cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ლუკა ციხისთავი
ბიოგრაფია
ლუკა ციხისთავი დაიბადა 1901 წლის 1 დეკემბერს იოსებ და მელანია (ელისაბედი) ციხისთავების ოჯახში, თელავის მაზრის სოფელ ფშაველში. მამა, იოსებ ციხისთავი (1875-1932 წწ.) გერმანელი მაგნატის – ბარონ ფონ გეიკინგის საკუთრებაში არსებული ტყეების გამგებელი იყო თელავის მაზრაში. დედა, მელანია (ელისაბედი) ჩაღათაშვილი დიასახლისი იყო. იოსებს და ელისაბედს სამი შვილი შეეძინათ: გრიგოლი (გრიშა) (1898-1957 წწ.), ლუკა (1901-1974 წწ.), და ოლღა (ოლია) ციხისთავი-კეცხოველისა (1905-1997 წწ.). იოსებისა და ელისაბედის სამივე შვილი წარმატებული სპეციალისტი დადგა: გრიგოლი ზოოტექნიკოსი იყო, ოლღა — მიკრობიოლოგი, ხოლო ლუკა — ისტორიკოსი. 1927 წლის 1 ივლისს ლუკა ციხისთავმა იქორწინა ნინო (ნინა) გუჩმაზაშვილზე (1906-1986 წწ.). ლუკა და ნინა ციხისთავებს ორი შვილი შეეძინათ: ირაკლი ციხისთავი (1928-2009 წწ.) და ლეილა ციხისთავი (1931-1968 წწ.).
კარიერა
მინი|მარცხნივ|ლუკა ციხისთავი ( შუაში ), დავით ლორთქიფანიძე ( მარცხნივ ), ნიკო ბერძენიშვილი ( მარჯვნივ ). ბათუმი, 1934 წ. 1924 წელს ლუკა ციხისთავმა მუშაობა დაიწყო ქვემო ჭალის გლეხთა ახალგაზრდობის სკოლის გამგედ და ისტორიის მასწავლებლად. 1928 წელს იგი თბილისში გადმოიყვანეს და პირველი საცდელ-საჩვენებელი სკოლის დირექტორის მოადგილედ და ისტორიის მასწავლებლად დანიშნეს.
1930 წლიდან განათლების კომისარიატში ინსტრუქტორად აგრძელებს მუშაობას, იყო მეცნიერებისა და ხელოვნების სამმართველოს უფროსი. იმავე პერიოდში იგი შეთავსებით ისტორიის მასწავლებლად მუშაობდა პირველ და მესამე საცდელ-საჩვენებელ სკოლებში, ატარებდა გაკვეთილებს თბილისის საშუალო სკოლების მასწავლებლებისთვის. იყო დაუსწრებელი პედაგოგიური ინსტიტუტის დირექტორი. 1931-1932 წლებში ლუკა ციხისთავი მუშაობდა მასწავლებელთა კვალიფიკაციის ამაღლების ინსტიტუტის დირექტორად. იმავე დროს იგი იყო სახელმწიფო სამეცნიერო საბჭოს პრეზიდიუმის წევრი და სწავლული მდივანი.
1933 წლიდან სიმონ ხუნდაძის შუამდგომლობით, ლუკა ციხისთავი გადაიყვანეს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, ჯერ ისტორიულ-ლიტერატურული ფაკულტეტის დეკანის მოადგილედ, ხოლო 1933 წლის სექტემბრიდან კი ისტორიის ფაკულტეტის დეკანის თანამდებობაზე. შეთავსებით მუშაობდა ენის, ლიტერატურის, ისტორიისა და ხელოვნების სამეცნიერო საკვლევი ინსტიტუტის „ელხის“ დირექტორის მოადგილედ და ისტორიის განყოფილების გამგედ. 1936 წლიდან ლუკა ქუთაისის პედაგოგიური ინსტიტუტის ისტორიის ფაკულტეტის დეკანად აირჩიეს. შეთავსებით აგრძელებდა მუშაობას თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში „ელხის“ დირექტორის მოადგილედ, უნივერსიტეტის გამომცემლობაში, სიძველეთა დაცვის კომიტეტში. 20-წლიანი პატიმრობისა და გადასახლებიდან სამშობლოში დაბრუნების შემდგომ, ლუკა ციხისთავი 1957-1958 წლებში მუშაობდა ქ. თბილისის მასწავლებელთა დახელოვნების ინსტიტუტში დირექტორის მოადგილედ. 1958-1960 წლებში ლუკა ციხისთავი პედაგოგიკის ინსტიტუტში ისტორიის სწავლების მეთოდიკის განყოფილების გამგედ გადაიყვანეს. მინი|ლუკა ციხისთავი, ჯგუფური ფოტო. თბილისის პირველი საცდელ-საჩვენებელი სკოლა. თბილისი, 1930 წ.  (ქვემოდან მე-3 რიგში, მარჯვნიდან მე-2). 1961-1976 წლებში, გარდაცვალებამდე, ლუკა ციხისთავი მუშაობდა ა. ს. პუშკინის სახელობის ქ. თბილისის სახელმწიფო პედაგოგიურ ინსტიტუტში სსრკ ისტორიის კათედრის დოცენტად. სხვადასხვა დროს იგი იყო საღამოს სწავლებისა და პედაგოგიკის ფაკულტეტის დეკანი, წლების მანძილზე მონაწილეობდა საზოგადოება „ცოდნის“ საქმიანობაში, საქართველოს პედაგოგიური საზოგადოების გამგეობის პრეზიდიუმში.
ლუკა ციხისთავი არის მრავალი სამეცნიერო პუბლიკაციის ავტორი, თანაავტორი და რედაქტორი-შემდგენელი. გამოქვეყნებული აქვს ისტორიის სახელმძღვანელოები საშუალო სკოლებისათვის, მეთოდური სახელმძღვანელოები, მონოგრაფიები და სამეცნიერო ნაშრომები XIX საუკუნის საქართველოს ისტორიაში, ისტორიის სწავლების მეთოდიკაში, საქართველოს ისტორიასა და მსოფლიო ისტორიაში და სხვ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1901 კატეგორია:დაბადებული 1 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1976 კატეგორია:გარდაცვლილი 26 მარტი კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები კატეგორია:რეპრესირებულები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:თელავის სასულიერო სასწავლებლის კურსდამთავრებული
ოლენა სტეფანივი
ოლენა ივანიუნა სტეპანი (ან იელენა ივანოვნა სტეპანივი ან/და ოლენა სტეპანივ-დაშკევიჩი) — იყო ავსტრო-უნგრელი/ უკრაინელი ჯარისკაცი, საზოგადო მოღვაწე და ეკონომისტი. იგი ცნობილი იყო და მოიხსენიება როგორც პირველი ქალი ოფიცერი უკრაინის არმიაში.
ცხოვრება
პირველი მსოფლიო ომის დროს იყო ლვოვის უნივერსიტეტის სტუდენტი. ჯერ კიდევ სტუდენტობისას მას ოცეულის მეთაურობა მისცეს. მისი თქმით, ის შეუერთდა უკრაინულ Sich Riflemen-ს მამაკაცის ჩაცმულობით. თუმცა მისი შენიღბვა შენიშნეს და მსჯელობდნენ თუ არა მისი დაკავება. ის გადაარჩინა ვოლოდიმირ სტაროსოლსკიმ, როდესაც ჩაერია და მან დაარწმუნა დამსაქმებლები ქალის ჩარიცხვაზე. ზოგიერთი დეტალი შეიცვალა, როდესაც მან გაიმეორა ამბავი, მაგრამ აღსანიშნავია, რომ ის საერთოდ იბრძოდა. ფრონტზე მხოლოდ 30 უკრაინელი ქალი გავიდა.
სტეპანივი ასევე იმყოფებოდა მაკივკასთვის ბრძოლაში უკრაინელი სიჩ მსროლელთა ლეგიონთან ერთად, დაჯილდოვდა მეორე ლეიტენანტის წოდებით და დაჯილდოვდა მედლით, მამაცობისათვის. სტეპანივი გახდა ყველაზე ცნობილი უკრაინელი ჯარისკაცი ქალი. ქალები ჯარისკაცებს საერთაშორისო დონეზე ავრცელებდნენ და მათ ღია ბარათებს ავრცელებდნენ, მაგრამ ყველაზე დიდი პროფილი სწორედ სტეპანოვმა მოიპოვა. ფერენც მოლნარმა, რომელიც ჟურნალისტი იყო, იტყობინებოდა, რომ დაინახა ქალები, როგორიცაა სტეპანივი, რომლებიც მსახურობდნენ მამაკაცებთან ერთად, ეცვათ ფორმა, იღებდნენ მედლებს და დაწინაურებას. სტეპანივი, სოფია ჰალეჩკო და ირინა კუზი, როგორც ამბობენ, იყვნენ პირველი ქალები, რომლებიც მე-20 საუკუნეში მამაკაცებთან თანაბარი პირობებით იბრძოდნენ, მაგრამ შეიძლება არსებობდეს სხვა შემთხვევებიც, რომლებიც ამ პრეტენზიას უარყოფენ.
სტეპანივი რუსებმა დაატყვევეს მას შემდეგ, რაც ის და სხვები უკან დარჩნენ ბოლეხივში უკან დახევის დასაფარად. ის ტაშკენტში იყო სამხედრო ტყვე, სადაც დარჩა 1917 წლამდე. მან ხელი შეუწყო 1918 წლის აჯანყების ორგანიზებას ტაშკენტში, რადგან იყო ლეგიონის უმაღლესი სამხედრო საბჭოს წევრი. 1918 წლიდან 1919 წლამდე იგი კვლავ მეთაურობდა ოცეულს, ამჯერად უკრაინის გალისიის არმიაში.
1942 წელს სტეპანივი ხელმძღვანელობდა ლვოვში სტატისტიკის განყოფილებას. მან შეაგროვა და გამოაქვეყნა მონაცემები და ითქვა, რომ ეს პუბლიკაციები ქვეყნის ოკუპანტების შერცხვენას ისახავდა მიზნად. ომის დროს მუშაობდა ლვოვის უნივერსიტეტში, მაგრამ ომის დასრულების შემდეგ 1949 წელს, უკრაინული პატრიოტიზმის გამო, მორდოვიის შრომით ბანაკში გაგზავნეს. იქ იყო 1956 წლამდე.
გარდაცვალება და მემკვიდრეობა
1991 წელს ლვოვის ქუჩას, ოლენი სტეპანივნის ქუჩას ეწოდა მისი სახელი და მოიხსენიეს ის, როგორც პირველი ქალი, რომელიც გახდა უკრაინის არმიის ოფიცერი.
პირადი ცხოვრება
სტეპანივი დაქორწინდა რომან დაშკევიჩზე, რომელიც იყო უკრაინის სახალხო არმიის იურისტი და გენერალ-ხორუნჟი (გენერალ-პრაპორშჩიკი). 1926 წელს მათ ვაჟი იაროსლავ დაშკევიჩი შეეძინათ.
სქოლიო
კატეგორია:ქალი მეომრები
ფლორენცია (კაუკა)
ფლორენცია (Florencia) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, კაუკის დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6028 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 56 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კაუკის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ბარბარა პალმერი
ბიოგრაფია
ბარბარა ვილერსი დაიბადა 1640 წლის 27 ნოემბერს მიდლსექსში, ინგლიში. იგი იყო გრანდისონის ვიკონს უილიამ ვილერსისა და მისი ცოლის, მერი ბაინინგის ერთადერთი ქალიშვილი. 1643 წელს მამამისი ომში დაიღუპა, რამაც ბარბარა და დედამისი რთულ მდგომარეობაში ჩააგდო. მიუხედავად იმისა, რომ ბარბარას სილამაზე საყოველთაოდ იყო აღიარებული, მზითევის სიმცირის გამო კარგ საცოლედ არ ითვლებოდა. თხუთმეტი წლის ასაკში მას და ჩესტერფილდის ერლს ერთმანეთი შეუყვარდათ, თუმცა მათი ქორწინება ვერ შედგა ისევ უმზითვობის გამო.
1659 წლის 14 აპრილს, დედის სურვილის საწინააღმდეგოდ ბარბარა ცოლად გაჰყვა კასტლემაინის გრაფ როჯერ პალმერს და მისი გვარიც მიიღო. ამის შემდეგ იგი სამეფო კარზე მოხვდა, სადაც მალევე მოექცა ქალების მოყვარული მეფის, ჩარლზ II-ის ყურადღების ეპიცენტრში. 1660 წლიდან მათ რომანი გააჩაღეს და ბარბარა მას ნიდერლანდებშიც კი გაჰყვა. მიუხედავად იმისა, რომ მას და ბარბარას ექვსი უკანონო შვილი გაუჩნდათ, რომელთაგან ჩარლზმა ყველა თავისად აღიარა, ისინი არალეგიტიმურად იყვნენ ნაშობნი, რის გამოც ტახტის მემკვიდრე ვერცერთი მათგანი გახდა. ეს იმ დროს, როდესაც ჩარლზის მეუღლე, დედოფალი კატარინა ბრაგანსა უშვილობით იტანჯებოდა.
1662 წელს, მეფისგან ვაჟის გაჩენის შემდეგ ბარბარა ქმარს ოფიციალურად გაეყარა. მას იმედი ჰქონდა, რომ მეფეზე დაქორწინდებოდა და მეფის დედა გახდებოდა, თუმცა ამაოდ. ამ დროს ჩარლზი კატარინაზე ჯერ კიდევ არ იყო დაქორწინებული, მაგრამ მეფის დედამ, დედოფალმა ანრიეტა მარია ფრანგმა მათი შეუღლება არ დაუშვა. მიუხედავად ამისა, ჩარლზმა იგი თავისი ოფიციალურ სამეფო საყვარლად გამოაცხადა, კლეველანდის ჰერცოგინიობა უბოძა და პენსიაც გამოუყო.
ბარბარა პალმერი თავისი სილამაზის გამო არაერთი მხატვრისა თუ პოეტის მუზა გამხდარა, რის გამოც მისმა გარეგნულმა მშვენიერებამ ფართო ასახვა ჰპოვა ხელოვნებასა და ლიტერატურაში.
მიუხედავად ყველაფრისა, ბარბარას სამეფო კარზე და მაღალ წრეებში საშინელი ავტორიტეტი ჰქონდა. განსაკუთრებულად დაძაბული და არასახარბიელო ურთიერთობა ჰქონდა დედოფალ კატარინასთან, რომელიც 1662 წელს დაქორწინდა ჩარლზზე. კატარინას წინააღმდეგ ჩარლზ II-მ ბარბარა თავის „ნამდვილ ცოლად“ გამოაცხადა და ოფიციალურად დედოფალზე დიდი უფლებები და ძალაუფლება მიანიჭა. ეს იმას ნიშნავდა, რომ ბარბარა თავად დედოფალზე უფრო მაღლა იდგა.
მისი ასეთი ძალაუფლება 1670 წლიდან შეირყა. ამ პერიოდიდან ჩარლზი უკვე სხვა, უფრო ლამაზი და ახალგაზრდა ქალებით დაინტერედა. ახალმა საყვარლებმა თანდათან დაჩრდილეს ბარბარა, რომელიც ასაკის მატებას ვერაფერს უხერხებდა. 1673 წელს ჩარლზმა მას დედოფალზე უფრო მაღალი პრივილეგიები ჩამოართვა და უბრალო საყვარლად აქცია, რომელთანაც სარეცელსაც კი აღარ იყოფდა. 1676 წელს ბარბარამ პროტესტის ნიშნად შვილებთან ერთად დატოვა ლონდონი და პარიზში გაემგზავრა. აქ, 1705 წელს იგი მეორედ დაქორწინდა გენერალ-მაიორ რობერტ ფილინგზე, რომელთან ერთადაც რამდენიმე თვეში დაბრუნდა ინგლისში და ლონდონის გარეუბანში დასახლდა. იგი სწორედ აქ, 1709 წლის 9 ოქტომბერს გარდაიცვალა, 68 წლის ასაკში.
შვილები
ბარბარასა და მეფე ჩარლზს სულ ექვსი საერთო შვილი ჰყავდათ:
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 27 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1640 კატეგორია:გარდაცვლილი 9 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1709 კატეგორია:სამეფო საყვარლები კატეგორია:ედემით გარდაცვლილები
იბიაი
იბიაი (Ibiaí) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პირაპორის შემადგენლობაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
ტარზანი (1999 წლის საუნდტრეკი)
სიმღერების სია
სიმღერების ავტორი — ფილ კოლინზი, ორკესტრული მუსიკის — მარკ მანჩინა.
სქოლიო
კატეგორია:1999 წლის საუნდტრეკები კატეგორია:ფილ კოლინზის ალბომები კატეგორია:ფილმების საუნდტრეკები კატეგორია:Walt Disney Records-ის საუნდტრეკები კატეგორია:დისნეის ანიმაციური ფილმების საუნდტრეკები კატეგორია:გრემის ჯილდო საუკეთესო საუნდტრეკული ალბომისთვის
გუაპი (კაუკა)
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 30.000 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 2.681 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კაუკის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ფირლედენი (ჰინჩეშტის რაიონი)
ფირლედენი  (Fîrlădeni) — სოფელი მოლდოვაში, ჰინჩეშტის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 132 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 010 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჰინჩეშტის რაიონის სოფლები
ბოკაინა (პიაუი)
ბოკაინა (Bocaina) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 235 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პიკუსის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 369 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 16.27 კმ²-ზე. ფართობი 268 576 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პიაუის შტატის მუნიციპალიტეტები
მოღრუბლულობა, შესაძლებელია ნალექი ფრიკადელების სახით
„მოღრუბლულობა, შესაძლებელია ნალექი ფრიკადელების სახით“ (Cloudy with a Chance of Meatballs) — 2009 წლის კომპიუტერული ანიმაციური კომედიური ფილმი, რომლის რეჟისორია ფილ ლორდი და კრისტოფერ მილერი, პერსონაჟებს ახმოვანებენ ბილ ჰადერი, ანა ფერისი, ბრიუს კემპბელი, ჯეიმზ კანი, ენდი სამბერგი, ბენჯამინ ბრატი, ნილ პატრიკ ჰარისი, ალ როკერი, ლორენ გრეჰემი და უილ ფორტე. ფილმი აწარმოა Sony Pictures Animation-მა, ხოლო დისტრიბუცია გაუწია Sony Pictures Releasing-მა.
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:Sony Pictures-ის ფილმები კატეგორია:2009 წლის ფილმები კატეგორია:2009 წლის ანიმაციური ფილმები
სასანდრა
სასანდრა (Sassandra) — მდინარე კოტ-დ’ივუარში.
მდინარის სიგრძე — 560 კმ, მისი აუზი მოიცავს 75 087 კმ² ფართობს. წყლის საშუალო ხარჯი დაახლოებით 800 მ³/წმ, წლიური მდინარეული ჩამონადენი დაახლოებით 26 კმ³. thumb|left|მდინარე სასანდრა [[კოტ-დ’ივუარის რუკაზე]] მდინარე სასანდრა სათავეს იღებს მდინარეების ბოას და ბაგბეს შეერთების ადგილას ზღვის დონიდან 287 მეტრ სიმაღლეზე.
მდინარის დინების მიმართულება ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენაა; ის ჩაედინება გვინეის ყურეში. მდინარე წვიმის წყლებით იკვებება. წყლის დონის მატება მდინარეში იწყება ივლისში, მაქსიმუმს აღწევს სექტემბერ — ოქტომბერში. ჭორომების სიმრავლის გამო მდინარე სანაოსნო არ არის.
მდინარე სასანდრა ერთმანეთისგან აცალკევებს აღმოსავლეთ გვინეის ტყეებს და დასავლეთ გვინეის ქვემო ტყეებს.
სქოლიო
კატეგორია:კოტ-დ’ივუარის მდინარეები
სან-სილვესტრე-დე-კოჩანის რაიონი
სან-სილვესტრე-დე-კოჩანის რაიონი (Distrito de San Silvestre de Cochan) — რაიონი პერუში, კახამარკის რეგიონის სან-მიგელის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 900 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 813 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 37 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 131.62 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კახამარკის რეგიონის რაიონები კატეგორია:სან-მიგელის პროვინციის რაიონები
იჯევანის რაიონი
იჯევანის რაიონი (Իջևանի շրջան) — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული სომხეთის სსრ-ისა და სომხეთის შემადგენლობაში, არსებობდა 1930—1995 წლებში. ცენტრი — ქალაქი იჯევანი.
ჟეკიტაი
ჟეკიტაი (Jequitaí) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პირაპორის შემადგენლობაში.
იჯევანის რაიონი
ისტორია
იჯევანის რაიონი დაარსდა 1930 წელს.
1995 წელს სომხეთში ახალი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფის შემოღების შემდეგ რაიონი გაუქმდა.
ჟეკიტაი
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 005 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 6.31 კმ²-ზე. ფართობი 1 268 443 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
იჯევანის რაიონი
გეოგრაფია
1948 წლის 1 იანვრისათვის რაიონის ფართობი იყო 870 კმ².
ადმინისტრაციული დაყოფა
1948 წლისათვის რაიონი მოიცავდა 14 სასოფლო საბჭოს: აჩაჯურის, ვერინ-აღდანის, ღეტაშენის, ენოკავანის, იჯევანის, ლალიღიუჰის, ნერქინ-აღდანის, რევაზლინის, სევქარის, სრიღეჰის, ტალის, უზუნთალას, ხაშთარაკის, წაღკავანის.
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის სსრ-ის რაიონები
ინსა (კაუკა)
ინსა (Inza) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, კაუკის დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 26.989 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 1.258 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კაუკის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ჰორჟეშტი
ჰორჟეშტი (Horjeşti) — სოფელი მოლდოვაში, ჰინჩეშტის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 76 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 956 ადამიანს შეადგენდა.
კოლხური ბაძგი
კოლხური ბაძგი, კოლხური ჭყორი (Ilex colchica) — მცენარე ბაძგისებრთა ოჯახისა. 2–6 მეტრის სიმაღლის მარადმწვანე ბუჩქი ან მცირე ზომის ხეა. აქვს ძირიდანვე დატოტვილი ღერო. ვიწროლანცეტისებურიდან კვერცხისებურ-ელიფსურამდე ცვალებადი ფორმის ფოთლები, რომლებიც კიდეებამოკვეთილია, თითო გვერდზე 3–9 კბილიანი ნაკვთით, ფერად — მუქი მწვანე, ტყავისებური. ყვავილედი იღლიური ქოლგა ან მტევანია. გვირგვინი მომწვანო-თეთრი ფერისაა, მცირე ზომის, თითქმის ბორბლისებური. ყვავის აპრილ-მაისში, ნაყოფმსხმოიარობს ივნის-აგვისტოში. გავრცელებულია კავკასიაში, მცირე აზიასა და სამხრეთ ევროპაში. გვხვდება მთელ დასავლეთ საქართველოსა და კახეთში. ველურად გავრცელებულია აგრეთვე ლაზეთში (ახლანდ. თურქეთის ტერიტორია). წარმოადგენს კოლხური ფლორის რელიქტს. მეზოფილურია. იზრდება ფართოფოთლოვან და მუქწიწვოვან ტყეებში, ასევე სუბალპურ სარტყელში. სხვა მარადმწვანე ბუჩქებთან (წყავი, შქერი და სხვ.) ერთად ქმნის ქვეტყეს დაჩრდილულ ფოთლოვან (განსაკუთრებით წიფლნარში), ფოთლოვან-წიწვოვანსა და წიწვოვან-ტყეებში. ძვირფასი მერქანი აქვს. იყენებენ სადურგლო და სახარატო საქმეში. ღერო და ფოთოლი შეიცავს მთრიმლავ და საღებავ ნივთიერებებს. ქერქს, ფოთოლსა და ნაყოფს ხალხურ მედიცინაში ხმარობენ. დეკორატიული მცენარეა, კარგად იტანს კრეჭას, აშენებენ ბაღებსა და პარკებში. მრავლდება თესლით და ამონაყრით.
სქოლიო
კატეგორია:ბაძგი
რაზდანის რაიონი
რაზდანის რაიონი (Հրազդանի շրջան) — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული სომხეთის სსრ-ისა და სომხეთის შემადგენლობაში, არსებობდა 1930—1995 წლებში. ცენტრი — ქალაქი რაზდანი.
ისტორია
რაზდანის რაიონი დაარსდა 1930 წელს და ეწოდებოდა ახტის რაიონი. 1959 წელს ახტის რაიონს უწოდეს რაზდანის რაიონი. 1962 წელს რაიონი გააუქმეს, მაგრამ 1964 წელს კვლავ აღადგინეს. 1995 წელს სომხეთში ახალი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფის შემოღების შემდეგ რაიონი გაუქმდა და კოტაიქის პროვინციის ნაწილი გახდა.
გეოგრაფია
1948 წლის 1 იანვრისათვის რაიონის ფართობი იყო 931 კმ².
ადმინისტრაციული დაყოფა
1948 წლისათვის რაიონი მოიცავდა 21 სასოფლო საბჭოს: ალაფარსი, არზაკანი, ათარბექიანი, ახპიურაკი, ბაბაკიშინი, ბჯნი, ვერინ-ახტინი, გიუმუში, კახსი, კორჩლინი, მაკრავანი, მარმარიკი, მეღრაძორი, მისხანი, ნერქინ-ახტინი, რიდამალი, სოლაკი, ტაკილინი, ფარუხი, ფანტანი, წაღკაძორი.
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის სსრ-ის რაიონები
კაჟაზეირას-დუ-პიაუი
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 343 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 6.5 კმ²-ზე. ფართობი 514 364 კმ²-ია.
როტა (კუნძული)
გეოგრაფია
როტას კუნძული მდებარეობს მარიანას არქიპელაგის სამხრეთ ნაწილში. გარს ეკვრის წყნარი ოკეანის წყლები. კუნძულიდან 58 კმ-ში სამხრეთ-დასავლეთით მდებარეობს კუნძული გუამი, 90 კმ-ში ჩრდილო-აღმოსავლეთით — კუნძული ტინიანი. უახლოესი მატერიკი — აზია მდებარეობს 3000 კმ-ში.
როტას კუნძულს აქვს შერეული ვულკანური და მარჯნული წარმოშობა. ნაპირები კლდოვანია, კუნძული გარშემორტყმულია მარჯნის რიფით. კუნძულ როტას სიგრძე შეადგენს დაახლოებით 19 კმ-ს, სიგანე — 8 კმ-ს. კუნძულ როტას უმაღლესი წერტილი ზღვის დონიდან — მთა მანირა, რომელიც აღწევს 491 მეტრს. კუნძულის ფართობი შეადგენს 85,39 კმ²-ს.
კლიმატი ნოტიო ტროპიკულია. კუნძულზე ხდება ციკლონები.
ისტორია
კუნძულის პირველი ევროპელი აღმომჩენია ესპანელი ზღვაოსანი ფერნანდო მაგელანი, რომელმაც კუნძული აღმოაჩინა 1521 წელს. XVII საუკუნის დასასრულს მარიანას არქიპელაგი გახდა ესპანეთის სამფლობელო.
1899 წლის 12 თებერვალს ესპანეთმა მარიანას არქიპელაგი მიჰყიდა გერმანიის იმპერიას. 1907 წლიდან როტა იყო გერმანიის ახალი გვინეის ნაწილი, რომელიც ემორჩილებოდა კაროლინის კუნძულების საოლქო ოფიცერს.
1914 წლის 14 ოქტომბერს მარიანის არქიპელაგი ოკუპირებული იქნა იაპონელების მიერ. 1920 წელს კუნძულებზე დაწესდა ერთა ლიგის მანდატი, რომლის მართვასაც აწარმოებდა იაპონია. მეორე მსოფლიო ომის დროს კუნძულ როტაზე რაიმე საომარი მოქმედებები არ წარმოებდა.
მოსახლეობა
2010 წელს როტას მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენდა 2527 ადამიანს (მათ შორის დიდი უმრავლესობა — ჩამოროს ხალხის წარმომადგენლებია). ყველაზე დიდი დასახლებული პუნქტია — სოფელი სონგსონგი.
სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ მარიანას კუნძულები კატეგორია:წყნარი ოკეანის კუნძულები კატეგორია:ოკეანეთის კუნძულები
ხამბალო (კაუკა)
ხამბალო (Jambalo) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, კაუკის დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 14.831 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 254 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კაუკის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ოსკარ გოლმბლატი
ოსკარ ედუარდის ძე გოლმბლატი (Оскар Эдуардович Гольмблат; დ. 14 აგვისტო, 1843 — გ. 9 იანვარი, 1898, თბილისი) — რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-ლეიტენანტი (1897).
ბიოგრაფია
დაიბადა ბორჩალოს მაზრაში, საქართველოში ჩასახლებული გერმანელი კოლონისტების ოჯახში. 1862 წლიდან მსახურობდა სამხედრო იუსტიციის ორგანოებში. მონაწილეობდა 1877–1878 წლების რუსეთ-ოსმალეთის ომში. 1883–1888 წლებში იყო კავკასიის სამხედრო საოლქო სასამართლოს სამხედრო პროკურორი, 1894–1898 წლებში – ამავე სასამართლოს თავმჯდომარე. დაჯილდოებული იყო წმ. ვლადიმირის, წმ. ანას და წმ. სტანისლავის ორდენებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის არმიის გენერლები კატეგორია:დაბადებული 1843 კატეგორია:დაბადებული 14 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1898 კატეგორია:გარდაცვლილი 9 იანვარი
მოჰამედ განუში
მოჰამედ განუში (محمد الغنوشي; დ. 18 აგვისტო, 1941, სუსა, ტუნისი) — ტუნისელი პოლიტიკოსი, ტუნისის პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი 2011 წლის 14-15 ნოემბერს, ტუნისის პრემიერ-მინისტრი 1999-2011 წლებში.
ტუნისის რევოლუციის დროს პრეზიდენტი ზინ ელ-აბიდინ ბენ ალი გაიქცა ქვეყნიდან და 2011 წლის 14 ნოემბერს დატოვა პრეზიდენტის თანამდებობა. ტუნისის კონსტიტუციის 56-ე მუხლის მიხედვით პრეზიდენტის მოვალეობის შესრულება დაევალა პრემიერ-მინისტრ მოჰამედ განუშის. მოვალეობის შესრულებელი იყო ორი დღის განმავლობაში.
2011 წლის 27 თებერვალს გადადგა პრემიერ-მინისტრის თანამდებობიდან და გადავიდა ოპოზიციაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტუნისის პრეზიდენტები კატეგორია:ტუნისის პრემიერ-მინისტრები კატეგორია:დაბადებული 18 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1941
ტონგოდის რაიონი
ტონგოდის რაიონი (Distrito de Tongod) — რაიონი პერუში, კახამარკის რეგიონის სან-მიგელის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 645 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 317 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 20 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 163.89 კმ²-ია.
რაინული ბატი
რაინული ბატი — ბატის ჯიში. გამოყვანილია გერმანიაში ადგილობრივი და ემდენური ჯიშის ბატების შეჯვარებით. 1969 წელს უნგრეთიდან შეიყვანეს სსრ კავშირში. საშუალო სიდიდის ბატია (ზრდასრული მამლის ცოცხალი მასაა 7,0 კგ, დედლისა — 6,0 კგ), აქვს ოდნავ დახრილი კორპუსი. კისერი მოკლეა, მკერდი ფართო, გამოწეული. შეფერილია თეთრად, ნისკარტი და ფეხები ნარინჯისფერია. კვერცხმდებლობა — 65–80 ცალი წელიწადში; გამოჩეკის პროცენტულობა 60–65%-ია (ორი თვის ასაკში მოზარდეულის ცოცხალი მასა 4,0 კგ-ია). რუსეთში რაინულ ბატს იყენებენ შადრინსკული ჯიშის თეთრი ბატების გამოსაყვანად.
სქოლიო
კატეგორია:ბატის ჯიშები
საქართველოს სანაპირო დაცვა
საქართველოს სანაპირო დაცვა — საქართველოს სასაზღვრო პოლიციის საზღვაო განშტოება, დაქვემდებარებული შინაგან საქმეთა სამინისტროს. პასუხისმგებელია საქართველოს 310 კილომეტრიან სანაპიროსა და ტერიტორიული წყლების დაცვაზე. სანაპირო დაცვის მთავარ დავალებებს წარმოადგენს: ტერიტორიული წყლების გამგეობა, ზღვის დაბინძურებისგან დაცვა, საზღვაო სამართალდაცვა, ძებნის და გადარჩენის დავალებების შესრულება, პორტების დაცვა და საზღვაო თავდაცვა. ყოფილი საქართველოს სამხედრო საზღვაო ძალები გაერთიანდა სანაპირო დაცვაში 2009 წელს.
საქართველოს სამხედრო საზღვაო ძალები იყო საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს შეიარაღებული ძალების შტო 2009 წლამდე, როცა ის შეუერთდა სანაპირო დაცვას და გადაეცა შინაგან საქმეთა სამინისტროს. 2008 წლის აგვისტოს ომამდე საქართველოს საზღვაო ძალების შემადგენლობაში შედიოდა 19 ხომალდი და 531 ეკიპაჟის წევრი, რომელთაგან 181 იყო ოფიცერი, 200 NCO, 114 ახალწვეული და 36 სამოქალაქო პირი.
საქართველოს სანაპირო დაცვის შტაბ-ბინა და მთავარი ბაზა მდებარეობს ფოთის შავი ზღვის პორტში, მეორე, უფრო პატარა ბაზა მდებარეობს აჭარაში, ბათუმში. სანაპირო დაცვა ასევე მოიცავს სპეციალურ კონტრტერორისტულ დანაყოფს. საზღვაო სადაზვერვო რადარები განთავსებულია ანაკლიაში, ფოთში, სუფსაში, ჩაქვსა და გონიოში და საერთო ჯამში ფარავს ტერიტორიულ წყლებს მთლიანად.
2021 წლისათვის საქართველოს სანაპირო დაცვის მეთაურია კაპიტანი რამაზ პაპიძე.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო კატეგორია:ზღვაოსნობა საქართველოში
ლაგოა-დუს-პატუსი (მინას-ჟერაისი)
ლაგოა-დუს-პატუსი (Lagoa dos Patos) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პირაპორის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 225 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 7.04 კმ²-ზე. ფართობი 600 547 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
ამარინკევსი
ამარინკევსი (Amarinkeus) — ონესიმაქეს ძე, ეპრის მეფე, ავგეასის თანამებრძოლი და ტახტის მოზიარე. ეს პატივი იმისთვის მიიღო, რომ ჰერაკლესთან ბრძოლაში დაეხმარა. მისი მამაცი ვაჟი დიორესი ბერძნებს 12 გემით მიეშველა და ილიონის კედლებთან ქვით მოკლა თრაკიელმა პეიროოსმა, იმბრასოს ძემ. მის სამარეზე გამართულ ასპარეზობაზე პილოსელი ნესტორი მონაწილეობდა და დამარცხდა.
ლიტერატურა
კატეგორია: ბერძნული მითოლოგია
ლამარა ჭყონია
ლამარა გრიგოლის ასული ჭყონია (დ. 27 დეკემბერი, 1930, ბათუმი) — ქართველი საბჭოთა მომღერალი (ლირიკული - კოლორატული სოპრანო), საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი (1970), სსრკ-ს სახალხო არტისტი (1976). სკკპ-ს წევრი 1974 წლიდან.
ბიოგრაფია
1956 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია (გ. გოგიჩაძის კლასი, ადრე მეცადინეობდა ვ. ქაშაკაშვილი). 1956 - 1960 წლებში და 1968 წლიდან ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის თბილისის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო თეატრის, 1960-1968 წლებში კიევის ტარას შევჩენკოს სახელობის ოპერისა და ბალეტის თეატრის სოლისტი. ლამარა ჭყონიას აქვს ლამაზი ტემბრის ხმა, სრულყოფილი ვოკალური ტექნიკა.
შესრულებული აქვს ოპერებიდან პარტიები: მარფა (რიმსკი-კორსაკოვი „მეფის საცოლე“), ტატიანა, იოლანტა (პეტრე ჩაიკოვსკი „ევგენი ონეგინი, „იოლანტა“), ჩიო-ჩიო სანი (ჯაკომო პუჩინი „ჩიო-ჩიო სანი“, ტოკიოს საერთაშორისო კონკურსის II პრემია ამ პარტიის საუკეთესო შესრულებისთვის, 1967), ვიოლეტა (ჯუზეპე ვერდი „ტრავიატა“), მარო, ეთერი (ზაქარია ფალიაშვილი „დაისი“, „აბესალომ და ეთერი“) და სხვ. ვოკალისტთა პრაღის (1960), სოფიის (III პრემია, 1963) საერთაშორისო და გლინკას სახელობის (1960, მოსკოვი) კონკურსების ლაურეატი. დაჯილდოებულია „საპატიო ნიშნის“ ორდენით და მედლებით.
ჰოროდკა (ჰინჩეშტის რაიონი)
ჰოროდკა  (Horodca) — სოფელი მოლდოვაში, ჰინჩეშტის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 179 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 346 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჰინჩეშტის რაიონის სოფლები
კოლონია-დუ-პიაუი
კოლონია-დუ-პიაუი (Colônia do Piauí) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან - მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის სამხრეთ-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პიკუსის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7 433 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 7.84 კმ²-ზე. ფართობი 947 873 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პიაუის შტატის მუნიციპალიტეტები
ლა-სიერა (კაუკა)
ლა-სიერა (La Sierra) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, კაუკის დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10.937 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 217 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კაუკის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ბალეტოს მყინვარი
ბალეტოს მყინვარი (Balletto Glacier) — მყინვარი ტანზანიაში, კილიმანჯაროს სამხრეთ-დასავლეთ კალთაზე. ბალეტოს მყინვარის ამჟამინდელი სიგრძე 40 კმ-ს აღწევს. წარმოადგენს მყინვარული გუმბათის პატარა ნარჩენს, რომელიც ოდესღაც აგვირგვინებდა კილიმანჯაროს მწვერვალს. მყინვარი მდებარეობს ზღვის დონიდან 5400–5000 მ სიმაღლეზე. ბალეტოს მყინვარი გაწოლილია უზარმაზარ, 1200 მ სიმაღლის გვერდითი ქანის კედელზე, რომელიც ცნობილია „შენგრეული კედლის“ სახელწოდებით და დაიმონდის მყინვარის ქვემოთ. ორ მყინვარს ერთმანეთთან აკავშირებს ვეებერთელა ლოლუა, რომელიც კლდოვან ფლატეზე 90 მ-ზე კიდია. მყინვარი უკან იხევს.
სქოლიო
კატეგორია:ტანზანიის მყინვარები
ჩიქვი
ჩიქვი (Scorpaena) — თევზების გვარი სკორპენისებრთა ოჯახისა. გავრცელებულია ტროპიკულ და სუბტროპიკულ ზღვებში. საქართველოში (შავ ზღვაში) ბინადრობს 1 სახეობა — ზღვის ჩიქვი (Scorpaena porcus), რომლის სხეულის სიგრძე 7-13 სმ, იშვიათად 30 სმ აღწევს. ჩიქვები ფორმით ქორჭილას ჰგვანან. ფარფლების ეკლიანი სხივების ფუძესთან შხამიანი ჯირკვალი აქვთ და ქვეწარმავალთა მსგავსად იცვლიან კანს. მტაცებლები არიან. ძირითადად თევზებით იკვებებიან. გემრიელი ხორცი აქვთ. მცირე რაოდენობის გამო მათი რეწვა სხვა თევზებთან ერთად ხდება. უმთავრესად ნედლად იყენებენ.
ამიმონეს წყარო
ამიმონეს წყარო — ყველაზე წყალუხვი ნაკადი წყლით ღარიბ არგოლიდაში, ლერნეს ჭაობში აღმართულ გორაკთან,ზღვას ერთვოდა ნავსადგურთან, რასაც ეწოდა პოსეიდონისა და ამიმონეს სიყვარულის ნაყოფის — ნავპლიოსის სახელი. წყაროს კი თვით დანაიდ ამინომეს წყარო დაერქვა.
ლიტერატურა
კატეგორია: ბერძნული მითოლოგია
ემილიანო სალა
ემილიანო სალა (Emiliano Sala; დ. 31 ოქტომბერი, 1990, კულულუ, ლას-კოლონიასი, არგენტინა — გ. 21 იანვარი, 2019) — არგენტინელი ფეხბურთელი, „კარდიფ სიტის“ თავდამსხმელი.
ბორდო
2012–2013 წლის სეზონზე იჯარით გადავიდა კლუბ „ორლეანში“, რომელიც გამოდიოდა საფრანგეთის ეროვნულ ჩემპიონატში. ემილიანომ 37 მატჩში 19 გოლი გაიტანა.
2013–2014 წლის სეზონზე იჯარით იყო გადასული კლუბ „ნიორში“, რომელიც ლიგა 2-ში გამოდიოდა. მის შემადგენლობაში ემილიანო სალამ 37 მატჩი ჩაატარა და 18 გოლი გაიტანა
2014–2015 წლის სეზონი ბორდოში დაიწყო, 2014 წლის 17 აგვისტოს, „მონაკოს“ წინააღმდეგ გამართული თამაშის დროს, პირველი გოლი გაიტანა საფრანგეთის ჩემპიონატში. 2015 წლის იანვარში, ნახევარი წლის იჯარით გადაეცა კლუბ „კანს“.
ნანტი
2015 წელს გადავიდა „ნანტში“, კლუბთან 5-წლიანი კონტრაქტი გააფორმა. ნანტის შემადგენლობაში, 3 სეზონის განმავლობაში მონაწილეობა მიიღო 101 მატჩში, სადაც 30 გოლის გატანა შეძლო.
კარდიფ სიტი
2019 წლის 19 იანვარს განაცხადეს, რომ ემილიანო სალა თავის კარიერას გააგრძელებდა ინგლისის პრემიერლიგის გუნდ „კარდიფ სიტიში“. ემილიანო სალა „კარდიფს“ რეკორდული თანხა დაუჯდა, სავარაუდოდ 15 მილიონი ფუნტი სტერლინგი.
გაუჩინარება
2019 წლის 22 იანვარს, ნანტიდან კარდიფისკენ მიმავალი კერძო თვითმფრინავი Piper PA-46 ნორმანდიის კუნძულებთან ახლოს მოულოდნელად რადარების ეკრანებიდან გაქრა. ემილიანო სალა ბორტზე იმყოფებოდა. ამის შემდეგ დაიწყო სამძებრო-სამაშველო ოპერაცია, მაგრამ დაღუპული თვითმფრინავის კვალს ვერ მიაგნეს.
24 იანვარს გერნზის პოლიციამ გამოაცხადა დაკარგული თვითმფრინავის სამძებრო სამუშაოების შეწყვეტის შესახებ.
7 თებერვალს გაუჩინარებული სხეული ამოიყვანეს თვითმფრინავის ნამსხვრევიდან. იმავე დღესვე პოლიციამ დაადასტურა, რომ ეს ემილიანო სალა იყო.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 31 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1990 კატეგორია:გარდაცვლილი 21 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 2019 კატეგორია:არგენტინელი ფეხბურთელები
ალინგ-განგრის ქედი
ალინგ-განგრის ქედი, ნაინ-სინგა — ქედი ჩინეთში, ტიბეტის ავტონომიურ რეგიონში. მდებარეობს ტიბეტის მთიანეთის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში. ნიენჩენ-ტანგლასთან და კაილასის ქედთან ერთად ქმნის განდისიშანის მთათა სისტემას. გადაჭიმულია დაახლოებით 600 კმ-ზე. გაბატონებული სიმაღლეებია 4500–5000 მ. უმაღლესი წერტილის სიმაღლეა 6720 მ (მთა ალინგ-განგრი). ქედის თხემი ალპური ტიპისაა. ჭარბობს მაღალმთიანი უდაბნოების ლანდშაფტები. 4500 მ მაღლა მარადი თოვლი და მყინვარებია. სამხრეთ კალთებზე სათავეს იღებს ინდის სათავე — მდინარე სინგი.
სქოლიო
კატეგორია:ჩინეთის ქედები
ჩოარა
ჩოარა (Cioara) — სოფელი მოლდოვაში, ჰინჩეშტის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 49 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 362 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჰინჩეშტის რაიონის სოფლები
ლასანსი
ლასანსი (Lassance) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პირაპორის შემადგენლობაში.
ჯესი ნორმანი
ჯესი ნორმანი (Jessye Norman; დ. 15 სექტემბერი, 1945, ოგასტა, ჯორჯიის შტატი ― გ. 30 სექტემბერი, 2019, ნიუ-იორკი) ― ამერიკელი საოპერო მომღერალი, დრამატული სოპრანო. ასრულებდა ფართო სპექტრის ნაწარმოებებს და არ იყო შეზღუდული რომელიმე ვოკალური ტიპის რეპერტუარით. ვოკალურად და ვიზუალურად შთამბეჭდავი მომღერალი მოღვაწეობდა როგორც საოპერო, ისე საკონცერტო და კამერულ სცენებზე. დაკავშირებული იყო ისეთ როლებთან, როგოროცაა ბარტოკის ივდითი, ბეთჰოვენის ლეონორა, ბერლიოზის კასანდრა და დიდონი, ბიზეს კარმენი, გლუკის ალცესტე, იანაჩეკის ემილია, მოცარტის გრაფინია ალმავივა, პულენკის მადამ ლიდუანი, პერსელის დიდო, შტრაუსის არიადნე, სტრავინსკის იოკასტა, ვერდის აიდა და ვაგნერის ზიგლინდე, კუნდრი და ელიზაბეტი.
ლა-ვეგა (კაუკა)
ლა-ვეგა (La Vega) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, კაუკის დეპარტამენტში.
ჯესი ნორმანი
The New York Times-ის მუსიკალურმა კრიტიკოსმა, ედუარდ როტშტაინმა მის ხმას „ბგერის დიდი სასახლე“ უწოდა, რომელსაც გააჩნდა „უზარმაზარი განზომილებები, რომლებიც... უჩვეულო ხედებად იშლება. იგი მოიცავს მზით განათებულ ოთახებსაც, ვიწრო დერეფნებსაც და ბნელ დარბაზებსაც. მის ნორმანი დიდებულად სუფევს ამ სამეფოში და მისი ვიზუალური მხარეც მისივე ვოკალური მასშტაბების შესაფერისია“.
ლა-ვეგა (კაუკა)
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 33.133 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 484 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კაუკის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ჯესი ნორმანი
ნორმანს შესრულებული და ჩაწერილი ჰქონდა შუბერტის, ბრამსის, შოსონის, პულენკის, მალერის, შტრაუსის და სხვათა ნაწარმოებები. 1984 წელს მოიგო გრემის ჯილდო საუკეთესო სოლო კლასიკური ვოკალის კატეგორიაში, ეს იყო პირველი მის მიერ მოპოვებული 5 გრემიდან. გარდა რამდენიმე საპატიო დოქტორობისა და სხვა ჯილდოებისა, მოპოვებული ჰქონდა გრემის ჯილდო განსაკუთრებული დამსახურებისთვის (Grammy Lifetime Achievement Award) და ხელოვნების ეროვნული მედალი. იყო ბრიტანეთის სამეფო მუსიკალური აკადემიის წევრი.
ადრეული ცხოვრება და მუსიკალური განათლება
ჯესი მეი ნორმანი დაიბადა ოგასტაში, ჯორჯიას შტატში. მამა, საილას ნორმანი სადაზღვევო აგენტი იყო, ხოლო დედა, ჯეინი კინგ-ნორმანი, სკოლაში ასწავლიდა. იგი მათი ხუთი შვილიდან ერთ-ერთი იყო. ოჯახში ბევრი მოყვარული მუსიკოსი იყო: დედა და ბებია პიანისტები იყვნენ, ხოლო მამა ადგილობრივ გუნდში მღეროდა. დედის დაჟინებით, ფორტეპიანოს შესწავლა ადრეულ ასაკშივე დაიწყო. დადიოდა ჩარლზ ტ. უოკერის დაწყებით სკოლაში და მუსიკალური ნიჭი ადრევე გამოავლინა – 4 წლის ასაკში, მაუნტ კავალრის ბაპტისტურ ეკლესიაში გოსპელებს მღეროდა. აქ მასზე დიდი შთაბეჭდილება მოახდინა ორი მომღერალი ქალის – მისის გოლდენის და სისტერ ჩაილდსის სიმღერამ. 7 წლის ასაკში პირველ ვოკალურ კონკურსში მიიღო მონაწილეობა, სადაც მესამე ადგილი მოიპოვა მხოლოდ იმიტომ, რომ საგალობელში „ღმერთი შენზე იზრუნებს (God Will Take Care of You)“ რამდენიმე სიტყვა დაავიწყდა. მოგვიანებით, ინტერვიუში თქვა: „ვფიქრობ, მან მართლაც იზრუნა ჩემზე. ეს ბოლო შემთხვევა იყო, როცა სიტყვები გადამავიწყდა.“
ლასანსი
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 484 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 2.02 კმ²-ზე. ფართობი 3 204 217 კმ²-ია.
ჯესი ნორმანი
ადრეული ცხოვრება და მუსიკალური განათლება
ცხრა წლის ასაკში, დაბადების დღეზე, ნორმანს რადიო აჩუქეს. მეტროპოლიტენის ოპერის ყოველკვირეული გადაცემების საშუალებით, რომელსაც ყოველ შაბათს, თავისი ოთახის დალაგებისას უსმენდა, მალევე აღმოაჩინა საოპერო სამყარო. დაიწყო მარიან ანდერსონის და ლეონტინ პრაისის ჩანაწერების მოსმენა. ორივე მათგანს ხშირად იხსენიებდა, როგორც შთამაგონებელ ფიგურებს. მისთვის ვოკალის პირველი პედაგოგი იყო როზა ჰარის სანდერს კრეკი, რომელიც ა. რ. ჯონსონის უმაღლეს სკოლაში მუსიკის მასწავლებელი იყო. სანდერს კრეკთან ვოკალში მეცადინეობა კერძოდაც განაგრძო ლუსი სი. ლეინის უმაღლეს სკოლაში სწავლის გაგრძელების შემდეგ.
ნორმანი ჩრდილოეთ მიჩიგანში, ინტერლოკენის ხელოვნების ცენტრში, სოპერო-საშემსრულებლო პროგრამაზე სწავლობდა. 16 წლის ასაკში, ფილადელფიაში, მარიან ანდერსონის სახელობის ვოკალურ კონკურსში მიიღო მონაწილეობა. კონკურსი ვერ მოიგო, თუმცა მიიღო სრული სტიპენდია ვაშინგტონის ჰოვარდის უნივერსიტეტისგან. ჰოვარდში სწავლის პერიოდში უნივერსიტეტის გუნდში მღეროდა, იყო სოლისტი ლინკოლნ ტემპლის ეკლესიაში, ვოკალს კი კაროლინ გრანტთან სწავლობდა. 1964 წელს გამა სიგმა სიგმაში გაწევრიანდა.
1965 წელს, 33 სტუდენტ გოგონასთან და ფაკულტეტის 4 მდედრობითი სქესის წევრთან ერთად, დააფუძნა სიგმა ალფა იოტას განყოფილება დელტა ნუ. 1966 წელს მოიგო ხელოვნების და მწიგნობრობის ეროვნული საზოგადოების სასიმღერო კონკურსი. 1967 წელს, უნივერსიტეტის დასრულების შემდეგ, სწავლა ბალტიმორის პიბოდის კონსერვატორიაში, მოგვიანებით კი, ენ-არბორში, მიჩიგანის უნივერსიტეტის მუსიკის, თეატრის და ცეკვის სკოლაში განაგრძო, სადაც, 1968 წელს, მაგისტრის ხარისხი მიიღო. ამ პერიოდში ვოკალურ მომზადებას ელიზაბეტ მანიონთან და პიერ ბერნაკთან გადიოდა. მოგვიანებით მჭიდროდ თანამშრომლობდა ვოკალის პედაგოგ სილვია ოლდენ ლისთან, რომელიც კეთლინ ბეტლის და მარიან ანდერსონის მასწავლებელიც იყო.
ადრეული კარიერა (1968-1979)
უმაღლესი სასწავლებლის დასრულების შემდეგ, ნორმანი, ბევრი სხვა ახალგაზრდა მუსიკოსის მსგავსად, თავის დასამკვიდრებლად ევროპაში წავიდა. 1968 წელს მოიგო ARD-ის საერთაშორისო მუსიკალური კონკურსი მიუნხენში, მას შემდეგ, რაც შეეწინააღმდეგა ჟიურის ერთ-ერთი წევრის გადაწყვეტილებას, რომლითაც კონკურსის წესები საგანგებოდ, მეორე ტურის დროს შეიცვალა, რაც, სავარაუდოდ, რასობრივად მოტივირებული გადაწყვეტილება იყო. მომდევნო წელს მიიღო სამწლიანი კონტრაქტი ბერლინის დოიჩე ოპერთან. აქ მისი სადებიუტო სპექტაკლი ვაგნერის ტანჰოიზერი იყო, სადაც ელიზაბეტის პარტია შეასრულა. იმდროინდელმა კრიტიკოსებმა იგი შეაფასეს, როგორც „უდიდესი ხმა გერმანელი სოპრანოს, ლოტე ლემანის შემდეგ“.
ნორმანი გერმანულ და იტალიურ საოპერო კომპანიებთან თანამშრომლობდა და ხშირად პრინცესების ან სხვა დიდგვაროვანის როლში გამოდიოდა, რადგან განსაკუთრებით კარგად ახერხებდა დიდებული და მბრძანებლური სახეების შექმნას. ამის მიზეზი, ნაწილობრივ, მისი უჩვეულოდ დიდი სიმაღლე და გამორჩეული აღნაგობა იყო, უმეტესწილად კი, მისი მდიდარი და ძლიერი ხმა. გააჩნდა განსაკუთრებულად ფართო დიაპაზონი, რომელიც ქალის ხმის ყველა რეგისტრს მოიცავდა, კონტრალტოდან დაწყებული მაღალი დრამატული სოპრანოს ჩათვლით. 1970 წელს, ფლორენციში, შედგა მისი იტალიური დებიუტი ჰენდელის დებორაში. 1971 წელს პირველად გამოვიდა Maggio Musicale-ზე, სადაც შეასრულა სელიკას როლი მეიერბერის ოპერაში აფრიკელი (L'Africaine). იმავე წელს, ბერლინის ფესტივალზე შეასრულა გრაფინია ალმავივას როლი მოცარტის ფიგაროს ქორწინებაში. გრაფის როლს დიტრიხ ფიშერ-დისკაუ ასრულებდა. აღნიშნული ოპერა ჩაწერა კიდეც BBC Orchestra-სთან ერთად, სერ კოლინ დეივისის დირიჟორობით. ეს ჩანაწერი მონტრეს ჩანაწერების საერთაშორისო ჯილდოს კონკურის ფინალისტი გახდა, რამაც ნორმანის ცნობადობა ეროპასა და ამერიკის შეერთებულ შტატებში მნიშვნელოვნად გაზარდა.
1972 წელს პირველად გამოჩნდა ლა სკალაში, მთავარი როლით ვერდის აიდაში. იმავე წელს, შედგა მისი დებიუტი ლონდონში, ქოვენთ გარდენში, სადაც შეასრულა კასანდრას როლი ბერლიოზის ტროელებიდან. აიდას პარტია იმავე წელს ოპერის საკონცერტო ვერსიაშიც შეასრულა ჰოლივუდ-ბოულში, ამ სცენის 50 წლისთავის აღსანიშნავად გამართულ ღონისძიებაში, რომელიც ფართოდ გადაიცემოდა რადიოთი და ტელევიზიით. ამას ვაგნერის მუსიკის კონცერტი მოჰყვა ტენგლვუდის მუსიკის ფესტივალზე ლენოქსში, მასაჩუსეტსში, ხოლო შემდეგ იყო ტურნე ქვეყნის მასშტაბით, რის შემდეგაც ნორმანი ევროპაში დაბრუნდა. მოკლე ხნით დაბრუნდა აშშ-ში 1973 წელს, როცა ნიუ-იორკში თავისი პირველი კონცერტი ჩაატარა „დიდი შემსრულებლების“ სერიის ფარგლებში, ლინკოლნის საშემსრულებლო ხელოვნების ცენტრის ელის ტალის სახელობის დარბაზში.
1975 წელს ნორმანი ლონდონში გადავიდა და საოპერო სცენაზე მომდევნო 5 წლის განმავლობაში არ გამოჩენილა, თუმცა, აქტიურად განაგრძობდა საკონცერტო კარიერას და იყო სოლისტი ისეთ ნაწარმოებებში, როგორიცაა მენდელსონის ელია და ფრანკის ნეტარებანი (Les Béatitudes). ამერიკაში 1976 და 1977 წლებში დაბრუნდა ფართო საკონცერტო ტურნეს ჩასატარებლად, თუმცა, აშშ-ის საოპერო სცენაზე მისი დებიუტი კიდევ მრავალი წელი არ შემდგარა, ვიდრე თავი არ დაიმკვიდრა ევროპის წამყვან საოპერო სცენებსა და ისეთ ფესტივალებზე, როგორიცაა ედინბურგის საერთაშორისო ფესტივალი, ზალცბურგის ფესტივალი და ექს-ან-პროვანსის ფესტივალი. 1970-იანი წლების განმავლობაში ნორმანმა ევროპაში არაერთი საკონცერტო ტურნე ჩაატარა, რომელთა ფარგლებშიც შეასრულა შუბერტის, მალერის, ვაგნერის, ბრამსის, სატის, მესიანის და რამდენიმე ამერიკელი კომპოზიტორის ნაწარმოებები. ყველა კონცერტს უაღრესად დადებითი კრიტიკული გამოხმაურება ხვდა წილად.
შუა პერიოდი (1980-1989)
1980 წლის ოქტომბერში ნორმანი საოპერო სცენას დაუბრუნდა მთავარი როლით შტრაუსის ოპერაში არიადნე ნაქსოსიდან (Ariadne auf Naxos), ჰამბურგის სახელმწიფო ოპერაში, 1982 წელს კი შედგა მისი საოპერო დებიუტი შეერთებულ შტატებში, ფილადელფიის ოპერაში, იოკასტას როლით სტრავინსკის ოპერაში ოიდიპოს მეფე და დიდოს როლით პერსელის ოპერიდან. 1983 წელს ამას მეტროპოლიტენის ოპერაში პირველი გამოსვლა მოჰყვა, კასანდრას და დიდოს როლებით ბერლიოზის ტროელებიდან. ეს პერფორმანსი საოპერო კომპანიის 100 წლის საიუბილეო სეზონის ნაწილი იყო. Encyclopædia Britannica-ს თანახმად, „1980-იანი წლების შუა პერიოდისთვის იგი ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული და აღიარებული დრამატული სოპრანო იყო მსოფლიოში“. მიიწვიეს რონალდ რეიგანის მეორე ინაუგურაციასთან დაკავშირებულ ცერემონიაზე 1985 წლის 21 იანვარს, სადაც შეასრულა უბრალო საჩუქრები აარონ კოპლანდის ძველი ამერიკული სიმღერებიდან. 1986 წელს დედოფალ ელიზაბეტ II-ს 60 წლის იუბილეზე იმღერა. იმავე წელს, ბერლინის ფილარმონიული ორკესტრის ამერიკული ტურნეს დროს მათთან ერთად შეასრულა შტრაუსის ოთხი უკანასკნელი სიმღერა.
წლების განმავლობაში ნორმანმა რეპერტუარი უფრო ნაკლებად ცნობილი ნაწარმოებებით გააფართოვა. 1988 წელს იმღერა საკონცერტო შესრულება პულენკის ერთაქტიანი ოპერისა ადამიანის ხმა (La voix humaine), რომელიც ჟან კოქტოს 1930 წელს შექმნილ იმავე სახელწოდების პიესას ეფუძნებოდა. 1980-იან და ადრე 1990-იან წლებში ნორმანმა არაერთი აღიარებული ჩანაწერი შექმნა, მისი ბევრი გამოსვლა ტელევიზიითაც გადაიცა. ოპერის გარდა მისი ჩანაწერები და პერფორმანსები მოიცავდა კლასიკურ სიმღერებს, ლიდებს, ორატორიებს და სხვა. ოთხი უკანასკნელი სიმღერის მისეული ინტერპრეტაცია განსაკუთრებულადაა აღიარებული. დირიჟორ კურტ მასურის ნელი ტემპები დავის საგანია, თუმცა ნორმანის ხმის ბგერითი მახასიათებლები გვიანრომანტიკული გერმანული ლიდებისთვის იდეალური იყო.
ნორმანი ცნობილია არნოლდ შონბერგის გურეს სიმღერების (Gurre-Lieder) და მისივე ერთი ქალის ხმისთვის შექმნილი ოპერის, მოლოდინის (Erwartung) შესრულებით. 1989 წელს მოლოდინი მეტროპოლიტენის ოპერის სცენაზე შეასრულა. ეს პირველი შემთხვევა იყო, როცა ამ სცენაზე ერთპერსონაჟიანი ნაწარმოები დაიდგა. ორმაგ წარმოდგენაში ამ ოპერასთან ერთად ბარტოკის ლურჯწვერას სასახლეც შედიოდა, სადაც ნორმანმა ივდითის პარტია შეასრულა. ორივე ოპერა ქვეყნის მასშტაბით გადაიცემოდა. იმავე წელს, ზუბინ მეტას დირიჟორობით, ნიუ-იორკის ფილარმონიულ ორკესტრთან ერთად სოლისტის რანგში მონაწილეობდა ორკესტრის 148-ე სეზონის გახსნით კოცერტში, რომელიც PBS-მა პირდაპირ ეთერში გადასცა. მონაწილეობდა ჰონგ-კონგის კულტურის ცენტრის საინაუგურაციო კონცერტში და ჩაატარა კონცერტი ტაივანის ეროვნულ საკონცერტო დარბაზში.
1989 წლის 14 ივლისს ნორმანი მიიწვიეს საფრანგეთის ეროვნული ჰიმნის, მარსელიეზას შესასრულებლად საფრანგეთის რევოლუციის 200 წლისთავისადმი მიძღვნილ ცერემონიაზე. აღნიშნული გამოსვლა, რომლის დროსაც ნორმანს აზედინ ალაიას მიერ შეკერილი კოსტიუმი ეცვა, კონკორდის მოედანზე პომპეზური ცერემონიის ფარგლებში შედგა. ცერემონიის დიზაინი ავანგარდისტ ჟან-პოლ გუდს ეკუთვნოდა. ეს მოვლენა იქცა შთაგონებად სამხრეთ აფრიკელი პოეტის, ლორენს მდუდუზი ნდლოვუსთვის, რომელმაც ნორმანს ლექსი მიუძღვნა, სახელწოდებით I Shall Be Heard. ლექსი შესულია კრებულში In Quiet Realm, რომლის წინასიტყვაობაც ნორმანმა დაწერა.
ისტორიის მასწავლებელთა საქართველოს ასოციაცია
ისტორიის მასწავლებელთა საქართველოს ასოციაცია — საზოგადოებრივ საწყისებზე დაფუძნებული ისტორიკოსებისა და ისტორიის პედაგოგების გაერთიანება. დაფუძნდა 1997 წელს. 1998 წლიდან გახდა ისტორიის პედაგოგთა ევროპული ასოციაციების გაერთიანების, „ევროკლიოს“ წევრი, რამაც ხელი შეუწყო ასოციაციის უშუალო კავშირს მსგავს ევროპულ ასოციაციებთან და ევროპაში მიმდინარე პროექტებთან.
მიზანი
ასოციაციის ძირითადი მიზანია ისტორიის დარგისა და ისტორიის სწავლების განვითარების ხელშეწყობა. საამისოდ ორგანიზაციას შემოკრებილი ჰყავს როგორც ადგილობრივი, ასევე უცხოური კადრები - პროფესორები, მასწავლებლები, ექსპერტები, ტრენერები.
პროექტები
ასოციაციის მიერ განხორციელებული პროექტებია:
სქოლიო
კატეგორია:ისტორიის მასწავლებელთა საქართველოს ასოციაცია
ჯესი ნორმანი
ბოლო პერიოდი და გარდაცვალება (1990-2019)
ნორმანი მონაწილეობდა 1996 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების გახსნით ცერემონიალში, ატლანტაში, სადაც შეასრულა Faster, Higher, Stronger. 1997 წლის იანვარში პრეზიდენტ ბილ კლინტონის მეორე ინაუგურაციაზე იმღერა. 1998–99 წლების პერფორმანსებიდან აღსანიშნავია კონცერტი კარნეგი-ჰოლში, რომლის უჩვეულო პროგრამა შედგებოდა დიუკ ელინგტონის საეკლესიო მუსიკისგან, რომელიც ჯაზ-კომბოს, სიმებიანი კვარტეტის და ფორტეპიანოსთვის იყო განსაზღვრული. კონცერტში ელვინ ეილის ცეკვის ანსამბლიც მონაწილეობდა. ამავე სეზონში შედიოდა მალერის დედამიწის სიმღერა (Das Lied von der Erde) ბოსტონის სიმფონიურ ორკესტრთან ერთად სეიჯი ოზავას დირიჟორობით, მის მშობლიურ ქალაქ ოგასტაში გადაღებული სატელევიზიო გადაცემა და აგრეთვე, საგაზაფხულო საკონცერტო ტურნე, რომლის ფარგლებშიც კონცერტები თელ-ავივშიც გაიმართა. მომდევნო სეზონში კვლავ შეასრულა ელინგტონის საეკლესიო მუსიკა ლონდონში, ვენაში და ევროპის სხვა ქალაქებში. ჩაატარა საზაფხულო ევროპული ტურნეც, რომლის ფარგლებშიც ზალცბურგის ფესტივალშიც მონაწილეობდა.
1999 წელს ქორეოგრაფ და მოცეკვავე ბილ თ. ჯოუნზთან ერთად მონაწილეობდა ნიუ-იორკის ლინკოლნის ცენტრისთვის მომზადებულ პროექტში, სახელწოდებით ''How! Do! We! Do! 2000 წელს გამოსცა ალბომი I Was Born in Love with You'', რომელშიც მიშელ ლეგრანის სიმღერები შედიოდა. ჩანაწერში, რომელიც ჯაზის მომიჯნავე პროექტად განიხილება, ფორტეპიანოზე ლეგრანი, ბასზე რონ კარტერი, ხოლო დასარტყამ ინსტრუმენტებზე გრეიდ ტეიტი უკრავს. 2001 წლის თებერვალსა და მარტში კარნეგი-ჰოლში კონცერტების სამნაწილიან სერიაში მიიღო მონაწილეობა. ფორტეპიანოზე ჯეიმზ ლივაინი უკრავდა. კონცერტები მნიშვნელოვანი სახელოვნებო მოვლენა აღმოჩნდა. მას თან 80 გვერდიანი პროგრამაც ახლდა, რომელსაც დეივიდ ჰოკნის მიერ შესრულებული ნორმანის პორტრეტი ამშვენებდა. 2002 წელს სინგაპურის ესპლანადის თეატრის გახსნაში მიიღო მონაწილეობა.
2001 წლის 28 ივნისს ათენში, ზევსის ტაძარში, ნორმანმა და კოლორატურა სოპრანო კეთლინ ბეტლმა ვანგელისის ოპერა მითოდეა შეასრულეს.
2002 წლის 11 მარტს მსოფლიო სავაჭრო ცენტრის ადგილას ორი მომუმენტური სინათლის სვეტის გახსნის ცერემონიალზე, რომელიც 2001 წლის 11 სექტემბრის ტერაქტის მსხვერპლთა ხსოვნას ეძღვნებოდა, ნორმანმა America the Beautiful შეასრულა. 2002 წელს ოგასტაში დაბრუნდა და განაცხადა, რომ რიჩმონდის ოლქში ბავშვებისთვის ხელოვნების საპილოტე სკოლის გახსნას დააფინანსებდა. გაკვეთილები წმინდა იოანეს მეთოდისტურ ეკლესიაში 2003 წლიდან დაიწყო. 2004 წლის ნოემბერში შეიქმნა დოკუმენტური ფილმი ნორმანის ცხოვრებასა და შემოქმედებაზე. ფილმი, რომლის რეჟისორია ანდრე ჰელერი, ხოლო დამდგმელი ოპერატორი – ოტმარ შმიდერერი, ვენის DOR-Film-ის პროდუქციაა და იგი აღწერს მუსიკას, სოციალურ და პოლიტიკურ საკითხებს, აგრეთვე, შთაგონებებს და ოცნებებს, რომელთაც ნორმანი თავის სფეროში უნიკალურ მოვლენად აქციეს. 2006 წელს თანამედროვე ცეკვების ქორეოგრაფ ტრეი მაკინტაირთან ერთად იმუშავა სპეციალურ წარმოდგენაზე, რომელიც ვეილის ცეკვის ფესტივალის ნაწილი იყო.
2009 წლის მარტში ნორმანის პატრონაჟით ჩატარდა ფესტივალი Honor!, რომელიც აფროამერიკულ კულტურულ მემკვიდრეობას მიეძღვნა. იგი შედგებოდა კონცერტების, საღამოების, ლექციების, დისკუსიების და გამოფენებისგან, რომლებიც კარნეგი-ჰოლში, აპოლოს თეატრში, წმინდა იოანე ღვთისმეტყველის საკათედრო ტაძარში და ნიუ-იორკის სხვა ცნობილ სივრცეებში ჩატარდა.
ამ პერიოდში ნორმანმა საოპერო სპექტაკლებში გამოსვლა შეწყვიტა, სანაცვლოდ კი კონცერტებზე და მუსიკალურ საღამოებზე გადაერთო. იყო სხვადასხვა ორგანიზაციის დირექტორთა საბჭოს წევრი ან სპიკერი, მათ შორის აღსანიშნავია კარნეგი-ჰოლი, ნიუ-იორკის საჯარო ბიბლიოთეკა, ნიუ-იორკის ბოტანიკური ბაღი, ჰარლემის ცეკვის თეატრი, ეროვნული მუსიკალური ფონდი, ელტონ ჯონის შიდსთან ბრძოლის ფონდი, პეინის კოლეჯი, „პარტნიორობა უსახლკაროთათვის“, ოგასტას საოპერო ასოციაცია და სხვები.
2013 წლის მარტში მონაწილეობა მიიღო აპოლოს თეატრის და მანჰეტენის მუსიკის სკოლის მიერ ორგანიზებულ 90-წუთიან მულტიმედიურ შოუში, სახელწოდებით Ask Your Mama, რომლის ავტორიც იყო ლორა კარპმანი და იგი დაფუძნებული იყო ლენგსტონ ჰიუზის ციკლზე Ask Your Mama: 12 Moods for Jazz.
2014 წლის მარტში მონაწილეობდა სონომას სახელმწიფო უნივერსიტეტის გრინის მუსიკალურ ცენტრში ჩატარებულ კონცერტში, რომელიც ამერიკული სტანდარტებისგან შედგებოდა და ეძღვნებოდა ისეთ ფიგურებს, როგორიცაა ჯორჯ გერშვინი, დიუკ ელინგტონი და ელა ფიცჯერალდი. 2015 წელს პიანისტ მარკ მარკჰემთან ერთად კარნეგი ჰოლში წარადგინა პროგრამა, რომელიც უმეტესად გერშვინის, კერნის, როჯერსის და ჰარტის შემოქმედების, აგრეთვე, სატის და პულენკის რამდენიმე სიმღერისგან შედგებოდა.
2018 წლის აპრილში, ოპერისა და ხელოვნების განვითარებაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისვის გლენ გულდის პრიზის მე-12 მფლობელი გახდა.
ნორმანი გარდაიცვალა 2019 წლის 30 სექტემბერს, 74 წლის ასაკში, სინაის მთის წმინდა ლუკას საავადმყოფოში, მაჰეტენზე. გარდაცვალების მიზეზი 2015 წელს ხერხემლის დაზიანების შედეგად მიღებული ინფექციური გართულებები იყო, რამაც რამდენიმე სასიცოცხლო ორგანოს ფუნქციების დარღვევა გამოიწვია.