cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
იბნ თაიმია
ბიოგრაფია
იბნ თაიმია დაიბადა 1263 წელს ჰარრანში, რომელიც სირიის ჩრდილოეთში მდებარეობს. მისი დაბადება დაემთხვა იმ პერიოდს, როდესაც მუსლიმები დიდი განსაცდელის წინაშე იდგნენ – ერთი მხრივ, მონღოლებმა აიღეს ბაღდადი და დაამხეს სახალიფო, ხოლო ხალიფა მისივე ქვეშევრდომმა მოკლა მონღოლთა საამებლად , მეორე მხრივ ჯვაროსნები ჯერ კიდევ არ იყვნენ განდევნილი წმინდა მიწიდან და მათი სამეფო–სამთავროები ჯერ ისევ არსებობდა აღმოსავლეთ ხმელთაშუაზღვისპირეთში. გარდა საგარეო საფრთხისა, მუსლიმთა დაქსაქსულობას ასევე ხელს უწყობდა ახალაღმოცენებული სექტები და ურთიერთდაპირისპირებული განშტოებები. ამ განშტოებათა წარმომადგენლებს აქტიურად იყენებდნენ მონღოლები. მონღოლთა დავალებით, ისინი დადიოდნენ მუსლიმთა შორის და ქადაგებდნენ ერთი მხრივ თითქოსდა მონღოლები ია'ჯუჯ–მა'ჯუჯი იყვნენ, მათ წინააღმდეგ ბრძოლას აზრი არ ჰქონდა და ხალხი უნდა შეგუებოდა მათ მბრძანებლობასა და სისასტიკეს, ხოლო მეორე მხრივ მონღოლებს, რომელთა ზედაფენაც ფორმალურად ისლამის მიღების მიუხედავად კვლავ ჩვეულებრივ აგრძელებდა მუსლიმური მხარეების რბევას, აცხადებდნენ მუსლიმებად და მათ წინააღმდეგ ბრძოლას კრძალავდნენ. იბნ თაიმიას ბაბუაც და მამაც ჰანბალი მაზჰაბის სწავლულები იყვნენ და 1268 წელს, როცა იბნ თაიმიას ოჯახი მონღოლთა შემოსევებისგან უფრო დაცულ დამასკოში გადასახლდა (რომელსაც იმ პერიოდი მამლუქები მართავდნენ), იბნ თაიმიას მამა ხუტბას კითხულობდა ომაიანთა მეჩეთში დამასკოში და ქადაგებდა მისი კათედრიდან. ამ ქადაგებებს მრავალი ადამიანი ესწრებოდა, მათ შორის თავად იბნ თაიმიაც, რომელსაც ასევე პატარა ასაკიდანვე ასწავლიდა ჰადისებს დამასკელი ქალი–სწავლული, ზაინაბ ბინთ მაქი იბნ 'ალი. 1283 წელს გარდაიცვალა 'აბდუ ლ–ჰალიმი, როცა იბნ თაიმია 'ასაქურიას სასწავლებელში სწავლობდა. ამ სასწავლებლის დასრულების შემდეგ, 1296 წელს იგი თავად იწყებს მასწავლებლობას ომაიანთა მეჩეთში. მისი ფენომენალური მეხსიერებისა და გადმოცემის კარგი უნარის წყალობით მალევე იგი ხდება ძალიან პოპულარული ხალხში.
მონღოლთა შემოსევები
ამ პერიოდში ერაყი, ირანი და ხორასანი მონღოლთა გამგებლობის ქვეშ რჩებოდა. მამლუქები, რომლებიც მართავდნენ ეგვიპტეს, სირიასა და ჰიჯაზს (არაბეთის ნახევარკუნძულის ცენტრალური ნაწილი), რამდენიმეჯერ შეეცადნენ ბაღდადის დაბრუნებას, მაგრამ უშედეგოდ. როცა მონღოლებმა დააპირეს დამასკოს აღება, ყალავუნი, მამლუქთა სულთანი გამოემართა მათ წინააღმდეგ ძლიერი ეგვიპტური ლაშქრით. 1299 წელს ხაზანდარის ველზე, ჰომსთან ახლოს მონღოლებმა დაამარცხეს მამლუქები და მათმა წინამძღოლმა მაჰმუდ ღაზან–ხანმა დამასკოს შეუტია. მიმდებარე პატარა ქალაქებისა და სოფლების მოსახლეობამ დამასკოს ციტადელს შეაფარა თავი. დამასკოში დიდი არეულობა სუფევდა. ყაზან–ყაენმა, თუმცა მონათლული და აღზრდილი იყო ქრისტიანი დედის, ურუქ–ხათუნის მიერ, ტახტზე ასვლამდე (1295 წ.) ისლამი მიიღო. ამის გათვალისწინებით, დამასკოდან მუსლიმ სწავლულთა დელეგაცია მიდის ნაბაქში, სადაც იმ დროს დაბანაკებული იყო ყაზან–ყაენი, რათა მასზე ზეგავლენა მოახდინონ და შეაჩერონ მისი შეტევა. დელეგაციას ახლავს იბნ თაიმიაც. როდესაც ყაზან–ხანმა დელეგაცია მიიღო, როგორც ისტორიკოსები აზ–ზაჰაბი და იბნ ქასირ ად–დიმაშყი გადმოგვცემენ, სწავლულებს ყაზან–ხანის წინაშე ვეღარაფერი უთქვამთ, გარდა იბნ თაიმიასი, რომელმაც პირდაპირ უთხრა მას:
ყაზან–ხანმა მართლაც შეარბილა შეტევა დამასკოს ციტადელზე და გაათავისუფლა დატყვევებული მუსლიმები, ხოლო მალევე, როცა აღმოსავლეთიდან მის სამფლობელოებში ჩაღათას ულუსის არმიები შეიჭრნენ, საერთოდაც უკან გაბრუნდა და დატოვა სირიის საზღვრები. thumb|right|300პქ|[[ყაზან-ყაენი უბრძანებს კილიკიის სომხეთის მეფეს, ჰეთუმ II–ს ეახლოს ყუთლუშაჰ–ნოინს ლაშქრობაში. 1303 წ.]] 1303 წელს ყუთლუშაჰ–ნოინის სარდლობით მონღოლები ხელახლა შეიჭრნენ მამლუქთა სირიაში. ეგვიპტიდან მაშველი ძალების დაგვიანების გამო ხალხში მასობრივი პანიკა დაიწყო. მონღოლთა სისასტიკით დაშინებული ხალხი ტოვებდა სირიას და ცდილობდა პალესტინის ან ეგვიპტისთვის შეეფარებინა თავი. იბნ თაიმია ამჯერადაც უქადაგებდა ხალხს, არ მიეტოვებინათ სირია და დამასკო გაემაგრებინათ. ხალხის დიდ ნაწილში იბნ თაიმიას მიმართ ნდობა იმხელა ყოფილა, რომ იბნ იიასის და ალ-მაკრიზის თანახმად, ბევრი ადამიანი დარჩა და მაშველ ძალებს დაუწყო ლოდინი. ჰიჯრის 702 წლის 2 რამადანს (20 აპრილი 1303) მამლუქთა და მონღოლთა არმიები ერთმანეთს შეხვდნენ შაყჰაბის, იგივე მარჯ ას–საფარის ველზე, დამასკოს სამხრეთით და ამჯერად მამლუქებმა გადამწყვეტი გამარჯვება მოიპოვეს მონღოლებზე. მონღოლთა არმია უკუიქცა და მას შემდეგ ილხანებს აღარ უცდიათ მამლუქებზე თავდასხმა.
რელიგიური მოწოდება
გარდა მონღოლთა წინააღმდეგ ბრძოლისა, იბნ თაიმია ასევე აქტიურად იყო ჩართული რელიგიურ საქმიანობაში. უპირველესად იგი იმ დროის სირიაში გავრცელებულ რიფა'ი ტარიყასა და ითთიჰადიას პანთეისტურ სწავლებას უპირისპირდებოდა. იგი ასევე მკაცრად აკრიტიკებდა მონღოლ მმართველებს, რომლებიც აგრძელებდნენ ჩინგიზ-ყაენის იასას გამოყენებას სახელმწიფოს მართვისას და თვლიდა, რომ მათ მიერ ისლამის აღიარება ცარიელი სიტყვები იყო, სანამ ისინი იასას მაგიერ შარი'ათს არ დაეყრდნობოდნენ მმართველობისას. მისივე აზრით, ასევე მიუღებელი იყო ითთიბა', ანუ თაყლიდი, ანუ ბრმა მიმდევრობა, როდესაც ესა თუ ის ადამიანი ირჩევდა რომელიმე სწავლულს, რომელსაც ბრმად მისდევდა ნებისმიერი შეხედულების აღსრულებისას. მისი აზრით, ეს ყურანისეული მითითების დარღვევა იყო, სადაც იგი კრძალავს სწავლულების ბრმად მიმდევრობას წიგნის ხალხის მაგალითზე. იბნ თაიმია სასტიკად ეწინააღმდეგებოდა გახალხურებულ რელიგიას, განსაკუთრებით მავლიდის აღნიშვნასა და სუფი წმინდანების საფლავებზე სალოცავების აშენებას. ამას სხვა რელიგიიდან ისლამში შემოტანილ, უსარგებლო დანამატად მიიჩნევდა და ყველას მოუწოდებდა, შეეწყვიტათ მსგავსი პრაქტიკა. იგი ასევე ეწინააღმდეგებოდა მეჩეთების გადამეტებულ პატივისცემას და ამტკიცებდა, რომ ასეთი პატივისცემა ისლამში მხოლოდ ორ მეჩეთს – მასჯიდ ალ–ჰარამსა და მასჯიდ ან–ნაბავის ეკუთვნის, მკაცრად აკრიტიკებდა ისლამში აღმოცენებულ მიმდინარეობებს – ჯაჰმიტებს, ჰულულიტებს, მუ'თაზილლებს, ყადარიებს, აშ'არიტებსა და ა.შ. გარდა ამ შეხედულებებისა, მას ჰქონდა რამდენიმე საკმაოდ საინტერესო შეხედულება, მათ შორის დედამიწის სფეროსებურებისა და მისი უდიდესი ნაწილის წყლით დაფარვის შესახებ, რომელიც იბნ ჰაზმ ალ–ანდალუსის აზრებს ემთხვევა, ასევე ფასების ნიხრის მოთხოვნა–მიწოდების მაჩვენებლებზე დამოკიდებულების შესახებ.
ნაშრომები
იბნ თაიმია ავტორია მრავალი ნაშრომისა და კრებულისა (350 ნაშრომი მისი მოსწავლის, იბნ ყაიიმ ალ–ჯავზიიას მიხედვით, ხოლო 500 ნაშრომი მეორე მოსწავლის, აზ–ზაჰაბის მიხედვით). მათგან აღსანიშნავია:
რესურსები ინტერნეტში
http://www.ibntaymiyyah.com/
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1263 კატეგორია:გარდაცვლილი 1328
იასაბი
იასაბი (Yasab) — სოფელი აზერბაიჯანში, გუსარის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1 838  კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გუსარის რაიონის სოფლები
CP System
CP System (შემოკლებით CPS) — არკადული სისტემა, შექმნილი კომპანია Capcom-ის მიერ. მასზე თამაშები ეშვებოდა ROM კარტრიჯის მეშვეობით. სისტემაზე საერთო ჯამში გამოვიდა ორ ათეულზე მეტი თამაში. 1993 წელს გამოიცა CP System II, რომელიც უფრო წარმატებული აღმოჩნდა, ვიდრე მისი წინამორბედი.
CPS-ის ყველაზე წარმატებული თამაშია „Street Fighter II“, გამოსული 1991 წელს, ისევე როგორც „The World Warrior“, „Champion Edition“ და „Hyper Fighting“.
1992 წელს Capcom-მა შეიმუშავა CPS-ის გაუმჯობესებული ვერსია სახელწოდებით CP System Dash.
1994 წელს Capcom შექმნა CP System-ის სახლის ვერსია Capcom Power System Changer (CPS Changer). ეს იყო Capcom-ის სახლის კონსოლების ბაზარზე შესვლის მცდელობა. მაღალი ფასის გამო კონსოლმა ვერ მოიპოვა პუპოლარობა მომხმარებელთა შორის. შედეგად, 1996 წლის მარტში, Capcom-მა შეწყვიტა მისი წარმოება.
თათარმაჰლა
თათარმაჰლა (Tatarməhlə) — სოფელი აზერბაიჯანში, არანის რეგიონის ნეფთჩალის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1111კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნეფთჩალის რაიონის სოფლები
კალმაკოვო (აბზელილოვოს რაიონი)
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 22 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ასკაროვოდან დაშორებულია 28 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია მაგნიტოგორსკი, რომელიც დაშორებულია 24 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის აბსოლუტურ უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (100%).
სქოლიო
კატეგორია:აბზელილოვოს რაიონის სოფლები
ემი ნეთერი
მინი|ემი ნეთერი ემი ნეთერი (Emmy Noether; დ. 23 მარტი, 1882, ერლანგენი — გ. 14 აპრილი, 1935, ბრინ-მორი, აშშ) — გერმანელი მათემატიკოსი. 1922–1933 წლებში მუშაობდა შტატგარეშე პროფესორად გეტინგენის უნივერსიტეტში. მნიშვნელოვანი გამოკვლევები აქვს ალგებრაში. ნეთერის შრომებმა ხელი შეუწყეს ალგებრაში იმ ახალი მიმართულების შექმნას, რომელიც ამჟამად ცნობილია ზოგადი, ანუ აბსტრაქტული ალგებრის სახელწოდებით, რომელმაც დიდი გავლენა მოახდინა თანამედროვე მათემატიკის აზროვნების განვითარებაზე. ნეთერის სახელს ატარებს თეორიული ფიზიკის ფუნდამენტური თეორემა.
ლიტერატურა
კატეგორია:გერმანელი მათემატიკოსები კატეგორია:დაბადებული 23 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1882 კატეგორია:გარდაცვლილი 14 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1935
აზერბაიჯანის საპარლამენტო არჩევნები (2020)
აზერბაიჯანში საპარლამენტო არჩევნები ჩატარდა 2020 წლის 9 თებერვალს. ეს იყო პირველი რიგგარეშე საპარლამენტო არჩევნები აზერბაიჯანის ისტორიაში.
ვადამდელი არჩევნების ისტორია
საპარლამენტო არჩევნები უნდა ჩატარებულიყო 2020 წლის ნოემბერში. 2019 წლის ნოემბერში მმართველი პარტიის დეპუტატებმა შესთავაზეს ინიციატივა, რომ დაითხოვონ აზერბაიჯანის ეროვნული ასამბლეა. 2 დეკემბერს, მილი მეჯლისის უმრავლესობამ მიიღო დადგენილება, რომლითაც მოითხოვდა ვადამდელი საპარლამენტო არჩევნების ჩატარებას. 7 დეკემბერს აზერბაიჯანის ცესკო-მ დაიწყო ვადამდელი არჩევნების პროცესი.
ხმის მიცემა
აზერბაიჯანში საპარლამენტო არჩევნებზე ხმის მიცემა დაიწყო 08:00 საათზე და დასრულდა 2020 წლის 9 თებერვალს 19:00 საათზე.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის საკანონმდებლო ორგანოს არჩევნები
პაპუნაუა
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 855 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 5 938 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვაუპესის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
CGP Grey
CGP Grey — ამერიკელ-ირლანდიელი საგანმანათლებლო იუთუბერი და პოდკასტერი, რომელიც 2010 წლის 12 აგვისტოდან პოსტავს ვიდეოებს თავის არხზე, „CGP Grey“. ასევე დებს ვიდეოებს მის მეორე არხზე, „CGPGrey2“ და გეიმფლეის ლაივსტრიმებს მის კიდევ ერთ არხზე, CGP Play.
მისი იუთუბ არხი ძირითადად ფოკუსირებს მოკლე განმარტებით ვიდეოებზე სხვადასხვა თემების შესახებ: პოლიტიკა, გეოგრაფია, ეკონომიკა, ისტორია და კულტურა. არხის ყველაზე პოპულარული ვიდეო ეძღვნება ბრიტანული კუნძულების ტერმინოლოგიის ახსნას.
გარდა ვიდეოების შექმნისა, Grey ცნობილია პოდკასტი „Hello Internet“-ის წყალობითან, რომელიც 2014 წელს მეგობარ საგანმანათლებლო იუთუბერ ბრეიდი ჰარანთან ერთად შექმნა. 2015 წლიდან, მას ასევე მიჰყავს აუდიო პოდკასტი „Cortex“ მაიკ ჰარლისთან ერთად.
სქოლიო
კატეგორია:ადამიანები ლონდონიდან
ერევნის ეკლესიების სია
ქვემოთ მოცემულია ეკლესიებისა და კათედრალების სია სომხეთის დედაქალაქ ერევანში.
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის ეკლესიები კატეგორია:ერევნის ეკლესიები
რელიგია ინდოეთში
მინი რელიგია ინდოეთში - რელიგიური პრაქტიკების ერთობლიობა ინდოეთის ტერიტორიაზე. ინდოეთის სუბკონტინენტი მსოფლიოს უდიდესი რელიგიებისგან ოთხი  რელიგიის სამშობლოა;  კერძოდ ინდუიზმის, ბუდიზმის, ჯაინიზმის და სიქხიზმის. 2011 წლის აღწერის მონაცემებით, ინდოეთის მოსახლეობის 79,8% ინდუიზმს მისდევს, 14,2% ისლამს, 2,3% ქრისტიანობას, 1,7% სიქხიზმს, 0,7% ბუდიზმს და 0,4% ჯაინიზმს. ზოროასტრიზმს, სანამაჰიზმს და იუდაიზმს ინდოეთში ასევე გრძელი ისტორია აქვს და თითოეულ მათგანს რამდენიმე ათასი ინდოელი მიმდევარი ჰყავს. ინდოეთში ცხოვრობს მსოფლიოში ზოროასტრიზმის  მიმდევრების ყველაზე დიდი რაოდენობა, მიუხედავად იმის, რომ ეს რელიგია სპარსეთში წარმოიშვა. ინდოეთის ისტორიის განმავლობაში რელიგია ქვეყნის კულტურის მნიშვნელოვანი ნაწილი იყო. რელიგიური მრავალფეროვნება და რელიგიური ტოლერანტობა ქვეყანაში დამკვიდრებულია როგორც კანონით, ასევე წეს-ჩვეულებებით. ინდოეთის კონსტიტუცია რელიგიური თავისუფლების უფლებას ყოველი ადამიანის ერთ-ერთ ძირითად უფლებად აღიარებს.
მსოფლიოში ინდუიზმის მიმდევრების 94% ინდოეთში ცხოვრობს. ინდოეთში მდებარეობს ინდუისტური სამლოცველოების უმეტესობა. დასავლეთის ქვეყნებში პოპულარული გახდა ინდური რელიგიების ისეთი ელემენტები, როგორც იოგა, მედიტაცია, აიურვედული მედიცინა, მკითხაობა, კარმა და რეინკარნაცია. ინდოეთის სუბკონტინენტი ასევე შეიცავს მსოფლიოში მუსლიმთა უდიდეს მოსახლეობას, მთლიანი მუსლიმების დაახლოებით მესამედი სამხრეთ აზიაში ცხოვრობს. 2050 წლისთვის პროგნოზირებულია ინდოეთის მაჰმადიანი მოსახლეობის გაზრდა 311 მილიონამდე, ინდონეზიის გადასწრება და მსოფლიოს პროცენტულად უდიდესი მუსლიმი მოსახლეობის ადგილის დაკავება, თუმცა ინდოეთის მოსახლეობა შეინარჩუნებს ინდუისტთა უმრავლესობას (დაახლოებით 77%).
ინდუიზმი
ინდუიზმი უძველესი რელიგიაა ინდოეთში მიმდევრების ყველაზე დიდი რაოდენობით - 2011 წლის მონაცემებით დაახლოებით 966 მილიონი ადამიანი, რაც მოსახლეობის 79,8% -ს შეადგენს. ინდუიზმი მრავალფეროვანია, მასში გვხვდება მონოთეიზმი, ჰენოთეიზმი, პოლითეიზმი, პანთეიზმი, პანთეიზმი, მონიზმი, ათეიზმი, აგნოსტიციზმი და გნოსტიციზმიც. ინდუისტების უმეტესობა რელიგიურ რიტუალებს ყოველდღიურად ასრულებს და ზოგადად რელიგიურია.
ბუდიზმი
ბუდიზმი არის ინდური ტრანსტეისტული რელიგია და ფილოსოფია. ინდოეთში დაახლოებით 8,5 მილიონი ბუდისტი ცხოვრობს, რაც მთლიანი მოსახლეობის დაახლოებით 0,7% -ს შეადგენს. ბუდიზმი ძირითადად ჰიმალაის ქედის მთისწინეთში გვხვდება და მნიშვნელოვანი რელიგიაა სიქხიმში.
ისლამი
ისლამი არის მონოთეისტური რელიგია, რომლის ცენტრალური იდეებია ერთი ღმერთის - ალაჰის რწმენა და მუჰამედის მაგალითით ცხოვრება. ისლამი რელიგიურ უმცირესობათა შორის უმსხვილესი რელიგიაა ინდოეთში. ქვეყნის მოსახლეობის დაახლოებით 14,2% ან დაახლ. 200 მილიონი ადამიანი ისლამის მიმდევარია (2018 წლის შეფასება). ინდოეთში მუსლიმების უდიდესი რაოდენობაა იმ ქვეყნებს შორის, სადაც მოსახლეობის უმრავლესობა არ არის მუსლიმი. მუსულმანები უმრავლესობას წარმოადგენენ შტატებში ჯამუ, კაშმირი და ლახშადვიპი.
1947 წელს დამოუკიდებლობის მიღების შემდეგ ინდოეთში პერიოდულად ადგილი აქვთ რელიგიურ კონფლიქტებს მუსლიმების და ინდუისტების შორის, განსაკუთრებით გამოირჩევა ინდოეთის სისხლიანი დაყოფა. კონფლიქტის მიზეზი ძირითადად ინდუისტების ნაციონალიზმის და ისლამური ფუნდამენტალიზმის მიზეზია. მიუხედავად რელიგიური თავისუფლრბის აღიარების ინდოეთის კონსტიტუციის მიერ, კონფლიქტებმა ინდოეთის ზოგ ნაწილში ის შეზღუდეს. კონფლიქტები აღინიშნება სხვა რელიგიების წარმომადგენელთა შორისაც.
გავლენა ყოველდღიურ ცხოვრებაზე
რელიგიას დიდი გავლენა აქვს ინდურ დიეტაზე და სამზარეულოზე. მსოფლიოს უდიდესი ვეგეტერიანული პოპულაციაა, ბევრი ასევე არ ჭამს რძის პროდუქტებს. ჯაინიზმის ნებისმიერი მიმართულება და სექტა მოითხოვს უარის თქმას ხორცზე და ასევე ნებისმიერ მიწიდან ამოთხრილ ბოსტნეულზე (მათში შედის კარტოფილი და ტკბილი კარტოფილი, ნიორი და ა.შ.). ისლამი და იუდაიზმი კრძალავს ღორის ხორცს.
ინდუიზმში ცხოვრების ეტაპების აღმნიშვნელი რიგი რიტუალი და დღესასწაული არსებობს. აღინიშნება დაბადება, ქორწინება და სიკვდილი, ასევე პირველი მკვრივი საკვების მიღება და, მაღალ კასტებში. "წმინდა ძაფის რიტუალი".
ლიტერატურა
კატეგორია:რელიგია ინდოეთში
ივლიტას ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის შობის ეკლესია
ივლიტას ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის შობის ეკლესია — სოფელ ივლიტაში მდებარე უჩვეულო გეგმის და იერის ტაძარი. ეკლესია მდებარეობს სოფლის ცენტრში, ნაგებია არეული წყობით, ასაშენებლად გამოყენებულია სწორკუთხა კვადრები, ნატეხი და რიყის ქვა, საფლავის ქვები. ტაძარში ჩართულია ორნამენტიანი ქვებიც (განსხვავებული ნახატისა და კვეთის ქვები, სავარაუდოდ მოტანილია სხვადასხვა ტაძრიდან) და საცხოვრებელი სახლის მსგავსად გადახურულია სამქანობიანი სახურავით.
გიორგი ბოჭორიძემ სამცხე-ჯავახეთი 1932-1933 წლებში შეისწავლა და ივლიტას ეკლესიაც მოინახულა
ძეგლის აღწერა
ტაძარში ერთი შესასვლელია დასავლეთიდან, სწორკუთხა კარი კედელზე გაწეულია სამხრეთით. ტაძრის გადახურვა კვადრატული კვეთის (26X26 სმ) ბოძების სამ წყვილს ეყრდნობა, კონსტრუქციულად ეს ხალხური ხუროთმოძღვრებიდან აღებული საცხოვრისის ელემენტებია. კვადრაული კვეთის სვეტი, მოკლე ბუღაური, სვეტების წყვილად დაყენება დამახასიათებელია მესხური ხალხური ხუროთმოძღვრებისათვის. თუ მართლაც ტაძარი აიგო თურქობის დროს 1646 წელს, საქართველოსათვის მძიმე პერიოდში, მისი შენიღბვა საცხოვრისის არქიტექტურით სავსებით გამართლებულია და ტაძრის ისტორიას სხვა ასპექტიც ემატება. შეკეთების თარიღი 1782 წელი კარის არქიტრავზეა ამოკვეთილი. 1962 წლის ხანძრის შემდეგ ტაძარი კვლავ მეხსიერებაში შემორჩენილი ძველი სახით აღადგინეს.
საკურთხევლის დარბაზის სივრციდან ნალესობით გამოყვანილი კანკელით გამოიყოფა. საკურთხევლის იატაკი აწეულია.
როგორც აღინიშნა, ტაძარი იერსახით ჩვეულებრივ სახლს წააგავს. 1930-იან წლებში ბანით ყოფილა გადახურული. ტაძართან მთავარი მისასვლელი დასავლეთიდანაა. ფასადებიდან მეტი ყურადღება დასავლეთის ფასადებისათვის მიუქცევიათ. ფასადის ზედა რეგისტრში ვერძის, ქვისგან გამოკვეთილი, რვა თავია გამწკრივებული. ამავე ფასადზე მშენებლობისას რამდენიმე ორნამენტული ქვა და საფლავის ქვებია ჩატანებული. ისინი შემთხვევით ადგილებზეა მოხვედრილი და რაიმე მხატვრული ეფექტის დატვირთვა არა აქვთ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ახალციხის მუნიციპალიტეტის კათოლიკური ტაძრები კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები სამცხე-ჯავახეთის მხარეში
ვინჩოსის რაიონი
ვინჩოსის რაიონი (Distrito de Vinchos) — რაიონი პერუში, აიაკუჩოს რეგიონის უამანგის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 150 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 16 312 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 17 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 955.13 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აიაკუჩოს რეგიონის რაიონები კატეგორია:უამანგის პროვინციის რაიონები
მზეთუნახავი და ურჩხული (2017 წლის ფილმი)
მზეთუნახავი და ურჩხული (ინგლ. Beauty and the Beast) — 2017 წლის ამერიკული მუსიკალური რომანტიკული ფანტასტიკური ფილმი, რომლის რეჟისორია ბილ კონდონი, ხოლო სცენარის ავტორი სტივენ ჩბოსკი და ევან სპილეოტოპულოსი. ფილმი შექმნილია Walt Disney Pictures- სა და Mandeville Films- ის თანაწარმოებით. ის წარმოადგენს დისნეის 1991 წლის ამავე სახელწოდების ანიმაციური ფილმის გაცოცხლებულ ვერისას. მასში მონაწილეობენ მსახიობები: ემა უოტსონი და დენ სტივენსი, ასევე ლუკ ევანსი, კევინ კლაინი, ჯოშ გადი, იუან მაკგრეგორი, სტენლი ტუჩი, აუდრა მაკდონალდი, გუგუ მბათა-რაუ, იან მაკკელენი და ემა ტომპსონი.
გაცოცხლებული „მზეთუნახავი და ურჩხული“-ის რიმეიკი შესახებ პირველად 2014 წლის აპრილში გამოცხადდა; უოტსონმა, სტივენსმა, ევანსმა და დანარჩენმა მსახიობებმა კონტრაქტებს ხელი მოაწერეს 2015 წლის იანვრიდან აპრილამდე. ძირითადი გადაღებები 2015 წლის მაისიდან აგვისტომდე შედგა ინგლისში, Shepperton Studios- ში. ფილმის სავარაუდო ბიუჯეტი დაახლოებით 255 მილიონი აშშ დოლარი იყო,რის გამოც ეს ფილმი არის ერთ-ერთი ყველაზე ძვირადღირებული ფილმი, რომელიც ოდესმე გადაღებულა.
ფილმის პრემიერა შედგა ლონდონის სპენსერ ჰაუსში 2017 წლის 23 თებერვალს და თეატრალურად გამოვიდა შეერთებულ შტატებში სტანდარტული, Disney Digital 3-D, RealD 3D, IMAX და IMAX 3D 2017 წლის 17 მარტს. მზეთუნახავი და ურჩხული ზოგადად დადებითად შეაფასეს კრიტიკოსებმა, ბევრი აფასებს ანიმაციური ელემენტების გაცოცხლებას, ასევე ბროდვეის მიუზიკლის ელემენტებს, მსახიობთა შესრულებას (განსაკუთრებით უოტსონი და სტივენსი), ვიზუალურ სტილს, მუსიკალურ გაფორმებას, სიმღერებსა კოსტიუმების დიზაინს. კრიტიკოსთა მცირე ნაწილი ფილმს უარყოფით შეფასებას აძლებს ანიმაციის ელემენტების ზუსტად გადმოტანის გამო.
ფილმის შემოსავალმა 1,2 მილიარდი აშშ დოლარი შეადგინა მსოფლიოში, რის გამოც ის ყველაზე მაღალ შემოსავლიანი მუსიკალური ფილმია, ასევე 2017 წლის მეორე, ყველაზე მაღალ შემოსავლიანი ფილმი და ყველა დროის მე -10 ყველაზე მაღალშემოსავლიანი ფილმი. ფილმმა მიიღო ოთხი ნომინაცია კრიტიკოსთა არჩევანის 23-ე დაჯილდოებაზე და ორი ნომინაცია ბრიტანეთის აკადემიის ფილმის 71-ე დაჯილდოებაზე. მან ასევე მიიღო ოსკარის ნომინაციები საუკეთესო საპროდიუსერო დიზაინისა და საუკეთესო კოსტიუმების დიზაინის ნომინაციები ოსკარის 90-ე დაჯილდოებაზე.
განვითარება
მანამდე დისნეიმ დაიწყო მუშაობა ბროდვეის 1994 წლის მიუზიკლის ფილმის ადაპტაციაზე. ამასთან, 2011 წლის ინტერვიუში კომპოზიტორმა ალან მენკენმა განაცხადა, რომ მზეთუნახავის და ურჩხულის მუსიკალური გაფორმება „დაკონსერვებული იყო".
2014 წლის აპრილისთვის Walt Disney Pictures-მა უკვე დაიწყო Beauty and the Beast– ის ახალი ლაივ – ვერსიის შემუშავება მას შემდეგ, რაც გადაიღო სხვა ლაივ – მოქმედების ფანტასტიკური ფილმები, როგორიცაა ალისა საოცრებათა ქვეყანაში, მალეფიცენტი, კონკია და ჯუნგლების წიგნი.
მსახიობები
მინი| [[ემა უოტსონი, რომელმაც ფილმში ბელის როლი ]] 2015 წლის იანვარში ცნობილი გახდა, რომ ემა უოტსონი შეირჩა ბელის, ქალის მთავარი როლის შემსრულებლად. ის იყო უოლტ დისნეის სტუდიის თავმჯდომარის ალან ჰორნის ერთადერთი არჩევანი, რადგან ის ადრე მართავდა Warner Bros.- ს, რომელმაც გამოუშვა ჰარი პოტერის რვა ფილმი, სადაც უოტსონი თამაშობდა ჰერმიონ გრეინჯერის როლს. ორი თვის შემდეგ გაირკვა, რომ ლუკ ევანსი და დენ სტივენსი მოლაპარაკებებში იყვნენ შესაბამისად გასტონისა და ურჩხულის     როლებისთვის. უოტსონმა დაადასტურა, რომ კასტინგზე იყო მეორე დღეს Twitter– ის საშუალებით. დანარჩენ, ძირითად მსახიობებს შორის იყვნენ: ჯოშ გადი, ემა ტომპსონი, კევინ კლაინი, აუდრა მაკდონალდი, იან მაკკელენი, გუგუ მბათა-რაუ, იუან მაკგრეგორი და სტენლი ტუჩი, რომლებსაც უნდა ეთამაშათ ლეფოუს, მის პტსის, მაურაისის, მადამ დე გარდერობის, ქოგსვორთის, პლუმეტის, ლუმიერის და ქადენზას როლები.
სიუზან ეგანმა, რომელმაც ბეროდვეიზე ბელის როლს თამაშით გაითქვა სახელი, უოტსონის როლზე აყვანაზე კომენტარი გააკეთა მას „სრულყოფილი" უწოდა. პეიჯ ო'ჰარამ, რომელმაც გაახმოვანა ბელი ანიმაციურ ფილმში, უოტსონს შესთავაზა, რომ სიმღერაში ავარჯიშებდა.
ჰოლივუდური რეპორტიორის თანახმად, უოტსონს 3 მილიონი აშშ დოლარი გადაუხადეს შეთანხმების დადებისას ხოლო კონტრაქტის თანახმად, მისი შემოსავალი 15 მილიონამდე გაიზრდებოდა, თუ მზეთუნახავი და ურჩხულის შემოსავალი 759 მილიონ აშშ დოლარს შეადგენდა მსოფლიო მასშტაბით.
გადაღება
ძირითადი გადაღებები დაიწყო 2015 წლის 18 მაისს, ინგლისში, სარში, Shepperton Studios- ში. მთავარ მსახიობებთან მუშაობა დასრულდა 21 აგვისტოს. ექვსი დღის შემდეგ, თანაპროდიუსერმა ჯეკ მორისეიმ დაადასტურა, რომ წარმოება ოფიციალურად დასრულდა.
სქოლიო
კატეგორია:Walt Disney Pictures-ის ფილმები კატეგორია:IMAX-ის ფილმები კატეგორია:ფილმები სამეფო ოჯახების შესახებ კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:ამერიკული 3D ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:2017 წლის 3D ფილმები კატეგორია:2017 წლის ფილმები
იასაბობა
იასაბობა (Yasaboba) — სოფელი აზერბაიჯანში, გუსარის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა —   	488  კაცი.
უზუნბაბალი
უზუნბაბალი (Uzunbabalı) — სოფელი აზერბაიჯანში, არანის რეგიონის ნეფთჩალის რაიონში.
იასაბობა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გუსარის რაიონის სოფლები
უზუნბაბალი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნეფთჩალის რაიონის სოფლები
ვილკეს რაიონი
ვილკეს რაიონი (Distrito de Vilque) — რაიონი პერუში, პუნოს რეგიონის პუნოს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 860 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 947 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 15 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 193.29 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პუნოს რეგიონის რაიონები კატეგორია:პუნოს პროვინციის რაიონები
პროგრესი (იანაულის რაიონი)
პროგრესი (Прогресс; Прогресс) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იანაულის რაიონში. მიეკუთვნება კისაკ-კაინის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ იანაულიდან განლაგებულია 20 კილომეტრში, სოფსაბჭოს ცენტრ კისაკ-კაინიდან 6 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ იანაულიდან 20 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით, სოფელში ცხოვრობდა 596 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები და თათრები შეადგენენ.
სქოლიო
კატეგორია:იანაულის რაიონის სოფლები
ტარაირა
ტარაირა (Taraira) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ვაუპესის დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 015 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 6 619 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვაუპესის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
დევიდ ტრიმბლი
უილიამ დევიდ ტრიმბლი, ბარონი ტრიმბლი (დ. 15 ოქტომბერი, 1944 ) — ჩრდილოეთ ირლანდიელი პოლიტიკოსი, რომელიც იყო ჩრდილოეთ ირლანდიის  პირველი მინისტრი 1998-დან 2002 წლამდე, ხოლო ულსტერის უნიონისტური პარტიის ლიდერი 1995 წლიდან 2005 წლამდე. იგი ასევე იყო ზემო ბანის პარლამენტის წევრი 1990 წლიდან 2005 წლამდე, საკანონმდებლო ასამბლეის წევრი ზემო ბანისთვის 1998 წლიდან 2007 წლამდე. 2006 წელს ის გახდა მუდმივი პერი ლორდთა პალატაში და ერთი წლის შემდეგ დატოვა ულსტერის უნიონისტური პარტია, რადგან სურდა კონსერვატიული პარტიის წევრობა.
1970-იან წლებში ტრიბლმა თავისი კარიერა დაიწყო იურიდიულის პროფესორად მუშაობით დედოფლის ბელფასტის უნივერსიტეტში. იგი აირჩიეს ჩრდილოეთ ირლანდიის საკონსტიტუციო კონვენციის წევრად 1975 წელს, ხოლო ულსტერის უნიონისტური პარტიას შეუერთდა 1978 წელს, VPUP– ის დაშლის შემდეგ. დარჩენის დედოფლის უნივერსიტეტში, მან გააგრძელა თავისი აკადემიური კარიერა, სანამ არ აირჩია დეპუტატი ზემო ბანისთვის 1990 წელს. 1995 წელს იგი მოულოდნელად აირჩიეს ულსტერის უნიონისტური პარტიის ლიდერად. ის მნიშვნელოვანი იყო იმ მოლაპარაკებებში, რომლებმაც 1998 წლის დიდი პარასკევის ხელშეკრულება მიიღეს, და ( ჯონ ჰიუმთან ერთად ) წლის განმავლობაში ნობელის პრემია მიენიჭა მისი ძალისხმევისთვის. იგი მოგვიანებით აირჩიეს ჩრდილოეთ ირლანდიის პირველ მინისტრად, თუმცა მისი უფლებამოსილების პერიოდი გამოირჩეოდა მღელვარებით და ხშირი უთანხმოებებით, რის გამოც გაუქმდა დაგეგმილი ხელშეკრულებები ირლანდიის დროებითი რესპუბლიკური არმიის გრაფიკში.
2005 წლის საყოველთაო არჩევნებზე დამარცხების შემდეგ, ტრიმბლი მალევე გადადგა ულსტერის უნიონისტური პარტიის ხელმძღვანელობიდან.
ადრეული ცხოვრება და განათლება
ტრიმბლი იყო უილიამ და აივი ტრიმბლების ვაჟი, საშუალო დონის პრესვიტერიანელთა ოჯახის წევრი, რომელიც ცხოვრობდა ბანგორში, დაუნის ოლქში. ის სწავლობდა ბანგორის გრამატიკის სკოლაში (1956–63). ტრიმბლის პაპა, ჯორჯი, იყო ლონგფორდის საგრაფოს მკვიდრი.
1964 წლიდან 1968 წლამდე დედოფლის ბელფასტის უნივერსიტეტში სწავლობდა, სადაც მიენიჭა მაკკეინის მედალი იურისპრუდენციისთვის. მან მიიღო პირველი კლასის საპატიო ხარისხი და გახდა სამართალმცოდნეობის ბაკალავრი.
აკადემიური კარიერა
ტრიმბლმა ადვოკატის კვალიფიკაცია მიიღო 1969 წელს. იგი იმავე წელს გახდა დედოფლის ბელფასტის უნივერსიტეტის ლექტორი, შემდეგ გახდა იურიდიული ფაკულტეტის დეკანის ასისტენტი 1973–75 წლებში, უფროსი ლექტორი 1977 წელს და კომერციული და ქონებრივი სამართლის დეპარტამენტის ხელმძღვანელი 1981 წლიდან 1989 წლამდე. იგი საუნივერსიტეტო საქმიანობიდან გადადგა 1990 წელს, როდესაც აირჩიეს პარლამენტში.
კაპუდან-ფაშა
კაპუდან-ფაშა (ოსმალურად: کاپیتان پاشا, თურქულად: Kaptan Paşa), აგრეთვე ცნობილი როგორც კაპიტან-ფაშა — სამხედრო წოდება ოსმალეთის იმპერიაში. ეს წოდება ოსმალეთის იმპერიის ფლოტის ადმირალს ენიჭებოდა. წოდება ასევე ცნობილი იყო, როგორც დერია ბეი (ზღვის ბეი) და კაპუდან-ი დერია (ზღვის კაპიტანი). როგორც წესი, ზამთარში კაპუდან-ფაშა გალათაში ან გელიბოლუს ნახევარკუნძულზე იყო, ხოლო ზაფხულის თვეებში სავალდებულო ყოველწლიური საზღვაო ცურვები უნდა განეხორციელებინა.
დევიდ ტრიმბლი
პოლიტიკური კარიერა
იგი აირჩიეს ჩრდილოეთ ირლანდიის საკონსტიტუციო კონვენციის წევრად 1975 წელს, ბელფასტის სამხრეთში და გარკვეული პერიოდის განმავლობაში მსახურობდა პარტიის ლიდერის მოადგილედ, ულსტერის თავდაცვის ასოციაციის წარმომადგენელ გლენ ბართან ერთად.
კაპუდან-ფაშა
სქოლიო
კატეგორია:ოსმალეთის ტიტულები კატეგორია:ოსმალეთის იმპერიის სამხედრო წოდებები კატეგორია:საზღვაო წოდებები
დევიდ ტრიმბლი
ულსტერის უნიონისტთა პარტიის ლიდერი
1995 წლის 8 სექტემბერს ტრიმბლმა მოულოდნელად გაიმარჯვა ულსტერის უნიონისტთა პარტიის არჩევნებში, ის გახდა პარტიის ლიდერი, დაამარცხა წინამორბედი ჯონ ტეილორი და სამი სხვა კანდიდატი.
არჩევნებიდან მალევე, ტრიმბლი გახდა ულსტერის უნიონისტთა პარტიის პირველი ლიდერი და ინარჩუნებდა ამ პოზიციას 30 წლის განმავლობაში. 1997 წელს, იგი გახდა პირველი უნიონისტი ლიდერი 1921 წელს ირლანდიის დაყოფის შემდეგ, რომელიც დათანხმდა მოლაპარაკებას შინ ფეინთან.
მოგვიანებით, სრულმასშტაბიანი მოლაპარაკებების დროს, ის ულსტერის უნიონისტთა პარტიის დელეგაციას ჩაუდგა სათავეში და მოლაპარაკებების მაგიდას მიუჯდა შინ ფეინთან ერთად, თუმცა მოლაპარაკების დაწყებიდან რვა თვის განმავლობაში მას არასოდეს უსაუბრია პირადად მათ ლიდერთან, გერი ადამსთან. მოლაპარაკებებმა წარმატებით ჩაიარა და დასრულდა 1998 წლის 10 აპრილის ბელფასტის ხელშეკრულებით, რომლის შედეგადაც ძალაუფლება გაიზიარა ნაციონალისტებთან. 1998 წლის 22 მაისს ჩრდილოეთ ირლანდიაში ამომრჩეველმა დაამტკიცა შეთანხმება, 71%-ით ხელშეკრულების სასარგებლოდ.
ჩრდილოეთ ირლანდიის პირველი მინისტრი
ტრიმბლი თავდაპირველად წინააღმდეგი იყო აშშ-ს ყოფილი სენატორის ჯორჯ მიტჩელის მრავალპარტიული მოლაპარაკებების თავმჯდომარედ დანიშვნის შესახებ, მაგრამ საბოლოოდ მან მიიღო იგი. მოლაპარაკებების შედეგად დასრულდა 1998 წლის აპრილის დიდი პარასკევის შეთანხმება (GFA). მოგვიანებით ტრიმბლის წვლილად მიიჩნევდნენ, რომ მისი მხარე შეთანხმებას დათანხმდა.
ტრიმბლი აირჩიეს 1998 წლის 25 ივნისს ზედა ჩრდილოეთ ირლანდიის ასამბლეის წევრად. იგი აირჩიეს ჩრდილოეთ ირლანდიის პირველ მინისტრად 1998 წლის 1 ივნისს.
იგი ასევე იყო ზემო ბანის პარლამენტის წევრი 1990 წლიდან 2005 წლამდე, ხოლო საკანონმდებლო ასამბლეის წევრი ზემო ბანისთვის 1998 წლიდან 2007 წლამდე. 2006 წელს, ის გახდა მუდმივი პერი ლორდთა პალატაში და ერთი წლის შემდეგ დატოვა ულსტერის უნიონისტური პარტია. პარტიის დატოვების შემდეგ გაწევრიანდა კონსერვატიული პარტიაში.
პირადი ცხოვრება
ტრიბლი პირველად დაქორწიდა ჰითერ მაკომბთან 1968 წლის აგვისტოში, განქორწინება დასრულდა 1976 წელს. მას პირველი ქორწინებიდან შვილები არ ჰყავს. მეორედ ტრიმბლი დაქორწინდა მის ყოფილ სტუდენტზე, დაფნი ელიზაბეტზე, 1978 წლის აგვისტოში. მათ ორი ვაჟი და ორი ქალიშვილი ჰყავთ (რიჩარდი, ვიქტორია, ნიკოლოზი და სარა).
მისი ვაჟი ნიკოლასი არის ულსტერის უნიონისტური პარტიის აქტიური წევრი.
2019 წლის ივლისში მან აღიარა, რომ „მას აიძულეს“ შეეცვალა პოზიცია ერთნაირსქესიანთა ქორწინებაზე. თავდაპირველად ის წანააღმდეგი იყო მათი პარტნიორობის, მაგრამ იმის გამო, რომ მისი ლესბოსელი ქალიშვილი ვიკი 2017 წელს შოტლანდიაში დაქორწინდა თავის შეყვარებულ როზალინდ სტივენსზე, მან გადაწყვიტა პოზიციის შეცვლა. მან უთხრა კოლეგებს ლორდთა პალატიდან:
ღირსებები
მარჯვნივ|მინი| [[ნობელის მშვიდობის პრემია ]] 1998 წლის ოქტომბერში ტრიმბლსა და ჯონ ჰიუმს მიენიჭათ ნობელის პრემია მშვიდობის დარგში, ჩრდილოეთ ირლანდიაში არსებული კონფლიქტის მშვიდობიანი გადაწყვეტისათვის.
1999 წლის 8 დეკემბერს, პარიზში გამართულ ცერემონიაზე, ტრიმბლი საფრანგეთის მთავრობამ დანიშნა ღირსეულ ოფიცრად.
2002 წელს ტრიმბლს მიღწევებისათვ მიენიჭა ამერიკის აკადემიის ოქროს ფირფიტის ჯილდო.
სქოლიო
კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები მშვიდობის განმტკიცებაში კატეგორია:დაბადებული 1944 კატეგორია:ჩრდილოეთი ირლანდია კატეგორია:კონფლიქტი ჩრდილოეთ ირლანდიაში კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები
ალკალა (ვალიე-დელ-კაუკა)
ალკალა (Alcalá) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ვალიე-დელ-კაუკის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1.275 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 12 716 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 208.46 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 61 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვალიე-დელ-კაუკის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ტელეფისის ციხე
300px|მინი ტელეფისის ციხე — VI საუკუნის ციხესიმაგრე საქართველოში, სამტრედიის მუნიციპალიტეტის სოფელ ტოლებში.
მდებარეობა
სახელწოდება ტელეფისი ისე ჰგავს ზემო იმერეთში არსებული სოფლის, ტელეფას სახელწოდებას, რომ ქართულ სამეცნიერო ლიტერატურაში დამკვიდრებული იყო აზრი ტელეფასა და ტელეფისის იგივეობის შესახებ. ამ აზრს იზიარებდნენ მარი ბროსე, ივანე ჯავახიშვილი. სიმონ ყაუხჩიშვილმა აკაკი შანიძის დახმარებით და 1935 წელს ჩატარებული ექსპედიციის შედეგად დაადგინა, რომ ტელეფისის ციხე მდებარეობს ისტორიულ გურიაში, სამტრედიის რაიონში, საჯავახოს სასოფლო საბჭოში, სოფელ ტოლებში, მდინარე ხევისწყლის ნაპირებზე.
ციხე მდებარეობს მაღალ მთაზე, რომელსაც ციცაბო ფერდობები აქვს. ასვლა შესაძლებელია მხოლოდ სამხრეთ-აღმოსავლეთის მხრიდან. ჩრდილოეთის ფერდობ კლდოვან-ნაპრალიანია. ამ მთის პირდაპირ დგას მეორე მთა, მორეშავი. მთებს შორის მოედინება მდინარე ხევისწყალი, რომელიც 1,5 კილომეტრში ჩაედინება რიონში. ტელეფისის ციხე ზემოდან, დაახლოებით ორი კილომეტრის მანძილიდან დაჰყურებს მდინარე რიონისა და ცხელინისწყლის შესართავს. სავარაუდოა, რომ რიონის კალაპოტი ადრე სამხრეთით, უშუალოდ ციხის ახლოს უნდა ყოფილიყო.
ისტორია
ტელეფისი მნიშვნელოვან როლს ასრულებდა ეგრისის დიდი ომის დროს, როდესაც ამ ციხესთა გადიოდა ბიზანტია-ირანის საზღვარი და 553 წელს გაიმართა ტელეფისის ბრძოლა. ციხის შესახებ ცნობები დაცული აქვთ ბიზანტიელ ისტორიკოსებს პროკოპი კესარიელსა და აგათია სქოლასტიკოსს.
გვიანფეოდალურ ეპოქაში ციხესიმაგრე შედიოდა ჯერ ჭილაძეების სათავადოში, შემდეგ კი საჯავახოში.
არქიტექტურა
ციხეს უჭირავს 2 ჰექტარის ფართობი. ქვედა ნაწილი ნაგებია თლილი ოთხკუთხი ქვებით, ზემო ნაწილი კი რიყის ქვით. სამხრეთ-დასავლეთ კედელს მიშენებული აქვს ყრუ კოშკი. კოშკიც ოთხკუთხი ქვებისგანაა ნაგები და აქა-იქ უსისტემოდ დატანებული აქვს აგური. დასავლეთის კედლის სიმაღლე 20-25 მეტრს აღწევს., ხოლო სისქე 3,6 მეტრია. კედელი მთლიანად ოთხკუთხი ქვებითაა ნაგები. მას ძირის ერთ ნაწილში თლილ კვადრებზე მისდევს აგურის ნაგებობა. აგური ამ კედელში 11 წყობადაა დალაგებული და წყობები დუღაბითაა შეკავშირებული. აგური კვადრატულია. აგურიანი კედელი მხოლოდ დასავლეთითაა შემორჩენილი, თუმცა, სავარაუდოდ, აგურის პერანგი მთელ ციხეს ჰქონდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იმერეთის მხარის ციხესიმაგრეები კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები იმერეთის მხარეში
ავთანდილ პოპიაშვილი (პოლიტიკოსი)
ავთანდილ პოპიაშვილი (დ. 25 მაისი, 1944, სოფ. გამარჯვება, დედოფლისწყაროს რაიონი — გ. 5 თებერვალი, 1998) — ქართველი ფილოსოფოსი, ფილოლოსოფიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი, ქართველი პოლიტიკოსი, საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს წევრი, პარლამენტარი, საქართველოს დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი) ხელის მომწერი.
დაამთავრა თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1970-1977 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის მეცნიერებათა აკადემიის ფილოსოფიის ინსტიტუტის ასპირანტი, უმცროსი, უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი, 1977 წლიდან კი შეთავსებით თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის, საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ლექტორი. 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს წევრი საარჩევნო ბლოკი „მრგვალი მაგიდა — თავისუფალი საქართველოდან“, ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი).
უპაზილა
უპაზილა (ბენგ. উপজেলা, იგივე, რაც „რაიონი“, წარმოითქმის, როგორც: upojela) — წარმოადგენს ბანგლადეშის გეოგრაფიულ რეგიონს, რომელიც გამოიყენება ადმინისტრაციული ან სხვა მიზნებისათვის. მათი ფუნქციონირება დასავლეთის ქვეყნების რაიონების ან საგრაფოების ანალოგიურია.
2017 წლია 19 დეკემბრის მონაცემებით, ბანგლადეშში 492 უპაზილაა. ისინი წარმოადგენს საოლქო ადმინისტრაციის ყველაზე დაბალ საფეხურს. ბანგლადეშის ადმინისტრაციული სტრუქტურა ფაქტობრივად შედგება დივიზიონების (8), დისტრიქტების (64), უპაზილების და ფარიშადაჰების კავშირისაგან. დეცენტრალიზების ეს სისტემა შემოიღო ბანგლადეშის ყოფილმა სამხედრო მმართველმა და პრეზიდენტმა ჰუსეინ მოჰამად ერშადმა ადგილობრივი თვითმმართველობებლს გაძლიერების მიზნით.
თავდაპირველად, უპაზილებს უწოდებდნენ „ტჰანა“ ან „ტჰოა“ (ბენგალური: থানা), რაც სიტყვასიტყვით პოლიციის უბანს ნიშნავს. მიუხედავად შინაარსისა, ისინი ფუნქციონირებდნენ როგორც თანამედროვე უპაზილები. როგორც წესი, თითოეულ უპაზილას ერთი საპოლიციო უბანი აქვს, ხოლო უფრო დიდ ერთეულებში, რასაკვირველია, ერთზე მეტი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბანგლადეშის ოლქები
ხანმამედლი (ნეფთჩალა)
ხანმამედლი (Xanməmmədli) — სოფელი აზერბაიჯანში, არანის რეგიონის ნეფთჩალის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნეფთჩალის რაიონის სოფლები
ბენ ფერინგა
ბერნარდ ლუკას „ბენ“ ფერინგა (დ. 18 მაისი, 1951) — ჰოლანდიელი ორგანული ქიმიკოსი, რომელიც მოლეკულური ნანოტექნოლოგიისა და ჰომოგენური კატალიზის სპეციალისტი. არის გრონინგენის უნივერსიტეტის ქიმიის ინსტიტუტის მოლეკულური მეცნიერებების პროფესორი, ნიდერლანდების მეცნიერებათა სამეფო აკადემიის სამეცნიერო განყოფილების საბჭოს წევრი და პროფესორი. 2016 წლის სერ ფრეიზერ სტოდარტთან და ჟან-პიერ სავაჟთან ერთად ქიმიის დარგსი ნობელის პრემია გადაეცა „მოლეკულური მანქანების შექმნისა და სინთეზისთვის“.
პირადი ცხოვრება
ფერინგა ფერმერ გრიტ ფერინგას (1918-1993) და მისი ცოლის, ლეის ფერინგას (ქალიშვილობისგვარი ჰეიკი) (1924-2013) ოჯახში დაიბადა. ფერინგა კათოლიკური ოჯახის 10 დედმამიშვილიდან მეორე შვილი იყო. ადრეული წლები ოჯახის ფერმაში გერმანიის საზღვრის მახლობლად გაატარა. ის ჰოლანდიური და გერმანული წარმოშობისაა. იოჰან გერჰარდ ვეკელი მისი წინაპარი იყო. ჰყავს ცოლი, ბეტი ფერინგა და სამი ქალიშვილი. ცხოვრობს გრონინგენის მახლობლად, პატერსვოულდში.
ჯილდოები და წოდებები
ბენ ფერინგა მრავალი ქმიური და ახლოსმდგომი მეცნიერებების საზოგადოებების წევრია: 1998 წელს ფერინგა ქიმიის სამეფო საზოგადოების წევრად აირჩიეს. 2004 წელს ამერიკის ხელოვნებისა და მეცნიერების აკადემიის უცხოელ საპატიო წევრად. 2006 წელს აირჩიეს ნიდერლანდების მეცნიერებათა სამეფო აკადემიის წევრად, ხოლო 2008 წლიდან - პროფესორად. 2009 წელს შვეიცარიაში ბიურგენსტოკის კონფერენციის პრეზიდენტი იყო. 2010 წლიდან არის ევროპის აკადემიის არჩეული წევრი. 2013 წელს ქიმიის სამეფო საზოგადოების ელჩ წევრად აირჩიე. 2016 წლის 13 ოქტომბერს ნიდერლანდების ქიმიის სამეფო საზოგადოების საპატიო წევრად აირჩიეს.
ფერინგას კარიერის დიდი ნაწილი მოლეკულურ ნანოტექნოლოგიაზე, განსაკუთრებით მოლეკულურ ფოტოქიმიასა და სტერეოქიმიაზეა ორიენტირებული. ამ სფეროში წარმატებისთვის2003 წელს მეცნიერს კიორბერის პრიზი, 2004 წელს - სპინოზას პრიზი, ხოლო 2005 წელს პრელოგის ოქროს მედალი გადაეცა. 2007 წელს აშშ-ში მეცნიერმა ამერიკის ქიმიის ასოციაციისგან ფიზიკური ორგანული ქიმიის დარგში ჯეიმზ ფლეკ ნორისის ჯილდო დაიმსახურა, 2008 წელს ევროპის მკვლევართა საბჭოსგან უმაღლესი გრანტი მიიღო, ხოლო შვეიცარიის ქიმიის საზოგადოებისგან - პარაცელსუსის ჯილდო.
მოლეკულურ მენციერებებში გაწეული ღვაწლისთვის ფერნგას არტურ კოუპის სამეცნიერო ჯილდო, ორგანული ქიმიის ნაგოიას მედალი, Grand Prix Scientifique Cino del Duca და ალექსანდრ ჰუმბოლდტის ფონდისგან ჰუმბოლდტის ჯილდო გადაეცა. 2013 წელს ფერინგას ტოკიოშიიამადა-ტოგას ჯილდო, ქიმიის სამეფო საზოგადოების ჯილდო და პოლონეთის ქიმიის საზოგადოებისგან მარი სკლოდოვსკა-კიურის მედალი მიიღო.
პროფესიული აქტივობები
ფერინგა ქიმიის სამეფო საზოგადოების რამდენიმე ჟურნალის სარედაქციო საბჭოს წევრი იყო, მათ შორის Chemical Communications (2012 წლამდე), Faraday Transactions of the Royal Society და Chemistry World. 2002-2006 წლებში იყო ქიმიის სამეფო საზოგადოების ჟურნალის Organic & Biomolecular Chemistry დამფუძნებელი და რედაქტორი. მუშაობდა სარედაქციო მრჩეველთა საბჭოშიც ჟურნალებისთვის: ''Advanced Synthesis and Catalysis, Adv. Phys. Org. Chem., Topics in Stereochemistry, Chemistry, an Asian Journal''. იყო ამერიკის ქიმიის საზოგადოებიის მიერ გამოცემული ჟურნალების: Journal of Organic Chemistry, Journal of the American Chemical Society რედაქტორი.
2017 წლის 26 ნოემბერს გუანჯოუში, სამხრეთ ჩინეთის უნივერსიტეტში მოგზაურობისას ფერინგას ამ უნივერსიტეტის საპატიო პროფესორის წოდება მიანიჭეს. 2017 წლის დეკემბრიდან ქიმიკოსი ჩინეთის მწვანე ბარათს ფლობს და შანხაიში აღმოსავლეთ ჩინეთის მეცნიერებისა და ტექნოლოგიის უნივერსიტეტში მკვლევართა გუნდს ხელმძღანელობს.
მეჰმედ III
მეჰმედ III (, Üçüncü Mehmet) ( დ. 26 მაისი, 1566 — გ. 22 დეკემბერი, 1603) — ოსმალეთის იმპერიის მე-13 სულთანი. მურად III-ის მემკვიდრე.
ბენ ფერინგა
პროფესიული აქტივობები
ფერინგა კომპანიის Selact (ამჟამად Kiadis-ის ნაწილი) თანადამფუძნებელია. კომპანია თავდაპირველად ორგანული სინთეზისთვის საჭირო მომსახურების უზრუნველსაყოფად დაარსდა, მაგრამ შემდეგ მაღალგამტარუნარიანი სკრინინგის მეთოდების განვითარებაზე ორიენტირდა.
სარამეჯი
სარამეჯი (Սարամեջ) — სოფელი სომხეთში, ლორეს პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 583 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 88 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 18.06 კმ²-ია.
მეჰმედ III
ბიოგრაფია
მეჰმედ III ტახტზე 1595 წელს ავიდა და მაშინვე სიკვდილით დასაჯა თავისი 19 ძმა, რადგან მათი მხრიდან შეთქმულების ეშინოდა. იგივე შიში გახდა იმის მიზეზი, რომ მეჰმედმა შემოიღო დამღუპველი ტრადიცია, რომლის მიხედვითაც უფლისწულებს ეკრძალებოდათ მამის სიცოცხლეში მონაწილეობა მიეღოთ სახელმწიფოს მართვის საქმეებში, რის გამოც ისინი შინა პატიმრობაში ჰყავდათ ჰარამხანაში, სპეციალურ «გისოსებში».
ბენ ფერინგა
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1951 კატეგორია:ნიდერლანდელი ქიმიკოსები კატეგორია:ორგანული ქიმიკოსები კატეგორია:ფოტოქიმიკოსები კატეგორია:სტერეოქიმიკოსები კატეგორია:ნიდერლანდელი ნობელის პრემიის ლაურეატები კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
სარამეჯი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლორეს პროვინციის სოფლები
მეჰმედ III
ბიოგრაფია
მეჰმედ III-ის მმართველობის დასაწყისში კონსტანტინოპოლში დაიჭირეს რუსეთის ელჩი დანილო ისლენიევი, რომელიც მოგვიანებით უკვალოდ გაქრა. ავსტრიელების წარმატებამ დუნაიზე გამოიწვია ხალხისა და იანიჩარების აჯანყება კონსტანტინოპოლში. 1596 წელს დიდი ვეზირისა და შეიჰულ ისლამის რჩევით მეჰმედი ჯარით დაიძრა უნგრეთისაკენ და გაიმარჯვა ამ ბრძოლაში. მაგრამ ამით ვერ ისარგებლა და დაუბრუნდა თავის განებივრებულ ცხოვრებას კონსტანტინოპოში.
აზიურ ოლქებში, რომლებიც სპარსეთს ემორჩილეობდა, მიმდინარეობდა აჯანყებები, ამიტომ მის ჩასახშობად შეიჭრნენ სპარსელები. მოიშალა როგორც შიდა მმართველობა, ასევე კონტროლი ჯარზე. მეჰმედ III-ის მმართველობიდან დაიწყო ოსმალეთის იმპერიის დაკნინების ხანა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ოსმალეთის სულთნები კატეგორია:ოსმანების დინასტია კატეგორია:ბრძოლის ველზე მყოფი ოსმალეთის სულთნები კატეგორია:დაბადებული 26 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1566 კატეგორია:გარდაცვლილი 22 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1603
პავლოვსკის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ტაძარი
პავლოვსკის ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ტაძარი (Собор Николая Чудотворца) — მოქმედი მართლმადიდებლური ტაძარი პავლოვსკში, სანქტ-პეტერბურგი. ეკლესია აგებულია 1900-1904 წლებში.
ტაძარი მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს სანქტ-პეტერბურგის ეპარქიას. ტაძრის წინამძღვარია დიმიტრი იურევიჩი.
ისტორია
1841 წელს საკავალერიო პოლკის ყაზარმის შენობაში მოაწყვეს ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელობის ეკლესია. 1868 წელს სანქტ-პეტერბურგში გადაიტანეს სამხედრო ქვედანაყოფი, ხოლო აქ განათავსეს ცხენოსან-არტილერისტთა ბრიგადის მეხუთე ბატარეა, რომლის ხელშიც გადავიდა ტაძარი.
ტიპური ეკლესია განათავსეს ხის სამხედრო ყაზარმაში, ეკლესიის შესასვლელთან კი აღმართეს ჯვარი. ტაძარი იყო ცივი. ღვთისმსახურებისთვის არ ჰქონდათ საკმარისი წიგნები. ეკლესიის კანკელი 1865 წელს გადმოიტანეს ცარსკოე-სელოს ღვთისმშობლის ხატის „ზეციური სასწაულის“ ეკლესიიდან.
1898 წლამდე ეკლესიას ოფიციალურად ერქვა ცხენოსან-არტილერისტთა ბრიგადის მეხუთე ბატარეის ეკლესია, ხოლო 1898 წლის 7 ნოემბრიდან ეწოდება ქალაქ პავლოვსკის გარნიზონის ეკლესია.
ეკლესიაში მღვდელი მუდმივად არ იყო 1894 წლამდე და ღვთისმსახურებას აღავლენდნენ სამხედრო უწყების მიერ მოწვეული სასულიერო პირები. 1894 წლის დეკემბერში ეკლესიაში მსახურება დაიწყო მღვდელმა იოანე ჟემჩუჟინმა, ხოლო თავად ეკლესია მიაწერეს სანქტ-პეტერბურგის წმინდა სერგის ტაძარს.
1895 წელს მიმდინარეობდა გარნზონის იმ ნაწილის რემონტი, რომელშიც მდებარეობდა ეკლესია. ახალ დაგეგმარებაში ეკლესია აღარ იყო გათვალისწინებული.
1898 წელს იოანე ჟემჩუჟინმა სამხედრო მინისტრს, ალექსი კუროპატკინს გადასცა თხოვნა ტაძრის შენარჩუნების შესახებ. შედეგად გამოიცა ბრძანება № 259, რომლის მიხედვითაც უნდა აშენებულიყო ახალი ეკლესია.
ხის ტაძარი დაშალეს 1902 წელს, ხოლო მისი საკურთხევლის ადგილზე აღმართეს ჯვარი.
იოანე კრონშტადტელის ლოცვა-კურთხევით იოანე ჟემჩუჟინმა დაიწყო ფინანსების შეგროვება. პირველი შემომწირველი გახდა იოანე კრონშტადტელი.
1899 წლის 24 აპრილს პავლოვსკის გარნიზონის მეთაურმა პოლკოვნიკმა მიხეევმა ქალაქის სამმართველოს გადასცა ანგარიში ახალი ეკლესიის მშენებლობის აუცილებლობის შესახებ.
ეკლესიის პირველი პროექტი დიდმა თავადმა, ნიკოლოზ I-ის შვილიშვილმა კონსტანტინე კონსტანტინეს ძემ არ დაამტკიცა. არც მეორე, ანდრეი კარბონერის პროექტი არ მოეწონა დიდ მთავარს.
ახალი ეკლესიის პროექტი შეასრულეს 1898 წელს. სანქტ-პეტერბურგის სამხედრო ოლქის გვარდიის მეთაურმა, დიდმა მთავარმა ვლადიმირ ალექსანდრეს ძემ შექმნა სამშენებლო კომისია, რომლის შემადგენლობაშიც იყო დიდი თავადი ანდრეი ვლადიმირის ძე, ა. ფონ გოგენი და იოანე ჟემჩუჟინი.
1900 წლის 23 მარტს დიდმა თავადმა კონსტანტინე კონსტანტინეს ძემ პროექტი დაამტკიცა. ამავე წლის 30 ივნისს შედგა ტაძრის საზეიმო საფუძვლის ჩაყრა. მშენებლობა გაჭიანურდა ზამთრის სეზონზე და ფინანსების მუდმივი არქონის გამო. თითქმის დასრულებული ტაძრის კურთხევა მოხდა 1902 წლის 28 აგვისტოს. ტაძრის შენება დასრულდა 1904 წელს.
ტაძრის დახურვის პირველი მცდელობა იყო 1930 წლის 7 ნოემბერს ლენინგრადის ქალაქის აღმასკომის წინადადებით, მაგრამ უშედეგოდ. საბოლოოდ საბჭოთა ხელისუფლებამ ტაძარი დახურა 1933 წლის 20 ნოემბერს ლენინგრადის საოლქო აღმასკომის დადგენილებით. ტაძრის შენობა გადაეცა იქვე მდებარე კლუბს, ხოლო შემდეგ განათავსეს საწყობი.
ტაძარი ძლიერ დაზიანდა დიდი სამამულო ომის დროს, თუმცა ეკლესიაში ღვთისმსახურება აღსდგა 1941 წელს და გაგრძელდა 1943 წლამდე.
ომის შემდეგ ტაძარში განათავსეს სახელოსნო. 1960-იანი წლებიდან განათავსეს სამხედრო საწყობი. 1987 წლიდან ტაძრის შენობა სახელმწიფო დაცვის ქვეშაა.
ტაძარი მორწმუნეებს დაუბრუნდა 1991 წელს. 1991 წლის 6 მაისს ტაძარი საკათედრო გახდა, ამავე დღეს აღევლინა პირველი ლოცვა, ხოლო 29 ივნისს აღესრულა საღვთო ლიტურგია.
1995 წლიდან ტაძარი ისტორიული და კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლია. ტაძრისა და სადრენაჟო სისტემის აღდგენას მოანდომეს 10 წელი. 2002 წლის აგვისტოში ტაძარმა აღნიშნა დაარსებიდან 100 წლისთავი.
ტაძართან მოქმედებს საეკლესიო-სამრევლო სკოლა. 2011 წლის 20 ნოემბერს ტაძრის სიახლოვეს გახსნეს იმპერატორ ნიკოლოზ II-ის ბრინჯაოს ბიუსტი, რომლის მოქანდაკეა ს. ალიპოვი.
სქოლიო
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ტაძრები კატეგორია:ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის ტაძრები რუსეთში კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები სანქტ-პეტერბურგში
ლონდონის დიდი ხანძარი
ლონდონის დიდი ხანძარი — უდიდესი ხანძარი ინგლისის ისტორიაში, რომელმაც მოიცვა გაერთიანებული სამეფოს დედაქალაქ ლონდონის ცენტრალური ნაწილი და მძვინვარებდა 1666 წლის 2 სექტემბრიდან 5 სექტემბრამდე. ხანძარმა მთლიანად გადაწვა შუა საუკუნეებში აშენებული ქალაქის საქმიანი უბანი სიტი, რომელიც მოქცეული იყო რომაელების მიერ აგებულ ლონდონის კედლის შიგნით. მიუხედავად საშიშროებისა, ხანძარი არ გავრცელებულა ქალაქის არისტოკრატიულ ნაწილ უესტმინსტერსა (სადაც მდებარეობდა ჩარლზ II-ის უაიტჰოლის სასახლე) და გარეუბნების ღარიბული დასახლებების დიდ ნაწილზე. განადგურდა 13 200 სახლი, 87 ეკლესია, წმინდა პავლეს კათედრალი და სიტის სამმართველო შენობების უმეტესობა; უსახლკაროდ დარჩა ლონდონის 80 000 მცხოვრები. გარდაცვლილთა ზუსტი რაოდენობა უცნობია, მაგრამ ვარაუდობენ, რომ მსხვერპლი მცირე იყო, რადგან ოფიციალურად ამ ხანძრით დაღუპვის მხოლოდ ექვსი შემთხვევაა ჩანიშნული. თუმცა, უნდა აღინიშნოს ისიც, რომ ხანძრის შემდეგ ღარიბი და საშუალო ფენის ადამიანებით დასახლებული ადგილები არ აღწერილა, სადაც, შეიძლება, ხანძარმა თავისი მსხვერპლი ისე დაწვა, რომ მათი პოვნა შენობის ფერფლში ვეღარ მოხერხდა. ლონდონის მუზეუმში გამოფენილი თიხის იმ დამდნარი ნაჭრის ანალიზით, რომელიც ხანძრის გაჩენის ადგილ პუდინგ-ლეინზე იპოვეს, დადგინდა, რომ აქ ტემპერატურა 1700 °C-ს აღწევდა.
ხანძარი გაჩნდა ტომას ფარინერის საცხობში, პუდინგ-ლეინზე, კვირას, 2 სექტემბერს, შუაღამიდან ცოტა ხანში და სწრაფად გავრცელდა სიტის რაიონში დასავლეთით. იმჟამინდელი მთავარი ხანძარსაწინააღმდეგო ტექნიკის გამოყენება და ცეცხლისთვის ხელოვნური ბარიერების მოწყობა, რაც შენობათა ნაწილის დანგრევას გულისხმობდა, უკიდურესად დააყოვნა ლონდონის ლორდ-მაიორმა ტომას ბლუდვორთმა, რომელმაც ვერ გაბედა რადიკალურ ზომების მიღება. ნგრევის ბრძანება მხოლოდ კვირა ღამით გაიცა, როდესაც საცხობში გაჩენილი ცეცხლი ძლიერ ქარს ცეცხლოვან ქარიშხლად გადაექცია და მიღებულმა ზომებმა ვეღარ შეძლეს ხანძრის შეჩერება. ორშაბათს ხანძარი ჩრდილოეთითაც გავრცელდა და მიაღწია ქალაქის გულს. პარალელურად ქალაქში გაჩნდა ჭორი, რომ ხანძარს აჩენდნენ ლონდონში მცხოვრები უცხოელები. უსახლკარო მოსახლეობას გაუჩნდა შიში და ამის გამო მათ ეჭვი მიიტანეს ფრანგებსა და ნიდერლანდელებზე — ინგლისელების იმჟამინდელ მოწინააღმდეგეებზე ინგლის-ჰოლანდიის ომში; იმიგრანტთა ეს ჯგუფები გახდნენ ქუჩაში ძალადობისა და ლინჩის წესით გასამართლების მსხვერპლნი. სამშაბათს ხანძარი გავრცელდა სიტის უმეტეს ნაწილზე, გაანადგურა წმინდა პავლეს კათედრალი, გადალახა მდინარე ფლიტი და დაემუქრა მეფე ჩარლზ II-ის სასახლე უაიტჰოლს. მაგრამ სწორედ ამ დროს მოხერხდა ხანძარსაწინააღმდეგო ღონისძიებების კოორდინირება, რამაც ხელი შეუშალა ცეცხლის ახალ ადგილებზე გადასვლას. ხანძრის მთლიანად ჩაქრობა ძირითადად ორმა ფაქტორმა განაპირობა: ჩადგა აღმოსავლეთის ძლიერი ქარი, ხოლო ლონდონის ტაუერის გარნიზონმა გამოიყენა დენთი, რათა აფეთქებებით შეექმნათ ეფექტიანი ბარიერები ცეცხლის შემდგომი გავრცელების შესაჩერებლად.