cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ავტორიტარიზმი
ზოგადი მახასიათებლები
ენდრიუ ჰეივუდის თანახმად, ავტორიტარიზმი ესაა სახელმწიფოს „ზემოდან მართვის“ რწმენა ან პრაქტიკა, სადაც უფლებამოსილება საზოგადოებისგან თანხმობის მიუხედავად ხორციელდება. ამგვარად, ავტორიტარიზმი ხელისუფლების კლასიკური გაგებისგან განსხვავდება. ეს უკანასკნელი ლეგიტიმურობას ემყარება და ამ მნიშვნელობით იგი „ქვემოდან“ ხორციელდება.
ავტორიტარული რეჟიმი ხელისუფლებისადმი საკუთარ სწრაფვას პიროვნების უფლებებზე მაღლა აყენებს. თუმცა, როგორც წესი, ავტორიტარიზმი ტოტალიტარიზმისაგან მაინც განსხვავდება: სახელმწიფოს „ზემოდან მართვა“ - მონარქიული აბსოლუტიზმის, ტრადიციული დიქტატურებისა თუ სამხედრო რეჟიმების დროს - უფრო მეტად ოპოზიციისა და პოლიტიკური თავისუფლების შეზღუდვაში გამოიხატება, ვიდრე რადიკალური საბოლოო მიზნით - მთლიანად წაშალოს ზღვარი სახელმწიფოსა და სამოქალაქო საზოგადოებას შორის; ამიტომ ავტორიტარული რეჟიმი გარკვეულ ეკონომიკურ, რელიგიურ თუ სხვა სახის თავისუფლებებს ხშირად ეგუება ხოლმე.
პოლიტიკურ მეცნიერებაში არსებობს ავტორიტარული მთავრობების სხვადასხვა ტიპოლოგია. ავტორიტარული რეჟიმი შეიძლება იყოს ავტოკრატიული, ოლიგარქიული და ემყარებოდეს პარტიის ან სამხედრო მმართველობას.
ავტორიტარიზმის ერთ-ერთი გამორჩეული მკვლევარი, ხუან ლინცი, თავის 1964 წლის ნაშრომში ავტორიტარიზმის მახასიათებელ შემდეგ ელემენტებს გამოყოფს:
ავტორიტარულ სახელმწიფოებში შესაძლებელია ფორმალურად არსებობდეს დემოკრატიული ინსტიტუტები, მაგალითად, პოლიტიკური პარტიები, საკანონმდებლო ორგანო, არჩევნები, თუმცა ისინი იმგვარად ფუნქციონირებენ, რომ გააძლიერონ ავტორიტარული მმართველობა. პოლონელი პოლიტოლოგის, ადამ პჟევორსკის თანახმად, „ავტორიტარული წონასწორობა ემყარება ტყუილებს, შიშსა და ეკონომიკურ კეთილდღეობას“. ავტორიტარიზმში მიღებულია არაფორმალური პოლიტიკური ძალაუფლების გამოყენება. სახელმწიფო ბიუროკრატია რეჟიმის მომხრეებით არის დაკომპლექტებული და მისდამი ერთგულება ინდოქტრინაციის სხვადასხვა მეთოდით მყარდება.
ავტორთა ნაწილი, ავტორიტარულ რეჟიმს, რეჟიმის ტიპის განმსაზღვრელი ოთხი განზომილების - პლურალიზმის, იდეოლოგიის, მმართველობის და მობილიზების ფორმის მიხედვით აფასებს:
ავტორიტარიზმში შეიძლება იყოს შეზღუდული პოლიტიკური პლურალიზმი, მაგრამ საკმაოდ ფართო სოციალური და ეკონომიკური პლურალიზმი. ავტორიტარული სოციალური პლურალიზმი მოიცავს ტრადიციულ ფორმებს, ტრადიციულ საზოგადოებას. ავტორიტარიზმი ცდილობს მოახდინოს ძალაუფლებაში იმ ჯგუფების ლიდერების კოოპტირება, რომლებსაც გააჩნიათ გარკვეული ძალაუფლება რეჟიმის მიერ შექმნილ სტრუქტურებს გარეთ. ავტორიტარული რეჟიმების უმრავლესობა არ ქმნის ასოციაციათა ქსელს, რომელიც აუცილებელია მოსახლეობის მობილიზებისთვის. მათ შეიძლება ჰქონდეთ ინტენსიური მობილიზაციის მოკლე პერიოდები, მაგრამ ეს მობილიზება ნაკლებ ინტენსიურია, ვიდრე ტოტალიტარულ რეჟიმში და ნაკლებ ექსტენსიურია, ვიდრე პოსტტოტალიტარულში. კონკრეტულ ავტორიტარულ რეჟიმს შეიძლება ჰყავდეს განვითარებული სამოქალაქო საზოგადოება, კონსტიტუციონალიზმისა და სამართლებრივი სახელმწიფოსთვის დამახასიათებელი სამართლებრივი კულტურა, პროფესიული სახელმწიფო ბიუროკრატია და ინსტიტუციონალიზებული ეკონომიკური საზოგადოება.
ავტორიტარული რეჟიმების ტიპოლოგია ლინცის მიხედვით
ფრანკოს ესპანეთის მაგალითზე, ხუან ლინცი დიქტატურისა და ტოტალიტარიზმისგან განასხვავებდა ავტორიტარიზმის ახალ ფორმებს. პერსონიფიცირებული დიქტატურისგან განსხვავებით, ავტორიტარიზმის ახალ ფორმებში ხდება სხვადასხვა აქტორების ინსტიტუციონალიზებული რეპრეზენტაცია (ესპანეთის შემთხვევაში ეს იყო როგორც სამხედრო ძალები, ისე კათოლიკური ეკლესია, ფალანგები, მონარქისტები, ტექნოკრატები და სხვ.); ტოტალიტარული სახელმწიფოსგან განსხვავებით, რეჟიმი ემყარება მასების პასიურ მიმღებლობას და არა პოპულარულ მხარდაჭერას.
ლინცი ავტორიტარული რეჟიმის ორ ძირითად ტიპს გამოყოფდა - ტრადიციულ ავტორიტარულ და ბიუროკრატიულ-მილიტარისტულ ავტორიტარულ რეჟიმებს. ტრადიციულ ავტორიტარულ რეჟიმში „მმართველი ძალა (უმეტესად ეს არის ერთი პირი)“ ძალაუფლებას ინარჩუნებს „ტრადიციების, პატრონ-ყმური ურთიერთობების და რეპრესიების მეშვეობით, რომლის აღსრულებასაც ახორციელებს მმართველ ძალასთან პირადი ერთგულებით დაკავშირებული აპარატი“. ამის მაგალითად ლინცს მოყავს ჰაილე სელასიე Iის იმპერატორობის პერიოდის (1930-1974) ეთიოპია. ბიუროკრატიულ-მილიტარისტულ რეჟიმებში მმართველობას ახორციელებს სამხედრო ოფიცრებისა და ტექნოკრატების კოალიცია, რომელიც „თავისი ბიუროკრატიული მენტალობის ფარგლებში მოქმედებს უფრო პრაგმატულად (ვიდრე იდეოლოგიურად)“.
ლინცი ასევე გამოყოფდა კიდევ სამ ქვეტიპს ავტორიტარული მმართველობის: კორპორატიულს, რასობრივ და ეთნიკურ „დემოკრატიას“ და პოსტ-ტოტალიტარულს. კორპორატიულ ავტორიტარულ რეჟიმში სახელმწიფო აქტიურად მიმართავს კორპორატიულ ინსტიტუტებს ძლიერი ინტერეს ჯგუფების დემობილიზებისთვის. მმართველობის ეს ფორმა დამახასიათებელია ლათინო-ამერიკული ქვეყნებისთვის;
ავტორიტარული რეჟიმების ზოგადი ტიპოლოგია
არ არსებობს ავტორიტარული რეჟიმების განმსაზღვრელი ერთგვაროვანი კრიტერიუმები, ვინაიდან სხვადასხვა მკვლევარები განსხვავებულ პრინციპებზე დაყრდნობით აანალიზებენ მას. მაგალითად, არსებობს მიდგომა, რომელიც ექვსი მახასიათებლის საფუძველზე ახდენს ავტორიტარული რეჟიმების კატეგორიზაციას, ეს მახასიათებლებია: რეჟიმის სოციალური და პოლიტიკური საყრდენი, მისი ლეგიტიმაციისა და იდეოლოგიის პატერნები, შინაგანი სტრუქტურა და მმართველობის აპარატი, ურთიერთობის ფორმა მმართველსა და მის დაქვემდებარებულებს შორის, ისტორიული კონტექსტი და პოლიტიზირების ხარისხი. ამერიკელი პოლიტოლოგი და ავტორიტარიზმის მკვლევარი ბარაბარა გედესი, ავტორიტარული მმართველობის სამ ფორმას გამოყოფს - მილიტარისტულს, ერთპარტიულს და პერსონიფიცირებულ/დიქტატურას. თავის მხრივ ქვეკატეგორიებად ყოფს ამ სამი ფორმის სხვადასხვა კომბინაციას.
ავტორიტარული რეჟიმის სხვა ფორმების ტიპოლოგია, განვითარებად ქვეყნებში მმართველობის სისტემების ანალიზისას გამოიყენება. ბიუროკრატიულ-ავტორიტარული სახელმწიფოს კონცეფციამ მნიშვნელობა მოდერნიზაციის თეორიასთან დაპირისპირებაში შეიძინა, რომელიც ეკონომიკურ განვითარებასა და დემოკრატიას ერთმანეთს უკავშირებდა. უმეტეს შემთხვევაში, ავტორიტარული რეჟიმის ახალი ტიპის განსაზღვრა ცალკეული ქვეყნების შესწავლის შედეგად მოხდა. თუმცა, სხვადასხვა ავტორიტარული რეჟიმების ტიპოლოგიისთვის ერთგვაროვანი მახასიათებლებისა და პატერნების განსაზღვრა ჯერ კიდევ კვლევისა და ანალიზის პროცესშია.
ავტორიტარული რეჟიმების ქვეკატეგორიზება ასევე ხდება იმის მიხედვით, თუ რამდენად არის ისინი პოპულისტური თუ პერსონიფიცირებული. პერსონიფიცირებული ავტორიტარული რეჟიმებისთვის დამახასიათებელია თვითნებური მმართველობა, სადაც უფლებამოსილების განხორციელება ხდება არა ინსტიტუტებისა და ფორმალური კანონების მეშვეობით, არამედ პატრონაჟული ქსელებითა და იძულებით. ასეთი რეჟიმები დამახასიათებელია პოსტ-კოლონიური აფრიკისთვის. მისგან განსხვავებით, პოპულისტურ ავტორიტარულ რეჟიმში გვხვდება ძლიერი, ქარიზმატული, მანიპულატორი ლიდერი, რომელიც საზოგადოების მთავარი სოციალური ჯგუფების კოალიციის მეშვეობით ახორციელებს თავის ძალაუფებას. ამის მაგალითად განიხილება სამხრეთ ამერიკის ქვეყნები.
პოლიტოლოგები ბრაიან ლაი და დენ სლეიტერი ავტორიტარული რეჟიმების ტიპოლოგიისას ოთხ კატეგორიას განასხვავებენ: ოლიგარქიული პარტიული დიქტატურა, ავტოკრატიული პარტიული დიქტატურა, ე.წ. სამხედრო ხუნტები, ანუ ოლიგარქიული მილიტარისტული დიქტატურები და ავტოკრატიული მილიტარისრული დიქტატურები. მათი მტკიცებით, ერთპარტიული რეჟიმები მილიტარისტულისგან განსხვავებით უკეთ ახერხებენ იმ ინსტიტუციების განვითარებას (მაგალითად, მასების მობილიზაცია, პატრონაჟული ქსელები, ელიტების კოორდინაცია), რომლებიც ეფექტურად უზრუნველყოფენ რეჟიმის შენარჩუნებას და შიდა მოწინააღმდეგეების გაქრობას. ხოლო მილიტარისტული ავტორიტარული რეჟიმები მმართველობისა და კონტროლის შესანარჩუნებლად, ხშირად ახდენენ სამხედრო კონფლიქტების ინიცირებას.
ავტორიტარიზმი და ტოტალიტარიზმი
ტოტალიტარიზმსა და ავტორიტარიზმს შორის მთავარი განსხვავება მდგომარეობს იმაში, რომ ავტორიტარიზმში არსებობს სოციალური და ეკონომიკური ინსტიტუტები, რომლებიც არ ექვემდებარება მთავრობის კონტროლს. ამდენად, ავტორიტარულ სისტემაში უფრო მეტი სივრცე არსებობს პირადი ცხოვრებისთვის, ვინაიდან იგი არ არის იმდენად იდეოლოგიზირებული, მას არ შეუძლია მოსახლეობის დიდი მასების ორგანიზება ეროვნული ინტერესების ირგვლივ.
ხუან ლინცის ნაშრომებზე დაყრდნობით კოლორადოს უნივერსიტეტის პროფესორმა პოლ სონდროლმა შეიმუშავა ავტორიტარი და ტოტალიტარი მმართველების მთავარი მახასიათებლები:
ენდრიუ ჰეივუდის თანახმად, ტოტალიტარიზმის იმით განსხვავდება ავტოკრატიისა და ავტორიტარიზმისაგან, რომ „სრული ძალაუფლების“ მოპოვებას საზოგადოებრივი და ინდივიდუალური არსებობის ყოველი ასპექტის პოლიტიზირებით ცდილობს. ავტოკრატიულ და ავტორიტარულ რეჟიმებს პოლიტიკური ძალაუფლების მონოპოლიზების შედარებით უფრო ზომიერი მეთოდები ახასიათებს, რაც ჩვეულებრივ, მასების პოლიტიკიდან გამოდევნაში გამოიხატება; ტოტალიტარიზმი კი სამოქალაქო საზოგადოების სრულ განადგურებას და ყოველივე „კერძოს“ მოსპობას გულისხმობს.
ავტორიტარიზმი და დემოკრატია
ავტორიტარიზმი და დემოკრატია აუცილებლად ურთიერთსაპირისპირო პოლიტიკურ სისტემებს არ წარმოადგენენ. შესაძლებელია, რომ ზოგიერთი დემოკრატია ავტორიტარიზმის გარკვეულ ელემენტებს ატარებდეს და პირიქით. მკლვევარები პროცედურულ (არალიბერალურ) დემოკრატიას ლიბერალური (არსებითი) დემოკრატიისგან იმით განასხვავებენ, რომ პირველში არ გვხვდება კანონის უზენაესობა, უმცირესობების უფლებების დაცვა და დამოუკიდებელი მართლმსაჯულების სისტემა.
ავტორიტარული სისტემიდან მმართველობის უფრო დემოკრატიულ ფორმაზე ტრანზიციას დემოკრატიზაციას უწოდებენ. ამ პროცესის მთავარი მახასიათებელია პოლიტიკური უფლებების, საყოველთაო და თავისუფალი არჩევნების უზრუნველყოფა და საბაზრო რეფორმები. დემოკრატიზაცია სამ, ზოგჯერ ურთიერთდამთხვევად პროცესს მოიცავს. პირველი, რეჟიმის დამხობას ლეგიტიმურობის დაკარგვა მოჰყვება, რასაც ეკონომიკის დაცემა, არმიისა და პოლიციის ხელისუფლებისაგან განდგომა სდევს თან; მეორე, „დემოკრატიაზე გადასვლის“ ეტაპი - ყალიბდება ახალი, ლიბერალურ-დემოკრატიული სტრუქტურები და პროცესები; მესამე, დემოკრატიული კონსოლიდაციის ეტაპი, როდესაც ახალი სტრუქტურები და პროცესები იმდენად მყარად იდგამს ფესვს ელიტისა და მასების შეგნებაში, რომ მათ შეცვლაზე უკვე ფიქრიც კი წარმოუდგენელია.
ავტორიტარიზმის კვლევების ორი ტალღა
ავტორიტარიზმის კვლევებს ორ ტალღად ყოფენ, იმის მიხედვით, თუ რა იყო დისკუსიის მთავარი განხილვის საგანი. ამ ორი ტალღის ფუნდამენტურ განმასხვავებელ ნიშანს წარმოადგენს ის, თუ რა მნიშვნელობას ანიჭებდნენ სხვადასხვა მკვლევარები პოლიტიკური რეჟიმების ინსტიტუციურ ასპექტებს. პირველი ტალღის ფარგლებში, 1960-1970-იან წლებში, არადემოკრატიული პოლიტიკური წყობის ანალიზი ხორციელდებოდა ფართო სოციო-ეკონომიკურ ჭრილში - ფოკუსირება ხდებოდა იმაზე თუ რა ურთიერთკავშირები არსებობდა პოლიტიკურ, სოციალურ და ეკონომიკურ ქვესისტემებს შორის. 1990-იანი წლებიდან დაიწყო მეორე ტალღა, რომლის ფარგლებშიც ანალიზი შეუზღუდა პოლიტიკური რეჟიმის მახასიათებლებზე და ფოკუსმა გადაინაცვლა ფორმალურ ინსტიტუციონალურ სტრუქტურებზე.
დემოკრატიის ინდექსი და ავტორიტარული რეჟიმები
2006 წლიდან ჟურნალ „ეკონომისტის“ კვლევითი ჯგუფი, მის მიერვე დადგენილი „დემოკრატიის ინდექსის“ მიხედვით ზომავს დემოკრატიის დონეს მსოფლიოს 167 ქვეყანაში. ინდექსი ეფუძნება 60 ინდიკატორს, რომელიც ხუთ სხვადასხვა კატეგორიად იყოფა: საარჩევნო პროცესი და პლურალიზმი, მოქალაქეთა თავისუფლება, მთავრობის ფუნქციონირება, პოლიტიკური აქტიურობა და პოლიტიკური კულტურა. ქულათა სისტემისა და რანგირების მეთოდით ინდექსი ქვეყნებს ოთხ რეჟიმად ახარისხებს: სრული დემოკრატია, არასრული დემოკრატია, ჰიბრიდული რეჟიმი და ავტორიტარული რეჟიმი.
დემოკრატიის ინდექსის 2019 წლის ფოტო
2019 წლის მონაცემებით 54 ქვეყანა არის იდეტიფიცირებული, როგორც ავტორიტარული რეჟიმი. საქართველო იდენტიფიცირებულია როგორც ჰიბრიდული რეჟიმი. დემოკრატიის ინდექსის კვლევითი ჯგუფი ავტორიტარულ რეჟიმებს შემდეგნაირად აღწერს: ავტორიტარულ სახელმწიფოებში პოლიტიკური პლურალიზმი ან საერთოდ არ გვხვდება, ან იგი უკიდურესად შეზღუდულია. ამ კატეგორიაში შესულ ბევრ ქვეყანაში დიქტატურაა. ზოგიერთი დემოკრატიული ინსტიტუტი ფორმალურად შესაძლოა არსებობდეს, თუმცა ისინი ძალიან სუსტია. არჩევნები, თუ ტარდება, არ არის დამოუკიდებელი და სამართლიანი. სამოქალაქო უფლებები და თავისუფლებები უგლუვებელყოფილია. მედია უმეტესად სახელმწიფოს საკუთრებაშია ან კონტროლირდება მმართველი გუნდის მიერ. მთავრობის კრიტიკა რეპრესირებულია და ძლიერია ცენზურა. არ არსებობს დამოუკიდებელი მართლმსაჯულება.
სქოლიო
* კატეგორია:სახელმწიფო მმართველობის ფორმები კატეგორია:მარქსიზმ-ლენინიზმი კატეგორია:ხელისუფლება კატეგორია:კომუნიზმი კატეგორია:ფაშიზმი კატეგორია:პოლიტიკური კულტურა კატეგორია:პოლიტიკური თეორიები კატეგორია:სოციალური თეორიები კატეგორია:სოციოლოგიური ტერმინები
სუნამო: ერთი მკვლელის ისტორია (ფილმი)
სუნამო: ერთი მკვლელის ისტორია (Perfume: The Story of a Murderer) — 2006 წლის ფილმში, რომელშიც მონაწილეობენ ბენ უიშოუ, დასტინ ჰოფმანი, ალან რიკმანი, რეიჩელ ჰერდ-ვუდი, ანდრეს ჰერერა, საიმონ ჩანდლერი და სხვები. ფილმი გადაღებულია პატრიკ ზიუსკინდის ამავე სახელწოდების რომანის მიხედვით.
სიუჟეტი
მოქმედება 18-ე საუკუნის საფრანგეთში ვითარდება. ჟან ბაპტისტ გრენუი, რომელსაც სურნელის ამოცნობის გენიალური ნიჭი აქვს, მსოფლიოში საუკეთესო სუნამოებს ქმნის. მის ახალ გეგმებში ისეთი სუნამოს შექმნა შედის, რომელსაც დედამიწაზე კონკურენტი არ ეყოლება. ეს უნდა იყოს ახალი, შეუცნობადი სურნელი, რომელსაც ადამიანის მოჯადოება შეეძლება. სანამ გრენუი სუნამოს იგონებს, 12 მოკლულ გოგონას პოულობენ. მკვლელობებს ერთი ხელწერა ეტყობათ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:2006 წლის ფილმები კატეგორია:რომანებზე დაფუძნებული ფილმები
არმენ გარო
გარეგინ პასტერმადჯიანი უკეთ ცნობილი როგორც გარმენ გარო (Արմէն Գարօ; დ. 9 თებერვალი, 1872; — გ. 23 მარტი, 1923) —სომეხი აქტივისტი და პოლიტიკოსი, სომხეთის რევოლუციური ფედერაციის წამყვანი წევრი ორ ათეულ წელზე მეტი ხნის განმავლობაში, 1896 წელს ოსმალეთის ბანკის ოკუპაციის ერთ-ერთი დამფუძნებელი. 1918 წლიდან 1920 წლამდე იყო ამერიკის შეერთებულ შტატებში სომხეთის რესპუბლიკის პირველი ელჩი.
ადრეული წლები
მარცხნივ|მინი|215x215პქ| არმენ გარო ახალგაზრდობაში გარეკინ პასტერმაჯიანი დაიბადა კარინში (ახლანდელი ერზურუმის პროვინცია ), 1972 წლის 9 თებერვალს. დაწყებითი განათლება მიიღო სანასარიან კოლეჯში (სანასარიან ვარჯარანის აკადემია) და 1981 წელს გახდა კოლეჯის ერთ-ერთი პირველი კურსდამთავრებული. მოგვიანებით, 1894 წელს, მან სწავლა საფრანგეთში განაგრძო, სწავლობდა ნენსი-უნივერსიტეტის სასოფლო-სამეურნეო სკოლაში, სოფლის მეურნეობას. ამ პერიოდში იგი გაეცნო სომხეთის რევოლუციურ ფედერაციას.
1895 ზეითუნის წინააღმდეგობა
სწავლის დამთავრების შემდეგ თავის სამშობლოში დაბრუნებას გეგმავდა, თუმცა კონფლიქტის, ზეითუნის ხოცვა-ჟლეტის დროს მისი გეგმები შეიცვალა. მან სწავლა მიატოვა, რათა დახმარებოდა ზეითუნში მყოფ თანამემამულეებს. მალევე ჟენევაში აღმოჩნდა, სადაც მეგობრებთან ერთად აქტივისტი გახდა. იგი თავდაპირველად გაიგზავნა ეგვიპტეში. სარქის სრენცთან, ჰაიგ ტირიაკიანთან და მაქს ზევრუზთან ერთად მან დატოვა ეგვიპტე და დაბრუნდა ოსმალეთის იმპერიაში, რათა მონაწილეობა მიეღო დაშნაკცუთიუნის ფედერაციაში. სწორედ ამ დროს გარეკინ პასტერმაჯიანმა პირველად მიიღო ზედმეტსახელი არმენ გარო.
სამაგისტრო სწავლება, 1897-1900 წლები
ამ მოვლენების შემდეგ გარეკინ პასტერმაჯიანი დაბრუნდა ევროპაში დაუსრულებელი სწავლის გასაგრძელებლად. არმენ გარო შვეიცარიაში გადავიდა და ჟენევის უნივერსიტეტში შეისწავლა საბუნებისმეტყველო მეცნიერებები.
სწავლის პერიოდში მან სომხეთის რევოლუციურ ფედერაციასთან განაგრძო ურთიერთობა. იგი 1898 წელს იყო მეორე არმიის ოლქის გენერალური კონფერენციის დელეგატთა სიაში. ახალგაზრდობის მიუხედავად, მან მოიპოვა ნდობა და ავტორიტეტი სომხეთის რევოლუციური ფედერაციის წამყვან წრეებში. 1900 წელს მან დაასრულა კურსები ჟენევის უნივერსიტეტში და მიიღო დოქტორის ხარისხი ფიზიკურ ქიმიაში. 1901 წელს მან დააფუძნა ლაბორატორია ტფილისში, რომელიც განკუთვნილი იყო ქიმიური კვლევებისათვის.
პირველი მსოფლიო ომი
1914 წლის ნოემბერში იგი თან ახლდა სომეხი მოხალისეების მეორე ბატალიონს, როგორც ტფილისის აღმასრულებელი კომიტეტის წარმომადგენელი. მარცხნივ|მინი|233x233პქ| ელჩი არმენ გარო შეერთებული შტატების ელჩთან ერთად 14 ნოემბერს, ბერგმანის შეტევაზე, სომეხი მოხალისეების მეორე ბატალიონმა ბაიაზდის მახლობლად პირველი ბრძოლა გამართა. სისხლისმღვრელი ბრძოლის მსვლელობისას, რომელიც ოცდაოთხი საათი გაგრძელდა, ბატალიონის მეთაური მძიმედ დაიჭრა და არმენ გარო იძულებული გახდა დაუყოვნებლივ დაეკავებინა მისი ადგილი. იმ დღიდან მომდევნო წლის მარტამდე, იგი ამ ბატალიონის მეთაურად დარჩა, რომელთან ერთადაც 11 ბრძოლა გამართა, სანამ ბატალიონის მეთაური გამოჯანმრთელდებოდა.
1915 წლის ზაფხულში ის გაემგზავრა ვანში. ხეთჩო (კაჩიკი), მისი თანაშემწე, გარდაიცვალა ვანის ტბის სანაპიროზე 1915 წლის ივლისში.
ის გაემგზავრა ამერიკაში 1917 წლის ივნისში, როგორც ტფილისის სომხური ეროვნული საბჭოს წარმომადგენელი. ვაშინგტონში, აშშ-ში გახდა სომხეთის პირველი რესპუბლიკის ელჩი.
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გენერლები კატეგორია:გარდაცვლილი 1923 კატეგორია:დაბადებული 1875 კატეგორია:სომეხი დიპლომატები კატეგორია:პირველი მსოფლიო ომის მონაწილეები
ნაზრანის დაბომბვა (2009)
2009 წლის ნაზრანის დაბომბვა — 2009 წლის 17 აგვისტოს, ნაზრანში, რუსეთის ფედერაციის ინგუშეთის რესპუბლიკის უდიდეს ქალაქში თვითმკვლელი ტერორისტი თავს დაესხა პოლიციის შტაბს, შედეგად დაიღუპა 25 ადამიანი, დაშავდა 164. ინგუშეთში, სადაც დამოუკიდებლობის მოძრაობებთან დაკავშირებული სოციალურ-პოლიტიკური არეულობა მძვინვარებდა ეს ყველაზე დიდი ტერორისტული თავდასხმა იყო 21-ე საუკუნის დასაწყისში.
თავდასხმაზე პასუხისმგებლობა აიღო მებრძოლმა ისლამისტურმა დაჯგუფებამ კავკასიის ემირატმა.
თავდასხმა
დილის 9:08 საათზე (MSK) 2009 წლის 17 აგვისტოს უცნობი მებრძოლი ინგუშეთის უდიდეს ქალაქ ნაზრანში, პოლიციის შტაბის შენობის ჭიშკარში შევარდა სატვირთო მანქანით. თავდასხმა მოხდა მაშინ, როდესაც პოლიციის თანამშრომლები დილის ბრიფინგზე ხვდებოდნენ. პოლიციელებმა მანქანას ცეცხლი გაუხსნეს, თუმცა შეჩერება ვერ შეძლეს. გავრცელებული ინფორმაციით, აფეთქების სიმძლავრე საკმაოდ მძლავრი იყო, შექმნა რა 4 მეტრის სიგანისა და 2 მეტრის სიღრმის კრატერი, დაზიანდა შტაბის შენობა და მიმდებარე ტერიტორია,მათს შორის ბინები. აფეთქდა პოლიციის შტაბში არსებული საბრძოლო მასალებიც. დაიღუპა 20 ადამიანი და დაშავდა 138. მოგვიანებით დაღუპულთა რიცხვი 25-მდე გ168-მდე. დაღუპულთა შორის იყვნენ 15 რუსი პოლიციელი, 10 კი ინგუში.
რესპუბლიკის შინაგან საქმეთა მინისტრის მოადგილის ზიაუდინ დურბეკოვის თქმით, პოლიციამ 15 აგვისტოს მიიღო ინფორმაცია, რომ ამ ტიპის მანქანა თვითმკვლელი ტერორისტულ თავდასხმაში გამოიყენებოდა, მაგრამ თავდასხმის თავიდან აცილება ვერ შეძლო.
შემდგომი
ინგუშეთის ხელისუფლებამ სამდღიანი გლოვა გამოაცხადა. ისინი დაღუპულთა და დაშავებულთა ოჯახებს კომპენსაციას დაჰპირდნენ. თავდასხმის შემდეგ რუსეთის პრეზიდენტმა დიმიტრი მედვედევმა თანამდებობიდან გაათავისუფლა ინგუშეთის შინაგან საქმეთა მინისტრი რუსლან მეირიევი და განაცხადა, რომ თავდასხმის პრევენცია შესაძლებელი იყო. გერმანიის კანცლერმა ანგელა მერკელმა ტერაქტის შედეგად დაზარალებულებს სამძიმარი გამოუცხადა.
გენერალური პროკურატურის სპიკერის, ვლადიმირ მარკინის თქმით, აფეთქების სავარაუდო მოტივად სახელდება პოლიციისმიერ მეომრების წინააღმდეგ ჩატარებული სამუშაოსთვის შურისძიება ან დესტაბილიზაციის მცდელობა. 18 აგვისტოს ალექსანდრე ბასტრიკინმა განაცხადა, რომ უსაფრთხოების ფედერალურმა სამსახურმა (FSB) მიიღო ინფორმაცია თავდასხმის ორგანიზატორების შესახებ. მან ამ ეტაპზე უარყო ეჭვმიტანილთა ვინაობის გასაჯაროვებაზე, მაგრამ აღნიშნა, რომ ისინი იმავე ჯგუფებს ეკუთვნიან, რომლებმაც მსგავსი თავდასხმები განახორციელეს უკანასკნელი წლების მანძილზე.
პრეზიდენტმა მედვედევმა რუსეთის შინაგან საქმეთა მინისტრის მოადგილე, გენერალ-პოლკოვნიკ არკადი იედელევს დაავალა ინგუშეთში უსაფრთხოებისა და პოლიციის ყველა ოპერაციაზე კონტროლის ხელში აღება. ინგუშეთის ადმინისტრაციის მომხრე პრეზიდენტმა იუნუს-ბეკ ევკუროვმა, რომელიც გადაურჩა მკვლელობის მცდელობას 2009 წლის ივნისში, თქვა, რომ ამბოხებულების მიზანი იყო ინგუშეთში „სიტუაციის დესტაბილიზაცია და პანიკის გავრცელება“
19 აგვისტოს პრეზიდენტმა დიმიტრი მედვედევმა განაცხადა, რომ ინგუშების ხელმძღვანელობის, სამართალდამცავი ორგანოების და სამოქალაქო პირების წინააღმდეგ განხორციელებული თავდასხმები მკაცრი სასჯელით იქნებოდა აღკვეთილი. მისი თქმით, მიუხედავად იმისა, რომ გარე ფაქტორები, როგორიცაა ისლამისტი ტერორისტების უცხოური დაფინანსება, ასევე შემაშფოთებელია რომ, ჩრდილოეთ კავკასიის უსაფრთხოების პრობლემები უმეტესწილად შიდა მიზეზების შედეგია, როგორიცაა კორუფცია და სოციალურ-ეკონომიკური პრობლემები. „ძირები ჩვენი ცხოვრების სტრუქტურაშია: უმუშევრობაში, კლანებში, რომლებიც არ ზრუნავენ ადამიანებზე და რომელთა საზრუნავი მხოლოდ ისაა,როგორ გაინაწილონ ფული, გააფორმონ კონტრაქტი და ანგარიშები გაუსწორონ ერთმანეთს. ასევე კორუფცია, რომელიც მართლაც ძალიან გავრცელდა სამართალდამცავ ორგანოებში“.
21 აგვისტოს ტერაქტზე პასუხისმგებლობა აიღო მებრძოლმა ისლამისტურმა დაჯგუფება კავკასიის ემირატმა.
სქოლიო
კატეგორია:ინგუშეთის ისტორია
დიღმისწყალი
დიღმისწყალი — მდინარე მცხეთის მუნიციპალიტეტსა და თბილისში. სათავე აქვს სათოვლე-საწკეპელას ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე, მარჯვენა მხრიდან ერთვის მტკვარს თბილისის ფარგლებში. სიგრძე 22 კმ, აუზის ფართობი 85 კმ². საზრდოობს თოვლისა და წვიმის წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე, წყალმოვარდნა — ზაფხულში და შემოდგომაზე, წყალმცირეა ზამთარში და ზაფხულში.
საშუალო წლიური ხარჯი 0,25 მ³/წმ.
ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის მდინარეები კატეგორია:თბილისის მდინარეები კატეგორია:მტკვრის შენაკადები
ჰონსიუ
ჰონსიუ, ჰონდო (本州) — იაპონიის ყველაზე დიდი, მთავარი კუნძული, ჰოკაიდოს სამხრეთით. გარს აკრავს წყნარი ოკეანე, იაპონიის ზღვა. იაპონიის შიგა ზღვა და ცუგარუს, კიისა და კამონის სრუტეები.
კუნძული სიგრძეა დაახლოებით 1300 კმ, ხოლო სიგანე მერყეობს 50-230 კმ-ს შორის. მისი საერთო ფართობია 227 ათ. კმ² და შეადგენს იაპონიის საერთო ტერიტორიის 60%-ს. ფართობით ის ოდნავ ჩამორჩება დიდი ბრიტანეთის კუნძულს. ჰონსიუს 5450 კმ სიგრძის სანაპირო აქვს.
რელიეფი მეტწილად დაბალ- და საშუალომთიანია. ჩრდილოეთით სამი გასწვრივი ქედია. აქ ძირითადია ოუს ქედი. ცენტრალურ ნაწილში, სადაც ჰონსიუ გადაკვეთილია ფოსა-მაგნის ტექტონიკური ღრმულით, ვრცელდება ჰიდის, კისოს და აკაისის ქედები, რომელთა სიმაღლეა 2500-3000 მ და აქვთ რელიეფის ალპური ფორმები. ტერიტორია მეტად სეისმურია. მთაგორიან და ვულკანურ კუნძულს ხშირი მიწისძვრები ახასიათებს (დიდი კანტოს მიწისძვრამ ძლიერ დააზიანა ტოკიო 1923 წლის სექტემბერში); ჰონსიუს უმაღლესი პიკია აქტიური ვულკანური მთა ფუძიამა (3776 მ). სამხრეთ-დასავლეთით დადაბლებაში არის იაპონიის უდიდესი ტბა ბივა და შეჭრილია ოსაკის ყურე. სანაპიროს გასწვრივ პატარ-პატარა ვაკეებია. ჰავა ოკეანურია, მუსონური, ჩრდილოეთით — ზომიერი, ხოლო სამხრეთით — სუბტროპიკული. ატმოსფერული ნალექების რაოდენობა 1000-3000 მ წელიწადში. ხშირია ტაიფუნი. კუნძულზე მიედინება მრავალი მდინარე, რომელთაგან აღსანიშნავია სინანო — იაპონიის უგრძესი მდინარე.
2005 წლის აღწერით კუნძულზე ცხოვრობდა 103,000,000 ადამიანი. კუნძულზე მდებარე ქალაქებიდან აღსანიშნავია: ტოკიო, იოკოჰამა, კიოტო, ოსაკა, კობე, ჰიროსიმა, სენდაი და ნაგოია. ჰონსიუ ნომინალურად ხუთ რეგიონად არის დაყოფილი და მოიცავს 34 პრეფექტურას, ტოკიოს მეტროპლიის ჩათვლით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იაპონიის კუნძულები
ვეველსბურგი
ვეველსბურგი (Wewelsburg) — რენესანსის სტილის ციხე-სასახლე ბიურენის სამხრეთ გარეუბანში (გერმანია, ჩრდილოეთი რაინ-ვესტფალია). აგებულია XVII საუკუნის დასაწყისში პადერბრონსკის ეპისკოპოსის რეზიდენციისთვის. გეგმაში ტოლფერდა სამკუთხედის ფორმა აქვს.
კალინიკე I
წმიდა კალინიკე I (გ. 705, რომი) — კონსტანტინოპოლელი პატრიარქი (693-705) თავდაპირველად ვლაქერნის ყოვლადწმიდა ღვთისმშობლის ტაძრის ხუცესი იყო. 693 წელს კი, პატრიარქ პავლეს (686-693) მიცვალების შემდეგ, კონსტანტინოპოლის ეკლესიის მესაჭეობა მიანდეს. ამ დროს მეფობდა სისასტიკით ცნობილი იუსტინიანე II (685-695). მან ყოვლადწმიდა ღვთისმშობლის სახელობის ტაძრის სიახლოვეს სასახლის აშენება გადაწყვიტა და კალინიკეს უბრძანა, ამ ტაძრის დანგრევაზე მიეცა კურთხევა. წმიდა მამამ უპასუხა, მე მხოლოდ ტაძრების აშენებისთვის ვლოცულობ და არა მათი შემუსვრისათვისო. როდესაც საყდარი მაინც დაარღვიეს, ნეტარმა ცრემლებით ღაღად-ჰყო: „დიდება შენდა, უფალო, ყოველთა დამთმენელო!“
ლიტერატურა
კატეგორია:VII საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები კატეგორია:კონსტანტინოპოლის პატრიარქები კატეგორია:გარდაცვლილი 705
Lasioglossum sinicum
Lasioglossum sinicum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1934 წელს.
დელტა-ამაკურო
დელტა-ამაკუროს შტატი (Estado Delta Amacuro) — შტატი ვენესუელაში, მდებარეობს ორინოკოს დელტაზე. ჩრდილოეთით ესაზღვრება პარიის ყურე და ატლანტის ოკეანე, სამხრეთით — ბოლივარის შტატი, აღმოსავლეთით — ატლანტის ოკეანე და გაიანა, დასავლეთით — მონაგასის შტატი. დედაქალაქია ტუკუპიტა.
შტატის მთლიანი ფართობი 40 200 კმ²-ია, მოსახლეობა კი 2007 წლის მონაცემებით 152 700 ადამიანს შეადგენს.
ისტორია
ამერიკაში ევროპელთა გამოჩენადე ამ რეგიონში ვარაოს ხალხი ცხოვრობდა. დელტისგან სიშორის წყალობით, ისინი მნიშვნელოვან დამოიკიდებლობას ინარჩუნებდნენ ჯერ ევროპელი, ხოლო შემდეგ კრეოლი კოლონიზატორებისაგან.
1498 წლის 1 აგვისტოს, დელტის სანაპიროს მოადგა ქრისტეფორე კოლუმბი, რომელიც მესამე ამერიკულ მოგზაურობაში იმყოფებოდა. ის წერდა მაკარეოს შესახებ, ხმაურის, რომელსაც იწვევდა დიდი მდინარის (ორინოკო) ოკეანესთან შერთვა.
1531 წლის ივნისიდან ამ ტერიტორიას იკვლევდა დიეგო დე ორდასი, როდესაც მან რამდენიმე გემით ორინოკოს ზედა დინებაში შეცურა. XVI საუკუნეში რეგიონში იმოგზაურა ანტონიო ბერიომ. მისი შვილი, ფერნანდო დე ბერიო კი ამ არეალში ელდორადოს საძიებელ ექსპედიციებს აწყობდა.
დელტა ახალი ანდალუსიის ნაწილს წარმოადგენდა. რეგიონში მოგზაურობისას ალექსანდერ ფონ ჰუმბოლდტი წერდა, რომ ერთადერთი ადგილობრივი ხალხი მთელს პროვინციაში, რომელიც ჯერ კიდევ ინარჩუნებდა თავისუფლებას ესპანელებისაგან ვარაო იყო. როგორც ის აღნიშნავდა, ხალხის თქმით ვარაოს რაოდენობა 6 000-7 000 ადამიანს შეადგენდა, თუმცა მისი ვარაუდით რეალური რიცხვი უფრო ნაკლები იყო.
ვენესუელის დამოუკიდებლობის შემდეგ, რეგიონი გაიანის პროვინციის შემადგენლობაში შევიდა.
ბოლო დეკადაში, დელტა-ამაკუროს ნავთობის სექტორში სამუშაოს ძებნის მიზნით შეინიშნება მიგრაცია.
ეკონომიკა
მთავარი ეკონომიკური აქტივობებია მეთევზეობა, მესაქონლეობა, ნავთობმოპოვება და გადამუშავება. მინერალური რესურსები მოიცავს ნავთობსა და ტორფს. შეინიშნება ტურიზმის მცირე გამოვლინება.
მუნიციპალიტეტები
დელტა-ამაკუროს შტატი იყოფა 4 მუნიციპალიტეტად:
სქოლიო
კატეგორია:ვენესუელის შტატები კატეგორია:დელტა-ამაკურო
ოქროს ჟოლოს დაჯილდოება
thumb|200px|ოქროს ჟოლოს ლოგო ოქროს ჟოლოს ჯილდო (Golden Raspberry Awards) — ამერიკული დაჯილდოება, რომელიც ავლენს ყველაზე ცუდ ფილმს, მსახიობს, სცენარს, რეჟისორს, კომპოზიტორს. პირველი დაჯილდოების ცერემონიალი გაიმართა 1981 წელს.
კატეგორიები
ოქროს ჟოლოს ჯილდოს ოფიციალური კატეგორიები:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კინემატოგრაფიული ჯილდოები
საადის მუჰაფაზა
საადის მუჰაფაზა (صعدة) — იემენის მუჰაფაზა. მდებარეობს იემენის ჩრდილოეთ ნაწილში. მის ტერიტორიაზე გადის იემენისა და საუდის არაბეთის ოფიციალური საზღვარი. ესაზღვრება 3 მუჰაფაზა: ჰაჯა, ამრანი და ელ-ჯაუფი.
საადის მუჰაფაზის დასავლეთ ნაწილში მდებარეობს წითელი ზღვა. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი საადა. ფართობი შეადგენს 11,375 კმ²-ს. 2011 წლის მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა უდრიდა 838,000 ადამიანს. მუჰაფაზაში ყველაზე გავრცელებული ენაა არაბული.
სქოლიო
კატეგორია:იემენის მუჰაფაზები
მსოფლიო საკლუბო ჩემპიონატი 2009
მსოფლიო საკლუბო ჩემპიონატი ფეხბურთში 2009 — ფეხბურთის ყოველწლიური საკლუბო ტურნირის მე-6 გათამაშება. ტურნირი ტარდება ფიფა-ს ხელმძღვანელობის ქვეშ მთავარი კონტინენტური ტურნირების გამარჯვებულებს შორის. გაიმართა აბუ-დაბიში, არაბთა გაერთიანებულ საამიროებში 2009 წლის 9-19 დეკემბერს. ტურნირში გაიმარჯვა „ბარსელონამ“, რომლისთვისაც ეს ჯილდო გახდა მეექვსე 2009 წლის სეზონისთვის.
ფორმატი და მონაწილეები
გათამაშებაში მონაწილეობა მიიღო 7-მა გუნდმა. მატჩები გაიმართა პლეი-ოფის სისტემით. კონტინენტური ტურნირების გამარჯვებულების გარდა, საკლუბო ჩემპიონატჩში მონაწილეობა მიიღო მასპინძელი ქვეყნის გუნდმა — არაბთა გაერთიანებული საამიროების 2008-09 წლების ჩემპიონმა — „ალ-ახლიმ“.
არაბთა გაერთიანებული საამიროების ჩემპიონმა და ოკეანეთის ფეხბურთის კონფედერაციის ჩემპიონთა ლიგის გამარჯვებულმა ტურნირი 1/8 ფინალიდან დაიწყეს; აზიური, აფრიკული და ჩრდილოეთ ამერიკის ფეხბურთის კონფედერაციების ჩემპიონთა ლიგების გამარჯვებულებმა — 1/4 ფინალიდან; ლიბერტადორესის თასისა და უეფა-ს ჩემპიონთა ლიგის გამარჯვებულებმა — 1/2 ფინალიდან.
რესურსები ინტერნეტში
2009 კატეგორია:2009 წელი ფეხბურთში
Cerapachys davisi
Cerapachys davisi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cerapachys-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Cerapachyinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
კაიმანის კუნძულები
კაიმანის კუნძულები (Cayman Islands) — გაერთიანებული სამეფოს ტერიტორია ვესტ-ინდოეთში, კარიბის ზღვაში.
სამფლობელოს შემადგენლობაში შედის დიდი კაიმანი, მცირე კაიმანი და კაიმანი-ბრაკი.
ფართობი — 264 კმ². მოსახლეობა — 49 ათ. ადამიანი (2009 წელი) — მულატები, ევროპული რასა, ნეგროიდები. მოსახლეობის 80% კუნძულ დიდ კაიმანზე ცხოვრობს. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ჯორჯტაუნი.
მოსახლეობის ძირითადი სამუშაო — ტურისტების მომსახურება, კუთა აღზრდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დიდი ბრიტანეთის ზღვისიქითა ტერიტორიები კატეგორია:კარიბის ქვეყნები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ქვეყნები კატეგორია:კუნძულოვანი სახელმწიფოები კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს კუნძულები
საერთაშორისო გამჭვირვალობა
მინი|280px|საერთაშორისო გამჭვირვალობა მინი| საერთაშორისო გამჭვირვალობა (Transparency International) — საერთაშორისო არასამთავრობო ორგანიზაცია, რომელიც ებრძვის კორუფციას და მსოფლიოს ქვეყნებში იკვლევს კორუფციის დონეს. საერთაშორისო გამჭვირვალობა 1993 წელს ჩამოაყალიბა მსოფლიო ბანკის ყოფილმა რეგიონალურმა დირექტორმა პიტერ აიგენმა, ბერლინში. ამ დროისთვის ორგანიზაციას გააჩნია ფილიალები მსოფლიო 70-მდე ქვეყანაში.
ორგანიზციის ძირითადი მიზნებია მოსახლეობის სამართლებლივი თვითშეგნების განვითარება, ანკორუფციული მექანიზმების ჩამოყალიბების ხელშეწყობა, რომლებიც ხელს შეუშლიან კორუფციულ გარიგებებს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საერთაშორისო არასამთავრობო ორგანიზაციები კატეგორია:კორუფცია
მეტალიკა
მეტალიკა (Metallica ) — ამერიკული მეტალ-ჯგუფი, დაარსებული 1981 წელს ქალაქ ლოს-ანჯელესში, აშშ, ჯეიმზ ჰეტფილდისა (რიტმული გიტარა, ვოკალი) და ლარს ულრიხის (დასარტყმელი საკრავები) მიერ.
მეტალიკის ადრინდელი ჩანაწერები შეიცავდა სწრაფ პარტიებს, ინსტრუმენტალებს, აგრესიულ მუსიკას, რამაც ისინი თრეშ მეტალის დიდ ოთხეულში მოაქცია ისეთი ჯგუფების გვერდით, როგორებიცაა: სლეიერი, Megadeth, ანთრაქსი. 1986 წელს გამოსული ალბომი „Master of Puppets“ ითვლება ერთ-ერთ ყველაზე გავლენიან „მძიმე“ თრეშ მეტალის მიმდინარეობის ალბომად. ნამდვილ კომერციულ წარმატებას ჯგუფმა 1991 წელს ალბომის „Metallica“ გამოშვებისას მიაღწია, რომელიც ბილბორდ 200-ში პირველ ადგილზე მოხვდა.
მეტალიკას საერთო ჯამში გამოშვებული აქვს ცხრა სტუდიური ალბომი, სამი საკონცერტო ალბომი, ხუთი EP, ოცდაოთხი მუსიკალური ვიდეო და ორმოცდახუთი სინგლი. ჯგუფმა ცხრაჯერ მიიღო გრემი, ხოლო მათმა ხუთმა ალბომმა ბილბორდ 200-ში პირველი ადგილი დაიკავა, რითაც პირველი ჯგუფი გახდა, რომელმაც ეს მოახერხა. ამ დროისთვის ჯგუფს ჯამში მსოფლიოში 100 მილიონზე მეტი ალბომი აქვს გაყიდული.
ადრინდელი წლები (1981–1983)
ლარსის მეგობარმა რონ ქუინტანამ სთხოვა მას, დახმარებოდა სახელის შერჩევაში მისი ახალი ჟურნალისთვის, რომელიც ამერიკული და ბრიტანული მეტალ-ჯგუფების შესახებ იქნებოდა. რონს უკვე ჰქონდა მოფიქრებული რამდენიმე სახელი: Metallica, Metal Mania და Hesse. ლარსმა ჩათვალა, რომ „მეტალიკა“ შესანიშნავი სახელი იქნებოდა მისი ჯგუფისთვის და რონს არ ურჩია ჟურნალისთვის ასეთი სახელწოდების დარქმევა. ასე ეწოდა ჯგუფს „მეტალიკა“.
1982 წლის დასაწყისში ლარსმა Metal Blade Records-ის დამფუძნებელი ბრაიან სლეიჯელი დაარწმუნა შეეტანა მეტალიკის სიმღერა Hit the Lights ლეიბლის პირველ კრებულში Metal Massacre. ჯგუფმა დემო Power Metal ჩაწერა, რომელშიც მათი პირველი სიმღერა - Hit the Lights შედიოდა. ბას-გიტარაზე უკრავდა და მღეროდა ჯეიმზი, ხოლო გიტარაზე - ლოიდ გრანტი (უფრო გვიანდელ ჩანაწერებში მის ადგილს მასტეინი იკავებს), ასევე The Mechanix, Jump In The Fire და Motorbreath. ულრიხმა კიდევ ერთი განცხადება განათავსა გაზეთში The Recycler მთავარი გიტარისტის ვაკანსიის თაობაზე. მას გამოეხმაურა დეივ მასტეინი, რომელიც იმ დროისთვის ჯგუფ პანიკში უკრავდა. ჰეტფილდი და ულრიხი ისე მოიხიბლნენ დეივის დაკვრით, რომ ჯგუფში მიიწვიეს. ლარსმა და ჯეიმზმა ბასისტად მიიწვიეს რონ მაკგოვნი, რომელიც მანამდე ჯეიმზთან ერთად უკრავდა ჯგუფ ლიზერ ჩარმში. რამდენიმე თვის შემდგომ ჩაწერეს დემო No Life 'til Leather სრული ფორმატით, სადაც შვიდი სიმღერა შედიოდა და რომელმაც მალე მიიქცია ფანების ყურადღება.
ჯგუფის პირველი ცოცხალი კონცერტი შედგა 1982 წლის 14 მარტს კლუბში Radio City, ქ. ანაჰაიმი, კალიფორნია. იმავე წელს, 25 მაისს ჯგუფმა კონცერტი ჩაატარა სკოლაში, სადაც ულრიხი სწავლობდა. ამ დროისთვის ჰეტფილდსა და მასტეინს აღარ მოსწონდათ მაკგოვნის დაკვრა, რადგან ფიქრობდნენ რომ „რონი ახალს არაფერს ქმნიდა, უბრალოდ დინებას მისდევდა“. ბრაიან სლეიჯელმა ურჩია ლარს, წასულიყო სან ფრანცისკოში და მოესმინათ ბასისტ კლიფ ბარტონისთვის, რომელიც ჯგუფ ტრაუმაში უკრავდა. ლარსი და ჯეიმზი კლიფის ჯგუფის შოუს ღამის კლუბში Whisky a Go Go დაესწრნენ და იმდენად მოიხიბლნენ მისი შესრულებით, რომ მეტალიკაში გადმოსვლა სთხოვეს. თავიდან კლიფმა უარი თქვა, თუმცა წლის ბოლოსთვის დათანხმდა მხოლოდ იმ პირობით, რომ მეტალიკა ქალაქ ელ ქერიტოში, სან-ფრანცისკოს მახლობლად, გადავიდოდა. ლარსი და ჯეიმზი კლიფის პირობას დათანხმდნენ. მეტალიკის პირველი გამოსვლა კლიფთან ერთად ღამის კლუბში The Stone შედგა 1983 წლის მარტში. შემდეგში ჯგუფი ხშირად უკრავდა სან-ფრანცისკოს კლუბებში, ხშირად ჯგუფ ექსოდუსთან ერთად. ამავე წელს მეტალიკა გაიმგზავრა ნიუ-იორკში, სადაც ხელშეკრულება ლეიბლთან Megaforce Records გააფორმა. მალე ჯეიმზმა და ლარსმა გადაწყვიტეს, რომ უკვე შეუძლებელი იიყო მასტეინის ატანა მისი აგრესიულობის, ნაკოტიკებსა და ალკოჰოლზე დამოკიდებულების გამო. შედეგად, 1983 წლის პირველ აპრილს დეივს ჯგუფი დაატოვებინეს და მის ნაცვლად იმავე საღამოს კირკ ჰემეტი მოიწვიეს ჯგუფ ექსოდუსიდან (მოგვიანებით დეივმა საკმაოდ პოპულარული ჯგუფი Megadeth ჩამოაყალიბა). მეტალიკის პირველი შოუ ჰემეტთან ერთად 1983 წლის 16 აპრილს ღამის კლუბში Showplace შედგა, ქ. დოვერში, ნიუ ჯერსი.
ინტერვიუებში მასტეინი მუდმივად გამოხატავდა თავის უარყოფით დამოკიდებულებას ჰემეტისადმი. ის ამბობდა, რომ ჰემეტმა მას სამუშაო წაართვა, რომ ის პოპულარული მასტეინის დაწერილი რიფებისა და სოლოების შესრულების წყალობით გახდა. Megadeth-ის 1985 წლის სადებიუტო ალბომში Killing Is My Business... and Business Is Good! მასტეინმა შეიტანა სიმღერა Mechanix, რომელიც შესულია ასევე მეტალიკას ალბომში Kill 'Em All შეცვლილი სახელით The Four Horsemen. როგორც შემდგომ განაცხადა მასტეინმა, ეს მან იმიტომ გააკეთა, რომ მეტალიკას „დასწეოდა“.
Kill 'Em All და Ride the Lightning (1983–1984)
მინი|მარცხნივ|160 პქ|კლიფი [[1985 წელს]] 1983 წელს მეტალიკა როჩესტერში (ნიუ-იორკი) გაემგზავრა, სადებიუტო ალბომის Metal up Your Ass ჩასაწერად, მაგრამ ჯგუფის ლეიბლსა და დისტრიბუტორებს შორის კონფლიქტის გამო, ალბომს სახელი შეუცვალეს და შედეგად ქვეყანას Kill 'Em All მოევლინა. ალბომის ლეიბლი იყო Megaforce Records აშშ-ში, ხოლო Music for Nations ევროპაში. ალბომმა ბილბორდ 200-ში 120-ე ადგილს მიაღწია 1988 წელს. თუმცა, ფინანსურად არც თუ ისე წარმატებული გამოდგა. სამაგიეროდ ალბომმა ჯგუფს ახალი ფანები შესძინა. ჯგუფმა ალბომის მხარდასაჭერად ტური Kill 'Em All For One ჩაატარა ჯგუფ რავენთან ერთად, რომელიც 27 ივლისიდან 3 სექტემბრამდე გრძელდებოდა. ტურის აპოგეად 13 აგვისტოს ჩიკაგოში ჩატარებული კონცერტი იქცა, რომლის ფრაგმენტების ხილვა შესაძლებელია 1988 წელს გამოშვებულ ვიდეოფილმში Cliff 'Em All. 1984 წლის თებერვალში მეტალიკა მხარს უჭერს ჯგუფ ვენომს ტურნეში Seven Dates of Hell, სადაც ისინი 7000 მაყურებლის წინაშე წარდგნენ.
1984 წლის აგვისტოში მეტალიკამ რიგით მეორე სტუდიური ალბომი Ride the Lightning გამოუშვა. ალბომი ბილბორდ 200-ში 50 კვირის განმავლობაში იმყოფებოდა და მეასე ადგილს მიაღწია. საფრანგეთში ამ ალბომისთვის ყდები შეცდომით მწვანე ფერში დაიბეჭდა, რომელიც უკვე კოლექციონერთა ყურადღების საგანია. კრიტიკოსთა და ფანების მოულოდნელად ალბომი აკუსტიკური გიტარის პარტიით იწყება. მასში შესულია სიმღერები: For Whom the Bell Tolls, Fade to Black, Creeping Death და სხვები. ამათგან უკანასკნელი ბიბლიურ სიუჟეტზეა აგებული. სიმღერა Ride the Lightning დაიწერა მას შემდეგ, რაც ჯგუფის წევრები სახალხოდ დაადანაშაულა ტეხასის შტატმა ახალგაზრდების წაქეზებაში უკანონო ქმედებებისკენ, კერძოდ კი ძალადობისკენ. მეტალიკამ დაწერა ეს სიმღერა პროტესტის საპასუხოდ, რითაც მოახდინა იმის დემოსტრირება, რომ ჯალათები თავად ხდებიან მკვლელები, როდესაც ჩადიან ძალადობას მათი მსხვერპლის მიმართ საკუთარი რწმენების გამო. სხვებისგან გამოირჩევა შედარებით ნელი და მელოდიური Fade to Black, რომელმაც აშკარად გამოყო მეტალიკა სხვა თრეშ მეტალ ჯგუფებისაგან. ამ ალბომშია ასევე ინსტრუმენტალი The Call of Ktulu, რომლის ძირითადი ნაწილი, ისევე როგორც Ride the Lightning მასტეინის დაწერილია.
Master of Puppets (1984–1986)
მესამე სტუდიური ნაშრომი ჯგუფისთვის და პირველი ლეიბლისთვის Elektra Records იყო 1986 წლის მარტში გამოშვებული ალბომი Master of Puppets, რომელიც ჩაიწერა სტუდიაში Sweet Silence Studios, კოპენჰაგენი, დანია. ალბომმა 72 კვირა დაყო ბილბორდ 200-ში და 29-ე ადგილს მიაღწია. ალბომი ჯგუფის პირველი ნამუშევარი იყო, რომელსაც 1986 წლის 4 ნოემბერს ოქროს, ხოლო 2003 წლის მდგომარეობით ექვსჯერ პლატინის სტატუსი მიენიჭა. ის ჯგუფის იმ მომენტამდე გამოშვებულ ალბომებს შორის ყველაზე კარგად გაყიდვადი ალბომი გახდა: მილიონზე მეტი გაიყიდა მარტო აშშ-ში. კრიტიკოსები Master of Puppets-ს ყველა დროის ერთ-ერთ საუკეთესო თრეშ მეტალ ალბომად მიიჩნევენ. ოზი ოსბორნის აშშ-ის ტურნეს გახსნამაც ჯგუფს ახალი ფანები შემატა. ამ ტურნეს დროს ჰეტფილდმა მაჯა მოიტეხა სკეიტბორდინგისას და ტურნე მხოლოდ როგორც ვოკალისტმა განაგრძო. გიტარაზე მის მაგივრად ტექნიკოსი ჯონ მარშალი უკრავდა. ეს ფაქტი გახდა მიზეზი, რის გამოც მოგვიანებით ტურნეების ორგანიზატორებს კონტრაქტში შეატანინა ცოტა არ იყოს „უცნაური“ მუხლი: ტურნეების დროს სკეიტბორდით გართობის აკრძალვა.
ბარტონის გარდაცვალება და Garage Days Re-Revisited (1986–1987)
მარჯვნივ|მინი|160 პქ|კლიფ ბარტონის მემორიალი 1986 წლის 27 სექტემბერს, Damage Inc. ტურნეს დროს ევროპაში ჯგუფის წევრები კარტს თამაშობდნენ, რათა გაერკვიათ, ვინ ვის საძინებელში დაიძინებდა ავტობუსში. კლიფმა მოიგო და არჩია ჰემეტის საწოლში ძილი. სტოკჰოლმისკენ მიმავალ გზაზე დორარპის მახლობლად, შვედეთში, ავტობუსის მძღოლმა მართვაზე კონტროლი დაკარგა, ავტობუსი მოცურდა და რამდენიმეჯერ ამობრუნდა. ჯეიმზმა, ლარსმა და კირკმა უმნიშვნელო დაზიანებები მიიღეს, ხოლო კლიფი ფანჯრიდან გადმოვარდა და ავტობუსის ქვეშ მოყვა. უკვე იყო თუ არა კლიფი მკვდარი, გაურკვეველი რჩება. ამწეს, რომელიც ავტობუსს ეწეოდა, ბაგირი გაუწყდა და ავტობუსი მეორედ დაეცა კლიფს. ჯეიმზი იხსენებს: ბარტონის სიკვდილმა მეტალიკას არსებობა სათუო გახადა. სამმა დარჩენილმა წევრმა გადაწყვიტა, რომ კლიფის სურვილი იქნებოდა მათ გაეგრძელებინათ და, კლიფის ოჯახისაგან დალოცვის მიღების შემდეგ, დაიწყეს კლიფის შემცვლელის ძიება.
დაახლოებით ორმოცმა ბასისტმა მიიღო მონაწილეობა აუდიენციაში, რომელსაც მეტალიკის მომავალი მეოთხე წევრი უნდა გამოევლინა. მათ შორის იყვნენ ჰემეტის ბავშვობის მეგობარი ლეს კლეიპული, ტროი გრეგორი ჯგუფ პრონგიდან და ჯეისონ ნიუსტედი ჯგუფ ფლოტსამ ენდ ჯეტსამიდან. კლეიპული მოეწონა ჯგუფს, მაგრამ მისი დაკვრის სტილი არ ჯდებოდა მეტალიკის სტილში. შემდგომ, მეტალიკისადმი მიძღვნილ Behind the Music სერიაში, ჯეიმზი განმარტავს, რომ კლეიპული იყო „მეტისმეტად კარგი“ მეტალიკისთვის. საბოლოო ანგარიშით, ჯეიმზმა, ლარსმა და ჰემეტმა გადაწყვიტეს, რომ ჯეისონ ნუსტედს უნდა შეეცვალა ბარტონი. ნიუსტედი ჯგუფის შემადგენლობაში ოფიციალურად 1986 წლის 28 ოქტომბერს შევიდა - კლიფის დაკრძალვიდან სამი კვირის შემდეგ. ჯეისონის პირველი გამოსვლა ჯგუფთან ერთად შედგა კლუბში Country Club, ქ. რესედა, კალიფორნია.
1987 წელს მეტალიკა ევროპაში ბრუნდება ტურნეს გასაგრძელებლად. მარტში ჯეიმზმა უკვე მეორედ მოიტეხა მაჯა სკეიტბორდინგისას. შედეგად, რიტმულ გიტარაზე დაკვრა ისევ მარშალს ანდეს, მაგრამ ამ დაზიანებამ ჯგუფი აიძულა, შაბათი საღამოს ცოცხალი წარმოდგენა ჩაეშალა. ტურნეს შემდეგ ჯგუფმა მოაწყო მუსიკალური სტუდია ლარსის ავტოფარეხში და ჩაწერა სხვა ჯგუფების რამდენიმე სიმღერის ქავერ ვერსია. ივლისში გამოსცა ახალი ალბომი The $5.98 E.P.: Garage Days Re-Revisited, რომელშიც შესულია ეს სიმღერები. ალბომის ჩაწერისას ჯგუფმა გამოცადა ახალი სტუდია და შეაფასა ნიუსტედის ტალანტი. ამავე წელს გამოცემულ იქნა ფილმი Cliff 'Em All, სადაც აღწერილია კლიფის გატარებული სამი წელი მეტალიკაში. ფილმში შესულია კლიფის სოლოები ბასსზე, სახლში გადაღებული ვიდეოები და სურათები.
...And Justice for All (1988–1990)
მიუხედავად იმისა, რომ ალბომი ფანებმა და პრესამ აღფრთოვანებით მიიღო, გაკრიტიკებული იქნა ალბომის პროდიუსირება. ულრიხის დრამები ისმოდა ძალიან ყრუდ და გიტარები სუსტად. ალბომის მხარდსაჭერად მეტალიკამ ჩაატარა მსოფლიო ტურნე Damaged Justice. მარტო აშშ-ში ჯგუფმა ჩაატარა 120 კონცერტი სტადიონებზე. გამოუშვეს ოთხი სინგლი, მათ შორის: Harvester Of Sorrow და One.
ალბომის გამოშვების შემდეგ, მეტალიკამ გადაიღო თავისი სადებიუტო მუსიკალური ვიდეო სიმღერაზე One. ჯგუფმა კლიპი გადაიღო მიტოვებულ საწყობში და დაადო მომენტები ფილმიდან Johnny Got His Gun. სალიცენზიო გარიგების ნაცვლად, მეტალიკამ სრულად შეიძინა საავტორო უფლებები აღნიშნულ ფილმზე. შედეგად ფილმის DVD ვერსია არ გამოსულა, მაზე შთაბეჭდილება ფართო აუდიტორიას მხოლოდ მეტალიკის გარემიქსებული ვერსიიდან ექმნება. 1999 წელს მუსიკალური ვიდეო One დასახელებული იქნა 38 ადგილზე MTV-ის ჩარტში „ყველა დროის 100 საუკეთესო ვიდეო“.
Metallica (1990–1993)
მომდევნო ალბომის ჩასაწერად 1990 წლის ოქტომბერში მეტალიკა მივიდა სტუდიაში One on One ჩრდილოეთ ჰოლივუდში. პროდიუსერად დაიქირავეს ბობ როკი. ალბომი Metallica, რომელიც ასევე ცნობილია შავი ალბომის სახელითაც, სამჯერ ჩაიწერა. ალბომის მიმართულებასა და ჟღერადობაზე ბობ როკსა და ჯგუფის წევრებს შორის გამუდმებული დავის გამო ჩაწერის პროცესი წელიწადზე მეტ ხანს გაგრძელდა და ჩაწერის ღირებულებამ ერთ მილიონ დოლარს მიაღწია. ალბომმა მოხსნა წინა ალბომების ყველა რეკორდი და პირველ ადგილს მიაღწია ბილბორდ 200-ში, პირველივე კვირას 650 000 ეგზემპლარი გაიყიდა. სინგლი ამ ალბომიდან Enter Sandman გახდა საერთაშორისო ჰიტი საუკეთესო საკონცერტო ნომერი Sad but True, Nothing Else Matters და Wherever I May Roam-თან ერთად. 15-ჯერ მიენიჭა ალბომს პლატინის სტატუსი აშშ-ში, რაც ალბომს აქცევს ქვეყნის საუკეთესოდ გაყიდვად ალბომებში ოცდამეექვსეეს. ალბომის ჩაწერის პროცესი და შემდგომი ტურნეები ასახულია დოკუმენტურ ფილმში A Year and a Half in the Life of Metallica.
1992 წლის 8 აგვისტოს Guns N' Roses-ისთან ერთად ტურნეს დროს ჰეტფილდმა მიიღო მეორე და მესამე ხარისხის დამწვრობები სახეზე, მხარზე, ხელებზე და ფეხებზე პიროტექნიკის ეფექტების გამო Fade to Black-ის შესრულებისას. შედეგად მას დაკვრა გიტარაზე აღარ შეეძლო და როგორც გიტარისტი, კვლავ ჯონ მარშალმა შეცვალა იგი, რომელიც ახლა უკვე უკრავდა ჯგუფ მეტალ ჩარჩში. 1993 წელს ჯგუფმა გამოუშვა პირველი საკონცერტო ალბომი სახელწოდებით Live Shit: Binge & Purge.
Load, ReLoad, Garage Inc., და S&M (1994–1999)
მინი|მარცხნივ|ჯეიმზი Garage Inc. ალბომის გამოსვლის დროს. მას შემდეგ, რაც მეტალიკამ სამი წელი გატარა შავი ალბომის მხარდამჭერ ტურნეებში, დაუბრუნდა სტუდიას, რათა ჩაეწერა მეექვსე სტუდიური ალბომი. დაახლოებით ერთი წელი გაატარა მეტალიკამ ახალი ალბომის ჩაწერაში, შედეგად 1996 წელს გამოშვებული იქნა ალბომი Load, რომელიც ბილბორდ 200-ში და ARIA ჩარტებში პირველ ადგილზე მოხვდა. ეს იყო ჯგუფის მეორე ალბომი, რომელმაც ეს შეძლო. ალბომმა დაადასტურა ცვლილებები ჯგუფის მუსიკალურ მიმართულებაში. ამ პერიოდშივე ჯგუფის წევრებმა თმები დაიმოკლეს. ჯგუფმა ჩაატარა მორიგი ტურნე Poor Touring Me ახალი ალბომის მხარდასაჭერად. 1996 წლის ზაფხულში მეტალიკამ გახსნა ალტერნატიული როკ მუსიკის ფესტივალი Lollapalooza.
Load-ზე მუშაობისას აღმოჩნდა, რომ ჯგუფს საკმარისი მასალა ჰქონდა მეორე ალბომის გამოსაშვებადაც. გადაწყდა, ნახევარი სიმღერების გამოეშვათ ალბომად, ხოლო დანარჩენ ნახევარზე გაეგრძელებინათ მუშაობა და გამოეშვათ მეორე ალბომი მომდევნო წელს. შედეგად, 1997 წელს გამოშვებული იქნა ალბომი ReLoad, რომელმაც ბილბორდ 200-ში პირველი ადგილი დაიმკვიდრა, ხოლო კანადაში ჩარტში Top Canadian Album - მეორე. ალბომის მხარდასაჭერად მეტალიკამ ჩაატარა შოუ NBC's Saturday Night Live 1997 წლის დეკემბერში, სადაც შეასრულა სიმღერები Fuel და The Memory Remains დუეტში მერიენ ფეითფულთან. მომდევნო წელს ჯგუფი მართავს ტურნეს სახელწოდებით Poor Re-Touring Me.
1998 წელს მეტალიკამ გამოუშვა ალბომი Garage Inc. ორ დისკად. პირველში შესულია სხვადასხვა შემსრულებლების სიმღერების ქავერები. მეორე დისკი მოიცავს 1987 წელს ჩაწერილ ალბომს The $5.98 E.P.: Garage Days Re-Revisited და დამატებული აქვს ზოგიერთი ახალი ქავერი. ალბომმა მეორე ადგილი დაიკავა ბილბორდ 200-ში. წლის ბოლოსთვის გამოდის მეტალიკის ახალი ვიდეო Cunning Stunts.
1999 წელს 7 აპრილი სან ფრანცისკოს მერმა უილი ბრაუნმა გამოაცხადა „მეტალიკის ოფიციალურ დღედ“ ქალაქში. ამავე წლის 21 და 22 აპრილს მეტალიკამ ჩაატარა კონცერტი სან-ფრანცისკოს სიმფონიურ ორკესტრთან ერთად მაიკლ კემენის დირიჟორობით. კონცერტის ჩატარების იდეა მოუვიდა კემენს 1991 წელს Nothing Else Matters-ზე მუშაობისას. მეტალიკამ კემენთან ერთად დაწერა ორი ახალი სიმღერა ამ კონცერტისათვის: No Leaf Clover და -Human. კონცერტის აუდიო ჩანაწერი გამოიცა ალბომად S&M 1999 წელს, ასევე გამოცემული იქნა კონცერტის ვიდეო ჩანაწერი. ალბომი ბილბორდ 200-ში მეორე, ხოლო ავსტრალიურ ARIA ჩარტში და Top Internet Albums ჩარტში პირველ ადგილზე მოხვდა.
ნიუსტედის წასვლა და St. Anger (2001–2005)
thumb|right|რობერტ ტრუჰილო 2003 წლის 24 თებერვლიდან მეტალიკის წევრია 2001 წლის 17 იანვარს ჯეისონ ნიუსტედმა დატოვა ჯგუფი, მისივე განცხადებით, კერძო და პირადი მიზეზების გამო და იმ ფიზიკური ზიანის გამო, რომელიც მან მიაყენა საკუთარ თავს წლების განმავლობაში იმ მუსიკის დაკვრისას, რომელიც უყვარს. თუმცა, როგორც მოგვიანებით ჟურნალ „პლეიბოისთან“ მიცემულ ინტერვიუში ირკვევა, ჯეისონს სურდა ალბომის გამოშვება და ტუნეში გამგზავრება ჯგუფ ეჰობრეინთან ერთად, მაგრამ ჯეიმზი კატეგორიულ უარზე იყო, რამაც გამოიწვია ნიუსტედის წასვლა ჯგუფიდან.
2001 წლის ზამთარში ჯეიმზი მიემგზავრება კამჩატკაზე დათვებზე სანადიროდ. რუსული ზამთარი და მისი შეუცვლელი ატრიბუტი - არაყი თავის შავ საქმეს აკეთებენ. შედეგად 19 ივლისიდან ჰეტფილდს მოუწია მკურნალობის კურსის გავლა „ალკოჰოლიზმისა და სხვა გატაცებების“ დასაძლევად. ჯგუფის მომავალი ეჭვქვეშ იდგა. პირველად ამდენი ხნის მანძილზე ლარსი და კირკი სერიოზულად ფიქრობდნენ, რომ შესაძლოა ჯგუფს არსებობა შეეწყვიტა. თუმცაღა, 4 დეკემბერს ჯეიმზი კვალვ დაუბრუნდა ჯგუფს და ჯგუფმა განაგრძო მუშაობა ახალ სიმღერებზე. ჯეიმზი მოითხოვდა ემუშავათ დღეში მხოლოდ ოთხი საათი, დანარჩენ დროს იგი ოჯახს უთმობდა. თუ აქამდე სიმღერებისთვის ტექსტებს მხოლოდ ჯეიმზი წერდა, ახლა ამ პროცესში მთელი ჯგუფი იყო ჩართული. ბას-გიტარის პარტიას ასრულებდა მათი მუსიკალური პროდიუსერი ბობ როკი. ალბომზე მუშაობის პროცესი ასახულია 2004 წელს გამოშვებულ დოკუმენტურ ფილმში Some Kind of Monster.
St. Anger-ზე მუშაობის დასრულების შემდეგ, მეტალიკამ გამართა ბასისტების შესარჩევი კონკურსი ნიუსტედის მუდმივი შემცვლელის გამოსავლენად. სამი თვის შემდეგ შერჩეული იქნა რობერტ ტრუჰილო, რომელიც მანამდე უკრავადა ჯგუფ სუისიდალ ტენდენსისში და ოზი ოსბორნის ჯგუფში. ტრუჰილო მეტალიკის წევრი ოფიციალურად 2003 წლის 24 თებერვლიდან არის. მაისში ჯგუფმა ჩაატარა რამდენიმე კონცერტი სან ფრანცისკოს კლუბებში. ნიუსტედი 2002 წელს შეუერთდა კანადურ თრეშ მეტალ ჯგუფ ვოივოდს და 2003 წელს ოზის მიერ ჩატარებულ ტურნეში Ozzfest, რომელშიც მისი ჯგუფიც მონაწილეობდა, ოზი ოსბორნის ჯგუფში ტრუჰილოს შემცვლელი იყო.
2003 წლის ივნისში მეტალიკის მერვე სტუდიურმა ალბომმა St. Anger პირველი ადგილი დაიკავა ბილბორდ 200-ში. მიუხედავად ამისა, ალბომი მრავალჯერ იქნა გაკრიტიკებული ულრიხის „ფოლადის ჟღერადობის“ მქონე სნეარ (snare) დრამისა და გიტარის სოლოების შემცირების გამო. სიმღერამ St. Anger 2004 წელს მიიღო გრემი ნომინაციაში საუკეთესო მეტალ შესრულება.
2004 წელს ინგლისში Download Festival-ზე მეტალიკის გამოსვლამდე ცოტა ხნით ადრე ლარსმა გასაიდუმლოებული დაავადების სამკურნალოდ საავადმყოფოს მიაკითხა. ჰეტფილდი ეძებდა მოხალისეებს უკანასკნელ წუთს, რომლებსაც ლარსი უნდა შეეცვალათ. დეივ ლომბარდომ სლეიერიდან და ჯოი ჯორდისონმა Slipknot-იდან ითავეს ლარსის მაგივრად დაკვრა. ლომბარდომ შეასრულა სიმღერები Battery და The Four Horsemen, ულრიხის დრამის ტექნიკოსმა ფლემინგ ლარსენმა - Fade to Black, დანარჩენი სიმღერები ჯოისთან ერთად შეასრულა მეტალიკამ. ჯგუფმა ორი წელი გაატარა St. Anger-ის მხარდამჭერი ტურნეებში Summer Sanitarium Tour 2003 და Madly in Anger with the World. კონცერტებზე ასევე გამოდიოდნენ ჯგუფები მუდვაინი, დეფტოუნზი, ლინკინ პარკი, ლიმპ ბიზკიტი და გოდსმაკი. მეტალიკის თითქმის ყველა გამოსვლა პროფესიონალურად იწერებოდა და კარგად იყიდებოდა საიტზე LiveMetallica.com. შემდეგ ჯგუფის წევრებმა დაისვენეს და 2005 წლის უმეტესი ნაწილი ოჯახებთან ერთად გაატარეს. თუმცაღა, 13 და 15 ნოემბერს გახსნეს როლინგ სტოუნზის კონცერტი სან ფრანცისკოში, AT&T პარკში.