cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
დენის გაბორი
მოღვაწეობა
1950-1954 წლებში გაბორმა თავის სტუდენტებთან ერთად შეძლო ჯერ კიდევ ლენგმიურის მიერ აღმოჩენილი პარადოქსის დადგენა, რაც შემდეგში მდგომარეობს: ელექტრონულ აირებში მაქსველის განაწილება უფრო სწრაფად იზრდება, ვიდრე ეს ელექტრონებს შორის ენერგიების გაცვლის გათვალისწინებით იყო მოსალოდნელი. დადგინდა, რომ ელექტრონებს შორის ენერგიების გაცვლა წარმოებს სწრაფად მოძრავ თხელ ფენებში.
1949 წელს გაბორი გადავიდა ლონოდის უნივერსიტეტის ელექტროტექნიკის განყოფილებაში პროფესორის თანამდებობაზე, სადაც 1967 წლამდე მუშაობდა.
1958 წლიდან გაბორი გადადის სოციალური პრობლემების შესწავლაზე, და ამ დარგში გამოაქვეყნა რიგი მონოგრაფიები. მისი ნაშრომები სოვიალურ საკითხებზე მრავალ ენაზე ითარგმა. იგი დარწმუნებული იყო, რომ მეცნიერებს დიდი პასუხისმგებლობა ეკისრებათ მომავალი საზოგადოების წინაშე, თანამედროვე საზოგადოება მოვალეა შეიტანოს თავისი წვლილი კაცობრიობის გადარჩენისათვის ყველა იმ საშიშროებისაგან, რომელიც მსოფლიოს ემუქრება. მისივე აზრით უნდა შიექმნას ისეთი მსოფლიო, რომელშიც ადამიანის ცხოვრებას აზრი ექნება.
დენის გაბორი გარდაიცვალა 1979 წლის 9 თებერვალს ლონდონში.
სქოლიო
კატეგორია:ბრიტანელი ფიზიკოსები კატეგორია:ფიზიკოსები კატეგორია:დაბადებული 5 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1900 კატეგორია:გარდაცვლილი 9 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1979 კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
ლაცაურის მესამე კოშკი
ლაცაურის მესამე კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი, დამცავი ნაგებობა გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ლაცაურში. აგებულია განვითარებულ შუა საუკუნეებში.
სოფელ ლაცაურში მოსახლის კარ-მიდამოში დგას 5 სართულის დონეზე შემორჩენი — ღია ზურგიანი კოშკი. ნაგები ადგილობრივი წარმოშობისაა, მოწითალო ფერის თლილი ქვით. ქვის წყობა მშრალი და თარაზულია. არქიტრავული შესასვლელი დატანებულია დასავლეთიდან, მეორე სართულზე. ფასადი ბევრ ადგილას დაბზარულია, გადახურვა მთლიანად ჩამონგრეულია. კოშკი შიგნიდან ამოვსებულია მიწით და ჩამოცვენილი ქვით.
ზურაბ დოიჯაშვილი
ზურაბ დოიჯაშვილი (დ. 17 აგვისტო, 1963, თბილისი — გ. 14 თებერვალი, 2021, თელ-ავივი) — ქართველი მომღერალი და სიმღერების ავტორი, რომელმაც პოპულარობა მოიპოვა სიმღერებით — „მელიქიშვილის გამზირი“, „მენატრება თბილისი“, „ამოდი, მზეო“, „მიყვარს ყველაფერი ძველი“, „ფიფქის გოგონა“, „მარტი“, „ვერ აგისრულე რასაც დაგპირდი“ და სხვ. უკრავდა ფორტეპინოსა და გიტარაზე.
ბიოგრაფია
ზურაბ დოიჯაშვილი დაიბადა 1963 წლის 17 აგვისტოს თბილისში, პედაგოგი დედისა და მშენებელი მამის ოჯახში. პროფესიით თავადაც მშენებელი იყო.
მუსიკალური კარიერა 1990-იან წლებში დაიწყო. საზოგადოებისთვის ცნობილი გახდა სიმღერით „სად არ ვიყავი, სად არა“. დიდი პოპულარობა მოუტანა ზურაბ მანაგაძის სიმღერამ „მელიქიშვილის გამზირი“. გასტროლებს მართავდა საზღვარგარეთ, აგრეთვე მონაწილეობდა სხვადასხვა სატელევიზიო შოუებში, შესრულებული აქვს როლი ქართულ ტელესერიალში „ცხელი ძაღლი“.
2012-2015 წლებში ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა მოსკოვში. 2018 წელს ფინანსური პრობლემების გამო დოიჯაშვილი ოჯახთან ერთად ისრაელში გადავიდა საცხოვრებლად. ისრაელში ჩასვლიდან რამდენიმე თვეში მას ამი­ოტრო­ფუ­ლი გვერ­დი­თი სკლე­რო­ზის დიაგნოზი და­უს­ვეს. ჯანმრთელობის გაუარესების გამო მომღერალი თვეების განმავლობაში თელ-ავივის ერთ-ერთ კლინიკაში მკურნალობდა.
გარდაიცვალა 2021 წლის 14 თებერვალს თელ-ავივში, ისრაელში, ხანგრძლივი ავადმყოფობის შემდეგ. 22 თებერვალს თბილისში გადმოასვენეს. დაკრძალულია საბურთალოს სასაფლაოზე. იყო ისრაელის მოქალაქე.
დარჩა მეუღლე — ქეთი ვადაჭკორია და სამი შვილი.
2020 წლის დეკემბერში ფილარმონიის დიდი საკონცერტო დარბაზის წინ ზურაბ დოიჯაშვილის სახელობის ვარსკვლავი გაიხსნა.
2021 წელს თბილისის ერთ-ერთ ქუჩას ზურაბ დოიჯაშვილის სახელი ეწოდა.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი მომღერლები კატეგორია:დაბადებული 1963 კატეგორია:დაბადებული 17 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 14 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 2021
საშა კლემენტსი
საშა ნიკოლ კლემენტსი (Sasha Nicole Clements, დ. 14 მარტი, 1990) — კანადელი მსახიობი. ცნობილია კიკი კინკედის როლით Teletoon-ის სიტკომში „Majority Rules!“. აგრეთვე თამაშობს 2005 წლის ფილმში „თოვლის დედოფალი“ და 2010 წლის ტელესერიალში „What's Up Warthogs!“.
სქოლიო
კატეგორია:კანადელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1990 კატეგორია:დაბადებული 14 მარტი
მანანა აბრამიშვილი
მანანა აბრამიშვილი (დ.16 აპრილი, 1943, თბილისი, საქართველოს სსრ) —   ქართველი პოეტი და დრამატურგი. თბილისის საპატიო მოქალაქე (1983) — მრავალშვილიანი დედა. თბილისის ქალთა საბჭოს წევრი (1984-1985).
ცხოვრება
მანანა აბრამიშვილი დაიბადა 1943 წლის 16 აპრილს ქ. თბილისში. დედა — რუსუდან გურამიშვილი — ფილოლოგი, პოეტი (რუსუდანის პაპა, ლონგინოზ გურამიშვილი იყო ოლღა გურამიშვილის ალალი ბიძაშვილი.) მამა — სპირიდონ (კუკური) აბრამიშვილი, 16 თაობის სასულიერო პირთა უწყვეტი ხაზის შთამომავალი (ბოლო წარმომადგენელი გახლდათ სპირიდონის მამა, დეკანოზი  ვლადიმერ აბრამიშვილი) —  პედაგოგი, თბილისის ფიზკულტურის ისტიტუტის პირველი კურსდამთავრებული. ახალგაზრდობაშიც და მერეც, ხანდაზმულობის ასაკში, იღებდნენ ქართულ მხატვრულ ფილმებში. მანანა აბრამიშვილმა დაამთავრა თბილისის 58-ე საშ. სკოლა 1960 წელს. 1965 წელს დაამთავრა თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის უნივერსიტეტის ქართული ენისა და ლიტერატურის ფაკულტეტი.
ოჯახი
მანანა აბრამიშვილმა უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ განიზრახა სამხატვრო აკადემიაში ჩაბარება, სადაც გაიცნო მოქანდაკე ვახტანგ ფეტვიაშვილი. ვახტანგ ფეტვიაშვილი არაჩვეულებრივად მუშაობდა ხეზე; იყო პირველი თაობის მორაგბე, საქართველოს წარმატებული გუნდის „ლოკომოტივის“[] უცვლელი კაპიტანი 15 წლის განმავლობაში. 1967 წლის 30 აპრილს ისინი დაქორწინდნენ. მანანასა და ვახტანგს ეყოლათ ხუთი შვილი: რუსუდანი, გიორგი, მარიამი, დიმიტრი, სალომე.
შემოქმედება
1976 წლიდან მანანა აბრამიშვილს შემოქმედებითი ურთიერთობა ჰქონდა თბილისის გიორგი მიქელაძის სახელობის თოჯინების პროფესიულ სახელმწიფო თეატრთან — იდგმებოდა მისი საავტორო პიესები ლექსად და პროზად. ასევე ინსცენირებები და ნათარგმნი პიესები. 1983 წელს მანანა აბრამიშვილი დაინიშნა ამავე თეატრის სალიტერატურო ნაწილის გამგედ და დღემდე ამ თანამდებობაზეა.
პიესები
თბილისის გიორგი მიქელაძის სახელობის თოჯინების პროფესიულ სახელმწიფო თეატრის სცენაზე დადგმული საავტორო პიესები და ინსცენირებები:
თარგმანები
ნათარგმნი პიესები:
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 16 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1943 კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (1983) კატეგორია:თბილისში დაბადებულები მ
ალექსი ანტონოვი
ალექსი ინოკენტის ძე ანტონოვი (დ. 27 სექტემბერი [ძვ. სტ. 15 სექტემბერი], გროდნო — გ. 18 ივნისი, 1962, მოსკოვი, დაკრძ. წითელ მოედანზე) — საბჭოთა სამხედრო მოღვაწე, არმიის გენერალი (1943). ოფიცრის ოჯახიდან. 1916 წლიდან იყო სამხედრო სამსახურში. დაამთავრა მ. ვ. ფრუნზეს სახელობის სამხედრო აკადემიის სამეთაურო (1931) და ოპერატიული (1933) ფაკულტეტები, გენშტაბის სამხედრო აკადემია (1937). 1941 წლის ივნისიდან იყო კიევის საგანგებო სამხედრო ოლქის შტაბის უფროსი. 1941 წლის აგვისტოდან — სამხრეთის ფრონტის შტაბის უფროსი (მონაწილეობდა გეგმის შემუშავებაში და 1941 წლის როსტოვის შეტევითი ოპერაციის განხორციელებაში), 1942 წელს — ჩრდილოეთ კავკასიის ფრონტისა, შემდეგ ამიერკავკასიის ფრონტის შავი ზღვის მეომართა ჯგუფისა და თავად ფრონტის უფროსი. 1942 წლის დეკემბრიდან ოპერატიული სამმართველოს უფროსი (1943 წლის მაისამდე) და გენერალური შტაბის უფროსის მოადგილე. გენშტაბის უფროსის პირველი მოადგილე (1943–1945, 1946–1948, 1954–1955). ფრონტის ხაზზე ა. მ. ვასილევსკის ხშირი მგზავრობების დროს ფაქტიურად ასრულებდა მის მოვალეობას; აკეთებდა ყოველდღიურ მოხსენებებს ფრონტის ვითარებაზე უმაღლესი მთავარსარდლის ბანაკში, იყო ი. ბ. სტალინის ერთ-ერთი მთავარი მრჩეველი სამხედრო საკითხებში. გენშტაბის უფროსი (18 თებერვალი, 1945 – 25 მარტი, 1946), 1945 წლის 17 თებერვლიდან უმაღლესი მთავარსარდლის ბანაკის წევრი. თავი გამოიჩინა როგორც ანალიტიკური აზროვნების მქონე მხედართმთავარმა, რომელსაც შეეძლო მოწინააღმდეგის განზრახვის განჭრეტვა (1944 წლის ზაფხულ-შემოდგომის კამპანიების დროს ისე დაგეგმა დარტყმების მიყენების თანმიმდევრობა, რომ საბჭოთა მებრძოლების შეტევა ყოველ ჯერზე იწყებოდა იმ სტრატეგიული მიმართულებით, საიდანაც გერმანულ სარდლობას მხოლოდ გადაჰყავდა თავისი რეზერვები). განსაკუთრებულ ყურადღებას ამახვილებდა მოულოდნელი დარტყმების მონოპოვრებზე. ანტონოვის მონაწილეობით დაიგეგმა ყველა მნიშვნელოვანი შეტევითი ოპერაცია, მათ შორის: ბელორუსიის ოპერაცია (1944), აღმოსავლეთ პრუსიის ოპერაცია (1945), ვისლა-ოდერის ოპერაცია (1945), ბერლინის ოპერაცია (1945). სსრკ-ის სამხედრო წარმომადგენელი იალტისა და პოტსდამის კონფერენციებზე. 1948–1949 წლებში იყო ამიერკავკასიის სამხედრო ოლქის სარდლის პირველი მოადგილე, 1950–1954 წლებში — სარდალი. 1955–1962 წლებში ვარშავის ხელშეკრულების ორგანიზაციის გაერთიანებული შეიარაღებული ძალების შტაბის უფროსი. დაჯილდოებულია საბჭოთა და უცხოური ორდენებით, მათ შორის: ლენინის 3 (1945, 1946, 1956), სუვოროვის I ხარისხის (1943, 1944), კუტუზოვის I ხარისხის (1944), გამარჯვების (1945) ორდენით.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 27 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1896 კატეგორია:გარდაცვლილი 18 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1962 კატეგორია:მოსკოვში გარდაცვლილები კატეგორია:რუსეთის იმპერიის პრაპორშჩიკები კატეგორია:სსრკ-ის არმიის გენერლები კატეგორია:პირველი მსოფლიო ომის მონაწილეები კატეგორია:რუსეთის სამოქალაქო ომის მონაწილეები კატეგორია:შტაბის უფროსები დიდ სამამულო ომში კატეგორია:საბჭოთა არმიის გენერალური შტაბის უფროსები კატეგორია:სსრკ-ის II მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:სსრკ-ის III მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:სსრკ-ის IV მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:სსრკ-ის V მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:სსრკ-ის VI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:სკკპ-ის XIX ყრილობის დელეგატები კატეგორია:სკკპ-ის XX ყრილობის დელეგატები კატეგორია:ფრუნზეს სამხედრო აკადემიის კურსდამთავრებულები
დამირჩი (შარურის რაიონი)
დამირჩი (Dəmirçi) — სოფელი აზერბაიჯანში, ნახიჩევანის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, შარურის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 5 092 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნახიჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის სოფლები კატეგორია:შარურის რაიონის სოფლები
ფათქინეთის ეკლესიის ნანგრევი
ფათქინეთის ეკლესიის ნანგრევი — ატქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა თიღვის მუნიციპალიტეტის სოფელ ფათქინეთში, სასაფლაოზე.
სოფლის სასაფლაოზე მდებარე ეკლესიიდან შემორჩენილია დასავლეთი კედლის წყობა (სიმაღლე 80 სმ აღწევს) და ჩრდილოეთი კედლის საძირკვლის მცირე ნაწილი. სამშენებლო მასალად გამოყენებულია უხეშად თლილი ქვა.
ლიტერატურა
კატეგორია:თიღვის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
დარაქენდი (მრავალმნიშვნელოვანი)
დარაქენდი შეიძლება აღნიშნავდეს:
გრიგოლ მარგიანი
გრიგოლ მარგიანი (დ. 14 ივლისი, 1921, სოფ. მულახი, მესტიის მუნიციპალიტეტი — გ. 28 აგვისტო, 1993) — ქართველი პოლიტიკოსი. ისტორიის მეცნირებათა დოქტორი, საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე.
დაამთავრა მოსკოვის მიხეილ ლომონოსოვის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1940–1957 წლებში იყო ლენტეხის რაიონის ცანას დარიშხანის კომბინატის მუშა, კომკავშირული მუშაკი, სვანთა განსაკუთრებული პარტიზანული რაზმის მებრძოლი, მოსკოვის მ. ლომონოსოვის სახელობის უნივერსიტეტის ასპირანტი, თელავის იაკობ გოგებაშვილის სახელობის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის უფროსი მასწავლებელი, დოცენტი, 1957 წლიდან იყო საქართველოს რესპუბლიკის მეცნიერებათა აკადემიის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის უმცროსი, უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი, განყოფილების გამგე, პროფესორი. 1990–1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს წევრი საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს ერთიანი კომუნისტური პარტიიდან“, ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 14 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1921 კატეგორია:საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები კატეგორია:მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები კატეგორია:ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორები კატეგორია:საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწეები კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:გარდაცვლილი 28 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1993
მსოფლიო ჩემპიონატი სნუკერში 1979
მსოფლიო ჩემპიონატი სნუკერში 1979 (1979 World Snooker Championship) — მთავარი ტურნირი სნუკერის სამყაროში. ჩატარების ადგილი — შეფილდი (ინგლისი). ტურნირის გამარჯვებული გახდა ტერი გრიფითსი, რომელმაც ფინალში დაამარცხა დენის ტეილორი ანგარიშით 24:16.
ფინალი
ტერი გრიფითსი 24:16 დენის ტეილორი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონატი სნუკერში კატეგორია:1979 წელი სნუკერში
მოროპონის რაიონი
მოროპონის რაიონი (Distrito de Morropón) — რაიონი პერუში, პიურის რეგიონის მოროპონის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 131 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 14 729 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 87 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 169.96 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პიურის რეგიონის რაიონები კატეგორია:მოროპონის პროვინციის რაიონები
ეკვადორის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები
ეკვადორის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები — კონმებოლისა და ფიფა-ს წევრი საფეხბურთო ნაკრები. მონაწილეობა მიიღო მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის სამ გათამაშებაში, 2002, 2006 და 2014 წლებში. მათი საუკეთესო გამოსვლა იყო 2006 წელს, როდესაც გავიდნენ 1/16 ფინალში, საბოლოოდ ინგლისის ეროვნულ ნაკრებთან დამარცხდნენ. ეკვადორი არის ერთ-ერთი იმ სამი ნაკრებიდან, რომელთაც არ აქვთ მოგებული კოპა ამერიკა. დანარჩენი ორი არის ჩილე და ვენესუელა.
სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ ამერიკის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები
სარჩობელაზედ
სარჩობელაზედ — ქართველი მწერლის ილია ჭავჭავაძის  მოთხრობა ის ილია ჭავჭავაძის ერთ-ერთი ყველაზე განსაკუთრებული პროზაული ტექსტია, მიუხედავად იმისა, რომ მოთხრობა მოცულობით პატარაა, მრავალ პრობლემას მოიცავს და მრავალ პრობლემურ საკითხს სვამს. ადამიანთა სისასტიკე, საზოგადოების გულგრილობა, ინდივიდისა და საზოგადოების დაპირისპირება და პიროვნების ძალიან რთული ბედისწერა რეალობაში, სადაც არავის სურს მისი გაგება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ილია ჭავჭავაძის ნაწარმოებები კატეგორია:ქართული მოთხრობები
დიიადინი (მრავალმნიშვნელოვანი)
დიიადინი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ალექსანდრე ყაზბეგის ქუჩა (მთაწმინდა)
ალექსანდრე ყაზბეგის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, მთაწმინდის რაიონში (ოქროყანა). ილია ჭავჭავაძის ქუჩიდან ბესიკის ქუჩამდე.
ლიტერატურა
ყაზბეგი
მიკროკონსოლი
მიკროკონსოლი — ვიდეო თამაშების კონსოლის სახეობა. მიკროკონსოლთა უმეტესობა არის დაბალბიუჯეტიანი Android-ზე დაფუძნებული მოწყობილობა, რომელიც უერთდება სტანდარტულ ტელევიზორს, ხოლო თამაშის გადმოწერა შესაძლებელია Google Play-ის მსგავსი აპლიკაციების მაღაზიებიდან.
სქოლიო
კატეგორია:ვიდეო თამაშის ტერმინოლოგია კატეგორია:მიკროკონსოლები
აბასალი
აბასალი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ფორმოზა-დუ-სული
ფორმოზა-დუ-სული (Formosa do Sul) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 500 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ შაპეკოს შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 601 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 25.98 კმ²-ზე. ფართობი 100 105 კმ²-ია.
მწვანე ხავსის სოკო
მწვანე ხავსის სოკო (Xerocomus subtomentosus) — საჭმელი სოკო ხავსის სოკოს (Xerocomus) გვარისა. ზოგიერთ კლასიფიკაციაში მას და ისევე როგორც ხავსის სოკოს მთლიან გვარს აერთიანებენ ბოლეტუსის (Boletus) გვარში და შესაბამისად მოიხსენიებენ როგორც Boletus subtomentosus. ყველაზე გავრცელებული სახეობაა ხავსის სოკოს გვარიდან.
პირველად აღწერა შვედმა ბოტანიკოსმა კარლ ლინემ 1753 წელს როგორც Boletus subtomentosus.
სამეცნიერო სინონიმები:
აღწერა
ქუდის დიამეტრი — 3—10 სმ-მდე (1 ზოგჯერ 16 სმ-მდეც კი), ბალიშისებრ-ამოზნექილი, ხავერდოვანი, ქუდის ფერი — მონაცრისფრო ან ზეთისხილისფერ-წაბლისფერი.
რბილობი თეთრი, გადატეხვისას ჰაერზე ოდნავ ლურჯდება.
ჰიმენოფორი — შეზრდილი, მოყვითალო, ზეთისხილისფერ-ყვითელი, ხელის დაჭერისას ოდნავ ლურჯდება. ზრდასრულ სოკოებს გააჩნიათ მსხვილკუთხოვანი ფორები.
ფეხი — ცილინდრული, მთლიანი; ყვითელი, ზოგჯერ მოწითალო. სიგრძე — 4-10 სმ, სიგანე — 1- 2, ბოჭკოვანი, მუქი-წაბლისფერი ბადით.
სპორების ფხვნილი — მოწაბლისფრო, სპორების ზომა — 12×5 მკმ, თითისტარისებრი.
ეკოლოგია და გავრცელება
მინი|396x396пкс|მწვანი ხავსის სოკო, [[რიაზანის ოლქი]] იზრდება მრავალფეროვან ტყეებში, ხშირად ველობებზე, გზის პირებზე, ერთეულებად ან ჯგუფებად. ზოგჯერ გვხვდება ჭიანჭველების ბუდეებზე. მიკორიზას ქმნის როგორც ფოთლოვან, ისე წიწვოვან ხეებთან. კოსმოპოლიტია, გავრცელებულია ევროპაში, ჩრდილოეთ და სამხრეთ ამერიკაში, ავსტრალიაში, კუნძულ კალიმანტანზე. შედის სუბარქტიკულ და სუბალპურ ზონებში.
სეზონი — ზაფხულ-შემოდგომით.
გამოყენება
საჭმელი სოკოა, გამოიყენება ახალი, გამხმარი, დამწნილებული და დამარილებული. გახმობისას შავდება.
ანტონოპილი (ბრატსკეს რაიონი)
ანტონოპილი (Антонопіль) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს მიკოლაივის ოლქის ბრატსკეს რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 8 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბრატსკეს რაიონის სოფლები
ანანაური
ანანაური — ადგილი ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჭაბუკიანის მახლობლად, მდინარე ალაზნის ჭალაში, სადაც აღმოჩენილია ძვ. წ. III ათასწლეულის სამი ყორღანი.
ანანაურის შედარებით მცირე ზომის ორი ყორღანი 40-50 წლის წინ გაიხსნა. შედარებით უნიკალურია მესამე ყორღანი ანანაური № 3, რომელზეც საქართველოს ეროვნული მუზეუმის არქეოლოგიის ცენტრის ექსპედიციამ 2012 წლის 5 ივნისიდან 5 ოქტომბრამდე იმუშავა. თავდაპირველად გორაკის თავი ხეებისა და ბუჩქნარისგან გაწმინდეს. შემდეგ კი ყორღანის გათხრა დაიწყეს. 12 მეტრის სიმაღლის მიწაყრილის ქვეშ 25 მეტრის სიგრძისა და 15 მეტრის სიგანის მოედანი იყო. ანანაურის მესამე ყორღანი ადრე ბრინჯაოს ხანის ბედენის კულტურას განეკუთვნება.
ყორღანში აღმოჩენილია თაფლით დამუშავებული თავის ქალები, რომელზეც არქეოლოგები ფიქრობენ რომ ეს მუმიფიცირების თავისებური მეთოდია. მესამე ყორღანის კიდევ ერთი განსაკუთრებულობა ორი ეტლია, რადგან როგორც წესი ყორღანში მხოლოდ ერთი – ბელადის, ეტლი იყო მოთავსებული. ასევე აღმოჩენილია სპილენძითა და უცნობი მადნით დამუშავებული ურმის ბორბლის სამაგრი, ქარვის მძივები, ხის და ოქროს სამკაულის ნარჩენები.
არქეოლოგებმა ანანაურის გათხრისას თხილი და წაბლი იპოვნეს. ასევე ნაპოვნია თაფლში ამოვლებული კენკროვნები: ონტკოფა და კვრინჩხი. კერამიკის ჭურჭელი დაზიანებულია და მისი აღდგენა მიმდინარეობს.
სქოლიო
კატეგორია:ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ჯეიმზ კეგნი
ჯეიმზ ფრენსის კეგნი უმცროსი (James Cagney; დ. 17 ივლისი, 1899 — გ. 30 მარტი, 1986) — ამერიკელი თეატრისა და კინოს მსახიობი და მოცეკვავე. ცნობილია თავისი თანმიმდევრული ენერგიული წარმოდგენებით, განმასხვავებელი ვოკალური სტილითა და უემოციო კომიკური ტაიმინგით, რითაც მოიპოვა საყოველთაო აღიარება და ფართო და მრავალმხრივი გამოსვლებისათვის მთავარი ჯილდოებიც დაიმსახურა. მაყურებელს თავი დაამახსოვრა მრავალმხრივი მაგარი ბიჭების როლის შესრულებით ისეთ ფილმებში, როგორიცაა: „საზოგადოების მტერი“ (1931), „ტაქსი!“ (1932), „ანგელოზები ბინძური სახეებით“ (1938), „ხმაურიანი ოციანები“ (1939) და „თეთრი ცხელება“ (1949). ფილმებში გვევლინებოდა როგორც მოცეკვავე და აკადემიის ჯილდო მოიპოვა მიუზიკლში შესრულებული როლისთვის („იანკი დუდლ დენდი“). 1999 წელს ამერიკის კინოინსტიტუტმა ჰოლივუდის ოქროს ხანის AFI-ის 100 წელი... 100 ვარსკვლავი მამაკაცი მსახიობების რეიტინგში იგი მე-8 ადგილზე განაწესა. ორსონ უელსმა კეგნი დაახასიათა როგორც „ალბათ, კამერის წინაშე ოდესმე გამოჩენილი უდიდესი მსახიობი“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 17 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1899 კატეგორია:გარდაცვლილი 30 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1986 კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი კინომსახიობები კატეგორია:ამერიკელი თეატრის მსახიობები კატეგორია:ამერიკელი მოცეკვავეები
გუმუშლუ (მრავალმნიშვნელოვანი)
გუმუშლუ  შეიძლება აღნიშნავდეს:
დიდი ოყარი
დიდი ოყარი,   დიდი თეთრი ყანჩა   (Ardea alba) — ფრინველი ყანჩისებრთა ოჯახისა. ადრე შედიოდა ოყარის გვარში. დიდი ზომის ფრინველია. სხეულის სიმაღლეა 94–104 სმ, ფრთების შლილი 131–145 სმ, მასა 912–1140 გრამი. აქვს თეთრი ბუმბული, გრძელი შავი ფეხები და ყვითელი ნისკარტი, რომელიც შეჯვარების პერიოდში მოყვითალო უხდება. გავრცელებულია დასავლეთ და აღმოსავლეთ ნახევარსფეროს ზომიერ და ტროპიკულ სარტყლებში. ბინადრობს წყალსატევებთან ახლოს, როგორც სანაპირო ზოლთან, ისე კონტინენტის შიდა ადგილებში. საქართველოში გვხვდება როგორც მობუდარი გადამფრენი ან, ზოგჯერ, მობინადრე ფრინველი. აღწევს ზღვის დონიდან 1800 მეტრამდე. ჩრდილოეთით მობუდარი პოპულაცია გადამფრენია, დანარჩენის დიდი ნაწილი — მკვიდრი. დროს ხეებზე ატარებს. ფრენისას (საშუალოდ ავითარებს 28–51 კმ/სთ სიჩქარეს) უკან სწევს თავს და კისერს ლათინური S-ის ფორმას აძლევს. სეზონურად მონოგამური ფრინველია; სქესობრივ სიმწიფეს 2 წელში აღწევს. ბუდობს კოლონიებად, ხშირად სხვა ყანჩებთან ერთად. ბუდეს, ერთ ადგილზე შეგროვილ ჯოხებისა და ტოტების გროვას, აგებს ნაყარ ლერწამზე, მიწაზე ან ხეზე. დებს 3–6 მოცისფრო-მწვანე კვერცხს. ორივე მშობელი კრუხობს 23–26 დღის განმავლობაში. ბარტყები 42–49 დღეში ბუმბულით იმოსებიან, 7 კვირაში ფრენას სწავლობენ. ძირითად შემთხვევაში მხოლოდ ერთი ბარტყი აღწევს ზრდასრულობამდე. ზომიერ განედებში მრავლდება გაზაფხულზე ან ზაფხულში, ტროპიკებში — ნებისმიერ სეზონზე; ჩვეულებრივ წელიწადში ერთხელ, იშვიათად — ორჯერაც. იკვებება თევზებით, ამფიბიებით, ქვეწარმავლებით, კიბოსნაირებით, მღრღნელებითა და მწერებით. ბუნებაში — 15, ხოლო ტყვეობაში 22 წლამდე ცოცხლობს. მისი ლამაზი თეთრი ბუმბულის გამო დიდი რაოდენობით ანადგურებდნენ XIX–XX საუკუნეებში, რამაც დიდი ოყარის რაოდენობა მნიშვნელოვნად შეამცირა. დღეისათვის მდგომარეობა გაუმჯობესებულია. განირჩევა 4 ქვესახეობა, რომელთაგან საქართველოში გვხვდება ჩრდილოური დიდი თეთრი ყანჩა.
სისტემატიკა და ტაქსონომია
დიდი ოყარი შედის ყარყატისნაირთა (ლაკლაკისნაირთა) რიგის ყანჩისებრთა ოჯახში. რომელიმე გვარისთვის მისი მიკუთვნების საკითხი სადაოა, რადგან იზიარებს როგორც ყანჩების (Ardea), ისე ოყარების (Egretta) მახასიათებლებს. უწინ ოყარის გვარში იყო, დღეისათვის წყაროების უმრავლესობა ყანჩის გვარში აერთიანებს. ზოგჯერ ცალკე გვარში გამოიყოფა — Casmerodius.
მისი ლათინური სახელი მოდის ლათინური სიტყვებიდან: ardea — „ყანჩა“ და alba — „თეთრი“.
ქვესახეობები
ცნობილია 4 ერთმანეთთან ახლოს მდგომი ქვესახეობა:
ადრე გამოიყოფოდა კიდევ ერთი ქვესახეობა — A. a. maoriana (Iredale et Mathews, 1914), რომელიც გავრცელებული იყო ახალი ზელანდიის სამხრეთ კუნძულზე, თუმცა დღეს ავტორთა უმრავლესობა მას აღარ აღიარებს.
ქვესახეობებს შორის განმასხვავებელია შეფერილობა, გამრავლების პერიოდი და ზომა. სამხრეთულ თეთრ ყანჩას ზოგიერთი მეცნიერი ცალკე სახეობად გამოჰყოფს, თუმცა წყაროთა უმრავლესობის თანახმად, ის დიდი ოყარის ქვესახეობაა.
აღწერა
250პქ|მინი|მარცხნივ|შეჯვარების პერიოდში
საკმაოდ მსხვილი ფრინველია, ერთ-ერთი ყველაზე დიდი ყანჩაა, ბატზე ოდნავ დიდია, სიმაღლე 94–104 სმ-ს, ხოლო ფრთების შლილი 131–145 (ზოგჯერ 160–170-მდე ) სმ-ს შეადგენს. მასა 912–1140 გრამს აღწევს. როგორც წესი, მამალი დედალზე დიდი ზომისაა. შეფერილია მთლიანად თეთრად. ნისკარტი გრძელი, სწორი, ფერად ყვითელია. ფეხები და თითები გრძელია, მუქი რუხი ფერისა. კისერიც გრძელია, ლათინური S-ის ფორმის. კისრის მეექვსე მალა გაწელილია და ისეთნაირადაა აგებული, რომ ფრინველს შეუძლია გაშალოს და შეკუმშოს კისერი. კუდი მოკლე და სოლისებური ფორმისაა. შემოდგომის ბუმბულცვენის შემდეგ მამალსა და დედალს სხეულის ზედა მხარეზე მხრებიდან ეზრდება გვერდებზე და კუდის უკან გაშვერილი თეთრი ბუმბული. გამრავლების პერიოდში ეს ბუმბული იბღუნძება და ბრტყელი ხდება, კუდის უკან ნემსისებური გაგრძელებები აქვს. ნისკარტი ამ პერიოდში ნარინჯისფერ-ყვითელ ელფერს იღებს მუქი წვეროთი. წვივის ბუმბულით დაუფარავი ნაწილი უვარდისფრდება. ლაგამი მწვანე ფერისაა. თავისებური ქოჩორი, რომელიც სხვა ყანჩებს ჩვეულებრივ ახასიათებს, დიდ ოყარს არ გააჩნია. ხმა — უხეში ხრინწიანი ტკაცანი, ისმის იშვიათად. სქესობრივი დიმორფიზმი არ გამოიხატება.
გავრცელება
დიდი ოყარი გავრცელებულია სამხრეთ-აღმოსავლეთ ევროპის, აზიის, ჩრდილოეთ (სამხრეთი ნაწილის, მ. შ. ანტილის კუნძულები ) და სამხრეთ ამერიკის, სამხრეთ აფრიკის (მ. შ. მადაგასკარი), ავსტრალიისა და ახალი ზელანდიის თბილ ზომიერ და ტროპიკულ სარტყლებში. ბინადრობს სხვადასხვა წყალსატევთან, როგორც ზღვის სანაპიროს სიახლოვეს, ისე კონტინენტის შიდა ადგილებში: დაჭაობებულ ბარში, მდინარის ჭალებსა და ნაპირებზე, მტკნარ და მლაშე ტბებზე, ლელქაშითა და ლერწმით გარშემორტყმულ მთის ტბებზე, მინდვრებში,  ესტუარებსა და მანგროს ტყეებში. ამის გარდა მისი ნახვა შეიძლება სასოფლო-სამეურნეო სავარგულებში, ღია მინდვრებზე, ბრინჯის ნარგავებში, სადრენაჟო თხრილების გასწვრივ. ნადირობს წყალმარჩხ ადგილებში და ხმელეთზე. ადგილსამყოფელთა უმრავლესობა განიცდის ადამიანის სამეურნეო მოქმედების ზეგავლენას.
საქართველო
250პქ|მინი|მარცხნივ|დიდი ოყარის გავრცელების ადგილები საქართველოში დიდი ოყარი საქართველოში გავრცელებულია როგორც მობუდარი გადამფრენი ფრინველი, ზოგჯერ მთელი წლის განმავლობაშიც, თუმცა მეტად იშვიათია. ცალკეულ წყვილებად გვხვდება მესხეთ-ჯავახეთში (სოფ. გორელოვკის მიდამოებში), კოლხეთის დაბლობსა და სამეგრელოში; მდინარეთა შესართავებში და ტბებზე. აღრიცხულია ვაშლოვნის დაცული ტერიტორიების ალაზნის ჭალებშიც. ადის ზღვის დონიდან 1800 მეტრამდე.
ცხოვრების ნირი
ჩვეულებრივ ხეებზე სხედან ხოლმე. გადაადგილდებიან ნელა და დიდებულად, იგრძელებენ კისერს და საკვების ძიებაში ჩასცქერიან წინ მდებარე ტერიტორიას. ნადირობენ მარტო ან ჯგუფურად, დღის ნათელ და შებინდულ დროს, დაღამებისას უერთდებიან სხვა ყანჩებს და ეძებენ თავშესაფარს. საკვებს ხშირად ართმევს სხვა მცირე ზომის ყანჩებს, ჩხუბი მოსდის თავისივე სახეობის სხვა ფრინველებთანაც. ზოგჯერ აგრესიულია, მაშინაც კი, როცა გარშემო საკვები საკმარისადაა. ფრენს ნარნარით, მისი სიჩქარე 28–51 კმ/სთ მერყეობს. გამრავლების პერიოდში საკვებს ახლომახლო ეძებს, მაგრამ მისი ნაკლებობის შემთხვევაში 6–20 კმ-ითაც კი გადაადგილდება. როგორც ყანჩის სხვა სახეობები, ფრენისას დიდი ოყარიც უკან სწევს თავს და კისერს S-ის ფორმას აძლევს.
გამრავლების პერიოდში ისაკუთრებს მიწის გარკვეულ მონაკვეთს და საგულდაგულოდ იცავს მას. სეზონის ბოლოს წყვილები ხშირად იშლებიან და იფანტებიან. არეალის ჩრდილოეთ საზღვართან მობუდარი პოპულაცია გადამფრენია, დანარჩენი არეალის პოპულაციის დიდი ნაწილი — მკვიდრი, ზოგიერთი იზამთრებს არეალის იმ ფარგლებში, საიდანაც სხვები უფრო დიდ მანძილზე გადადიან.
გამრავლება
250პქ|მინი|მარჯვნივ|დიდი ოყარი ბარტყებთან ერთად დიდი ოყარი სქესობრივ სიმწიფეს 2 წლის ასაკში აღწევს. სეზონურად მონოგამი ფრინველია, რაც იმას ნიშნავს, რომ დედალ-მამალი მხოლოდ ერთ სეზონზე არიან ერთად, თუმცა არის უფრო მყარი წყვილების შემთხვევებიც. ბუდობს დიდ კოლონიებში, ხშირად ერთიანდება სხვა სახეობის ყანჩებში, როგორიცაა დიდი ცისფერი ყანჩა და თოვლის ყანჩა. ერთი წლის განმავლობაში იძლევა შთამომავლობის მხოლოდ ერთ თაობას. ზომიერ განედებში მრავლდება გაზაფხულსა და ზაფხულში, როდესაც საკვების დიდი ნაირსახეობაა, ტროპიკებში შეჯვარება ნებისმიერ დროს შეიძლება მოხდეს.
არშიყობა (თავის მოწონება) საკმაოდ რთული პროცესია, რომლის დროსაც კანის შიშველი ადგილები თავისებური ფერისა ხდება, ხოლო საქორწინო ბუმბული დიდ მნიშვნელობას იძენს. ლაგამი (კანის მონაკვეთი თვალთან ახლოს) ყვითლიდან მწვანე ხდება. ნისკარტი ნარინჯისფერ ელფერს იღებს და ბოლოში მუქდება. კვერცხის დების შემდეგ ლაგამი თავის ძველ ფერს უბრუნდება, ნისკარტი კი მთელი გამრავლების პერიოდის განმავლობაში ინარჩუნებს განსხვავებულ ფერს.
მამალი პირველი ჩადის კოლონიაში და მომავალი ბუდობის ადგილს არჩევს. რიგითობაში მნიშვნელობა აქვს ფრინველის ასაკს — უფრო ასაკოვანი მამლები პირველები ირჩევენ ადგილს, როგორც წესი, კოლონიის ცენტრის სიახლოვეს. ხშირად იცვლიან კოლონიისა და ბუდობის ადგილმდებარეობას, ამიტომ მამლები იმტკიცებენ ადგილს და იწყებენ დედლის თავისმოსაწონებელ, რიტუალურ ცეკვას. დაინტერესებული დედლები ახლომახლო ტოტებზე ჯდებიან და აკვირდებიან, შეიძლება ჩაერთონ ცეკვასა და მომავალი ბუდის გარშემო ტრიალში. ზოგჯერ დედალი შეიძლება განიდევნოს სხვა დედლის მიერ. მეწყვილეები ფრთხილად ირჩევენ ერთმანეთს. ბუდის შენებას შეწყვილებისთანავე იწყებენ.
დიდი ოყარის ბუდე ერთ ადგილზე შეგროვილ ჯოხებისა და ტოტების გროვას წააგავს. აშენებენ ნაყარ ლერწამზე, ნიადაგზე, იშვიათად — ხეზე (ტირიფი). დიამეტრით 90 სმ-მდეა, სიღრმეში 30 სმ. იგი რამდენიმე წლის მანძილზე ინახება, თუმცა კოლონია შეიძლება სხვა ადგილზე გადავიდეს ან წყვილმა სხვა ხე აირჩიოს. მასალებს აგროვებენ ყველა შესაძლო ხერხით, მეზობლად მდებარე ბუდეებიდან მოპარვითაც კი. ჩვეულებრივ მათ მამალი აგროვებს, რა დროსაც დედალი მიზიდულ მასალებს ბუდეში ათავსებს (აშენებს მას). 250პქ|მინი|მარჯვნივ|ქვესახეობის, Ardea alba melanorhynchos-ის კვერცხები, [[ტულუზის მუზეუმი]] დედალი დებს 3–6 მოცისფრო-მწვანე კვერცხს 2–3 დღის ინტერვალით. მისი სიგრძეა დაახლოებით 55–60 მმ, სიგანე 40-43 მმ. კრუხობს ორივე მშობელი მორიგეობით. ინკუბაცია 23–26 დღე-ღამე გრძელდება, რის შემდეგაც იჩიკებიან მთლიანად შიშველი და უმწეო ბარტყები. მათ შორის სასტიკი შეჯიბრი იწყება მშობლის მიერ მოტანილი საკვების მიღებისათვის, ზომით დიდები ძალის გამოყენებით ღებულობენ უპირატესობას, მათ შეიძლება დაკორტნონ კიდევაც მცირე ზომის დედმამიშვილები და მონოპოლია გამოაცხადონ საკვებზე. თუკი საკვების მხრივ კარგი წელია, მთელ შთამომავლობას შეუძლია დაფრთიანება, თუმცა უფრო ხშირად ორი, შესაძლოა მხოლოდ ერთი ბარტყი გადარჩეს — დანარჩენი იღუპება. 42–49 დღეში მთლიანად იმოსება ბუმბულით. 7 კვირის ასაკში კარგად ფრენას იწყებენ, თუმცა 10–11 კვირამდე მშობლებზე არიან დამოკიდებული. წელიწადში ზოგჯერ ორჯერაც მრავლდება.
კვება
დიდი ოყარი იკვებება ბაყაყებით, გველებით, თევზით, მდინარის კიბოებით, მცირე ზომის მღრღნელებით, ჭრიჭინებით, კუტკალიებითა და სხვა მწერებით. რამდენადაც სხვა სახეობის ფრინველებსაც აქვთ კვების იგივე რაციონი, მათ ნადავლის ძიებისას ერთმანეთში უწევთ კონკურენცია. საკვების არჩევისას მცირედ მომთხოვნები არიან, ითვლებიან ჰეტეროტროფებად. კვლევების შედეგად აღნიშნულია, რომ ერთ ადგილას დგომისას დიდ ოყარს შეუძლია უფრო მეტი საშუალო ზომის ნადავლი მოიპოვოს, ვიდრე ნელა გადაადგილებისას.
მტაცებლები და მავნებლები
250პქ|მინი|მარჯვნივ|დიდი ოყარი ნადავლით ზრდასრულ ოყარს ბუნებრივი მტრები იშვიათად მოეპოვება. ზოგჯერ ისინი ნიანგების მსხვერპლი ხდებიან. ახალგაზრდა ფრინველებს ცხოვრების პირველ წელს არწივები (მთის არწივი, ბეგობის არწივი) და თეთრკუდა ფსოვები მტრობენ. დიდი ოყარის კვერცხებზე ყვავები, ამერიკული სვავები და ენოტები ნადირობენ.
მავნებლებიდან რეგისტრირებულია ტრემატოდების — სამი, ნემატოდების — ხუთი და აკანთოცეფალების ერთი სახეობა.
მდგომარეობა და დაცვა
XIX საუკუნეში და XX საუკუნის დასაწყისში დიდი მოთხოვნილება იყო მის ლამაზ განუჟრილ თეთრ ბუმბულზე (ე. წ. „ეგრეტკებზე“), რომლითაც ქუდებს ამკობდნენ. ამის გამო დიდი რაოდენობით ფრინველი ნადგურდებოდა. მათი რაოდენობა ამ პერიოდისათვის დაახლოებით 95 %-ით შემცირდა. საფრთხეს უქმნის ადამიანის საქმიანობის შედეგად მისი ადგილსამყოფელის დეგრადაცია. საბჭოთა პერიოდში დიდი ოყარი დაცული იყო, საქართველოში იშვიათია, შეტანილი იყო საქართველოს სსრ „წითელ წიგნში“, დაცული იყო საქართველოს სსრ სამონადირეო კოდექსითაც. თუმცა, „საქართველოს წითელ ნუსხაში“ არ არის შესული. დღეს, IUCN-ის მონაცემებით, შედის მინიმალური რისკის ქვეშ მყოფ ცხოველთა კატეგორიაში (LC).
სქოლიო
კატეგორია:ყანჩა
მათოსავანქი
მათოსავანქი (Մաթոսավանք) — ზომით პატარა ეკლესია დილიჯანის ეროვნულ პარკში, ქალაქ დილიჯანიდან 3 კილომეტრში. ნაგგებობა სომხური ეკლესიის ნაწილია და ტავუშის პროვინციაში მდებარეობს. ეკლესია ჯუხტაკვანქიის მონასტრის მახლობლადაა ტყით დაფარულ ტერიტორიაზე. შენობა დანგრეულია და რთულია მისი გამოკვლევა და დასკვნების გაკეთება.
მშენებლობას ავაგ ზაკარიანი ხელმძღვანელობდა. მოგვიანებით ეს ადამიანი ქართულ და სომხურ გაერთიანებულ არმიას ჩაუდგა სათავეში მუნქეს წინააღმდეგ.
არქიტექტურა
პატარა სურბ აცვაცაცინის სახელობის ეკლესია 1247 წელს აშენდა და ორი ახლომდებარე ნაგებობას მოიცავს. აშენებულია ქვებით, რომლებსაც თაბაშირი ფარავდა, ეს უკანასკნელი კი თავის მხრივ, ტაძრის ინტერიერს ქმნიდა. მთავარი დარბაზი, წიგნთსაცავის ოთახი, ჭერის გარკვეული ნაწილი და პორტიკი თითქმის შეუცვლელადაა შემონახული. სამხრეთ კედელთან, საკურთხევლის მახლობლად წიგნთსაცავი უერთდება. ექსტერიერზე წარწერაა, რომელიც ეკლესიის აშენების ისტორიას მოგვითხრობს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სომხეთის მონასტრები
ვალიანთის ღვთისმშობლის ეკლესია
ვალიანთის ღვთისმშობლის ეკლესია — არქიტექტურის ძეგლი, საკულტო ნაგებობა გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ვალიანთაში. აგებულია გარდამავალ ხანაში.
ეკლესია ნაგებია რიყისა და ფლეთილი ქვით, აგრეთვე ფიქალით. ფასადების კუთხეები ამოყვანილია თლილი ქვის კვადრებით.
დარბაზული ეკლესია გეგმით სწორკუთხედს წარმოადგენს, აღმოსავლეთით ნალისებრი აბსიდით, რომლის ცენტრში გაჭრილია თაღოვანი სარკმელი. აბსიდის იატაკი ერთი საფეხურით მაღალია დარბაზის იატაკთან შედარებით. სატრიუმფო თაღი აბსიდის მხრებს ეყრდნობა. შემორჩენილია ნახევარსფერული კონქის ჩრდილოეთი ნაწილი.
გრძივი კედლები იყოფა ორსაფეხურიანი პილასტრების საშუალებით. პილასტრების გარდა ორ-ორი იმპოსტია, რომელთაც, შესაძლოა, კედლის თაღები ეყრდნობოდა.
ეკლესიას სამი მხრიდან არქიტრავული შესასვლელი აქვს. დასავლეთის შესასვ-ლელის ორივე მხარეს მაღალი ნიშებია, რომლებზეც კბილანა თაღებია გადასული.
კარის წირთხლები, სარკმლის ჩარჩოები, თაღები და პილასტრები შირიმისა და მოწითალო ტუფისაა.ინტერიერი სავსეა ჩამონაშალი ქვით.
სამხრეთი ფასადის აღმოსავლეთ ნაწილში კარის იმიტაციაა, აღმოსავლეთ სარკმელს სამმაგი ლილვი აჩარჩოებს. პირველი ლილვი გრეხილია. სარკმლის თავზე ჩადგმულ კვადრზე ჯვრის რელიეფური გამოსახულებაა, მის ზემოთ წარბია. აღმოსავლეთ ფასადს კედლის ნახევარწრიული ნიშები სამ ნაწილად ჰყოფს. დასავლეთ შესასვლელის ორივე მხარეს კრონშტეინებია. ტექ. მდგ. 1983 წ.
კამარა და კონქი ჩამოქცეულია, კედლები შემორჩენილია 9-10 მ. სიმაღლეზე. ფასადები ძლიერ არის დაზიანებული.
ლიტერატურა
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
პეტრე ჭაბუკიანი
პეტრე ჭაბუკიანი (დ. 5 აგვისტო, 1889, ქუთაისი — გ. 1982) — ქართველი მხარეთმცოდნე, პედაგოგი, ისტორიული და ბუნების ძეგლების დამცველი, კარსტულ მღვიმეთა მკვლევარი. მის სახელს უკავშირდება საქართველოში, სათაფლიის სახელმწიფო ნაკრძალის მღვიმეების აღმოჩენა, მათი შესწავლა და შემდგომი პოპულარიზაცია.
ბიოგრაფია
1919 წელს დაამთავრა იურიევის (ტარტუს) უნივერსიტეტის საბუნებისმეტყველო ფაკულტეტი, რის შემდეგაც მთელი ცხოვრება დასავლეთ საქართველოს ბუნებისა და კულტურის ძეგლების დაცვას მიუძღვნა. იყო ქუთაისის ისტორიული მუზეუმის უახლოესი თანამშრომელი და შემდეგ ბუნებისა და კულტურის ძეგლთა დაცვის მეთვალყურე. ის იყო პირველი ვინც მიწისაგან გაასუფთავა ბაგრატის ტაძარი. 1933 წელს აღმოაჩინა მიწაში ჩამარხული სამრეკლოს კარები და ივარაუდა რომ ტაძრის ძირითადი ნაწილიც მიწაში უნდა ყოფილიყო ჩამარხული. გათხრებმა იმედები არ გააცრუა და გაწმენდისთანავე გამოჩნდა ბაგრატის ტაძრის უდიდესი ნაწილი. სწორედ ამის შემდეგ იქნა შესაძლებელი ტაძრის საფუძვლიანი შესწავლა და გეგმის აღდგენა. 1924 წელს, პეტრე ჭაბუკიანმა ქუთაისში, თეთრამიწას გორაზე, ნეოლითური პერიოდის ნამოსახლარს მიაკვლია, სადაც ხუთი ათასზე მეტი კაჟისა და ქვის იარაღი მოაგროვა და ქუთაისის ისტორიულ მუზეუმს გადასცა. მანვე იპოვნა სათაფლიის ფერდობზე ე.წ. "ნაციხვარზე" ნეოლითური ხანის მცირერიცხოვანი ნაშთები. ამ აღმოჩენას უდიდესი მნიშვნელობა ჰქონდა ვინაიდან ამით დადასტურდა რომ ქუთაისსა და მის მიდამოებში არა მარტო ზედაპალეოლითის ადამიანი არამედ მომდევნო პერიოდის ნეოლითის პერიოდის ადამიანიც ცხოვრობდა. 1925 წლის 2 აგვისტოს პირველყოფილი ადამიანის სადგომის ძებნის დროს სათაფლიის ნაკრძალში აღმოაჩინა მღვიმეები, რომელიც მისივე ინიციატივით ბუნების კეთილმოწყობილ ძეგლად იქცა. პეტრე ჭაბუკიანის ძალისხმევით სათაფლიას მღვიმის მიდამოებში 400 ჰა კოლხური ტიპის ტყე ნაკრძალად გამოცხადდა. 1933 წელს პეტრე ჭაბუკიანმა სათაფლიას მღვიმის მახლობლად, ქვედა ცარცული პერიოდის მერგელოვანი კირქვის შრეებზე, დინოზავრების ნაკვალევი აღმოაჩინა.
გარდაიცვალა 1982 წელს, დასაფლავებულია სათაფლიის ნაკრძალში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი მხარეთმცოდნეები კატეგორია:დაბადებული 5 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1889 კატეგორია:გარდაცვლილი 1982
ხუსტინიანო ბორგონიო
ხუსტინიანო ბორგონიო (Justiniano Borgoño; დ. 5 სექტემბერი, 1836, ტრუხილიო, პერუ — გ. 27 იანვარი, 1921, ლიმა, პერუ) — პერუელი ჯარისკაცი, პოლიტიკოსი და პერუს პრეზიდენტი 1894 წლის 1 აპრილიდან 10 აგვისტომდე.
ბიოგრაფია
ხუსტინიანო ბორგონიო დაიბადა 1836 წლის 5 სექტემბერს, ტრუხილიოში, პერუ. იგი, როგორც სამხედრო ოფიცერი, წყნარი ოკეანის მეორე ომში იბრძოდა. პოლიტიკური კარიერა, პერუს კონსტიტუციურ პარტიაში გაწევრიანებით დაიწყო. 1894 წელს, რემიხიო მორალეს ბერმუდესის გარდაცვალების შემდეგ, იგი პერუს პრეზიდენტად დაინიშნა. მისი მემკვიდრე, ანუს პერუს შემდეგი პრეზიდენტი იყო ანდრეს აველინო კასერესი.
გარდაცვალება
ხუსტინიანო ბორგონიო გარდაიცვალა 1921 წლის 21 იანვარს ლიმაში, პერუ.
სქოლიო
კატეგორია:პერუელი პოლიტიკოსები კატეგორია:პერუს პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 5 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1836 კატეგორია:გარდაცვლილი 27 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1921
ალექსანდრე ყაზბეგის ქუჩა (სამგორი)
ალექსანდრე ყაზბეგის ქუჩა — ქუჩა თბილისში,     სამგორის რაიონში (ლილოს დასახლება). ჭირნახულის ქუჩიდან მიხეილ ღლონტის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XX საუკუნის 30-იან წლებში.
ლიტერატურა
ყაზბეგი
ჭურხევის ეკლესიის ნანგრევი
ლიტერატურა
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ბავარიული ვიკიპედია
ბავარიული ვიკიპედია — ვიკიპედიის განყოფილება ბავარიულზე. თავისუფალი ონლაინ-ენციკლოპედია. გაეშვა 2008 წელს. 2014 წლის თებერვლის მდგომარეობით ბავარიულ ვიკიპედიაში არსებობს დაახლოებით 9 ათასი სტატია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვიკიპედიები ენების მიხედვით
ევროვიზიის სიმღერის ბავშვთა კონკურსი 2016
ევროვიზიის სიმღერის ბავშვთა კონკურსი 2016 — მეთოთხმეტე ყოველწლიური ბავშვთა ევროვიზია, რომელიც ჩატარდა „ხმელთაშუაზღვის საკონფერენცია ცენტრში“, ვალეტაში, მალტაში. 2014 წლის შემდეგ ეს იყო მეორე ბავშვთა ევროვიზია, რომელსაც მალტამ უმასპინძლა. 2016 წლის საბავშვო ევროვიზიის კონკურსის აღმასრულებელ ხელმძღვანელად დაინიშნა ჯონ ულა სანი მას შემდეგ, რაც ყოფილმა ხელმძღვანელმა, ვლადისლავ იაკოვლევმა დატოვა თანამდებობა.
კონკურსში გაიმარჯვა საქართველომ, რომელსაც მარიამ მამადაშვილი სიმღერით „მზეო“ წარადგენდა. ეს იყო მესამე გამარჯვება (2008 და 2011 შემდეგ). საქართველო პირველი ქვეყანაა, რომელმაც კონკურსში სამჯერ გაიმარჯვა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ევროვიზიის სიმღერის ბავშვთა კონკურსები წლების მიხედვით
ჰამზალი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ჰამზელი  შეიძლება აღნიშნავდეს:
სალიტრალის რაიონი (მოროპონი)
სალიტრალის რაიონი (Distrito de Salitral) — რაიონი პერუში, პიურის რეგიონის მოროპონის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 162 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 454 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 14 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 614.03 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პიურის რეგიონის რაიონები კატეგორია:მოროპონის პროვინციის რაიონები
შუა მოხისის ეკლესია
შუა მოხისის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა, მდებარეობს გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ შუა მოხისში. განვითარებულია შუა საუკუნეებში.
ეკლესია ნაგებია სხვადასხვა ზომის ფლეთილი ქვით, სქელ დუღაბზე. კედლები შემორჩენილია 1 მეტრის სიმაღლეზე, ზოგან უფრო ნაკლები.
ეკლესია გეგმით სწორკუთხედს წარმოადგენს, აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აბსიდით. აბსიდის ჩრდილოეთით ნიშის კვალია. ჩრდილოეთით შემორჩენილია პი-ლასტრის მხრის ნაწილი და სამხრეთი შესასვლელის მარჯვენა წირთხლის ქვედა ნაწილი. ფასადებზე შემოცლილია პერანგი. ტერიტორია სავსეა ჩამონაშალი ქვით.
ჯეკ რასელ ტერიერი
ჯეკ რასელ ტერიერი (Jack Russell Terrier) — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია დიდ ბრიტანეთში XIX საუკუნეში.
ჯეკ რასელი ძალიან პოპულარულია დიდ ბრიტანეთში. იგი შეიქმნა ვირთხების განადგურების მიზნით და დღესაც არ დაუკარგავს მონადირის ინსტინქტი. დაუდგრომელი, ხალისიანი ჯეკ რასელი ენერგიის, ნერვების და კუნთების ერთობლიობაა. სოფლებში და პატარა ქალაქებში პოპულარული ეს ტერიერი კბენს და აგრესიას ავლენს ნებისმიერი მოძრავი ობიექტის მიმართ (ადამიანის ჩათვლით). მაგრამ ჯეკ რასელების უმრავლესობას ძალიან უყვარს თამაში და ძალიან ალერსიანი და კეთილგანწყობილია როგორც პატრონის, ასევე უცნობი ადამიანების მიმართ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტერიერები კატეგორია:ბრიტანული წარმოშობის ძაღლის ჯიშები
საბა (ინწკირველი)
ეპისკოპოსი საბა (ერისკაცობაში — ლაშა ანდრიას ძე ინწკირველი დ. 22 ივნისი, 1981, ოზურგეთის რაიონი) — ჩრდილოეთ ამერიკის ეპარქიის მღვდელმთავარი 2014 წლის 15 ივნისიდან.
ბიოგრაფია
ჩრდილოეთ ამერიკის ეპისკოპოსი საბა, ერისკაცობაში ლაშა ინწკირველი დაიბადა 1981 წლის 22 ივნისს ოზურგეთის რაიონში. 1996 წელს შემოქმედელი მიტროპოლიტი იოსების ლოცვა- კურთხევით მან ჩააბარა ბათუმის წმ. იოანე ღვთისმეტყველის სახელობის სასულიერო სემინარიაში. სტუდენტობის პერიოდში ის დაინტერესტდა მონასტრული ცხოვრებით და მორჩილებას გადიოდა მახერას მამათა მონასტერში, კვიპროსზე. 2000 წელს სასულიერო სასწავლებელის დასრულების შემდეგ სწავლის გასაგრძელებლად კათოლიკოს- პატრიარქის ილია II და მიტროპოლიტ დიმიტრის (შიოლაშვილი) ლოცვა- კურთხევით ის სერბეთში გაემგზავრა. 2001-2007 წელეებში სწავლობდა ბელგრადის წმინდა იოანე ღვთისმეტყველის სახელობის უნივერსტიში, საღვთისმეტყველო ფაკულტეტზე.
საქართველოში 2008 წელს დაბრუნდა. მიტროპოლიტმა დიმიტრიმ ის მორჩილად აკურთხა, უწოდა სახელი ლაშა-გიორგი და ასევე დანიშნა ეპარქიის მდივნად. 2009 წლის 29 ივნისს მორჩილი ლაშა-გიორგი ბერად აღიკვეცა და ეწოდა სახელი - საბა. ამავე წლის 5 ივლისს, ბერი საბა ეკურთხა ბერ- დიაკვნად. 2010 წელს უწმინდესისა და უნეტარესი ილია მეორეს ლოცვა -კურთხევით ბერ-დიაკონი საბა ამერიკის შეერთებულ შტატებში გაემგზავრა. 2010 წლის 26 ოქტომბერს მიტროპოლიტმა დიმიტრიმ(შიოლაშვილი) ის აკურთხა მღვდელ-მონაზვნად და ჩააბარა წმინდა დავით აღმაშენებლის სახელობის მონასტერი და წმინდა გიორგის სახელობის სამრევლო პენსილვანიის შტატში.
საქართველოს ეკლესიის ისტორიაში ის პირველი ქართველი სასულიერო პირია, რომელიც ჩრდილოეთ ამერიკის კონტინენტზე იქნა ხელდასხმული. ეკლესიაში ერთგული მსახურებისათვის 2011 წელს 22 მაისს მიტროპოლიტმა დიმიტრიმ ,მღვდელ-მონოზონ საბას იღუმენობა მიანიჭა.
2013 წელს ის დანიშნა ბრუკლინში ღვთისმშობლის შობის სახელობის ქართული სამრევლო წინამძღვრად.
2013 წელის 9 თებერვალს მამა საბა აყვანილ იქნა არქიმანდრიტის ხარისხში.
2013 წელის 13 ოქტომბერს მას მიენიჭა მანტიისა და კვერთხის ტარების უფლება.
2014 წლის 3 ივნისს, საქართველოს ეკლესიის წმინდა სინოდის განჩინებით არქიმანდრიტი საბა გამორჩეულ იქნა ჩრდილოეთ ამერიკის ეპისკოპოსად.
2014 წლის 22 ივნისს, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს- პატრიარქის ილია II-სა და წმინდა სინოდის წევრების მიერ, სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძარში არქიმანდრიტი საბა ეპისკოპოსად იკურთხა.
2014 წლის 3 ივნისს არქიმანდრიტი საბა გამორჩეულ იქნა ჩრდილოეთ ამერიკის ეპარქიის ეპისკოპოსად. ხოლო 2014 წლის 22 ივნისს მცხეთაში, სვეტიცხოვლის საკათედრო ტაძარში ეპისკოპოსად აკურთხა უწმიდესმა და უნეტარესმა, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქმა, მთავარეპისკოპოსმა მცხეთა-თბილისისა და მიტროპოლიტმა ბიჭვინთისა და ცხუმ-აფხაზეთისა ილია II-მ.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი საეკლესიო მოღვაწეები კატეგორია:ქართველი ეპისკოპოსები კატეგორია:დაბადებული 1981 კატეგორია:დაბადებული 22 ივნისი
ჩონ დუ ჰვანი
ჩონ დუ ჰვანი (, დ. 18 იანვარი 1931 — გ. 23 ნოემბერი, 2021) — სამხრეთკორეელი სამხედრო და სახელმწიფო მოღვაწე, სამხრეთ კორეის პრეზიდენტი  1980—1988 წლებში. 1996 წელს მიუსაჯეს სიკვდილი, თუმცა მოგვიანებით შეიწყალეს.
ბიოგრაფია
ჩონ დუ ჰვანი დაიბადა 1931 წლის 18 იანვარს მთიანი პროვინციის კიონსან-ნამდოს ქალაქ ხანჩხონში. იგი თავისი ოჯახის ათი შვილიდან მეორე იყო. მაშინ როდესაც ჩონ დუ ჰვანი ცხრა წლის იყო, ოჯახთან ერთად მანჯურიაში გადასახლდა, სადაც დაწყებითი განათლება მიიღო გორინის პროვინციაში. ერთი წლის მერე ოჯახი დაბრუნდა კორეაში და დასახლდნენ კორეის სიდიდით მესამე ქალაქ ტეგუში. 1947 წელს ახალგაზრდა ჩონ დუ ჰვანი შევიდა ტექნიკურ სასწავლებელში მაგრამ მას მოუწია სწავლის შეწყვეტა კორეის ომის დაწყების გამო.
პოლიტიკური კარიერა
1955 წელს დაასრულა კორეის სამხედრო აკადემია. 1859 წელს გააგზავნეს აშშ-ში ხუთი თვით, რათა მოესმინა ჩრდილოეთ კაროლინაში ინფორმაციული ომის სპეციალური კურსი. მონაწილეობდა ვიეტნამის ომში და ხელმძღვანელობდა მეცხრე სამხრეთკორეული დივიზიის „თეთრი ცხენის“ ერთ-ერთ პოლკს. ჩართული იყო პრეზიდენტ პაკ ჩონ ჰის მკვლელობის გამოძიებაში.
1979 წლის 12 დეკემბერს ჩონ დუ ჰვანმა განახორციელა სამხედრო გადატრიალება. 12 დეკემბრის საღამოს დააპატიმრეს საგანგებო მდგომარეობის შტაბის უფროსი ჩონ სინ ხვა, რომელსაც ბრალად დასდეს პაკ ჩონ ჰის მკვლელ კიმ ჩჟე გიუსთან კავშირი. ამის შემდეგ სეულის ქუჩებში დაიწყო ბრძოლები ჩონ დუ ჰვანისა და ჩონ სი ხვას მომხრე დაჯგუფებებს შორის. შეტაკებები ძირითადად მიმდინარეობდა სეულის ცენტრში, სამხრეთ კორეის თავდაცვის სამინისტროს მიმდებარედ და ყოფილი სამეფო სასახლის კიონბოკუნის მახლობლად, რომლის უკანაც მდებარეობდა პრეზიდენტის რეზიდენცია „ცისფერი სახლი“. 13 დეკემბრის დილით ჩონ დუ ჰვანმა საკუთარ კონტროლს დაუქვემდებარა თავდაცვის სამინისტრო, ძირითადი ტელე და რადიო სადგურები. საგანგებო მდგომარეობის შტაბის უფროსად დანიშნეს გენერალ-ლეიტენანტი ლი ხინ სონი. დედაქალაქისტავდაცვის შტაბის უფროსად დანიშნეს რო დე უ.
12 დეკემბრის გადატრიალებისა და ქვეყანაში დესტაბილიზაციის შემდეგ, ხელისუფლებაში მოვიდა საკმაოდ არაპოპულარული პრეზიდენტი ჩჰვე გიუ ჰა, რამაც გამოიწვია სამხრეთ კორეის დედაქალაქში მასობრივი მღელვარებები, რომლებსაც „სეულის ომი“ უწოდეს.
1980 წლის აპრილ-ივნისში ჩონ დუ ჰვანმა ჩამოაყალიბა სამხრეთ კორეის ცენტრალური სადაზვერვო სამმართველო. ამავე წელს ჩვე გიუ ჰას გადადგომის შემდეგ არაპირდაპირი საპრეზიდენტო არჩევნების შემდეგ, სადაც ერთადერთი კანდიდატი იყო ჩონ დუ ჰვანი, აირჩიეს ქვეყნის პრეზიდენტად.
პრეზიდენტობა
პრეზიდენტის თანამდებობაზე მისი პირველი ნაბიჯი იყო კონსტიტუციის რეფორმა. 22 ოქტომბრის საყოველთაო რეფერენდუმზე გაიტანა კონსტიტუციის ახალი პროექტი, რომელიც უზრუნველყოფდა არაპირაპირ საპრეზიდენტო არჩევნებს, შვიდწლიან საპრეზიდენტო ვადას, პრეზიდენტის უფლებებს საგანგებო მდგომარეობის დროს და პარლამენტის დათხოვნას, ასევე მმართველი პარტიის დაფინანსებას სახელმწიფოს მიერ. კონსტიტუციის პროექტს ხმა მისცა ამომრჩეველთა 91,6 %.
ახალი კონსტიტუციის მიხედვით ახალი საპრეზიდენტო არჩევნები დაინიშნა 1981 წლის 25 თებერვალს. ჩონ დუ ჰვანმა მიიღო 4755 ხმა 5277-დან და ოფიციალურად საპრეზიდენტო ფიცი დადო 1981 წლის 3 მარტს. ეს დრე ითვლება კორეის ისტორიაში მეხუთე რესპუბლიკის დამყარების დღედ.
მომავალმა პრეზიდენტმა გამოაცხადა იმ ეკონომიკური კურსის გაგრძელება, რომელიც პაკ ჩონ ჰიმ დაიწყო. ჩონ დუ ჰვანის მმართველობას თვლიან ავტორიტარულად, თუმცა იგი იყო წინამორბედისაგან ნაკლებად მკაცრი. 1980 წლის კონსტიტუცია აცხადებდა უფრო მეტ თავისუფლებას, ვიდრე მისი წინამორბედი, 1972 წლის კონსტიტუცია, თუმცა მან მეტი ძალაუფლება მიანიჭა პრეზიდენტს.
1983 წელს ბირმის დედაქალაქ რანგუნში ვიზიტის დროს, აპირებდა მავზოლეუმის დათვალიერებას, მაგრამ მის ვიზიტამდე ორი წუთით ადრე მავზოლეუმში აფეთქდა ბომბი, რის შედეგადაც დაიღუპა 21 ადამიანი, მათ შორის სამხრეთ კორეის მთავრობის წარმომადგენლები.
1986 წლისთვის საერთო უკმაყოფილება ქვეყანაში შენელდა, ეკონომიკური ზრდისა და მოსახლეობის ცხოვრების პირობების გაუმჯობესების გამო, თუმცა მემარცხენე რადიკალურად განწყობილი სტუდენტთა ჯგუფები უკმაყოფილონი იყვნენ ხელისუფლების პოლიტიკური კურსით. ამის შედეგად 1987 წელს მთელ ქვეყანას გადაურა საპროტესტო აქციების ტალღამ. ამავე წელს აშშ-ის პრეზიდენტმა რონალდ რეიგანმა გაუგზავნა წერილი ჩონ დუ ჰვანს, სადაც მოუწოდებდა ქვეყანაში გაეტარებინა დემოკრატიული რეფორმები. ამ ამბების შემდეგ 29 ივნისს გამოცხადდა რეფორმების პროგრამა, რომელიც ითვალისწინებდა პირდაპირ საპრეზიდენტო არჩევნებს, რეჟიმის მოწინააღმდეგე პოლიტიკოსებისათვის პოლიტიკური საქმინობის აკრძალვის გაუქმებას, მათ შორის მომავალი პრეზიდენტის კიმ დე ჯუნისათვის. რეფორმებს სათავეში ჩაუდგე რო დე უ, რომელიც გახდა ჩონ დუ ჰვანის მემკვიდრე პრეზიდენტის თანამდებობაზე.
გადადგომის შემდეგ
თანამდებობიდან გადადგომის შემდეგ მისი ოჯახი დაადანაშაულეს კორუფციაში. 1988 წლის 23 ნოემბერს იძულებული გახდა წასულიყო ბუდისტურ მონასტერში, სადაც გაატარა ორი წელი.
1996 წელს ჩონ დუ ჰვანი და რო დე უ დაადანაშაულეს კორუფციაში. ჩონ დუ ჰვანს მიუსაჯეს სიკვდილი, თუმცა შემდეგ იგი მუდმივი პატიმრობით შეუცვალეს. თუმცა ახალმა პრეზიდენტმა კიმ დე ჯუნმა შეიწყალა და გაათავისუფლა.
სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ კორეის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 1931 კატეგორია:დაბადებული 18 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი   23 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი  2021
გუატამბუ
გუატამბუ (Guatambu) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 530 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ შაპეკოს შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 679 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 22.73 კმ²-ზე. ფართობი 205 875 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანტა-კატარინას მუნიციპალიტეტები
ანტონოპილი (ხმილნიკის რაიონი)
ანტონოპილი (Антонопіль) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ვინიციის ოლქის ხმილნიკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 345 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხმილნიკის რაიონის სოფლები
ძმები ხერხეულიძეების ქუჩა
ძმები ხერხეულიძეების ქუჩა — ქუჩა თბილისში. მდებარეობს ისნის რაიონში (ავლაბარი); ალექსანდრე ბოროდინის ქუჩიდან ფოსტის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნეში. ადრე ბაიდარის შესახვევი ერქვა, შეტანილია თბილისის გამგეობის მიერ 1903 წელს შედგენილ ქუჩების სიაში, ასევეა დატანილი თბილისის 1934 წლის გეგმაზე. თბილისის ქუჩების 1955 წლის ცნობარში შეტანილია როგორც ქუჩა, 1960 წლის ცნობარში — როგორც ხერხეულიძე ძმების ქუჩა.
ლიტერატურა
ხერხეულიძეები
კორეული ენის რომანიზაცია
კორეული ენის რომანიზაცია — ლათინური ანბანის ასო-ნიშნების გამოყენება კორეული სიტყვების ჩასაწერად, რომლებიც შესრულებულია ჰანგულზე ანდა იმავე ხანჩაზე.