cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Strawberries Oceans Ships Forest
Strawberries Oceans Ships Forest — ინგლისელი მუსიკოს პოლ მაკ-კარტნის და პროდიუსერ Youth-ის პროექტ The Fireman-ის 1994 წლის სტუდიური ალბომი. ეს არის პროექტის სადებიუტო დისკი, რომელსაც განსაკუთრებული პოპულარობა არ ჰქონია. პროექტი შეიქმნა, როდესაც მაკ-კარტნიმ სთხოვა გლოვერს, მისი ალბომის Off the Ground სიმღერების რემიქსები შეექმნა.
სქოლიო
კატეგორია:1994 წლის სადებიუტო ალბომები კატეგორია:The Fireman-ის ალბომები კატეგორია:Parlophone-ის ალბომები კატეგორია:Capitol Records-ის ალბომები კატეგორია:ალბომები პოლ მაკ-კარტნის პროდიუსერობით კატეგორია:ალბომები მარტინ გლოვერის პროდიუსერობით
ორორა
ორორა (Aurora) — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიოვის შტატში, ბიუკენენის ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 185 კაცს.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:აიოვის ქალაქები
პირველი ღამის უფლება
250px|მარჯვნივ|thumb|ვასილი პოლენოვი: Le droit du Seigneur (1874). ვიქტორიანული პერიოდის მხატვრის სურათი მოხუცი კაცის, რომელსაც ქალიშვილები მიჰყავს ბატონთან
პირველი ღამის უფლება — მემამულის უფლება, რომლითაც მას შეეძლო მისი ყმების ქალწული შვილებისთვის წაერთმია ქალიშვილობა. თუმცა ამ უფლების დამადასტურებელი არც ერთი ისტორიული მტკიცებულება არ არსებობს.
ისტორია
თუ როდის იღებს სათავეს ამ შეხედულების დამკვიდრება უცნობია.
ჰეროდოტეს მიერ ნახსენებ ერთ-ერთი ტომს, რომელსაც ახლანდელი ლიბიის ტერიტორიაზე უნდა ეცხოვრა, მსგავსი წესი ჰქონდა.
პირველად იხსენიება ფრანგი ადვოკატის, ჟან პაპოს(მეთექვსმეტე საუკუნის დასაწყისი) მიერ თავის ნაშრომში, როგორც სოციალური კრიტიკა. უფლება ვრცელდება მას შემდეგ რაც ვოლტერი მას ისტორიულად სწორად აღიარებს თავის Dictionnaire philosophique-ში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფეოდალიზმი კატეგორია:სექსუალობის ისტორია
1567
თარიღი უცნობია
*
ბეღლეთი (ხაშურის მუნიციპალიტეტი)
ბეღლეთი — სოფელი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ხაშურის მუნიციპალიტეტში (ქვიშხეთის თემი), ლიხის ქედის სამხრეთი ნაწილის აღმოსავლეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 800 მეტრი, ხაშურიდან 10 კილომეტრი. სოფელში დგას არქიტექტურული ძეგლი ბეღლეთის წმინდა გიორგის ეკლესია.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 22 ადამიანი.
ისტორია
ბეღლეთი პირველად ვახუშტი ბაგრატიონს აქვს მოხსენიებული. სოფელი გვიანდელ შუა საუკუნეებში სათავადო სააბაშიოს ქართლის კუთვნილ ნაწილში შედიოდა. 1865 წელს თავისი 7 კომლით სურამის უბნის ქვიშხეთის სასოფლო თემს ეკუთვნოდა.
სქოლიო
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კავკასიის ალბანეთი
მინი|კავკასიის ალბანეთი ალბანეთი  (Αλβανεια, ქვეყნის სახელი მშობლიურ ენაზე უცნობია ) — იყო უძველესი სახელმწიფო სამხრეთკავკასიაში ამჟამინდელ აზერბაიჯანისა და დაღესტნის ტერიტორიაზე. სიტყვა ალბანეთი ლათინურად (Albania) ნიშნავს „მთიან მიწას“. ალბანელები იყვნენ იბერო-კავკასიელი ტომები და ლაპარაკობდნენ ალბანურ ენაზე, რომელიც მიეკუთვნება იბერო-კავკასიურ ენათა ჯგუფს. კავკასიის ალბანეთის დედაქალაქები სხვადასხვა დროს იყვნენ ქალაქები კაბალა და ბარდა.
ზედა კლდეეთი
ზედა კლდეეთი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ზესტაფონის მუნიციპალიტეტში, კლდეეთის თემის ცენტრი (სოფლები: ალავერდი, თვრინი, კინოთი, მწყერისციხე, ტაბაკინი, ქვედა კლდეეთი).
მდებარეობს მდინარე აჯამურის (ყვირილის მარცხენა შენაკადი) ნაპირზე. ზღვის დონიდან 350 მეტრი, ზესტაფონიდან 7 კილომეტრი. სოფელში არის საჯარო სკოლა.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 499 ადამიანი.
სამაროვანი
სოფელში აღმოჩენილია II საუკუნის არქეოლოგიური ძეგლი. სამაროვანი აღმოჩნდა და გაითხარა 1941-1942 წლებში. სამარხებში აღმოჩნდა მდიდრული მასალა: ჭურჭელი, იარაღი, მონეტები, ბრინჯაოს, ვერცხლის, ელექტრუმისა და ოქროს სამკაული. აღსანიშნავი ოქროს აგრაფი, რომელიც ჩასხმულია სარდიონის გემა — ჩაბალახისებური თავსაბურიანი მამაკაცის პორტრეტი. ფიქრობენ, რომ მასზე გამოსახულია ადგილობრივი ქართველი დიდებული, შესაძლოა ერისთავიც. სამაროვანში აღმოჩენილი ჭურჭელი ძირითადად იმპორტულია. პოლიქრომული სტილის ოქროს ნივთები კი ადგილობრივი ნაწარმი უნდა იყოს. კლდეეთში დაკრძალული ჩანან ანტიკური ხანის იბერიის წარჩინებულთა წრის წარმომადგენლები.
სქოლიო
კატეგორია:ზესტაფონის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ესტონეთი 1924 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ესტონეთმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეორედ იასპარეზა 1924 წელს, საფრანგეთის დედაქალაქ პარიზში. ამ თამაშებზე მათ სხვადასხვა სინჯის 6 მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1924 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ესტონეთი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
იდმინე
იდმინე — ქალაქი და სასოფლო გაერთიანება მაროკოში, სუს-მასა-დრაას აგადირ-იდა-უ-ტანანეს პრეფექტურაში. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4279 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:მაროკოს ქალაქები კატეგორია:აგადირ-იდა-უ-ტანანეს პრეფექტურა
Pseudexomilus fenestratus
Pseudexomilus fenestratus — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ლინგიგი
ლინგიგი (ოფიციალურად ლინგიგის მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Lingig; Bayan ng Lingig) ― მეორე კლასის მუნიციპალიტეტი სამხრეთ სურიგაოს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 35 142 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 18 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ სურიგაოს მუნიციპალიტეტები
სამზარეულო
მინი|250პქ|თანამედროვე [[დასავლეთი|დასავლური სამზარეულო]] სამზარეულო — საცხოვრებელი ბინის ან სახლის ნაწილი, ერთ-ერთი ოთახი, რომელიც განკუთვნილია საჭმლის მოსამზადებლად. ჩვეულებრივ სამზარეოლოში განთავსებულია ქურა, მაცივარი, წყლის ონკანი, ასევე სამზარეულო მაგიდა და სხვა ავეჯი, რომელიც გამოიყენება საკვები პროდუქტების და ჭურჭლის შესანახად.
ლიტერატურა
კატეგორია:ოთახები
Lasioglossum coreopsis
Lasioglossum coreopsis — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1902 წელს.
ლევან ცუცქირიძე
ლევან სიმონის ძე ცუცქირიძე (დ. 12 იანვარი, 1926, ხაშური, — გ. 17 ნოემბერი, 2021 ) — ქართველი ფერმწერი, გრაფიკოსი და პედაგოგი, ქართული მონუმენტური ფერწერის ოსტატი, საქართველოს დამსახურებული მხატვარი (1967), პროფესორი (1990), ანდერსენ-ნექსეს სახელობის საერთაშორისო დიპლომის მფლობელი (1974).
ბიოგრაფია
1946 წელს შევიდა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიაში, რომელიც დაამთავრა 1957 წელს (ფერწერის და გრაფიკის კლასები). 1960 წელს დაამთავრა სამხატვრო აკადემიის ასპირანტურა პროფესორ სერგო ქობულაძის ხელმძღვანელობით. 1960-1963 წლებში პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწეოდა იქვე, ფერწერის კათედრაზე. 1967-1975 წლებში მოღვაწეობდა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ხატვის კათედრის დოცენტად. 1975-2005 წლებში იყო სამხატვრო აკადემიის პროფესორი (პროფესორის წოდება მიენიჭა 1990 წელს).
1960-იანი წლების შუა ხანებში ცუცქირიძემ შექმნა ილუსტრაციები შოთა რუსთაველის „ვეფხისტყაოსნისთვის“. ამ ილუსტრაციებით პოემა ორგზის (1970, 1980) გამოიცა გერმანიაში, გერმანულ ენაზე. გარდა ამისა, მას ეკუთვნის ილუსტრაციები იაკობ ცურტაველის („შუშანიკის წამება“), ვაჟა-ფშაველას („სტუმარ-მასპინძელი“, „გიგლია“, „გველისმჭამელი“ და სხვა), გალაკტიონ ტაბიძის, ალექსანდრე ყაზბეგის („ხევისბერი გოჩა“), გრიგოლ ორბელიანის („სადღეგრძელო“) თხზულებებისათვის.
მის მიერ შესრულებული ვრცელი პანოები ამშვენებს თბომავალს „შოთა რუსთაველი“ და ფოთის საზღვაო პორტის ადმინისტრაციულ შენობას. აღსანიშნავია ცუცქირიძის მიერ 1960-იანი წლების დამლევს შესრულებული ესკიზები თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პირველი კორპუსის პანოსთვის (ეს პროექტი ვერ განხორციელდა).
ცუცქირიძის მიერ შესრულებულია დავით გარეჯის სამონასტრო კომპლექსის ფრესკების საავტორო პირები, რასაც მეტად დიდი მნიშვნელობა აქვს, ვინაიდან ამ ფრესკების ნაწილი განადგურებულია. 1980-იანი წლების დამლევს ცუცქირიძემ მოხატა თბილისის სიონის საკათედრო ტაძარი. 1998 წელს წიგნის მოყვარულთა საზოგადოებამ „არსი“ 4 წიგნად გამოსცა მის მიერ დასურათებული „წმინდა ოთხთავი“ (ძვ. ბერძნულიდან თარგმნა ბ. ბრეგვაძემ).
გარდა ზემოთქმულისა, აღსანიშნავია, რომ ცუცქირიძე არის შესანიშნავი პორტრეტისტი, ამ ჟანრში შესრულებული რამდენიმე ათეული საყურადღებო ნამუშევრის ავტორი.
ლევან ცუცქირიძის პირველი პერსონალური გამოფენა მოეწყო თბილისში, 1959 წელს. ამის შემდეგ მისი პერსონალური გამოფენები სხვა და სხვა დროს მოეწყო თბილისში, მოსკოვში, აგრეთვე, გერმანიაში, ბელგიაში, ლუქსემბურგში, ავსტრიაში, იუგოსლავიაში, აშშ-ში და სხვა ქვეყნებში. გოეთეს „ფაუსტის“ მიხედვით შექმნილი მისი ნამუშევრები გამოფენილია ვაიმარში (გერმანია), გოეთეს სახლ-მუზეუმში. მისი ტილოები გამოფენილია, აგრეთვე, საქართველოს ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმში, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, არაერთ კერძო კოლექციაში. 2007 წელს ცუცქირიძის ნამუშევრების პერსონალური გამოფენა მოეწყო თბილისში, გოეთეს ინსტიტუტში.
საბავშვო წიგნის საუკეთესო გაფორმებისთვის მიღებული აქვს ანდერსენ-ნექსეს სახელობის საერთაშორისო დიპლომი (1974). 1990 წელს მოსკოვში გამოიცა მ. კარბელაშვილის მონოგრაფია ლევან ცუცქირიძის შემოქმედებაზე.
2016 წლის 12 იანვარს საქართველოს კულტურისა და ძეგლთა დაცვის მინისტრმა მიხეილ გიორგაძემ ლევან ცუცქირიძეს, 90 წლის იუბილეზე, ქართული ხელოვნების განვითარებაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისთვის, ხელოვნების ქურუმის წოდება გადასცა.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი პედაგოგები კატეგორია:ქართველი მხატვრები კატეგორია:დაბადებული 1926 კატეგორია:დაბადებული 12 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 17 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2021
დიაკონიძეები (ხულოს მუნიციპალიტეტი)
დიაკონიძეები — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ხულოს მუნიციპალიტეტში, დეკანაშვილების თემში, მდებარეობს მესხეთის ქედის სამხრეთ განტოტებაზე, საფილეთის მთის აღმოსავლეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 800 მეტრზე. ხულოდან დაშორებულია 4 კმ-ით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 253 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ხულოს მუნიციპალიტეტის სოფლები
ნუნუ დუღაშვილი
ნუნუ დუღაშვილი  (დ. 7 თებერვალი, 1939, თბილისი) — ქართველი კომპოზიტორი, მომღერალი. საქართველოს სსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1983), თბილისის საპატიო მოქალაქე (2004).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი კომპოზიტორები კატეგორია:ქართველი მომღერლები კატეგორია:დაბადებული 7 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1939 კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (2004) კატეგორია:თბილისში დაბადებულები ნ კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის კურსდამთავრებულები
ესტონეთი 1928 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ესტონეთმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მესამედ იასპარეზა 1928 წელს, ნიდერლანდების დედაქალაქ ამსტერდამში. ამ თამაშებზე მათ სხვადასხვა სინჯის 5 მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1928 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ესტონეთი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ჰელიოტროპი
ჰელიოტროპი (Heliotropium ; ἥλιος, hēlios — მზე და τρὀπειν, tropein — ბრუნვა) — მცენარეთა გვარი ლაშქარასებრთა ოჯახისა. ბუჩქები, ნახევრად ბუჩქები და ბალახებია. ხვეულა ყვავილედში თავმოყრილი წვრილი თეთრი ან იისფერი ყვავილები აქვთ.
220-მდე სახეობა ძირითადად გავრცელებულია ტროპიკულ და სუბტროპიკულ ზონებში. საქართველოში ჰელიოტროპის მხოლოდ 3 სახეობა იზრდება. გვხვდება მთის შუა სარტყლამდე მშრალ ქვიშნარ და ქვიან ადგილებზე. ხშირად როგორც სარეველა გზის პირას, ნათესში, ბაღსა და ბოსტანში. ზოგიერთი სახეობა (Heliotropium europaeum და სხვ.)
შეიცავს შხამიან ალკალოიდ ცინოგლოსინს. კულტურაში განსაკუთრებით ცნობილია ჰელიოტროპის სურნელოვანი და დეკორატიული ჯიშები, რომლებიც წარმოშობილნი არიან პერუში ველურად მზარდი სახეობებისაგან (Heliotropium peruvianum და Heliotropium   corymbosum).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჰელიოტროპი კატეგორია:ლაშქარასებრნი
ტერი
ტერი (Río Ter) — მდინარე ესპანეთში, კატალონიის ავტონომიურ რეგიონში, სათაცეს იღებს პირენეიზე. მდინარეზე მდებარეობს ქალაქი ხერონა, ერთვის ხმელთაშუა ზღვას. რომაელების პერიოდში ეწოდებოდა ალბა (Alba).
564
თარიღი უცნობია
*
ავოკა
ავოკა (Avoca) — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიოვის შტატში, პოტაუატამის ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 1506 კაცს.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:აიოვის ქალაქები
ლაგუნა-დე-მაულე
ლაგუნა-დე-მაულე (Laguna del Maule) — ტბა ჩილეს ცენტრალურ ანდებში, მაულეს რეგიონში. ტბა ბუნებრივი წარმოშობისაა, მაგრამ მისი წყლის დონე ხელოვნურად გაზარდეს 1957 წელს აშენებული დამბის საშუალებით. ტბის ზედაპირის ფართობია 68 კმ², ხოლო წყლის მოცულობა შეადგენს 1 420 მილიონ მ³-ს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩილეს ტბები
ტარკაზი
ტარკაზი (Таркаҙы; Тарказы) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ერმეკეევოს რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 731 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ერმეკეევოდან დაშორებულია 43 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია აბდულინო, რომელიც დაშორებულია 15 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (80 %).
სქოლიო
კატეგორია:ერმეკეევოს რაიონის სოფლები
Pseudexomilus fuscoapicatus
Pseudexomilus fuscoapicatus — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
Lasioglossum coriaceum
სქოლიო
coriaceum
გუდა
გუდა — ოთხში ამოღებული თხის, ცხვრის ან ხბოს ტყავისაგან დამზადებული პარკი, ჩვეულებრივ ზურგზე ან მხარზე გადასაკიდებელი. თხის ტყავის გუდა შიგნიდან კუპრავდნენ და საღვინედ იყენებდნენ. მას „კუპრი“, „კუპრიელი“, „ტიკი“ (ძვ. „თხიერი“) ერქვა. გუდით გადაჰქონდათ აგრეთვე წყალი, ზეთი, თაფლი, ტკბილი და სხვა. ცხვრის ტყავის გუდას ყველის (გუდის ყველი) გამოსაყვანად და შესანახად იყენებდნენ. გურია-სამეგრელოში „გუდა“ ღვინის საგადასახადო ერთეულიც იყო.
ლიტერატურა
კატეგორია:გუდასტვირები კატეგორია:ქართული ხალხური საკრავები
სოლიფსიზმი
სოლიფსიზმი (solus - ერთი და ipse - თვითონ) — სუბიექტური იდეალიზმის უკიდურესი ფორმა, რომლის თანახმადაც, უარყოფილია ობიექტური რეალობის არსებობა. სოლიფსიზმი ერთადერთი ნამდვილად არსებული ინდივიდუალური ცნობიერებაა. არსებობს მხოლოდ „მე“, ხოლო გარესამყარო, მათ შორის სხვა ადამიანებიც, მისი წარმოდგენაა. ასეთია სოლიფსიზმის ძირითადი პრინციპი. სოლიფსიზმი თანამიმდევრული ფორმით მეტად იშვიათად გვხვდება ფილოსოფიის ისტორიაში. იგი იმდენად აშკარად ეწინააღმდეგებოდა მეცნიერებასა და ადამიანის პრაქტიკულ საქმიანობას, რომ მის პირდაპირ დაცვას თითქმის არავინ ცდილობდა. ამიტომ იგი უმთავრესად არსებობდა როგორც სუბიექტური იდეალიზმიდან გამომდინარე შედეგი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ფილოსოფიური მიმდინარეობები
29 ნოემბერი
29 ნოემბერი — გრიგორიანული კალენდრის 333-ე დღე (ნაკიან წლებში – 334-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 32 დღე.
იხილეთ აგრეთვე
სხვა თვეები:
1129
ალაგონი
ალაგონი — მდინარე ესპანეთში, მდინარე ტახოს მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე 205 კილომეტრი. იგი სათავეს ზღვის დონიდან 1060 მეტრის სიმაღლეზე იღებს სამხრეთ სალამანკაში. ალაგონი მიედინება სამხრეთ-დასავლეთით, გაივლის რამდენიმე ქალაქს და საბოლოოდ ტახოს უერთდება ალკანტარასთან.
კადრიე ნურმამბეტი
კადრიე ნურმამბეტი ( Kadriye Nurmambet Qadriye Nurmambet ; დ. 21 აგვისტო, 1933, ბაზარჯიკი — გ. 31 იანვარი, 2023 ბუქარესტი ) —  რუმინელი ყირიმელი თათარი ხალხური სიმღერების შემსრულებელი და ფოლკლორისტი. საკუთარ ქვეყანაში — რუმინეთში მას მეტსახელად დობრუჯას ბულბული შეარქვეს.
ბიოგრაფია
კადრიე ნურმამბეტი დაიბადა 1933 წლის 21 აგვისტოს რუმინეთის სამეფოს დობრუჯის რეგიონში, (ახლანდელი დობრიჩი, ბულგარეთი ) ყირიმელი თათრების ოჯახში. მისი მამა არტილერიის ოფიცერი იყო. როდესაც მეორე მსოფლიო ომის დასაწყისში რუმინეთმა სამხრეთ დობრუჯა ბულგარეთს  დაუთმო, კადრიეს ოჯახი გადავიდა ჩრდილოეთით მეჯიდიაში, სადაც მისი მამა დაინიშნა სამხედრო გარნიზონის მეთაურად.
კადრიე ნურმამბეტმა ჩააბარა  ბუქარესტის უნივერსიტეტში სამართალმცოდნეობის ფაკულტეტზე, რომელიც წარმატებით დაამთავრა 1957 წელს. იგი გახდა პირველი ყირიმელი თათარი ქალი ადვოკატი რუმინეთში. უმაღლესი სასწავლებლის დამთავრების შემდეგ სამსახური დაიწყო კონსტანტაში ადვოაკატთა კოლეგიაში.
კადრიე ნურმამბეტი ბავშვობიდანვე გატაცებული იყო მუსიკით. თუმცა განსაკუთრებულ ინტერესს ავლენდა ფოლკლორისა და ხალხური მუსიკის მიმართ. გოგონა ჯერ კიდევ ადრეული ასაკიდანვე ღებულობდა მონაწილეობას სხვადასხვა კონცერტებში. იგი გამოდიოდა ყირიმელი თათრების და რუმინული ფოლკლორული ჯგუფების შემადგენლობაში. აღსანიშნავია დამწყები მომღერლის მონაწილეობა 1950 წლის კონცერტში, როდესაც რუმინეთში  Athenaeum-ის სცენაზე,  ქვეყანაში არაერთ ცნობილ არტისტთან ერთად გამოვიდა.
1954 წელს მომღერლის მიერ შესრულებულმა სიმღერებმა ბუქარესტის მუსიკის ეროვნული უნივერსიტეტის პროფესორის ტიბერიუ ალექსანდრუს დიდი მოწონება დაიმსახურა. სწორედ ტიბერიუ ალექსანდრუს წყალობით გაისმა  პირველად რადიოში კადრიეს ხმა. მისი პირველი ჩანაწერი გამოვიდა 1960 წელს Electrecord-ის ლეიბლით, რასაც მოჰყვა სხვა ჩანაწერები 1963, 1974, 1980, 1982 და 1989 წლებში.
კადრიემ პირველი ხალხური სიმღერები დედისგან შეისწავლა. მოგვიანებით მან დიდი ინტერესი გამოავლინა ტრადიციული სიმღერების მოძიების და შეგროვების მიმართ. მომღერალი მოგზაურობდა დობრუჯის სოფლებში და ეძებდა ყირიმული თათრული, ნოღაელების და თურქული კულტურების მატარებელ ადგილობრივ მოსახლეობას. 1957 წელს კადრიე ნურმამბეტი მიიწვიეს 90-ზე მეტი ტრადიციული თათრული და თურქული სიმღერის ჩასაწერად ბუქარესტის ეთნოგრაფიისა და ფოლკლორის ინსტიტუტის ოქროს ხმის არქივში. მთელი თავისი ცხოვრების განმავლობაში, მომღერალმა დიდი ძალისხმევა გამოიჩინა რუმინეთში მცხოვრები თურქებისა და თათრების ტრადიციული მუსიკის შესანარჩუნებლად, ასწავლიდა რა შემსრულებლებს ფოლკლორულ მუსიკას.
კადრიე ნურმამბეტის ბოლო სტუდიური ალბომი სახელწოდებით თათრული და თურქული ტრადიციული ხალხური სიმღერები გამოვიდა 2009 წელს ლეიბლით Electrecord.
მომღერალი გარდაიცვალა 2023 წლის 31 იანვარს ბუქარესტში 89 წლის ასაკში.
სქოლიო
კატეგორია:რუმინელი მომღერლები კატეგორია:გარდაცვლილი 2023 კატეგორია:გარდაცვლილი 31 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1933 კატეგორია:დაბადებული 21 აგვისტო
1568
თარიღი უცნობია
*
ესტონეთი 1932 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ესტონეთმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეოთხედ იასპარეზა 1932 წელს, აშშ-ის ქალაქ ლოს-ანჯელესში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1932 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ესტონეთი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
დიდი მცხეთის არქეოლოგიური სახელმწიფო მუზეუმ-ნაკრძალი
დიდი მცხეთის არქეოლოგიური სახელმწიფო მუზეუმ-ნაკრძალი – მუზეუმ–ნაკრძალი მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, ქალაქ მცხეთასა და მის შემოგარენში. მდებარეობს თბილისიდან 25 კმ-ში. დაარსდა 1958 წელს. ფართობი 30 ჰა.
We Bring The Noise!
We Bring The Noise! — გერმანული ჰარდ-დენს ჯგუფ სკუტერის მერვე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 2001 წელს. ეს არის უკანასკნელი ალბომი, რომელიც ჩაიწერა დიჯეი აქსელ კუნის მონაწილეობით.
სქოლიო
კატეგორია:სკუტერის ალბომები კატეგორია:2001 წლის ალბომები
ძრავას ზეთი
thumb|150px|ძრავას სინთეტური ზეთი
ძრავას ზეთი, მოტორის ზეთი – შიგაწვის ძრავების შესაზეთად განკუთვნილი ზეთი. პრაკტიკულად ყველა ძრავას ზეთი ნავთობის გადამუშავების პროდუქტია და მხოლოდ ზოგიერთი ხარისხის საავიაციო ზეთს იღებენ სინთეზურად. ყველა ძრავას ზეთი (გარდა ზოგიერთი საავიაციო ზეთისა) შეიცავს მისართების კომპლექსს, რომელიც აუმჯობესებს მათ საექსპლუატაციო თვისებებს (რეცხვითს, ცვეთასაწინაღოს, ანტიკოროზიულსა და სხვა). ძრავას ზეთი არის სამი კლასის — ავტომობილის, დიზელის და საავიაციო. პირველ ორ კლასში შედის ავტოსატრაქტორო, თბომავლისა და გემის ძრავას ზეთები, რომლებიც სიბლანტის მიხედვით (100 °C-ზე) იყოფა 11 ჯგუფად, ხოლო საექსპლუატაციო თვისებების მიხედვით — 9 ჯგუფად. საავიაციო ზეთი 20 სხვადასხვა სახისაა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნავთობპროდუქტები კატეგორია:ზეთები
ბულბულისციხე
ბულბულისციხე — სოფელი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ხაშურის მუნიციპალიტეტში (ქვიშხეთის თემი), ლიხის ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე, მდინარე შოლას (მტკვრის მარცხენა შენაკადი) სათავეში. ზღვის დონიდან 840 მეტრი, ხაშურიდან 12,5 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 123 ადამიანი.
ისტორია
სოფლის სახელწოდება ახალია და წარმოდგება სოფლის განაპირას მდგარი ციხის სახელიდან. სოფელს ადრე ციხისძირი ერქვა. XVIII საუკუნეში აქ ქართლელ აბაშიძეთა ერთ-ერთი მთავარი რეზიდენცია იყო.
სქოლიო
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მადრიდი (სამხრეთი სურიგაო)
მადრიდი (ოფიციალურად მადრიდის მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Madrid; Bayan ng Madrid) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი სამხრეთ სურიგაოს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 16 653 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 14 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ სურიგაოს მუნიციპალიტეტები
დიდაჭარა
დიდაჭარა — სოფელი საქართველოში, აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ხულოს მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: დიდაჭარა, ბოღაური, ირემაძეები), მდებარეობს მესხეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე აჭარისწყლის მარჯვენა მხარეს. ზღვის დონიდან 800 მეტრზე. ხულოდან დაშორებულია 7 კმ-ით. სოფელში დგას ეროვნული მნიშვნელობის ძეგლი დიდაჭარის ჯამე, რომელიც 1831-1832 წლებშია აშენებული.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 938 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ხულოს მუნიციპალიტეტის სოფლები
Land of Confusion
Land of Confusion — ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ ჯენესისის სინგლი 1986 წლის ალბომიდან Invisible Touch.
სიმღერა ცნობილია თავისი მუსიკალური ვიდეოთი, რომელშიც სხვადასხვა თოჯინა განასახიერებს ჯენესისს და მსოფლიოს ცნობილ ადამიანებს. იგივე სამი თოჯინა გამოსახულია სინგლის გარეკანზე, რომელიც არის The Beatles-ის ალბომის With the Beatles გარეკანის პაროდია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1986 წლის სიმღერები კატეგორია:1986 წლის სინგლები კატეგორია:ჯენესისის სიმღერები
Pseudodaphnella
Pseudodaphnella — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
Lasioglossum corsicanum
Lasioglossum corsicanum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1931 წელს.
სქოლიო
corsicanum
უსმან-ტაშლი
უსმან-ტაშლი (Уҫман-Ташлы; Усман-Ташлы) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ერმეკეევოს რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 541 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ერმეკეევოდან დაშორებულია 25 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ტუიმაზი, რომელიც დაშორებულია 35 კმ-ით.
სქოლიო
კატეგორია:ერმეკეევოს რაიონის სოფლები
ესტონეთი 1936 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ესტონეთმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეხუთედ იასპარეზა 1936 წელს, გერმანიის დედაქალაქ ბერლინში. ამ თამაშებზე მათ სხვადასხვა სინჯის 7 მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1936 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ესტონეთი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
იაკობ ქიტესოვი
იაკობ ქიტესოვი  (დ. 6 მარტი, 1920, თბილისი — გ. 2012) —  ხელოვნების მუშაკი. თბილისის საპატიო მოქალაქე (2004).
თბილისური არღნების უნიკალური ნიმუშების შემქმნელი. დაამთავრა თბილისის მე-17 ქართულენოვანი საშუალო სკოლა. 9 წლიდან შეუდგა არღანის დამზადების ხელოვნების შეწავლას, რომელიც დინასტიურია და მას მსოფლოში ანალოგი არ გააჩნია. 13 წლის ასაკში უკვე საფუძვლიანდ ფლობდა არღანს, 16 წლისა კი ორგნის დამზადების საიდუმლოებას. ამ ასაკში აღიარეს და აკურთხეს არღნისს დიდოსტატად. სკოლის დამთავრების შემდეგ სწავლობდა სამედიცინო ფაკულტეტზე, რომელიც სამამულო ომის დაწყების გამო მიატოვა, წავიდა ფრონტზე. ომიდან დაბრუნებისთანავე გააგრძელა უნიკალური არღნების შექმნა. დახვეწა არღნის კონსტრუქცია და ამავე დროს, მის ვაჟთან ერთად შექმნა არღნის ახალი სახეობები.
მათი ხელოვნება ცნობილია საზღვარგარეთაც, კერძოდ აშშ-ში, გერმანიაში, საფრანგეთში, ჰოლანდიაში, ინგლისში, ბელგიასა და ისრაელში. ბერლინში გამართულ საორღანო მუსიკის მსოფლიო ფესტივალზე მათმა ორღანმა პირველი ადგილი დაიკავა. 1990 წელს ჰოლანდიის სახელმწიფო მუზეუმში დაარსდა ქიტესოვების კუთხე, სადაც დღესაც დევს მათი ორღანი. არიან აღნიშნული მუზეუმის საპატიო წევრები, ხალხური ხელოვნების ფესტივალების ლაურეატები. არაერთ ქართულ და უცხოურ ფილმებშია გაჟღერებული მათ მიერ ორღანზე შესრულებული მელოდიები. მათზე ფილმის გადაღებას აპირებდა რეჟისორი სერგო ფარაჯანოვი, რისი გაკეთებაც გარდაცვალების გამო აღარ დასცალდა. იაკობ ქიტესოვს უწოდებენ ძველი თბილისის მემატიანეს, თბილისის კოლორიტს, ორღნების დიდოსტატსა და ხელოვანს, ცოცხალ ადამიან-ლეგენდას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 6 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1920 კატეგორია:გარდაცვლილი   2012 კატეგორია:  თბილისის საპატიო მოქალაქეები (2004) კატეგორია:თბილისში დაბადებულები
სანტა კროჩეს ბაზილიკა
thumb|250px|სანტა კროჩეს ბაზილიკა, ფასადი სანტა კროჩეს ბაზილიკა (Basilica di Santa Croce) — ფრანცისკანული ეკლესია ფლორენციაში, ცნობილი ჯოტოს ფრესკებით და გამოჩენილი იტალიელების საფლავებით.
ბაზილიკა აშენდა ქალაქის კედლებს გარეთ მდგომი პატარა ეკლესიის ადგილას, რომელიც ფრანცისკანელებმა ააშენეს წმინდა ფრანჩესკო ასიზელის სიკვდილის შემდეგ.
იმუზერ-იდა-უ-ტანანე
იმუზერ-იდა-უ-ტანანე — ქალაქი და სასოფლო გაერთიანება მაროკოში, სუს-მასა-დრაას აგადირ-იდა-უ-ტანანეს პრეფექტურაში. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6351 ადამიანს შეადგენდა.
სანტა კროჩეს ბაზილიკა
ტაძარი შენდებოდა 90 წლის განმავლობაში, 1295-1385 წლებში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიის ეკლესიები
ავსტრალიის მონარქების სია
ავსტრალიის მონარქებად ითვლებიან გაერთიანებული სამეფოს მონარქები. თავდაპირველად ავსტრალია წარმოადგენდა დიდი ბრიტანეთის კოლონიას, ამიტომაც ქვეყანას მართავდანენ დიდი ბრიტანეთის მონარქები. ავსტრალიის გათავისუფლების შემდეგ, ქვეყანა შევიდა თანამეგობრობაში. ამჟამად ქვეყნის ფორმალური მმართველი არის ელისაბედ II.
სქოლიო
კატეგორია:მმართველთა სიები კატეგორია:ავსტრალიის მონარქები
ბუენოს-აირესი
ბუენოს-აირესი (Buenos Aires, „კეთილი ჰავა“) — არგენტინის დედაქალაქი, ქვეყნის უდიდესი აგლომერაცია და პორტი, ერთ-ერთი უდიდესი ქალაქი ლათინურ ამერიკაში. მდებარეობს რიო-დე-ლა-პლატას სამხრეთ სანაპიროზე, სამხრეთ ამერიკის კონტინენტის სამხრეთ-აღმოსავლეთ სანაპიროზე. დიდი ბუენოს-აირესის კურორტი, რომელიც ასევე მოიცავს ბუენოს-აირესის პროვინციის რამდენიმე რაიონს, წარმოადგენს მეოთხე ყველაზე პოპულარულ მეტროპოლიტენურ რაიონს ამერიკაში, მოსახლეობა 2022 წელს 15,624,000 ადამიანს შეადგენდა.
ქალაქი ბუენოს-აირესი არც ბუენოს აირესის პროვინციის ნაწილია და არც პროვინციის დედაქალაქი; უფრო მეტიც, ეს არის ავტონომიური ოლქი. 1880 წელს, ათწლეულების განმავლობაში პოლიტიკური დაპირისპირების შემდეგ, ბუენოს-აირესი ფედერალიზებულ იქნა და ბუენოს-აირესის პროვინციიდან მოიხსნა. გაფართოვდა ქალაქის საზღვრები, რომლებიც მოიცავს ქალაქ ბელგრანოსა და ფლორეს ქალაქებს; ორივე ახლა ქალაქის უბნებია. 1994 წლის საკონსტიტუციო ცვლილებამ მიანიჭა ქალაქს ავტონომია, შესაბამისად, ოფიციალური სახელი მიიღო ბუენოს-აირესის ავტონომიური ქალაქი ( Ciudad Autónoma de Buenos Aires ; "CABA"). მისმა მოქალაქეებმა პირველად აირჩიეს მთავრობის მეთაური (ე.ი. მერი) 1996 წელს; ადრე, მერი უშუალოდ ინიშნებოდა რესპუბლიკის პრეზიდენტის მიერ.
ბუენოს აირესის ცხოვრების ხარისხმა 2018 წელს მსოფლიოში 91-ე ადგილი დაიკავა, რომელიც ლათინური ამერიკის ქვეყნების შედეგებში ერთ-ერთი საუკეთესოა. 2012 წელს, ბუენოს-აირესს ყველაზე მეტი ვიზიტორი ეწვია სამხრეთ ამერიკაში, ხოლო მეორე ადგილზე იყო ლათინური ამერიკის მასშტაბით. ( მეხიკოს შემდეგ).
იგი ცნობილია თავისი შემონახული ეკლექტური ევროპული არქიტექტურით და მდიდარი კულტურული ცხოვრებით. ბუენოს აირესმა ჩაატარა პირველი პანამერიკული თამაშები 1951 წელს და ორგზის უმასპინძლა 1978 წლის FIFA მსოფლიო თასს. ბუენოს- აირესში გაიმართა 2018 წლის ახალგაზრდული ოლიმპიადა და 2018 წლის G20 სამიტი.
ბუენოს აირესი მულტიკულტურული ქალაქია, მრავალრიცხოვანი ეთნიკური და რელიგიური ჯგუფების სახლი. ქალაქში ესპანური ენის გარდა მრავალ ენაზე საუბრობენ, რაც წარმოაჩენ მის კულტურასა და დიალექტს, რომელიც გავრცელებულია ქვეყნის ზოგიერთ სხვა ნაწილში. ეს იმიტომ ხდება, რომ მე -19 საუკუნიდან მოყოლებული ქალაქმა და, ზოგადად, ქვეყანამ, მთელი მსოფლიოდან მილიონობით ემიგრანტი მიიღო, რამდენიმე ეთნიკური ჯგუფი ერთად ცხოვრობს, რის გამოც ქალაქი ერთ-ერთ ყველაზე მრავალფეროვანია ამერიკის ქალაქებში.
ეტიმოლოგია
არაგონის სამეფოს არქივის მიხედვით, კატალონიელი მისიონერები და იეზუიტები ჩადიოდნენ კალიარში ( სარდინია ) არაგონის ფარგლებში, მას შემდეგ, რაც მისი ხელში ჩაგდება მოახერხეს პიზელებისგან 1324 წელს, მათ აღმართეს შტაბ-ბინა გორაკზე,რომელიც ქალაქს გადმოჰყურებდა. გორაკი მათთვის ცნობილი იყო როგორც ბონირა (ან ბონარია სარდინიული ენით ). კაგლიარის ალყის დროს, კატალონიელებმა ბორცვის ზემოთ, ღვთისმშობლის ტაძარი ააგეს. 1335 წელს, მეფე ალფონსო IV -მ  ეკლესია შესთავაზა მერკედარიელებს, რომლებმაც ააშენეს სააბატო, რომელიც დღემდე დგას. ამ წლებში გავრცელდა ამბავი, რომელიც ირწმუნებოდა, თითქოს ღვთისმშობლის ქანდაკება ზღვიდან იქნა აღმართული, მას შემდეგ რაც სასწაულებრივად დაეხმარა ხმელთაშუა ზღვაში ქარიშხლის დამშვიდებას. ქანდაკება მოთავსდა სააბატოშ. ესპანელმა მეზღვაურებმა, განსაკუთრებით კი ანდალუსიელებმა, ამ ხატს საზეიმოდ უწოდეს და ხშირად იხსენიებდნენ, როგორც "სამართლიან ქარს", რომელიც მათ ნავიგაციაში და გემის დაზიანების თავიდან აცილებაში დაეხმარა. მოგვიანებით სევილიაში აღმართეს ბუენ აირის ღვთისმშობლის საკურთხევლი.
ბუენოს-აირესის დაარსებისას ესპანელი მეზღვაურები მადლიერებით ჩამოვიდნენ რიო-დე-ლა-პლატაში "ბუენოს-აირესის წმინდა მარიას" კურთხევით, "სამართლიანი ქარის წმინდა ღვთისმშობლის შთაგონებით",  ხელსაყრელი  ქარისთვის უნდა მიეღწიათ სანაპიროზე, რასაც დღეს მდებარეობს თანამედროვე ქალაქი ბუენოს-აირესი. პედრო დე მენდოსამ ქალაქს უწოდა "სამართლიანი ქარის წმიდა მარიამი", სახელი, რომელიც შემოთავაზებულია მენდოსას ექსპედიციის სამლოცველოს მიერ - ბუენ აირის ღვთისმშობლის ერთგულებით - სარდინიის ბონარიის მადონას პატივსაცემად (რომელიც დღემდე მფარველობს ხმელთაშუა ზღვის კუნძულს ). მენდოსას დასახლებას მალევე დაესხა თავს ადგილობრივი მოსახლეობა და დასახლება მიატოვეს 1541 წელს.
მეორე (და მუდმივი) დასახლება დაარსდა 1580 წელს ხუან დე გარაის მიერ, რომელმაც გაცურა მდინარე პარანით ასუნსიონიდან (ახლანდელი პარაგვაის დედაქალაქი). გარაიმ შეინარჩუნა სახელი, რომელიც თავდაპირველად აირჩია მენდოსამ, დაერქვა ქალაქს Ciudad de la Santísima Trinidad y Puerto de Santa María del Buen Aire ("ყველაზე წმინდა სამების ქალაქი და სამართლიანი ქარის წმინდა მარიამის ნავსადგური"). მოკლე ფორმა "ბუენოს-აირესი" ჩვეულებრივ გამოიყენება მე -17 საუკუნიდან.
ბუენოს-აირესის ესპანური ანბანის ჩვეულებრივი აბრევიატურაა - Bs.As. ასევე ჩვეულებრივ აღნიშნავენ მას, როგორც "B.A." ან "BA". 1994 წელს მიღებული ავტონომიიდან მას დაერქვა ”CABA” (Ciudad Autónoma de Buenos Aires, ბუენოს-აირესის ავტონომიური ქალაქი). ადგილობრივები უფრო ხშირად იყენებენ აბრევიატურა "ბაირესს(Baires)", ერთი სიტყვით.
პირველი ევროპული დასახლებები
მეზღვაური ხუან დიას დე სოლისი, რომელიც დაცურავდა ესპანეთის სახელით, იყო პირველი ევროპელი რომელმაც მიაღწია რიო-დე-ლა-პლატას 1516 წელს. მისი ექსპედიცია შეწყდა, რადგან ის მოკლული იქნა ადგილობრივი ტომის ჩარუასთან (ახლანდელი ურუგვაის შემადგენლობაში) შეტაკების დროს.
thumb|left|225px|ბუენოს აირესი მისი დაარსებიდან ცოტა ხანში, 1538 მინი|ბუენ აირის ლედი, მიგრაციის ეროვნული დეპარტამენტის წინ ქალაქი ბუენოს-აირესი თავიდან დაფუძნდა როგორც Ciudad de Nuestra Señora Santa María del Buen Ayre, (თარგმანში: "ჩვენი დედოფლის წმინდა მარია სამართლიანი ქარების დედოფლის ქალაქი") 1536 წლის 2 თებერვალს, ესპანური ექსპედიციის მიერ, რომელსაც უძღვებოდა პედრო დე მენდოსა. დასახლება დაფუძნდა იქ, სადაც დღეს მდებარეობს სან-ტელმოს უბანი ბუენოს-აირესის სამხრეთით.
ადგილობრივი ტომების შეტევებმა აიძულეს ახალმოსახლეები 1541 წელს მიეტოვებინათ ქალაქი დასახლება. მეორე დასახლება (რომელმაც დღემდე მოაღწია ) შეიქმნა 1580 წელს ხუან დე-გარაის მიერ, რომელიც მოცურდა მდინარე პარანით ასუნსიონიდან. მან დააარსა ახალშენი "წმინდა სამება" და მისი პორტი გახდა "Puerto de Santa María de los Buenos Aires."
ადრეული დროიდან ბუენოს-აირესი, ძირითადად, ვაჭრობაზე იყო დამოკიდებული. მე -17 საუკუნის უმეტესი პერიოდის განმავლობაში ესპანურ ხომალდებს მეკობრეების მხრიდან შეექმნათ პრობლემა, ამიტომ მათ შეიმუშავეს რთული სისტემა, სადაც გემები სამხედრო დაცვით აღიჭურვა და გაგზავნეს ცენტრალურ ამერიკაში, სევილიიდან (ერთადერთი პორტი, რომელსაც კოლონიებთან ვაჭრობა ჰქონდა ნებადართული), ლიმამდე, პერუში. ამის გამო, ბუენოს-აირესში პროდუქტების ჩასვლას ძალიან დიდი დრო დასჭირდა. ამ სქემამ იმედგაცრუებული დატოვა ბუენოს-აირესის ვაჭრები და არაფორმალურად, ხელისუფლებამ დაუშვა კონტრაბანდული ინდუსტრიის განვითარება კოლონიებში პორტუგალიელებთან.
ამ მდგომარეობის გათვალისწინებით, ესპანეთის მონარქმა კარლოს III- მ პროგრესულად შეამსუბუქა სავაჭრო შეზღუდვები და საბოლოოდ, ბუენოს აირესის ღია პორტი გამოაცხადა მე -18 საუკუნის ბოლოს. ბრიტანული ძალების მიერ პორტობელოს დაპყრობამ, ასევე გამოიწვია სავაჭრო სივრცის გაღრმავების აუცილებლობა ატლანტიკური მარშრუტით, ლიმაზე დაფუძნებული ვაჭრობის საზიანოდ. მისი ერთ-ერთი განჩინება იყო რეგიონის გაყოფა, პერუს ვიცე-სამეფოს  ნაცვლად შექმნილიყო რიო-დე-ლა-პლატას ვიცე-სამეფო, დედაქალაქად ბუენოს-აირესით. თუმცა, კარლოსის მოქმედებებს არ მოუტანია სასურველი ეფექტი და ადგილობრივები, რომელთა ნაწილი  ფრანგული რევოლუციის იდეოლოგიით იყო შთაგონებული, კიდევ უფრო დარწმუნდნენ ესპანეთისგან დამოუკიდებლობის აუცილებლობაში.
ომი დამოუკიდებლობისთვის
ბრიტანეთის შემოსევების დროს რიო-დე-ლა-პლატაში, ბრიტანული ძალები ორჯერ დაესხნენ თავს ბუენოს-აირესს. 1806 წელს ბრიტანელები წარმატებით შეიჭრნენ ბუენოს-აირესში, მაგრამ მონტევიდეოდან არმიამ სანტიაგო დე ლინიერსის მეთაურობით დაამარცხა ისინი. ბრიტანეთის მმართველობის ხანმოკლე პერიოდის განმავლობაში, მმართველმა რაფაელ სობრემონტმა მოახერხა გაქცევა კორდოვაში და ეს ქალაქი დედაქალაქად გამოაცხადა. ბუენოს-აირესი განთავისუფლების შემდეგ კვლავ გახდა დედაქალაქი, მაგრამ სობრემონტმა ვეღარ განაახლა თავისი მოვალეობა, მმართველის პოზიციაზე. სანტიაგო დე ლინიერსი, აირჩიეს ახალ მმართველად, რომელმაც მოამზადა ქალაქი ბრიტანეთის შესაძლო ახალი შეტევის წინააღმდეგ და მოიგერია 1807 წელს შეჭრის მცდელობა. საზოგადოებაში წარმოქმნილმა მილიტარიზაციამ შეცვალა ძალაუფლების თანაფარდობა კრეოლების სასარგებლოდ (განსხვავებით ნახევარკუნძულისგან ), ისევე როგორც ესპანეთში ნახევარკუნძულის ომის განვითარება. ვაჭრის, მარტინ დე ალზაგას მცდელობა, მოეხსნა ლაინიერები და ჩაენაცვლებინა ისინი ხუნტით, აღკვეთეს კრეოლების ჯარებმა. თუმცა, 1810 იგივე ჯარები შეუწყობს ახალი რევოლუციური მცდელობას ხელს, წარმატებით მოხსნის ახალ მმართველს ბალთაზარ იდალგო დე ცისნეროსს. ეს ფაქტი ცნობილია როგორც მაისის რევოლუცია, რომელიც ახლა აღინიშნება როგორც ეროვნული დღესასწაული. ამ მოვლენით დაიწყო არგენტინის ბრძოლა დამოუკიდებლობისთვის. მთავრობას, თავდაპირველად ორი ხუნტა ჰყავდა, მრავალი წევრის შემადგენლობით. შემდეგ ორი ტრიუმვირატი, ბოლოს კი ერთმმართველიანი კაბინეტი, უზენაესი ხელმძღვანელით. ესპანეთისგან ოფიციალური დამოუკიდებლობა გამოცხადდა 1816 წელს, ტუკუმანის კონგრესზე. ბუენოს-აირესმა შეძლო და გაუძლო დამოუკიდებლობის მთელ ესპანურ-ამერიკულ ომებს, სამეფო მმართველობის ქვეშ აღარ დაეცა.
ისტორიულად, ბუენოს-აირესი იყო არგენტინის მთავარი ადგილი ლიბერალური, თავისუფალი ვაჭრობისა და უცხოური იდეებისა, მაშინ როდესაც მრავალი პროვინცია, განსაკუთრებით ჩრდილო – დასავლეთიდან, მხარს უჭერდა უფრო ნაციონალისტურ და კათოლიკურ მიდგომებს პოლიტიკურ და სოციალურ საკითხებთან მიმართებაში. არგენტინის ისტორიაში შიდა დაძაბულობის დიდი ნაწილი, დაიწყო მე -19 საუკუნის ცენტრისტულ-ფედერალისტური კონფლიქტებით, ამ საპირისპირო შეხედულებებზე დაფუძნებით. 25 მაისის რევოლუციის შემდეგთვეებში, ბუენოს-აირესმა არაერთი სამხედრო დესპანი გაგზავნა პროვინციებში, რათა მიეღწიათ შეთანხმებისთვის. მრავალი ამ მისიათაგანი დასრულდა ძალადობრივი შეტაკებებით და გამოიწვია დედაქალაქსა და პროვინციებს შორის დაძაბულობა.
XIX საუკუნეში ქალაქი ორჯერ მოექცა სამხედრო ბლოკადაში საფრანგეთის საზღვაო ძალების მიერ 1838 – დან 1840 წლამდე, შემდეგ კი ანგლო – ფრანგული ექსპედიციის მიერ 1845 –1848 წლებში. ვერც ერთმა ბლოკადამ აიძულა ქალაქი დამორჩილებოდა საგარეო ძალებს და საბოლოოდ თავი დააღწიეს მათ მოთხოვნებს.
მე -19 და მე -20 საუკუნე
XIX საუკუნის უმეტესი პერიოდის განმავლობაში, ქალაქის პოლიტიკური სტატუსი დარჩა მგრძნობიარე საგანი. ის უკვე იყო ბუენოს-აირესის პროვინციის დედაქალაქი, ხოლო 1853 - 1860 წლებში იგი იყო ბუენოს-აირესის სეპარატისტული სახელმწიფოს დედაქალაქი. ეს საკითხი არაერთხელ განიხილებოდა ბრძოლის გზით, სანამ საბოლოოდ არ გადაწყდებოდა 1880 წელს, როდესაც ქალაქის ფედერალიზაცია მოხდა და გახდა სახელისუფლებო ადგილი, რომელსაც პრეზიდენტის მიერ დანნიშნული მერი ეყოლებოდა. კასა-როსადა გახდა საპრეზიდენტო რეზიდენცია. ღარიბი უბნების მოსახლეობის ჯანმრთელობის მდგომარეობა უარყოფითი იყო, ტუბერკულოზის მაღალი მაჩვენებლით. საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ექიმები და პოლიტიკოსები, როგორც წესი, ადანაშაულებდნენ როგორც თავად ღარიბებს, ისე მათ საცხოვრებელ პირობებს სახლებში (კონვენტილოებში), საშინელი დაავადების გავრცელებაში. ხალხი უგულებელყოფდა საზოგადოებრივ ჯანდაცვის კამპანიებს, გადამდები დაავადებების გავრცელების შეზღუდვისთვის, მაგალითად, ქუჩაში გაფიცვის აკრძალვა, ჩვილებისა და მცირეწლოვან ბავშვებზე ზრუნვის მკაცრი მითითებები და კარანტინები, რომლებიც ოჯახებს აცალკევებდა დაავადებული ოჯახის წევრისგან.
ბუენოს-აირესის საბაჟოსთან დაკავშირებული კეთილდღეობის და ნაყოფიერი პამპას მიერ წარმოქმნილი სიმდიდრის გარდა, რკინიგზის განვითარებამ XIX საუკუნის მეორე ნახევარში გაზარდა ბუენოს-აირესის ეკონომიკური ძალა, რადგან ნედლეული შემოდიოდა მის ქარხნებში. წამყვანი ადგილი გახდა ევროპელი ემიგრანტებისთვის, განსაკუთრებით იტალიიდან და ესპანეთიდან, 1880 წლიდან 1930 წლამდე ბუენოს-აირესი გახდა მულტიკულტურული ქალაქი, რითაც იგი სათავეში ჩაუდგა ევროპის მთავარ დედაქალაქებს. თეატრი კოლონი გახდა მსოფლიოს ერთ – ერთი საუკეთესო საოპერო ადგილი და ქალაქი გახდა რადიოს, ტელევიზიის, კინოსა და თეატრის რეგიონალური დედაქალაქი. ამ წლების განმავლობაში აშენდა ქალაქის მთავარი გამზირები, ხოლო მე -20 საუკუნის დასაწყისში დაიწყო სამხრეთ ამერიკის ყველაზე მაღალი შენობების და მისი პირველი მეტროპოლიტენის სისტემის მშენებლობა. მეორე სამშენებლო ბუმის დროს, 1945 წლიდან 1980 წლამდე, ქალაქის ცენტრი და ქალაქის დიდი ნაწილი შეიცვალა.
ბუენოს-აირესმა ასევე მიიპყრო მიგრანტები არგენტინის პროვინციებიდან და მეზობელი ქვეყნებიდან. 1930-იან წლებში ღარიბთა უბნებმა ( ვილია-მისერია ) დაიწყეს ქალაქის ინდუსტრიული ტერიტორიების ირგვლივ განვითარება, რამაც გამოიწვია გავრცელებული სოციალური პრობლემები და სოციალური კონფლიქტები ბუენოს-აირესის მეტწილად მოწინავე მოსახლეობასთან. ეს მშრომელები გახდნენ პერონიზმის პოლიტიკური საფუძველი, რომელიც ბუენოს-აირესში გაჩნდა 1945 წლის 17 ოქტომბრის დემონსტრაციის  დროს, პლასა-დე-მაიოზე. დიდი ბუენოს-აირესის ინდუსტრიული სარტყლის მუშაკები მას შემდეგ პერონიზმის მთავარ დამხმარე ბაზას წარმოადგენდნენ, ხოლო პლასა-დე-მაიო გახდა დემონსტრაციებისა და ქვეყნის მრავალი პოლიტიკური მოვლენის ადგილი; ამასთან, 1955 წლის 16 ივნისს საზღვაო ძალების სპლინტერმა ჯგუფმა დაბომბა პლასა-დე-მაიოს მხარე, დაიღუპა 364 მშვიდობიანი მოქალაქე (იხ . პლასა-დე-მაიოს დაბომბვა ). ეს იყო ერთადერთი შემთხვევა, როდესაც ქალაქს თავს დაესხნენ ჰაერიდან და ღონისძიებას მოჰყვა სამხედრო აჯანყება, რომელიც პრეზიდენტმა პერონმა სამი თვის შემდეგ ჩაახშო (იხ. Revolución Libertadora ).thumb|225px|[[1854 წელი, ბუენოს-აირესის კონსტიტუციის მიღება]]1970-იან წლებში ქალაქი დაზარალდა მემარცხენე რევოლუციური მოძრაობების ( მონტონეროსი, ERP (სახალხო რევოლუციური არმია)და F.A.R.) და მემარჯვენე პარამილიტარული ჯგუფის Triple A– ს(არგენტინის ანტიკომუნისტური ალიანსი) ბრძოლების შედეგად, რომელსაც მხარს უჭერდა იზაბელ პერონი, რომელიც 1974 წელს არგენტინის პრეზიდენტი გახდა ხუან პერონის გარდაცვალების შემდეგ.
1976 წლის მარტის გადატრიალებამ, გენერალ ხორხე ვიდელას ხელმძღვანელობით, კონფლიქტის მხოლოდ ესკალაცია მოახდინა; ” ბინძურმა ომმა ” გამოიწვია 30,000 ადამიანის იძულებით გაუჩინარება ( ხუნტას წლებში სამხედროებმა გაიტაცეს და მოკლეს). მათი დედების ჩუმი მსვლელობა ( პლასა-დე-მაიოს დედები ) არგენტინელთა ტანჯვის ცნობილი სურათია იმ დროიდან.
ქალაქს ორჯერ ეწვია პაპი იოანე პავლე II, ჯერ 1982 წელს და შემდეგ 1987 წელს; ამ შემთხვევებმა შეკრიბა ქალაქის ისტორიაში ხალხის ყველაზე დიდი რაოდენობა. დემოკრატიის დაბრუნება 1983 წელს დაემთხვა კულტურულ აღორძინებას, ხოლო 1990-იან წლებში ეკონომიკური აღორძინება დაფიქსირდა, განსაკუთრებით სამშენებლო და ფინანსურ სექტორებში.
1992 წლის 17 მარტს ისრაელის საელჩოში ბომბი აფეთქდა, რომლის შედეგად დაიღუპა 29 და დაშავდა 242 ადამიანი. კიდევ ერთმა აფეთქებამ, 1994 წლის 18 ივლისს, გაანადგურა შენობა, სადაც განთავსებული იყო რამდენიმე ებრაული ორგანიზაცია, დაიღუპა 85 და დაშავდა კიდევ მრავალი, ეს ინციდენტები აღმოჩნდა სამხრეთ ამერიკაში შუა აღმოსავლეთის ტერორიზმის დასაწყისი. 1993 წლის შეთანხმების შემდეგ, არგენტინის კონსტიტუციაში შეიტანეს ცვლილებები, რომ ბუენოს-აირესს მიენიჭა ავტონომია და გაათავისუფლა, სხვა საკითხებთან ერთად, პრეზიდენტის მიერ ქალაქის მერის დანიშვნის უფლება (როგორც ეს იყო 1880 წლიდან). 1996 წლის 30 ივნისს ბუენოს აირესში ამომრჩევლებმა აირჩიეს პირველი არჩეული მერი ( ჯეფ დე გობიერნო ). მინი
21-ე საუკუნე
1996 წელს, არგენტინის კონსტიტუციის რეფორმის შემდეგ, ქალაქმა ჩაატარა თავისი პირველი მერობის არჩევნები ახალი წესდების შესაბამისად, მერის ტიტული ოფიციალურად შეიცვალა "მთავრობის მეთაურად". გამარჯვებული იყო ფერნანდო დე ლა რუა, რომელიც მოგვიანებით გახდა არგენტინის პრეზიდენტი 1999 წლიდან 2001 წლამდე.
2015 წლის არჩევნები პირველად გამოიყენეს ქალაქში ხმის მიცემის ელექტრონული სისტემა, მსგავსი იყო სალტის პროვინციაში. 2015 წლის 5 ივლისს ჩატარებულ ამ არჩევნებში მაკრი აღარ მონაწილეობდა მერობის კანდიდატად და წარადგინა საპრეზიდენტო კანდიდატურა, ხოლო ჰორაციო როდრიგეს ლარეტამ დაიკავა მისი ადგილი მერის პოსტზე.
გეოგრაფია
ქალაქი ბუენოს-აირესი პამპას რეგიონში მდებარეობს, გარდა გარკვეული ზონებისა, როგორიცაა ბუენოს-აირესის ეკოლოგიური ნაკრძალი, ბოკა ხუნიორსის (საფეხბურთო) კლუბის "სპორტული ქალაქი", ხორხე ნიუბერის აეროპორტი, პუერტო მადეროს სამეზობლო და თავად მთავარი პორტი; ეს ყველაფერი აშენდა მიწა რიო-დე-ლა-პლატას სანაპიროებზე (მსოფლიოში ყველაზე ფართო მდინარე). ცენტრი|მინი|640x640პქ|სატელიტური ხედი ბუენოს-აირესის ტერიტორიასა და [[რიო-დე-ლა-პლატა|რიო-დე-ლა-პლატაზე . 2014 წელი]]
გუდავა
გუდავა — სოფელი აფხაზეთში, გალის მუნიციპალიტეტში, სამურზაყანოს დაბლობზე, მდინარე ოქუმის მარცხენა ნაპირას, აჩიგვარის თემში. ზღვის დონიდან 20 მ, გალიდან 12 კმ, აჩიგვარიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 3 კმ. 1989 წელს სოფელში იყო 933 მცხოვრები.
ბუენოს-აირესი
კლიმატი
მინი|ძლიერი წვიმა და ელვა [[ Plaza San Martín (ბუენოს-აირესი)|Plaza San Martin- ზე. შტორმები ჩვეულებრივია ზაფხულის განმავლობაში.]] კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაციით, ბუენოს-აირესს აქვს ნოტიო სუბტროპიკული კლიმატი ( Cfa ) ოთხი განსხვავებული სეზონით. მიმდებარე ატლანტის ოკეანის საზღვაო გავლენის შედეგად, კლიმატი ზომიერია, უკიდურესი ტემპერატურა იშვიათია. იმის გამო, რომ ქალაქი მდებარეობს იმ არეალში, სადაც გადის პამპეროსა და სუდესტადას ქარი, ამ კონტრასტული საჰაერო მასების გამო ამინდი ცვალებადია.
გუდავა
ისტორიული სოფელი გუდავა მოიცავდა ახლანდელი სოფლების: პირველი გუდავის, მეორე გუდავისა და საკუთრივ გუდავის ტერიტორიებს. სოფლის თავდაპირველი სახელწოდება იყო გუდაყვა, რომელიც გვიანდელ ფეოდალურ ხანაში გუდავათი შეიცვალა, ხალხურ მეტყველებაში გეოგრაფიული სახელი გუდა ეწოდებოდა. ამ სახელწოდებით არის აღნიშნული იტალიელი მისიონერის არქანჯელო ლამბერტის მიერ შედგენილ რუკაზე (1654).
ბუენოს-აირესი
კლიმატი
ზაფხული ცხელი და ნოტიოა. ყველაზე თბილი თვეა იანვარი, საშუალო დღიური მაჩვენებელი 24.9°C (76.8°F). ცხელი ტალღები გავრცელებულია ზაფხულის პერიოდში. თუმცა, უმეტესად, ცხელი ტალღები ხანმოკლე ხანგრძლივობისაა (კვირაზე ნაკლები) და მას მოსდევს პასატები - ცივი, მშრალი პამპეროს ქარი, რომელსაც ძლიერი და ინტენსიური ჭექა-ქუხილი მოაქვს, რასაც მოჰყვება უფრო ცივი ტემპერატურა. ყველაზე მაღალი ტემპერატურა დაფიქსირდა 43.3° C (110°F) 1957 წლის 29 იანვარს.
გუდავა
გუდავას ადგილზე ადამიანს ჯერ კიდევ ძვ. წ. II ათასწლეულის მიწურულში უცხოვრია. გვიანდელი ანტიკური ხანისა და ადრინდელი შუა საუკუნეების გუდავა — ქალაქის ტიპის დასახლება — ცნობილი იყო ზიგანისის (ბიზანტიური წყაროებით: ზიგანეოსი) სახელწოდებით. გვიანდელი ანტიკურ ხანაში გუდავა იმ ციხესიმაგრეთა სისტემაში შედიოდა, რომლებიც რომის იმპერიის მცირეაზიური პროვინციების მისადგომებს იცავდა. წერილიბით წყაროებში მოხსენიებულია ზიგანისის ციხე, სადაც IV-V საუკუნეების მიჯნაზე რომაელთა კოჰორტა (400-600-კაციანი რაზმი) მდგარა. VII-X საუკუნეებში ლაზიკის 4 საეპისკოპოსო კათედრიდან ერთ-ერთი გუდავაში იყო. გუდავაში დაკრძალულია ქრისტიანობისთვის წამებული კირიაკე, რომელიც დაიღუპა III–IV სს. მიჯნაზე, პირველ ქრისტიანთა დევნის დროს.
ბუენოს-აირესი
კლიმატი
ზამთარი გრილდება ზომიერი ტემპერატურით დღის განმავლობაში და გრილი ღამით. სეზონის საშუალო მაჩვენებლებია 16.3°C (61.3°F),  ხოლო  დაბალი 8.1°C (46.6°F). შედარებით ტენიანობის საშუალო მაჩვენებელი მეტია 70% -ზე, რაც იმას ნიშნავს, რომ ქალაქში აღინიშნება ზომიერი და მძიმე ნისლი, შემოდგომაზე და ზამთარში. ივლისი ყველაზე ცივი თვეა, საშუალო ტემპერატურა 11.0°C (51.8F). ანტარქტიდიდან წარმოშობილი ცივი მასები თითქმის ყოველწლიურად გვხვდება და შეიძლება შენარჩუნდეს რამდენიმე დღის განმავლობაში. ბუენოს-აირესში (ბუენოს-აირესის ცენტრალურ ობსერვატორიაში) დაფიქსირებული ყველაზე დაბალი ტემპერატურა იყო -5.4°C (22°F), 1918 წლის 9 ივლისს. თოვლი ძალიან იშვიათია ქალაქში: ბოლო თოვლი მოვიდა 2007 წლის 9 ივლისს, როდესაც, არგენტინაში თითქმის 30 წლის განმავლობაში, ყველაზე ცივი ზამთარი იყო. ეს იყო პირველი მნიშვნელოვანი თოვლი, რომელიც ქალაქში 89 წლის განმავლობაში მოხდა.
გუდავა
1970-1972 წლების არქეოლოგიური გათხრებისას (ხელმძღვანელი პარმენ ზაქარაია) გუდავაში აღმოჩნდა გეგმით მართკუთხა ფორმის ბანაკის გალავნისა და მცირე ეკლესიის ნაშთები, აგრეთვე გვიანდელი ანტიკური ხანისა და ადრინდელი შუა საუკუნეების ადგილობრივი და რომაული კერამიკა, მინის ჭურჭლის ნატეხები, რომაული მონეტები.
ლიტერატურა
კატეგორია:აჩიგვარის თემის სოფლები კატეგორია:გალის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ბუენოს-აირესი
კლიმატი
გაზაფხული და შემოდგომა ხასიათდება ცვალებადი ამინდის პირობებით. სამხრეთიდან ცივმა ჰაერის მასებმა შეიძლება ტემპერატურის ვარდნა გამოიწვიოს, ხოლო ჩრდილოეთიდან ცხელ ნესტიან ჰაერს მოაქვს ცხელი ტემპერატურა.
ქალაქი იღებს 1,236.3მმ (49 ინჩი) ნალექების რაოდენობას  წელიწადში. გეომორფოლოგიის გამო, არასაკმარის სადრენაჟე ქსელთან ერთად, ქალაქი ძლიერ დაუცველია წყალდიდობის დროს ძლიერი წვიმის განმავლობაში.
დემოგრაფია
მოსახლეობა 1825 წელს შეადგენდა 81 000-ზე მეტ ადამიანს.
აღწერის მონაცემები
2010 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობდა 2,891,082 ადამიანი. დიდი ბუენოს-აირესის მოსახლეობა 2010 წლის აღწერის მონაცემებით 13,147,638 იყო. ბუენოს-აირესში მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენდა 13,680 ადამიანს კვადრატულ კილომეტრზე (34,800 თითო mi 2 ), მაგრამ გარეუბნებში მხოლოდ 2,400 კმ 2-ს (გარეუბნებში 6,100 თითო mi 2 ).
2001 წლის აღწერის შედეგებმა აჩვენა: 15 წლამდე ასაკის 17% და სამოცი წლის ასაკამდე 22% მოსახლეობის, ბუენოს-აირესის მოსახლეობას აქვს ისეთივე ასაკობრივი სტრუქტურა, როგორიც ევროპის უმეტეს ქალაქებს.
გამოჩენილი ადამიანები
აღსანიშნავია ადამიანები, რომლებიც წარმოშობით ბუენოს-აირესიდან არიან:
საპატიო მოქალაქეები
ბუენოს-აირესის საპატიო მოქალაქე:
მსოფლიო რეიტინგი
ბუენოს აირესი კლასიფიცირდება როგორც ალფა მსოფლიო ქალაქი, ლოფბოროს უნივერსიტეტის ჯგუფის (GaWC) 2008 წლის დაჯგუფების მიხედვით. იგი 2010 წლის გლობალური ქალაქების რეიტინგში 22-ე ადგილზეა ამერიკული ჟურნალის საგარეო პოლიტიკის მიერ, საკონსულტაციო ფირმა AT Kearney- სა და გლობალური საკითხების ჩიკაგოს საბჭოსთან ერთად. (იხილეთ " გლობალური ქალაქი " ჩამონათვალის საუკეთესო 30-ე ადგილზე. )
დაძმობილებული ქალაქები
ბუენოს-აირესი დაძმობილებულია შემდეგ ქალაქებთან:
იბერიულ-ამერიკულ დედაქალაქთა კავშირი
ბუენოს აირესი არის იბერიულ-ამერიკული დედაქალაქების კავშირის ნაწილი 1982 წლის 12 ოქტომბრიდან, რომელიც ამყარებს ძმურ ურთიერთობებს შემდეგ ქალაქებთან:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არგენტინის ქალაქები კატეგორია:მსოფლიოს უდიდესი ქალაქები კატეგორია:სამხრეთ ამერიკის დედაქალაქები
თითა
თითა — სასუფრე ყურძნის ჯიში. გავრცელებულია საქართველოს სხვადასხვა რაიონში. განსაკუთრებით ცნობილია "ქართლური თითა", რომელიც შიდა ქართლისა და მესხეთში დიდი რაოდენობით მოჰყავდათ. ფოთოლი კვერცხისმაგვარი ფორმისაა, ძლიერ დანაკვთული, მარცვალი გრძელია, თითისებრი მოყვანილობისა (აქედან სახელწოდება). ფერად მომწვანო-მოყვითალოა, მოტკბო-მომჟავო გემო და სუსტი არომატი აქვს. ძლიერ იზრდება, ზოგიერთი რქის სიგრძე 2-3 მ აღწევს. მოსავალს დარგვიდან მესამე წელს იძლევა. მტევნის საშუალო წონაა 151 გ (უდიდესი - 400 გ). მოსავალი ჰექტარზე 56 ც აღწევს. ქართლში მისი მოშენება ძლიერ შემცირდა, პერსპექტიულია მესხეთისათვის.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული ვაზის ჯიშები
პაოლო იაშვილი
პაოლო (პავლე) იაშვილი (დ. 29 ივნისი, 1894, არგვეთი, შორაპნის მაზრა — გ. 22 ივლისი, 1937, თბილისი) — ქართველი პოეტი, მთარგმნელი, ესეისტი.
ოჯახი
პაოლოს დედა, ბაბილინე ბარონის ასული მდივანი კეთილშობილი, სათნო, ღრმად მორწმუნე და სტუმართმოყვარე ქალი იყო. მამა, ჯიბრაელ (ჯიბო) დავითის ძე იაშვილი, წოდებით აზნაური, მთელ დასავლეთ საქართველოში ცნობილი პიროვნება, კიევში განსწავლული პროვიზორი იყო. პაოლო იაშვილს ჰყავდა ოთხი ძმა და ერთი და. მისი ერთი ძმა 1924 წელს დახვრიტეს შორაპანში აგვისტოს აჯანყებაში მონაწილეობის გამო. მისი ერთი ძმა კი 1940 წელს გადაასახლეს.
საკმაოდ შეძლებულ, მრავალშვილიან ოჯახს ხშირად სტუმრობდნენ პაოლოს მეგობრები. ჯიბოს, სახელგანთქმულ ფარმაცევტს, ორსართულიანი სახლი ჰქონდა აგრეთვე ქუთაისშიც. სწორედ აქ ედო ბინა შემდგომში პაოლოს რედაქტორობით გამოცემულ ჟურნალებს - „ოქროს ვერძი“ და „ცისფერი ყანწები“.