cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ბილ გეიტსი
ადრეული წლები
თავის კარიერის განმავლობაში, გეიტსი კომპანიაში იკავებდა თავჯდომარის, აღმასრულებელი დირექტორისა და მთავარი პროგრამული არქიტექტორის თანამდებობებს და იყო ყველაზე დიდი აუქციონერი 2014 წლის მაისამდე
გეიტსის ხელმძღვანელობის პირობებში „Microsoft“ ყოველთვის მიისწრაფის იმისკენ, რომ გააუმჯობესოს კომპიუტერების პროგრამული უზრუნველყოფა, რათა უფრო ადვილი გახდეს საზოგადოებისათვის მისი გამოყენება.
1999 წელს ბილ გეიტსმა დაწერა წიგნი იმის შესახებ, თუ როგორ შეუძლია კომპიუტერულ ტექნოლოგიებს, გადაწყვიტოს პრობლემები ახლებური მეთოდით. წიგნი 25 ენაზე, 60 ქვეყანაში გამოიცა.
Windows
პირველი Microsoft Windows-ის ვერსია გამოვიდა 1985 წლის 20 ნოემბერს, ხოლო აგვისტოში Microsoft დაუკავშირდა კომპანია IBM-ს, რომლის მიზანი იყო ახალი ოპერაციული სისტემის, სახელწოდებით OS/2-ის შექმნა. მიუხედავად იმას, რომ მათ წარმატებით შექმნეს ახალი სისტემის პირველი ვერსია, აზრთა სხვადასხვაობამ გამოიწვია ურთიერთობის გაუარესება.
პირადი ცხოვრება
1994 წლის 1 იანვარს მან მელინდა ფრენჩზე იქორწინა; ჰყავთ სამი შვილი.
მალავის რეგიონები
left მალავი ადმინისტრაციულად იყოფა სამ რეგიონად, რომლებიც თავის მხრივ დაყოფილია 28 რაიონად.
ბილ გეიტსი
პირადი ცხოვრება
ბილ გეიტსი და მისი მეუღლე, ასევე დაკავებულები არიან ქველმოქმედებით, მათ 2005 წელს 28.8 მილიარდი დოლარი გადარიცხეს მსოფლიოს ჯანმრთელობისა და განათლების ფონდში.
მალავის რეგიონები
მალავის რეგიონებია:
ბილ გეიტსი
პირადი ცხოვრება
გეიტსი გატაცებულია სხვადასხვა ანტიკვარული ნივთების შეძენით. 1994 წელს, აუქციონზე, $30.8 მილიონად შეიძინა ლესტერის კოდექსი, ლეონარდო და ვინჩის ხელნაწერების კოლექცია. . მას ძალიან უყვარს წიგნების კითხვა. იგი, ასევე გატაცებული არის გოლფისა და ტენისის თამაშით.
მალავის რეგიონები
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მალავის რეგიონები
ბილ გეიტსი
პირადი ცხოვრება
ხანდახან გეიტსი საკუთარ სახლში აწყობს სადილებს. სადილზე დასწრება შეუძლია ნებისმიერ ადამიანს, რომელიც დათანხმდება გადაიხადოს 1 000 000 დოლარი მოსაწვევში. მთელი შეგროვილი თანხა კი დიუკის უნივერსიტეტში ირიცხება, სადაც მისი მეუღლე, მელინდა ფრენჩი სწავლობდა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1955 კატეგორია:ამერიკელი მილიარდერები კატეგორია:ამერიკელი პროგრამისტები კატეგორია:ამერიკელი ქველმოქმედები კატეგორია:ამერიკელი გამომგონებლები კატეგორია:გერმანელი ამერიკელები კატეგორია:შოტლანდიელი ამერიკელები კატეგორია:კომპიუტერული ტექნიკის ისტორია კატეგორია:Microsoft-ის ისტორია კატეგორია:Microsoft-ის თანამშრომლები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ბიზნესმენები
God of War
თამაში დაფუძნებულია ბერძნულ მითოლოგიაზე, სადაც მთავარი გმირია „კრატოსი“. ეს უკანასკნელი ემსახურება ღმერთებს, ცდილობს პანდორას ყუთის გახსნით შეაჩეროს ომის ღმერთი არესი, რომელიც განადგურებას უპირებს ქალაქ ათენს.
გეიმპლეი
„God of War“ არის ერთმოთამაშიანი ვიდეო თამაში მესამე პირის ხედვით. მოთამაშე აკონტროლებს პერსონაჟს კრატოსს, რომელსაც უწევს სხვადასხვა თავსატეხების გამოცნობა, უამრავ პერსონაჟთან შეხვედრა, ტესტის და ლაბირინთის გავლა, ხელჩართული ბრძოლით მტრების მოგერიება, რათა მიაღწიოს თავის მიზანს. კრატოსი იყენებს ორ ძირითად იარაღს: „ქაოსის ხმლებს“ თამაშის დასაწყისში და „არტემიდას ხმლებს“. ასევე მთავარი გმირი იძენს მაგიასაც, რომელსაც ბრძოლისას იყენებს. კრატოსი იყენებს სხვადასხვა ღმერთის კუთვნილ იარაღებსაც, მაგალითად მედუზას თავს, პოსეიდონის სამკაპს, ჰადესის არმიას, ჰელიოსის მზის ძალას და სხვას.
თამაშის მთავარი გმირი „კრატოსი“
კრატოსი მეომარია, რომელიც ემსახურება ომის ღმერთს, არესს. არესი გადასცემს მას „ქაოსის ხმლებს“, რომელიც გამზადებული მისთვის მიწის ქვეშეთში, „ტარტარში“. კრატოსი სპარტელია და თვითონ შესთხოვა არესს დახმარება, სანაცვლოდ კი თავისი სიცოცხლე შესწირა. არესმა მისი თხოვნა შეისმინა და ამის შემდეგ ხდება კრატოსი არესის არმიის წინამძღოლი.
კრატოსი ემსახურებოდა არესს ერთგულად, თუმცა ქალაქ ათენზე შეტევის დროს, როდესაც ღმერთი შემთხვევით კრატოსის ცოლ-შვილს დახოცავს, გადაწყვეტს შურისძიებას. იგი წინასწარმეტყველის რჩევის მიხედვით ეძებს პანდორას ყუთს, რომლის გახსნის შემდეგ კრატოსი შეიძენს ძალას და იგი შეძლებს უკვე ღმერთის მოკვლას. პანდორას ყუთი შენახულია ტაძარში და ის ზურგზე აქვს დაბმული ზევსის მამას, ტიტან კრონოსს. სამი დღის მოგზაურობის შემდეგ დაკარგული სულების უდაბნოში, კრატოსი ხსნის პანდორას ყუთს და იძენს ძალას, რომელიც უწინასწარმეტყველეს და კლავს არესს.
მიმოხილვა
„God of War“-მა მიიღო მაღალი შეფასებები კრიტიკოსებისგან. საერთო განხილვის საიტებზე GameRankings-სა Metacritic-ზე თამაში ფლობს 93 %-ს და 94 ქულას 100-დან.
სქოლიო
კატეგორია:2005 წლის ვიდეო თამაშები კატეგორია:Hack and slash-ის ვიდეო თამაშები კატეგორია:God of War კატეგორია:PlayStation 2-ის თამაშები კატეგორია:PlayStation 3-ის თამაშები კატეგორია:PlayStation Vita-ს თამაშები კატეგორია:ვიდეო თამაშებზე დაფუძნებული წიგნები კატეგორია:მითოლოგიაზე დაფუძნებული ვიდეო თამაშები კატეგორია:ბერძნულ მითოლოგიაზე დაფუძნებული ვიდეო თამაშები
ლუტიჩები
მინი|ლუტიჩების ფედერაცია 983-1056/57 წლებში. ლუტიჩები, ველეტები (Wieleten; Wieleci; Lutici, Veleti, Velti) — დასავლეთსლავური მოდგმის ტომთა კავშირი, განეკუთვნებიან ელბისპირა სლავთა შტოს (პოლაბებს). VIII-XII სს-ში ბინადრობდნენ ბალტიის ზღვის სამხრეთ სანაპიროზე, მდინარე ოდრასა (ოდერი) და ლაბას (ელბა) შორის. ლუტიჩებს შეტაკებები და ომები ჰქონდათ მეზობლად მცხოვრებ საქსებთან. მათ ეომებოდა კარლოს დიდი, რომელმაც დაიმორჩილა ლუტიჩები. კაროლინგთა იმპერიის დაშლისა და მისგან აღმოსავლეთ ფრანკთა ოლქების გამოყოფის შემდეგ ლუტიჩებს უხდებოდათ გერმანელების განუწყვეტელ შემოტევათა მოგერიება. 983 წლის აჯანყების შედეგად გათავისუფლდნენ გერმანელთა უღლისაგან, მაგრამ XII საუკუნეში გერმანელებმა საბოლოოდ სძლიეს მათ და სხვა ლაბისპირა სლავებს. ალბრეხტ დათვმა ლუტიჩების მიწები შეუერთა ჩრდილოეთის ანუ ბრანდენბურგის მარკის სამფლობელოებს. ლუტიჩებმა სრული ასიმილაცია განიცადეს.
უოლასი
უოლასი (Wallace) — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიდაჰოს შტატში, შოშონის ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 784 კაცს.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:აიდაჰოს ქალაქები
გმირი ქალაქები
thumb|right|150px| გმირი ქალაქის — ლენინგრადის ობელისკი, ამბოხებულთა მოედანი, [[სანქტ-პეტერბურგი]] გმირი ქალაქები (город-герой, gorod-geroy, місто-герой, misto-heroy, горад-герой, horad-heroy) — საბჭოთა უმაღლესი საპატიო წოდება, რომელიც მიკუთვნებული  აქვს სსრკ-ის 12 ქალაქს, მეორე მსოფლიო ომში გამოჩენილი გმირული თავდაცვისთვის. მათ გარდა, ბრესტის ციხესიმაგრესაც აქვს მინიჭებული გმირი ციხესიმაგრის წოდება. ამჟამად, ამ ცამეტიდან ოთხი უკრაინის, მინსკი და ბრესტის ციხესიმაგრე — ბელარუსის, ხოლო დანარჩენი კი რუსეთის ტერიტორიაზე მდებარეობს.
ისტორია
პირველი ქალაქები, რომელთაც გმირი ქალაქების წოდება მიიღეს, იყვნენ: ლენინგრადი, სტალინგრადი, სევასტოპოლი და ოდესა. მათ ეს წოდება უმაღლესმა მთავარსარდალმა იოსებ სტალინმა მიანიჭა 1945 წლის 1 მაისს. კიევს ეს წოდება სსრკ-ის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის გადაწყვეტილებით 1961 წლის 21 ივნისს მიენიჭა. საპატიო წოდება „გმირი ქალაქი“ მიიღეს 1965 წლის 8 მაისს, მას შემდეგ რაც, უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმმა, თავისივე ბრძანების საფუძველზე, დაამტკიცა დებულება უმაღლესი ხარისხის წოდების — გმირი ქალაქის მიღების თაობაზე. ამავე დღეს ლენინგრადს, ვოლგოგრადს, სევასტოპოლს, ოდესას, კიევს, მოსკოვსა და ბრესტის ციხესიმაგრეს გადაეცათ „ოქროს ვარსკვლავის“ მედლები, ასევე მოსკოვს გმირი ქალაქის, ხოლო ბრესტის ციხესიმაგრეს გმირი ციხესიმაგრის წოდება მიენიჭათ.
დებულებაში წოდების შესახებ წერია:
სქოლიო
კატეგორია:სსრკ-ის საპატიო წოდებები
ვიაჩესლავ ჩხიკვაძე
ბიოგრაფია
ვიაჩესლავ ჩხიკვაძე დაიბადა 1940 წლის 4 იანვარს მოსკოვში არქიტექტორ მიხეილ ჩხიკვაძის ოჯახში. 1941 წელს მეორე მსოფლიო ომის გამო ოჯახი გადავიდა თბილისში საცხოვრებლად. 1947 წელს შევიდა მე-4 ვაჟთა საშუალო სკოლაში, ხოლო 1958 წელს დაამთავრა თბილისის ი. ჭავჭავაძის სახელობის 23-ე საშუალო სკოლა. 1955 წლიდან იყო ალკკ წევრი. სკოლაში სწავლისას ხელმძღვანელობდა ნორჩ აკვარიუმისტთა წრეს. ბავშობიდან გატაცებული იყო ბიოლოგიური საგნებით, კერძოდ ზოოლოგიით. სკოლის ასაკში წაკითხული ჰქონდა რიგი მოხსენებები პალეონტოლოგიიდან სათანადო ექსპონატების დემონსტრაციით.
სკოლის დამთავრების შემდეგ მუშაობდა საქართველოს სსრ-ის მეცნიერებათა აკადემიაში, პალეობიოლოგიის ინსტიტუტის ხერხემლიანთა პალეონტოლოგიურ განყოფილებაში, სადაც 1958 წლის 1 სექტემბრიდან ჩარიცხულ იქნა უფროს კოლექტორად ახალციხის ექსპედიციაში, 16 სექტემბრიდან — უფროს კოლექტორად უხერხემლოთა პალეონტოლოგიურ ექსპედიციაში, ხოლო 8 ოქტომბრიდან — კოლექტორად ახალციხის პალეონტოლოგიურ ექსპედიციაში. 1959 წლის 4 მაისს დაინიშნა პრეპარატორის თანამდებობაზე.
1964 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბიოლოგიური ფაკულტეტი. მისი სადიპლომო ნაშრომის ხელმძღვანელები იყვნენ ლეო გაბუნია და ლევან ნათაძე. 1964 წლიდან იგი იწყებს მუშაობას საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის პალეობიოლოგიის ინსტიტუტში, სადაც იგი მუშაობდა სიცოცხლის ბოლომდე (1964 წელი — უფროსი ლაბორანტი, 1966 წელი — უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომელი, 1975 წელი — უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი, 1986 წელი — წამყვანი მეცნიერ-თანამშრომელი). 1972 წლის მაისში დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია, ხოლო 1991 წლის დეკემბერში სადოქტორო დისერტაცია.
ვ. ჩხიკვაძე მონაწილეობდა სხვადასხვა ზოოლოგიური და პალეონტოლოგიური კონფერეციების, კონგრესებისა და სიმპოზიუმების მუშაობაში. იგი იყო არჩეული სხვადასხვა სამეციერო საზოგადოების წევრად (საკავშირო პალეონტოლოგიური საზოგადოება, მოსკოვის ბუნებისმეტყველთა საზოგადოება, საკავშირო ჰერპეტოლოგიური საზოგადოება, Society of Vertebrate Paleontology). ვ. ჩხიკვაძე იყო ერთ-ერთი ინიციატორი და ორგანიზატორი კავკასიის პირველი ჰერპეტოლოგიური კონფერეციისა (თბილისი, 1983), ხოლო 2003 წლის მაისში ვ. ჩხიკვაძის ინიციატივით შესდგა საქართველოს ჰერპეტოლოგიური საზოგადოების დამფუძნებელი კრება (იგი ერთხმად აირჩიეს ამ საზოგადოების ლიდერად). თითქმის ორმოცი წლის განმავლობაში ვ. ჩხიკვაძე მონაწილეობდა სხვადასხვა პალეონტოლოგიურ და ზოოლოგიურ ექსპედიციებში (მონღოლეთი, ბულგარეთი, ყაზახეთი, შორეული აღმოსავლეთი, მოლდავეთი, უკრაინა, თურქმენეთი, ტაჯიკეთი, ყირგიზეთი, უზბეკეთი, ჩრდილო კავკასია, აზერბაიჯანი, საქართველო).
ამათგან, ყველაზე მნიშვნელოვანი იყო ზაისანის ქვაბურში (აღმოსავლეთ ყაზახეთი) ჩატარებული ექსპედიციების შედეგები, რომლებმაც დიდი რეზონანსი გამოიწვიეს პალეოტოლოგებს შორის რუსეთში, დასავლეთ ევროპაში, ჩინეთში და შეერთებულ შტატებში.
ვ. ჩხიკვაძე საჯაროდ ითვლება ნამარხი ცხოველების ნაშთების ერთ-ერთ ყველაზე განთქმულ „მონადირედ“. მის მიერ არის ნაპოვნი ან აღმოჩენილი მრვალი უიშვიათესი ნამარხი ცხოველების ძვლები. ამათგან დავასახელებთ: დიდთავა კუთა ოჯახის (Platysternidae) პირველი ნამარხი წარმომადგენელი, უძველესი გიგანტური სალამანდრები (Cryptobranchidae) აზიაში, პირველი კბილებიანი ფრიველის ნაშთი აზიაში (Odotopterygidae), ჩანთოსნების (Marsupialia) პირველი ნაშთი აზიაში, უძველესი დელფინი (Oligodelphis) და მრავალი სხვა.
1993-1995 წლებში ვ. ჩხიკვაძე მონაწილეობდა ერთობლივ ყაზახურ-ამერიკულ-ქართული პალეონტოლოგიური საერთაშორისო ექსპედიციებში აღმოსავლეთ ყაზახეთში, ალტაის მხარე, კერძოთ, ზაისანის ტაფობში (The Joint Kazakh-American-Georgian Paleontological Expedition). მისმა მონაწილეობამ განსაზღვრა ამ ექსპედიციის დიდი წარმატება არა მხოლოდ იმიტომ, რომ მას ჰქონდა დიდი გამოცდილება ზაისანის ტაფობში მუშაობისა (1966-1987 წლების ექსპედიციები), არამედ იმიტომაც, რომ პირადად მის მიერ იყო აღმოჩენილი ახალი, მანამდის უცნობი, მეტად მნიშვნელოვანი ადგილსაპოვებლები.
1995-1996 წლებში ვ.ჩხიკვაძე იყო ინიციატორი, ორგანიზატორი და მონაწილე პირველი ერთობლივი ქართულ-ამერიკული პალეონტოლოგიური ექსპედიციისა სამხრეთ საქართველოში (ბენარის ადგილსაპოვებელი). ეს ექსპედიცია შესდგა აკადემიკოს ლეო გაბუნიას მხარდაჭერით და ამერიკელი კოლეგების მონაწილეობითა და დაფინანსებით.
Inquisitor flindersianus
Inquisitor flindersianus — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ვიაჩესლავ ჩხიკვაძე
ბიოგრაფია
2003 წლის 12-23 აგვისტოს ვიაჩესლავ ჩხიკვაძე იყო საერთაშორისო სიმპოზიუმის მონაწილე სანქტ-პეტრბურგში (Symposium on Turtle Origins, Evolution and Systematics. Saint-Petersburg. 18-20 August, 2003). მის მიერ წარმოდგენილმა სამმა მოხსენებამ დამსწრე კოლეგების დიდი მოწონება და საყოველთაო აღიარება დაიმსახურა.
ვიაჩესლავ ჩხიკვაძე გარდაიცვალა 2019 წლის 29 ოქტომბერს თბილისში. დასაფლავებულია კუკიის სასაფლაოზე.
ბიბლიოგრაფია
ვ. ჩხიკვაძე იყო 180-ზე მეტი სამეცნიერო პუბლიკაციების ავტორი (თერთმეტი მონოგრაფია, ამათგან შვიდი კოლექტიური მონოგრაფია). მისი რედაქციით (და თანაავტორობით) გამოქვეყნდა ერთი მონოგრაფია.
გადაშენებულ ცხოველთა და მცენარეთა ახალი სახეობები და ახალი გვარები, რომელთაც პალეონტოლოგ ვიაჩესლავ ჩხიკვაძის პატივსაცემათ, მისი სახელი უწოდეს სხვადასხვა ავტორებმა:
პერსონალური მონოგრაფიები:
კოლექტიური მონოგრაფიები:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ჰერპეტოლოგები კატეგორია:ქართველი პალეონტოლოგები
კარიმ აბდულ-ჯაბარი
1971 წელს შეიცვალა სახელი, რამდენიმე წელში ისლამი მიიღო. კარიერა დაასრულა 42 წლის ასაკში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი კალათბურთელები კატეგორია:დაბადებული 1947 კატეგორია:ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის კალათბურთელები კატეგორია:დაბადებული 16 აპრილი
ენ კეისი
ენ კეისი (Anne Catherine Case, Lady Deaton; დ. 1958 წლის 27 ივლისს) - ამერიკელი ეკონომისტი, ფილოსოფიის დოქტორი (1988), პრინსტონის უნივერსიტეტის საპატიო პროფესორი, ამერიკის ფილოსოფიური საზოგადოების (2017 ), მეცნიერებათა ეროვნული აკადემისა (2020 ) და აშშ მედიცინის აკადემია (2017 ) წევრი.
ბიოგრაფია
წარჩინებით დაამთავრა ოლბანის ნიუ იორკის სახელმწიფო უნივერსიტეტი (ბაკალავრი, 1980). 1983 წელს მან მიიღო მაგისტრის ხარისხი Master of Public Affairs პრინსტონის უნივერსიტეტისგან, 1988 წელს კი ეკონომიკის მეცნიერებათა დოქტორი წოდება. 1988-1991 წლებში ჰარვარდის ასისტენტ პროფესორად მუშაობდა. 1990 წელს იგი დაბრუნდა პრინსტონის უნივერსიტეტში: ასისტენტ პროფესორის რანგში, 1997 წლიდანნ კი ეკონომიკისა და პოლიტიკის პროფესორი.
იყო Journal of Development Economics რედაქტორი. თანამშრომლობდა კრისტინა პაქსთან.
ამერიკის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი (2017). ეკონომეტრიკული საზოგადოების ფელო (2009).
დაქორწინებულია ანგუს დიტონზე, 2015 წლის ნობელის პრემიის ლაურეატზე ეკონომიკაში.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი ეკონომისტები კატეგორია:საპატიო დოქტორები
არტა (ესპანეთი)
არტა (Artá, Artà) — მუნიციპალიტელიტეტი ესპანეთში, შედის ბალეარის კუნძულების ავტონომიური გაერთიანების ლიევანტის კომარკაში, მდებარეობს კუნძულ მალიორკაზე. ფართობი — 139,79 კმ². მოსახლეობა — 7845 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ბალეარის კუნძულების მუნიციპალიტეტები
სინაკაბანი
სინაკაბანი (ოფიციალურად სინაკაბანის მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Sinacaban; Bayan ng Sinacaban) ― მეხუთე კლასის მუნიციპალიტეტი დასავლეთ მისამისის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 19 671 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 17 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:დასავლეთ მისამისის მუნიციპალიტეტები
პაუინი
პაუინი (Pauini) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ამაზონასის შტატში. მიეკუთვნება სენტრუ-ამაზონენსის მეზორეგიონს.
2011 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 18 329 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 43 263.388 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 0.42 კმ²-ზე.
კაპდეპერა
არტა (Campos) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ბალეარის კუნძულების ავტონომიური გაერთიანების ლიევანტის კომარკაში, მდებარეობს კუნძულ მალიორკაზე. ფართობი — 139,79 კმ². მოსახლეობა — 7845 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ბალეარის კუნძულების მუნიციპალიტეტები
ოუკლი
ოუკლი (Oakley) — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიდაჰოს შტატში, კასიის ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 763 კაცს.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:აიდაჰოს ქალაქები
სიგიზმუნდ III ვაზა
სიგიზმუნდ III (Sigismund, Zygmunt, Жыгімонт, Zigmantas  დ. 20 ივნისი, 1566   —  გ.   30 აპრილი, 1632 ) — პოლონეთის მეფე და ლიტვის დიდი მთავარი  1587 წლის 27 დეკემბრიდან, შვედეთის მეფე 1592 წლის 27 ნოემბრიდან - 1599 წლის ივლისამდე, გუსტავ ვაზას და სიგიზმუნდ I ხუცესი შვილიშვილი, შვედეთის მეფის იოჰან III-ისა და კატერინა იაგელონკას ვაჟი.
რეჩ პოსპოლიტის ტახტზე არჩევის შემდეგ, სიგიზმუნდი ცდილობდა თავის მმართველობის ქვეშ მოექცია რეჩ პოსპოლიტა და შვედეთი. მოკლე ხნით ეს მან კიდევაც შეძლო. 1592 წელს მან პირადი უნიით გააერთიანა ორივე სახელმწიფო, მაგრამ 1595 წელს შვედეთის პარლამენტმა სედერმანლანდის ჰერცოგი შვედეთის რეგენტად, არმყოფი მეფის მაგივრად. სიგიზმუნდა თავისი დარჩენილი ცხოვრების დიდი ნაწილი დახარჯა დაკარგული ტახტის დასაბრუნებლად.
სიგიზმუნდი საკმაოდ წინააღმდეგობრივ ფიგურად დარჩა პოლონეთის ისტორიაში. ერთი მხრივ, მისი დიდი ხნის მმართველობა რეჩ პოსპოლიტის სიძლიერის პიკს ემთხვევა. მეორე მხრივ, მისი მმართველობის დროს გამოჩნდა დაკნინების პირველი ნიშნები, რომლებმაც შემდგომ გამოიწვია პოლონეთ-ლიტვის სახელმწიფო.
მმართველობის დასაწყისი
დაიბადა 1566 წლის 20 ივნისს ციხე-დარბაზ გრიპსხოლმიში, სადაც დედამისი კატერინა თავის მეუღლეს იოჰანს თან ახლდა - რომელიც საკუთარი ძმის ერიკ XIV მიერ იყო ჩამწყვდეული.
როგორც იაგელონების შთამომავალი დედის მხრიდან, 21 წლის პრინცი სიგიზმუნდი 1587 წელს არჩეულ იქნა პოლონეთის მეფედ, თავისი დეიდის ანნა იაგელონკის და გვირგვინის დიდი გეტმანის იან ზამოისკის დიდი ძალისხმევით. იაგელონების შვედი შთამომავლის მოწვევით პოლონეთის ტახტზე, პოლონეთის მხარე იმედოვნებდა შვედეთთან მოეგვარებინა ტერიტორიული პრობლემა და მიეღო სადავო მიწები ჩრდილოებით.
მალე კორონაციის შემდეგ სიგიზმუნდმა გაილაშქრა თავის მოწინააღმდეგეზე, ავსტრიის ერცჰერცოგ მაქსიმილიანზე; რომელიც დამარცხებული იქნა და ტყვედ ჩავარდა (1588), თუმცა გაათავისუფლეს 1589 წლის შეთანხმების შემდეგ, რომლის მიხედვით უარი თქვა პრეტენზიაზე პოლონეთის ტახტზე. სიგიზმუნდი არც თავისი გარეგნობით, არც ხასიათით პოლონელებს არ მოეწონათ; მის მიმართ უარყოფითი დამოკიდებულება უფრო გაიზარდა, მას შემდეგ რაც ის გაემგზავრა რეველში, მამასთან შესახვედრათ (1589), ის საიდუმლოდ შევიდა მოლაპარაკებაში ერნესტთან, ავსტრიის ჰერცოგთან, რომელიც ცნობილი პირობებით თანახმა იყო უარი ეთქვა პოლონეთის ტახტზე მის სასარგებლოდ. ახალგაზრდა მეფემ ვერ მოახერხა დაემსახურებინა ძლიერი ზამოისკის სიმპატიები. პირველი უთანხმოება მათ შორის გამოიწვია ესტონეთმა, რომლის პოლონეთზე შემოერთების პირობა მისცა სიგიზმუნდმა შეთანხმების პუნქტების მიხედვით, მაგრამ ეს დაპირება მან არ შეასრულა. ამის შედეგად იყო მეფის საწინააღმდეგო საინკვიზიციო სეიმი (1592) და შესუსტებული სამეფო ძალაუფლება. ზამოისკის ადგილი რომელიც ფიქრობდა მეფის მართვას, დაიკავა იეზუიტებმა.
სიგიზმუნდის მთავარ ამოცანას შეადგენდა პოლონეთში კათოლიციზმის განმტკიცება, პროტესტანტიზმის სრულ განადგურებას და მართლმადიდებლობის დაკნინებას; მის დროს მოხდა ბრესტის უნიის გაფორმება. ამ ამოცანებთან ერთად ის ხელმძღვანელობდა მხოლოდ დინასტიური ინტერესებით. პოლონეთის შიდა ცხოვრებაში სიგიზმუნდის მმართველობა იყო სახელმწიფოს გახრწნის ეპოქის დასაწყისი. 1596 წელს მან პოლონეთის დედაქალაქი კრაკოვიდან ვარშავაში გადაიტანა.
კატეგორია:პოლონეთის მეფეები კატეგორია:დაბადებული 20 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1566 კატეგორია:გარდაცვლილი 30 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1632 კატეგორია:XVI საუკუნის ევროპის მონარქები
გარგჟდაი
გარგჟდაი (Gargždai, 1917 წლამდე გორჟდი) — ქალაქი ლიეტუვის დასავლეთ ნაწილში. კლაიპედის რაიონსა და მაზრაში შემავალი მამასახლისობის ადმინისტრაციული ცენტრი.
სულხან-საბა ორბელიანის ლიტერატურული მუზეუმი
სულხან-საბა ორბელიანის ლიტერატურული მუზეუმი – მუზეუმი ბოლნისის მუნიციპალიტეტის სოფელ ტანძიაში, ბოლნისის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმის ფილიალი. დაარსდა 1984 წლის 3 ნოემბერს, საბაობის მესამე დღესასწაულზე. მუზეუმში დაცულია 300-მდე ექსპონანტი, მათ შორის 28 ფერწერული ნამუშევარი, 25 – გრაფიკული ნამუშევარი, 9 – სკულპტურა, 2 – არქეოლოგიური ექსპონანტი, 11 – დოკუმენტი, 59 – ფოტო, 147 – სამეცნიერო დამხმარე ლიტერატურა და სხვ.
გარგჟდაი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლიეტუვის ქალაქები
სულხან-საბა ორბელიანის ლიტერატურული მუზეუმი
შენობის არქიტექტურა ეკუთვნის ნუკრი ალხაზაშვილს, მხატვრული ექსპოზიციის ავტორია ზურაბ სამხარაძე.
მუზეუმის ხელმძღვანელია მენეჯერი – ნაზი ბიძინაშვილი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბოლნისის მუნიციპალიტეტის მუზეუმები
ნეძვისწყალი
ნეძვისწყალი, ნეძურა ― მდინარე საქართველოში, ბორჯომის მუნიციპალიტეტში. სათავე აქვს თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 2100 მ სიმაღლეზე. მდინარე მტკვრის მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე 18 კმ, აუზის ფართობი 82 კმ². საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე, წყალმცირობა ― ზამთარში. მარჯვენა შენაკადებიდან მნიშვნელოვანია კარტისწყალი და წიფლარისწყალი, ხოლო მარცხენა შენაკადებიდან გვირგვინასწყალი და ხერგულებისწყალი. საშუალო წლიური ხარჯი 1,16 მ³/წმ. მდინარის ხეობაშია ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი — ნეძვი. ნეძვისწყლის შესართავთანაა დაბა ახალდაბა.
იძანაგი
right|145px|thumb|天瓊を以て滄海を探るの図, იძანაგი შუბით, კობაიაში ეიტაკუს ნახატი. იძანაგი (イザナギ, კოძიკის მიხედვით - 伊弉諾; ნიჰონ შოკის მიხედვით - 伊邪那岐; ასევე იწერება - 伊弉諾尊) არის ერთ-ერთი მთავარი კამი სინტოიზმში. კოძიკის მიხედვით მისი სახელი ითარგმნება — „კაცი, რომელიც იწვევს (პატიჟებს)“ ან იძანაგი-ნო-მიკოტო; ასევე იკითხება — იძანაგი-ნო-ოოკამი.
მის ცოლ და უმცროს დასთან, იძანამისთან ერთად, ბევრი კუნძული, კამი და იაპონელთა წინაპარი შექმნა. როდესაც მშობიარობისას იძანამი გარდაიცვალა, იძანაგიმ სცადა მისი იომიდან (მიწისქვეშეთი) ამოყვანა (უშედეგოდ). დაბრუნებულმა დაიწყო იომის ჭუჭყის ჩამობანვა, მისი მარცხენა თვალიდან გაჩნდა მზის ქალღმერთი ამატერასუ, მთვარის ღმერთი ცუკუიომი მარჯვენა თვალიდან და ქარიშხალთა ღმერთი — სუსანოო ცხვირიდან.
კატეგორია:იაპონური მითოლოგია კატეგორია:შემოქმედი ღმერთები კატეგორია:იაპონური ღმერთები
ჯორჯია
ჯორჯია (Georgia, Ga) — შტატი აშშ-ში. მოსახლეობა 8,788 მილიონი ადაიანია, აქედან თეთრი 71 %, აფროამერიკელი 27 %, ლათინურამერიკელი 1,7 %. ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს შტატის მოსახლეობის 62,4 %-ს. დედაქალაქი და უდიდესი ქალაქია ატლანტა (402 ათასი). სხვა მნიშვნელოვანი ქალაქებია კოლუმბუსი (183 ათასი) და სავანა (136 ათასი).
ისტორია
ტერიტორიას სახელი ეწოდა გაერთიანებული სამეფოს მეფის ჯორჯ II-ის მიხედვით. 1540 წელს ფერნანდო დე სოტომ დაიწყო ჯორჯიის ტერიტორიის გამოკვლევა. 1733 წელს დაარსდა კოლონია. 1776 ჯორჯიამ სხვა 12 კოლონიასთან ერთად გამოაცხადა დამოუკიდებლობა და აშშ-ის შექმნა. 1861-1865 წლებში სამოქალაქო ომის დროს, როგორც მონათმფლობელური შტატი, იყო კონფედერაციის წევრი.
გეოგრაფია
მდებარეობს სამხრეთ ატლანტიკურ რეგიონში. ფართობი შეადგენს 152,5 ათასი კმ²-ს. ტერიტორიის უდიდესი ნაწილი უჭირავს დაბლობ ზღვისპირა ვაკეს. ჩრდილოეთით და ჩრდილო-დასავლეთით შედის აპალაჩის მთების შტოქედები და მთისწინეთი. ჰავა სუბტროპიკულია ნოტიოა. ნალექები 1300-1600 მმ წელიწადში. მთავარი მდინარეებია ოლტამაჰო, ფლინტი, სავანა, ჩატაჰუჩი.
მონიკა ლინგეგარდი
მონიკა სესილია ლინგეგარდი (Monica Cecilia Lingegård მონიკა სესილია ლინგეგარდი ; დ. 1962 წლის 22 დეკემბერი) - შვედი ეკონომისტი და მეწარმე.
1987 წელს მონიკა ლინგეგარდმა მიიღო ეკონომიკის მაგისტრის ხარისხი სტოკჰოლმის უნივერსიტეტში. მან კარიერა დაიწყო კომპანია Capgemini-ში IT კონსულტანტად და მუშაობდა SEB, Spray.se, ასევე იყო აღმასრულებელი დირექტორი ისეთ კომპანიებში, როგორებიცაა Prenax Global AB, G4S Secure Solutions AB და Intelligence AG 2005 2010 წლების პერიოდში.
2011 წლიდან ის არის Samhall AB - შვედეთის სამთავრობო სააგენტოს გენერალური დირექტორი, რომელიც შშმ პირთა ადვოკატირებასა და დასაქმებას ემსახურება. ამ საქმიანობისთვის 2015 წელს მან მიიღო Årets VD (წლის პრეზიდენტი) პრემია მსხვილი კომპანიების კატეგორიაში. დაჯილდოების ღონისძიება ორგანიზებული იყო ვებ-გვერდის motivation.se-ს მიერ. 2016 წელს, მონიკა იყო 21-ე ადგილზე VA მიერ შედგენის სიაში სახელწოდებით ბიზნესის 111 ყველაზე ძლიერი ქალი.
ლინგეგარდი ასევე არის შვედეთის კოსმოსური კორპორაციის დირექტორთა საბჭოს თავმჯდომარე, ასევე შედის ისეთი კომპანიების დირექტორთა საბჭოში, როგორებიცაა Humana AB, Nobina და Flacotte AB. 2020 წლის 17 აგვისტოს მან დაიკავა კომპანია SJ AB– ის პრეზიდენტისა და აღმასრულებელი დირექტორის პოსტი.
სქოლიო
კატეგორია:შვედი ეკონომისტები
დისპეფსია
დისპეფსია (ლათ. dyspepsia) — წარმოადგენს ახალშობილი ხბოების მწვავედ მიმდინარე დაავადებას, რომელსაც ახასიათებს საჭმლის მონელების — „სეკრეტორული, მოტორული და სხვა“ დარღვევა, პროფუზული ფაღარათი, ორგანიზმის გაუწყლოება და ინტოქსიკაცია.
გამომწვევი მიზეზი (ეტიოლოგია)
დისპეფსიის განვითარებაში განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს მდედრი პირუტყვის, განსაკუთრებით კი მისი მაკეობის ბოლო მესამედში, საკვები ულუფის არასრულფასოვნებას — მჟავე ჭარხლის ჟენჟო ან ერბომჟავის შემცველიანი სილოსი, დაობებული თივა და სხვა; ამ შემთხვევაში იბადებიან განუვითარებელი (ჰიპოტროფიკები) დაბალი რეზისტენტობის მქონე ხბოები, რაც ხელს უწყობს დიპეფსიის განვითარებას.
ახალშობილ ხბოებში დაავადების განვითარებას ხელს უწყობს, აგრეთვე, გვიანი, ცივი, ამჟავებული, დაბინძურებული ჭურჭლიდან (განსაკუთრებით უსაწოვრო ვედრიდან) ხსენის მიცემა, დაბალი ან მაღალი ტემპერატურული რეჟიმი.
სიმპტომები
დაავადების ძირითადი სიმპტომია პროფუზული ფაღარათი. განავალი გამოიყოფა უნებლიეთ, ანუსის სფინქტერი მოდუნებულია. ფეკალური მასა თხიერია, მეტად არასასიამოვნო სუნით; კუდი, უკანა ნაწილი და კიდურები ხბოს ექსკრემენტებით აქვს დასვრილი. ცხოველი წევს, ნაკლებ მოძრავია, თავი უკან აქვს გადაწეული გამოხატულია დეჰიდრატაციის ნიშნები; კერძოდ: ლორწოვვანი გარსების სიმშრალე, კანის ტურგორის და ელასტიურობის დაქვეითება, ცივი კიდურები და ყურები.
ირღვევა გულის მოქმედება: პულსი ძაფისებურია, ძლიერ გახშირებული, გულის ტონები მოყრუებული, სუნთქვა აჩქარებულია, ზერელე და წყევტილი.
მკურნალობა
ავადმყოფ ცხოველს უნიშნავენ 5-8 საათიან მშიერ დიეტას, მაგრამ აუცილებლად აძლევენ ფიზიოლოგიურ ან ნატრიუმის ქლორიდის 1%-იან ხსნარს. აუცილებლად საწოვრიდან. დეჰიდრატაციის (ექსიკოზის) გამოხატული მოვლენების დროს ინტრავენურად შეჰყავთ სტერილური ფიზიოლოგიური ხსნარი 300-400 მლ. რაოდენობით ან რინგერ–ლაქტატის ხსნარი; ეს ხსნარები ორგანიზმში აღადგენენ წყლისა და ელექტროლიტების ბალანსს.
გულის მოქმედების აღდგენისა დაორგანიზმის ინტოქსიკაციის მოსაცილებლად ვენაში შეჰყავთ გლუკოზა ცალკე ან ასკორბინის მჟავასთან ერთად ან კოფეინთან ერთად.
ნივთიერებათა ცვლის მოსაწესრიგებელი საშუალებებიდან იყენებენ ვიტამინებს, სტაფილოს წვენს, წიწვებისა და თივის ნაყენს. სასარგებლოა, აგრეთვე, მუცლის თბილი შეხვევა, დიათერმია და სხვა.
ლიტერატურა
კატეგორია:მედიცინა კატეგორია:ვეტერინარია
კილოგრამი
კილოგრამი (აღნიშვნა: ', ') — მასის ძირითადი საზომი ერთეული ერთეულთა საერთაშორისო სისტემაში. უდრის საერთაშორისო პროტოტიპის მასას, რომელიც ინახება ზომებისა და წონების საერთაშორისო ბიუროში (ქ. სერვი, პარიზთან) და წარმოადგენს პლატინა-ირიდიუმის შენადნობის ცილინდრს.
ისტორია
საზომთა მეტრული სისტემის შექმნისას, XVIII საუკუნეში კილოგრამს განსაზღვრავდნენ, როგორც 1 დმ³ გამოხდილი წყლის მასას უდიდესი სიმკვრივის ტემპერატურაზე (4°C), ხოლო 1799 წელს კილოგრამის პროტოტიპი დაამზადეს პლატინისაგან საწონის სახით. კილოგრამის პროტოტიპის მასა ≈ 0,028 გრამით მეტი აღმოჩნდა 1 დმ³ წყლის მასაზე. 1889 წელს მიიღეს კილოგრამის არსებული განსაზღვრა და კილოგრამის საერთაშორისო პროტოტიპად დაამტკიცეს პლატინა (90%) — ირიდიუმის  (10%) შენადნობისაგან დამზადებული R-ნიშნიანი (გოთიკური მთავრული „კ“) საწონი, რომელსაც 39 მმ სიმაღლისა და დიამეტრის მქონე ცილინდრის ფორმა აქვს. პროტოტიპიდან დამზადებული 40 ასლიდან ორი (№12 და №26) გადაეცა რუსეთს. №12 ეტალონი სსრკ-ში მიღებული იყო მასის სახელმწიფო პირველად ეტალონად, ხოლო №26 — ეტალონ ასლად.
კილოგრამის ჯერადი და წილობითი ერთეულების დასახელების მისაღებად „გრამს“ უმატებენ თავსართებს: მეგაგრამი (მეგგ, Mg), მილიგრამი (მგ, mg) და სხვა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მასის საზომი ერთეულები კატეგორია:სი სისტემის ძირითადი ერთეულები
სკოტი
საკუთარი სახელი სკოტი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
Inquisitor formidabilis
Inquisitor formidabilis — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სამადლო (ნაქალაქარი)
მინი|მოხატული კერამიკა სამადლოდან. სამადლო — მრავალფენიანი არქეოლოგიური ძეგლი, ელინისტური ხანის (ძვ. წ. IV-II სს.) ნაქალაქარი მცხეთის მუნიციპალიტეტში, სადგურ ქსნის პირდაპირ, მტკვრის მარჯვენა ნაპირას ორ მაღალ ბორცვზე (სიმაღლე 75-80 მ. საერთო ფართობი დაახლოებით 16 ჰა). აქ შემთხვევით აღმოჩენილი მდიდრული სამარხული ინვენტარის ნაწილი (500-მდე ოქროს ნივთი) ინახება ს. ჯანაშიას სახელობის საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში, საქართველოს ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმსა და ერმიტაჟში.
სამადლოს გათხრით (1966-75 წლებში, ხელმძღვანელი ი. გაგოშიძე) გამოვლენილი მრავალფენოვანი არქეოლოგიური მასალა (ყოფითი და საკულტო ნივთები, საყოფაცხოვრებო და სამშენებლო კერამიკა, სამკაული და იარაღი, საფორტიფიკაციო, საცხოვრებო საკულტო, სამეურნეო და სამარხი ნაგებობანი და სხვა) სრულყოფილად ასახავს ძვ. წ. IV-II საუკუნეების ქართლის მოსახლეობის ნივთიერი და სულიერი კულტურის თითქმის ყველა მხარეს. სამადლოზე მოპივებულია აღმოსავლეთ საქართველოში უძველესი კრამიტი (ძვ. წ. IV-III სს.), რომლებზეც დადასტურებულია რიცხვის აღმნიშვნელი ბერძნული (იონური) ასო-ნიშნები. სამადლოს გათხრის შედეგად პირველად გაირკვა, რომ ძვ. წ. IV-III საუკუნეებში საქართველოში არსებობდა მხატვრული კერამიკის მაღალგანვითარებული წარმოება. მოყვითალო ანგობირებულ ფონზე წითელი წერნაქით შესრულებული გეომეტრიული სახეებით (სარტყლური, სამკუთხედის და სხვა) და მრავალფიგურიანი კომპოზიციებით (ბრძოლის, ნადირობის, ცეკვის სცენები და სხვა) შემკული თიხის ზოგიერთი ჭურჭელი ხელოვნების ჭეშმარიტი ნიმუშია. გაირკვა, რომ სამადლოში პირველი დასახლება გაჩენილა ძვ. წ. II ათასწლეულის შუა ხანაში აღმოსავლეთ ბორცვზე, რომლის დაკავებულ მწვერვალზე გვიანდელი ბრინჯაოს და ადრინდელი რკინის ხანაში (ძვ. წ. XIV - VI სს.) საკულტო ნაგებობანი მდგარა. ძვ. წ. V- IV საუკუნეებში აქვე აუგიათ პასარგადესა და ნაყშე-როსთამის (ირანი) კოშკების ტიპის ნაგებობა. შესაძლებელია, ცეცხლის ტაძარი. ძვ. წ. IV საუკუნის II ნახევარში სამადლოზე საქალაქო ცხოვრება დაიწყო. აღმოსავლეთ ბორცვის იზოლირებულ მწვერვალზე კვლავ მდგარა ცეცხლის ტაძარი, დასავლეთ ბორცვის დატერასებულ ფერდობებსა და მწვერვალებზე კი მძლავრი ციხესიმაგრე აუშენებიათ. აქ მდგარა წითლად შეღებილი გადახურული სხვადასხვა დანიშნულების ნაგებობები (სასახლეები, ტაძრები, სამეურნეო და სხვა, დამხმარე სათავსები და ა. შ..).
შენობათა უმეტესობა ნაგებია თიხის ხსნარზე ფლეთილი ქვითა და ალიზით; უმთავრესი ნაგებობები თლილი ქვით ყოფილა აშენებული. კირქვის პატარა, საგულდაგულოდ გათლილი კვადრები ტყვიის გამირებით იყო გადაბმული. შემორჩენილია მაღალმხატვრული რელიეფით (ნადირობის სცენა) შემკული კირქვის ლაპიტელის ფგარმენტი. სამადლოს დასავლეთ ბორცვის ქვედა ტერასაზე აღმოჩნდა ქვითა და ალიზნით ნაგები ძვ. წ. IV-III საუკუნეების აკლდამა, რომელიც საქართველოსათვის უნიკალური სამარხი ნაგებობაა. ელინისტურ ხანაში სამადლოს ორგზის განუცდია ნგრევა და ხანძარი. პირველი (ძვ. წ. III საუკუნის დასაწყისი) შეიძლება დაუკავშირდეს იმ ბრძოლებს, რომლებიც წინ უძღოდა ფარნავაზის გამეფებას იბერიაში, ხოლო მეორე (ძვ. წ. II საუკუნის I ნახევარი) - არტაშესიანების ლაშქრობებს ქართლში. ძვ. წ.  II საუკუნის დასასწულს სამადლოზე ცხოვრება საბოლოოდ შეწყდა. გამოთქმულია მოსაზრება, რომ სამადლო და მის პირდაპირ, მტკვარგაღმა ნასტაგისის ველზე არსებული სამოსახლო ელინისტურ ხანაში ერთიან ქალაქს შეადგენდა. ამასთან, სამადლო იყო ამ ქალაქის შიდა ციხე, შესაძლებელია აქვე არსებულიყო ძვ. წ. IV-III საუკუნეების ქართლის მეფეთა რეზიდენცია.
ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
სომხითი
საკუთარი სახელი სომხითი შეიძლება აღნიშნავდეს:
პლეშჩეევის ელჩობა
პლეშჩეევის ელჩობა, რუსეთის სახელმწიფოს ელჩობა კახეთის სამეფოში 1591 წლის აპრილში პლეშჩეევისა და კუდრინის მეთაურობით. პლეშჩეევის ელჩობის მიზანი იყო, დაეყოლიებინათ კახეთის მეფე ალექსანდრე II, დახმარებოდა რუსეთს, რომელსაც საშამხლოზე ლაშქრობა ჰქონდა გადაწყვეტილი. ელჩები უნდა დაკავშირებოდნენ აგრეთვე საქართველოს სხვა სამეფო-სამთავროებს, რათა გაერთიანებულიყვნენ ოსმალთა წინააღმდეგ საბრძოლველად. რადგანაც რუსეთის ჯარის ლაშქრობა ჩაიშალა, პლეშჩეევის ელჩობას სასურველი შედეგი არ მოჰყოლია.
ლიტერატურა
კატეგორია:კახეთის სამეფო
ამატერასუ
thumb|400px|შუაში ამატერასუ ამატერასუ (天照), ამატერასუ-ოომიკამი (天照大神) ან ოოჰირუ-მენომუჩი-ნო-კამი (大日孁貴神) — იაპონურ მითოლოგიაში მზის ქალღმერთი და, თითქმის, ყველაზე წმინდა შინტოისტური ღვთაებაა (神 კამი). მისი სახელი, ამატერასუ, ნიშნავს „ცის გამნათებელს“. მისი ტაძარი ქალაქ ისეშია.
ძველიაპონური ლიტერატურის უდიდესი ძეგლის - "კოჯიკის" ტრადიციით, ამატერასუ სუსანოოს, ზღვისა და ქარიშხლის კამისა და ცუკუიომის, მთვარის ღმერთის, დაა. იაპონური მითოლოგიის თანახმად, სამივე სამივე შექმნა იძანაგიმ. ამატერასუ შეიქმნა, როდესაც იძანაგიმ ჩამოიბანა საკუთარი მარცხენა თვალი, მარჯვენა თვალის დაბანისა დაიბადა სცუკუჲომი დაიბადა, ხოლო სუსანო'ო მისი ცხვირის დაბანისას შეიქმნა.
ისტორია
ამბავი გვიამბობს ამატერასუსა და სუსანოოს შორის დიდ მეტოქეობაზე. როცა, იძანაგის ბრძანებისამებრ, სუსანოო ცას ტოვებდა, დასამშვიდობებლად დასთან მივიდა. ამატერასუმ, დაეჭვებულმა, შეთავაზა გამოწვევა: ორივე მათგანს რაიმე საგანი ადამიანად უნდა ექცია. ამატერასუმ შექმნა სამი ქალი სუსანოოს ხმლისგან, მან კი ხუთი კაცი მისი ყელსაბმისგან. ამატერასუმ თქვა, რომ კაცები მისი იყვნენ, რადგან მისი ყელსაბმისგან დამზადნენ. სუსანოომ გაანადგურა მისი ბრინჯის მინდვრები, და ბრაზისგან ერთი მისი მხევალი მოკლა. შეშინებული და გაბრაზებული ამატერასუ „ამა-ნო-ივატოში“, „ციური კლდის გამოქვაბულში“ დაიმალა, ასე რომ მზე დაიმალა და სამყარო დიდი ხნით დაბნელდა. ონები გამოვიდნენ ბნელ სამყაროში; კამებს არ შეეძლოთ ამატერასუს გამოქვაბულიდან გამოყვანა.
ბედნიერების ჭკვიანმა ქალღმერთმა ამე-ნო-უძუმემ აიღო პატარა ნავი, შესასვლელთან ამოაყირავა და მასზე ცეკვა დაიწყო. ამას ბევრი კამი ესწრებოდა, რომელთაც მხიარულად სიცილი დაიწყეს. ამატერასუმ მათი გაიგო და გასაგებად, თუ რატომ იცინოდნენ ღმერთები, გაიხედა. როცა გამოქვაბული გააღო, უძუმეს მიერ ხეზე მიყუდებულ სარკეში თავისი ანარეკლი დაინახა და ნელ-ნელა გამოვიდა გამოქვაბულიდან. ამ დროს, ღვთაება ამე-ნო-ტაჯიკარავომ მის უკან გამოქვაბული დაკეტა, რომ შიგ ვეღარ შესულიყო. ამატერასუ გაჰყვა სხვა ღმერთებს და ქვეყანაზე მზის შუქი დაბრუნდა, სუსანოო კი ციდან სამუდამოდ განდევნით დაისაჯა.
ბიბლიოგრაფია
კატეგორია:იაპონური მითოლოგია კატეგორია:იაპონური ღმერთები
მანაკორი
მანაკორი (Manacor) — მუნიციპალიტელიტეტი ესპანეთში, შედის ბალეარის კუნძულების ავტონომიური გაერთიანების ლიევანტის კომარკაში, მდებარეობს კუნძულ მალიორკაზე. ფართობი — 260,31 კმ². მოსახლეობა — 43808 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ბალეარის კუნძულების მუნიციპალიტეტები
აკურა
აკურა — სოფელი საქართველოში, თელავის მუნიციპალიტეტში, მდებარეობს გომბორის ქედის აღმოსავლეთ ფერდობის ძირას, მდინარე ვანთისხევის ნაპირზე, თელავიდან დაშორებულია 12 კმ-ით, თბილისიდან — 60 კმ-ით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1869 ადამიანი.
ისტორია
სოფელი ადრინდელ შუასაუკუნეებში წარმოადგენდა ქართველთა აქტიურ კულტურულ-სამეურნეო ყოფა-ცხოვრების ადგილს. მისი მნიშვნელობა განსაკუთრებით გაიზარდა კახეთის სამთავროს ჩამოყალიბების (ადრინდელი შუასაუკუნეები) შემდეგ, როდესაც კახეთის ცალკეული „ხევი“ მჭიდროდ დაუკავშირდა ადგილობრივ სახელმწიფო ერთეულს და კახეთის ქორეპისკოპოსის ხელისუფლებას დაემორჩილა. მარცხნივ|მინი|მამადავითის ეკლესია აკურაში შემორჩენილია VIII-IX საუკუნეების ნაგებობის ნაშთები, რაც იმის დამადასტურებელია, რომ სოფელი მდ. ვანთისხევის მნიშვნელოვან დასახლებას წარმოადგენდა და ხევის გარკვეული ცენტრი იყო. სოფლის მახლობლად დგას „მამადავითის“ (წმინდა დავით გარეჯელის) ტაძარი. გ. ჩუბინაშვილის აზრით, იგი უნდა იყოს იგივე დედათა მონასტერი, რომელიც IX საუკუნეში იერუსალიმიდან დაბრუნებულმა წმინდა ილარიონ ქართველმა თავის მამულში დააარსა. აკურის ყმა-მამულის დიდი ნაწილი დავითგარეჯის მონასტრის საკუთრება ყოფილა და საკათალიკოსო მამულების გუჯრებშიც მოიხსენიება. 1392 წელს იგი საქართველოს ეკლესიის განკარგულებაშია. ეს კუთვნილება XVI საუკუნიდან, კახეთის ცალკე სამეფოს წარმოქმნისას, რამდენადმე შეიცვალა. სახელდობრ, ალექსანდრე II კახთა მეფე 1597 წელს დავითგარეჯის მონასტრის მეტოქის ყმა-მამულის, სიცოცხლეში სარგებლობის უფლებით, თავის მარტოხელა დას — ქეთევანს აძლევს. შემდგომში მონასტრის ყმა-მამული ცალკეულ ფეოდალთა მძლავრობის საგანი შეიქნა. XVII საუკუნის მიწურულში მასზე წილი სდებიათ თავად გერმანოზიშვილებს. ამას ხელი ვერ შეუშალა სამეფო ხელისუფლებისა თუ უმაღლესი სასულიერო პირების ჩარევამ, რომლებიც სოფლის ყმა-მამულს ასეთი დატაცებისაგან იცავდნენ. მაგალითად აკურაში მონასტრის ყმა-მამულზე მოხელე-მოურავებად დაყენებულმა ჯანდიერისშვილებმა მიიტაცეს სამოხელეოდ ბოძებული ყმა-მამულის ერთი ნაწილი. სოფელი მოხსენიებულია 1708 წლის იმამყული-ხანის აკურის შეწირულობის განახლების სიგელში სადაც დავითის ლავრის წინამძღვარი ონოფრე გარეჯელი მეფე დავით II იმამყული-ხანს მიმართავს რათა სოფელი მონასტერს დაუბრუნდეს, რაც მონასტრის სასარგებლოდ წყდება. 1710 წელს საქართველოს კათოლიკოსი დომენტი იძულებული გახდა პირადად მოეწესრიგებინა ჯანდიერისშვილებსა და გარეჯის მონასტრის მესვეურთა შორის წამოჭრილი მწვავე კონფლიქტი. დომენტი კათალიკოსის განჩინებით „აკურაზე ხელი არავის აქვს, არც მოურავს, არც სხვას“. დროთა განმავლობაში აკურაზე წილი დაიდეს სხვა ფეოდალებმაც — ოხიაყოჩიშვილებმა, ხოსროშვილებმა, იოთამისშვილებმა. ქართლ-კახეთის გაერთიანების შემდეგ, თეიმურაზ II-ისა და ერეკლე II-ის ჩარევის შედეგად, სამეფოში რამდენადმე მოწესრიგდა სამამულო საკუთრების ყმა-მამულის დატაცების წინააღმდეგ ბრძოლის საკითხი. ეს საკითხი მოგვარდა აკურაშიც. გვიანდელ შუასაუკუნეებში აკურა ტერიტორიულ-ადმინისტრაციულად შედიოდა კახეთის მეორე — ნეკრესის ეპისკოპოსის სადროშოში. ომიანობის დროს აკურიდან გამოსული ლაშქარი, იმდროინდელი ადმინისტრაციული დაყოფის საფუძველზე, ნეკრესელის დროშის ქვეშ დგებოდა და მის სარდლობას ექვემდებარებოდა. ქართლ-კახეთის სამეფოს გაუქმების შემდეგ სოფელი ტფილისის გუბერნიის თელავის მაზრაში შედიოდა.
ამჟამად აკურაში განვითარებულია მევენახეობა, მებაღეობა, მემინდვრეობა. 1954 წლიდან მოქმედებს ღვინის ქარხანა. სოფელში დგას იოსებ სტალინის ძეგლი.
სქოლიო
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტის სოფლები
საუზმე ტიფანისთან (ფილმი)
საუზმე ტიფანისთან (Breakfast at Tiffany's) - მხატვრული ფილმი, რომელიც 1961 წელს გამოვიდა ეკრანებზე, მთავარ როლებში ოდრი ჰეპბერნი და ჯორჯ პეპარდი.
გადაღება
ფილმის რეჟისორად კომპანია Paramount Picture-მა ბლეიქ ედვარდსი მიიწვია. ეს არის ფილმი, სადაც ბუნებით ინტროვერტი, ოდრი ჰეპბერნი, რომელიც ჰოლი გოლითლის გმირს ასახიერებს, ნამდვილ ექსტროვერტად გადაიქცა.ეს იყო მსახიობის არაჩვეულებრივი გარდასახვა და მისი ერთ-ერთი ყველაზე დასამახსოვრებელი კინო როლი. მიუხედავად ამისა ტრუმენ კაპოტე, რომლის ცნობილი რომანის მიხედვითაც გადაიღეს ეს ფილმი ჰოლის როლზე ოდრი ჰეპბერნის აყვანის წინაღმდეგი იყო. მას სურდა მთავარ როლზე მერილინ მონრო მიეწვიათ, თუმცა კომპანიამ მისი სურვილი არ გაითვალისწინა.ფილმში გამოყენებული მუსიკა,( ინგლ Moon river რომელსაც ოდრი ჰეპბერნი ასრულებს და რომელიც კომპოზიტორ ჰენრი მანჩინის ეკუთვნის, ამერიკული კინო აკადემიის მთავარი ჯილდოს მფლობელი გახდა. თუმცა სანამ ეს სიმღერა ოსკარამდე მივიდოდა, რეჟისორმა და კინო კომპანია Paramount Picture-ის წარმომადგენლებმა ,ოდრი ჰეპბერნის ნამღერი შეაფასეს, როგორც საშინელება და მისი ფილმიდან ამოჭრაც სცადეს, თუმცა მსახიობმა ეს ფაქტი გააპროტესტა და მათ უთხრა - მხოლოდ ჩემს ცხედარზე გადავლით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1961 წლის ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:რომანებზე დაფუძნებული ფილმები კატეგორია:რომანტიკული ფილმები
სურაბაია
სურაბაია (Surabaya) — სიდიდით მეორე ქალაქი ინდონეზიაში. მდებარეობს კუნძულ იავაზე, აღმოსავლეთ იავის პროვინციაში. ქალაქის მოსახლეობა დაახლოებით 2012 წლის მონაცემებით 3,114,700 კაცს შეადგენს.
სქოლიო
კატეგორია:ინდონეზიის ქალაქები
ტალკი
ტალკი — Mg3Si4O10(OH)2, მინერალი, კრისტალური ნივთიერებაა. წარმოადგენს ცხიმიან ფხვიერ ფხვნილს, აქვს თეთრი ფერი (არსებობს მწვანეც). სამრეწველო მიზნებისთვის არსებობს დაფხვნილი ტალკი, მიკროტალკი და ა.შ.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ფილოსილიკატები კატეგორია:მაგნიუმის მინერალები კატეგორია:კოსმეტიკური ნივთიერებები კატეგორია:მონოკლინური მინერალები
ჰეიზელტონი
ჰეიზელტონი (Hazelton) — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიდაჰოს შტატში, ჯერომის ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 753 კაცს.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:აიდაჰოს ქალაქები
გრიგიშკესი
გრიგიშკესი (Grigiškės, Grzegorzewo) — ქალაქი ლიეტუვაში, ვილნიუსის თვითმმართველობის ტერიტორიაზე; ჩვეულებრივ ითვლება ვილნიუსის გარეუბნად.
კატეგორია:ლიეტუვის ქალაქები
საპანგ-დალაგა
საპანგ-დალაგა (ოფიციალურად საპანგ-დალაგის მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Sapang Dalaga; Bayan ng Sapang Dalaga) ― მეხუთე კლასის მუნიციპალიტეტი დასავლეთ მისამისის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 20 490 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 28 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:დასავლეთ მისამისის მუნიციპალიტეტები
ტანძიის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია
მინი|მარჯვნივ|250პქ|ტანძიის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია ტანძიის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია — დარბაზული ეკლესია ბოლნისის მუნიციპალიტეტის სოფელ ტანძიაში, მდებარეობს სულხან-საბა ორბელიანის ლიტერატურული მუზეუმის ეზოში და წარმოადგენს ორბელიანების კარის ეკლესიას. აგებულია 1683 წელს სულხან-საბა ორბელიანის მამის ვახტანგის მიერ, რომელიც იყო ვახტანგ V შაჰნავაზის მდივანბეგი ანუ მოსამართლეთუხუცესი.
2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
სქოლიო
კატეგორია:ბოლნისის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
კუდიანთა შაბათობა
კუდიანთა შაბათობა – გარკვეული დღე (ხუთშაბათი), როდესაც ღამით იკრიბებოდნენ კუდიანები, რათა თაყვანი ეცათ სატანისათვის. ასეთი შეკრების დროს ისინი მსხვერპლს სწირავდნენ, ცეკვავდნენ თავიანთ სატრფოებთან და შემდეგ ღრეობდნენ. ასეთ შემთხვევებს მუდამ ესწრებოდა თვით სატანა, რომელიც პირქუშად ადევნებდა თვალს ამ სურათს და რომელსაც კუდიანები ანგარიშს აბარებდნენ. ტიპური კუდიანთა შაბათობა გვხვდება ქრისტიანობის დამყარების შემდეგ, როდესაც ძველი ღმერთები ეშმაკს შეუერთდნენ და წარმართულ დღესასწაულებს დევნა დაუწყო ეკლესიამ. კუდიანთა შეხვედრის ადგილია, ჩვეულებრივ, რომელიმე მთა.
კატეგორია:წარმართული დღესასწაულები კატეგორია:მითოლოგია კატეგორია:ფოლკლორი
შიველუჩი
შიველუჩი (Шивелуч) — მოქმედი ვულკანი რუსეთში, კამჩატკაზე. სიმაღლე 3283 მ. აგებულია ანდეზიტებითა და ბაზალტებით. დროდადრო აფრქვევს გავარვარებულ აირ-ფერფლის ღრუბლისა და ცხელი ქვის ნაკადს. კალთები 750 მ-მდე შემოსილია ქონდარა ფიჭვის რაყებით, ზევით ზოგან მდელო ზოგან კი ლავისა და ფერფლის შიშველი ზედაპირია.
კამჩატკის მოქმედი ვულკანებიდან შიველუჩი ყველაზე სამხრეთით მდებარე ვულკანია. ძირითადი ვულკანის დიამეტრია 45-50 კმ, ხოლო საერთო ფართობი შეადგენს არა ნაკლებ 1300 კმ²-ს. შემადგენლობაში შედის სტრატოვულკანი: ძველი შიველუჩი (შეიცავს ანდეზიტებსა და ბაზალტებს), უძველესი ღრმული — კალდერა (დიამეტრით 9 კმ) და აქტიური კრატერი — ახალგაზრდა შიველუჩი. ვულკანის ასაკი განისაზღვრება 60-70 ათ. წლით.
ცნობილი ამოფრქვევები დაფიქსირდა: 1790, 1854, 1879-1883, 1896-1898, 1905, 1927-1929, 1944-1950, 1964, 1980-1981, 1993-1995, 2001-2003 და სხვა. 2004-2005 წწ. მომხდარმა ამოფრქვევამ ვულკანის სიმაღლე 115 მეტრით შეამცირა.
შიველუჩის ერთ-ერთი უძლიერესი ამოფრქვევა დაფიქსირდა 1964 წლის 12 ნოემბერს. ამოსულმა ფერფლმა სიმაღლეში 15 კმ-ს მიაღწია. ძლიერი შეშხეფება დაფიქსირდა 2008 წლის 14 სექტემბერს, როდესაც ჩამოინგრა ვულკანის გუმბათის გარკვეული ნაწილი.
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის ვულკანები
Inquisitor glauce
Inquisitor glauce — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ვანთა
ვანთა — სოფელი საქართველოში, თელავის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი. მდებარეობს გომბორის ქედის ჩრდილო-აღმოსავლეთით კალთის ძირას, მდინარე ვანთისხევის ნაპირზე, ზღვის დონიდან 600 მ., თელავიდან 13 კმ, 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 937 ადამიანი.
ისტორია
ვანთა წყაროებში პირველად XIV საუკუნეში იხსენიება, თუმცა უკვე ადრინდელ ფეოდალურ ხანაში აქ დიდი დასახლება ყოფილა. სოფლის მახლობლად მაღალ გორკაზე გაშენებული იყო VIII-IX საუკუნეების ქართული ხუროთმოძღვრული კომპლექსი. შემორჩენილია ფეოდალის დიდი სასახლის ნანგრევები, დარბაზული ეკლესია, იქვე ახლოს აბანოსა და სხვადასხვა დანიშნულების გვიანდელ ნაგებობათა ნაშთია.
რიყის ქვით ნაგები ორსართულიანი სასახლის ყოველ სართულზე თითო-თითო დიდი და პატარა დარბაზი ყოფილა. ვიწრო პატარა სარკმლებიანი პირველი სართული დამხმარე და სამეურნეო დანიშნულებას ასრულებდა (შემორჩენილია დიდი ბუხარი). მეორე სართული საცხოვრებელი იყო. ნათდებოდა ნალისებრთაღებიანი, მაღალი და ფართო სარკმლებით. ასასვლელად შენობას გარედან მიშენებული ჰქონდა ფართო კიბე, სართულშუა გადახურვა ხის კოჭებს ეყრდნობოდა. ვანთის სასახლე ადრინდელი ფეოდალური ხანის საერო ხუროთმოძღვრების მნიშვნელოვანი ძეგლია.
სან-ლორენსო (ბალეარის კუნძულები)
სან-ლორენსო (San Lorenzo del Cardezar, Sant Llorenç des Cardassar) — მუნიციპალიტელიტეტი ესპანეთში, შედის ბალეარის კუნძულების ავტონომიური გაერთიანების ლიევანტის კომარკაში, მდებარეობს კუნძულ მალიორკაზე. ფართობი — 82,08 კმ². მოსახლეობა — 8431 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ბალეარის კუნძულების მუნიციპალიტეტები
აპუი
აპუი (Apuí) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ამაზონასის შტატში. მიეკუთვნება სენტრუ-ამაზონენსის მეზორეგიონს.
2011 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 18 633 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 54 239.904 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 0.34 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამაზონასის შტატის მუნიციპალიტეტები
სომხითი (ტერიტორია)
სომხითი — შუა საუკუნეების სამშვილდისა და ხუნანის საერისთავოების (ისტორიული გაჩიანისა და გარდაბნის ტერიტორიები) სახელწოდება.
ისტორიულ წყაროებში პირველად მოიხსენიება XI საუკუნეში, როდესაც საქართველოს კუთვნილ ტერიტორიას - ქვემო ქართლის უდიდეს ნაწილს - თანდათან (IX საუკუნის დასასრული - XI საუკუნის შუა წლები) დაეუფლა სომხეთის სახელმწიფო (ანისის სამეფო) და სახელწოდება "სომხითი" ამ ტერიტორიაზედაც გავრცელდა. ვახუშტი ბაგრატიონი (XVIII საუკუნე) საკუთრივ სომხეთისაგან განსხვავებით ამ ტერიტორიას "ქართლის სომხითს" უწოდებს. იგი 2 ნაწილად იყოფოდა: "ქუემო, ქუეყანა სომხითისა", რომელიც გაგის პროვინციას (იგივე ძველი გარდაბანი) მოიცავდა, და (ვარაუდით) "ზემო კერძოი ქუეყანა სომხითისა", რომელიც გაჩიანის პროვინციას მოიცავდა. საზღვარი გადიოდა ქურდვაჭრისხევზე (იგივე მდ. დებედა).
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ისტორიული ტოპონიმები
სამხრეთი კაროლინა
სამხრეთ კაროლინა (South Carolina) — შტატი აშშ-ში. მდებარეობს ამერიკის შეერთებული შტატების სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. მას ჩრდილოეთით ჩრდილოეთი კაროლინა, სამხრეთით და დასავლეთით კი ჯორჯიის შტატი, ხოლო აღმოსავლეთით ატლანტის ოკეანე ესაზღვრება. სანამ სამხრეთ კაროლინა შტატი გახდებოდა იყო სამხრეთკაროლინის პროვინცია, იგი პირველი იყო იმ 13 ბრიტანული კოლონიიდან რომლებმაც დამოუკიდებლობა გამოაცხადეს ამერიკის რევოლუციის დროს. კოლონიას სახელი ჩარლზ II-მ მისი მამის ჩარლზ I-ის (ლათინურად Carolus) პატივსაცემად უწოდა. სამხრეთ კაროლინა იყო პირველი შტატი რომელმაც ხელი მოაწერა კონფედერაციული შტატების სტატიებს და მერვე შტატი რომელმაც ხელი მოაწერა ამერიკის შეერთებული შტატების კონსტიტუციას 23 მაისს, 1788 წელს. იგი პირველი შტატი იყო რომელმაც 1860 წლის 20 დეკემბერს კავშირი დატოვა. შემდეგ კი შეერთებულ შტატებში გაწევრიანდა (25 ივნისი, 1868 წელი).
გეოგრაფია
სამხრეთ კაროლინა დაყოფილია ხუთ გეოგრაფიულ არეალად ან ხუთ ფიზიოგეოგრაფიულ პროვინციად. შტატის სამხრეთ-აღმოსავლეთი ნაწილი არის სანაპირო დაბლობი, რომელიც იყოფა შიდა და გარე დაბლობედად. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ სანაპირო ზოლი დაყოფილია სამ ცალკეულ სფეროდ, ესენია: გრანდ სტრენდი, სენტის მდინარე დელტა და ზღვის კუნძულები. შტატის ჩრდილო დასავლეთ კუთხეში მდებარეობს ცისფერი მთების ქედი რომელიც ყველაზე დაბალი რეგიონია შტატში.
შტატის სანაპირო ზოლში ვხვდებით მარილის ჭაობებსა და ესტუარიებს, ასევე ვხვდებით ისეთ ბუნებრივ პორტებს როგორებიცაა ჯორჯთაუნი და ჩარლზსტონი. შტატის კიდევ ერთი უჩვეულობა მისი ყურეების სიმრავლეა, რომელთა წარმოშობის მიზეზებიც უცნობია. მისი რელიეფი არის ვაკე და ნიადაგი მთლიანად შედგები ბოლო დროის დანალექებისაგან ქვიშისგან, თიხისგან და ლამისგან. ტერიტორიაზე არსებული სანიღვრე სისტემა ხელს უწყობს სოფლის მეურნეობის განვითარებას, თუმცა არის დაჭაობებული ტერიტორიებიც.
დასავლეთის დაბლობებს ეწოდება სენდჰილის რეგიონი. სენდჰილში არსებული ტერიტორიები არის სანაპირო ზოლის ნაშთები რომლებიც ადრე წყლით იყო დაფარული ოკეანის სიმაღლის გამო.
ტბები
სამხრეთ კაროლინაში არის რამდენიმე მთავარი ტბა რომლებიც დაახლოებით 1770 კმ²-ს ფარავენ. მთავარი ტბები სიდიდის მიხედვით:
მიწისძვრები
სამხრეთ კაროლინაში ყოველწლიურად 10-15 მიწისძვრა ხდება, რომელთა მაგნიტუდაც დაახლოებით სამია. ამ რეგიონში ყველაზე დიდი მიწისძვრა 1886 წელს მოხდა. ამ 7.2 მაგნიტუდის მიწისძვრამ 60 ადამიანის სიცოცხლე იმსხვერპლა, ამასთანავე მთელი ქალაქი გაანადგურა. მიწის დანალექების სისქის გამო რთულია ამ რეგიონის ზედაპირის ხარვეზების შესწავლა.
კლიმატი
სამხრეთ კაროლინას გააჩნია ნოტიო სუბტროპიკულია კლიმატი, თუმცა სანაპირო ზოლისაგან განსხვავებით მაღალ ქაუნთებში უფრო ნაკლებად სუბტროპიკული კლიმატია დამახასიათებელი. ზაფხულში სამხრეთ კაროლინა უფრო ცხელი და ნოტიოა, დღის საშუალო ტემპერატურა 30–34 °C-ს აღწევს. ზამთარში კი ტემპერატურა გაცილებით უფრო ნაკლებია. სანაპირო ზოლში ზომიერი ზამთარი იცის, დღისით ტემპერატურა 16 °C-ს აღწევს, ღამით კი - 5-8 °C-ს. თოვლიც იშვიათია სამხრეთ კაროლინაში, სანაპირო ზოლში მისი სიმაღლე 2.5 სმ-ს არ აღემატება.
ქარიშხლები და ტროპიკული ციკლონები
ტროპიკული ციკლონების მხრივ შტატი ნაკლებად აქტიურია. ყველაზე დასამახსოვრებელი ქარიშხლები რომელებიც თავს დაატყდა შტათს არიან: ჰაზელი (1954წ.) მეოთხე კატეგორიის ქარიშხალი, ჰიუგო (1989წ.) მეხუთე კატეგორიის ქარიშხალი. ჭექა-ქუხილიც იშვიათია მთელი წლის მანძილზე საერთო ჯამში მხოლოდ 50 დღე თუ იქნება როდესაც ჭექა-ქუხილი იყო.
სპორტი
იმის გამო რომ შტატს არ გააჩნია პროფესიონალური გუნდები მას ჩრდილოეთ კაროლინის გუნდები წამოადგენენ. თუმცა ამავე შტატში ვარჯიშობს საფეხბურთო გუნდი კაროლინა პანტერები. შტატში არსებობს მრავალი მცირე ლიგის გუნდები და კოლეჯის გუნდები. სამხრეთ კაროლინა ყველაზე მეტად დაწინაურებულია გოლფში და წყლის სპორტებში.
სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის შტატები