cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ცილის ბიოსინთეზი
ტრანსკრიფცია
მას შემდეგ, რაც გენის ინფორმაცია სრულად გადაიწერება, ინფორმაციული რნმ–ის მოლეკულა გადის რიგ მოდიფიკაციებს (ინფორმაციული რნმ-ის მომწიფება), რათა იგი უფრო მდგრადი გახდეს და უსაფრთხოდ შეეძლოს უჯრედის ბირთვიდან ციტოპლაზმაში გასვლა. ამისათვის მის 5'-ბოლოს ემატება სპეციალური დამცავი „ქუდი“, 3'-ბოლოს კი — პოლი-ადენოზინის კუდი. ეუკარიოტებში, გარდა ამისა, ინფორმაციული რნმ-ის მომწიფებისას ხდება „ზედმეტი“ (გენეტიკური ინფორმაციის არშემცველი) მონაკვეთების, ინტრონების, ამოჭრა და დარჩენილი ნაწილების, ექსონების, შეერთება.
მომწიფებული ი-რნმ მემბრანული ფორების საშუალებით ტოვებს უჯრედის ბირთვს და ციტოპლაზმაში ხვდება.
ტრანსლაცია
ტრანსლაცია არის საინფორმაციო რნმ-ის „გაშიფვრის“, ანუ ამინოჟავების შესაბამისი მიმდევრობის მქონე ცილის წარმოქმნის პროცესი. ტერმინი მომდინარეობს ინგლისური სიტყვიდან translation, თარგმნა. ტრანსლაციის პროცესში „ნუკლეოტიდების ენაზე“ ჩაწერილი ინფორმაცია „ამინომჟავების ენაზე“ ითარგმნება. ეს პროცესი უჯრედის ერთ-ერთი ორგანელის, რიბოსომის მონაწილეობით მიმდინარეობს.
ტრანსლაციისას რიბოსომა უერთდება საინფორმაციო რნმ-ს. ტრიპლეტი AUG (ეუკარიოტებში) სასტარტო კოდონია, ცილის წარმოქმნა აქედან იწყება. ამის შემდეგ რიბოსომა ნაბიჯ-ნაბიჯ გადაადგილდება ი-რნმ-ის გასწვრივ (3'-ბოლოს მიმართულებით) და თან ცილის მოლეკულას (უფრო სწორად, ამინომჟავების ჯაჭვს, პოლიპეტიდს) წარმოქმნის. რიბოსომის ყოველ „ნაბიჯზე“ პოლიპეპტიდურ ჯაჭვს ერთი ამინომჟავა ემატება. საჭირო ამინომჟავების შერჩევა იმის ხარჯზე ხდება, რომ რიბოსომას აქვს ადგილი, სადაც ი-რნმ-ის კოდონს იმ ტ-რნმ-ის ანტიკოდონი უკავშირდება, რომელიც მისი კომპლემენტარულია. შესაბამისად, პოლიპეპტიდურ ჯაჭვს ის ამინომჟავა დაემატება, რომელიც ამ სატრანსპორტო რნმ-მა მოიტანა.
ეუკარიოტების ცილის სინთეზი სრულდება ტრიპლეტით UAG. მისი შესაბამისი ტ-რნმ არ არსებობს, ამიტომ იგი ტერმინაციულ კოდონს წარმოადგენს.
ცილის დასრულება
იმისათვის, რომ რიბოსომის მიერ წარმოებული პოლიპეპტიდური ჯაჭვი ფუნქციონალურ ცილად გადაიქცეს, მან უნდა მიიღოს სპეციფიკური მეორადი და მესამეული სტრუქტურა. ხშირად ამისათვის მან ე.წ. პოსტ-ტრანსლაციური მოდიფიკაცია უნდა გაიაროს. ეს მოდიფიკაციები სპეციალურიფერმენტების ზემოქმედების შედეგად ხდება. იგი შეიძლება მდგომარეობდეს გარკვეულ ამინომჟავათა შორის დისულფიდური ბმების წარმოქმნაში (რაც მოლეკულის გარკვეული ფორმის დაფიქსირებას უწყობს ხელს), ან რიგი ფუნქციონალური ჯგუფების მიერთებაში, (მაგ: აცეტატის, ფოსფატის, ლიპიდების,ნახშირწყალბადების), რამდენიმე ამინომჟავის „ამოჭრაში“ და წარმოქმნილი ჯაჭვების დისულფიდური ბმებით შეკავშირებაში და სხვა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მოლეკულური ბიოლოგია
რუსთავი (მწვერვალი)
რუსთავი — მწვერვალი საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს შავანის ქედის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. სიმაღლე 3900 მ. აგებულია იურული თიხაფიქლებითა და ქვიშაქვებით. დამახასიათებელია ნივალური ლანდშაფტი. გზა ადის მდინარე თერგის მარჯვენა შენაკადის — ხდის სათავიდან. 1953 წელს ქალაქ რუსთავის მელითონეთა ჯგუფმა (ხელმძღვანელი გ. მელია) მოაწყო ზამთრის მასობრივი ასვლა და მწვერვალს ქალაქ რუსთავის სახელი უწოდეს. მის დალაშქვრაში მონაწილეობდა ერთ-ერთი პირველი ქართველი ქალი ალპინისტი მარო ტყავაძე.
ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის მთები
მეიოს საგრაფო
მეიოს საგრაფო (County Mayo, Contae Mhaigh Eo) — საგრაფო ირლანდიაში, კონაქტის პროვინციაში.
ფართობი
მეიოს საგრაფოს ფართობი არის 5 586 კმ². იგი ამ მაჩვენებლით მეორე ადგილზეა კონაქტის პროვინციაში, ხოლო 3-ზე (32-დან) ირლანდიაში.
საზღვრები
მეიოს ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან ესაზღვრება სლაიგოს საგრაფო, აღმოსავლეთიდან როსკომონი, სამხრეთიდან კი — გოლუეი. მისი დასავლეთ და ჩრდილოეთი ნაწილები ატლანტის ოკეანის სანაპიროზეა.
საბარონოები
საგრაფო იყოფა ცხრა ისტორიულ საბარონოდ.
ფიზიკური გეოგრაფია
მეიოს საგრაფოს ჩრდილოეთ და სამხრეთ ნაწილებს შორის რამდენიმე მკაფიო გეოლოგიური განსხვავებაა. ჩრდილოეთი ნაწილი ძირითადად შედგება ღარიბი ქვენიადაგებისაგან და დაფარულია ფართო ჭაობის ფენით. ხოლო, სამხრეთში უმეტესად კირქვის ლანდშაფტია. სასოფლო-სამეურნეო მიწები უფრო ნაყოფიერი სამხრეთშია, ვიდრე ჩრდილოეთში.
მოსახლეობა
მოსახლეობის ძირითადი ნაწილი ცხოვრობს ორ ქალაქში: კასლბარსა და ბალინაში.
დემოგრაფიული მდგომარეობა
ისტორიის მანძილზე მეიო ირლანდიის საგრაფოებს შორის ყველაზე მეტმა მცხოვრებმა დატოვა. ამის თავდაპირველი მიზეზი იყო ირლანდიის დიდი შიმშილობა, ხოლო შემდეგ სამუშაოს ძებნა გაერთიანებულ სამეფოსა და ამერიკის შეერთებულ შტატებში. 1841 წლიდან 1901 წლამდე მოსახლეობის რაოდენობა დაეცა 388 887–დან 199 166–მდე. ემიგრაციის გაგრძელების შედეგად მოსახლეობა კვლავ იკლებდა და 1971 წელს დავიდა 109 525 მცხოვრებამდე. ემიგრაციამ იკლო ირლანდიის ეკონომიკის ზრდის შემდეგ 1990–იან და ადრე 2000–იანებში, შედეგად მეიოს მოსახლეობა 1991–2011 წლებში 110 713–დან 130 638–მდე გაიზარდა.
ირლანდიური ენა
საგრაფოს მოსახლეობის 9 % გელტახტში ცხოვრობს. მეიო 10 886 მცხოვრებით ირლანდიის საგრაფოებს შორის მესამეა ირლანდიურად მოსაუბრეთა რაოდენობით. ტურმაკედი არის ირლანდიურად მოსაუბრეთა უდიდესი დასახლება მეიოს საგრაფოში. ამ მიდამოს ყველა სკოლაში სწავლება მიდის ირლანდიურ ენაზე.
პი
პი ან  შეიძლება აღნიშნავდეს:
მეიოს საგრაფო
სქოლიო
* კატეგორია:ირლანდიის საგრაფოები
Compsodrillia gonae
Compsodrillia gonae — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ებროს დეპრესია
ებროს დეპრესია — ვრცელი მთათაშუა ვაკე-დაბლობი ჩრდილო-აღმოსავლეთ ესპანეთში. მოქცეულია პირენეებს, იბერიისა და კატალონიის მთებს შორის. სიგრძე დაახლოებით 300 კმ, სიგანე 220 კმ. ზედაპირი ხასიათდება ბორცვიანი რელიეფით, რომლის ვაკე ზედაპირი დაბალი სიმაღლის სერებითაა გართულებული (კასტეხონის მთებითა და სხვა). ახასიათებს სამკუთხედის მოყვანილობა. მთლიან სიგრძეზე გასდევს მდინარე ებრო, რომელიც ხმელთაშუა ზღვას შეერთვის. ებროს დეპრესიის სიმაღლე 250 მ-ია, ხოლო პერიფერიულ ზონაში 500–700 მ-მდე მაღლდება.
ებროს დეპრესია წარმოადგენს მდინარე ებროს აუზის ტექტონიკურ ქვაბულს, რომელიც აგებულია კონტინენტური (უმთავრესად ტბიური) ნალექებით, სახელდობრ: აღმოსავლეთ ნაწილში არის ოლიგოცენი, შუა და დასავლეთ ნაწილი კი აგებულია მიოცენითა და ქვედა პალეოცენური ნალექებით. ოლიგეცინურ ნალექებს აქვს მნიშვნელოვანი სისქე (რამდენიმე ასეული მეტრი) და შედგება თაბაშირიანი მერგელების, მარილიანი ფენების, კონგლომერატებისა და ქვიშაქვებისაგან, რომლებიც გადაშრევებული არიან მერგელებით. მათზე განლაგებულია ზედა მიოცენური კონგლომერატები, ქვიშაქვები და თიხები, რომლებიც ალაგ-ალაგ პლიოცენის მერგელოვანი კირქვებით არიან დაფარული. პირენეების მთის ძირას მესამეული ნალექები ძლიერი ფლუვიოგლაციალური რიყითაა დაფარული.
გეოლოგიური თვალსაზრისით, ებროს დეპრესია წარმოადგენს მთათა შორის მდებარე დედამიწის ქერქის გაღუნვის ვრცელ, ქვედა მესამეულში წარმოშობილ ოლქს. ჩრდილოეთითა და აღმოსავლეთით იგი ჩაკეტილია ჩარღვევების ძლიერი ხაზებით. მდინარე ებროსა და მისი შენაკადების განტოტებული ქსელი დეპრესიის ზედაპირში საკმაო სიღრმეზეა ჩაჭრილი, ამასთანავე მდინარის ხეობას თან ახლავს ტერასებიც.
ებროს დეპრესიაზე ჩამოყალიბებულია სუბტროპიკულ კონტინენტური ჰავა. ნალექების საშუალო წლიური რაოდენობაა 300-500 მმ წელიწადში. დეპრესიის უფრო მშრალი შიდა ნაწილი ნახევარუდაბნოს ლანდშაფტს წარმოადგენს. განვითარებულია ბიცობიანი ნიადაგები, რომლებიც მარილის შემცველ მერგელებზეა წარმოდგენილი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ესპანეთის ვაკეები
ტაუერ-საბვეი
ტაუერ-საბვეი (ინგლ. Tower Subway, ტაუერის მიწისქვეშა გზა) — გვირაბი, აგებული 1870 წელს ტემზის ქვეშ ლონდონის ცენტრში, ლონდონის ტაუერთან სიახლოვეს. გვირაბის საერთო სიგრძე შეადგენს 411,48 მეტრს, ხოლო მანძილი გვირაბის ჭერსა და მდინარის ფსკერს შორის — 6,71 მ. გვირაბში შესასვლელის ფუნქციას ვერტიკალური მაღარო ასრულებდა, რომელიც ტაუერ-ჰილის შემაღლებაზე მდებარეობდა და 18,29 მ სიღრმის იყო.
საწყისი გეგმის მიხედვით გვირაბში 762 მმ სიგანის სარკინიგზო ლიანდაგი დააგეს. გვირაბის მცირე დიამეტრის გამო მასში მხოლოდ ერთ ვაგონს შეეძლო კურსირება, რომელიც მოძრაობაში მოდიოდა ფოლადის ტროსებით დამაგრებული ორი ორთმავლით (4 ცხენის ძალის სიმძლავრის). ერთი სადგურიდან მეორეში მგზავრობის ხანგრძლივობა 70 წამს შეადგენდა. ვაგონის მაქსიმალური ტევადობა 12 ადამიანი იყო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლონდონის მეტროპოლიტენი
ჰაერი
ჰაერი — დედამიწის ატმოსფეროს შემადგენელი აირების, ძირითადად აზოტისა და ჟანგბადის, ბუნებრივი ნარევი.
ჰაერისა და წყლის ზემოქმედებით სრულდება დედამიწის ზედაპირზე მნიშვნელოვანი გეოლოგიური პროცესები, ფორმირდება ამინდი და კლიმატი. ჰაერი არის ჟანგბადის ის ძირითადი წყარო, რომელსაც საჭიროებს ყველა ცოცხალი ორგანიზმი. ჰაერზე სათბობის წვით კაცობრიობა ძველთაგანვე ღებულობს სიცოცხლისა და საწარმოო საქმიანობისათვის საჭირო სითბოს.
ქიმიური შემადგენლობა
ჰაერის შემადგენლობა იცვლება იმისდა მიხდევით თუ როგორ არის დაბინძურებული ჰაერი. დიდ ქალაქებში სადაც გამონაბოლქვი მეტია შესაბამისად მაღალია ნახშირორჟანგის ხვედრითი წილი.
ჰაერი როგორც წესი შეიცავს წყლის ორთქლსაც. მაგალითად 0 °C ტემპერატურაზე 1 მ³ შესაძლებელია შეიცავდეს მაქსიმუმ 5 გრამ წყალს, ხოლო +10 °C-ზე — უკვე 10 გრამს.
ფიზიკური თვისებები
ჰაერი უფერო, უსუნო, უხილავი აირთა ნარევია, რომელიც დედამიწის გარშემო დამცავ ფენას, ე.წ. ატმოსფეროს წარმოქმნის. ჰაერი სიცოცხლისათვის აუცილებელია: ცხოველები სუნთქავენ, მცენარეები კი მისი საშუალებით საკვებს წარმოქმნიან. ამის გარდა, იგი დედამიწას მზის სახიფათო ულტრაიისფერი სხივებისაგან იცავს. ჰაერი, ძირითადად აზოტისა და ჟანგბადისაგან შედგება. იგი, ასევე მცირე რაოდენობით კეთილშობილ აირებსა და ნახშირბადის დიოქსიდსაც შეიცავს. ამას ემატება ჭვარტლისა და მტვრის მყარი ნაწილაკები.
ჰაერი ყველგანაა, მაგრამ არ ჩანს. მის არსებობა მხოლოდ მაშინ იგრძნობა, როდესაც ქარი უბერავს. ქარი მოძრავი ჰაერია. იგი ყველგან და ყველა მიმართულებით ვრცელდება. როდესაც ჰაერი თბება, ფართოვდება და მეტ სივრცეს იკავებს. ცხელი ჰაერი ცივზე უფრო მსუბუქია. ამიტომ მაღლა ადის. საჰაერო ბურთი მაღლა იმიტომ ადის, რომ ჰაერი ბურთის შიგნით უფრო თბილი და მსუბუქია, ვიდრე მის გარშემო. გაზის ქურა ჰაერს ათბობს და ცხელი ჰაერი ბურთს მაღლა წევს.
სქოლიო
კატეგორია:დედამიწა კატეგორია:მეტეოროლოგია
ტფილისის მაზრა
მინიატიურა|თფილისის მაზრის 1843 წლის გერბი 200px|thumb|თბილისის მაზრის ეთნიკური რუკა, 1880 წ. 200px|thumb|თბილისის მაზრის ეთნიკური რუკა, 1902 წ. ტფილისის მაზრა — 1804-1918 წლებში რუსეთის იმპერიის; 1918-1921 წლებში — დამოუკიდებელი საქართველოს; 1921-1930 წლებში — საქართველოს სსრ ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული. ადმინისტრაციული ცენტრი — ტფილისი.
ტფილისის გუბერნიის შემადგენელი ნაწილი (1864-იდან). შეიქმნა 1804, როდესაც გაუქმებულ ლორის მაზრას ტფილისის მაზრა ეწოდა. მოიცავდა ისტორიულ ქვემო ქართლის ტერიტორიას. მის შემადგენლობაში შედიოდა: ბამბაკის, ბორჩალოს, ყაზახის, შამშადილისა და შურაგელის დისტანციები. 1840 წელს ეს დისტანციები (გარდა ბორჩალოს დისტანცია) ახალშექმნილი ელიზავეტოპოლის მაზრის შემადგენლობაში შევიდა. 1841 წელს შეუერთდა დუშეთის მაზრის, საქართველოს სამხედრო გზაზე არსებული მიწები, თრიალეთისა და ბორჩალოს დისტანციის მიწები. 1867 წელს ტფილისის მაზრას ცალკე ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულად გამოეყო დუშეთის უბანი და შეიქმნა დუშეთის მაზრა. შემდგომში ტფილისის მაზრას კიდევ ერთი ახალი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული — ბორჩალოს მაზრა გამოეყო. ტფილისის მაზრა გაუქმდა 1930 წელს.
კომენტარები
<references group="კ"/>
კატეგორია:თბილისის მაზრა
მსხალდიდი
მსხალდიდი — სოფელი მცხეთის მუნიციპალიტეტში (ლისის თემი ). მდებარეობს თრიალეთის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 1140 მეტრი, მცხეთიდან 21 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 603 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კავკაზსკოე კნიჟნოე ობოზრენიე
„კავკაზსკოე კნიჟნოე ობოზრენიე“ (რუს. „Кавказское книжное обозрение“) — ყოველთვიური ილუსტრირებული ბიბლიოგრაფიული ჟურნალი; გამოდიოდა თბილისში 1900 წელს რუსულ ენაზე. რედაქტორი-გამომცემელი — კ. ბეგიჩევი. ნახევარი წლის შემდეგ ადგილობრივი მთავრობის განკარგულებით „კავკაზსკოე კნიჟნოე ობოზრენიე“ აიკრძალა.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ჟურნალები კატეგორია:რუსულენოვანი ჟურნალები
მარდინლის მეჩეთი
მარდინლის მეჩეთი (Mərdinli məscidi) — მე-19 საუკუნის მეჩეთი აზერბაიჯანის ქალაქ შუშაში მარდინლის უბანში.
მარდინლის მეჩეთი მე-19 საუკუნის არქიტექტურული ძეგლია. მეჩეთი ქალაქ შუშას ქვედა უბნის ნაწილი იყო. მარდინლის მეჩეთი მდებარეობდა სადიგჟანისა და გარაშეროვის ქუჩების, მარდინლის უბნის კვეთაზე.
1992 წელს შუშის სომხების კონტროლის ქვეშ მოქცევის შემდეგ მეჩეთმა ფუნქციონირება შეწყვიტა. 2020 წელს მარდინლის მეჩეთი გათავისუფლდა და სრულად დაუბრუნდა აზერბაიჯანის კონტროლს.
მარდინლის მეჩეთი მდებარეობს შუშას სახელმწიფო ისტორიულ-არქიტექტურული ნაკრძალის ტერიტორიაზე. მეჩეთი შეტანილია აზერბაიჯანის სახელმწიფოს მიერ დაცული ისტორიულ-კულტურული ძეგლების ნუსხაში.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის ძეგლები
სოულ საინი
სოულ საინი — მძიმე მეტალ ჯგუფი, დაარსებული ლოს-ანჯელესში ბიორნ ენგლენის (ინგვი მალმსტინის ჯგუფიდან) მიერ. ჯგუფი მოიცავს ვოკალისტ მაიკლ ოლივიერის (Leatherwolf), გიტარისტ რობ მეთს (სილი, მეისი გრეი) დრამერ მაიკ ტეილორს (რ. მაკალი) და თავად მას ბას გიტარაზე.
სქოლიო
კატეგორია:მძიმე მეტალ ჯგუფები კატეგორია:ამერიკული ჯგუფები
Compsodrillia gracilis
Compsodrillia gracilis — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
კავკაზსკოე ობოზრენიე
„კავკაზსკოე ობოზრენიე“ („Кавказское обозрение“) — ყოველდღიური ლიტერატურულ-პოლიტიკური გაზეთი. გამოდიოდა თბილისში 1886–1888 წლებში რუსულ ენაზე. რედაქტორი-გამომცემელი — ნ. ფრენკელი.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს გაზეთები კატეგორია:რუსულენოვანი გაზეთები
ედიშა
ედიშა შეიძლება აღნიშნავდეს:
ანნა ბესტი
ანნა ბესტი — ქართული წითელყურძნიანი სელექციური საღვინე ვაზის ჯიში.
მიღებულია სელექციონერ ვასილ ბესტავაშვილის მიერ 1950 წელს საფერავისა და განჯურის შეჯვარებით.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, მცირედ წაგრძელებული, ხშირად ასიმეტრიულიც. ფოთლის ქვედა მხარე საკმაოდ თხლადაა შებუსული. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი კონუსური ფორმისაა, ხშირად ფრთიანი, საშუალო სიკუმსის ან კუმსი. მარცვალი საშუალოზე დიდი ზომისაა, ოვალური, მუქი-ლურჯი იისფერში გარდამავალი, დაფარულია თხელი ცვილისებრი ფიფქით. კანი თხელია და ადვილად სცილდება რბილობს. რბილობი საშუალო სიმკვრივის და წვნიანია. წვენი ტკბილია, სასიამოვნო გემოთი.
ანნა ბესტი სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს, ოქტომბრის დასაწყისში შედის. საჰექტარო მოსავლიანობა საშუალოდ 26 ტონაა.
გამოიყენება სუფრის წითელი, მშრალი ღვინის დასამზადებლად. ღვინო ალუბლისფერია, მაღალალკოჰოლიანი, საშუალო სხეულით, გამჭვირვალე, სასიამოვნო გემოთი და ჯიშური არომატით. რთველის ადრე ჩატარების პირობებში შესაძლებელია ცქრიალა ღვინის დამზადება.
ლიტერატურა
კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი სელექციური საღვინე ქართული ჯიშები
აღბულაგი (ედილი, ხოჯავენდის რაიონი)
აღბულაგი (Ağbulaq) — სოფელი აზერბაიჯანში, ხოჯავენდის რაიონში, ედილის სასოფლო თემის შემადგენლობაში.
1993 წელს, სოფელი ოკუპირებულ იქნა სომხეთის შეიარაღებული ძალების მიერ. 2020 წლის 16 ოქტომბერს, ყარაბაღის ომის დროს აზერბაიჯანის შეიარაღებული ძალების მიერ ჩატარებული ოპერაციის შედეგად, სოფელი დაუბრუნდა აზერბაიჯანს.
სქოლიო
კატეგორია:ხოჯავენდის რაიონის სოფლები
მარინა რეისნერი
მარინა რეისნერი (Марина Львовна Рейснер, დ. 2 იანვარი 1954, მოსკოვი) — საბჭოთა და რუსი აღმოსავლეთმცოდნე, ირანისტი, მოსკოვის სახელმწიფოს უნივერსიტეტის აზიისა და აფრიკის ინსტიტუტის ირანული ფილოლოგიის კათედრის პროფესორი, ფილოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორი (1996 წელი), პროფესორი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ირანისტიკა კატეგორია:რუსი აღმოსავლეთმცოდნეები კატეგორია:რუსი ენათმეცნიერები კატეგორია:რუსი ფილოლოგები კატეგორია:რუსი ისტორიკოსები კატეგორია:რუსი საზოგადო მოღვაწეები კატეგორია:სპარსული ენა კატეგორია:დაბადებული 1954 კატეგორია:დაბადებული 2 იანვარი
გარდაბნის ვაკე
მინი|ყარაია ვახუშტის რუკაზე გარდაბნის ვაკე, , ყარაიაზი, ყარაიას ველი, ყარაია — ქვემო ქართლის ვაკის აღმოსავლეთი ნაწილი, მდინარე მტკვრის მარცხენა მხარეზე. ივრის ზეგანს (ჩრდილოეთით და აღმოსავლეთით), მდინარე მტკვარსა (დასავლეთით) და საქართველოს და აზერბაიჯანის საზღვარს (სამხრეთით და სამხრეთ-აღმოსავლეთით) შორის. გარდაბნის ვაკე აკუმულაციური ტერასული ვაკეა. სიმაღლე 260-450 მ, აგებულია ძველი და ახალგაზრდა ალუვიური ნალექებით (რიყნარი, ქვიშნარი, თიხნარი). ჰავა მშრალი სუბტროპიკულია. ჰაერის საშუალო წლიური ტემპერატურა 12,9 °C, იანვრის საშუალო ტემპერატურა 0,3 °C, ივლისი 25,3 °C. აბსოლუტური მინიმალური ტემპერატურა - 25 °C, აბსოლუტური მაქსიმალური 41 °C. ნალექები 422 მმ წელიწადში.მაქსიმალური მაისშია (68 მმ), მინიმალური - იანვარში (16 მმ). გარდაბნის ვაკე მდინარეებით ღარიბია. დასავლეთით ჩამოუდის მდინარე მტკვარი, ტერიტორიის დიდი ნაწილი ირწყვის გარდაბნის არხით, სამხრეთ-აღმოსავლეთით მდებარეობს ჯანდარის ტბა. გარდაბნის ვაკეზე ჭარბობს სხვადასხვა სახის წაბლა ნიადაგი. ტაფობებსა და ურწყავ უბნებში გავრცელებულია დამლაშებული და ბიცობიანი ნიადაგები, მდინარე მტკვრის გაყოლებით - ალუვიური ნიადაგი.
მცენარეულ საფარში გაბატონებულია მშრალი ველისა და ნახევარუდაბნოს ასოციაციები. დამახასიათებელია უროიანი და ავშნიან-უროიანი ველები. ფართოდაა გავრცელებული ავშანი და მლაშობის მცენარეები. მტკვრის სანაპიროზე ფრაგმენტებად შემორჩენილია ჭალის ტყეები.
გარდაბნის ვაკის გარფლებში განვითარებულია ჭალის ტყის, ტერასული ვაკის ველისა და ნახევარუდაბნო-მშრალი ველის ლანდშაფტები. ვაკის დიდი ნაწილი გადახნულია, გამოყენებულია მარცვლეული და ბაღჩეულ-ბოსტნეული კულტურებისათვის, ურწყავ ადგილებზე საძოვრებია.
ისტორიულად ცნობილი იყო, როგორც საზამთრო საძოვრები და ქართველ მეფეთა სანადირო ადგილი. გვიანდელ შუა საუკუნეებში აქ თურქმანული მესაქონლე ტომები დასახლდნენ, რომლებიც XIX საუკუნის I ნახევარში ქვემო ქართლში გადავიდნენ. ამის შემდეგ ყარაიას საზამთრო საძოვრებად იყენებდნენ ქართველი მთიელები (ხევსურები).
მოხსენიებულია მრავალ საისტორიო წყაროში, მათ შორის ვახუშტი ბატონიშვილის საქართველოს გეოგრაფიაში და დატანილია მის ატლასებზეც.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ვაკეები
აბაზური ენა
აბაზური ენა (Абаза бызшва) — იბერიულ-კავკასიურ ენათა ოჯახის აფხაზურ-ადიღური ჯგუფის აფხაზურ-აბაზური ქვეჯგუფის ენა. აბაზური ენის დღე — 14 იანვარი. აბაზური ენა აფხაზურ ენასთან ერთად ქმნის ერთ ენობრივ ერთეულს, მაგრამ ტერიტორიული გათიშულობის გამო აბაზური სალიტერატურო ენა გამიჯნულია აფხაზური სალიტერატურო ენისაგან. საკუთრივ აბაზური ენა გავრცელებულია ძირითადად რუსეთის ფედერაციის ყარაჩაი-ჩერქეზეთის რესპუბლიკაში.
ამ ენაზე ლაპარაკობს დაახლოებით 38 000 კაცი რუსეთში, ხოლო 10 000 — თურქეთში.
აქვს ორი დიალექტი — ტაპანთური (ტაფობისა, ველისა), რომელზეც ლაპარაკობს უმრავლესობა და აშხარული (მთისა). სხვაობა დიალექტებს შორის უპირატესად ფონეტიკურია. მნიშვნელოვანი ფონეტიკური სხვაობაა კილოკავებსა და თქმებშიც. აბაზური ენის მორფოლოგიური წყობა არსებითად ისეთივეა, როგორიც აფხაზური ენისა. ზოგადი სხვაობა თავს იჩენს სახელის გაფორმებაში (განსაზღვრულობა — განუსაზღვრელობა, ე. წ. ბრუნვის ფორმათა წარმოება, თანადროულთა სისტემა და სხვა). აბაზურ ენაზე (განსაკუთრებით მის ტაფანთურ დიალექტზე), კერძოდ ლექსიკაზე. სიტყვათწარმოებასა და ფრაზეოლოგიაზე საგრძნობი გავლენა მოუხდენია ადიღურ ენებს. აბაზურ სალიტერატურო ენას საფუძვლად უდევს ტაპანთური დიალექტის ყუბინაელბურგანის კილოკავი (ე. წ. შიშინა ვარიანტი).
ანბანი
აბაზური ენის დამწერლობა შეიქმნა 1932 წელს ლათინური გრაფიკის საფუძველზე. 1938 წლიდან შემოღებულია კირილიცა და მოიცავს 71 ასო–ნიშანს (გრაფემას).
სქოლიო
კატეგორია:აბაზური ენა
თვალჭყეტია
სქოლიო
კატეგორია:თვალჭყეტია კატეგორია:საქართველოს წითელ წიგნში შეტანილი ცხოველები
სერანგი
სერანგი (Kota Serang) — ქალაქი ინდონეზიაში, ბანტენის პროვინციის დედაქალაქი და სერანგის სარეგენტოს ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს პროვინციის ჩრდილოეთ ნაწილში. ქალაქზე გაივლის ჯაკარტა–მერაკის დამაკავშირებელი გზატკეცილი.
სერანგის კლიმატი ეკვატორულია, რომელსაც მშრალი სეზონი არ გააჩნია. გასასვლელი აქვს იავის ზღვაზე.
2010 წლის აღწერის მონაცემებით, სერანგის მოსახლეობა 576 961 ადამიანია და წარმოადგენს ბანტენის პროვინციის მესამე ყველაზე ხალხმრავალ ქალაქს. მდებარეობს დიდი ჯაკარტის აგლომერაციიდან 15 კმ–ში და ზოგჯერ მის შემადგენელ ნაწილადაც მოიაზრებენ.
ჩოლ გალას წყარო
ჩოლ გალას წყარო (Çöl qala bulağı) — შუშის რაიონის ერთ-ერთი ცნობილი წყარო და ისტორიული ადგილია. იგი მდებარეობს ჩოლ გალას მეჩეთის მახლობლად, ჩოლ გალას უბანში. წყაროს ნაგებობები ოთხკუთხა ფორმის იყო და მათ მახლობლად მდებარე მეჩეთების სტილში იყო აგებული.
ჩოლკგალას წყარო მდებარეობს ქალაქ შუშაში, ვალიდა ტუტაიუგის ქუჩაზე. წყარო აშენდა მე-19 საუკუნეში. ამ მოედანზე მტკნარი და სუფთა წყლით წყარო აშენება. პატარა სახლის ფორმის ქვის შადრევანი, რომელიც მოგვაგონებს ზოგადი მეჩეთის სახურავს თავისი ორმაგი ფერდობიანი სახურავით მეჩეთის ელემენტებს წააგავს თავისი დეკორაციებით მთლიან ფასადზე. ამ თვალსაზრისით, მეჩეთის წინ წყარო განიხილება, როგორც საერთო კომპოზიცია, რადგან იგი ჰარმონიაშია მასთან.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის ძეგლები
ნახიდურის ნასოფლარი
ნახიდურის ნასოფლარი — არქეოლოგიური ძეგლი ბოლნისის მუნიციპალიტეტში სოფელ ნახიდურში, რომელიც გაშლილია მდინარე ხრამის მარჯვენა მხარეს მდებარე კლდოვანი მასის აღმოსავლეთ ნაწილში.
ნასოფლარი კლდის მასივის სამხრეთ და აღმოსავლეთ ექსპოზიციაზე ტერასულად გაშლილი განვითარებული შუა საუკუნეების დასახლებაა. ნაგებობები ნაგებია ნატეხი ადგილობრივი ქვის მშრალი წყობით და დუღაბით. შეინიშნება ორ ნაწილად გაყოფილი დასახლება, რომელსაც შუაში დასავლეთიდან აღმოსავლეთით ქუჩა კვეთავს. სახლები მიწურის ტიპის უნდა ყოფილიყო რამდენიმე სენაკიანები. ქვედა ტერასაზე, სამხრეთ ექსპოზიციაზე მდებარეობს ნასოფლარის ეკლესია თავისი გალავნით. გალავანი მხოლოდ ჩრდილოეთიდან აქვს შემორჩენილი. ეკლესია დარბაზულია. ნაგებია სხვადასხვა ზომის ბაზალტის ნატეხი ქვით დუღაბზე. დგას დაბალ და ფართო ცოკოლზე. შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია, რომლის ღერძზე ვიწრო სარკმელია გაჭრილი. ტაძარს კირით მოგებული იატაკი ქონია. ტაძარს სამხრეთიდან შემდგომი პერიოდის ვიწრო ეკვდერი აქვს, რომლის კარი ტაძრის კარის გასწვრივ, სამხრეთ კედელშია გაჭრილი. ეკვდერის იატაკი ერთი საფეხურით მაღლაა, ვიდრე ტაძრისა. ნასოფლარის აღმოსავლეთ ექსპოზიციაზე, მდინარე ხრამის ფლატეზე განლაგებულია რვასენაკიანი საცხოვრისი, რომლის ოთახების ნაწილი კლდეში ნაწილობრივ შემჯდარი კედლებითაა ნაგები, ნაწილი კი ცალკე ამოყვანილით. კედლების სისქე 80-1 მეტრს შორის მერყეობს. სახლის ერთი ოთახი როგორც ჩანს ერდოიანი დარბაზი უნდა ყოფილიყო, დანარჩენები სამეურნეო დანიშნულების. სახლი ტერასულადაა განლაგებული. აღნიშნული ნაგებობა გაითხარა 1974-1975 წლებში ქვემო ქართლის არქეოლოგიური ექპსედიციის მიერ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბოლნისის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
მირიქენდი
მირიქენდი შეიძლება აღნიშნავდეს:
კუშჩი (წალკის მუნიციპალიტეტი)
კუშჩი (ყოფილი გველფარეხა) — სოფელი საქართველოში, წალკის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მდინარე ქციის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 1540 მ, წალკიდან 24 კმ.
ისტორია
კუშჩი უწოდეს XIX საუკუნის 30-იან წლებში სოფელში დასახლებულმა ბერძნებმა. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მერძევეობა და მეკარტოფილეობა. კუშჩის სასოფლო საბჭო მოიცავდა სოფლებს კუშჩი, ბურნაშეთი, ოზნი, ოლიანგი ყიზილქილისა, ჯინისი.
Compsodrillia gundlachi
Compsodrillia gundlachi — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
კვირიკაძე
საკუთარი სახელი კვირიკაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
877
თარიღი უცნობია
*
პოლ ბოკიუზი
პოლ ბოკუზი (Paul Bocuse) (დ. 11 თებერვალი, 1926 — გ. 20 იანვარი, 2018) — ფრანგი შეფ-მზარეული და რესტორატორი ლიონიდან, XX საუკუნის ერთ-ერთი ყველაზე განთქმული მზარეული, ცნობილი მაღალი ხარისხის რესტორნებითა და კულინარიისადმი ინოვაციური მიდგომით. ის არის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი შეფი, რომელიც ასოცირდება ნუველ კუიზინთან, მომზადების წესი დამახასიათებელი სიმარტივითა და ნაკლები კალორიულობით, განსხვავებით კლასიკური სამზარეულოსგან, და ხაზს უსვამს უმაღლესი ხარისხისა და უახლესი ინგრედიენტების მნიშვნელობას.
პოლ ბოკიუზის მტკიცებით ტერმინი "ნუველ კუიზინი" პირველად გამოიყენა ანრი გოლმა, ბოკიუზისა და სხვა უდიდესი შეფების მიერ 1969 წელს კონკორდის პირველ რეისზე მომზადებული საჭმელის აღწერისას. 1975 წელს ელისეის სასახლეში პრეზიდენტის ვახშმისთვის მან მსოფლიოში განთქმული ტრუფელის სუპი ( soupe aux truffes) მოამზადა. მას შემდეგ ეს სუპი ბოკიუზის ლიონის რესტორანში მზადება სახელით Soupe V.G.E., სადაც V.G.E. საფრანგეთის ყოფილი პრეზიდენტი ვალერი ჟისკარ დ'ესტენის ინიციალებია.
სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი მზარეულები კატეგორია:დაბადებული 11 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1926 კატეგორია:გარდაცვლილი 20 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 2018 კატეგორია:მიშლენის მეგზურის ვარსვლავით დაჯილდოებული რესტორნები და მზარეულები
ბესტიაშვილის თეთრა
აგუნა — ქართული თეთრყურძნიანი სელექციური სასუფრე ვაზის ჯიში.
გამოყვანილია ვასილ ბესტავაშვილის მიერ 1950 წელს შასლასა და სუფრის გორულას შეჯვარებით.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი მომრგვალო ან ოვალურია, ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე სუსტადაა დაფარული ჯაგრისებრ-აბლაბუდისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალოზე დიდია, კონუსური, ხშირად ფრთიანი, საშუალო სიმკვრივის ან კუმსი. მარცვალი მომრგვალოა, მოთეთრო-მოყვითალო. დაფარულია სქელი ცვილისებრი ფიფქით. კანი სქელია და საშუალო სიმკვრივის. რბილობი ხორციანია და მკვრივია, გემო — სასიამოვნო.
ვაზი საშუალო ან საშუალოზე ძლიერი ზრდისაა. საადრეო სიმწიფისაა. სავეგეტაციო პერიოდის ხანგრძლივობა 126-130 დღეა. მტევნის საშუალო წონა 230-260 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 10.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 16-17%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 5-5.5 გ/ლ-ს. ბესტავაშვილის თეთრა მაღალხარისხიან სასუფრე ყურძენს იძლევა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი სელექციური სასუფრე ქართული ჯიშები
ჩემი ცხოვრება (ნოველა)
ჩემი ცხოვრება (Моя жизнь) — ანტონ ჩეხოვის ნოველა, რომელიც 1896 წელს დაიწერა. პირველად, 1896 წლის ოქტომბერ-დეკემბერში, ჟურნალ „ნივა“-ს ყოველთვიური ლიტერატურული დამატების მე-10 ნომერში გამოქვეყნდა.
გამოქვეყნების ისტორია
ნაწარმოები პირველად 1896 წლის ოქტომბერ-დეკემბერში, ჟურნალ „ნივა“-ს ყოველთვიური ლიტერატურული დამატების № 10-12-ში გამოქვეყნდა. ნოველის რამდენიმე ნომერში დაბეჭდვა დასაბუთებული იყო შემდეგი შეხედულებებით: ნიკოლოზ II-ის კორონაციის შემდეგ მუშათა გაფიცვიების ზრდისა და ახალი ცენზორის დანიშვნის გამო გამომცემლებიუფრო მეტ სიმკაცრეს ელოდნენ. ამიტომ ჟურნალში დასაბეჭდად ნოველის ტექსტი ისე დაყვეს, რომ პირველ წიგნში ცენზურული თვალსაზრისით შედარებით ყველაზე უსაფრთხო პირველი ხუთი თავი შევიდა. ამით ისინი ცენზორის სიფხიზლის მოდუნებას ცდილობდნენ.
ავტორის მიერ გადამუშავებული ნაწარმოები, შევიდა ალექსეი სუვორინის მიერ გამოცემულ მოთხრობათა კრებულში „კაცები“. ნოველა ჩემი ცხოვრება უცვლელად იბეჭდებოდა კრებულის შვიდივე გამოცემაში (1897-1899). ჩეხოვის მცირე შესწორებებით ნოველა შევიდა 1899-1901 წლებში ადოლფ მარქსის მიერ გამოცემულ მისივე ნაწარმოებების კრებულის მეცხრე ტომში.
ნოველაში ნაჩვენებია ცხოვრებისეული შთაბეჭდილებების ჯაჭვი, მწერლის ბავშვობიდან დაწყებული. პ. სუროჟსკი (პ. შატილოვი) წერდა: „...თითქოს, როდესაც ჩეხოვი ამას წერდა, ტაგანროგზე ფიქრობდა“.
ფონი
ჩეხოვმა ნაწარმოებზე მუშაობა 1896 წლის თებერვალში დაიწყო და იმავე წლის ივლისის ბოლოს დაასრულა. ხშირად მისი სახელწოდების გამო უთანხმოება წარმოიშობოდა ხოლმე. სახელწოდება „ჩემი ცხოვრება“ ჩეხოვს არ მოსწონდა, მას სურდა მისთვის „ოთხმოცდაათიან წლებში“ დაერქმია. „ნივა“-ში ჟურნალ ნივის რედაქტორმა ალექსეი ტიხონოვ-ლუგოვოიმ გადაწყვიტა, რომ შემოთავაზებული სახელწოდება რარაც მემორიალის მსგავსია და უკვე ამჟამად არსებული სახელწოდება შესთავაზა. ავტორმა წინააღმდეგობა არ გაუწია.
ლეოპოლდ I (სრი)
ლეოპოლდ I (Leopold I.), სრული სახელია ლეოპოლდ იგნას იოზეფ ბალთაზარ ფელიციანი (Leopold Ignaz Joseph Balthasar Felician; დ. 9 ივნისი, 1640, ვენა, ავსტრია ― გ. 5 მაისი, 1705, ვენა, ავსტრია) ― ჰაბსბურგთა დინასტიის წარმომადგენელი. იმპერატორ ფერდინანდ III-ისა და დედოფალ მარია ანა ესპანელის ძე. საღვთო რომის იმპერატორი, გერმანიის, უნგრეთის, ბოჰემიისა და ხორვატიის მეფე, ასევე ავსტრიის ერცჰერცოგი 1658 წლიდან გარდაცვალებამდე, ტრანსილვანიის დიდი მთავარი 1692 წლიდან და ასევე ტეშენის ჰერცოგი 1657 წლიდან. იგი ჰაბსბურგთა ისტორიაში ყველაზე ხანგრძლივად, 46 წლისა და 9 თვის განმავლობაში მართავდა იმპერიას.
იმპერატორი ლეოპოლდი სამ ომში იბრძოდა საფრანგეთის წინააღმდეგ: დევოლუციურ ომში, ცხრაწლიან ომსა და ესპანური მემკვიდრეობის ომში. უკანასკნელი მათგანის დასრულებას თავად ლეოპოლდი ვერ მოესწრო და მისმა ძემ, კარლ VI-მ დაასრულა, რომელიც დამარცხდა, თუმცა მიიღო ესპანეთის ყველა ევროპული კოლონია. მისი გარდაცვალებისას ჰაბსბურგთა მონარქიაცა და მთელი ევროპაც ომის ქარცეცხლში იყო ჩაფლული.
ადრეული წლები
მარცხნივ|მინი|260x260პქ|ლეოპოლდის მშობლები 1630 წელს ლეოპოლდი დაიბადა 1640 წლის 9 ივნისს ვენაში. იგი იყო საღვთო რომის იმპერატორ ფერდინანდ III-ისა და მისი პირველი ცოლის, დედოფალ მარია ანა ესპანელის უმცროსი ვაჟი. ვინაიდან ის ტახტის მეორე მემკვიდრე იყო თავისი ძმის, ფერდინანდის შემდეგ, მშობლებმა მას მაინც სტანდარტული განათლება მისცეს და ლეოპოლდი სწავლობდა: თავისუფალ ხელოვნებას, ისტორიას, ლიტერატურას, მუსიკას, ასტრონომიასა და საბუნებისმეტყველო მეცნიერებებს. იგი განსაკუთრებით მიდრეკილი იყო უცხო ენების ათვისებისაკენ, რის გამოც მშობლიური გერმანულის გარდა იგი კარგად საუბრობდა ლათინურად, იტალიურად, ფრანგულად და ესპანურად. აღსანიშნავია, რომ მისი ფავორიტი არა გერმანული, არამედ იტალიური ენა იყო და უმეტესად სწორედ ამ ენაზე ლაპარაკობდა.
როგორც უმცროს ძეს, მშობლები მას სასულიერო კარიერისათვის ამზადებდნენ, თუმცა, სრულიად მოულოდნელად, 1654 წელს ერცჰერცოგი ფერდინანდი უშვილოდ დაიღუპა, რის გამოც ლეოპოლდი გახდა ტახტის პირველი მემკვიდრე. ამის მიუხედავად, მის პიროვნებასა და შემდეგში პოლიტიკაზეც, სასულიერო განათლებამ დიდი გავლენა იქონია. იგი მთელი ცხოვრების განმავლობაში იმყოფებოდა იეზუიტთა ორდენისა და ზოგადად, კათოლიკური ეკლესიის ძლიერი გავლენის ქვეშ. ამის გამო ხშირად მას განიხილავენ, როგორც ავსტრიაში კათოლიკობის მთავარ დამცველ-შემნარჩუნებლად, თუმცა, მეორე მხრივ, მისი ფანატიკური წრმენის გამო იგი უკომპრომისო და ხშირად შეუვალი მონარქი იყო, რაც მმართველისათვის არ მიიჩნევა კარგ თვისებად.
როგორც აღწერდნენ, ლეოპოლდს ჰაბსბურგთათვის დამახასიათებელი გარეგნობა, ანუ წინ წამოწეული, ე.წ. „ჰაბსბურგის ყბა“ და დიდი ტუჩები ჰქონდა. საშუალო სიმაღლის, გამხდარ და „ავადმყოფური გარეგნობის“ ლეოპოლდს ცივი, თავშეკავებული და მეტად ასოციალური ხასიათი ჰქონდა. თუმცა, როგორც ამბობენ, იგი პარტნიორებთან მეტად გახსნილი იყო.
ტრადიციისამებრს, როგორც პირველი მემკვიდრე, 1655 წელს იმპერატორმა ლეოპოლდი უნგრეთის, 1656 წელს ბოჰემიის, ხოლო 1657 წელს ხორვატიის მეფედ დასვა. სულ მალე, 1658 წლის 18 ივლისს ფერდინანდ III გარდაიცვალა და საღვთო რომის იმპერატორიც ლეოპოლდ I ხდება. აღსანიშნავია, რომ მის იმპეარტორად არჩევას დიდად ეწინააღმდეგებოდა კარდინალი მაზარინი, რომელსაც სურდა, ამ თანამდებობაზე პრინცი ფერდინანდ მარია ბავარიელი, ან სხვა არაჰაბსბურგი დანიშნულიყო. ამის მიუხედავად, 1658 წლის 1 აგვისტოს ფრანკფურტში ლეოპოლდი იმპერატორად ეკურთხა. მაზარინის მისწრაფებების გამო, ლეოპოლდ I-მა ესპანეთის მეფე ფილიპე IV-ს მალევე აღუთქვა საფრანგეთთან ომში დახმარება. ასე დაიწყო ლეოპოლდის მრავალწლიანი მმართველობა, რომელიც მთლიანად საფრანგეთის მეფე ლუი XIV-სთან მეტოქეობით ხასიათდება.
ჩრდილოეთის მეორე ომი
მარცხნივ|მინი|310x310პქ|ევროპა 1648 წელს ლეოპოლდის, როგორც იმპერატორის პირველი ომი იყო ჩრდილოეთის მეორე ომი (1655-1660), რომელშიც შვედეთის მეფე კარლ X ცდილობდა პოლონეთის მეფე გამხდარიყო ტრანსილვანიის მთავარ გრიგორი II რაკოჩის დახმარებით. ლეოპოლდის მამა, იმპერატორი ფერდინანდ III პოლონეთის მეფე იან II კაზიმირის მოკავშირე იყო, რის გამოც ლეოპოლდი მის მხარეს ჩაება ომში. თუმცაღა, 1656 წელს იანი დაამხეს, რის შემდეგაც პოლონეთში შეყვანილი ავსტრიული ჯარები ლეოპოლდმა უკან გაიყვანა. როგორც ცნობილია ავსტრიელები ტრანსილვანიელებმა დაამარცხეს და შემდეგ მათ საკმაოდ დიდ მანძილზე, დანიამდე სდიეს. საბოლოოდ, 1660 წელს ომი დასრულდა ოლივას ზავით, რის შემდეგაც იან II კაზიმირი პოლონეთის მეფედ აღდგა.
ადრეული ომები ოსმალეთის წინააღმდეგ
ოსმალეთის იმპერია ყოველთვის უხეშად ერეოდა ტრანსილვანიის სამთავროს პოლიტიკასა და საქმეებში, რომელიც მისი დაუმორჩილებელი ვასალი იყო. ოსმალთა ამ ჩარევებმა გამოიწვია ტრანსილვანიის ავსტრიასთან დაახლოვება და ის, რომ მის დასაცავად 1663 წელს ლეოპოლდმა ომი გამოუცხადა სულთანს. გერმანელი მთავრებისა და საფრანგეთის დახმარებით ლეოპოლდმა წარმატებას მიაღწია. 1664 წლის აგვისტოში იმპერიულმა ჯარებმა რაიმონდო მონტეკუკოლის თაოსნობით დიდი გამარჯვება მოიპოვა ოსმალებზე სენტ-გოტჰარდთან. ამის შემდეგ იმპერატორმა სულთანთან ვარშავის ოცწლიანი ზავი დადო, რომლითაც ავსტრიას წინანდელთან შედარებით უფრო მეტი თავისუფლება მიენიჭა ოსმალეთისაგან.
ომები საფრანგეთის წინააღმდეგ
მინი|იმპერატორი ლეოპოლდი ახალგაზრდობაში ფრანგების ექსპანსია ევროპაში სულ უფრო ავიწროვებდა ჰაბსბურგთა სამფლობელოებსა და მათ მოკავშირეებს, რასაც მოჰყვა 1670 წელს მათ მიერ ავსტრიელთა მოკავშირისა და სტრატეგიული პარტნიორის, ლოთარინგიის საჰერცოგოს ანექსია. 1672 წელს დაიწყო ფრანკო-ჰოლანდიური, იგივე დევოლუციური ომიც. ჰოლანდიის რესპუბლიკა განადგურების პირას აღმოჩნდა, რის გამოც მან უკანა პლანზე გადასწია თავისი რელიგიური შეხედულებები და ჰოლანდიის გადასარჩენად გაურიგდა პროტესტანტულ ბრანდენბურგ-პრუსიას. მიუხედავად იმისა, რომ ამ დროს უნგრეთშიც აჯანყება მძვინვარებდა, ლეოპოლდმა პრიორიტეტად ჰოლანდიის გადარჩენა და ფრანგების შეჩერება მიიჩნია. თუმცაღა, ავსტრიელთა ჯარში არსებულმა ქაოსმა შეაშფოთა მისი მოკავშირეები და 1673 წელს ბრანდენბურგ-პრუსია ომიდან გავიდა.
იმავე წლის აგვისტოში ლეოპოლდმა ჰოლანდიასთან, ესპანეთთან და ლოთარინგიასთან ერთად ჩამოაყალიბა ოთხმაგი ანტიფრანგული კოალიცია. 1678 წელს გაფორმებული ნიმენგენის ხელშეკრულებით ომი ოფიციალურად ფრანგული გამარჯვებით დასრულდა, მაგრამ აღნიშნულმა კოალიციამ მას ბევრ რამეში შეუშალა ხელი და შეზღუდა მათი წინსვლა. მარცხნივ|მინი|325x325პქ|ლუი XIV, ლეოპოლდის მთავარი ოპონენტი დაზავებისთანავე ლუი XIV-მ თავისი აგრესიული პოლიტიკა განაახლა და ამჯერად გერმანიის საზღვრებისკენ მიმართა. ოსმალეთის იმპერიასთან ბრძოლაში ჩართულმა ლეოპოლდმა მთელი ყურადღება ისევ საფრანგეთისკენ მიმართა და 1682 წელს ანტიფრანგულ ლიგაშიც შევიდა, რასაც ორ წელიწადში მოჰყვა რეგენსბურგის ზავიც. 1686 წელს იმპერატორმა თავის მოკავშირეებთან ერთად ჩამოაყალიბა აუგსბურგის ლიგა, რათა შეენარჩუნებინათ ვესტფალიის ზავით დადგენილი საზღვრები. სწორედ ამ დროს მთელი ევროპის ყურადღება ინგლისში დატრიალებულმა მოვლენებმა მიიპყრო, სადაც მეფე ჯეიმზ II მისმა ასულმა მერიმ და მისმა ქმარმა, უილიამ III ორანელმა ჩამოაგდეს. არსებული სიტუაციით ლუიმ ისარგებლა და გერმანიაში შეიჭრა. 1689 წელს ბრანდენბურგ-პრუსიასთან, გერმანელ მთავრებთან, ესპანეთთან, ინგლისსა და დანიასთან ერთად ლეოპოლდმა კიდევ ერთი ანტიფრანგული კოალიცია შექმნა, რასაც მოჰყვა სასტიკი ბრძოლების გაჩაღება მთელ დასავლეთ ევროპაში. 1697 წელს გაფორმებული რიისვიკის ზავით ინგლისი, ესპანეთი და ჰოლანდია საფრანგეთს დაუზავდა.
ლეოპოლდმა თავიდან უარი თქვა რიისვიკის ზავზე ხელის მოწერაზე, რადგან მიიჩნევდა, რომ ეს დიდწილად ლახავდა მის ინტერესებს, თუმცა მომდევნო თვეში იძულებული გახდა დათანხმებოდა პირობებს და მთელი რიგი გერმანული მიწები ფრანგებისთვის დაეთმო. საფრანგეთთან მშვიდობამ სულ სამ წელს გასტანა, რასაც ესპანეთის მეფე კარლოს II-ის დაღუპვა და 1700 წელს ესპანური მემკვიდრეობისათვის ომის დაწყება მოჰყვა. აქ ერთმანეთს ისევ ლუი და ლეოპოლდი დაუპირისპირდნენ, რამეთუ ორივე მათგანი ფილიპე III-ის შვილიშვილი და ფილიპე IV-ის სიძე იყო, ლუი ესპანეთის მეფის უფროსი ასულის ძე იყო და ცოლადაც უფროსი ქალიშვილი ჰყავდა, ლეოპოლდს კი უმცროსი, მაგრამ ლეოპოლდი ესპანეთის მეფის მოგვარე იყო. ლუიმ ესპანეთის მეფედ თავისი შვილიშვილი, ანჟუს ჰერცოგი ფილიპე V გამოაცხადა. მალევე უილიამ III-ის ხელმძღვანელობით კიდევ ერთი დიდი ანტიფრანგული ლიგა შეიქმნა. 1703 წელს ლეოპოლდმა თავისი ძის, კარლის სახელით ოფიციალურად განაცხადა პრეტენზია ესპანეთის ტახტზე. მართალია ესპანეთი ბურბონებსა და ფილიპე V-ს დარჩა, მაგრამ ამას ლეოპოლდი ვეღარ მოესწრო, რამეთუ ომი 1714 წელს დასრულდა, თავად კი 1705 წელს გარდაიცვალა.
საშინაო პრობლემები
მინი|375x375პქ|ლეოპოლდ I, შესრულებულია გვიდო კანიაჩის მიერ იმპერატორი მმართველობისას განაგრძობდა აბსოლუტიზმის ელემენტების გამოყენებას და თავისი ნების მიხედვით ხსნიდა და ნიშნავდა თანამდებობის პირებს. 1669 წელს პირველი მინისტრი იოჰან ვაირჰარდ აუერშპერგი გაათავისუფლა და ვენცელ ეისებიუს ლობკოვიჩი დანიშნა, თუმცა 1674 წელს ისიც მოხსნა. მათი გათავისუფლების მიზეზი მინისტრებისა და საფრანგეთის მეფის საიდუმლო კავშირები გახდა.
მეუღლეები
ლეოპოლდი 1666 წლის 25 აპრილს მარიონეტულად მადრიდში, ხოლო იმავე წლის 12 დეკემბერს უკვე ვენაში პირადად დაქორწინდა ინფანტა მარგარიტა ტერეზა ესპანელზე (1651-1673), ესპანეთის მეფე ფილიპე IV-ისა და თავისი დის, დედოფალ მარიანა ავსტრიელის ერთადერთ ქალიშვილზე, რომელიც მოქმედი მეფის, კარლოს II-ის უფროსი და და საფრანგეთის დედოფალ მარია ტერეზა ესპანელის ნახევარ-და იყო. გარდა იმისა, რომ მარგარიტა ტერეზა ლეოპოლდს დისწულად ერგებოდა და მასზე 11 წლით იყო უმცროსი, ისინი ბიძაშვილ-მამიდაშვილებიც იყვნენ, რამეთუ ლეოპოლდის დედა ესპანეთის მეფე ფილიპე IV-ის ღვიძლი და იყო. წყვილს არც თუ ისე ბედნიერი და ხანმოკლე ქორწინებიდან სულ ოთხი შვილი შეეძინა, რომელთაგან ერთი გადაურჩა ჩვილობაში სიკვდილს. 1673 წლის 12 მარტს 21 წლის მარგარიტა ტერეზა მშობიარობას გადაჰყვა.
ცოლის დაღუპვის შემდეგ უმემკვიდრეოდ დარჩენილმა ლეოპოლდმა, მტრების დასაცხრობად და მემკვიდრის გასაჩენად სასწრაფოდ ხელმეორე ქორწინება გადაწყვიტა. ამის გამო იგი 1673 წლის 15 ოქტომბერს დაქორწინდა ასევე თავის ბიძაშვილ კლაუდია ფელიჩითა ავსტრიელზე (1653-1676), რომელიც ტიროლის გრაფ ფერდინანდ კარლ ავსტრიელისა და ანა მედიჩის ასული იყო. მამამისს ძე არ ჰყავდა, ამიტომაც მასზე ქორწინებით ტიროლი ლეოპოლდს დარჩა. წყვილს სულ ორი გოგონა შეეძინა, მაგრამ ორივე მათგანი ჩვილობაში დაიღუპა, თავად 22 წლის კლაუდია ფელიჩიტა კი მასზე მშობიარობისას დაიღუპა.
ისევ მემკვიდრის გაჩენის სურვილით, 1676 წლისვე 14 დეკემბერს ლეოპოლდი მესამედ და უკანასკნელად დაქორწინდა პრინცესა ელეონორ მაგდალენა ნოიბურგელზე (1655-1720). იგი იყო პფალცის კურფიურსტ ფილიპ ვილჰელმისა და ელიზაბეთ ამალია ჰესენ-დარმშტადტელის ასული, ასევე ესპანეთის დედოფალ მარია ანას, პორტუგალიის დედოფალ მარია სოფიას, პარმის ჰერცოგინია დოროთეა სოფიასა და პოლონეთის პრინცესა ჰედვიგ ელიზაბეთის და. მესამე ქორწინება ბედნიერი, ხანგრძლივი და ნაყოფიერი აღმოჩნდა და ახალმა დედოფალმა ლეოპოლდს ათი შვილი გაუჩინა, მათ შორის მომავალი ორი იმპერატორი.
ტიტულები
ტახტზე ასვლის შემდეგ მისი სრული წოდება ასეთი იყო: „ლეოპოლდ I, ღვთის ნებით არჩეული საღვთო რომის იმპერატორი, სამუდამო ავგუსტი, მეფე გერმანიისა, მეფე უნგრეთისა, მეფე ბოჰემიისა, დალმაციისა, ხორვატიისა, სლავონიისა, რამისა, სერბეთისა, გალიციისა, ლოდომერიისა, კუმანისა, ბულგარეთისა, ერცჰერცოგი ავსტრიისა, ჰერცოგი ბურგუნდიისა, ბრაბანტისა, შტირიისა, კარინტიისა, მარკგრაფი მორავიისა, ჰერცოგი ლუქსემბურგისა, ზემო და ქვემო სილეზიისა, ვიურტემბერგისა, ტეკისა, პრინცი შვაბიისა, გრაფი ჰაბსბურგისა, ტიროლისა, კობურგისა და გორიციისა, ლანდგრაფი ალზაკისა, მარკიზი საღვთო რომის იმპერიისა, ბურგოვიისა, ენზისა, ზემო და ქვემო ლუზატიისა, ბატონი სლავონიის მარკიზატისა, ნაონის პორტისა და ზალინესისა და სხვათა და სხვათა“.
ჩერქეზული ენები
მინი|{{legend|#D9196D|ადიღური ენების გავრცელების არეალი}} მინი|ადიღური ენები კავკასიაში მინი|ადიღური ენები თურქეთში ჩერქეზული (ადიღეურ-ყაბარდოული) ენები (შემოკ. — ჩერქ.) — იბერიულ-კავკასიურ ენათა ოჯახის, აფხაზურ-ადიღურ ენათა ჯგუფის ერთ-ერთი შტო. შედის ადიღეური და ყაბარდოული ენები. ორივე ახალდამწერლობიანი ენაა. ადიღელებიც, ყაბარდოელებიც და ჩერქეზებიც მშობლიურ ენას უწოდებენ ადიღეურ ენას (ადიღა-ბზა). ადიღური ენების პარალელურად საენათმეცნიერო ლიტერატურაში ამავე მნიშვნელობით იხმარება ტერმინი „ჩერქეზული ენები“.
მეგი გოცირიძე
მეგი გოცირიძე (დ. 29 აპრილი, 1970, თბილისი) — ქართველი ინჟინერი, პოლიტიკოსი.
1993 წელს დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი სპეციალობით ელექტროქიმიურ წარმოებათა ტექნოლოგია. 2004-2008 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ნაციონალური მოძრაობა — დემოკრატები“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 29 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1970 კატეგორია:საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები (1993) კატეგორია:თბილისში დაბადებულები მეგი
კურიტიბის ბოტანიკური ბაღი
thumb|right|[[საფრანგეთი|ფრანგული ბაღები.]] კურიტიბის ბოტანიკური ბაღი (Jardim Botânico de Curitiba; Jardim Botânico Fanchette Rischbieter) — პარკი, რომელიც მდებარეობს ქალაქ კურიტიბაში, სამხრეთ ბრაზილიის უდიდეს ქალაქსა და პარანის  შტატის დედაქალაქში.
იგი წარმოადგენს ტურისტებისთვის უმთავრეს მიმზიდველ ქალაქს, (ეს არის არაოფიციალური სიმბოლოა სამხრეთ ბრაზილიაში) სადაც ასევე მდებარეობს პარანის ფედერალური უნივერსიტეტის კამპუსის ნაწილი. მისი საერთაშორისო საიდენტიფიკაციო კოდი არის „კურიტი“ („CURIT”).
ბოტანიკური ბაღი გაიხნსა 1991 წელს, რომელიც წარმოდგენილი იყო ფრანგული ბაღების სტილში. ჭიშკარში შესვლისთანავე, შადრევნების, ჩანჩქერების, ტბების და 458 მ² ფართობის მქონე სათბურის (რომლის ინტერიერშიც თავმოყრილია მცენარეთა ასლები, რომლებიც დამახასიათებელია ტროპიკული რეგიონებისთვის)  შუაგულში, იშლება ვრცელი, ფრანგული სტილის ბაღები. შესვლისთანავე, ვიზიტორებს გადმოეშლებათ ყვავილების ხალიჩა. იგი იკივებს 240 000 მ² ფართობს. მთავარი სათბური, არტ-ნუვოს სტილში,  თანამედროვე  მეტალის სტრუქტურით,  ჰგავს  შუა მე -19 საუკუნის კრისტალ პალასს, რომელიც მდებარეობს  ლონდონში. ბოტანიკური მუზეუმი, რომელშიც წარმოდგენილია ადგილობრივი ფლორის ეროვნული კოლექცია, იზიდავს  მკვლევარებს მთელი  მსოფლიოდან. იგი მოიცავს უამრავ ბოტანიკურ სახეობებს აღმოსავლეთ ბრაზილიის ტენიანი ატლანტიკური ტყიდან.
thumb|230px|left|ბოტანიკური [[მუზეუმი.]]
ადგილობრივ ტყეში მრავლადაა სასეირნო ბილიკები. სათბურის უკან მდებარეობს პოლონელი ბრაზილიელი ხელოვანის,   ფრანც კრაბერგის მუზეუმი,   რომელიც ჩაბმული იყო ბუნების დაცვის საქმეში;  1,320 კვადრატული მეტრი ტერიტორია, დაყოფილია მულტიმედიურ საკლასო ოთახებად. აუდიტორიაში განლაგებულია 60 სავარძელი, სადაც ხდება სხვადასხვა ნაშრომების გამოფენები, წარმოდგენილი სკულპტურებით ფოტოგრაფიებით, ვიდეოებით, პუბლიკაციებით და საგანმანათლებლო მასალებით.
მეორე მხარეს მდებარეობს ბოტანიკური მუზეუმი. ეს არის ხის შენობა, რომელსაც გააჩნია ხიდის შესასვლელი, რომელიც ასევე არის ხის მასალისგან დამზადებული. კურიტიბას ბოტანიკურ ბაღს გააჩნია ქვეყანაში სიდიდით მეოთხე ჰერბარიუმი. შენობის წინ მდებარეობს აუზი, რომელიც სავსეა კობრებით, კუებით, იხვინჯებით, ყანჩებით და ა. შ. აქვე მდებარეობს ტბა,   აუდიტორია,  ბიბლიოთეკა, საგამოფენო ფართი,  თეატრი, ჩოგბურთის კორტები  და საველოსიპედო გზა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კურიტიბა კატეგორია:ბრაზილიის ბოტანიკური ბაღები კატეგორია:ბრაზილიის პარკები კატეგორია:ბრაზილიის გეოგრაფია
13 (ფილმი)
13 — 2010 წლის ამერიკული ფილმი, რომელიც არის ამავე სახელწოდების 2005 წლის ფრანგული ფილმის გადამუშავებული ვერსია. მისი მოვლენები ვითარდება ნიუ-იორკში. ფილმის რეჟისორი და სცენარის ავტორია გელა ბაბლუანი.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:2010 წლის ფილმები კატეგორია:გელა ბაბლუანის ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები
ცინცინატი
ცინცინატი (Cincinnati) — ქალაქი აშშ-ის აღმოსავლეთ ნაწილში, ოჰაიოს შტატში. ჰამილტონის ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი. ქალაქი მდებარეობს ოჰაიოს შტატის სამხრეთ-დასავლეთით მდინარე ოჰაიოს ნაპირას, ოჰაიო-კენტუკის საზღვართან.
302 605 მცხოვრებით (2018, შეფასება) ცინცინატი არის სიდიდით მესამე ქალაქი ოჰაიოს შტატში (კოლუმბუსის და კლივლენდის შემდეგ) და 65-ე ქალაქი აშშ-ში.
ქალაქში არის უნივერსიტეტი, ზოოპარკი (აშშ-ში სიძველით მეორე ). ცინცინატი დაარსდა 1788 წელს.
სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის ქალაქები კატეგორია:ოჰაიო
ქრისტინა როსეტი
ქრისტინა ჯორჯინა როსეტი (დ. 5 დეკემბერი, 1830 — გ. 29 დეკემბერი, 1894) — ინგლისელი პოეტი, რომელიც რომანტიკულ, რელიგიურ და საბავშვო ლექსებს წერდა. მას ეკუთვნის ორი ცნობილი საშობაო სიმღერის ტექსტი, ესენია „In the Bleak Midwinter“ და „Love Came Down at Christmas“. იგი მხატვარი და პოეტი დანტე გაბრიელ როსეტის და იყო.
ადრეული ცხოვრება და განათლება
ქრისტინა როსეტი 1830 წელს ლონდონში დაიბადა. მისი მამა, პოეტი გაბრიელ როსეტი, 1824 წლიდან პოლიტიკური დევნილი იყო ვასტოდან, ხოლო დედა, ფრენსის პოლიდორი, ლორდი ბაირონის მეგობარი ფიზიკოსის, ჯონ უილიამ პოლიდორის და იყო. ქრისტინას ორი ძმა და ერთი და ჰყავდა. დანტე გაბრიელი გავლენიანი ხელოვანი და პოეტი გახდა, უილიამ მაიკლი და მარია ფრანჩესკა კი მწერლები გახდნენ. ქრისტინა დედმამიშვილებს შორის ყველაზე უმცროსი იყო. მან პირველი მოთხრობა, სანამ წერას ისწავლიდა, დედას კარნახით დააწერინა.
როსეტმა განათლება სახლის პირობებში მშობლებისგან მიიღო, რომლებმაც მას რელიგიური ნაშრომები, კლასიკოსები, ზღაპრები და რომანები გააცნეს. მას განსაკუთრებით ჯონ კიტსის, უოლტერ სკოტის, ენ რედკლიფისა და მეთიუ ლუისის ნამუშევრები ხიბლავდა. როსეტების ოჯახში ყოველთვის ღია იყო კარი იტალიელი სწავლულებისთვის, ხელოვანებისა და რევოლუციონერებისთვის. მომავალში ქრისტინას შემოქმედებაზე ძლიერი გავლენა იქონია დანტე ალიგიერის, პეტრარკასა და სხვა იტალიელი მწერლების ნაშრომებმა, რომლებსაც მის ოჯახში კარგად იცნობდნენ. როსეტის სახლი ახლოს იყო მადამ ტიუსოს მუზეუმთან, ლონდონის ზოოპარკთან და რეგენტის პარკთან, რომლებსაც იგი ხშირად სტუმრობდა.
1840-იან წლებში როსეტის მამის ფიზიკური და მენტალური ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუარესების გამო მისი ოჯახი ფინანსურ პრობლემებს შეეჯაზა. 1843 წელს, მას ქრონიკული ბრონქიტის და სავარაუდო ტუბერკულოზის დიაგნოზი დაუსვეს. ამასთანავე მან მხედველობა დაკარგა, რის გამოც შეწყვიტა კოლეჯში სწავლება და მთელი დარჩენილი ცხოვრება, 11 წელი, დეპრესიიგან იტანჯებოდა და ფიზიკური მხნეობა ვეღარ აღიდგინა. ოჯახის სარჩენად როსეტის დედამ მასწავლებლობა, თავად როსეტმა კი გუვერნანტობა დაიწყო. ამ პერიოდში მისი ძმა უილიამ სააქციო მარკების განყოფილებაში მუშაობდა, გაბრიელი ხელოვნების სკოლაში სწავლობდა, სახლში დარჩენილი ქრისტინა კი მარტოობისგან იტანჯებოდა. 14 წლის ასაკში მან სკოლაში სწავლა შეწყვიტა ნერვული აშლილობის გამო, რასაც თან ახლდა დეპრესიისა და სხვა თანხმლები დაავადებების შეტევები. ამ პერიოდში როსეტის დედა და და ინგლისის ეკლესიაში ჩამოყალიბებულ ანგლო-კათოლიკურ მოძრაობაში ჩაერთვნენ. რელიგიისადმი ერთგულებამ როსეტის ცხოვრებაში დიდი როლი ითამაშა.
ყმაწვილობის ბოლო წლებში როსეტი მზატვარ ჯეიმზ კოლინზონზე დაინიშნა. კონლინზონი როსეტის ძმებთან, დანტესთან და უილიამთან, ერთად ავანგარდული ხელოვანთა დაჯგუფების, პრერაფაელიტთა საძმოს, ერთ-ერთი დამაარსებელი იყო. მათი ნიშნობა 1850 წელს გაუქმდა, რადგან კოლინზონმა გადაწყვიტა, კათოლიკურ რწმენას დაბრუნებოდა. 1853 წელს, როცა როსეტის ოჯახი კვლავ ფინანსურ სიდუხჭირეს განიცდიდა, ქრისტინა დედას ქალაქ ფრომში სკოლის შენარჩუნებაში ეხმარებოდა, თუმცა ამ საქმეში მათ წარმატებას ვერ მიაღწიეს. 1854 წელს ისინი ლონდონში დაბრუნდნენ, სადაც ქრისტინას მამა გარდაიცვალა. მოგვიანებით როსეტმა ურთიერთობა გააბა ლინგვისტ ჩარლზ კეილეისთან, თუმცა რელიგიური მიზეზების გამო უარი თქვა მასთან დაქორწინებაზე. ქრისტინას ასევე ცოლობა შესთავაზა მხატვარმა ჯონ ბრეტმა, რომელსაც მისი მინიმუმ ორი პორტრეტი ეკუთვნის, თუმცა მანაც უარი მიიღო.
კარიერა
როსეტის პოეტური მოღვაწეობის დასაწყისი 1842 წლით თარიღდება. 1947 წელს მან ბიბლიურ, ხალხური ზღაპრებისა და წმინდანთა ცხოვრების თემაზე სონეტების, ბალადებისა და ჰიმნების წერა დაიწყო. მის ადრეულ ნამუშევრებში ხშირად ვხვდებით რომანტიკოსთათვის დამახასიათებელ განცდებს სიკვდილისა და დანაკარგის შესახებ. 1848 წელს ლიტერატურულ ჟურნალში Athenaeum 18 წლის როსეტმა ორი ლექსი გამოაქვეყნა. ფსევდონიმით „ელენ ელიანი“ იგი 1850 წელს პრერაფაელიტების მიერ დაარსებული ჟურნალის The Germ კონტრიბუტორი გახდა, რომელსაც მისი ძმა უილიამი რედაქტორობდა. სწორედ ამით დაიწყო როსეტის საჯარო კარიერა.
პრერაფაელიტთა მოძრაობის მიმართ როსეტის კრიტიკა აისახა მის 1856 წლის ლექსში „ხელოვანის სახელოსნოში“, რომელიც მან ერთი მოდელის რამდენიმე სხვადასხვა პორტრეტის ხილმის შემდგომ დაწერა. როსეტის აზრით, მოდელის ხასიათის ხელოვანის მიერ იდეალიზებული ვერსია მის ნაშრომს მეტისმეტად ტვირთავს. დინა როი Penguin Classics-ის პრერაფაელიტთა პოეზიის კრებულის შესავალში წერს, რომ როსეტის მიერ მისი ძმისა და სხვა მამაკაცი ხელოვანების კრიტიკა არა იმდენად „ქალის უარყოფის“, არამედ „მამაკაცი ხელოვანების მიერ საკუთარი თავის განდიდების“ შესახებაა. როსეტის ყველაზე ცნობილი პოეტური კრებულია „გობლინების ბაზრობა და სხვა ლექსები“, რომელიც მან 1862 წელს 31 წლის ასაკში გამოაქვეყნა. წიგნმა ფართო კრიტიკული აღიარება მოიპოვა. მისი გამოცემის შემდეგ როსეტი ქალ პოეტთა რიგებში მოწინავე ხაზზე აღმოჩნდა და 1861 წელს გარდაცვლილი ელიზაბეტ ბრაუნინგის შემოქმედებით მემკვიდრედ გამოცხადდა. მან შექება დაიმსახურა ისეთი პოეტებისგან, როგორებიც არიან ჯერარდ ჰოპკინსი, ელჯერნონ სვინბერნი და ალფრედ ტენისონი. კრებულის სათაურში ხსენებული ლექსი, რომელიც ორი დის თავგადასავლის შესახებ მოგვითხრობს, როსეტის შემოქმედებაში ყველა ცნობილია. მისი არაერთი ინტერპრეტაცია არსებობს. არაერთ კრიტიკოსი თვლის, რომ „გობლინების ბაზრობა“ ალეგორიაა ცდუნებისა და ხსნის შესახებ, აგრეთვე მიიჩნევა, რომ ლექსი გენდერული როლების, სექსუალური სურვილებისა და სოციალური ხსნის თემაზეა. 1859-1870 წლებში როსეტი მოხალისედ მუშაობდა წმინდა მარიამ მაგდალინელის საქველმოქმედო სახლში, რომელი ყოფილი მეძავების თავშესაფარი იყო. არსებობს მოსაზრება, რომ „გობლინების ბაზრობის“ დაწერა პოეტს სწორედ საქველმოქმედო სახლში მცხოვრები „დაცემული ქალების“ გაცნობამ შთააგონა. ლექსთან დაკავშირებით ხშირად ავლებენ პარალელს სემუელ კოლრიჯის ლექსთან „ლეგენდა ძველ მეზღვაურზე“, რომელიც აგრეთვე ცდუნების, ცოდვისა და ტანჯვის გზით ხსნის თემაზეა.
როსეტს ქალთა საარჩევნო უფლებების მიმართ ამბივალენტური დამოკიდებულება ჰქონდა, თუმცა მის პოეზიაში ფემინისტური თემები არაერთ მეცნიერს აღმოუჩენია. როსეტი მონობის, ცხოვლეთა მიმართ სისატიკისა და არასრულწლოვანი ასაკის გოგონათა პროსტიტუციის ექსპლუატაციის წინააღმდეგ ილაშქრებდა.