cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ვიქტორ კოკოჩაშვილი
ბიოგრაფია
ვიქტორ ივანეს ძე კოკოჩაშვილი დაიბადა 1904 წლის 12 ნოემბერს (ძველი სტილით 30 ოქტომბერი) ქალაქ ქუთაისში პროვიზორისა და პედაგოგის ოჯახში. 1922 წელს დაამთავრა ქუთაისის კლასიკური გიმნაზია და ჩაირიცხა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პედაგოგიური ფაკულტეტის ქიმიურ-ფარმაცევტულ განყოფილებაზე, რომელიც 1928 წელს დაამთავრა. 1927-1928 წლებში ვიქტორ კოკოჩაშვილი მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის არაორგანული ქიმიის კათედრის ასისტენტად, 1931 წელს ვიქტორ კოკოჩაშვილი დაინიშნა ქალაქ დნეპროპეტროვსკის ქიმიო-ტექნოლოგიური ინსტიტუტის არაორგანული ქიმიის კათედრის დოცენტად. 1936 წელს მას მიენიჭა ქიმიის მედიცინათა კანდიდატის სამეცნიერო ხარისხი დისერტაციის დაცვის გარეშე აირად ფაზაში ფოტოქიმიური რეაქციების კვლევაში. 1953-1973 წლებში იგი იყო ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკური ქიმიის უცვლელი კათედრის გამგე. 1943 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია თემაზე: „წყალბადისა და ბრომის ნარევების წვის მოვლენის შესწავლა“. 1944 წელს მიენიჭა პროფესორის წოდება. 1961 წელს საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწის წოდება. 1968 წელს დაჯილდოვდა თსუ საიუბილეო და 1976-1980 წლებში ივანე ჯავახიშვილის მედლებით. 1986 წლის 17 აპრილს ხანმოკლე ავადმყოფობის შედეგად გარდაიცვალა.
ვიქტორ კოკოჩაშვილს მნიშვნელოვანი გამოკვლევები აქვს ქიმიური კინეტიკის დარგში და ითვლება საქართველოში ქიმიური კინეტიკის, როგორც სამეცნიერო მიმართულების დამფუძნებელი. იგი იყო ნობელის პრემიის ლაურეატის ნ.ნ სემიონოვის სკოლის თვალსაჩინო წარმომადგენელი. წყალბადისა და ქლორის ფოტოქიმიური რეაქციის კინეტიკის კვლევისას აღმოაჩინა სარეაქციო ჯაჭვების ურთიერთქმედება მაღალი ინტენსივობის სინათლეზე. დაადასტურა გოგირდის ანჰიდრიდის ფოტოქიმიური გარდაქმნის პროცესში არაგანშტოებულ ჯაჭვურ რეაქციაში აალების სითბური ბუნება. ნახშირწყალბადის ქლორირების რეაქციის შესწავლისას აირად ფაზაში განსაზღვრა ელემენტარული რეაქციების სიჩქარეთა მუდმივები, რის საფუძველზე აღმოჩენილ იქნა კავშირები ნივთიერების აღნაგობასა და რეაქციაში შესვლის უნარს შორის. წყალბადისა და ბრომის აირად ფაზაში რეაქციის შესწავლამ კი, ექსპერიმენტულად დაადასტურა კინეტიკის სკოლის მიღწევები აალებასა და წვაზე. აღმოაჩინა ალის ფრონტის არამდგრადობა და ჩამოაყალიბა მისი თეორია (1951 წელი).
ვიქტორ კოკოჩაშვილი არის 85 სამეცნიერო შრომისა და 24 სახელმძღვანელოსა და მონოგრაფიის ავტორი (1949-88), მათ შორისაა:
ვიქტორ კოკოჩაშვილის ხელმძღვანელობით თსუ ფიზიკური კვლევის კათედრაზე დაცული იქნა ათეულობით საკანდიდატო დისერტაციები. ვიქტორ კოკოჩაშვილი წლების მანძილზე იყო თსუ ქიმიის ფაკულტეტის ხარისხების მიმნიჭებელი სამეცნიერო საბჭოს თავმჯდომარე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ქიმიკოსები კატეგორია:დაბადებული 12 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1904 კატეგორია:გარდაცვლილი 17 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1986
ართურ კომპტონი
1919 წელს, კომპტონს მიენიჭა ეროვნული სამეცნიერო საბჭოს სტიპენდია, ეს სტიპენდია სტუდენტებს საშუალებას აძლევს, რომ სწავლა საზღვარგარეთ გააგრძელონ. კომპტონმა ფიზიკის სწავლა ინგლისში, ჰარვარდის უნივერსიტეტში განაგრძო, სადაც მან გამა-გამოსხივების გაფანტვა და შთანთქმა შეისწავლა. რაც შემდგომ მას კომტონის ეფექტის აღმოჩენაში დაეხმარა.
მეორე მსოფლიო ომის დროს, კომპტონი მანჰეტენის პროექტის ერთ-ერთი მთავარი ფიგურა იყო. სწორედ ამ პროექტის ფარგლებში შეიქმნა პირველი ბირთვული იარაღი. მისი მოხსენებები პროექტის დაწყებისას მნიშვნელოვან როლს თამაშობდა. 1942 წელს გახდა მეტალურგიული ლაბორატორიის ხელმძღვანელი, მის პასუხისმგებლობაში შედიოდა: ბირთვული რეაქტორების წარმოება, ურანის პლუტონიუმად გადაქცევა, პლუტონიუმის ურანისგან განცალკევება და ატომური ბომბის შემუშავება. მეტალურგიულ ლაბორატორიაში იგი ასევე ხელმძღვანელობდა X-10 გრაფიტის რეაქტორის დიზაინს და ოპერაციას. კომპტონმა პლუტონიუმის წარმოება 1945 წელს დაიწყო.
ომის შემდეგ, კომპტონი ვაშინგტონის უნივერსიტეტის ხელმძღვანელი გახდა. მისი მმართვლობის პერიოდში უნივერსიტეტმა მრავალი ცვლილება განიცადა: დასახელდა პირველი ქალი პროფესორი, ომის ვეტერინარების ამერიკაში დაბრუნების შემდეგ, უნივერსიტეტმა დააფიქსირა სტუდენტების ჩარიცხვის რეკორდული მაჩვენებელი.
ადრეული ცხოვრება
ართურ კომპტონი დაიბადა 1982 წლის 19 სექტემბერს, ოჰაიოში. დედამისი კატერინა კომპტონი 1939 წელს დაასახელეს როგორც წლის დედა. მამამისი ელიას კომპტონი იყო „ვუსტერის უნივერსიტეტის“ დეკანი, რომელშიც მოგვიანებით ართურიც სწავლობდა. მისი უფროსი ძმა კარლ კომპტონი რომელიც ასევე ვუსტერის უნივერსიტეტში სწავლობდა, ხოლო 1929 წელს პრინსტონის უნივერსიტეტში ფიზიკაში დოქტორის ხარისხი მიენიჭა, 1939 წლიდან 1948 წლამდე იყო მასაჩუსეტსის ტექტნოლოგიის ინსტიტუტის პრეზიდენტი. მის მეორე ძმას უილსონ კომპტონს, რომელიც ძმების მსგავსად ვუსტერის უნივერსიტეტში სწავლობდა, 1916 წელს ეკონომიკის დარგში დოქტორის ხარისხი მიენიჭა და იყო „ვაშინგტონის სახელმწიფო კოლეჯის“ პრეზიდენტი, მოგვიანებით, 1944 წლიდან 1951 წლამდე ხელმძღვანელობდა „ვაშინგტონის სახელმწიფო უნივერისტეტს“. სამივე მათგანი იყო „ალფა ტაუ ომეგას“ წევრი.
მას შემდეგ რაც ართურს დოქტორის ხარისხი მიენიჭა, ის, კარლი და უილსონი გახდა ჯგუფი სამი ძმისა, რომლებმაც პრინსტონის უნივერსიტეტის დოქტორის ხარისხი მოიპოვეს. მოგვიანებით, ისინი იყვნენ ტრიო ძმებისა, რომლებიც ხელმძღვანელობდნენ სამ სხვადასხვა ამერიკულ კოლეჯს. მათი და მერი დაქორწინდა მისიონერზე, ს. ჰერბეტ რაისზე, რომელიც მოგვიანებით გახდა „ფორმანის ქრისტიანული კოლეჯის“ ხელმძღვანელი. 1916 წლის ივნისში, კომპტონი დაქორწინდა ბეტი მაკკლოსკიზე, რომელთაც მოგვიანებით ორი ვაჟი, ართურ ალან კომპტონი და ჯონ ჯოზეფ კომპტონი ეყოლათ.
კომპტონი 1916-1917 წლებში, ფიზიკის კონსტრუქტორად მუშაობდა „მინესოტას უნივერსიტეტში“, ორი წლის განმავლობაში პიტსბურგში, „Westinghouse Lamp Company“-ში ინჟინრად. პირველი მსოფლიო ომის დროს მან შეიმუშავა სასიგნალო კორპუსის საჰაერო აპარატურა.
1919 წელს ართურმა აიღო სტიპენდია, რომელმაც მას საშუალება მისცა რომ სწავლა საზღვარგარეთ გაეგრძელებინა. მან სწავლა ინგლისში, კემბრიჯის უნივერსიტეტში განაგრძო, სადაც იგი ბრიტანელი ფიზიკოსის, ჯოზეფ ჯონ თომსონის შვილთან, ჯორჯ პეიჯიტ თომსონთან ერთად მუშაობდა. კომპტონმა აქ გამა-გამოსხივების შთანთქმა და გაფანტვა ისწავლა. მან აღნიშნა, რომ მიმოფანტული სხივები უფრო ადვილად შეიწოვებოდა, ვიდრე თავდაპირველი წყარო. მასზე რამდენიმე მეცნიერმა იქონია გავლენა, მათ შორისაა: ახალი ზელანდიელი წარმოშობის ინგლისელი ფიზიკოსი ერნესტ რეზერფორდი, ინგლისელი ფიზიკოსი ჩარლზ გალტონ დარვინი, ასტროფიზიკოსი ართურ ედინგტონი, ჯოზეფ ჯონ თომსონი და სხვა.
გარკვეული დროის განმავლობაში იგი იყო ერთ-ერთი ბაპტისტური ეკლესიის დეკანოზი.
ვაშინგტონის უნივერსიტეტში დაბრუნება
მეორე მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ, კომპტონმა თავისი თანამდებობა ჩიკაგოს უნივერსიტეტში დატოვა და დაბრუნდა ვაშინგტონის უნივერსიტეტში, სადაც იგი 1946 წელს გახდა უნივერსიტეტის რიგით მეცხრე ხელმძღვანელი. მისი ხელმძღვანელობის დროს უნივერსიტეტმა რამდენიმე ცვლილება განიცადა, მათ შორის: დასახელდა უნივერსიტეტის პირველი ქალი პროფესორი, მას შემდეგ რაც ომი დასრულდა და ვეტერინარები სამშობლოში დაბრუნდნენ, ვაშინგტონის უნივერსიტეტმა დააფიქსირა ახალი სტუდენტების ჩარიცხვის რეკორდული მაჩვენებელი. კომპტონის რეპუტაციამ და სამეცნიერო წრეებში კავშირებმა, მას საშუალება მისცა რომ უნივერსიტეტში მიეღო მრავალი ცნობილი მეცნიერ-მკვლევარი. მიუხედავად კომპტონის მიღწევებისა, ვაშინგტონის უნივერსიტეტი ბოლო ადგილზე იყო იმ უნივერსიტეტებს შორის, რომლებმაც აფრიკელ ამერიკელებს კარი გაუღეს.
კომპტონმა უნივერსიტეტის ხელმძღვანელობა 1954 წელს შეწყვიტა, თუმცა პენსიაზე გასვლამდე, 1961 წლამდე, იგი ამ უნივერსიტეტის პროფესორი იყო. პენსიაზე გასვლის შემდეგ მან დაწერა, ხოლო 1956 წელს გამოაქვეყნა „Atomic Quest“, რომელშიც აღწერილია ის, თუ რა წვლილი შეიტანა მან მანჰეტენის პროექტში.
გარდაცვალება და მემკვიდრეობა
ართურ კომპტონი გარდაიცვალა 1962 წლის 15 მარტს, ქალასშიდა სისხლჩაქცევით. დაკრძალულია ოჰაიოს შტატში, ვუსტერის სასაფლაოზე. გარდაცვალებამდე, იგი იყო კალიფორნიის უნივერსიტეტის პროფესორი.
არწნი
არწნი (Արծնի) — სოფელი სომხეთში, მდებარეობს ლორეს პროვინციაში, ზღვის დონიდან 1 700 მეტრი. მოსახლეობა 371 კაცი (2008).
კლიმატი არის ზომიერი მთის ჰავა, ცივი და ხანგრძლივი ზამთრით. ზაფხული ცხელი და შედარებით ტენიანი. წლიური ატმოსფერული ნალექები 600-700 მმ.
მოსახლეობა
მოსახლეობის ცვალებადობა წლების მიხედვით ასეთია. .
სქოლიო
კატეგორია:ლორეს პროვინციის სოფლები
წვირმის თემი
წვირმის თემი — თემი მესტიის მუნიციპალიტეტში. თემის შემადგენლობაში შედის სოფლები: ასკარტი, აცი, იელი, ჩობანი, წვირმი. თემის ცენტრია სოფელი წვირმი.
ზოგადი
2002 წლის აღწერის მონაცემებით თემში ცხოვრობდა 596 ადამიანი. 2014 წელს კი ფიქსირდება კლება, თემში ცხოვრობს 302 კაცი საიდანაც 155 მამაკაცია, ხოლო 147 ქალი
სქოლიო
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის თემები
ჟინვალის ნამოსახლარი და სამაროვანი
ჟინვალის ნამოსახლარი და სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტში, ყოფილ სოფელ ჟინვალში, მდინარე არაგვის მარჯვენა ნაპირზე, საქართველოს სამხედრო გზის პირას. ძეგლი მრავალფენიანია, განეკუთვნებოდა ძველი წელთაღრიცხვით ძვ. წ. V—IV ათასწლეულების მიჯნას, I და ახ. წ. VIII საუკუნეებს. ამჟამად დაფარულია წყლით. 1971-1985 წლებში გათხარა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის ჟინვალის არქეოლოგიურმა ექსპედიციამ.
ქვედა კულტურული ფენის ძლიერ დაზიანებულ ნამოსახლარზე გამოვლინდა ნახევარწრიული კერა, ცხოველთა ძვლები, ღია ნაცეცხლურები და მცირე ზომის ქვაყრილები, რომელთაგანაც ორი სარიტუალო დანიშნულებისაა. აღმოჩენილია თიხის ჭურჭლის ნატეხები ბაკოზე ტალღისებრი ორნამენტით, ძვლის, რქის, ობსიდიანისა და კაჟის იარაღები. ნამოსახლარის ნაშთი დაფარული იყო ორი მეტრი სისქის სტერილური თიხნარით, რომელშიც აღმოჩნდა ნამოსახლარი და ორი ქრონოლოგიური პერიოდის სამაროვანი. სამაროვანის ცენტრალურ ნაწილში აღმოჩნდა მოზრდილი ზომის, ნატეხი ქვის ორპირი წყობით ნაგები საცხოვრებელი კომპლექსის ნაშთი. ნამოსახლარზე გამოვლინდა ორმოები, რომლებშიც აღმოჩნდა I-IV საუკუნეების თიხის ქვევრების, დერგების, ქოთნების, ხელადების, ჯამების ნატეხები.
სამაროვანი განლაგებული იყო ერთიმეორეზე, ზოგ შემთხვევაში ხუთ ფენადაც. აღმოჩნდა 256 სამარხი. მათ შორის 217 — ორმოსამარხი, 13 — ქვამიწაყრილიანი, 6 — ყორეკედლიანი, 19 — ხის ძელებით გადახურული და 1 — ქვევრსამარხი. დაკრძალვის წესი წარმართულია, მიცვალებულები ესვენა ხელფეხმოკეცილი, მარჯვენა ან მარცხენა გვერდზე. სამარხები ძირითადად ინდივიდუალურია, გვხვდება წყვილად დაკრძალვის შემთხვევებიც. სამარხებში აღმოჩნდა თიხისა და მინის ჭურჭელი, ბრინჯაოსა და პართული მონეტები და სხვა. ზედა ფენაში არსებული 301 სამარხიდან 99 ორმოსამარხია, 27 — ქვის ფილებით გადახურული ორმოსამარხი, 124 — ქვის სამარხი, ხოლო 51 — კატაკომბა.
დაკრძალვის წესი ქრისტიანულია, მიცვალებულები დასვენებული იყვნენ თავით დასავლეთისკენ. გვხვდება წარმართული წესით დაკრძალვის შემთხვევებიც. სამარხები ძირითადად საოჯახოა. აღმოჩნდა ბრინჯაოს, რკინის, ვერცხლისა და ოქროს სამკაული, ვერცხლის სასანური მონეტები და სხვა. არქეოლოგიური მასალის ნაწილი დაცულია საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმში, ხოლო ნაწილი არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის დუშეთის არქეოლოგიურ ბაზაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
𐕂
— კავკასიის ალბანეთის დამწერლობის ასო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალბანური ასოები (კავკასია)
ბიდამის ნაჰია
ბიდამა (არაბ. ناحية بداما) — სირიის იდლიბის მუჰაფაზაში (რეგიონში) შემავალი ნაჰია (რაიონი). 2004 წლის მოსახლეობის საყოველთაო აღწერის მიხედვით ბიდამის პროვინციაში დაახლოებით 18 501 ადამიანი ცხოვრობს. პროვინციის ფართობია 113 41 კმ².
სქოლიო
კატეგორია:სირიის ნაჰიები
პიედეკუესტა
პიედეკუესტა (Piedecuesta) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, სანტანდერის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1.189 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 116 914 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 307.67 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 380 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანტანდერის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
დარქუშის ნაჰია
დარქუში (არაბ. ناحية دركوش) — სირიის იდლიბის მუჰაფაზაში (რეგიონში) შემავალი ნაჰია (რაიონი). 2004 წლის მოსახლეობის საყოველთაო აღწერის მიხედვით დარქუშის პროვინციაში დაახლოებით 23 022 ადამიანი ცხოვრობს. პროვინციის ფართობია 118 01 კმ².
სქოლიო
კატეგორია:სირიის ნაჰიები
ალ-კუნეიტრის ნაჰია
სქოლიო
კატეგორია:სირიის ნაჰიები
ბეინსა-ლაბაიენი
ბეინსა-ლაბაიენი (Beinza-Labayen; Beintza-Labaien) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ნავარის პროვინციის ალტო-ბიდასოის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 28 კმ². მოსახლეობა — 217 კაცი (2020 წ.).
ყორნისის კოშკი
ყორნისის ძველი ნაგებობის ნაშთი — არქიტექტურული ძეგლი საქართველოში, სოფელ ყორნისში, სასაფლაოზე.
ნაგებობიდან შემორჩენილია ჩრდილოეთი კედელი, რომლის სიმაღლე 1-2 მეტრს აღწევს. კედელზე შეინიშნება ნიშების კვალი. სამშენებლო მასალად გამოყენებულია ფლეთილი ქვა. შემორჩენილი საძირკვლის მიხედვით, ნაგებობა გეგმით სწორკუთხედს წარმოადგენდა. სავარაუდოა ამ ადგილას ფეოდალის სასახლის არსებობა.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს არქიტექტურული ძეგლები
კალიუმის პერსულფატი
კალიუმის პერსულფატი — არაორგანული ნაერთი ქიმიური ფორმულით K2S2O8. ასევე ცნობილია როგორც კალიუმის პეროქსიდისულფატი. არის თეთრი, მყარი ნივთიერება, ცივ წყალში იხსნება ცუდად, თბილ წყალში — უკეთ. კალიუმის პერსულფატი არის ძლიერი ოქსიდანტი და ხშირად იყენებენ პოლიმერიზაციის დასაწყებად.
სქოლიო
კატეგორია:არაორგანული ნივთიერებები
მსოფლიო ჩემპიონატი სნუკერში 1993
ფინალი
სტივენ ჰენდრი 18:5 ჯიმი უაიტი
პალმიტუსი
პალმიტუსი (Palmitos) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 406 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ შაპეკოს შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 16 020 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 45.45 კმ²-ზე. ფართობი 352 505 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანტა-კატარინას მუნიციპალიტეტები
პინიალზინიუ (სანტა-კატარინა)
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 16 332 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 127.44 კმ²-ზე. ფართობი 128 159 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანტა-კატარინას მუნიციპალიტეტები
კარიოკა არენა 2
კარიოკა არენა 2 (Arena Carioca 2) — სპორტული მოედანი ბრაზილიაში, რიო-დე-ჟანეიროს ბარა-დე-ტიხუკას დასახლებაში. გაიხსნა 2016 წელს, ოლიმპიური თამაშებისათვის. აქ ჩატარდა ძიუდოსა და ჭიდაობის წონით კატეგორიათა ტურნირები. კარიოკა არენა 2-მა უმასპინძლა 2016 წლის პარალიმპიურ თამაშებსაც. სტადიონი არის ბარას ოლიმპიური პარკის ნაწილი. ოლიმპიადას შემდეგ სტადიონი გადაკეთდა ოლიმპიურ ტრეინინგცენტრად.
სქოლიო
კატეგორია:ოლიმპიადის მასპინძელი მოედნები კატეგორია:რიო-დე-ჟანეიროს მოედნები
ნოვოე-ბარიატინო
ნოვოე-ბარიატინო (Яңы Барятин) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის სტერლითამაქის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 613 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ სტერლითამაქიდან დაშორებულია 9 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია სტერლითამაქი, რომელიც დაშორებულია 9 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ (36%).
სქოლიო
კატეგორია:სტერლითამაქის რაიონის სოფლები
სულხან მახათაძე
სულხან მახათაძე (დ. 26 ივნისი, 1982, ჭიათურა, საქართველოს სსრ, სსრკ) — ქართველი ფინანსისტი და პოლიტიკოსი.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1982 წლის 26 ივნისს. 2007 წელს დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის საინჟინრო ფაკულტეტი. 2006-2012 წლებში იყო შპს „ბურჯის“ შესყიდვების მენეჯერი. 2007-2012 წლებში ასოციაცია „აცეს“ შესყიდვების მენეჯერი. 2012-2016 წლებში იყო ჭიათურის მუნიციპალიტეტის გამგებელი. 2016-2020 წლებში იყო საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ჭიათურის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.
იორამ პავლიაშვილი
ბიოგრაფია
1931 წელს დაამთავრა თბილისის შრომის სკოლა ხოლო 1939 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტი გეოგრაფიის სპეციალობით.
სამუშაოდ დატოვეს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ტოპოგრაფია-კარტოგრაფიის კეთედრაზე. 1941-1945 წლებში მონაწილეობდა მეორე მსოფლიო ომში. 1945 წელს მუშაობა დაიწყო ვახუშტი ბაგრატიონის სახელობის გეოგრაფიის ინსტიტუტში, შეთავსებით გორის ნიკოლოზ ბარათაშვილის სახელობის სახელმწიფო პედაგოგიურ უნივერსიტეტში. 1957 წელს დანიშნეს გორის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის გეოგრაფია-ბიოლოგიის ფაკულტეტის დეკანად, ამ თანამდებობაზე თხუთმეტი წელი მუშაობდა. მის სადისერტაციო ნაშრომში გაშუქებულია ტაბაწყურის ტბის შესწავლილობის ისტორია, მისი აუზის ფიზიკურ-გეოგრაფიული დახასიათება. დიდი ადგილი აქვს დათმობილი ტბის სამეურნეო ათვისებას. შესრულებული აქვს 30-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომი. მათში გაშუქებულია აღმოსავლეთ საქართველოს ბუნებრივი პირობები. 1955-1980 წლებში იყო გეოგრფიული საზოგადოების გორის ფილიალის თავმჯდომარე, შემდეგ თავმჯდომარის მოადგილე. დაჯილდოებული იყო სამამულო ომში მონაწილეობისათვის ორდენებითა და მედლებით; მიღებული აქვს სსრ კავშირის გეოგრაფიული საზოგადოების საპატიო სიგელი (1977), საქართველოს უმაღლესი და საშუალო სპეციალური განათლების სამინისტროს საპატიო სიგელები (1973, 1978, 1980, 1985).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 2 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1913 კატეგორია:გარდაცვლილი 9 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1989 კატეგორია:ქართველი პედაგოგები კატეგორია:ქართველი გეოგრაფები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
სამხრეთი პროვინცია (შრი-ლანკა)
სამხრეთი პროვინცია (දකුණු පළාත Dakunu Palata, தென் மாகாணம் Thaen Maakaanam) — შრი-ლანკის ცხრა პროვინციიდან ერთ-ერთი. პროვინცია არსებობს XIX საუკუნიდან, თუმცა ოფიციალური სტატუსი მხოლოდ 1987 წელს, შრი-ლანკის კონსტიტუციის მეცამეტე შესწორების შედეგად პროვინციების საბჭოების დამტკიცების შემდეგ მიიღო. პროვინცია მეშვიდე ადგილზეა ფართობის მხრივ, ხოლო დაახლოებით 2,5 მილიონიანი მოსახლეობის მიხედვით მესამე ადგილს იკავებს. პროვინციას ესაზღვრება საბარაგამუვის, უვის, დასავლეთი და აღმოსავლეთი პროვინციები, ხოლო სამხრეთით – ინდოეთის ოკეანე. სამხრეთი პროვინცია მოიცავს გალეს, ჰამბანტოტისა და მატარის ოლქებს. ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი გალე.
სქოლიო
კატეგორია:შრი-ლანკის პროვინციები
პინჩოტე
პინჩოტე (Pinchote) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, სანტანდერის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1.276 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 740 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 71.92 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 52 კმ²-ია.
𐕃
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალბანური ასოები (კავკასია)
ომანის გეოგრაფია
ომანი — სახელმწიფო არაბეთის ნახევარკუნძულის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, არაბეთის ზღვის სანაპიროზე. ფართობი 309 500 კმ². ჩრდილო-დასავლეთით ესაზღვრება არაბთა გაერთიანებული საამიროები, დასავლეთით საუდის არაბეთი, სამხრეთ-დასავლეთით იემენი, ხოლო ჩრდილოეთით ომანის ყურე და ჰორმუზის სრუტე.
ომანის სამხრეთი ნაპირები უმთავრესად სწორხაზოვანია, ხოლო ჩრდილოეთით შეჭრილ-შემოჭრილი. დიდი ყურეებია: მასირა, საუკირა და კურია-მურია. ომანის ყურის სანაპიროს გასწვრივ აღმართულია ომანის მთები, რომელიც ჩრდილო მთისწინეთში ელ-ბატინის ვიწრო (40-50 კილომეტრი) სანაპირო დაბლობია. ომანის ცენტრალური ნაწილი უჭირავს რუბ-ელ-ხალის ქვიშიანი უდაბნოს აღმოსავლეთ კიდეს, სამხრეთ-დასავლეთი ნაწილი დოფარის პლატოს. სასარგებლო წიაღისეულიდან მოიპოვება ნავთობი, ბუნებრივი აირი და სპილენძის მადანი. ჰავა ტროპიკულია, ქვეყნის უმეტეს ნაწილში — უდაბნოს ტიპის. ჰაერის ტემპერატურა ზამთარში 18-25°C, ზაფხულში 30-35°C, მაქსიმალური 45-50°C. ატმოსფერული ნალექების ტერიტორიის უმეტეს ნაწილში 150 მმ-მდეა წელწიადში, ომანის მთებში — 500 მმ, სამხრეთ-დასავლეთში 700 მმ. მუდმივი მდინარეები არ არის, ბევრია უადი. წვიმის სეზონებში წარმოიქმნება დროებით ნაკადები — უადები. მიწისქვეშა წყლებს იყენებენ სარწყავად. ჭარბობს ტროპიკული უდაბნოს მცენარეულობა, მთაში სავანა, ფოთოლმცვივანი ტყე და მდელოებია. ოაზისებში იზრდება ფინიკისა და ქოქოსის პალმები.
საუდის არაბეთთან საზღვრის სიგრძეა 676 კილომეტრი, არაბთა გაერთიანებულ საამიროებთან 410 კილომეტრი, ხოლო იემენთან 288 კილომეტრი. სანაპირო ხაზის სიგრძეა 2092 კილომეტრი. ომანს ეკუთვნის არაბეთის ზღვაში არსებული კუნძული მასირა და კურია-მურიის არქიპელაგი.
ომანის ყურის სანაპიროს გასწვრივ გადაჭიმულია ალ-ბატინის გრძელი და ვიწრო ვაკე. ვაკის შემდეგ ამაღლებულია ხაჯარის კლდოვანი მთები, რომელიც გადაჭიმულია ღერძით მუსანდამის ნახევარკუნძულიდან ელ-ხადის კონცხამდე (არაბეთის ნახევარკუნძულის აღმოსავლეთი დაბოლოება). ქედების დიდი ნაწილი ზღვის დონიდან 1450 მეტრზე მაღლაა. აქ მდებარეობს ომანის უმაღლესი წერტილი მთა ეშ-შამი, რომლის სიმაღლე ზღვის დონიდან 3017 მეტრს აღწევს. სამაილის უადი ხაჯარის მთებს დასავლეთ და აღმოსავლეთ ნაწილად ჰყოფს. მთები სამხრეთ-დასავლეთის მიმართულებით გადადის პლატოში, რომელიც თავის მხრივ, დაბლდება და გადადის რუბ-ელ-ხალის ქვიშიან უდაბნოში, რომელზედაც გადის საზღვარი საუდის არაბეთთან. ომანის სამხრეთ-დასავლეთი ნაწილი დოფარის პლატოს, რომლის სიმაღლეა ზღვის დონიდან 100-200 და 500-1000 მეტრი. პლატოს ფერდობები მაღლდება სანაპირო ვაკის სიახლოვეს ზღვის დონიდან 1500 მეტრამდე და მკვეთრად ეცემა არაბეთის ზღვისაკენ. პლატო ჩრდილო-აღმოსავლეთით გადადის რუბ-ელ-ხალის უდაბნოში.
ქვეყნის ტერიტორიაზე გამოიყოფა ომანის ნაოჭა მთების სისტემა (ჩრდილო-აღმოსავლეთით) და არაბეთის ფილის კალთები (სამხრეთ-დასავლეთით). ომანის სამხრეთ და სამხრეთ-დასავლეთ რაიონებში შემოდის რუბ-ელ-ხალის ღრმულის კიდური მხარეები და ხადრამუტის აზევება — სამხრეთ არაბეთის ფილის უმსხვილესი სტრუქტურული ელემენტები. დანალექი საფარველის სიმძლავრე 1,5-7 კილომეტრს აღწევს. მეზოზოური დანალექები წარმოდგენილია კარბონატული ქანებით სულფატებისა და ტერიგენული ქანების ფენებით. კაინოზოური დანალექები დიდწილად კირქვები, დოლომიტები, თაბაშირი და ანჰიდრიტებია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ომანის გეოგრაფია
სტივენ ალენ ბენსონი
სტივენ ალენ ბენსონი (Stephen Allen Benson; დ. 21 მაისი 1816, მერილენდი, აშშ — გ. 24 იანვარი 1865, გრანდ-ბასა, ლიბერია) — ლიბერიის სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე. ქვეყნის მეორე პრეზიდენტი 1856-1864 წლებში.
ბიოგრაფია
ბენსონი დაიბადა 1816 წელს მერილენდის შტატში, აშშ. 1822 წელს მისი ოჯახი უკეთესი ცხოვრების ძიების მიზნით გადასახლდა ახლადჩამოყალიბებულ ლიბერიაში. რამდენიმე ხნის შემდეგ ლიბერია ხელში ჩაიგდეს აბორიგენებმა და რამდენიმე თვე სტივენ ბენსონი ტყვედ ჰყავდათ აყვანილი.
1835 წელს სტივენ ბენსონმა მუშაობა დაიწყო მილიციაში, ხოლო უკვე 1842 წელს კოლონიური კონსულია. 1847 წელს, ლიბერიის დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ იგი მოსამართლე გახდა.
საპრეზიდენტო კარიერა
1853 წელს ბენსონი გახდა ჯოზეფ ჯენკინს რობერტსის ვიცე-პრეზიდენტი, ხოლო 1856 წელს მისგან მიიღო პრეზიდენტის თანამდებობა. 1857 წელს მან მოახდინა მერილენდის რესპუბლიკის ანექსია.
1862 წელს, მისი პრეზიდენტობისას, ლიბერია დამოუკიდებელ ქვეყანად სცნო აშშ-მა. ამავე წელს სტივენ ალენ ბენსონი ესტუმრა ევროპას. მისი წინამორბედებისგან განსხვავებით, ბენსონმა იცოდა ადგილობრივი ტომების ენა და შეეძლო მათთან თანამშრომლობის დამყარება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლიბერიის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 1816 კატეგორია:დაბადებული 21 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1865 კატეგორია:გარდაცვლილი 24 იანვარი კატეგორია:ლიბერიის ვიცე-პრეზიდენტები
მოგილიოვის ხიდი
მოგილიოვის ხიდი (Могилёвский мост) — საფეხმავლო და საავტომობილო ხიდი სანქტ-პეტერბურგში, საადმირალოს რაიონში. ერთმანეთთან აკავშირებს კოლომენსკისა და პოკროვსკის კუნძულებს. ხიდის სიგრძეა 28,3 მეტრი, ხოლო სიგანე — 24 მეტრი.
მდებარეობა
მოგილიობის ხიდი მდებარეობს ლერმონტოვის პროსპექტის ღერძზე. ხიდთან ახლოს მდებარეობს ესტონური მართლმადიდებლური საძმოს წმინდა ისიდორეს ეკლესია.
დინების ზემოთ მდებარეობს პიკალოვის ხიდი, ხოლო ქვემოთ — ალარჩინის ხიდი.
უახლოესი მეტროს სადგურია (1,6 კმ) „სადოვაია“.
სახელწოდება
სახელწოდება ცნობილია 1906 წლიდან და მომდინარეობს მოგილიოვის ქუჩიდან. თავდაპირველად გამოიყენებოდა ფორმა მოგილიოვის საფეხმავლო ხიდი, მაგრამ 1912 წლის რეკონსტრუქციის შემდეგ ხიდი სატრანსპორტოც გახდა და დასახელება „საფეხმავლო“ ხმარებიდან ამოვარდა. საბჭოთა პერიოდში ხიდისთვის სახელი არ გადაურქმევიათ.
ისტორია
1905-1906 წლებში ინჟინერ პ. ა. ლიხაჩევის პროექტითა და მეთვალყურეობით ააგეს საფეხმავლო ხის ხიდი. 1911-1912 წლებში ხიდი გადააკეთეს და მასზე ტრანსპორტმაც დაიწყო გადაადგილება. 1928 წელს ხიდი გააფართოვეს 19,5 მეტრამდე და შეუნარჩუნეს ძვლი კონსტრუქცია. ლენინგრადის ბლოკადის დროს ხიდი დაიწვა.
დღეს არსებული ხიდი ააგეს 1951-1953 წლებში „Ленгипроинжпроект“-ის ინსტიტუტის ინჟინერ ვ. ვ. ბლაჟევიჩისა და არქიტექტორ ს. გ. კრასიკოვის პროექტის მიხედვით.
ფორმულა ერთის სეზონი 1950
thumb|250პქ|[[ჯუზეპე ფარინამ დაიკავა პირველი ადგილი]] thumb|250პქ|[[ხუან მანუელ ფანხიომ დაიკავა მეორე ადგილი]] thumb|250პქ|[[ლუიჯი ფაჯოლიმ დაიკავა მესამე ადგილი]]
მოგილიოვის ხიდი
კონსტრუქცია
ხიდი ამჟამად ერთმალიანია და რკინა-ბეტონითაა აგებული. ხიდი გამოიყენება როგორც საფეხმავლოდ, ასევე ავტომობილების გადასაადგილებლად. სავალი ნაწილი ოთხი ზოლისაგან შედგება. სავალი ნაწილი და ტროტურები მოასფალტებულია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ხიდები
ფორმულა ერთის სეზონი 1950
ფორმულა ერთის 1950 წლის სეზონი შეიცავდა სსფ-ს მსოფლიო ჩემპიონატის შესავალს, სადაც მრბოლელები შვიდ რბოლაში შეეჯიბრნენ ერთმანეთს, სეზონი დაიწყო 13 მაისს და დამთავრდა 3 სექტემბერს. 1950 წლის სეზონი მოიცავდა შვიდ გრან-პრის და ინდიანაპოლის 500-ის რბოლას, რომლის ჩატარებაზეც ამერიკის საავტომობილო ასოციაციამ იზრუნა. სეზონის გამარჯვებული გახდა ჯუზეპე ფარინა, მეორე ადგილი დაიკავა ხუან მანუელ ფანხიომ, რომელიც ფარინას მხოლოდ სამი ქულით ჩამორჩა, ლუიჯი ფაჯოლიმ კი მესამე ადგილი დაიკავა.
ბრიტანეთის გრან-პრი
ბრიტანეთის გრან-პრიში ალფა რომეოს გუნდი დომინირებდა, ჯუზეპე ფარინამ მოიგო რბოლა პოულ პოზიციიდან და აჩვენა უსწრაფესი წრე. პოდიუმზე ფარინასთან ერთად იდგნენ მისი თანაგუნდელი ლუიჯი ფაჯოლი და რეჯ პარნელი, ხოლო ხუან მანუელ ფანხიო ძრავასთან დაკავშირებული პრობლემების გამო რბოლას გამოეთიშა. საბოლოო ქულები აიღეს ტალბოტ-ლაგოსის გუნდის მრბოლელებმა, ივ ჟირო-კაბანტუმ (3 ქულა) და ლუი როზემ (2 ქულა), ორივე მათგანი ლიდერებს ორი წრით ჩამორჩა.
მონაკოს გრან-პრი
მონაკოს ქუჩებში რბოლისას შედგა სკუდერია ფერარის დებიუტი. ფერარის სახელითა მონაწილეობდნენ ალბერტო ასკარი და ლუიჯი ვილორეზი, რომლებმაც რბოლა მესამე რიგიდან დაიწყეს, ხოლო ფანხიომ და ფარინამ მაზერატის მრბოლელთან ხოსე ფროილან გონსალესთან ერთად რბოლა წინა რიგიდან დაიწყეს. ამ რბოლაში გამარჯვება ხუან მანუელ ფანხიომ მოიპოვა, მან ასევე აჩვენა უსწრაფესი წრე. კვარცხლბეკზე ფანხიოსთან ერთად იდგნენ ალბერტო ასკარი (დაიკავა მე-2 ადგილი) და ლუი შირონი (მე-3 ადგილი). ფანხიო ამ გამარჯვებით შეძლო და ქულებით გაუთანაბრდა ჯუზეპე ფარინას.
ინდიანაპოლის 500
ინდიანაპოლის 500-ის რბოლაში გამარჯვება კურტის კრაფტი-ოფენჰაუსერის გუნდის მრბოლელმა ჯონი პარსონსიმ მოიპოვა, მან ასევე აჩვენა უსწრაფესი წრე. რბოლაში მეორე ადგილი ბილ ჰოლანდმა დაიკავა, ხოლო მესამე მორი როუზმა. აღსანიშნავია რომ რბოლა მოიცავდა 200 წრეს, თუმცა 138-ე წრეზე წვიმის გამო რბოლა შეაჩერეს.
ჩემპიონატის მიმოხილვა
ფორმულა ერთის 1950 წლის სეზონში მონაწილეობა მიიღო 14 გუნდმა, ევროპის ექვსივე გრან-პრიში მონაწილე არაოფიციალურ მრბოლელებთან ერთად. მხოლოდ აშშ-ის გუნდებმა, კონსტრუქტორებმა და მრბოლელებმა მიიღეს მონაწილეობა ინდიანაპოლის 500-ის რბოლაში. შასები, ძრავები და ავტომობილის ნომრები რბოლიდან რბოლამდე იცვლებოდა.
ბერტის-არანა
ბერტის-არანა (Bértiz-Arana; Bertizarana) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ნავარის პროვინციის ალტო-ბიდასოის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 39,56 კმ². მოსახლეობა — 603 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ნავარის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ნავარის ქალაქები
სმბატაბერდი
სმბატაბერდი (Սմբատաբերդ) — სომხური ციხესიმაგრე, რომელიც მდებარეობს მთაზე სოფელ არტაბუინქსა და ეღეგისს შორის, ვაიოცძორის პროვინციაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სომხეთის ციხესიმაგრეები
ანანია სალუქვაძე
ანანია სალუქვაძე (დ. 4 მარტი, 1889, ოზურგეთი — გ. 25 ოქტომბერი, 1935, ალმა-ათა) — ქართველი რევოლუციონერი, საქართველოს ეროვნული საბჭოსა და საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრი, რეპრესირებული.
ბიოგრაფია
1910 წელს გამოცხადდა სამხედრო ბეგარის მოსახდელად. მსახურობდა ვოლნის გუბერნიის ქალაქ ოსტრიგში. სამხედრო სამსახურის დროს სხვადასხვა ეროვნების ჯარისკაცებთან ერთად ჩამოაყალიბა საიდუმლო წრე. 1914 წლის 24 იანვარს, ჟიტომირის ჟანდარმერიამ მოაწყო ოსტრიგის ფოსტის ჩხრეკა, საიდანაც ამოიღეს არალეგალური ლიტერატურა „ნაშა ზარია“, „პრავდა“, „რაბოჩაია გაზეტა“. ამის გამო სალუქვაძე ამხანაგებთან ერთად დააპატიმრეს და რვა კვირა გაატარა კარცერში, სადაც დაავადმყოფდა. სალუქვაძე გაგზავნეს სამხედრო საავადმყოფოში, თუმცა პირველი მსოფლიო ომის დაწყების გამო სასამართლომ საქმე აღარ განიხილა და სალუქვაძე გაათავისუფლეს. ჯარში ყოფნის დროს დაწერა მოთხრობები „პანი“ (რომელიც წაართვა პოლკის უფროსმა მიშაკოვმა), „ტყის ძმები“ (გურიის ცხოვრების შესახებ) და შრომის „სამეფოში“ (რომელიც 1917 წლიდან იბეჭდებოდა ქართულ ჟურნალებში).
სამშობლოში დაბრუნდა 1915 წლის დეკემბერში. 1916 წლიდან მუშაობდა თბილისის სოციალ-დემოკრატიულ ორგანიზაციებში, წყობდა მუშათა წრეებს ფაბრიკა-ქარხნებში, ხელმძღვანელობდა გაფიცვებს. იყო რსდმპ ამიერკავკასიის საოლქო კომიტეტის წევრი. იყენებდა ფსევდონიმებს „ჰერკულესი“, „თავისუფალი მუშა“, „ანანია“, „ა. ჟუჟისპირელი“, „ჟუჟისპირელი“, „ჟიუნ-მავრი“.
1917 წლიდან იყო საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრი და ხელი მოაწერა საქართველოს დამოუკიდებლობის აქტს. 1918 წლის განმავლობაში იყო საქართველოს პარლამენტის წევრი. 1919 წლის 12 მარტს აირჩიეს საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრად, იყო სამეურნეო-საგამგეო და სამხედრო კომისიების წევრი. მუშაობდა სახალხო გვარდიის საგანმანათლებლო ნაწილში.
1921 წელს საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ დარჩა საქართველოში და ჩაბმული იყო წინააღმდეგობის მოძრაობაში. აწყობდა არალეგალურ ტიპოგრაფიებს და სამხედრო ორგანიზაციებს. დააპატიმრეს 1921 წლის 22 მაისს, გოგოლის ქუჩაზე, 26 მაისის დემონსტრაციის ორგანიზების ბრალდებით, რაც უარყო დაკითხვებზე. ბრალდების დაუსაბუთებლობისა და ავადმყოფობის გამო 6 ივნისს გაათავისუფლეს თბილისიდან გაუსვლელობის ხელწერილით. 10 ივნისს განახლდა მისი ძებნა, რადგან მიიმალა. დააპატიმრეს 1922 წლის 1 აგვისტოს. 7 ოქტომბერს შეუფარდეს 3 წლით პატიმრობა. 1 ნოემბერს სასჯელი შეუცვალეს განუსაზღვრელი ვადით პატიმრობით. 1922 წლის 16 დეკემბერს სხვა 52 პოლიტპატიმართან ერთად ეტაპით გააგზავნეს მოსკოვში რსფსრ-ს საკონცენტრაციო ბანაკებში გასანაწილებლად. 1923 წლის 12 იანვარს გაგზავნეს სუზდალის პოლიტიზოლატორში 3 წლის ვადით. სასჯელის მოხდის შემდეგ გაათავისუფლეს კავკასიასა და ყირიმში ცხოვრების აკრძალვით. 1928 წლის 21 დეკემბერს მოუხსნეს აკრძალვა ყირიმში ცხოვრებაზე. რადგანაც ახალგაზრდობიდან დაავადებულ იყო ტუბერკულოზით, დასახლდა ყირიმში, ლივადიაში. საზღვარგარეთ არალეგალური მიმოწერის გამო დააპატიმრეს და 1931 წლის 14 დეკემბერს 3 წლით გადაასახლეს შუა აზიაში. ცხოვრობდა ალმა-ათაში, დაქორწინდა გადასახლებაში, საცოლემ ჩააკითხა საქართველოდან. გარდაიცვალა 1935 წელს. დაკრძალეს იქვე. 1960-იან წლებში შვილმა, შოთა სალუქვაძემ გადაასვენა თბილისში, საბურთალოს სასაფლაოზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრები კატეგორია:დაბადებული 1889 კატეგორია:გარდაცვლილი 1935 კატეგორია:დაბადებული 4 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 25 ოქტომბერი კატეგორია:ოზურგეთში დაბადებულები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში კატეგორია:ქართველი რევოლუციონერები
კისინის სახლი
კისინის სახლი (Дом Кисина) — შენობა დონის როსტოვში. მდებარეობს მოსკოვის ქუჩაზე (სახლი 72). აგებულია 1899 წელს ნიკოლაი დოროშენკოს პროექტის მიხედვით. შენობას აქვს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.
ისტორია
XIX საუკუნის ბოლოს ორმა უმდიდრესმა ვაჭარმა ბენიამინ კისინმა და ისააკ ფროიმოვიჩმა გადაწყვიტეს აეშენებინათ ახალი სავაჭრო სახლი. სახლის მშენებლობის დასრულების თარიღად მიიჩნევა 1899 წელს. თავდაპირველად სახლის მშენებლობა მიმდინარეობდა ქალაქის არქიტექტორის ნიკოლაი დოროშენკოს პროექტის მიხედვით.
1902 და 1910 წლებში შენობა გადააკეთეს არქიტექტორ ნიკოლაი დურბახის პროექტის მიხედვით. თავდაპირველად შენობას ჰქონდა ასო П-ს ფორმა, მისი ფასადები გადიოდა გაზეთის შესახვევზე. მეორე მსოფლიო ომის დროს შენობას დაეცა ბომბი და გაანადგურა აღნიშნული ნაწილი.
ოქტომბრის რევოლუციამდე სახლის პირველ სართლზე განთავსებული იყო მაღაზიები, ხოლო მის ზემოთ იყო ბინები, რომლებიც ნაქირავები ჰქონდათ ექიმებს, ადვოკატებს, ინჟინრებს. შენობაში ნაქირავები ჰქონდა ბინა ფაბიან გურის, რომელიც იყო კანისა და შინაგან სნეულებათა ექიმი. მას ჰქონდა გახსნილი რენტგენის კაბინეტიც.
შენობის ნაწილში განთავსებული იყო იაფი ბინები, რომელსაც ცალკე შესასვლელი ჰქონდა. შიდა ეზოში მიშენებული ჰქონდა ტერასა.
რევოლუციის შემდეგ პირველ სართულზე ჯერ კიდევ მუშაობდა ანასტას მიქოიანის სახელობის პროდუქტის მაღაზია. შენობის სხვა ნაწილში განთავსებული იყო სამისამართო ბიურო. ეს განყოფილება მუშაობდა 1990-იანი წლების ბოლომდე.
ამჟამად შენობა ავარიულ მდგომარეობაშია, მის პირველ სართულზე განთავსებულია მაღაზიები, ხოლო ზედა სართულებზე — ბინები. დაგეგმილია მოსახლეების გასახლება, შენობის აღდგენა და მასში მუზეუმის გახსნა.
სქოლიო
კატეგორია:დონის როსტოვის ღირსშესანიშნაობები
ტვიშის ქუჩა
ტვიშის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, ისნის რაიონში (მეტრომშენებელთა დასახლება). მდებარეობს მესხეთის ქუჩიდან თედორე უშაკოვის ქუჩამდე. წარმოიქმნა XX საუკუნეში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ისნის რაიონის ქუჩები
𐕯
— პუნქტუაციის ნიშანი კავკასიის ალბანეთის დამწერლობისათვის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალბანური ასოები (კავკასია)
ალ-ხაშანიის ნაჰია
ალ-ხაშანია (არაბ. ناحية الخشنية‎‎) — სირიის ალ-კუნეიტრის მუჰაფაზაში (რეგიონში) შემავალი ნაჰია (რაიონი). 2004 წლის მოსახლეობის საყოველთაო აღწერის მიხედვით ალ-ხაშანიის პროვინციაში დაახლოებით 17 382 ადამიანი ცხოვრობს. პროვინციის ფართობია 346 15 კმ².
სქოლიო
კატეგორია:სირიის ნაჰიები
პლანალტუ-ალეგრი
პლანალტუ-ალეგრი (Planalto Alegre) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სანტა-კატარინას შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 495 მეტრზე. მიეკუთვნება სანტა-კატარინას შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ შაპეკოს შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 654 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 42.49 კმ²-ზე. ფართობი 62 461 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანტა-კატარინას მუნიციპალიტეტები
სანტესტებანი
სანტესტებანი (Santesteban; Doneztebe) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ნავარის პროვინციის ალტო-ბიდასოის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 9 კმ². მოსახლეობა — 1763 კაცი (2020 წ.).
მსოფლიო ჩემპიონატი სნუკერში 1994
მსოფლიო ჩემპიონატი სნუკერში 1994 (1994 World Snooker Championship, აგრეთვე ცნობილია, როგორც 1994 Embassy World Snooker Championship — სპონსორის სახელწოდების მიხედვით) — მთავარი ტურნირი სნუკერის სამყაროში. ჩატარების ადგილი — შეფილდი, კრუსიბლის თეატრი (ინგლისი). ტურნირის გამარჯვებული გახდა სტივენ ჰენდრი, რომელმაც ფინალში დაამარცხა ჯიმი უაიტი ანგარიშით 18:17.
ფინალი
სტივენ ჰენდრი 18:17 ჯიმი უაიტი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონატი სნუკერში კატეგორია:1994 წელი სნუკერში
𐕄
— კავკასიის ალბანეთის დამწერლობის ასო.
ადრეული ადამიანის მიგრაციები
მინი|413x413px|ადრეული ადამიანის მიგრაცია ადრეული ადამიანების მიგრაცია და შემდგომში უკვე მათ მიერ სხვადასხვა ტერიტორიის ათვისება ხანგრძლივი პროცესია და ის დაახლოებით 2 მილიონი წლის წინათ დაიწყო. აფრიკიდან სხვა კონტინენტებზე გადასვლის პროცესი ჯერ კიდევ ჰომო ერექტუსის მიერ დაიწყო და სხვა სახეობების მიერ გაგრძელდა, დაახლოებით 100 000 წლის წინ ჰომო საპიენსმა დატოვა აფრიკის კონტინენტი და დაახლოებით 60 000 წლის წინ უკვე სამხრეთ აზიის უმეტესი ტერიტორია დაფარა- სწორედ აქედან იწყება უფრო ფართო მიგრაციები, რაც გულისხომობს დანარჩენ კონტინენტებსა და კუნძულებზე მიგრაციას და ამ ტერიტორიების ათვისებას. ის ინფორმაცია, რომელიც ადრეული ადამიანების მიგრაციისა და შემდგომში მათი გადაადგილებების შესახებ მოიპოვება, ძირითადად არქეოლოგიურ აღმოჩენებზე დაყრდნობით არსებობს, ამ მხრივ მნიშვნელოვანია ნებისმიერი ნამარხისა თუ სხვა სახის უძველესი დეტალების აღმოჩენა, რომელიც მიგრაციის შესახებ დამატებით ინფორმაციას იძლევა.
ჰომო ერექტუსის შიდააფრიკული მიგრაციები
დაახლოებით 2-1.9 მილიონი წლის წინათ, აფრიკაში გადაადგილება დაიწყეს ადრეულმა გარდამავალმა ადამიანებმა. მეცნიერების ნაწილი გამოყოფს მათ ორ ჯიშს- ჰომო ერგასტერს და ჰომო ერექტუსს. ჰომო ერგასტერის ნამარხები ოდნავ უფრო ძველია და ნაპოვნია ძირითადად თითქმის მთელი აფრიკის ტერიტორიაზე, რაც შეეხება ჰომო ერექტუსს, მისი ნამარხები აღმოჩნდა როგორც აფრიკაში, ასევე თანამედროვე ევროპისა და აზიის რამდენიმე ქვეყანაში. უფრო უპრიანი იქნება, ჰომო ერგასტერის ჰომო ერექტუსის ადრეულ სტადიად განხილვა და ორივე მათგანს ერთ სახეობად- ჰომო ერექტუსად მოხსენიება, აღმოჩენილი ნამარხების სიძველეზე დაყრდნობით შეიძლება ითქვას, რომ აფრიკის სხვადასხვა რეგიონში ეს სახეობა ცენტრალური აფრიკიდან გავრცელდა. ჰომო ერექტუსი ახერხებდა მუდმივად ცვალებად საცხოვრებელ პირობებთან ადაპტაციას და ამავე დროს საცხოვრებელი არეალის გაფართოებას ჯერ ჩრდილოეთ აფრიკის, შემდეგ კი ევრაზიის მიმართულებით. დაახლოებით 500 000 წლამდე, ანუ კლიმატური პირობების მკვეთრ ცვლილებამდე ჰომო ერექტუსი ანატომიურად უმნიშვნელოდ შეიცვალა, მაგრამ შემდგომმა კლიმატისა და ამით გამოწვეულმა ევოლუციურმა ცვლილებებმა ეს სახეობა მნიშვნელოვნად შეცვალა. გასათვალისწინებელია პირველყოფილთა სავარაუდო მიგნებებიც, მაგალითად: ცეცხლის დამორჩილება და სანადირო ხელოვნებისა და იარაღების შესაძლო სრულყოფა. სწორედ ამ შესაძლო „აღმოჩენებს“ უნდა გამოეწვია ის, რომ დაახლოებით 500 000 წლის წინ ჰომო ერექტუსმა გადაინაცვლა ევროპისა და აზიის შედარებით ცივ ზონებში. ადრეული სახეობების გადაადგილება და მათი საცხოვრებლის ზუსტი მდებარეობის განსაზღვრა სხვა მიმართულებითაც მნიშვნელოვანია. მაგალითად, ყველაზე ადრეული ჰომო ერექტუსი იყო გვიანდელი ჰომო ჰაბილისის თანამედროვე აღმოსავლეთ აფრიკაში. ისინი თანაცხოვრობდნენ რამდენიმე ასეულ ათასი წელიწადის განმავლობაში. ეს ადასტურებს, რომ შესაძლოა, ჰომო ერექტუსის უშუალო წინამორბედი შედარებით ადრეული ჰომო ჰაბილისი იყო, ან თუნდაც სხვა სახეობა ადრეული ადამიანი, რომელიც ჯერ კიდევ არაა აღმოჩენილი. უძველესი ნამარხებიდან, რომელიც აფრიკის ტერიტორიაზე მოიპოვება და ჰომო ერექტუსის სახეობას მიაკუთვნებენ, აღნიშვნის ღირსია 1954-1955 წლების კვლევების შედეგად თანამედროვე ალჟირის ტერიტორიაზე აღმოჩენილი ნამარხები, რომლებიც დაახლოებით 700 000 წლის წინანდელია. ეს ნამარხი ძალიან ჰგავს მაროკოს ტერიტორიაზე აღმოჩენილ ნამარხებს, მაგრამ ყბის და კბილების ფორმით განსხვავდება შედარებით გვიანდელი აზიის ტერიტორიაზე აღმოჩენილი ჰომო ერექტუსის ნამარხი ფორმებისგან. როგორც ჩანს, ჰომო ერექტუსი ცენტრალური აფრიკიდან აღმოსავლეთ აფრიკაშიც გავრცელდა. 1960 წლის გათხრების შედეგად ტანზანიაში აღმოჩენილ იქნა ჰომო ერექტუსის 1.2 მილიონი წლით დათარიღებული ჩონჩხი. გარდა ამ ჩონჩხისა აღმოჩენილ იქნა დამატებითი ნამარხები, რომლებიც ფრაგმენტალურია, მაგრამ ქმნის წარმოდგენას აღმოსავლეთაფრიკელი ჰომო ერექტუსების შესახებ. 1984 წელს, ტანზანიის ჩრდილოეთით, კენიაში აღმოჩენილ იქნა 1.6 მილიონი წლის წინანდელი ჩონჩხი, რომელიც ცნობილია, როგორც Turkana Boy. მიუხედავად იმისა, რომ ეს ბიჭი ადრეულ ასაკში გარდაიცვალა, მეცნიერულმა კვლევებმა (სხეულის პარამეტრებმა, ტვინის მოცულობამ და ა.შ) და გარეგანმა დაკვირვებამ ცხადყო, რომ ის და მასთან ერთად აღმოჩენილი რამდენიმე ჩონჩხი მიეკუთვნება ჰომო ერექტუსის სახეობას, რომელიც უნდა იყოს წინამორბედი ამ სახეობის იმ ადამიანებისა, რომლებიც შემდგომში აფრიკიდან აზიაში გადავიდნენ.
ჰომო ერექტუსის მიგრაცია აფრიკიდან
მინი|ჰომო ერექტუსის მიგრაცია|401x401px ჰომო ერექტუსის აფრიკიდან სხვა კონტინენტებზე მიგრაცია დაახლოებით 1.5 მილიონი წლის წინ დაიწყო და ასეულობით ათასი წელი გრძელდებოდა. ამ დროის განმავლობაში ადრეულ ადამიანთა ამ სახეობამ აითვისა ევროპის და აზიის სამხრეთ ნაწილები და თანამედროვე ინდონეზიის ტერიტორიაზეც კი დადგა ფეხი. ჰომო ერექტუსის შიდააფრიკული მიგრაციის კვანძის გაგრძელებაა თანამედროვე ისრაელის ტერიტორიაზე, უბეიდიაში (Ubeidiya) აღმოჩენილი ჰომო ერექტუსის ნამარხები. როგორც ჩანს ადრეულმა ადამიანებმა გააღწიეს აფრიკიდან, მეცნიერთა მტკიცებით ლევანტინის (თანამედროვე პალესტინის ტერიტორია) კორიდორი გახდა მნიშვნელოვანი სახმელეთო ხიდი ადრეული ადამიანების ევროპისა და აზიის ტერიტორიაზე მიგრაციის პროცესში. როგორც ჩანს, ჰომო ერექტუსი მხოლოდ ჩრდილო-აღმოსავლეთის მიმართულებით არ გადაადგილდებოდა. ინდონეზიაში ერთ-ერთ კუნძულზე, კერძოდ იავაზე (ინგლისურად-Java; ამ კუნძულზე მდებარეობს დედაქალაქი ჯაკარტა) დაახლოებით ერთი საუკუნის წინ აღმოაჩინეს უძველესი ადამიანი თავის ქალის ზედა ნაწილი და ბარძაყის ძვლები. კვლევებმა ცხადყო, რომ ეს სახეობაც ჰომო ერექტუსს მიეკუთვნება და ის სავარაუდოდ უნდა გადასულიყო აფრიკიდან. გარდა ამისა, ჰომო ერექტუსს მიაკუთვნებენ ჩინეთში, კერძოდ ჟოუკოუდიანში (Zhoukoudian) აღმოჩენილ 500 000 წლის „Peking Man”, გარდა ამისა, ჰომო ერექტუსის ნამარხები გვხვდება ჩინეთის სამ სხვა ლოკაციაზე: იუანმუში (Yuanmou), ლანტიანში (Lantian)და ჰექსიანში (Hexian). ამ ტერიტორიაში ჰომო ერექტუსის რამდენიმე ადგილზე აღმოჩენა მეტყველებს იმაზე, რომ ამ სახეობის საკმაოდ დიდი რაოდენობა გადმოვიდა აფრიკიდან თანამედროვე ჩინეთის ტერიტორიაზე. ჰომო ერექტუსის გავრცელების ხაზი ჩინეთიდან კავკასიის მიმართულებით მიდის. საქართველოს ტერიტორიაზე, კერძოდ დმანისში აღმოჩენილი რამდენიმე თავის ქალიდან, ერთ-ერთი ნამდვილად ეკუთვნის ჰომო-ერექტუსის ადრეულ ფორმას და ის დაახლოებით 1.8 მლნ წლის წინანდელია. კავკასიის ტერიტორიაზე დმანისის ჩრდილოეთით ჰომო ერექტუსის კვალი არ მოიპოვება, შესაბამისად, სხვა ფაქტებს არ ქონის გამო სავარაუდოა, რომ მიგრაციის ტალღა კავკასიის მიმართულებით სწორედ დმანისში შეწყდა. ჰომო ერექტუსის ნამარხები აღმოჩენილია თანამედროვე საბერძნეთის ტერიტორიაზე, კერძოდ ანტიკური მიგდონიის (Mygdonia) ტერიტორიაზე. როგორც მეცნიერები ვარაუდობენ, ჰომო ერექტუსი ამ ტერიტორიაზე მცირე აზიის გავლით მოხვდა. გარდა ამისა, ადამიანის ამ სახეობის ნამარხები აღმოჩენილია თანამედროვე ესპანეთის ტერიტორიაზეც. ამ შემთხვევაში კი არსებობს ორი მოსაზრება. ჰომო ერექტუსი ესპანეთის ტერიტორიაზე თანამედროვე ალჟრის ტერიტორიის გავლით უნდა მოხვედრილიყო (ანუ ოდესღაც პირენეს ნახევარკუნძული აფრიკასთან იყო დაკავშირებული, ისევე როგორც ინდონეზიის კუნძული იავა- აზიასთან), ან ჰომო ერექტუსი პირენეს ნახევარკუნძულზე თანამედროვე საბერძნეთში აღმოჩენილი ჰომო ერექტუსების მიგრაციის შემდგომი ტალღის შემდეგ აღმოჩნდა.
ჰომო საპიენსი აფრიკაში
მინი|ჰომო საპიენსის გავრცელების არეალი|341x341პქ თანამედროვე კვლევები ცხადყოფს, რომ თანამედროვე ადამიანები წარმოიშვნენ არქაული ადამიანებისგან ძირითადად, აღმოსავლეთ აფრიკაში. 195 000 წლის ნამარხი ომო 1-დან (Omo 1), ეთიოპიის ერთ-ერთი რეგიონიდან ნათლად აჩვენებს იმ ცვლილებებს, რომელიც ამ პერიოდში ადრეულმა ადამიანმა განიცადა. უკვე ჩნდება ადრეული ჰომო საპიენსი და მისი აფარიკაში გავრცელების ადგილებს თუ განვიხილავთ, რამდენიმე ჩონჩხი აღმოჩენილია სწორედ ეთიოპიაში- ერთ-ერთ ასეთი ნამარხი აღმოჩენილია ჰერტოში (Herto, Middle Awash) და ის დაახლოებით 160 000- 154 000 წლით თარიღდება. ეთიოპიის სამხრეთით, არც ისე შორს, ტანზანიის ტერიტორიაზე ლაეტოლში (Laetol) კი აღმოჩენილია შედარებით გვიანდელი ნამარხი, რომელიც დაახლოებით 120 000 წლის უნდა იყოს. ჰომო საპიენსის შიდააფრიკულ გადაადგილებებზე თუ აღმოჩენილი ნამარხების სიძველის მიხედვით ვიმსჯელებთ, მან ეთიოპიის ტერიტორიიდან დაიწყო აქტიური მიგრაციები. შემდეგ გადაადგილდა ოდნავ სამხრეთით, ტანზანიის მიმართულებით და დაახლოებით 115 000 წლის წინ კი აფრიკის უკიდურესი სამხრეთისკენ დაიწყო გადაადგილება. სწორედ ამ პერიოდის ნამარხები იქნა აღმოჩენილი სვაზილენდში, კერძოდ ბორდერ კეივში (Border Cave). ამის შემდეგ ჰომო საპიენსი გადაადგილდება აფრიკის უკიდურეს სამხრეთში (Klasies River Mouth-ის მიმართულებით). როგოორც ჩანს, გონიერი ადამიანი გადაადგილდებოდა აფრიკის კონტინენტის აღმოსავლეთ სანაპიროზე- სადაც უდაბნოს მკაცრი ბუნებრივი პირობები ნაკლებადაა გავრცელებული. რაც შეეხება ჰომო საპიენსის აფრიკიდან სხვა კონტინენტებზე მიგრაციას, ეს პროცესი დაახლოებით 115 000 წლის წინ უნდა დაწყებულიყო.
ჰომო საპიენსი ევროპაში
თანამედროვე ადამიანი ევროპაში შედარებით გვიან შევიდა, (დაახლოებით 40 000 წლის წინ) თუ გავითვალისწინებთ იმას რომ ჰომო საპიენსმა სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაზე და ავსტრალიაზე ჯერ კიდევ 55 000 წლის წინ დადგა ფეხი. რამდენიმე მოსაზრება არსებობს თუ რატომ არ გავრცელდა ჰომო საპიენსი ევროპაში უფრო ადრე. ანთროპოლოგი მარია ტორესი, ლონდონის უნივერსიტეტის წევრი, ამაში „ადანაშაულებს“  ნეანდერტალელებს. ის აცხადებს რომ ჰომო საპიენსი განვითარდა აფრიკაში 100 000 წლის წინ და დაიწყო გავრცელება აღმოსავლეთით, სადაც სხვა სახეობის ჰომონიდებისაგან წინააღმდეგობა არ შეხვედრია. როდესაც ჰომო საპიენსმა გავრცელება დაიწყო ჩრდილოეთითაც ევროპის მიმართულებით, მათ ევროპის სამხრეთ ნაწილში დახვდნენ ნეანდერტალელები და ამ დროს შეწყდა რამდენიმე ათასწლეულით ჰომო საპიენსის გავრცელება ევროპაში. მარია ტორესის თქმით ევროპა პატარა ტერიტორია იყო ორივე სახეობის ცხოვრებისათვის. ამ მოსაზრებას გარკვეულწილად იზიარებს პროფესორი კრის სტრინგერი, რომელიც ამბობს რომ კლიმატი ევროპაში იყო საკმაოდ მკაცრი, ჰომო საპიენსი არ იყო შეგუებული მსგავს პირობებს და რა თქმა ნეანდერტალელები უკვე სახლობდნენ ამ ტერიტორიებზე.
კვლევების საფუძველზე დგინდება, რომ 45 000 წლის წინ, როდესაც  გამყინვარების ერთი ეტაპი დამთავრდა აფრიკელთა ერთ-ერთი რასა, რომელთაც Khoisan სახელით მოიხსენიებენ გიბრალტარის სრუტის გავლით შევიდა ევროპაში. ეს ადამიანები შემდეგ გავრცელდნენ მთელ ევროპასა და აზიის ჩრდილოეთით. ამ მოგზაურობის პირველი ნიმუშები ჩონჩხების სახით გვხვდება იტალიაში სადაც 5 ადამიანის ჩონჩხს მიაგნეს. ამ აფრიკელთა ნამარხებს ასევე მიაგნეს შვეიცარიაში, საფრანგეთში, ბულგარეთში, რუსეთში და ციმბირშიც კი. ასევე სხვადასხვა წყაროებზე დაყრდნობით ეს ადამიანები დასახლდნენ ანატოლიაშიც. თუმცა ანთროპოლოგთა, მკვლევართა და აკადემიკოსთა ნაწილი დღესაც უარყოფს, რომ აფრიკელები იყვნენ პირველი ევროპელი ადამიანები, ისინი ამჯობინებ ეს წოდება Cro-Magnon-თ მიანიჭონ. ზოგიერთი მოსაზრებით ფერადკანიანი აფრიკელებისთვის პრობლემა იქნებოდა ევროპის კლიმატთან შეგუება, თუმცა ნეანდერტალელები, რომლებიც უკვე სახლობდნენ ამ ტერიტორიაზე ხასიათდებოდნენ ღია კანის ფერითა და ლურჯი თვალებით, ამიტომ ძალზე სავარაუდოა რომ წლების მერე ნეანდერტალელებთან გამრავლების შემდეგ ჰომო საპიენსის კანის ფერი გაღიავდა. თუმცა ისევ კვლევებით დგინდება, რომ  Cro-Magnon, როგორც Grimaldi (იგივე Khoisan-ის რასის წარმომადგენლები) იყვნენ ფერადკანიანი აფრიკელები. ასეა თუ ისე  ერთ-ერთ პირველ ევროპელ ჰომო საპიენსებს ეწოდებოდათ Cro-Magnon. მათი რაოდენობა მცირე იყო და ისინი თავს ნადირობითა და მცენარეების შეგროვებით ირჩენდნენ. მათი იარაღები გამოირჩეოდა უხეში, გალესილი წვეტით, ისინი ასევე იყენებდნენ ცეცხლსაც. Cro-Magnon-თა  ჩონჩხები აღმოჩენილია წითელი კლდის გარშემო ქალაქ ვენტიმილიას ახლოს, რომელიც მდებარეობს იტალიაში. ასევე საფრანგეთში აღმოჩენილია  Cro-Magnon-თა წარმომადგენლის თავის ქალა და ქვედა ყბა, რომელიც 50 წლის მამაკაცს ეკუთვნის. ამ ნიმუშს Old Man of Cro-Magnon ეწოდება. სანტერესოა რომ უძველესი ნამარხები, რომლებიც ანატომიურად მსგავსი იქნება თანამედროვე ადამიანის აღმოჩენილია რუმინეთში, მდინარე დანუბეზე არსებულ ხეობაში. ეს ნამარხები დაახლოებით 37 800 წლით თარიღდება.
სხვადასხვა წყაროებზე დაყრდნობით  გენეტიკურად ისევე როგორც გეოგრაფიულად პირველი ევროპელების უშუალო წინაპრები უფრო აზიელები იყვნენ ვიდრე აფრიკელები. იმ ფაქტის გათვალისწინებით რომ აზიიდან ევროპაში გავრცელება გაცილებით ადვილი იყო ვიდრე აფრიკიდან, ეს აზრი საკმაოდ სარწმუნოა. მიუხედავად იმისა რომ ჰომო საპიენსი ევროპაში 40 000-45 000 წლის წინ შევიდა,  მეცნიერები ვარაუდობენ რომ უძველესი ევროპელების ასაკი 50 000 წელს ითვლის. ეს ადამიანები უნდა დასახლებულიყვნენ პაკისტანის ტერიტორიაზე, შემდეგ უნდა გაეარათ ლიბიისა და არაბეთის უდაბნოები, შემდეგ კი  მიეღწიათ ტიგროს-ევფრატამდე. გამყინვარებამ, რომელმაც დაახლოებით 65 000 – 55 000 წლის წინანდელი პერიოდი მოიცვა, შეაჩერა ამ ადამიანთა შემდგომი გადაადგილებები. გამყინვარებიდან 5 000 წლის შემდეგ თბილმა და სველმა კლიმატურმა პირობებმა შეუქმნა ხელსაყრელი გარემოებები სამხრეთ აზიელებს გამრავლებისა და მიგრაციისათვის. ზუსტად ეს პერიოდი ემთხვევა ევროპაში ე.წ Aurignacians  მოძრაობას. Aurignacians კულტურა ხასიათდება ქვის იარაღების გამორჩეული სტილით, რომლებიც პირველად ბულგარეთში გამოჩნდა 55 000 წლის წინ. დამამტკიცებელი საბუთების საფუძველზე ასკვნიან რომ Aurignacians  დუნაიდან გადავიდნენ უნგრეთში შემდეგ კი დასავლეთით ავსტრიაში. ისინი ასევე გავრცელდნენ ავსტრიის სამხრეთით, იტალიის ჩრდილო ნაწილში შემდეგ კი სწრაფად გააგრძელეს გადაადგილება დასავლეთით, ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროების გასწვრივ, მიაღწიეს რა საბოლოოდ პორტუგალიის სანაპიროებს 38 000 წლის წინ. აღსანიშნავია რომ  ევროპის გარეთ Aurignacians  კულტურის ნიმუშები მხოლოდ 47 000 წლით თარიღდება.
18 000 წლის წინ წყლების უმეტესობა კიდევ ერთხელ დაიფარა ყინულით. ჩრდილო ევროპის და ბრიტანეთის მიმდინარე ტერიტორიებიც გარშემორტყმული იყო უზარმაზარი ყინულის ფენებით. ჩრდილო ევროპის  ტერიტორიის  თითქმის სრული ნაწილი აუთვისებელი იყო. ამ ხრივ უკეთესი მდგომარეობა იყო ევროპის სამხრეთ ნაწილში, სადაც სამი ძირითადი ადგილი არსებობდა, სადაც ძველი ხალხები სახლობდნენ. პირველი ეს იყო ესპანეთისა და საფრანგეთის საზღვრის გარშემო. აქ მცხოვრებ ხალხს ჰქონდა ქვის დამუშავების განსაკუთრებული ტექნოლოგია. ისინი კულტურით ძალზედ განსხვავდებოდნენ სხვა იმ პერიოდში მცხოვრები ხალხებისაგან. მათ კულტურას Solutrean-ს უწოდებენ. მეორე ე.წ თავშესაფარი ძველი ადამიანებისთვის იყო ბალკანეთის ტერიტორია, ხოლო მესამე  მდებარეობდა უკრაინაში, ეს ტერიტორია მოიცავდა  შავი ზღვის ჩრდილოეთით ხმელეთის დიდ ნაწილს, რომელიც შემოსაზღვრული იყო მდინარეებით დნეპრითა და დონით, და გამოიყოფოდა დანარჩენი ევროპისაგან კარპატის მთებით, რომელიც მთლიანად ყინულით იყო დაფარული.