cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ნიტროზილაზიდი
ნიტროზილაზიდი — აზოტის არამდგრადი ნაერთი, რომლის ფორმულაა N4O. მისი სინთეზი შესაძლებელია რეაქციით ნატრიუმის აზიდსა და ნიტროზილის ქლორიდს შორის დაბალ ტემპერატურაზე:
633px
ის არსებობს მხოლოდ −50 °C-ის ქვემოთ და წარმოადგენს გამჭვირვალე ყვითელ მყარ მასას. მოცემული ტემპერატურის ზემოთ ის იშლება აზოტოვან ოქსიდად და მოლეკულურ აზოტად:
566px
წყაროები
კატეგორია:აზიდები კატეგორია:ნიტროზილის ნაერთები
𐋌
𐋌 — კარიული დამწერლობის ასო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კარიული ასოები
მიხეილ ხელთუფლიშვილი
მიხეილ ბესარიონის ძე ხელთუფლიშვილი (დ. 1869 — გ. 23 აპრილი, 1895, დაკრძალულია ქუთაისში) — ქართველი პუბლიცისტი, სტუდენტური მოძრაობის აქტიური მონაწილე.
დაიბადა ქუთაისის გუბერნიის აზნაურის ოჯახში. მისი ძმები იყვნენ დავით და პლატონ ხელთუფლიშვილები, დეიდაშვილი — ნიკო ნიკოლაძე. სწავლობდა ქუთაისის გიმნაზიაში, შემდეგ მოსკოვის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე. შეისწავლა რუსეთთან საქართველოს შეერთების ისტორიის საკითხები და რუსულ ენაზე გამოაქვეყნა „საქართველოს შესვლა რუსეთის იმპერიის შემადგენლობაში“ (ჟურნ. „იურიდიჩესკი ვესტნიკ“, №7‑8, 1891; წიგნად — ქუთაისი, 1901). ასევე ცნობილია მის მიერ დაბეჭდილი კრიტიკული წერილი «რამდენიმე შენიშვნა შესახებ ილ. ჭავჭავაძის „ოთარაანთ ქვრივისა“» (გაზ. „ივერია“, №58, 1888). ხელთუფლიშვილი მონაწილეობდა რუსეთის უნივერსიტეტებში მოსწავლე ქართველი სტუდენტების მიერ 1892-1893 წლებში შექმნილი პოლიტიკური ორგანიზაციის „საქართველოს თავისუფლების ლიგის“ საქმიანობაში. მის სახლში ქუთაისში ჩატარდა სტუდენტთა პირველი ყრილობა. 1895 წელს დაპატიმრებული იყო ჟანდარმერიის მიერ. ტუბერკულოზით დაავადებული, 26 წლის ასაკში გარდაიცვალა საპატიმროში „ლიგის“ საქმის გამოძიების დამთავრებამდე.
ფრენსის რაიტი
ფრენსის რაიტი, ცნობილი, როგორც ფენი რაიტი (დ. 1795, 6 სექტემბერი — გ. 1852, 13 დეკემბერი) — შოტლანდიელი ლექტორი, მწერალი, ფემინისტი, და სოციალური რეფორმატორი, რომელმაც ამერიკის შეერთებული შტატების მოქალაქეობა მოიპოვა 1825 წელს. იმავე წელს დააარსა „Nashoba Commune“ ტენესიში, როგორც უტოპიური საზოგადოება, რომელიც მონების საბოლოო გათავისუფლებისთვის მომზადების დემონსტრაციას ახდენდა, მაგრამ ამ პროექტმა მხოლოდ 5 წელს გასტანა. 1820-იანი წლების მეორე ნახევარში, რაიტი გახდა პირველი ქალი, რომელმაც საჯარო გამოსვლაზე ისაუბრა პოლიტიკურ და სოციალურ პრობლემებზე. ის საუბრობდა ისეთ საკამათო თემებზე, როგორებიცაა: უნივერსალური განათლება, მონების გათავისუფლება, თანასწორი უფლებები, სექსუალური თავისუფლება და ასე შემდეგ. იგი ასევე ეწინააღმდეგებოდა ორგანიზებულ რელიგიას და სიკვდილით დასჯას. პრესა და მედია მუდმივად აკრიტიკებდა მის რადიკალურ შეხედულებებს. მის საჯარო გამოსვლებს შედეგად მოჰყვა ფენი რაიტი საზოგადოებების ჩამოყალიბება. 1929 წლიდან იგი ასოცირდებოდა ნიუ-იორკის მამაკაცთა მუშათა პარტიასთან.
პირადი ცხოვრება
რაიტი დაქორწინდა ფრანგ ექიმ ჟილემ დარუსმონზე, პარიზში, საფრანგეთი, 1831 წლის 22 ივნისს. რაიტმა პირველად ის ინდიანაში, სადაც ერთ დროს პედაგოგი იყო. დარუსმონი ასევე თან ახლდა ჰაიტიში 1830 წელს. რაიტისა და დარუსმონის ქალიშვილი, ფრანსეს-სილვა ფიკიპალ დ’არუსმონტი, დაიბადა 1832 წლის 14 აპრილს.
გარდაცვალება
ფრენსის რაიტი გარდაიცვალა 1852 წლის 13 დეკემბერს, ცინცინატში, ოჰაიოში, ყინულზე დავარდნისას მენჯ-ბარძაყის დაზიანების შედეგად გამოწვეული გართულებებისგან. დაკრძალულია ცინცინატის საგაზაფხულო ჭალის სასაფლაოზე. მისმა ასულმა, ფრანსეს-სილვას დ’არუსმონტმა, მემკვიდრეობით მიიღო რაიტის სიმდიდრე და ქონება. რაიტი, ქალთა უფლებების ადრეული დამცველი და სოციალური რეფორმატორი, პირველი ქალი იყო, რომელმაც 1820-იანი წლების ბოლოს შეერთებულ შტატებში წაიკითხა საჯარო ლექციები მამაკაცებისა და ქალების პოლიტიკური და სოციალური რეფორმების საკითხებზე. მისი შეხედულებები მონობის, თეოლოგიისა და ქალთა უფლებების შესახებ იმ დროისთვის რადიკალურად ითვლებოდა და მკაცრ კრიტიკას იწვევდა პრესისა და სასულიერო პირების მხრიდან.
სქოლიო
კატეგორია:შოტლანდიელი ამერიკელები კატეგორია:ამერიკელი აბოლიციონისტები კატეგორია:შოტლანდიელი ფემინისტები კატეგორია:XIX საუკუნის შოტლანდიელი მწერლები კატეგორია:XIX საუკუნის ბრიტანელი ქალი მწერლები კატეგორია:ამერიკელი ქალი ფილოსოფოსები კატეგორია:XIX საუკუნის ამერიკელი ფილოსოფოსები კატეგორია:ამერიკელი ფემინისტები კატეგორია:შოტლანდიელი ფილოსოფოსები კატეგორია:შოტლანდიელი ქალი ფილოსოფოსები კატეგორია:რელიგიის კრიტიკოსები
კირბალის სამაროვანი
კირბალის სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი გორის მუნიციპალიტეტში, ადგილ ქედებში. თარიღდება ფეოდალური ხანით. სამაროვანზე გამოყვანილია რამდენიმე უინვენტარო ქვაყუთი.
ლიტერატურა
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ახალგაზრდობის საკითხების მრჩეველთა საბჭო
მინი| ახალგაზრდობის გაერთიანებული საბჭო თავის 41-ე სხდომაზე, ევროპის ახალგაზრდობის ცენტრში, სტრასბურგში (2019) ახალგაზრდობის საკითხების მრჩეველთა საბჭო (ინგლ. Advisory Council on Youth, AC ; Conseil consultatif sur la jeunesse, CCJ   ; Beirat zu Jugendfragen    ) — ახალგაზრდული არასამთავრობო წარმომადგენლობითი ორგანო ევროპის საბჭოში. ისიგი უნიკალური თანამმართველობის სტრუქტურის აუცილებელი ელემენტია, და წარმოადგენს მონაწილეობითი დემოკრატიის ცოცხალი მაგალითს. მასში შემავალი ახალგაზრდა ევროპელები ახალგაზრდობის საორგანიზაციო ევროპულ კომიტეტთან (CDEJ) ერთად, ორგანოსთან, რომელიც ევროპის კულტურული კონვენციის ხელმომწერი 50 ქვეყნის ახალგაზრდობის სამინისტროს წარმომადგენლებითაა დაკომპლექტებული, იღებენ გადაწყვეტილებებს ევროპის საბჭოს ახალგაზრდული სექტორის სტანდარტებსა და პრიორიტეტებზე ახალგაზრდობის საკითხთა გაერთიანებულ საბჭოში (CMJ).
ისტორია
1972 წელს სტრასბურგში ევროპის ახალგაზრდობის ცენტრის (EYC) და 1973 წელს ევროპის ახალგაზრდული ფონდი (EYF) დაარსების შემდეგ, ახალგაზრდების მონაწილეობა და თანამმართველობა ორგანიზაციის ძირითადი ღირებულება გახდა.
1988 წელს, ევროპის საბჭოს ახალგაზრდული სექტორის რეფორმით, 1985 წელს, სტრასბურგში გამართული ახალგაზრდობაზე პასუხისმგებელ ევროპელ მინისტრთა პირველი კონფერენციის შედეგების საფუძველზე, რომელმაც ხაზგასმით აღნიშნა ახალგაზრდების მონაწილეობის ხელშეწყობის აუცილებლობა საზოგადოების ყველა დონეზე, შეიქმნა ევროპის ახალგაზრდობის ცენტრისა და ევროპის ახალგაზრდობის ფონდის მრჩეველთა კომიტეტი და ახალგაზრდობის საორგანიზაციო ევროპული კომიტეტი (CDEJ). მინისტრების მოადგილეები შეთანხმდნენ, რომ ეს მრჩეველთა კომიტეტი შეცვლიდა ევროპული ახალგაზრდული ფონდისა და ევროპის ახალგაზრდული ცენტრის არასამთავრობო მმართველ სტრუქტურას, და ჩამოყალიბდებოდა ერთი სტრუქტურა. მრჩეველთა კომიტეტმა დამკვირვებლის სტატუსით დაუშვეს CDEJ– ში, ხოლო ახლად დაარსებული ორი ორგანო ყოველწლიურად იკრიბებოდა გაფართოებულ გენერალურ კრებაში.
1998 წელს ევროპის საბჭოს მინისტრთა კომიტეტმა 650-ე შეხვედრაზე ახალგაზრდული სექტორის რეფორმასთან დაკავშირებით, გადაწყვიტა რომ ჩამოეყალიბებინა თანამმართველობის სტრუქტურა დღევანდელი სახით. ეს გადაწყვეტილება ძალაში შევიდა 1999 წლის 1 იანვრიდან. დასაწყისში მრჩეველთა საბჭოს უწოდებდნენ ევროპის ახალგაზრდობის ცენტრის  და ევროპის ახალგაზრდობის ფონდის მრჩეველთა საბჭოს, ასევე ახალგაზრდობის კითხვებზე მრჩეველთა საბჭო.
2003 წლიდან 2011 წლამდე მრჩეველთა საბჭოში, მოქმედების პირობების თანახმად, წევრები სამი წლის მანდატით ირჩეოდნენ.
Ძირითადი ღირებულებები
დემოკრატიისა და ინკლუზიურობის გარდა, თანამმართველობის სტრუქტურის ძირითადი ღირებულებაა ახალგაზრდების მონაწილეობა, როგორც ევროპის საბჭოს მუშაობისა და ფილოსოფიის მიზანი, პრინციპი და პრაქტიკა. მისი კონკრეტული ამოცანაა ევროპის საბჭოს საქმიანობაში და პროგრამებში ასახოს ახალგაზრდული პოლიტიკა. ეს ხდება ევროპის საბჭოში ახალგაზრდებთან დაკავშირებული ზოგადი ან სპეციფიკური საკითხების შესახებ მოსაზრებების და წინადადებების ფორმულირებით.
თემატურად, ახალგაზრდობის საკითხების მრჩეველთა საბჭო ხელს უწყობს ევროპის საბჭოს ახალგაზრდული სექტორის პრიორიტეტებს, კერძოდ , უფლებებზე წვდომა, ახალგაზრდების მონაწილეობა და ინკლუზიური საზოგადოებები, ასევე ის ადგენს და ნერგავს სტანდარტებს და იმუშავებს რეკომენდაციებსა და სხვა ტექსტებს. ახალგაზრდობის საკითხების მრჩეველთა საბჭოს მიერ მიღებული და მხარდაჭერილი ბოლოდროინდელი რეკომენდაციებია ახალგაზრდა ლტოლვილთა შესახებ (2019), ახალგაზრდული საქმიანობის შესახებ (2017 წ.), უფლებებზე წვდომის შესახებ (2016 წ.) და სოციალური უფლებების ხელმისაწვდომობის შესახებ (2015). ეს რეკომენდაციები დღის წესრიგში საკმაოდ მაღლა დგას.
ახალგაზრდულ სფეროში თანამმართველობის უნიკალურმა სტრუქტურამ მიიღო 2019 წლის სამომავლო პოლიტიკის ჯილდო, ბრინჯაო, ბელგრადში საპარლამენტთაშორისი კავშირის 141-ე ასამბლეის ბოლოს ჩატარებულ ცერემონიაზე.
პროცედურები
მინი| ახალგაზრდობის საკითხების მრჩეველთა საბჭო ბუდაპეშტში ევროპის ახალგაზრდულ ცენტრში 41-ე შეხვედრაზე (2019) ახალგაზრდობის საკითხების მრჩეველთა საბჭო შედგება 30 ახალგაზრდა წარმომადგენლისგან, რომლებიცინიშნებიან მინისტრთა კომიტეტის მიერ ორწლიანი ვადით. აქედან 13 ახალგაზრდა არის საერთაშორისო ახალგაზრდული ორგანიზაციების, ხოლო 7 ეროვნულიახალგაზრდული საბჭოს წარმომადგენელი, რომელსაც წარადგენს ევროპის ახალგაზრდული ფორუმი გარდა ამისა, 10 წევრი, რომლებიც წარმოადგენენ არასამთავრობო ახალგაზრდულ ორგანიზაციებს ან ქსელებს, რომლებიც არ არიან ევროპის ახალგაზრდობის ფორუმის წევრნი. ამ 10 წევრს წარადგენს ევროპის საბჭოს გენერალური მდივნის წინადადებით. ევროპის ახალგაზრდობის ფორუმის მიერ წარდგინებული 20 კანდიდატი აირჩევა დემოკრატიული წესით, მისი წევრი ორგანიზაციების მიერ, როგორც წესი, გაზაფხულზე წევრთა საბჭოს (COMEM) მიერ ბრიუსელში.
ახალგაზრდობის საკითხების მრჩეველთა საბჭო წელიწადში ორჯერ იკრიბება, გაზაფხულზე ევროპისახალგაზრდობის ცენტრში ბუდაპეშტში და შემოდგომით ევროპის ახალგაზრდობის ცენტრში სტრასბურგში.
ახალგაზრდობის საკითხთა პროგრამული კომიტეტი (CPJ), რომელიც შედგება ახალგაზრდობის საორგანიზაციო ევროპული კომიტეტის (CDEJ) და ახალგაზრდობის საკითხების მრჩეველთა საბჭოს (CCJ) რვა-რვა წევრისგან, განსაზღვრავს, ზედამხედველობს და აფასებს ევროპის ახალგაზრდობის ცენტრებისა და ევროპისახალგაზრდობის ფონდის საქმიანობას. იგი გადაწყვეტილებას იღებს ევროპის ახალგაზრდობის ფონდში მიღებული რომელი საგრანტო განაცხადიდაფინანსდეს და რომელი სასწავლო სესიები განხორციელდეს ევროპის ახალგაზრდობის ცენტრებში.
ორწლიანი მანდატის პირველი შეხვედრისას ახალგაზრდობის საკითხების მრჩეველთა საბჭო ირჩევსლიდერებს - „ბიუროს,“ რომელიც შედგება თავმჯდომარისგან, ვიცე-თავმჯდომარისგან და სხვა სამიწევრისგან, რომლებიც პასუხისმგებლები არიან მრჩეველთა საბჭოს პოლიტიკური გეზის მიცემისხელშეწყობაზე.
ცნობები
კატეგორია:ევროპის საბჭო
ბაბადინი
ბაბადინი (Babadin) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლაჩინის რაიონში. 1992 წლიდან დე ფაქტოდ შედის მთიანი ყარაბაღის თვითგამოცხადებული რესპუბლიკის შემადგენლობაში.
სქოლიო
კატეგორია:ლაჩინის რაიონის სოფლები
𐋍
𐋍 — კარიული დამწერლობის ასო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კარიული ასოები
ართვინის ქუჩა
ართვინის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, ჩუღურეთის რაიონში (ახალი კუკია); რკინიგზიდან ოთარ ჩეჩელაშვილის ქუჩამდე, წარმოიქმნა XIX საუკუნეში, 1922 წლამდე ანტონის  ქუჩა ერქვა (შეტანილია თბილისის გამგეობის მიერ 1903 წელს შედგენილ ქუჩების სიაში), შემდეგ — არაქელასი. ასევეა დატანილი თბილისის 1934 წლის გეგმაზე. 50-იან წლებში ართვინის ქუჩა ეწოდა, აქვს 2 ჩიხი.
ლიტერატურა
კატეგორია: ჩუღურეთის  რაიონის ქუჩები
ტალინის აეროპორტი
ტალინის აეროპორტი (Tallinna lennujaam ან ტალინის ლენარტ მერის აეროპორტი Lennart Meri Tallinna lennujaam) (IATA: TLL, ICAO: EETN) — უდიდესი საერთაშორისო აეროპორტი ესტონეთში. წარმოადგენს ეროვნულ ფლაგმან Estonian Air-ის ჰაბს. მდებარეობს დედაქალაქ ტალინის ცენტრიდან 4 კმ-ში, იულემისტეს ტბის აღმოსავლეთ ნაპირზე. 2014 წელს გატარებულ მგზავრთა რაოდენობამ 2 017 371 კაცი შეადგინა.
სქოლიო
კატეგორია:ესტონეთის აეროპორტები კატეგორია:საერთაშორისო აეროპორტები
ძირითადი საშუალებები
ძირითადი საშუალებები — საწარმოს განკარგულებაში არსებული მატერიალური აქტივები, რომელსაც საწარმო იყენებს, წარმოებაში, მომსახურეობაში, იჯარით გასაცემად, ადმინისტრაციული მიზნებისათვის და გამოიყენება ერთ წელზე მეტი ხნის ვადით.
ძირითადი საშუალებები ფინანსურ აღრიცხვაში
„ბასს 16“-ის განმარტებით,
თვითღირებულების ფორმირება
ძირითადი საშუალების თვითღირებულება მოიცავს:
ძირითადი საქშუალებების აღრიცხვა
ძირითადი საშუალების მონტაჟი: ძირითადი საშუალების შეძენა შემდგომი დემონტაჟით: მშენებლობის ხარვეზის შემთხვევაში მისი გამოსწორება: მშენებლობის დასრულების შემდგომ აქტივის ბალანსზე აყვანა: წარმოშობილი მოგების შემთხვევაში ტარდება: ზარალის შემთხვევაში კი ტარდება: საპროცენტო ხარჯი არ შეიტანება თვითღირებულებაში: გადავადებული შემოსავალი გაყოფილი გამოყენების ვადის სიდიდეზე დაირიცხება ყოველწლიურად:
თვითღირებულებისა და გადაფასების მეთოდები
ფინანსურ აღრიცხვაში ძირითადი საშუალების ჯგუფების აღიცხვა შეიძლება, როგორც თვითღირებულების, ისე გადაფასების მეთოდის პარალელური გამოყენებით.
როდესაც ხდება რომელიმე ობიექტის გადაფასება, უნდა მოხდეს მთლიანად იმ ჯგუფის აქტივის გადაფასება, რომელშიც შედის მოცემული ობიექტი. აქტივების გადაფასების შესაბამისად გადაფასდება ხდება ორი მეთოდით:
ა) პროპორციული მეთოდით ცვეთა გადაიანგარიშება აქტივის მთლიანი საბალანსო ღირებულების ცვლილების პროპორციულად ისე, რომ გადაფასების შედეგად აქტივის საბალანსო ღირებულება უდრიდეს მის გადაფასებულ ღირებულებას.
თუ გადაფასება პირველად ხდება და სახეზე გვაქვს - აფასება მაშინ: შემდგომი აფასებისას ადგილი აქვს გატარების გამეორებას, ხოლო თუ მოხდება ჩამოფასება და ჩამოფასება გადაფარავს გადაფასების რეზერვს, მაშინ: თუ გადაფასება პირველად ხდება და სახეზე გვაქვს - ჩამოფასება მაშინ: შემდგომი ჩამოფასებისას ადგილი აქვს გატარების გამეორებას, ხოლო თუ მოხდება აფასება და აფასება გადაფარავს გადაფასების ზარალს, მაშინ:
ბ) ელიმინირების მეთოდით (elimination - ამოგდება, ლიკვიდაცია) ცვეთა აკლდება აქტივის მთლიან საბალანსო ღირებულებას, ხოლო სხვაობის თანხა გადაიანგარიშება აქტივის გადაფასებულ ღირებულებამდე. ეს მეთოდი გამოიყენება იმ შენობებისათვის, რომელთა გადაფასება ხდება მათი საბაზრო ღირებულების მიხედვით.
ცვეთის ელიმინირეაბა: აქტივის ღირებულების ზრდა: ან
აქტივის ღირებულების შემცირება: მომდევნო გადაფასების დროს, ინდექსაციის მეთოდის ანალოგიურად, გათვალისწინებული უნდა იქნეს წინა გადაფასების შედეგები. გადაფასების ორივე მეთოდის დროს მიიღება ერთნაირი შედეგი.
აფასებისას ძირითადი საშუალების გადაფასების რეზერვზე ნამეტი ტარდება შემდეგი გატარებით:
ლიტერატურა
კატეგორია:საბუღალტრო აღრიცხვა
ცივეტოტის ბრძოლა
ცივეტოტის ბრძოლა — ბრძოლა ჯვაროსნებსა და თურქ-სელჩუკებს შორის. გაიმართა 1096 წელს და ბოლო მოუღო გლეხების ჯვაროსნულ ლაშქარს.
ბანაკიდან სამ მილში, სადაც გზა გადიოდა ვიწრო ტყის ხეობაზე სოფ. დრაკონთან, ჯვაროსნებს ელოდებოდა თურქების ჯარი. ხეობასთან მიახლოებისას ჯვაროსნები ორმხრივ სროლაში მოყვნენ. ბრბოში დაიწყო პანიკა და რამდენიმე წუთში ჯარი სრული დეორგანიზაციისას გაიქცა უკან ბანაკში, ჯვაროსნების უმეტესობა დახოცეს ), თუმცა ქალები, ბავშვები გადარჩნენ. 3 ათასი, მათთან ერთად ჟოფრუა ბიურელი, დაიმალნენ მიტოვებულ კოშკში . საბოლოოდ ბიზანტიელმა კონსტანტინ კატაკალონის მეთაურობით მოიხსნეს ალყა. მხოლოდ რამდენიმე ათასი გლეხ-ჯვაროსანი დაბრუნდა კონსტანტინოპოლში.
სქოლიო
კატეგორია:XI საუკუნის ბრძოლები კატეგორია:პირველი ჯვაროსნული ლაშქრობის ბრძოლები
უფლისციხის შეწყვილებულკოჭებიანი დარბაზი
უფლისციხის შეწყვილებულკოჭებიანი დარბაზი — არქიტექტურულ-არქეოლოგიური ძეგლი გორის მუნიციპალიტეტის ნაქალაქარ უფლისციხის შიდა ქალაქის შუა უბნის დასავლეთ ნაწილში, განივი (ქვემოდან პირველი) ქუჩის პირას, კესონებიანი დარბაზის კომპლექსის აღმოსავლეთით. თარიღდება ელინისტური ხანის დასაწყისით. როგორც არქიტექტურული თემით, ისე ყველა დეტალით, მიეკუთვნება უფლისციხის კლდეში ნაკვეთი ანსამბლის ძირითად სამშენებლო პერიოდს. დაუდგენელია ნაგებობის თავდაპირველი დანიშნულება (შესაძლებელია, კესონებიანი დარბაზის კომპლექსის შემადგენელი ნაწილი იყო). ნაგებობა შედგება ორი სწორკუთხა ოთახისგან. წინა ოთახი უფრო დიდია და მაღალი (7,95x4,75 მეტრი), გაგრძელებულია ფასადისკენ, უკანა ოთახი (4,75x4,75 მეტრი) კი სიღრმისკენაა მიმართული. შენობა მთლიანად კლდეშია ამოკვეთილი. გარედან გამოვლენილია სამხრეთ ფასადით. დაზიანებულია: დარღვეულია შესასვლელების პირვანდელი ფორმა (რითაც შესუსტებულია გადახურვის საყრდენი), დანგრეულია სამხრეთ ფასადის კედელი, რომლის არსებობას ადასტურებს ინტერიერის მხრიდან დაცული ჭერისა და იატაკის კუთხეები. ფასადის თაღისებრი ღიადის კონტურით იგი უფლისციხისათვის დამახასიათებელი ღია დარბაზის შთაბეჭდილებას ქმნის. შენობა დაბზარულია. ბზარებით გახლეჩილია წინა ოთახის სამხრეთ-დასავლეთ კუთხე, ფასადის აღმოსავლეთ კუთხე და გადახურვის ნაწილი. დაბზარულია მეორე ოთახის უკანა კედელი, ჭერი, იატაკი. ნაგებობა ფეოდალურ ხანაში საცხოვრებლად გამოუყენებიათ. კედლებში დაუდევრად ამოუკვეთიათ თახჩები და ბუდეები; უხეშად ჩამოუთლიათ კედლების ქვედა ნაწილები; წინა ოთახის ჭერში, ფასადის კედელთან, ამოუკვეთიათ ბუხრის საკვამლე. ოთახები ერთმანეთს უკავშირდება კედლებში გაჭრილი კარით. წინა ოთახის განივ კედლებში მომიჯნავე კომპლექსებში გასასვლელი კიდევ თითო კარია. დასავლეთ კარი კესონებიანი დარბაზის კომპლექსს უკავშირდება. ორივე ოთახის ჭერი ბრტყელია. უკანა ოთახის სადაა, გლუვი, წინა ოთახისა კი მორთულია კლდეში გამოკვეთილი ხის კონსტრუქციის იმიტაციით — ექვსი მომრგვალებული შეწყვილებული კოჭითა და ორსაფეხურიანი ლავგარდნით. ნაგებობის ინტერიერი ხასიათდება კლდის ზედაპირის ფაქიზი, გლუვი დამუშავებით. დარბაზის ბანი ქუჩისპირა, ორ დანარჩენ კომპლექსის ბანთან ერთად, ქმნის ზედა ბაქანს — ტერასას, რომელზეც არავითარი ნაგებობის კვალი არ ჩანს. ნაგებობას არა აქვს ეზო.
ლიტერატურა
კატეგორია:უფლისციხე
რაქიტი
რაქიტი (rhachis — ხერხემალი) — D ჰიპოვიტამინოზი, D ავიტამინოზი, ორგანიზმში D ვიტამინის ნაკლებობით გაპირობებული ჩვილ ბავშვთა დაავადება.
დაავადების მოკლე აღწერა
ახასიათებს ნივთიერებათა ცვლის მოშლა. პირველად აღწერა ფ. გლისონმა 1650 წელს. რაქიტი ვითარდება ბავშვის საკვებში D ვიტამინის ნაკლებობის ან ორგანიზმში ამ ვიტამინის სინთეზის დარღვევის შედეგად, რასაც იწვევს ულტრაიისფერი სხივების ნაკლებობა. რაქიტის დროს სისხლში ქვეითდება ფოსფორისა და კალციუმის რაოდენობა, მატულობს ტუტე ფოსფატაზის აქტივობა, ქსოვილებში, სისხლის პლაზმასა და შარდში ციტრატების რაოდენობა კლებულობს, ხოლო ამინომჟავების რაოდენობა შარდში მატულობს. კალციუმის ნაკლებობას მოჰყვება პარათირეოიდული ჯირკვლების ფუნქციის გაძლიერება. ყველა ამ ცვლილების შედეგად ირღვევა კალციუმის ცვლა სისხლსა და ძვლის ქსოვილს შორის. მინი|
მიმდინარეობა და სიმპტომები
რაქიტის პირველი ნიშნები ჩვეულებრივ თავს იჩენს 2 თვის ასაკში. ბავშვი მოუსვენარი ხდება, ერღვევა ძილი, აწუხებს ოფლიანობა; მოგვიანებით ქვეითდება კუნთების ტონუსი, რის გამოც ბავშვს მუცელი უდიდდება, თავის ქალას ძვლები და ყიფლიბანდები ურბილდება; დიდდება შუბლისა და თხემის ბორცვები; ნეკნები რბილდება და მრუდდება, გულმკერდი ვიწროვდება (ქათმის გულმკერდი). მოგვიანებით დეფორმირდება ლულოვანი ძვლები. ირღვევა კბილების ამოჭრის ვადები და თანმიმდევრობა. მკურნალობის გარეშე რაქიტული ცვლილებები პროგრესულად ვითარდება; ჩონჩხის დეფორმაცია მთელი სიცოცხლის მანძილზე რჩება.
პროფილაქტიკა
ბავშვის კვების რეჟიმის დაცვა; მზეზე და ჰაერზე ხანგრძლივი ყოფნა; 1,5 თვიდან მასაჟი და ვარჯიში; ზამთარში D ვიტამინის მიღება, თევზის ქონი და სხვა.
მკურნალობა
D ვიტამინის და ციტრატების მიღება.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაავადებები კატეგორია:ვიტამინების ნაკლებობა
ცოლაკ ბექარიანი
ცოლაკ ბექარიანი (Ցոլակ Բեքարյան; დ. 30 ოქტომბერი, 1922, ადის-აბება, ეთიოპია — გ. 23 აგვისტო, 1980, სორტავალო, კარელია, რუსეთის სფსრ ) — სომეხი კომპოზიტორი, მევიოლინე და პედაგოგი.
ბიოგრაფია
1940–1942 წლებში სწავლობდა რ. მელიქიანის მუსიკალურ სკოლაში, ვიოლინოს სპეციალობით. 1948 წელს დაამთავრა ერევნის სახელმწიფო კონსერვატორია ვიოლინოს სპეციალობით. 1945-1965 წლებში მუშაობდა სიმფონიურ ორკესტრში. 1965–1980 წლებში ასწავლიდა ხაჩატურ აბოვიანის სახელობის ერევნის პედაგოგიურ უნივერსიტეტში.
გარდაიცვალა კარელიის ქალაქ სორტავალოში (დასასვანებელ სახლში).
სქოლიო
კატეგორია:სომეხი კომპოზიტორები კატეგორია:სომეხი პედაგოგები კატეგორია:დაბადებული 30 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1922 კატეგორია:გარდაცვლილი 23 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1980
მცვივანი რაჭული
მცვივანი რაჭული — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში რაჭიდან.
სახელწოდება მიღებული აქვს გადაჭარბებული ყვავილცვენის გამო, რაც მდედრობითი ყვავილებითაა გამოწვეული.
ეს ჯიში რაჭაში უძველესი დროიდან ფართოდ ყოფილა გავრცელებული და ზემო რაჭის საუკეთესო თეთრ ღვინოს სწორედ რაჭული მცვივანისგან იღებდნენ.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, თითქმის კვერცხისებური ფორმის, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ქეჩისებრადაა შებუსული. ყვავილი მდედრობითი სქესისაა. მტევანი ააშუალო და დიდი ზომისაა, კონუსური, მხრიანი, დატოტვილი, მეჩხერი ან საშუალო სიმკვრივის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, თითქმის ოვალური, მომწვანო ან მომწვანო-მოყვითალო ელფერის. ვანი საკმაოდ თხელი აქვს, ცვილისებრი ფიფქით სუსტად დაფარული. რბილობი მკვრივია, ოდნავ კნატუნა, გემო — ნაზი და სასიამოვნოდ ტკბილი.
მცვივანი რაჭული სუსტი ზრდისა და მაღალმოსავლიანია. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 140 დღეა. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს შედის. მტევნის წონა 60-200 გრამს შორის მერყეობს, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 9.5-10.5 ტონაა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 17-21%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 6.5-9.0 გ/ლ-ს.
რაჭული მცვივანისგან დამზადებული ღვინო ნაზია, მსუბუქი, ხალისიანი, საკმაოდ სხეულიანი, სურნელოვანი და სასიამოვნო გემოთი. იძლევა კარგ მასალას ცქრიალა ღვინისთვის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რაჭის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
დინო ჰამზიჩი
დინო ჰამზიჩი (Dino Hamzić; დ. 22 იანვარი, 1988, სარაევო, ბოსნია და ჰერცეგოვინა) — ბოსნიელი ფეხბურთელი, თამაშობს მეკარის პოზიციაზე საფეხბურთო კლუბ „ჩიხურაში“.
დინო ჰამზიჩი „ჩიხურას“ 2016 წლის მარტში შეუერთდა თავისუფალი აგენტის სტატუსით. გუნდის მთავარმა მწვრთნელმა, სოსო ფრუიძემ განაცხადა, რომ ჰამზიჩი საქართველოს ჩემპიონატის მეკარეებს შორის ერთ-ერთი საუკეთესოა და მისი ტრანსფერი ძალიან წაადგება გუნდს. თვითონ ფეხბურთელმა ჯურნალისტებთან საუბრისას აღნიშნა, რომ მომავალში ბოსნიის ეროვნულ ნაკრებში თამაშის ამბიცია აქვს. პირველი მატჩი ჰამზიჩმა „ჩიხურას“ შემადგენლობაში ითამაშა 12 მარტს გორის „დილასთან“, რომელიც ფრედ 1:1 დასრულდა.
2016 წელს „ჩიხურამ“ საქართველოს უმაღლესი ლიგის „თეთრ“ ჯგუფში პირველი ადგილი დაიკავა და საჩემპიონო პლეი-ოფფის ორმატჩიან ფინალში „წითელი“ ჯგუფის გამარჯვებულს, „სამტრედიას“ დაუპირისპირდა. პირველი თამაში სამტრედიაში გაიმართა და მასპინძლების გამარჯვებით დასრულდა ანგარიშით 2:0, ხოლო მეორე შეხვედრაში თბილისში დაფიქსირდა ფრე 2:2 და „სამტრედია“ საქართველოს ჩემპიონი გახდა. შემდგომში ჰამზიჩმა განაცხადა, რომ საჩემპიონო პლეი-ოფფში მარცხი მის ქართულ კარიერაში ყველაზე დასანანი და ცუდი მომენტი იყო.
2017 წლის 2 დეკემბერს „ჩიხურამ“ საქართველოს თასის ფინალში „ტორპედო“ დაამარცხა და ტურნირის გამარჯვებული გახდა. ჰამზიჩმა კარიერაში მეორე ტიტული მოიგო.
სქოლიო
კატეგორია:საჩხერის ჩიხურას ფეხბურთელები კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 22 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1988
გერმანელები აზერბაიჯანში
1818 წლიდან გერმანელები ცხოვრობდნენ აზერბაიჯანში. გერმანელი კოლონისტების ჩამოსახლების პროცესი აზერბაიჯანში დაიწყო პირველი გერმანული ჩამოსახლებით რომელიც განხორციელდა ვიურტემბერგიდან, ისინი დასახლდნენ ელიზაბეტპოლის ოლქში, რომელსაც ამჟამად განჯა ეწოდება, (ჩამოსახლდნენ 1818 წელს). 1819 წელს მათ დააარსეს ორი დასახლება ჰელენენდორფი, დღევანდელ გოიგოლში, და ანენფელდი, დღევანდელ შამქორის ტერიტორიაზე.
ისტორია
აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე გერმანული დასახლებების ისტორია მე -19 საუკუნის პირველი ათწლეულების შემდეგ დაიწყო. გერმანიის ორი კოლონია - ჰელენენდორფი და ანენფელდი აშენდა 1819 წელს აზერბაიჯანში. მოგვიანებით, აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე გერმანული დასახლებების რაოდენობა გაიზარდა და მეოცე საუკუნის დასაწყისში მიაღწია რვას ესენი იყო: ჰელენენდორფი, ანენფელდი, გორგესფელდი, ალექსეევკა, გრონფელდი, ეიგენგენფელდი, ტრაუბენფელდი, იელიზავეტინკა, დღეს ეს დასახლებები მდებარეობს გოიგოლის ძველ აზერბაიჯანულ სოფლებში, ასევე შამქორის, ყაზახი ს, თოუზის და აღსთაფის რაიონებში. ჩამოსახლებულთა შორის იყვნენ სხვადასხვა სფეროს სპეციალისტები, ბიზნესმენები, აკადემიკოსები, არქიტექტორები, ინჟინრები და ა.შ..
დასაქმება
გერმანელი კოლონისტები აზერბაიჯანში ძირითადად მუშაობდნენ მევენახეობისა და მეღვინეობის დარგში. ძმები ფომერი და ჰუმელი ცნობილები იყვნენ თავიანთი მეღვინეობის კომპანიებით, ასევე საშუალო და მცირე მეურნეობებით. ლუდისა და კონიაკის ქარხნები ასევე აშენებული იქნა ამავე ძმების ფირმის მიერ ჰელენენდორფში. კულტურა, მეცხოველეობა და სხვადასხვა სახის მეურნეობა კარგად იყო განვითარებული მსგავს დასახლებებში. 1922 წელს, მევენახეობისა და მეღვინეობის საწარმო სახელწოდებით „კონკორდია“ დაარსდა გერმანულ დასახლებებში, ხოლო 1930-იან წლებში დაიწყო კოლხოზების ფუნქციონირება.
განათლება
გერმანული საზოგადოების კულტურულ ცხოვრებაში განათლებას დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა. 1842 წელს ჰელენენდორფში აშენდა პირველი სკოლის შენობა. სულ 8 გერმანული სკოლა ფუნქციონირებდა აზერბაიჯანის გერმანულ სოფლებსა და ბაქოში 1920-იანი წლების შუა ხანებში. ამ სკოლებში ასწავლიდნენ გერმანელი, აზერბაიჯანელი და რუსი მასწავლებლები. გერმანიის მოსახლეობამ დიდი ინტერესი გამოიჩინა აზერბაიჯანული ენის მიმართ. 1920 წლის ბოლოს, ფუნქციონირება დაიწყო საინჟინრო სკოლა, ხოლო 1930-იან წლებში ჰელენენდორფში ფუნქციონირებდა მევენახეობის და მეღვინეობის სკოლა.
ჰელენენდორფი (გოიგოლი)
1819 წლის 22 აგვისტოს აზერბაიჯანში დაარსდა ჰელენენდორფის პირველი გერმანული კოლონია. გერმანელთა კავკასიაში გადასახლებები დაიწყო 1817 წელს, რუსეთთან შეთანხმებით. ჰელენენდორფი დაარსდა ვიურტემბერგიდან ჩამოსული ადამიანების მიერ. ამის შემდეგ აშენდა რამდენიმე გერმანული დასახლება. 1938 წელს დასახლებას ერქვა ხანლარი, ხოლო 1941 წელს, სტალინის ბრძანებით, გერმანელები ყაზახეთში გადაასახლეს. 2008 წელს აზერბაიჯანის ნაციონალურმა ასამბლეამ მიიღო გადაწყვეტილება ხანლარის რეგიონის სახელის გადარქმევასთან დაკავშირებით და მას გოიგოლი უწოდეს.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის ეთნიკური ჯგუფები კატეგორია:კავკასიელი გერმანელები
𐋎
𐋎 — კარიული დამწერლობის ასო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კარიული ასოები
ოთარაანთ ქვრივი (ფილმი)
ოთარაანთ ქვრივი — მიხეილ ჭიაურელის 1957 წლის ქართული მხატვრული ფილმი, რომელიც გადაღებულია ილია ჭავჭავაძის ამავე სახელწოდების მოთხრობის მიხედვით. პირველი ჩვენება საკავშირო ეკრანზე შედგა 1958 წლის 28 სექტემბერს ქალაქ მოსკოვში. ვენეციის XIX საერთაშორისო კინოფესტივალზე მიიღო დიპლომი 1958 წელს.
სიუჟეტი
ოთარაანთ ქვრივში მთავარ როლს ასრულებენ: ვერიკო ანჯაფარიძე და გიორგი შენგელაია.
ფილმის სიუჟეტის თანახმად, ოთარაანთ ქვრივის ერთადერთი ვაჟი გიორგი ყოფილი ბატონის სახლში მოჯამაგირედ დადგომას გადაწყვეტს. თავმოყვარე ქვრივს დარდი მოსვენებას არ აძლევს, ხვდება, რომ მის შვილს თავადის ქალი კესო შეუყვარდა. გიორგი სიხარულით ემსახურება თავადის ასულს, ეზო-კარს წალკოტად უქცევს, თუმცა გულისნადებს ვერ მიახვედრებს. თივის ზვინიდან გადმოვარდნილი გიორგი სასიკვდილოდ დაშავდება, მხოლოდ სიკვდილის წინ გაუმჟღავნებს კესოს სიყვარულს. ზამთრის ერთ დღეს ოთარაანთ ქვრივს შვილის საფლავზე ნახავენ გაყინულს.
სქოლიო
კატეგორია:1957 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები კატეგორია:მიხეილ ჭიაურელის ფილმები კატეგორია:ქართულ რომანებზე დაფუძნებული ფილმები
ვოლკენშტეინის სახლი
ვოლკენშტეინის სახლი (Дом Волкенштейна) — რეგიონალური მნიშვნელობის არქიტექტურული ძეგლი, რომელიც მდებარეობს დონის როსტოვში, რუსეთის ფედერაცია.
ისტორია
გაზეთის შესახვევის მხრიდან სახლზე შესაძლებელია ჰერალდიკური ფარის ხილვა, რომელიც გვაძლევს ინფორმაციას მისი წინა მფლობელის შესახებ. ლევ ფილიპეს ძე (ისააკ-ლეიბ ფიშელევიჩი) ვოლკენშტეინი (1858-1935 წწ.) - პოპულარული როსტოველი ადვოკატი, თეატრის მოყვარული და ვოდევილების ავტორი, ისევე როგორც მისი ძმა მიხეილ ფილიპეს ძე (მოსე ფიშელევიჩი) ვოლკენშტეინი (1859-1934 წწ.) - ანტონ ჩეხოვის გიმნაზიის მეგობარი, პუბლიცისტ ფიოდორ ვოლკენშტეინის და ოლღა აკიმის ასული ვოლკენშტეინის, პოეტ ვლადიმერ ვოლკენშტეინის, მხატვარ მსტისლავ დობუჟინსკის და ბუღალტერ ოლღა იოსების ასული ვოლკენშტეინების ბიძა.
ორი გიმნაზიელი მეგობარი დაუკავშირდა ერთმანეთს და დააარსეს თეატრი. ერთ-ერთი მათგანი გახდა დრამატურგი, ხოლო მეორე მათგანი მეწარმე ფაინთან ერთად გახდა ქალაქში ყველაზე დიდი, ასმოლოვის თეატრის მფლობელი.
აღნიშნულ სახლში ცხოვრობდა ანტონ ჩეხოვი მეგობართან სტუმრობის დროს. მაშინ სახლი იყო ერთსართულიანი (გადააკეთა ვოლკენშტეინმა 1890 წელს). კაპიტალური რემონტის შემდეგ შეამკეს კლასიკური დეკორაციით. აღმოსავლეთის კედელზე დაკიდეს ჰერალდიკური ფარი ლომების გამოსახულებით. ლევ ფილიპეს ძე ვოლკენშტეინი აღნიშნულ სახლში ცხოვრობდა მეუღლესთან, სოფიასთან და ორ გოგონასთან (ალისა და ოლღა) ერთად, ასევე მცირეწლოვან ბიჭთან ერთად (მომავალში პარიზელი ადვოკატი იური ვოლკენშტეინი).
1930 წელს შენობას დააშენეს ორი სართული. 1943 წლიდან მასში განთავსდა აზოვ-დონის სანაოსნო, შემდეგ სახლი ისევ საცხოვრებლად გადაკეთდა.
სახლის მაცხოვრებლებმა მეზობლებისაგან იცოდნენ, რომ ომამდელ პერიოდში სახლს სტუმრობდა ანტონ ჩეხოვი. სახლის მფლობელის შესახებ არაფერი იყო ცნობილი. თუმცა მის შესახებ ცნობილი გახდა წიგნიდან „დაუვიწყარი საფლავები. რუსეთის საზღვარგარეთ. 1917-1997 წლები“. პირველ ტომში მითითებულია, რომ ლევ ვოლკენშტეინი გარდაიცვალა 1935 წლის 30 მაისს პარიზში. ემიგრაციაში ყოფნის პერიოდში თანამშრომლობდა ჟურნალთან „ილუსტრირებული რუსეთი“.
სქოლიო
კატეგორია:დონის როსტოვის ღირსშესანიშნაობები
ხუან არაგონელი
ადრეული ცხოვრება
მარცხნივ|მინი|316x316პქ|ხუანის ნათლობა ხუანი დაიბადა 1478 წლის 30 ივნისს სევილიაში. იგი იყო კასტილიის დედოფალ ისაბელ I-ისა და არაგონის მეფე ფერდინანდ II-ის ერთადერთი ვაჟი და მეორე შვილი ხუთიდან. ამ პერიოდში მისი მშობლები კასტილიის მემკვიდრეობის ომში იყვნენ ჩამბულები ისაბელის ძმისწულ ხუანა ლა ბელტრანეხასა და მის ქმართან, პორტუგალიის მეფე აფონსუ V-თან, რომელიც ხუანის მშობლების ტრიუმფით დასრულდა.
ხუანის დაბადებამ გაამყარა ისაბელის მემკვიდრეობა და მისი პოზიციები ტახტზე იმის ფონზე, რომ ხუანა უშვილო იყო. ამასთან, ხუანს ერთი უფროსი და ჰყავდა — ისაბელა, მის გარდა კი კიდევ სამი უმცროსი და: ხუანა, მარია და კატალინა.
პორტუგალიელებთან ომში გამარჯვების შემდეგ დაიწყო სამშვიდობო მოლაპარაკებები, რა დროსაც აფონსუ V-მ დედოფალ ისაბელს მოსალაპარაკებლად მისი დეიდა, ვიზეუს ჰერცოგინია ბეატრიზ პორტუგალიელი მიუგზავნა. 1479 წლის მარტში ორი ქალი ერთმანეთს შეხვდა. ხელშეკრულების პირობები ასეთი იყო: ან ხუანი უნდა დანიშნულიყო ხუანაზე და 14 წლის ასაკში ექორწინა მასზე (ამ დროს ხუანა 30 წლის იქნებოდა), ან უარი ეთქვა ტახტზე და მონასტერში წასულიყო. იგი სწორედ ასე მოიქცა.
ბავშვობა
მიუხედავად დედოფლობისა, ისაბელ I ერთობ ყურადღებიანი დედა იყო. ხუანი, როგორც მისი ერთადერთი ვაჟი, მის გულში განსაკუთრებულ ადგილს იკავებდა, რაც იქიდანაც ჩანს, რომ იგი მას „ჩემი ანგელოზის“ სახელით მოიხსენიებდა, მაშინაც კი, როდესაც რამის გამო საყვედურობდა. იმ პერიოდის კასტილიაში ყველაზე გავლენიანი საგვარეულოს, მენდოსას ოჯახის წევრებიდან გავრცელდა ინფორმაცია, რომ დედოფალი თავის ვაჟს ძუძუთი კვებავდა, რაც პროტოკოლით იკრძალებოდა და ევროპის მონარქებში ერთობ იშვიათი მოვლენა იყო.
ხუანის პაპა, არაგონის მეფე ხუან II ასევე დაინტერესებული იყო მომავალი მეფის აღზრდით, რის გამოც ფერდინანდს ურჩია ვაჟი „კასტილიელად“ არ აღეზარდა. ამის გამო ხუანმა პრინცის არაგონში გადაყვანასა და განათლების იქ მიცემაზე გამოთქვა პრეტენზია, რაც ისაბელმა თავიდანვე უარყო. 1492 წელს კოლუმბმა აღმოჩენილ კუბას თავიდან „ხუანის კუნძული“ უწოდა, რითაც გამოხატა თავისი პატივისცემა პრინცი ხუანის, ტახტის პირველი მემკვიდრისადმი.
საქორწინო მოლაპარაკებები
მარცხნივ|მინი|350x350პქ|ხუანის ცოლი, მარგარეტ ავსტრიელი 1490 წელს თავდაპირველად ისაბელი და ფერდინანდი თავიანთი ვაჟის დაქორწინებას გეგმავდნენ ბრეტანის ჰერცოგ ფრანსუა II-ის უფროს ასულ ანა ბრეტონელზე, რომელიც ბრეტანის საჰერცოგოს ტახტის მემკვიდრე იყო. ისინი ჰერცოგთან მოლაპარაკებებსაც აწარმოებდნენ, თუმცა კონკრეტული მიზეზების გამო ქორწინება ვერ შედგა.
ამის შემდეგ მეფე-დედოფალმა გადაწყვიტა საღვთო რომის იმპერიასთან დასაახლოვებლად ორმაგი დინასტიური ქორწინება მოეწყოთ, რის გამოც დაიწყეს მოლაპარაკებები იმპერატორ მაქსიმილიან I-თან, რომლის ვაჟი, პრინცი ფილიპე ცოლად ინფანტა ხუანას შეირთავდა, პრინცი ხუანი კი მის ასულ მარგარეტზე იქორწინებდა. დაახლოებით ამ პერიოდში საფრანგეთის მეფე შარლ VIII შეიჭრა ნეაპოლში და დაამხო მისი მეფე, რომელიც მეფე ფერდინანდის ბიძაშვილი იყო. ამასთან, შარლმა ჩაშალა ნიშნობა მაქსიმილიან I-ის ასულ მარგარეტთან და ცოლად იმპერატორის საცოლე, ანა ბრეტონელი შეირთო, რის გამოც ესპანელებსა და გერმანელებს საკმარისი მიზეზი ჰქონდათ ფრანგების წინააღმდეგ რომ გაერთიანებულიყვნენ. ფრანგებზე განრისხებულმა ერებმა კი თავიანთი კავშირის დასადასტურებლად ორმაგი დინასტიური ქორწინების გეგმა შეიმუშავეს.
1495 წლის 20 იანვარს ანტვერპენში დაიდო ხელშეკრულება წინასწარი ალიანსის შესახებ, რომელშიც შედიოდა პრინცი ხუანისა და ერცჰერცოგინია მარგარეტ ავსტრიელის საქორწინო კონტრაქტიც. აქვე გაფორმდა ფილიპესა და ხუანას საქორწინო კონტრაქტიც.
განათლება
მინი|256x256პქ|პრინცი ხუანის გერბი ხუანის, როგორც ტახტის პირველი მემკვიდრის, განათლებას ისაბელი და ფერდინანდი დიდ ყურადღებას უთმობდნენ. მისი მთავარი მასწავლებელი იყო დომინიკელი ბერი ფრაი დიეგო დესა, რომელიც სალამანკას უნივერსიტეტში თეოლოგიას ასწავლიდა. მოგვიანებით დესა ესპანეთის დიდი ინკვიზიტორიც გახდა. იგი ასტურიის პრინცს საღვთისმეტყველო საგნებს ასწავლიდა, რადგან იგი შორს იყო რენესანსული ჰუმანიზმისაგან. უკვე 1480-იანი წლების ბოლოს დედოფალმა ვაჟისათვის იტალიელი ჰუმანისტი პიეტრო მარტინი დაიქირავა, რათა მისი ცოდნა გაეფართოვებინა.
დედოფალი ისაბელი იმაზეც წუხდა, რომ ხუანი გაიზრდებოდა განათლებული და ზრდილობიანი, თუმცა სამეფო კარზე არ იყვნენ მისი თანატოლი არისტოკრატი ვაჟები, რომლებთან ერთადაც იგი შეძლებდა გართობას. ამის გამო დედოფლის ბრძანებით გამოჩენილი ესპანელი არისტოკრატები, რომელთაც ხუანის ასაკის ვაჟები ჰყავდათ სამეფო კარზე მიიწვიეს. ამ ახალგაზრდებს შორის იყვნენ: ინდოეთის მომავალი გუბერნატორი ნიკოლ დე ოვანდო ი კასერესი და მომავალი ისტორიკოსი გონსალო ფერნანდეს დე ოვიედო ი ვალდესი. გარდა თეოლოგიური სწავლებისა, ხუანის საგანმანათლებლო სისტემა მოიცავდა ნადირობას, ლაშქრობას, ბრძოლას, ჭადრაკს, ასევე სიმღერებისა და ლექსების დასწავლას. ხუანმა პატარაობიდანვე გამოავლინა მიდრეკილება მუსიკისადმი, რის გამოც მარტივად ისწავლა ფლეიტაზე, ვიოლინოსა და კლავიკორდზე დაკვრა. მას ასევე უყვარდა ტენორში სიმღერა. ცნობილია, რომ მეგობრებთან ერთად სამეფო კარზე იგი ხშირად მღეროდა.
ქორწინება
1496 წლის დამლევს ინფანტა ხუანამ დატოვა ესპანეთი, რათა პრინც ფილიპეზე დაქორწინებულიყო. მომდევნო წელს ესპანეთში ჩავიდა ერცჰერცოგინია მარგერეტ ავსტრიელი, პრინც ხუანზე დასაქორწინებლად. 1497 წლის 3 აპრილს ხუანი და მარგარეტი ბურხოსში დაქორწინდნენ. ესპანეთის მეფე-დედოფალმა მათ ერთობ პომპეზური ქორწილი გადაუხადეს. მიუხედავად იმისა რომ ქორწინება პოლიტიკური მიზეზებით განხორციელდა, ხუანსა და მარგარეტს მალე შეუყვარდათ ერთმანეთი. „ავსტრიის პრინცესა მარტივი შესაყვარებელი იყო“, რადგან მან ესპანეთში მალევე მოხიბლა ყველა თავისი გარეგნობით, იუმორითა და მხიარული ხასიათით. აღსანიშნავია ისიც, რომ ესპანეთისკენ მიმავალ გზაზე, ბისკაის ყურეში მარგარეტის გემი შტორმში მოყვა, რის გამოც მან იფიქრა, რომ „ღმერთმა აუკრძალა ახალ სამეფოში ჩასვლა“, თუმცა ხუანთან ბედნიერი, მაგრამ ხანმოკლე ქორწინება ჰქონდა.
გარდაცვალება
მარცხნივ|მინი|279x279პქ|პრინცი ხუანის აკლდამა ავილაში 1497 წლის 4 ოქტომბერს შიკრიკი მივიდა ხუანის მშობლებთან და აცნობათ, რომ მათი ვაჟი უკიდურესად ავად გახდა სალამანკაში. ის და მისი ცოლი, მარგარეტი აქ გავლით იყვნენ, რადგან მისი უფროსი დის, ისაბელისა და პორტუგალიის მეფე მანუელ I- ის ქორწილზე დასასწრებად მიდიოდნენ. ფერდინანდი სასწრაფოდ ჩავიდა სალამანკაში და მიუსწრო ხუანს, თუმცა ისაბელმა ვერ მოახერხა თავის ვაჟთან ჩასვლა გადაუდებელი საქმეების გამო. ხუანი იმავე დღეს, 4 ოქტომბერს გარდაიცვალა სალამანკაში, 19 წლის ასაკში, მამის, ცოლისა და დამრიგებლის გარემოცვაში.
მისი გარდაცვალების მიზეზად ტუბერკულოზი დასახელდა, თუმცა ხალხში მუსირებდა ჭორები, რომ პრინცის გარდაცვალების რეალური მიზეზი სექსუალური გამოფიტვა იყო. ცნობილია რომ ხუანის საყვარელი ძაღლი, სახელდა ბრუტო, დიდ ხანს იჯდა მის საფლავთან და პატრონს ელოდა. ვაჟის გარდაცვალებით განადგურებულმა დედოფალმა ისაბელმა ძაღლი თავისთან წაიყვანდა და თავად უვლიდა, როგორც ვაჟის სახსოვარს. ორი თვის შემდეგ, 8 დეკემბერს ასტურიის ქვრივმა პრინცესა მარგარეტმა მათი ერთადერთი შვილი, მკვდარი გოგონა გააჩინა.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 30 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1478 კატეგორია:გარდაცვლილი 4 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1497 კატეგორია:ტრასტამარის დინასტია კატეგორია:ასტურიის პრინცები კატეგორია:ტახტის მემკვიდრეები რომლებმაც ვერ შეძლეს ტახტზე ასვლა
ჯენდი ნელსონი
ჯენდი ნელსონი (Jandy Nelson; დ. 25 ნოემბერი, 1965, ნიუ-იორკი, აშშ) — ამერიკელი ახალგაზრდული ფენტეზის ჟანრის მწერალი.
ნელსონის მეორე ნაწარმოებია „მე გაჩუქებ მზეს“, რომელიც პირველად 2014 წელს გამოიცა და ავტორს უდიდესი წარმატება მოუტანა. წიგნი გამოიცა 25 ქვეყანაში. ამჟამად ცხოვრობს სან-ფრანცისკოში, კალიფორნიაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 25 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1965 კატეგორია:ამერიკელი მწერლები
კონდოლის ნათლისმცემლის ეკლესია
კონდოლის ნათლისმცემლის ეკლესია — დარბაზული ტიპის სამნავიანი ბაზილიკა. მდებარეობს თელავის მუნიციპალიტეტის სოფ. კონდოლში.
პირველად შესწავლილი იყო 1922 წლის 12 ნოემბერს, ხოლო აზომვითი სამუშაოები შესრულდა 1933 წლის 25 დეკემბერს. ეკლესია გარემონტდა XIX საუკუნეში.
ეკლესია თავისი ფორმებით ვიწროა, სიგრძეში კი გრძელი. გაცილებით ვიწროა გვერდითა ნავები, რომელთაგან აღმოსავლეთი სარკმლები მრუდეთაა გაჭრილი. აღნიშნული შესაძლებელია გამოწვეული ყოფილიყო ძეგლის გადაკებისას გამოწვეული ცვლილებით. ეკლესიას ორი შესასვლელი აქვს, სამხრეთიდან და დასავლეთიდან. მიუხედავად იმისა რომ ეკლესია სიგრძეში საკმაოდ გრძელია მასში მხოლოდ ორი წყვილი სვეტია. თავისი ფორმებით კონდოლის ეკლესია წააგავს ხაშმისა და ხირსის ეკლესიებს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
კლდისწყაროს ნაეკლესიარი
კლდისწყაროს ნაეკლესიარი — არქეოლოგიური ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ კლდისწყაროს სამხრეთით 500-600 მეტრზე, მუხრანში. ეკლესია ნაგები იყო ქვიშაქვით. ნაგებობის კონტურები არ იკითხება.
ლიტერატურა
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
𐋏
𐋏 — კარიული დამწერლობის ასო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კარიული ასოები
აგუერო (უესკა)
აგუერო  — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების უესკის პროვინციის ოია-დე-უესკის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 94,20 კმ². მოსახლეობა — 125 კაცი (2020 წ.).
არმაზის ქუჩა
არმაზის ქუჩა — ქუჩა თბილისში,  ისნის რაიონში (ავლაბარი); ლადო მესხიშვილის ქუჩიდან ნიკოლოზ ბარათაშვილის აღმართამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნის II ნახევარში, ადრე ეჩმიაძინის ქუჩა ერქვა. დატანილია თბილისის 1876 და 1934 წლების გეგმებზე. ქუჩის სახელწოდება უკავშირდებოდა იქვე მდგარ XIX საუკუნის ეჩმიაძინის წმინდა გიორგის ეკლესიას. 60-იან წლებში არმაზის ქუჩა დაერქვა. შემონახულია XIX საუკუნის დასასრულის საცხოვრებელი სახლები. აქვს 1 შესახვევი.
აგუერო (უესკა)
სქოლიო
კატეგორია:უესკის ქალაქები კატეგორია:უესკის მუნიციპალიტეტები
არმაზის ქუჩა
ლიტერატურა
კატეგორია: ისნის  რაიონის ქუჩები
რიგის საერთაშორისო აეროპორტი
რიგის საერთაშორისო აეროპორტი (Starptautiskā lidosta „Rīga“) (IATA: RIX, ICAO: EVRA) — საერთაშორისო აეროპორტი ლატვიაში. ის უდიდესი აეროპორტია მთელ ბალტიისპირეთში. მდებარეობს მარუპეს მხარეში, დედაქალაქ რიგიდან დასავლეთით 10კმ-ში. წარმოადგენს airBaltic-ის, SmartLynx Airlines-ის, RAF-Avia-ს, Vip Avia-სა და Inversija-ს ჰაბს. 2014 წელს გატარებულ მგზავრთა რაოდენობამ 4 814 073 კაცი შეადგინა.
ღვრიაწყლის ნამოსახლარი
ტერმინი ღვრიაწყლის ნამოსახლარი შეიძლება აღნიშნავდეს:
რიგის საერთაშორისო აეროპორტი
სქოლიო
კატეგორია:ლატვიის აეროპორტები კატეგორია:საერთაშორისო აეროპორტები
გიორგი ცინცაძე (პოლიტიკოსი)
გიორგი (გოგილო) ცინცაძე (დ. 1880, ბუკისციხე — გ. 14 სექტემბერი, 1937, თბილისი) — ქართველი პოლიტიკოსი, საქართველოს ეროვნული საბჭოსა და საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრი, რეპრესირებული.
ბიოგრაფია
დაიბადა მღვდლის ოჯახში. საშუალო განათლება მიიღო ქუთაისის სასულიერო სემინარიაში. 1900 წლიდან იყო რსდმპ წევრი, იყო დაპატიმრებული პოლიტიკური საბაბით, ადმინისტრაციული წესით. 1902-1903 წლებში იყო რსდმპ ბათუმის კომიტეტის წევრი, მუშაობდა გურიაშიც, 1903-1906 წლებში კი მუშაობდა გურიის კომიტეტში. იყო გურიაში რევოლუციური გამოსვლების აქტიური მონაწილე, რის გამოც სდევნიდა ჟანდარმერია და 1906 წელს იძულებული გახდა, დაეტოვებინა გურია. რამდენიმე თვე ცხოვრობდა სოხუმში, ხოლო შემდეგ გადავიდა პეტერბურგში სასწავლებლად. წელიწადნახევრის განმავლობაში სწავლობდა პეტერბურგისა და მოსკოვის კომერციულ ინსტიტუტებში. ამის შემდეგ დაბრუნდა საქართველოში და თავს ირჩენდა კერძო გაკვეთილებით. 1916 წლიდან იყო ქართულის მასწავლებელი თბილისის ვაჟთა გიმნაზიაში.
1921 წელს საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ დარჩა საქართველოში და ცხოვრობდა თბილისში. გულის ავადმყოფობის გამო ჩამოშორდა პარტიულ მუშაობას. 1921 წლის 1 ნოემბრიდან მუშაობდა „ამერიკული დახმარების ადმინისტრაციის“ სასადილოების ინსპექტორად. 1921 წლიდან 1922 წლის დასაწყისამდე ხანგრძლივი თვალთვალის შემდეგ „ჩეკამ“ დააპატიმრა „ამერიკული კომიტეტის“ თანამშრომლები და მათ შორის, გიორგი ცინცაძე შპიონაჟის და კონტრრევოლუციური საქმიანობის და „მენშევიკებთან“ კავშირის ბრალდებით. 1922 წლის 18 მაისს მიუსაჯეს დაპატიმრება, მოთავსებული იყო მეტეხის N2 „გამასწორებელ სახლში“, საიდანაც გაათავისუფლეს რამდენიმე თვეში. ამის შემდეგ ოჯახთან ერთად ცხოვრობდა თბილისის ყოფილი მე-2 გიმნაზიის ეზოში, თავს ირჩენდა მებაღეობითა და მეფრინველეობით. მეორედ დააპატიმრეს 1924 წლის 7 ივლისს კვლავ დააპატიმრეს კირკაზე. გაათავისუფლეს იმავე წლის 31 დეკემბერს. 1937 წელს კვლავ დაიჭირეს და 13 სექტემბერს მიუსაჯეს დახვრეტა. რეპრესირებულნი იყვნენ მისი ოჯახის წევრებიც: ძმა – ავთო ცინცაძე, მეუღლე – ლიდია ლომინაძე და ბიძაშვილი გერასიმე მახარაძე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრები კატეგორია:დაბადებული 1880 კატეგორია:გარდაცვლილი 1937 კატეგორია:გარდაცვლილი 14 სექტემბერი კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში კატეგორია:სიკვდილით დასჯილი ქართველები გ
ჯეიმზ IV (შოტლანდია)
ჯეიმზ IV (James IV; დ. 17 მარტი, 1473 — გ. 9 სექტემბერი, 1513) — შოტლანდიის მეფე სტიუარტების დინასტიიდან, ჯეიმზ III-ის ვაჟი. ჯეიმზ IV აღიარებულია შოტლანდიის ერთ-ერთ საუკეთესო მონარქად. მისი მმართველობა დასრულდა 1513 წლის 9 სექტემბერს, როდესაც მოკლეს ფლოდენის ბრძოლაში.
ჯეიმზი დაიბადა 1473 წლის 17 მარტს, მამამისის მმართველობის პერიოდში. მისი დედა იყო მარგარეტ დანიელი. ჯეიმზი დაბადებიდან ატარებდა როთსეის ჰერცოგის ტიტულს. იგი ტახტის უმთავრეს პრეტენდენტად ითვლებოდა და თავიდანვე ქვეყნის მმართველობისთვის ემზადებოდა. პრინცი ჯეიმზი ედინბურგის სასახლეში იზრდებოდა.
1488 წლის 11 ივნისს ჯეიმზ III სოჩიბერნის ბრძოლაში მოკლეს და მეფე 15 წლის ჯეიმზი გახდა. მისი კორონაცია 24 ივნისს შედგა. ახალგაზრდა მეფე მალევე მიხვდა, თუ რა დიდი პასუხისმგებლობა დაეკისრა და ენერგიულად შეუდგა სამეფოს მართვას.
1503 წელს, შოტლანდიასა და ინგლისს შორის მშვიდობის დასამყარებლად პრინცი ჯეიმზი დაქორწინდა ინგლისის მეფის, ჰენრი VII-ის ქალიშვილ მარგარეტ ტიუდორზე, რომელიც მომავალში ჯეიმზ V-ის დედა გახდა.
შოტლანდია-საფრანგეთს შორის ალიანსი არსებობდა. როდესაც ინგლისმა საომარი მოქმედებები განახორციელა საფრანგეთის სამეფოს წინააღმდეგ, შოტლანდია იძულებული გახდა ინგლისისათვის ომი გამოეცხადებინა. 1513 წლის 9 სექტემბერს მათ შორის ფოლდენის ბრძოლა გაიმართა. მეფე ჯეიმზ IV-ც ამ ბრძოლას შეეწირა. იგი იყო უკანასკნელი მონარქი, არა მხოლოდ შოტლანდიაში, არამედ მთელ დიდ ბრიტანეთში, რომელიც ბრძოლის ველზე დაიღუპა.
ჯეიმზ IV-ის გარდაცვალების შემდეგ, შოტლანდიის ტახტი ჯეიმზ V-ს ერგო, რომელიც ჯერ ორი წლისაც კი არ იყო. ამიტომ, მცირეწლოვანი მეფის რეგენტი მისი დედა მარგარეტ ტიუდორი გახდა.
მეფე ჯეიმზ IV-ს რამდენიმე არალეგალური შვილიც ჰყავდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:შოტლანდიის მეფეები კატეგორია:დაბადებული 17 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1473 კატეგორია:გარდაცვლილი 9 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1513 კატეგორია:XV საუკუნის ევროპის მონარქები კატეგორია:XVI საუკუნის ევროპის მონარქები კატეგორია:ბრძოლის ველზე დაღუპული მონარქები კატეგორია:სტიუარტები
სერბული ლიტერატურა
მინი|სერბი პოეტი ნეგოში. სერბული ლიტერატურა — სერბულ ენაზე ან სერბეთში შექმნილი ლიტერატურა.
სერბული ლიტერატურის ისტორია იწყება X-XI საუკუნეებში შექმნილი თეოლოგიური ნაშრომებით. სერბული ლიტერატურა XIII საუკუნეში განავითარეს წმინდა საბამ და მისმა მოწაფეებმა. XV საუკუნეში, სერბეთის და მისი მეზობელი ქვეყნების ოსმალეთის იმპერიის მიერ დაპყრობიდან XVIII საუკუნემდე სერბულ ლიტერატურაში წყვეტაა. ავსტრო-უნგრეთის მმართველობისას XVIII საუკუნეში ვოევოდინაში მცირე ხნით ჩნდებიან მწერლები. სერბული ლიტერატურის აღმავლობა სერბული რევოლუციის (1804–1815) შედეგად მოპოვებული დამოუკიდებლობის შემდეგ იწყება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სერბული კულტურა *
თაგვეთის არალეგალური სტამბა
თაგვეთის არალეგალური სტამბა — ისტორიული ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ თავგვეთში, თრიალეთის ქედზე, ხელოვნური ე.წ. ღამურა კლდის გამოქვაბულში (8X3 მეტრზე). აქ 1906-1907 წლებში ხაშურის (მიხაილოვო) სოციალურ-დემოკრატიული ჯგუფის თაოსნობით მოქმედებდა არალეგალური ბოლშევიკური სტამბა. მის მოწყობაში მონაწილეობა მიიღეს რევოლუციონერებმა: ძმებმა ს. და მ. ჯაფარიძეებმა, ვ. და ლ. ხოზბერიძეებმა, ლ. გაჩეჩილაძემ, ო. ჩუბინიშვილმა. მათ ჯერ ხაშურში, ვ. და ლ. ხოზბერიძეების ბინაზე, სცადეს სტამბის გამართვა, შემდეგ სოფელ ცხრამუხაში, ა. ბირკაძის ოჯახში, მაგრამ საქმის მოგვარებას ხელი შეუშალა სახანავ-ავარსაკის დამსჯელი რაზმის თარეშმა. ამიტომ ძნელად მისადგომ ადგილზე, კლდეში გამოკვეთეს ხელოვნური გამოქვაბული, ნაწილ-ნაწილ გადაიტანეს შრიფტი, სხვა მოწყობილობა და მოაწყვეს სტამბა. არალეგალურ სტამბაში დაბეჭდილი ლიტერატურა და პროკლამაციები ვრცელდებოდა ხაშურში, ბორჯომში, ქარელსა და ფოთში. სტამბამ 1907 წლამდე იარსება. სტამბაში დაბეჭდილი მასალა ინახება ხაშურის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის ძეგლები
სოკრატ არშბას ქუჩა
სოკრატ არშბას ქუჩა — ქუჩა თბილისში, საბურთალოს რაიონში (ვეძისი); იური გაგარინის ქუჩიდან ჟიული შარტავას ქუჩამდე. წარმოიქმნა XX საუკუნის 50-იან წლებში, ადრე კოლხეთის IV შესახვევი ერქვა, 1968 წლიდან — იური გაგარინის IV შესახვევი. 2006 წელს სოკრატ არშბას სახელი ეწოდა.
ლიტერატურა
არშბა
თეთრთავა იხვი
თეთრთავა იხვი (Oxyura leucocephala) — ფრინველი იხვისებრთა ოჯახისა. საშუალო ზომის იხვია. მისი სხეულის სიგრძეა 43-48 სმ, მასა 500-900 გ. მამლის ფრთის სიგრძეა 15,7-17,2 სმ, დედლისა — 14,8-16,7 სმ, ფრთის შლილი 62-70 სმ. მამალს თეთრი თავი აქვს შავი „ქუდით“, ნისკარტი — ცისფერი, ტანზე ყავისფერია, დედალი მამლისაგან ნისკარტის შეფერილობით განსხვავდება. გავრცელების არეალი ძლიერ ფრაგმენტულია; მაროკოდან და ესპანეთიდან მონღოლეთამდე. შეუძლია ყვინთვა 30-40 მ-მდე. სხვადასხვა ადგილზე განსხვავებულია კვერცხის დადების დრო. გაზაფხულზე დებს 4-9 (უმეტესად 5-6) დიდ კვერცხს. მისი სიგრძეა 60-80 მმ, მაქსიმალური დიამეტრი 42-58 მმ, უდიდესი წონა 100 გ (უმეტესად 90). ინკუბაცია 22-26 დღე-ღამეს გრძელდება. იკვებება მოლუსკებით, წყლის მწერებით, მათი ლარვებით, წყლის მცენარეთა ფოთლებითა და თესლით.
ლიტერატურა
კატეგორია:თეთრთავა იხვები
ფილიპა ინგლისელი
ფილიპა ინგლისელი (Philippa of England, Philippa af England, Filippa av England, Filippa av England; დ. 4 ივნისი, 1394 — გ. 5 იანვარი, 1430) — ლანკასტერთა დინასტიის წარმომადგენელი. ინგლისის მეფე ჰენრი IV-ისა და მისი პირველი ცოლის, მერი ბოუნის ნაბოლარა შვილი. დანიის, ნორვეგიისა და შვედეთის დედოფალი 1406-30 წლებში როგორც ერიკ VII-ის მეუღლე. დანიის, ნორვეგიისა და შვედეთის რეგენტი 1423-25 წლებში.
ადრეული წლები
ფილიპა დაიბადა 1394 წლის 4 ივნისს კემბრიჯში. იგი იყო ინგლისის მეფე ჰენრი IV-ისა და მისი პირველი ცოლის, მერი ბოუნის ნაბოლარა შვილი. დედამისი 1399 წელს, ანუ ჯერ კიდევ მანამდე გარდაიცვალა, სანამ ჰენრი ტახტზე ავიდოდა. ფილიპას სახელი მამიდამისის, პორტუგალიის დედოფალ ფილიპა ლანკასტერის პატივსაცემად დაარქვეს, რომელსაც თავის მხრივ სახელი ბებიამისის, ინგლისის დედოფალ ფილიპა ენოელის პატივსაცემად ერქვა. 1403 წელს იგი დაესწრო მამამისის მეორე ქორწინებას ნავარის პრინცესასა და ბრეტანის ჰერცოგის ქვრივ ჟანა ნავარელზე. ამის შემდეგ იგი უინძორის სასახლეში ცხოვრობდა. აღსანიშნავია, რომ მას ყოველთვის კარგი ურთიერთობა ჰქონდა დედინაცვალთან.
ქორწინება
ფილიპამ ინგლისი 1406 წლის აგვისტოში დატოვა თავის ამალასთან ერთად. იგი თავის ინგლისელ დიდებულებთან ერთად სექტემბერში ჩავიდა დანიის ქალაქ ჰელსინბორგში, სადაც მას ერიკი და მარგრეტე დახვდნენ. ერიკისა და ფილიპას ქორწილი 1406 წლის 26 ოქტომბერს გაიმართა ლუნის კათედრალში. როგორც ცნობილია, ფილიპა ევროპის ისტორიაში პირველი პრინცესა იყო, რომელიც თავის ქორწილში თეთრი აბრეშუმის კაბით მივიდა, რაც სწორედ ამის შემდეგ დამკვიდრდა. საქორწინო ცერემონიას მოჰყვა მისი დანიის, ნორვეგიისა და შვედეთის დედოფლად კორონაცია. საზეიმო ღონისძიებები ნოემბრამდე გაგრძელდა, რა დროსაც ფილიპას, როგორც დედოფალს სამივე სამეფოს დიდებულებმა შეჰფიცეს ერთგულება.