cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
საქართველო XI საუკუნეში
გიორგი II
საქართველო უმძიმეს მდგომარეობაში იყო. ქვეყნის ყოფნა-არყოფნის საკითხი იდგა. ასეთ დროს გიორგი II-მ მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილება მიიღო: 1089 წელს საკუთარ ვაჟი 16 წლის დავითი მეფედ აკურთხა. გიორგი მეფე ფაქტობრივად ქვეყნის მართვას ჩამოსცილდა. მან ამის შემდეგ დიდხანს იცოცხლა, მაგრამ ქვეყნის მართვაში აღარ მონაწილეობდა, თუმცა მეფის ტიტულს ინარჩუნებდა.
დავით IV
დავითმა დაიწყო ლაშქრის ორგანიზებით. მან ჩამოაყალიბა ქრათული ლაშქრის ის სახე, რომლემაც შემდეგი ორი საუკუნის განმავლობაში იარსება. 1092 წელს მელიქ-შაჰის სიკვდილის შემდეგ სელჩუკთა სახელმწიფო დასუსტდა. ამით ისარგებლდა დავით IV-მ და დაიწყო თავდასხმები ქართლში მომთაბარე სელჩუკებზე ის მცირე რამზებით მოულოდნელად ესხმოდა თავს სელჩუკებს და ერეკებოდა მათ. მთაში გახიზნულ ქართულ მოსახლეობას ეძლეოდა საშუალება ბარში სოფლის მეურნეობას დაბრუნებოდა. დავითმა დაიწყო ასევე ბრძოლა დიდი ფეოდალების წინააღმდეგ. 1094 წელს მან შეიპყრო ლიპარიტ V და ორწლიანი პატიმრობის შემდეგ ბიზანტიაში გააძევა. 1103 წელს კი რატი ლიპარიტის ძის გარდაცვალების შემდეგ კლდეკარის საერისთავო საერთოდ გააუქმა. ქვეყნის შიგნით ძალაუფლების კონსოლიდაციამ და ხელსაყრელმა საგარეო პირობებმა დავით აღმაშენებელს საშუალება მისცა, რომ 1099 წელს სელჩუკებისთვის ხარჯის გადახდა შეეწყვიტა.
ლიტერატურა
XI კატეგორია:XI საუკუნე
კარლ ფრაიჰერ ფონ მიუფლინგი
კარლ ფრაიჰერ ფონ მიუფლინგი, მეტსახელი ვაისი (Karl Freiherr von Müffling; დ. 12 ივნისი 1775 — გ. 10 იანვარი 1851) — პრუსიელი გენერალ-ფელდმარშალი და სამხედრო თეორეტიკოსი. იყო ბლიუხერის მეკავშირე ოფიცერი უელინგტონის შტაბში ვატერლოოს ბრძოლის დროს და ნაპოლეონზე საბოლოო გამარჯვების ორგანიზატორი. ომის შემდეგ მუშაობდა დიპლომატად აახენის კონგრესში და როგორც ხელმძღვანელმა დიდი წვლილი შეიტანა პრუსიის გენერალური შტაბის განვითარებაში. მიუფლინგი სპეციალიზებული იყო აგრეთვე სამხედრო ტოპოგრაფიისა და კარტოგრაფიის დარგში. 1821 წელს შეიმუშავა მრავალწახნაგა კარტოგრაფიული პროექცია, რომელიც მიუფლინგის პროექციის სახელწოდებით არის ცნობილი.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 12 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1775 კატეგორია:გარდაცვლილი 10 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1851 კატეგორია:პრუსიელი გენერალ-ფელდმარშალები კატეგორია:გერმანელი მამაკაცი მწერლები კატეგორია:გერმანელი კარტოგრაფები
ვანო ჯავახიშვილის შოუ
ვანო ჯავახიშვილის შოუ / The Vano's Show — იუმორისტული ტოქშოუს ამერიკული გადაცემის ქართული ვერსია. ამ ფორმატის შოუები ამერიკის შეერთებულ შტატებში XX საუკუნის 50-იანი წლებიდან არსებობს. გადაცემა 2019 წლამდე გადოდა „რუსთავი 2“-ის ეთერში ყოველ პარასკევს 22:00 საათზე, თუმცა 2019 წელს ვანო ჯავახიშვილმა დატოვა „რუსთავი 2“ და გადაცემა „მთავარ არხზე გადავიდა.ამჟამად კი TV-პირველის ეთერში გადის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იუმორისტული გადაცემები კატეგორია:საქართველოს ტელეგადაცემები კატეგორია:რუსთავი 2 კატეგორია:მთავარი არხი
მართვე
„მართვე“ — ქართული ჟურნალი, საქართველოს სსრ განათლების სამინისტროს სამეცნიერო-პედაგოგიურ ჟურნალ „სკოლა და ცხოვრების“ დამატება. გამოდის თბილისში 1975 წლის მარტიდან 3 თვეში ერთხელ. ჟურნალი მიზნად ისახავ ხელი შეუწყოს მოზარდი თაობის სპორტულ აღზრდას, ახალგაზრდობის ფიზიკურ და სულიერ წრთობას. მისი მთავარი თემაა მეცნიერებისა და სპორტის ურთიერთკავშირი. გამოსცემდა საქართველოს კპ ცკ-ის გამომცემლობა. ტირაჟი 15 ათასი ცალი (1980).
სან-ფრანჩესკოს ბაზილიკა (ასიზი)
ასიზის სან-ფრანჩესკოს ბაზილიკა (Basilica Papale di San Francesco d'Assisi) — რომანულ-კათოლიკური ეკლესიის ფრანცისკანელთა ორდენის მთავარი ტაძარი. მდებარეობს იტალიის ქალაქ ასიზიში, წმინდა ფრანჩესკო ასიზელის მშობლიურ ქალაქში. ტაძარში მდებარეობს წმინდანის საფლავი და წარმოადგენს იტალიელი ქრისტიანი პილიგრიმების მოსალოც ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს ადგილს ქვეყანაში. მისი მშენებლობა 1228 წელს, გორაკის ფერდობზე დაიწყო და შედგება ორი ეკლესიისაგან - რომლებიც ცნობილია როგორც ზედა და ქვედა ეკლესიები. 2000 წელს კომპლექსი იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.
ზედა ეკლესიის ინტერიერი იმდენად მნიშვნელოვანია, რამდენადაც ის იტალიაში ადრეული გოთიკური სტილის ნიმუშია. ორივე ეკლესია შემკულია გვიანი შუა საუკუნეების ფრესკებით, რომლებიც რომისა და ტოსკანის სკოლის მხატვრებს ეკუთვნით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიის ეკლესიები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იტალიაში
მარი (მრავალმნიშვნელოვანი)
მარი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ტრეისი ბონემი
thumb|ტრეისი ბონემი ტრეისი ბონემი (Tracy Bonham; დ. 16 მარტი, 1967, იუჯინი, ორეგონი, აშშ) — გრემის ჯილდოზე ნომინირებული ამერიკელი მუსიკოსი. ბონემი ყველაზე უკეთ ცნობილია თავისი სინგლით „Mother Mother“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1967 კატეგორია:ამერიკელი მომღერლები კატეგორია:ამერიკელი გიტარისტები კატეგორია:ამერიკელი მევიოლინეები კატეგორია:დაბადებული 16 მარტი
Lasioglossum fuscipenne
Lasioglossum fuscipenne — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1853 წელს.
სქოლიო
fuscipenne
1691
თარიღი უცნობია
*
Truncadaphne
Truncadaphne — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ფილიპ III (საფრანგეთი)
thumb|ფილიპ III ფილიპ III (Philippe III; დ. 3 აპრილი, 1245 — გ. 5 ოქტომბერი, 1285) — საფრანგეთის მეფე 1270-დან. კაპეტინგების დინასტიის წარმომადგენელი. ლუი IX-ს (1214–1270) და მარგარიტა პროვანსელის შვილი.
ქორწინება და შვილები
1262 წლის 28 მაისს ფილიპემ ცოლად ისაბელა არაგონელი მოიყვანა. მათი შვილები იყვნენ:
იზაბელას გარდაცვალების შემდეგ, ფილიპემ 1274 წელს ცოლად მარია ბრაბანტელი მოიყვანა. მათი შვილები იყვნენ:
ლიტერატურა
კატეგორია:საფრანგეთის მეფეები კატეგორია:დაბადებული 3 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1245 კატეგორია:გარდაცვლილი 5 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1285 კატეგორია:სენ-დენის ბაზილიკაში დაკრძალულები
Lasioglossum fynbosense
Lasioglossum fynbosense — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 2008 წელს.
სქოლიო
fynbosense
აყმოლის ოლქი
აყმოლის ოლქი (Ақмола облысы) — ოლქი ჩრდილოეთ ყაზახეთში. ოლქის ტერიტორიაზე ანკლავის სახით მდებარეობს ყაზახეთის დედაქალაქი ნურ-სულთანი, რომელიც ადმინისტრაციულად არ შედის ოლქის შემადგენლობაში. 1999 წლიდან ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრია ქოქშეთაუ.
დასავლეთიდან ესაზღვრება კოსტაინაის, ჩრდილოეთიდან — ჩრდილოეთი ყაზახეთი, აღმოსავლეთიდან — პავლოდარის, ხოლო სამხრეთიდან — ყარაღანდის ოლქები.
სქოლიო
კატეგორია:ყაზახეთის ოლქები
Accelerate (R.E.M.-ის ალბომი)
Accelerate — ამერიკული ალტერნატიული როკ-ჯგუფ R.E.M.-ის 14-ე სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 2008 წელს. ალბომი გამოსცა ლეიბლმა Warner Bros..
სიმღერების სია
ეს დამატებები შეტანილია ალბომის ციფრულ ვერსიებში. პირველი ორი სიმღერა აღებულია სინგლიდან Supernatural Superserious, ხოლო უკანასკნელი წარმოდგენილი იყო მხოლოდ iTunes-ის მაღაზიაში.
სერტიფიცირებები
} } } } }
სქოლიო
კატეგორია:R.E.M.-ის ალბომები კატეგორია:2008 წლის ალბომები
საფრანგეთ-რუსეთის ომი (1812)
საფრანგეთ-რუსეთის ომი მიმდინარეობდა 1812 წელს, 24 ივნისიდან იმავე წლის 14 დეკემბრამდე. იგი წამოიწყო საფრანგეთის იმპერიამ ნაპოლეონ ბონაპარტის მეთაურობით. რუსეთში ლაშქრობა ნაპოლეონის სრული კრახით დასრულდა, რასაც შემდგომში მისი ტახტიდან ჩამოგდება მოჰყვა.
პოლიტიკური ვითარება ომის წინ
thumb|100px|right|იმპერატორი [[ალექსანდრე I]] 1807 წელს ნაპოლეონმა, რუსეთის არმიის ორგზის დამარცხების შემდეგ, რუსეთის იმპერიასთან დადო ტილზიტის ზავი, რომლის ძალითაც რუსეთმა აღიარა ნაპოლეონის დაპყრობანი, თავად კი შვედეთისა და თურქეთის წინააღმდეგ თავისუფალი მოქმედების უფლება მიიღო. ამის გათვალისწინებით რუსეთმა შვედეთს ფინეთი ჩამოაჭრა. თუმცა მალევე იძულებული გახდა ტილზიტის ზავის თანახმად ნაპოლეონის მიერ 1806 წლის 21 ნოემბერს შემოღებულ კონტინენტურ ბლოკადაში მიეღო მონაწილეობა, რომლის მიხედვითაც ინგლისთან ურთიერთობა აეკრძალა.
ნაპოლეონის კონტინენტურმა ბლოკადამ კრახი განიცადა, რადგან საფრანგეთის იმპერიაში შემავალი სახელმწიფოები, მისი მოკავშირეები და ასევე რუსეთიც არღვევდნენ კონტინენტური ბლოკადის წესებს და მალულად ვაჭრობდნენ ინგლისთან. ნაპოლეონი დარწმუნდა, რომ კონტინენტური ბლოკადა თავის მიზანს ვერ აღწევდა. მან მთელი ძალების რუსეთის წინააღმდეგ მიმართვა გადაწყვიტა. რუსეთის დაქვემდებარების შემთხვევაში მას გზა ეხსნებოდა ინგლისის უმთავრესი კოლონიის - ინდოეთისაკენ. ამავე დროს რუსეთის აგრესიული გიგანტური იმპერიის არსებობა ნაპოლეონის დაპყრობით გეგმებთან შეუთავსებელი იყო.
მოწინააღმდეგეებების შეიარაღებული ძალები
thumb|250px|left|ევროპის რუკა 1812 წელს ნაპოლეონმა რუსეთში სალაშქროდ გამოიყვანა 450 000 - მდე ჯარისკაცი. მათგან ნახევარი ფრანგი იყო. დანარჩენებში კი შედიოდნენ იტალიელები, პოლონელები, გერმანელები, ნიდერლანდელები, ასევე ესპანელები. thumb|100px|მარჯვნივ|იმპერატორი ნაპოლეონ ბონაპარტი რუსეთისათვის დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა იმას, რომ ესპანელი პარტიზანები დიდი წინააღმდეგობას უწევდნენ ესპანეთში ჩაყენებულ 200 000 ფრანგ ჯარისკაცს და ნაპოლეონს არ შეეძლო ესპანეთში მყოფი ფრანგული ჯარის რაოდენობის შემცირება. გარდა ამისა, ინგლისი დიდ დახმარებას უწევდა რუსეთის იმპერიას ფინანსურად და მატერიალურად, თუმცა მას არ შეეძლო საომარ მოქმედებებში რუსეთის დახმარება, რადგან მისი არმია ესპანეთის ომში იყო ჩართული, ხოლო მისი სამეფო ფლოტი ვერ შეძლებდა რუსეთის დახმარებას სახმელეთო ბრძოლებში.
ნაპოლეონს გააჩნდა შემდეგი უპირატესობანი: რუსეთში მოლაშქრეების გარდა, ნაპოლეონს ცენტრალური ევროპის გარნიზონებში ჩაყენებული ჰყავდა 90 00 - მდე ჯარისკაცი, ჰყავდა ასევე საფრანგეთის ეროვნული გვარდიის 100 00 - მდე ჯარისკაცი. საჭიროების შემთხვევაში მათ შეეძლოთ დახმარება აღმოეჩინათ რუსეთში მყოფი ჯარისათვის.
1812 წლისათვის რუსეთს დიდი არმია ჰყავდა, მაგრამ არ შეეძლო მათი სწრაფი მობილიზაცია ცუდ გზებზე ფართო ტერიტორიაზე. ნაპოლეონის არმიის სახმელეთო დარტყმა თავის თავზე აიღო რუსეთის დასავლეთის საზღვარზე განლაგებულმა ჯარმა, რომელშიც 155 000 - მდე ჯარისკაცი შედიოდა. გარდა ამისა, უკრაინის სამხრეთ დასავლეთით განლაგებული იყო 45 000 - იანი არმია ტორმასოვის მეთაურობით. თურქეთთან ომის შემთხვევაში მოლდავეთში იდგა ჩიჩაგოვის 55 000 - იანი არმია, ხოლო ფინეთში 19 000 - იანი არმია შვედეთთან ომის შემთხვევაში. რიგაში იდგა რუსეთის 18 000 - იანი არმია. თითოეულ არმიას შეეძლო დახმარება აღმოეჩინა დასავლეთ საზღვარზე განლაგებული ჯარისათვის, რომელთაც ბარკლაი დე-ტოლი და ბაგრატიონი მეთაურობდა.
ნაპოლეონის წინააღმდეგ ბრძოლებში მონაწილეობდნენ რუსეთის იმპერიაში შემავალი დაპყრობილი ხალხებიც.
საომარი მოქმედებები (ივნისი - სექტემბერი)
330px|thumb|right|ნაპოლეონის არმიის გადასვლა მდინარე ნემანზე 1812 წლის 24 ივნისს დილის 6 საათზე ფრანგული არმიის ავანგარდმა მდინარე ნემანი გადაკვეთა და რუსეთის იმპერიის კუთვნილ კოვნოს მიადგა (ამჟამინდელი კანასი). ნემანი ფრანგთა 200 000 ჯარისკაცმა გადაკვეთა. 29 - 30 ივნისს კოვნოს სამხრეთით პრინც ბოჰარნეს მეთაურობით ფრანგთა არმიის შემდეგი ჯგუფი შევიდა (79 000 ჯარისკაცი). ამ მოვლენების პარალელურად უფრო სამხრეთით გროდნოსთან (ბელორუსია) ნემანი საფრანგეთის არმიის 4 კორპუსმა გადაკვეთა, იმპერატორის უმცროსი ძმის ჟერომ ბონაპარტეს საერთო მეთაურობით. კოვნოს ჩრდილოეთის ტილზიტთან ნემანი ფრანგთა მე-10 კორპუსმა გადაკვეთა მარშალ მაკდონალდის მეთაურობით. ცენტრალური მიმართულების სამხრეთით, ვარშავასთან მდინარე ბუგი გადაკვეთა ცალკეულმა ავსტრიულმა კორპუსმა (30 - 33 ათასი ჯარისკაცი).
რუსეთის იმპერატორმა ალექსანდრე I-მა ომის დაწყების შესახებ 24 ივნისის საღამოს შეიტყო ქალაქ ვილნიუსში, ხოლო უკვე 28 ივნისს ფრანგები ვილნიუსს მიადგნენ. მხოლოდ 16 ივლისს, მას შემდეგ რაც ნაპოლეონმა მოაწესრიგა სახელმწიფო საქმეები ოკუპირებულ ლიტვაში, დატოვა ქალაქი.
ჩრდილოეთის მიმართულება
მაკდონალდის კორპუსში ასევე შედიოდა 20 ათასიანი პრუსიული კორპუსი იოჰან დევიდ ლუდვიგ იორკის ხელმძღვანელობით.
სქოლიო
კატეგორია:ნაპოლეონის ომები კატეგორია:რუსეთის ომები კატეგორია:XIX საუკუნის ომები
Truncadaphne permiscere
Truncadaphne permiscere — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ასტიაგე
მინი|ასტიაგეს სიზმარი, საფრანგეთი, XV საუკუნე ასტიაგე (Astyagēs, ბაბილონური Ištuwegu) — მიდიის უკანასკნელი მეფე ძვ. წ. 585/ძვ. წ. 584 - ძვ. წ. 550/ძვ. წ. 549. ასტიაგე ცდილობდა განემტკიცებინა სამეფო ხელისუფლება და შეეჩერებინა მიდიის სამეფოს დაშლა. ძვ. წ. 553 მიდიასა და ბაბილონეთს შორის დაწყებული დავით ისარგებლა ასტიაგეს ქვეშევრდომმა სპარსეთის მეფე კიროს II-მ, აუჯანყდა ასტიაგეს. ძვ. წ. 550 წელს აიღო მიდიის დედაქალაქი ეკბატანა და ტყვედ ჩაიგდო ასტიაგე. მიდიის სამეფომ დაკარგა დამოუკიდებლობა და აქემენიდთა სპარსეთის გამგებლობაში მოექცა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ირანის ისტორია კატეგორია:მიდიის მეფეები
ალჰამბრა
thumb|300px|ალჰამბრაალჰამბრა (الحمراء) — მავრიტანული პერიოდის არქიტექტურული ანსამბლი სამხრეთ ესპანეთში, ქალაქ გრანადის აღმოსავლეთ ნაწილში, გორაკიან ტერასაზე. შედგება მეჩეთის, სასახლისა და ციხესიმაგრისაგან. აშენდა XIV საუკუნეში, როგორც მავრი მმართველების რეზიდენცია და წარმოადგენს ისლამური არქიტექტურის მუზეუმს. შეტანილია იუნესკოს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში (კრიტერიუმი:I, III, IV)
რესურსები ინტერნეტში
thumb|მარცხნივ|700px| ალჰამბრას პანორამა [[სიერა-ნევადა (ესპანეთი)|სიერა-ნევადას მთის ფონზე ]]
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ესპანეთში
ფოკის განძი
ფოკის განძი — XIV საუკუნის, ილხანების ვერცხლის მონეტების განძი, რომელიც 1979 წელს აღმოჩნდა სოფელ ფოკაში (ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტი). შეიცავს 155 ვერცხლის დირჰემსა და ორიან დირჰემს, რომლებიც მოჭრილია ირანის ილხანის ოლჯაითუს (1304-1317) სახელით სხვადასხვა ზარაფხანაში (თავრიზი, ბაზარი, ბარდა, ბაღდადი, გარნისი, სოლთანიე, სამსუნი, ერზინჯანი). 27 მონეტა მოჭრილია თბილისში, ხოლო 14 — ანისში. განძის ყველაზე ადრინდელი მონეტა თარიღდება 1310 წლით, უგვიანესი 1316 წლით.
ფოკის განძი დაფლული უნდა იყოს 1317 წლის შემდეგ. განძი დაცულია ს. ჯანაშიას სახელობის საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთის მხარის არქეოლოგიური ძეგლები კატეგორია:საქართველოში აღმოჩენილი განძები
ხალაპა
ხალაპა (Xalapa) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი სამხრეთ-აღმოსავლეთ  მექსიკაში. მორელოსის შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა 525,147 ადამიანი (2009).
გლაზგოს მეტროპოლიტენი
გლაზგოს მეტროპოლიტენი (Glasgow Subway) — შოტლანდიის უდიდესი ქალაქის გლაზგოს მიწისქვეშა სწრაფი ტრანსპორტის სისტემა. გაიხსნა 1896 წლის 14 დეკემბერს და ლონდონის მეტროპოლიტენისა და ბუდაპეშტის მეტროპოლიტენის შემდეგ მსოფლიოში მესამე ადგილს იკავებს სიძველით. შედგება ერთი წრიული ხაზისა და 15 სადგურისგან, საერთო სიგრძე 10,4 კმ-ია, მთელ ხაზზე გადაადგილების დრო 24 წუთი. გამოიყენება უჩვეულოდ ვიწყო ლიანდაგი 1219 მმ სიგანით. გვირაბების დიამტრიც ჩვეულებრივზე მცირეა — 3,35 მ. საშუალო სიღრმეა 10 მ. 2005-06 წლების მონაცემებით მგზავრთა ნაკადი წლიურად 13,6 მლნ ადამიანს შეადგენს (დღიურად 36 ათას მგზავრს). აღსანიშნავია, რომ მეტროს 1936 წლამდე გლაზგოს რკინიგზა ერქვა, 1936 წლიდან კი გლაზგოს მეტროპოლიტენი ეწოდება. thumb|სადგური ჳესთ სთრითი
ისტორია
ხაზი სრული დატვირთვით 1896 წლის 14 დეკემბერს გაიხსნა და მას მერე აღარ გავრცობილა. თავდაპირველად საბაგირო გაწევა გამოიყენებოდა, ერთიანი კაბელი მოქმედებაში ერთ ორთქლის მანქანას მოჰყავდა. 1935 წელს ხაზი ქალაქს გადაეცა არარენტაბელურობის გამო, ამავე წელს სრული ელექტროფიცირებაც ჩატარდა. 1977-80 წლებში მეტროსისტემა სრულად დაიხურა რეკონსტრუქციისთვის. ერთი სადგური (Merkland Street) საერთოდ დაიხურა და სადგურ Partick-ით შეიცვალა. გვირაბები და სადგურები სრულფასოვნად იქნა გადაკეთებული. ქალაქის ხელისუფლების განცხადების შემდეგ, რომ გარემონტებისთანავე მეტრო საათივით იმუშავებდა და ახალი შემადგენლობის ნარინჯისფერი შეფერილობის გამო მეტროპოლიტენს "დასაქოქი ფორთოხალი" უწოდეს.
ამგვარად, გლაზგოს მეტროპოლიტენი თავისი არსებობის 114 წლის მანძილზე არასდროს გაუფართოებიათ. არსებობს ქსელის გაფართოების გეგმები, თუმცა, მუშაობა ამმხრივ არ დაწყებულა.
სადგურები
სადგურები მდინარე კლაიდის ორივე ნაპირზე არის განლაგებული: 8 ჩრდილოეთ ნაპირზე, 7 სამხრეთისაზე. ყველა სადგური მიწისქვეშაა, 12 სადგურს კუნძულისმაგვარი პლატფორმა აქვს, გვერდითი პლატფორმები მხოლოდ შემდეგ სადგურებზეა: Partick, Govan და St. Enoch. პლატფორმები სადგურებზე ვიწროა: სიგანე დაახლოებით 3 მეტრია. სიგრძე 40 მეტრი, გათვლილია 3 ვაგონზე. პლატფორმის სიმაღლე ლიანდაგების დონიდან 65 სმ-ია. ხაზზე სამი გადასაჯდომი სადგურია: Partick, Buchanan Street და St. Enoch. მეტროპოლიტენი მუშაობს 6:30-დან 23:30-მდე 4-8 წუთიანი ინტერვალით ყოველდღიურად, გარდა კვირისა. კვირაობით სამუშაო დრო შეზღუდულია 11:00-18:00, ინტერვალია 8 წთ.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:მეტროპოლიტენი კატეგორია:გლაზგო კატეგორია:შოტლანდია
ლაცორია
ლაცორია — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ცაგერის მუნიციპალიტეტში, სპათაგორის თემში. მდებარეობს მდინარე ლაჯანურის ხეობაში. ზღვის დონიდან 500 მეტრზე, ცაგერიდან დაშორებულია 15 კილომეტრით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 90 ადამიანი.
ფოკა
ფოკა — სოფელი საქართველოში, ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ფოკა, ვლადიმიროვკა). მდებარეობს ფარავნის ტბის სამხრეთ ნაპირას, ზღვის დონიდან 2080 მ-ზე, ქალაქ ნინოწმინდიდან დაშორებულია 28 კმ-ით. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1176 კაცი. სოფელში არის საჯარო სკოლა და საზოგადოებრივი ცენტრი.
ისტორია
ფოკა პირველად იხსენიება XI საუკუნეში, ბაგრატ IV-ის მეფობის დროს. XX საუკუნის დასაწყისში სოფელში მოსახლეობის უმრავლესობას უკვე სომხები წარმოადგენდნენ.
ღირსშესანიშნაობები
thumb|left|300px|წმინდა ნინოს ეკლესია ფოკაში მდებარეობს XI საუკუნის შუა წლების ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი — წმინდა ნინოს დარბაზული ეკლესია. ნაგებია სუფთად გათლილი, ნაწყობი კვადრებით. ინტერიერში კედლები დანაწევრებულია პროფილირებულ იმპოსტებიანი პილასტრებით, რომლებზედაც დაყრდნობილია კამარის საბჯენი თაღები. საკურთხევლის აფსიდში ორი მაღალი, გეგმით ნახევარწრიული ნიშია. დეკორატიული მორთულობა მხოლოდ სამხრეთ ფასადზეა შემონახული. კარ-სარკმელები შემკულია ჩუქურთმებით. ინტერიერში შემონახულია მხატვრობის ფრაგმენტები. კარის თავზე წარწერაში მოხსენიებულია ქართლის კათალიკოსი იოანე ოქროპირი, ხოლო კარის მარჯვნივ წარწერაში — ძეგლის მშენებელი „ხელოსანი ბევრელი“. „მოქცევაჲ ქართლისაჲ“-ს თანახმად, სომხეთიდან საქართველოში ჯავახეთის მთებით შემოსული წმინდა ნინო კაბადოკიელი სწორედ ამ ადგილას შეჩერდა.
სოფელში შემორჩენილია შუა საუკუნეების ციხის ნანგრევები, რომელშიც წინა და ადრე შუა ფეოდალური ხანის სამშენებლო ფენები გამოირჩევა.
ფოკის განძი
1979 წელს ფოკაში აღმოჩნდა XIV საუკუნის, ილხანების ვერცხლის მონეტების განძი, შეიცავს 155 ვერცხლის დირჰემს. განძის ყველაზე ადრინდელი მონეტა თარიღდება 1310 წლით, უგვიანესი 1316 წლით. ფოკის განძი დაფლული უნდა იყოს 1317 წლის შემდეგ. განძი დაცულია ს. ჯანაშიას სახელობის საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში.
რელიგია
სოფელში მოქმედებს წმინდა ნინოს დედათა და მამათა მონასტრები. დედათა მონასტერთან არსებობს სამრევლო სკოლა და სამედიცინო კაბინეტი, აგრეთვე მონასტრის მაღაზია. 1989 წლიდან, საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის, ილია II-ის ლოცვა-კურთხევით ყოველ პირველ ივნისს აღინიშნება წმინდა ნინოს საქართველოში შემოსვლის დღე. ფოკაში ნინოობას საქართველოს წმინდა სინოდის მღვდელმთავრები, სასულიერო პირები და მრევლი ესწრება. ფარავნის ტბაში ტარდება ნათლისღება.
სქოლიო
კატეგორია:ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ჩუნჩხა
ჩუნჩხა — სოფელი ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფელი ჩუნჩხა). მდებარეობს ახალქალაქის პლატოზე, მდინარე ფარავნის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1660 მ-ზე, ახალქალაქიდან დაშორებულია 11 კილომეტრით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 324 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Lasioglossum gastrophilinum
Lasioglossum gastrophilinum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1939 წელს.
სქოლიო
gastrophilinum
მეშვიდე ძის მეშვიდე ძე
მეშვიდე ძის მეშვიდე ძე (Seventh son of a seventh son) — ხალხური თქმულებების მიხედვით დიდი მაგიური და მაკურნებელი თვისებებით უნდა დაბადებულიყო. ასეთი ადამიანები არიან ნათელმხილველები და შეუძლიათ ერთი ხელის დადებით ადამიანის განკურნება. ნიდერლანდელთა რწმენით, ჯადოქართა ანუ "ბრაუხერთა" ოჯახში გაჩენილი მეშვიდე ძის მეშვიდე ძეს, გააჩნდა გაცილებით ძლიერი ჯადოსნობის უნარი, ვიდრე ჩვეულებრიც ჯადოქარს და ამგვარი ჯადოს მოხსნა უფრო რთული იყო.
მეშვიდე ასულის მეშვიდე ასული ასეთი პრივილეგიებით არ სარგებლობს, თუმცა ბოშების აზრით ასეთ ადამიანს ზუსტად შეუძლია გამოიცნოს მომავალი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფოლკლორი კატეგორია:მითოლოგია
Turricula (gastrópodes)
Turricula (gastrópodes) — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
სილი
სილ ჰენრი ოლუსეგუნ ოლუმიდე ადელო სამუელი, უკეთ ცნობილი როგორც სილი (Seal Henry Olusegun Olumide Adelo Samuel; დ. 19 თებერვალი, 1963. პედინგტონი, ლონდონი, ინგლისი) — გრემის ჯილდოს მფლობელი ბრიტანელი სოულ მომღერალი და სიმღერების ავტორი. მისი სახელი „ოლუსეგუნი“ ნიშნავს „ღმერთი გამარჯვებულია“. სილი ცნობილია რამდენიმე საერთაშორისო მასშტაბის ჰიტით და ყოფილი ქორწინებით სუპერმოდელ ჰაიდი კლუმთან.
Unity-ს თამაშების სია
აქ წარმოდგენილია ძრავით Unity შექმნილი ვიდეო თამაშების არასრული სია.
დუმარანი
დუმარანი (ოფიციალურად დუმარანის მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Dumaran) ― მესამე კლასის მუნიციპალიტეტი პალავანის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 23 528 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 16 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:პალავანის მუნიციპალიტეტები
იაკობ შემოქმედელი
იაკობ შემოქმედელი, იაკობ სამებელი, იაკობ დუმბაძე (გ. 1713, იერუსალიმი) — XVII-XVIII სს. ქართველი საეკლესიო მოღვაწე, პოეტი, შემოქმედელი მიტროპოლიტი 1647-1658 წლებში.
ბიოგრაფია
იაკობ დუმბაძემ განათლება ტრაპიზონში მიიღო. შემოქმედის მიტროპოლიტად იხსენიება 1647-იდან. დასავლეთ საქართველოს კათოლიკოსმა დავით ნემსაძემ ის 1687 წელს რომში გაგზავნა, სადაც დიდი პატივით მიიღო პაპმა ინოკენტი XI-მ. მათ იაკობს კათოლიკე მისიონერები გამოაყოლეს. მას შემდეგ, რაც მისიონერებმა ქადაგება დაიწყეს, იაკობმა განდევნა ისინი. მისი ინიციატივით რესტავრაცია ჩაუტარდა შემოქმედის მაცხოვრის ეკლესიას, რომლის აღმოსავლეთ ლავგარდანის ქვეშ წარწერაზეც არის მოხსენიებული. 1696 წელს იმყოფებოდა რუსეთში, დონის მონასტერში. უკვე ღრმად მოხუცებულმა დატოვა გურიის კათედრა და წავიდა იერუსალიმში და იქვე აღესრულა. იაკობ შემოქმედელის სახელს ატარებს ერთ-ერთი ქუჩა ოზურგეთში.
პოეზია
ქართლის მეფის გიორგი XI-ის დავალებით გალექსა ბაგრატ მუხრანბატონის ანტიმუსლიმური თხზულება, რომელსაც იაკობის ვერსიით ჰქვია „უსჯულოს მოჰამადისა და ქრისტიანეთ გაბაასება" (შედგება 289 თექვსმეტმარცვლიანი სტროფისაგან). მასვე ეკუთვნის თითო სტროფიანი ლექსები - არჩილ II-ის ხოტბა, პასუხი იოსებ თბილელის შეკითხვა-გამოცანებზე, რომელიც ბიბლიურ თემას ეხება, და ერთიც წაღმა-უკუღმა წასაკითხი ფორმალისტური ლექსი. ზოგიერთი ხელნაწერის მიხედვით, იაკობ შემოქმედელს მიეწერება გადაკეთებული „აბდულმესიანი", რომელშიც ქების ობიექტი თამარისა და დავით სოსლანის ნაცვლად არჩილ II-ა. იაკობ შემოქმედელს ქებით იხსენიებენ არჩილ II, დავით გურამიშვილი, ანტონ I, იოანე ბატონიშვილი და სხვები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ეპისკოპოსები კატეგორია:ქართველი პოეტები კატეგორია:გარდაცვლილი 1713 კატეგორია:შემოქმედელი მღვდელმთავრები კატეგორია:დუმბაძეები
1692
თარიღი უცნობია
*
სერბეთის პრეზიდენტი
thumb|150px|სერბეთის პრეზიდენტის დროშა სერბეთის პრეზიდენტი — სერბეთის  სახელმწიფოს მეთაური, ირჩევს მოსახლეობა 5 წლის ვადით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სერბეთი კატეგორია:ევროპის ქვეყნების პრეზიდენტები *
ფუმიო კიშიდა
ფუმიო კიშიდა (岸田 文雄; დ. 29 ივლისი, 1957) — იაპონელი პოლიტიკოსი, რომელიც 2021 წლის 4 ოქტომბრიდან იაპონიის პრემიერ-მინისტრის თანამდებობას იკავებს. 2021 წლის 29 სექტემბერს ის ასევე აირჩიეს იაპონიის ლიბერალურ-დემოკრატიული პარტიის (LDP) პრეზიდენტად. როგორც იაპონიის წარმომადგენელთა პალატის წევრს, კიშიდას 2012-2017 წლებში საგარეო საქმეთა მინისტრის, ხოლო 2017 წელს თავდაცვის მინისტრის მოვალეობის შემსრულებლის თანამდებობები ეკავა. 2017-2020 წლებში LDP-ის პოლიტიკის კვლევის საბჭოს თავმდჯომარე იყო. 2021 წელს LDP-ის ხელმძღვანელობის არჩევნებში 60,2%-ით დაამარცხა ტარო კონო და პრემიერ-მინისტრის პოსტზე მისი წინამორბედი, იოშიჰიდე სუგა ჩაანაცვლა.
სქოლიო
კატეგორია:იაპონიის პრემიერ-მინისტრები კატეგორია:იაპონიის საგარეო საქმეთა მინისტრები კატეგორია:იაპონელი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 29 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1957
ნოდარ გაბუნია
ნოდარ კალისტრატეს ძე გაბუნია (დ. 9 ივლისი, 1933, თბილისი — გ. 31 აგვისტო, 2000) — ქართველი კომპიზიტორი, პიანისტი და პედაგოგი. საქართველოს სსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1967), საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი (1982).
XX საუკუნის უკანასკნელი ათწლეულის ქართული მუსიკალური ასპარეზის წამყვან ძალას წარმოადგენდა. ჯერ კიდევ ოციოდე წლის ასაკში მან დიმიტრი შოსტაკოვიჩის მაღალი შეფასება დაიმსახურა, რომელმაც გაბუნია თაობის ერთ-ერთ უნიჭიერეს მუსიკოსად შეაფასა. მოსკოვის კონსერვატორიის ბრწყინვალედ დამთავრების შემდეგ, სადაც საფორტეპიანო ხელოვნებას ალექსანდრე გოლდენვეიზერი, ხოლო საკომპოზიციო ოსტატობას არამ ხაჩატურიანი აზიარებდა, იგი თბილისში ბრუნდება და სათავეში უდგება თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორის საფორთეპიანო კათედრას. 1983 წელს გაბუნია კონსერვატორიის რექტორი ხდება და ამ თანამდებობას სიცოცხლის ბოლომდე ინარჩუნებდა.
სახელოვანი კარიერის განმავლობაში ნოდარ გაბუნიამ თანაბარი აღიარება მოიპოვა როგორც პიანისტმა, კომპოზიტორმა და პედაგოგმა.
იგი ბევრი ქართველი პიანისტის პედაგოგი იყო. საზოგადოება ყოველთვის მოუთმენლად ელოდა ნოდარ გაბუნიას კლასის კონცერტებს, რომლებიც ქვეყნის კულტურული ცხოვრების ნამდვილ მოვლენად იქცა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი კომპოზიტორები კატეგორია:ქართველი პიანისტები კატეგორია:დაბადებული 9 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1933 კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები კატეგორია:გარდაცვლილი 31 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 2000 ნ
სტივ იაბლონსკი
სტივ იაბლონსკი (Steve Jablonsky, იკითხება: სტივ ჯაბლონსკი) — ამერიკელი კომპოზიტორი. ის უმეტესწილად მუშაობს ფილმებზე, ვიდეო თამაშებსა და სატელევიზიო პროექტებზე. სწავლობდა კალიფორნიის უნივერსიტეტში (ბერკლი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1970 კატეგორია:ამერიკელი კომპოზიტორები
Lasioglossum gattaca
Lasioglossum gattaca — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1999 წელს.
სქოლიო
gattaca
ჟან დე ლა ბრუიერი
ჟან დე ლა ბრუიერი (Jean de La Bruyère) (დ. 16 აგვისტო, 1645 — გ. 11 მაისი, 1696) — ფრანგი ესეისტი და მორალისტი.
Turricula aethiopica
Turricula aethiopica — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
ჟან დე ლა ბრუიერი
ჟან დე ლა ბრუიერმა დაახლოებით 1665 წელს ორლეანის უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი დაამთავრა. 1684 წელს მწერლის, საეკლესიო მოღვაწის და ორატორის, ბუსუეს რეკომენდაციით იგი დიდი მთავრის კონდეს შვილიშვილის, 16 წლის დიუკ დე ბურბონის აღმზდელად დანიშნეს. ორი წლის განმავლობაში ლა ბრუიერი უფლისწულს ასწავლიდა ისტორიას. გეოგრაფიას და საფრანგეთის მმართველობის სისტემას. როდესაც დიუკ ბურბონს მასწავლებელი აღარ დასჭირდა, დიდმა კონდემ ლა ბრუიერს კარისკაცობა უბოძა, ათასი ეკიუ პენსია დაუნიშნა და ბიბლიოთეკარის მოვალეობა დააკისრა.
Turricula aethiopica
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ჟან დე ლა ბრუიერი
სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი ესეისტები კატეგორია:ფრანგი მორალისტები კატეგორია:დაბადებული 1645 კატეგორია:გარდაცვლილი 1696
გელგენბერგის ვენერა
thumb|150px|2010 წლის ფოტო გელგენბერგის ვენერა — ორინიაკის კულტურის „პალეოლითური ვენერა“, რომელიც დაახლოებით 30 ათასი წლისაა. აღმოჩენილია 1988 წელს. შტრატცინგის ახლოს, ავსტრიაში, სადაც ადრე აღმოაჩინეს უილენდორფის ვენერა. „მოცეკვავე“ ფიგურის სიმაღლე შეადგენს 7,2 სმ, ხოლო მასა10 გრამს. დამზადებულია მწვანე სერპენტინისგან. ინახება ვენის ბუნებისმცოდნეობის მუზეუმში.
რესურსები ინტერნეტში
გალგენბერგი კატეგორია:არქეოლოგია ავსტრიაში
ჯუნოს ჯილდო
გამარჯვებულები გამოვლინდებიან ჩანაწერების ხელოვნებისა და მეცნიერების კანადის აკადემიის წევრების, ან ექსპერტთა ჯგუფის მიერ, ჯილდოს კატეგორიის მიხედვით. თითქმის ყველა მთავარ ზოგად კატეგორიაში, როგორებიცაა წლის შემსრულებელი ან წლის ალბომი, ნომინაციებს განსაზღვრავს საკვალიფიკაცო პერიოდში გაყიდვების მაჩვენებელი; კატეგორიებში სპეციფიკური ჟანრების მიხედვით განისაზღვრება ექსპერტთა ჯგუფის მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:ჯუნოს ჯილდო კატეგორია:მუსიკალური ჯილდოები
მარიამისეული ქართლის ცხოვრება
მინიატიურა|300პქ|მარიამისეული ქართლის ცხოვრება მინიატიურა|300პქ|კალიგრაფია მარიამისეულ ქართლის ცხოვრებაში მარიამისეული „ქართლის ცხოვრება“ — „ქართლის ცხოვრების“ ნუსხა, გადაწერილი 1633-1646 წლებში ქართლის მეფის როსტომის (1632-1658) მეუღლის მარიამ დადიანის ბრძანებით, რის გამოც მას მარიამისეული ეწოდა. შეიცავს ძეგლის უძველეს ტექსტს.
მარიამისეული „ქართლის ცხოვრება“ დღემდე მოღწეულ ხელნაწერთა შორის ერთ-ერთი უძვირფასესია. შეიცავს 932 გვერდს, ფურცლის ზომებია 32,5X23 სანტიმეტრი. დაწერილია მოსქო თეთრ ქაღალდზე ლამაზი მხედრული ხელით, შავი მელნით; სათაურები შესრულებულია სინგურით. ფურცლებს აქვს ჭვირნიშნები სხვადასხვა გამოსახულებებით. ჩასმულია ტყავგადაკრულ ხის მაგარ ყდაში.
ხელნაწერი აღმოაჩინა დიმიტრი ბაქრაძემ 1884 წელს. მანვე დაიწყო მარიამისეული „ქართლის ცხოვრების“ მეცნიერული შესწავლა და რამდენიმე მნიშვნელოვანი ნაშრომიც მიუძღვნა. შემდეგ ხელნაწერი შესწირა ახალდაარსებულ ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელ საზოგადოებას.
ამჟამად ინახება საქართველოს ხელნაწერთა ეროვნულ ცენტრში, S ფონდში (S-30). მარიამისეული „ქართლის ცხოვრება“ შეიცავს სუმბატ დავითის ძის ქრონიკას, რაც „ქართლის ცხოვრების“ არც ერთ მანამდე ცნობილ ნუსხაში არ მოიპოვებოდა და თამარ მეფის ისტორიას — „ისტორიანი და აზმანი შარავანდედთანი“. მარიამისეულ „ქართლის ცხოვრებაში“ საქართველოს ისტორია გადმოცემულია XIV საუკუნემდე (გარდა ზემოთდასახელებულ ისტორიული ნაშრომებისა, მასში შედის ლეონტი მროველისა და ჯუანშერის თხზულებანი, „მატიანე ქართლისა“, დავით აღმაშენებლის ისტორია, ჟამთააღმწერლის თხზულება და სხვა). იკითხება ვახტანგ VI-ის მინაწერები.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართლის ცხოვრება კატეგორია:ქართული საერო ხელნაწერები კატეგორია:ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის S ფონდი
ბურგოსის საკათედრო ტაძარი
ბურგოსის კათედრალი (Catedral de Burgos) - ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესია ესპანეთის ქალაქ ბურგოსში. საძირკველი ჩაეყარა 1221 წელს, როგორც კასტილიის საკათედრო ტაძარს. მშენებლობა დასრულდა XV-XVI სს. ტაძარი წარმოადგენს ესპანური გოთიკის ყველაზე უფრო ბრწყინვალე ძეგლს. მისი გიგანტური თაღედი გახდა ძირითადი ატრიბუტი ესპანურენოვანი მსოფლიოს მონასტრებისთვის (განსაკუთრებით სამხრეთ ამერიკაში).
ტაძრის მშენებლობა დაიწყო 1221 წლის 20 ივლისს, ყოფილი რომაული ტაძრის ადგილზე კასტილიის მეფის ფერდინანდ III-ის ბრძანებით.
1919 წელს ეკლესიაში დაასაფლავეს ესპანეთის ეროვნული გმირი, კასტილიელი რაინდი სიდ კამპეადორი და მისი მეუღლე დონია ხიმენა.
1984 წელს შეიტანეს იუნესკოს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში (კრიტერიუმი:II, IV, VI).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ესპანეთის ეკლესიები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ესპანეთში
ხანი (ჩინეთი)
ხანი — ხალხი ჩინეთში, ძირითადად იუნანის პროვინციის სამხრეთ ნაწილში. რაოდენობა 1 660 932 ადამიანი (2010). მათი ენა განეკუთვნება ტიბეტურ-ბირმულ ენებს. იყოფიან სხვადასხვა ეთნიკურ ჯგუფებად. ინარჩუნებენ ძველ ანიმისტურ რწმენებს, რომელზედაც გავლენა აქვს დაოსიზმს. XX საუკუნეში გავრცელდა ქრისტიანობაც. ძირითადი საქმიანობა — მიწათმოქმედება, მეცხოველეობა, ნადირობა, თევზჭერა. განვითარებულია ხელოსნობა.
B ლიმფოციტი
მინიატიურა|B ლიმფოციტი B ლიმფოციტი, B უჯრედი — ლიმფოციტარული სახეობის უჯრედი. B ლიმფოციტები ყალიბდებიან და ვითარდებიან ძვლის ტვინში. უმთავრესად ეფექტორული იმუნოკომპეტენტური უჯრედებია. მონაწილეობენ ჰუმორული იმუნიტეტის, B უჯრედული იმუნური მეხსიერების ფორმირებაში. ქმნიან პლაზმური უჯრედების კლონებს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლიმფოციტები
ადამიანის უფლებები ალბანეთში
ალბანეთში ადამიანის უფლებებთან დაკავშირებული საკითხები უკავშირდება ოჯახში ძალადობას, წამებისა და პოლიციის სისასტიკეს, ციხეების ზოგად მდგომარეობას, ადამიანებით ვაჭრობას, სექსუალურ ტრეფიკინგს და ლგბტ უფლებების დარღვევას.
ისტორია
ენვერ ხოჯას (1944-1985) დროს კომუნისტური ალბანეთი ითვლებოდა აღმოსავლეთ ევროპის ერთ-ერთ ყველაზე რეპრესიულ ქვეყანად, მაგრამ 1992 წლიდან დემოკრატიული პარტიის ხელმძღვანელობით რამდენიმე რეფორმა განხორციელდა ლიბერალიზაციის კუთხით.
ადამიანებით ვაჭრობა
ადამიანებით ვაჭრობის შემთხვევები ალბანეთში ადამიანის უფლებების ერთ-ერთი დარღვევაა. კომუნისტური რეჟიმის დასრულების შემდეგ  მნიშვნელოვანი პრობლემა გახდა ადამიანებით ვაჭრობა, მსხვერპლთა უმეტესობა  ქალები იყვნენ, რომლებიც იძულებით იყვნენ ჩაბმულები პროსტიტუციაში.
ალბანეთი არის ქვეყანა, ვისი ხალხითაც ვაჭრობენ სექსუალური ექსპლუატაციის მიზნით (ძირითადად ქალები და ბავშვები). გარდა ამისა, ალბანეთი მოქმედებს როგორც სატრანზიტო ქვეყანა ადამიანებით ვაჭრობისთვის. ალბანეთის მთავრობამ გამოიჩინა გარკვეული ვალდებულება ადამიანებით ვაჭრობის წინააღმდეგ ბრძოლაში, მაგრამ გააკრიტიკეს იმის გამო, რომ სრულად არ იცავდა მინიმალურ სტანდარტებს ადამიანებით ვაჭრობის აღმოსაფხვრელად და ვერ შეიმუშავა მოწმეთა დაცვის ეფექტური ზომები.
ხელისუფლების მხრიდან წამება
1994 წლის დასაწყისიდან Amnesty International-მა მიიღო ცნობები ინციდენტების შესახებ, როდესაც ალბანეთის პოლიცია, სავარაუდოდ, არასათანადოდ ეპყრობოდა ადამიანებს დაკავების ან პატიმრობაში ყოფნის დროს და ზოგიერთი პატიმარი გარდაიცვალა კიდეც. გავრცელებული ინფორმაციით, დაკავებულებს ხშირად აღენიშნებათ დაზიანებები (სისხლჩაქცევები, გატეხილი კბილები, ჭრილობები), რომელთაგან ზოგიერთს ჰოსპიტალიზაცია დასჭირდა. არასათანადო მოპყრობის ზოგიერთი შემთხვევა აღიარებულია წამებად. ამ დარღვევებიდან ბევრი მიმართული იყო სოციალისტური პარტიის (კომუნისტური პარტიის) წევრებისა თუ მხარდამჭერების წინააღმდეგ. ასევე მსხვერპლთა შორის არიან ჰომოსექსუალები, ბერძნული უმცირესობის წევრები და ყოფილი პოლიტპატიმრები. პოლიციის თანამშრომლების დევნა წამების ან არასათანადო მოპყრობის გამო, სავარაუდოდ, იშვიათია.
გარდა ამისა, Amnesty International აღნიშნავს, რომ დაკავებულთა წამება და არასათანადო მოპყრობა ალბანეთში დღესაც ხშირია.
ქალთა მიმართ ძალადობა და დისკრიმინაცია
სოფლად მცხოვრები ქალების დაახლოებით 60% განიცდის ფიზიკურ ან ფსიქოლოგიურ ძალადობას და თითქმის 8% სექსუალურ ძალადობას. ამ შემთხვევაში მოსახლეობის დაცვა ხშირად არ ხდება. 2014 წელს ალბანეთის ჰელსინკის კომიტეტმა განაცხადა, რომ მსხვერპლი ქალების რიცხვი კვლავ მაღალი იყო.
დისკრიმინაციისგან დაცვის კომისარმა შეშფოთება გამოთქვა ქალთა უფლებების შესახებ ოჯახის რეგისტრაციის კანონის გამო. შედეგად, ოჯახის უფროსებს, რომლებიც უმეტესწილად მამრობითი სქესის წარმომადგენლები არიან, უფლება აქვთ შეცვალონ ოჯახის საცხოვრებელი ადგილი პარტნიორების ნებართვის გარეშე.
ბავშვთა მიმართ ძალადობის
2015 წელს UNICEF-მა განაცხადა, რომ ბავშვების 77%-მა განიცადა ოჯახში ძალადობის რაიმე ფორმა. ასობით ბავშვი იძულებულია იმათხოვროს ან ჩაებას  იძულებით შრომაში სახლში და მის ფარგლებს გარეთაც კი.
შურისძიების შიში
შურისძიების შიშით სულ მცირე 70 ოჯახი იმყოფება ნებაყოფლობით პატიმრობაში.
ადამიანის უფლებების დარღვევა ბერძენი უმცირესობის მიმართ
ალბანეთში ადამიანის უფლებებს არღვევს მთავრობა, რომელიც, უფლებადამცველი ორგანიზაციების ცნობით, პოლიციისა და საიდუმლო სამსახურების დახმარებით დევნიან ბერძნულ უმცირესობას. ბერძნული თემების სახლები დაინგრა სამხრეთ ალბანეთიდან ჩრდილოეთ ეპირუს ბერძნებზე სავარაუდო ეთნიკური თავდასხმების შედეგად. ასევე, Amnesty International-ის ცნობით, დაფიქსირდა ხელისუფლების მხრიდან ბერძნული უმცირესობის წარმომადგენლების არასათანადო მოპყრობის შემთხვევები
აშშ-ს 2012 წლის წლიურ ანგარიშში აღნიშნულია, რომ ისეთი ძლიერი ნაციონალისტური ჯგუფების გაჩენამ, როგორიცაა წითელი და შავი ალიანსი, გაამძაფრა ეთნიკური დაძაბულობა ბერძნულ უმცირესობათა ჯგუფებთან დაკავშირებით.
სქოლიო
კატეგორია:ადამიანის უფლებები კატეგორია:ადამიანის უფლებები ალბანეთში
Nestlé
250px|მინიატიურა|ანრი ნესტლე Nestlé S.A. — შვეიცარიული ტრანსნაციონალური კომპანია, უმსხვილესი მსოფლიოში კვების პროდუქტების სფეროში. სათავო ოფისი მდებარეობს ქალაქ ვევეში. შემოსავლების თვალსაზრისით, ნესტლე მსოფლიოში პირველია კვების მრეწველობის კომპანიებს შორის.
ნესტლეს პროდუქცია მოიცავს ბავშვის საკვებს, ჩამოსხმულ წყალს, სწრაფი კვების პროდუქტებს, ყავას, საკონდიტრო ნაწარმს, ყოველდღიურ პროდუქტებს, ნაყინს, ცხოველთა საკვებს და ნამცხვრებს. ნესტლეს 29 ბრენდის წლიური გაყიდვები 1 მილიარდ შვეიცარიულ ფრანკს (1,1 $) აღემატება. მათ შორისაა Nespresso, Nescafé, KitKat, Smarties, Nesquik, Stouffer's, Vittel, და Maggi. კომპანია ფლობს 450 საწარმოს მსოფლიოს 86 ქვეყანაში, სადაც დასაქმებულია 328 000 ადამიანი. ამავე დროს, იგი მსოფლიოს უმსხვილესი კოსმეტიკური კომპანიის — L'Oréal–ის ერთ–ერთი მთავარი მეწილეა.
ნესტლე ჩამოყალიბდა 1905 წელს, ძმები ჯორჯ და ჩარლ პეიჯების მიერ 1866 დაარსებული ანგლო–შვეიცარიული რძის კომპანიისა და ამავე წელს ანრი ნესტლეს მიერ დაარსებული Farine Lactée Henri Nestlé–ს (ანრი ნესტლეს რძის კომპანია) შერწყმის შედეგად. კომპანია მნიშვნელოვნად გაიზარდა პირველი მსოფლიო ომის დროს, შემდეგ კი მეორე მსოფლიო ომის დროს, როდესაც გაფართოვდა მანამდე შეთავაზებული ძირითადად შედედებული რძისა და ჩვილთა კვების პროდუქტებისაგან შემდგარი ასორტიმენტი. კომპანიამ განახორციელა რამდენიმე კორპორაციული შენაძენი, მათ შორის იყო Crosse & Blackwell 1950 წელს, Findus 1963 წელს, Libby's 1971 წელს, Rowntree Mackintosh 1988 წელს და Gerber 2007 წელს.
შვეიცარიის ბირჟის სიაში ნესტლე პირველ ადგილზეა და შედის Swiss Market Index–ში. Euronext–ის ბირჟის სიაში ის მეორეა. 2011 წელს, ნესტლემ Fortune Global 500–ის შეფასებაში პირველი ადგილი დაიკავა, როგორც მსოფლიოში ყველაზე მომგებიანმა კორპორაციამ. 200 მილიარდი აშშ დოლარიანი საბაზრო კაპიტალიზაციით, Financial Times Global 500–ის შეფასებით ნესტლე მე–13 ადგილზეა.
სქოლიო
კატეგორია:შვეიცარიის კომპანიები კატეგორია:კვების მრეწველობა
სიერა-გორდას ფრანცისკანული მისია
სიერა-გორდას ფრანცისკანული მისია (Misiones franciscanas de la Sierra Gorda) — ქრისტიანული მისია მექსიკაში, მდებარეობს კერეტაროს შტატში. მისია დაარსებულ იქნა ფრანცისკანელთა ორდენის წარმომადგენლის – ხუნიფერო სიერას მიერ, რომელმაც რამდენიმე მნიშვნელოვანი მისია დააარსა ასევე ზემო კალიფორნიაშიც.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები მექსიკაში
ფილიპ IV (საფრანგეთი)
thumb|200px|ფილიპ IV ლამაზი ფილიპ IV ლამაზი (Philippe IV le Bel; დ. 1268, ფონტენბლო — გ. 29 ნოემბერი, 1314, ფონტენბლო) — საფრანგეთის მეფე 1285-1314 წლებში. ნავარის დედოფალზე ქორწინების შედეგად ნავარის მეფე 1284-1314 წლებში. კაპეტინგების დინასტიის წარმომადგენელი. ფილიპ III-სა (1245-1285) და იზაბელა არაგონელის შვილი. ფილიპე ლამაზი შეარქვეს, მომხიბლავი გარეგნობის გამო.
1305 წელს ფილიპ მეოთხის მორჩილმა კარდინალთა კოლეგიამ პაპად ფრანგი კლემენტ V აირჩია, რომლის რეზიდენციას რომის ნაცვლად ფრანგული ქალაქი ავინიონი გახდა. ასე გაგრძელდა 1377 წლამდე.
ოჯახი
ფილიპ IV-ს და ჟანა ნავარის დედოფლის შვილები:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საფრანგეთის მეფეები კატეგორია:დაბადებული 1268 კატეგორია:გარდაცვლილი 1314 კატეგორია:გარდაცვლილი 29 ნოემბერი კატეგორია:სენ-დენის ბაზილიკაში დაკრძალულები
ხანდო (ახალქალაქის მუნიციპალიტეტი)
ხანდო — სოფელი საქართველოში, ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფელი ხანდო). მდებარეობს ახალქალაქის პლატოზე, ზღვის დონიდან 1630 მ-ზე. ახალქალაქიდან დაშორებულია 18 კმ-ით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1090 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის სოფლები
გოგი გვახარია
გიორგი (გოგი) გვახარია (დ. 7 მარტი, 1957, თბილისი) — ქართველი ხელოვნებათმცოდნე, ჟურნალისტი, პუბლიცისტი და კრიტიკოსი, საქართველოს კინემატოგრაფისტთა კავშირის წევრი, ლიტერატურული პრემია „საბას“ ლაურეატი, ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორი, ხელოვნებათმცოდნეობის დოქტორი.
ბიოგრაფია
გიორგი გვახარია დაიბადა 1957 წლის 7 მარტს, თბილისში. 1979 წელს დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემიის ხელოვნებათმცოდნეობის ფაკულტეტი. 1980-1996 წლებში მუშაობდა ტელევიზიისა და რადიოს სახელმწიფო კომიტეტში. 1983-1987 წელბში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ხელოვნების ფაკულტეტის უფროსი მასწავლებელი; 1989 წლიდან თბილისის სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის პედაგოგი. 1980 იანი წლების პირველ ნახევარში აირჩიეს საქართველოს კინემატოგრაფისტთა კავშირის წევრად. 2003-2011 წლებში იყო ფონდ „ღია საზოგადოება – საქართველოს“ აღმასრულებელი საბჭოს წევრი. 1997-2005 წლებში ტელეკომპანია „რუსთავი 2-ზე“ მიყავდა საავტორო გადაცემა „ფსიქო“; 1988-2014 წლებში იყო შოთა რუსთაველის სახელობის თბილისის თეატრისა და კინოს სახელმწიფო უნივერსიტეტის სრული პროფესორი — 2014 წლიდან ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორია. იმავე წელს გახდა ლიტერატურული პრემია „საბას“ ლაურეატი კატეგორიაში საუკეთესო ესსეისტიკა და დოკუმენტური პროზა.
გოგი გვახარიას 2006 წლიდან მიჰყავს რადიო თავისუფლებისა და საზოგადოებრივი მაუწყებლის ერთობლივი გადაცემა „წითელი ზონა“,. მისი პუბლიკაციები აქტიურად იბეჭდება რადიო თავისუფლების ქსელურ გვერდზე და ჟურნალ „ცხელ შოკოლადში“. იყო ამავე ჟურნალის დამატება „კინოს“ მთავარი რედაქტორი. გვახარიას ყოველწლიურად მიჰყავს რეპორტაჟი კანის კინოფესტივალიდან.
გამოცემული აქვს ორი წიგნი: „ცრემლიანი სათვალე“ (2013) და „კალატოზიშვილი (კალატოზოვი)“ (2019).
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ხელოვნებათმცოდნეები კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები კატეგორია:ქართველი კრიტიკოსები კატეგორია:ქართველი პუბლიცისტები კატეგორია:ქართველი პედაგოგები კატეგორია:დაბადებული 1957 კატეგორია:საბას პრემიის ლაურეატები გ
კრისტი ბრინკლი
კრისტი ბრინკლი (Christie Brinkley დაიბადა კრისტი ლი ჰადსონი; 2 თებერვალი, 1954. მონრო, მიჩიგანი, აშშ) - ამერიკელი მოდელი, მსახიობი და მეწარმე. ბრინკლიმ მსოფლიო პოპულარობა მოიპოვა 1970-იანი წლების ბოლოს Sports Illustrated Swimsuit Issues– ში გამოჩენისთანავე, საბოლოოდ გამოჩნდა ზედიზედ სამ უპრეცედენტო გარეკანზე, დაწყებული 1979 წლიდან. მან 25 წელი გაატარა CoverGirl– ის სახედ, გამოჩნდა 500 – ზე მეტი ჟურნალის გარეკანზე და ხელი მოაწერა კონტრაქტებს მსხვილ ბრენდებთან - როგორც მოდის, ისე სხვა სფეროში.
ბრინკლი მუშაობდა მსახიობად, ილუსტრატორად, სატელევიზიო სახედ. იგი იყო ფოტოგრაფი, მწერალი, დიზაინერი და აქტივისტი ადამიანისა და ცხოველების უფლებებისა და გარემოს დაცვის საკითხებში. ბრინკლი ოთხჯერ იყო დაქორწინებული, 1985 და 1994 წლებს შორის, მუსიკოს ბილი ჯოელზე, რომელთანაც რამდენიმე მუსიკალურ კლიპში გამოჩნდა. მისი მეოთხე ქორწინება, არქიტექტორ პიტერ კუკთან, დასრულდა 2008 წელს განშორებით. სამ ათეულ წელზე მეტი ხნის კარიერის განმავლობაში, ჟურნალებმა, როგორიცაა Allure და Men's Health, ბრინკლი დაასახელა ყველა დროის ყველაზე მიმზიდველ ქალად.
ადრეული წლები
ბრინკლი 1959 წლის 2 თებერვალს დაიბადა, მონროში, მიჩიგანის შტატში, მარჯორის (ბოულინგი) და ჰერბერტ ჰადსონის ოჯახში. მისი ოჯახი საცხოვრებლად გადავიდა კანოგას პარკში, ლოს-ანჯელესში, კალიფორნია, სადაც დედამისმა მარჯორი მოგვიანებით გაიცნო და იქორწინა სატელევიზიო მწერალ დონალდ ბრინკლისთან, ლოს-ანჯელესის ბელ ეარში. დონალდმა იშვილა კრისტი და მისი ძმა გრეგ ბრინკლი. ამ დროის განმავლობაში ოჯახი მალიბუში, შემდეგ კი ლოს ანჯელესის ბრენტვუდის უბნებში ცხოვრობდა. ბრინკლიმ განათლება მიიღო პოლ რევერეს უმცროს საშუალო სკოლაში და მე -9-მე -12 კლასებში დადიოდა Le Lycée Français de Los Angeles- ში. სკოლის დამთავრების შემდეგ, 1972 წელს, იგი პარიზში გადავიდა ხელოვნების შესასწავლლად. მარცხნივ|მინი|ბრინკლი 1998წ
კარიერა
ბრინკლი 1973 წელს აღმოაჩინა ამერიკელმა ფოტოგრაფმა ეროლ სოიერმა პარიზის საფოსტო განყოფილებაში. მან გადაიღო მისი პირველი სამოდელო სურათები და წარუდგინა ის ჯონ კასაბლანკას Elite Model Management სააგენტოს პარიზში. მოგვიანებით ბრინკლიმ თქვა: "მე ძირითადად სუპერ სერფინგის გოგონა ვიყავი კალიფორნიიდან. მე არასდროს ვგავდი მოდელს". ელიტაში გაცნობის შემდეგ, ბრინკლი შეხვდა მოდის ფოტოგრაფებს პატრიკ დემარშელიეს და მაიკ რეინჰარდტს. მრავალჯერად გამოჩენას გლამურის გარეკანზე. მალე მოჰყვა, რეკორდული 25-წლიანი კონტრაქტი კოსმეტიკის ბრენდის CoverGirl– თან, ერთ – ერთი ყველაზე გრძელი სამოდელო კონტრაქტი ისტორიაში. 2005 წელს CoverGirl- მა კვლავ მოაწერა ხელი ბრინკლისთან, რომელიც მას იყენებდა ჟურნალებში რეკლამებში და სექსუალური კანის პროდუქტების სატელევიზიო რეკლამებში.
ბრინკლი გამოჩნდა Sports Illustrated Swimsuit Issue– ის ზედიზედ სამ გარეკანზე (1979, 1980 და 1981) - ეს პირველად მოხდა - და წლების განმავლობაში გამოდიოდა გამოცემის საცურაო კოსტუმების ყოველწლიურ ნომრებში და სატელევიზიო სპეციალურ რგოლებში. ბრინკლი მონაწილეობდა ექსკლუზიურად პირველ Sports Illustrated Calendar– ში და ასევე გამოუშვა ორი საკუთარი კალენდარი. 2005 წელს ბრინკლიმ მონაწილეობა მიიღო Sports Illustrated 40th Anniversary Issue's Famous Hall- ში, სადაც აღნიშნა ჟურნალის ისტორიაში ყველაზე პატივცემული ფიგურები და 2014 წელს, 50th Anniversary The Legends. [16] როგორც სარედაქციო მოდელი, ბრინკლი გამოჩნდა 500 – ზე მეტი ჟურნალის გარეკანზე, მათ შორის აშშ, Vogue, Newsweek, Rolling Stone, Esquire, Harper's Bazaar, Cosmopolitan, Glamour და Life– ს ყველაზე გაყიდვად გამოცემებში. მას დიდი ხელშეკრულებები აქვს დადებული შემდეგ ბრენდებთან: Chanel No. 19, Prell, MasterCard, Breck, Diet Coke, Anheuser-Busch, Got Milk ?, Healthy Choice, Max Factor, Nissan, Noxema, Revlon, Clairol, Borghese Cosmetics, Danskin, Nu Skin, Yardley of London, Halston, Vogue Patterns, Gottex და Black Velvet და სხვ. ბრინკლი გადაღებულია ექვს კონტინენტზე 30-ზე მეტ ქვეყანაში.
ბრინკლი ჩაკ ნორისთან ერთად გამოჩნდა ტელევიზიის მრავალსერიან, Total Gym სახლის ფიტნესში აღჭურვილობის პოპულარიზაციით.2008 წელს, ბრინკლიმ და დოქტორმა კარლონ კოლკერმა ბიჭების და გოგონების კლუბში დააწესეს ეროვნული საოჯახო ფიტნესის დღე.
2019 წლის აგვისტოში ბრინკლი ასპარეზობდა ცეკვავენ ვარსკვლავების 28-ე სეზონში. ამასთან, პრემიერამდე რამდენიმე ხანს მან მიიღო მაჯის და მკლავის დაზიანებები, რასაც გადაუდებელი ოპერაცია დასჭირდა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 2 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1954 კატეგორია:ამერიკელი ქალი კინომსახიობები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები კატეგორია:ამერიკელი ქალი მსახიობები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
ლუი X
thumb|ლუი X ლუი X (ფრანგ.: Louis X le Hutin) (დ. 4 ოქტომბერი, 1289, პარიზში — გ. 5 ივნისი, 1316, ვენსენი) — ნავარის მეფე 1305-დან, საფრანგეთის მეფე 1314-დან. კაპეტინგების დინასტიის წარმომადგენელი. ფილიპ IV-ს და ჟანა ნავარელის შვილი.
ბიოგრაფია
კატეგორია:საფრანგეთის მეფეები კატეგორია:დაბადებული 4 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1289 კატეგორია:გარდაცვლილი 5 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1316 კატეგორია:სენ-დენის ბაზილიკაში დაკრძალულები
რქაწითელი ვარდისფერი
რქაწითელი ვარდისფერი — ქართული აბორიგენული ვარდისფერყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში კახეთიდან.
რქაწითელი ვარდისფერი არის რქაწითელის ბიოტიპი, კვირტული ვარიაცია. გამოავლინა მეცნიერმა ვასილ ლოლაძემ 1948 წელს. გავრცელებულია. გურჯაანის, თელავის, ლაგოდეხისა და ახმეტის მუნიციპალიტეტებში.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალოზე დიდია, მომრგვალო ან ოდნავ ოვალური, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე აბლაბუდისებრად თხლადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია, მტევანი საშუალო ან საშუალოზე დიდი ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური, იშვიათად ცილინდრული ფორმის, ფრთიანი, საშუალო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ან დიდი ზომისაა, ოვალური, იშვიათად მომრგვალო, ვარდისფერი. კანი საშუალო სისქის აქვს. რბილობი ხორციანი და წვნიანია, სასიამოვნო ჰარმონიული გემოთი.
რქაწითელი ვარდისფერი საშუალო და საშუალოზე ძლიერი ზრდისა და უხვმოსავლიანია. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს შედის. სავეგეტაციო პერიოდის ხანგრძლივობა 155-165 დღეა. ერთი მტევნის წონა 240-350 გრამია, საჰექტარო მოსავლიაობა კი 7.0-12.0 ტონა. ვაზს შაქრის დაგროვების დიდი უნარი გააჩნია. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 20-24%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 6-7 გ/ლ-ს.
ვარდისფერი რქაწითელი მაღალხარისხიანი სუფრის, მშრალი თეთრი და ვარდისფერი სადესერტო ღვინის მომცემი ჯიშია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კახეთის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის ვარდისფერყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
ბრუნეი
ბრუნეი (მალაიზ. Brunei Darussalam) — სახელმწიფო (სასულთნო) სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში, კუნძულ კალიმანტანის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. ესაზღვრება სამხრეთ ჩინეთის ზღვასა და მალაიზიას. ფართობი — 5,8 ათ. კმ². მოსახლეობის რაოდენობა — 431 142 ათ. (2019) დედაქალაქი: ბანდარ-სერი-ბეგავანი.
ეტიმოლოგია
ბრუნეი დააარსა ავანგ ალაკ ბეთატარმ ა, რომელმაც 1363 წელს მიიღო ისლამი და მუჰამედ შაჰის სახელით გახდა ბრუნეის პირველი სულთანი. ლეგენდის თანახმად, ავანგ ალაკ ბეთატარმა, მოგზაურობის დროს, აღმოაჩინა ადრე უცნობი მდინარის სათავე და შესძახა: „ბარუ ნაჰ!“ (ჩვეულებრივ ითარგმნება როგორც „აქ!“), საიდანაც წარმოიშვა მდინარის სახელი, ხოლო მოგვიანებით - სასულთნო. შემდგომში სახელწოდება გადაკეთდა როგორც „“არუნაი“, შესაძლოა სანსკრიტული სიტყვის „varun“ (वरुण) გავლენის ქვეშ, რაც ნიშნავს „ოკეანეს“ ან მითოლოგიურ „ოკეანის ბატონს“.
ქვეყნის სრული სახელით - „ნეგარა ბრუნეი დარუ-ს-სალამი“ (არაბულად: دار السلام) - „დარუ-ს-სალამი“ ნიშნავს „მშვიდობის სახლი“, ხოლო „ნეგარა“ მალაურ ენაზე ნიშნავს „ქვეყანას“.
დასავლეთისათვის, ბრუნეის სსასულთნო ცნობილი გახდა XVI საუკუნეში, როდესაც  1550 წლის ჩანაწერებში იტალიელმა მოგზაურმა ლუდოვიკო ვარტემამ პირველად მოიხსენია ქვეყანა კუნძულ ბორნეოზე მოგზაურობის დროს.