cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
საერთაშორისო აეროპორტი
300px|მინიატიურა|სან-ფრანცისკოს საერთაშორისო აეროპორტი ღამით საერთაშორისო აეროპორტი — აეროპორტი, რომელიც ახორციელებს საერთაშორისო საჰაერო გადაყვანა-გადაზიდვების მომსახურებას და უზრუნველყოფილია საბაჟო, სასაზღვრო და სანიტარიულ-საკარანტინო კონტროლით. თანამედროვე აეროპორტი ტექნიკური თავალსაზრისით წარმოადგენს საინჟინრო-ტექნიკური მოწყობილობების რთულ კომპლექსს, რომელიც შეიცავს აეროდრომს, სამგზავრო ტერმინალს, რომელიც განკუთვნილია გაფრენამდე და გაფრენის შემდეგი მომსახურებისათვის, სატვირთო ტერმინალი, სამოსამსახურეო ტექნიკური ტერიტორია, აეროდრომის წინა ტერიტორია და სხვა. იურიდიული თვალსაზრისით „აეროპორტი“ განისაზღვრება, როგორც ავიასაწარმო, რომელიც ახორციელებს მგზავრების, ხელბარგის, ტვირთების მიღებას და გაგზავნას და საჰაერო ხომალდების მომსახურებას. სხვა სახელმწიფოების კანონმდებლობაში „აეროპორტის“ განსაზღვრება არ არის მოცემული, თუმცა მასში თვით ეს ტერმინი ზოგჯერ გამოყენებულია. აეროპორტში საერთაშორისო რეისების მგზავრებთან დაკავშირებით ეროვნული წესები ითვალისწინებს საბაჟო – ადმინისტრაციული ფორმალობის დაცვას, რომელსაც წარმოადგენს საბაჟო შემოწმება; სანიტარული – საკარანტინო კონტროლი, საპასპორტო კონტროლი; სპეციალური კონტროლი. საბაჟო კონტროლი შედგება საბაჟო დეკლარაციის შევსებისაგან და საკუთარი ტვირთის წარმოდგენისაგან საბაჟო დეკლარაციაში და პასპორტის შემოწმება საბაჟო ინსპექტორის მიერ. სანიტარული-საკარანტინო კონტროლი შედგება პირად შემოწმებისაგან, ჩამოფრენილი და გასაფრენი მგზავრების შემოწმებას (სამედიცინო სერტიფიკატი, რომელიც აუცილებელია ქვეყანაში ტრანზიტის შეტანისათვის). აცრების დამადასტურებელი სერტიფიკატის გარეშე მგზავრი შეიძლება არ დაიშვას გაფრენისთვის. საპასპორტო კონტროლი გულისხმობს, ჩამოსასვლელი და წამსვლელი ვიზების სინამდვილესთან შემოწმებას და ასევე ტრანზიტული ვიზის არსებობას განსაკუთრებულ შემთხვევაში. სპეციალური კონტროლი გულისხმობს იმას, რომ მგზავრები გადიან ფრენის უსაფრთხოებისათვის შემოწმებას, რომელიც შედგება მგზავრის ნივთების შემოწმებით, არის თუ არა ფრენისათვის დაშვებული ნივთები საჰაერო ტრანსპორტში. მასში ნაგულისხმევია ცეცხლსასროლი და ცივი იარაღი, საბრძოლო და არაფეთქებადი ხელსაწყოები, საწამლავი, შხამიანი, ფეთქებად საშიში და ა.შ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აეროპორტები
კარაზირკოვო (ჩეკმაგუშის რაიონი)
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 405 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ჩეკმაგუშიდან დაშორებულია 28 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბუზდიაკი, რომელიც დაშორებულია 97 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები (73%) და ბაშკირები (27%) შეადგენენ.
სქოლიო
კატეგორია:ჩეკმაგუშის რაიონის სოფლები
ლოლა დუენიასი
ლოლა დუენიასი (Lola Dueñas დ. 6 ოქტომბერი, 1971) — ესპანელი მსახიობი. იგი არის ნიკოლას დუენიასის შვილი და სწავლობდა ბარსელონას თეატრის ინსტიტუტში.
აჩაბეთის ბრძოლა
აჩაბეთის ბრძოლა 1744 — ქართლის აჯანყების (1742-1745) ეპიზოდი.
განვითარება
1742 წელს გივი ამილახვარი აჯანყდა ირანელების წინააღმდეგ, მაგრამ შემდეგში ოსმალეთთან და ლეკებთან დაკავშირებამ მის აჯანყებას დაუკარგა პროგრესული ხასიათი. თეიმურაზ II და მისი ძე ერეკლე (შემდეგში ერეკლე II) გამოვიდნენ ამილახვრის წინააღმდეგ. გადამწყვეტი ბრძოლა მოხდა სოფ. აჩაბეთთან. გივი ამილახვარს ეხმარებოდნენ თურქთა ჯარი უსუფ-ფაშას სარდლობით და ლეკები. თეიმურაზ II-ს კი - ირანელები. ერეკლე ბატონიშვილი თუშებისა და კახელების რაზმით მოულოდნელად დაეცა აჩაბეთის ციხეს და აიღო იგი, მაგრამ ამილახვარმა მოახერხა თეიმურაზ-ერეკლეს ბანაკისათვის ალყის შემორტყმა. ერეკლემ შეძლო ალყის დარღვევა, ზურგში მოექცა ამილახვრის ჯარს და დაამარცხა იგი.
შედეგი
აჩაბეთის ბრძოლის შედეგად განმტკიცდა თეიმურაზისა და ერეკლეს პოზიციები ქართლ-კახეთში.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ბრძოლები კატეგორია:XVIII საუკუნის ბრძოლები
Polyrhachis volkarti
Polyrhachis volkarti — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ემილიო სალგარი
ემილიო სალგარი (Emilio Carlo Giuseppe Maria Salgàri) 一 იტალიელი სათავგადასავლო და სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრში მოღვაწე ავტორი.
ცნობილია, რომ იტალიაში მისი ნაშრომები გაცილებით უფრო წაკითხვადი იყო, ვიდრე თვით დანტე ალიგიერის პოემები. მისი ნაწარმოებები პოპულარობას დღემდე არ კარგავს და, დღესდღეობითაც, ის გამწესებულია იმ ორმოც საუკეთესო იტალიურენოვან ავტორთა შორის, რომელთა ტექსტებიც ყველაზე ხშირად თარგმნადია მთელი მსოფლიოს მაშტაბით. ავტორის გამორჩეულ ნაშრომთა უმეტესობა ადაპტირებულია, როგორც კომიქსებად, ისევე მხატვრულ ფილმებად და ანიმაციურ სერიალებადაც კი. მიიჩნევა იტალიური სათავგადასავლო მხატვრული ლიტერატურისა და იტალიური პოპ-კულტურის მამად, აგრეთვე, კრიტიკოსთა მიერ შეფასებულია, როგორც "იტალო-ვესტერნის ბაბუა“.
გარდა სათავგადასავლო რომანებისა, იტალიურ მწერლობაში ის სამეცნიერო ფანტასტიკური ლიტერატურის ერთ-ერთ პიონერად მიიჩნევა.
ცხოვრება
ემილიო სალგარი დაიბადა ქალაქ ვერონაში, მოკრძალებული ვაჭრების ოჯახში. იგი ბავშვობიდანვე იყო გატაცებული ზღვით და ოკეანოლოგიის მიმართ დიდი ინტერესით იყო განმსჭვალული. ის შეისწავლიდა მეზღვაურობას ვენეციის საზღვაო ტექნიკურ სასწავლებელში, თუმცა, ცუდი აკადემიური მოსწრებისდა გამო, მან კურსის დამთავრება ვერ მოახერხა.
მან სამწერლობო მოღვაწეობა მაშინ დაიწყო, როცა, ყოველდღიურ გაზეთ La Nuova Arena-ში, რეპორტიორად მუშაობას შეუდგა. აქ მან საკუთარი რამდენიმე ნაწარმოები სერიებად დაბეჭდა. რამდენადაც იზრდებოდა მისი თხრობის ტექნიკის ხარისხი, იმდენადვე იგი იხვეჭდა „თავგადასავლებით აღსავსე ცხოვრების მოყვარული კაცის“ რეპუტაციას, რაც, რეალურად, სიცრუე იყო. ის ამტკიცებდა, რომ იყო სუდანში, შეისწავლა ამ უკანასკნელის ტერიტორიაზე მოქცეული საჰარას უდაბნოს ნაწილი, რომ შეხვდა ბუფალო ბილს ნებრასკაში (რეალურად, ის მას მაშინ შეხვდა, როცა ბუფალო ბილი ვესტერნი ჟანრის ფილმის გადაღებისას იტალიაში იმყოფებოდა) და რომ გაცურა „შვიდივე ზღვა“. მისი ადრეული ავტობიოგრაფიული ჩანაწერები სავსე იყო სათავგადასავლო ისტორიებით, რომელთა მოქმედებათა უმეტესობაც შორეულ აღმოსავლეთში მიმდინარეობდა 一 სწორედ ამ ისტორიებმა იქონია გარდამტეხი გავლენა მის შემოქმედებაზე და სწორედ აქ მიღებული გამოცდილებით შთაგონებულმა შექმნა საკუთარი არაერთი ცნობილი ნაწარმოები. სინამდვილეში, სალგარს ადრიატიკის ზღვის გაღმა, მთელი სიცოცხლის მანძილზე, არსად გაუღწევია.
საკუთარი ენთუზიაზმი ძიებისა და თავგადასავლების მიმართ მწერლობისკენ მიმართა. მისი პირველი მოთხრობები გაზეთებში იბეჭდებოდა. სალიტერატურო კარიერის დასაწყისში, ის საკუთარ ნაშრომებს „კაპიტანი სალგარის“ ფსევდონიმის ქვეშ აქვეყნებდა. ერთხელ, ამ ზედმეტსახელის გამო დუელშიც კი გაიწვიეს, იმ საბაბით, რომ მისი ამ ერთგვარი წოდების კუთვნილება ეჭვქვეშ დადგა.
მიუხედავად იმისა, რომ, იტალიის დედოფლის მიერ, იგი რაინდად შეირაცხა (ეს ტიტული მისი გამორჩეული ნაწარმოების 一 შავი კორსარი (1898) 一 გამოქვეყნების შემდეგ მიიღო) და მყისვე პოპულარულ პიროვნებად იქცა მთელ იტალიაში, სალგარი საკუთარი წიგნების გამოქვეყნების შედეგად მცირე შემოსავალს იღებდა და სიცოცხლის უმეტესი ნაწილი მან სიღარიბეში გაატარა.
სალგარი დაქორწინდა იდა პერუციზე 一 მეტსახელად " აიდა ", რომელთანაც, წლების განმავლობაში, ბედნიერი ცოლ-ქმრული ურთიერთობა აკავშირებდა. წყვილს ოთხი შვილი შეეძინა. სალგარი პირადი ცხოვრება, მოულოდნელად, რამდენიმე ტრაგიკულმა მოვლენამ მოიცვა. 1889 წელს, მისმა მამამ თავი მოიკლა. 1903 წელს იდა სნეულებას მიეცა, რის შემდეგაც სალგარს საკუთარი შემოსავლის უდიდესი ნაწილი მედიკამენტების შეძენასა და სამედიცინო უზრუნველყოფაში წაუვიდა.
ამ მოვლენამ სალგარი დეპრეასიაში ჩააგდო, 1910 წელს კი თვითმკვლელობაც კი სცადა. მას შემდეგ, რაც ის 1911 წელს ფსიქიატრიულ საავადმყოფოში გადაიყვანეს, სასოწარკვეთილმა სალგარმა თავი მოიკლა, იაპონური ტრადიციული სუიციდის მეთოდის 一 სეპუკუს 一 მსგავსად, და გარდაიცვალა ამავე წლის 25 აპრილს.
Antiguraleus fenestratus
Antiguraleus fenestratus — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
ემილიო სალგარი
ცხოვრება
ემილიოსა და იდას ერთ-ერთი ვაჟიშვილი, აგრეთვე, სუიციდით გამოესალმა სიცოცხლეს.
სამწერლობო კარიერა
სალგარის კალამს ეკუთვნის 200-მდე სათავგადასავლო მოთხრობა თუ რომანი, რომელთა მოქმედებაც, ძირითადად, ეგზოტიკურ გარემოში, განსხვავებული წარმომავლობისა და სტატუსის მქონე პერსონაჟების ფონზე, ვითარდება. მის ლიტერატურულ შთაგონებას უცხოური ლიტერატურისა და გაზეთების, სამოგზაურო ჟურნალებისა და ენციკლოპედიების კითხვით მიღებული ინფორმაცია წარმოადგენდა, რომლითაც ასახავდა საკუთარ პერსონაჟთა შინაგან სამყაროს. მას ეკუთვნის ოთხი ძირითადი სერია: მალაიზიის მეკობრეები, შავი კორსარის საგა, ბერმუდის მეკობრეები და მოთხრობების კრებული, რომელთა მოქმედებაც ძველ დასავლეთში მიმდინარეობს. სალგარის გმირები, ძირითადად მეკობრეები, კანონგარეშე ბარბაროსები არიან, რომლებიც სიხარბის, ძალაუფლების ბოროტად გამოყენებისა და კორუფციის წინააღმდეგ ილაშქრებენ.
Antiguraleus fenestratus
წყარო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ემილიო სალგარი
სამწერლობო კარიერა
მისმა ნაწარმოებებმა იმდენად დიდი პოპულარობა მოიპოვა, რომ მისმა გამომცემელმა სხვა მწერლები დაიქირავა, რათა, მისი სახელით, სხვა სათავგადასავლო ისტორიები შეეთხზათ. მათ ავტორის ლიტერატურულ საგანძურს 50 რომანი შეჰმატეს. სალგარის სტილს ბევრმა მიბაძა, თუმცა ვერც ერთმა იტალიელმა, სათავგადასავლო ჟანრში მოღვაწე ავტორმა, შეძლო მისი შემოქმედებისთვის დამახასიათებელი შტრიხების გამოხატვა მსგავსი მეთოდებით.
სქოლიო
კატეგორია:იტალიელი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 21 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1860-იანები კატეგორია:სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის მწერლები კატეგორია:სათავგადასავლო მწერლები
ბორჯომულა
ბორჯომულა — მდინარე ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, მტკვრის მარჯვენა შენაკადი. სათავე აქვს თრიალეთის ქედის სამხრეთ-დასავლეთის კალთაზე, ცხრაწყაროს უღელტეხილთან, ზღვის დონიდან 2400 მ. სიგრძე 29 კმ, აუზის ფართობი 165 კმ². წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე, წყალმცირობა ზამთარში. საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთაბ 2,41 მ³/წმ.
ბორჯომულა ტიპური მთის მდინარეა. მიედინება ჯერ სუბალპურ ზონაში, შემდეგ წიწვიანი ტყით შემოსილ ვიწრო ხეობაში. შესართავთან გაშენებულია კურორტი ბორჯომი, მის ხეობაშია სოფლები: ტბა, სადგერი, ლიბანი, ხოლო მის სათავეებთან დაბა ბაკურიანის ანდეზიტი. 1898 წელს ბორჯომულაზე ააგეს რუსეთის იმპერიაში ერთ-ერთი პირველი ჰესი (ბორჯომის ჰიდროელექტროსადგური).
ლიტერატურა
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთის მხარის მდინარეები კატეგორია:მტკვრის შენაკადები
ქვემო მონასტერი
ქვემო მონასტერი — სოფელი საქართველოში, ქურთის მუნიციპალიტეტში (ქურთის თემი), 1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში. მდებარეობს მდინარე დიდი ლიახვის ხეობაში. ზღვის დონიდან 920 მეტრი, ცხინვალიდან 6 კილომეტრი. სოფლის მახლობლად არის ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი - თირის მონასტერი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქურთის თემის სოფლები
ტანკი-დ’არკა
ტანკი-დ’არკა (Tanque d'Arca) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ალაგოასის შტატში. მიეკუთვნება აგრესტი-ალგოანუს მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 122 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 155 959 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 39 25 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალაგოასის შტატის მუნიციპალიტეტები
მანანა დოიჯაშვილი
მანანა დოიჯაშვილი (დ. 5 ნოემბერი, 1947 — გ. 17 იანვარი, 2023 ) — ქართველი პიანისტი, საქართველოს სახალხო არტისტი, თბილისის ვანო სარაჯიშვილის სახელობის სახელმწიფო კონსერვატორიის რექტორი (2000–2012 წლებში), რექტორის პირველი მოადგილე და პროფესორი, საქართველოს მუსიკალური კონკურსების ფონდის დირექტორი.
მანანა დოიჯაშვილმა დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია პროფესორ თენგიზ ამირეჯიბის ხელმძღვანელობით. ჯორჯე ენესკუს სახელობის კონკურსზე ბუქარესტში (1970), ბედრჟიხ სმეტანას სახელობის კონკურსზე ჩეხოსლოვაკიაში (1974) და სიდნეის პირველ (1977) საერთაშორისო კონკურსებზე გამარჯვებებმა მას დიდი აღიარება მოუტანა. მის საშემსრულებლო ხელოვნებას კარგად იცნობენ რუსეთის, ბულგარეთის, ფინეთის, ამერიკის, ესპანეთის, ავსტრიის, გერმანიის, არგენტინის, კორეის, ავსტრალიის და სხვა ქვეყნების მუსიკოსები და კლასიკური მუსიკის მოყვარულები.
მისი თაოსნობით ხანგრძლივი უმოქმედობის შემდეგ აღდგა და თბილისის მუსიკალურ ცხოვრებას დაუბრუნდა კონსერვატორიის დიდი დარბაზი; მანანა დოიჯაშვილი გახდა საქართველოში საკონკურსო მოძრაობის სულის ჩამდგმელი: მან ჩაუყარა საფუძველი საქართველოს მუსიკოს-შემსრულებელთა (1995) და პიანისტთა თბილისის საერთაშორისო კონკურსებს (1997). გარდა ამისა იგი არის ყოველწლიური ფესტივალის — „საახალწლო მუსიკალური შეხვედრები“ — ინიციატორი და ორგანიზატორი. მანანა დოიჯაშვილის ინიციატივით ჩამოყალიბდა ტრადიციული მრავალხმიანობის საერთაშორისო სიმპოზიუმი (I — 2002 წელს; II — 2004 წელს)
2005 წელს მანანა დოიჯაშვილს მიენიჭა საფრანგეთის რესპუბლიკის „ლიტერატურისა და ხელოვნების ორდენის რაინდის“ და „მშვიდობის ელჩის“ საპატიო წოდებები. 2004 წელს საშემსრულებლო ხელოვნებაში შეტანილი წვლილისათვის დაჯილდოვდა რუსეთის საშემსრულებლო ხელოვნების ფონდის პრემიით. 2003 წელს მანანა დოიჯაშვილმა მიიღო ქართველი მუსიკოსებისათვის უმაღლესი ჯილდო — ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის პრემია. 1999 წელს დაჯილდოვდა ღირსების ორდენით.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 5 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1947 კატეგორია:გარდაცვლილი 17 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 2023 კატეგორია:ქართველი პიანისტები კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები კატეგორია:ხელოვნებისა და ლიტერატურის ორდენის კავალრები
Polyrhachis wagneri
Polyrhachis wagneri — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ანთრაქსი (ჯგუფი)
ანთრაქსი (Anthrax) — ამერიკული თრეშ მეტალ-ჯგუფი, დაარსებული 1981 წელს ქალაქ ნიუ-იორკში, აშშ. ჯგუფი ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული იყო 1980-იანი წლების თრეშ მეტალ სცენაზე. როდესაც თრეშ მეტალმა გაიჩინა ბევრი მიმდევარი, შუა და გვიან 1980-იანებში, ანთრაქსი შეტანილი იქნა თრეშ მეტალის დიდ ოთხეულში მეტალიკის, Megadeth-ისა და სლეიერის გვერდით.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკული ჯგუფები კატეგორია:მძიმე მეტალ ჯგუფები კატეგორია:თრეშ მეტალ ჯგუფები კატეგორია:1980-იანი წლების მუსიკალური ჯგუფები კატეგორია:1990-იანი წლების მუსიკალური ჯგუფები კატეგორია:2000-იანი წლების მუსიკალური ჯგუფები კატეგორია:2010-იანი წლების მუსიკალური ჯგუფები კატეგორია:ანთრაქსი (ჯგუფი) კატეგორია:სპიდ მეტალ ჯგუფები კატეგორია:1981 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები
კანეს ბრძოლა
კანეს ბრძოლა — მეორე პუნიკური ომის ყველაზე დიდი ბრძოლა იყო. იგი მოხდა სამხრეთ იტალიაში აპულიაში ქალაქ კანეს მახლობლად, ძვ. წ. 216 წლის 2 აგვისტოს. ამ ბრძოლის დროს კართაგენელების ჯარმა ჰანიბალის მეთაურობით გაანადგურეს რომაელთა ჯარი, კონსულების ლუციუს ემილიუს პაულუსისა და გაიუს ტერენციუს ვარონის მეთაურობით, მიუხედავად იმისა, რომ რიცხობრივი უპირატესობა რომაელთა მხარეს იყო. მიუხედავად ამ წარმატებისა, ეს ბრძოლა არ აღმოჩნდა კართაგენელებისთვის გამარჯვების მომტანი, თუმცა დღემდე კანეს ბრძოლა ითვლება ტაქტიკურად ერთ-ერთ საუკეთესოდ მსოფლიოს სამხედრო ისტორიაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მეორე პუნიკური ომის ბრძოლები კატეგორია:ძვ. წ. III საუკუნის ბრძოლები
კარანი (ჩერკმაგუშის რაიონი)
კარანი (Ҡаран; Каран) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ჩეკმაგუშის რაიონში.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები (72%) და ბაშკირები (28%) შეადგენენ.
სქოლიო
კატეგორია:ჩეკმაგუშის რაიონის სოფლები
Tears for Fears
ჯგუფის პლატინის სტატუსის მქონე სადებიუტო ალბომი The Hurting ბრიტანეთის ალბომების ჩარტში #1 იყო, ხოლო მეორე, Songs from the Big Chair — #1 US Billboard 200-ში, მიაღწია რა მრავალპლატინიან სტატუსს ბრიტანეთში და აშშ-შიც. მასში შეტანილია Billboard Hot 100-ის #1 ჰიტები - „Shout“ და „Everybody Wants to Rule the World“. უკანასკნელმა Brit Awards-ის 1986 წლის ცერემონიაზე მიიღო საუკეთესო ბრიტანული სინგლის ჯილდო.
1991 წელს სმითმა და ორზაბალმა კოლექტივი დაშალეს, მას შემდეგ, რაც გამოვიდა მესამე, მოგვიანებით პლატინის სტატუსით აღნიშნული ალბომი The Seeds of Love (1989), თუმცა 1990-იანებში ორზაბალი იურიდიულად ფლობდა ჯგუფის სახელს. 2000 წელს დუეტი კვლავ გაერთიანდა და გამოსცა ალბომი ახალი მასალით, Everybody Loves a Happy Ending (2004). 2013 წლის შემდეგ ისინი მეშვიდე ალბომზე მუშაობენ. Tears for Fears-მა დღეისთვის მსოფლიო მასშტაბით 30 მილიონზე მეტი ალბომი გაყიდა.
სქოლიო
კატეგორია:1981 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები კატეგორია:Brit Award-ის მფლობელები კატეგორია:ინგლისური ახალი ტალღის ჯგუფები კატეგორია:ინგლისური პოპ-როკ ჯგუფები კატეგორია:Epic Records-ის შემსრულებლები კატეგორია:Mercury Records-ის შემსრულებლები კატეგორია:Vertigo Records-ის შემსრულებლები
ასიუტი
ასიუტი (أسيوط) — ქალაქი ეგვიპტეში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილოეთ ნაწილში. წარმოადგენს ასიუტის მუჰაფაზის ადმინისტრაციულ ცენტრის. გაშენებულია მდინარე ნილოსის ნაპირებზე. 2006 წლის მონაცემებით ქალაქში 389,307 ადამიანი ცხოვრობდა.
სქოლიო
კატეგორია:ეგვიპტის ქალაქები კატეგორია:ძველი ეგვიპტის ქალაქები კატეგორია:ასიუტის მუჰაფაზა კატეგორია:ეგვიპტის ტურისტული ღირსშესანიშნაობები
ბოსლევი
ბოსლევი — ზესტაფონის მუნიციპალიტეტის სოფლების გაღმა ბოსლევისა და გამოღმა ბოსლევის ძველი სახელწოდება.
ამჟამად ბოსლევის თემი აერთიანებს სოფლებს: ბეღლევი, (თემის ცენტრი), ბეღლევი, გამოღმა ბოსლევი, გაღმა ბოსლევი, დიდწიფელა, მარცხენა რკვია, მარჯვენა რკვია.
ლიტერატურა
თემები კატეგორია:ზესტაფონის მუნიციპალიტეტის თემები კატეგორია:საქართველოს სოფლების ძველი სახელწოდებები
Antiguraleus fusiformis
Antiguraleus fusiformis — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
წყარო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ქილილა და დამანა
ქილილა და დამანა ( كليلة و دمنة ) — არაბულ-სპარსული ზღაპრების კრებული, რომელიც სანსკრიტულ ენაზე შექმნილი ინდური პანშატანტრადან თარგმნა სპარსელმა მწერალმა, იბნ ალ-ბუფაკამ დაახლოებით 750 წელს. ქილილა და დამანა — სანსკრიტულ ვერსიაში კარატაკა და დამანაკა — ზღაპრების მთავარი პერსონაჟები, ტურები არიან.
კატეგორია:ლიტერატურული ნაწარმოებები
ქვემო დოდოთი
ქვემო დოდოთი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ქურთის მუნიციპალიტეტში (ძარის თემი), 1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში. მდებარეობს მდინარე ტილიანის (აღმოსავლეთის ფრონის მარცხენა შენაკადი) ზემოთში. ზღვის დონიდან 1100 მეტრი, ცხინვალიდან 12 კილომეტრი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ძარის თემის სოფლები
ოლიუ-დ’აგუა-გრანდი
ოლიუ-დ’აგუა-გრანდი (Olho d'Água Grande) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ალაგოასის შტატში. მიეკუთვნება აგრესტი-ალგოანუს მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 957 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 118 508 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 41.83 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალაგოასის შტატის მუნიციპალიტეტები
ბაულოი
ბაულოი (БӀавла) — სოფელი იტუმ-კალის რაიონში, ჩეჩნეთი, რუსეთის ფედერაცია. ბაულოის სასოფლო დასახლების ადმინისტრაციული ცენტრი. 34 მცოვრები (2010).
ტარა (ბუდიზმი)
ტარა (სანსკ: तारा tārā; ტიბ: རྗེ་བཙུན་སྒྲོལ་མ་ ვაილი: rje btsun sgrol ma ჯეცუნ დოლმა) მაჰაიანურ და ვაჯრაიანულ ბუდიზმში — ქალი ბოდჰისატტვა. ცნობილია „გათავისუფლების დედად“; საქმესა და მიღწევებში წარმატების სათნოებას განასახიერებს. იაპონიაში ცნობილია თარანი ბოსაცუდ; ჩინურ ბუდიზმში კი თუოლუოდ.
ბაულოი
2020 წლის სექტემბერში სოფლის ტერიტორიაზე, მეჩეთის ნანგრევების დათვალიერებისას, აღმოაჩინეს შუა საუკუნეების დამწერლობის იშვიათი ძეგლი, რომელზეც დატანილია 24 ასოსგან შემდგარი ტექსტი. წარწერიანი ქვა გროზნოს არქეოლოგიური კვლევების ცენტრშია გადატანილი და ქართველ კოლეგებთან ერთად დაწყებულია კვლევა. წარწერა შესრულებულია ასომთავრულით.
სქოლიო
კატეგორია:იტუმ-კალის რაიონის სოფლები
ტარა (ბუდიზმი)
ტარას ყველაზე ცნობილი ფორმებია:
ლესა
ლესა — სოფელი გურიის მხარის ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ლესა, ჭინათი).
ტარა (ბუდიზმი)
მანტრა
ტარას მთავარი მანტრა ბუდისტთა და ინდუისტთათვის ერთია: სანსკ: oṃ tāre tuttāre ture svāhā ომ ტარე ტუტტარე ტურე სვაჰა. ტიბეტელები და ვინც ტიბეტურ ბუდიზმს მიდევს, წარმოთქვამენ: oṃ tāre tuttāre ture svāhā ომ ტარე ტუტტარე ტურე სოჰა.
სქოლიო
კატეგორია:ბოდჰისატვები კატეგორია:ბუდიზმი კატეგორია:იიდამები
ლესა
გეოგრაფია
ლესა მდებარეობს გურიის დაბლობზე, მდინარე ლესისწყლის მარჯვენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 30 მ., ლანჩხუთიდან 8 კმ. სოფელში გადის საქართველოს საავტომობილო მაგისტრალი ს12 და ოზურგეთი-ლანჩხუთის საავტომობილო გზა. სოფელში არის რკინიგზის ბაქანი სამტრედია-მახინჯაურის ხაზზე. სოფელში არის საბავშვო ბაღი და საჯარო სკოლა.
ისტორია
ლესა წყაროებში იხსენიება გვიანდელი შუა საუკუნეებიდან. წარმოადგენდა გურიელების საუფლისწულო სოფელს. ლესაში ცხოვრობდა გურიის მთავრის, ვახტანგ III გურიელის შვილის, დავით გურიელის ოჯახი. ლესაში დაიბადა და გაიზარდა გურიელების საგვარეულოს შთამომავალი, პოეტი მამია გურიელი. სოფელში შემორჩენილია გურიელთა ძველი შენობების თაღები. სოფელში იდგა ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესია. 1914 წელს გაიხსნა სოფლის ბიბლიოთეკა.
ეკონომიკა
საბჭოთა პერიოდში სოფელში მოჰყავდათ ჩაი, სიმინდი, ციტრუსები.
სქოლიო
კატეგორია:ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
სარვეპალი რადჰაკრიშნანი
დაიბადა მდიდარი ბრაჰმანის ოჯახში. მშობლიური ენაა ტელუგუ. განათლება მიიღო მადრასის უნივერსიტეტში 1907 წელს დაიცვა სამაგისტრო დისერტაცია ფილოსოფიაში. ასწავლიდა ინდოეთის მთელ რიგ კოლეჯებში და უნივერსიტეტებში.
მონაწილეობდა ეროვნულ-განმათავისუფლებელ მოძრაობაში. 1949–1952 წწ. ინდოეთის ელჩია სსრკ-ში. 1952 წელს გახდა ინდოეთის პირველი ვიცე-პრეზიდენტი. ხოლო რაჯენდრა პრასადის გადადგომის შემდეგ, 1962 წელს აირჩიეს ქვეყნის პრეზიდენტად.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1888 კატეგორია:დაბადებული 5 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1975 კატეგორია:გარდაცვლილი 17 აპრილი კატეგორია:XX საუკუნის პოლიტიკოსები კატეგორია:XX საუკუნის ფილოსოფოსები კატეგორია:ინდოელი ფილოსოფოსები კატეგორია:ინდოეთის პრეზიდენტები კატეგორია:ინდოეთის ვიცე-პრეზიდენტები
ბაგრატის ტაძარი
ბაგრატის ტაძარი — ღვთისმშობლის მიძინების სახელობის ტაძარი, აგებული 1003 წელს, ბაგრატ III-ის (975-1014) მეფობაში, ქუთაისში, უქიმერიონის გორაზე. ძეგლი წარმოადგენს ქართული შუასაუკუნეების საეკლესიო არქიტექტურაში საეტაპო მნიშვნელობის ტაძარს, როგორც თავისი არქიტექტურული გადაწყვეტით, ასევე ისტორიული და სიმბოლური მნიშვნელობითაც.
არქიტექტურა
ბაგრატის ტაძარი ტრიკონქის ტიპის ჯვარგუმბათოვანი ნაგებობაა. გუმბათი ოთხ მძლავრ ბურჯს ეყრდნობოდა, ჯვრის შვერილი მკლავები გარედან სწორკუთხა, შიგნით კი (აღმოსავლეთ, სამხრეთ და ჩრდილოეთ მხარეს) - ნახევარწრიული აფსიდებით იყო დასრულებული. შიგნითვე დასავლეთის მკლავს შემოუყვებოდა პატრონიკე - გალერეა, სადაც წირვა-ლოცვისა და დღესასწაულების დროს მეფე-დედოფალი და დიდებულები იდგნენ. საკურთხევლის ორსავ მხარეს სამკვეთლო და სადიაკვნე იყო. მშენებლობის დამთავრებამდე ძეგლს ჩრდილო-დასავლეთიდან სამსართულიანი საცხოვრებელი კოშკი, ხოლო XI საუკუნის I ნახევარში სამხრეთიდან და დასავლეთიდან მდიდრულად მოჩუქურთმებული კარიბჭები მიაშენეს.
მდიდარია ტაძრის მორთულობა. ფასადების გასაფორმებლად გამოყენებული დეკორატიული თაღების სისტემა ფასადებს ერთმანეთთან აკავშირებდა. განსაკუთრებით აღსანიშნავია აღმოსავლეთი ფასადი - ხუთი დეკორატიული თაღითა და ორი ღრმა ნიშით. სავსებით დასრულებული სახე აქვს სარკმელთა მოჩუქურთმებულ საპირეებსა და „სათაურებს“. უხვადაა მოჩუქურთმებული კარიბჭეები. ძირითადი ნაგებობის ორნამეტს გრაფიკულობა, ხოლო კარიბჭეთა შემკულობას ღრმა, პლასტიკური კვეთა ახასიათებს. შიგნით ბაზისები და სვეტისთავები რელიეფური გამოსახულებებითა და ჩუქურთმებით იყო შემკული, კედელ-კამარებსა და იატაკს მოზაიკა ამკობდა (იატაკზე დღესაც მოჩანს მისი ფრაგმენტები). სამხრეთ კარიბჭეში შემორჩენილია ფრესკის კვალი - ღვთისმშობლის გამოსახულება. ტაძრის ინტერიერსა და ეზოში აწყვია ქვაზე ნაკვეთი, რელიეფებითა და ორნამენტით შემკული დეტალები და ფრაგმენტები, რომლებიც ტაძრის შიდა კედლებსა და ფასადებს ამშვენებდა.
ბაგრატის ტაძრის დახვეწილი პროპორციები, გარე მასების ჰარმონიულობა, გრანდიოზული შიდა სივრცე, ფასადების კომპოზიცია, მრავალფეროვანი მორთულობა, რთულ ტექნიკურ ამოცანათა დაძლევა მოწმობს არქიტექტორის შესანიშნავ მხატვრულ ნიჭს, დიდ პრაქტიკულ გამოცდილებასა და ოსტატობას.
რეკონსტრუქცია XX საუკუნეში
XX საუკუნეში ტაძრის გადასარჩენად აქტიური მოქმედებები დაიწყო. 1911-1913 წლებში იმერეთის ეპისკოპოსმა ნანგრევებში განაახლა წირვა-ლოცვა, რისთვისაც სამხრეთი კარიბჭე გადაკეთდა მცირე სამლოცველოდ.
1911 წელს ზემოხსენებული ჯგუფის თხოვნით ქართულ სიძველეთა მკვლევარმა ს. გიორგაძემ გამოსცა ბროშურა „ბაგრატის ტაძარი“ ეს იყო ქართულ ენაზე დაწერილი პირველი შრომა ბაგრატის ტაძრის შესახებ.
პეტრე ჭაბუკიანი იყო პირველი ვინც მიწისაგან გაასუფთავა ბაგრატის ტაძარი. 1933 წელს აღმოაჩინა მიწაში ჩამარხული სამრეკლოს კარები და ივარაუდა რომ ტაძრის ძირითადი ნაწილიც მიწაში უნდა ყოფილიყო ჩამარხული. გათხრებმა იმედები არ გააცრუა და გაწმენდისთანავე გამოჩნდა ბაგრატის ტაძრის უდიდესი ნაწილი. სწორედ ამის შემდეგ იქნა შესაძლებელი ტაძრის საფუძვლიანი შესწავლა და გეგმის აღდგენა.
1936 წელს ჩატარდა პირველი არქეოლოგიური გათხრები. 1937 წელს საკურთხეველში აღმოჩნდა კირხსნარის პოლიქრომული იატაკი. მინი|ბაგრატის ტაძრის რეკონსტრუქცია. 1950-იანი წლების ფოტო XX საუკუნის შუა წლებში ტაძარზე დაიწყო არქეოლოგიური და კვლევითი სამუშაოები. 1940-1941 წლებში აკადემიკოს გ. ჩუბინაშვილისა და არქიტექტორ ნ. სევეროვის ხელმძღვანელობით ტაძრის ტერიტორიაზე ჩატარდა პირველი არქეოლოგიური გათხრები. მოპოვებული მასალების საფუძველზე შესაძლებელი გახდა ტაძრის გეგმის აღდგენა. შენობის საინჟინრო კვლევამ დაასაბუთა, რომ შენობის მდგრადობა უკიდურესად ცუდი, ხოლო კედლები ერთმანეთთან დაუკავშირებელი იყო. 1952 წელს არქიტექტორ, პროფესორ ვ. ცინცაძის მიერ შემუშავდა ტაძრის რესტავრაციის პროექტი, რომლის მიხედვიტაც განხორციელდა ძეგლზე სამუშაოები.
1952 წლიდან ბაგრატის ტაძარზე დაიწყო მასშტაბური სარეკონსტრუქციო სამუშაოები. რკინაბეტონისა და ცემენტის ხსნარისა და ძველი ქვების გამოყენებით განხორციელდა ტაძრის შენობის ძირითადი ნაწილის რეკონსტრუქცია და შეიკრა შენობის დაშლილი ტანი. ტაძრის სარეკონსტრუქციო პოლიტიკა ეფუძნებოდა საერთაშორისო დოქტრინაში, როგორიცაა ვენეციის ქარტია, ჩამოყალიბებულ ინსტრუქციებს. ამგვარად, ყველა თავდაპირველი კონსტრუქცია და ქვა კარგად დაცული და, შესაძლებლობის შემთხვევაში, დაბრუნებული იყო თავდაპირველ ადგილას — ერთგვარი ანასტილოზი. ახალი ქვის წყობა მკვეთრად გამორჩეული იყო, თუმცა აშენებული იყო იგივე ქვით, რათა შესაბამისობაში ყოფილიყო მთლიან კონსტრუქციასთან.
1992-1994 წლებში მოხდა დასავლეთის კარიბჭის აღდგენა.
რეკონსტრუქცია XXI საუკუნეში
მინი|1937 წელს გამოვლენილი კირხსნარის პოლიქრომული ილიატაკი ტაძარის საკურთხეველში მინი|არქეოლოგიური გათხრები ტაძრის ინტერიერში. 2009 2000 წლიდან ბაგრატის ტაძრის 1000 წლის იუბილესთან (2003 წ.) დაკავშირებით, ახალი ტემპით გაგრძელდა კვლევითი და არქეოლოგიური სამუშაოები. მოხდა ავთენტური და XX საუკუნეში დამატებული ქვების დეტალური აღწერა და ინვენტარიზაცია. ამავე პერიოდში, განხორციელდა ტაძრის გეოლოგიური და კონსტრუქციული მდგრადობის კვლევა. კვლევის შედეგად გამოვლინდა რომ XX საუკუნეში რეკონსტრუირებული მასალა ძალიან მყიფე იყო და ვერ უზრუნველყოფდა ავთენტური ელემენტების მდგრადობას.
რესტავრატორებმა ივანე გრემელაშვილმა, რომელიც ვახტანგ ცინცაძის სამეცნიერო-კვლევითი ჯგუფის წევრია, ბაგრატის ტაძრის ცინცაძისეული რეკონსტრუქციის მიხედვით შიმუშავა ტაძრის რეკონსტრუქციის პროექტი და მეთოდოლოგია, რომელიც ითვალისწინებდა ყველა ავთენტური ქვის, რომელთა იდენტიფიცირებაც მოხდა (ადგილი მიუჩნდა 400-მდე პროფილირებულ თუჩუქურთმიან კვადრს ტაძრის სხეულსა და გუმბათზე), თავის ადგილზე დაბრუნებას და იმ ფორმების შევსებას თავდაპირველი სტილით, რომლის მოხაზულობაც ეჭვს არ იწვევდა, სადაც გამოყენებულ იქნებოდა ანალოგიური ქვის მასალა, თლის ტექნიკა და დიზაინი. ეჭვს იწვევდა მხოლოდ დასავლეთი მკლავი, რომელიც ავთენტური მასალის სიმწირის გამო რეკონსტრუქციისას იმიტაციის საშიშროებას ქმნიდა, ამ პრობლემების გადასაჭრელად და პროექტის საერთაშორისო სტანდარტებთან შესაბამისობაში მოსაყვანად, UNESCO-ს რჩევების შესაბამისად 2010 წლიდან, სახელმწიფოს მიერ მოხდა პროექტის განვიტარებაში საერთაშორისო ექსპერტების ჩართვა. მოწვეულ იქნა მსოფლიოში ცნობილი არქიტექტორი ანდრეა ბრუნო, რომელსაც უდიდესი გამოცდილება გააჩნდა იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლებისა და ზოგადად ისტორიული შენობების წარმატებული რეკონსტრუქციის მიმართულებით.
რეაბილიტაციის სტრატეგიის დახვეწაზე მუშაობდა კონსერვაციის დარგის ერთ-ერთი ფუძემდებელი, ცნობილი თეორეტიკოსი იუკა იოკილეტო. ქართველ არქიტექტორებისა და ექსპერტების მიერ შემუშავებული და უცხოელი სპეციალისტების — ანდრეა ბრუნოსა და იუკას იოკოლეტოს მიერ განხილული პროექტის კონსტრუქციული და ტექნიკური ნაწილი დამატებით შესწავლილ იქნა უცხოელი კოლეგების — ჯოვანი ვერჩელისა და მაურიციო მილანის მიერ.
ჩატარებულმა კვლევებმა ცხადყო, რომ XX საუკუნის შუა ხანებში დაწყებული ფიზიკური სამუშაოები ემსახურებოდა დასაღუპად განწირული ნანგრევის სტაბილიზაციასა და მის გადარჩენას. თუმცა, რადგანაც იმ დროს არ იყო დაგეგმილი შენობის სრული აღდგენა (კონსტრუქციული არამდგრადობისა და არასაკმარისი დაფინანსების გამო) — ძეგლმა მიიღო ერთგვარი ახალი ნანგრევის დიდებული სახე. იგი ასეთად შევიდა 1994 წელს UNESCO-ს მსოფლიო მემკვიდრეობის ნუსხაში.
2005 წელს განახლებული სამუშაოები აგრძელებდა 1970-1980-იანი წლების რეკონსტრუქციის გეზს. დამატებითი არტეფაქტების აღმოჩენამ და კვლევებმა საშუალება მისცა რესტავრატორებს, როგორც კულტურული გამაგრების შესაძლებლობისა, ასევე შენობის ნაწილების აღდგენისა. ტაძრის გაძლერებულ სხეულს საშუალება მიეცა ახალ კონსტრუქციაზე დაყრდნობით, შეევსებინა XI საუკუნის ძველი სტრუქტურა. იქ, სადაც არ იყო საკმარისი ავთენტური მასალა და იმიტირების საფრთხე არსებობდა (დასავლეთი მკლავი), შეიქმნა თანამედროვე, ძველთან თავსებადი სტრუქტურა (ავტორი ა. ბრუნო). გუმბათის ტრადიციულმა ფორმამ, რომელზეც მეტყველებს მიკვლეული არტეფაქტები, დააგვირგვინა ტაძრის სხეული და საშუალება მისცა რესტავრატორებს ამოეხსნათ პარალელურად ორი რთული ამოცანა:
ავთენტური ნაწილების ახალ სხეულში გამომზეურება, იმიტაციის ნაცვლად თაბამედროვე ნაწილის ცხადი წარმოჩენით და ლიტურგიული ფუნქციის აღდგენა, რამაც მართებულად გადაწყვიტა ძეგლის სწორი გამოყენება, ტრადიციული ფუნქციის აღდგენა და სამომავლოდ განვითარება.
2009 წელს საქართველოს პრეზიდენტის, მიხეილ სააკაშვილის ინიციატივით საქართველოს მთავრობამ დაიწყო ტაძრის რეკონსტრუქცია. პროექტი შენობაზე გუმბათის დადგმას გულისხმობდა.
საზოგადოების პროტესტი
რეკონსტრუქციის პროექტმა საზოგადოების არაერთგვაროვანი და მძაფრი რეაქცია გამოიწვია, მიუხედავად ამისა, სააკაშვილმა განაცხადა, რომ ბაგრატის ტაძარი, მიუხედავად წინააღმდეგობებისა, მაინც უნდა აღდგენილიყო და სამუშაოები გაგრძელდებოდა. ამის მიზეზად კომიტეტმა 2009 წელს ტაძარზე დაწყებული სარეკონსტრუქციო სამუშაო დაასახელა გახდა, რომელიც შენობის ავთენტურობასა და მთლიანობას არღვევს. 2012 წელს სანქტ-პეტერბურგში გამართულ 36-ე სხდომაზე მსოფლიო მემკვიდრეობის კომიტეტმა ბაგრატის ტაძარი კვლავ საფრთხის ქვეშ მყოფ ძეგლთა სიაში დატოვა.
ტაძრის სასულიერო ისტორია
ბაგრატის ტაძარს მისი არქიტექტურული ისტორიის პარალელურად ჰქონდა თავისი სასულიერო ფუნქციონირების ისტორიაც. ის იყო ქართველი მეფეების კურთხევისა და მათი გარდაცვალების შემდეგ მათი განასასვენებელი ადგილი.
ბაგრატის ტაძარში დაკრძალულია ერთიანი საქართველოს მეორე მეფე გიორგი I (104-1027), ვარაუდობენ რომ აქვე უნდა იყოს დაკრძალული ჰერეთის დედოფალი დინარა და ბაგრატ IV-ს პირველი მეუღლე ბიზანტიის იმპერატორის ასული ელენე, საკათალიკოსო ტაძარში განისვენებენ ქუთათელი მღვდელმთავრები. ჯუანშერის ცნობით, VIII საუკუნის დასაწყისში „ქუთათისის საყდარში დაჰფლენ“ ქართლის დევნილი ერისმთავარი სტეფანოზ II, ცნობილი მეფისა და მოწამის არჩილის მამა. სავარაუდებელია, რომ პირველი მეფე, რომელიც ქუთაისის საკათედრო ტაძარში აკურთხეს გიორგი I იყო. ეს მოხდა 1014 წელს. 1027 წელს ის თრიალეთში გარდაიცვალა, წამოიყვანეს და „დამარხეს საყდარსა ქუთაისსა“.
„შემდგომად მიცვალებისა დიდისა გიორგისა, მასვე ჟამსა მეფედ იქმნა“ მისი 9 წლის ვაჟი ბაგრატ IV (1027-1072), სავარაუდოდ მეფე გიორგი დამარხეს ქუთაისის საყდარში და ამავე დროს მეფედ აკურთხეს მისი მცირეწლოვანი ვაჟი-ბაგრატი.
1054 წელს ბიზანტიაში წასვლის წინ ბაგრატ IV-ემ „დაუტევა ქუთათისს მეფედ სამეფოსა ზედა აფხაზეთისასა“, სავარაუდოდ ეს იმას ნიშნავს, რომ ბაგრატმა მეფედ აკურთხა გიორგი II (1072-1089), თუმცა ურჩმა ფეოდალმა კლდეკარის ერისთავთ-ერისთავმა ლიპარიტმა, ბაგრატის ბიზანტიაში ყოფნის დროს, გამოითხოვა ქუთაისში დატოვებული გიორგი, წაიყვანა რუისში და მეფედ აკურთხა, სავარაუდოდ ეს იმას ნიშნავდა, რომ იგი არ ცნობდა ქუთაისში ცენტრალური ხელისუფლების რეზიდენციაში გიორგის მეფედ კურთხევას და ის ხელმეორედ აკურთხა თავისი ზედამხედველობის ქვეშ.
დავით აღმაშენებელის მეფედ კურთხევის ადგილზე არაფერი ვიცით, სავარაუდოდ ეს უნდა მომხდარიყო ქუთაისის საკათედრო ტაძარში.
1230 წელს რუსუდანმა „მოუწოდა ყოველთა სპათა მისთა, აფხაზთა, დადიან-ბედიანთა, რაჭის ერისთავთა, კათალიკოზსა აფხაზეთისასა და დასუეს მეფედ დავით ძე რუსუდანისა, აკურთხეს ქუთათისს და დაადგეს თავსა მისსა გვირგვინი“.
1259 წელს მონღოლთა წინააღმდეგ აჯანყებული დავით ნარინი იძულებული გახდა ქუთაისში გადმოსულიყო: „...ხოლო ვითარ ცნეს აფხაზთა, სუანთა, დადიანმან, ბედიანმან, რაჭის ერისთავმან და სრულიად ლიხთ იმერელთა, შემოკრბეს სიხარულითა დიდითა და მეფედ-ყვეს დავით აფხაზთა, ვიდრე ლიხთამდე“ ანუ ამ წელს მომხდარა დავით ნარინის კურთხევა დასავლეთ საქართველოს მეფედ.
1360 წელს გამეფებული ბაგრატ V, დავითის ძის, (რომელიც 1393 წლამდე მეფობდა), კურთხევა ივანე ჯავახიშვილის აზრით ასევე ქუთაისში მომხდარა.
1414 წელს ქუთაისის საკათედრო ტაძარში მეფედ აკურთხეს ალექსანდრე პირველი კონსტანტინეს ძე. ვახუშტის თქმით: „შემოკრებული იმერ-ამერთა დიდებულთა და კათალიკოზთა და ეპიზკოპოსთაგან ეკურთხა მეფედ მუნ“.
XV-XVIII საუკუნეებში ბაგრატის ტაძარში ასევე ხდებოდა იმერეთის მეფეების კურთხევა.
ოსმალების მიერ 1691 წელს ბაგრატის ტაძრის დანგრევის შემდეგ საეპისკოპოსო კათედრა დროებით მოშლილა, თუმცა როგორც ჩანს მხოლოდ XVII საუკუნის 20-იან წლებამდე. სოლომონ I-ის აქტიური მოღვაწეობით და 1759 წლის საეკლესიო კრების გადაწყვეტილებით კათედრა განაახლეს და წინამძღვრად აკურთხეს ცნობილი საეკლესიო მოღვაწე მაქსიმე აბაშიძე. ქუთათელი ეპისკოპოსის კათედრამ 1820-იან წლებამდე იარსება (ბაგრატის ტაძრის სამხრეთ კარიბჭეში იყო მოწყობილი), სანამ რუსეთის იმპერიის მიერ არ იქნა გაუქმებული საქართველოს ავტოკეფალია და იმერეთის სამეფოში მოწყობილი აჯანყება, სისხლში არ იქნა ჩახშობილი.
საინტერესო ფაქტები
800px|მინი|ცენტრი|სამკაული VII საუკუნის კეთილშობილი ქალბატონის სამარხიდან
ჩხანდოკუნი
ჩხანდოკუნი, აგრეთვე ცნობილი როგორც ჩხანდოკუნის სასახლე — ისტორიული ნაგებობა სამხრეთ კორეის დედაქალაქ სეულში. იგი ერთ-ერთია ჩოსონის დინასტიის მიერ აშენებული „ხუთი დიდი სასახლიდან“. იმის გამო, რომ ჩხანდოკუნი კიონბოკუნის სასახლის აღმოსავლეთით მდებარეობს, მას ხშირად აღმოსავლეთ სასახლესაც უწოდებენ (東闕). იგი კორეელი პრინცების საყვარელი ადგილს წარმოადგნდა. სასახლე 1395 წელს აიგო.
ჩხანდოკუნი, ისევე როგორც სეულის ხუთივე დიდი სასახლე, მნიშვნელოვნად დაზიანდა კორეის იაოპნური ოკუპაციის დროს. დღეისათვის მისი სტრუქტურის მხოლოდ 30%-ია შემორჩენილი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები სამხრეთ კორეაში
გამაფრთხილებელი შეფერილობა
მინი|[[ბაყაყისებრნი|ბაყაყის გამაფრთხილებელი შეფერილობა]] გამაფრთხილებელი შეფერილობა — მკვეთრი, თვალში საცემი შეფერვა, რაც ახასიათებს ზოგ ცხოველს და საჭმელად მის უვარგისობაზე მიანიშნებს. გამაფრთხილებელი შეფერილობა იცავს მას მხოლოდ ისეთი ცხოველებისგან, რომლებსაც კარგად განვითარებული მხედველობის წყალობით შეუძლიათ ფერების გარჩევა და რთული რეფლექსური მოქმედების მეოხებით გამომუშავებული აქვთ პირობითი რეფლექსი ამა თუ იმ ფერზე. გამაფრთხილებელი შეფერილობა ჩვეულებრივ ახასიათებთ ცხოველებს, რომლებსაც აქვთ მსუსხავი უჯრედები (მრავალი აქტინია), შხამიანი ჯირკვლები და ეკლები (ზოგიერთი თევზი და მწერი), ძვლოვანი ჯავშანი, შხამიანი „ხორცი“ ან შხამიანი ლორწო (სალამანდრა, გომბეშო, ვასაკა, ზოგი შხამიანი გველი, ხვლიკი), ან არასასიამოვნო სუნის სითხეს გამოყოფენ (მრავალფეხიანები, ხოჭოები, სწორფრთიანები, ბაღლინჯოები, პეპლები, სხვადასხვა მყრალა). ამიტომ მტაცებლებს სწრაფად უმუშავდებათ პირობითი რეფლექსი ასეთი ცხოველების გამაფრთხილებელ შეფერილობაზე. ასეთი ცხოველები მოძრაობენ ნელა და მტაცებლის თავდასხმის დროს ისეთ პოზას იღებენ, რომ ადვილად შესამჩნევნი გახდნენ. ზოგჯერ გამაფრთხილებელ შეფერილობას ახლავას მფარველობითი შეფერილობა ან „მუქარის პოზები“, გამაფრთხილებელი ბგერები და სუნი. გამაფრთხილებელი შეფერილობა ხელს უწყობს სახეობის შენარჩუნებას არსებობისათვის ბრძოლაში. იგი გამომუშავდა ორგანიზმების ევოლუციურ პროცესში ბუნებრივი გადარჩევის შედეგად.
დონა ტარტი
დონა ლუიზა ტარტი (Donna Louise Tartt; დ. 23 დეკემბერი, 1963) — ამერიკელი მწერალი, პულიცერის პრემიის ლაურეატი (2014) რომანისთვის „ჩიტბატონა“.
ცხოვრება და კარიერა
1981 წელს იგი მისისიპის უნივერსიტეტში ჩაირიცხა და გახდა გაერთიანება „კაპა კაპა გამას“ წევრი, 1982 წელს კი ლექტორის რჩევით დონა გადავიდა ბენინგტონის კოლეჯში (ვერმონტი, აშშ), რომელიც სპეციალიზირებული იყო „თავისუფალ ხელოვნებაზე“. კოლეჯში სწავლის პერიოდში მისი ერთ-ერთი მასწავლებელი იყო მწერალი და ჟურნალისტი ჯო მაკ-გინისი. 1986 წელს დაამთავრა კოლეჯი კლასიკური ფილოლოგიის სპეციალობით.
1992 წელს გამოაქვეყნა თავისი პირველი რომანი, „საიდუმლო ისტორია“ (The Secret History), რომელიც გახდა ბესტსელერი და ითარგმნა 24 უცხო ენაზე.
2002 წელს მეორე რომანი გამოქვეყნდა სახელწოდებით „პატარა მეგობარი“ ( The Little Friend).
2013 წელს გამოდის მისი რიგით მესამე რომანი „ჩიტბატონა“ (The Goldfinch). შემდეგ წელს ამ რომანს მიენიჭა პულიცერის პრემია. Warner Bros.-მა და RatPac Entertainment-მა წიგნის გადაღების უფლებები მოიპოვეს. 2019 წელს გამოვიდა ფილმი „ჩიტბატონა“.
2014 წლის აპრილში ჟურნალმა Time დონა ტარტი შეიყვანა „მსოფლიოს 100 ყველაზე გავლენიანი ადამიანის“ სიაში.
სქოლიო
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი რომანისტები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი რომანისტები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 1963 კატეგორია:დაბადებული 23 დეკემბერი კატეგორია:ამერიკელი ქალი რომანისტები კატეგორია:ფსიქოლოგიური ჟანრის მწერლები
ბაზალეთის ბრძოლა
ბაზალეთის ბრძოლა 1626 — ბრძოლა ქართლ-კახეთის მეფის თეიმურაზ I-ისა და გიორგი სააკაძის ლაშქარს შორის. სააკაძის მისწრაფებამ ქვეყნის გაერთიანებისა და თავადთა თვითნებობის ალაგმვისაკენ, ამ უკანასკნელთა უკმაყოფილება გამოიწვია. მათ შეძლეს მტრობა ჩამოეგდოთ გიორგი სააკაძესა და თეიმურაზ I-ს შორის, რომელსაც არ მოსწონდა დიდი მოურავის დამოუკიდებელი ურთიერთობა ოსმალეთის სულთანთან და დასავლეთ საქართველოს მეფე-მთავრებთან. ქართლში მომხდარი განხეთქილების გამოყენება სცადა ირანის შაჰმა აბას I-მა და თეიმურაზ I-ს შერიგება შესთავაზა. ამ გარემოებამ კიდევ უფრო გაამწვავა ურთიერთობა თეიმურაზსა და სააკაძეს შორის. 1626 წლის ზაფხულის დამლევს თეიმურაზი კახეთში გადავიდა, მას თან გადაჰყვა ქართლის დიდ ფეოდალთა ერთი ნაწილი, მათ შორის სააკაძის ცოლისძმა ზურაბ არაგვის ერისთავი და იოთამ ამილახვარი. სააკაძის მხარეზე დარჩნენ ქართლის გამგებელი ქაიხოსრო მუხრანბატონი, სააკაძის სიძე იესე ქსნის ერისთავი და ქართლის სამეფო აზნაურების დიდი ნაწილი. ქართლის ფეოდალთა ერთი ჯგუფი, რომელიც სიმონ II-ს ერთგულობდა, ბრძოლაში არ მონაწილეობდა. სააკაძემ იმერეთის მეფე გიორგი III-ს შესთავაზა მისი ვაჟიშვილის ალექსანდრე III-ის ქართლში გამეფება. გამარჯვების შემთხვევაში ალექსანდრე ქართლ-კახეთის მეფე და იმერეთის ტახტის მემკვიდრე იქნებოდა. ეს საქართველოს გაერთიანების საფუძველს შექმნიდა. გიორგი III-მ წინადადება მიიღო და დამხმარე ჯარიც გამოუგზავნა. სააკაძეს ოსმალეთის სულთნის ნებართვით სამცხედანაც მოუვიდა დამხმარე ჯარი. ბრძოლა გვიან შემოდგომაზე, ბაზალეთის ტბასთან გაიმართა. ცუდ ამინდში შორი გზით მოსულ სააკაძის ჯარს არახელსაყრელ პირობებში მოუხდა ბრძოლა. სააკაძემ ერთხანს ბრძოლაში პირადი მონაწილეობა არ მიიღო. გიორგის ცხენზე დავით (დაუთ-ბეგი) გოგორიშვილი შეჯდა და მისი სახელით ბრძოლაში შეიჭრა. იგი ზურაბ ერისთავმა მოკლა. ხმა გავარდა, სააკაძე მოკლესო. გიორგი იძულებული გახდა ბრძოლაში ჩაბმულიყო. სასტიკ შეტაკებაში მრავალი დაიხოცა და დაიჭრა (დაჭრილებს შორის იყვნენ გ. სააკაძე, თეიმურაზ I და ზურაბ ერისთავი). ბრძოლა თეიმურაზ I-სა და ზურაბის გამარჯვებით დამთავრდა, რაც დიდ ფეოდალთა გამარჯვებას მოასწავებდა.
ბაზალეთის ბრძოლაში საქართველოს გაერთიანების დიდი საქმე ჩაიშალა. სააკაძის დამარცხების მთავარი მიზეზი გამაერთიანებელ ძალთა სისუსტე იყო.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ბრძოლები კატეგორია:XVII საუკუნის ბრძოლები
ბრაზილიის გერბი
thumb|250px|ბრაზილიის გერბი ბრაზილიის გერბი – ბრაზილიის სახელმწიფოებრივი სიმბოლო. შეიქმნა 1889 წლის 19 ნოემბერს, ბრაზილიის რესპუბლიკის შექმნიდან 4 დღის შემდეგ.
გერბი შედგება ცენტრალური ემბლემისგან, რომელიც შემოსაზღვრულია ბრაზილიის ორი უმნიშვნელოვანესი კულტურის - ყავის (მარცხნივ) და თამბაქოს ტოტებისაგან.
ცენტრში, ლურჯ წრეში, გამოსახულია თანავარსკვლავედი სამხრეთის ჯვარი. ლურჯი წრის გარშემო გამოსახული 27 ვარსკვლავი აღნიშნავს ბრაზილიის 26 შტატსა და 1 ფედერალურ რაიონს.
ლურჯი ლენტის პირველ ხაზზე დაწერილია ბრაზილიის ოფიციალური სახელწოდება (República Federativa do Brasil - ბრაზილიის ფედერაციული რესპუბლიკა), ხოლო მეორე ხაზზე ფედერაციული რესპუბლიკის შექმნის თარიღი (1889 წლის 15 ნოემბერი).
კატეგორია:ბრაზილიის ეროვნული სიმბოლოები კატეგორია:სახელმწიფო გერბები
ხიზი
ხიზი (Xızı) — ქალაქი აზერბაიჯანში, ხიზის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს ბაქოდან 104 კმ-ში. ხიზი მოსახლეობის რაოდენობით (1600 კაცი) აზერბაიჯანში 66-ე ადგილზეა.
ქალაქი ხიზი მდებარეობს კავკასიონის ქედის სამხრეთ კალთაზე — სამურის სამხრეთ კალთიდან დევეჩამდე გაშლილ ფენაზე. მთები დაბალია, უმაღლესი წერტილი ზღვის დონიდან 958 მეტრზეა — მთა სარაკუ და 2203 მეტრი — დუბრალის მთა. რამდენიმე რაიონში მთის ფერდობები გამოიყენება ზამთრის, ზოგი კი ზაფხულის საძოვრებად.
მოსახლეობა
1921 წლის აზერბაიჯანის სასოფლო-სამეურნეო აღწერის შედეგების მიხედვით, სოფელ ხიზში ცხოვრობდა 803 კაცი (167 კომლი), ძირითადად თათები.
ღირსშესანიშნაობები
ქალაქიდან არც თუ ისე შორს შეიქმნა დასასვენებელი ზონა „ჯანნეტ ბაგი“. ხიზიდან 8 კილომეტრში არის კიდევ ერთი დასასვენებელი ზონა — ყიზილგაზმა. ქალაქის ისტორიული ღირსშესანიშნაობებიდან აღსანიშნავია აზერბაიჯანული დრამის დამაარსებლის, ჯაფარ ჯაბარლისა და აზერბაიჯანელი პოეტის, მიქაილ მუშფიგის სახლ-მუზეუმები.
ხიზი ცნობილია ხალიჩების ქსოვით. ხიზის ხალიჩები ბაქოს აზერბაიჯანული ხალიჩების ჯგუფს მიეკუთვნება. როგორც წესი, ხალიჩის შუა ნაწილი იყოფა უჯრედებად დიდი უჯრედების სახით, დანარჩენი კი იალქნებით იფარება. ხალიჩებზე ასევე გამოსახულია სიცოცხლის ხე და გეომეტრიული ნიმუშები.
კულტურაში
ცნობილია სიმღერა „ხიზი დაგლარი“, შექმილი კომპოზიტორ ალაკბარ თაგიევის მუსიკასა და ჰაფიზ ბახიშის ტექსტზე.
ხიზში მიმდინარეობდა საბჭოთა მხარტვრული ფილმის „უთავო მხედრის“ გადაღებების ნაწილი.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის ქალაქები
კარატალოვო
კარატალოვო (Ҡаратал; Караталово) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ჩეკმაგუშის რაიონში.
სქოლიო
კატეგორია:ჩეკმაგუშის რაიონის სოფლები
Antiguraleus galatea
Antiguraleus galatea — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
წყარო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
Polyrhachis wallacei
Polyrhachis wallacei — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ვოლტა (მრავალმნიშვნელოვანი)
ვოლტა შეიძლება იყოს:
სამხედრო ისტორია
სამხედრო ისტორია — ჰუმანიტარული დისციპლონა, ისტორიის მეცნიერების ერთ-ერთი განხრა, რომელიც შეისწავლის საბრძოლო მოქმედებებისა და ომების ისტორიას, მათ გავლენას საზოგადოებაზე, კულტურასა და ეკონმიკაზე, ასევე მათ მიერ გამოწვეულ ცვლილებებს პოლიტიკასა და საერთაშორისო ურთიერთობებში.
პროფესიონალი ისტორიკოსები, როგორც წესი, ყურადღებას ამახვილებენ სამხედრო მოვლენებსა და იმ გავლენაზე, რომელიც სამხედრო მოვლენებმა იქონიეს საზოგადოებაზე. მნიშვნელოვანია ასევე კონფლიქტების შედეგების ანალიზი. მოყვარული სამხედრო ისტორიკოსები, პროფესიონალებისგან განსხვავებით, ყურადღებას ამახვილებენ ბრძოლის დეტალების შესწავლაზე, უნიფორმისა და ეკიპირების მიმოხილვაზე.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამხედრო ისტორია კატეგორია:მეცნიერება კატეგორია:ისტორია
Polyrhachis weissi
Polyrhachis weissi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ტრაიპუ
ტრაიპუ (Traipu) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ალაგოასის შტატში. მიეკუთვნება აგრესტი-ალგოანუს მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 25 710 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 697 843 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 36.84 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალაგოასის შტატის მუნიციპალიტეტები
მიშელ მარტელი
მიშელ მარტელი (დ. 12 თებერვალი, 1961) — ჰაიტელი მუსიკოსი, პოლიტიკოსი. ჰაიტის პრეზიდენტი 2011-2016 წლებში. 2011 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში დაამარცხა მირლანდ მანიგა. 2016 წლის 10 თებერვალს მიშელ მარტელიმ თანამდებობა ქვეყანაში დაწყებული საპროტესტო აქციების ფონზე დატოვა.
სქოლიო
კატეგორია:ჰაიტის პრეზიდენტები
ბულგუკსა
ბულგუკსა — კორეული ბუდიზმის ჩოგიეს წესდების მთავარი ტაძარი სამხრეთ კორეაში, კიუნსან-პუკტოს პროვინციაში. მოიცავს ქვეყნის ეროვნული საგანძურის 7 ობიექტს, მათ შორისაა ორი პაგოდა და ბუდას ორი მოოქროვილი სკულპტურა. 1995 წელს, იუნესკომ ბულგუკსა მიდგან 4 კმ-ში მდებარე სოკურამთან ერთად მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.
Antiguraleus howelli
Antiguraleus howelli — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
ლა-მანჩა
300px|მინი|ქარის წისქვილები კამპო-დე-კრიპტანაში
ბულგუკსა
ტაძარი სილას სამეფოს ბუდისტური ხელოვნების ოქროს ხანის ნიმუშად მიიჩნევა. 1966 წელს აქ აღმოჩენილ იქნა მსოფლიოში უძველესი, ხით ბეჭდვის ნიმუშები, რომლებიც ახ.წ. 704 - 751 წლებით თარიღდება. დაბეჭდილია ბუდისტური ტექსტები.
ლა-მანჩა
thumb|350px|წითლად მოცემულია ლა-მანჩას ისტორიული მხარე, ნაცრისფრად კი-[[კასტილია-ლა-მანჩას ავტონომიური როგიონი.]]
ბულგუკსა
თანამედროვე კომპლექსის ადგილას, პირველადი, პატარა ტაძარი ახ.წ. 528 წელს აშენდა.
ლა-მანჩა
ლა-მანჩა — ისტორიული მხარე ესპანეთში. დღესდღეობით შედის კასტილია-ლა-მანჩას ავტონომიურ რეგიონში.
ბულგუკსა
ისტორია
ქრონიკების თანახმად თანამედროვე ბულგუკსის ტერიტორიაზე პირველი ტაძარი ააშენეს 538 წელს. სამგუგიუსაში (ლეგენდების კრებული) ლაპარაკია იმაზე, რომ ამჟამინდელი ტაძარი აგებულია 751 წელს კიმ დე სონოს მიერ თავისი წინაპრების სულთა საოხად. მშენებლობა დამთავრდა მისი გარდაცვალები შემდეგ 774 წელს. ახალ ტაძარს ეწოდა ბულგუკსა (ბუდას მიწის მონასტერი).
ლა-მანჩა
ლა-მანჩა მდებარეობს მშრალ, ხელოვნურად განაყოფიერებულ პლატოზე (610 მ) ცენტრალურ ესპანეთში, მადრიდის სამხრეთით. იგი მდებარეობს ტოლედოს მთებიდან კუენკას მთიანეთის დასავლეთ ფერდობებამდე. სამხრეთიდან საზღვრავს სიერა მორენა, სამხრეთიდან კი ლა ალკარისა რეგიონი. ლა-მანჩას პლატო გადანაწილებულია ტოლედოს, კუენკას, ალბასეტესა და ყველაზე მეტად, კი სიუდად რეალის პროვინციებში.
ბულგუკსა
ისტორია
კორიოს დინასტიისა და ჩოსონის დინასტიის ადრეულ პერიოდში ტაძარი ნაწილობრივ გადააკეთეს. იმჯინის ომის დროს (1592-1598 წწ.) ხის ნაგებობები დაიწვა. 1604 წელს დაიწყო ტაძრის რეკონსტრუქცია და გაფართოება. 1805 წლამდე ჩატარდა 40-მდე სამშენებლო და აღდგენითი სამუშაო. იაპონიიის კოლონიური მმართველობის დროს 1910-1945 წლებში იაპონელებმა დაიწყეს ტაძრის რესტავრაცია, თუმაც ბოლომდე ვერ მიიყვანეს.
ლა-მანჩა
ლა-მანჩას განსაკუთრებული პოპულარობა შესძინა სერვანტესის რომანმა „დონ კიხოტი“, რომლის მოქმედება ლა-მანჩას მხარეში მიმდინარეობს.
ბულგუკსა
ისტორია
მეორე მსოფლიო ომისა და კორეის ომის შემდეგ, 1966 წელს დაიწყო ტაძრის ნაწილობრივი რესტავრაცია. ამის შემდეგ სამხრეთ კორეის პრეზიდენტი პაკ ჩონ ჰი იწყებს ტაძრის აღმშენებლობას და ბულგუკსა იღებს თანამედროვე იერსახეს.
ლა-მანჩა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კასტილია-ლა-მანჩა კატეგორია:ისტორიული მხარეები ესპანეთში
ბულგუკსა
სტრუქტურა
სოგემუნი, ტაძრის შესასვლელი, რომელიც შედგება ორი დონის კიბისა და ხიდისაგან, 23-ე ნომრითაა შეტანილი ეროვნული საგანძურის სიაში. კიბის 33 საფეხური სიმბოლიზებულია განათლებისაკენ გადადგმულ 33 საფეხურთან. 17 საფეხურისაგან შემდგარი ქვედა ნაწილი - ცონგუნგიო (ცისფერი ღრუბლების ხიდი) - 6,3 მეტრის სიგრძისაა. ზედა ნაწილი - ბეგუნგიო (თეთრი ღრუბლების ხიდი) – 16 საფეხურიანია და 5,4 მეტრი სიგრძისაა. კიბეები მიემართება ჯაჰოამუნი-იისფერი ღრუბლების ჭიშკრისკენ.
ტაძრის ეზოში ორი პაგოდაა, რაც კორეული ბუდისტური მონასტრებისათვის არ არის დამახასიათებელი. სოკატაპი - სამსართულიანი (პაგოდა სოგგამუნში) 8,2 მ. სიმაღლისაა, აგებულია ქვით ტრადიციული კორეული სტილით, მარტივი ხაზებით და მინიმალური მორთულობით. სოკატაპის ასაკი 13 საუკუნეზე მეტს ითვლის. 10, 4 მეტრის დაბოთაბი (საგანძურის პაგოდა) სოკატაპისაგან განსხვავებით ცნობილია ნატიფი ორნამენტებით. მისი გამოსახულება დატანილია სამხრეთ კორეულ 10 ვონიან მონეტებზე. დაბოთაბი და სოგათაბი მე-20 და 21-ე ნომრით შეიტანეს ეროვნული საგანძურის ნუსხაში.
ტაძრის მთავარი დარბაზი - დეუნძონი (განათლების დიდი დარბაზი). დაბოთაბი და სოგათაბი ამ დარბაზის წინ მდებარეობს. დარბაზი საკიამუნის ბუდას სალოცავია, აგებულია 681 წელს. მთავარი დარბაზის უკან არის მუსოლჯეონი - მდუმარების დარბაზი. მისი სხელი იმ რწმენას გამოხატავს, რომ ბუდას სწავლება მხოლოდ სიტყვებით არ მიიღება. ეს ბულგუკსას ტაძრის ერთ-ერთი უძველესი ნაგებობაა, დათარიღებული 670 წლით.
პირველი ნაბეჭდი წიგნი მსოფლიოში
1966 წელს აღმოაჩინეს ქსილოგრაფიული ტექსტი უშნიშა ვიჯაი დჰარანი სუტრა, დათარიღებული დაახლოებით 704-751 წლებით. გრაგნილი დაბეჭდილია იაპონურ ქაღალდზე ზომით 8X630 სმ. იგი ნაბეჭდი წიგნის ყველაზე ადრეული ნიმუშია მსოფლიოში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები სამხრეთ კორეაში
თსუ (მრავალმნიშვნელოვანი)
თსუ შეიძლება იყოს:
ტისტა
მინი|310პქ|მდინარე ტისტა ტისტა (তিস্তা) — მდინარე ინდოეთსა და ბანგლადეშში, ბრაჰმაპუტრის შენაკადი. სათავეს იღებს ინდოეთის შტატ სიკიმში, გადაკვეთს მის თითქმის მთლიან ტერიტორიას. ზურმუხტისფერი მდინარე აყალიბებს საზღვარს სიკიმსა და დასავლეთ ბენგალს შორის, რის შემდეგაც ბანგლადეშის ტერიტორიაზე ბრაჰმაპუტრას ერწყმის. მისი სიგრძე 309 კმ-ია, აუზის ფართობი — 12 540 კმ².