cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
მესტვირიშვილი
მესტვირიშვილი — ქართული გვარი. გავრცელებულია კახეთსა და ქართლში. კახეთში გვარი გავრცელებულია შემდეგ სოფლებსა და ქალაქებში — ახმეტა, თელავი, კურდღელაური, პატარძეული, საგარეჯო, ქვედა ხოდაშენი, ხაშმი; ხოლო ქართლში — ასურეთი, ენაგეთი, თეთრიწყარო, კოდა, ნორიო და ფარცხისი.
წყარო
*
მარგალიტი
ზღვის მარგალიტი არის წითელ ზღვაში, სპარსეთის ყურეში, შრი-ლანკის, ავსტრალიის, იაპონიის და ვენესუელის ნაპირებთან. იაპონიაში მარგალიტის მოლუსკების ხელოვნურ მოშენებასაც მისდევენ.
მტკნარი წყლის მარგალიტი მოიპოვება შოტლანდიაში, გერმანიაში, ჩინეთში, ჩრდილოეთ ამერიკასა და სხვა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ძვირფასი თვლები
ვინჩენზო რუფო
ვინჩენზო რუფო (დ. 1508 — გ. 9 თებერვალი, 1587) — იტალიელი რენესანსის ეპოქის კომპოზიტორი. ვინჩენტო რუფო დაიბადა ვერონაში და გახდა მღვდელი 1531 წელს. ორგანზე დაკვრას ის ბიაჯიო როსეტისთან სწავლობდა.
საქართველოს საავტომობილო მაგისტრალი ს5
thumb|right|200px| [ს 5] [[საგარეჯოში]]
საქართველოს საავტომობილო მაგისტრალი - [ს 5] - საქართველოს ერთ–ერთი საერთაშორისო ავტომაგისტრალი, რომელიც იწყება თბილისში და მიემართება აღმოსავლეთით. საგარეჯოს, ბაკურციხის, წნორის და ლაგოდეხის გავლით გადადის აზერბაიჯანში.
კატეგორია:საქართველოს გზები
ლაკბე
ლიტერატურა
კატეგორია:კახეთის მხარის მდინარეები კატეგორია:ივრის შენაკადები
ნაღვარევის ეკლესია
ნაღვარევის წმინდა გიორგის ეკლესია — გვიანი შუა საუკუნეების მცირე ზომის დარბაზული ეკლესია საქართველოში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ნაღვარევში. მდებარეობს მდინარე მთიულეთის არაგვის ხეობაში, ზღვის დონიდან 1293 მ სიმაღლეზე. ნატეხი ქვით ნაგები ეკლესია უაფსიდოა, მისი ზომაა 7x4,8. ეკლესიას დასავლეთიდან მიდგმული აქვს კარიბჭე, რომელიც სამი მხრიდან თაღებითაა გახსნილი. თაღებში შირიმის ქვებია გამოყენებული. კარიბჭეს თავზე ფანჩატურიანი სამრეკლო ადგას. ინტერიერში, ჩრდილო კედელზე კედლის მხატვრობისა და ასომთავრული წარწერის კვალია. ეკლესიაში ალაგ-ალაგ შემორჩენილია გადალესილობისა და შეთეთრების კვალი, რის ქვეშაც კედლის მხატვრობა უნდა იყოს. მხატვრობა შესასწავლია. ეკლესიას რესტავრაცია 2009 წელს ჩაუტარდა. გადმოცემის თანახმად, სამასმა არაგველმა კრწანისის ბრძოლის წინ ფიცი ამ ეკლესიაში დადო. საკუთრივ გეოგრაფიული პუნქტი „ნაღუარევი“ იხსენიება შემდეგ წერილობით წყაროებში: ვახუშტი ბატონიშვილის „აღწერა სამეფოსა საქართველოსა“ (ქც 4: 355,7) და იოანე ბაგრატიონის „ქართლ-კახეთის აღწერა“ (ბაგრატიონი 1986: 35). 2020 წელს ნაღვარევის ეკლესიის მახლობლად მშენებლობა წარმოებდა, რასაც ადგილობრივების პროტესტი მოჰყვა.
სქოლიო
კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები მცხეთა-მთიანეთის მხარეში კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
პანამის ყელი
მინი|პანამის ყელი პანამის ყელი მისი ისტორიული სახელია დარიენის ყელი — მიწის ვიწრო ზოლი, რომელიც მდებარეობს კარიბის ზღვასა და წყნარ ოკეანეს შორის, ასევე აკავშირებს სამხრეთ და ჩრდილოეთ ამერიკას. ის მდებარეობს პანამაში, პანამის არხის ტერიტორიაზე. როგორც უმეტესობა ყელს მასაც დიდი სტრატეგიული მნიშვნელობა აქვს.
პანამის ყელი ჩამოყალიბდა დაახლოებით 3 მილიონი წლის წინ, პლიოცენის ეპოქაში. ამ მოვლენამ განაცალკევა წყნარი და ატლანტიკის ოკეანეები და შექმნა გოლფსტრიმის დინება.
არუბა 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
არუბამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეექვსედ იასპარეზა 2008 წელს, ჩინეთის დედაქალაქ პეკინში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედლის მოპოვება ვერ შეძლეს.
პანამის ყელი
ისტორია
მინი|მარცხნივ|ვასკო ნუნიეს დე ბალბოას მარშრუტი კარიბის ზღვაში ცურვის დროს ვასკო ნუნიეს დე ბალბოამ გაიგო ადგილობრივი ინდიელებისგან, რომ არსებობდა სამხრეთის ზღვა. 1513 წლის 25 სექტემბერს ის გახდა პირველი ეფროპელი, ვინც წყნარი ოკეანე იხილა. 1519 წელს ინდიელების სამოსახლოს მახლობლად შეიქმნა პატარა დასახლება პანამა. პერუს აღმოჩენის შემდეგ ის სწრაფად განვითარდა და გახდა სავაჭრო ცენტრი. 1671 წელს უელსელმა მეკობრემ ჰენრი მორგანმა გადაკვეთა პანამის ყელი და დაარბია დასახლება. ამის შემდეგ დასახლებამ გადაინაცვლა რამდენიმე კილომეტრით დასავლეთით მდებარე ნახევარკუნძულზე. ძველი ქალაქის ნანგრევები დაცულია და 1997 წლიდან გამოცხადებულია მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პანამის ისტორია
არუბა 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 2008 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:არუბა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ბაგრატ III (საქართველოს მეფე)
ბაგრატ III ბაგრატიონი (დ. დაახლ. 961 — გ. 7 მაისი, 1014) — გაერთიანებული ფეოდალური საქართველოს პირველი მეფე 975-1014, ბაგრატიონი, გურგენ მეფეთა მეფისა და გურანდუხტ დედოფლის შვილი, ტაოს მეფეთა მეფის დავით III კურაპალატის შვილობილი და აღზრდილი. ბაგრატის პოლიტიკურ ასპარეზზე გამოსვლა დაემთხვა ქართული სამეფო-სამთავროების გაერთიანებისათვის ბრძოლის გადამწყვეტ ეტაპს. 2016 წლის 22 დეკემბერს ქართულმა მართლმადიდებელმა ეკლესიამ წმინდანად შერაცხა.
პოლიტიკური ვითარება
ფეოდალური საქართველოს გაერთიანება ხანგრძლივი და რთული ისტორიული პროცესის შედეგია. იგი დაიწყო VIII საუკუნის ბოლოს. ამ მოვლენის შესახებ მოგვითხრობს ეროვნული წყარო - „მატიანე ქართლისა“. ქართველი მეფე-მთავრები იბრძვიან საკუთარი სამფლობელოების საზღვრების გასაფართოებლად. პირველობისათვის ბრძოლაში კი დიდი მნიშვნელობა ენიჭება შიდა ქართლის (ქართლის საერისთავოს) დაუფლებას. შიდა ქართლი თავისი გეოგრაფიული მდებარეობიდან გამომდინარე მნიშვნელოვანია, როგორც სტრატეგიულად, ისე პოლიტიკურად. ქართული ქრისტიანობის ცენტრიც შიდა ქართლში - მცხეთაშია. ამავე დროს იგი წარმოადგენს ძველი ქართლის სამეფოს, სეფე-სახლის უმთავრეს დომენს. ქართლის მეფის თავდაპირველი ხელისუფლებაც ამ ქვეყნის მფლობელობის საფუძველზე უნდა აღმოცენებულიყო. ქართლი ყველაზე დაწინაურებული მხარე იყო ეკონომიკურად და კულტურულად. ამრიგად, ბრძოლა ტერიტორიისათვის „არგვეთიდან ტასის კარამდე“ დაუნდობელია, ეს არის „ბრძოლა ქართლსა ზედა“. VIII საუკუნის დასასრულს შიდა ქართლი კახეთს ეკუთვნის. IX საუკუნის დასაწყისში მას ქართველთა სამეფო (ტაო-კლარჯეთი) იერთებს, IX ს-ის მეორე ნახევრიდან X ს-ის 70-იან წლებამდე იგი პერმანენტულად ეგრის-აფხაზეთის სამეფოს გავლენის ქვეშ იმყოფებოდა, მაგრამ X ს-ის 70-იანი წლებიდან აქ იწყება შინაფეოდალური ომები, რაც სამეფოს დასუსტებას იწვევს. ფეოდალურმა ანარქიამ განსაკუთრებით მწვავე ხასიათი მიიღო თეოდოს III უსინათლოს (975-978 წწ.) მეფობის დროს. ამით სარგებლობს კახეთის საქორეპისკოპოსო და იწყებს ქართლისათვის ბრძოლას.
სამეფოების გაერთიანება
ამ ქაოსიდან გამოსასვლელად საჭირო ხდება გადამჭრელი ზომების მიღება. იწყება ბრძოლა ერთიანი ქართული მონარქიის შექმნისათვის. ამ ბრძოლის ერთ-ერთი მოთავეა შიდა ქართლის ერისთავი იოანე მარუშისძე თანამოაზრეებით. საქართველოს გაერთიანებით დაინტერესებულ სახელმწიფო მოღვაწეთა ყურადღებას იქცევს მცირეწლოვანი ბაგრატ III-ის პიროვნება, რადგან იგი სამი სამეფოს მემკვიდრედ ითვლება. ბაგრატი არის ქართველთა მეფის ტიტულის მქონე ბაგრატ ბაგრატიონის შვილიშვილი და მეფეთ-მეფის გურგენის შვილი, ეგრის-აფხაზეთის უშვილო მეფის თეოდოსის დისწული და ტაოს მეფის დავით III კურაპალატის შვილობილი. როგორც მემატიანე წერს, იოანე მარუშისძემ „წარავლინა მოციქული წინაშე დავით კურაპალატისა: აწვია, რათა გამოილაშქროს ძალითა მისითა, აღიღოს ქართლი; ანუ დაიმჭიროს თვით ანუ უბოძოს ბაგრატს, ძესა გურგენისსა, ასულის წულსა გიორგი აფხაზთა მეფისასა, რომელსა ეყოდა დედულად აფხაზეთი და ქართლი“. დავითმა მხარი დაუჭირა თავისი შვილობილის, ბაგრატის გამეფებას და 975 წელს ჯარით ქართლისაკენ გაემართა. კახეთის ქორეპისკოპოსი კვირიკე II, რომელსაც უფლისციხესათვის (ქართლის მაშინდელი პოლიტიკური ცენტრი) ალყა ჰქონდა შემორტყმული, დავითთან ბრძოლას მოერიდა და კახეთს გაბრუნდა. იოანე მარუშისძემ უფლისციხე დავითს გადასცა, დავითმა ქართლის დიდაზნაურებს ბაგრატისადმი მორჩილება უბრძანა, რომელსაც მცირეწლოვანების გამო თანაგამგებლად მამამისი გურგენი დაუნიშნა, თავად კი უკან დაბრუნდა. ქართლის დიდაზნაურთა გარკვეული ნაწილისათვის არსებული პოლიტიკა მიუღებელი აღმოჩნდა. მათ კახეთის ჯარი დაიხმარეს, ბაგრატი მშობლებთან ერთად დაატყვევეს და კახეთში გადაიყვანეს. დავით III-ის აქტიური ჩარევის შედეგად ტყვეები გაათავისუფლეს, ხოლო უფლისციხე და ქართლი საგამგებლოდ ბაგრატის დედას - გურანდუხტს გადაეცა. 978 წელს, ბაგრატი დასავლეთ საქართველოს დიდაზნაურთა ნაწილის თხოვნით, იოანე მარუშისძის ხელშეწყობითა და დავით III ტაოელის დასტურით ქუთაისის ტახტს იკავებს, უსინათლო თეოდოსს კი დავით კურაპალატთან აგზავნის. 980 წლიდან სრულწლოვანი ბაგრატი დამოუკიდებლად იწყებს სამეფოს მართვას. ქართული მიწების საბოლოო გაერთიანება, ქვეყნის პოლიტიკური ცენტრალიზაცია, მმართველობის ერთიანი სისტემის ჩამოყალიბება უკვე ქართული ფეოდალური მონარქიის ფარგლებში მიმდინარეობს, რაშიც უდიდესი წვლილი ბაგრატ III-ს მიუძღვის.
ბაგრატ III-ისათვის უპირველესი მიზანს ქვეყნის გაერთიანება წარმოადგენდა. ამ მიზნის განხორციელებისათვის ბრძოლაში ის ეყრდნობოდა გაერთიანებით დაინტერესებულ ძირითად მწარმოებელ ძალას, წვრილ და საშუალო აზნაურებს, ვაჭართა ფენასა და დიდაზნაურთა მოწინავე ნაწილს. ბაგრატს ჰყავდა ძლიერი მოწინააღმდეგეები რეაქციონერი ფეოდალების სახით. მათ ხელს არ აძლევდათ სამეფო ხელისუფლების გაძლიერება, რასაც შეიძლებოდა გამოეწვია ფეოდალთა მამულების შეუვალობის დარღვევა და მიტაცებული სახელმწიფო მიწების სამეფო განკარგულებაში დაბრუნება.
980 წელს ბაგრატი დასავლეთ საქართველოდან ქართლში გადმოდის, რადგან აქ გურანდუხტ დედოფლის ხელისუფლება ნომინალურია, რეალურად კი მას ქართლის დიდი აზნაურები ტბელები, ძამელები, ფხვნელები, ფავნელები და კორინთლები განაგებენ. ბაგრატის წინააღმდეგ ბრძოლას სათავეში ქავთარ ტბელი უდგას, რომლის საგვარეულოც ამ დროს შიდა ქართლის ერისთავობაზე აცხადებს პრეტენზიას. მოღრისთან ბრძოლაში ბაგრატმა გაიმარჯვა და დედისაგან უფლისციხე ჩაიბარა. შიდა ქართლის საქმეების მოგვარების შემდეგ ბაგრატი კვლავ დასავლეთ საქართველოში დაბრუნდა იქაური საქმეების მოსაგვარებლად. როგორც ჩანს, ახალგაზრდა მონარქს იმდენად მძიმე მემკვიდრეობა ხვდა წილად, რომ ყველაფრის აწყობასა და დალაგებას წლები სჭირდებოდა. მემატიანე საგანგებოდ აღნიშნავს მეფის მიერ გატარებული ცვლილებების შესახებ. ურჩთა და მოღალატეთა ნაცვლად მეფემ „განადიდა ერთგულნი“-ო. მართალია მთელი ეს პროცესი ერთ წინადადებაშია მოქცეული, მაგრამ რეალობის გათვალისწინებით, ადვილი მისახვედრია, თუ რა მასშტაბის ბრძოლა დასჭირდებოდა მეფეს მოღალატე დიდებულთა დასამორჩილებლად. მთელ ამ პროცესს ბაგრატ III-მ წლები მოანდომა, ყოველ შემთხვევაში, დაახლ. 988 წლისათვის (ამ წელს ბაგრატი კვლავ აღმოსავლეთ საქართველოში გადმოდის და კლდეკარის ერისთავის დამორჩილებას ცდილობს) დასავლეთ საქართველოში ურჩთა წინააღმდეგ ბრძოლა უკვე დასრულებული უნდა ყოფილიყო. სამეფო კარსა და ადგილებზე მეფეს „მისანდობელი თჳისი“ ჰყავდა დანიშნული და ამიტომაც უფრო აქტიური ქმედებები დაიწყო ხელისუფლების კიდევ უფრო განსამტკიცებლად. დამოუკიდებლად არსებობს კახეთის საქორეპისკოპოსო, ჰერეთის სამეფო, თბილისი და ქვემო ქართლის ნაწილი არაბ ამირას ემორჩილება, სამხრეთ-დასავლეთ საქართველო ბაგრატიონთა ტაოს შტოს წარმომადგენელთა ხელშია. მის ერთ ნაწილს ჯერ ბაგრატ III-ის პაპა ბაგრატ II ფლობს, შემდეგ კი ბაგრატის მამა გურგენი, მეორე ნაწილს კი ტაოს მეფე დავით III კურაპალატი. კლდეკარის საერისთავო დამოუკიდებლობას აცხადებს. 989 წლის ზამთარს ბაგრატი მოულოდნელად კლდეკარის ციხეს მიადგა. რატი რატის ძე ბაღვაში მეფეს დანებდა, გადასცა კლდეკარის საერისთავო (თრიალეთი, მანგლისის ხევი, სკვირეთი), შეავედრა შვილი და თვითონ „დაჯდა მამულსა თვისსა არგვეთს“. დამარცხებული კლდეკარის პატრონის სამფლობელო მეფემ თავის ერთგულ ზვიად მარუშიანს გადასცა როგორც მოხელე-ერისთავს.
ლაშქრობა განძის საამიროს წინააღმდეგ
არაბთა სახალიფოს დაშლის შემდეგ სამხრეთ კავკასიის პოლიტიკური რუკა საკმაოდ ჭრელი აღმოჩნდა. X საუკუნის დასაწყისში რეგიონში ორ ათეულამდე სამეფო-სამთავრო-საამირო ჩამოყალიბდა. თანდათანობით, ძლიერმა პოლიტიკურმა ერთეულებმა შეიერთეს სუსტები და XI საუკუნის დასაწყისისათვის რეგიონში გამოიკვეთა ძირითადი პოლიტიკური მოთამაშეები — „აფხაზთა და ქართველთა, რანთა და კახთა სამეფო“, განძის, ანუ „არანის“ საამირო და ანისის სამეფო. მათ გარდა რეგიონში არსებობდნენ შედარებით მცირე პოლიტიკური ერთეულები, რომლებსაც მოკრძალებული ამბიციები ჰქონდათ და სხვადასხვა სამხედრო-პოლიტიკურ ბლოკში ერთიანდებოდნენ.
ასეთი იყო რეალობა XI საუკუნის დასაწყისში, როდესაც „აფხაზთა და ქართველთა“ სამეფომ შეიერთა კახეთ-ჰერეთი და საკუთარი საზღვარი კიდევ უფრო აღმოსავლეთით გადასწია. ამ მოვლენამ ახალი პოლიტიკური კონიუნქტურა წარმოქმნა კავკასიაში. თუ აქამდე განძის საამირო და „აფხაზთა და ქართველთა სამეფო” უშუალო მეზობლები არ იყვნენ, ამიერიდან ამ ორ პოლიტიკურ ერთეულს საერთო საზღვარი გაუჩნდა.
განძის ამირა ფადლონი აგრესიულ პოლიტიკას აწარმოებდა სხვადასხვა პოლიტიკური ერთეულის, მათ შორის კახეთ-ჰერეთის მიმართ. ამირას პოლიტიკა არც ბაგრატ III-ის მიერ კახეთ-ჰერეთის შეერთების შემდეგ შეუცვლია, იგი კვლავ აგრძელებდა მარბიელ ლაშქრობებს. ბაგრატს არ შეეძლო უყურადღებოდ დაეტოვებინა ფადლონის ქმედებები, მიუხედავად იმისა, რომ განძის წინააღმდეგ ლაშქრობა მის ინტერესებში არ შედიოდა. მას ჯერ კახეთ-ჰერეთში ჰქონდა საქმეები მოსაგვარებელი და დაუგეგმავ, ნაუცბათევ ლაშქრობას შეეძლო კიდევ უფრო მეტი პრობლემა გამოეწვია; მეორე მხრივ, მეფე კარგად ხვდებოდა, რომ ამირას ამ მარბიელი ლაშქრობების აღკვეთის გარეშე კახეთ-ჰერეთს საბოლოოდ ვერ შეიერთებდა. ეს რომ მომხდარიყო, მოსახლეობას აშკარად უნდა დაენახა ერთიან საქართველოში ცხოვრების უპირატესობა. თუ ცენტრალური ხელისუფლება ქმედით ნაბიჯებს არ გადადგამდა, ერთი მხრივ, ჯერ კიდევ ახლადშემოერთებულ პროვინციებში ახალი მმართველობის მიმართ უკმაყოფილება გაჩნდებოდა, ხოლო, მეორე მხრივ, მეფის ოპონენტ ფეოდალებს ახალი მიზეზი მიეცემოდათ, რათა ცენტრალური ხელისუფლების სისუსტეზე აპელირება მოეხდინათ. როგორც ჩანს, განძის ამირას ამ ქმედებაზე ბაგრატ III-ის ასეთი მყისიერი რეაქცია სწორედ იმით იყო განპირობებული, რომ მეფეს სურდა სამაგალითოდ დაესაჯა ის პოლიტიკური ძალა, რომელიც კახეთსა და ჰერეთს ავიწროებდა და ამით, უპირველესად, ადგილობრივებისათვის ეჩვენებინა, რომ მათ ძლიერი პატრონი გამოუჩნდათ.
ბაგრატმა კავშირი შეკრა ანისის მეფე გაგიკ I-თან და მასთან ერთად ილაშქრა განძაში. კოალიციურმა არმიამ ალყა შემოარტყა ციხე-ქალაქ შამქორს (იხ. შამქორის ბრძოლა) და დანებება შესთავაზეს, თუმცა შამქორელებმა უარი შეუთვალეს მოკავშირეებს. სწორედ ეს უნდა ყოფილიყო მოგვიანებით ბაგრატ III-ის განრისხების მიზეზიც, რომელიც ბოლო მომენტამდე მომხრე იყო ციხე-ქალაქის ძალით აღებისა. მას შემდეგ, რაც მოკავშირეებმა „მცირედთა დღეთა დალეწნეს ზღუდენი შანქორისანი“, ქალაქის მესვეურთა სიჯიუტე გატყდა. ქართველები და სომხები მეორე დღეს იერიშისათვის ემზადებოდნენ. შესაძლებელია ეს დღე გადამწყვეტიც აღმოჩენილიყო, მაგრამ, ღამით ბაგრატ III-ის ბანაკში ფადლონის მოციქული მივიდა და ზავი ითხოვა. შეთანხმების პირობები მხოლოდ შამქორის ციხე-ქალაქის მომავალს არ მოიცავდა. არანის გამგებელმა „აღუთქვა დღეთა შინა სიცოცხლისა მისისათა მსახურებაჲ, გაუკუეთა ხარაჯაჲ და დაუწერა თავისთავითა ლაშქრობაჲ მტერთა მისთა ზედა“. მემატიანის მიხედვით, ზავის პირობები ასე გამოიყურებოდა: მიუხედავად ამისა, მეფე კომპრომისზე წასვლას არ აპირებდა, თუმცა საკუთარმა დიდებულებმა თუ კოალიციის საერთო სარდლობამ გადააფიქრებინეს ქალაქის გარემოცვა და იერიში. მათ მეფე დაითანხმეს ზავის პირობები მიეღო. ბაგრატ III-ს დათმობაზე წასვლა მაინცდამაინც არ ახასიათებდა, მაგრამ არსებული რეალობა აიძულებდა თავისი გეგმებისათვის გადაეხვია. ბოლოს და ბოლოს, ბაგრატ III-მ ფადლონის ზავის პირობები მიიღო.
„კლარჯი ხელმწიფეების“ ამოწყვეტა
საქართველოს ერთიანობის განსამტკიცებლად ბაგრტ III ზოგჯერ იძულებული ხდებოდა უკიდურესი ზომებისათვის მიემართა. მან თავისი ნათესავები, კლარჯეთის ბაგრატიონთა შთამომავლები, სუმბატი და გურგენი (ბაგრატ არტანუჯელის ძენი), რომლებიც ვერ დაიმორჩილა, ვითომ შერიგების მიზნით, სადარბაზოდ მოიწვია ფანასკერტში, შეიპყრო და თმოგვის ციხეში გამოკეტა, სადაც გარდაიცვალნენ კიდეც. კლარჯეთის ბაგრატიონთა სხვა მემკვიდრეებიდან ნაწილი ბიზანტიაში გაიხიზნა, ნაწილი კი პატიმრობაში დაიხოცა. მათი სამფლობელოები, მათ შორის ციხე-ქალაქი არტანუჯი. ბაგრატმა შემოიერთა.
მოღვაწეობის შეფასება
ბაგრატ გურგენის ძე ბაგრატიონმა მისია, რომელიც დაეკისრა პირნათლად შეასრულა. მან საფუძველი ჩაუყარა საქართველოს ფეოდალურ მონარქიასა და სახელმწიფო „საქართველო“-ს. ბაგრატ III-ის სრული ტიტულატურა იყო „მეფე აფხაზთა, ქართველთა, რანთა და კახთა, კურაპალატი“. ერთიანი საქართველოს დედაქალაქი ქუთაისი იყო.
აი, რას წერს მის შესახებ მემატიანე: ასე ახასიათებს მეფე ბაგრატის მოღვაწეობას ივანე ჯავახიშვილი:
კულტურული ღონისძიებები
მინი|ბაგრატ III ქართულ საფოსტო მარკაზე. ბაგრატ III-ის მეფობის პერიოდში დაწინაურდა ქართული კულტურა. აიგო მრავალი არქიტექტურული შედევრი, მათგან აღსანიშნავია ბაგრატის ტაძარი ქუთაისში, რომლის მშენებლობაც 1003 წელს დასრულდა. მისი კურთხევა იმ ეპოქის მნიშვნელოვან მოვლენად იქცა. მეფემ წარჩინებული სტუმრები საზღვარგარეთიდანაც მოიწვია. ბაგრატის ტაძარი საქართველოს ერთიანობის სიმბოლოდ იქცა. ასევე ამ დროს აიგო ნიკორწმინდის ტაძარი და ბედიის მონასტერი სადაც დაკრძალულია კიდეც მეფე. ის აქ 1014 წელს ფანასკერტის ციხეში გარდაცვალების შემდეგ გადმოასვენეს. 2012 წელს ბედიის მონასტერში ბაგრატ მესამის ფრესკა, ქართული ორნამენტები და წარწერები წაშალეს.
კომენტარები
<references group="კ"/>
სქოლიო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1014 კატეგორია:საქართველოს მეფეები კატეგორია:საქართველოს სამეფოს ბაგრატიონები კატეგორია:ქართველი კურაპალატები კატეგორია:გარდაცვლილი 7 მაისი კატეგორია:ქართველი წმინდანები კატეგორია:მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები კატეგორია:XI საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
ჰაჯალი (გორანბოი)
ჰაჯალი (Hacallı) — სოფელი აზერბაიჯანში, გორანბოის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა  —  	683 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გორანბოის რაიონის სოფლები
კასკადი (მდინარე)
კასკადი (Cascade River) — მდინარე ავსტრალიაში. მდებარეობს ტასმანიის შტატში ამავე სახელწოდების კუნძულზე. მისი სიგრძე შეადგენს 9.9 კილომეტრს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტასმანიის მდინარეები
ზურაბ ვადაჭკორია
ზურაბ ვადაჭკორია (დ. 24 თებერვალი, 1961, თბილისი, საქართველოს სსრ — გ. 1 მარტი, 2018, თბილისი, საქართველო) — ქართველი ილუზიონისტი, ილუზიონიზმის თანამედროვე კულტურის დამფუძნებელი საქართველოში. იყო აშშ-ის საერთაშორისო ილუზიონისტთა საძმოს, მოსკოვის ილუზიონისტთა კლუბისა და ბრნოს ილუზიონისტთა კლუბის წევრი, საქართველოს ილუზიონისტთა კლუბის დამფუძნებელი და პრეზიდენტი. ღირსების ორდენის კავალერი 2000 წელს.
ბიოგრაფია
ზურაბ ვადაჭკორია დაიბადა 1961 წლის 24 თებერვალს. დაამთავრა საქართველოს საცირკო-საესტრადო ხელოვნების სასწავლებელი 1986 წელს. 18 წლიდან ეზიარა სასცენო ხელოვნებას. ზურაბის შემოქმედებით პალიტრაში იყო მუშაობა მტრედებით, მანიპულაცია ბანქოთი, აგრეთვე ცეცხლი და რთული რეკვიზიტის გამოყენება. 1981 წელს ზურაბი გახდა მოსკოვის მეფოკუსეთა კლუბის წევრი. ზურაბს პირველი მნიშნვნელოვანი გასტროლები ჰქონდა ინდოეთსა და ნეპალში 1984 წელს, სადაც მან პირველად წარმოადგინა ნომრები საათის მოხსნით, გამქრალი საფულით და საქორწინო ბეჭდებით.
1986 წელს შეიქმნა თბილისის ილუზიონისტთა კლუბი და ზურაბი გახდა მისი პრეზიდენტი. 1992 წელს თბილისის მოზარდ მაყურებელთა რუსული თეატრის ბაზაზე შეიქმნა „მაგიური შოუ“, სადაც საათნახევრის მანძილზე მაყურებელი სანახაობის მონაწილეც იყო. იმავე წელს ზურაბი გაწევრიანდა „International Brotherhood of Magicians“-ში („მაგების საერთაშორისო საძმო“). 1997 წელს ზურაბმა სახელმწიფო ტელევიზიაში დასაბამი დაუდო ნახევარსაათიან პროგრამას „ფოკუს-მოკუსი ყველასათვის“. ზურაბ ვადაჭკორიას ქართულ ენაზე დაბეჭდილი აქვს 4 წიგნი. მათში ავტორი არა მარტო ახალ ფოკუსებს სთავაზობდა მკითხველს, არამედ განმარტავდა ძველ ცნობილ ტრიუკებს. საქართველოს პრეზიდენტის დადგენილებით 2000 წელს დაჯილდოვდა ღირსების ორდენით. 2001 წელს მაყურებლების წინაშე ზურაბმა ქუჩაში, ტელეკომპანიის პირდაპირ ეთერში ხუთტონიანი საბარგო მანქანა გააქრო. 2003 წლის 26 მაისს მეტეხის ხიდზე შეასრულა ჰარი ჰუდინის სასიკვდილო ტრიუკი — მტკვარში ჩაშვებულ ლითონის სეიფში ჯაჭვებითა და ბორკილებით ხელფეხშეკრული 3 წუთში გათავისუფლდა.
2003 წლის ივნისში პირდაპირ ეთერში ტელეკომპანია „მზე“-ში გაკეთდა ცნობილი საილუზიო ნომერი „გაქცევა ჩინური წყლის საპყრობილედან“ ათიათასობით თვითმხილველის თანდასწრებით. 2004 წელს ქალაქ ბრნოში (ჩეხეთი) გახდა ილუზიონისტთა კლუბის წევრი. 2007 წელს პირველად შეასრულა საავტორო ტრიუკი — „გაქცევა ელექტრული კაფსულიდან“. იმ წელსვე იყო გამოშვებული საფოსტო მარკა „ქართული ილუზიონისტური ხელოვნება“, ზურაბ ვადაჭკორიას სილუეტით. მარკები ნომრებით: „000 100“, „000 200“, „000 300“, ზურაბის სახელობითი ბეჭდით შეისყიდა უცნობმა ფილატელისტმა 10 ათას დოლარად. მარკა „001 961“ ინახებოდა თავად ზურაბთან — ეს მისი დაბადების წელია. იმავე წლის მარტში „I სტერეო“-ს ორ ტელეწამყვან გოგოს შეასრულებინა დღისით პირდაპირ ეთერში „ქართლის დედის“ გაქრობის ფოკუსი. იმისათვის, რათა მომავალში ეს ფოკუსი არავის გაემეორებინა, ვადაჭკორიამ თავის წიგნში „ასოცდაერთი ფოკუსი“ გაამხილა მისი საიდუმლო.
ზურაბ ვადაჭკორიამ გასტროლებით შემოიარა 48 ქვეყანა. ის კითხულობდა ლექციებს თეატრალურ და საესტრადო-საცირკო ინსტიტუტში, ამზადებდა ახალ ტრიუკებს.
ილუზიონისტი, 2018 წლის 1 მარტს, 57 წლის ასაკში ავადმყოფობის შედეგად გარდაიცვალა. დარჩა მეუღლე და ორი შვილი — მირანდა და ნიკა.
2018 წლის 19 მარტს თბილისის დიდი საკონცერტო დარბაზის წინ გაიხსნა ზურაბ ვადაჭკორიას ვარსკვლავი. ვარსკვლავის გახსნამდე მისი ხსოვნისადმი მიძღვნილი საღამო გაიმართა, სადაც მსახიობებმა და სხვადასხვა ცნობილმა ადამიანებმა მისი შემოქმედებითი ცხოვრება გაიხსენეს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 24 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1961 კატეგორია:გარდაცვლილი 1 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 2018 კატეგორია:ქართველი ილუზიონისტები კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები ზურაბ
ბანტაიანი (სებუ)
ბანტაიანი (ოფიციალურად ბანტაიანის მუნიციპალიტეტი; Munisipalidad sa Bantayan; Bayan ng Bantayan) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი სებუს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 86 247 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 25 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:სებუს პროვინციის მუნიციპალიტეტები
Formica herculanea
Formica herculanea — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Formica-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
რეპევკა (ბელებეის რაიონი)
რეპევკა (Репьевка; Репьевка) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბელებეის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 29 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბელებეიდან დაშორებულია 12 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია აქსაკოვო, რომელიც დაშორებულია 23 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ (58%).
სქოლიო
კატეგორია:ბელებეის რაიონის სოფლები
Down to Earth (სიმღერა)
Down to Earth — პიტერ გებრიელის სიმღერა, რომელიც დაიწერა ფილმისთვის WALL-E. სიმღერას მნიშვნელოვანი წარმატება ხვდა წილად. სხვადასხვა მიზეზის გამო იგი არ შესრულდა 2009 ოსკარის დაჯილდოებაზე, სადაც წარდგენილი იყო კატეგორიაში საუკეთესო სიმღერა ფილმიდან. მიუხედავად ამისა, იგი სრულდებოდა მუსიკოსის 2009 წლის საკონცერტო ტურნეს მსვლელობისას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:2008 წლის სინგლები კატეგორია:პიტერ გებრიელის სიმღერები
ტყისყურძენა
ტყისყურძენა — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში აჭარიდან.
სახელწოდება იმის მიხედვით შეერქვა, რომ ძალიან ჰგავს გარეულ ყურძენს. გავრცელებულია აჭარაში, ხულოს ტყეებში და გზების პირას.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო და საშუალოზე მცირე ზომისაა, მომრგვალო ან განივოვალური, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე თითქმის შიშველია და მხოლოდ უმნიშვნელო შებუსვა გასდევს ძარღვების გასწვრივ. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი მცირე ზომისაა, ცილინდრული ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, ზოგჯერ განტოტვილი და ფრთიანი, კუმსიცაა და თხელიც. მარცვალი მცირე ზომისაა, მომრგვალო ან რამდენადმე შებრტყელებული, მუქი ლურჯი, ცვილისებრი ფიფქით მცირედ დაფარული. კანი სქელი და უხეში აქვს. მარცვლები მტევანში არათანაბრად მწიფდება. რბილობი წვნიანი და ხორციანია. გემო — სასიამოვნო, წვენი — შეფერილი.
ტყისყურძენა საშუალო ან ძლიერი ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 155-163 დღეა. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის მეორე ნახევრიდან შედის. მტევნის საშუალო წონა 88-136 გრამია. დაბალმოსავლიანია. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 20-24.5%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8.0-12.3 გ/ლ-ს.
მოსავლიანობისა და გემური თვისებების მიხედვით სამეურნეო ღირებულებას მოკლებულია.
ლიტერატურა
კატეგორია:აჭარის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
Formica heteroptera
Formica heteroptera — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Formica-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ჭანჭიკი
მინი|270პქ|ჭანჭიკი ჭანჭიკი — მანქანათა ნაწილებისა და ნაგებობათა გასართი შეერთებისათვის განკუთვნილი დეტალი. ჭანჭიკი ღეროა, რომელსაც ერთ ბოლოზე აქვს კუთხვილი, მეორე ბოლოზე კი — სხვადასხვა ფორმის ექვსკუთხა ან ოთხკუთხა თავი. ჭანჭიკს ამზადებენ ნახშირბადიანი, მცირედ ლეგირებული ან სპეციალური ფოლადისაგან, თითბირისგან და სხვ.
ყოველდღიურ ქართულ მეტყველებაში ჭანჭიკის აღსანიშნავად გავრცელებულია რუსული ენიდან შემოსული ბარბარიზმი „ვინტი“ (რუს. Винт; გერმანული სიტყვიდან Gewinde, „ხრახნი“).
ლიტერატურა
კატეგორია:ხრახნიანი სამაგრი ნაკეთობები
გრიგოლ ღვთისმეტყველი
thumb|წმ. გრიგოლი ღვთისმეტყველი (ქორას მონასტრის ფრესკა, სტამბული) წმინდა გრიგოლი ღვთისმეტყველი, გრიგოლ ნაზიანზელი (უმცროსი) (Γρηγόριος ὁ Ναζιανζηνός, Grēgorios ho Nazianzēnos; დ. დაახლ. 330, არიანზი, ნაზიანზის მახლობლად, კაპადოკია, — გ. დაახლ. 390, იქვე) — ბერძენი საეკლესიო მოღვაწე და მოაზროვნე, ბერძნული პატრისტიკის ერთ-ერთი ცნობილი წარმომადგენელი ბასილი დიდსა და გრიგოლ ნოსელთან („კაპადოკიელი მამები“) ერთად.
მამამისი, სახელად ასევე გრიგოლი კაპადოკიის ქალაქ ნაზიანზის ეპისკოპოსი იყო. მღვდლად აკურთხეს 362 წელს. ბასილ დიდთან ერთად ებრძოდა არიანელობას. 372 წელს დაადგინეს სასიმას ეპისკოპოსად, თუმცა გრიგოლმა უარი განაცხადა და ნაზიანში განმარტოვდა. ცნობილი იყო წმინდა სამების დოქტრინის და ნიკეის კრების მოძღვრების დაცვით. 380 წელს არჩეული იყო კონსტანტინეპოლის პატრიარქად, თუმცა ეპისკოპოსთა ერთი ნაწილის წინააღმდეგობის გამო დატოვა ტახტი და კაპადოკიაში დაბრუნდა. გარდაიცვალა იქვე, დაახლოებით 390 წელს (მოიხსენიება 25 იანვარს).
გრიგოლ ნაზიანზელი ძალზე პოპულარული იყო ძველ ქართულ მწერლობაში. მის თხზულებებს თარგმნიდნენ ცნობილი მოღვაწეები: გრიგოლ ოშკელი, ექვთიმე მთაწმიდელი, დავით ტბელი, ეფრემ მცირე და იოანე პეტრიწი. გრიგოლ ნაზიანზელი დიდად აფასებდა მეგობრობას ადამიანთა შორის; იცავდა ფილოსოფიისა და რწმენის ურთიერთსაჭიროებას; მისთვის მთავარი იყო ზნეობრივი მოქმედება და საქმის უპირატესობა გააზრების, ანუ „სიტყვით ქმნის“ მიმართ. როგორც ბიზანტიაში, ისე საქართველოში „კაპადოკიელთა რენესანსი“ წინ უძღოდა „პროკლეს რენესანსს“.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:IV საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები კატეგორია:კაბადოკიელი ქრისტიანი წმინდანები კატეგორია:გარდაცვლილი 390 კატეგორია:კონსტანტინოპოლის არქიეპისკოპოსები კატეგორია:დაბადებული 330
ტკბილი ყურძენი
ტკბილი ყურძენი — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში კახეთიდან.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე დაფარულია საშუალო სისქის აბლაბუდისებრ-ჯაგრისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი ააშუალო ზომისაა, კონუსური ან ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, ფრთიანი, იშვიათად უმხრო, საშუალო სიკუმსის ან მეჩხერი. მარცვალი წვრილი ან საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, ზოგჯერ შებრტყელებული, მომწვანო-მოყვითალო, მზის მხარეზე ყავისფერი ლაქებით. რბილობი წვნიანია.
ტკბილი ყურძენი საშუალო ზრდისა და საშუალომოსავლიანია. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის მეორე ნახევარში შედის. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 19%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 7.0 გ/ლ-ს.
გამოიყენება საკუპაჟე ღვინომასალად.
ლიტერატურა
კატეგორია:კახეთის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
ილია მესტვირიშვილი
ილია ალექსანდრეს ძე მესტვირიშვილი (დ. 1917) — საქართველოს პარლამენტის დეპუტატი ქისტაურის 197 საარჩევნო ოლქიდან. დაიბადა თელავის მუნიციპალიტეტის სოფელ კურდღელაურში. 1942-1943 ილია მესტვირიშვილი შევიდა ჯარის რიგებში. მესტვირიშვილი სკკპ წევრია 1944 წლიდან. 1961 წელს ილია მესტვრიშვილი აირჩიეს საქართველოს კპ თელავის რაიკომის მეორე მდივნად. 1958 წლიდან 1961 წლამდე მუშაობდა თელავის რაიონის მშრომელთა დეპუტატების საბჭოს აღმასკომის სოფლის მეურნეობის ინპექციის მთავარ აგრონომად.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1917 კატეგორია:თელავის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
დალარ-დაშბულაგი
დალარ-დაშბულაგი (Dəllər Daşbulaq) — სოფელი აზერბაიჯანში, განჯა-ყაზახის რეგიონის შამქორის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შამქორის რაიონის სოფლები
კლაიდი (ტასმანია)
კლაიდი (Clyde River) — მდინარე ავსტრალიაში. მდებარეობს ტასმანიის შტატში ამავე სახელწოდების კუნძულზე. მისი სიგრძე შეადგენს 97.3 კილომეტრს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტასმანიის მდინარეები
მორა (პორტუგალია)
მორა (Moura) — ქალაქი პორტუგალიაში. მდებარეობს მორის მუნიციპალიტეტში. ქალაქის მოსახლეობა 2004 წლის აღწერით შეადგენდა 10000 კაცს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პორტუგალიის ქალაქები
კონსტანტინე ჯავრიშვილი (პოლიტიკოსი)
კონსტანტინე რომანის (ტარიელის) ძე ჯავრიშვილი (ჯავროვი; დ. 16 სექტემბერი, 1886, თბილისი, — გ. უცნობია) — ქართველი პოლიტიკური მოღვაწე.
1905 წელს დაამთავრა თბილისის I გიმნაზია და შევიდა მოსკოვის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე. იმავე წელს გაწევრიანდა სოციალისტ-რევოლუციონერთა (ესერთა) პარტიაში და მის სამხედრო ორგანიზაციაში. 1906 წელს დააპატიმრეს და მიუსაჯეს ციმბირში გადასახლება. გზიდან გაიქცა და არალეგალურ მდგომარეობაზე გადავიდა. რევოლუციურ საქმიანობას ეწეოდა კასპიის ზღვის სავაჭრო ფლოტის მეზღვაურთა შორის, რომლებმაც პროფკავშირის და მისი ბეჭდვითი ორგანოს რედაქტორად აირჩიეს. 1908 წელს საფრანგეთში გაიხიზნა და პარიზის უნივერსიტეტში ისტორიასა და სოციოლოგიაში ლექციებს ისმენდა. 1911 წელს ბაქოში განაგრძობდა პარტიულ მუშაობას, თანამშრომლობდა ადგილობრივ პრესასთან. 1912-1914 წლებში კვლავ დააპატიმრეს და ციმბირში გადაასახლეს, სადაც კრასნოიარსკის და ენისეის ციხეებში იხდიდა სასჯელს. ხელმეორე გადასახლების დროს მუშაობდა ენისეის გუბერნიის მინუსინის მაზრასა და მინუსინსკში, კოოპერატიულ სფეროში.
1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ ერთხანს იყო სოციალისტ-რევოლუციონერთა პარტიის წარმომადგენელი ენისეის გუბერნიის „თავდაცვის კომიტეტში“, შემდეგ პეტროგრადში მუშაობდა მთავარ საადგილმამულო კომიტეტში. ამავე დროს იყო გლეხთა დეპუტატების საბჭოსთან არსებული „ბეჭდვითი კაბინეტის“ წევრი-რედაქტორი. საქართველოში დაბრუნების შემდეგ იყო ესერთა რუსულენოვანი პარტიული ორგანოს „დელო ნაროდას“ („Дело народа“) რედაქტორი. 1917 წლის ნოემბერში თბილისში შემდგარ პირველ ეროვნულ ყრილობაზე კონსტანტინე ჯავრიშვილი ეროვნული საბჭოს წევრად დასახელდა ესერთა პარტიიდან და მის შემადგენლობაში შედიოდა ამ საკანონმდებლო ორგანოს უფლებამოსილების ამოწურვამდე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 16 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1886 კატეგორია:ქართველი პოლიტიკოსები კატეგორია:ქართველი რევოლუციონერები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
ვალუას დინასტია
ვალუა (Valois) — საფრანგეთის სამეფო დინასტია, რომლის სამი შტო მბრძანებლობდა საფრანგეთში 1328-1589 წლებში. ვალუას დინასტია წარმოადგენდა კაპეტინგების დინასტიის შტოს. მისი პირველი წარმომადგენელი იყო ფილიპ VI, რომელიც 1328 წელს ფრანგმა ბარონებმა გაამეფეს. მათ მმართველობაში საფრანგეთი ეომებოდა ინგლისს (ასწლიანი ომი), ადგილი ჰქონდა პარიზის აჯანყებას (1357, 1358), ჟაკერიას, ჟანა დ’არკის გამოსვლას, არმანიაკებისა და ბურგინიონების ურთიერთ ბრძოლას, ჩაისახა აბსოლუტიზმი, დაიწყო იტალიური ომები. უშვილო შარლ VIII-ის სიკვდილით შეწყდა ვალუას დინასტიის პირდაპირი შტო, რომლის მოსპობის შემდეგ გამეფდა ვალუას დინასტიის გვერდითი, ორლეანის შტოს წარმომადგენელი ლუი XII. უძეო ლუი XII-ის შემდეგ ტახტზე ავიდა ანგულემის შტოს წარმომადგენელი ფრანსუა I. უშვილო ანრი III-ის სიკვდილით დასრულდა ვალუას დინასტიის მეფობა და სამეფო ტახტი დაიკავა ანრი ბურბონმა.
მთავარი შტო: ვალუა
ფრანგულად: Valois
გვერდითი შტო: ვალუა-ორლეანი
ფრანგულად: Valois-Orleans
გვერდითი შტო: ვალუა-ანგულემი
ფრანგულად: Valois-Angoulême
ლიტერატურა
კატეგორია:საფრანგეთის ისტორია კატეგორია:საფრანგეთის დინასტიები კატეგორია:ბურგუნდიის ჰერცოგები კატეგორია:მსოფლიოს სამეფო დინასტიები კატეგორია:დინასტიები
ძველი საკრამულო
ძველი საკრამულო — სოფელი საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის დუშეთის მუნიციპალიტეტში, ბაზალეთის თემში. მდებარეობს ბაზალეთის პლატოზე, ბაზალეთის ტბის სამხრეთით. ზღვის დონიდან 1040 მ. დუშეთიდან 8 კმ.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 32 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბარილი
ბარილი (ოფიციალურად ბარილის მუნიციპალიტეტი; Munisipalidad sa Baril; Bayan ng Baril) ― მეორე კლასის მუნიციპალიტეტი სებუს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 80 715 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 42 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:სებუს პროვინციის მუნიციპალიტეტები
პეტერ ჰუხელი
პეტერ ჰუხელი (Peter Huchel; დ. 3 აპრილი, 1903, ლიხტერფელდე, ბერლინთან — გ. 30 აპრილი, 1981, ტაუფენბადენი) —  გერმანელი მწერალი.
ბაიამო
ბაიამო დაარსებულია ესპანელი კონკისტადორის დიეგო ვალესკეს დე კუელიარის მიერ 1513 წლის 5 ნოემბერს. XVI საუკუნეში ბაიამო იყო სოფლის მეურნეობის და ვაჭრობის ცენტრი კუბაში. დამოუკიდებლობისათვის ომის დროს 1868—1878 წლებში აჯანყებულების მნიშვნელოვანი ცენტრი. ქალაქი ითვლება კუბის ჰიმნის „ბაიამესას“ სამშობლოდ.
პეტერ ჰუხელი
ბიოგრაფია
1971 წლამდე ცხოვრობდა გდრ-ში, შემდეგ იტალიასა და გფრ-ში. თავდაპირველად იყენებდა ტრადიციულ, კონვენციურ ფორმასა და გამოსახვის საშუალებებს, თანდათანობით გადავიდა ურითმო, შინაგან რიტმზე დაფუძნებულ ლექსებზე. მისმა ლირიკამ ფილოსოფიური ხასიათი მიიღო, ყურადღების ცენტრში დააყენა ადამიანის ეგზისტენციური შეჭირვება (კრებულები: „ლექსები“, 1948; „შარაგზები, შარაგზები“, 1963; „დათვლილი დღეები“, 1972). ჰუხელს მიღებული აქვს რამდენიმე ლიტერატურული პრემია, იყო რამდენიმე აკადემიის წევრი.
სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 1903 კატეგორია:გარდაცვლილი 1981 კატეგორია:ბერლინელი მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის გერმანელი პოეტები კატეგორია:გერმანელი მამაკაცი პოეტები კატეგორია:გერმანულენოვანი პოეტები კატეგორია:XX საუკუნის გერმანელი მამაკაცი მწერლები
ბაიამო
ქალაქში განვითარებულია კვების მრეწველობა, ბაიამოს სიახლოვეს მოიპოვება მანგანუმის მადანი. ბაიამოს უნივერსიტეტი ერთ-ერთი ყველაზე დიდი უნივერსიტეტია კუბაში. ქალაქის ცენტრში დაცულია მრავალრიცხოვანი კოლონიური პერიოდის არქიტექტურული ძეგლები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კუბის ქალაქები
ლაკლაკიძეების ჭედური ხატი
მინი|ლაკლაკიძეების ხატი. [[ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმი]] ლაკლაკიძეების ჭედური ხატი — XI საუკუნის ქართული ჭედური ხელოვნების ძეგლი, მოოქრული ვერცხლის ხატი (80×64 სმ). შესრულებულია ლაკლაკიძეთა ოჯახის (ჩორჩანელების განშტოება) დაკვეთით, ზარზმის მონასტრისათვის. ცენტრში გრავირებული ორნამენტის ფონზე გამოსახულია ღვთისმშობელი და ყრმა იესო, რომელთა სახეები ფერწერულია. განსაკუთრებით საინტერესოა ფართო ჩარჩოზე (13 სმ) მაღალი რელიეფითა და დიდი პროფესიული ოსტატობით შესრულებული ქრისტესა და ღვთისმშობლის ცხოვრების ამსახველი მრავალფიგურებიანი კომპოზიციები. XVI საუკუნიდან ინახებოდა შემოქმედის მონასტერში. 1924 წლიდან ძველი ქართული ხელოვნების მუზეუმში. ამჟამად ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმშია.
ხატი განხილულია ბაქრაძისა და კონდაკოვის ნაშრომებში, ასევე შეტანილია დიმიტრი ერმაკოვის კატალოგშიც (№121).
ხატს თან ახლავს მოხდენილი ასომთავრულით შესრულებული ვრცელი საქტიტორო წარწერა, რომელიც ოთხივე მხარეს შემოუყვება ცენტრალურ გამოსახულებას ჩარჩოს შიდა ვიწრო დაფერდებაზე. წარწერიდან ირკვევა, რომ ხატის შემწირველი არის „გლახაკი ეპრაქსია“, დედა „ერისთავთ ერისთავისა მირიანისა და ხურციკისა“ – ლაკლაკისძეთა საგვარეულოდან.
ხატის საქტიტორო წარწრა:
შერლოკ ჰოლმზი (ფილმი)
შერლოკ ჰოლმზი (Sherlock Holmes) — 2009 წლის სათავგადასავლო ფილმი, რომელიც დაფუძნებულია ართურ კონან დოილის მიერ შექმნილი პერსონაჟზე, დეტექტივ შერლოკ ჰოლმზზე. ფილმის რეჟისორია გაი რიჩი, პროდიუსერები კი ჯოელ სილვერი, ლაიონელ ვაგრამი, სუზან დაუნი და დენ ლინი. მაიკლ რობერტ ჯონსონის, ენტონი პეკჰემისა და საიმონ კინბერგის სცენარს საფუძვლად უდევს ლაიონელ ვიგრამის მიერ შექმნილი ამბავი. რობერტ დაუნი უმცროსი და ჯუდ ლოუ ასრულებენ შესაბამისად შერლოკ ჰოლმზის და დოქტორი უოტსონის როლებს. ფილმის გაგრძელება, „შერლოკ ჰოლმზი: აჩრდილების თამაში“ 2011 წლის 16 დეკემბერს გამოვიდა.
სიუჟეტი
ჰოლმზი იძიებს მკვლელობათა სერიას, რომელიც დაკავშირებულია საკულტო რიტუალებთან. მარკ სტრონგი განასახიერებს ლორდ ბლექბუდს, რომელიც სიკვდილით დასჯის შემდეგ როგორღაც ახერხებს დაბრუნებას. ამ მოვლენით მან მოიპოვა ხალხის შიში და მასონების ლოჟის მხარდაჭერა, რის გამოყენებასაც ცდილობს ბრიტანეთის იმპერიის აღსადგენად.
ჯილდოები
ფილმის ამერიკული პრემიერა გაიმართა 2009 წლის 25 დეკემბერს. ბრიტანეთში კი ის გამოვიდა 26 დეკემბერს. სურათმა დაიმსახურა კრიტიკოსების პოზიტიური შეფასება. შერლოკ ჰოლმზი ნომინირებული იყო ორ ოსკარზე, მათ შორის საუკეთესო ორიგინალური საუნდტრეკისა და მხატვრული გაფორმებისთვის, რომელიც დათმო ფილმებთან „მფრინავი სახლი“ და „ავატარი“. რობერტ დაუნი უმცროსმა მიიღო ოქროს გლობუსი საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის მიუზიკლსა ან კომედიაში
სქოლიო
კატეგორია:2009 წლის ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:ბრიტანული ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:ფილმები შერლოკ ჰოლმზის შესახებ
Formica hewitti
Formica hewitti — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Formica-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
კავკასია (მრავალმნიშვნელოვანი)
კავკასია შეიძლება აღნიშნავდეს:
ნოდარ კაკაბაძე
ნოდარ მეთოდეს ძე კაკაბაძე (დ. 23 სექტემბერი, 1923, თბილისი — გ. 23 სექტემბერი, 2007, იქვე) — ქართველი ლიტერატურათმცოდნე, გერმანისტი და პედაგოგი, ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1968), პროფესორი (1971). ეკუთვნის ნაშრომები ქართულ-გერმანულ ლიტერატურულ ურთიერთობათა საკითხებზე („კავკასია და საქართველო გერმანულ ლიტერატურაში“, 1963, თანაავტორი ნ. რუხაძე; „საქართველოს რეცეფცია გდრ-ის ლიტერატურაში“, 1978; „ფიქრები საქართველოს შესახებ“, 1979, რუსულ ენაზე; „შოთა რუსთაველი და ვოლფრამ ფონ ეშენბახი“, 1980, გერმანულ ენაზე და სხვა). იკვლევს ჰაინრიხ მანისა და თომას მანის შემოქმედებას („ჰაინრიხ მანის ცხოვრება და შემოქმედება“, 1956; "თომას მანი", 1967; "თომას მანი და ნიცშე", 1971, რუსულ ენაზე; „თომას მანი და დოსტოევსკი“, 1976, ქართულ, რუსულ და გერმანულ ენებზე; „თომას მანის რომანების ძირითადი თავისებურებანი“, 1978, გერმანულ ენაზე და სხვა). ეკუთვნის აგრეთვე „ნარკვევები XX საუკუნის გერმანული ლიტერატურიდან“ (1964), „პორტრეტები და სილუეტები“ (1973) და სხვა. ქართულ ენაზე თარგმნა ანა ზეგერსის, ერვინ შტრიტმატერის, ფრანც კაფკას, ნელი ზაქსის, ინგებორგ ბახმანისა და სხვათა ნაწარმოებები.
დაკრძალულია თბილისში, საბურთალოს საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები კატეგორია:ქართველი ლიტერატურათმცოდნეები კატეგორია:დაბადებული 24 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1924 კატეგორია:გარდაცვლილი 2007 კატეგორია:საბურთალოს პანთეონში დაკრძალულები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები ნ
ბრილიანტი
მინი|ბრილიანტები ბრილიანტი (brillant) — ალმასი, რომელსაც დამუშავების, ე.წ. ბრილიანტური დაწახნაგების საშუალებით აძლევენ სპეციალურ ფორმას. ბრილიანტური დაწახნაგება მაქსიმალურად გამოავლენს ქვის ბუნებრივ ელვარებას. დაწახნაგებული ბრილიანტი ორი შეთავსებული პირამიდის ფორმისაა, მათგან ერთი (ზედა) წაკვეთილია. გვირგვინისა და პავილიონის წახნაგები განლაგებულია რამდენიმე რიგად. გავრცელებულია წახნაგთა სამრიგოვანი განლაგება (ე. წ. სამმაგი ბრილიანტური დაწახნაგება). კლასიკური დაწახნაგების დროს ბრილიანტს 56 გვერდითი წახნაგი აქვს. წახნაგები იმგვარადაა განლაგებული, რომ სხივთა კონა, რომელიც ქვის ზედაპირს ეცემა, სრულ შინაგან არეკვლას განიცდის და ალმასში მაღალი დისპერსიის გამო სპექტრის ფერად სხივებად იშლება. ამიტომ არეკვლილ სინათლეში ბრილიანტი ნაირფერად ელვარებს. ბრილიანტის მასას ზომავენ კარატებით. დამუშავებულ ქვებს იყენებენ სამკაულად.
ფერარა
ფერარა (Ferrara, ემილ-რომ. Frara, ლათ. Ferraria) – იტალიის ქალაქი. მდებარეობს ემილია-რომანიის რეგიონში. ქალაქის მფარველად ითვლება წმინდა გიორგი. ქალაქის დღესასწაულია 23 აპრილი – გიორგობის დღესასწაული.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიის ქალაქები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იტალიაში
ფრიდრიხ რიუკერტი
ფრიდრიხ რიუკერტი (Friedrich Rückert; დ. 16 მაისი, 1788, ფრანკფურტი — გ. 31 იანვარი, 1866, ნოიზესი) — გერმანელი პოეტი, დრამატურგი და მთარგმნელი.
რიუკერტი ქართულად
1859 წელს ილია ჭავჭავაძემ თარგმნა მისი „მგზავრის მწუხრისეული სიმღერა“ (1833). იმავე წელს მისი მეორე ლექსი ერთდროულად თარგმნეს გ. ერისთავმა სათაურით „კარებთან“ და ილია ჭავჭავაძემ სათაურით „კართა თანა“ თორმეტმარცვლიანი ლექსით.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1788 კატეგორია:დაბადებული 16 მაისი კატეგორია:გერმანელი მამაკაცი პოეტები კატეგორია:გარდაცვლილი 1866 კატეგორია:გარდაცვლილი 31 იანვარი
პტერიგოტუსი
Pterygotus ესაა დღემდე ცნობილი სიდიდით მეორე ევრიპტერიდი და ყველა დროის ერთ-ერთი უდიდესი ფეხსახსრიანი. სიგრძით 2,3 მეტრს აღწევდა. თავის წინა ნაწილში გააჩნდა 2 დიდი ზომის, ცენტრალურ ნაწილში კი 2 პატარ ზომის თვალი, 4 წყვილი სასიარულო ფეხებისა, მე-5 წყვილი კი გარდაქმნილი იყო საცურაო ფარფლებად. ასევე გააჩნდა წყვილი ქელიცერებისა, რაც გამოიყენებოდა მსხვერპლის დასაჭერად. სხეულის წინა 6 სეგმენტი (თავის გამოკლებით), ან კუდის დანაყოფები შეიცავდა ლაყუჩებსა და ცხოველის სასქესო ორგანოებს.
ევრიპტერიდის დიდი ზომის თვალები მიმანიშნებელია იმისა, რომ მტაცებელ Pterygotus კარგად შეეძლო ორიენტირება, გადაადგილდებოდა დიდი ზომის ფარფლების მეშვეობით, შესაძლებელია ამ მიზნით იყენებდა კუდსაც. Pterygotus ცხოვრობდა სილურული პერიოდიდან-შუა დევონამდე. ენათესავებოდა დიდი ზომის ევრიპტერიდს - Jaekelopterus rhenaniae და სლიმონიას. ნაშთები ნაპოვნია ყველა მატერიკაზე, ანტარქტიკის გარდა. პალეოზოურ ზღვებში იგი ერთ-ერთი მოწინავე მტაცებელი იყო. ბინადრობდა წყალმარჩხ სანაპირო ზოლში. იკვებებოდა თევზებით, ტრილობიტებით და სხვა არსებებით. სავარაუდოდ Pterygotus იმალებოდა ქვიშაში და ამგვარად უსაფრდებოდა მსხვერპლს, ნადავლის გამოჩენისთანავე კი დიდი სისწრაფით ჩაავლებდა მას გიგანტურ ქელიცერებს.
პატარა ევრიპტერიდებისაგან განსხვავებით (მაგალითად, როგორიცაა Megalograptus), Pterygotus არ შეეძლო ზღვის მიტოვება კანის გამოცვლისა და კვერცხების დადების მიზნით. სავარაუდოდ, იგი ზღვებიდან გადადიოდა მდინარეებსა და ტბებში ახალი ნადავლის მოსაძიებლად.
Pterygotus შეეძლო მეტად მოხერხებულად გადაადგილება წყალში. გადასაადგილებლად იყენებდა როგორც ფარფლებს, ისევე გიგანტურ კუდს, ფეხების მეშვეობით კი იცავდა წონასწორობას. მიუხედავად იმისა, რომ Pterygotus ნაშთები საკმაოდ ხშირია, სრულყოფილი ჩონჩხი იშვიათია. იგი იყო ერთ-ერთი უკანასკნელი გიგანტური ზღვის მორიელებიდან, ვინაიდან კარბონულისა და პერმულის ევრიპტერიდები შედარებით პატარები (10-30 სმ) იყვნენ. გიგანტური ზღვის მორიელების გაქრობის ერთ-ერთი მიზეზი წყალში მათი საკმაოდ ნელი მოძრაობა იყო, რის გამოც ადვილად ხდებოდნენ ზღვის ისეთი გიგანტური მტაცებელი თევზების მსხვერპლნი, როგორიცაა Dunkleosteus.
სხვა
Pterygotus გამოჩნდა ბიბისის დოკუმენტური სერიების ციკლში Walking with Monsters, სადაც იგი თავს ესხმის გიგანტურ მორიელს - Brontoscorpio, რომელიც დევონური პერიოდის უყბო თევზს Cephalaspis მისდევს.
ჰაზირაჰმედლი
ჰაზირაჰმედლი (Hazırəhmədli) — სოფელი აზერბაიჯანში, გორანბოის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა  —  2 447  კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გორანბოის რაიონის სოფლები
ულრიხ ფონ ჰუტენი
thumb|right|ულრიხ ფონ ჰუტენი ულრიხ ფონ ჰუტენი (Ulrich von Hutten; დ. 21 აპრილი. 1488, შტეკელბერგი — გ. 29 აგვისტო. 1523, კ. უფენაუ, ციურიხის ტბა) — გერმანელი ჰუმანისტი, მწერალი, პოლიტიკური მოღვაწე. ეკუთვნოდა რაინდთა წოდებას. იყო ერფრუტის ჰუნანისტთა წრის აქტიური წევრი, „ბნელი ადამიანების წერილების“ (1515-1517) ერთ-ერთი მთავარი ავტორი; ამხელდა სამღვდელოების სქოლასტიკურ ცრუმეცნიერებას და გახრწნილობას. გამოდიოდა საერო კულტ. განვითარების მომხრედ, თავის პუბლიცისტიკაში ოსტატურად იყენებდა კათოლ. დოგმების კრიტიკის რაციონალისტურ მეთოდს. გერმ. რეფორმაციის დაწყების შემდეგ, მიემხრო მ. ლუთერის ირგვლივ შემოკრებილ ოპოზიციას. მოითხოვდა, აშკარა ომს, პაპობასა და მთავრებთან. მონაწილეობდა რაინდთა აჯანყებაში გერმანიაში 1522–1523 წლებში, რომლის დამარცხების შემდეგ გაიქცა შვეიცარიაში, სადაც მალე გარდაიცვალა. ჰუტენს ეკუთვნის სატირულ-პოლემიკური ლექსები, დიალოგები, მოწოდებები, ღია წერილები, პამფლეტები. წერდა ჯერ ლათინურ ენაზე, შემდეგ გერმანულზეც.
ლიტერატურა
კატეგორია:გერმანელი ჰუმანისტები კატეგორია:დაბადებული 21 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1488 კატეგორია:გარდაცვლილი 29 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1523 კატეგორია:სიფილისით გარდაცვლილები
ბარტოლომეუ დიაში
thumb|right|ბარტოლომეუ დიაში
ბართოლომეუ დიაშ დი ნოვაიში (პორტ. Bartolomeu Dias de Novaes) (დაახ. დ. 1450 — გ. 1500) — პორტუგალიელი მეზღვაური-მკვლევარი. 1487 წელს ინდოეთისკენ საზღვაო მარშრუტის ძიებისას პირველი ევროპელი გახდა, რომელმაც აფრიკას სამხრეთიდან შემოუარა. აღმოაჩინა კეთილი იმედის კონცხი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პორტუგალიელი მოგზაურები კატეგორია:დაბადებული 1450 კატეგორია:გარდაცვლილი 1500 კატეგორია:შუა საუკუნეების მოგზაურები
Formica hirta
Formica hirta — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Formica-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
დეივი (მდინარე)
დეივი (Davey River) — მდინარე ავსტრალიაში. მდებარეობს ტასმანიის შტატში ამავე სახელწოდების კუნძულზე. მისი სიგრძე შეადგენს 52.7 კილომეტრს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტასმანიის მდინარეები
როდნიკი (ბელებეის რაიონი)
როდნიკი (Родники; Родники) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბელებეის რაიონში.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ (50%).
სქოლიო
კატეგორია:ბელებეის რაიონის სოფლები
ტარიელ ჯავრიშვილი
ტარიელ კონსტანტინეს ძე ჯავრიშვილი (ჯავროვი; დ. 10 მაისი, 1853, თბილისი, — გ. 1 სექტემბერი, 1910, ალექსანდროპოლი, ახლანდ. გიუმრი, სომხეთი) — ქართველი სამხედრო და საზოგადო მოღვაწე, რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-მაიორი (1910).
დაიბადა პოდპოლკოვნიკ კონსტანტინე სოლომონის ძე ჯავრიშვილის (ჯავროვი) ოჯახში. ჰყავდა ძმები — სოლომონი (შემდგომში პოლკოვნიკი, ღუნიბის ოკრუგის უფროსი) და ალექსანდრე (შემდგომში სამედიცინო სამსახურის კაპიტანი). მისი შვილი იყო პოლკოვნიკი ვასილ ჯავრიშვილი.
ტარიელ ჯავრიშვილი სამხედრო სამსახურში ირიცხებოდა 1871 წლიდან. დაამთავრა კადეტთა კორპუსი და პავლეს I სამხედრო სასწავლებელი (1876). მონაწილეობდა რუსეთ-ოსმალეთის ომში (1877-1878) (პორუჩიკი, შტაბს-კაპიტანი). ომის დამთავრების შემდეგ მსახურობდა დაღესტნის ოლქში, ხოლო 1894-1899 წლებში — კავკასიის სამხედრო ოლქის საარტილერიო სამმართველოში. 1899 წლიდან კავკასიის 1-ლი საარმიო კორპუსის 39-ე საარტილერიო ბრიგადის მოძრავი საარტილერიო პარკის უფროსი იყო. 1904 წელს მიიღო პოლკოვნიკის, 1910 წელს — გენერალ-მაიორის წოდება. სამხედრო სამსახურის გარდა ეწეოდა საზოგადოებრივ საქმიანობას. 1886-1890 წლებში იყო თბილისის სათავადაზნაურო-საადგილმამულო ბანკის საზედამხედველო კომიტეტის წევრი. დაჯილდოებული იყო წმ. ანას IV (1878) და II (1901), წმ. ვლადიმერის IV (1898), წმ. სტანისლავის III (1879) და II (1892) ხარისხის ორდენებით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1853 კატეგორია:დაბადებული 10 მაისი კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:გარდაცვლილი 1 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1910 კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გენერალ-მაიორები კატეგორია:ქართველი გენერლები კატეგორია:წმინდა ანას IV ხარისხის ორდენის კავალრები კატეგორია:წმინდა ანას II ხარისხის ორდენის კავალრები კატეგორია:წმინდა ვლადიმერის IV ხარისხის ორდენის კავალრები კატეგორია:წმინდა სტანისლავის III ხარისხის ორდენის კავალრები კატეგორია:წმინდა სტანისლავის II ხარისხის ორდენის კავალრები
ტყუპკვირტა
ტყუპკვირტა — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში ქართლიდან.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი დიდი ზომისაა, ხუთნაკვთიანი, მომრგვალო ფორმის. ფოთლის ქვედა მხარე შეუბუსავია. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ან დიდი ზომისაა, კონუსური ფორმის, უმხრო, კუმსი ან საშუალო სიკუმსის. გვხვდება მეჩხერი მტევნებიც. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან ოდნავ ოვალური, შავი ფერის, ცვილისებრი ფიფქით საშუალოდ დაფარული. კანი სქელი და მვვრივი აქვს, რბილობი — წვნიანი და ხორციანი, წვენი — მეუფერავი. ტყუპკვირტა მიეკუთვნება სიმწიფის საგვიანო პერიოდის საღვინე ვაზის ჯიშს. ვაზი ძლიერი ზრდისა და საშუალოზე უხვმოსავლიანია.
გამოიყენება სუფრის წითელი მშრალი ღვინის დასამზადებლად.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართლის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
რამლა
რამლა (ებრ. ‏רַמְלָה‏‎, არაბ.: الرملة‎ ) — ქალაქი ისრაელში, რომელიც მდებარეობს ისრაელის სანაპირო დაბლობზე. ეკუთვნის ცენტრალურ ადმინისტრაციულ ოლქს. არის რამლას ადმინისტრაციული ქვედანაყოფის ცენტრი. მდებარეობს თელ -ავივის აღმოსავლეთით 24 კმ -ში.
მოსახლეობა—2020 წლის მდგომარეობით  76,246  კაცი. ქალაქი ძირითადად ებრაულია,   არაბები უმცირესობას შეადგენენ.
რამლა დაარსდა ახ.წ. 705-715 წლებში. ომაიანთა გუბერნატორის და მომავალი ხალიფა სულეიმან იბნ აბდ-ალ-მალიქის მიერ.
ისტორია და ღირსშესანიშნაობები
რამლა არაბების მიერ დაარსებული  ერთადერთი ქალაქია პალესტინაში. სახელი მომდინარეობს არაბული სიტყვიდან ქვიშა. ქალაქი  716 წელს დააარსა ხალიფა სულეიმანმა, რომელიც აპირებდა პალესტინის დედაქალაქად ექცია ახლომდებარე ლიდას ნაცვლად. მისი მეფობის დროს აღადგინეს ციხის კედლები, ბაზარი და დიდი მეჩეთი. იმდროინდელი შენობებიდან შემორჩენილია მხოლოდ 27 მეტრიანი მინარეთი ("თეთრი კოშკი"), რომელიც მე -13 საუკუნეში დასრულდა ბეიბარს I - ის მიერ.
პირველი ჯვაროსნული ლაშქრობის დროს რამლა ჯვაროსნების  მოწინავე ციხესიმაგრეს წარმოადგენდა, სახელად რამსი (Rames). მას ასევე შეცდომით უწოდებდნენ არიმათიას. ამ ადგილას წარმოიშვა ფეოდალური სენიორია, რომლის  ცენტრი რამლა გახლდათ. მას მართავდნენ იბელინების გვარის რაინდები. 1187 წელს სალაჰ ად-დინმა დაიპყრო ქალაქი, ამავე დროს განადგურდა მისი სიმაგრეები, აშენდა მეჩეთი დანგრეული კათოლიკური ტაძრის ადგილზე. 1229-1260 წლებში ქალაქს კვლავ იბელინები მართავდნენ.