cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
კონტინენტური ევროპის სამართალი
დიდი კოდიფიკაციები
ავსტრიასა და პრუსიაში თანამედროვე კოდექსებზე მუშაობა ჯერ კიდევ XVIII საუკუნის შუა პერიოდში დაიწყო. ამ კოდექსების შემუშავების იდეა ბიუროკრატიას ეკუთვნოდა. ორივე კანონი დიდი ხნის მუშაობის შემდეგ შეიქმნა — პრუსიაში კოდიფიკაცია დასრულდა 1791-1794 წლებში, ხოლო ავსტრიაში კი 1811 წელს. თუმცა კოდექსები ისეთი არ გამოვიდა, როგორიც დაგეგმილი იყო, კერძოდ, ისინი უფრო სახელმძღვანელოებს ჰგავდნენ, ვიდრე კანონებს
ფრანგული სამოქალაქო კოდექსის (Code Civil), გერმანულისგან განსხვავებით, ძალიან მოკლე დროში შეიქმნა. საფრანგეთმა XVIII საუკუნეში დამოუკიდებელი იურიდიული ენა ჩამოაყალიბა, რაც ძალიან აიოლებდა კოდექსზე მუშაობას. კოდექსის სტრუქტურას საფუძვლად უდევს იუსტინიანეს იუსტინიანეს ინსტიტუციები. ნაპოლეონი, სამოქალაქო კოდექსის შედგენისას, ფართოდ სარგებლობდა რომის სამართლით, განსაკუთრებით, Corpus Iuris Civilis-ით.
გერმანიში კოდიფიკაცია დიდი ხნის განმავლობაში მიმდინარეობდა. გერმანიისთვის პრობლემა იყო იურიდიული ენის არარსებობა. ვინაიდან იურისტების ენა ლათინური წარმოადგენდა, საჭირო იყო სპეციალური ტერმინების შემუშავება გერმანულ ენაზე. მეორე პრობლემა ის იყო კოდექსის შემუშავებასთან დაკავშირებული ორი გერმანელი იურისტის, ტიბოსა და სავინის დავა. ტიბო კოდიფიკაციის თეორიის მომხრე იყო, ხოლო სავინი კი მოწინააღმდეგე. სავინი აკრიტიკებდა კოდიფიკაციის თეორიას და ხოტბას ასხამდა რომის სამართალს, რომის სამართლის სქელტანიან ტომებს.
გერმანიში სამოქალაქო კოდექსის (Bürgerliches Gesetzbuch) კოდიფიკაცია 1890 წელს დასრულდა, ხოლო კოდექსი ძალაში შევიდა 1900 წლის 1 იანვარს, თითქმის ასი წლით გვიან, ვიდრე საფრანგეთისა და ავსტრიის სამოქალაქო კოდექსები. მიუხედავად იმისა, რომ გერმანიაში კოდიფიკაცია ამდენ ხანს გაგრძელდა, ამას დადებითი მხარეც ჰქონდა, კერძოდ, გერმანელმა კანონმდებელმა გაითვალისწინა საფრაქნგეთისა და ავსტრიის მიღწევები და შექმნა სრულყოფილი კოდექსი. გერმანიის სამოქალაქო კოდექსი სისტემატიზირებული იყო. ასევე, შედარებით უფრო ზუსტად ჩამოყალიბდა იურიდიული ცნებების შინაარსი.
საფრანგეთში, ავსტრიასა და გერმანიაში განხორციელებულმა კოდიფიკაციებმა მნიშვნელოვნად განსაზღვრეს სამოქალაქო სამართის ბედი მთელ მსოფლიოში. ნაპოლეონის გამარჯვებებთან ერთად საფრანგეთის სამოქალაქო კოდექსი დამკვიდრდა სამხრეთ გერმანიაში, პოლონეთში, იტალიაში, ნიდერლანდებში, ბელგიასა და ლუქსემბურგში. მართალია, ნიდერლანდებმა, გათავისუფლების შემდეგ, 1838 წელს ახალი სამოქალაქო კოდექსი მიიღო, მაგრამ იგი ბევრად არ განსხვავდებოდა Code Civil-სგან. Code Civil-ის საფუძველზე ჩამოყალიბდა კოდექსი რუმინეთში (1864), ესპანეთსა (1888) და პორტუგალიაში (1867), თუმცა პორტუგალიამ 1967 წელს ახალი კოდექსი მიიღო. ფრანგული კოდექსის საფუძველზე ჩამოყალიბდა ლათინური ამერიკის ქვეყნების კოდექსებიც — ჰაიტი (1825), ბოლივია (1830), დომინიკელთა რესპუბლიკა (1845/1884), ეკვადორი (1857). ჩილემ (1855), არგენტინამ (1869), კოლუმბიამ (1873), ბრაზილიამ (1916) და მექსიკამ (1928) კოდიფიკაციის საკუთარი გზა აირჩიეს, მაგრამ კოდიფიკაციისას ხელთ ეპყრათ ფრანგული კოდექსი. ფრანგული სამოქალაქო კოდექსი დანერგილია აშშ-ის შტატ ლუიზიანაშიც.
შვეიცარულმა სამოქალაქო კოდექსმა თურქეთისა (1926) და ჩინეთის (1929-1931) სამოქალაქო კოდექსებზე.
გერმანიის სამოქალაქო კოდექსი, კოდიფიკაციის დასრულების შემდეგ, იაპონელებმა გადაიღეს და აამოქმედეს 1898 წელს, იმაზე ადრე, ვიდრე ეს კოდექსი თვით გერმანიაში ამოქმედდებოდა (1900). გერმანიის სამოქალაქო კოდექსი, იაპონიის მეშვეობით, სამხრეთ კორეაშიც ამოქმედდა.
განსხვავება კონტინენტური ევროპის სამართალსა და ანგლო-ამერიკულ სამართალს შორის
კონტინენტური ევროპის სამართალსა და ანგლო-ამერიკულ სამართალს შორის არსებული განსხვავება უკავშირდება პოზიტიურ (დაწერილ) კანონმდებლობას, როგორც სამართლის წყაროს. კონტინენტური ევროპის სამართლის ქვეყნებში პოზიტიური კანონმდებლობა სამართლის ძირითადი წყაროა. ანგლო-ამერიკული სამართლის წყაროებს კი წარმოადგენს სამოსამართლო სამართალი (Case Law) და კანონის სამართალი (Statute Law). ამრიგად, კონტინენტური ევროპის სამართლისგან განსხვავებით, ანგლო-ამერიკული სამართლის ძირითადი წყაროა  პრეცედენტული სამართალი. ანგლო-ამერიკული სამართლისთვის უცხოა ისეთი კოდიფიცირებული აქტები, როგორიც სამოქალაქო კოდექსების სახით კონტინენტური ევროპის სამართლის ქვეყნებს აქვთ.
კონტინენტურ ევროპასა და ანგლო-ამერიკული სამართლის ოჯახებს შორის მეორე დიდი განსხვავება ეფუძნება იურიდიული აზროვნების წესსა და მეთოდებს. რომის სამართალზე ორიენტირებულმა მეცნიერებმა დიდი როლი შესრულეს კონტინენტური ევროპის სამართლის ფორმირების პროცესზე. სწორედ ამიტომ, კონტინენტური ევროპის იურიდიულ აზროვნებას ახასიათებს მეცნიერული სტილი. ანგლო-ამერიკულ სამართალს კი ახასიათებს აზროვნების სამოსამართლო სტილი. რამდენადაც ევროპული იურიდიული აზროვნება ესწრაფვოდა სისტემატიზაციას, აყალიბებდა საყოველთაო მნიშვნელობის ზოგად ნორმებს, კონტინენტური ევროპის იურიდიული აქროვნების წესი დედუქციურია — მიმართულია ზოგადიდან კონკრეტულისკენ, ანუ იურისტი სამართლის ზოგადი ნორმის საფუძველზე წყვეტს კონკრეტულ შემთხვევას. ანგლო-ამერიკული სამართლის ქვეყნების იურისტის აზროვნება ინდუქციურია — მიმართულია კერძოდან ზოგადისკენ, იურისტი კონკრეტული შემთხვევიდან გამომდინარე აყალიბებს ზოგად პრინციპს.
სქოლიო
კატეგორია:სამართალი
قانون مدني (مدرسة قانونية) Континентална правна система Rechtskreis Civil law (legal system) Derecho continental Droit civil (système juridique) 대륙법 Civil law Kontinentinė teisė 大陸法 Sistema romano-germânico Романо-германское право Kontinentálne právo Kontinentalno pravo Civil law ซีวิลลอว์ (ระบบกฎหมาย) 欧陆法系
14 ივნისი
14 ივნისი — გრიგორიანული კალენდრის 165-ე დღე (ნაკიან წლებში – 166-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 200 დღე.
მსოფლიო მნიშვნელობის თარიღი
გაერო -  სისხლის დონორის საერთაშორისო დღე.
იხილეთ აგრეთვე
სხვა თვეები
0614
Leucosyrinx pelagia
Leucosyrinx pelagia — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ზელენი-ჰაი (ჰენიჩესკის რაიონი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჰენიჩესკის რაიონის სოფლები
რობერტ ბარძიმაშვილი
რობერტ ბარძიმაშვილი (დ. 17 იანვარი, 1934, ტფილისი, საქართველოს სსრ, ამიერკავკასიის ფედერაცია — გ. 5 ივლისი, 2003, თბილისი, საქართველო) — ქართველი მუსიკოსი, ვოკალისტი, პედაგოგი. ვოკალურ-ინსტრუმენტალური ანსამბლების — „ორერას“ (1958–1975), „ვია 75-ის“ (1975–1984) და „ჯორჯიას“ (1985–1992) დაამარსებელი და სამხატვრო ხელმძღვანელი. საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი (1967), საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი.
ბიოგრაფია
რობერტ ბარძიმაშვილი დაიბადა თბილისში, 1934 წლის 17 იანვარს. დაამთავრა თბილისის უცხო ენათა პედაგოგიური ინსტიტუტი 1960 წელს. იგი როგორც მომღერალი, ინსტიტუტის ლექტორმა, ცნობილმა მომღერალმა და კომპოზიტორმა ინოლა გურგულიამ აღმოაჩინა და საკუთარ ტრიოში ჩართო.
1958 წელს, სტუდენტობისას, ბარძიმაშვილმა უცხო ენათა ინსტიტუტის ვოკალური კვარტეტი დააარსა. იმ პერიოდში ადვილი არ იყო უცხოური სიმღერების რეპერტუარში შეტანა, თუმცა, სტუდენტებმა ეს მაინც მოახერხეს. ასე შეიქმნა ლეგენდარული „ორერა“, რომლის შოუ-პროგრამები არა მხოლოდ მუსიკით, არამედ დახვეწილი, მოდური სტილით, უცხოენოვანი რეპერტუარით, სცენაზე ლაღი ქცევითა­ და იმპროვიზაციით იყო გამორჩეული.
1975 წელს დატოვა „ორერა“ და შექმნა ვოკალურ-ინსტრუმენტული ანსამბლი „ვია 75“, რომელმაც 1984 წლამდე იარსება. რობერტმა მუსიკალური სასწავლებლებიდან და კონსერვატორიიდან აიყვანა სრულიად უცნობი ახალგაზრდა მუსიკოსები. იმ დროისთვის მეტად პოპულარული იყო ჯაზ-როკი, რომელსაც ბარძიმაშვილმა ეროვნული ფოლკლორი მოარგო და ამგვარად მიიღო ერთგვარი „ქართული“ საესტრადო ჯაზ-როკი, რომელსაც საკმაოდ მაღალპროფესიულ დონეზე ასრულებდნენ ანსამბლის წევრები. „ვია 75“-ს არა მხოლოდ ახალგაზრდები, უფროსი თაობის ადამიანებიც სიამოვნებით უსმენდნენ და მანაც საკუთარი კვალი დატოვა ქართული საესტრადო მუსიკის ისტორიაში.
გადაღებულია ფილმებში „წარსული ზაფხული“ (1959) და „ორერა, სრული სვლით!“ (1970).
გარდაიცვალა თბილისში 69 წლის ასაკში, 2003 წელს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 17 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1934 კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:გარდაცვლილი 5 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 2003 კატეგორია:ქართველი მომღერლები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები კატეგორია:თბილისის უცხო ენათა პედაგოგიური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები რობერტ
ოკამი (ახალქალაქის მუნიციპალიტეტი)
ოკამი — სოფელი ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში, ახალქალაქის პლატოზე, მდინარე ოკამის (მტკვრის მარჯვენა შენაკადი) ზემოთში. თემის ცენტრი (სოფლები: ოკამი, აზმანა, ქარცები). ზღვის დონიდან 1740 მეტრი, ახალქალაქიდან 18 კილომეტრი.
სოფლის მიდამოებშია პემზის დიდი მარაგი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 522 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბერიოზოვკა (მგის შენაკადი)
ბერიოზოვკა — მდინარე რუსეთში, ლენინგრადის ოლქის  კიროვის რაიონში. მდინარე მგის მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე — 12 კმ. ეკუთვნის ნევის აუზს, ჩაედინება ბალტიის ზღვაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლენინგრადის ოლქის მდინარეები კატეგორია:მგის აუზი
Lasioglossum alectore
Lasioglossum alectore — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1984 წელს.
სქოლიო
alectore
ბჰაგავატაპურანა
thumb|300px|ბჰაგავატაპურანას ილუსტრაცია: დედა ბანს [[კრიშნას]] ბჰაგავატაპურანა (სანსკრ. भागवतपुराण bhāgavatapurāṇa „უძველესი ხნის გადმოცემა ღმერთის შესახებ“, ცნობილია ასევე როგორც შრიმად ბჰაგავატამი) — სანსკრიტზე შექმნილი ინდუისტური უძველესი ტექსტი. შეიცავს 18.000 ლექსს და ეძღვნება ღვთაება ვიშნუსა და მის ავატარებს, მოგვითხრობს ძირითადად ლეგენდებს კრიშნაზე.
ბჰაგავატაპურანას შინაარსია ვიშნუს განდიდება და ბჰაკტი იოგას (ღმერთთან სიყვარულის მეშვეობით დაახლოების) ქადაგება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანსკრიტული ტექსტები კატეგორია:ინდუისტური ტექსტები კატეგორია:პურანები კატეგორია:კრიშნა
მაატი
მაატი  — მსოფლიო წესრიგის ქალღმერთი, ქმნილების არსებითი ნაწილი ეგვიპტურ მითოლოგიაში, ბუნებისა და ადამიანთა საზოგადოების მომწესრიგებელი, თოტის ცოლი. ღმერთების დინასტიის ტრადიციით ესაა რას ძალა (კა, რომლის წყალობითაც თვით ღვთაება ცოცხლობს). მთელი ეგვიპტის ცნობიერებაში ეს საყოველთაოდ პატივდებული ქალღმერტი „წესრიგის, სიმართლის, სამართლიანობის“ სინონიმი იყო. მაატს ქალის ფორმა ჰქონდა და თავზე ფრთა ეკეთა. განსჯიდა მიცვალებულთაც.
ლიტერატურა
კატეგორია: ეგვიპტური მითოლოგია
1216
თარიღი უცნობია
*
Leucosyrinx pikei
Leucosyrinx pikei — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ლიუბლინკა
ლიუბლინკა (Люблинка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის ჰენიჩესკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 103 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჰენიჩესკის რაიონის სოფლები
Playing With Uranium
Playing With Uranium — ინგლისური როკ-ჯგუფ Duran Duran-ის სინგლი ალბომიდან Pop Trash. გამოვიდა 2000 წელს გერმანიაში, როგორც პრომო სინგლი. დაგეგმილი იყო მისი იტალიაშიც გამოცემა, რაც ვერ მოხერხდა.
ისააკ ბაროუ
ისააკ ბარიუ (Isaac Barrow; დ. ოქტომბერი, 1630 — გ.  4 მაისი, 1677) — ინგლისელი მეცნიერი და მათემატიკოსი, მათემატიკური ანალიზის ერთ-ერთი დამფუძნებელი. მისი ნამუშევრების უმრავლესობა უკავშირდება ტანგენტის თვისებების შესწავლას. ბაროუ იყო პირველი მეცნიერი, რომელმაც გამოთვალა კაპას ჰიპერბოლის ტანგენტები. ბაროუს მოსწავლე იყო ისააკ ნიუტონი. ისააკ ბაროუს პატივსაცემად მისი სახელი უწოდეს კრატერს მთვარეზე.
Playing With Uranium
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:Duran Duran-ის სიმღერები კატეგორია:2000 წლის სიმღერები
ისააკ ბაროუ
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისელი მეცნიერები კატეგორია:დაბადებული 1630 კატეგორია:გარდაცვლილი 1677
ანა ივანოვიჩი
ანა ივანოვიჩი (Ана Ивановић, Ana Ivanović; დ. 6 ნოემბერი, 1987, ბელგრადი, სერბეთის სოციალისტური რესპუბლიკა, იუგოსლავია) — სერბი ყოფილი პროფესიონალი ჩოგბურთელი, მსოფლიოს ყოფილი პირველი ჩოგანი.
საფრანგეთის ღია პირველობის მოგების შემდეგ, ივანოვიჩმა ზედიზედ 17 დიდი სლემის ტურნირზე ვერ შეძლო მეოთხედფინალამდე მიღწევა. ერთ-ერთ მიზეზად, მან გადამეტებული ყურადღება და წნეხი დაასახელა. შედეგები სერბმა 2014 წლიდან გააუმჯობესა, როდესაც დიდი სლემის მეოთხედფინალთან და ნახევარფინალთან ერთად, ოთხი ტურნირი მოიგო. ივანოვიჩმა კარიერა 2016 წელს 29 წლის ასაკში დაასრულა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 6 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1987 კატეგორია:სერბი ჩოგბურთელები კატეგორია:საფრანგეთის ღია პირველობის ჩემპიონები ჩოგბურთში კატეგორია:მსოფლიოს პირველი ჩოგნები კატეგორია:იუნისეფის კეთილი ნების ელჩები
კრაკლე
კრაკლე – კერამიკულ ნაკეთობათა შემკობის განსაკუთრებული სახეა, როდესაც ჭიქურზე განზრახ წარმოქმნიან ბზარების წვრილ და ფართო ბადეს. ამისთვის როგორც წესი, ნაკეთობა უნდა გამოიწვას შედარებით უფრო დაბალ ტემპერატურაზე. სხვა შემთხვევაში კი დაბალი მჟავიანობის ჭიქურს ამზადებენ, კაჟმიწის რაოდენობის 2/3–ით შემცირების, ტუტეების (სოდის), ტუტემიწათა და სურინჯის ან მურდასანგის რაოდენობის გაზრდის ხარჯზე.
Lasioglossum alenicum
Lasioglossum alenicum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1912 წელს.
სქოლიო
alenicum
უბედა
უბედა (Úbeda) — ქალაქი ესპანეთში, ანდალუსიის ავტონომიური გაერთიანების პროვინცია ხაენში. 2009 წლის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 35 649 ადამიანს შეადგენს.
Leucosyrinx plebeia
Leucosyrinx plebeia — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
უბედა
ბოლო დროს გაკეთებული არქეოლოგიური აღმოჩენების შედეგად დასტურდება, რომ უბედაში რომაელების მოსვლამდეც ყოფილა დასახლებები, რომლებიც ჯერ რომაელებმა, შემდეგ კი ვესტგუთებმა დაიპყრეს. იბერიის ნახევარკუნძულზე არაბების მოსვლის შემდეგ, არეალი მნიშვნელოვან ქალაქად იქცა. ის ხელახლა გააშენა აბდ-არ-რაჰმან II-მ (822–852).
რეკონკისტის დროს, 1233 წელს, მეფე ფერდინანდ III-მ უბედა მუსლიმ მმართველებს გამოჰგლიჯა. ამის შემდეგ, ქალაქში ერთმანეთის გვერდიგვერდ, მუსლიმური, ქრისტიანული და ებრაული კულტურები დიდი ხნის განმავლობაში თანაარსებობდნენ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხაენის ქალაქები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ესპანეთში კატეგორია:ხაენის მუნიციპალიტეტები
ილია ეფრონი
thumb|280px|ილია ეფრონი ილია აბრამის ძე ეფრონი (Илья Абрамович Ефрон, איליה אפרון; დ. 1847, ვილნო, რუსეთის იმპერია – 19 აპრილი, 1917, პეტროგრადი, რუსეთის იმპერია) — რევოლუციამდელი რუსეთის ერთ-ერთი ყველაზე გამოჩენილი ტიპოგრაფი და წიგნის გამომცემელი. დედის მხრიდან ელიაჰუ გაონის შვილთაშვილი. მამამისის ხელმძღვანელობით მიიღო საშინაო განათლება და სიმწიფის ატესტატის ასაღებად ლომჟინის გიმნაზიაში გამოცდების ჩაბარებაც შეძლო. ამის შემდეგ ლექციებს ვარშავის მთავარ სკოლაში ისმენდა. 1907 წლიდან  ებრაული სამეცნიერო გამოცემების საზოგადოების წევრია.
საგამომცემლო საქმიანობა
1880 წელს ეფრონმა პეტერბურგში ტიპოლითოგრაფია შეიძინა, შემდეგ კი, 1889 წელს, გერმანულ საგამომცემლო ფირმა "ბროკჰაუზთან" ერთად დააარსა სააქციო საზოგადოება "ფ.ა.ბროკჰაუზი - ი.ა.ეფრონი", რომელმაც იმდროის ყველაზე მსხვილი რუსულენოვანი ენციკლოპედიები გამოსცა:
გარდა ენციკლოპედიებისა, გამომცემლობამ შემდეგი სერიული გამოცემებიც გამოუშვა:"ბუნებისმეტყველების ბიბლიოთეკა" 18 ტომად; "სამრეწველო ცოდნათა ბიბლიოთეკა"; "პრაქტიკული მედიცის ენციკლოპედია" 5 ტომად. "თვითგანათლების იაფი ბიბლიოთეკა" გამოიცა 86 ტომი. "დიადი მწერლების ბიბლიოთეკა" 20 ტომად (რომელშიც შილერის, შექსპირის, ბაირონის, პუშკინისა და მოლიერის სრული კრებულებიც შევიდა); "ევროპის კულტურის საერთო ისტორია" 7 ტომად; "ევროპის ისტორია ეპოქებისა და ქვეყნების მიხედვით" გამოიცა 36 ტომად. ამას გარდა, გამოვიდა "ბიზანტიის იმპერიის ისტორია" ფ.ი. უსპენსკის რედაქციით. "ინკვიზიის ისტორია" გ.ჩ. ლისა. "ადამიანი და დედამიწა" ჟ.რეკლიუ (6 ტომად) და სხვა.
1917 წელს გამომცემლობა პეტროგრადის კერძო გამომცემლობათა გაერთიანებაში შევიდა; 1930 წელს არსებობა შეწყვიტა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გამომცემლები კატეგორია:დაბადებული 1847 კატეგორია:გარდაცვლილი 1917 კატეგორია:ბროკჰაუზისა და ეფრონის ენციკლოპედიური ლექსიკონის ავტორები
15 ივნისი
15 ივნისი — გრიგორიანული კალენდრის 166-ე დღე (ნაკიან წლებში – 167-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 199 დღე.
იხილეთ აგრეთვე
სხვა თვეები
0615
სიენფუეგოსი
სიენფუეგოსი (Cienfuegos) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კუბაში. სიენფუეგოსის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს კარიბის ზღვის სანაპიროზე. ჰავანიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით 250 კმ-ზე. მოსახლეობა 163 824 კაცი.
თანამედროვე სიენფუეგოსი მსხვილი საზღვაო პორტი და შაქრის, თანმბაქოს და ყავის სავაჭრო პუნქტია.
2005 წელს ქალაქის ისტორიული ცენტრი შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
დიდი იჟორკა
დიდი იჟორკა — მდინარე რუსეთში, ლენინგრადის ოლქის ქალაქ სანქტ-პეტერბურგში. მდინარე იჟორის მარჯვენა შენაკადი, მიედინება სანქტ-პეტერბურგის სამხრეთ-აღმოსავლეთით და კოლპინოს აღმოსავლეთით. მდინარის სახელწოდება მოდის იჟორის ხალხის სახელწოდებიდან. სიგრძე — დაახ. 14 კმ, სიღრმე — 3 მეტრამდე. მდინარე მიეკუთვნება ნევის აუზს და ჩაედინება ბალტიის ზღვაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის მდინარეები კატეგორია:იჟორის აუზი კატეგორია:ლენინგრადის ოლქის მდინარეები
ექვსდღიანი ომი
ექვსდღიანი ომი — სამხედრო კონფლიქტი ისრაელსა და არაბული ქვეყნების გაერთიანებას შორის. ომი დაიწყო ისრაელის მიერ ეგვიპტეზე თავდასხმით. მოგვიანებით ომში იორდანია, სირია და ერაყიც ჩაერთვნენ. გრძელდებოდა 1967 წლის 5 ივნისიდან 10 ივნისამდე.
წინაპირობა
ომის მთავარი მიზეზი იყო დაძაბულობა არაბულ ქვეყნებსა და ისრაელს შორის. განუწყვეტლივ ხდებოდა ისრაელში მალულად შემოპარვა და ამ ქვეყნის მოქალაქეებზე თავდასხმა, მუდმივი მუქარა არაბული ქვეყნებისა, რომლებსაც სურდათ ისრაელის განადგურება. მნიშვნელოვანი იყო ეგვიპტის პრეზიდენტის ნასერის ბრძანება 6 მაისს, რომელიც მოითხოვდა ნახევარკუნძულ სინაიდან საერთოშორისო ძალების გაყვანას, რის შემდეგაც ეგვიპტემ ისრაელს წითელი ზღვის მისადგომი გადაუკეტა, რაც ელათის პორტის გაჩერებას ნიშნავდა. ეს მას შემდეგ, რაც 1957 წლიდან თავისუფლად მოძრაობდა ისრაელის საზღვაო ტრანსპორტი საერთაშორისო ძალების დაკვირვებით წითელ ზღვაში. მიუხედავად იმისა, რომ აშშ-მა და რამდენიმე სახელმწიფომ აღიარა წითელი ზღვის ნეიტრალობა, ეგვიპტის პრეზიდენტმა ნასერმა განაცხადა, რომ ყოველივე გარღვევა ამ ბლოკადისა, იქნება ეგვიპტისთვის ომის დაწყების მიზეზი, სიტუაციას უფრო ამწვავებდა საბჭოთა კავშირის მასიური დახმარება არაბულ ქვეყნებზე, რაც უფრო მატებდა მათ თავდაჯერებულობას იმაში, რომ ისინი ძლევდნენ ისრაელს, შედეგად ისრაელის მთავრობამ მიიღო გადაწყვეტილება, რომ დასხმოდა თავს მოულოდნელად.
შედეგები
10 ივნისს ომი ისრაელის გამარჯვებით დამთავრდა. ამ დღისათვის უკვე განადგურებული იყო მტრის 400-ზე მეტი სამხედრო თვითმფრინავი, აქედან 60 ჰაერში. აგრეთვე განადგურდა 500-ზე მეტი ტანკი, რაც მოწინააღმდეგე მხარის მთელი მძიმე სამხედრო ტექნიკის 70%-ზე მეტს წარმოადგენდა. ამ ომში დაიღუპა 15,000 მეტი ეგვიპტელი, 5000 ტყვედ ჩავარდა, 6000 იორდანიის ჯარისკაცი და სირიის 1000 ჯარისკაცი. ისრაელია მხრიდან კი 700 მეტი ჯარისკაცი დაიღუპა და 2500 დაიჭრა.
სქოლიო
კატეგორია:ისრაელის ომები კატეგორია:თანამედროვე ეგვიპტის ისტორია კატეგორია:XX საუკუნის ომები კატეგორია:1967
ყაბარდოული ენა
ყაბარდოული ენა, ყაბარდოულ-ჩერქეზული ენა, აღმოსავლეთ ჩერქეზული ენა (Адыгэбзэ) — იბერიულ-კავკასიურ ენათა ოჯახის აფხაზურ-ადიღური ჯგუფის ადიღური ქვეჯგუფის ახალდამწერლობიანი ენა. გავრცელებულია ყაბარდო-ბალყარეთის, ყარაჩაი-ჩერქეზეთის, ადიღეს რესპუბლიკებსა და მოზდოკის რაიონში. ყაბარდოელები ცხოვრობენ აგრეთვე თურქეთში, იორდანიასა და ლიბანში.
ენას აქვს რამდენიმე დიალექტი: მოზდოკური, ბასლენური, ყუბანური და დიდი ყაბარდის დიალექტი, ასევე რამდენიმე კილო: მცირეყაბარდოული, ბაქსანური, მალკური და ჩერქეზული. რუსეთის ფედერაციაში ყაბარდოულ ენაზე ლაპარაკობს დაახლოებით 520 000 კაცი (2002).
თანამედროვე ლიტერატურულ ყაბარდოულ ენას საფუძვლად უდევს დიდი ყაბარდოს დიალექტი.
საბჭოთა პერიოდში იყო არაერთი მცდელობა ყაბარდოული ენისათვის შექმნილიყო საკუთარი დამწერლობა.
ყაბარდოული დამწერლობის (კირილური დამწერლობა) პირველი მცდელობები ეკუთვნის პეტერბურგის უნივერსიტეტის მასწავლებელს გრაცილევსკის (1829 წელს), პირველი ყაბარდოული მეცნიერის და განმანათლებელის შაროი ნოგმოვს (1833-1835), კ. ატაჟუკინს (1864-1865), ცნობილ რუს მეცნიერ ლევ ლოპატინსკის, ბ. პაჩევს და სხვებს.
მიუხედავად არაერთი მცდელობისა ვერ მოხერხდა ყაბარდოული დამწერლობის დამკვიდრება. აღნიშნული შესაძლებელი გახდა მხოლოდ საბჭოთა პერიოდში.
ანბანი თავიდან წარმოდგენილი იყო ლათინური დამწერლობის საფუძველზე. 1936 წელს მოხდა მისი კირილურ დამწერლობაზე გადაყვანა.
1938 წელს გამოვიდა ყაბარდოული ენის გრამატიკა („Грамматика кабардино-черкесского языка“ проф. Н. Ф. Яковлев), ასევე („Грамматика кабардинского языка“ доц. Г. Ф. Турчанинова и М. Цагова).
ყაბარდოულ ენაში ხმოვანთა სისტემა მარტივია (გამოიყოფა 3 ხმოვანი), ხოლო თანხმოვანთა — რთული; ასევე, სახელთა სისტემა მარტივია, ზმნისა — რთული. არსებით სახელებს აქვთ ბრუნვის, რიცხვის, განსაზღვრებისა და კუთვნილების კატეგორიები.
სტატიკური და დინამიკური ზმნები გარჩეულია მორფოლოგიურად. განსაკუთრებით რთულია ზმნის პირისა და დრო-კილოთა კატეგორიები. ყაბარდოული ზმნა გვარებს არ განარჩევს.
გამოიყოფა შემდეგი სიტყვაწარმოებითი კატეგორიები: კაუზატივისა, ქცევისა, თანაობისა, საურთიერთო, საზიარო, პოტენციალისა, უნებურობისა და მიჩნევისა. რთულადაა წარმოდგენილი ზმნაში პრევერბთა სისტემა. მიმღეობას შეიძლება ერთდროულად ჰქონდეს როგორც ბურუნვის, ისე პირის აფიქსები.
ზმნას აგლუტინაციური წყობა აქვს. გევხვდება ინკორპორაციული ტიპის ზმნებიც. გარდამავალი ზმნა ერგატიული კონსტრუქციისაა. შემორჩენილია ლაბილური კონსტრუქციის ზმნებიც. დამოკიდებული წინადადების ფუნქციას ასრულებს ზმნის ინფინიტიური ფორმები.
ყაბარდოულ ენაში შეიმჩნევა ძველად შეთვისებული ოსური, ქართული, თურქული და არაბული ლექსიკა. ამჟამად სალიტერატურო ენის ლექსიკა გამდიდრებულია რუსულიდან შემოსული სიტყვებით. დამწერლობა ეფუძნება კირილიცას.
Lasioglossum alexanderi
Lasioglossum alexanderi — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1999 წელს.
სქოლიო
alexanderi
ესპანეთის მონარქების სია
ბონაპარტების საგვარეულო
ერთადერთი მონარქი ამ დინასტიიდან იყო ჟოსეფი, მისი ძმის იმპერატორ ნაპოლეონ I-ის დაძალებით. იგი ქვეყნის სათავეში მოვიდა კარლ IV-ისა და ფერდინანდ VII-ის უარის თქმის შემდეგ. წოდება, რომელსაც ჟოსეფი ატარებდა შემდეგნაირად ჟღერდა: "ესპანეთისა და ინდოეთის მეფე, გრაცია ღმერთი და კონსტიტუციური მდგომარეობა". მას შემდგომ მიცეს წინა მეფეების ყველა წოდება.
ბურბონების პირველი რესტავრაცია
კარლ IV-ის უფროსი შვილმა მიიღო ტახტის მემკვიდრეობა. წოდებას რომელსაც ატარებდა შემდეგნაირად ჟღერდა: კასტილიის, ლეონისა და არაგონის მეფე...გრაცია ღმერთისაგან
სავოიის დინასტია
1868 წლის ესპანეთის რევოლუციის შემდეგ გადადგა იზაბელა II, ჩამოყალიბდა პროვინციული მმართველობა და რეგენტობით მეთაურობდა ფრანცისკო სერანო ი დომინგუესი 1868 წლის 8 ოქტომბრიდან 1871 წლის 2 იანვარმდე, მანამ სანამ ახალი მონარქი მოიძებნა. ამადეუსი არჩეული იყო როგორც მეფე და მას ახალი წოდება ჰქონდა: ესპანეთის მეფე, გრაცია ღმერთი და ერის ნება-სურვილი
ესპანეთის პირველი რესპუბლიკა (1873-1874)
იხილეთ ესპანეთის პრეზიდენტი
ბურბონების მეორე რესტავრაცია
იზაბელა II-ის უფროსმა შვილმა აღადგინა ტახტი. ესპანეთის კონსტიტუციური მეფე. {| class="wikitable" cellpadding=2 cellspacing=2 ! with=150px | # !! width=107px | სახელი !! width=51px | !! width=50px | დასაწყისი !! width=50px | დასასრული !! width=150px | ტიტული !! width=300px | ნათესაობა წინამორბედ(ებ)თან
ფრანკოისტური ესპანეთი (1936-1975)
1936 წლის 1 ოქტომბერს გენერალმა ფრანცისკო ფრანკომ გამოაცხადა სახელმწიფო მეთაურობა ესპანეთის იმ ნაწილებში, რომელსაც ნაციონალისტები აკონტროლებდნენ ესპანეთის სამოქალაქო ომის შემდეგ. ომის დასასრულის შემდგომ, 1939 წლის 1 აპრილს გენერალმა ფრანკომ მთელი ესპანეთის გაკონტროლება დაიწყო. 1947 წელს, ფრანკომ გამოაცხადა მონარქიის რესტავრაცია, მაგრამ არ დართო ნება ფარისეველ უნფანტე ხუანს რომ დამჯდარიყო ტახტზე. 1969 წელს, ფრანკომ განაცხადა რომ ხუან კარლოსი, ბარსელონის გრაფის შვილი, იქნებოდა მისი მემკვიდრე. 1975 წლის, ფრანკოს სიკვდილის შემდეგ ხუან კარლოსმა მემკვიდრეობით მიიღო მისგან ესპანეთის მეფობა.
ესპანეთის მეორე რესპუბლიკა (1931-1939)
იხილეთ ესპანეთის პრეზიდენტი
სქოლიო
* კატეგორია:მმართველთა სიები
იოჰან ბოსკამპი
იოჰანეს 'იოჰან'/'იან' ბოსკამპი (დ. 21 ოქტომბერი, 1948, როტერდამი) — ვეტერანი გერმანელი ფეხბურთელი და მწვრთნელი. ამჟამად იგი არის სპორტული კომენტატორი ორ, გერმანულ და ბელგიურ სატელევიზიო არხებზე. გერმანელები მას მიმართავენ როგორც იანი, ხოლო ბელგიელები როგორც იოჰანი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1948 კატეგორია:ნიდერლანდელი ფეხბურთელები კატეგორია:როტერდამის ფეიენორდის ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის დინამოს მწვრთნელები კატეგორია:ნიდერლანდელი ფეხბურთის მწვრთნელები კატეგორია:საქართველოს ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების მწვრთნელები კატეგორია:დაბადებული 21 ოქტომბერი
Leucosyrinx pyramidalis
Leucosyrinx pyramidalis — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
მიხეილ მურვანიშვილი
ბიოგრაფია
1893 წელს დაამთავრა ახალციხის სატყეო სასწავლებელი. იმავე წელს დაინიშნა მარტყოფის სატყეოს უფროსის თანაშემწედ.
1921-1922 წწ. მან პირველმა დააარსა თესლის საშრობი ქარხანა. დაამზადა წიწვოვანთა ჯიშების თესლი, რომელიც იგზავნებოდა რუსეთში, სომხეთში და აზერბაიჯანში.
1935 წლიდან მურვანიშვილი სურამის სატყეო მეურნეობის დირექტორია, მისი დამსახურებით სურამის გარშემო 130 ჰა-ზე გააშენეს ფიჭვნარი.
ოჯახი
გარდაიცვალა 1959 წელს. დაკრძალულია სურამში გვერდისუბნის სასაფლაოზე. მისი სახელი ეწოდება სურამის ერთ-ერთ ქუჩას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 18 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1871 კატეგორია:გარდაცვლილი 1959 კატეგორია:გარდაცვლილი 24 დეკემბერი კატეგორია:ქართველი მეტყევეები კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
1217
თარიღი უცნობია
*
ბჰაგავადგიტა
ბჰაგავადგიტა (სანსკრ. भगवद्गीता bhagavadgītā „ღვთის ნამღერი“, ასევე ცნობილია როგორც გიტა) — ინდუიზმის მთავარი ლიტერატურული ძეგლი, ძველინდური ეპოსის მაჰაბჰარატას მეექვსე თავი.
მინი|მარცხნივ|thumb|200px|ბჰაგავადგიტა, XIX საუკუნის ხელნაწერი
კურუკშეტრას დიდი ბრძოლის დაწყებამდე პანდავათა დინასტიის პრინცი არჯუნა სთხოვს თავის მეგობარს და დამრიგებელს კრიშნას, გაარკვიოს ამ ძმათშორის ომის გარდაუვლობასა და საბოლოო შედეგებში. მას არ სურს ბრძოლა თავის ნათესავ კურუს დინასტიის წარმომადგენელთა წინააღმდეგ, ეჭვობს ამ ბრძოლის სამართლიანობაში და შიშობს მორალის და რწმენის დაკარგვას.
უშუალოდ ბრძოლის ველზე სისხლისმღვრელი შეტაკების დაწყებამდე კრიშნა დიალოგის ფორმაში უხსნის არჯუნას ბოროტების განადგურების და სამართლის მხარეზე მყოფ მებრძოლთა მოვალეობის მოხდის ღვთაებრივ მისიას, უყვება მსოფლიოს შექმნის და განვითარების ისტორიას, აჩვენებს თავის კოსმოსურ ფორმას, ასწავლის სულის უკვდავების ფენომენს და მიზეზ-შედეგობრივ კანონს (კარმა), რითაც საბოლოოდ არჯუნას არწმუნებს და საბრძოლველად ითანხმებს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იოგა კატეგორია:ინდუისტური ტექსტები კატეგორია:მაჰაბჰარატა კატეგორია:სანსკრიტული ტექსტები კატეგორია:კრიშნა
ვერიოვკა (იჟორის შენაკადი)
ვერიოვკა — მდინარე რუსეთში, ლენინგრადის ოლქში, გატჩინსკის რაიონში. მდინარე იჟორის მარცხენა შენაკადი. სიგრძე — 11 კმ, ფართობი — 38 კმ². მიეკუთვნება ნევის აუზსს, ჩაედინება ბალტიის ზღვაში.—. სიღრმე.
სქოლიო
კატეგორია:ლენინგრადის ოლქის მდინარეები
ყარაჩის ქარვასლა
ყარაჩის ქარვასლა (Qaraçı karvansarası) — შუა საუკუნეების არქტიტექტურული ძეგლი აფშერონის რაიონის სოფელ ფირექეშქიულთან.
ისტორია
ყარაჩის ქარვასლა XIV საუკუნეს განეკუთვნება. იგი ბაქო-შემახის ძველ საქარავნო გზაზე მდებარეობდა. XIX საუკუნეში საქარავნო გზამ თავისი სავაჭრო მნიშვნელობა დაკარგა და ამ მიზეზით ყარაჩის ქარვასლა გაპარტახდა. შემდგომ ქარვასლაში მომთაბარე ბოშები დასახლდენ, რის გამოც ადგილობრივმა მოსახლეობამ მას „ყარაჩის“ (qaraçı — „შავები“) ქარვასლა შეარქვა. ზოგიერთ წყაროში ისტორიული ძეგლი მიაჯიქის ქარვასლად მოიხსენიება.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის შენობა-ნაგებობები
Nebo CCCP
Nebo CCCP — რუსულენოვანი ალტერნატიული როკ ჯგუფი, რომელიც 2002 წელს დაარსდა თბილისში. ჯგუფმა პირველი ალბომი Personal Sky ჩაწერა, რომელიც გაყიდვაში არ გამოსულა. 2004 წელს მეორე ალბომი “Nasha Post Lubov” გამოვიდა და გადაიღეს ვიდეო კლიპი სიმღერაზე “Na Krishe” (On the Roof). 2005 წელს ბასისტი ალექს კორვინიძე შეცვალა გიო კორძახიამ და ამავე წელს გამოვიდა ჯგუფის მესამე ალბომი “Samalioti”, ხოლო სიმღერებზე “Takie Kak Mi” (The Ones Like Us) და “Parashuti” ჯგუფმა გადაიღო კლიპები. 2006 წელს ჯგუფმა გამოუშვა რიგით მეოთხე ალბომი “Konec Getto?” და 2009 წელს ალბომი “Pisma” (Letter). 2009 წელს ჯგუფი დაიშალა და კოტე კალანდაძემ, გიორგი კორძაიამ და დიმიტრი ოგესიანმა შექმნეს ინგლისურენოვანი ჯგუფი Lady Heroine.
სქოლიო
კატეგორია:ქართული მუსიკალური ჯგუფები კატეგორია:2002 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები კატეგორია:მუსიკალური ჯგუფები კატეგორია:როკ-ჯგუფები კატეგორია:ქართული როკ-ჯგუფები
Someone Else Not Me
Someone Else Not Me — ინგლისური როკ-ჯგუფ Duran Duran-ის ერთადერთი ძირითადი სინგლი ალბომიდან Pop Trash (გარდა არსებული პრომო-სინგლებისა). გამოვიდა 2000 წელს. მასში აგრეთვე შეტანილია სიმღერის ფრანგული და ესპანურენოვანი ვერსიები.
მუსიკალური ვიდეო
სიმღერის მუსიკალური ვიდეო იყო პირველი მუსიკალური ვიდეო, რომელიც მთლიანად Macromedia Flash ტექნოლოგიით მომზადდა, ვებ-დიზაინის ფირმის Fullerene Productions მიერ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:Duran Duran-ის სიმღერები კატეგორია:2000 წლის სიმღერები
უდაბნოს მონასტერი
უდაბნო — ქართული მონასტერი შუა საუკუნეების დავითგარეჯის სამონასტრო კომპლექსში (თბილისიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით 60-70 კმ-ზე, საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში), ისტორიულ კუხეთში. მდებარეობს დავითის ლავრის სამხრეთ-დასავლეთით აღმართული კლდის სამხრეთ ფერდობზე. ტერიტორია წარმოადგენს დავის საგანს საქართველოსა და აზერბაიჯანს შორის.
აღწერა
გამოქვაბული მონასტერი მოიცავს მრავალ ეკლესია-სენაკს. ანსამბლის მთავარი ნაგებობა ღვთისმშობლის ეკლესია, რომელსაც ჩრდილოეთით სამთაღიანი გასასვლელით დაკავშირებული მაღალი და ფართო სადიაკვნე ეკვრის. მონასტერს ჰქონდა აგრეთვე სატრაპეზო და სხვა დანიშნულების სათავსები. უდაბნოს მონასტერში დაცულია მხატვრობა, რომელშიც პირველად აისახა დავით გარეჯელის ცხოვრების ციკლი. მთავარი ეკლესიის მოხატულობის უძველესი ფენა X საუკუნის II ნახევრით თარიღდება. ამავე ხანას მიეკუთვნება სატრაპეზოს მოხატულობა. სადიაკვნეს მოხატულობა სტილისტური და იკონოგრაფიული ნიშნებით ახლოს დგას ქრისტიანული აღმოსავლეთის ქვეყნების ადრინდელი ხანის მოხატულობის ნიმუშებთან და 856-864 შორის უნდა იყოს შესრულებული. მოხატულობის II ფენა XIII საუკუნეს მიეკუთვნება, ხოლო შემდეგი - XIV საუკუნეს.
სასაზღვრო დავა
2012 წლის 6 მაისის შემდეგ მონასტრის ტერიტორიაზე ჩადგნენ აზერბაიჯანელი მესაზღვრეები და იქ ტურისტებს არ უშვებდნენ. საქართველოს კულტურისა და ძეგლთა დაცვის მინისტრის განცხადებით ამის მიზეზი ისაა, რომ მონასტერი აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე მდებარეობს. ამჟამად შექმნილია კომისია, რომელიც საქართველო-აზერბაიჯანის საზღვრის დადგენაზე მუშაობს, საზღვრის შეთანხმებამდე უდაბნოს მონასტრის მონახულება ნებისმიერ ტურისტს შეუძლია.
სქოლიო
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ტერედო
ტერედო, გემის ჭია — ზღვის ორსაგდულიანი მოლუსკები. იისმაგვარი სხეული აქვს, წინა ნაწილი დაფარულია ორსაგდულიანი პატარა ნიჟარით, რითაც ხვრეტს ხის ნაწილებს. სახლდება გემის ხის ფსკერზე, ჰიდროტექნიკურ ნაგებობზე, აკეთებს მათში სავალ გზებს, რითაც საგრძნობი ზიანი მოაქვთ. გავრცელებულია ტროპიკულ და ზომიერი სარტყლის ზღვებში. საქართველოში შავი ზღვის პირა წყლებში ბინადრობს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ორსაგდულიანები
ბაესა
ბაესა (Baeza) — ქალაქი ესპანეთში, ანდალუსიის ავტონომიური გაერთიანების პროვინცია ხაენში. 2009 წლის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 16 253 ადამიანს შეადგენს.
ქალაქი მდებარეობს ლომა-დე-ბაესის კლდეზე, მთის მასივში, რომელიც მდინარე გვადალკვივირსა და მისი შენაკადს - გვადალიმარს შორის მდებარეობს. ბაესა ცნობილია საუკეთესოდ შემონახული, იტალიური რენესანსის სტილის არაერთი ნაგებობით. 2003 წელს, მეზობელ ქალაქ უბედასთან ერთად, ის იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.
ბაესა ჯერ კიდევ ძველი რომაელების პერიოდში არსებობდა, როდესაც მას ბაეტიას ეძახდნენ. შუა საუკუნეებში, იგი მავრების აყვავებულ ქალაქს წარმოადგენდა, 50 000 მცხოვრებით. 1227 წელს, ქალაქი კასტილიის მეფე ფერდინანდ III-მ აიღო. კორდობასა და უბედას ჭიშკრებთან ერთად, ბაესის თაღი დღეს მავრების თავდაცვითი ნაგებობების ნიმუშებს წარმოადგენს.
XVII საუკუნეში ორივე ქალაქის ეკონომიკამ კოლადსი განიცადა და მას შემდეგ თითქმის არაფერი მნიშვნელოვანი აღარ აშენებულა, მაგრამ დარჩა რენესანსის სტილის უნიკალურ მონუმენტთა მთელი ანსამბლები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხაენის ქალაქები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ესპანეთში კატეგორია:ხაენის მუნიციპალიტეტები
ბრუ-ნა-ბოინი
ბრუ-ნა-ბოინი (ირლ. Brú na Bóinne) — იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი ირლანდიაში, მდინარე ბოინის მოხრის ადგილას. წარმოადგენს ევროპის უდიდეს და ყველაზე მნიშვნელოვან მეგალითურ არეალს. კომპლექსი შეიცავს ნეოლითურ აკლდამებს, მეგალითებს, ჰენჯებს და სხვა პრეისტორიულ ნაშთებს, რომელთაგან ზოგიერთი ძვ. წ. 35-ე - 32-ე საუკუნეებით თარიღდება. ძეგლები უფრო ძველია ვიდრე ეგვიპტის პირამიდები და აგებულია სხვადასხვა მეცნიერებისა და მათ შორის ასტრონომიის ცოდნის გათვალისწინებით, რა მხრივაც განსაკუთრებით გამოირჩევა ნიუგრეიჯის კორიდორული სამარხი.
ტერიტორია გადაჭიმულია 780 ჰექტარზე და არაერთ პრეისტორიულ მონუმენტთან ერთად მოიცავს 40 კორიდორულ სამარხს, რომლებიც ძირითადად მდინარე ბოინის ჩრდილოეთ სანაპიროებზეა განლაგებული.
ეს არეალი ადამიანების მიერ მონახულებული იყო ბრინჯაოსა და რკინის ხანებში, ისევე როგორც რომანულსა და შუა საუკუნეების პერიოდში, რასაც 1962 - 1975 წლის არქეოლოგიური გათხრების არტეფაქტები ადასტურებს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მეგალითური ნაგებობები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ირლანდიაში
ეკ-ბალამი
thumb|250px|ეკ-ბალამი ეკ-ბალამი –(იუკატანის მაიას ენაზე – შავი იაგუარი) მაიას ცივილიზაციის არქეოლოგიური ძეგლი მექსიკაში, იუკატანის შტატში, ქალაქ ვალიადოლიდიდან 30 კმ-ით ჩრდილოეთით, ამავე სახელწოდების სოფლიდან 2 კმ-ის მოშორებით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მექსიკის არქეოლოგიური ძეგლები
გიორგი ნიკოლაძე
thumb|გიორგი ნიკოლაძე გიორგი ნიკოლოზის ძე ნიკოლაძე (დ. 11 აგვისტო, 1888, დიდი ჯიხაიში, რუსეთის იმპერია — გ. 5 თებერვალი, 1931, თბილისი) — ქართველი მათემატიკოსი, მეტალურგი, საქართველოს გეოგრაფიული საზოგადოების ერთ-ერთი დამაარსებელი, სპორტსმენი და სპორტის მოღვაწე.
ბიოგრაფია
დაიბადა ქართველი საზოგადო მოღვაწის, ნიკო ნიკოლაძის ოჯახში. ადრეული წლებიდან დაკავებული იყო ტანვარჯიშით. ტანვარჯიშში მეცადინეობა დაიწყო თბილისის პირველ გიმნაზიაში ჩეხი პედაგოგის ანტონ ლუკეშის ხელმძღვანელობით. 1908 წელს წარმატებით გამოვიდა ტანმოვარჯიშეთა შეხვედრაზე ბულგარეთში. 1912 წელს პეტერბურგის გუნდ „სოკოლის“ შემადგენლობაში იყო და მონაწილეობა მიიღო მე-6 მსოფლიო შეკრებაზე პრაღაში, 2000 მონაწილეს შორის დაიკავა მე-15 ადგილი მძლეოსნურ ტანვარჯიშში. გავრცელდა საფოსტო ბარათი, რომელზეც გიორგი ნიკოლაძე აღბეჭდილია პრაღაში ბადროს ტყორცნისას. 1913 წელს გამოვიდა რუსეთის პირველობაზე, ამავე წელს დააარსა სატანვარჯიშო საზოგადოება დონბასში.
1913 წელს დაამთავრა პეტერბურგის ტექნოლოგიური ინსტიტუტი, 1913-1918 წლებში მუშაობდა მეტალურგიულ ქარხნებში ტულაში, დონეცკსა და ენაკიევოში. ურთიერთობა ჰქონდა გამოჩენილ მეტალურგებთან მ. კურაკოვსა და ი. ბარდინთან. მათთან ერთად მონაწილეობდა დონეცკის აუზის მეტალურგიული ქარხნების რეკონსტრუქციაში. 1918 წლიდან საქართველოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში მიიწვიეს მრეწველობისა და ვაჭრობის სამინისტროში ინჟინერ–მეტალურგად. 1918-1921 წლებში იყო საქართველოს მრეწველობისა და ვაჭრობის მინისტრის ამხანაგი (მოადგილე).
1918 წელს ნიკოლაძემ დააარსა საქართველოში პირველი სატანვარჯიშო საზოგადოება „შევარდენი“, რომლის პირველი და უკანასკნელი თავმჯდომარეც თვითონ იყო. 1923 წლის 28 აგვისტოს მოაწყო ალპინისტური ასვლა მყინვარწვერზე, რომელშიც მონაწილეობდა 18 ალპინისტი, მათ შორის 5 ქალი, რამაც დასაბამი მისცა საბჭოთა ალპინიზმს. 1924 წელს დააარსა საქართველოს გეოგრაფიული საზოგადოების მთამსვლელობა-მგზავროსნობის განყოფილება, რომლის თავმჯდომარე თვითონ იყო.
1927 წელს ნიკოლაძემ შექმნა თეორია ალგებრული წირების ალგებრული სისტემების შესახებ. ეს თეორია შემდგომ საფუძვლად დაედო მის დისერტაციას, რომელიც მან დაიცვა სორბონაში 1928 წელს და მიიღო პროფესორის, ხოლო პარიზში ცალკე წიგნად გამოვიდა. პარიზში ცოლად შეირთო ემიგრანტ ვახტანგ ღამბაშიძის ქალიშვილი. ამავე წლიდან თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში კითხულობდა სავალდებულო კურსს „ანალიზურ გეომეტრიასა“ და „დიფერენციალურ გეომეტრიაში“. ამ დარგში შექმნა პირველი ქართულენოვანი სახელმძღვანელოები. ავტორია ორიგინალური კონსტუქციის გამომთვლელი მანქანის პროექტისა, რამაც თავის დროზე დიდი მოწონება დაიმსახურა. 1929-1930 წლებში მისი ხელმძღვანელობით თბილისში, დიდუბეში აშენდა ფეროშენადნობთა სადნობი საცდელი ღუმელი. აქ ჩატარებული ცდების შედეგები საფუძვლად დაედო ზესტაფონის ფეროშენადნობთა ქარხნის მუშაობას.
მონაწილეობდა ტექნიკური და სპორტული ტერმინოლოგიის შედგენაში. მისი ხელმძღვანელობით გამოიცა პირველი ქართული სახელმძღვანელო ტანვარჯიშში. გარდაიცვალა ფილტვების ანთებით. დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში. 1973 წელს დაარსდა მისი სახელობის პრემია ტექნიკის დარგში საუკეთესო მეცნიერული ნაშრომისთვის.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მათემატიკოსები კატეგორია:ქართველი მთამსვლელები კატეგორია:ქართველი ტანმოვარჯიშეები კატეგორია:დაბადებული 11 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1888 კატეგორია:გარდაცვლილი 5 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1931 კატეგორია:სამტრედიის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები
გულქან-ხათუნი
გულქან-ხათუნი ან იმპერატრიცა ევდოკია ქართველი (Ευδοκία της Γεωργίας; გ. 2 მაისი, 1395) — ტრაპიზონის კონსორტ-იმპერატრიცა, მანუელ III-ის პირველი მეუღლე, ქართველი მეფის დავით IX-ისა და სინდუხტარ ჯაყელის ასული, დედოფლად კურთხევის სახელია ევდოკია.
ბიოგრაფია
გულქანი დაიბადა საქართველოში, ქართველი მეფის დავით IX-ისა და სინდუხტარ ჯაყელის ოჯახში.
1377 წლის 6 სექტემბერს გულქან-ხათუნი მანუელ III-ს გაჰყვა ცოლად. მანუელი ალექსი III-ისა და იმპერატრიცა თეოდორა კანტაკუნეზის უფროსი ძე იყო. წყვილს ვაჟი ეყოლათ, რომელიც შემდეგ იმპერიას მართავდა ალექსი IV-ის სახელით.
1390 წლის 20 მარტს გარდაიცვალა ალექსი III. ტახტზე ავიდა იმპერატორი მანუელ III და გულქანი, რომელიც კორონაციისას იმპერატრიცა ევოდკიას სახელად აკურთხეს. მისი დედოფლობა დიდხანს არ გაგრძელებულა, გულქან-ხათუნი 1395 წლის 2 მაისს გარდაიცვალა.
სქოლიო
კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით კატეგორია:გარდაცვლილი 2 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1395 კატეგორია:ტრაპიზონის იმპერიის ადამიანები კატეგორია:საქართველოს სამეფოს ბაგრატიონები
Leucosyrinx sansibarica
Leucosyrinx sansibarica — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ყაბარდოელები
thumb|300px|ყაბარდოელები საფოსტო ბარათზე, XX საუკუნის დასაწყისში ყაბარდოელები (ყაბ. адыгэ ადიღე) — ხალხი, ცხოვრობენ ძირითადად ყაბარდო-ბალყარეთის რესპუბლიკის ჩრდილოეთსა და ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. საერთო რაოდენობა რუსეთის ფედერაციაში 520 000 კაცი (2002). სახლობენ აგრეთვე ახლო აღმოსავლეთის ზოგიერთ ქვეყანაში. ენა ყაბარდოული. განეკუთვნება კავკასიური ენების აფხაზურ-ადიღურ ჯგუფს.
მორწმუნე მუსლიმანები არიან (XVIII საუკუნემდე გავრცელებული იყო ქრისტიანობა და წარმართულ რწმენათა ნაშთები). ეთნოგენეზი საერთო აქვთ სხვა ადიღეებთან. ყაბარდოელების ხალხად ჩამოყალიბება დაკავშირებულია ფეოდალურ ურთიერთობების განვითარებასთან (XII-XIV საუკუნეებში). 1557 წელს შეუერთდნენ რუსეთს. ყაბარდოელების ძირითადი საქმიანობა — მიწათმოქმედება, მესაქონლეობა, ხელოსნობა (ხის კვეთა, მეიარაღეობა, მეუნაგირეობა, მექეჩეობა, მენაბდეობა, ოქრომჭედლობა).
აღსანიშნავია, რომ ძირითადად ყაბარდოელთა ტრადიციულ სამეურნეო საქმიანობას მეცხოველეობა წარმოადგენს. ისინი აშენებენ ცხენებს, მსხვილფეხარქოსან საქონელს, ცხვარს და თხას. ადრე მისდევდნენ სამომთაბარო მეცხოველეობას; ზაფხულშიპირუტყვი მთის საძოვრებზე ჰყავთ, ზამთარში კი ძირითადად დაბანაკებულნი არიან სტეპებში. ყაბარდო მეზობელთაგანაც ხშირ თავდასხმებს განიცდიდა. მაგრამ, თავის მხრივ, ყაბარდოელები ძარცვით ლაშქრობებს მეზობელ ტომებზე თვითონაც აწყობდნენ. თარეშის დროს კი ხშირი იყო საქონლის მოტაცება, მნიშვნელოვანი იყო მტრისთვის ყაბარდოული ცხენები, რომლებიც საკმაოდ დიდი რესურსს წარმოადგენდა.
საინტერესოა, ის ფაქტის რომ ყაბარდოული ფოლკლორი ძალზედ გამსჭვალულია მესაქონლეობის თემებით, განსაკუთრებით ხშირად უმღერიან მათ ჯოგებსა და შესანიშნავ ცხენებს. მეცხოველეობაში წამყვანი ადგილი სწორედ მეცხენეობას ეჭირა. საყოველთაო აღიარება აქვს მოპოვებული ყაბარდოული ჯიშის ცხენებს.
უწინ ყაბარდოელები ცხენის ხორცსა და რძეს მიირთმევდნენ, მაგრამ ცხენი ძირითადად ფასდებოდა როგორც საჯდომი (სატრანსპორტო) საშუალება. ყაბარდოული ცხენის ჯიში განსაკუთრებული ამტანობით, გამძლეობით გამოირჩევა; ცხენებს 3-4 წლიდან ხედნიან. ხშირად აწყობდნენ დოღს, სწორედ ამ ჯიშის ცხენი ერთ-ერთი საუკეთესოა ამ მიმართულებით არამარტო კავკასიაში, არამედ მთელ მსოფლიოში.
Lasioglossum alexandrinum
Lasioglossum alexandrinum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1995 წელს.
სქოლიო
alexandrinum
ყაბარდოელები
რაც შეეხება მიწათმოქმედებას ყაბარდოელთა განსაკუთრებული საქმიანობა არასოდეს ყოფილა, მაგალითისთვის XIX საუკუნემდე მარცვლეული კულტურებიდან პირველი ადგილი ფეტვს ეკავა. ყაბარდოელებში მიწათსარგებლობა სათემო იყო. მიწის გადანაწილება ერთი დასახლებული პუნქტის ფარგლებში ყოველწლიურად ხდებოდა. XIX საუკუნის 70-იანი წლებიდან ყაბარდოელებმა უფრო მეტი ყურადღება მიაქციეს მიწათმოქმედებას, რამაც განაპირობა სახვნელსათესი მიწების ფართობების მკვეთრი ზრდა, ფეტვის ხვედრითი წილის შემცირება და ხორბლის, ქერისა და უფრო მეტად სიმინდის ნათესების ფართობების გაზრდა.
სქოლიო
კატეგორია:ყაბარდო-ბალყარეთი კატეგორია:კავკასიის ხალხები
ანა ლინდი
ანა ლინდი, შვედ.Ylva Anna Maria Lindh (1957 - 2003) - შვედეთის პოლიტიკური მოღვაწე, სოციალ-დემოკრატიული პარტიის წევრი, საგარეო საქმეთა მინისტრი 1998-2003 წლებში.
ადრეული კარიერა
ანა ლინდი სტოკჰოლმის გარეუბანში დაიბადა. ინტერესი პოლიტიკის მიმართ მას ადრეულ ასაკში გაუჩნდა. 12 წლის ანა შევიდა სოციალ-დემოკრატიული პარტიის ახალგაზრდულ ორგანიზაციაში და გამოირჩეოდა ვიეტნამის ომის წინააღმდეგ კამპანიაში მონაწილეობით. მან განათლება მიიღო სკანდინავიაში უძველეს უფსალის უნივერსიტეტში, რომელიც 1982 წელს სამართალმცოდნეობის სპეციალობით დაამთავრა.
ლინდი პარლამენტის დეპუტატად მუშაობდა 1983-85 წწ. და 1998-2003 წლებში. 1991-94 წწ. იგი სტოკჰოლმის მერის მოადგილე იყო კულტურის და გარემოს დაცვის საკითხებში. 1994 წელს ის გარემოს დაცვის მინისტრად დაინიშნა ინგვარ კარლსონის მთავრობაში, ხოლო ოთხი წლის შემდეგ - საგარეო უწყების ხელმძღვანელად.
დიპლომატიური უწყების მეთაური
2001 წელს შვედეთმა როტაციული წესით ევროკავშირში თავმჯდომარეობა გადაიბარა, ამიტომ როგორც ევროკავშირის საბჭოს თავმჯდომარე, ანა ლინდი ორგანიზაციის საგარეო პოლიტიკაზე პასუხისმგებელი პირი გახდა. ხავიერ სოლანასთან ერთად მისი ძალისხმევით ჩრდილოეთ მაკედონიაში ხელისუფლებასა და ალბანელ მეამბოხეებს შორის მოხდა შეთანხმების მიღწევა საბრძოლო მოქმედებების შეწყვეტის მიზნით.
2003 წლის 30 იანვარს ახლო აღმოსავლეთის კონფლიქტზე სიტყვით გამოსვლისას ანა ლინდმა მტკიცედ მიმართა ისრაელს, შეეწყვიტა ოკუპაცია, შეეჩერებინა კოლონიზაციის პროგრამა და დათანხმებულიყო პრაგმატულ გადაწყვეტილებაზე იერუსალიმის სტატუსთან დაკავშირებით. მან ასევე პალესტინელთა მეთაურს იასირ არაფატს მოუწოდა მიეღწია ტერორისტული აქტების შეწყვეტისთვის, მოეხდინა დამნაშავეთა გასამართლება და ჩაეტარებინა სისტემური რეფორმები ადამიანთა უფლებების პატივისცემის გათვალისწინებით.
მარტში მინისტრმა დაგმო ერაყში ამერიკული სამხედრო ძალების შეჭრა, როგორც გაეროს წესდებასთან შეუთავსებელი არალეგიტიმური ქმედება.
სიცოცხლის ბოლო პერიოდში ანა ლინდი სათავეში ედგა ევროკავშირის მონეტარულ ზონაში შვედეთის გაწევრიანების კამპანიას რეფერენდუმისთვის, რომელიც 14 სექტემბერს იყო დაგეგმილი. მაღალი პოპულარობის გათვალისწინებით, იგი პარტიის მომავალ თავმჯდომარედ და მთავრობის მეთაურად მოიაზრებოდა.
მკვლელობა
ღონისძიებამდე სამი დღით ადრე ანა ლინდი თავდასხმის ობიექტი გახდა. რეფერენდუმის საკითხზე სატელევიზიო დებატებისთვის მოსამზადებლად იგი მაღაზიაში ტანსაცმლის საყიდლად იყო შესული, როცა თავდამსხმელმა მას ცივი იარაღით მრავლობითი ჭრილობები მიაყენა.
ქირურგიული ჩარევის მიუხედავად, მისი გადარჩენა ვერ მოხერხდა. აღსანიშნავია, რომ სტოკჰოლმის იმავე ქუჩაზე 17 წლით ადრე პრემიერ-მინისტრი ულოფ პალმე იქნა მოკლული.
დამნაშავის გასამართლება
მკვლელი ეთნიკურად სერბი აღმოჩნდა, რომელსაც პირველი ინსტანციის სასამართლომ უვადო პატიმრობა მიუსაჯა. მოგვიანებით აპელაციის შედეგად ეს განაჩენი გაუქმდა იმ მოტივით, რომ დანაშაულის ჩადენისას მას ფსიქიკური პრობლემები ჰქონდა, მაგრამ უმაღლესმა სასამართლომ აღადგინა თავდაპირველი განჩინება. მკვლელმა უარყო პოლიტიკური ან პირადი მოტივი და თქვა, რომ ზოგადად პოლიტიკოსთა მიმართ სიძულვილი ამოძრავებდა.
ანა ლინდის ღვაწლის დაფასება
ცნობილი მოქმედი მინისტრის მკვლელობამ ევროკავშირის ქვეყნების პოლიტიკური ელიტა დაზაფრა. სტოკჰოლმში ანა ლინდის დაკრძალვას 30 მოქმედი და ყოფილი საგარეო საქმეთა მინისტრი დაესწრო.
ანა ლინდის სახელობის ფონდი მკვლელობიდან ხუთი დღის შემდეგ შეიქმნა. 2004 წლიდან ყოველწლიურ ჯილდოს აწესებს გულგრილობის, სტერეოტიპების და უსამართლობის წინააღმდეგ ბრძოლისთვის, ასევე სიმამაცისთვის და ადამიანის უფლებების დაცვისთვის.
საერთაშორისო კვლევითმა ორგანიზაციამ "აღმოსავლეთ-დასავლეთის ინსტიტუტმა" 2004 წლის აპრილში სიკვდილის შემდგომ ანა ლინდი წლის სახელმწიფო მოღვაწედ დაასახელა.
ოჯახური მდგომარეობა
1991 წლიდან ანა ლინდი დაქორწინებული იყო სოედერმანლანდის პროვინციის პრეფექტზე ბო ჰოლმბერგზე. ჰყავდა ორი ვაჟი, ფილიპი და დავითი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1957 კატეგორია:შვედი პოლიტიკოსი ქალები კატეგორია:შვედი პოლიტიკოსები კატეგორია:მოკლული პოლიტიკოსები
ძველი (ასპინძის მუნიციპალიტეტი)
ძველი (ყოფილი: ზველი, ზეველი, ზემო ველი, ზრზველი) — სოფელი სამხრეთ საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარის ასპინძის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფელი: ჭობარეთი). მდებარეობს ერუშეთის ქედის ჩრდილო–აღმოსავლეთ კალთაზე, მდინარე მტკვრის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1460 მეტრზე, ასპინძიდან დაშორებულია 13,5 კილომეტრით. სოფელში მოიპოვება ვულკანური წიდა, ბაზალტის და ტუფის ქვა.
სახელწოდების ეტიმოლოგია
სოფლის სახელწოდებასთან დაკავშირებით ორი მოსაზრება არსებობს. პირველის მიხედვით, სახელწოდება „ზველი“, გამომდინარეობს სიტყვა „ძველი“-დან, იქ არსებული ძველი ეკლესიისა და სამოსახლოს ნიშნად, ხოლო მეორე ვერსია, ადგილმდებარეობასთან არის დაკავშირებული და წარმოადგენს „ზედა ველის“ შეკვეცილ ვარიანტს.
მატერიალური-კულტურის ძეგლები
სოფელში შემორჩენილია X საუკუნის ორნავიანი ეკლესია — ზველის წმინდა გიორგის ეკლესია.
სოფლის მახლობლად რამდენიმე წყაროა: წმინდა გიორგის ეკლესიის სამხრეთით გამეჩხრებულ ტყეში ეკლესიიდან დაახლოებით 2 კმ-ში „თეთრა წყაროსაგან“ მოშორებით მოედინება „მონათული წყარო“. წყარო აღმოსავლეთიდან გამოედინება და იქვე ბუნებრივ წყლის შემკრებ მცირე აუზში გროვდება. მას ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან და სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან დიდი ზომის ქვები აქვს შემოზღვრული.
არქოლოგიური აღმოჩენა
2019 წელს სოფელ ძველში, გორა-ნამოსახლარ რაბათზე საერთაშორისო არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ აღმოაჩინა დაახლოებით 50 საუკუნის წინანდელი მძლავრი ნაგებობები, რომლის მსგავსი არქიტექტურა, ეროვნული მუზეუმის განმარტებით, კავკასიის რეგიონში ცნობილი არ არის. გარდა ამისა, ნამოსახლარის მიდამოებში აღმოჩენილია სამარხები და ყორღანები. აქვეა აღმოჩენილი თიხის სტილიზებული ცხოველის ფიგურები და სავარაუდოდ სარიტუალო ჭურჭელი. სპეციალისტების განმარტებით, ეს აღმოჩენები მიუთითებენ იმაზე, რომ სოფელ ზველის ტერიტორიაზე ადრებრინჯაოს ხანაში არსებობდა რეგიონისთვის მნიშვნელოვანი დასახლებული ადგილი. რაბათის გორა-ნამოსახლარზე ფიქსირდება ცხოვრების უწყვეტი კვალი ადრებრინჯაოს ხანიდან (ძვ. წ. III ათასწლეული) შუა საუკუნეების ჩათვლით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 371 კაცი.
სქოლიო
კატეგორია:ასპინძის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ასპინძურა შავი
ასპინძურა შავი — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში ზემო ქართლიდან.
ამ ჯიშის ძველი სახელწოდება დაკარგულია. ამჟამინდელი სახელი კი მხოლოდ იმიტომ დაერქვა, რომ იგი გვხვდება ასპინძის მუნიციპალიტეტის სოფლებში: ტოლოში, ხიზაბავრა და ოშორა. აგრეთვე ძველ ნასოფლარებზე ასი, ასორმოცდაათწლიანი ძირების სახით.
ბოტანიკური აღწერა
ვაზი ძლიერი ზრდისაა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის შუა რიცხვებში შედის. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 150-165 დღეა. მტევნის წონა 100-300 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა — 14.0-17.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18-20%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8-9 გ/ლ-ს.
მიიღება კარგი ხარისხის, ინტენსიურად შეფერილი, ჰარმონიული, სუფრის წითელი ღვინო.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
ლენტვარისი
ლენტვარისი (Lentvaris, Landwarowo) — ქალაქი ლიეტუვაში, ტრაკაის რაიონში, ვილნიუსის მაზრაში. წარმოადგენს სამამასახლისოს ადმინისტრაციულ ცენტრს.