cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
თსუ-95
მომავალში, მღვიმეში აუცილებელია შემდგომი კომპლექსური კლვევების ჩატარება. მღვიმის ათვისება შესაძლებელია როგორც ტურისტული მიზნებისათვის, აგრეთვე საწავლო-საგანმანათლებლო მიზნითაც. მღვიმეში შესაძლებელია ჩატარდეს საველე ლექციები სტუდენტებისა და მოსწავლეებისათვის. აგრეთვე აუცილებელია უსაფრთხოების ღონისძიებების გატარება მღვიმის დასაცავად, რათა არ მოხდეს ნაღვენთი ფორმების (სტალაქტიტების, სტალაგმიტების, სტალაგნატების) ადამიანის მიერ მექანიკური დაზიანება.
გალერეა
კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტის მღვიმეები
Aftermath (როლინგ სტოუნზის ალბომი)
Aftermath — როლინგ სტოუნზის მეოთხე ბრიტანული სტუდიური ალბომი. აშშ-ში იგი გამოვიდა 1966 წლის 20 ივნისს და წარმოადგენდა ჯგუფის მეექვსე ამერიკულ ალბომს. დისკმა ჯგუფს დიდი წარმატება მოუტანა. ეს არის კოლექტივის პირველი ჩანაწერი, რომელიც მხოლოდ მიკ ჯეგერისა და კით რიჩარდსის საავტორო კომპოზიციებისგან შედგება. Aftermath ასევე არის როლინგ სტოუნზის პირველი ალბომი, რომელიც სტერეო ჩანაწერის სახით გამოიცა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:London Records-ის ალბომები კატეგორია:Decca Records-ის ალბომები კატეგორია:1966 წლის ალბომები კატეგორია:როლინგ სტოუნზის ალბომები კატეგორია:ალბომები ენდრიუ ლუგ ოლდემის პროდიუსერობით
Magnetic Fields (ალბომი)
Magnetic Fields (მაგნიტური ველები) — ფრანგი ელექტრონული მუსიკოს ჟან-მიშელ ჟარის 1981 წლის სტუდიური ალბომი. ეს იყო ერთ-ერთი პირველი დისკი, რომელზეც გამოყენებული იქნა მუსიკალური სემპლები მუსიკალურ ელემენტის სახით, რაც ოდნავ გასცდა წინა სტუდიური ალბომების ტრადიციებს. ალბომზე მუშაობისას ჟარი ენდი უორჰოლის გავლენის ქვეშ იმყოფებოდა.
ყველაზე ხანგრძლივი კომპოზიცია შედგება სამი ნაწილისგან. ალბომი მოხდა ბრიტანული ჩარტების #6, ხოლო აშშ ჩარტების - #98 ადგილზე.
ალბომის გარეკანის ავტორია რემი მაკრონი.
ალბომის სახელწოდება
ალბომი გამოვიდა ორი სათაურით, ფრანგულ და ინგლისურ ენებზე. ფრანგული, Les Chants Magnétiques სინამდვილეში ნიშნავს ’მაგნიტურ სიმღერებს’ or Magnetic Singing. თუმცა, ხმამაღლა წარმოთქმისას, ჟღერს Les Champs Magnétiques (ანუ ’მაგნიტური ველი’), ვინაიდან chants და champs ფრანგულში ჰომოფონურ ჟღერადობას ატარებს. ვინაიდან ინგლისურ ენაში მსგავსი ფრაზა ორი სახით არ ითარგმნებოდა, გამოყენებული იქნა Magnetic Fields. ალბომის შიდა ბუკლეტის მეხუთე სურათზე სიტყვას champs გადასმული აქვს ხაზი და წერია chants.
ფაქტები
Les Chants Magnétiques არის ჟარის პირველი ალბომი, რომელზეც გამოყენებული იქნა ციფრული სინთეზატორები.
კომპოზიციის Magnetic Fields Part 1 ნაწყვეტი გამოიყენებოდა ამერიკულ ტელესერიალში Bare Essence (1982). მისი პირველი ნაწილი ასევე ჟღერდა ჰოლანდიურ ტელესერიალში Bassie en Adriaan. სერიალის DVD გამოცემაში ეს კომპოზიცია ამოიღეს. თუმცა, იგი შეტანილი იქნა სერიალის De Geheim van de Schatkaart მეორე დისკში.
Magnetic Fields Part 4 გამოიყენებოდა კომპანიის Konami ვიდეოთამაშებში, რომლებიც შექმნილი იქნა 1980-იანებში, მათ შორის არის Yie Ar Kung-Fu.
გერმანულ მეტალ ჯგუფს Helloween აქვს Magnetic Fields Part 2-ის ქავერ-ვერსია, შეტანილი 1996 წლის EP დისკში The Time of the Oath. მაკედონური ფოლკ-ანსამბლი Alpina იყენებდა ჟარის იგივე კომპოზიციის სემპლს სიმღერაში 3 Kila Pamet Nemam.
2012 წელს ფრანგმა მუსიკოსმა Chicane-მ გამოსცა სტუდიური ალბომი Thousand Mile Stare, რომელზეც გამოსახულია მისი თავი, „Magnetic Fields“-ის გარეკანის სტილში.
სქოლიო
კატეგორია:ჟან-მიშელ ჟარის ალბომები კატეგორია:1981 წლის ალბომები კატეგორია:კონცეპტუალური ალბომები
ალუბალი
ალუბალი (Prunus cerasus) — მერქნიანი მცენარე ვარდისებრთა ოჯახის ქლიავის გვარისა. აქვს მორიგეობით განლაგებული ფოთლები, თეთრი ან ვარდისფერი ყვავილები, შეკრებილი ქოლგა ყვავილედებად. ნაყოფი წვნიანია, კურკიანა.
ალუბალი ყინვაგამძლეა, ადრემსხმოიარე (მოსავსლა იძლევა დარგვიდან მესამე-მეოთხე წელს). ყოველწლიურად მაღალმოსავლიანი (დაახლოებით 10 ტ ჰა-ზე). ალუბლის ნაყოფი გემრიელია, შეიცავს 7,3-17,5% შაქარს, 0,8-2,4% მჯავას, 0,15-0,88% მთრიმლავ ნივთიერებას. იყენებენ ნედლად და გადამუშავებულს (მურაბა, ჯემი, კომპოტი, ნაყენი, საკონდიტრო ნაწარმი). ალუბალი გავრცელებულია ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს ბევრ ქვეყანაში. საქართველოში გვხვდება ზღვის დონიდან 1600 მ-მდე. ველური ფორმები არ გვხვდება. ვარაუდობენ, რომ ალუბალი წარმოიშვა ბლისა და ქონდარა ბალამწარას ბუნებრივი შეჯვარებით. კულტურის ფორმებში განასხვავებენ 2 ჯგუფს — ბუჩქოვანსა და ხისებრს. ბუჩქოვანთა ნაყოფი მუქი ფერისაა, თითქმის შავი (ასეთ ნაყოფს მორელი ანუ გრიოტი ეწოდება). ცნობილია მათი გავრცელებული ჯიშები — ვლადიმირისა, ლიუბსკაია და სხვა. საქართველოში კულტივირებულია ესპანურა, ვლადიმირისა და ლიუბსკაია. დარაიონებულია — ქართული ალუბალი და პოდბელსკი.
ალუბალს ამრავლებენ თესლით, ფესვის ამონაყარითა და საძირეზე მყნობით. კარგად ხარობს ალუვიურ-კარბონატულსა და თიხნარ ნიადაგზე. ალუბლის მავნებლებია: ალუბლის ხერხია, ალუბლის ხვატარი, ალუბლის ბუზი. დაავადებებია: ნაყოფის სიდამპლე, კლასტეროსპორიოზი, ვერტიცილიოზი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ხეხილი კატეგორია:კურკოვანები
ისლამი
ისლამი (الإسلام; ალ–ისლამ) — მონოთეისტური აბრაამისეული რელიგია. მისი რელიგიური სწავლება დაფუძნებულია ყურანზე, როგორც ღმერთის პირდაპირ სიტყვაზე და სუნნაზე, როგორც ღმერთის მიერ რჩეული მაცნის, მუჰამმადის ქცევით მაგალითზე.
ისლამის მიმდევარს ეწოდება მუსლიმი (ასევე მაჰმადიანი, მუსლიმანი ან მუსულმანი). 2009 წლის მონაცემებით, მათი რიცხვი 1,57 მილიარდს აღწევს და მსოფლიოს მოსახლეობის 23% შეადგენენ. ისინი ძირითადად განსახლებული არიან ჩრდილოეთ აფრიკაში, ახლო აღმოსავლეთსა და სამხრეთ აზიაში. მუსლიმთა დიდი ნაწილი განეკუთვნება მის ორ ძირითად შტოს – სუნიტურსა და შიიტურს. მათ გარდა არსებობენ სხვა მცირე ჯგუფები და ჰეტეროდოქსული სექტები.
ეტიმოლოგია
სიტყვა ისლამი წარმოდგება არაბული სამთანხმოვნიანი ფუძისგან ს–ლ–მ (سلم), რომლის მნიშვნელობები საკმაოდ ფართოა – მისგან ნაწარმოები სხვადასხვა თემები შეიძლება ნიშნავდეს როგორც მორჩილებას, ასევე მშვიდობას, თავისუფლებასა და სხვა.
სწავლება
ისლამური სწავლების ქვაკუთხედია მონოთეიზმი. ყურანის მიხედვით, ღმერთი არის ერთადერთი (الواحد; ალ–ვაჰიდ) და უბადლო (الأحد; ალ–აჰად). არსებობის მიზეზი კი ღმერთის თაყვანისცემა და მისთვის თანაზიარის არგაჩენაა.
ისლამური მრწამსი შედგება ექვსი ძირითადი პირობისგან, რომლებიცაა ღვთის, ანგელოზების, წერილების, მაცნეების, უკანასკნელი დღისა და კარგისა თუ ცუდის ბედისწერის რწმენა.
ისლამამდელი არაბეთი
ისლამამდელ პერიოდს ისლამურ ლიტერატურაში ეწოდება ჯაჰილია (უმეცრება). ამ პერიოდში არაბებს შორის გავრცელებული იყო წარმართობის სხვადასხვა ფორმები – წინაპართა კულტი, ფეტიშიზმი (ხეების, კლდეებისა და ქვების თაყვანისცემა), ტოტემიზმი (ლომის, მგლის, ხარისა და ა.შ. თაყვანისცემა). არაბებს შორის ქურუმთა სასულიერო წოდება არ არსებობდა, ამგვარად რელიგიას ორგანიზებული ფორმა არ ჰქონია, თუმცა იყვნენ წმინდა ადგილების მცველები და მუცლითმეზღაპრეები, რომლებიც საკმაო გავლენით სარგებლობდნენ.
არაბეთის ნახევარკუნძულის ეკონომიკური და რელიგიური ცხოვრების ცენტრი იყო მექა, რომლის ტერიტორია ნაკრძალად ითვლებოდა, სადაც მკვლელობა და შეურაცხყოფა დაუშვებლად მიიჩნეოდა. აქ იყო ქა'აბის შავი ქვა, რომელსაც ყველა არაბული ტომი თაყვანს სცემდა. გადმოცემით, იგი ღმერთმა არაბების საერთო წინაპარს, იბრაჰიმს გამოუგზავნა, რომ მისთვის და მისი ვაჟისთვის, ისმა'ილისთვის მიეთითებინა ადგილი, სადაც უნდა აეგოთ სამლოცველო. მის გარშემო განლაგებული იყო 360 კერპი. მათ მეთაურად ითვლებოდა ომის ღმერთი ჰუბალი. 440 წლისთვის ქა'აბის მცველი ხდება ყურაიშის ტომი, რომელსაც ეკუთვნოდა თავად მუჰამმადიც ﷺ.
ამასთან აღსანიშნავია, რომ არაბეთში ასევე გავრცელებული იყო ერთღმერთიანობა – ჰანიფობა. ჰანიფები ერთ ღმერთს სცემდნენ თაყვანს და თავს მიიჩნევდნენ იბრაჰიმის მემკვიდრეებად.
არაბეთში ასევე გავრცელებული იყო იუდაიზმი და ქრისტიანობაც. იუდეველთა ტომები გაფანტული იყვნენ მთელს ნახევარკუნძულზე, ხოლო ზუ ნუვასმა, რომელიც 517–527 წლებში აკონტროლებდა ნახევარკუნძულის სამხრეთს, სახელმწიფო რელიგიად იუდაიზმი გამოაცხადა და აქტიურ მოქმედებებს ეწეოდა ქრისტიანებისა და ქრისტიანობის წინააღმდეგ რეგიონში.
ქრისტიანობა ძირითადად ბიზანტიელი და ეთიოპელი ვაჭრებისა და მისიონერების საშუალებით ვრცელდებოდა, არსებობდა ეთიოპიელთა სავაჭრო უბნები არაბულ ქალაქებში. ასევე ნესტორიანელი და მონოფიზიტი მისიონერები აქტიურად ქადაგებდნენ მთელ ნახევარკუნძულზე. ქრისტიანული თემის ცენტრად ქალაქი ნაჯრანი იყო მიჩნეული, რომლის მხარეშიც მოსახლეობის უმრავლესობა ქრისტიანი იყო.
ისლამის პირველი დღეები
ისტორიულად, ისლამი იწყება 610 წელს, როდესაც მექაში მუჰამმადმა ﷺ დაიწყო ქადაგება. ისლამის მიხედვით, მექის ახლომდებარე მთის, ჰირა'ას გამოქვაბულში, მას გამოეცხადა არსება, რომელმაც მას უბრძანა წაეკითხა, მაგრამ სამჯერ უარი მიიღო. ბოლოს ამ არსებამ წაუკითხა მას შემდეგი სიტყვები: ''იკითხე, შენი უფლის სახელით, რომელმაც შექმნა, შექმნა ადამიანი სისხლის ლეკერტისაგან, იკითხე! და შენი უფალი უკეთილშობილესია, რომელმაც ასწავლა კალამი, ასწავლა ადამიანს ის, რაც მან არ იცოდა!'' მუჰამმადს ﷺ შეეშინდა, დაბრუნდა სახლში და ყველაფერი თავის ცოლს, ხადიჯას უამბო. ხადიჯამ დაამშვიდა იგი და დაჰპირდა, რომ ამ ყველაფერს თავის ბიძაშვილს, ვარაყას აცნობებდა, რომელიც ქრისტიანი იყო, სახარება და ბიბლიის ნაწილები გადმოთარგმნილი და ჩაწერილი ჰქონდა არაბულ ენაზე. ვარაყამ, როდესაც ეს ამბავი მოისმინა, მუჰამმადს ﷺ უთხრა, რომ მასთან გამოცხადებული არსება იყო ანგელოზი ჯიბრაილი, ხოლო თავად მას მძიმე დღეები მოელოდა. თავის მხრივ ვარაყამ აღუთქვა მას მხარდაჭერა, მაგრამ მალევე გარდაიცვალა სიბერის გამო.
მუჰამმადი იწყებს საიდუმლოდ ქადაგებას. ისლამს იღებენ მისი ცოლი ხადიჯა, მისი ბიძაშვილი 'ალი, მისი მეგობარი აბუ ბაქრი და სხვები. 613 წელს მუჰამმადი ﷺ ღიად ქადაგებას იწყებს და მექელ წარმართთა არისტოკრატია მას დაუძინებელ მტრად ეკიდება. ისლამის მტრობით გამოირჩეოდნენ 'ამრ იბნ ჰიშამი, იგივე აბუ ჯაჰლი და მუჰამმადის ﷺ ბიძა, 'აბდულ–'უზზა იბნ 'აბდულ–მუტტალიბი, იგივე აბუ ლაჰაბი. ისინი ყველა საშუალებით ცდილობდნენ ხალხის დაშინებას, სახალხოდ დასცინოდნენ და შეურაცხყოფნენ მუსლიმებს, ემუქრებოდნენ მათ, ვისზეც ეჭვობდნენ რომ ისლამს მიიღებდა. აბუ ჯაჰლმა მოკლა სუმაია ბინთ ხაიატი, წარმართები აწამებდნენ ბილალს, სუმაიას ვაჟს 'ამმარს და სხვა მუსლიმებს, რომლებსაც გვარის მფარველობის იმედი არ უნდა ჰქონოდათ. 613 წელსვე მუჰამმადმა მუსლიმთა ნაწილს მოუწოდა, გადასახლებულიყვნენ ეთიოპიაში. ეთიოპიის ნეგუსმა მიიღო ისინი, მაგრამ მათ მოჰყვა მექელ წარმართთა დელეგაცია, რომლებმაც მათი დაბრუნება მოითხოვეს.
619 წელს გარდაიცვალნენ აბუ ტალიბი და ხადიჯა, მუჰამმადის ﷺ ორი უახლოესი ადამიანი. აბუ ტალიბის გარდაცვალებასთან ერთად მუჰამმადმა დაკარგა თავისი გვარის წინამძღოლის მხარდაჭერა და მფარველობა. იგი გაემგზავრა ტა'იფში, მაგრამ იქაურებმა უთხრეს: ''თუ შენ ღმერთის გამოგზავნილი ხარ, მეტად ღირსეული ხარ ჩვენთან სასაუბროდ. ხოლო თუ მატყუარა ხარ, მაშინ მეტად უღირსი ხარ ჩვენთან სასაუბროდ!'' და მონები წაუსიეს რომ ქალაქიდან გაეძევებინათ. ამის შემდეგ იგი ხვდება იასრიბელ (მედინა) მომლოცველებს, რომლებიც ქა'აბის მოსალოცად იყვნენ ჩამოსული მექაში. მედინელებმა მოისმინეს მუჰამმადის ﷺ სიტყვა და იგი თავის ქალაქში მიიწვიეს. მუჰამმადმა ﷺ მათთან ერთად გაგზავნა მუს'აბ იბნ 'უმაირი, რომელსაც მათთვის რელიგია უნდა ესწავლებინა.
მედინელთა შორის ისლამის გავრცელებით შეშფოთებული მექელი წარმართები შეიკრიბნენ და გადაწყვიტეს, მექის შვიდივე გვარის წარმომადგენლები შეკრებილიყვნენ და მოეკლათ მუჰამმადი ﷺ, ამგვარად ჰაშიმის გვარი ვერ შეძლებდა ყველა გვარიდან აეღო სისხლი და იძლებული გახდებოდა, სისხლის საფასურით დაკმაყოფილებულიყო, რასაც მექელი წარმართები სიხარულით გადაიხდიდნენ. მაგრამ მუჰამმადმა ﷺ დატოვა მექა 622 წლის 17 ივნისს ღამით, როდესაც შეთქმულებს იგი უნდა მოეკლათ, და გაემართა მედინაში.
მედინა
მედინაში ისლამმა სწრაფად მოიკიდა ფეხი. ქალაქის არაბულმა მოსახლეობამ ისლამი მიიღო და შემწენი (الأنصار‎; ალ–ანსარ. მხ. რ. نصير ნასირ) ეწოდათ, მექიდან გადმოსახლებულებს კი მუჰაჯირები (المهاجرين‎; ალ–მუჰაჯირინ). მედინაში ასევე ცხოვრობდნენ იუდეველთა ტომები, რომლებსაც ზიმმის სტატუსი მიეცათ. მუჰამმადმა ﷺ შეადგინა მედინის კონსტიტუცია (دستور المدينة‎; დუსთურ ალ–მადინა), სადაც დაწვრილებით აღწერა ყველა მხარის (მუჰაჯირების, ანსარისა და ზიმმიების) უფლება–მოვალეობები.
სახალიფო
მუჰამმადის ﷺ გარდაცვალების შემდეგ მის მოადგილედ, ანუ ხალიფად არჩეული იქნა აბუ ბაქრი. აბუ ბაქრს პირველი შეტაკება მოუხდა რჯულგანდგომილ ტომებთან, რომლებმაც მუჰამმადის ﷺ სიკვდილის შემდეგ უარყვეს აბუ ბაქრისდამი მორჩილება, ან გაჰყვნენ ახალგამოცხადებულ წინასწარმეტყველებს – მუსაილიმას, საჯჯასა და ტულაიჰას. მუსლიმებმა მოახერხეს მათი დამარცხება და სახალიფოს კონტროლის აღდგენა თითქმის მთელ არაბეთის ნახევარკუნძულზე. ამის შემდეგ მუსლიმებმა ერთდროულად შეუტიეს ბიზანტიასა და სპარსეთს, რომელთა დაპყრობა დაასრულა 'უმარმა.
ამავე პერიოდში ისლამი პირველად შემოდის საქართველოს ტერიტორიაზე, სადაც შემოდის მუსლიმების არმია ჰაბიბ იბნ მასლამასა და სურაყა იბნ 'ამრის სარდლობით. ისინი დაცვის სიგელს აფორმებენ ქართლის ქრისტიან ერისმთავართან, ხოლო მოსახლეობაში ისლამის საქადაგებლად წარმოგზავნილია ჯგუფი 'აბდურ–რაჰმან იბნ ჯაზ ას–სულამის თაოსნობით.
თანდათანობითი გაფართოებით სახალიფოს ხელისუფლების ქვეშ მოექცა ტერიტორიები ესპანეთიდან სინდამდე, რამდენიმეჯერე ალყაში მოექცა კონსტანტინოპოლიც. ამ ტერიტორიებზე აქტიურად ვრცელდებოდა ისლამი და მეტ–ნაკლებად არაბული კულტურაც. თუმცა შიდა დაპირისპირებებმა დაასუსტა სახალიფო. 656 წელს აჯანყებულებმა მოკლეს 'უმარის მემკვიდრე, 'უსმანი. ამავე აჯანყებულებმა მოახდინეს შინაომის პროვოცირება 'ალისა და მუ'ავიას შორის. საბოლოოდ, 661 წელს მათ ასევე მოკლეს 'ალი. ამით დასრულდა სახალიფოს პირველი პერიოდი და დაიწყო ომაიანების დინასტიის მმართველობის პერიოდი.
დინასტიური სახალიფოები
ომაიანთა სახალიფომ გააგრძელა ტერიტორიული ექსპანსია, მაგრამ მალევე ისინი წააწყდნენ სოციო–ეკონომიკურ პრობლემებს – მოსახლეობაში ისლამის გავრცელებასთან ერთად ჯიზიით მიღებული შემოსავალი მცირდებოდა. ამიტომ 700 წელს გამოიცა კანონი, რომლის თანახმადაც გამუსლიმებული ადგილობრივები აგრძელებდნენ ჯიზიის გადახდას და კვლავ მეორეხარისხოვან მოქალაქეებად, მავალიებად რჩებოდნენ. ამან შეაფერხა ისლამის გავრცელების პროცესი დაპყრობილ ხალხებში, ასევე ნოყიერი ნიადაგი შექმნა მათ შორის სექტანტური (ძირითადად, ში'იზმის განშტოებების) სწავლებების გავრცელებისთვის.
ამ კანონს მრავალი წამყვანი მუსლიმი ღვთისმეტყველი დაუპირისპირდა, მათ შორის იმამი აბუ ჰანიფა ნუ'მან იბნ საბითი, რომელსაც მიეწერება ფრაზა: ახალგამუსლიმებული თურქი ისეთივე მუსლიმია, როგორც ჰიჯაზელი არაბი. ამ მიდგომებმა დააჩქარა ომაიანთა კრახი. აბუ მუსლიმ ალ–ხურასანიმ შეკრიბა ომაიანთა მმართველობით უკმაყოფილო სოციალური ფენები, არაარაბი მუსლიმები და წამოიწყო აჯანყება მათ წინააღმდეგ სახალიფოს აღმოსავლეთ ნაწილში, ხორასანში. 750 წელს ეს აჯანყება წარმატებით დასრულდა. ომაიანთა ხალიფა, მარვან II (მურვან ყრუ) გაქცევისას მოკლეს, ხოლო ომაიანთა გვარის გადარჩენილმა წევრმა, 'აბდუ რ–რაჰმან იბნ მუ'ავიამ იბერიის ნახევარკუნძულს შეაფარა თავი.
'აბბასიანთა მმართველობა თითქმის ხუთასი წლის მანძილზე გაგრძელდა. სწორედ მათი მმართველობის პერიოდს ემთხვევა ისლამური ოქროს ხანა, როდესაც ისლამური სამყარო სამეცნიერო მიღწევების თვალსაზრისით დაწინაურდა. სახელმწიფო აფინანსებდა უცხოენოვანი სამეცნიერო ტრაქტატების თარგმნას, ხელფასს უხდიდა და მფარველობდა სამეცნიერო მოღვაწეებს. სამეცნიერო მოღვაწეობას ასევე ხელი შეუწყო ქაღალდის გავრცელებამ. 756 წელს 'აბბასიანმა ხალიფა ალ–მანსურმა ტანის დინასტიას 4000 მეომარი გაუგზავნა ან ლუშანის აჯანყების ჩახშობაში დასახმარებლად. ამის შემდეგ ჩინელებსა და სახალიფოს შორის მჭიდრო ურთიერთობები დამყარდა, რამაც განაპირობა ჩინური მიღწევების გავრცელება მუსლიმებს შორის, მათ შორის ქაღალდის. სახალიფოს ტერიტორიაზე ასევე დარჩა მდიდარი კულტურული მემკვიდრეობა ბიზანტიური, ირანული და ინდური კულტურისა. ამ უპირატესობებმა განაპირობა ისლამური ოქროს ხანის დაწყება. ამ პერიოდში მოღვაწეობდნენ ისეთი მეცნიერები, როგორებიცაა იბნ ალ-ჰაისამი, იბნ სინა, ალ–ჯაზარი, იბნ ჰაზმი, იბნ ან–ნაფისი, ალ–ხვარაზმი და სხვები. 859 წელს ფესში გაიხსნა ალ–ყარავიინის უნივერსიტეტი. ბაღდადში არსებობდა დარ ალ–ჰიქმა, რომელსაც უდიდესი ბიბლიოთეკა ჰქონდა.
'აბბასიანთა პერიოდშივე დასრულდა ისლამში რელიგიურ–სამართლებრივი სკოლების, მაზჰაბების ჩამოყალიბება. ასევე ფილოსოფიური ტრაქტატების გავრცელებამ ჩამოაყალიბა მისტიური მიმდინარეობა – სუფიზმი. სახალიფოს სათავეში 15 წლით (833-848) აღმოჩნდნენ მუ'თაზილიტური შეხედულების მქონე ხალიფები, რომლებმაც ჩამოაყალიბეს ინკვიზიციის მსგავსი საგამოძიებო ორგანო. თუმცა ხალიფა ალ–მუთავაქქილმა გააუქმა ეს ორგანო და მუ'თაზილიტებიც განდევნა თანამდებობებიდან.
ამ პერიოდისთვის ისლამი სუფი დერვიშებისა და ვაჭრების საშუალებით გავრცელდა ისეთ ადგილებშიც, სადაც ისლამური მმართველობა არ ყოფილა, კერძოდ საჰელში, შუა აზიასა და ციმბირის თათრებში, ჩინეთში, ბენგალში, თანამედროვე ინდონეზიის ტერიტორიაზე და ა.შ. ოსმალებმა მიაღწიეს ვენას 1529 წელს, მაგრამ წმინდა ლიგის ძალებმა ისინი უკუაგდეს.
თანამედროვე პერიოდი
XX საუკუნიდან მუსლიმები ჩნდებიან ახალ ტერიტორიებზე – მრავალი მათგანი კოლონიებიდან მეტროპოლიაში მიემგზავრება, ასევე ისინი ჩნდებიან ამერიკაშიც. კოლონიალიზმის წინააღმდეგ ბრძოლამ ისლამის არნახული პოლიტიზაცია გამოიწვია. ისლამის ანტიკოლონიურ იარაღად ქცევის სათავეებთან იდგნენ იმამი შამილი, ჯამალუდდინ ალ–აფღანი, ჰასან ალ–ბანნა, მუჰამმად 'აბდულლაჰ ალ–ჰასანი, მირზა 'ალი ხანი და სხვები.
ისლამის პოლიტიზაციამ გამოიწვია არამუსლიმი უმცირესობების მდგომარეობის გართულება მუსლიმური უმრავლესობის ქვეყნებში. მუსლიმური ქვეყნები თითქმის მთლიანად დაიცალა იუდეველთა თემებისგან, რომლებიც ისრაელის სახელმწიფოსთან გაიგივდნენ, ხოლო ქრისტიანები ხშირად ხდებოდნენ ბრბოს სამართლის მსხვერპლი მას შემდეგ, რაც ამერიკამ მოახდინა ავღანეთისა და ერაყის ოკუპაცია. თავის მხრივ მუსლიმური უმცირესობები აღმოჩნდნენ მსხვერპლი კამბოჯაში პოლ პოტის რეჟიმისა, სადაც ნახევარ მილიონამდე მუსლიმი მოკლეს. მუსლიმები ინდოეთში თემთაშორისი ძალადობის მსხვერპლი ხდებოდნენ, 2012 წელს ბირმის არაქანის შტატში ბუდისტებმა დაწვეს მუსლიმთა სოფლები, 166 მუსლიმი მოკლეს. მუსლიმთა უფლებები იზღუდებოდა მუსლიმური უმრავლესობის ქვეყნებშიც. ალბანეთში ენვერ ხოჯას რეჟიმმა აკრძალა ყოველგვარი რელიგიური პრაქტიკა, ხოლო მიუხედავად არჩევნებში გამარჯვებისა, არმია არ აძლევდა საშუალებას ისლამისტურ პარტიებს მიეღოთ ხელისუფლება ტუნისში, თურქეთში, ეგვიპტესა და ალჟირში. მრავალ ქვეყანაში აკრძალული იყო ჰიჯაბით სახელმწიფო და საგანმანათლებლო დაწესებულებებში შესვლა. იძულებითი სეკულარიზაციის პოლიტიკას კვლავ ისლამის უკიდურესი პოლიტიზაცია მოჰყვა, იდეოლოგიურად ამას საფუძველი ჩაუყარეს საიდ ყუტბმა, რაშიდ ალ–ღანუშიმ, მარვან ალ–ჰადიდმა, 'აბდულლაჰ 'აზზამმა და სხვებმა. ამ იდეოლოგიის გავრცელებას მმართველობებმა წნეხის გაძლიერებით უპასუხეს, რასაც მოჰყვა შეიარაღებული ამბოხებები, სამოქალაქო ომები, რომლებიც მოგვიანებით გლობალურ გასამხედროებულ ორგანიზაციებსა და ტერორიზმში გადაიზარდა.
სუნიტები
სუნიტები იყოფიან მაზჰაბებად, ანუ რელიგიურ–სამართლებრივ სკოლებად, რომელთა შორის განსხვავებებია. ისინი ცნობენ ერთმანეთის ლეგიტიმურობას და განსხვავებულ საკითხებს იხთილაფი ეწოდება. მაზჰაბების რიცხვი ცხრაა, რომელთაგან დღეს გამოიყენება ხუთი – ჰანაფი, მალიქი, შაფი'ი, ჰანბალი და ზაჰირი. ხოლო ოთხი მაზჰაბი – ავზა'ი, ლაისი, ჯარირი და სავრი დღეს აღარ გამოიყენება.
სალაფიტები
სალაფიტები (السلفية; ას–სალაფიია), იგივე ვაჰაბიტები (الوهابية; ალ–ვაჰჰაბიია), ან აჰლუ ლ–ჰადისი (أهل الحديث; ჰადისების მიმდევრები) წარმოადგენენ სუნიტური ისლამის ულტრაკონსერვატიულ განხრას, რომელთა იდეაფიქსი არის ისლამის საწყისებთან დაბრუნება. ისინი ეწინააღმდეგებიან ყოველგვარ რელიგიურ სიახლეებს, ასევე ადგილობრივ 'ადათებსა და ტრადიციებს, რომლებიც წინააღმდეგობაში მოდიან ისლამთან. ისინი გამოირჩევიან ისლამური ტექსტების ფილოსოფიური გააზრების უარყოფითა და მათი მნიშვნელობის პირდაპირი მიღებით.
სუფი
სუფიზმი (التصوف; ათ–თასავვუფ) მისტიკური მიმდინარეობაა ისლამში. მისი მიმდევრები გაწევრიანებული არიან ორდენებში, ანუ ტარიყათებში, რომლებსაც საკუთარი წესდება აქვთ. სუფიები სუნიტური ისლამის რომელიმე მაზჰაბს აკუთვნებენ თავს, მაგრამ ისლამის საფუძვლად მიიჩნევენ საიდუმლო ცოდნას, რომელიც გააჩნია უსტაზს (შეიხს, მურშიდს), რომელიც უმრავლესობისთვის უცნობია. ამიტომ მთავარია სწორედ უსტაზის მითითებებისადმი უსიტყვო მორჩილება და არა ისლამური ტექსტებით ხელმძღვანელობა.
ხარიჯიტები
ხარიჯიტები (خوارج; ხავაარიჯ, განდგომილნი) არიან მუსლიმები, რომლებიც უკმაყოფილო იყვნენ ხალიფების მმართველობითა და განუდგნენ მათ. მათი პირველი ჯგუფი 'უსმანის მკვლელობის დროს ჩამოყალიბდა, ხოლო მოგვიანებით 4000 მათგანი გამოეყო 'ალის არმიას, როდესაც იგი მუ'ავიასთან მოლაპარაკებაზე წავიდა. ხარიჯიტები გამოირჩეოდნენ თავისი ექსტრემისტული შეხედულებებით, ცოდვილ მუსლიმებსა და ასევე მათ, ვინც მათ აზრებს არ იზიარებდა, ურწმუნოებად მიიჩნევდნენ და ხოცავდნენ. მათგან მხოლოდ ერთმა ზომიერმა შტომ, იბადიტებმა (الاباضية; ალ–იბადია) მოაღწიეს ჩვენს დრომდე, რომლებიც ძირითადად ომანში სახლობენ. არის მათი მცირე თემები ალჟირში, ტანზანიასა და ლიბიაში.
აჰმადია
აჰმადია (الأحمدية; ალ–აჰმადიია. ან القاديانية; ალ–ყადიანიია) არის მირზა ღულამ აჰმადის მიმდევართა ჯგუფი. ამ ჯგუფის სწავლებით, მირზა ღულამ აჰმადი არის მესია და მაჰდი. ეს ჯგუფი მუსლიმთა უმრავლესობის მიერ მკრეხელებად განიხილება და ხშირად სასტიკადაც უსწორდებიან მის მიმდევრებს.
იხილეთ ვრცლად აჰმადია
ყურანისტები
ყურანისტები (قرآنيون; ყურ'ანიუნ) არიან მუსლიმები, რომლებიც უარყოფენ ჰადისებსა და სუნნას. ისინი ისლამის ლიბერალური, მოდერნისტული ინტერპრეტაციის მომხრეები არიან. ყურანისტებიც მუსლიმთა უმრავლესობას მკრეხელებად მიაჩნია.
ისლამის ერი
ისლამის ერი (Nation of Islam) აფროამერიკული სინკრეტული სწავლებაა, რომელსაც საფუძველი ჩაუყარეს უოლეს ფარდ მუჰამმადმა და ელაიჯა მუჰამმადმა. ამ სექტის სწავლებით, სამყარო შექმნეს შავკანიანმა მეცნიერებმა, რომლებმაც ასევე ჩამოავლინეს ბიბლია და ყურანი. თეთრი ადამიანი წარუმატებელი ექსპერიმენტის შედეგი იყო. ისლამის ერის სექტას ეკუთვნოდა მალკოლმ იქსიც, რომელმაც 1964 წელს უარყო იგი და ამის მიზეზად იგი ყოფილმა თანამორწმუნეებმა მოკლეს. 1975 წელს ელაიჯა მუჰამმადის სიკვდილის შემდეგ, ორგანიზაციის ლიდერობა ერთ–ერთმა ვაჟმა, ვარის დინ მუჰამმადმა გადაიბარა. მან შეცვალა ორგანიზაციის სწავლება სუნიტური ისლამის თანახმად. 1981 წელს ლუის ფარახანმა აღადგინა ორგანიზაცია ამ სახელწოდებითა და ძველი სწავლებით, რომელსაც მიემხრნენ ისლამის ერის აღმსარებელთა ნაწილი.
პიერ გასენდი
ბიოგრაფია
პიერ გასენდი დაიბადა საფრანგეთის ქალაქ შანტურეში 1592 წელს. 1613 წლიდან იყო დანიაში თეოლოგიის პროფესორი, 1616 წლიდან ეკსეში — ფილოსოფიის პროფესორი, ხოლო 1645 წლიდან — პარიზში მათემატიკის პროფესორი.
აღმოჩენები ფიზიკაში
ფიზიკაში მისი აღმოჩენები ეხება ატომისტიკას, სითბოს, აკუსტიკას, ოპტიკას, მექანიკას. იგი ანტიკური ატომისტების შრომების პროპაგანდას ეწეოდა და თვლიდა, რომ ბუნებაში არსებობს ნივთიერება, რომელიც არ შეიძლება დანაწევრდეს იმაზე უფრო მცირე მარტივ ნაწილებად, რაც ამჟამად ქიმიური ელემენტი ჰქვია.
მისი მოსაზრებისთ ყოველი ელემენტი შეიცავს განსაზღვრული სახის ატომებს, სივრცე უსასრულოა, შეუქმნადი და მოუსპობადი. გასენდი სინათლის კორპუსკულური ბუნების ერთ–ერთი ფუძემდებელია. მან პირველმა განსაზღვრა ბგერი გავრცელების სიჩქარე ჰაერში. 1641 წელს ცდით დაამტკიცა გალილეო გალილეის ფარდობითობის პრინციპი.
პიერ გასენდი გარდაიცვალა 1655 წელს 63 წლის ასაკში.
სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი ფილოსოფოსები კატეგორია:ფრანგი მათემატიკოსები კატეგორია:ფრანგი თეოლოგები
Opisthopsis rufithorax
Opisthopsis rufithorax — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Opisthopsis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ეკლიანი ნარშავი
ეკლიანი ნარშავი (Carduus acanthoides) — ორწლიანი ბალახოვანი მცენარეა. ღერო – 30-120 სმ სიმაღლის, დაღარული, გვერდებზე ეკლიანი ფრთებით. მცენარე მოფენილია მრავალი გრძელი, ყვითელი ეკლით. ფოთლები მწვანეა, მოხაზულობით – ლანცეტა ან ხაზურლანცეტა, ღრმად ფრთისებურადაა დაყოფილი. კალათები მარტოულია ან რამდენიმე ერთად. ყვავილები მეწამული ან ხორცისფერ-წითელია. იზრდება მთის ქვედა და შუა სარტყელში მინდვრებზე, რუდერალურ ადგილებში. გავრცელებულია აჭარაში, ქართლსა და მთიულეთში. გავრცელების საერთო არეალი მოიცავს კავკასიას, ცენტრალურ და სამხრეთ ევროპას, მცირე აზიას.
ლიტერატურა
კატეგორია:ორლებნიანნი კატეგორია:რთულყვავილოვანნი
მოოს პროვინცია
thumb|right|250px|მოოს პროვინცია. მოო — პროვინცია პერუში, პუნოს რეგიონში. სამხრეთიდან ესაზღვრება ტიტიკაკას ტბა, ხოლო აღმოსავლეთიდან ბოლივია. მოოს პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი მოო. 2005 წლის აღწერის შედეგად პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 28 149 ადამიანს, საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე 28 ადამიანს. მოოს ფართობია 1 005,25 კმ². პროვინცია იყოფა 4 რაიონად.
ჰემოტოქსინი
ჰემოტოქსინები (Hemotoxins, haemotoxins ან hematotoxins) — ტოქსინები, რომლებიც ანადგურებენ სისხლის წითელ უჯრედებს, ანუ იწვევენ ჰემოლიზს, წყვეტენ სისხლის შედედების პროცესს და/ან იწვევენ ორგანოს განადგურებას და ქსოვილების საერთო დაზიანებას. ტერმინი ჰემოტოქსინი გარკვეული თვალსაზრისით არასწორია, რადგან ტოქსინები, რომლებიც ზიანს აყენებენ სისხლს ასევე აზიანებენ სხვა ქსოვილებსაც. ჰემოტოქსინის მიერ დაზიანება ხშირ შემთხვევაში ძლიერ მტკივნეულია და შეუძლია სამუდამოდ ზიანის მიყენება, ზოგ შემთხვევაში კი სიკვდილის გამოწვევაც. დაზარალებული კიდურის დაკარგვაც ასევე შესაძლებელია სწორი მკურნალობის მიუხედავადაც კი.
ჰემოტოქსინის შხამი ხშირად გამოიყენება შხამიანი ცხოველების მიერ, განსაკუთრებით კი გველგესლების და ჩხრიალა გველების. ცხოველების შხამები შეიცავენ ფერმენტებს და სხვა ცილებს, რომლებიც არიან ჰემოტოქსიკური ან ნეიროტოქსიკური ან იშვიათ შემთხვევაში ორივე (მაგალითად მოჰავური ჩხრიალა გველი, იაპონური მამუში). ზოგიერთ ცხოველში ჰემოტოქსინი მტაცებელს გარდა მსხვერპლის სიკვდილისა, ეხმარება ასევე მისი მონელების პროცესში. შხამი ანადგურებს ცილას ნაკბენის ადგილას, რაც ხდის მსხვერპლს უფრო ადვილს მოსანელებლად. აღსანიშნავია, რომ ჰემოტოქსინის მიერ გამოწვეული ორგანიზმის სიკვდილის პროცესი უფრო ნელა ვითარდება ვიდრე ნეიროტოქსინით. გველებს, რომლებიც კბენენ მსხვერპლს შეუძლიათ გაჰყვნენ მის კვალს, რომელიც გარბის თავის გადარჩენის მიზნით. ჩვეულებრივ, ძუძუმწოვარი ცხოველი წყვეტს გაქცევას არა სიკვდილის გამო, არამედ შოკის გამო, რომელსაც იწვევს შხამიანი ნაკბენი.
კატეგორია:ტოქსინები
Т
Т, т ( — „ტ“; ; ; ) — კირილური დამწერლობის ასო. ის თანხმოვანია და შეესატყვისება ქართულ „ტ“-ს.
დამატებითი ინფორმაცია
ძველ სლავურ სათვალავში ჰქონდა რიცხვითი მნიშვნელობა 300 (სამასი).
აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში:
კრისტოფერ ლი
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 27 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1922 კატეგორია:გარდაცვლილი 7 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 2015
სფინქსის ობსერვატორია
სფინქსი — ობსერვატორია შვეიცარიის ალპებში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3571 მეტრზე. ევროპაში არც ერთი შენობა არ მდებარეობს ამ სიმაღლეზე.
სქოლიო
კატეგორია:შვეიცარიის ობსერვატორიები
ბილიკი (გაზეთი)
სქოლიო
კატეგორია:ქართულენოვანი გაზეთები კატეგორია:გორის გაზეთები
სოციალ-დემოკრატიული ფურცელი
სოციალ-დემოკრატიული ფურცელი — ქართული ყოველდღიური გაზეთი. რსდმპ ქუთაისის ორგანიზაციის ორგანო; გამოდიოდა ქუთაისში 1905—1906 წლებში. გამოიცა 14 ნომერი. I ნომერი გამოვიდა „გაფიცვის“ სახელწოდებით. რედაქტორი —გ. ლორთქიფანიძე, თანამშრომლობდნენ ი. გომართელი, ა. კოხრეიძე, ი. ბახტაძე და სხვები.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს გაზეთები
ებრაული დამწერლობა
ებრაული დამწერლობა (אָלֶף־בֵּית עִבְרִי) — ანბანური კონსონანტური დამწერლობა. ამჟამად გავრცელებული ებრაული დამწერლობის ე. წ. კვადრატული დამწერლობის — გამოყენება ებრაელებმა დაიწყეს ძვ. წ. III საუკუნიდან და გამოიყენება როგორც თვით ებრაული ენისათვის, ისე ევროპული (იდიში, ლადინო) და თურქულ (ყარაიმული) ენებზე აღმოცენებული ებრაული მეტყველების გადმოსაცემად. არამეულიდან მომდინარე კვადრატულ დამწერლობამდე ებრაული ენისათვის გამოიყენებოდა ქანაანური დამწერლობა (ძვ. წ. X-II საუკუნეები). ებრაულ დამწერლობაში 22 ასოა, რომელთა რიგი და სახელწოდებანი საერთო-სემიტური წარმომავლობისაა. იწერება მარჯვნიდან მარცხნივ, გადაუბმელად. XX საუკუნემდე სიტყვის გადატანა არ ხდებოდა, რის გამოც სტრიქონის ბოლოს ზოგიერთი ასო გაჭიმულად იწერებოდა. უხმოვნო ტექსტებში ხმოვნები (განსაკუთრებით — გრძელი) ზოგჯერ გადმოიცემოდა უ̂, ჲ, ჰ თანხმოვნების ამღნიშვნელი ასოებით (ე. წ. matres lectionis). ახ. წ. VII-VIII საუკუნეებში შეიქმნა ხმოვანთა აღმნიშვნელი ნიშნების რამდენიმე სისტემა. მათგან განსაკუთრებით გავრცელდა ე. წ. ტიბერიული, რომელიც სეფარდული წარმოთქმის მიხედვით გადმოსცემს სამგვარი სიგრძის ხმოვნებს. იგივე სისტემა მოიცავს თანხმოვნის გაორკეცების, ხშულის სპირანტიზაციისა და თანხმოვნის უხმოვნობის, სიტყვის მთავარი და თანამახვილის აღმნიშვნელ ნიშნებს. კვადრატული დამწერლობის გარდა, გამოიყენება ნახევარკურსივი, ე. წ. რაში, რომელიც შუა საუკუნეებში გავრცელდა, და კურსივი, რომელსაც ამჟამად ფართოდ იყენებენ.
ძველი და თანამედროვე ებრაული, მათ შორის ბიბლიისა და თალმუდის არამეულის სადამწერლობო სისტემა.
ალუბლის ბუზი
ალუბლის ბუზი (Rhagoletis cerasi) — მწერი ჭრელურების ოჯახისა. მბზინავი ყავისფერი ბუზი (თითქმის შავი), სიგრძით 3-6 მმ. გამჭვირვალე ფრთებზე გარდიგარდმო 4 მუქი ზოლი აქვს. მატლი უფეხოა, მოყვითალო-თეთრი, სიგრძე — 6 მმ-მდე. ალუბლის ბუზი ნაყოფის რბილობში დებს თითო კვერცხს (სულ 150-მდე). ჭუპრი ნიადაგში იზამთრებს. წელიწადში იძლევა ერთ (ზოგჯერ ორ) თაობას. მატლი იკვებება ალუბლის, ბლის, გარგარისა და სხვა ნაყოფით. ალუბლის ბუზი გავრცელებულია ევროპაში. საქართველოში ალუბლისა და ბლის კულტურების საშიში მავნებელია, განსაკუთრებით აზიანებს საგვიანო ჯიშებს (30-100%-ით).
ბრძოლის ღონისძიებანი
მწკრივთშორისებში ნიადაგის საშემოდგომო ხვნა და ხის შემობარვა. მოსავლის აღება შემჭიდროებულ ვადებში და ნაყოფის საგულდაგულო კრეფა. ხის დროული დამუშავება ინსექტიციდებით (ვიდრე ბუზი კვერცხს დადებდეს).
ლიტერატურა
კატეგორია:ორფრთიანები
კონსტანტინეს ნაბოძვარი
კონსტანტინეს ნაბოძვარი (Donatio Constantini) — ყალბი დოკუმენტი, რომელსაც რომის პაპები შუა საუკუნეებში იყენებდნენ თეოკრატიული პრეტენზიების დასასაბუთებლად.
დოკუმენტის შექმნის ისტორია
ფრანკთა მეფე პიპინ მოკლემ ორგზის (754 და 756 წწ.) ილაშქრა და სასტიკად დაამარცხა ლანგობარდების მეფე აისტულფი. ეს უკანასკნელი კი 756 წელს იძულებული გახდა, პაპ სტეფანე II–სათვის გადაეცა რავენის საეგზარქოსოს მიწები (ბიზანტიის იმპერიის ყოფილი ტერიტორია) და რომის ოლქის ტერიტორიები. ასე ჩაეყარა საფუძველი პაპების საერო ხელისუფლებას იტალიაში. ამგვარად, VIII საუკუნეში შეიქმნა პაპების საეკლესიო სამეფო, რომელიც შემდეგ, მთელი შუა საუკუნეების მანძილზე საერთაშორისო ცხოვრებაში მნიშვნელოვან როლს ასრულებდა.
პაპები კონსტანტინეს პიროვნებაზე შემთხვევით არ შეჩერებულან. იგი იყო პირველი ოფიციალური პიროვნება, იმპერატორი, რომელიც ქრისტიანული წესით მოინათლა და რომელმაც ქრისტიანობა ოფიციალურ რელიგიად გამოაცხადა, თუმცა, ეს ფაქტი პაპებმა სხვაგვარად წარმოსახეს წინასიტყვაობაში, რომელიც „კონსტანტინეს ნაბოძვარს“ წაუმძღვარეს. მათი აზრით, იმპერატორის განკურნება საშინელი სენისაგან (კეთრისგან) შეუძლებელი გახდა, სანამ საქმეში არ ჩაერია პაპი სილვესტერ I. ამ უკანასკნელმა 323 თუ 324 წელს იმპერატორი მონათლა და იგი კეთრისგან განკურნა. სამაგიეროდ, იმპერატორმა პაპს უბოძა საიმპერატორო ნიშნები: ქალაქი რომი, იტალიისა და მთელი დასავლეთის ქვეყნები და ქალაქები, სამაგიეროდ თავისთვის დაიტოვა იმპერიის აღმოსავლეთი ნაწილი. კონსტანტინეს პიროვნება პაპებისთვის იმიტომაც იყო მისაღები, რომ მას უფრო ადვილად წარმოაჩენდნენ ეკლესიის ქველმოქმედად, რადგან იგი დიდ მზრუნველობას იჩენდა ეკლესიათა და სამღვდელოების მატერიალური უზრუნველყოფისათვის; ასევე მის სახელს უკავშირდება ქრისტიანული ტაძრების მშენებლობა პალესტინასა და სხვა ადგილებში. ამას ემატება დედაქალაქის გადატანა აღმოსავლეთში 330 წელს და, რამდენადაც პაპი კვლავ რჩებოდა რომში, ამ გარემოებას შეეძლო წარმოეშვა აზრი ხელისუფლებათა გამოყოფის შესახებ.
,,კონსტანტინეს ნაბოძვარს" საუკუნეების განმავლობაში ეფუძნებოდა პაპების თეოკრატიული პრეტენზიები. დიდი ხნის მანძილზე ამ დოკუმენტის სიმართლეში ეჭვი არავის შეუტანია. თვით დანტე ალიგიერსაც სჯეროდა მისი. ღვთაებრივი კომედიის ერთ–ერთ სტროფში ვკითხულობთ: ცხადია, დანტეს ოდნავი ეჭვიც არ ეპარებოდა, „კონსტანტინეს ნაბოძვარის“ წარმომავლობაში, კონსტანტინეს მხოლოდ იმას საყვედურობდა, რომ მას არ უნდა გაეღო ძღვენი, რადგან მან ამით უამრავ ცოდვას დაუდო საფუძველი.
სიყალბის დამტკიცება
პირველი, ვინც მეცნიერულად დაასაბუთა დოკუმენტის სიყალბე, XV საუკუნის იტალიელი ჰუმანისტი ლორენცო ვალა იყო. მან ამ მიზნით სამგვარი არგუმენტი მოიშველია: რელიგიური, ისტორიული და ფილოლოგიური.
ისტორიული არგუმენტაციის მიხედვით, კონსტანტინე სიცოცხლის ბოლომდე ფლობდა რომის იმპერიას. იმპერია მან, ეუროპეუსის მოკლე ისტორიის თანახმად, თავის სამ ვაჟს დაუტოვა. ვალა ნუმიზმატიკურ მონაცემებსაც იშველიებს და ამტკიცებს, რომ კონსტანტინესდროინდელ არც ერთ მონეტაზე არც პაპია გამოსახული და არც პეტრე მოციქული. ის აზრიც არ უნდა იყოს სწორი, რომ კონსტანტინე მოინათლა 323–324 წლებში, როგორც ეს სიგელის წინასიტყვაობაშია ნათქვამი: ვალას აზრით, როგორც ამას კონსტანტინეს თანამედროვე ისტორიკოსებიც ადასტურებენ, იმპერატორმა ქრისტიანობა მიიღო სიკვდილამდე რამდენიმე თვით ადრე, 337 წელს. ვალა ეჭვქვეშ აყენებს დედაქალაქის კონსტანტინოპოლში გადატანასაც 323–324 წლებში, რადგან კონსტანტინოპოლი იმ დროს არ არსებობდა. იმპერატორმა ქალაქების მშენებლობას მხოლოდ 329–330 წელს ჩაუყარა საფუძველი.
ლორენცო ვალას, მარტინ ლუთერისა თუ სხვათა კრიტიკის მიუხედავად, რომის პაპის სახელმწიფომ, ანუ რომის პაპის საერო ხელისუფლებამ 1870 წლამდე მაინც იარსება, იგი კვლავ აღდგა 1929 წლის ლატერანის ხელშეკრულებით, რომელიც დაიდო პაპ პიუს XI-სა და ბენიტო მუსოლინის შორის, მაგრამ არა იმ ოდენობით, რაც გაუქმებამდე იყო, არამედ დღევანდელი ვატიკანის სახით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქრისტიანობა კატეგორია:კათოლიციზმი კატეგორია:ვატიკანი
Polyrhachis (Cyrtomyrma)
Polyrhachis (Cyrtomyrma) — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
მელგარის პროვინცია
thumb|right|250px|მელგარის პროვინცია. მელგარი — პროვინცია პერუში, პუნოს რეგიონში. დასავლეთიდან ესაზღვრება კუსკოს რეგიონი. მელგარის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი აიავირი. 2005 წლის აღწერის შედეგად პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 84 739 ადამიანს, საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე 13,1 ადამიანს. მელგარის ფართობია 6 446,85 კმ². პროვინცია იყოფა 9 რაიონად.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:პუნოს რეგიონის პროვინციები
ჯონი კეშის დისკოგრაფია
ჯონი კეშის დისკოგრაფიაში ქრონოლოგიურად მოყვანილია ჯონი კეშის ცხოვრების პერიოდში შესრულებული და ჩაწერილი ყველაზე მნიშვნელოვანი ნამუშევრები. მისი კარიერის განმავლობაში, რომელიც 1954-2003 წლები გრძელდებოდა, ავტორმა გამოუშვა მრავალი ალბომი და სინგლი რამდენიმე გრამჩამწერი ლეიბლით. წლების განმავლობაში კეში თანამშრომლობდა ასევე მუსიკის ინდუსტრიის წამყვან შემსრულებლებთან, მიღებული აქვს მრავალი ჯილდო და პრემია სხვადასხვა ორგანიზაციისგან.
Columbia Records
კეშმა მისი ნამუშევრების ძირითადი ნაწილი კოლამბიასთან ჩაწერა. მრავალი ამ ალბომთაგანი ადრე სხვა ლეიბლით იყო გამოშვებული, თუმცა ამ ალბომებში ახალი მასალაც არის შეტანილი.
Mercury Records
კეშმა ხელი მოაწერა კონტრაქტს მერკურისთან 1987-90 წლებზე და ამ პერიოდში ოთხი ალბომი ჩაწერა, რომელთაგან უმრავლესობა ახალი ნამუშევრები იყო.
American Recordings
The American Recordings series is produced by Rick Rubin and contains the only newly-recorded material released after 1990. These albums are known for their relaxed, laidback feel and for featuring many covers and collaborations with other well-known artists. One song from these sessions, "A Satisfied Mind," was used in the Tarantino movie Kill Bill Volume 2 and has only been released on the soundtrack.
Bear Family Records compilations
The German Bear Family label has released several compilations of Sun and Columbia era material. These include rarity LPs from the late 70s and comprehensive box sets in the early 90s. More recently, they have also released many of Cash's classic albums individually on CD with bonus tracks.
Rarity compilation albums: Shortly after the founding of the label, in 1978-79, Bear Family released three LPs of previously unreleased or rare recordings from 1958 to 1967.
Box sets: In the 1990s Bear Family released four box sets that with the goal of completeness. Collectively, they contain all previously released material recorded by Cash from 1955 to 1969 for both Sun and Columbia, including additional outtakes those included on their LPs from the late 70s.
Miscellaneous compilations
Since 1990, many compilations have been released by countless record labels. This list, though not exhaustive, includes those not released by Sun, Mercury or American Records.
თანამშრომლობები
See also the Highwaymen.
Johnny Cash famously collaborated with many people over his long career, including family members, friends, members of the country music establishment, and, especially towards the end of his career, popular rock and alternative artists.
After his good friend and fellow Sun alum Carl Perkins fell from grace due to a crippling car accident and alcoholism, Cash took him on as a touring guitarist and supported Perkins by performing songs written by him. In the 1970s he tried to help his close friend, legendary Nashville guitarist Hank Garland, restart his career by bringing him into the studio to record. In the 1980s, he teamed up with Willie Nelson, Waylon Jennings and Kris Kristofferson to record an album. Its success led to two follow ups and several tours.
His cameo vocal appearance on The Wanderer on U2's Zooropa album led to a meeting with producer Rick Rubin and ultimately resulted in the American Recordings series of albums, which feature many collaborations. The band Coldplay had intended to record the song "Til Kingdom Come" from X&Y with Cash, but he passed away before they could. The song is dedicated to Cash on the album and on their "Twisted Logic Tour" where they also perform "Ring of Fire."
Tribute albums
Many tribute albums in honor of Johnny Cash have been recorded.
რესურსები ინტერნეტში
* * ქეში, ჯონი
Equinoxe
Equinoxe (ბუნიაობა) — ფრანგი ელექტრონული მუსიკოს ჟან-მიშელ ჟარის 1978 წლის სტუდიური ალბომი. ალბომი ითვლება ჟარის ერთ-ერთ კომერციულად წარმატებულ დისკად - იგი გაიყიდა 10 მილიონზე მეტი ასლის ოდენობით.
ისტორია
ალბომში მუსიკის სახით მოთხრობილია ადამიანის ცხოვრების ერთი დღის შესახებ, დილიდან საღამომდე. 1-4 ნაწილები (ანუ ფირფიტის მხარე A) გადადის ნაწილებში 5-8 (ანუ B-მხარეზე).
ჟარმა შექმნა უფრო დინამიკური და რითმული ელემენტებით შედგენილი დისკი. მასზე გამოკვეთილად ჟღერს სეკვენსერის მეშვეობით შექმნილი ბას-პარტია. სტუდიაში გამოყენებული ტექნიკის ნაწილი შეიქმნა სპეციალურად ჟარისათვის, ტექნიკოს მიშელ გეისის დახმარებით.
ალბომის გამოსვლის შემდეგ პარიზში, 1979 წლის 14 ივლისს გაიმართა კონცერტი, რომელსაც დაესწრო 1 მილიონი მაყურებელი. იმ დროისთვის ეს მოვლენა შეტანილი იქნა გინესის რეკორდების წიგნში.
ალბომიდან გამოიცა ორი სინგლი - თავდაპირველად Equinoxe ნაწილი 5, შემდეგ კი - Equinoxe ნაწილი 4.
სიმღერების სია
ყველა კომპოზიციის ავტორია ჟან-მიშელ ჟარი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჟან-მიშელ ჟარის ალბომები კატეგორია:1978 წლის ალბომები
ივანე ტოლმაჩოვი
მინი|გენ. ნ. ტოლმაჩოვი ივანე ნიკოლოზის ძე ტოლმაჩოვი (Ива́н Никола́евич Толмачёв; დ. 6 იანვარი. 1863, კალუგის გუბერნია, — გ. 28 ივნისი, 1931) — რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-ლეიტენანტი (1911).
სამხედრო სამსახურში იყო 1882 წლიდან. დაამთავრა ნიკოლოზის სახელობის გენერალური შტაბის აკადემია (1889). მსახურობდა კიევის სამხედრო ოლქის შტაბში სხვადასხვა პოზიციაზე. 1898 წელს მიიღო პოლკოვნიკის წოდება. 1904-1907 წლებში მეთაურობდა ბენდერის 132-ე ქვეით პოლკს. აქტიურად მონაწილეობდა საქართველოში რევოლუციური გამოსვლების, მათ შორის, გურიის რესპუბლიკის სასტიკ ჩახშობაში, რისთვისაც 1907 წელს გენერალ-მაიორის წოდება მიიღო. იმავე წელს ერთხანს იყო კავკასიის სამხედრო ოლქის გენერალური შტაბის საოლქო მორიგე გენერალი და მე-16 საარმიო კორპუსის შტაბის უფროსი. 1907-1911 წლებში იყო ქ. ოდესის მმართველი, მფარველობდა მემარჯვენე „შავრაზმულ“ რუსულ ორგანიზაციებს. 1911 წელს სამხედრო სამსახურიდან გადადგა გენერალ-ლეიტენანტის წოდებით. 1914-1917 წლებში კვლავ საშტაბო თანამდებობებზე იყო მინსკის სამხედრო ოლქში და სამხრეთ-დასავლეთის ფრონტზე. რუსეთის რევოლუციის შემდეგ ემიგრაციაში იყო გერმანიაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1863 კატეგორია:დაბადებული 6 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1931 კატეგორია:გარდაცვლილი 28 ივნისი კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გენერლები
Ћ
Ћ, ћ — ასო სერბულ, კირილურ ანბანში. წარმოითქმის, როგორც ქართული ჩ. კირილურ ბგერა-ასო Ћ, ћ -ს ლათინური ადეკვატი არის Ć, ć მაგ.; (კირილ.) Ћаба = (ლათ.) Ćaba [ჩაბა], ან (კირილ.) ћурка = (ლათ.) ćurka [ჩურკა]
გამოიყენება მონტენეგრულ ენაში.
დამატებითი ინფორმაცია
აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში:
მარიის სასახლე (კიევი)
thumb|300px|სასახლის წინა ხედი მარიის სასახლე, ასევე მარიინსკის სასახლე (Маріїнський палац) — ბაროკოს სტილის სასახლე კიევში, მდინარე დნეპრის შემაღლებულ ნაპირზე. სასახლე უკრაინის პრეზიდენტის ოფიციალური რეზიდენციაა ცერემონიებისათვის, სასახლე მდებარეობს უმაღლესი რადის გვერდით.
სასახლის მშენებლობა 1744 წელს შეუკვეთა რუსეთის იმპერატრიცა ელიზავეტა პეტროვნამ და მისი პროექტი ბართოლომეო რასტრელის ეკუთვნის, რომელიც ყველაზე განთქმული არქიტექტორი იყო იმხანად რუსეთში. რასრესლის ერთ-ერთმა მოსწავლემ, ივან მიჩურინმა, სხვა არქიტექტორთა ჯგუფთან ერთად სასახლე 1752 წელს დაასრულა. თუმცა იმპერატრიცა ელიზავეტამ სასახლის დასრულებას ვერ მოუსწრო. პირველი სამეფო ფიგურა, რომელმაც ამ სასახლეში იცხოვრა იყო იმპერატრიცა კატერინა II, რომელმაც კიევს 1787 წელს იმგზავრა. მე-18 საუკუნის ბოლოსა და მე-19 საუკუნის დასაწყისში სასახლე გუბერნატორ-გენერალთა რეზიდენცია იყო.
Ћ
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კირილური ასოები
მარიის სასახლე (კიევი)
thumb|250px|left|საბანკეტო დარბაზი მე-19 საუკუნის დასაწყისში სასახლე ხანძართა სერიამ თითქმის სრულიად გაანადგურა. ნახევარი საუკუნით გვიან, 1870 წელს, აელქსანდრე II-ს ბრძანებით სასახლეს რეკონსტრუქცია ჩაუტარდა არქიტექტორი კონსტანტინ მაევსკის მიერ, რომელიც ძველ ნახაზებსა და ფერწერულ ტილოებს იყენებდა სასახლის უწინდელი იერის აღსადგენად. აღდგენის შემდეგ სასახლეს სახელი გადაერქვა იმჟამინდელი იმპერატრიცა მარია ალექსანდროვნას პატივსაცემად. იმპერატიცას სურვილით სასახლის სამხრეთით დიდ პარკი გაშენდა. 1917 წლამდე სასახლე კიევში დროდადრო ჩამოსულ სამეფო ოჯახის წევრთა რეზიდენციად გამოიყენებოდა.
რუსეთის სამოქალაქო ომის წლებში (1917-20) სასახლე სამხედრო შტაბ-ბინად გამოიყენებოდა. 1920-იან წლებში მასში სასოფლო-სამეურნეო სკოლა მოთავსდა, მოგვიანებით კი ის მუზეუმად გადაკეთდა. მეორე მსოფლიო ომის დროს მარიინსკი მძიმედ დაშავდა, თუმცა 1940-იანების ბოლოს ის ისევ აღადგინეს. კიდევ ერთი მასშტაბური აღდგენითი სამუშაოები სასახლეს 1980-იან წლებში ჩაუტარდა.
გალერეა
კატეგორია:კიევის სასახლეები კატეგორია:უკრაინის სასახლეები კატეგორია:უკრაინის ოფიციალური რეზიდენციები კატეგორია:სამეფო რეზიდენციები
Polyrhachis abdominalis
Polyrhachis abdominalis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ლამპის პროვინცია
thumb|right|250px|ლამპას პროვინცია. ლამპა — პროვინცია პერუში, პუნოს რეგიონში. დასავლეთიდან ესაზღვრება კუსკოს და არეკიპას რეგიონები. ლამპას პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ლამპა. 2005 წლის აღწერის შედეგად პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 48 239 ადამიანს, საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე 8,3 ადამიანს. ლამპას ფართობია 5 991,73 კმ². პროვინცია იყოფა 10 რაიონად.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:პუნოს რეგიონის პროვინციები
ტაისონ ჩენდლერი
ტაისონ ქლოტის ჩენდლერი (Tyson Cleotis Chandler; დ. 2 ოქტომბერი, 1982) — ამერიკელი პროფესიონალური კალათბურთის ცენტრში მოთამაშე, რომელიც ამჟამად არის ნიუ-იორკ ნიქსის მოთამაშე, რომელიც NBA-ს წევრია. ტაისონი ასევე არის აშშ კაცთა კალათბურთის ნაკრების წევრი.
ადრეული ცხოვრება და კარიერა სკოლაში
ჩენდლერი დაიბადა მარტოხელა დედასთან. ტაისონი და მისი ორი ძმა - ტერელი და ტერვონი გაიზარდნენ მათი ოჯახის ფერმაში, რომელიც შტატ კალიფორნიის ქალაქ ჰენფორდში მდებარეობს. ტაისონმა კალათბურთის თამაში დაიწყო როდესაც ის 3 წლის იყო და ბაბუის კალათას ესროდა ბურთებს, რომელიც ხეზე იყო მიბმული. ჩენდლერი ძროხის წველით, ღორების კვებით და სასოფლო კულტურით იყო დაკავებული. 9 წლის იყო როდესაც ტაისონი დედასთან ერთად სან ბერნადინიოში გადავიდა (კალიფორნია). ამ ასაკში ყოფნისას ჩენდლერი უკვე თითქმის 6 ფიტის სიმაღლის იმყოფებოდა, რის გამოც ხშირად გაჯავრების საგანი ხდებოდა. სკოლაში კალათბურთის გუნდში დასცინოდნენ, რომ ის უფრო მეტის იყო წლოვანებით, ვიდრე სინამდვილეში, რის გამოც მან რამდენიმეჯერ მიატოვა სკოლა.
ჩენდლერი და მისი ოჯახი შემდეგ კომპტონში (კალიფორნია) გადავიდა საცხოვრებლად, სადაც დომინგესის უფროსების სკოლაში შეიყვანეს, რომელიც მისი ათლეტობის იყო განთქმული იმ დროისთვის. სკოლის აღზრდილები იყვნენ ისეთი კალათბურთელები როგორებიც არიან დენის ჯონსონი და სედრიკ სებალოსი. სკოლის კალათბურთის გუნდი ტაისონმა სენსაციები ახდინა. ახლანდელი მოთამაშე, როგორიც დემარ დეროზენია უყურებდა მის თამაშებს და აღწერს: „ის იყო როგორც შაკი (შაკილ ონილი)“. მილოუკ ბაქსის გარდი - ბრენდონ ჯენინგსი, რომელიც იყო ბურთის მომწოდებელი დომინგეზის სკოლაში იმ დროს, განაცხადა: „მის გარშემო ბევრი გოგო ტრიალებდა ყოველთვის მისი სიმაღლის და თამაშის გამო, რის გამოც შენ სურვილი გქონდა ყოფილიყავი მისი მსგავსი“. ტაისონმა დაიმსახურე ჯილდოები Parade Magazine და USA Today-სგან, რის გამოც საბოლოოდ არჩეული იქნა McDonald's High School All-America Team-ში. როგორც ახალბედა, მისი პროფილი სატელევიზიო პროგრამაში 60 წუთის მანძილზე იქნა აღწერილი.
მისი მოზარდის წლებში, ჩენდლერის საშუალო 20 ქულა, 12 მოხსნა, 6 ასისტენტი და 3 ბლოკი იყო. უფროს წლებში კი ჩენდლერი ლიდერობდა დომინგეზს რომ მოეგო შტატის ჩემპიონატი 31-4 ჩანაწერით, სადაც საშუალოდ 26 ქულას და 8 ბლოკს ახდენდა თითოეულ თამაშში. ამის შემდეგ ჩენდლერი გამოძახებული იქნა რამდენიმე უნივერსიტეტში გადასული, მათ შორის: UCLA, Arizona, Syracuse, Memphis, Kentucky და Michigan. ჩენდლერი 2001 წლის ნბა დრაფტზე წარდგენილი იქნა როგორც მოსამზადებელი.
ჩიკაგო ბულზი
ტაისონ ჩენდლერი დრაფტზე მე-2 იყო არჩეული ლოს-ანჯელეს კლიპერსის მიერ, რომელიც უმალვე იქნა გაშვებული ჩიკაგო ბულზში ელტონ ბრენდის სანაცვლოდ. ბულზმა კი ტაისონის გვერდზე მისი სკოლის დროინდელი თანაგუნდელი ედი ქიური დააყენა წინა ხაზზე, თუმცა სეზონი ორივე მათგანს ცუდი გამოუდგა ბულზში. ჩენდლერის შემთხვევაში, მას წელის პრობლემები ჰქონდა, რამაც 2003-2004 წლის სეზონზე გავლენა იქონია. თუმცა ჩენდლერი მაინც იბრძოდა ბრენდენ ჰეივუდის წინააღმდეგ რომელიც ვაშინგტონ უიზარდშია და ამარე სტაუდმაიერის წინააღმდეგ რომელიც ფინიქს სანში თამაშობდა. საბოლოოდ ბრძოლა ჩენდლერს ცუდად დაუბრუნდა, რამაც მისი სათამაშო დროის შემცირება გამოიწვია საბოლოოდ.
2004-2005 წლების სეზონში კი ჩენდლერმა დიდი როლი ითამაშა ბულზის ფლეი-ოფში ყოფნის დროს. მან იპოვა თავისი როლი როგორც მეოთხე პერიოდის დაცვის სპეციალისტად, რომელიც თამაშის გადამრჩენი ბლოკი გააკეთა პოლ პირსის და კარმელო ენტონის წინააღმდეგ, რითაც დაჯილდოებული იქნა ჩიკაგო ბულზის მიერ 6 წლიანი კონტრაქტით სადაც 63 $ მილიონს აიღებდა. 2004-05 წლის ბოლოში კი ჩენდლერი გახდა ბოლო წევრი რომელმაც ბულზის ჯერი კრაუსის ერაში ჰქონდა ნათამაშები.
2005-2006 წლის სეზონში, ჩენდლერი კვლავ დიდ როლს თამაშობდა დაცვაში, თუმცა მისი პრობლემა ჯარიმებთან დაკავშირებით კვლავ აქტუალური იყო, რითაც საბოლოოდ საშუალო ქულა 5.3 ჩამოიყვანა თითოეულ თამაშში. ამის გულისთვის ბულზმა 4-ჯერ წლის საუკეთესო მცველის ტიტულის მფლობელი ბენ უალასი გადმოიყვანა ამ სეზონში. ბულზის გენერალურმა მენეჯერმა ჯონ პაქსონმა კი ჩენდლერის გაშვებაზე დაიწყო ზრუნვა. 2006 წლის 5 ივლისს, საბოლოოდ ბულზმა ჩენდლერი ნიუ-ორლეან ჰორნეტსში გაუშვა ჯეი არ სმიტის და ფი ჯეი ბრაუნის სანაცვლოდ. გაცვლა შემდეგ კვირაში დასრულდა.
ნიუ-ორლეან ჰორნეტსი
შემდეგ სეზონში ტაისონმა გააუმჯობესა მაჩვენებელი და ქულები 11.7, მოხსნა 11.8 მოხსნით მიიყვანა, რაც ლიგის ლიდეორბაში დაეხმარა თავდასხმაში მოხსნებით. მისი დაცვა და მოხსნა და გაგება კრის პოლთან დაეხმარა გუნდს სამხრეთ-დასავლეთ დივიზიონის პირველი ადგილი დაეკავა 56 გამარჯვებით. ფლეი-ოფში ჩენდლერმა კარგად გამოიჩინა თავი, სადაც ტიმ დანკანი შეაკავა, თუმცა მე-7 მატჩში მაინც დამარცხდა და გამოეთიშა ასპარეზობას.
2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიადაზე, ჩენდლერი იქნა დასახელებული ნომერ პირველ შემცვლელად აშშ ნაკრებში.
197 რეგულარულ სეზონში, რომელმაც ჩენდლერმა ჰორნეტსთან ერთად გაატარა, საშუალოდ 10.2 ქულა, 11.3 მოხსნა და 1.4 ბლოკი ჩაიწერა მის სტატისტიკაში. 2009 წლის 17 თებერვალს კი ჩენდლერი გაშვებული იქნა ოკლაჰომა-სიტი თანდერში უილკოქსის, ჯოე სმიტის და დევონ ჰარდინის სანაცვლოდ. თუმცა მან ფიზიკური ტესტი ჩააგდო ფეხის თითის ტრავმის გამო და 1 დღის მოგვიანებით ოკლაჰომამ განაცხადა გაცვლაზე უარი. ასევე უნდა აღინიშნოს, რომ ოკლაჰომა სიტის ექიმი, რომელმაც დაიწუნა ჩენდლერი, იყო იგივე ექიმი, რომელმაც ტაისონს 2 წლით ადრე ოპერაცია გაუკეთა მაგ თითზე.
შარლოტ ბობკეტსი
2009 წლის 28 ივლისს, ტაისონი გაყიდული იქნა ჩარლოტა ბობქეტსში, რომლის სანაცვლოდაც ნიუ-ორლეანმა ემეკა ოკაფორი აიყვანა. ჩენდლერი როცა გუნდს შეუერთდა, გუნდს არ ჰქონდა ისტორიაშია ფლეი-ოფში ნათამაშები. ჩენდლერი კი საკუთარ ტრავმას ებრძოდა 2009-2010 წლის სეზონსი, როდესაც მან თვეზე მეტი გამოტოვა მარცხენა ფეხის ტრავმის გამო. თუმცა ამის მიუხედავად ტაისონმა მაინც შეძლო დახმარებოდა გუნდს და 44 გამარჯვება მოეპოვებინა, რაც საკმარისი იყო გუნდის ფლეი-ოფში გასასვლელად - რომელიც პირველი გამოდგა გუნდის ისტორიაში. ფლეი-ოფში გასულებს კი ორლანდო მეჯიქი შეხვდა, სადაც ტაისონი დიდი წნეხის ქვეშ აღმოჩნდა დუაიტ ჰოვარდის მიერ, სადაც ყველაფრის მიუხედავად ჩანდლერმა ბრწყინვალე ცენტრის სტატისტიკა 9 ქულა და 9 მოხსნამდე ჩამოიყვანა ყოველ მატჩში. სამწუხაროდ საბოლოოდ შარლოტ 4-0 დამარცხდა და გამოეთიშა ასპარეზობას.