cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ბოლტონის მუზეუმი
მუზეუმის ისტორია
მარჯვნივ|მინი|360x360პქ| სამუელ ტეილორ ჩადვიკის ქანდაკება, ვიქტორიას მოედანი, ბოლტონი ამჟამინდელი მუზეუმის წარმოშობა თარიღდება 1852 წელს, როდესაც ქალაქმა მიიღო ბიბლიოთეკებისა და მუზეუმების აქტი. ამის შედეგად გაიხსნა პირველი მუზეუმი ვიქტორიას მოედანზე, რომელიც ახლა არის სამშენებლო ეროვნული საზოგადოების ადგილი. იმ დროს ქალაქს არ ჰქონდა საზოგადოებრივი კოლექცია მუზეუმის შესაქმნელად. პირველი შემოწირული კოლექცია 1853 წელს, ბიბლიოთეკის გახსნის პირველ წელს, იყო ნამარხები. მუზეუმის კოლექციები ნელ-ნელა იზრდებოდა და 1876 წლისთვის უკვე ფლობდა სამეცნიერო ნიმუშებისა და ეთნოგრაფიული ობიექტების კარგ კოლექციას, კოლექციები იზრდებოდა საზოგადოებრივი მხარდაჭერით, რადგან ადგილობრივ ხელისუფლებას არ სურდა თავისი ფულადი სახსრების გამოყენება ამ მიზნით.
ჩედვიკი
1876 წელს დოქტორმა სამუელ ტეილორ ჩადვიკმა, მდიდარმა ექიმმა და ქალაქის ბენეფიციარმა დატოვა 5000 ფუნტი სტერლინგი ბოლტონში მუზეუმის შესაქმნელად, რამაც მრავალი სხვა წაახალისა, რომ მუზეუმისთვის ნივთები შეეწირა. მისმა ანდერძმა დაადგინა, რომ თანხები უნდა გამოეყენებინა „ბოლტონის პარკში ბუნებრივი ისტორიის მუზეუმის მშენებლობის, აღჭურვისა და შენარჩუნებისთვის“. მუზეუმში შესვლა და კოლექციების დათვალიერება უფასო იყო, მაშინ მდებარეობდა ქუინზ პარკში. ჩედვიკის მუზეუმს თავმჯდომარეობდა მრჩეველი ბ. ა. დობსონი და მისი პირველი პროფესიონალი კურატორი უილიამ უოლერ მიდგლი, რომელიც მუზეუმში დასაქმდა 1883 წელს. მუზეუმი გაიხსნა და ვიზიტორებისთვის ხელმისაწვდომი გახდა 1884 წელს, სამ სართულიანი ჩვენებით.
მუზეუმმა დაამატა ეროვნული მნიშვნელობის კოლექციები, მათ შორის ტექსტილის დანადგარები, ტექსტილის ნიმუშები და ეგვიპტური სიძველეები ორგანიზებული სტრუქტურით, მინერალები და ქვები. მუზეუმის პირველ სართულზე იყო ზოოლოგიური სივრცე, სადაც ნაჩვენები იყო ფრინველების ბუდეები, კვერცხები და მწერები. პირველი სართული შედგებოდა ანთროპოლოგიის, ეგვიპტოლოგიისა და სხვა სიძველეების ჩვენებებისგან. მეტეოროლოგიური ინსტრუმენტების შემოწირულობამ 1885 წელს კურატორ უილიამ მიდგლის მიანიჭა "დამკვირვებლის" როლი და გახდა სამეფო მეტეოროლოგიური საზოგადოების წევრი.
ჩადვიკის მუზეუმი დაინგრა 1956 წელს და ეგვიპტური, ინდუსტრიული და ადგილობრივი ისტორიის კოლექციები გადავიდა ლე მანის ადგილზე, ინდუსტრიული კოლექციები გამოიფინა ტონგ მურის ბიბლიოთეკაში, სადაც განთავსებული იყო 1990-იან წლებამდე.
მუზეუმების ფილიალი
Mere Hall ჯ.ფ. თომასონმა, 1890 წელს, ქალაქს გადასცა როგორც სამხატვრო გალერეა. ხელოვნება ძირითადად მე-19 საუკუნის ზეთის ნახატებს და ზოგიერთ ძველ ნამუშევარს მოიცავდა, მათ შორისაა ნამუშევარი, სახელწოდებით ნოე ტოვებს კიდობანს, რომელიც დახატულია ადამ კოლონიას მიერ. 1897 წლიდან ადგილობრივმა ხელისუფლებამ, ზაფხულის გამოფენებიდან, დაიწყო ჩრდილო-დასავლეთის თანამედროვე ხელოვნების ყიდვა, გამოფენები ძირითადად ჩატარდა Mere Hall-ში, და აქ იყო ისეთი მხატვრების ნამუშევრები გამოფენილი, როგორიცაა მხატვრები ფრედ ბალშოუ, ალფრედ ჰიტონ კუპერი და სამუელ თაუერსი. 1938 წელს, Mere Hall– ის კოლექციები გადავიდა სპეციალურად გაფორმებულ გალერეაში Le Mans Crescent-ში. Mere Hall შემდეგ გახდა ადგილობრივი ხელისუფლების ოფისი, რომელიც 2016 წლამდე გამოიყენებოდა ქორწილებისთვის. 2019 წელს გახდა მუსიკის და წარმოდგენის საგანმანათლებლო ცენტრი.
1-ლი კლასის ხე-ტყის დარბაზი სამუელ კრომპტონის მუზეუმისთვის ლორდ ლევერჰულმმა 1899 წელს შემოწირა. 1902 წელს რესტავრაციის შემდეგ გაიხსნა. ლევერჰულმმა მუზეუმს ასევე შესთავაზა ბოლტონის სრული დიზაინი, რომელიც მოიცავდა გაფართოებულ ჩადვიკის მუზეუმს დედოფლის პარკში, ეს გეგმა არ მიიღეს, მაგრამ ამან განაპირობა 1930-იან წლებში აშენებული ახლანდელი ლე მანის ნახევარმთვარის შენობა.
სმიტილზ ჰოლი გაიხსნა 1963 წელს, ხოლო ბუნების ბილიკების მუზეუმი გაიხსნა მის პარკში 1975 წელს, რაც შეეხება პატარა ბოლტონის მერიას, იგი 1979 წლიდან ფუნქციონირებდა როგორც მუზეუმი. ბიუჯეტის შემცირების გამო ყველა მუზეუმის ფილიალი, გარდა Hall-ისა და Smithills, დაიხურა, ლე მანს ნახევარმთვარის გალერეა გახდა ადგილობრივი ისტორიისა და არქივის განყოფილება, რომელსაც ახლა მუზეუმი მართავს. 400 000-ზე მეტი სამუზეუმო ობიექტის დიდი კოლექცია, რომელიც ადრე იყო ნაჩვენები, საცავში ინახება; დეტალები მოცემულია მუზეუმის შეძენისა და განკარგვის დოკუმენტებში.
ჩადვიკის რესურსცენტრი არის მუზეუმის კოლექციების მაღაზია და კვლევითი ცენტრი, სადაც განთავსებულია დაახლოებით 60,000 ნივთი. გაიხსნა 2012 წელს უნიონის გზაზე, ბოლტონში.
ლე მანის ნახევარმთვარე
მარჯვნივ|მინი| აკვარიუმის ნაწილი ამჟამინდელი ლე მენის ნახევარმთვარის მუზეუმი მეიორის მიერ გაიხსნა 1934 წელს, აქ ნაჩვენებია ბუნებრივი ისტორია და ხელოვნება. აკვარიუმი გაიხსნა 1941 წელს, მუზეუმის სრული მონტაჟი 1947 წლამდე, გადაიდო მეორე მსოფლიო ომის გამო. მუზეუმმა 2018 წელს მიიღო 3,8 მილიონი ფუნტის ოდენობის გრანტი, რათა უფრო მეტად დახვეწილიყო მუზეუმის გამოფენები.
კოლექციები
კოლექციები მოიცავს ბუნების ისტორიას, ეგვიპტოლოგიას, არქეოლოგიას, ხელოვნებას, ადგილობრივ ისტორიას და ბრიტანეთის ერთ -ერთ უძველეს საზოგადოებრივ აკვარიუმს. ისინი განთავსებულია ბოლტონის ცენტრალურ ბიბლიოთეკასთან ერთად, ბოლტონის სამოქალაქო ცენტრის ერთ ბოლოში, შექმნილია ადგილობრივი არქიტექტორების, ბრედშოუ გასისა და იმედის მიერ და გაიხსნა 1939 წელს. კოლექციებში შედის მრავალი კერძო კოლექციონერის მასალა, მათ შორისაა ქეროლაინ ბირლის გეოლოგიური ნიმუშები. ბოლტონის მუზეუმის მნიშვნელოვანი კოლექციები მოიცავს ჰამფრი სპენდერის კოლექციას.
სქოლიო
კატეგორია:მუზეუმები კატეგორია:ინგლისის მუზეუმები კატეგორია:ინგლისის ღირსშესანიშნაობები კატეგორია:ინგლისის არქიტექტურა კატეგორია:მუზეუმები ინგლისში კატეგორია:ბუნებისმეტყველების მუზეუმები
ჰერმან ჰოთი
ბიოგრაფია
კატეგორია:გერმანელი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:დაბადებული 1885 კატეგორია:გარდაცვლილი 1971
პოლიკარპე გოგიაშვილი
პოლიკარპე დავითის ძე გოგიაშვილი — რევოლუციური მოძრაობის მონაწილე საქართველოში, სოციალ-დემოკრატი.
დაიბადა სოფ. რუფოთში. 1900-იანი წლებიდან, შორაპნის მაზრის სოფელ ალისუბანში მასწავლებლობის დროს, აწარმოებდა პარტიულ არალეგალურ მუშაობას. რუსეთის 1905 წლის რევოლუციის დროს ხელმძღვანელობდა ჩხარის რაიონის რევოლუციურ მოძრაობას, იყო ქუთაისის გუბერნიის მასწავლებელთა გაფიცვის ერთ-ერთი ორგანიზატორი. 1906 წელს დააპატიმრეს და გადასახლება მიუსაჯეს, მაგრამ ქუთაისის ციხეში საიდუმლოდ გათხრილი გვირაბიდან გაქცევა მოახერხა და შვეიცარიაში გაიქცა, საიდანაც 1917 წელს დაბრუნდა ე. წ. პლომბირებული რეისით. პირველი რესპუბლიკის წლებში იყო პარტიულ სამუშაოებზე, შემდეგ — ზესტაფონის სამაზრო კომიტეტის თავმჯდომარე და მაზრის „ეპოს“ თავმჯდომარე. იყო ყოფილი მენშევიკების იმ ჯგუფის ერთ-ერთი წარმომადგენელი, რომელმაც საბჭოთა მთავრობასთან კოლაბორაცია არჩია, საქართველოს ემიგრირებული ხელისუფლების მაკრიტიკებელ წერილებს აქვეყნებდა იმდროინდელ პრესაში (მაგ., გაზეთ „ახალ გზაში“).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი სოციალ-დემოკრატები კატეგორია:ქართველი რევოლუციონერები
ლაგოსის შტატი
ლაგოსის შტატი (Lagos State) — შტატი ნიგერიის სამხრეთში. ფართობის მიხედვით ყველაზე უფრო პატარა და მოსახლეობის მიხედვით მეორე (კანოს შტატის შემდეგ) შტატი, ასევე ეკონომიკურად ერთ-ერთი ყველაზე უფრო განვითარებული შტატი. შტატი მოიცავს ქალაქ ლაგოსს, ნიგერიის უდიდეს საქალაქო აგლომერაციას.
ისტორია
ლაგოსის შტატი შეიქმნა 1967 წლის 27 მაისს, ნიგერიის ადმინისტრაციული დაყოფის რეფორმის დროს, რომლის დროსაც ქვეყანა დაიყო 12 შტატად. მანამდე ლაგოსის მუნიციპალიტეტი უშუალოდ იმართებოდა ფედერალური მთავრობის მიერ, რომლის შემადგენლობაში იმყოფებოდა სამინისტრო ლაგოსის საქმეების შესახებ, ხოლო დანარჩენი ოლქები, რომლებიც შევიდნენ ახალ პროვინციაში, შედიოდნენ დასავლეთის ოლქის შემადგენლობაში. შტატმა ფუნქციონირება დაიწყო 1968 წლის 11 აპრილს, ამასთან ლაგოსი იყო, როგორც შტატის, ასევე ფედერალური სახელმწიფოს დედაქალაქიც. 1976 წელს ლაგოსის შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი გადავიდა ქალაქ იკეჯაში, ხოლო 1991 წლის 12 დეკემბერს ფედერალური ქვეყნის დედაქალაქი — აბუჯაში. მაგრამ ქალაქი ლაგოსი რჩება ნიგერიის საქმიან ცენტრად.
ადმინისტრაციული დაყოფა
ლაგოსის შტატი შედგება 5 ადმინისტრაციული ერთეულისაგან, რომლებიც საერთო ჯამში დაყოფილია 20 თვითმმართველობის რაიონად.
სქოლიო
კატეგორია:ნიგერიის შტატები
Porsche
კომპანია დააარსა 1930 წელს ფერდინანდ პორშემ (1875-1951). მის სახელს 1000-ზე მეტი პატენტი უკავშირდება. 1920 წლიდან აქტიურად თანამშრომლობდა Mercedes-Benz-თან. ფერდინანდ პორშე ასევე ცნობილია პირველი Volkswagen-ის დიზაინის შექმნით.
ისტორია
II მსოფლიო ომის დროს „პორშე“ ამზადებდა საბრძოლო ტექნიკას. მან შექმნა რამდენიმე ტანკიც.
1945 წელს ფერდინანდ პორშე ორი წლით დააპატიმრეს. სწორედ ამ პერიოდში შექმნა პორშე-356 მისმა შვილმა, ფერი პორშემ. 1948 წლის 8 ივნისს ფერი პორშემ მის მიერ კონსტრუირებული ავტომობილის გაყიდვის ლიცენზია მიიღო.
1951 წლის 30 იანვარს ფერდინანდ პორშე დამბლის შედეგად გარდაიცვალა.
თავდაპირველად, პორშე-356-ს ჰქონდა ფოლკსვაგენის ძრავა, სამუხრუჭე სისტემა და სიჩქარის გადაცემათა კოლოფი. მოგვიანებით, ეს ყველაფერი „პორშემ“ საკუთარი დეტალებით ჩაანაცვლა. დიზაინზე მუშაობდა Erwin Komenda.
1963 წელს ფერი პორშემ მუშაობა დაიწყო ლეგენდარულ მოდელზე – პორშე-911-ზე. ეს იყო უდიდესი გარდატეხის მომენტი პორშეს ისტორიაში. 911 იყო 6-ცილინდრიანი სპორტული ავტომობილი ბოქსერის ძრავით. თავდაპირველად, 901 ერქვა. რადგან (x0x) პეჟოს ხელწერა იყო, ის ჩანაცვლდა 911-ით. პირველად ფრანკფურტის საერთაშორისო ავტოშოუზე წარადგინეს. „პორშე“ მალევე გახდა 60-იანი წლების სიმბოლო და არასოდეს დაუკარგავს აქტუალურობა. XIX საუკუნეში პორშე არის არა მხოლოდ საიმედოობის, სისწრაფის, ხარისხისა და ეფექტიანი გარეგნობის, არამედ სრულყოფილი ავტომობილის ერთ-ერთი სიმბოლოც. 911 ძალიან წარმატებული მანქანა გამოდგა რბოლაშიც.
1970-იანი წლების დასაწყისში „პორშემ“ გარკვეული ცვლილებები შეიტანა ავტომობილში. ძრავის მოცულობა გაიზარდა 2.2 ლიტრამდე. 911S-ს უკვე 200 ცხენის ძალა ჰქონდა. ძრავის ზომასთან ერთად, გარკვეულად შეიცვალა ცილინდრებიცა და სარქველებიც (უკეთესი ვენტილაციის მისაღწევად). ამ ძრავის წარმატებულობამ კიდევ ერთი, უმნიშვნელო ცვლილება განაპირობა ძრავაში. „პორშემ“ შექმნა 2.4-იანი ძრავა (რეალურად, 2.341cc). შესაბამისად გაიზარდა ცხენის ძალებიც: 911T – 157; 911E – 185; 911S – 210;hp.
რეპუტაცია
2006 წლის მაისში პორშეს ყველაზე პრესტიჟული ავტომობილის ტიტული მიენიჭა.
მისი ყველაზე პოპულარული მოდელია 911 (nine eleven), რომლის ისტორიაც 1963 წელს იწყება. მას შემდეგ ეს მოდელი მნიშვნელოვნად დაიხვეწა. დღეისთვის უკვე არსებობს 4-წამყვანთვლიან, ტურბო, ტურბო S, targa და სხვადასხვა ვერსია.
2002 წლიდან გამოდის ასევე პოპულარული მოდელი SUV ტიპის 5-ადგილიანი Cayenne, (V8).
Cayman 2-ადგილიანი სპორტული მანქანაა, რომელიც 2006 წლიდან გამოდის 2.7 და 3.4-ლიტრიანი ძრავებით.
2004 წლიდან გამოდიოდა Carrera GT (Leipzig, Germany) 6-სიჩქარიანი მექანიკა 5.7 liter DOHC V10.
არსებობის პერიოდში, „პორშეს“ ორჯერ მოენიჭა საუკეთესო ავტომარკის ტიტული.
კომპანიას ახასიათებს მკვეთრი მარკეტინგული ცვლილებების განხორციელება და, ამასთანავე, ფინანსური სტაბილურობა. თუმცა გერმანულმა კომპანიებმა დასავლეთ ევროპაშიც დაიწყეს მანქანათწარმოება, პორშეს ქარხანა შტუტგარტში დარჩა (მხოლოდ Cayenne მზადდება სხვა ქალაქში – ლაიფციგში).
კომპანია იმდენად წარმატებულია, რომ „პორშე“ მუდმივად უწევს კონსულტაციებს სხვა ავტობრენდებს: Audi, Studebaker, SEAT, Daewoo, Subaru და Yugo-ს. 200px|thumb|Porsche 911 2.7 Carrera (1975 წლის საიუბელეო მოდელი)
კონკურენტები
ტრადიციულად, პორშეს მთავარი მეტოქე ფერარია. მიუხედავად იმისა, რომ ბევრი ექსპერტი მათ მსგავსებაზე საუბრობს, პორშესა და ფერარის ფასებს შორის მკვეთრი განსხვავებაა. დანარჩენი კონკურენტები, ფერარისგან განსხვავებით, გერმანული წარმოშობის არიან. მაგალითად, ბოქსთერს ხშირად ადარებენ BMW z4 და Mercedes-Benz SLK-ს.
პორშეს მუზეუმი
thumb|220px|პორშეს ახალი მუზეუმი პირველი მუზეუმი „პორშემ“ ქარხნის ტერიტორიაზე გახსნა, სადაც ექსპონატები მუდმივად იცვლებოდა. 2005 წელს კომპანიამ პორშეს მოედანზე პორშეს ახალი მუზეუმის აშენება დაიწყო, რომელიც 2009 წლის 31 იანვარს გაიხსნა.
სქოლიო
კატეგორია:ავტომწარმოებელი კომპანიები კატეგორია:გერმანიის კომპანიები კატეგორია:1931 წელს დაარსებული კომპანიები
არდა გიულერი
არდა გიულერი (Arda Güler; 25 თებერვალი, 2005, ანკარა) — თურქი ფეხბურთელი, „ფენერბახჩესა“ და თურქეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრების ნახევარმცველი.
საკლუბო კარიერა
2014-2019 წლებში თამაშობდა გენჩლერბირლიგის ახალგაზრდულ კლუბში. 2019 წელს ის ფენერბახჩეს ახალგაზრდულ კლუბს შეუერთდა.
2021 წელი
2021 წლის 13 იანვარს მან ხელი მოაწერა 2,5 წლიან კონტრაქტს ფენერბახჩესთან.
ფენერბახჩეს მაისურით U19-სუპერლიგაში 19 მატჩი ჩაატარა და გუნდში 7 გოლით და 4 საგოლე გადაცემით მიიღო მონაწილეობა. ფენერბახჩმა პლეი-ოფში თამაშის შანსი მიიღო U19-სუპერლიგაში მე-6 ადგილზე გასვლით. არდა გიულერმა მედიპოლ ბაშაქშეხირის U19 ნაკრებთან მატჩში 3 გოლი გაიტანა და 1 საგოლე გადაცემა გააკეთა. მატჩი ფენერბახჩეს გამარჯვებით 6-0 დასრულდა. კასიმპაშას U19 ერთად მესამე ადგილის მატჩში მან თავისი წვლილი 1 გოლითა და 2 საგოლე გადაცემით ჩაატარა. ფენერბახჩემ ლიგაში მესამე ადგილი დაიკავა ანგარიშით 5-1.
2021-2022 წწ
მისი დებიუტი შედგა ფენერბახჩეს წინააღმდეგ უეფას ევროპის ლიგის პლეი-ოფის რაუნდში HJK Helsinki- ის წინააღმდეგ. >
მან მონაწილეობა მიიღო სუპერლიგაში პირველ თამაშში, რომელმაც ლიგის მეორე კვირაში გამართული ანტალიასპორის მატჩის 87-ე წუთზე შეცვალა კიმ მინ-ჯაე. ამ მატჩში არდამ პირველი საგოლე გადაცემა მიხა ზაიჩის კარში 89-ე წუთზე ფენერბახჩეში გააკეთა. ფენერბახჩე, მატჩი 2-0 დასრულდა
2022 წლის 17 თებერვალს, პრაგის სლავიას წინააღმდეგ გამართული უეფას ევროპის საკონფერენციო ლიგის პლეი-ოფის მატჩის 75-ე წუთზე მიჰა ზაჩი შეცვალეს და ფერდი კადიოღლუს 83-ე წუთზე დაეხმარა. ფენერბახჩემ მატჩი 3-2 წააგო.
არდამ, რომელმაც ლიგის მატჩი ჰატაისპორთან 2022 წლის 20 თებერვალს პირველ 11-ში დაიწყო, მატჩის მოთამაშედ 86,9 ხმით აირჩიეს ფენერბახჩეს ოფიციალურ Twitter-ზე გაკეთებულ გამოკითხვაში მისი ეფექტური შესრულებით. მატჩის შემდეგ არდა შეუერთდა თავის გადაცემას თავის თანაგუნდელ ჩაგტაი კურუკალიპთან FBTV- ზე გადაცემის შემდეგ მატჩის შემდეგ.
2022 წლის 13 მარტს, 2022 წლის 13 მარტს, ალანიასპორთან გამართული ლიგის მატჩის 74-ე წუთზე მესუთ იოზილის ნაცვლად თამაშში ჩაერთო. არდა გიულარმა მატჩში ბურთი ბადეებში შეყვანიდან 3 წუთის შემდეგ დაარღვია და ანგარიში 3-2 გახადა. არდამ პროფესიონალურ საფეხბურთო კარიერაში პირველი გოლი გაიტანა. ამასთან, ამ გოლმა არდა გიულარი გახადა ფენერბახეს ისტორიაში გოლის გატანის ყველაზე ახალგაზრდა ფეხბურთელი. 90+3. მან პირველივე წუთზე მერჰიმ ბერიშის ლაქოლე პასი. მატჩი ფენერბახჩეს გამარჯვებით 5-2 დასრულდა.
2022 წლის 17 მა არდა გიულარმა ფენერბახჩესთან კონტრაქტი 3 წლით გაახანგრძლივა.
2022 წლის 22 აპრილს ჩაიკურ რიზესპორთან გამართული ლიგის მატჩის 45-ე წუთზე ჩაერთო და თამაშის 65-ე წუთზე ენერ ვალენსიას საგოლე პასი გაუწია.
ერთ სეზონში სუპერლიგასა და U19 სუპერლიგაში თამაშობდა, არდა გიულარმა U19 გუნდში 8 მატჩში 4 გოლი გაიტანა და 4 საგოლე პასი გადაცემა გააკეთა. მან სუპერლიგაში 12 მატჩი ჩაატარა, 3 გოლი და 3 საგოლე გადაცემა გააკეთა. მან თავისი წვლილი შეიტანა თავის გუნდში უეფას 2 ტურნირში 2 საგოლე გადაცემით.
2022-2023
2022 წლის 15 აგვისტოს, კასიმპაშასთან გამართული მე-2 კვირის მატჩის 69-ე წუთზე, ენერი ვალენსიის ნაცვლად თამაშში ჩაერთო. ამ მატჩის 86 და 90+2. მან ერთ წუთში 2 გოლი გაიტანა. ფენერბახჩემ მატჩი 6-0 მოიგო.
სანაკრებო კარიერა
არდა ნაკრებში პირველად სტეფან კუნცმა შეიყვანა შოტლანდიასთან 2022 წლის 16 ნოემბერს გასამართი ამხანაგური მატჩისთვის.
ის თამაშში 2022 წლის 19 ნოემბერს ჩეხეთის წინააღმდეგ გამართული ამხანაგური მატჩის 68-ე წუთზე ჩაერთო და 17 წლის ასაკში გახდა ეროვნული ფეხბურთელი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თურქეთის საფეხბურთო სუპერლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 2005
ვენცელი (სრი)
thumb|ვენცელი ვენცელი (გერმ. Wenzel, ჩეხ. Václav, იტალ. Venceslao;) (26 თებერვალი 1361 - 16 აგვისტო 1419) — ლუქსემბურგის დინასტიიდან. გერმანელთა მეფე. 1378 - 1400 წლებში, ჩეხეთის მეფე 1378 - 1419 წლებში, კარლ IV-სა და ანა შვეიდენელის ვაჟი. იქორწინა 1370 წელს იოანაზე, ბავარიის ჰერცოგის, ალბერტის ასულზე და 1389 წელს სოფიაზე, ბავარიის ჰერცოგის, იოანეს ასულზე.
მეფობა
ვენცელს სამეფო ძალაუფლება მემკვიდრეობით ერგო 18 წლის ასაკში. იგი უზრუნველი და თვითნება ახალგაზრდა იყო, ძალიან ადრე შეეგუა ფუფუნებას, მბრძანებლობას და წარუმატებლობის შემთხვევაში ტოვებდა საქმეს. იგი არ იყო სულელი, მაგრამ ჰქონდა სუსტი ხასიათი. კვირების განმავლობაში ნადირობდა და ავიწყდებოდა საქმე. ნადირობას მან თავი იმის შემდეგაც არ მიანება, როდესაც მონადირე ძაღლებმა დაღრღნეს საძინებელში მისი პირველი ცოლი იოანა. ამის გარდა, დროთა განმავლობაში იგი სულ უფრო და უფრო ლოთდებოდა და სიმთვრალეში ბევრ ტირანულ საქციელს ჩადიოდა. თუმცა როდესაც ფხიზელი იყო და საღ გონებაზე, იგი თავს ავლენდა როგორც სამართლიანი და საერთო კეთილდღეობაზე მზრუნველი მმართველი.
ჩადი 2004 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ჩადმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეცხრედ იასპარეზა 2004 წელს, საბერძნეთის დედაქალაქ ათენში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
ვენცელი (სრი)
მეფობა
ჩეხეთი მან მემკვიდრეობით აყვავებული მიიღო, ხოლო გერმანიაში სრული არეულობა სუფევდა. მმართველობის პირველ წლებში ვენცელი ცდილობდა მოერიგებინა ერთმანეთში დაპირისპირებული პარტიები, მაგრამ ეს მის ძალებს აღემატებოდა. იგი უმეტეს დროს ჩეხეთში ატარებდა, სადაც ჯერ კიდევ სუფევდა მამამისის მიერ დამყარებული წესრიგი. თუმცა მეფის გამო იქაც დაიწყო არეულობა. ვენცელმა სცადა ფეოდალებისთვის კორონული მამულების შემცირება, მაგრამ ეს მშვიდონიანი გზით ვერ მოახერხა და მიმართა ძალადობას. 1389 წელს შეკრიბა ჯარი. ვასალებისთვის ცალ-ცალკე ბანაკი შექმნა. შემდეგ რიგრიგობით იძახებდა და ეკითხებოდა რამდენი გადაიხადეს კორონული მამულებისთვის და რა შემოსავალი მოუტანა მათ ამ მამულებმა. ვინც არ პასუხობდა, სხვა ოთახში გაყავდათ და იქვე კლავდნენ. სასულიერო პირებსაც, რომლებსაც დიდძალი მამულები ჰქონდათ და გადასახადების გადახდა არ სურდათ, მეფე ასევე მკაცრად ეპყრობოდა. მას საერთოდ არ ჰქონდა ეკლესიისადმი პატივისცემა. მისი მმართველობისას პრაღაში დაარსდა ბეთლეემის ეკლესია, სადაც ღვთისმსახურება ჩეხურად მიმდინარეობდა. ვენცელის ყველა ნათესავი, განსაკუთრებით კი მისი ბიძაშვილი, იობსტი მუდმივად კავშირში იყვნენ მეფით უკმაყოფილო ფეოდალებთან და მეფის წინააღმდეგ საიდუმლო შეთქმულება დაიწყო. გადაწყვიტეს მეფის შეპყრობა და დატუსაღება, სანამ იგი არ დააბრუნებდა წართმეულ მამულებს. 1394 წლის მაისში ვენცელი შეთქმულებმა შეიპყეს და პრაღის ციხესიმაგრეში გადაიყვანეს. ერთი თვის განმავლობაში ისინი აიძულებდნენ მეფეს დათანხმებულიყო მათ მოთხოვნებზე. საბოლოოდ ვენცელი დათანხმდა და გამოსცა მანიფესტი, რომლითაც უბრუნებდა ფეოდალებს მამულებს და იობსტს ჩეხეთის ვიცე მეფედ ნიშნავდა. ციხიდან გამოსვლის შემდეგ, მან უპირველეს ყოვლისა შური იძია პრაღის ბურგამისტრზე. ვენცელმა იგი თავის ციხე-სიმაგრეში დაიბარა და თავი მოკვეთა. ამ საქციელით მან მშვიდობას ვერ მიაღწია. მტრები ისევ გაერთიანდნენ მის წინააღმდეგ. ისინი ერთსულოვანნი იყვნენ და მეფეზე უკეთ მოქმედებდნენ, რომელსაც არც არმიასთან არც მარკგრაფ იობსტთან შეეძლო მორიგება. 1396 წლის დასაწყისში ვენცელი პრაღაში ჯალათთან ერთად დადიოდა და ვისაც მტრად მიიჩნევდა, ბრძანებდა მის მოკვლას საკუთარი სახლების წინ. აჯანყების საშიშროებამ მას აიძულა შერიგებაზე ეფიქრა.
ჩადი 2004 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 2004 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჩადი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:აფრიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ვენცელი (სრი)
გადაყენების შემდეგ
საფრთხე სხვა მხრიდან მოვიდა. გერმანიაში უკვე დიდი ხანია უკმაყოფილება სუფევდა მეფის გულგრილობის გამო. დიდებულები ბჭობდნენ უვარგისი მეფის გაგდებაზე. ბევრი თვლიდა, რომ უკეთესი იქნება თუ კი მეფე გერმანელი იქნება. 1400 წლის აგვისტოში 4 კურფიურსტი შეიკრიბა ობერლანშტეინში, გადააყენეს ვენცელი და მის ნაცვლად პფალცგრაფი რუპრეხტ I აირჩიეს.
1401 წელს ახალი იმპერატორის ლუდვიგი, არმიის სათავეში, ჩეხეთში ჩავიდა. ბევრმა ჩეხმა დიდებულმა მას მხარი დაუჭირა. ვენცელს პრაღაში ალყა შემოარტყეს და მალე მტრების ყველა მოთხოვნებზე დათანხმდა. მმართველობა სახელმწიფო საბჭოს გადაეცა, ხოლო მეფე ფაქტობრივად უუფლებო გახდა. მის ნაცვლად, მისი ძმა, უნგრეთის მეფე, ზიგიზმუნდი მმართველობდა. მან ბრძანა ვენცელის დაპატიმრება და ავსტრიაში გაგზავნა. ამჯერად იგი წელიწად ნახევარი იყო ტუსაღი. 1403 წელს სიგიზმუნდი უნგრეთში დაბრუნდა და იმავე წლის ნოემბერში ვენცელი გაიქცა ციხიდან.
ჩეხეთში თავიდან გამეფება
ვენცელი ჩეხეთში დაბრუნდა, სადაც კარგად შეხვდნენ, რადგან მისი ძმით უკმაყოფილონი იყვნენ. ამიერიდან ვენცელი უფრო გონივრულად იქცეოდა და შეძლო ტახტზე დამკვიდრება. მან მმართველობა საკმაოდ კარგად განაგრძო. მხოლოდ უკანასკნელ წლებში დაიწყო ახალი არეულობები. ვენცელი არაფერს ცუდს არ ხედავა იან ჰუსის შეხედულებებში და უფლება მისცა პრაღაში ექადაგა. იგი, როგორც ყველა ჩეხი შეშფოთებული იყო ჰუსის დაწვის გამო 1415 წელს. როდესაც 1418 წელს პაპმა მარტინ V-მ განაახლა პაპი ბონიფაციუსის საინკვიზიციო ბულა და მოითოვა, რომ საერო ხელისუფლებას ედევნა ეკლესიის მიერ ერეტიკობაში ბრალდებულნი, ვენცელი ამას ეწინააღმდეგებოდა. მაშინ პაპი მას სასამართლოთი დაემუქრა, ხოლო მისმა ძმამ კი, რომელიც ამ დროისთვის უკვე იმპერატორად იყო არჩეული, უარყო იგი, როგორც ერეტიკოსი. ვენცელს შეეშინდა და 1419 წელს ბრძანა, რომ საერო სასამართლოებს განეხილათ ერეტიკოსთა საქმეები. საპასუხოდ მთელმა პრაღამ იარაღი აიღო ხელში. მეფემ თავი ვენცელშტაინს შეაფარა და მალე ინსულტით გარდაიცვალა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩეხეთის მეფეები კატეგორია:გერმანიის მეფეები კატეგორია:დაბადებული 1361 კატეგორია:გარდაცვლილი 1419
რუსეთ-ლიტვის ომი
ისტორიაში რუსეთსა და ლიტვას შორის რამდენიმე ომი მოხდა:
Wojna litewsko-moskiewska
ერვინ ფონ ვიცლებენი
იობ-ვილჰელმ გეორგ „ერვინ“ ფონ ვიცლებენი (Job-Wilhelm Georg „Erwin“ von Witzleben; დ. 4 დეკემბერი 1881, ბრესლაუ, პოლონეთი — გ. 8 აგვისტო, 1944, ბერლინი, გერმანია) — გერმანელი სამხედრო მოღვაწე, „ ვერმახტის “ გენერალ-ფელდმარშალი და „ ვიდერშტანდის “ წევრი.
Austrodrillia dimidiata
Austrodrillia dimidiata — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
ერვინ ფონ ვიცლებენი
პირველი მსოფლიო ომი
პირველ მსოფლიო ომში ვიცლებენი მე-19 სარეზერვო ქვეითთა ბრიგადის ადიუტანტი იყო, ვიდრე 1914 ოქტომბერში კაპიტნის სამხედრო წოდება არ მიენიჭა და მე-6 სარეზერვო ქვეითთა პოლკის ასმეთაურად არ დაინიშნა. ცოტა მოგვიანებით იგი იმავე პოლკის ბატალიონის მეთაური გახდა. იგი იბრძოდა ვერდენთან, შამპანში და ფლანდრიაში, სადაც მძიმედ დაიჭრა და რკინის ჯვრით იქნა დაჯილდოებული. 1918 წელს ხელმეორედ დაჭრის შემდეგ იგი გადაიყვანეს გენშტაბის აკადემიაში კვალიფიკაციის ასამაღლებლად და ომის დასასრულს 121-ე დივიზიის გენშტაბის პირველი ოფიცერი იყო.
Austrodrillia dimidiata
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ერვინ ფონ ვიცლებენი
მშვიდობიანობის დრო
ახლად დაარსებულ რაიხსვერში მან მსახური დაიწყო ასმეთაურად. 1923 წელს ფონ ვიცლებენს მაიორის სამხედრო წოდება მიენიჭა და გადაიყვანეს მე-4 დივიზიის შტაბში ქალაქ დრეზდენში. 1928 წელს იგი მე-6 ინფანტერისტთა პოლკის ბატალიონის მეთაური გახდა. 1929 წელს იგი ვიცეპოლკოვნიკი გახდა. 1931 წელს ვიცლბენი დაინიშნა მე-8 ინფანტერისტთა პოლკის მეთაურად ოდერის ფრანკფურტში და მიენიჭა პოლკოვნიკის წოდება. 1933 წელს იმავე თანამდებობაზე გადაყვანილ იქნა ქალაქ ჰანოვერში მე-6 ინფანტერისტთა პოლკში.
1934 წლის 1 თებერვალს დაარსებულ „ ვერმახტში “ ერვინ ფონ ვიცლებენს გენერალ-მაიორის წოდება მიენიჭა და გადაყვანილ იქნა მე-3 ინფანტერისთა დივიზიის მეთაურად ქალაქ პოტსდამში. მან დაიკავა გენერალ ვერნერ ფონ ფრიჩის ადგილი „III სამხედრო ოლქის (ბერლინი)“ მეთაურის თანამდებობაზე. ამ პოსტზე იგი დარჩა 1935 წლის სექტემბრამდე. ვიცლებენს მიენიჭა გენერალ-ლეიტენანტის წოდება და დაწინაურებულ იქნა „III არმიათა კორპუსის“ მთავარსარდლად ბერლინში. 1936 წელს მას ინფანტერიის გენერლის წოდება მიენიჭა.
ერვინ ფონ ვიცლებენი ჯერ კიდევ 1934 წელს რიომის პუტჩის დროს გამოვიდა ნაცისტური რეჟიმის წინააღმდეგ. მან მკაცრად გააკრიტიკა ვერმახტის გენერლების ფონ შლეიხერის და ფონ ბრედოს მკვლელობა და მოითხოვა სამართლიანი გამოძიების ჩატარება. 1938 წელს იგი დაუკავშირდა ჰიტლერის მოწინააღმდეგე გენერლების ჯგუფს — ბეკს, ჰიოპნერს, ფონ შტიულპნაგელს და ადმირალ კანარისს. ვიცლებენს, როგორც ბერლინის სამხედრო ოლქის მთავარსარდალს მნიშვნელოვანი როლი უნდა ეთამაშა სუდეტების კრიზისის დროს დაგეგმილ სახელმწიფო გადატრიალებაში. მიუნხენის შეთანხმების გერმანიისთვის წარმატებით დამთავრებამ ხელი შეუშალა გენერლების გეგმებს.
1939 წელს ვიცლებენი მონაწილეობდა გენერალ-პოლკოვნიკ ბარონ ფონ ჰამერშტაინ-ექუორდის დაგეგმილ შეთქმულებაში. გეგმის თანახმად ჰიტლერი უნდა დაეპატიმრებინათ ფრონტის დათვალიერების დროს, ხოლო ვიცლებენს ბერლინში განლაგებული ნაცისტური პარტიის შტაბ-ბინა უნდა დაეკავებინა. ეს გეგმას შეუსრულებელი დარჩა.
1938 წლის ნოემბერში ერვინ ფონ ვიცლებენი გადაიყვანეს მე-2 არმიათა ჯგუფის მთავარსარდლად ოდერის ფრანკფურტში.
მეორე მსოფლიო ომი
1939 წლის სექტემბერში ვიცლებენს მიენიჭა გენერალ-მაიორის წოდება და დაინიშნა დასავლეთ ფრონტის 1-ლი არმიის მთავარსარდლად. 1940 წლის 10 მაისს საფრანგენთზე თავდასხმის დროს მისი არმია შედიოდა არმიათა ჯგუფ „ც-ს“ შემადგენლობაში. ვიცლებენის მეთაურობით პირველმა არმიამ 14 ივნისს გაარღვია მაჟინოს თავდაცვითი ხაზი და 17 ივნისს რამდენიმე ფრანგული დივიზია აიძულა კაპიტულირებულიყო. ამ ოპერაციის ბრწყინვალედ ჩატარების შემდეგ იგი რკინის ჯვრის რაინდის ჯვრით დაჯილდოვდა და 1940 წლის 19 ივლისს გენერალ-ფელდმარშლის წოდება მიენოიჭა. ამასთან ერთად იგი დაინიშნა დასავლეთ ფრონტის მხედართმთავრად, თუმცა ავადმყოფობის გამო იძულებული იყო ერთი წლის შემდეგ ფრონტი დაეტოვებინა.
1944 წლის 20 ივლისის შეთქმულების დროს ერვინ ფონ ვიცლებენი ერთ-ერთ მთავარ როლს თამაშობდა. წარმატების შემთხვევაში გენერალ-ფელდმარშალი ფონ ვიცლებენი „ვერმახტის“ უმაღლესი მთავარსარდალი უნდა გამხდარიყო. ჰიტლერზე მოწყობილი პუტჩის ჩავარდნის შემდეგ იგი დაპატიმრებულ იქნა მისი მეგობრის მამულში.
1944 წლის 7 აგვისტოს სახალხო სასამრთლომ როლანდ ფრაისლერის თავმჯდომარეობით ერვინ ფონ ვიცლებენს სიკვდილით დასჯა მიუსაჯა. მსჯავრდებულის ბოლო სიტყვა ფრაისლერისადმი იყო მიმართული: „თქვენ შეგიძლიათ დღეს ჯალათს გადამცეთ. სამი თვის შემდეგ აღშფოთებული და ნაწამები ხალხი პახუხს გაგებინებთ და ბინძულ ქუჩებში ცოცხლად გათრევთ.“ („Sie können uns dem Henker überantworten. In drei Monaten zieht das empörte und gequälte Volk Sie zur Rechenschaft und schleift Sie bei lebendigem Leib durch den Kot der Straßen“.)
მომდვენო დღეს ერვინ ფონ ვიცლებენი სიკვდილით იქნა დასჯილი ბერლინში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 4 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1881 კატეგორია:გარდაცვლილი 8 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1944 კატეგორია:გერმანელი სამხედრო მოღვაწეები
ქართული ენა
ქართული ენა — ქართველურ ენათა ოჯახის ენა. ქართველების მშობლიური ენა, საქართველოს სახელმწიფო ენა (აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, მასთან ერთად სახელმწიფო ენად აღიარებულია აფხაზური ენა). ქართულ ენაზე 5 მილიონზე მეტი ადამიანი ლაპარაკობს.
ქართული ენა მსოფლიო ენების კლასიფიკაციაში
ქართული ენა ქართველურ ენათა ოჯახს მიეკუთვნება. მეცნიერები ამავე ჯგუფს აკუთვნებენ ქართულის მონათესავე მეგრულ, ლაზურსა და სვანურ ენებს, რომლებსაც შენარჩუნებული აქვთ არქაული ქართული ენის ნიშნები. მათი ზედმიწევნით შესწავლა შესაძლებელს ხდის ქართული ენის განვითარების კანონზომიერებათა დადგენასა და საერთოდ, — ქართული ენის ისტორიის შესწავლას.
მეცნიერთა ერთ ნაწილს მიაჩნია, რომ იბერიულ-კავკასიურ ენათა ოჯახში ერთ-ერთ ჯგუფს ქმნის ერთიანი ქართველური (ქართული) სამწიგნობრო ენა (ზანური, სვანური, მესხური, ჰერული… დიალექტური ჯგუფების ჩათვლით).
ქართული ენის გავრცელების არეალი
თეიმურაზ ბატონიშვილის აზრით ქართული ენა კავკასიაში თავიდანვე წარმოადგენდა მთავარ ენას. ქართული ენის გავრცელების არეალი ისტორიულად იცვლებოდა. გვიანი შუა საუკუნეების დროს მისი არეალი შემცირდა, რაც უშუალოდ დაკავშირებულია ისტორიულ ქართულ ტერიტორიებზე ქართველთა დეეთნიზაციასთან. ასეთ ტერიტორიებს შორისაა ჰერეთი და ჭოროხის აუზი.
ქართული ენის წარმოშობის თეორიები
ქართული ენის წარმოშობის პრობლემით დაინტერესებული იყვნენ ევროპელი მეცნიერები ჯერ კიდევ XVII-XVIII საუკუნეებში. ადრე კაცობრიობის ენების ფუძეენად აღიარებული იყო ძველებრაული, თუმცა აზიის ენებისადმი ინტერესი მაღალი იყო, რადგან მათში ხედავდნენ ენის განვითარების უფრო ძველ საფეხურებს. მალე უარყვეს ძველებრაული ენისგან მსოფლიო ენების წარმომავლობის იდეა და ამოტივტივდა გეოგრაფიული პრინციპი ენათა კლასიფიკაციაში. მაგალითად ადელუნგმა ქართული ენა აზიის ენათა ჯგუფს მიაკუთვნა.
რამდენიმე ავტორი ძველი კოლხეთის ენას, როგორც უძველეს ქართულ ენას, გენეტიკურად უკავშირებდა ეგვიპტურ ენას. ეს თეორია დაფუძნებული იყო ანტიკურ ხანაში შემუშავებულ თვალსაზრისზე კოლხებისა და ეგვიპტელების ნათესაობის შესახებ.
ჰეროდოტე, მაგალითად, ამბობდა, ორივე ხალხის ცხოვრების წესები და ენა ერთნაირიაო. ბერძენი ისტორიკოსის ეს შეხედულება უნდა გავიგოთ, როგორც შედეგი მისი საერთო - ეგვიპტოფილური კონცეფციისა. რაკი კოლხები ითვლებიან დღევანდელი ქართველების წინაპრად, ამიტომ ქართული ენა, როგორც გაგრძელება ძველი კოლხური ენისა, დაკავშირებული იყო ეგვიპტურთან. ცნობილი აღმოსავლეთმცოდნე ბაიერი ძველ ქართულ შრიფტს ადარებდა ეგვიპტურ დამწერლობას და მათ შორის საერთო მოხაზულობასაც პოულობდა. თუმცა, გერმანელ ფილოსოფოს ლაიბნიცისთვის ეს მსგავსება ეჭვს იწვევდა.
ქართულ ენას უკავშირებდნენ მკვდარ ენებს (ხურიტული, ხეთური, შუმერული). იყო მცდელობა ქართული ენის ინდოევროპულ და ურალურ-ალთაურ (თურქულ) ენებთან დაკავშირებისა. მიმდევრები ჰყავს ბასკური და ქართული ენების მონათესავეობას. ივანე ჯავახიშვილმა და არნოლდ ჩიქობავამ საფუძველი ჩაუყარეს იბერიულ-კავკასიურ ენათა ოჯახის თეორიას, რომლის მიხედვით ქართული ენა ამ ოჯახის ქართველურ (იბერიულ) ჯგუფს მიეკუთვნება, მაგრამ XXI საუკუნის ლიტერატურაში ქართულ ენას კავკასიურ ენათა ჯგუფთან აღარ აერთიანებენ. ბევრი მეცნიერისთვის ქართული განცალკევებით დგას. ქართველურ ენათა ჯგუფში ქართულთან ერთად შეჰყავთ სვანური და ზანური (მეგრულ-ჭანური).
სხვადასხვა შეხედულება არსებობს საერთოქართველური ენის შესახებ. ზოგიერთი მოსაზრებით ის უკვე მოქმედებდა ძვ. წ. V-IV ათასწლეულებში, სხვები კი ასეთ დროდ ძვ. წ. II-I ათასწლეულებს ასახელებენ. საკამათოა ქართველური ენიდან ქართული, სვანური და ზანური ენების გამოყოფის საკითხი. ზოგიერთი შეხედულებით სვანურის გამოყოფა ძვ. წ. II ათასწლეულით თარიღდება, ზანურისა კი ძვ. წ. I ათასწლეულის დასაწყისით. არსებობს მოსაზრება სვანური ენის ძვ. წ. X საუკუნეში გამოყოფის შესახებ, ხოლო ზანურის გამოყოფის პერიოდად ძველი და ახალი წელთაღრიცხვების მიჯნა მიაჩნიათ. უკანასკნელ დროს გამოითქვა მოსაზრება, რომ საერთოქართველური ენის დაშლა წელთაღრიცხვათა მიჯნაზე მოხდა.
ქართული ენის განვითარების საფეხურები
ახალი ქართული სალიტერატურო ენა ჩამოყალიბებას იწყებს მეთორმეტე საუკუნეში. გავრცელებული იყო მოსაზრება, რომ მას საფუძვლად აღმოსავლეთ საქართველოს ბარის კილოები — ქართლური და კახური დაედო. არის მოსაზრება, რომ ქართული ენის საფუძველი გახდა ზედიალექტური კოინე — დედაქალაქის (მცხეთის) მეტყველება. XI-XII საუკუნეებში ქართული ენა იმდენად განვითარებული იყო, რომ ფილოსოფიურ თხზულებათა ქართულად თარგმნა და ინტერპრეტაცია დაუბრკოლებლად ხდებოდა (ეფრემ მცირე, იოანე პეტრიწი). ახალ ქართულ ენაზე შეიქმნა XII საუკუნის საერო ლიტერატურა (ვეფხისტყაოსანი, მეხოტბეთა პოეზია, საისტორიო ორიგინალური ნაწარმოებები, ნათარგმნი პოეზია). XVIII საუკუნეში ახალი ქართული ენის ჩამოყალიბების პროცესი დასრულებულია (დავით გურამიშვილი, სულხან-საბა ორბელიანი). XVIII საუკუნის 60-იანი წლებიდან შეწყდა ქართული ენის ბუნებრივი განვითარების ხაზი, რაც დაკავშირებულია ანტონ I-ის მოღვაწეობასთან. ერთი საუკუნის შემდეგ, XIX საუკუნის მეორე ნახევარში ქართული ენის განვითარების ჩვეულებრივ ჩარჩოებში მოქცევასა და თანამედროვე ქართული სალიტერატურო ენის ნორმების დადგენაში ფასდაუდებელია ილია ჭავჭავაძის, აკაკი წერეთლის, იაკობ გოგებაშვილის, სილოვან ხუნდაძისა და სხვა სახელოვან მოღვაწეთა დამსახურება.
1978 წლის 14 აპრილი
1978 წელს საბჭოთა კავშირის ხელისუფლებამ გადაწყვიტა მოკავშირე რესპუბლიკებში ადგილობრივი ენებისთვის სახელმწიფო ენის სტატუსის ჩამორთმევა. სსრკ-ის სახელმწიფო ენად რჩებოდა მხოლოდ რუსული ენა. ამ განზრახვის შესრულებას წინ აღუდგა მთელი საქართველოს მოსახლეობა. თბილისში მოეწყო მასობრივი გამოსვლები და მსვლელობა თსუ-დან უმაღლესი საბჭოს შენობისაკენ. ვითარება ხელისუფლებისათვის უმართავი ხდებოდა, საქართველოს სსრ-ის კომუნისტური პარტიის იმჟამინდელი პირველი მდივანი, ედუარდ შევარდნაძე ხალხთან გამოვიდა უმაღლესი საბჭოს შენობის წინ ვითარების განსამუხტად და მათ დასაშოშმინებლად.
საბჭოთა კავშირის ხელისუფლებამ გააცნობიერა, რომ მხოლოდ ორი გამოსავალი იყო — სისხლისღვრა ან დათმობა და მოსკოვი იძულებული შეიქმნა დაეთმო. ამ მოვლენების გამო 14 აპრილი არაოფიციალურად დედაენის დღედ გამოცხადდა. მსგავსი მოვლენები მოხდა 1978 წლის 25 მაისს ბათუმშიც, როდესაც უნდა დაემტკიცებინათ აჭარის ასსრ-ის კონსტიტუცია, რომლიდანაც ასევე „გამქრალი იყო მუხლი ქართული ენის შესახებ.“
თანამედროვე სალიტერატურო ქართული ენისთვის დამახასიათებელია ყველა ფუნქცია, რაც პოლივალენტოვან სამწერლო ენას შეიძლება ჰქონდეს. ამ ენაზე შექმნილია მდიდარი მხარტვრული, ორიგინალური, თარგმნითი, სამეცნიერო და პოლიტიკური ლიტერატურა. ქართულ ენაზე შედგენილია მრავალი ლექსიკონი როგორც ორენოვანი (თარგმნითი), ასევე ტერმინოლოგიურ-განმარტებითი. ქართული ენა მსოფლიოში ერთ-ერთ უმდიდრეს ენად მიიჩნევა, მისი ლექსიკის ზრდა განუწტყვეტლივ მიმდინარეობს. დიდი ქართული ლექსიკონის შესადგენად შექმნილია სადოკუმენტაციო ფონდი, რომლის საცავში 1982 წელს 3 მილიონზე მეტი ბარათი (ლექსიკური ერთეული) ინახებოდა.
მთავრულები ქართულში
ზოგიერთ უცხო ენაში (რუსული, ინგლისური, სომხური...) წინადადების პირველი წევრი და კერძო სახელები მთავრულით იწერება. XIX საუკუნეში იყო შემოთავაზება ამ წესის შემოღებისა ქართული ენისთვისაც. დიმიტრი ყიფიანი ამბობდა:
მთავრულებს განსაკუთრებით იცავდა სილოვან ხუნდაძე. „სალიტერატურო ქართულში“ მან ჩამოაყალიბა თავისი აზრი. იგი ამბობს, რომ მხედრულში მთავრულებად გამოყენებული იყო ხუცური. ძველად ხშირად წითლური იხმარებოდა, ე.ი. წითელი მელნით ან კინოვარით წერდნენ ხოლმე სათაურებს და „რომელიმე ტექსტის ინიციალებს“. მთავრულები ძალიან უადვილებს მკითხველს კითხვას. მათი შემოღება პრაქტიკული თვალსაზრისით გამართლებულიაო.
ჰაე და სანი ზმნაში
ჰ და ს პრეფიქსები ყოველთვის დაუსრულებელ დავას იწვევდა. ზოგიერთი გრამატიკოსი ამ ნიშნებს ზმნაში ზედმეტად მიიჩნევდა, ზოგიერთი ხელშეუხებლად მიიჩნევდა. საინტერესოა ის, რომ როდესაც მსჯელობდნენ ჰ და ს ნიშნების თაობაზე, ყურადღებას არ აქცევდნენ მათი გამოყენების მორფოლოგიურ წესს,  — საკითხი განიხილებოდა მხოლოდ და მხოლოდ ფონეტიკის თვალსაზრისით და გამოდიოდა, რომ ან ყველა ზმნასთან უნდა ეხმარათ ნიშნები, ან არც ერთთან.
გრამატიკა
თანამედროვე ქართულ ენაში არის შვიდი ბრუნვა, მრავალპირიანი უღლება.
ლექსიკა
ისევე, როგორც ყველა სხვა ენა, ქართული ენაც საუკუნეების განმავლობაში განიცდიდა სხვა ენების გავლენას. ქართულ ენაში მნიშვნელოვანი რაოდენობითაა სპარსული, არაბული, თურქული, რუსული ენებიდან შესული სიტყვები. ქართული მწერლობა ამდიდრებდა ენას დიალექტური ლექსიკური ერთეულებითაც.
კილოები
სამეცნიერო ლიტერატურაში წინააღმდეგობრივია საკუთრივ ქართული (სალიტერატურო) ენის დიალექტებად მიჩნეულ ერთეულთა კლასიფიკაცია; კერძოდ: გასული საუკუნის სამეცნიერო ლიტერატურაში ამ კილოთა დაჯგუფების რამდენიმე ვარიანტი არსებობს. კლასიფიკაციებს საფუძვლად უდევს გეოგრაფიული, ეთნოგრაფიული და სხვა პრინციპები.
აკაკი შანიძე გამოყოფს ექვს დიალექტურ ჯგუფს: 1. ფხოური: ხევსურული, მოხეური, თუშური (მათ შემონახული აქვთ მრავალი არქაული მოვლენა); 2. მთიულურ-ფშაური (ორივეს ბევრი საერთო აქვს ფხოურ დიალექტებთან — მოხეურთან, ფშაურთან, ხევსურულთან); 3.ქართლურ-კახური (ორივე ახლოს არის სალიტერატურო ქართულთან); 4. დასავლური ჯგუფი: იმერული (ზემო-, შუა- და ქვემოიმერული), გურული და რაჭული; 5. სამხრეთ-დასავლური ჯგუფი: აჭარული და იმერხეული; 6. ინგილოური.
შოთა ძიძიგური ასახელებს 5 დიალექტურ ჯგუფს: 1. ინგილოური, ფერეიდნული; 2. თუშური, ფშაური, ხევსურული, მთიულური, მთარაჭული; 3. კახური, ქართლური, მესხური; 4. ზემოიმერული, ქვემორაჭული, ქვემოიმერული; 5. გურული, აჭარული, იმერხეული.
გივი ნებიერიძე ხმოვანთკომპლექსთა ცვლილების ხასიათის მიხედვით 6 დიალექტურ ჯგუფს გამოყოფს: 1. გლოლური, მთარაჭული; 2. ქართლური, კახური, ქიზიყური, თიანური, ზ. აჭარული; 3. ხევსურული, მოხეური, მთიულურ-გუდამაყრული, ფშაური, ინგილოური, ფერეიდნული; 4. ზემო და შუაიმერული, ლეჩხუმური, ქვემორაჭული და იმერხეული; 5. ქვემო იმერული და თუშური; 6. გურული და აჭარული.
ბესარიონ ჯორბენაძის მიერ ქართული ენის კილოები დაყოფილია აღმოსავლეთ საქართველოსა და დასავლეთ საქართველოს კილოებად. აღმოსავლეთ საქართველოს დიალექტებში სამი ქვეჯგუფი გამოიყოფა: ა) მთის დიალექტები: ხევსურული, ფშაური, თუშური, მოხეური, მთიულურ-გუდამაყრული, ბ) ბარის დიალექტები: ქართლური, კახური, ინგილოური, ფერეიდნული, გ) სამხრეთ-დასავლური დიალექტი — მესხურ-ჯავახური; დასავლეთ საქართველოს კილოები სამ ზონად იყოფა: ა) ზემო ზონის დიალექტი — რაჭული, ბ) შუა ზონის დიალექტები — იმერული და ლეჩხუმური, გ) ქვემო ზონის დიალექტები — გურული და აჭარული.
ტარიელ ფუტკარაძე თვლის, რომ სამწიგნობრო ქართულსა და კილოებს შორის სხვაობა მატულობს დედაქალაქთან (სასულიერო-კულტურულ და მმართველობით ცენტრთან) კილოს დაშორების პროპორციულად. სამწიგნობრო ქართულის გავლენის კლების შესაბამისად, ქართველთა თანამედროვე საშინაო-სამეტყველო ერთეულებს იგი ჰყოფს ცენტრალურ, განაპირა და საქართველოს ისტორიული ტერიტორიის გარეთ არსებულ დიალექტებად;
ქართულ ენას გააჩნია გარდამავალი, ანუ ნარევი დიალექტები, მაგ. სურამის ქედის მიმდებარე სოფლებში ქართლურ და ზემოიმერულ კილოთა ნარევი მეტყველებაა გავრცელებული, იგივე შეიძლება ითქვას ცხენიწყლის ხეობაში ქვემოიერულ და ლეჩხუმურ დიალექტებზე. იმერულისა და ქართლურის ნარევია ბორჯომის ხეობის მცხოვრებთა მეტყველება
საქართველოს ისტორიული ტერიტორიის გარეთ არსებული ქართველთა კილოები: ფერეიდნული, „ჩვენებურების ქართული“ (ბურსა-ინეგოლში, ადაფაზარ-იზმითში, გონენსა და კაიზერში გადასახლებულ ქართველ მუჰაჯირთა მეტყველება) და ყიზლარ-მოზდოკურ-პლასტუნკური ქართული.
ქართული დამწერლობა
ქართულ ენას აქვს თვითმყოფადი ანბანი (მხედრული), რომელიც არის ნუსხურის განვითარების შედეგი, ხოლო ნუსხური კი, თავის მხრივ, მიღებულია ასომთავრულისაგან (იგივე მრგლოვანი). თანამედროვე მხედრული შეიცავს 33 ასოს, რაც სრულყოფილად ასახავს თანამედროვე ქართული ენის ბგერით (ქართული ენაში 28 თანხმოვანი და 5 ხმოვანია) შედგენილობას. ქართულ ენაში როგორც იწერება, ისე იკითხება, მას დიფთონგები არ აქვს.
სან-ტომე
სან-ტომე (São Tomé) — სან-ტომე და პრინსიპის დედაქალაქი და უმსხვილესი ქალაქი. სახელი დაერქვა თომა მოციქულის (São Tomé) პატივსაცემად. სან-ტომე ქვეყნის დედაქალაქია, სან-ტომეს პროვინციის და აგუა-გრანდეს ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია.
ქართული ენა
სქოლიო
კატეგორია:ენები ოცობითი თვლის სიტემით
სან-ტომე
ქალაქში მდებარეობს სხვადასხვა სკოლა, ლიცეუმი, პოლიტექნიკური ინსტიტუტი, ორი ბაზარი, სამი რადიოსადგური. ქალაქში მაუწყებლობს არაკომერციული სატელევიზიო სადგური TVSP, მუშაობენ კლინიკები და საავადმყოფოები, არსებობს რამდენიმე ქალაქის მოედანი.
გეოგრაფია
ქალაქი მდებარეობს კუნძულ სან-ტომეს ჩრდილო-აღმოსავლეთ სანაპიროზე, ეკვატორზე, ატლანტის ოკეანის გვინეის ყურეში. ქალაქი მდებარეობს კუნძულ კაბრაშის სიახლოვეს, ქალაქ ტრინდადიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ქალაქ გვადალუპედან სამხრეთ-აღმოსავლეთით და ქალაქ სანტანიდან ჩრდილო-დასავლეთით. ის ამ ქალაქებთან დაკავშირებულია ავტოგზით. კვირაში ერთხელ ქალაქიდან კაბო-ვერდეში დადის ბორანი.
კლიმატი
ქალაქ სან-ტომეს აქვს სავანების ტროპიკული კლიმატური სარტყელი ხანგრძლივი წვიმიანი სეზონით (ოქტომბრიდან მაისის ჩათვლით) და ხანმოკლე მშრალი სეზონით (ივნისი-სექტემბერი). ნალექების რაოდენობა წელიწადში — 1000 მმ-ზე ცოტათი ნაკლები. ქალაქის ტემპერატურა შედარებით მუდმივია.
ეკონომიკა
სან-ტომე ქვეყნის უდიდესი ქალაქი და ერთ-ერთი უმთავრესი ნავსადგურია. გააქვთ კაკაო, ყავა, პალმის ზეთი, ქოქოსის კაკალი. ქალაქის სიახლოვეს მდებარეობს საერთაშორისო მნიშვნელობის აეროპორტი, რომელიც ასრულებს რეგულარულ რეისებს ანგოლაში, გაბონში, პორტუგალიაში და მეზობელ კუნძულ პრინსიპიზე.
ღირსშესანიშნაობები
ქალაქის ღირსშესანიშნაობებია პრეზიდენტის სასახლე, კათედრალი და კინოთეატრი.
სქოლიო
კატეგორია:სან-ტომე და პრინსიპის ქალაქები კატეგორია:აფრიკის დედაქალაქები
აკროფობია
thumb|ხედი [[ტორონტოს ტელეანძა|ტორონტოს ტელეანძის გამჭვირვალე იატაკიდან]] აკროფობია (ბერძნ. ἄκροφοβία „მწვერვალის შიში“ — ἄκρος აკროს — „მწვერვალი, უკიდურესი“ და φόβος ფობოს — „შიში“) — სიმაღლის შიში.
აკროფობიით შეპყრულ ხალხს ეშინიათ მაღალ ადგილებზე ასვლის, როგორიცაა შენობა, ან თუმდაც ხე. სიმაღლეზე მათ ემართებათ პანიკური შიში, და დიდი ღელვის გამო ვერ ახერხებენ დაბლა ჩამოსვლას. სიმაღლეზე ყოფნისას, მათ იქიდან გამოხტომის ძლიერი სურვილი უჩნდებათ, მიუხედავად იმისა რომ ისინი შეიძლება არ იყვნენ სუიციდით შეპყრობილნი.
კატეგორია:ფობიები
ვაილი
right|thumb|თანხმოვნები right|thumb|ხმოვნები ვაილი (Wylie) — ტრანსლიტერაციის სისტემა ტიბეტური ენისთვის ლათინური ანბანის დახმარებით, რომელიც სტანდარტული ჩინური ფინინის მსგავსად გამოიყენება კომპიუტერში ტიბეტური ტექსტის დასაბეჭდად. ტერმინი მოდის ვაშინგტონის უნივერსიტეტის ტიბეტოლოგის, თარელ ვაილის სახელიდან (1927-1984), რომელმაც დაასტანდარტა ეს სისტემა 1959 წ-ში, რის შემდეგაც ტიბეტური ენის სტანდარტად იქცა, განსაკუთრებით აშშ-ში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რომანიზაცია კატეგორია:ტიბეტი
მაკედონიისა და თრაკიის დეცენტრალიზებული ადმინისტრაცია
მაკედონიისა და თრაკიის დეცენტრალიზებული ადმინისტრაცია (Αποκεντρωμένη Διοίκηση Μακεδονίας–Θράκης) — საბერძნეთის შვიდიდან ერთი დეცენტრალიზებული ადმინისტრაცია. შედგება აღმოსავლეთი მაკედონია და თრაკიისაგან და ცენტრალური მაკედონიისაგან. რეგიონის ცენტრი ცენტრალური მაკედონიის ქალაქ სალონიკშია განთავსებული.
დეცენტრალიზებული ადმინისტრაცია შეიქმნა 2011 წლის იანვარში კალიკრატისის რეფორმების შედეგად.
კოლუმბია 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კოლუმბიამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეჩვიდმეტედ იასპარეზა 2008 წელს, ჩინეთის დედაქალაქ პეკინში. ამ თამაშებზე მათ ერთი ვერცხლისა და ერთი ბრინჯაოს მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:კოლუმბია ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:სამხრეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ჯოშ ჰოლოვეი
thumb|right|ჯოშ ლი ჰოლოვეი ჯოშ ლი ჰოლოვეი (Josh Lee Holloway; დ. 20 ივლისი 1969) — ამერიკელი მსახიობი, მოდელი. ცნობილი გახდა ჯეიმზ ფორდ იგივე სოიერის როლით ტელესერიალ „დაკარგულებში“.
ბიოგრაფია
ჯოშ ჰოლოვეი დაიბადა 1969 წელს კალიფორნიის რეგიონში. იგი მეორეა 4 ძმიდან. როდესაც 2 წლის იყო, მისი მშობლები საცხოვრებლად გადავიდნენ ჯორჯიის შტატში. აქვე მიიღო მან განათლება (შტატ ჯორჯიის ქალაქ კანტონის საშუალო სკოლაში) ფილმებით დაინტერესებული ძალიან ახალგაზრდა ასაკიდან იყო. მან განათლება ასევე მიიღო ჯორჯიის შტატის უნივერსიტეტში და შემდეგ დაიწყო მოდელის კარიერა
მისი კარიერა დაიწყო 1999 წელს და იგი დღემდე იღებს მონაწილეობას სხვადასხვა ფილმებში. მას უამრავ ფილმში მიუღია მონაწილეობა. მისი ყველაზე პოპულარული როლია სოიერი ტელესერიალ „დაკარგულებში“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:ამერიკელი მოდელები კატეგორია:დაბადებული 1969 კატეგორია:დაბადებული 20 ივლისი
გერმანიის იმპერია
გერმანიის იმპერია (გერმ. Deutsches Reich) — გერმანიის სახელმწიფოს ოფიციალური სახელწოდება 1871-1943 წლებში (1943-1945 წლებში ერქვა დიდი გერმანული იმპერია — გერმ. Das Großdeutsche Reich). იმპერიის დამაარსებლები იყვნენ ოტო ფონ ბისმარკი და ვილჰელმ I.
1918-1933 წლების პერიოდს უწოდებენ ვაიმარის რესპუბლიკას, ხოლო 1933-1945 წლების პერიოდს — მესამე რაიხს ან „ნაცისტურ გერმანიას“.
ისტორია
thumb|left|195px|გერმანიის იმპერიის დაარსების გამოცხადება [[ვერსალი|ვერსალში]] thumb|left|200px|[[ვილჰელმ I (გერმანიის იმპერია)|ვილჰელმ I]]
გერმანულმა ნაციონალიზმმა 1848 წელს სწრაფად გადაუხვია თავისი ლიბერალური და დემოკრატიული პრინციპებიდან და ეგრეთ წოდებული პანგერმანიზმიდან გადავიდა პრუსიის მინისტრ-პრეზიდენტის ოტო ფონ ბისმარკის „რეალურ პოლიტიკაზე“. ბისმარკი ცდილობდა გაეფართოებინა ჰოენცოლერნების ჰეგემონია გერმანიის მთელ სახელმწიფოზე; ეს ნიშნავდა გერმანული სახელმწიფოების გაერთიანებასა და პრუსიის მოწინააღმდეგე ავსტრიის ჩამოცილებას იმპერიისგან. იგი ხედავდა კონსერვატიულ, პრუსიის მიერ დომინირებულ გერმანიას.
სამი ომის შედეგად მიაღწიეს სამხედრო წარმატებებს და ამან დაარწმუნა გერმანელი ხალხი ამ იდეის შესრულებაში: შლეზვიგის მეორე ომი დანიის წინააღმდეგ 1864 წელს, ავსტრია-პრუსიის ომი ავსტრიის წინააღმდეგ 1866 წელს და საფრანგეთ-პრუსიის ომი საფრანგეთის მეორე იმპერიის წინააღმდეგ 1870-1871 წლებში. პარიზის ალყის დროს 1871 წელს, ჩრდილო გერმანიის კავშირმა თავისი მოკავშირე სამხრეთ გერმანელებთან ერთად დააფუძნა გერმანიის იმპერია და ვერსალის სასახლის სარკეებიან დარბაზში გერმანიის კაიზერად გამოცხადდა პრუსიის მეფე ვილჰელმ I, ამით საფრანგეთი დაამცირეს, რომელმაც მხოლოდ რამდენიმე დღის შემდეგ შეწყვიტა წინააღმდეგობის გაწევა. იმპერიას შეუერთდნენ სამხრეთ გერმანიის ქვეყნები. ავსტრია არ გახდა გერმანიის ნაწილი. ხუთი მილიარდი ფრანკი, რომელიც ფრანგებმა კონტრიბუციის სახით გადაუხადეს გერმანელებს, გახდა მტკიცე ფუნდამენტი გერმანიის ეკონომიკისთვის.
ვილჰელმ I გახდა გერმანიის იმპერიის პირველი კაიზერი, ხოლო ოტო ფონ ბისმარკი გახდა პირველი რაიხსკანცლერი და თითქმის 20 წლის განმავლობაში ფაქტობრივად შეუზღუდავად მართავდა გერმანიას.
1888 წელს ვილჰელმ I სიკვდილის შემდეგ მისი შვილი ფრიდრიხ III გერმანიის იმპერიის მეორე კაიზერი გახდა. ამ დროისათვის ის უკვე მძიმედ ავად იყო. 1887 წლიდან მას ყელის კიბო ჰქონდა. ფრიდრიხ III-მ ტახტზე მხოლოდ 99 დღე დაჰყო და იმავე 1888 წელს გარდაიცვალა.
ფრიდრიხის სიკვდილის შემდეგ გერმანიის იმპერიის მესამე კაიზერი გახდა მისი შვილი ვილჰელმ II, 1888 წელი გერმანიის ისტორიაში „სამი კაიზერის წლის“ სახელით არის ცნობილი. მესამე კაიზერი ატარებდა მკაცრ საშინაო და საგარეო პოლიტიკას, მან შეკრა სამხედრო კავშირი ავსტრიასთან და რუსეთთან (რუსეთმა მალე დატოვა კავშირი) ინგლისისა და საფრანგეთის წინააღმდეგ, გაზარდა ჯარის შემადგენლობა. ვილჰელმმა ბოსნიის კრიზისი 1914 წელს გადაზარდა პირველ მსოფლიო ომში. 1918 წელს გერმანიის რევოლუციის შემდეგ დაემხო მეორე რაიხი, ხოლო ვილჰელმი გაიქცა ნიდერლანდებში.
სახელმწიფო წყობა
thumb|200px|[[რაიხსტაგი (შენობა)|რაიხსტაგი XIX საუკუნის ბოლოს]] 1871 წლის 14 აპრილს პირველმა საერთოიმპერიულმა რაიხსტაგმა დაამტკიცა გერმანიის კონსტიტუცია, რომელმაც იმპერიაში პრუსიის ჰეგემონია განამტკიცა.
იმპერიას სათავეში ედგა კაიზერი ჰოენცოლერნთა საგვარეულო დინასტიიდან, რომელიც იმავე დროს იყო პრუსიის მეფე და უმაღლესი მთავარსარდალიც. კაიზერი ნიშნავდა უმაღლეს სამხედრო და სამოქალაქო მოხელეებს, აცხადებდა ომს, დებდა ზავს და ჰქონდა რაიხსტაგის დათხოვნის უფლება. კაიზერი ნიშნავდა და ხსნიდა რაიხსკანცლერს, რომელიც მხოლოდ კაიზერის წინაშე აგებდა პასუხს. ცალკეულ უწყებათა და სამინისტროთა ხელმძღვანელები ინიშნებოდა რაიხსკანცლერის მიერ და ისინი მთლიანად მას ემორჩილებოდნენ. ორი გამონაკლისის გარდა, 1872–1873 და 1892–1894 წლებში რაიხსკანცლერი იმავდროულად იყო პრუსიის მინისტრ-პრეზიდენტი.
პრუსიისა და გერმანიის საარჩევნო სისტემებში არსებობდა მნიშვნელოვანი შეუსაბამობა. პრუსია იყენებდა ძალიან შეზღუდულ სამკლასიან ხმის მიცემის სისტემას, სადაც მოსახლეობის მერსამედ ყველაზე მდიდარ კლასს შეეძლო აერჩია საკანონმდებლო ხელისუფლების 85 პროცენტი. როგორც ზემოთ აღვნიშნეთ პრუსიის მეფე და მინისტრ-პრეზიდენტი ასევე იყვნენ კაიზერი და რაიხსკანცლერი - ეს კი იმას ნიშნავდა, რომ იგივე მმართველები უნდა მოსულიყვნენ ხელისუფლებაში, სრულიად განსხვავებული სისტემების მეშვეობით.
ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული მოწყობა
გერმანიის იმპერიის სახელმწიფო მოწყობის ფორმა იყო ფედერალური და აერთიანებდა 25 ცალკე სახელმწიფოს (4 სამეფოს, 6 დიდ საჰერცოგოს, 4 საჰერცოგოს, 8 სამთავროსა და 3 თავისუფალ ქალაქს). ელზას-ლოთარინგია, რომელიც საფრანგეთს წაართვეს, უშუალოდ კაიზერს ემორჩილებოდა. იმპერიაში შემავალ სახელმწიფოებს შენარჩუნებული ჰქონდათ თავიანთი კონსტიტუციები, კანონმდებლობა, დინასტიები და ადგილობრივი წარმომადგენლობითი ორგანოები - ლანდტაგები, რომლებიც ადგილობრივი მნიშვნელობის საკითხებს (განათლების, სათემო თვითმმართველობის, ადგილობრივი გადასახადების და ა.შ.) წყვეტდნენ.
პრუსია იყო გაერთიანებული გერმანიის ყველაზე დიდი სახელმწიფო. მასზე მოდიოდა იმპერიის ტერიტორიის 60 % და ასევე დაახლოებით მოსახლეობის 60 %.
thumb|300px|გერმანიის იმპერია thumb|300px thumb|300px|[[გერმანიის კოლონიური იმპერია 1914 წელს.]]
გერმანიის კოლონიები
გერმანიის იმპერიის კოლონიები:
წყნარი ოკეანის აუზში: კუნძულ ახალი გვინეის ნაწილი, ბისმარკის არქიპელაგი, ნაურუს, პალაუს, ბუგენვილის, კაროლინის, მარიანის, მარშალისა და ჩრდილოეთ სოლომონის კუნძულები.
აზიაში: პორტი კიაოჩაო ჩინეთში.
ეკონომიკა
გერმანიის იმპერიის შექმნამ წარმოშვა ხელსაყრელი საშინაო და საგარეო პირობები ქვეყნის ეკონომიკური განვითარებისათვის. ქვეყანას მოეპოვებოდა ქვანახშირის (რური, ზაარი) მდიდარი საბადოები, ხოლო საფრანგეთისათვის რკინის საბადოებით მდიდარი ალზას-ლორენის წართმევამ მკვეთრად გაზარდა გერმანიის ეკონომიკური პოტენციალი. მიიღო რა დამარცხებული საფრანგეთისაგან 5 მილიარდი ფრანკი კონტრიბუციის სახით, გერმანიამ სწრაფად გადაჭრა კაპიტალის პირველადი დაგროვების პრობლემა და ბიძგი მისცა ეკონომიკის მძლავრ აღმავლობას.