cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
რაფაელ ეითანი
კარიერა არმიაში
თავდადებული შრომისთვის რაფაელი სათანადოდ დაჯილდოვდა და 1968 წლის ივლისში დაინიშნა "კაცხარის" პოსტზე (აბრევიატურა სიტყვებისა "ქცინ ცანხანიმ რაში" — საჰაერო სადესანტო ძალების მთავარი ოფიცერი — ისრაელის თავდაცვის ძალების საკვანძო თანამდებობა). ამ თანამდებობაზე, იგი ხელმძღვანელობდა "საპასუხო ოპერაციებს" ეგვიპტის საზღვარზე (სუეცის არხი). ეითანი აქტიურად იყო ჩართული ისრაელის ძალების ოპერაციების დაგეგმვასა და ჩატარებაში 1967-1970 წლების ეგვიპტე-ისრაელის ომის დროს. მისი ხელმძღვანელობით განხორციელდა ოპერაცია „დარი“—რეიდი ბეირუთის (ლიბანი)აეროპორტში 1968 წლის 28 დეკემბრის საღამოს, პალესტინელების მიერ  განხორციელებული ტერაქტების საპასუხოდ ისრაელის თვითმფრინავების წინააღმდეგ.
1969 წელს რაფული გადაისროლეს ერაყში, რათა დახმარებოდა ქურთ მეამბოხეებს დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლაში. ისრაელი უკვე მრავალი წელია ეხმარებოდა ერაყში დამოუკიდებლობისათვის მებრძოლ ქურთ მეამბოხეებს. მათ მიაწოდეს იარაღი, გაგზავნეს ინსტრუქტორები, რომლთაგან თითქმის ყველა მედესანტე იყო. ეითანს არაერთხელ მოუწია იქ ჩასვლა, რათა ამ უჩვეულო მხარეში  ადგილზე შეესწავლა საომარი მოქმედებები.
1972 წლის შუა რიცხვებში ეითანი დაინიშნა ჩრდილოეთ სამხედრო ოლქის „გააშის“ჯავშანტექნიკის დივიზიის მეთაურად. პარალელურად, იგი სწავლობდა ჰაიფას უნივერსიტეტის პოლიტიკურ მეცნიერებათა ფაკულტეტზე.
1978 წელს რაფაელ ეითანმა გენერალ -ლეიტენანტის წოდება მიიღო და დაიკავა ისრაელის თავდაცვის ძალების გენერალური შტაბის უფროსის პოსტი. მისი დანიშვნა ბევრისთვის მოულოდნელი იყო, მაგრამ ოპოზიციის მეთაური შიმონ პერესი დაეთანხმა თავდაცვის მინისტრის ეზერ ვაიცმანის გადაწყვეტილებას.
რაფაელ ეითანის ინიციატივით დაიწყო პროექტი, რომლის მიხედვითაც ხელმოკლე ოჯახების შვილებს  ჯარში იწვევდნენ. არმია მათ აძლევდა შანსს  ცხოვრება თავიდან დაეწყოთ, მიეღოთ განათლება (12 წლიანი საშუალო სკოლა), რომელიც ამა თუ იმ მიზეზით ვერ მიიღეს. ათასობით ეგრეთ წოდებული "რაფულის შვილები" ("naarei Raful"), რომლებიც გადაურჩნენ კრიმინალური გარემოს ცდუნებებს, გახდნენ ისრაელის სრულუფლებიანი მოქალაქეები. ეს პროექტი ითვლება დიდ წარმატებად და ეითანის ერთ – ერთ მთავარ მიღწევად გენერალური შტაბის უფროსის პოსტზე.
რაფულმა ჯარში მნიშვნელოვნად გაზარდა დისციპლინა  და მოთხოვნები ისრაელელი ჯარისკაცის გარეგნული იერის მიმართ — მოუწესრიგებელი პერანგი და ჭუჭყიანი ჩექმები მთელი სიმკაცრით ისჯებოდა.
ამ დროს პალესტინურ ტერორთან ბრძოლა კვლავ წინა პლანზე წამოვიდა. ისრაელის პოლიტიკურმა და სამხედრო ხელმძღვანელობამ დაიწყო ოპერაცია „მშვიდობა გალილეისთვის“. ეითანმა და მისმა ოპერატიულმა განყოფილებამ შეიმუშავეს მომავალი ოპერაციის გეგმა.
პოლიტიკური კარიერა
1983 წლის შემოდგომაზე ეითანმა ორგანიზება გაუწია და სათავეში ჩაუდგა მოძრაობა "ცომეტს" ("გზაჯვარედინი"), რომლის ძირითადი ამოცანები იყო: ისრაელის მიწის განუყოფლობა, ახალგაზრდების განათლება, ალიასთვის ხელსაყრელი პირობების შექმნა, ებრაელები ს დაბრუნება აღთქმულ მიწაზე. მოძრაობამ ასევე მოითხოვა მთავრობის მეთაურის პირდაპირი არჩევნები და რელიგიური სკოლების (იეშივა) მოსწავლეთა სავალდებულო გაწვევა ჯარში, ეს იყო პირველი ნაბიჯები რელიგიური დომინირების წინააღმდეგ.
1984 წლის არჩევნებში მოძრაობა "ცომეტი" საერთო  სიაში შედიოდა პარტია "თხიასთან" ("რენესანსი") ერთად, "ცომეტმა" მიიღო მხოლოდ ერთი ადგილი ქნესეთში. 1987 წელს "ცომეტი" გამოეყო "თხია" -ს, მთავარი მიზეზი იყო არა მხოლოდ პირადი, არამედ ფუნდამენტური განსხვავებები რაფაელ ეითანსა და გეულა კოენს შორის ("თხია").
1988 წელს „ცომეტის“ პარტიამ მოიპოვა 2 ადგილი ქნესეთში და 1990 წელს შევიდა იცხაკ შამირის მთავრობაში. რაფაელ ეითანი გახდა სოფლის მეურნეობის მინისტრი, მაგრამ 1991 წლის ბოლოს, „ცომეტმა“ დატოვა მთავრობა პრემიერ -მინისტრის პირდაპირ არჩევასთან დაკავშირებული უთანხმოების და მადრიდის კონფერენციაში ისრაელის მონაწილეობის გამო.
1992 წელს "ცომეტმა" მოიპოვა 8 ადგილი ქნესეთში, მაგრამ არ შევიდა კოალიციაში იცხაკ რაბინის მთავრობასთან - მათი პოლიტიკური შეხედულებები ძალიან განსხვავებული იყო. 1993 წელს, „ცომეტის“ სამმა წევრმა რაფულ ეითანი დაადანაშაულა არადემოკრატიულ მმართველობასა და პარტიის სახსრების გაფლანგვაში. მათ  დატოვეს პარტია და შექმნეს დამოუკიდებელი „იეუდის“ ფრაქცია.
1996 წლის არჩევნებში "ცომეტმა" მონაწილეობა მიიღო "ლიკუდ-გეშერ-ცომეტის" საერთო სიაში და ქნესეთში  5 ადგილი დაიკავა,  მიიღო განათლების მინისტრისა და  მინისტრის მოადგილის პოსტები. რაფაელ ეითანი გახდა სოფლის მეურნეობისა და გარემოს დაცვის მინისტრი და ვიცე -პრემიერი.
1998 წლის დეკემბერში რაფაელ ეითანმა განაცხადა, რომ თავისი კანდიდატურის წარდგენას  აპირებდა მთავრობის მეთაურის პოსტზე 1999 წლის არჩევნებში, მაგრამ ვერ შეაგროვა საჭირო რაოდენობის ხელმოწერები (50 ათასი) და უარი თქვა. თავის განზრახვაზე. არჩევნებში ვერც „ცომეტის“ პარტიამ გადალახა საარჩევნო ბარიერი და ვერ მოიპოვა ხმების საკმარისი რაოდენობა.
პირადი ცხოვრება
1952 წლის იანვარში ეითანი დაქორწინდა  მირიამზე, მედდაზე,  რომლის ოჯახიც გერმანიიდან იყო ემიგრირებული. ისინი მეზობლები იყვნენ მოშავში და ერთმანეთს ბავშვობიდან იცნობდნენ. წყვილს ხუთი შვილი შეეძინა. ორი ვაჟი: იოჰანანი ათი წლის ასაკში გარდაიცვალა ასთმის შეტევით, იორამი —სამხედრო მფრინავი, დაიღუპა 1981 წელს თვითმფრინავის ჩამოვარდნის შედეგად. სამი ქალიშვილი: რუთი, გალია და ნურიტი.
1996 წელს რაფული გაშორდა მირიანს და დაქორწინდა ოფრა მეერსონზე.
გარდაცვალება
37 წლიანი სამხედრო სამსახურისა და 15 წლის განმავლობაში ქნესეთში მუშაობის შემდეგ რაფულს არ შეეძლო  უბრალოდ გასულიყო პენსიაზე და სახლში უმოქმედოდ ყოფილიყო. 2002 წლის იანვარში, იგი  73 წლის ასაკში  ქალაქ აშდოდშ ი, იუველის („საიუბილეო“) ახალი  პორტის მშენებლობის მენეჯერი გახდა.
2004 წლის 23 ნოემბრის დილით ადრე, როგორც ყოველთვის, რაფული მშენებლობის მიმდინარეობის შესამოწმებლად მივიდა. ზღვაზე ქარიშხალი იყო. როდესაც მან მობილური ტელეფონის ზარებს არ უპასუხა, მაშინვე გამოცხადდა ძებნა და სამი საათის შემდეგ მაშველებმა რაფულის ცხედარი წყალში იპოვეს.
რაფაელ ეითანი დაკრძალეს სამხედრო პატივით   თელ- ადაშიმის მოშავში. დაკრძალვას ესწრებოდნენ ისრაელის პრემიერ მინისტრი არიელ შარონი, მთავრობის ყოფილი მეთაურები შიმონ პერესი, ბენიამინ ნეთანიაჰუ და ეჰუდ ბარაკი, თავდაცვის მინისტრი შაულ მოფაზი, გარდაცვლილის ნათესავები და ახლო მეგობრები.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 11 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1929 კატეგორია:ისრაელის პოლიტიკოსები კატეგორია:ისრაელის სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:ქნესეთის დეპუტატები
არგენტინა 1952 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
არგენტინამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეცხრედ იასპარეზა 1952 წელს, ფინეთის დედაქალაქ ჰელსინკიში. ამ თამაშებზე მათ სხვადასხვა სინჯის 5 მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1952 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:არგენტინა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:სამხრეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ციცქინა
ციცქინა — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში იმერეთიდან.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, სამ-ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარეს აქვს აბლაბუდისებრი სქელი, ძარღვების გასწვრივ კი თხელი ჯაგრისებრი შებუსვა. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, კონუსური ან განივკონუსური ფორმის, საშუალო სიკუმსის, გვხვდება მეჩხერი მტევნებიც. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან შებრტყელებული, შავი. კანი საშუალო სისქისაა, მკვრივი, რბილობი — წვნიანი.
ციცქინა საშუალო ზრდისა და საშუალოზე მაღალმოსავლიანია. სრულ სიმწიფეში სექტემბრის ბოლოს შედის. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 19.5-20%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8.5 გ/ლ-ს.
მიიღება სუფრის წითელი, მშრალი ღვინო.
ლიტერატურა
კატეგორია:იმერეთის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
ორგანიზმების ნათება
ორგანიზმების ნათება — ორგანიზმების ხილული ნათება (ბიოლუმინესცენცია). ახასიათებს რიგ ბაქტერიებს, უმდაბლეს მცენარეებს (სოკოებს), ზოგ უხერხემლოს, თევზებს; ამასთან განსაკუთრებით ხშირია ზღვის ბინადარ ცხოველებში და ზოგჯერ ზღვის ნათებასაც იწვევს. ორგანიზმების ნათება დაკავშირებულია ორგანიზმების ცხოველმყოფელობის პირობებთან (შიმშილი, გამრავლება) და ცალკეული აფეთქებების სახით იჩენს თავს. ორგანიზმების ნათება მუდმივი და უწყვეტია გარემოში ჟანგბადის არსებობის პირობებში, იგი დაკავშირებულია სპეციფიკური ნივთიერებების — ლუციფერინების ფერმენტულ დაჟანგვასთან.
ლუქსემბურგული სამზარეულო
მინი|242x242პქ|კიტშენტარტი, ტრადიციული ლუქსემბურგული დესერტი ლუქსემბურგული სამზარეულო (Lëtzebuergesch Kichespezialitéiten) — ტრადიციული ლუქსემბურგული კერძების ერთობლიობა, რომელზეც აშკარად იგრძნობა მეზობელი გერმანული, ბელგიური და ფრანგული კულინარიების დიდი გავლენა. ბოლო პერიოდში ჩასული დიდი რაოდენობით იტალიელი და პორტუგალიელი იმიგრანტების გამო, გაიზარდა ამ ქვეყნების გავლენაც. გერმანულის მსგავსად, ყველა კლასიკური ლუქსემბურგული კერძი გლეხური წარმოშობისაა, უფრო დახვეწილი და არიტოკრატული საჭმელები კი ფრანგული კერძების ვარიაციებია.
კერძები
ლუქსემბურგულ გასტრონომიას მრავალი დელიკატესი აქვს. გარდა ფრანგული პატისერის, ნამცხვრებისა და ხილის ტორტებისა, ადგილობრივ ტკბილეულში შედის ბრეცელი. სხვა ლუქსემბურგული დესერტებიდან აღსანიშნავია: კიტშენტარტი, ცვეშგ ტარტი, შაქრიანი დონატები და ვერვურელტერი. ასევე აღსანიშნავია ლუქსემბურგული ყველი, სახელად კანკუალოტი, რომელიც ძალიან რბილია და ტკბილი გემო აქვს.
მიუხედავად იმისა, რომ ქვეყანას ზღვაზე გასასვლელი არ აქვს, ადგილობრივი მდინარეები მდიდარია ზღვის ისეთი პროდუქტებით, როგორებიცაა: კალმახი, წერი, კიბორჩხალა და ა.შ. ამის გამო ლუქსემბურგული გასტრონომია ზღვის პროდუქტების კერძების ნაკლებობას არ უჩივის. ასეთი საჭმელებიდან განსაკუთრებით ცნობილებია: კალმახი რიეზლინგის სოუსში, წერი მწვანე სოუსით და კიბორჩხალა რიეზლინგის სოუსით. კიდევ ერთი ცნობილი თევზია ფრიუტერი, რომელიც ადგილობრივ მდინარე მოზელში ბინადრობს. როგორც წესი ფრიუტერს წვავენ და მოზელის თეთრ ღვინოსთან ერთად მიირთმევენ.
ლუქსემბურგული ხორცის კერძებიდან აღსანიშნავია ოიზლინგის ღორი. ტრადიციულად, ღორებს ქვეყნის ჩრდილოურ მთიან რეგიონებში აშენებენ, დაკვლის შემდეგ ორი კვირა მათ ხორცს ამარინადებენ, შემდეგ წვავენ და მიირთმევენ კარტოფილთან ან სალათთან ერთად. მიუხედავად ამისა, ყველაზე ტრადიციულ ლუქსემბურგულ ხორცის კერძად გარდებუნენი ითვლება, რომელიც არის სანელებლებით გაჟღენთილი და შემდეგ შებოლილი ღორის ხორცი ლობიოსთან და მოხარშულ ბოსტნეულთან ერთად. იგი ლუქსემბურგის ეროვნულ კერძადაა აღიარებული. ფრანგული წარმოშობისაა ასევე ღორის ხორცით მოსამზადებელი კერძი, სახელად რაიზლეკი. მისი მომზადებისას ხორცს ბოსტნეულთან, სანელებლებთან და სოკოსთან ერთად შუშავენ თეთრ ღვინოში. ნადირობის სეზონისას განსაკუთრებულად პოპულარული ხდება კურდღლის ხორცისაგან მომზადებული კერძებიც.
სხვა ტრადიციული კერძებიდან აღსანიშნავია ღვიძლის პელმენი კომბოსტოს მწნილითა და მოხარშული კარტოფილით, შავი პუდინგი ვაშლის სოუსით, ასევე ტრადიციული ძეხვი კარტოფილის პიურესა და ლობიოს წვნიანით და ა.შ.
სასმელები
ლუქსემბურგში ძირითადად მშრალი თეთრი ღვინო და ცქრიალა ღვინო იწარმოება. ღვინის წარმოება განსაკუთრებით გავრცელებულია ჩრდილოეთით, მდინარე მოზელის მიდამოებში, სადაც ეს კულტურა ჯერ კიდევ რომაელების დროს გავრცელდა. ლუქსემბურგული ღვინის სახეობებია: რიეზლინგი, პინო-გრი, პინო-ბლანი, შარდონე, ოქსერუა, გევიურცტრემინერი, რივანერი, ელბლინგი, პინო-ნუარი და კრემან-დე-ლუქსემბურგი. ლუქსემბურგში წარმოებულ ღვინის ყველა ბოთლზე უკან მიკრულია წარწერა „Marque Nationale“, რაც მის წარმოშობას უსვამს ხაზს და ატასტურებს მის ხარისხიანობას.
ლუდი ლუქსემბურგში ერთობ პოპულარული სასმელია. ქვეყანაში სულ სამი დიდი ლუდსახარში ქარხანაა, თუ რამდენიმე პატარა დაწესებულებას არ ჩავთვლით. აქ იწარმოება როგორც ალკოჰოლური, ისე უალკოჰოლო ლუდი, რომელსაც შობაზეც კი მიირთმევენ. ლუდის ძირითადი ბრენდებია: Bofferding, Battin და Diekirch. 2000-იანი წლებიდან ლუდის წარმოება ლუქსემბურგში განსაკუთრებით აღორძინდა, რასაც ახალი ლუდსახარში ქარხნების აშენება მოჰყვა.
ბოჭორმის წმინდა გიორგის ეკლესია
thumb|250 პქ|წმინდა გიორგის ბოჭორმის ეკლესია 250px|მინი|ბოჭორმის ეკლესია (აფეთქებამდე) 1920-იან წლებში ბოჭორმის წმინდა გიორგის ეკლესია — წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესია თიანეთის მუნიციპალიტეტში, მდინარე ივრის მარცხენა ნაპირას, მაღალ მთაზე მდებარე ბოჭორმის ციხის შიდა ეზოში. 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
ეკლესია თარიღდება X საუკუნით. იგი გეგმით ექვსაფსიდიანი, ცენტრალურგუმბათოვანი ნაგებობაა. ნაგებია შირიმითა და მომწვანო ფერის ქვიშაქვით. კედლები შიგნით მოპირკეთებულია შირიმის სწორკუთხა, სწორხაზოვან რიგებად დაწყობილი ფილებით. კედლების ქვედა ნაწილები (იატაკიდან დაახლოებით 0,8 მ სიმაღლეზე) ქვიშაქვითაა ნაწყობი. შენობის გარე მოპირკეთებისათვის თავდაპირველად გამოყენებული ყოფილა მომწვანო ფერის ქვიშაქვების ფილები; მოგვიანებით განახლებული და შეკეთებული ნაწილები შირიმისა და აგურისაა. ეკლესიაში შექმნილია გუმბათით დასრულებული ცენტრალური სივრცე. ამ ცენტრიდან სხივისებურად იშლება აფსიდით დასრულებული ექვსი მკლავი. თითეული აფსიდის წინ ბემაა. მათგან ხუთი მკლავის ბემა თანაბარი სიღრმისაა, საკურთხევლის აფსიდის წინ მდებარე ბემა კი გაცილებით ღრმაა, რის გამოც საკურთხევლის აფსიდი შენობის კორპუსიდან ნაწილობრივ წინაა წამოწეული და გარედან სამწახნაგოვანი შვერილით იფარგლება. თითეული მკლავის სივრცე გუმბათქვეშა სივრცისგან გამიჯნულია ორი მარტივი პილასტრითა და მათზე დაყრდნობილი საბჯენი თაღით. საბჯენი თაღის ქუსლებთან გამოყოფილია მარტივი პროფილის (თარო და დახრილი სიბრტყე) იმპოსტები. მსგავსი პროფილის იმპოსტებზეა დაყრდნობილი თითეული აფსიდის თაღიც. მკლავების შეერთების ადგილას ნახევარსვეტებია. გუმბათქვეშა თაღებს შორის არსებული მონაკვეთები შევსებულია ბრტყელი აფსიდით, რომელიც ტრომპების მსგავსად, ბრტყელი თაღითაა დასრულებული. ამრიგად, მკლავების ექვსი თაღი და ექვსი დამატებითი პატარა თაღი ქმნიან გუმბათის წრიულ საფუძველს. შესასვლელები მოწყობილია სამხრეთ–დასავლეთის და ჩრდილო–დასავლეთის აფსიდებში. ორივე შესასვლელი შიგნიდან დასრულებულია თაღით, ხოლო გარედან – მოზრდილი ტიმპანით. ჩრდილო–დასავლეთის კარი ამოშენებულია. საკურთხევლის აფსიდში, სამხრეთ–აღმოსავლეთით, ჩრდილო–აღმოსავლეთით და დასავლეთ აფსიდებში თითო თაღოვანი სარკმელია გაჭრილი. სარკმლები შედარებით მაღლაა, ისე რომ მათი გადამხურავი თაღის ნაწილი შეჭრილია კონქის არეში. საკურთხეველი ეკლესიის იატაკზე 0,8 მ–ით მაღალია. საკურთხევლის ცენტრში დგას მაღალი ტრაპეზი. საკურთხევლის ბემის სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებში თითო მცირე ზომის ნიშია. ჩრდილო ნიშის გვერდით მოგვიანებით მოუწყვიათ ვიწრო გასასვლელი, რომელიც ჩრდილო–აღმოსავლეთის მკლავში გადის. ეს მკლავი ამის შემდეგ, როგორც ჩანს, სამკვეთლოდ გამოიყენებოდა. საკურთხეველი ტაძრის დანარჩენი სივრცისგან გამოიყოფა აგურით ნაწყობი, XVIII საუკუნის კანკელით.
ეკლესია მთლიანად არის მოხატული. დაზიანების მიუხედავად, თითქმის ყველა კომპოზიცია გაირჩევა და დეკორის საერთო პროგრამის აღდგენა მაინც შესაძლებელია. მხატვრობა სამ რეგისტრად იყოფა. თითეული აფსიდის კონქში წარმოდგენილია თითო სცენა, დანარჩენ რეგისტრებში – ორ–ორი.
საკურთხევლის აფსიდის კონქში გამოსახულია ქრისტეს დიდების კომპოზიცია, II და III რეგისტრებში კი – ეკლესიის 12 მამაა. ბემის კამარაში განლაგებულია წინასწარმეტყველთა ფიგურები, ხოლო ბემის კედლების ზედა რეგისტრებში, ჩრდილოეთით – ფერისცვალება, სამხრეთით – ლაზარეს აღდგინება. სადღესასწაულო ციკლის სცენები გამოსახულია ჩრდილო–აღმოსავლეთის და სამხრეთ–აღმოსავლეთის აფსიდებშიც. კერძოდ, ჩრდილო–აღმოსავლეთის აფსიდის კონქში, III რეგისტრში გამოსახულია ქრისტეს ნახევარფიგურისკენ ვედრებით მიმართული ისტორიული პირის გამოსახულება (სავარაუდოდ დავით აღმაშენებელი). ჩრდილო–დასავლეთის აფსიდი ეთმობა ქრისტეს სასწაულთა ამსახველ სცენებს, ხოლო დასავლეთის აფსიდში წმინდა გიორგის სცენებია გამოსახული, სამხრეთ–დასავლეთის აფსიდში – განკითხვის დღის ვრცელი კომპოზიცია – ძველი დღეთაი.
ეკლესიის სამხრეთ–დასავლეთის და ჩრდილო–დსავლეთის მკლავებს, გარედან, გემით სწორკუთხა კარიბჭეები ეკვროდა. შემორჩენილია მხოლოდ სამხრეთ–დსავლეთის კარიბჭე (4,6X4 მ). იგი ნაწყობია მომწვანო ფერის ქვიშაქვის სუფთად გათლილი კვადრებით. კარიბჭე სამხრეთითაა და დასავლეთით, თითქმის მთელ სიგანეზე, თითო ფართო თაღოვანი მალითაა გახსნილი (მოგვიანებით დასავლეთი მალი ამოაშენეს). აღმოსავლეთი კედლის შუაში მოწყობილია პატარა, გეგმით ნახევარწრიული თაღოვანი ნიში. თავდაპირველად კარიბჭე შიგნიდან ჯვრული კამარით ყოფილა გადახურული. ამჟამინდელი რიყის ქვით ნაწყობი კამარა კარიბჭის რემონტსა და მასზე XVII საუკუნეში სამრეკლოს დაშენების თანადროულია.
სქოლიო
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიები კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
სტივ ჩენი
thumb|250px|სტივ ჩენი.
სტივ ჩენი (ტრადიციული ჩინური: 陳士駿; დ. 18 აგვისტო, 1978) — YouTube-ის დამაარსებელი და მთავარი ტექნოლოგიის ოფიცერი.
ჩენი დაიბადა ტაიბეიში, ტაივანი. 8 წლის ასაკში, მისი ოჯახი გადასახლდა აშშ-ში. აქამდე, იგი სწავლობდა ორი წლის განმავლობაში ჩინგინ შინის ელემენტარულ სკოლაში. შემდეგ მან სწავლა გააგრძელა ჯონ ჰერსის უმაღლეს სკოლაში და ილინოისის მათემატიკისა და მეცნიერების აკადემიაში. დაამთავრა ილინოისის უნივერსიტეტი ურბანას დაბლობში. თავდაპირბელად, იგი იყო PayPal-ის თანამშრომელი, სადაც გაიცნო ჩედ ჰარლი და ჯოუდ კარიმი, რომლებთანაც ერთად 2005 წელს შექმნა YouTube.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1978 კატეგორია:YouTube კატეგორია:Google-ის თანამშრომლები კატეგორია:ამერიკელი ბიზნესმენები კატეგორია:დაბადებული 18 აგვისტო
Polyrhachis caeciliae
Polyrhachis caeciliae — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ვასილ ამაშუკელი
ვასილ ამაშუკელი (დ. 14 მარტი, 1886, ქუთაისი — გ. 1 დეკემბერი, 1977, თბილისი) — ქართველი რეჟისორი და კინოოპერატორი. საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1974), პირველი ქართული დოკუმენტური ფილმის ავტორი. 1908 წელს ბაქოში გადაიღო დოკუმენტური ფილმები, ხოლო 1912 წელს გადაიღო აკაკი წერეთლის  მოგზაურობა რაჭა-ლეჩხუმში.
ბიოგრაფია
ხატვის სიყვარულის გამო სწავლობდა ქუთაისში ვასილ ბალანჩივაძის სამხატვრო სკოლაში. 1900 წელს სწავლის გაგრძელების მიზნით წავიდა მოსკოვში, სადაც ის კინემატოგრაფიით დაინტერესდა და ერთ-ერთი კინოთეატრის მექანიკოსის შეგირდად დადგა და საპროექციოდან ფილმის გაშვების სისტემა ისწავლა. მალე პატარა კინოთეატრ „ელექტრიკში“ ფილმების გაშვება მიანდეს. 1907 წელს ბაქოში გადავიდა საცხოვრებლად. იქ ელექტროტექნიკუმში გააგრძელა სწავლა და ერთ წელიწადში ბაქოში საუკეთესო მექანიკოსი გახდა. მალე მუშაობა დაიწყო ცნობილი თეატრალური მოღვაწის, კოტე მესხისა და მისი სიძის, ივანე გეპნერის, კინოთეატრში „ელექტრო-ბიოგრაფი“. 1908 წლის დამლევს მან დაგეპნერმა ბაქოში ჩაიტანეს ფრანგული „გომონის“ აპარატურა. მათ არ აკმაყოფილებდათ ბეგლიური კომპანია „პირონეს“ მიერ მიწოდებული ფილმები, ამიტომ გადაწყვიტეს, თავად შექექმნათ პროდუქცია.
1908 წელს ამაშუკელმა ბაქოში შექმნა ფილმები, რომლებიც შემორჩენილი არ არის, ცნობილია მხოლოდ მათი სახელები და ქრონომეტრაჟი. ამ ფილმების გამო ქართული კინოს ათვლის წერტილად სწორედ 1908 წელი ითვლება. 1909 წელს მან ბაქოში გადაიღო სამხედრო აღლუმი, რომელიც ღუნიბის აღების და შამილის დატყვევების 50 წლისთავისადმი იყო მიძღვნილი.
ვასილ ამაშუკელი ერთხანს ისევ იღებდა სიუჟეტებს და მუშაობდა კინომექანიკოსად. 1915 წელს მან დაამონტაჟა კინოთეატრი ოზურგეთში, რომელიც გერმანე გოგიტიძემ ააშენა. მაგრამ ამაშუკელი კინოოპერატორობას აღარ მიბრუნებია. ამავე წელს გადაიღო აკაკი წერეთლის დაკრძალვის კადრები. წლების განმავლობაში მუშაობდა ქუთაისის აღმასკომში ელექტრიკოსად. საბჭოთა პერიოდში სახელმწიფოს მიმართა თხოვნით პერსონალური პენსიის თაობაზე, მაგრამ სოციალ-ფედერალისტური პარტიის მხარდაჭერა გაუხსენეს და უარი უთხრეს. მისი შემოქმედების კვლევა მხოლოდ 1940-იანი წლებიდან დაიწყო. 1974 წელს სახალხო არტისტის წოდება მიენიჭა, მის პატივსაცემად ჩატარდა პირველი ეროვნული კინოფესტივალი, ზეიმით აღინიშნა მისი 90 წლის იუბილე. ერთი წლის შემდეგ, 1977 წელს ის გარდაიცვალა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი კინორეჟისორები კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები კატეგორია:დაბადებული 14 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1886 კატეგორია:გარდაცვლილი 1 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1977 კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
ანზორ ჩუბინიძე
ანზორ ჩუბინიძე (დ. 3 აგვისტო, 1971, თბილისი) — ქართველი სამხედრო და თანამდებობის პირი. სახელმწიფო დაცვის გენერალ-ლეიტენანტი.
1988–1993 წლებში სწავლობდა საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში (ეს სახელი ეწოდება 1992-დან), სპეციალობით — ავტომატიზირებული პროექტირების სისტემები მშენებლობასა და არქიტექტურაში.
1994–1996 წლებში მუშაობდა სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს აკადემიაში. 1996–1998 წლებში სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს განსაკუთრებული დანიშნულების ქვედანაყოფ „ომეგა“-ში; 1998–2004 წლებში სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს აკადემიაში; 2004–2006 წლებში სახელმწიფო დაცვის სპეციალური სამსახურის საქართველოს ნავთობსადენებისა და სხვა ობიექტების დაცვის სამმართველოში; 2006–2013 წლებში შინაგან საქმეთა სამინისტროს სსიპ დაცვის პოლიციის დეპარტამენტში.
2013–2014 წლებში იყო სახელმწიფო დაცვის სპეციალური სამსახურის უფროსი; 2014 წლის 6 თებერვალს პოსტი დატოვა. შემდგომში მუშაობდა საქართველოს ნავთობისა და გაზის საერთაშორისო კორპორაციაში, საქართველოს გაზის ტრანსპორტირების კომპანიაში. 2014 წლის 11 დეკემბერს ხელახლა დაინიშნა საქართველოს სახელმწიფო დაცვის სპეციალური სამსახურის უფროსად.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 3 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1971 კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები (1993) კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო დაცვის სპეციალური სამსახურის უფროსები ანზორ
Ь
Ь, ь — კირილური დამწერლობის ასო, რბილი ნიშანი. სიტყვაში არ გამოითქმის. მოსდევს ყოველთვის თანხმოვანს და არბილებს მას.
დამატებითი ინფორმაცია
აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კირილური ასოები
პეტრას ციხე
პეტრა ( — ქვა, კლდე) — ისტორიული ციხე-ქალაქი ეგრისის სამეფოში, თანამედროვე სოფელ ციხისძირის ტერიტორიაზე.
ძეგლის აღწერა
პეტრის აკროპოლისი ზღვისპირა კლდოვან ბორცვზე მდებარეობდა, ხმელეთის მხრიდან მას გალავნის გარდა კლდოვანი რელიეფი იცავდა (აქედანაა მისი ბერძნული სახელწოდება „პეტრა“ — ქვა, კლდე). პეტრა მიუვალ ციხედ ითვლებოდა.
მისი ნანგრევები დღემდეა შემორჩენილი. არქეოლოგიური კომპლექსი მოიცავს ციტადელს, გარექალაქსა და ნასახლარს. ციტადელში შემორჩენილია სასახლის, ანტიკური აბანოს, სამეურნეო და ჯარისკაცთა საცხოვრებლების ნანგრევები, აგრეთვე მათ შორის VI-VII საუკუნეების ბაზილიკის საძირკველი, რომელიც პეტრის საეპისკოპოსოს კათედრალის ნაშთია.
პეტრას კათედრალი
პეტრას კათედრალი — ლაზიკის ეპარქიის ერთ-ერთი საეპისკოპოსო ცენტრი, პეტრას ციხეში არსებული კვადრატული ნაგებობა, მდებარეობს შიდაციხის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კედლის სიახლოვეს (3-4 მეტრის მოშორებით). მოღწეული კედლების სიმაღლეა 2,5 მ. ამ ნაგებობაში პეტრელი მვდელთმთავრის საკათედრო ტაძარი უნდა ყოფილიყო. საეპისკოპოსო კათედრა VI საუკუნეში დაარსდა და კარგა ხანს არსებობდა (ერთიანდებოდა ფაზისის მიტროპოლიაში), ექვემდებარებოდა კონსტანტინოპოლის საპატრიარქოს. IX საუკუნეში პეტრას კათედრის გაუქმების შემდეგ საეპისკოპოსო ცენტრმა ხინოწმინდაში გადაინაცვლა.
პეტრელ მღვდელთმთავრებიდან ცნობილია იოანე პეტრელი ეპისკოპოსი, რომელიც 692 წლის საეკლესიო კრებას დასწრებია.
პეტრელი ეპისკოპოსის იურისდიქცია საკმაოდ დიდ ტერიტორიაზე ვრცელდებოდა. ქვემო გურიის, აჭარისა და რიზეს მხარეც ერთ დროს მისი სამწყსო ყოფილა. მოგვიანებით, ერთიანი ფეოდალური მონარქიის პოლიტიკური დაშლის ხანაში, როცა საეკლესიო პარტიკულარიზმაც მტკიცედ მოიკიდა ფეხი შეიცვალა საეკლესიო ცენტრების ისტორიული გეოგრაფია და საეპისკოპოსო კათედრამ პეტრა-ქჯეთიდან ხინოწმინდაში გადაინაცვლა.
ისტორია
ბიზანტიელთა მიერ დიდი ციხე-ქალაქის აგებამდე აქ ლაზთა მცირე სიმაგრე (პროკოფი კესარიელის სიტყვით „უმნიშვნელო“) ყოფილა, მაგრამ მისი კვალი აღარ შეინიშნება.
ხელსაყრელი სამხედრო-სტრატეგიული და სავაჭრო-ეკონომიკური მდებარეობის გამო ლაზების ამ უძველეს სამოსახლო ადგილზე VI საუკუნეში ბიზანტიის იმპერატორ იუსტინიანეს ბრძანებით ციხე ააშენა იოანე სტრატეგოსმა 535 წელს, რომელსაც ამ იმპერატორის პატივსაცემად „იუსტინიანეს ქალაქი“ უწოდეს (535 წლის ნოველა).
პეტრამ ბიზანტიურ ხანაში დიდი როლი ითამაშა დასავლეთ საქართველოს პოლიტიკურ ცხოვრებაში. ს. ჯანაშია ამ ციხე-ქალაქის როლს თბილისის როლთან აიგივებდა.
საქართველოს ერთიანი სამეფოს პერიოდში, როგორც ჩანს, აქ ქალაქი აღარ არსებობდა, X საუკუნიდან უნდა გაუქმებულიყო საეპისკოპოსოც, თუმცა ციხემ შემდგომშიც შეინარჩუნა თავისი მნიშვნელობა. შუა საუკუნეებში მას ქაჯისციხეს უწოდებდნენ.
ვენეციელი დესპანის ამბროზიო კონტარინის ცნობით XV საუკუნის 70-იან წლებში აქ კიდევ ყოფილა პატარა ქალაქი, რომელსაც იგი დამახინჯებული ფორმით „კალტიხეა“-ს (ქაჯეთის ციხე) უწოდებს.
1760-იან წლებში ციხისძირი ოსმალებმა დაიპყრეს და გაამაგრეს. ყირიმის ომის დროს აქ მათ 25 ზარბაზანი ედგათ. რუსეთ-თურქეთის ომებისას (XIX ს.) ციხისძირთან რამდენიმე მნიშვნელოვანი ბრძოლა გაიმართა, მაგრამ მისი აღება ვერ მოხერხდა. 1878 წელს ციხისძირი საქართველოს დაუბრუნდა ბერლინის ტრაქტატით. ციხის დასავლეთი ნაწილი ბაქო-ბათუმის რკინიგზის გაყვანის დროს მე-19 საუკუნეში ააფეთქეს.
მუზეუმი
ციხეზე არქეოლოგიური სამუშაოები 1987 წლიდან მიმდინარეობს. 1989 წლიდან ფუნქციონირებს პეტრას ციხის მუზეუმ-ნაკრძალი. მუზეუმში დაცულია კომპლექსის ტერიტორიაზე ჩატარებული არქეოლოგიური გათხრების შედეგად აღმოჩენილი მასალა, რომელიც მოიცავს პერიოდს ბრინჯაოს ხანიდან ადრეული შუა საუკუნეების ჩათვლით: არქიტექტორული დეტალები, მოზაიკის ფრაგმენტები, VIII-VI საუკუნეების სადგომელების მასალები, სამსხვეპრლოსა და IV-V საუკუნეების ნაგებობის (ე. წ. „ვილის“) ნაშთები, კერამიკული, ნუმიზმატიკური მასალა და სხვა. ნაკრძალის ტერიტორია მოიცავს დაახლოებით 7 ჰექტარს.
სქოლიო
კატეგორია:ეგრისის სამეფო კატეგორია:საქართველოს ისტორიული ქალაქები კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში‎ კატეგორია:ქობულეთის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები კატეგორია:აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მუზეუმები კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
ტკბობის ბაღი
სურათი შესრულებულია ზეთის საღებავებით ხის პანელზე. ცენტრალური ნაწილის ზომებია 195x220 სმ, ხოლო გვერდითა ნაწილების — 95x220 სმ.
კატეგორია:ჰიერონიმუს ბოსხის ნახატები კატეგორია:პრადოს ექსპონატები
ბერტა მორიზო
ბერტა მორიზო (Berthe Morisot; დ. 14 იანვარი, 1841 — გ. 2 მარტი, 1895) — ფრანგული იმპრესიონიზმის წარმომადგენელი.
ბიოგრაფია
ბერტა მორიზოს პირველი სურათები სალონში მიღებული იქნა 1864 წელს, როდესაც ის 23 წლის იყო. 1864 წლამდე ის სალონში სისტემატურად გამოფენდა თავის ნაშრომებს. 1868 წელს ბერტამ ლუვრში გაიცნო ედუარ მანე. შემდგომი 10 წლის განმავლობაში მის შემოქმედებაზე იგრძნობა მანეს გავლენა. 1874 წელს ბერტა გათხოვდა მანეს ძმა ეჟენზე და მათ ქალიშვილი ეყოლათ. ედუარ მანე ხშირად გამოხატავდა ბერტას თავის სურათებზე. მის მეშვეობით მორიზო დაუმეგობრდა იმპრესიონისტებს.
იმპრესიონისტების ცნომილ გამოფენაზე, 1874 წლის 15 აპრილს ბერტამ წარადგინა 10 სურათი. მათ შორის იყო სურათი „აკვანთან“, სადაც ბერტას და, ედმა და მისი შვილია გამოსახული. მხატვარი შემდგომშიც აქტუალურად მონაწილეობდა იმპრესიონისტების გამოფენებში. ბერტას ცხოვრების მანძილზე მისი სურათები გაიყიდა მაღალ ფასებში, ვიდრე მისი მეგობრების. მთელი თავისი სიცოცხლის განმავლობაში იგი იმყოფებოდა მხატვრების, ლიტერატორების და კრიტიკოსების ყურადღების ცენტრში, რომლებიც, ასე თუ ისე, მჭიდრო კავშირში იყვნენ იმპრესიონისტებთან.
მისი სურათების მთავარი თემა იყო: ქალი კეთილშობილი ბურჟუაზიული ოჯახიდან, ოჯახური სიმყუდროვე, დედობა, გასეირნება ბუნებაში. ის ხშირად ასახავდა ქალს, რომელიც გართული იყო თავის მოვლით. ბერტა მორიზო არასდროს ილტვოდა შიშველი ნატურის გამოსახვისკენ. მისთვის უცხო იყო კაფეების, თეატრებისა და პარიზის ქუჩების ხმაურიანი სამყარო. მისი გვიანდელი სურათები ხასიათდება იმპრესიონისტებისათვის დამახასიათებელი ატმოსფერული ეფექტების გადმოცემით. მისი ფუნჯის მონასმი გახდა უფრო მკვეთრი და ის თავის მანერით მიუახლოვდა ექსპრესიონისტებს.
გალერეა
კატეგორია:ფრანგი მხატვრები კატეგორია:იმპრესიონისტი მხატვრები კატეგორია:დაბადებული 14 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1841 კატეგორია:გარდაცვლილი 2 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1895
სტეფანე რაზინი
thumb სტეფანე ტიმოთეს ძე რაზინი (Степан Тимофеевич Разин; აგრეთვე ცნობილი როგორც სტენკა რაზინი (Стенька Разин) დ. დაახლოებით 1630, სტანიცა დონის ზიმოვეისკაია — გ.  16 ივნისი [ძვ. სტ. 6 ივნისი], 1671, მოსკოვი)   — 1670–1671 წლებში რუსეთის გლეხთა ომის წინამძღოლი.
ბიოგრაფია
დაიბადა შეძლებული კაზაკის ოჯახში, 1662–1663 წლებში დონელ კაზაკთა ატამანი იყო და ყირიმელ თათართა წინააღმდეგ ლაშქრობდა. მეფის მთავრობის მიერ დონელ კაზაკთა უფლებების შეზღუდვამ და განსაკუთრებით რაზინის ძმის ივანეს დასჯამ განაპირობა რაზინის აჯანყება. 1667 წელს მან მოაწყო ღარიბ კაზაკთა ლაშქრობა კასპიის ზღვაზე. 1670 წელს რაზინი სათავეში ჩაუდგა ახალ ლაშქრობას ვოლგაზე, რომელიც გლეხთა ომად გადაიქცა. 1671 წელს მდიდარმა-კაზაკებმა რაზინი შეიპყრეს და ჯერ ჩერვასკში, შემდეგ მოსკოვში მიიყვანეს, სადაც სიკვდილით დასაჯეს.
საჯა
საჯა — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის დმანისის მუნიციპალიტეტში, იფნარის თემში.
სქოლიო
კატეგორია:დმანისის მუნიციპალიტეტის სოფლები
პენონომე
პენონომე (Penonomé) — ქალაქი პანამაში, კოკლეს პროვინციის დედაქალაქი. მდებარეობს ინტერ-ამერიკულ გზატკეცილზე, ბრტყელ დაბლობში.
ისტორია
პენონომე 1581 დაარსდა. სახელი მომდინარეობს სიტყვებიდან „penó Nomé“. ნომე ადგილობრივ ინდიელთა ტომის ბელადი იყო, რომელიც ესპანელმა კოლონიზატორებმა მოკლეს. პენონომე ნიშნავს „ნომე სიკვდილით დასაჯეს“. მცირე ხნით, პენონომე პანამის დედაქალაქიც იყო, მას შემდეგ, რაც 1671 წელს ქალაქი პანამა მეკობრე ჰენრი მორგანმა აიღო.
ქალაქში სახლობს თურქი, ჩინელი და არაბი იმიგრანტების მრავალი შთამომავალი.
სქოლიო
კატეგორია:პანამის ქალაქები
ბოჰემიის მმართველთა სია
280პქ|მინი|მარჯვნივ|ბოჰემიის გერბი ქვემოთ მოცემულია ბოჰემიის მმართველთა სია, რომლებიც მართავდნენ ქვეყანას ჯერ როგორც გრაფები, შემდეგ კი როგორც მეფეები, მე-9 საუკუნიდან 1918 წლამდე. ბოჰემია გახდა ჩეხოსლოვაკიის რესპუბლიკის ნაწილი 1918 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მმართველთა სიები
ვაციწვერა
ვაციწვერა (Stipa), ბალახოვან მცენარეთა გვარი მარცვლოვანთა ოჯახისა. მკვრივკორდოვანი მცენარეებია. საგველა ყვავილედის თავთუნებში თითო მარცვალა ნაყოფია, რომელსაც ყვავილის ქვედა ფხიანი კილი მჭიდროდ აქვს შემოზრდილი. კილის ფხა უმეტესად შებუსვილია.
ცნობილია 300-მდე სახეობა, რომელიც გავრცელებულია ორივე ნახევარსფეროს ზომიერ, ტროპიკულ და სუბტროპიკულ სარტყლებში. ვაციწვერას ბევრი სახეობა ველების, პრერიებისა და პამპების ძირითადი კომპონენტია. იზრდება აგრეთვე ღორღიან ფერდობებსა და კლდეებზე. აღმოსავლეთ საქართველოს ბარისა და მთის ველებში — 9 სახეობა გვხვდება; მათგან ლესინგის ვაციწვერა (Stipa lessingiana), ფრთისებრი ვაციწვერა (Stipa pennata) და წვრილფოთოლა ვაციწვერა (Stipa stenophylla) ველის მცენარეულობის ერთ-ერთი ედიფიკატორებია. წურწუმა (Stipa capillata) მეზოფილურ თვისებებს იჩენს, ვრცელდება მთისწინა კალთებსა და ქვიშნარ ნიადაგებზე. იგი სხვა ვიციწვერებთან შედარებით გვიან ვითარდება და ცხოველისათვის კარგი საკვებია მხოლოდ ყვავილობამდე. ვაციწვერას სახეობათა უმეტესობა ქმნის დამოუკიდებელ ფორმაციებს - ვაციწვერიანებს.
ლიტერატურა
კატეგორია:მარცვლოვანნი
ცოლიკოური მსხვილმარცვალა
ცოლიკოური მსხვილმარცვალა — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში იმერეთიდან.
გამოავლინა სელექციონერმა დიმიტრი ტაბიძემ.
ცოლიკოურისგან განსხვავდება გაცილებით უფრო მსხვილი მარცვლებით, ადრეული სიმწიფის პერიოდითა და დაბალი მსხმოიარობით.
არსებობს მსგავსი დასახელების ჯიში „ცოლიკოური ესხვილეარცვალა“, რომელიც ჰიბრიდული გზით გამოიყვანეს სელექციონერებმა: ალექსანდე მიროტაძემ და დიმიტრი ტაბიძემ.
ასანთი (ფილმი)
ასანთი — მაია გურაბანიძის ფილმი. გადაღებულია 2003 წელს. ფილმის ხანგრძლივობაა 20 წუთი.
სქოლიო
კატეგორია:2003 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:2003 წლის ფილმები
რეზო ამაშუკელი
რევაზ (რეზო) ბიძინას ძე ამაშუკელი (დ. 24 ივნისი, 1936, ქუთაისი — გ. 10 იანვარი, 2022 ) — ქართველი პოეტი.
ბიოგრაფია
1960 წელს დაამთავრა თსუ-ის ფილოლოგიის ფაკულტეტი. მისი ლექსები და პოემები იბეჭდება 1957 წლიდან. გამოქვეყნებული აქვს წიგნები (1964, 1967, 1970, 1974). 1972 წელს მისი ლექსების კრებული გამოვიდა რუსულ ენაზეც. პოემისათვის „ძახილი“ 1968 წელს მიენიჭა საქართველოს კომკავშირის პრემია. საქართველოს მწერალთა კავშირის მდივანი (1986). 1988-1989 წლებში შოთა რუსთაველის საზოგადოების თავმჯდომარის პირველი მოადგილე. მოქალაქეთა კავშირის თავმჯდომარის მოადგილე (1993). არის თბილისის საპატიო მოქალაქე (2003). დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (1996). გალაკტიონ ტაბიძის სახელობის პრემიისა (1982) და საქართველოს კომკავშირის პრემიის ლაურეატი (1968).
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი პოეტები კატეგორია:დაბადებული 1936 კატეგორია:გარდაცვლილი 2022 კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (2003) კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
Polyrhachis calliope
Polyrhachis calliope — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ლაშქარნივისი
ლაშქარნივისი — სამეურნეო დარგის მოხელე გვიანდელი ფეოდალური საქართველოს სამხედრო უწყებაში. თანამდებობა შემოიღო ერეკლე II-მ XVIII საუკუნის II ნახევარში. ლაშქარნივისს ევალებოდა დაქირავებული ჯარისკაცების, მათი უფროსებისა და მორიგე ლაშქრის მეთაურების აღრიცხვა, მათი მომარაგება და ჯამაგირის გაცემა. ლაშქარნივისის სახელო ადგილების მიხედვით იყო გათვალისწინებული. ძეგლებში მოხსენიებულია „ქალაქისა და სომხით-საბარათაშვილოს ლაშქარნივისობა“, „საქართველოში მყოფ თათართა ლაშქარნივისობა“ და სხვა. სულ ქართლ-კახეთის სამეფოში 6 ლაშქარნივისი იყო.
ლიტერატურა
კატეგორია:ფეოდალური საქართველო
ანიკეტი (მონა)
ანიკეტი (დ. ??? — გ. 69) — ყოფილი მონა, დიდი ანტირომაული აჯანყების მოთავე ტრაპეზუნდში. ა.წ. I ს. მან ხელთ იგდო რომაული ფლოტი შავ ზღვაზე, რამდენიმე ნავსადგური და საფრთხე შეუქმნა რომის ბატონობას ამ მხარეში. იმპერატორმა ვესპასიანემ ძლივს შესძლო ამ აჯანყების ჩახშობა. ანიკეტი კოლხეთში გაიქცა, მაგრამ იქაურმა მთავრებმა იგი გასცეს და რომაელებს ჩააბარეს. ანიკეტი სიკვდილით იქნა დასჯილი 69 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გარდაცვლილი 69
ამაწურასგუ
ლიტერატურა
კატეგორია:აფხაზეთის ისტორია კატეგორია:გლეხობა კატეგორია:აფხაზეთის სამთავრო
პაგლატი
Paglat (ოფიციალურად პაგლატის მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Paglat) ― მუნიციპალიტეტი სამხრეთ მაგინდანაოს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 18 727 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 8 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ მაგინდანაოს მუნიციპალიტეტები
წმინდა ანტონის ცდუნება
წმინდა ანტონის ცდუნების თემა ხელოვნებაში სხვადასხვა დროს ხშირად მეორდება. პორველად ამ თემაზე ნამუშევრები იტალიაში შეიქმნა ფრესკების სახით. შემდგომ შუა საუკუნების ევროპაში კიდევ მრავალი სურათი დაიხატა ამ თემაზე. დაახლოებით 1500 წელს ჰიერონიმუს ბოსხმა დახატა ტრიპტიქი წმინდა ანტონის ცდუნება. ის დღეისთვის ლისაბონის ანტიკური ხელოვნების ეროვნული მუზეუმში ინახება. ხოლო ნამუშევრის XVI საუკუნის ასლი, რომელსაც ადრე ორიგინალად მიჩნევდნენ, ფილადელფის მუზეუმშია დაცული.
სურათი შესრულებულია ზეთის საღებავებით ხის პანელზე. ცენტრალური ნაწილის ზომებია 119x131.5 სმ, ხოლო გვერდითა ნაწილების - 53x131.5 სმ.
კატეგორია:ჰიერონიმუს ბოსხის ნახატები
თამარ მეფე
თამარი, თამარ მეფე (დ. დაახ. 1160 — გ. 1213, შესაძლოა 1210 ან 1207) — საქართველოს მონარქი 1184 წლიდან, გიორგი III-ის ასული, ბაგრატიონთა სამეფო დინასტიის წარმომადგენელი. თამარს საქართველოს ოქროს ხანაში მოუწია მეფობა და უაღრესად წარმატებული მმართველი აღმოჩნდა. თამარი ატარებდა ტიტულს: „მეფეთ მეფე და დედოფალთ დედოფალი აფხაზთა, ქართველთა, რანთა, კახთა და სომეხთა, შირვანთა და შაჰანშათა და ყოვლისა აღმოსავლეთისა და დასავლეთისა თვითმფლობელობითა მპყრობელი“.
1179 წელს მეფე გიორგიმ თამარი თანამოსაყდრედ გამოაცხადა. 1184 წელს, მეფე გიორგის გარდაცვალების შემდეგ, ქვეყანაში რთული ვითარება შეიქმნა; ფეოდალურმა არისტოკრატიამ დაიწყო ბრძოლა დაკარგული პოლიტიკური პრივილეგიების აღსადგენად. 1185 წელს გავლენიან ფეოდალთა ერთმა ჯგუფმა თამარს, მისი სურვილის წინააღმდეგ, შერთო ანდრეი ბოგოლიუბსკის შვილი იური, რომელიც ქართულ წყაროებში ცნობილია „გიორგი რუსის“ სახელით. ორი-ორნახევრი წლის შემდეგ თამარი განქორწინდა და იური საქართველოდანაც განდევნეს. მეფე თამარი მეორედ დაქორწინდა დაახლოებით 1189 (ან 1187) წელს დავით სოსლანზე.
თამარის დროს საქართველო კავკასიის უძლიერეს სახელმწიფოდ იქცა. ისტორიკოსთა ერთი ნაწილის აზრით, ეს ძლიერება არ ემყარებოდა ქვეყნის შინაგან საწარმოო ძალთა განვითარებას, გაერთიანებული ფეოდალური მონარქიის ეკონომიკური ძლიერების ძირითად წყაროს სამხედრო ნადავლი და ხარკი შეადგენდა და ქვეყნის გაერთიანება ეფემერული ხასიათისა იყო. ისტორიკოსთა მეორე ნაწილის აზრით, გაერთიანებული საქართველოს სიძლიერე შესაფერის სოციალურ-ეკონომიკურ ბაზისს ემყარებოდა. თამარის მეფობის პერიოდში რამდენიმე მნიშვნელოვანი ბრძოლა გაიმართა, რომელთაგან განსაკუთრებით აღსანიშნავია 1195 წლის შამქორისა და 1203 წლის ბასიანის ბრძოლები.
ცხოვრების ადრეული წლები
thumb|მარცხნივ|[[გეგუთის სასახლე|გეგუთის სასახლის ნანგრევები. გიორგი III-ის და თამარის სამეფო სასახლე.]] გიორგი III XII საუკუნის 50-იან წლებში ოსთა მეფის, ხუდდანის ასულ ბურდუხანზე დაქორწინდა. ამ ქორწინებას გარკვეული პოლიტიკური მიზანიც ჰქონდა — ჩრდილოეთის მეზობლებთან კავშირის განმტკიცება. თავის მხრივ, ბურდუხანი გამორჩეული ქალი ყოფილა. მას განსაკუთრებული პატივისცემით მოიხსენიებს და დიდ შეფასებას აძლევს ბასილი ეზოსმოძღვარი.
1160 წელს გიორგი III-სა და ბურდუხანს შეეძინათ ქალიშვილი – თამარი. თამარმა იმ დროისთვის სათანადო აღზრდა-განათლება მიიღო. თამარს თავისი გონიერებით ადრევე მიუქცევია ყურადღება. მას განსაკუთრებულად მზრუნველობდა მამიდა (დემეტრე I-ის ასული, გიორგი III-ის და) რუსუდანი, რომელიც ხორასნის სულთნის ცოლყოფილი იყო და დაქვრივების შემდეგ საქართველოში დაბრუნდა. ფაქტობრივად, თამარი და თავისი და მამიდასთან იზრდებოდნენ.
ორბელთა შეთქმულების შემდეგ მეფე გიორგიმ „შემყრელმან შვიდთავე სამეფოთა მისთამან აწჳა დედოფალთა დედოფალი, ბედნიერი და სჳანი ცოლი მისი ბურდუხან და შვილი მათი თამარ, ნათელი და ბრწყინვალება თუალთა მათთა, და მანიაკი ყოველთა მეფეთა, და გჳრგჳნი ყოველთა ჴელმწიფეთა ... მეფე ყო თამარ, თანადგომითა ყოველთა პატრიაქთა და ებისკოპოზთა, დიდებულთა იმიერთა და ამიერთა, ვაზირთა და სპასალართა და სპასპეტთა ... და დაადგა გჳრგჳნი ოქროსა თავსა მისსა“. ეს მოხდა 1179 წელს. მეფემ დიდიდებულები დააფიცა თამარის ერთგულებაზე. ამის შემდეგ, სახელმწიფოში ცხოვრება ჩვეული წესით გაგრძელდა. გიორგი III კვლავ აქტიურად მონაწილეობდა სახელმწიფოს მართვა-გამგეობაში. დაახლოებით ამავე ხანებში გარდაიცვალა ბურდუხან დედოფალი.
მამა-შვილის ერთობლივი მმართველობის ხანაში, 1179 წელს საგანგებო საკანონმდებლო კრება მოუწვევიათ, რომლის მთავარი მიზანი ქვეყანაში გახშირებული პარვისა და ყაჩაღობის მოსპობა იყო. კრებამ ამ დანაშაულის ჩამდენთათვის სასჯელის უმაღლესი ფორმა — ჩამოხრჩობა დააწესა.
1184 წლის 27 მარტს, ვნების კვირის სამშაბათს, კახეთში გარდაიცვალა გიორგი III. თბილისში ისნის ციხეში მყოფ თამარს მამის გარდაცვალება შეატყობინეს. პატრიარქმა და დიდებულებმა სამშვილდეში მყოფ რუსუდანს ამცნეს ეს ამბავი და თბილისში ჩამოიყვანეს. გიორგი III მცხეთაში დაკრძალეს და იმავე წელს გადაასვენეს საქართველოს მეფეთა საძვალეში – გელათში.
გიორგი III-ს მიერ დიდებულებზე მოპოვებულმა მნიშვნელოვანმა გამარჯვებამ ქვეყნის ცენტრალიზებას შეუწყო ხელი. დიდგვაროვანთა უფლებების აღდგენისთვის ხელსაყრელი დრო სწორედ მეფის გარდაცვალების შემდეგ შეიქმნა. მიუხედავად იმისა, რომ თამარი ჯერ კიდევ მამის სიცოცხლეში გამეფდა, დიდგვაროვანმა ფეოდალებმა, ეს საკმარისად არ მიიჩნიეს და მისი ხელახლა მეფედ კურთხევა გადაწყვიტეს.
სწორედ აქედან ჩაეყარა საფუძველი ფეოდალთა პროტესტს სამეფო კარის ჯერ კიდევ გიორგი მესამისეული პოლიტიკის წინააღმდეგ. ეს პროტესტი თანდათანობით კიდევ უფრო გამძაფრდა. ფეოდალებმა, „იმიერთა და ამიერთა“, ერთხმად განაცხადეს, რომ ისინი გიორგი III-ის დროს დაწინაურებულ უგვარო მოხელეებს აღარ დაემორჩილებოდნენ. ასეთებად მიიჩნიეს ამირსპასალარი ყუბასარი და მსახურთუხუცესი აფრიდონი. სამეფო კარი დათმობაზე წავიდა და ეს მოხელეები თანამდებობებიდან გადააყენა. ამის შემდეგ ფეოდალებს შორის ამ თანამდებობების ხელში ჩაგდებისთვის ბრძოლა დაიწყო.
მეფობის ადრეული წლები და პირველი ქორწინება
300px|thumb|მარცხნივ|თამარ მეფის, ლაშა-გიორგისა და გიორგი მესამის ფრესკები [[ბეთანიის მონასტერი|ბეთანიის მონასტრის ჩრდილოეთ ფასადზე.]] დიდგვაროვანთა პროტესტი ჯერ კიდევ დასრულებული არ იყო, როცა მეჭურჭლეთუხუცესმა ყუთლუ-არსლანმა, რომელსაც ბევრი თანამოაზრე ჰყავდა, თამარს ახალი მოთხოვნები წაუყენა. მისი მოთხოვნებით ისანში ახალი სახელმწიფო ინსტიტუტი, ე. წ. „კარავი“ უნდა დაარსებულიყო.
ისანში მდებარეობდა მეფის სასახლე და საქართველოს სამეფოს უმაღლესი ინსტიტუტი – სახელმწიფო დარბაზი. დარბაზის მოწვევა მხოლოდ მეფის სურვილზე იყო დამოკიდებული, ამჯერად კი ყუთლუ-არსლანის დასი მოითხოვდა, რომ სასახლის გვერდით კარავი ყოფილიყო დადგმული. ამ კარავში, მეფისგან დამოუკიდებლად და მეფის დაუსწრებლად, სახელმწიფო მართვა-გამგეობასა და უზენაეს მართლმსაჯულებასთან დაკავშირებული საქმეები უნდა განხილულიყო. ყუთლუ-არსლანის დასის გეგმით, მეფეს კანონმდებლობითი უფლება უნდა ჩამორთმეოდა და მთლიანად ამ ახალ ინსტიტუტს გადასცემოდა, ხოლო მეფეს მხოლოდ აღმასრულებელი ფუქციები დარჩებოდა. ყუთლუ-არსლანის მოწინააღმდეგეებმა თამარ მეფეს ამ დასის ხელმძღვანელის შეპყრობა ურჩიეს. თამარის მრჩევლებს ეგონათ, რომ ყუთლუს დაჭერა ამბოხებულთა მოძრაობას ჩაახშობდა, თუმცა ეს ასე არ მოხდა.
აჯანყებულებთან მოსალაპარაკებლად თამარ მეფემ კრავაი ჯაყელი და ხუაშაქ ცოქალი, ორი გამოჩენილი მანდილოსანი, მიაგზავნა. შეთანხმება ურთიერთდათმობით გახდა შესაძლებელი. „კარავის“ დაარსების იდეა არ მიიღეს, თუმცა, ამის სანაცვლოდ, თამარ მეფემ დარბაზის უფლებები გაზარდა.
ყუთლუ-არსლანის პოლიტიკური დასის დაშოშმინების შემდეგ, საქართველოს მეფემ მნიშვნელოვანი პოლიტიკური გადაწყვეტილება მიიღო. თამარის ბრძანებით მწიგნობართუხუცეს-ჭყონდიდელისა და ვაზირის თანამდებობა ანტონმა მიიღო. ამირსპასალარად დაინიშნა სარგის ჯაყელი.
უფლისწული იური როსტოვ-სუზდალის დიდი მთავრის, ანდრეის შვილი იყო. ანდრეის გარდაცვალების შემდეგ, სამთავროში ვითარება მნიშვნელოვნად შეიცვალა. იური სამთავროდან გააძევეს, რის შემდეგაც ჩრდილოეთ კავკასიაში წავიდა. სწორედ იქ დაუკავშირდნენ ქართველი დიდებულები ანდრეის ვაჟს. წყაროების მიხედვით, საქართველოს მეფე ამ ქორწინების წინააღმდეგი იყო. „ცხოვრება მეფეთ-მეფისა თამარისი“ გადმოგვცემს თამარის პასუხს შეთავაზებულ წინადადებაზე:
მიუხედავად ამისა, ეს ქორწინება მაინც შედგა. თამარის ორივე ისტორიკოსი ერთხმად აღიარებს, რომ იური უფლისწულს ცუდი ზნე აღმოაჩნდა – მას მემთვრალეობაში, მამათმავლობასა და ზოოფილიაში სდებდნენ ბრალს. თამარმა აღნიშნულის შესახებ დარბაზს მოახსენა, რომელმაც იური ანდრეის ძის საქართველოდან ექსორიაქმნის (გაძევების) შესახებ გადაწყვეტილება მიიღო. „წარიყვანეს ექსორია-ქმნად, გარნა აურაცხელითა ლარითა, სიმდიდრითა და საჭურჭლითა“. საქართველოდან განდევნილმა იური ბოგოლიუბსკიმ თავი კონსტანტინოპოლს შეაფარა. წყაროთა ცნობით, ეს ფაქტი ქორწინებიდან ორი-ორნახევარი წლის შემდეგ მომხდარა.
იური დარბაზის გადაწყვეტილებას არ შეეგუა და 1191 წელს აჯანყება დაიწყო. იგი თავისი მხარდამჭერი რაზმით საქართველოში ერზრუმის გზით შემოვიდა. აჯანყებას ბევრმა დიდებულმა დაუჭირა მხარი, მათგან აღსანიშნავია: გუზანი – კლარჯეთისა და შავშეთის მმართველი, ბოცო – სამცხის სპასალარი და ვარდან დადიანი — მსახურთუხუცესი. აჯანყებულებმა იური გეგუთში გადაიყვანეს და იქ მეფედ გამოაცხადეს. თამარ მეფე თავიდან ამ რთული ვითარების მოგვარებას მოლაპარაკების გზით ცდილობდა, ამ მიზნით მან აჯანყებულებს საგანგებო მოციქულები გაუგზავნა. შეთანხმებას მეამბოხეები არ დათანხმდნენ. თამარის ჯარმა აჯანყებულთა ნაწილი ჯავახეთში, თმოგვსა და ერუშეთის შუა ნაწილში დაამარცხა. როდესაც ქართლში მყოფმა მეამბოხეებმა ჯავახეთის ჯგუფის დამარცხების ამბავი გაიგეს, უბრძოლველად გაიქცნენ. გამარჯვებულ სამეფო კარს ამბოხებულთა წინააღმდეგ დიდი სისასტიკე არ გამოუჩენია. იური ანდრეის ძე უვნებელი გაუშვეს, ის კვლავ კონსტანტინოპოლში წავიდა. რაც შეეხება სხვა ამბოხებულებს, არც ისინი დაუსჯიათ, როგორც ამას კანონი ითვალისწინებდა, თუმცა ყველა მათგანს თანამდებობები ჩამოართვეს.
1193 წელს იური ხელმეორედ შემოიჭრა საქართველოში, ამჯერად რანის მხრიდან, მაგრამ კამბეჩოვანში (ძირითადად, დღევანდელი ქიზიყის ტერიტორია) ბრძოლისას დამარცხდა.
მეორე ქორწინება
thumb|left|თამარ მეფის ფრესკა [[ყინწვისის მონასტერი|ყინწვისის მონასტერში]] გიორგი რუსის გაძევების შემდეგ თამარის ქმრობის მსურველნი კვლავ გამოჩნდნენ. ესენი იყვნენ სხვადასხვა ქვეყნის უფლისწულები, ქრისტიანები თუ მუსლიმანები. მაგრამ ახალი ქორწინების საკითხის გადაწყვეტა უკვე იოლი აღარ იყო – ბევრი კანდიდატი უარით გაისტუმრეს. საქართველოში ჩამოვიდა აღსართან შირვანშაჰი, რომელიც თამარის ქმრობის ღირსად ჩათვლის შემთხვევაში „რჯულის დაგდების“ მზადყოფნაში იყო. თუმცა აღსართანს უარი უთხრეს.
რუსუდან დედოფალი თამარის შესაფერის საქმროდ ოსთა უფლისწულს, დავით სოსლანს მიიჩნევდა. ქართულ ისტორიოგრაფიაში განმტკიცებულია მოსაზრება, რომ დავით სოსლანი ოსეთში დამკვიდრებული ბაგრატიონთა შტოს წარმომადგენელი იყო. ეს შტო მომდინარეობს სრულიად საქართველოს მეფის გიორგი I-ისა და ალდე დედოფლის ვაჟის დემეტრესგან. მხითარ გოშის ცნობით, „თამარმა, გიორგი მეფის ასულმა, განიშორა პირველი ქმარი, რუსთა მეფის ძე და შეირთო სხვა ქმარი, ალანთა სამეფოდან, თავისი ნათესავი დედის მხრიდან, სახელით სოსლანი, რომელიც გამეფებისას დავითად იწოდა“.
თამარი დავით სოსლანთან ქორწინებას დათანხმდა. ამის შემდეგ, დიდებულები რუსუდან დედოფლისა და „გაზრდილი მისი“ დავითის წამოსაყვანად ოსეთში გაემართნენ. ქორწილის მსვლელობას, რომლის გამართვაც დიდუბის სასახლეში („სანახებსა ტფილისისა“) გადაწყდა, რუსუდანი ხელმძღვანელობდა. დღემდე მოღწეულია თამარის ქორწილისათვის მიძღვნილი ხალხური ლექსები.
ქორწინება 1187 (ან 1189) წელს მოხდა. ამიერიდან, მეფე თამარი და დავით სოსლანი ქვეყნის საშინაო და საგარეო საქმეებს შეთანხმებულად განაგებდნენ.
მუსლიმი მეზობლები
იმ დროისთვის, ირანის ადარბადაგანის მმართველი აბუ ბაქრი, ერთპიროვნული მბრძანებელი გახდა. სწორედ აბუ-ბექრმა ისარგებლა ხალიფას მატერიალური დახმარებით და მისი მოწოდებაც თავის სასარგებლოდ გამოიყენა. მან აღმოსავლეთის თურქთა დიდძალ ლაშქარს მოუყარა თავი. აბუ-ბექრი პირველად შირვანისკენ გაემართა. შირვანშაჰი აღსართანი და მისი სიძე ამირ-მირმანი ვერ გაუმკლავდნენ მტერს. შირვანი საქართველოს ყმადნაფიცი ქვეყანა იყო, შესაბამისად, საქართველოს შირვანის მიმართ გარკვეული ვალდებულებაც ეკისრა.
საქართველოს სამეფო კარის გადაწყვეტილებით დიდძალი ლაშქარი შეიკრიბა. ქართველთა ლაშქარი ბრძოლისათვის გაემართა, შამქორისაკენ. ცხენოსანთა ლაშქარი მტკვრის მარჯვენა ნაპირიდან დაიძრა და მდინარე ხრამიდან შამქორისწყლამდე მანძილი დღე-ღამეში გაიარა. შამქორის ბრძოლა 1195 წელს გაიმართა
ისტორიული ქალაქი შამქორი მდინარე შამქორისწყლის მარცხენა ნაპირზე მდებარეობდა და მნიშვნელოვანი სავაჭრო პუნქტი იყო. აბუ ბაქრი ქალაქში გამაგრდა, ამიტომ ქართული ლაშქრის მთავარი დარტყმის ობიექტად ქალაქი შეირჩა. ციხესიმაგრეზე შეტევას, ლაშქრის მარჯვენა ფრთა ახორციელებდა. დავით სოსლანის რაზმი ცუდი გზების გამო დაყოვნდა. მისმა მოსვლამ არსებითად შეცვალა ბრძოლის ვითარება. ამ ბრძოლაში გამარჯვება ქართველებს ხვდათ წილად. thumb|თამარ მეფის [[ხელრთვა]] მას შემდეგ, რაც საქართველოს ხელში აღმოჩნდა კავკასიის უმნიშვნელოვანესი სტრატეგიული პუნქტები: განძა, ანისი, კარი, თურქთა გავლენა რეგიონში მნიშვნელოვნად შემცირდა. ციხე-ქალაქი კარი თავისი სიძლიერით გამოირჩეოდა და მთელ ამიერკავკასიაში თურქთა საიმედო საყრდენად ითვლებოდა. ბასილი ეზოსმოძღვარი გადმოგვცემს რომ, „მრავლით ჟამთაგან“ იბრძოდნენ კარისათვის სარგის თმოგველი, შალვა თორელი და მესხნი. მათ კარის ირგვლივ არსებული ყველა ქალაქი და სოფელი დაიმორჩილეს, კარის აღება კი ვერ შეძლეს. თამარ მეფემ ქალაქის ასაღებად დავით სოსლანი გააგზავნა, თვითონ თამარი ჯავახეთში დადგა და აქ დაელოდა „ამბავსა მათსა“. ქართველებმა შეძლეს ციხე-ქალაქის აღება და ეს ტერიტორია უშუალოდ საქართველოს შემოუერთეს. კარის აღებას უდიდესი პოლიტიკური და სტრატეგიული მნიშვნელობა ჰქონდა, რადგან იგი ანის-არზრუმის დიდ სავაჭრო გზაზე მდებარეობდა.
thumb|ვარძია თამარის პირველ ისტორიკოსთან დაცულია ცნობა, რომ რუქნადინის ელჩს წერილის გადაცემის შემდეგ, მეფისათვის უღირსი სიტყვებით მიუმართავს:„უკეთუ მეფემან თქუენმან დაუტეოს სჯული, იპყრას სულტანმან ცოლად; და უკეთუ არა დაუტეოს სჯული, იყოს ხარჭად სულტნისა“. ამ სიტყვებს რომ ამბობდა ელჩი, მხარგრძელი წამოდგა „და უხეთქა ჴელითა პირსა, და ვითარცა მკუდარი დაეცა და იდვა“.
თამარის ბრძანებით ჯარის შეკრება დაიწყეს. მეფე ვარძიაში მივიდა და იქ ღვთისმშობელს შეავედრა ქართველების ჯარი. მინი|თამარ მეფის მე-19 საუკუნის პორტრეტი ქართველთა ლაშქარი ბასიანში მივიდა, სადაც სულთანი იყო დაბანაკებული ბასიანის ბრძოლა 1203 წელს გაიმართა. ხანგრძლივი ბრძოლის დროს ზაქარია გაგელს, შალვა და ივანე ახალხციხელებს ცხენები დაუხოცეს, სარდლები ბრძოლას ქვეითად განაგრძობდნენ. ქართველთა ლაშქარში, ამ ფაქტმა მცირედი არეულობა გამოიწვია თუმცა, დავით სოსლანმა ბრძოლის მიმდინარეობისას მნიშვნელოვანი გადაჯგუფება განახორციელა – მან ცხენოსანთა რაზმი მოწინააღმდეგის გვერდებზე შეტევისთვის მოამზადა, მარცხენა ფრთას თვითონ ჩაუდგა სათავეში, ხოლო მარჯვენაზე ზაქარია მხარგრძელი განაწესა. შეტევა ერთდროულად განხორციელდა. დავით სოსლანის მიერ დასახულმა გეგმამ გაამართლა: მტერი პანიკაში ჩავარდა და ბრძოლა ქართველების გამარჯვებით დასრულდა. ბასიანის ბრძოლაში ქართველების გამარჯვებას, უდიდესი პოლიტიკური მნიშვნელობა ჰქონდა, საქართველომ კიდევ უფრო განიმტკიცა თავისი პოზიციები რეგიონში და სამხრეთის საზღვრები სრულიად გაამაგრა.