწყება თერმობირთვული სინთეზი (ან თერმობირთვული რეაქციები) და ფორმირდება პროტოვარსკვლავი. ეს უკანასკნელი მაშინ არის „დაბადებული,“ როდესაც ის ენერგიის გამოსხივებას იწყებს და შესწევს იმის უნარი, რომ წონასწორობა შეინარჩუნოს და გრავიტაციული კოლაფსი შეაჩეროს.
როგორც წესი, მატერიის ღრუბელი შესამჩნევად შორს რჩება ვარსკვლავიდან, სანამ თერმობირთვული რეაქციები დაიწყება. ეს ნარჩენი ღრუბელი არის პროტოვარსკვლავის პროტოპლანეტარული დისკო, სადაც შესაძლოა პლანეტების ფორმირება მოხდეს. ბოლო ხანს ჩატარებული დაკვირვებები ინფრაწითელ დიაპაზონში აჩვენებენ, რომ მტვრის მარცხველი ამ პროტოპლანეტარულ დისკოებში იზრდებიან და ბილიკებზე იწყება პლანეტისიმალების ფორმირება.
ცოტა ხანში პროტოვარსკვლავი გადადის მთავარი მიმდევრობის ფაზაში, რაც იმას ნიშნავს, რომ ის უკვე კლასიფიცირებულია, როგორც ვარსკვლავი. მართალია პლანეტარული დისკოების უმეტესობას პლანეტების ფორმირება შეუძლიათ, მაგრამ დაკვირვებები აჩვენებენ, რომ ინტენსიურ ვარსკვლავურ რადიაციას უნდა დაენგრია ნებისმიერი პროტოპლანეტარული დისკო, რომელიც წარმოიქმნა ჯგუფ „ტრაპეციასთან“ ახლოს, თუ ჯგუფი ისეთივე მოხუცია, როგორც მცირე მასის მქონე ვარსკვლავები კლასტერში (გროვაში). რადგანაც პროპლიდები ტრაპეციასთან ძალიან ახლოს შეინიშნებიან, შეიძლება იმაზე კამათი, რომ ეს ვარსკვლავები ბევრად ახალგაზრდები არიან, ვიდრე მთელი კლასტერის წევრები.
ვარსკვლავური ქარი და მისი ეფექტები
როდესაც ვარსკვლავები ფორმირდებიან, ისინი ნისლეულში ასხივებენ დამუხტული ნაწილაკების ნაკადს, რომელსაც ვარსკვლავური ქარი ეწოდება. მასიურ და ახალგაზრდა ვარსკვლავებს უფრო ძლიერი ვარსკვლავური ქარები აქვთ, ვიდრე ჩვენს მზეს. ქარი წარმოქმნის დარტყმით ტალღებს ან ჰიდროდინამიკურ არამდრადობას, როდესაც ის ეჯახება ნისლეულში არსებულ გაზს, რომელიც შემდეგ გაზის ღრუბლებს აძლევს ფორმას. ვარსკვლავური ქარისგან წარმოქმნილი დარტყმითი ტალღები დიდ როლს თამაშობს ვარსკვლავების ფორმირებაში. ის ამას გაზის ღრუბლების შეერთებით აკეთებს.
thumb|right|250px|ჭავლების ხედი, რომელიც წარმოქმნა ვარსკვლავური ქარის ღრუბლებზე ურთიერთქმედებამ ([[კელვინ-ჰელმოლცის არასტაბილურობა)]]
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნისლეულები კატეგორია:დიფუზიური ნისლეულები კატეგორია:ორიონის თანავარსკვლავედი
სეშსეშეტი
thumb|300px|პირამიდის ნანგრევები, სადაც, სავარაუდოდ, სეშეშეტი უნდა ყოფილიყო დაკრძალული დედოფალი სეშსეშეტი — ეგვიპტის მეექვსე დინასტიის პირველი მეფე ტეტის დედა. მას გადამწყვეტი წვლილი მიუძღვის მისი შვილის ტახტზე ასვლასა და სამეფო ოჯახის ორი მიქიშპე განშტოების შერიგებაში. ის ბოლო დედოფალი იყო მისი დინასტიიდან, რომლის სარკოფაგი აქამდე აღმოჩენილი არ ყოფილა. 2008 წლის ნოემბერში არქეოლოგებმა აღმოაჩინეს პირამიდის ნანგრევები, რომელშიც მათი აზრით სეშეშეტი უნდა ყოფილიყო დაკრძალული.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ძველი ეგვიპტის დედოფლები
ლუდოვიკო ბოლონიელი
ლუდოვიკო ბოლონიელი — მარონიტების ორდენის იტალიელი მისიონერი და ნუნციუსი აღმოსავლეთის ქვეყნებში. დაწინაურდა პაპ კალიქსტუს III-ის დროს, რომელმაც იგი აღმოსავლეთში გაგზავნა და დაავალა ნიადაგი მოესინჯა აღმოსავლეთის ქრისტიან და არაქრისტიან მბრძანებელთა ანტიოსმალურ კოალიციაში გასაერთიანებლად. ლუდოვიკო ბოლონიელმა ორჯერ იმოგზაურა აღმოსავლეთში. 1459 წელს იგი დაბრუნდა რომში ანტიოსმალურ კოალიციაში შესაძლო მონაწილე ქვეყნების ელჩებთან ერთად, რომლებიც 1460 წელს რომში პაპ პიუს II-ს წარუდგინა. ზოგიერთი ცნობით, 1460 წელს ლუდოვიკო ბოლონიელი პიუს II-მ თბილისელ კათოლიკეთა ეპისკოპოსად დანიშნა.
ლიტერატურა
კატეგორია:იტალიელი მისიონერები
ყაზბეგის მუნიციპალიტეტი
ყაზბეგის მუნიციპალიტეტი (ყოფ. ყაზბეგის რაიონი) — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული აღმოსავლეთ საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში. ადმინისტრაციული ცენტრია დაბა სტეფანწმინდა. ყაზბეგის მუნიციპალიტეტი უმთავრესად მოიცავს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარე ხევის ტერიტორიას.
ისტორია
ხევი საქართველოს რუსეთთან შეერთების შემდეგ 1930 წლამდე შედიოდა დუშეთის მაზრის შემადგენლობაში. 1930 წელს შეიქმნა ყაზბეგის რაიონი. 1932 წლის მონაცემებით მასში შედიოდა 6 სასოფლო საბჭო. 1938 წლიდან იბეჭდებოდა ყაზბეგის რაიონული გაზეთი „ახალი ხევი“.
მინი|250 პქ|მარცხნივ|ყაზბეგის რაიონის გაზრდილი ტეროტორია საქართველოს სსრ-ში 1950 წ. 1944 წლის 7 მარტს, როცა ხელი მოეწერა სსრკ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის ბრძანებულებას ჩეჩნეთ-ინგუშეთის ასსრ-ის ლიკვიდაციისა და მისი ტერიტორიის ადმინისტრაციული მოწყობის შესახებ. მიზეზი იყო – სოციალისტური სამშობლოს ღალატი, გერმანელ-ფაშისტებისადმი დახმარება, დივერსიების მოწყობა საბჭოთა ხელისუფლების წინააღმდეგ.
ბრძანებულების ეს ნორმატიული აქტი, როგორც სხვა, გაზეთებში არ გამოქვეყნებულა.
საქართველოს სსრ-ის უმაღლესმა საბჭომ 1944 წლის 21 მარტს მიიღო დადგენილება ზემოაღნიშნული რაიონების საქართველოსადმი შემოერთების შესახებ, რომლის პირველი პუნქტის თანახმად, ითუმ-ყალეს რაიონი, შაროის რაიონის დასავლეთი ნაწილი, გალანჩეჟის, გალაშკისა და პრიგოროდნის რაიონების სამხრეთი ნაწილი, აგრეთვე ჩრდილოეთ ოსეთის ასსრ-ის გიზელდონის რაიონის სამხრეთ-აღმოსავლეთი ნაწილი საქართველოს შემადგენლობაში ერთიანდებოდა.
ბრძანებულების
იმავე ნორმატიული აქტით ჩრდილოეთ ოსეთის გიზელდონის რაიონისა და ჩაჩნეთ-ინგუშეთის პრიგოროდნის რაიონის სამხრეთი ნაწილები შეუერთდა საქართველოს სსრ ყაზბეგის რაიონს.
1970 წლისთვის ყაზბეგი რაიონში 5 სასოფლო საბჭო არსებობდა.
საქართველოს პრეზიდენტის მ. სააკაშვილის 2005 წლის 16 დეკემბრის №2304-რს ბრძანების საფუძველზე მოხდა საქართველოს რაიონების რეორგანიზაცია, რის შედეგადაც არსებული რაიონები შეიცვალა მუნიციპალიტეტებად. სსიპ „ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის“ (ს/ნ. 241499473) გადამხდელად რეგისტრაციის თარიღია 2006 წლის 14 დეკემბერი, ხოლო რეგისტრაციის თარიღი — 2014 წლის 26 სექტემბერი.
გეოგრაფია
ყაზბეგის მუნიციპალიტეტი სამხრეთ-აღმოსავლეთით ისაზღვრება დუშეთის მუნიციპალიტეტით, სამხრეთით საზღვრავს ახალგორის მუნიციპალიტეტი, დასავლეთით ჯავის მუნიციპალიტეტი, ჩრდილოეთით კი რუსეთის ფედერაცია. მუნიციპალიტეტის ფართობია 1081,7 კმ².
მუნიციპალიტეტის ტერიტორია მთლიანად მაღალმთიანია. სიმაღლე ზღვის დონიდან 1700 მ-იდან 5000 მ-ის ფარგლებში იცვლება. შედარებით დაბალ ზონაში (1700 მ-ის ფარგლებში) ზომიერი ნოტიოა. ზამთარი ცივი და მშრალია, ხოლო ზაფხული — გრილი. ჰაერის საშუალო წლიური ტემპერატურა 4,9 °C-ია, ხოლო ნალექების საშუალო წლიური მოცულობა — 800 მმ. ზღვის დონიდან 1800-2000 მ-ის ფარგლებში ჰაერის საშუალო ტემპერატურა 3,5 °C-მდე ეცემა, ხოლო ნალექიანობა 1160 მმ-ს აღწევს. 3600 მ-ზე მაღლა ნივალური ზონაა გავრცელებული.
ჰიდროგრაფიული ქსელი ხშირია. მუნიციპალიტეტი მდიდარია მდინარეებით, ტბებით, მყინვარებითა და მინერალური წყაროებით. მთავარი მდინარეა თერგი, რომლის სიგრძე მუნიციპალიტეტის ფარგლებში 85 კმ-მდეა. სათავეს იღებს ხოხის ქედის მყინვარებში. მუნიციპალიტეტი მდიდარია ტბებით. აღსანიშნავია ყელიცადის ტბა, არჩვების ტბა და სხვა. მუნიციპალიტეტში ფართოდაა წარმოდგენილი მყინვარებიც. ყველაზე ფართო გამყინვარებით ხასიათდება მყინვარწვერის მასივი (ფართობი დაახლოებით 80 კმ²). მყინვარწვერიდან ეშვება საკმაოდ ბევრი მყინვარი მ.შ. ყველაზე მნიშვნელოვანია გერგეტისა და დევდარაკის მყინვარები.
მუნიციპალიტეტში გავრცელებული ბუნებრივი საფრთხეა თოვლის ზვავები, ღვარცოფი, წყალდიდობა და მდინარეთა ნაპირების წარეცხვა. მეწყრული მოვლენები მუნიციპალიტეტში ნაკლებადაა გავრცელებული. სამუშაო ჯგუფის ინფორმაციით, ღვარცოფები მდინარეთა მაღლა წელში იცის და ძირითადად სათიბ-საძოვრებს აზიანებს. წყალდიდობის ზონაში კი ძირითადად სოფელი კარკუჩა ხვდება.
რელიეფი
thumb|300px|სტეფანწმინდა ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის რელიეფი მაღალმთიან ხასიათს ატარებს. რელიეფი ძირითადად კლდოვანი და ძნელად მისადგომია. განვითარებულია ეროზიული, ვულკანური და ძველ მყინვარული რელიეფის ფორმები. სპორადულად გვხვდება კარსტიც.
შანის ქედი — წარმოადგენს აღმოსავლეთ კავკასიონის ჩრდილოეთ განშტოებას. იგი მდინარე თერგის მარჯვენა შენაკადების ხდისწყლისა და არმხის წყალგამყოფი მერიდიანული ქედია. შანის ქედი მის უდიდეს ნაწილში რთული რელიეფით ხასიათდება, რაც გამოიხატება მის უსწორასწორო პროფილში. აქ მდებარე უმეტესი მწვერვალები ძნელად მისადგომი, ციცაბოკალთებიანი და კლდოვანია. შანის ქედისთვის ყველაზე მნიშვნელოვანია შანის მასივი, რომელზეც აღმართულია ქედის ერთ-ერთი ყველაზე მთავარი მწვერვალები. უმაღლესი მწვერვალია შანი (4451 მ). სხვა მწვერვალებია: აკაკი წერეთლის მწვერვალი (3780 მ), ილია ჭავჭავაძის მწვერვალი (3800 მ) და სხვ. 1953 წელს ქედის ერთ-ერთ უსახელო მწვერვალს ქალაქ რუსთავის სახელი დაერქვა. შანის ქედზე არის მცირე მყინვარები. მყინვარებისაგან განთავისუფლებული ადგილები მოფენილია მორენული მასალით (ღორღებითა და სხვ.).
ყუროს ქედი — წარმოადგენს კავკასიონის ჩრდილოეთ გამყოლი ქედის ერთ-ერთ შემადგენელ განშტოებას, რომელიც ჰყოფს მდინარეებს თერგსა და ხდეს. ყუროს ქედის უმაღლესი წერტილია ყუროსწვერი (4091 მ). ქედზე მდებარე სხვა მწვერვალებიდან, ყველაზე დიდ ყურადღებას იქცევს შინო (4048 მ), რომელიც წარმოადგენს თოვლით შესელილ ციცაბოკალთებიან პირამიდას. ქედზე გაბატონებულია ეროზიული და მყინვარული ფორმები. ზოგან კალთებზე გვხვდება მომცრო მყინვარები. ყუროს ქედი აგებულია ქვედაიურული თიხაფიქლებით, რომელიც გამსჭვალულია კრისტალების შემცველი კვარცის ძარღვებით.
კიდეგანის ქედი — გამოეყოფა თუშეთ-ხევსურეთის კავკასიონის ჩრდილოეთ ნაწილს. მთავარ ქედს იგი გამოეყოფა საძელისღელის უღელტეხილთან შემდეგ ვრცელდება ჩრდილოეთისაკენ და უკვე ინგუშეთის ფარგლებში ებჯინება 375 კმ სიგრძის კუესტისებურ კლდოვან ქედს. აღმართულია მწვერვალები: კიდეგანისმაღალი (4275 მ), ვაჟა-ფშაველას მწვერვალი (4200 მ), გველისმთა (3970 მ), საამღოსმაღალი (3884 მ), თათელისმაღალი (3755 მ). არის მყინვარები, მ.შ. ყველაზე მთავარია მყინვარი კიდეგანა.
შანის, ყუროსა და კიდეგანის ქედები ერთიანდება ხდის მთათა ჯგუფში. ხოხის ქედი — წარმოადგენს კავკასიონის გვერდით ჩრდილო ქედს. თრუსოს ქედი აკავშირებს კავკასიონის მთავარ ქედთან. იგი აღმოსავლეთ საქართველოში ყველაზე ვრცელი გამყინვარებით ხასიათდება. მასზე აღმართულია მთლიანად აღმოსავლეთ საქართველოს უმაღლესი წერტილი — მყინვარწვერი (5047 მ), რომელიც მძლავრი გამყინვარებით ხასიათდება. იგი ითვლება ჩამქრალ ვულკანურ კონუსად. ბოლო ხანებში ამ რაიონის ტერიტორიაზე აღინიშნებოდა დათბობა, რამაც გამოიწვია მყინვარების ფართობის შემცირება. ხოხის ქედზეა მწვერვალები: მაილი (4506 მ), ჯიმარაიხოხი (4780 მ), სუათისი (4466 მ), ჩათა (4099 მ), ორწვერი (4222 მ), წითიხოხი (3905 მ), სივერაუტი (3767 მ), სირხისარი (3662 მ) და სხვ.
გადასასვლელებიდან ყველაზე მნიშვნელოვანია მაილის უღელტეხილი (4400 მ), რომელიც წარმოადგენს ერთ-ერთ ყველაზე მაღალ უღელტეხილს საქართველოს ფარგლებში.
ხოხის ქედის ღერძული ზოლი აგებულია დიორიტებითა და დიაბაზებით. კალთები აგებულია იურული წყებებით. ხოხის ქედის შტოქედებიდან ყველაზე მნიშვნელოვანია ორწვერის ქედი, რომელზეც აღმართულია მწვერვალი შავნაბადა (3683).
ხოხის ქედი აღმოსავლეთით მთავრდება მყინვარწვერის მასივით, რომელსაც გააჩნია საკმაო ბევრი მოკლე შტოქედი, მ.შ. ყველაზე მნიშვნელოვანია ბართქორთი და არჩქორთი. მასივის აღმოსავლეთ კალთაზე მდებარეობს მთა ტყარშეტი (3360 მ), რომელსაც გააჩნია ვულკანური აღნაგობა. მთიდან ეშვება ამავე სახელწოდების ვულკანური ნაკადი, რომელმაც გადაკეტა თერგის ხეობა, შემდეგ მდინარემ ნაკადი გაჭრა და შექმნა ტყარშეტის კანიონი. მყინვარწვერის მასივზე ძირითადად არის ვულკანურო ფორმები. ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში აღსანიშნავია ასევე მდინარე თერგის ხეობის ერთ-ერთი მონაკვეთი კასარა ანუ კასრისხევი, რომელსაც ახასიათებს ვიწრო კლდეკარისებრი მოყვანილობა. კასარას ეროზიული კლდეკარი გაჩენილია მთა მცირე ხორისარიდან ცამოსული 8 კმ სიგრძის ლავური ღვარის შედეგად. კასარა ვრცელდება 2-3 კმ-ზე.
მდინარე თერგს ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის ფარგლებში აქვს ორი ხეობის მონაკვეთი — დარიალი და თრუსო.
დარიალის ხეობა წარმოადგენს თერგის ხეობის ანტეცედენტურ მონაკვეთს, რომელიც 1000 მ სიღრმეზეა ჩაჭრილი. დარიალის ხეობაში გაშიშვლებულია ზედაპროტეროზოური და პალეოზოური კრისტალური ფიქლები და გრანიტოიდები, ხოლო აღმოსავლეთ ნაწილში იურული თიხაფიქლებია.
თრუსოს ხეობა — მოქცეულია კავკასიონის მთავარსა და ხოხის ქედს შორის. ხეობა იწყება თრუსოს უღელტეხილთან და თავდება დაახლ. ა.გ. 44° 30′-სთან. აქვს 25 კმ სიგრძე. მისი უდაბლესი ნაწილი 2000 მეტრზეა. თრუსოს ხეობა აგებულია იურული ფიქალ-ქვიშაქვების ძლიერ დანაოჭებული შრეებით.
შიგა წყლები
ჰიდროგრაფიული ქსელი ხშირია. მუნიციპალიტეტი მდიდარია მდინარეებით, ტბებით, მყინვარებითა და მინერალური წყაროებით. აქაური მდინარეები მოკლეა (თერგის გამოკლებით), თუმცა მათ სწრაფი დინება ახასიათებთ და გამჭვირვალე წყლით გამოირჩევიან. ზოგიერთ მდინარეზე გვხვდება საკმაოდ მაღალი და ლამაზი ჩანჩქერები. ტბებს მყინვარული ან ვულკანური გენეზისი აქვთ და ხასიათდებიან მცირე ფართობითა და ხშირად საყურადღებო სიღრმით.
მყინვარებს ახასიათებს უკუსვლა, ფართობის შემცირება, გაპობა და სხვ. ზოგიერთი მათგანი ხეობურიდან ცირკულ მყინვარად იქცა.
ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში ბევრია მინერალური წყაროებიც. არის დიდდებიტიაანი წყლებიც. მთავარი მდინარეა თერგი, რომლის სიგრძე აქ 85 კმ-მდეა. სათავეს იღებს ხოხის ქედის მყინვარებში. სათავიდან შესართავამდე თერგის სიგრძე 623 კმ-ია, ხოლო აუზის ფართობი — 43 200 კმ². საშუალო წლიური ჩამონადენია — 9,6 კმ³. ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის ფარგლებში მდინარე თერგის მთავარი შენაკადებია: ამალი, დევდარაკი, თეფიდონი, ჩხერი, ჩხატი, სუათისი, მნაისისწყალი, ქესია, რესისწყალი, ყაბახი, ჯიმარისწყალი (მარცხ.); ესიქომი, არმხი, არხადონი, ბიდარა, დესიკომიდონი, ხდისწყალი, სნოსწყალი (მარჯვ.).
აღნიშნული მდინარეებიდან ყველაზე მეტი ფიზიკურ-გეოგრაფიული მნიშვნელობა გააჩნიათ მდინარეებს: სნოსწყალს, ხდისწყალსა და ჩხერს.
სნოსწყალი იწყება ხევის კავკასიონის ჩრდილოეთ კალთაზე. მის სათავეს წარმოადგენენ მდინარეები ჯუთისწყალი (სიგრძე 13 კმ) და ქვენამთისწყალი (სიგრძე 4 კმ). სნოსწყლისა და მისი ორი მდგენელის ერთიანი სიგრძე თითქმის 45 კმ-ია. მდინარის ნიშნული სოფელ სნოსთან 1760 მ-ია, ახალციხესთან 1800 მ. მთავარი შენაკადებია: შინოსწყალი და ართხმოსწყალი.
მდინარე ხდისწყალი (სიგრძე 19 კმ) და მისი სათავეები მდებარეობენ მყინვარ კიბიშზე.
მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე გაედინება აგრეთვე მდინარე მთიულეთის არაგვი.
აღსანიშნავია ასევე არჩვების ტბა, რომელიც განლაგებულია ყელის ზეგანზე, ზღვის დონიდან 3078 მ-ზე. სიღრმე დაახლ. 6 მ. მნიშვნელოვანია აგრეთვე არაგვისთავის 3 ტბა, რომელთაგან ყველაზე დიდია ქვემო არაგვისთავის ტბა (ფართობი 0,07 კმ², მაქსიმალური სიღრმე 4,5 მ).
მუნიციპალიტეტში ფართოდაა წარმოდგენილი მყინვარებიც. ყველაზე ფართო გამყინვარებით ხასიათდება მყინვარწვერის მასივი (ფართობი დაახლოებით 80 კვ.კმ). მყინვარწვერიდან ეშვება საკმაოდ ბევრი მყინვარი მ.შ. ყველაზე მნიშვნელოვანია გერგეტისა და დევდარაკის მყინვარები.
გერგეტი მდებარეობს მყინვარწვერის სამხრეთ-აღმოსავლეთ კალთაზე. მისი სიგრძე 7 კმ-ს ჭარბობს, ფართობი კი საკმაოდ ცვალებადია (მაგ., 1970-იანი წლების ბოლოსათვის გერგეტის ფართობი უდრიდა 11 კვ.კმ-ს, ხოლო 1990-იანი წლების ბოლოს მისი ფართობი განისაზღვრებოდა 7 კვ.კმ-ით). იგი დაკიდული ხეობის ტიპისაა.
დევდარაკი მდებარეობს მდინარე ყაბახის სათავეში. აქვს 7 კმ სიგრძე და 7,6 კვ.კმ ფართობი. იგი ძირითადად ცნობილია თავისი პულსაციური მოქმედებით, რომელიც აგერ უკვე მრავალი წელია მიმდინარეობს. იგი მიეკუთვნება ხეობის ტიპის მყინვარს. დევდარაკი ფრიად ლამაზი ლანდშაფტებით ხასიათდება. ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში არის უფრო მცირე მყინვარებიც მ.შ. სუათისი, მნა, კიბიში, აბანო, ჩათა, შავანა, რესი და ა.შ.
მდინარე ერეთოსწყალზე (მთიულეთის არაგვის შენაკადი) ეშვება ჩანჩქერი „ერეთო“, რომელსაც აქვს 45 მ სიმაღლე. აღსანიშნავია ასევე არშის წყალვარდნილი, რომელზედაც არსებობს საკმაოდ საინტერესო ლეგენდა.
ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში აღსანიშნავია ასევე მინერალური წყლებიც. დიდდებიტიანი ჰიდროკარბონატული მინერალური წყლებით გამოირჩევა თრუსოს ხეობა. ამას გარდა ხეობაში არის ტრავერტინის მძლავრი დანაგროვები. მნიშვნელოვანია ასევე ბიდარის ხეობაში არსებული წყლები.
ჰავა
ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში ჩამოყალიბებულია ჰავის სიმაღლებრივი ზონალობა: დაწყებული ზომიერ ნოტიოდან, დამთავრებული მაღალმთის ნოტიო მუდმივთოვლიანი ჰავით.
ზღვის დონიდან 1740 მ-ზე იცის ზომიერად ნოტიო ჰავა, იცის ცივი მშრალი ზამთარი და ხანგრძლივი გრილი ზაფხული, სადაც ჰაერის საშუალო წლიური ტემპერატურაა 4,9 °C, იანვრის -5,2 °C, ივლისის 14,4 °C, აბსოლუტურ მინიმუმი -34 °C. ნალექები დაახლ. 800 მმ წელიწადში.
ზღვის დონიდან 1970 მ-ზე საშუალო წლიური ტემპერატურა უდრის 3,5 °C, ნალექები 1160 მმ წელიწადში. ნალექების მაქსიმუმი მაისშია (147 მმ), მინიმუმი იანვარში (50 მმ).
2000 მ-ზე უფრო მაღლა ნამდვილზაფხულს მოკლებული ჰავაა.
3650 მ სიმაღლეზე საშუალო წლიური ტემპერატურაა -6,1 °C, იანვრის -15 °C. აბსოლუტურ მინიმუმი - 42 °C. თოვლის საფრის ხანგრძლივობა 277 დღე.
ნიადაგები
ტერიტორიის უდიდესი ნაწილი უკავია მთა-მდელოს კორდიან და პრიმიტიულ ნიადაგებს. ტყის ღია ყომრალი ნიადაგები გვხვდება მდინარე თერგისა და მის რამდენიმე შენაკადის ხეობაში. მდინარეთა ხეობების ძირებზე არის ასევე ალუვიური ნიადაგი. მაღალმთიან ადგილებში ნიადაგი ტყის საფარს მოკლებულია. მთა მდელოს კორდიანი ნიადაგი ვრცელდება ზღვის დონიდან 1100 - 2600 მ-მდე.
ფლორა
მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე ტყე არც თუ ისე კარგადაა გავრცელებული. საკმაოდ დიდი ფართობი უკავია მთის ფიჭვნარსა და არყნარს. საშუალომთიან საფეხურებზე გვხვდება წიფლის ტყეები. ფლორისა და ფაუნის შემონახვისა და გავრცელების მიზნით 1976 წელს დაარსდა ყაზბეგის ნაკრძალი. ნაკრძალი უტყეოა. ტყეებზე მოდის ნაკრძალის ტერიტორიის მხოლოდ 3 %. ნაკრძალში ფიჭვის, არყისა და წიფელის გარდა არის დეკა, ქაცვი, ვერხვი, თხილი, კოწახური, ტირიფი, ღვია, ჭნავი და სხვ. მდინარე თერგის ჭალაში ბალახეულობასთან ერთად არის ქაცვის ბუჩქნარი. მაღალმთიან ადგილებში სუბნივალური და ნივალური მცენარეულობაა.
ფაუნა
მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე გვხვდება საკმაოდ ძვირფასი ფაუნის წარმოადგენლები. მაღალმთიან ადგილებში ბინადრობს აღმოსავლეთკავკასიური ჯიხვი; ბევრია არჩვი. ხევსურეთის სასაზღვრო ზოლში გვხვდება ნიამორი. არის აგრეთვე მურა დათვი, მელა, მგელი, დედოფალა, კვერნა, ციყვი, კურდღელი, ტყის კატა, პრომეთესეული მემინდვრია და სხვ.
ორნითოფაუნა უხვადაა წარმოადგენილი, მ.შ. ბინადრობენ ისეთი ფრინველები რომლებიც საქართველოს წითელ წიგნში არიან შეტანილი, მაგ.: ორბი, რომელიც ბუდობს კლდეებზე, კავკასიური როჭო, რომელიც ჩვენი ფაუნის უძვირფასესი წარმომადგენელია, კავკასიური შურთხი, რომლის აფრენის ზღვარი 4000 მ-ზე გადის და ა.შ. არის ასევე ბატკანძერი, მთის არწივი, სვავი, ჩხიკვი და და სხვ.
მოსახლეობა
მოსახლეობის რიცხოვნობა — 3795 კაცი; სიმჭიდროვე — 3,5 კაცი კვ.კმ-ზე (2014 წელი). მუნიციპალიტეტში 25 დასახლებული პუნქტია: 1 დაბა და 24 სოფელი.
ეკონომიკა
სასოფლო-სამეურნეო სავარგულებს უკავია 400 კვ.კმ.
წამყვანი დარგია სოფლის მეურნეობა, მათ შორის ძირითადია მეცხოველეობა (მეცხვარეობა და მესაქონლეობა). სასათბურე მეურნეობებში მოჰყავთ აგრეთვე ბოსტნეული. მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე გადის რუსეთთან დამაკავშირებელი საქართველოს სამხედრო გზა. აქ მდებარეობს სამთო-სათხილამურო ტურისტული ცენტრი გუდაური.
ღირსშესანიშნაობანი
სოფელ გარბანის ზემოთ აღმართულია - გარბანის ეკლესია, რომელიც მიეკუთვნება IX-X სს. მიჯნას.
მნიშვნელოვანია ასევე გერგეტის სამება. ტაძარი ნაგებია კარგად გათლილი ანდეზიტის კვადრებით. გერგეტის სამება ხევის უმთავრესი სამლოცავი იყო.
მდინარე სნოსწყლის ნაპირზე განცალკევებით მდგარ კლდოვან გორაკზე აღმართულია სნოს ციხე. მნიშვნელოვანია აგრეთვე არშისა და დარიალის ციხესიმაგრეები.
არშის ციხე აღმართულია ციცაბი კლდეზე. ციხის შიგნით რამდენიმე ათასი კაცი დაეტეოდა, რაც გამოდგებოდა მტრის შემოსევის დროს ხევის მოსახლეობის დიდი ნაწილის შესახიზნათ. ქართველი მეცნიერის ვახუშტის მიხედვით, არშის ციხე შექმნილია ადამიანის ხელის გარეშე და კაცთაგან შეუვალია.
მნიშვნელოვანია ასევე ბეთლემის გამოქვაბული, რომელიც მდებარეობს მყინვარწვერის მასივზე, დაახლ. 4100 მ-ზე. ბეთლემის გამოქვაბული გამოკვლეულ იქნა 1948 წელს ქართველი მთამსვლელის ალექსანდრა ჯაფარიძის (1895-1974) მიერ.
ტორმელიასი
ტორმელიასი (Tormellas) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების ავილის პროვინციის ელ-ბარკო-დე-ავილა-პიედრახიტის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 9 კმ². მოსახლეობა — 37 კაცი (2022 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ავილის მუნიციპალიტეტები
Blue Jay Way
Blue Jay Way — ინგლისური როკ-ჯგუფ The Beatles-ის სიმღერა. იგი შეტანილია ალბომში Magical Mystery Tour, რომელიც გამოვიდა 1967 წელს. სიმღერის ავტორია ჯორჯ ჰარისონი.
კომპოზიცია ფსიქოდელიური როკის ჟანრის არის და დაიწერა 1567 Blue Jay Way-ზე ცხოვრების გავლენით.
სქოლიო
კატეგორია:The Beatles-ის სიმღერები კატეგორია:1967 წლის სიმღერები
ვალერი (საკუთარი სახელი)
ვალერი — საკუთარი სახელი. ნიშნავს „ღონიერს“, „ჯანმრთელს“. ქართულში გვხვდება მხოლოდ კაცის სახელად (შემოსულია რუსულის გზით), ლათინურში კი არსებობს მისგან ნაწარმოები ქალის სახელიც — ვალერია, რომელიც სხვა ენებშიც არის შესული. იმავე სიტყვის ფუძისაგან ნაწარმოებია სახელები: ვალენტი, ვალენტიონ, ვალენტინ, ვალენტინა. ვალერი რომაული საგვარეულო სახელია, საიდანაც ნაწარმოებია კიდევ ახალი სახელი ვალერიან, ვალერიანე.
სქოლიო
კატეგორია:მამაკაცის სახელები
დამბო
დამბო (Dumbo) — Walt Disney Productions-ის 1941 წლის სრულმეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმი. მისი პროდიუსერია უოლტ დისნეი, ხოლო დისტრიბუტორი — RKO Radio Pictures. ფილმის სიუჟეტი ეფუძნება მწერალ ჰელენ ებერსონის და მხატვარ ჰაროლდ პერლის ამბავს, რომელიც შეიქმნა თამაშის პროტოტიპის სახით. მთავარი პერსონაჟი ჯამბო უმცროსია, ნახევრად-ანთროპომორფული სპლიყვი, რომელსაც დაცინვით უწოდებენ „დამბოს“ (dumb, სულელი). მას ძირითადად დასცინიან დიდი ყურების გამო, თუმცა სინამდვილეში მას შეუძლია ფრენა, თუკი მათ გამოიყენებს, როგორც ფრთებს. ფილმის განმავლობაში მის ერთგულ მეგობრად რჩება თაგვი ტიმოთი (პაროდირება იმ სტერეოტიპული ფაქტის, რომ თაგვები და სპილოები ერთმანეთის მსგავსები არიან).
„დამბო“ გამოვიდა 1941 წლის 23 ოქტომბერს. „ფანტაზიის“ წარუმატებლობის შემდეგ, დისნეის სტუდიებისთვის ეს იყო სიმარტივის და ბიუჯეტის ეკონომიის ნიმუში. 64-წუთიანი ეს ფილმი დისნეის სრულმეტრაჟიან ანიმაციურ ნამუშევრებს შორის ერთ-ერთი ყველაზე მოკლეა. მუსიკა ფილმისთვის ჩაიწერა სტანდარტული, RCA-ის სისტემით. ამასთან, ერთ-ერთი ხმის სინთეზირება მოხდა Sonovox-ის სისტემით.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკული ანიმაციური ფილმები კატეგორია:1941 წლის ფილმები კატეგორია:1941 წლის ანიმაციური ფილმები კატეგორია:საბავშვო ფილმები კატეგორია:უოლტ დისნეის სტუდიების ანიმაციური ფილმები
მასანჟენის რაიონი
მასანჟენა (Massangena) — რაიონი სამხრეთ-დასავლეთ მოზამბიკში, გაზის პროვინციაში.
მოზამბიკის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტის მონაცემებით, 2007 წელს რაიონის მოსახლეობა 16 268 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 10 351 კმ²-ია, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 22.3 კაცი კმ²-ზე.
რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი მასანჟენა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მოზამბიკის რაიონები კატეგორია:გაზის პროვინცია
Leptogenys peuqueti
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
Blue Suede Shoes
Blue Suede Shoes — კარლ პერკინსის სიმღერა, ჩაწერილი 1955 წელს. მისი ცნობილი ვერსია ჩაწერა ელვის პრესლიმ.
ჯგუფ The Beatles-ის მიერ ჩაწერილი იქნა სიმღერის საკუთარი ვერსია. იგი შეტანილია ალბომში Anthology 3, რომელიც გამოვიდა 1996 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:The Beatles-ის სიმღერები კატეგორია:1955 წლის სიმღერები
მალაქია წინასწარმეტყველი
thumb|200px|მალაქია წინასწარმეტყველიწმინდა მალაქია წინასწარმეტყველი – მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე  არის ძველი სტილით 3 იანვარი, ახალი სტილით - 16 იანვარი. წინასწარმეტყველი მალაქია ქრისტეს შობამდე 400-ზე მეტი წლის წინ ცხოვრობდა, როდესაც ბაბილონის სამეფო სპარსეთის მეფე კიროსმა დაიმორჩილა და იუდეველებს სამშობლოში დაბრუნების ნება მისცა. თავისი სიკეთითა და სათნოებით წინასწარმეტყველი ხალხს აოცებდა, ამიტომაც უწოდეს „მალაქია”, რაც ანგელოზს, მახარებელს ნიშნავს. მალაქიას წინასწარმეტყველება ჩართულია ძველი აღთქმის კანონიკურ წიგნებს შორის. აქ იგი ამხელს იუდეველებს და წინასწარ ჭვრეტს იესო ქრისტესა და მის წინამორბედის მოსვლას და უკანასკნელ სამსჯავროს (3,1-5; 4,1-6) მალაქიას „წინასწარმეტყველთა ბეჭედს” უწოდებენ, რადგან იგი უკანასკნელი იყო იმ მართალთაგან, ვისაც უფალი წინასწარხედვით მადლს ანიჭებდა. მალაქიადან იოანე ნათლისმცემლის მოსვლამდე 400-ზე მეტი წლის განმავლობაში, საწინასწარმეტყველო სიტყვა არ გახმიანებულა ებრაელთა შორის.
ლიტერატურა
„წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი I, თბილისი, 2001 წ.
კატეგორია:მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები კატეგორია:ძველი აღთქმის წინასწარმეტყველები
Maleachi Malachi Malakian kirja Livre de Malachie מלאכי Maleakhi Libro di Malachia Maleakhi 말라기 (구약성서) Maleachi Księga Malachiasza Malaquias Malaki 瑪拉基書
მასინჟირის რაიონი
მასინჟირი (Massingir) — რაიონი სამხრეთ-დასავლეთ მოზამბიკში, გაზის პროვინციაში.
მოზამბიკის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტის მონაცემებით, 2007 წელს რაიონის მოსახლეობა 29 304 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 5 878 კმ²-ია, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 5 კაცი კმ²-ზე.
რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი მასინჟირი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მოზამბიკის რაიონები კატეგორია:გაზის პროვინცია
სოლანა-დე-ავილა
სოლანა-დე-ავილა (Solana de Ávila) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების ავილის პროვინციის ელ-ბარკო-დე-ავილა-პიედრახიტის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 68 კმ². მოსახლეობა — 110 კაცი (2022 წ.).
Boys (The Shirelles-ის სიმღერა)
Boys — ჯგუფ The Shirelles-ის 1960 წლის სიმღერა, დაწერილი ლუთერ დიქსონისა და ვეს ფარელის მიერ. The Beatles-ის მიერ, რინგო სტარის წამყვანი ვოკალით ჩაიწერა მისი საკუთარი ვერსია. იგი შეტანილია ალბომში Please Please Me, რომელიც გამოვიდა 1963 წელს.
სქოლიო
კატეგორია:The Beatles-ის სიმღერები კატეგორია:1963 წლის სიმღერები
სოლანა-დე-ავილა
სქოლიო
კატეგორია:ავილის მუნიციპალიტეტები
Leptogenys piroskae
Leptogenys piroskae — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Leptogenys-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
ფრანკო აბიატის პრემია
ფრანკო აბიატის პრემია (Premio Franco Abbiati della Critica Musicale Italiana) — კლასიკური მუსიკის პრიზი, რომელიც 1980 წლიდან ყოველწლიურად გაიცემა იტალიის მუსიკალური კრიტიკოსების ეროვნული ასოციაციის მიერ. ატარებს იტალიელი მუსიკის კრიტიკოსის ფრანკო აბიატის სახელს. არ ითვალისწინებს ფულად ჯილდოს. თავდაპირველად დაჯილდოება ხდებოდა ბერგამოს ადმინისტრაციის პატრონაჟით. ტრადიციულად, დაჯილდოების ცერემონია ტარდება ბერგამოს ოპერის თეატრში ან ქალაქის სხვა ისტორიულ შენობებში. 2007 წლიდან სარგებლობს იტალიის კულტურის სამინისტროს, ხოლო 2008 წლიდან კი რესპუბლიკის პრეზიდენტის პატრონაჟით. იგი სამართლიანად ითვლება კლასიკური მუსიკის სამყაროში ერთ-ერთ პრესტიჟულ ჯილდოდ.
Leptogenys piroskae
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ფრანკო აბიატის პრემია
პრემიის ნომინაციები:
ამილკარე პონკიელი
thumb|right|200px|ამილკარე პონკიელი ამილკარე პონკიელი (Amilcare Ponchielli; დ. 31 აგვისტო, 1834 — გ. 16 იანვარი, 1886) — იტალიელი კომპოზიტორი.
ფრანკო აბიატის პრემია
სქოლიო
კატეგორია:პრემიები კატეგორია:ჯილდოები ანბანის მიხედვით კატეგორია:1980 წელს დაარსებული დაჯილდოების ცერემონიები
ამილკარე პონკიელი
ბიოგრაფია
ამილკარე პონკიელი დაიბადა პადერნო ფასოლაროში (ამჟამად პადერნო პონკიელი, კომპოზიტორის პატივსაცემად). 9 წლის ასაკში მილანის კონსერვატორიაში დაიწყო სწავლა, 10 წლის ასაკში კი პირველი სიმფონია დაწერა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიელი კომპოზიტორები კატეგორია:დაბადებული 31 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1834 კატეგორია:გარდაცვლილი  16 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1886
ნოდარ ანდღულაძე
ნოდარ დავითის ძე ანდღულაძე (დ. 13 დეკემბერი, 1927, თბილისი — გ. 30 იანვარი, 2013) — ქართველი მომღერალი (დრამატული ტენორი), საქართველოს სახალხო არტისტი (1965), დავით ანდღულაძის შვილი და მოწაფე. ფილოლოგიის მეცნიერებათა კანდიდატი (1954).
ბიოგრაფია
1950 წელს დაამთავრა თსუ ფილოლოგიის ფაკულტეტი, 1963 წელს - თბილისის ვ. სარაჯიშვილის სახელობის სახელმწიფო კონსერვატორია. 1956 წლიდან ზ. ფალიაშვილის სახელობის თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის სოლისტია. პარალელურად (1953-1959) - თსუ კავკასიური ენების კათედრის პედაგოგია. იკვლევდა იბერიულ-კავკასიური ენების შედარებითი გრამატიკის საკითხებს (ა. ჩიქობავას ხელმძღვანელობით). 1961-1962 წლებში სტაჟიორად მიავლინეს მილანის საოპერო თეატრ "ლა სკალაში" (პედაგოგი ჯ. ბარა).
ანდღულაძეს აქვს ძალზე ძლიერი, ლამაზი, ყველა რეგისტრში თანაბრად მჟღერი და გამომსახველი ხმა. მისი შესრულებისთვის დამახასიათებელია დახვეწილი მუსიკალური ფრაზირება, არტისტიზმი, სცენური ოსტატობა. პარტიები: აბესალომი, მალხაზი (ზ. ფალიაშვილის "აბესალომ და ეთერი", "დაისი"), ტარიელი (მ. მშველიძის "ამბავი ტარიელისა"), მინდია, არზაყანი (ო. თაქთაქიშვილის "მინდია", "მთვარის მოტაცება"), გერმანი (პ. ჩაიკოვსკის "პიკის ქალი"), რადამესი, მანრიკო, ჰერცოგი, ოტელო (ჯ. ვერდის "აიდა", "ტრუბადური", "რიგოლეტო", "ოტელო"), ედგარი (გ. დონიცეტის "ლუჩია დი ლამეურმური"), კანიო (რ. ლეონკავალოს "კამბაზები"), ტურიდუ (პ. მასკანის "სოფლის პატიოსნება"), ლოენგრინი (ვ. რ. ვაგნერის "ლოენგრინი"), ჰეროდე (რ. შტრაუსის "სალომე") და სხვა.
ანდღულაძე კამერული მომღერალიცაა, დიდი ოსტატობით ასრულებს ქართველ კომპოზიტორთა ნაწარმოებებს. გასტროლები გამართა საზღვარგარეთ (რუსეთი, პოლონეთი, ჩეხოსლოვაკია, ბულგარეთი, რუმინეთი, გერმანია, თურქეთი, იუგოსლავია და სხვა). 1983 წელს ქუთაისის საოპერო თეატრის სცენაზე დადგა დონიცეტის ოპერა "ლუჩია და ლამერმური".
ანდღულაძე 1968 წლიდან თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის პედაგოგია, 1981 წლიდან - პროფესორი, 1974 წლიდან - სოლო სიმღერის კათედრის გამგე. მისი მოწაფეები არიან: ნ. გამგებელი, თ. გუგუშვილი, გ. კარიაული, გ. ლომთაძე, მ. ნამორაძე, ნ. ნაჭყეპია, თ. ჩაჩავა, ა. ჭურღულია და სხვა.