cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ივან ფრანკო
ლიტერატურული მოღვაწეობა
ივან ფრანკო გახდა „მუშათა კომიტეტის“ წევრი და ასევე პოლონურ ენაზე გამომალი გაზეთის „Praca“-ს (ქართულად: „შრომა“) რედაქტორი. აქტიურად ჩაება პროპაგანდისტულ მოძრაობებში. ამავე წელს დაწერა ეკონომიკური სოციალიზმის მომცრო კატეხიზისი (ღვთისმეტყველების საწყისი, სასწავლოდ გამიზნული წიგნი, ქრისტიანული მოძღვრების გადმოცემა კითხვა — პასუხის სახით), რომელიც ლვოვის მუშებმა გამოსცეს კიდეც. 1879-1880 წლებში თვითგანვითარების წრეებში ასწავლიდა პოლიტიკურ ეკონომიას.
1878 წელს მ. პავლიკთან ერთად ლვოვში დაიწყო ჟურნალ „გრომადსკიი დრუგის“ (ქართულად: „საზოგადოების მეგობარი“) გამოცემა, სადაც დაბეჭდა: ლექსები — „ამხანაგებს საპყრობილედან“, ნარკვევი — „პატრიოტული აღტკინება“, რომანი — „მახრჩობელა გველი“. მალევე პოლიციამ მოახდინა ჟურნალის კონფისკაცია, ამიტომ რედაქტორები იძულებულნი შეიქმნენ ჟურნალისთვის სახელი შეეცვალათ, ჟურნალს დაარქვეს „დზვინ“ (ქართულად:„ზარი“). მის ფურცლებზე ფრანკომ დაბეჭდა ცნობილი საპროგრამო ლექსი „ქვისმტეხელი“ და მოთხრობა  „ჩემი შეხვედრა ოლექსასთან“, სატირული ნაწარმოებები „ფიქრი ნაუმ ბეზომოვიჩზე“ და სტატია „ლიტერატურა, მისი დანიშნულება და უმნიშვნელოვანესი ნიშან თვისებები’’, რომელიც არსებითად მიმართული იყო ნაროდოვცეკების ნაციონალისტური შეხედულებებისა და მათი ორგანოს „პრავდას“ წინააღმდეგ. ჟურნალი აქტიურად აგრძელებდა რევოლუციურ პროპანგანდას, ამიტომ ჟურნალმა დროებით იარსება.
1880 წელს ფრანკო გაემგზავრა კოლომინის მაზრაში თავის მეგობართან. გზაში დააპატიმრეს, რადგან ავსტრიის ხელისუფლებამ წამოიწყო სასამართლო პროცესი კოლომინში გლეხების წინააღმდეგ, რომლებსაც ბრალად დასდეს ხელისუფლების წინააღმდეგ გამოსვლები, ივან ფრანკო კი დაადანაშაულეს გლეხთა მოძრაობაში მონაწილეობაში, თუმცა დანაშაული ვერ დაუმტკიცეს და 3 თვეში პოლიციის ესკორტით გაამზავრეს ნაგუევიჩიში, სადაც 1 კვირა ციებ-ცხელებით ავადმყოფობდა. ავადმყოფობის  მიუხედავად ფრანკო ფეხით გაემგზავრა ბერეზოვოში. გზაში ავადმყოფი ფრანკო „შენიშნეს“ და ჟანდარმა კოლომინში ფეხით წაიყვანა პასპორტის შესამოწმებლად.
ამ ამბის შემდეგ ფრანკომ კვლავ განაგრძო გაზეთ „Praca“-ს (ქართულად: „შრომა’’) თანამშრომლობა და დაიწყო წერა სოციალისტური პროგრამისა — „რა სურს გალიციის მუშათა საზოგადოებას?“. ამავე გაზეთში ფრანკომ დაბეჭდა თავისი ცნობილი ლექსი „ჰიმნი“ („მარად რევოლუციონერი“).
სულ ცოტა ხანი მძიმე მატერიალური პირობების გამო ფრანკო იძულებული გახდა ლვოვიდან სოფელ ნაგუევიჩიში გადასხლებულიყო. 1880 წლის ბოლოს მოხერხდა ჟურნალ „სვიტის“ გამოცემა. მისი პირველი ნომერი გამოვიდა 1881 წლის 10 იანვარს, სადაც დაიწყო ფრანკოს რომანის „ბორისლავი იცინის“ ბეჭდვა. ამავე ჟურნალში თარგმნა და გამოაქვეყნა ა.ნეკრასოვის „თავადის ქალი ტრუბეცკაია“, პომიალიავსკის „ბურსას ნარკვევებიდან“ რამდენიმე თავი, სტატია მ.ე. სალტიკოვ-შჩედრინის პიპინის შემოქმედების შესახებ, თავისი ბოლო გამოკვლევა ტარას შევჩენკოს პროზაზე — „ტარას შევჩენკოს პოეზიის შეფასების საკითხისათვის“, თავისი სტატია „კათოლიკური პანსლავიზმი“, რომელიც მიმართული იყო რომის პაპის ბოროტი ჩანაფიქრის წიბააღმდეგ, მას სურდა რუსეთისგან მოეწყვიტა აღმოსავლეთ სლავები. ფრანკო კათოლიციზმს „სლავების დაუძინებელ მტერს“ უწოდებს.
ჟურნალი „სვიტი“ დაარსებიდან 2 წელში დაიხურა, ამიტომ ფრანკო იძულებული შეიქმნა, რადგან საკუთარი ბეჭდვითი ორგანო არ ჰქონდა, ეთანამშრომლა ჟურნალ „ზორიასთან“ და გაზეთ „დილოსთან“, რომლის რედაქციის შემადგენლობაში შევიდა.80-იანებში თანამშრომლობა დაიწყო მწერლისა და მხატვრის კ. უსტიანოვიჩის ლიბერალურ-სატირულ ჟურნალში „ზერკალო“.
სამივე დაპატიმრებამ კვალი დააჩნია მის სწავლას, მიუხედავად იმისა, რომ სამივე დაპატიმრების შემდეგ დაბრუნდა უნივერსიტეტში, კურსის დამთავრება მაინც ვერ მოახერხა, რადგან ამას ხელს უშლიდა ძმიმე მატერიალური პირობები,ავსტრიის პოლიცია და უნივერსიტეტის ხელმძღვანელობა. 10 წლიანი „შესვენების“ შემდეგ მან თხოვნით მიმართა უნივერსიტეტის ხელმძღვანელობას სემესტრის გამოცდების და სადოქტორო დისერტაციის დაცვასთან დაკავშირებით, თუმცა უნივერსიტეტის სენატისაგან უარი მიიღო, ამიტომ ის იძულებული გახდა გამოცდები ჩერნივკის უნივერსიტეტში ჩაებარებინა (1890), ხოლო დისერტაციის დასაცავად მოუწია ვენაში გამგზავრება (ამას ნაციონალისტურ-რეპროგრაგრადული ხელმძღვანელობა არ დაუშვებდა), სადაც 1893 წლის 1 ივლისს ჩააბარა სადოქტორო გამოცდები და დაიცვა დისერტატია თემაზე — „ვარლაამი და იოასაფი“, ძველქრისტიანული სასულიერო რომანი“. მას მიანიჭეს „ვენის უნივერსიტეტის ფილოსოფიის დოქტორის" სამეცნიერო ხარისხი. მისი ეს ნაშრომი 1895 წელს დაიბეჭდა „შევჩენკოს სამეცნიერო საზოგადოების ჩანაწერებში“.
1890 წელს ფრანკომ ლვოვში ჩამოაყალიბა სამეცნიერო სამკითხველო, სადაც კითხულობდა ლექციებს მეცნიერული სოციალიზმის თეორიაზე, პოლიტეკონომიაზე და რევოლუციური ბრძოლის ისტორიაზე.
ფრანკოს სურდა ლვოვის უნივერსიტეტში მოღვაწეობა, 1894 წელს, როცა პროფესორი ოგონოვსკი გარდაიცვალა, მან სცადა კათედრაზე ადგილის მიღება.წარმატებით წაიკითხა კიდევაც საცდელი ლექცია თემაზე — „ტ.შევჩენკოს „მუშა ქალი“, მაგრამ ნაციონალისტები კვლავ წინ აღუდგენ.
დიდი წვალების შემდეგ ფრანკომ მოახერხა 1894 წელს გამოესცა თავისი ჟურნალი „ჟიტე ი სლოვო“(ქარ:„ცხოვრება და სიტყვა“), სადაც ბეჭდავს პროზაულ, დრამატულ, პოეტურ და სამეცნიერო პუბლიცისტურ ნარმოებებს. ასევე უკრაინული ლიტერატურის ყველაზე ნიჭიერი წარმომანდგენელების: პაბლო გრაბოსვსკი, ლესია უკრაინაკა, მიხაილო კოციუბინსკი,მიხაილო პავლიკი, ვლადიმერ გნატიუკი, ოსიპ მაკოვეი, ოსტაპ ტერპეცკი და სხვათა ნაწარმოებებებს.ამევე ჟურნალში 1896 წელს მოთავსებული იყო ცნობა პეტერბურგში „მუშათა კლასის განთავისუფლებისათვის ბრძოლის კავშირის“ დაარსების შესახებ, ლენინის მოღვაწეობის შესახებ და სხვ. ჟურნალმა „ჟიტე ი სლოვომ“ მალე მოიპოვა პოპულარობა, თუმცა მალე 1897 წელს დაიხურა, რადგან ჟურნალი პოლონურ გაზეთში მიღებული ჰონორალით გამოიცემოდა.
მალე გალიციის მშრომელებმა ივან ფრანკო სამგზის წარადგინეს ავსტრიის პარლამენტში, რეიხსტაგში გალიციის სეიმში ასარჩევად, მაგრამ მაქინაციებისა და მთავრობის ტერორის მეშვეობით, ის არც ერთხელ აირჩიეს. განსაკუთრებით დამახასიათებელი ამ მხრივ იყო 1897 წლის „სისხლიანი არჩევნები“ ან „ბადენის არჩევნები“. ასე იმიტომ ეწოდა, რომ გალიციის ყოფილი მეფისნაცვალი და იმ დროისთვის ავსტრია-უნგრეთის იმპერიის პრემიერის — გრაფ კაზიმირ ბადენის ბრძანებით სროლა უტეხდნენ იმ ამომრჩეველს, ვინც მისთვის არა სასურველ კანდიდატს აძლევდა ხმას.
1897 წელს პრესაში გამოსვლის და პოლემიკური სტატიების გამოქვეყნების შემდეგ იფეთქა პოლონელი ნაციონალიტსების კამპანიამ ფრანკოს წინააღმდეგ. მათ გაზეთ „დილოში" დაიბეჭდა სტატია სათაურით „სამწუხარო მოვლენა“, სადაც მწერალს პატრიოტული მოვალეობისადმი გულგრილ დამოკიდებულებას აბრალებდნენ.
1897 წელს მწერალმა პოლონურ ენაზე დაწერილ კრებულის — „გალიციური სურათების“ — წინასიტყვაობაში „ზოგი რამ საკუთარ თავზე“ ამხილა უკრაინული ბურჟუაზიული ნაციონალიტსების ყალბი, ფარისევლური სიყვარული ხალხისადმი. ის ნამდვილ სიყვარულად თვლიდა მშრომელი ხალხის სამსახურში თავდადებულად ჰყოფნას. ყოველივე ამისთვის ბურჟუაზიულმა ნაციონალიტსებმა ასტეხეს განგაში, „დილომ“ და „გალიჩანინმა“ ლანძღვა დაუწყო მწერალს, ხოლო „ნაროდოვცების“ ბელადმა იულიან რომანჩუკმა ისიც განაცხადა: „ფრანკოს საერთოდ არ ესმის,რას ნიშნავს სიყვარული“.
ამგვარი დევნა ფრანკომ მწვავედ განიცადა. ამას დაერთო ავადმყოფობაც. სინათლე დააკლდა თვალებში,მხედველობა დაუსუსტდა, უჭირდა კითხვა და წერა, მიუხედავად ამისა მაინც აგრძელებდა შემოქმედებით მუშაობას. 1897 წელს გამოაქვეყნა თავისი ლექსების კრებული „დამჭკნარი ფოთლები“, ხოლო 1898 წელს — „ჩემი იზმარაგდი“.მინი|ალტ=|მარცხნივ|ივან ფრანკოს პორტრეტი ივან ტრუშის მიერ.ცხოვრების რთულ პერიოდში მას გვერდით ამოუდგნენ მისი მეგობრები და თაყვანისმცემელები. მაგ: მაკოევმა გაზეთ „ბუკოვინაში“ გამოაქვეყნა წერილი მის დასაცავად სათაურით „უყვარს თუ არ უყვარს (მეხი ივან ფრანკოს თავზე)“და წერდა: „მეხი გავარდა ივან ფრანკოს თავზე პოლონური და უკრაინული პრესისა...“. ის ასევე აღნიშნავდა, რომ მეხი ყოველთვის მაღალ ხეს ეცემოდა, ისეთ როგორიც ფრანკო იყო ლიტერატურაში.
ამავე დროს 22 პოლონელმა სტუდენმა დაწერა პროტესტი მისი ასეთი დევნის წინააღმდეგ: „დ-რი ფრანკო — ერთ-ერთი მგზნებარე მქადაგებელია პროგრესისა ჩვენს ქვეყანაში. მრავალი რეაქციული გაზეთი ამისთვის დევნის მას ნებისმიერი საბაბით“. სტუდენტთა რიცხვი მალე გაიზარდა და ეს მასალები ცალკე ბროშურად დაიბეჭდა პოლონურად.
ფრანკოს არქივში აღმოჩნდა 1904 წელს შედგენილი რუსული და პოლონური ლიტერატურის აკრძალული წიგნთა სია. მათ შორის იყო კარლ მარქსის, ფრიდრიხ ენგელსის, ლენინის („რა ვაკეთოთ?“, „ნაბიჯი წინ — ორი ნაბიჯი უკან“), პლეხანოვისა და სხვათა ნაშრომები, აგრეთვე ჟურნალი „ჟიზნის“ და გაზეთ „ისკრის“ ნომრები.
ივან ფრანკო 1905 წლის რუსეთის რევოლუციას აღფრთოვანებით შეეგება და რუსეთში ამ მოვლენას მიუძღვნა თავისი პოემა „მოსე“, ლექსები და სტატიები მაქსიმ გორკზე, რომელიც 9 იანვრის სისხლიანი ამბების შემდეგ დააპატიმრეს. ფრანკო მას იცავდა და მოითხოვდა მის პეტრე-პავლეს ციხიდან გათავისუფლებას მოითხოვს, თავად გორკს უწოდებდა „რუსი ხალხის ლამპარს“ და „რუსული ლიტერატურის მშვენებას“. ფრანკოს აზრით გორკის დევნით ცარიზმი ვერ ჩააქრობდა რევოლუციის ცეცხლს.
1905 წლის რევოლუციასთან დაკავშირებით ფრანკომ დაწერა სტატია „რუსული ლიტერატურის ახალი ისტორია“, რომელიც რეცენზიაა ბერლინში გერმანულად გამოცემული წიგნისა „რუსული ლიტერატურის ახალი ისტორია“.
რუსეთის ინტელიგეცია, მწერლები თუ მეცნიერები ყურადღებით ეკიდებოდნენ ფრანკოს მოღვაწეობას. 1904 წელს სახელოვანმა რუსმა მეცნიერებმა ა.შახმატოვმა და კორშმა მისი კანდიდატურა წამოაყენეს რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილ წევრად, თუმცა მეფის რუსეთის ხელისუფლებამ აკადემიას უფლება არ მისცეს უკრაინელი მწერლის და მეცნიერის აკადემიაში არჩევის ნება.სამაგიეროდ, 1905 წელს ფრანკო აირჩიეს პრაღის მეცნიერებათა აკადემიის წევრად, ხოლო 1906 წელს ხარკოვის უნივერსიტეტის სამეცნიერო საბჭომ მას მიანიჭა რუსული სიტყვიერების დოქტორის საპატიო წოდება. ბროკჰაუზისა და ევფრონის „ენციკლოპედიური ლექსიკონის“ რედაქციამ მწერალს შეუკვეთა სტატია უკრაინული ლიტერატურის შესახებ, რომელიც დაიბეჭდა 1904 წელს 81-ე ტომში. 1913 წელს რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიამ გამოკვლევისათვის „უკრაინული ხალხური სიმღერები“ — მიანიჭა პრემია.
რთული პირობები შეექმნა საკუთარ ოჯახშიც. მძიმე ავადმყოფობის გამო ის იძულებული გახდა მეუღლე საავადმყოფოში დიდი ხნით მოეთავსებინა. 1913 წელს მოულოდნელად გულის უკმარისობით, 27 წლის ასაკში გარდაიცვალა მისი უფროსი ვაჟი ანდრეი, რომელიც მისი დაუცხრომელი მდივანი და მზრუნველი იყო. ფრანკოს ამარა დარჩა სამი მცირეწლოვანი ბავშვი: ტარას ფრანკო, პეტრო ფრანკო (დაბადებული და ჰანა კლუჩკო.
მიუხედავად გაჭირვებისა და ავადმყოფობისა ივან ფრანკო შეუპოვრად განაგრძობდა შემოქმედებით მოღვაწეობას, თარგმნიდა რუსი და სხვა კლასიკოსთა ნაწარმოებებს, წერდა ლექსებს, პროზაულ და ლიტერატურულ-პუბლისცისტურ ნაწარმოებებს, აქტიურად იბრძოდა ხალხის მტერი ბურჟიაზიული ნაციონალისტებისა და ღვთისმოღალატე მსახურების წინააღმდეგ. 1910 წელს ცალკე წიგნად გამოიცა მისი გამოკვლევა „უკრაინულ-რუსული ლიტერატურის ისტორიის ნარკვევები“. ბევრს მოგზაურობდა და ხალხს თავის პოემას „მოსეს“ უკითხავდა.
1911 წლის შემოდგომაზე მასწავებელთა კავშირის ტარნოპოლის განყოფილებამ ივან ფრანკო მიიწვია შეხვედრაზე. გააკრეს აფიშები. დაიქირავეს დარბაზი, უამრავი ადამიანი მქუხარე ტაშით დახვდა მწერალს სადგურის მოედანზე და დარბაზში. ფრანკომ თავიდან ბოლონდე წაიკითხა „მოსე“. დარბაზში სიჩუმე ჩამოვარდა, რაც მქუხარე ტაშმა და შეძახილმა „დიდება! დიდებამ“ დაარღვია. ხელებდაზიანებულ მწერალი მადლობას სიტყვით იხდიდა.
1913 წელს მისი ლიტერატურული მოღვაწეობის 40 წლისთავის აღსანიშნავად დაიწყო სამზადისი, თუმცა ამ გეგმის განხორციელებას ხელი შეუშალა პირველი მსოფლიო ომი ს დაწყებამ. გამოიცა, მხოლოდ კრებული „სალამი ივან ფრანკოს მისი სამწერებლო მოღვაწეობის ორმოცი წლისთავზე. 1874-1914“(კრებული გამოიცა ლვოვში 1916 წელს). ამას გარდა მწერალმა იმოგზაურა დასავლეთ უკრაინაში და ხალხს თავის პოემას „მოსეს“ უკითხავდა.
1914 წელს მან რუსულიდან თარგმნა პუშკინის ყველა დრამატული თხზულება. დაწერა და თარგმას დაურთო პუშკინის შემოქმედებაზე დიდი სტატია. დაწერა სტატია „ტარას შევჩენკო“, შექმნა ორი პოემა და მრავალი ლექსი..
სიცოცხლის ბოლო ორი წელი იყო მისთვის ყველაზე საშინელი. მარტო დარჩა, მეუღლე საავადმყოფოში, ვაჟები ომში, ქალშვილი კი საზღვარ გარეთ. მინი|ივან ფრანკოს საფლავი 1915 წლიდან ივან ფრანკო ჰოსპიტალში მკურნალობდა. სიცოცხლის ბოლო თვეებს მოხუცების სახლში ატარებდა, მხოლოდ სიცოცხლის ბოლო დღეებში დაბრუნდა სახლში და 9 მარტს შეადგინა ანდერძი თავისი ხელნაწერი მემკვიდრეობა და ბიბლიოთეკა „ტ.გ. შევჩენკოს საზოგადოებას უანდერძა.
სიკვდილი
1916 წლის 28 მაისს ივან ფრანკო სიღარიბეში, დევნასა და გაჭირვებაში გარდაიცვალა. დაკრძალულია ლიჩაკოვსკის სასაფლაოზე. მის საფლავზე აღმართულია ნაცრისფერი გრანიტისგან გამოთლილი ქვისმტეხელის მონოლითური ძეგლი.
სქოლიო
კატეგორია:უკრაინელი მწერლები
ხუთი ნახვით შეყვარება
„ხუთი ნახვით შეყვარება“ — ნიკა რამიშვილის 2014 წლის კომედიური ფილმი.
სიუჟეტის მიხედვით, ახალგაზრდა, ბიზნესმენი ქალი თავის პარტნიორთან დებს გარიგებას: თუ ის ხუთი დღის განმავლობაში თავს შეაყვარებს ნებისმიერ მამაკაცს და დაქორწინდება, მხოლოდ ამ შემთხვევაში შეინარჩუნებს ბიზნესს (დიდ მშენებლობებს, ძვირადღირებულ აქციებსა და ჰიპერმარკეტის ქსელებს), ხოლო წინააღმდეგ შემთხვევაში ის საკუთარ სიმდიდრეს ბიზნესპარტნიორს გადასცემს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:2014 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:კომედიური ფილმები
ჰაფიზ აჰმედ-ფაშა
მუეზინზადე ჰაფიზ აჰმედ-ფაშა (Müezzinzade Hafız Ahmed Paşa; დ. 1564, პლოვდივი,ბულგარეთი, — გ. 10 თებერვალი,1632, სტამბოლი, ოსმალეთის იმპერია) — ოსმალეთის იმპერიის სახელმწიფო მოღვაწე, წარმოშობით ბულგარელი. დიდი ვეზირი 1625-1626 და 1631-1632 წლებში.
ბიოგრაფია
1627 წელს ის ოსმანთა დინასტიის დამატი (სიძე) გახდა. მას მიათხოვეს აიშე სულთანი, რომელთანაც 3 შვილი ეყოლა. 1630 წლამდე ჰაფიზ-აჰმედ ფაშა იმყოფებოდა მესოპოტამიაში და ირანის წინააღმდეგ იბრძოდა. 1631 წელს მურად IV-მ მექრთამეობის ბრალდებით გადაყენა დიდი ვეზირი- ექრემ ჰუსრევ ფაშა და მის ნაცვლად ვეზირობა ისევ ჰაფიზ-აჰმედს უბოძა.
გარდაცვალება
იმპერიაში მძვინვარე კორუფციისა და ანარქიის გამო ჰაფიზ-ფაშამ ვერ შეაჩერა ამბოხებული ჯარისკაცები. 1632 წლის თებერვალში იანიჩრები აჯანყდნენ გასამრჯელოს დაგვიანების გამო. ამაში მათ ბრალი დასდეს სწორედ დიდ ვეზირს. 10 თებერვალს მათ თოფქაფის სასახლე აიღეს და მოკლეს ჰაფიზ-აჰმედ ფაშა. სიკვდილს ძლივს გადარჩენილი მურად IV დათმობებზე წავიდა. ამ ფაქტის გამო სულთანმა გადაწყვიტა დედის მფარველობისგან თავი დაეღწია და მმართველობის სადავეები ხელში თავად აიღო. ჰაფიზ-ფაშა სულთანმა დიდი პატივით უსქუდარში დაკრძალა და უსასტიკესი მეთოდებით შეუდგა იმპერიის მართვას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ოსმალეთის იმპერიის დიდი ვეზირები კატეგორია:სიკვდილით დასჯილი ოსმალეთის დიდი ვეზირები კატეგორია:დაბადებული 1564 კატეგორია:გარდაცვლილი 1632 კატეგორია:გარდაცვლილი 10 თებერვალი
კროპივნიცკის რაიონი
კროპივნიცკის რაიონი (Кропивницький район; 2018 წლის 20 ნოემბრამდე კიროვოჰრადის რაიონი  (Кіровоградський район)) — რაიონი უკრაინაში, კიროვოჰრადის ოლქში. მისი ფართობია 1 600 კმ². 2015 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 37 081 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 23 კაცს კმ²-ზე. კროპივნიცკის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი კროპივნიცკი.
სქოლიო
კატეგორია:კიროვოჰრადის ოლქის რაიონები
კონდოტო
კონდოტო (Condoto) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ჩოკოს დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 14.387 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 890 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩოკოს დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
სანაია
საკუთარი სახელი სანაია შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
ხან-თენგრი
ხან-თენგრი (Хан Тәңірі, Кан-Теңир, 汗腾格里峰) — წვეტიანი პირამიდისებური პიკი ცენტრალურ ტიან-შანში, თენგრითაღის ქედზე, ყაზახეთის, ყირგიზეთისა და ჩინეთის საზღვარზე. გაწოლილია ისიქ-ქოლის ტბის აღმოსავლეთით. მისი გეოლოგიური სიმაღლე 6995 მ-ია, თუმცა მყინვარულ სიზრქესთან ერთად მწვერვალის სიმაღლე 7010 მ-ს აღწევს. აგებულია მარმარილოთი და გამარმარილოებული კირქვებით. ხან-თენგრისა და გამარჯვების პიკის რაიონშია ტიან-შანის ყველაზე მძლავრი გამყინვარება. ხან-თენგრი უძველესი დროიდანაა ცნობილი. მის შესახებ ცნობებს გვაწდიან ძველი მოგზაურები. პირველად დაიპყრეს მიხეილ პოგრებეცკიმ, ბორის ტიურინმა და ფრანც-იოზეფ ზაუბერერმა 1931 წელს. 2002 წელს ყირგიზეთმა გამოუშვა 100 სომიანი ბანკნოტი, რომლის უკანა მხარეზე გამოსახულია ხან-თენგრი.
კობა კუპატაძე
კობა კუპატაძე (დაბადების თარიღი უცნობია, საგარეჯო)  — ქართველი სპორტსმენი (სამბო). ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედლის მფლობელი. ეს ჩემპიონატი ჩატარდა 1992 წელს კიევში (უკრაინა).
ორინ-ნური
ორინ-ნური, ნგორინგ-ცო (鄂陵湖) — ტბა ჩინეთში, ცინხაის პროვინციის სამხრეთ-აღმოსავლეთით. გაწოლილია ტიბეტის მთიანეთის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, ზღვის დონიდან 4268 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 610,7 კმ², მაქსიმალური სიღრმე 30,7 მ. ტბაზე გაედინება მდინარე ხუანხე. პირველად გამოიკვლია მოგზაურმა ნიკოლოზ პრჟევალსკიმ 1884 წელს. ტიბეტურ ენაზე ტბის სახელწოდება ითარგმნება როგორც „გრძელი ლურჯი ტბა“. მდიდარია თევზით.
თიუთაფეშთა
თიუთაფეშთა (Tütəpəştə) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლენქორანის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 940 კაცი.
ვახტანგ ბეწუკელი
ვახტანგ პავლეს ძე ბეწუკელი (დ. 22 სექტემბერი, 1916, მაგრანეთი, ახლანდელი თიანეთის მუნიციპალიტეტი — გ. 20 ივნისი, 1971, თბილისი) — ქართველი პოეტი და მთარგმნელი.
ბიოგრაფია
1940 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი და შეუდგა პედაგოგიურ მოღვაწეობას ჯერ გურჯაანის, შემდეგ კი თიანეთის რაიონებში, ხოლო 1945 წლიდან გადმოდის თბილისში და ეწევა სამწერლობო საქმიანობას.
თარგმნა სიჭაბუკიდან დაიწყო. გერმანულისა და ქართული საფუძვლიანად ცოდნამ საშუალება მისცა წარმატებით შეჭიდებოდა გოეთესა და შილერის შემოქმედებას. მან გააცნო ქართველ მკითხველს გერმანელი კლასიკოსების ნიმუშები: „გიორგ ფონ ბერლიხინგენი“, „იფიგენია თავრიდში“, „ეგმონტი“, „ტორკვატო ტასო“, „მოქალაქე გენერალი“, „მარიამ სტიუარტი“, „ფიესკოს შეთქმულება“, „ორლეანელი ქალწული“, „დონ კარლოსი“, აგრეთვე ლესინგის „ემილია გალოტი“, „ნათან ბრძენი“, ჰაინრიხ მანის „მეფე ანრი IV სიჭაბუკე“ და სხვა მრავალი.
დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
რესურსები ინტერნტეში
კატეგორია:ქართველი პოეტები კატეგორია:ქართველი მთარგმნელები კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები კატეგორია:დაბადებული 1916 კატეგორია:გარდაცვლილი 1971 კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
სოფი ჰამიდის სამარხი
სოფი ჰამიდის სამარხი (Sofi Həmid türbəsi) — ფირი (საკურთხეველი) ქალაქ ბაქოს სანგანჩანის რაიონის დასახლებაში, სოფელ მიაჯიკში მდებარეობს. ფირის გასწვრივ განლაგებულია აქლემის ქვის სკულპტურა, რომელიც აზერბაიჯანში შუა საუკუნეებიდან შემორჩენილ ერთადერთ მონუმენტურ სკულპტურად ითვლება. წარსულში სოფი ჰამიდის სამარხის შორიახლოს მდებარეობდა კიშლაკები, სადაც შიხლიარის მაცხოვრებლები იზამთრებდნენ. აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მინისტრთა საბჭოს 2001 წლის 2 აგვისტოს დადგენილებით სამარხი სახელმწიფოს დაცვის ქვეშ გადავიდა, როგორც ეროვნული მნიშვნელობის არქიტექტურული ძეგლი (ინვ. № 107).
ლეგენდა
გამოყენებით გააგრძელე ცხოვრება. გახსოვდეს, რომ ნახევრადმაძღარი ღმერთის მიერ ყოველთვის იქნება შესმენილი».
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის მავზოლეუმები
კოჩილარი
კოჩილარი (Кочилари) — სოფელი ჩრდილოეთ მაკედონიაში, გრადსკოს თემში (ვარდარის რეგიონი). მდებარეობს ზღვის დონიდან 201 მეტრზე. 2002 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 130 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:გრადსკოს თემის სოფლები
ზვარულა
ზვარულა, ზვარე, ზვარისწყალი — მდინარე საქართველოში, იმერეთის მხარის ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში, ჩხერიმელას მარცხენა შენაკადი. სათავე აქვს მესხეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე. სიგრძე 8,4 კმ, აუზის ფართობი 36,6 კმ². საზრდოობს წვიმის, თოვლისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულზე, წყალმოვარდნები – გაზაფხულ-შემოდგომაზე, წყალმცირეა ზამთარში. უერთდება ბევრი შენაკადი, რომელთა ჯამური სიგრძეა 40 კმ. საშუალო წლიური ხარჯი 0,52 მ³/წმ.
სქოლიო
კატეგორია:იმერეთის მხარის მდინარეები კატეგორია:ჩხერიმელის შენაკადები
იურგა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლენქორანის რაიონის სოფლები
ელ-კანტონ-დე-სან-პაბლო
ელ-კანტონ-დე-სან-პაბლო (El Cantón de San Pablo) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ჩოკოს დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6.213 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 386 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩოკოს დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
აბეხორალი
აბეხორალი (Abejorral) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ანტიოკიის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2.125 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 19 893 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 491 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ანტიოკიის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ანტრაციტის რაიონი
ანტრაციტის რაიონი (Антрацитівський район) — რაიონი უკრაინაში, ლუჰანსკის ოლქში. მისი ფართობია 1 700 კმ². 2014 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 31 050 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 18 კაცს კმ²-ზე. ანტრაციტის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ანტრაციტი.
სქოლიო
კატეგორია:ლუჰნსკის ოლქის რაიონები
ერზია ენა
ერზია (თვითსახელწოდება — эрзянь кель) — ენა, რომელზეც მორდვეთის ტერიტორიაზე მცხოვრები დაახლოებით 37 000 ადამიანი საუბრობს. ამ ენაზე მოსაუბრე დიასპორა ასევე არსებობს სომხეთში, ესტონეთში და ცენტრალური აზიის ქვეყნებში. სამწერლობოდ გამოიყენება კირილიცა.
ერზია მიეკუთვნება ურალური ენების მორდვულ შტოს. ის ყველაზე ახლოს მოქშასთან დგას, თუმცა აქვს განსხვავებული ფონეტიკა, მორფოლოგია და ლექსიკა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუსეთის ენები კატეგორია:ყაზახეთის ენები კატეგორია:სომხეთის ენები კატეგორია:ყირგიზეთის ენები
საჭმლის მონელება
საჭმლის მონელება — რთული ფიზიოლოგიური პროცესი, რომელიც უზრუნველყოფს საჭმლის მომნელებელ ტრაქტში მოხვედრილი საკვების ისეთ ფიზიკურ და ქიმიურ გარდაქმნებს, რომელთა შედეგადაც საკვებიდან გამოცალკევდება საყუათო ნივთიერებები, იშლება სახეობრივ სპეციფიკურობას მოკლებულ მარტივ, წყალში ხსნად ნივთიერებებად და გამზადდება სისხლსა და ლიმფაში შესაწოვად. საკვების ფიზიკური გარდაქმნა ნიშნავს მის დაქუცმაცებას, საჭმლის მომნელებელ წვენებთან შერევასა და წყალში გახსნას, ხოლო ქიმიური გარდაქმნა — საჭმლის მომნელებელი ტრაქტის სპეციალიზებულ უჯრედებში წარმოშობილი ჰიდროლიზური ფერმენტების — ჰიდროლაზების გავლენით საყუათო ნივთიერებების — ცილების, ცხიმებისა და ნახშირწყლების ეტაპურ გარდაქმნას, რომლის დროსაც მაღალმოლეკულური ნივთიერებები წყლის თანაობისას დაბალმოლეკულურ წყალში ხსნად ნივთიერებებად იშლება. ჰიდროლიზის შედეგად წარმოშობილი შედარებით მარტივი ნივთიერებები შეიწოვება და მათგან კვლავ მიიღება რთული ორგანული ნივთიერებანი ან მოიხმარება ენერგეტიკული მიზნებისათვის.
ცნობილია 3 ტიპის საჭმლის მონელება: უჯრედშიგა, უჯრედგარეთა (დისტანტური) და მემბრანული (უჯრედის ზედაპირთან). უჯრედშიგა მონელება ახასიათებს ყველა ერთუჯრედიან ორგანიზმს და ზოგიერთ მრავალუჯრედიან ცხოველს. უჯრედგარეთა მონელება მიმდინარეობს უჯრედგარეთა არეში — ჩვეულებრივ სპეციფიურ ღრუებში. ასეთ ორგანიზმებს ფერმენტის გამომმუშავებელი ზოგი ორგანო სადინრებით ჩადის. ამას უწოდებენ დისტანტურ მონელებას. არის აგრეთვე დისტანტური ღრუს გარეთ მონელება. მემბრანული მონელება იგივე უჯრედგარეთა მონელებაა, რომელიც ხდება არა ღრუში, არამედ უჯრედთა მემბრანების სტრუქტურებზე, მაღალორგანიზებული ცხოველების შემთხვევაში — ნაწლავის უჯრედების მიკროხაოების მემბრანების ზედაპირზე და წარმოადგენს საყუათო ნივთიერებათა ჰიდროლიზის შუალედ და საბოლოო ეტაპს.
საჭმლის მომნელებელი სისტემის ყოველი ფერმენტი ანუ, როგორც მათ უწოდებენ, ენზიმი გამოიყოფა საჭმლის მომნელებელი ტრაქტის კონკრეტულ ნაწილში და მუშაობს მხოლოდ განსაზღვრულ პირობებში: მჟავა, ტუტე ან ნეიტრალურ გარემოში. ყოველი ფერმენტი მოქმედებს მხოლოდ კონკრეტულ ნივთიერებაზე, რომელსაც ისე ერგება, როგორც გასაღები საკეტს. საჭმლის მომნელებელი ტრაქტი კომპლექსური ორგანოა, რომელსაც საჭმლის მონელება აკისრია.
სქოლიო
კატეგორია:საჭმლის მომნელებელი სისტემა კატეგორია:მეტაბოლიზმი
კარანტინი (ტელესერიალი)
კარანტინი (Containment - ლოკალიზაცია) — ბელგიურ სერიალ კორდონზე დაფუძნებული ამერიკული მინი-სერიალი. სერიალის პრემიერა The CW-ის ეთერში 2016 წლის 19 აპრილს შედგა. ფილმში მოვლენები ჯორჯიის შტატის ქალაქ ატლანტაში ვითარდება, სადაც ამოუცნობი სასიკვდილო ეპიდემიის გამო ქალაქის ერთ რაიონს მთლიანად კარანტინში აქცევენ.
2016 წლის 12 მაისს The CW-მ განაცხადა, რომ სერიალი მეორე სეზონით აღარ გაგრძელდება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:2016 წლის ტელესერიალები კატეგორია:2010-იანი წლების ტელესერიალები
საჭრისის თანავარსკვლავედი
მინი|საჭრისის თანავარსკვლავედი საჭრისის თანავარსკვლავედი (Caelum) — ცის სამხრეთ ნახევარსფეროს თანავარსკვლავედი. არ შეიცავს 4,0 ვიზუალურ ვარსკვლავიერ სიდიდეზე უფრო ბრწყინვალე ვარსკვლავებს. საჭრისის თანავარსკვლავედი შეიცავს 21 ვარსკვლავს, რომელთა ხილვა შეუიარაღებელი თვალითაც არის შესაძლებელი. ჩანს საქართველოდანაც.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამხრეთ ნახევარსფეროს თანავარსკვლავედები
დავით კუჭუაშვილი
დავით კუჭუაშვილი (დაბადების თარიღი უცნობია, საგარეჯო) — ქართველი სპორტსმენი (თავისუფალი ჭიდაობა). ჭაბუკებს შორის საერთაშორისო ტურნირის ოქროს მედლის მფლობელი (2019, ბუქარესტი, რუმინეთი). ჭაბუკებს შორის ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედლის პრიზიორი (2018, დიორი, უნგრეთი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი მოჭიდავეები თავისუფალ სტილში კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით
ელ-კარმენ-დე-ატრატო
ელ-კარმენ-დე-ატრატო (El Carmen de Atrato) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ჩოკოს დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7.076 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 931 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩოკოს დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
თამფთისი
თამფთისი — ძველი ეგვიპტის ფარაონი, მეოთხე დინასტიის მმართველი.
მისი სახელი დასტურდება მხოლოდ მანეთონთან. ეგვიპტოლოგ უილიამ ჰეიესის აზრით მისი სახელი ჟღერდა, როგორც ჯედეპტაჰი (პტაჰჯედეფი). თამფთისი არის ძველი სამეფოს ერთ-ერთი რთულად შესწავლილი მმართველი, რაც მისი ნაპოვნი სახელებით ასოცირდება. ამის გამო ამ მმართველზე ბევრი დავა მიდის ეგვიპტოლოგებს შორის.
მმართველობა
ტურინის მეოთხე დინასტიის ფარაონების სამეფო სიაში არის 3 სვეტი, თუმცა ის ნაწილობრივ დაზიანდა, ხეფრენისა (ხაზი 12) და შეპსესკაფის (ხაზი 15) შემდეგ ტექსტი არ იკითხება. ამჟამად ეგვიპტოლოგების უმრავლესობა მე-13 ხაზზე კითულობს ბიხერისს, ხოლო მე-16 ხაზზე თამფთისს, რომელიც სავარაუდოდ 2 წლის განმავლობაში მართავდა ქვეყანას.
აბიდოსის მეფეთა სია მეოთხე დინასტიაში გვიჩვენებს მხოლოდ 6 ფარაონს. საქარის სიაში შეპსესკაფის შემდეგ მეხუთე დინასტიის პირველ ფარაონამდე ნაჩვენებია კიდევ ორი ფარაონი. ეგვიპტოლოგების აზრით პირველი მათგანია თამფთისი, მეორე სახელი მათთვის დღესაც გამოცანას წარმოადგენს.
ვადი-ჰამამატის ქვის ფილებზე რამდენიმე სახელია დაფიქსირებული: ხუფუ, ჯედეფრე, ბაუფრა და პრინცი ჯედეფჰორა. ბაუფრა და ჰორჯედეფი ხუფუს შვილები სიაში არ არის. და მათი სახელები მიუთითებს რომ ისინი ჯერ კიდევ მოკლე დროში მართავდნენ ეგვიპტეს, ისინი არც რაიმე წარწერით არიან ნახსენები მაგალითად როგორც „მეფე ზემო და ქვემო ეგვიპტის“ მხოლოდ ტიტულით „მეფის შვილი“.
არსებობს ეგვიპტის აღმავლობის დროის (მეოთხე დინასტიის ბოლო — მეხუთე დინასტიის დასაწყისი) სხვადასხვა წარწერებიც, რომელშიც ჩამოთვლილია ფარაონების სახელები: პრინცი შეჰემკარა, ხეფრენე, მენკაურა, უსერკაფი და საჰურა.
ეგვიპტოლოგი პატრიკ ო’მარა წერს რომ არც ერთი სამეფო საფლავი არ არის საჰარაში ნაპოვნი, რომელიც გვიჩვენებდა მეფის სახელს, არც ნახსენებია მეოთხე დინასტია გარდა ზემო ეგვიპტისა, არც წინაპრებისგან არ არის ცნობილი სახელები.
ლიტერატურა
კატეგორია:ეგვიპტის მეოთხე დინასტიის ფარაონები
მარიხუანა საქართველოში
საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2018 წლის 30 ივლისის გადაწყვეტილებით, ქვეყანაში მარიხუანის მოხმარება და ფლობა კანონიერია, მაგრამ კანაფის კულტივაცია (მოყვანა) და გაყიდვა უკანონოა.
მოყვანა
საქართველოში კანაფს უკანონოდ მცირე რაოდენობით ზრდიან, რაც ძირითადად ადგილობრივი მოხმარებისთვისაა გათვლილი. 2005 წლის მდგომარეობით, საქართველო ასევე იყო ცენტრალური აზიიდან მომდინარე ნარკოტიკების ტრანზიტული მარშრუტი, რომელიც ძირითადად რუსეთსა და ევროპის ქვეყნებში გადიოდა.
ნარკოპოლიტიკა
საქართველოში მოქმედებს მკაცრი ნარკოპოლიტიკა, რომლის თანახმადაც, ნარკო-დამნაშავეებს შეიძლება 14 წლამდე პატიმრობა მიესაჯოს. თეთრი ხმაურის მოძრაობის აქტივისტების ჯგუფი აცხადებს, რომ ყოველდღიურად პოლიცია 100-ზე მეტ ადამიანს უტარებდა (უტარებს) ნარკოტესტს. 2006 წლიდან, ანტი-ნარკოტიკული კანონმდებლობის გაძლიერების შემდეგ, საქართველომ ნარკოტიკებთან დაკავშირებული ჯარიმებით 11,3 მილიონი დოლარი შეაგროვა.
რეფორმა
2016 წლის 31 დეკემბერს, საახალწლოდ გირჩის აქტივისტებმა პარტიის სათაო ოფისში, თბილისში დათესეს კანაფის 84 ძირი. როგორც პარტიის წევრებმა განაცხადეს, ეს იყო დაუმორჩილებლოს აქტი. პოლიციამ მოახდინა კანაფის ძირების კონფისკაცია, თუმცა გირჩის აქტივისტების წინააღმდეგ სისხლის სამართლის საქმე არ აღძრულა. როგორც გირჩის ლიდერმა, ზურაბ ჯაფარიძემ განაცხადა, ისინი ხვდებოდნენ, რომ პოლიცია ვერ შეძლებდა მთელი პარტიის დაკავებას, და რადგანაც მათი დაკავება ვერ შეძლეს, აწი კანაფის მოყვანის ბრალდებით აღარც სხვა ადამიანების დაკავების მორალური უფლება ექნებათ.
2018 წლის 30 ივლისს საკონსტიტუციო სასამართლომ დააკმაყოფილა გირჩის ლიდერების, ზურაბ ჯაფარიძის და ვახტანგ მეგრელიშვილის სარჩელი და მოახდინა კანაფის მოხმარების ლეგალიზაცია.
სქოლიო
კატეგორია:მარიხუანა საქართველოში
უზიუმჩიულიუქი
უზიუმჩიულიუქი (Üzümçülük) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის ლენქორანის რაიონში.
2015 წლის 25 ივნისს სოფელს ბუნებრივი გაზის მიწოდება აღუდგა.
სქოლიო
კატეგორია:ლენქორანის რაიონის სოფლები
კურიდერე
კურიდერე (Куридере) — სოფელი ჩრდილოეთ მაკედონიაში, გრადსკოს თემში (ვარდარის რეგიონი). მდებარეობს ზღვის დონიდან 405 მეტრზე. 2002 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 0 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:გრადსკოს თემის სოფლები
კოატი
კოატი (Nasua narica) — მტაცებელი ძუძუმწოვარი ენოტისებრთა ოჯახისა. მისი სხეული სიგრძეა 41–67 სმ, კუდისა — 32–69 სმ, იწონის 11,3 კგ-მდე. შეფერილობა მურა-რუხია, ან ზედა ნაწილი შავია ხოლო ქვედა — თეთრი. კუდზე მუქი და ღია რგოლებია. ცხვირი წაგრძელებული და ძალიან მოძრავია. ბინადრობს ჩრდილოეთ ამერიკის სამხრეთ-აღმოსავლეთი ნაწილის, ცენტრალური და სამხრეთ ამერიკის ტროპიკულ და სუბტროპიკულ ტყეებში. კარგად ცოცავს ხეებზე, ბალანსირებასა და მოჭიდებას კუდის მეშვეობით ახორციელებს. ბუნაგს აწყობს ხეების ფუღუროებში, მიწის ჩაღრმავებებში, ქვებს შორის. ქმნიან 5–6 სულიან (ზოგჯერ 40-მდეც) ჯგუფებს; ასაკოვანი მხეცები ჩვეულებრივ მარტონი ცხოვრობენ. აქტიურია დღისითაც და ღამითაც. იკვებება მხოლოდ მიწაზე, საკვებად იყენებს მცენარეულ საკვებსა და მცირე ძუძუმწოვრებს. მრავლდებიან წელიწადში ერთხელ, დედალი შობს 2–6 ნაშიერს. ზიანს აყენებს მინდვრის კულტურებს და მეფრინველეობას. მისი ხორცი საკვებად გამოიყენება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ცხვირა დათვი
ქოქშაალთაუ
ქოქშაალთაუ ან ქოქშაალ-თაუ — ქედი ტიან-შანის სამხრეთ ნაწილში. განფენილია ყირგიზეთისა და ჩინეთის ტერიტორიებზე. გადაჭიმულია დაახლოებით 400 კმ-ზე. სიმაღლე 4000-6000 მ, მაქსიმალური სიმაღლე 7439 მ (მწვერვალი ჟენიშ-ჩოქუსუ). დამახასიათებელია ალპური რელიეფი. შუა და აღმოსავლეთ ნაწილში განვითარებულია მძლავრი გამყინვარება, რომლის საერთო ფართობია 983 კმ². აგებულია თიხოვანი ფიქლებით, ქვიშაქვებით, კირქვებით, გაკვეთილი გრანიტული ინტრუზივებით. დანაწევრებულია მდინარეების სარიჯაზის, ქოქშალისა და უზენგეგუშის ხეობებით. სამხრეთი ფერდობი დაფარულია სტეპური მცენარეულობით, თხემურ ნაწილში კლდისა და ჩამონაშალის გამეჩხრებული მცენარეულობაა, მთის ტუნდრა; ჩრდილოეთ კალთაზე — მაღალმთიანი მდელო და მდელოს სტეპი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ყირგიზეთის ქედები კატეგორია:ჩინეთის ქედები
ავდიივკის ბრძოლა (2022)
ავდიივკის ბრძოლა — მიმდინარე სამხედრო დაპირისპირება ერთი მხრივ რუსეთის შეიარაღებულ ძალებსა და დონბასის სეპარატისტულ ძალებს და მეორე მხრივ უკრაინის შეიარაღებულ ძალებს შორის. ბრძოლა მიმდინარეობს დონბასის რეგიონში მდებარე ქალაქ ავდიივკის გამო. საბრძოლო მოქმედებები დონბასში სიტუაციის კიდევ ერთხელ გამწვავების დროს დაიწყო. 21 თებერვალს რუსეთის პრეზიდენტმა ვლადიმერ პუტინმა დონეცკის სახალხო რესპუბლიკის აღიარებას მოაწერა ხელი. ამ ადგილზე ბრძოლა 2017 წელსაც გაიმართა, სადაც უკრაინელებმა მასზე კონტროლი შეინარჩუნეს. 2022 წელს კი, როდესაც რუსეთი უკრაინაში შეიჭრა, ავდიივკა ერთ-ერთი პირველი ადგილი იყო, სადაც თავდასხმა წამოიწყეს.
მედიაში გავრცელდა ინფორმაცია, რომ სიტუაციის გამწვავების დროს სეპარატისტებს ავდიივკის მიმართულებაზე რუსული ჯარები ეხმარებოდნენ, მაგრამ რუსეთმა აღნიშნული უარყო. როდესაც უკრაინაში ფართომასშტაბიანი შეჭრა დაიწყო, ავდიივკა მისი ერთ-ერთი მთავარი სამიზნე გახდა. 13 მარტს რუსეთის ძალებმა დაბომბეს ავდიივკის კოქსქიმიური ქარხანა. 25 მარტს გავრცელდა ინფორმაცია, რომ ავდიივკაში მოკლეს აზოვის პოლკის ერთ-ერთი მეთაური არტემ მურახოვსკი. 8 აპრილს რუსული დაბომბვის შედეგად ერთი ადამიანი დაიღუპა და ერთი დაშავდა.
18 აპრილს რუსეთმა აღმოსავლეთ უკრაინაში შეტევა განაახლა, მათ შორის ცეცხლისა და შეტევების ქვეშ აღმოჩნდა ავდიივკაც. 2000-მდე მცხოვრები იძულებული გახდა მიწისქვეშ შეეფარებინა თავი. 20 აპრილს ავდიივკაში მოკლეს დონეცკის სეპარატისტების „სპარტის“ ბატალიონის მებრძოლი სერგეი აგრანოვიჩი.
3 მაისს, ოლქის გუბერნატორის თქმით, კოქსქიმიურ ქარხანაზე თავდასხმის შედეგად არანაკლებ 10 ადამიანი დაიღუპა. მისივე ინფორმაციით, თავდასხმა სამუშაოს დასრულების შემდეგ მოხდა, როდესაც ხალხი ავტობუსს უცდიდა.
სქოლიო
კატეგორია:უკრაინის ბრძოლები კატეგორია:რუსეთის ბრძოლები კატეგორია:რუსეთის შეჭრა უკრაინაში (2022)
ანდრომედეს თანავარსკვლავედი
მინი|ანდრომედეს თანავარსკვლავედი ანდრომედეს თანავარსკვლავედი (Andromedē) — ცის ჩრდილო ნახევარსფეროს თანავარსკვლავედი, რომლის ფარგლებშიც მოჩანს ჩვენი გალაქტიკის მეზობელი გალაქტიკა — ანდრომედეს ნისლეული. შეიცავს მეორე ვარსკვლავიერი სიდიდის 3 ვარსკვალავს. ყველაზე უკეთ ანდრომედეს თანავარსკვლავედის დანახვა, საქართველოს ტერიტორიიდან შეიძლება შემოდგომით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს თანავარსკვლავედები
ისტმინა
ისტმინა (Istmina) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ჩოკოს დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 42.381 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 2.480 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩოკოს დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ბაღის სატაცური
ბაღის სატაცური, სამკურნალო სატაცური (Asparagus officinalis) — მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარე სატაცურისებრთა ოჯახისა. აქვს სწორი, მაგარი, გლუვი, 150 სმ-მდე სიმაღლის, გაფარჩხულ-დატოტვილი ღერო; ძალიან წვრილი, ძაფისებური კლადოდიუმები. ქერქლისებური ფოთლები. იღლიური ყვავილები, ნარინჯისფერი ნაყოფი. ყვავის და ნაყოფმსხმოიარობს ივნის-ივლისში. გავრცელებულია მთელ კავკასიაში, ევროპაში, ახლო აღმოსავლეთში, შუა, ცენტრალურ და აღმოსავლეთ აზიაში, ჩრდილოეთ და დასავლეთ აფრიკაში. გვხვდება თითქმის მთელ საქართველოში. იზრდება დაბლობიდან მთის შუა სარტყლამდე — ბუჩქანებში, ველებზე, ტყისპირა ადგილებში, ქვიან ადგილებში. აქვს სამეურნეო მნიშვნელობა. მოჰყავთ როგორც ბოსტნის კულტურა (var. altiltis). საჭმელად იყენებენ ქორფა, წვნიან ყლორტებს. ფესვი და ყლორტები სამკურნალო საშუალებაა (შეიცავს ალკალოიდ ასპარაგინს).
სქოლიო
კატეგორია:სატაცური კატეგორია:ბოსტნეული კატეგორია:ფხალი
აბრიაკი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ანტიოკიის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
დეშატი
დეშატი (Дешат) — მთა ალბანეთისა და მაკედონიის საზღვარზე. გამოირჩევა ციცაბო მწვერვალებით — კრიჩინითა და ველივარით. უმაღლესი წერტილია ველივარი, რომელიც ზღვის დონიდან 2 375 მეტრზე მდებარეობს. სხვა მნიშვნელოვან მწვერვალებს შორისაა დელი-სენიკა და სუვა-ბარა. დეშატი ასევე გამოირჩევა მდინარის ღრმა ხეობებით, უღრანი ტყეებითა და პატარა მყინვარული ტბებით. ალბანეთის მხრიდან უახლოესი ქალაქია პეშკოპი, მაკედონიის მხრიდან კი დებარი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალბანეთის მთები კატეგორია:მაკედონიის მთები
მერაბ ლაგვილავა
მერაბ ლაგვილავა — ქართველი სპორტსმენი (სამბო). ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედლის მფლობელი. ეს ჩემპიონატი 1998 წელს ჩატარდა შიაულიაიში (ლიეტუვა).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი სამბისტები კატეგორია:ხობის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით
ფუსიანხუ
ფუსიანხუ (抚仙湖) — ტბა ჩინეთში, იუნანის პორვინციაში. მდებარეობს იუნანის მთიანეთზე, ზღვის დონიდან 1721 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 212 კმ², მაქსიმალური სიღრმე 155 მ. მოქცეულია სუბტროპიკული ოკეანური კლიმატის ზონაში. ფუსიანხუ ცნობილია თავისი უნიკალური ფაუნით, რომელიც შეიცავს მრავალ ენდემურ სახეობას. ტბაში გვხვდება 24 სახეობისა და ქვესახეობის თევზი, რომელთაგან 11 ენდემურია. ტბას აქვს ყელიანი გოგრის ფორმა.
სქოლიო
კატეგორია:ჩინეთის ტბები
ნოგაევცი
სქოლიო
კატეგორია:გრადსკოს თემის სოფლები
არწივის თანავარსკვლავედი
მინი|არწივის თანავარსკვლავედი არწივის თანავარსკვლავედი (Aquila) — ცის ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს თანავარსკვლავედი, რომელიც ცის ეკვატორისა და ირმის ნახტომის გადაკვეთაზე მდებარეობს. ყველაზე ბრწყინვალე ვარსკვლავია ალტაირი. არწივის თანავარსკვლავედი მოჩანს გაზაფხულის მიწურულს, ზაფხულობით და შემოდგომის დამდეგს. ჩანს საქართველოს ტერიტორიიდანაც.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს თანავარსკვლავედები
ხურადო
ხურადო (Juradó) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ჩოკოს დეპარტამენტში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩოკოს დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ქილისი
ქილისი (Kilis) — ქალაქი სამხრეთ-აღმოსავლეთ თურქეთში, სამხრეთ ანატოლიის რეგიონში, ქილისის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს 640 მეტრზე ზღვის დონიდან. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქ ქილისის მოსახლეობა 90 327 ადამიანს შეადგენდა. ქალაქ ქილისს აქვს მერია და მისი მერი არის ჰასან ქარა.
ქალაქი ქილისი მდებარეობს სირიის საზღვართან და ეს ქვეყანა მას სამხრეთით ესაზღვრება. გარდა ამისა, ქილისი სამხრეთ-დასავლეთით გაზიანთეფის პროვინციას ესაზღვრება და ქილისის პროვინციაში მდებარე დანარჩენ სამ ქალაქი. აღმოსავლეთით მას ქალაქი ელბეილი ესაზღვრება, ჩრდილოეთით — ფოლათელი, ხოლო ჩრდილო-დასავლეთით — ქალაქი მუსაბეილი.
მოსახლეობის ზრდა
ქილისში ძალიან სწრაფად იზრდება მოსახლეობა. მოსახლეობის ზრდით თურქეთში ის ერთ-ერთი პირველი ქალაქია. 1927 წელს მისი მოსახლეობა მხოლოდ 20,000-ს შეადგენდა, 1970 წელს კი 45,000-მდე გაიზარდა, ანუ გაორმაგდა და კიდევ დაემატა 5,000, რაც ძალიან დიდი ზრდაა 43 წლისთვის. 10 წლის შემდეგ, 1980 წელს ქილისის მოსახლეობამ 60,000 შეადგინა, ხოლო 1990 წელს ქილისში უკვე 85,000 ადამიანი ცხოვრობდა. 2010 წლის აღწერის მიხედვით ქალაქში 82,109 ადამიანი ცხოვრობდა, 2012 წლის აღწერით კი — 85,119. 2014 წლის მონაცემებით, ქილისში უკვე 90,327 კაცი ცხოვრობს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თურქეთის ქალაქები
სტოგოვო
სტოგოვო (Стогово) — მთა მაკედონიის რესპუბლიკის ნაწილში. გამორჩეული მწვერვალებია გოლემ-რიდი (2278 მ), ბაბინ-სტრი (2242 მ), კანეში და სხვა მრავალი მწვერვალი, რომელთა სიმაღლე ზღვის დონიდან 2000 მეტრს აღემატება.
სტოგოვოს მთა ადვილად მისასვლელია ავტობუსით, რომელიც დედაქალაქ სკოპიედან და ქალაქ დებარიდან გადის. ბუნება თითქმის ხელუხლებლადაა შემონახული, რადგან ქედი დასახლებული არეალებისგან საკმაოდ მოშორებით მდებარეობს და მთამსვლელებიც იშვიათად სტუმრობენ.
ლიტერატურა
კატეგორია:მაკედონიის მთები
ბადურის თანავარსკვლავედი
მინი|ბადურის თანავარსკვლავედი ბადურის თანავარსკვლავედი (Reticulum) — შედარებით პატარა თანავარსკვლავედი ცის სამხრეთ ნახევარსფეროზე. მოთავსებულია საათის, სამხრეთ ჰიდრასა და ოქროს თევზის თანავარსკვლავედებს შორის. შეიცავს 22 ვარსკვლავს, რომელთა ხილვა შეუიარაღებელი თვალითაც არის შესაძლებელი. საქართველოს ტერიტორიიდან არ ჩანს.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამხრეთ ნახევარსფეროს თანავარსკვლავედები
მალხაზ ხუციშვილი
დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი. 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრი საარჩევნო ბლოკი „მრგვალი მაგიდა — თავისუფალი საქართველოდან“,  ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 2 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1966 კატეგორია:საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები მ
მესოამერიკული პირამიდები
250px|მინი|[[ჩოლულა (მესოამერიკული ძეგლი)|ჩოლულა]] მესოამერიკული პირამიდები ან პირამიდის ფორმის სტრუქტურები უძველესი მესოამერიკული არქიტექტურის მნიშნელოვან ნაწილს წარმოადგენს. მიუხედავად მსგავსი ფორმისა, ეს სტრუქტურები სუსტ არქიტექტურულ მსგავსებას ამჟღავნებს ეგვიპტურ პირამიდებთან. მესოამერიკული ნიმუშები როგორც წესი, საფეხურებიანი პირამიდებია, რომელთა მწვერვალზეც ტაძარია განთავსებული და ისინი უფრო მეტ მსგავსებას მესოპოტამიურ ზიქურათებთან ამჟღავნებს, ვიდრე ძველი ეგვიპტის პირამიდებთან. მესოამერიკის რეგიონისა და ზოგადად მთელი მსოფლიოს უდიდესს პირამიდას მოცულობის თვალსაზრისით წარმოადგენს ჩოლულის დიდი პირამიდა მექსიკაში, პუებლის შტატში. ზოგიერთი კლასიკური მესოამერიკული პირამიდა დაკავშირებულია ისტორიებთან ტყუპი გმირის შესახებ, ფრთოსან გველ კეცალკოატლთან, მესოამერიკულ კრეაციონისტულ მითებთან, რიტუალურ მსხვერპლშეწირვებთან და ა. შ. პირამიდებზე როგორც წესი, დატანილია იეროგლიფური დამწერლობის ნიმუშები.
აცტეკები
250px|მინი|[[შოჩიკალკო]] აცტეკები, მდიდარი მითოლოგიური და კულტურული მემკვიდრეობის ხალხი, ცენტრალურ მექსიკაში XIV, XV და XVI საუკუნეებში დომინირებდა. მათი დედაქალაქი იყო ტეოტიუაკანი, რომელიც გაშენებული იყო ტესკოკოს ტბის ნაპირებთან, თანამედროვე მეხიკოს სიახლოვეს. ისინი დაკავშირებულნი იყვნენ მექსიკის აუზის მოწინავე კულტურებთან, მაგალითად ტეოტიუაკანის კულტურასთან, რომელთა ნაგებობათა სტილიც აცტეკებმა გადაიღეს და თავისებურად გარდაქმნეს.
მაიას პირამიდები
250px|მინი|[[უშმალი]] 250px|მინი|[[ჩიჩენ-იცა]] 250px|მინი|[[კალაკმული]] 250px|მინი|[[კოპანი]] მაიას ხალხს სამხრეთ მექსიკასა და ცენტრალური ამერიკის ჩრდილოეთ ნაწილში (გვატემალა, ბელიზი, დასავლეთი ჰონდურასი და სალვადორი) დაახლოებით 3 000 წლოვანი ისტორია აქვს. არქეოლოგიური მასალის საფუძველზე დასტურდება, რომ მაიას ხალხმა საცერემონიო არქიტექტურის მშენებლობა დაახლოებით 3 000 წლის წინ დაიწყო. უძველესი მონუმენტები შედგება უბრალო სამარხი მიწაყრილებისაგან, რომლებიც პრე-კლასიკური პერიოდის საფეხურებიანი პირამიდების წინაპრად ითვლება. საფეხურებიანი დიზაინის შესაქმნელად, პირამიდებში გამოყენებულია გამოკვეთილი ქვები. მრავალი ეს ნაგებობა გამოირჩევა მწვერვალზე არსებული პლატფორმით, რომელზეც განთავსებული იყო მაიას ღვთაებებთან დაკავშირებული ტაძრები. პირამიდის მსგავსი მრავალი სტრუქტურა ასევე აშენდა ძლევამოსილ მმართველთა სამარხის ფუნქციით. მაიას პირამიდული სტრუქტურები ფორმებისა და ფუნქციების დიდი სახესხვაობით გამოირჩევა, რაც რეგიონისა და პერიოდის სხვაობაზეა დამოკიდებული.
პურეპეჩები
ტარასკების სახელმწიფო კოლუმბამდელი კულტურა იყო, რომელიც მდებარებდა თანამედროვე მექსიკის მიჩოაკანის შტატის ტეროტორიაზე. რეგიონი ამჟამად დასახლებულია პურპეჩას ხალხის თანამედროვე შთამომავლებით. პურპეჩების არქიტექტურა გამოირჩევა T-ს ფორმის საფეხურებიანი პირამიდებით.
ტოლტეკები
ტოლტეკების ძეგლი ტულა-დე-ალიენდე თანამედროვე მეხიკოს შტატში, მესოამერიკული ცივილიზაციების ერთ-ერთი საუკეთესოდ შემონახული ხუთიარისუანი პირამიდაა.
კლასიკური ვერაკრუსი
250px|მინი|[[ელ-ტახინი]] კლასიკური ვერაკრუსის კულტურის სახელგანთქმული პირამიდაა ელ-ტახინი, რომელიც თავის მეზობლებთან შედარებით პატარაა, თუმცა ბევრად უფრო რთული ნაგებობაა.
საპოტეკები
საპოტეკები მესოამერიკის ერთ-ერთი ყველაზე ადრეული კულტურაა, რომლებიც ოახაკის ველის რეგიონს ძვ. წ. პირველი ათასწლეულიდან ახ. წ. XIV საუკუნემდე განაგებდნენ.
სქოლიო
კატეგორია:მესოამერიკული პირამიდები კატეგორია:მექსიკის არქეოლოგიური ძეგლები
სამაგიდო როლური თამაში
thumb|upright=1.5|Role players in a private game session სამაგიდო როლური თამაში (Tabletop role-playing game) — როლური თამაშის (RPG) სახე, რომელშიც მონაწილეები საკუთარი პერსონაჟების მოქმედებებს სიტყვიერად აღწერენ. ისინი საკუთარი პერსონაჟების მოქმედებებს განსაზღვრავენ მათი დახასიათების გათვალისწინებით, მოქმედებების წარმატება თუ წარუმატებლობა კი დგინდება წესებისა და დირექტივების განსაზღვრული ფორმალური სისტემის მიხედვით. წესების ფარგლებში მოთამაშეებს თავისუფლად შეუძლიათ იმპროვიზაცია; მათი გადაწყვეტილებები თამაშის მიმართულებასა და შედეგზე ზემოქმედებს.
სქოლიო
კატეგორია:სამაგიდო როლური თამაშები
აღდგომისა წამებული
აღდგომისა წამებული — შუა საუკუნეების ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი, დარბაზული ეკლესია. მდებარეობს დავითგარეჯის სამონასტრო კომპლექსში, გარეჯის მთის სერზე, დავითის ლავრასა და უდაბნოს მონასტერს შორის.
ეკლესია აგებულია ნატეხი ქვით. კამარა ეყრდნობა ორ საბჯენ თაღს. აფსიდი ჩაწერილია კვადრატში. ოთხივე ფასადზე თითო პატარა სარკმელი აქვს. ინტერიერში შემორჩენილია ფესკების ფრაგმენტები.
მადაგასკარის სენატი
სენატი — მადაგასკარის თანამედროვე პარლამენტის ზედა პალატა და საკანონმდებლო ხელისუფლების ერთ-ერთი განშტოება. შედგება 63 წევრისგან. სენატის შემადგენლობა 5 წელიწადში ერთხელ ირჩევა. სენატი ამჟამინდელი ფორმით 1993 წელს შეიქმნა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მადაგასკარის მთავრობა
ალეხანდრია
ალეხანდრია (Alejandría) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ანტიოკიის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1.650 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 730 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 149 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ანტიოკიის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
დიმიტრი თავაძე
დიმიტრი თავაძე (დ. 6 თებერვალი, 1911, სოფ. თხილაგანი, ქუთაისის გუბერნია — გ. 6 მარტი, 1990, თბილისი) — ქართველი მხატვარი, სცენოგრაფი. საქართველოს სახალხო მხატვარი (1967), სტალინური პრემიის ლაურეატი (1951), საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1950).
რუთ ჰენდლერი
რუთ ჰენდლერი (დ. 4 ნოემბერი, 1916 — გ. 27 აპრილი, 2002) — ამერიკელი ბიზნესმენი და Mattel Inc.-ის პრეზიდენტი. რუთ ჰენდლერმა შექმნა ბარბის თოჯინა, თუმცა მისი დიზაინი ეკუთვნის ჯეკ რაიანს.
დიმიტრი თავაძე
ბიოგრაფია
მინი|250px|დიმიტრი თავაძე და [[მიხეილ თუმანიშვილი]] დიმიტრი თავაძე დაიბადა 1911 წლის 6 თებერვალს სოფელ თხილაგანში. 1926 წელს დაამთავრა ქუთაისის საშუალო სასწავლებელი. იქვე, მოწაფეობის პერიოდში, დაეუფლა ხატვას პეტრე ოცხელთან ერთად სამხატვრო სტუდიაში ვანო ჭეიშვილის ხელმძღვანელობით. ეხმარებოდნენ უფროსი ძმებიც: გერონტი (ინჟინერ-გამომგონებელი), რუბენი (მოქანდაკე) და შალვა (არქიტექტორი). 1926 წლიდან თავაძე სწავლობდა თბილისის სამხატვრო აკადემიაში ფერწერის ფაკულტეტზე (პედაგოგები: იოსებ შარლემანი, გიგო გაბაშვილი, ევგენი ლანსერე), რომელიც 1930 წელს დაასრულა.
რუთ ჰენდლერი
ჰენდლერი დაიბადა დენვერში, კოლორადოს შტატში, პოლონელი ებრაელი ემიგრანტების ოჯახში. 1938 წელს იქორწინა სკოლის მეგობარ ელიოტ ჰენდლერთან და გადავიდა ლოს-ანჯელესში. მისი ქმარი ავეჯის ბიზნესით დაკავდა. თავის ქმრის კომპანიაში მუშაობის გარდა ის ასევე საჰაერო ხომალდების კომპანიაშიც მუშაობდა.
დიმიტრი თავაძე
ბიოგრაფია
მინი|250px|1954 წელი; სპექტაკლი – ესპანელი მღვდელი (მეგობრული შარჟი; ინახება რუსთაველის თეატრის მუზეუმში) 1927 წლიდან იწყებს მუშაობას რუსთაველის სახ. სახელმწიფო აკადემიურ თეატრში: ჯერ რეჟისორის თანაშემწედ (1927-1930), შემდეგ მხატვრად (1930-1948), და ბოლოს მთავარ მხატვრად (1948-1976). 1932 წელს შედგა დ. თავაძის სამხატვრო დებიუტი რუსთაველის თეატრის სცენაზე (პ. სამსონიძის პიესა „სალტე“; რეჟისორები – სანდრო ახმეტელი და შოთა აღსაბაძე). 1933 წელს პირველად გააფორმა სპექტაკლი საქართველოს ფარგლებს გარეთ (აზერბაიჯანი, კიროვაბადის თეატრი – შექსპირის „ოტელო“). 1933 წელს 22 წლის თავაძეს წერილი მიუძღვნა დიდმა მხატვარმა ლადო გუდიაშვილმა: „ახალგაზრდა მხატვარი დიმიტრი თავაძე, რომელსაც დაწყებიდანვე ეტყობოდა წინ გახედულობა და ნაადრევად შოვნა მხატვრობის იმ საიდუმლოებისა, რომელსაც ზოგჯერ გამოცდილი მხატვარი დაგვიანებით მიაღწევს“ (გაზეთი „საბჭოთა ხელოვნება“ 1933 წელი – № 16).
რუთ ჰენდლერი
ბარბის შექმნის ისტორია
რუთ ჰენდლერმა პრეტენზია გამოთქვა, რომ მისი ქალიშვილი ბარბარე, რომელიც ჯერ კიდევ თინეიჯერი იყო, ქაღალდის თოჯინებით თამაშობდა, გოგონა ვერ ახერხებდა ქაღალდის ტანსაცმლი კარგად მიემაგრებინა თოჯინისთვის. ჰენდლერმა და მისმა მეუღლემ ელიოტმა 1959 წელს წარმოადგინეს თოჯინის ახალი ტიპი, თოჯინა გრძელი ფეხებითა და დიდი მკერდით. უფრო ადრე ჰენდლერმა ევროპაში დასვენების დროს გერმანიაში შენიშნა თოჯინა Bild Lilli-ი, გერმანული თოჯინაზე ინსპირირებით შეიქმნა თოჯინა ბარბი. თავდაპირველად ბარბი საკმაოდ ცუდად იყიდებოდა და კრიტიკასაც იმსახურებდა მისი გამოხატული ქალური ფორმების გამო. 1959 წლისთვის უკვე ბარბის 350 ათასი ეგზემპლარი იყო გაყიდული. ბარბი მსოფლიოს ყველა კუთხეშია პოპულარული.
Aspyr-ის პორტირებული თამაშების სია
ეს არის კომპანია Aspyr-ის პორტირებული თამაშების სია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თამაშებთან დაკავშირებული სიები კატეგორია:Aspyr-ის თამაშები
რუთ ჰენდლერი
ცხოვრების ბოლო წლები
ჰენდლერს ძუძუს კიბოს დიაგნოზი დაუსვეს 1970 წელს. მას ჰქონდა შეცვლილი რადიკალური მასტექტომია, რომელსაც დაავადების დროს საბრძოლველად იყენებდნენ ხშირად, ხოლო მკერდის კარგი პროთეზის პოვნაში სირთულეების გამო ჰენდლერმა დააარსა კომპანია Ruthton Corp, რომელიც წარმოადგენდა ქალის მკერდის უფრო რეალისტურ ვერსიას, სახელწოდებით "თითქმის მე". იგი პირადად მოარგო იმ მაშინდელ პირველ ქალბატონს, ბეტი ფორდს.
1974 წელს ჰენდლერი გადადგა Mattel Inc. პრეზიდენტობიდან თაღლითური ფინანსური ანგარიშების წარმოების გამოძიების შემდეგ. 1978 წელს ჰენდერს ბრალი წაუყენეს თაღლითობისა და ყალბ ანგარიშგების შესახებ ფასიანი ქაღალდების და ბირჟის კომისიაში. დააჯარიმეს 57,000 აშშ დოლარით და მიესაჯა 2.500 საათის განმავლობაში საზოგადოების მომსახურება.
მიუხედავად იმისა, რომ რუთ ჰენდლერი თანამდებობიდან წავიდა კომპანია  შემდეგ უფრო ფრთხილად შეუდგა კომპანიის საქმიანობას, კომპანია განაგრძობდა  ახალი იდეების განხორციელბას.80-იან წლებში განხორციელებული ერთი პროექტი, რომლის მენეჯერი იყო Barbie და Rockers წარმატება მოიპოვა.1987 წლეს გამოვიდა ფილმი Barbie and the Rockers: Out of the World.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1916 კატეგორია:დაბადებული 4 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 27 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 2002 კატეგორია:ამერიკელი ბიზნესმენები
პოდლესი (გრადსკოს თემი)
სქოლიო
კატეგორია:გრადსკოს თემის სოფლები