cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lasioglossum nigridens
Lasioglossum nigridens — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1904 წელს.
სქოლიო
nigridens
დავით დარახველიძე
დავით დარახველიძე (დ. 4 ივნისი, 1958) — საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა, განსახლებისა და ლტოლვილთა მინისტრი 2012-2014 წლებში.
დაიბადა სოფელ ბოსტანაში, ამბროლაურის რაიონში. 1980 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამშენებლო ფაკულტეტი ინჟინერ-მშენებლის სპეციალობით, შემდეგ 1996 წელს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი იურისტის სპეციალობით.
1980–1993 წლებში იყო საქართველოს სასოფლო მშენებლობის სამინისტროს თანამშრომელი. 1998–2003 წლებში საქართველოს პრეზიდენტის რწმუნებულის პირველი მოადგილე რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში, ხოლო 2003–2004 წლებში პრეზიდენტის რწმუნებული. 2006 წლიდან არის პოლიტიკური პარტია „ეროვნული ფორუმის“ წევრი. 2012 წლის საპარლამენტო არჩევნებისთვის „ეროვნული ფორუმი“ კოალიცია „ქართულ ოცნებას“ შეუერთდა. საპარლამენტო არჩევნებზე დარახველიძე „ქართული ოცნების“ სახელით კენჭს იყრიდა მშობლიურ ამბროლაურში, თუმცა დამარცხდა კონკურენტთან, „ნაციონალური მოძრაობის“ კანდიდატ გოჩა ენუქიძესთან. საპარლამენტო არჩევნებში „ქართულმა ოცნებამ“ დაამარცხა „ნაციონალური მოძრაობა“ და ქვეყნის მმართველი კოალიცია გახდა. 25 ოქტომბერს პარლამენტმა ახალი ხელისუფლების შემადგენლობა დაამტკიცა, მათ შორის მოხვდა დარახველიძეც, რომელიც საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა, განსახლებისა და ლტოლვილთა მინისტრად აირჩიეს. 2014 წლის 26 ივლისს დარახველიძე თანამდებობიდან გადადგა, ის ჩაანაცვლა საქართველოს ექს-სახალხო დამცველმა და საქართველოს სასჯელაღსრულებისა და პრობაციის მინისტრმა სოზარ სუბარმა.
ისლანდიის ისტორია
გეოლოგიური თვალსაზრისით, ისლანდია ახალგაზრდა კუნძულია. კუნძულმა ჩამოყალიბება დაიწყო დაახლოებით 20 მილიონი წლის წინ შუა-ატლანიკის ქედიდან, მთელი რიგი ვულკანის ამოფრქვევის შემდეგ.
ადრეული ისტორია
ისლანდია დიდი ხნის განმავლობაში იყო მსოფლიოს ერთ-ერთი უკანასკნელი კუნძული, რომელზეც ადამიანი არ ცხოვრობდა(დანარჩენები ახალი ზელანდია და მადაგასკარი). ასევე ვარაუდობენ, რომ მიწა, რომელსაც ბერძენი ვაჭარი პითეა(ძვ. წ მე -4 საუკუნე) უწოდებდა თულეს იყო ფაქტობრივად ისლანდია, თუმცა, როგორც ჩანს, ძალზედ ნაკლებად სავარაუდოა პითეას მიერ კუნძულის აღწერის გათვალისწინებით, რადგან ის მას აღწერს, როგორც სოფლის მეურნეობის ქვეყანას დიდი რაოდენობით თაფლით, ხილით (შესაძლოა ეს ყოფილიყო ფარერის ან დასავლეთ კუნძულები. ზუსტი თარიღი, როდესაც ადამიანებმა პირველად მიაღწია კუნძულს გაურკვეველია. ისლანდიაში აღმოჩენილია უძველესი რომაული მონეტები, რომლებიც   მე -3 საუკუნით თარიღდება, მაგრამ უცნობია, მონეტები შემოტანილი იყო იქ იმ დროს, თუ მოვიდა, მოგვიანებით ვიკინგთა დასახლებების დროს, რომელსაც ბრუნვაში იყენებდნენ, როგორც ვალუტას საუკუნეების განმავლობაში.
მოგზაურები
Landnámabók(დასახლების წიგნი) მიხედვით, ისლანდია აღმოაჩინა ვიკინგმა Naddoddr-მა, ერთ-ერთმა პირველმა მოსახლემ ფარერის კუნძულებზე, რომელიც მიცურავდა ნორვეგიიდან ფარერის კუნძულებზე, მაგრამ გზა აებნა და მიადგა ისლანდიის აღმოსავლეთ სანაპიროს. Naddoddr დქვეყანას უწოდა Snæland (თოვლიანი მიწა). შვედი მეზღვაური გარდარ სვავარსსონი ასევე შემთხვევით მიადგა ისლანდიის სანაპიროებს. მან აღმოაჩინა, რომ ქვეყანა იყო კუნძული და სახელად უწოდა Garðarshólmi (სიტყვასიტყვით გარდარის პატარა კუნძული) და ზამთარს ჰიუსავიკში დარჩა.
პირველი სკანდინავიელი ვინც შეგნებულად იმოგზაურა Garðarshólmi-ში იყო ფლოუკი ვილგერდარსონი. ფლოუკიმ გამოიზამთრა კუნძულზე. ეს იყო ცივი ზამთარი, და როდესაც მან ნახა ზოგიერთი მოდრეიფე ყინული ფიორდებში მისცა კუნძულს მისი ამჟამინდელი სახელწოდება, კუნძული (ისლანდია).
პირველი მაცხოვრებლები
left|thumb|ვიკინგების სახლი პირველი მუდმივი მაცხოვრებლები ისლანდიაში ჩვეულებრივ ითვლება, რომ იყო ნორვეგიელი წარჩინებული სახელად იგოლვ არნანსონი .ლეგენდის თანახმად, მან გემიდან ზღვაში გადააგდო ორი მოჩუქურთმებული სვეტი, როდესაც ის მიუახლოვდა ხმელეთს, აღთქმა დადო, რომ დასახლდებოდა სადაც ისინი გამოირიყებოდნენ. შემდეგ მან იცურა სანაპიროს გასწვრივ, სანამ სვეტ არ იქნა ნაპოვნი კუნძულის სამხრეთ დასავლეთით, ახლა ცნობილი როგორც რეიკიანესი. იქ დასახლდა ოჯახთან ერთად დაახლოებით 874 წელს, იმ ადგილს, რომელზეც ის დაასახელდა მან რეიკიავიკი(კვამლიანი უბე) უწოდა მიწიდან ამომავალი გეოთერმული ორთქლის გამო. ეს ადგილი საბოლოოდ გახდა დედაქალაქი და უდიდესი ქალაქი თანამედროვე ისლანდიის. ეს არის აღიარებული, თუმცა არნარსონი შეიძლება არ იყო პირველი მუდმივი მოსახლე ისლანდიაში -ის შეიძლება ყოფილიყო ნათთფარი, ერთ-ერთი გარდარ სვავარსსონის მამაკაცებიდან, რომელიც დარჩა კუნძულზე, როდესაც გერდარი დაბრუნდა სკანდინავიაში.
იგოლვ არნანსონი მოჰყვა სხვა მრავალი ნორვეგიელი წარჩინებული, მათ ოჯახები და მონები რომლებიც დასახლდნენ კუნძულზე უახლოესი ათწლეულების განმავლობაში. ეს ადამიანები ძირითადად, ნორვეგიული, ირლანდიური და შოტლანდიური წარმოშობის იყვნენ. ზოგიერთი ირლანდიელები და შოტლანდიელები ნორვეგიელი მმართველების მონები და მოსამსახურეები იყვნენ ისლანდიური საგების, Landnámabók(დასახლების წიგნი) და სხვა დოკუმენტების მიხედვით. ნორვეგიიდან ხალხის გამოქცევის და ისლანდიაში დასახლების მიზეზი იყო ჰარალდ I-ს სასტიკი მმართველობა ნორვეგიაში.
თანამეგობრობა
შუასაუკუნეების ისლანდიურ სახელმწიფოს ჰქონდა არაჩვეულებრივი სტრუქტურა. 930 წელს პირველად იქნა ალთინგი მოწვეული. პარლამენტი იკრიბებოდა ყოველ ზაფხულს თინგველირის ეროვნული პარკში, ალთინგი არა მხოლოდ კანონების მიღების ადგილი, არამედ დავების გადაწყვეტის ორგანოც იყო. კანონებით ე.წ. ლოგრეტა (ისლ. Lögrétta) იყო დაკავებული, რომელიც მეტწილად მსახურებისგან შედგებოდა (ისლ. goðar). ალთინგი უძველესი პარლამენტია მსოფლიოში. იქ არ იყო მეფე ან ნებისმიერი სხვა ცენტრალური აღმასრულებელი ორგანოები. ძალაუფლება ისლანდიაში განაწილებული იყო ფაქტობრივად კლანებსა და ალიანსებს შორის. იგოლვ არნანსონი შთამომავლები აკურთხებდნენ ალთინგს, როდესაც ის შეიკრიბებოდა.
ისლანდიის ისტორია ცნობილია, ჩვენამდე მოღწეული დიდი რაოდენობით საგების მეშვეობით. ნორმალური ისლანდიური საგა - აღწერს ერთი პირის (ან მთელი ოჯახის) ცხოვრებას მრავალი წლის განმავლობაში, მნიშვნელოვანი მოვლენების დეტალური აღწერით. ისლანდიის მოსახლეობის იყო მცირე და შესაბამისად მისი ისტორიაც.
გაქრისტიანება
ისლანდიის მოსახლეები იყვნენ წარმართები და თაყვანს სცემდნენ ნორვეგიელების ღმერთებს.ათასწლეულის დასასრულს მრავალმა გამოჩენილმა ისლანდიელმა მიიღო ახალი რწმენა.1000 წელს ალთინგის გადაწყვეტილებით საყოველთაო რელიგია გახდა ქრისტიანობა, მაგრამ წარმართებს უფლება ჰქონდათ ფარულად ღვთისმსახურება აღევლინათ. პირველი ისლანდიის ეპისკოპოსი ისლეიფრ გიზურარსონი კურთხეული იყო ეპისკოპოს ადალბერტ ბრემენელის მიერ 1056 წელს.
სამოქალაქო ომი და თანამეგობრობის დასასრული
სთურლუნგების ერა(Sturlungaöld) ეწოდება XIII საუკუნეში 40-42 წლის განმავლობაში შიდა ბრძოლას ისლანდიაში. ეს პერიოდი ითვლება ყველაზე სისხლიან და სასტიკ ისტორიად ამ ქვეყანაში. გამომდინარე ამ მოვლენებიდან შეიქმნა საგა "სთურლუნგების საგა". XIII საუკუნის დასაწყისში ისლანდიაში დაიწყო მნიშვნელოვანი შიდა კონფლიქტი. ამით ისარგებლა ნორვეგიის მეფემ და დაიწყო ზეწოლა მის ისლანდიელ ვასალებზე, რათა მათ ქვეყანა მისი მმართველობის ქვეშ მოექციათ. ამ პერიოდში, კონფლიქტი მიმდინარეობდა ძლიერი კლანებს შორის, რომელსაც ხელმძღვანელობდა გოდარი(Goðar). ეპოქის სახელი მოდის იმ დროისთვის ძლიერი კლანის- სთურლუნგების სახელიდან. ეს ეპოქა დასრულდა იმით, რომ ისლანდიის თავისუფალმა სახელმწიფომ შეწყვიტა არსებობა და ისლანდიის გახდა ნორვეგიის დამოკიდებულების ქვეშ. ისტორიკოსების უმრავლესობა ეპოქის დასაწყისად მიიჩნევს 1220 წ, მაგრამ ზოგიერთი ასახელებს უფრო ადრეულ თარიღებს. ქვეყანაში ხელისუფლების კონცენტრირებული რამდენიმე კლანების ხელში. ესენია:
ძველი შეთანხმება
1262 წელს ისლანდია იძულებული იყო ხელი მოეწერა ე.წ. "ძველი შეთანხმება"-ზე ნორვეგიასთან, სადაც ის აღიარებს ნორვეგიის მეფეებიის უზენაეს ხელისუფლებას, თავის მხრივ ნორვეგიამ პირობა დადო, რომ ყოველწლიურად გააგზავნიდა ისლანდიაში ტყით, მარცვლეულით და სხვა საქონელით დატვირთულ რამდენიმე გემს.
გარდაქმნა
მე -16 საუკუნეში, ქრისტიან III-მ დანიის მეფემ დაიწყო ლუთერანიზმი თავზე მოხვევა თავისი ქვეშრმდომებისთვის. იოუნ არასონი კათოლიკე ეპისკოპოსი დაუპირისპირდა ქრისტიან III-ს.იოუნ არასონმა მოაწყო ბრძოლა გარდაქმნის წინააღმდეგ, მაგრამ 1550 წელს ის ტყვედ ჩავარდა, იოუნ არასონს და მისი ორ ვაჟიშვილს შემდგომში თავი მოჰკვეთეს. ამის შემდეგ ისლანდიელები გახდნენ ლუთერანები.
1602 წელს დანიის მთავრობის ბრძანებით ისლანდიას აკრძალა სხვა ქვეყნებთან ვაჭრობის გარდა დანიისა. დანიის მონოპოლია ვაჭრობაზე ძალაში რჩებოდა დარჩა 1854 წლამდე.
მოძრაობა დამოუკიდებლობისათვის
მე -18 საუკუნეში ისლანდიის კლიმატურმა პირობებმა მიღწია დასახლებამდე არსებულ რეკორდულად დაბალ ნიშნულს. 1783 წლის დასაწყისი ვულკანი ლაკი ამოიფრქვა, წყალდიდობამ, ფერფლმა და კვამლმა 9,000 ადამიანი და 80 პროცენტი პირუტყვის გაანადგურა. გამომდინარე აქედან შიმშილით ისლანდიის მოსახლეობის მეოთხედი გარდაიცვალა. ეს პერიოდი ცნობილია ცნობილია, როგორც ბურუსიანი გაჭირვება.
როდესაც დანიისა და ნორვეგიის სამეფო გაყოფილი იქნა კიელის ხელშეკრულებით 1814 წელს ნაპოლეონის ომების შემდეგ, ისლანდია რჩება დანიის დამოკიდებულების ქვეშ.
მე -19 საუკუნის დასაწყისში ქვეყანაში კლიმატი უფრო უარესდებოდა, რამაც მასობრივი ემიგრაცია გამოიწვია ახალი მსოფლიოში, ძირითადად მანიტობაში კანადაში. თუმცა ეროვნული ცნობიერების აღორძინება დაიწყო ისლანდიაში, შთაგონებული რომანტიკული ნაციონალისტური იდეებით კონტინენტური ევროპიდან. 1830 წელს კოპენჰაგენში ისლანდიელ სტუდენტებს შორის გაჩნდა ისლანდიური ნაციონალიზმის იდეა, რომელსაც სუათავეში ჩაუდგა ფილოლოგი იოუნ სიგურდსონი.
1843 წელს დაარსდა ახალი ალთინგი, როგორც სათათბირო ასამბლეა, ხოლო ძველი ალთინგი საუკუნეების განმავლობაში რჩებოდა, როგორც სასამართლო ორგანო და გაუქმდა 1800 წელს.
1851 წელს მოწვეული საგანგებო ყრილობა რადიკალური მოთხოვნების გამო იქნა დათხოვნილი, მაგრამ 1855 წელს გაუქმდა დანიის მონოპოლია ვაჭრობაზე ისლანდიაში და შემოღებულ იქნა კანონი პრესის თავისუფლების შესახებ. 1874 წელს როდესაც ისლანდიაში დასახლების ათასწლეულს აღნიშნავდნენ, დანიის მეფე ქრისტიან IX პირველად ისტორიაში ეწვია კუნძულს და გამოაცხადა შემდგომი რეფორმები. მან მისცა ისლანდიას საკუთარი კონსტიტუციის ქონის ნება, რომლის მიხედვითაც ალთინგი გახდა ადგილობრივი საკანონმდებლო ორგანო. მის შემადგენლობაში ქვეყნის გადასახადის გადამხდელები ირჩევდნენ 30 დეპუტატს. მეფე ასევე ნიშნავდა 6 წევრს. აღმასრულებელი ხელისუფლება დარჩა ისევ დანიის მთავრობის მიერ დანიშნული გამგებელის ხელში, რომელიც ექვემდებარებოდა დანიის იუსტიციის სამინისტროს. ისლანდიას ასევე დაუნიშნეს, რომელიც იყო დანიელი, ცხოვრობდა მუდმივად კოპენჰაგენში და პასუხისმგებელი იყო მხოლოდ დანიის პარლამენტი წინაშე.
1885 წელს დაარსდა ისლანდიის ბანკი.
დამოუკიდებლობა
მინი|მარჯვნივ|200px|[[იოჰანა სიგურდარდოტირი]] ას წელზე მეტი დამოუკიდებლობისათვის მშვიდობიანი ბრძოლის შედეგად 1918 1 დეკემბერს ისლანდია გამოაცხადებული იქნა დამოუკიდებელ სამეფოდ და შევიდა დანიასთან პერსონალურ უნიაში. მეორე მსოფლიო ომის დროს 1940 წლის 9 აპრილს გერმანელებმა მოახდინეს დანიის ოკუპაცია, რამაც გაწყვიტა კავშირი დანიასა და ისლანდიას შორის. ერთი თვის შემდეგ ბრიტანეთის სამეფო ფლოტის სამხედროები შევიდნენ რეიკიავიკის წყლებში, დაარღვიეს ისლანდიის ნეიტრალიტეტი. მოკავშირეთა მიერ ისლანდიის ოკუპაცია გრძელდებოდა ომის განმავლობაში. 1941 წელს პასუხისმგებლობა ოკუპაციაზე აიღო ამერიკის შეერთებული შტატების არმიამ.
ისლანდიის რესპუბლიკა
1944 წლის 17 ივნისს ისლანდიამ მიიღო სრულ დამოუკიდებლობა და გახდა რესპუბლიკა. ამის შემდეგ 17 ივნისი (რესპუბლიკის დღე) არის ეროვნული დღესასწაული ისლანდიაში.
1949 წლის 9 მრტს ისლანდია გახდა ნატოს წევრი. ომისშემდგომი პერიოდს თან ახლდა მნიშვნელოვანი ეკონომიკური ზრდა, რასაც ხელი შეუწყო მარშალის გეგმამ, თევზჭერის მრეწველობის ინდუსტრიალიზაციამ და კეინსისმიერის მთავრობის მიერ ეკონომიკის მართვამ.
1970 წელს მოხდა ე.წ. "ვირთევზას ომი" - დიპლომატიური დავა ბრიტანეთთან ისლანდიის სათევზაო სივრცეების გაფართოებასთან დაკავშირებით. მთავარი მოვლენა ისლანდიის ეკონომიკაში გახდა ქვეყნის შესვლა ევროპის ეკონომიკურ ზონაში 1994 წელს.
2008 წლის ოქტომბერში ისლანდიის საბანკო სისტემის კრახმა თითქმის გამოიწვია ქვეყნის გაკოტრების. ისლანდიამ იგრძნო გლობალური ფინანსური კრიზისი უფრო, ვიდრე სხვა ნებისმიერმა ევროპულმა ქვეყანამ. ინფლაციის და უმუშევრობის ზრდამ, მშპ-სა და ისლანდიური კრონის გაცვლითი კურსის დაცემამ ისლანდია ჩააგდო ეკონომიკურად უკიდურესად მძიმე მდგომარეობაში. სოციოლოგები ქვეყნიდან ემიგრირებულთა რაოდენობის ზრდას პროგნოზირებენ. 2010 წელს, დააკანონეს ერთი სქესის წყვილთა ქორწინება.
ლიტერატურა
კატეგორია:ისლანდიის ისტორია
ჰეილეია
შემადგენლობა
ჰეილეია შედგებოდა 5000 ათასი ძირითადი და 1000 სათადარიგო მოსამართლისგან, რომლებსაც ირჩევდა ხალხი. ისინი 30 წელს მიღწეულები უნდა ყოფილიყვნენ. მათ ერთი წლის ვადით, კენჭისყრით ირჩევდნენ. სასამართლოში ფუნქციონირებდა 10 კოლეგია — 500 ძირითადი და 1000 სათადარიგო (სახალხო მოსამართლის) შემადგენლობით. მოვალეობის ბოროტად გამოყენების თავიდან აცილების მიზნით, მათთვის ცნობილი არ იყო, თუ როდის გამოიძახებდნენ მოვალეობის შესასრულებლად, ეს წყდებოდა კენჭისყრით, საქმის განხილვის დღეს.
პროცესი
სასამართლოში წარმოდგენილი იყვნენ მხარეები, რომლებიც იცავდნენ თავიანთ საპროცესო ინტერესებს ნეიტრალური სახალხო მოსამართლეების წინაშე. გადაწყვეტილებას იღებდნენ ფარული კენჭისყრით. საკითხი წყდებოდა უბრალო უმრავლესობით, ხოლო იმ შემთხვევაში, თუ ხმები თანაბრად გაიყოფოდა, განსასჯელი გამართლებულად ითვლებოდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ძველი სასამართლოები კატეგორია:ძველი ბერძნული სამართალი
Démocratie athénienne
ბარდები
ბარდი (კელტური bardos-იდან, შეესიტყვება წინაინდოევროპული gwerh-ს, რაც საქვეყნოდ თქმას, სიმღერით გადმოცემას ნიშნავს. შდრ. სახალხო მთქმელი) იგივეა რაც მგოსანი, სახალხო მთქმელი, მეროჭიკე.
კონკრეტული მნიშვნელობა ქვეყანაზე და ეპოქაზეა დამოკიდებული. კელტი ხალხი ბარდებს მგოსან-მემატიანე დრუიდების ერთ ნაწილს უწოდებდა. XV საუკუნის შუა ხანებიდან სიტყვა ბარდი გელური ენიდან ინგლისურის შოტლანდიურ დიალექტში გადავიდა მოხეტიალე მუსიკოსის აღსანიშნად.
სიტყვა ბარდის არსებობის ახალი ერა ინგლისურ ლიტერატურაში რომანტიზმის ეპოქის დადგომამ განაპირობა. ბარდობის ინსტიტუტს ბევრი ინგლისელი პოეტი უმღერდა, მათ შორის სერ უოლტერ სკოტი. ბარდის ეპითეტი შექსპირსა და ბერნსს აქვთ მინიჭებული.
კატეგორია:შოტლანდიური ლიტერატურა კატეგორია:ირლანდიური ლიტერატურა კატეგორია:კელტური კულტურა
სარკინოზები
მინი|სარკინოზების XV საუკუნის გამოსახულება სარკინოზები (იგივე სარაცინები) — გვიანი შუა საუკუნეების ევროპაში მაჰმადიანების მიმართ გამოყენებილი ფართოდ გავრცელებული ტერმინი. მისი მნიშვნელობა მთელი ისტორიის განმავლობაში თანდათან იცვლებოდა. ახალი წელთაღრიცხვის პირველ საუკუნეებში, ბერძნულ და ლათინურ ენებში, სარკინოზად მოიხსენიებდნენ ხალხს, რომლებიც რომის ახლო პროვინციის — არაბეთის უდაბნოებში ცხოვრობდნენ, მაგრამ არაბებისგან განსხვავდებოდნენ. ადრე-შუასაუკუნეების ევროპაში ეს ტერმინი უკვე არაბებზეც ვრცელდებოდა. XII საუკუნის ლათინურ ლიტერატურაში კი სარკინოზებად უკვე ყველა მაჰმადიანს მოიხსენიებდნენ.
სქოლიო
კატეგორია:ძველი ხალხები
კაარმის მუნიციპალიტეტი
კაარმის მუნიციპალიტეტი (Kaarma vald) — სასოფლო მუნიციპალიტეტი ესტონეთში, საარემაას მაზრაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საარემაას მუნიციპალიტეტები
სახალხო მთქმელი
სახალხო მთქმელი — ხალხური სიტყვიერი საგანძურის ზეპირად გადმომცემი, ხშირად მელექსე-მომღერალი. ხალხური მთქმელის (სახალხო მთქმელის) ხელობა ძველ საქართველოში თითქმის ყველგან ფართოდ იყო გავრცელებული. ჩვენს დრომდე აღმოსავლეთ მთიანეთში შემორჩა. შეესატყვისება ევროპულ დრუიდებსა და ბარდებს.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ზეპირსიტყვიერება
კვერეთი
კვერეთი — ადგილობრივი მნიშვნელობის დაბალმთიანი ბალნეოკლიმატური კურორტი საჩხერის მუნიციპალიტეტში. ზღვის დონიდან 570 მ. იცის რბილი ზამთარი (იანვრის საშუალო ტემპერატურა 2,0—3,0°C), თბილი, ზომიერად ნოტიო ზაფხული (ივლისის, საშუალო ტემპერატურა 20,0°C). ნალექები 1100-1200 მმ წელიწადში. ძირითადი სამკურნალო ფაქტორია დაბალი მინერალიზაციის წყალი, რომელსაც იყენებენ აბაზანებისათვის. წყლის ტემპერატურა 16°C. დღე-ღამის დებიტი — 40 ათ. ლ. კვერეთში მკურნალობენ სახსრების, პერიფერიული ნერვული სისტემისა და გინეკოლოგიურ დაავადებებს. არის სააბაზანო, დასასვენებელი სახლი. სეზონი — მთელი წელი.
ლიტერატურა
კატეგორია:საჩხერის მუნიციპალიტეტი კატეგორია:იმერეთის მხარის კურორტები
ერთხელ ამერიკაში
ერთხელ ამერიკაში (C'era una volta in America, Once Upon a Time in America) — 1984 წლის იტალიური კრიმინალური ჟანრის ფილმი, გადაღებული რეჟისორ სერჯო ლეონეს მიერ. მთავარ როლებში არიან რობერტ დე ნირო და ჯეიმზ ვუდსი. ასახულია ებრაელი მოზარდების ცხოვრება ნიუ-იორკის გეტოში. ფილმში წამოწეულია მეგობრობის, სიყვარულის, ვნების, სიხარბის, ღალატისა და ტკივილის თემები; ასევე ნაჩვენებია ამერიკულ საზოგადოებაში განგსტერების გამოჩენა.
ფილმი ჰარი გრეის მოთხრობის „The Hoods“ ადაპტაციაა, რომელიც თავად ლეონემ შეასრულა ფილმზე „ერთხელ დასავლეთში“ (1968) მუშაობისას.
სიუჟეტი
1920-იან წლებში, როდესაც ამერიკა მხიარულებდა ჯაზის ხმებზე და ყოველი ქუჩაში მოხეტიალე ოცნებობდა მილიონერი ყოფილიყო, ნიუ-იორკის გარე უბნებში რამდენიმე მამაცი ბიჭი შეხვდა ერთმანეთს. ისინი კონკურენტებს თავიდან იშორებდნენ, დაუნდობლად სჯიდნენ მოღალატეებს და თავხედურად მახვილგონიერ თაღლითობებს ასრულებდნენ, ისინი კრიმინალური სამყაროს მეფეები გახდნენ „მშრალი კანონის“ სამყაროს დროს. მათ ფიცი დადეს ერთმანეთისთვის თავი გაეწირათ, ვინაიდან მათთვის ყველაზე მნიშვნელოვანი მეგობრობა იყო. უამრავი წლის შემდეგ ბედისწერა სასტიკად მოექცა მათ და აიძულა, ფიცი შეესრულებინათ.
ბიალა-პოლიანა
ბიალა-პოლიანა (Бяла поляна) — დასახლება ბულგარეთში. მდებარეობს კირჯალის ოლქში, შედის კირჯალის მუნიციპალიტეტში. მოსახლეობა შეადგენს 121 ადამიანს.
პოლიტიკური სიტუაცია
ადგილობრივ კონევოს საკმეტოში, რომლის შემადგენლობაშიც შედის ბიალა-პოლიანა, კმეტის (უხუცესის) თანამდებობას ასრულებს ახმედ მიუმიუნ ალი (მოძრაობა უფლებებისა და თავისუფლებებისთვის) არჩევნების შედეგების მიხედვით.
მუნიციპალიტეტის კმეტი (მერი) — ჰასან აზისი (მოძრაობა უფლებებისა და თავისუფლებებისთვის) არჩევნების შედეგების მიხედვით.
ევროპის კავშირის საბჭოს თავმჯდომარე სახელმწიფოები
ევროპის კავშირის წევრი სახელმწიფოები 1958 წლიდან დღემდე როტაციის წესით რიგ–რიგობოთ ასრულებენ ევროპის კავშირის საბჭოს თავმჯდომარის ფუნქციებს.
გუანაკასტეს პროვინცია
გუანაკასტე (Guanacaste) — პროვინცია კოსტა-რიკაში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო–დასავლეთ ნაწილში, წყნარი ოკეანის სანაპიროს გასწვრივ. ჩრდილოეთით ესაზღვრება ნიკარაგუა, აღმოსავლეთით ალახუელის პროვინცია, სამხრეთ–აღმოსავლეთით კი პუნტარენასის პროვინცია. წარმოადგენს ყველაზე ნაკლებად დასახლებულ პროვინციას კოსტა-რიკაში. ფართობი 10 141 კმ²–ია, მოსახლეობა 326 953 ადამიანი (2011 წ).
ევროპის კავშირის საბჭოს თავმჯდომარე სახელმწიფოები
თავმჯდომარე ქვეყნების როტაციის სია
eu2011.hu ! ივლ-დეკ ! rowspan=2 valign=center | 2012 ! იან-ივნ ! ივლ-დეკ ! rowspan=2 valign=center | 2013 ! იან-ივნ ! ივლ-დეკ ! rowspan=2 valign=center | 2014 ! იან-ივნ ! ივლ-დეკ ! rowspan=2 valign=center | 2015 ! იან-ივნ ! ივლ-დეკ ! rowspan=2 valign=center | 2016 ! იან-ივნ ! ივლ-დეკ ! rowspan=2 valign=center | 2017 ! იან-ივნ ! ივლ-დეკ ! rowspan=2 valign=center | 2018 ! იან-ივნ ! ივლ-დეკ ! rowspan=2 valign=center | 2019 ! იან-ივნ ! ივლ-დეკ ! rowspan=2 valign=center | 2020 ! იან-ივნ ! ივლ-დეკ ! rowspan=2 valign=center | 2021 ! იან-ივნ ! ივლ-დეკ 1ლურჯი ფერით აღნიშნულია მოქმედი თავმჯდომარე ქვეყანა.
გუანაკასტეს პროვინცია
პროვინციის დედაქალაქია ლიბერია. სხვა მნიშვნელოვანი ქალაქებია კანიასი და ნიკოია.
სქოლიო
კატეგორია:კოსტა-რიკის პროვინციები
ევროპის კავშირის საბჭოს თავმჯდომარე სახელმწიფოები
სქოლიო
კატეგორია:ევროპის კავშირი
ოქროს გლობუსი
ოქროს გლობუსი (Golden Globe) — ამერიკული კინოპრემია, რომელსაც ჰოლივუდის უცხოური პრესის ასოციაცია აწესებს 1944 წლიდან კინო- და ტელეფილმებისთვის.
ისტორია
ოქროს გლობუსის დაჯილდოების პირველი ცერემონია 1944 წელს გაიმართა 20th Century Fox-ის სტუდიაში. ცერემონიის გამართვის ადგილი შემდგომში რამდენიმეჯერ შეიცვალა.
1950 წელს, ჰოლივუდის უცხოური პრესის ასოციაციის გადაწყვეტილებით, შეიქმნა სპეციალური საპატიო პრიზი, რომლითაც ცნობილი მოღვაწეები ჯილდოვდებოდნენ კინო-ინდუსტრიაში შეტანილი მნიშვნელოვანი წვლილისათვის. პირველად, ის სესილ დემილს გადაეცა (1952), რის შემდეგაც ეს პრიზი მის სახელს ატარებს.
2006 წლიდან ჰოლივუდის უცხოური პრესის ასოციაციამ გამოაცხადა თავისი გადაწყვეტილება „ოქროს გლობუსის“ ანიმაციური ფილმებისთვის გადაცემის შესახებ, რითაც აღიარა ანიმაციური ფილმების როლი ინდუსტრიაში. პირველი ასეთი ჯილდო 64-ე დაჯილდოების ცერემონიაზე 2007 წელს გადაეცა ანიმაციურ ფილმს „მანქანები“.
სქოლიო
კატეგორია:კინემატოგრაფიული ჯილდოები კატეგორია:ოქროს გლობუსი კატეგორია:ჯილდოები ანბანის მიხედვით
კიკაჩა წითელი
კიკაჩა წითელი — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში გურიიდან.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, სამნაკვთიანი, სუსტად დანაკვთული. ფოთლის ქვედა მხარე სქლადაა ქეჩისებრად შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, საშუალოდ კუმსი. მარცვალი — საშუალო ზომის, მომრგვალო, შავი ფერის. კანი სქელი და მკვრივი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით ოდნავ დაფარული. რბილობი წვნიანია ან ხორციანი და წვნიანი, წვენი შეუფერავია, სასიამოვნო ტკბილი გემოთი.
კიკაჩა წითელი საშუალო ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 179 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის დასაწყისში შედის. მტევნის წონა 145-150 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა — 7.0-7.5 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 19.8%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 9.1 გ/ლ-ს.
გამოიყენება სუფრის წითელი მშრალი ღვინის დასამზადებლად.
ლიტერატურა
კატეგორია:გურიის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
კისუმუ
კისუმუ (Kisumu) — სიდიდით მესამე ქალაქი კენიის დასავლეთ ნაწილში. 2009 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 388 311 ადამიანს. ქალაქი წარმოადგენს ნიანზის პროვინციის ადმინისტრაციულ ცენტრს. ვიქტორიის ტბაზე მდებარე პორტი რკინიგზის ხაზის საშუალებით უკავშირდება მომბასის პორტს (ინდოეთის ოკეანეზე). ქალაქთან ახლოს მდებარეობს უმსხვილესი შაქრის ქარხანა. ქალაქის სიმაღლე ზღვის დონიდან შეადგენს 1131 მეტრს.
ქალაქი დაარსდა 1901 წელს, როგორც ტერმინალი უგანდის რკინიგზაზე და თავდაპირველად პორტ-ფლორენსის სახელს ატარებდა (რკინიგზის მშენებლობის ხელმძღვანელის რ. ო. პრესტონის ცოლის — ფლორენს პრესტონის პატივსაცემად). ქალაქის (city) სტატუსი მიიღო 1996 წელს. კისუმუ სასოფლო-სამეურნეო რაიონის ცენტრია (შაქრის ლერწამი, მარცვლეული კულტურები, მესაქონლეობა). მოქმედებს ტექსტილის, (ბამბის ქსოვილები), ტყავის ფეხსაცმელების, საკვები (შაქრის წარმოება, თევზის გადამუშავება) მრეწველობის საწარმოები. მიმდინარეობს გემთმშენებლობა და მათი რემონტი, განვითარებულია თევზჭერა.
ქალაქიდან შორიახლოს მდებარეობს რამდენიმე ბუნების დაცვის ობიექტი (კისუმუს ნაკრძალი, ნდერეს კუნძულის ეროვნული პარკი), სადაც შეიძლება შევხვდეთ ბაბუინებს და ბეჰემოთებს.
აშშ-ის პრეზიდენტის ბარაკ ობამას ბებია — სარა ობამა ცხოვრობს ქალაქიდან 60 კმ-ში მდებარე სოფელ კოგელოში.
1980 წელს ქალაქში გაიხსნა კისუმუს მუზეუმი.
სქოლიო
კატეგორია:კენიის ქალაქები
ფონტენბლოს სასახლე
ფონტენბლო (Fontainebleau) — სასახლე საფრანგეთში, პარიზის ცენტრიდან 55 კმ-ის დაშრებით, წარმოადგენს საფრანგეთის ერთ-ერთ უდიდეს სამეფო სასახლეს. სასახლის მშენებლობა-გადაკეთებაში, სხვადასხვა ეპოქაში ბევრი მონარქის წვლილია, მაგრამ თავდაპირველად მისი მშენებლობა XVI საუკუნის ადრეულ წლებში ფრანსუა I-მა დაიწყო. ნაგებობა შიდა ეზოების მთელი სერიის გარშემოა აღმართული. ქალაქი ფონტენბლო ნელ-ნელა გაიზარდა ფონტენბლოს ტყის გარშემო, რომელიც წარსულში სამეფო სანადირო პარკს წარმოადგენდა.
სასახლე ერთ-ერთი პირველი იყო ევროპის სამეფო რეზიდენციებს შორის, რომელიც მოკლებული იყო ყოველგვარ თავდაცვით ფუნქციებს. მეფემ მშენებლობისა და შემდგომი გაფორმებისათვის იტალიური მანერიზმის მიმდინარეობის ოსტატები მოიწვია, მათ შორის იყვნენ პრიმატიჩო და ბენვენუტო ჩელინი.
მეფის გარდაცვალების შემდეგ, სასახლის მშენებლობა ანრი II ვალუამ და ეკატერინე მედიჩმა დაასრულეს. ამ პერიოდში, სამუშაოებს ხემლმძღვანელობდა ცნობილი არქიტექტორი ფილბერ დელორმი. ლუი XIV ფონტენბლოდან თავისი წინაპრების, ვერსალის სასახლეში გადავიდა და ამის შემდეგ, ფონტენბლო ყველამ მიივიწყა და დანგრევის პირას მივიდა. ძველი დიდება მას შემდგომში ნაპოლეონმა დაუბრუნა.
1981 წელს, ფონტენბლოს სასახლე იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შეიტანა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საფრანგეთის სასახლეები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები საფრანგეთში
ზენონ კიტიონელი
ზენონ კიტიონელი, ზენო სტოიკი ( Ζήνων ὁ Κιτιεύς ; დაახლ. ძვ. წ. 334. კიტიონი, კვიპროსი — გ. დაახლ. ძვ. წ. 262 ) — ძველი ბერძენი ფილოსოფოსი, სტოიციზმის დამაარსებელი.
ბიოგრაფია
დაიბადა კვიპროსზე, ბერძნულ-ფინიკიურ ქალაქ კიტიაში (კიტიონი). ფინიკიელების შთამომავალი, მნაზეის ძე. დაკავებული იყო საზღვაო ვაჭრობით.
დიოგენე ლაერტესის გადმოცემით: " ზენონ კიტიონელი იყო გამხდარი და მაღალი, მოუხერხებელი, სუსტი კაცი რომელიც სიამოვნებით მიირთმევდა მწვანე ლეღვს და მზეს ეფიცხებოდა".
ძვ. წ. 308 ზენონმა წელს დააარსა საკუთარი სკოლა ათენში. როდესაც პედაგოგი გახდა, თავის გარშემო შემოიკრიბა უამრავი სტუდენტი, რომლებსაც მისი სახელის მიხედვით თავდაპირველად ეძახდნენ ზენონეიებს, ხოლო შემდეგ, სკოლის ადგილმდებარეობის მიხედვით, სტოიკები შეარქვეს. ზენონმა შესანიშნავი ხასიათის წყალობით ათენელებისა და მეფე ანტიგონოს გონატასის განსაკუთრებული პატივისცემა დაიმსახურა; ის სიცოცხლეშივე დაჯილდოვდა ოქროს გვირგვინით და ქანდაკებით, გარდაცვალების შემდეგ  პატივისცემით დაკრძალეს კერამიკაში.
ზენონი უკიდურესად მარტივად ცხოვრობდა, ოჯახისა და მონების გარეშე. თუმცა გაურბოდა სიღარიბეს და სიბინძურეს, რაც კინიკური სკოლის მიმდევრებისთვის იყო დამახასითებელი. მან დაახლოებით სამოცი წელი იცხოვრა ათენში, ღრმა მოხუცებულობამდე;  გარდაცვალების (ისევე როგორც დაბადების) წელი ზუსტად არ არის ცნობილი ( ზელერის მიხედვით,  გარდაიცვალა ძვ. წ. 270 წელს, ხოლო  იოჰან გუსტავ დროისენის მიხედვით — ძვ.წ. 267 წელს). ამბობდნენ, რომ მან სიცოცხლე თვითმკვლელობით დაასრულა. განზრახ სუნთქვა შეიკრა (სტოიკოსების ეთიკით, მისი საქციელი მიზანშეწონილად იქნა მიჩნეული). მინი| ზენონის ძეგლი [[ლარნაკა|ლარნაკაში|მარცხნივ]]ზენონის თხზულებები ეთიკის, დიალექტიკის, ფიზიკისა და პოეზიის შესახებ, რომელთა სია გვხვდება დიოგენე ლაერტესთან, ძველი მტკიცებულებებით, განსხვავდებოდა ლაკონურობით და არ გამოირჩეოდა მჭევრმეტყველებით, თუმცა მხოლოდ რამდენიმე და უმნიშვნელო ფრაგმენტია შემორჩენილი და საეჭვოა მათი ავთენტურობა. სტოიკოსების ზოგად დოქტრინაში, როგორც ძველი ავტორები აცხადებენ, შეუძლებელია იმის დადგენა, სინამდვილეში რა ეკუთვნის ზენონს და რა მის მემკვიდრეებს — კლეანთესა და ქრისიპს.
ზენონის აზრით, სამყაროს მართავს გარკვეული ძალა — ფატუმი (ბედი), მაგრამ სამყარო თავად არის ცოცხალი მთლიანობა, გაჟღენთილი პნევუმით — კოსმიური სუნთქვით. ადამიანის ქცევაში პირველადია სულის მოძრაობა, რომელიც განსაზღვრავს ადამიანის ცალკეული ქმედებების მიზეზებს. ზენონი ჰერაკლიტეს მსგავსად, ცეცხლს აცხადებს არსებობის საფუძვლად, რომელსაც იგი ლოგოსთან აიგივებს. საზოგადოების დოქტრინაში მან განავითარა კოსმოპოლიტური მსოფლმხედველობა.
ფილოსოფიაში მან პირველ ადგილზე ლოგიკა დააყენა, რომლის მიზანია ასწავლოს ადამიანებს საგნების სწორად განსჯა და ილუზიებისგან გათავისუფლება. როგორც ზენონი ამბობდა: "ლოგიკა ჰგავს ბაღის მცველ ღობეს, სადაც ხეები ფიზიკაა, ხოლო ნაყოფი — ეთიკა". სწორედ მან შემოიტანა ტერმინი "ლოგიკა" აზროვნების დამოუკიდებელი მეცნიერების აღსანიშნავად, ნაცვლად " ანალიტიკისა ", რომელიც გამოიყენა არისტოტელემ.
როგორც ცნობილია, ზენონი სიკვდილის შიშისგან თავის დაღწევას ცდილობდა დასკვნით: „ბოროტება არ შეიძლება იყოს დიდებული, დიდებული შეიძლება იყოს სიკვდილი, რაც ნიშნავს, რომ სიკვდილი არ არის ბოროტება“.
ხსოვნა
1935 წელს საერთაშორისო ასტრონომიულმა კავშირმა მთვარის ხილულ მხარეს მდებარე კრატერს ზენონის სახელი უწოდა.
კვიპროსის ევროკავშირში შესვლამდე ზენონი კიტიონელი 20 ცენტიან მონეტებზე იყო გამოსახული.
ლარნაკაში, ფინიკუდეს სანაპიროდან არც თუ ისე შორს, ევროპის მოედანზე მუნიციპალური კულტურული ცენტრის გვერდით დაიდგა ზენონის ძეგლი.
სქოლიო
კატეგორია:პანთეისტები კატეგორია:ძველი ბერძენი ფილოსოფოსები
კიოტოს ოქმი
კიოტოს ოქმი ან კიოტოს პროტოკოლი — გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის კლიმატის ცვლილების ჩარჩო–კონვენციის (UNFCCC) ფარგლებში დადებულ დამატებით საერთაშორისო შეთანხმება.
კონვენციისგან განსხვავებით კიოტოს ოქმი ქვეყნებისთვის სათბურის აირების ატმოსფეროში გაფრქვევის კონკრეტულ (თითოეული ქვეყნისთვის განსხვავებულ) ზღვრებს (ლიმიტებს, ქვოტებს) ადგენს. ქვეყნებს ეძლევათ უფლება გაფრქვევათა შემცირების ნაწილი სხვა ქვეყნის ტერიტორიაზე შეასრულონ, ანუ, ფაქტობრივად ქვოტებით ივაჭრონ.
მიზანი
thumb|300px|დედამიწის ატმოსფეროში [[სათბურის აირების კონცენტრაციის დინამიკა]] ოქმის მიზანია ატმოსფეროში სათბურის აირების კონცენტრაციის დასტაბილება ისეთ დონეზე, რომელიც დედამიწის კლიმატისთვის საშიში არ იქნება.
კლიმატის ცვლილების სამთავრობათშორისო ჯგუფის ვარაუდით საშუალო გლობარული ტემპერატურის ზრდა 1990-2100 წლებში 1.4 °C (2.5 °F) - 5.8 °C (10.4 °F) იქნება. ზოგიერთ მკვლევარს მიაჩნია, რომ კიოტოს ოქმის სრულიად შესრულების შემთხვევაშიც კი არ არის გარანტია, რომ ტემპერატურის ზრდის ტემპი მნიშვნელოვნად შენელდება. ამის გამო მრავალი კრიტიკოსი და მწვანეთა მოძრაობის ლიდერი ეჭვქვეშ აყენებს ოქმის მნიშვნელობას, თუკი მას გამონაბოლქვების უფრო მნიშვნელოვანი შემდგომი შემცირება არ მოჰყვა თან.
ოქმის მომხრეები აღნიშნავენ, რომ ეს მხოლოდ პირველი ნაბიჯია და რომ UNFCCC-ის მოთხოვნების გადახედვა მომავალშიც მოხდება, როცა ამ შეთანხმების პირველი შედეგები უკვე სახეზე იქნება. სავარაუდოდ კონვენციის ახალი ოქმი 2010 წლისთვის შემუშავდება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კლიმატის ცვლილების კონვენცია კატეგორია:საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:გარემოსდაცვითი ხელშეკრულებები კატეგორია:ავღანეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ალბანეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ალჟირის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ანგოლის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ანტიგუა და ბარბუდის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:არგენტინის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:სომხეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ავსტრალიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ავსტრიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:აზერბაიჯანის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ბაჰრეინის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ბანგლადეშის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ბარბადოსის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ბელარუსის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ბელგიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ბელიზის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ბენინის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ბჰუტანის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ბოლივიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ბოსნია და ჰერცეგოვინის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ბოტსვანის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ბრაზილიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ბრუნეის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ბულგარეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ბურკინა-ფასოს საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ბურუნდის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
1448
თარიღი უცნობია
*
სანტა-კრუსი (ლაგუნა)
სანტა-კრუსი (ოფიციალურად სანტა-კრუსის მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Santa Cruz) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი ლაგუნის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 123 574 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 26 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ლაგუნის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ფილიპინების პროვინციული დედაქალაქები
კარლსკუგა
კარლსკუგა (Karlskoga) — ქალაქი შვედეთში, ერებრეს ლენში, კარლსგრუგის კომუნის ადმინისტრაციული ცენტრი. 2010 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 27 084 ადამიანს შეადგენს.
მდებარეობს მეკელნის ტბის ჩრდილოეთ ნაპირზე. მნიშვნელოვნადაა განვითარებული მრეწველობა.
მდინარეთა მდიდარი სისტემისა და მდიდრული სასახლეების წყალობით, XVII საუკუნეში კარლსკუგა ბრუკების გვარის მფლობელობაში იყო. ქალაქი ძირითადად ორი ცენტრის — სოფელ სოფელ კარლსკრუგისა და ფაბრიკების გარშემო იზრდებოდა. 1885 წელს სოფელმა ქალაქის ქარტია მიიღო, 1940 წელს კი სტატუსი.
სქოლიო
კატეგორია:შვედეთის ქალაქები
Lasioglossum nigrilabre
Lasioglossum nigrilabre — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1876 წელს.
სქოლიო
nigrilabre
კიმპალა
კიმპალა — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში რაჭიდან.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, თხელი და მრგვალი ფორმის. მტევანი მცირე ზომისაა. მარცვალი მრგვალი, წვრილი, მუქი წითელი. რბილობი წვნიანია და ძალიან ტკბილი. მისი ღვინო დიდხანს არ ძლებს.
ლიტერატურა
კატეგორია:რაჭის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
ქედხუდა
ქედხუდა — შუალედური რგოლი სახელმწიფო აპარატსა და მოსახლეობას შორის, მოქმედებდა XVIII საუკუნის მეორე ნახევრის აღმოსავლეთ საქართველოში. ქედხუდების თანამდებობა არჩევითი იყო: ცალკეული სოციალური ფენები — ქალაქელები, ვაჭრები, ხელოსნები, ასევე სოფლის მოსახლეობა თავიანთი წრიდან ირჩევდნენ სრულუფლებიან წარმომადგენლებს. პრივილეგირებულ ფენათა წარმომადგენელ ქედხუდებს მდივანბეგთა და მელიქ-მამასახლისის სასამართლოს წევრებადაც ვხვდებით. ქედხუდები, როგორც მოსამართლეები, საქმეს განიხილავდნენ ერთპიროვნულად ან კოლეგიურად. ისინი საქმეს არჩევდნენ მეფის, დედოფლის, კათალიკოსისა და ბატონიშვილების განკარგულებით. ქედხუდები მცირე მნიშვნელობის სამოქალაქო დავებსაც განიხილავდნენ. მათ ხელი არ მიუწვდებოდათ სისხლის სამართლის საქმეების გარჩევაზე.
ლებსკო
ლებსკო (Łebsko) — ტბა პოლონეთში, პომერანიის სავოევოდოში. ფართობი 7,142 ჰა, (71.42 კმ²); საშუალო სიღრმე 2.5 მ, მაქსიმალური სიღრმე 6.3 მ.
ქედხუდა
ლიტერატურა
კატეგორია:ძველი ქართული სასამართლოები
ლებსკო
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პოლონეთის ტბები
როზენჰორნი
როზენჰორნი (Rosenhorn) — მთა ბერნის ალპებში, შვეიცარიაში, ბერნის კანტონში. წარმოადგენს უდაბლესს ვეტერჰორნის სამმწვერვალიან მასივში.
მთა მთლიანად გარსშემორტყმულია მყინვარებით: როზენლაუი (ჩრდილოეთით), ზემო გრინდელვალდი (სამხრეთით) და გაული (აღმოსავლეთი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
ევროპის დროშები
მარჯვნივ|250პქ ეს არის, ევროპის ქვეყნების და ტერიტორიების დროშები.
ევროპის ქვეყნების დროშები
870px|მინიატიურა|ცენტრი|ევროპის რუკა დროშებით
ევროპის დამოკიდებული ტერიტორიების დროშები
see also Gallery of flags based on British ensigns
რუბიკონი
thumb|230px|რუბიკონის სავარაუდო კალაპოტი. რუბიკონი (, Rubicone) — 29 კმ სიგრძის მდინარე ჩრდილოეთ იტალიაში. მდინარე სათავეს იღებს აპენინებიდან და ადრიატიკის ზღვაში ჩაედინება სამხრეთ ემილია-რომანიას რეგიონის გავლით ქალაქებს რიმინი და ცეზანას შორის.
მდინარემ კალაპოტი მას შემდეგ მრავალჯერ შეიცვალა და ამიტომ შეუძლებელია იმის დადგენა, თუ სად გადიოდა ის საზღვარი, რომელიც იულიუს კეისარმა გადაკვეთა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიის მდინარეები
რიდლი სკოტი
სერ რიდლი სკოტი (Ridley Scott) — ინგლისელი რეჟისორი, პროდიუსერი და ოპერატორი. დაიბადა 1937 წლის 30 ნოემბერს. იგი აგრეთვე არის რეჟისორ და პროდიუსერ ტონი სკოტის უფროსი ძმა.
ბიოგრაფია
რიდლი სკოტის მამა იყო სამხედრო ოფიცერი, დედა ელიზაბეტ სკოტი – მსახიობი. რიდლის უფროსმა ძმამ ფრენკმა ჩააბარა ინგლისის სავაჭრო ფლოტში, მაშინ რიდლი მცირე ასაკის ბავშვი იყო და ძმას იშვიათად ხედავდა. 1944 წელს დაიბადა რიდლის უმცროსი ძმა ტონი სკოტი.
სკოლის დამთავდების შემდეგ ის სწავლობდა დიზაინერობას კოლეჯში. კოლეჯში სწავლის დროს მან გადაიღო თავისი პირველი მოკლემეტრაჟიანი ფილმი „ბიჭი და ველოსიპეტი“. კოლეჯის დამთავრების შემდეგ რიდლი სკოტმა დაიწყო სამსახური ბი–ბი–სი–ში, სადაც ის თავიდან ასრულებდა დიზაინერის მოვალეობას ტელე სერიალში, ხოლო შემდეგ თვეთონ გახდა რეჟისორრ რამდენიმე სერიის.
1977 წელს გამოვიდა მისი პირველი სრულმეტრაჟიანი ფილმი „მედუელეები“, რომელიც დაფუძნებული იყო ჯოზეფ კონრადის მოთხრობაზე „დუელი“.
რიდლი სკოტს სურდა გადაეღო „ტრისტანი და იზოლდას“ კინოვარიანტი, მაგრამ „ვარსკვლავური ომების“ ყურების შემდეგ გადაწყვიტა გადაეღო ფილმი სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრში. 1979 წელს გამოვიდა ფილმი „უცხო“. ფილმი წარმატებული გამოდგა და დიდი წარმატება მოუტანა როგორც რეჟისორი, ასევე მთავარი როლის შემსრულებელ მსახიობ სიგურნი უივერს. შემდეგში გადაღებულ იქნა „უცხოს“ სამი სერია, მაგრამ უკვე სხვა რეჟისორების მიერ.
რიდლი სკოტის ყველაზე წარმატებული ფილმია ისტორიული დრამა „გლადიატორი“. მთავარ როლში რასელ ქროუ. მას შემდეგ რეჟისორმა განაგრძო მუშაობა რასელ კროუსთან: 2006 წელს გამოვიდა კომედია „კარგი წელი“, 2007 წელს — „ამერიკელი განგსტერი“ ,ამ ფილმში რასელ კროუსთან ერთად მონაწილეობა მიიღო დენზელ ვაშინგტონმა. 2008 წელს გამოვიდა „სიცრუის ერთობლიობა“ ლეონარდო დიკაპრიოსა და რასელ კროუს მონაწილეობით. 2010 წელს გამოვიდა ისტორიული ფილმი „რობინ ჰუდი“. მთავარ როლში რასელ კროუ ასრულებდა.
რეჟისორმა ორჯერ იქორწინა. პირველი ქორწინება ჰქონდა ფელიცია ჰეივუდთან, 1964–1975 წლებში, მეორე - სენდი უილსონთან 1979–1989 წლებში. მისი შვილები ჯეიკი და ჯორდანი ასევე რეჟისორები არიან.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1937 კატეგორია:ინგლისელი რეჟისორები კატეგორია:ინგლისელი პროდიუსერები
კიარლის მუნიციპალიტეტი
კიარლის მუნიციპალიტეტი (Kärla vald) — სასოფლო მუნიციპალიტეტი ესტონეთში, საარემაას მაზრაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საარემაას მუნიციპალიტეტები
კებლავიკი
კებლავიკი (Keflavík) — ქალაქი რეიკიანესის ნახევარკუნძულზე სამხრეთ–დასავლეთის ისლანდიაში.
მოსახლეობა — 8.169 კაცი (2007). 1994 წლიდან, ქალაქი შედის რეიკიანესბაირის ერთიან მუნიციპალიტეტში, სადაც ცხოვრობს 13.256 კაცი (2007).
კებლავიკი მდებარეობს დედაქალაქ რეიკიავიკის დასავლეთით 30 კმ-ში დასავლეთით (გზატკეცილით — დაახლოებით 50 კმ), გზაში არის ნავსადგური, ქალაქთან ახლოს — ერთსახელოვანი საერთაშორისო აეროპორტია. 2006 წლამდე ქალაქში ისლანდიის შეიარაღებული ძალების შტაბი მდებარეობდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ისლანდიის ქალაქები
გაბრიელ პატარაი
გაბრიელ პატარაჲ — X საუკუნის ქართველი კალიგრაფი. მოღვაწეობდა სამხრეთ საქართველოს ერთ-ერთ სავანეში, შესაძლოა პარხალში.
Lasioglossum nigrimente
Lasioglossum nigrimente — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1937 წელს.
გაბრიელ პატარაი
ცნობილია მის მიერ გადაწერილი რამდენიმე წიგნი: ა) პარხლის მრავალთავი (საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ხელნაწერთა ინსტიტუტი, A-95), უზარმაზარი ხელნაწერი (1310 გვერდი, ზომა 45,5x34 სმ), რომელშიც შესულია ქართული მწერლობის უძველესი ძეგლების — შუშანიკისა და აბო თბილელის მარტვილობათა ტექსტები. კრებული ნაწერია ყავისფერი მელნით, ორ სვეტად, ლამაზი, მკაფიო ნუსხურით, ასოები მსხვილია, სამკაულები არ აქვს. საზედაო ასოების უმეტესობა შესრულებულია მელნით, ნაწილი — სინგურით. XVI საუკუნეში კრებული ჯერ კიდევ პარხლის მონასტერს ეკუთვნოდა, XVII საუკუნეში კი თურქეთიდან გამოიხსნა და განაახლა დადიანის ასულმა დედოფალთ დედოფალმა მარიამმა.
Lasioglossum nigrimente
სქოლიო
nigrimente
გაბრიელ პატარაი
ბ) პარხლის ოთხთავი (საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ხელნაწერთა ინსტიტუტი, S-4927).
ემის ჯილდო
ემი (Emmy Award) — ამერიკული სატელევიზიო პრემია.
გაბრიელ პატარაი
გაბრიელ პატარაჲ თავისი დროის კალიგრაფიული ხელოვნების ერთი საუკეთესო წარმომადგენელია.
ემის ჯილდო
პირველი ჯილდო 1949 წლის 25 იანვარს გაიცა ჰოლივუდის სპორტულ კლუბში. სახელი „ემი“ მომდინარეობს სიტყვისგან „immy“ - ასე უწოდებდნენ კათოდურ მილს პირველ სატელევიზიო კამერებში.
გაბრიელ პატარაი
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი კალიგრაფები
ემის ჯილდო
ემი ითვლება ისეთი დონის ჯილდოდ, როგორიც არის ოსკარი (კინემატოგრაფიისთვის), გრემი (მუსიკისთვის) და ტონი (თეატრისთვის).
რესურსები ინტერნეტში
ე
1449
თარიღი უცნობია
*
მტრედიო
მტრედიო (Russula aeruginosa) — ქუდიანი სოკო ხრაშუნა სოკოების გვარისა. მისი ქუდის დიამეტრი 5-10 სმ აღწევს. თავდაპირველად ამობურცულია, შემდეგ კი ძაბრისებურად ჩაღრმავებული; ზედაპირი წებოვანია, ნაცრისფერ-მომწვანო ან ღია მწვანე. ქუდს ქვედა მხარეს თეთრი ან მოყვითალო ფირფიტები აქვს, ფეხი და რბილობი თეთრია. იზრდება წიწვოვან და ფოთლოვან ტყეებში ზაფხულში და შემოდგომით. საჭმელად ვარგა ახალი და დამწნილებული.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაზიდიუმიანი სოკოები კატეგორია:საჭმელი სოკოები
ორაგვეთი
ორაგვეთი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ხონის მუნიციპალიტეტში (ძეძილეთის თემი), მდებარეობს მდინარე ცხენისწყლის მარცხენა ნაპირას. ზღვის დონიდან 360 მეტრი, ხონიდან 22 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში არავინ ცხოვრობს.
სქოლიო
კატეგორია:ხონის მუნიციპალიტეტის სოფლები
წყრუთი
წყრუთი — სოფელი ახალციხის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: მიქელწმინდა, წირა). მდებარეობს ახალციხის ქვაბულში, ზღვის დონიდან 1130 მეტრი, ახალციხიდან 6 კილომეტრი. სოფელში არის საჯარო სკოლა.
ისტორია
წყრუთი იხსენიება 1595 წლის „გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარში“. იმ დროს სოფელში 32 კომლი ცხოვრობდა.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1056 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ახალციხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ტერკუელი
ტერკუელი – მდინარე კენიაში. სათავეს იღებს ელგონის მთაზე და ერთვის ტურკანის ტბას. აღსანიშნავია, რომ სათავეში მდინარეს სუემი ჰქვია და იგი იწყება უგანდიდან. შემდეგ მას უერთდება კიდევ ერთი მდინარე და მხოლოდ ამის შემდეგ ატარებს იგი სახელს – ტერკუელი. ეს სახელი მომდინარეობს ტურკანას ენიდან და ნიშნავს “ბევრი თევზის მდინარეს”.
1990 წელს, კენიის მთავრობამ, მიუხედავად დიდი სჯა-ბაასისა, საფრანგეთის დახმარებით მდინარეზე ააშენა ტერკუელის ჰიდროელექტროსადგური. მშენებლობის დასაწყისში, პროექტის ღირებულებად დასახელდა 4 მლრდ კენიური შილინგი, მაგრამ საბოლოოდ მას 20 მლრდ კენიური შილინგი დასჭირდა. მიუხედავად ამისა, კენიის ამ მშრალ მხარეში, წყლის არასაიმედოობის გამო, სადგური ძალიან მცირე სიმძლავრის ელექტროენერგიას გამოიმუშავებს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კენიის მდინარეები კატეგორია:უგანდის მდინარეები
კიჰელკონის მუნიციპალიტეტი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საარემაას მუნიციპალიტეტები
კირწმაგარა
კირწმაგარა — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში იმერეთიდან.
ვაზის სახელწოდება მისი ყუნწის (იმერ. კირწი) გამძლეობას გამოხატავს. იმერეთში უძველესი დროიდან კულტივირებული ჯიშია.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ფორმის, თითქმის მთლიანი. ფოთლის ქვედა მხარე აბლაბუდისებრ-ჯაგრისებრად სქლადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური ფორმის, ზოგჯერ მხრიანი, კუმსი. მარცვალი — საშუალო ზომის, მომრგვალო, მუქი წითელი. კანი სქელი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით შესამჩნევად დაფარული. რბილობი წვნიანია.
კირწმაგარა საშუალოზე ძლიერი ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე დაახლოებით 190 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის პირველ ნახევარში შედის. მტევნის წონა 175-250 გრამია, საჰექტარო მოსავლინობა კი 6.5-8.8 ტონა. ყურძნის სრული სიმ-წიფის პერიოდში შაქრიანობა აღწევს 17-19%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8-10 გ/ლ-ს.
კირწმაგარასგან მზადდება ნაკლებად ჰარმონიული სუფრის წითელი მშრალი ღვინო.
ლიტერატურა
კატეგორია:იმერეთის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
ალან ბოლი
thumb|right|ალან ბოლი ალან ბოლი (Alan Ball; *13 მაისი, 1957, ატლანტა, ჯორჯია) — ამერიკის კინოაკადემიის ჯილდოს - ოსკარის მფლობელი სცენარისტი, რეჟისორი, პროდიუსერი და მსახიობი, ყველაზე უკეთ ცნობილი სცენარით ოსკარის მფლობელი კინოფილმისთვის "ამერიკული სილამაზე" და ტელეარხი HBO-სთვის შექმნილი დრამატული სერიალით "ექვსი ფუტი მიწის ქვეშ".
კატეგორია:ამერიკელი ტელერეჟისორები კატეგორია:ამერიკელი სცენარისტები
Taking It All Too Hard
Taking It All Too Hard — ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ ჯენესისის სინგლი 1983 წლის ალბომიდან Genesis.
სინგლი გამოვიდა მხოლოდ აშშ-ში, სადაც იგი რეიტინგის #50 ადგილზე მოხვდა. მის მეორე მხარეს შეტანილი იყო Silver Rainbow, კიდევ ერთი სიმღერა ალბომიდან Genesis.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1984 წლის სინგლები კატეგორია:ჯენესისის სიმღერები კატეგორია:1983 წლის სიმღერები
გრანდ-ეგიუი
გრანდ-ეგიუი (Grande Aiguille) — მთა პენინის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ვალეს კანტონში, ბურ-სენ-პიერის მუნიციპალიტეტის სიახლოვეს. ზღვის დონიდან 3 682 მეტრი სიმაღლით იგი იგი ლე-მეზონ-ბლანშის ქედის უმაღლესი წერტილია, რომელიც გადაჭიმულია კორბასიერის მყინვარსა და გრან-კომბენის მასივს შორის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
გოპლო
გოპლო (Gopło) — ტბა ჩრდილო-ცენტრალურ პოლონეთში, კუიავო-პომერანიის სავოევოდოში. ფართობი 21.8 კმ²; მაქსიმალური სიგრძე 25 კმ, მაქსიმალური სიგანე 3.5 კმ; საშუალო სიღრმე 4.7 მ, მაქსიმალური სიღრმე 16.6 მ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პოლონეთის ტბები
სომხეთ-საქართველოს ომი
სომხეთ-საქართველოს ომი — შეიარაღებული კონფლიქტი სომხეთის რესპუბლიკასა და საქართველოს დემოკრატიულ რესპუბლიკას შორის 1918 წლის დეკემბერში, საქართველოს თავდაცვითი ომი სომხეთის წინააღმდეგ. ომის მიზეზი იყო სომხეთის პრეტენზია ბორჩალოსა და ახალქალაქის მაზრებზე. ომი დასრულდა საზავო შეთანხმებით 31 დეკემბერს.
ეთნიკური პროცესები XIX-XX საუკუნეების საქართველოში
მინი||282x282px|საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა 1918 წელს საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის გამოცხადების შემდეგ, სომხეთის რესპუბლიკასა და საქართველოს შორის ტერიტორიული კონფლიქტი წარმოიშვა. დაპირისპირების მიზეზი სომხეთის ხელისუფლებაში მოსული ულტრანაციონალისტური პარტიის, დაშნაკცუთიუნის ლიდერების პოლიტიკური შეხედულებები გახდა. მათი მოსაზრებით სამხრეთ კავკასიის ყველა რეგიონი, სადაც სომხური მოსახლეობა შესამჩნევი ოდენობით იყო წარმოდგენილი სომხეთის შემადგენლობაში უნდა შესულიყო.
XIX-XX საუკუნეებში რუსეთის ხელისუფლების უშუალო ხელშეწყობით საქართველოში ათობით ათასი სომხური ოჯახი გადმოსახლდა. რუსეთ-ოსმალეთისა და რუსეთ-სპარსეთის ყოველ ომს, ამ სახელმწიფოებიდან სომეხი ახალმოსახლეების ტალღები მოჰყვებოდა. მიგრაცია მშვიდობიან პერიოდშიც არ წყდებოდა. ასე მაგალითად, 1795-1827 წლებში ერევნის სახანოდან ქართლ-კახეთში დაახლოებით 20 000 სომეხი გადმოსახლდა. გარდა ამისა, 1797 წელს გულისტანიდან მიგრირებული 400 სომხური ოჯახი შულავერში (დღევანდელი დაბა შაუმიანი) დაფუძნდა. ასევე, 1799 წელს ხაჩენიდან მოსული 68 ოჯახიდან — 43 სოფელ დაღეთში, 25 კი სოფელ ბოლნისში დამკვიდრდა. 1809-1811 წლებში ქვემო ქართლში კიდევ 428 სომხური ოჯახი (2140 ადამიანი) ჩამოსახლდა, ამჯერად ყარაბაღის სახანოდან. 1820 წელს სომეხი ახალმოსახლეები სოფელ სამშვილდეშიც დაფუძნდნენ. სომხებისთვის, განსაკუთრებით ვაჭრებისა და ხელოსნებისთვის, მიმზიდველი იყო თბილისი. საქართველოს დედაქალაქში, რომელიც 1795 წელს აღა-მაჰმად-ხანის შემოსევის შემდეგ დაინგრა და როგორც ქართული ისე არაქართული მოსახლეობისგან პრაქტიკულად დაიცალა, XIX საუკუნეში ნომერ პირველ ეთნიკურ ჯგუფად ოსმალეთიდან და სპარსეთიდან გადმოსახლებული სომხები იქცნენ. ქალაქში მათი მიგრაცია რუსეთის იმპერიის მიერ ქართლ-კახეთის სამეფოს ანექსიის შემდეგ პრაქტიკულად მყისიერად დაიწყო. 1804 წელს დედაქალაქში ერევნის სახანოდან 2000 სომეხი გადმოსახლდა. 1807-1808 წლებში მათ კიდევ 338 ოჯახი (1906 ადამიანი) დაემატა, გადმოსახლება არც შემდეგ შეწყვეტილა. 1897 წელს სომხები ქალაქის მოსახლეობის 29,53 %-ს (47 133) შეადგენდნენ, ქართველები 26,44 %-ს (42 200).
ბორჩალოს მაზრაში სომხების წილმა 1897 წელს 36,88 %-ს (47 423) მიაღწია. მათი უმრავლესობა მაზრის სამხრეთში, ლორეს უბანში ცხოვრობდა. რუსეთის ხელისუფლება ქვემო ქართლში სხვა ერების დამკვიდრებასაც უწყობდა ხელს. XIX საუკუნეში იმპერიის ხელშეწყობით რეგიონში ათასობით ბერძენი, გერმანელი და რუსი ახალმოსახლე დაფუძნდა. 1897 წელს ბორჩალოს მაზრის მკვიდრთა 16,64 % (21 393) ბერძენი, 6,29 % (8089) რუსი და 1,94 % (2496) გერმანელი იყო.
რუსეთის იმპერია არ ყოფილა ერთადერთი, რომელიც ქვემო ქართლის ეთნიკური შემადგენლობის შეცვლას ცდილობდა. XVII-XVIII საუკუნეებში სპარსეთის ხელისუფლებამ რეგიონში ათასობით აზერბაიჯანული ოჯახი გადმოასახლა, რათა საქართველოში საიმედო დასაყრდენი შეექმნა. ამავდროულად, სპარსელებთან და ოსმალებთან ხშირი ომებისა და XVIII საუკუნიდან დაღესტნელთა განუწყვეტელი, მძარცველური თავდასხმების გამო, რეგიონის ქართული მოსახლეობისთვის საცხოვრებლად გაუსაძლისი პირობები შეიქმნა. იმისათვის, რომ გამუდმებული ომებისა და თარეშის მსხვერპლად არ ქცეულიყვნენ, ქართველი გლეხები იძულებული ხდებოდნენ დაეტოვებინათ მშობლიური მხარე და საქართველოს შიდა პროვინციებში ეძებნათ თავშესაფარი. ქვემო ქართლის დიდი ნაწილი მოსახლეობისგან დაიცალა, რეგიონში ქართველების რაოდენობა უკიდურესად შემცირდა. 1897 წელს ბორჩალოს მაზრის მოსახლეობის მხოლოდ 6,11 % (7863) იყო ქართველი. შექმნილი დემოგრაფიული მდგომარეობა ნოყიერ ნიადაგს უქმნიდა საქართველოს მეზობელ სახელმწიფოებს ამ უძველეს ქართულ მხარეზე ტერიტორიული პრეტენზიების გამოსაცხადებლად.