cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
კონსტანტინე იშხნელი
წარმომავლობით იყო თბილისის გუბერნიის აზნაურთა ოჯახიდან. დაამთავრა სუმის კადეტთა კორპუსი (1910), შემდეგ მიხეილის საარტილერიო სასწავლებელი. 1913 წლიდან კავკასიის 1-ლი მსროლელი საარტილერიო დივიზიონის პოდპორუჩიკი. ამავე შენაერთის შემადგენლობაში მონაწილეობდა I მსოფლიო ომში (1914-1918). დაჯილდოებული იყო წმ. სტანისლავის II (1915) და წმ. ანას III (1915) და IV (1916) ხარისხის ორდენებით. ჰქონდა პორუჩიკის (1915), შტაბს-კაპიტნის (1916), კაპიტნის (1917) წოდებები. 1918-1921 წლებში მსახურობდა საქართველოს რესპუბლიკის არმიაში პოდპოლკოვნიკის ჩინით, შემდეგ ქართულ წითელ არმიაში (დივიზიონის მეთაურის თანაშემწე). მონაწილეობდა 1922-1924 წლების ანტისაბჭოთა წინააღმდეგობის მოძრაობაში. შემდეგ მუშაობდა სამხედრო საქმის პედაგოგად თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. 1937 წელს დააპატიმრეს „კონტრრევოლუციური“ საქმიანობის ბრალდებით და დახვრიტეს.
ბარაკ ობამა
ბარაკ ჰუსეინ ობამა II (Barack Hussein Obama II; დ. 4 აგვისტო, 1961, ჰონოლულუ, ჰავაი, აშშ) — ამერიკელი იურისტი და პოლიტიკოსი-დემოკრატი, აშშ-ის 44-ე პრეზიდენტი 2009–2017 წლებში. პირველი აფრო-ამერიკელი, რომელიც აშშ-ის პრეზიდენტად აირჩიეს. პრეზიდენტობამდე, წარმოადგენდა ილინოისის შტატს აშშ-ის სენატში 2005–2008 წლებში.
კონსტანტინე იშხნელი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1891 კატეგორია:გარდაცვლილი 13 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1937 კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:რუსეთის იმპერიის ოფიცრები კატეგორია:ქართველები პირველ მსოფლიო ომში კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში კატეგორია:წმინდა სტანისლავის II ხარისხის ორდენის კავალრები კატეგორია:წმინდა ანას III ხარისხის ორდენის კავალრები კატეგორია:წმინდა ანას IV ხარისხის ორდენის კავალრები კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები
ბარაკ ობამა
ობამა დაიბადა ქალაქ ჰონოლულუში, ჰავაის შტატში. 1983 წელს დაამთავრა კოლუმბიის უნივერსიტეტი, რის შემდეგაც მუშაობდა ჩიკაგოში ადგილობრივი მოსახლეობის ინტერესების დამცველად. 1988 წელს, ჩაირიცხა ჰარვარდის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე, იყო გაზეთ „Harvard Law Review“-ის პირველი შავკანიანი პრეზიდენტი. ჰარვარდის დამთავრების შემდეგ, გახდა სამოქალაქო უფლებების დამცველი ადვოკატი, ასწავლიდა ჩიკაგოს უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე კონსტიტუციურ კანონებს. წარმოადგენდა მე-13 ოლქს შტატ ილინოისის სენატში 1997–2004 წლებში, სანამ აირჩევდნენ აშშ-ის სენატში. მიიღო მთელი ქვეყნის ყურადღება 2004 წლის მარტში პრაიმერის გამარჯვების შემდეგ, კვლავ მიიქცია ყურადრება 2004 წლის ივლისში დემოკრატიული პარტიის ნაციონალური კონვენციაზე გამოსვლით და ნოემბერში არჩევნებში გამარჯვებით. 2008 წელს, გახდა დემოკრატიული პარტიის კანდიდატი საპრეზიდენტო არჩევნებზე, მას შემდეგ რაც ერთწლიანი დაძაბული ბრძოლის შემდეგ პრაიმერში დაამარცხა ჰილარი კლინტონი. ნოემბერში, უკან ჩამოიტოვა რესპუბლიკელთა კანდიდატი ჯონ სიდნი მაკ-კეინი და აირჩა აშშ-ს პრეზიდენტად; მისი ინაუგურაცია ჩატარდა 2009 წლის 20 იანვარს. ცხრა თვის შემდეგ, დასახელდა ნობელის მშვიდობის პრემიის ლაურეატად.
თანამდებობაზე ყოფნის პირველი ორი წლის განმავლობაში, ობამა ხელი მოაწერა არაერთ მნიშვნელოვან კანონპროექტს: პაციენტთა დაცვისა და ხელმისაწვდომი ჯანდაცვის (ხშირად მოხსენიებული როგორც „Obamacare“ ან „ხელმისაწვდომი ჯანდაცვის აქტი“), დოდ–ფრენკის უოლ სტრიტის რეფორმის და მომხმარებელთა დაცვის აქტებს და მხარი დაუჭირა Don't Ask, Don't Tell-ის პოლიტიკის გაუქმებას. ხელი მოაწერა ამერიკის გამოჯანმრთელებისა და რეინვესტირების, საგადასახადო ტვირთის შემსუბუქების აქტს, უმუშევრობის დაზღვევის რეავტორიზაციას და სამუშაო ადგილების შექმნის 2010 წლის აქტს. ეროვნული ვალის ლიმიტებთან დაკავშირებით ხანგრძლივი დებატების შემდეგ, ხელი მოაწერა ბიუჯეტის კონტროლის და ამერიკელ გადასახადების გადამხდელთა ტვირთის შემსუბუქების აქტებს. საგარეო პოლიტიკაში, გაზარდა ამერიკული კონტიგენტი ავღანეთში, რუსეთთან ერთად შეამცირა ბირთვული იარაღის რაოდენობა და გამოიყვანა ამერიკული ჯარი ერაყიდან. ამასთან ერთად, გასცა ლიბიის მმართველის, მუამარ კადაფის წინააღმდეგ სამხედრო ოპერაციების ჩატარების ბრძანება. მისივე ბრძანებებით ჩატარდა სამხედრო ოპერაციები, რომელთა შედეგადაც შედგა ოსამა ბინ ლადენის და ალ-ქაიდას სასარგებლოდ ოპერატიულ მუშაობაში ანვარ ალ-ავლაკის ლიკვიდაცია.
ობამამ მინაწილეობა მიიღო 2012 წლის აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნებში, დაამარცხა რესპუბლიკელთა კანდიდატი მიტ რომნი; მისი მეორე ინაუგურაცია შედგა 2013 წლის 20 იანვარს. მეორე საპრეზიდენტო ვადის დროს, ობამა აქტიურად ცდილობდა ლგბტ-საზოგადოების უფლებების დაცვას. მისი ადმინისტრაცია ურჩევდა აშშ-ის უზენაეს სასამართლოს, არაკონსტიტუციურად ეცნო ერთსქესიანთა ქორწინების აკრძალვა. უზენაესმა სასამართლომ ობერგფელისა და ჰოდჯის საქმის განხილვის შემდეგ, არაკონსტიტუციურად ცნო ერთსქესიანთა ქორწინების აკრძალვა. ობამა მხარს უჭერდა ცეცხლსასროლი იარაღის კონტროლს სენდი ჰუქის სკოლაში სროლის საპასუხოდ. ობამამ აგრეთვე გამოსცა რამდენიმე აღმასრულებელი ბრძანება, რომლებიც ძირითადად ეხებოდა კლიმატის ცვლილებასა და იმიგრაციას. საგარეო პოლიტიკაში, ობამამ კვლავ გასცა ერაყში სამხედროების დისლოცირების ბრძანება, განაგრძო ავღანეთში აშშ-ის ოპერაციების დასრულების პროცესი, მონაწილეობა მიიღო პარიზის შეთანხმების შექმნა-გავრცელებაში, წამოაყენა ყირიმსა და უკრაინაში ინტერვენციის გამო რუსეთის წინააღმდეგ სანქციების შემოღების ინიციატივა, მოახდინა კუბასთან ურთიერთობების ნორმალიზაცია. მისი პრეზიდენტობის დროს, აშშ-ის რეპუტაცია მსოფლიოს მასშტაბით საკმაოდ გაუმჯობესდა.
ადრეული ცხოვრება
ბარაკ ობამა დაიბადა 1961 წლის 4 აგვისტოს, ქალებისა და ბავშვების კაპიოლანის სამედიცინო ცენტრში ქალაქ ჰონოლულუში, ჰავაი. იგი არის ერთადერთი პრეზიდენტი, რომელიც 48 კონტინენტური შტატის გარეთ დაიბადა. ობამას დედა იყო თეთრკანიანი, ხოლო მამა — შავკანიანი. დედამისი, ენ დანემი (1942–1995) დაიბარდა ქალაქ უიჩიტაში, კანზასის შტატში. მისი წინაპრები ძირითადად იყვნენ ინგლისიდან, თუმცა, მასში აგრეთვე ირეოდა ცოტაოდენი გერმანული, ირლანდიული, შოტლანდიური, შვეიცარიული და უელსური სისხლი.
1961 წლის აგვისტოს ბოლოში (ობამას დაბადებიდან რამდენიმე კვირის შემდეგ), დედასთან ერტად პატარა ობამა გადაბარგდნენ სიეტლში, ვაშინგტონის შტატში, სადაც ენ დანემი ვაშინგტონის უნივერსიტეტში სწავლობდა; დედა-შვილმა სიეტლსი ერთი წელი გაატარეს. ამავე დროს, ობამა უფროსმა 1962 წლის ივნისში დაამთავრა სწავლა ჰავაის უნივერსიტეტში და დატოვა ჰავაი ჰავრვარდის უნივერსიტეტში სასწავლებლად, სადაც მიიღო მაგისტრის ხარისხი ეკონომიკაში. ის და ენ დანემი 1964 წლის მარტში განქორწინდნენ. იმავე წელს, ობამა უფროსი დაბრუნდა კენიაში, სადაც მესამეჯერ დაქორწინდა და დაიწყო მუშაობა უფროს ეკონომიკურ ანალიტიკოსად კენიის ფინანსთა სამინისტროში. ობამა უმცროსი მან მხოლოდ ერთხელ, 1971 წელს, შობის დროს ინახულა. დაიღუპა 1982 წელს, ავტოკატასტროფაში, როცა უმცროსი ობამა 21 წლის იყო. ბავშვობაზე საუბრისას, ობამამ გაიხსენა: „მამაჩემი არ ჰგავდა ხალხს, ჩემ გვერდით რომ ტრიალებდა. ის იყო კუპრივით შავი, ხოლო დედაჩემი რძესავით თეთრი. ეს გონებაში ჩამიბეჭდდა“. ობამამ დაამატა, რომ ახალგაზრდობაში უჭირდა დაეძლია საზოგადოებრივი წარმოდგენები მულტიკულტურულ დედ-მამასთან დაკავშირებით.
1963 წელს, დანემი შეხვდა ლოლო სოეტოროს კვლავ ჰავაის უნივერსიტეტში; სოეტორო იყო ინდონეზიელი გეოგრაფი. წყვილი დაქორწინდა 1965 წლი 15 მარტს, მოლოკაიში. სოეოტორომ ორჯერ, ერთწლიანი ვადით გაახანგრძლივა თავისი ვიზა, ხოლო 1966 წელს ინდონეზიაში დაბრუნდა. მისი მეუღლე და გერი ინდონეზიაში თექვსმეტი თვის შემდეგ ჩავიდნენ, 1967 წელს. თავიდან ისინი ცხოვრობდნენ სამხერთ ჯაკარტას მენტენგ დალამის რაიონში, ხოლო 1970 წლიდან მოყოლებული მათი რეზიდენციის ადგილი ცენტრალური ჯაკარტის შეძლებული უბანი იყო.
განათლება
სამიდან ხუთ წლამდე ობამა სწავლობდა წმინდა ფრანსისკეს სკოლაში, ხოლო ექვსიდან ათ წლამდე სწავლობდა ადგილობრივ ინდონეზიურ სკოლებში: ჯერ, ორი წლის განმავლობაში წმინდა ფრანსისკეს სახელობის დაწყებით სკოლაში, ხოლო შემდეგ ადგილობრივ საჯარო დაწყებით სკოლაში. სახლში, ობამას დედა ინგლისურ ენაზე ასწავლიდა. ჯაკარტაში გატარებული ოთხი წლის ხარჯზე, ობამას თავისუფლად შეეძლო ინდონეზიურ ენაზე საუბარი. ინდონეზიაში ყოფნისას, ობამას მამინაცვალმა მას „ასწავლა, თუ როგორ იყო მოწყობილი სამყარო“.
1971 წელს, ობამა დაბრუნდა ჰონოლულუში და დაიწყო ცხოვრება ბებია-ბაბუასთან, მადელინ და სტენლი დანემებთან. ჰავაიში ის სწავლობდა პუნაჰოუს სკოლაში, რომელიც მან 1979 წელს დაამთავრა. ახალგაზრდობაში, ობამას ფსევდონიმი იყო „ბარი“ (Barry). 192–1975 წლებში, ობამა დედასთან და ნახევარდასთან ერთად ცხოვრობდა ჰავაიში. ამ პერიოდში, დედამისი სწავლობდა ანთროპოლოგიის ჰავაის უნივერსიტეტში. 1975 წელს ენ დანემი თავის ქალიშვილთან ერთად ინდონეზიაში დაბრუნდა, ობამამ კი ამჯობინა დარჩენილიყო ჰავაის კუნძულებზე, რათა სკოლაში სწავლა დაემთავრებინა. ენ დანემმა მომდევნო ოცი წელი ძირითადად ინდონეზიაში გაატარა. 1980 წელს ის მეორე მეუღლეს, ლოლოს გაეყარა და 1992 წელს მეცნიერებათა დოქტორის ხარისხი მიიღო. 1995 წელს კიბოთი გარდაიცვალა.
მოგვიანებით, ობამამ გაიხსენა ჰონოლულუში გატარებული წლები და დაწერა: „შესაძლებლობები, რომლებსაც ჰავაი მთავაზობდა, ანუ, კულუტურათა მრავალფეროვნება ურთიერთპატივისცემის ატმოსფეროში გახდა ჩემი მსოფლთმხედველობის მნიშვნელოვანი ნაწილი და ნიადაგი იმ ღირებულებებისთვის, რომლებიც მე მწამს“. ობამამ აგრეთვე დაწერა, რომ ახალგაზრდობაში იღებდა ალკოჰოლს, მარიხუანას და კოკაინს „რათა გაენდევნა გონებიდან კითხვები, თუ ვინ იყო“. ობამა ასევე იყო ჯგუფ „choom gang“-ის წევრი. ჯგუფში გაერთიანებულნი იყვნენ მეგობრები, რომლებიც ერთად ატარებდნენ დროს და ზოგჯერ მარიხუანას ეწეოდნენ.
ოჯახი და პირადი ცხოვრება
thumb|ობამა ოჯახთან ერთად თეთრი სახლის მწვანე ოთახში, 2009 2006 წელს მიცემულ ინტერვიუში, ობამამ აღნიშნა მისი ოჯახის მრავალფეროვნება: „ეს მინი გაეროს წააგვს“; „მე მყავს ნათესავები, რომლებიც ჰგვანან ბერნი მაქს და ნათესავები, რომლებიც ჰგვანან მარგარეტ ტეტჩერს. ობამას ჰყავს ნახევარდა, რომელთანაც ერთად ინდონეზიაში იზრდებოდა და შვიდი სიბლინგი კენიელი მამისგან, რომელთაგანაც ექვსია ცოცხალი. ობამას დედა გარდაიცვალა 1995 წელს, ხოლო ბებია, მადელინ დანემი ამ ქვეყნიდან წავიდა 2008 წლის 2 ნოემბერს, შვილიშვილის პრეზიდენტად არჩევამდე ორი დღით ადრე. ობამას ასევე ჰყავს ნათესავები ირლანდიაში, რომლებსაც ის 2011 წლის მაისში შეხვდა. თავის წიგნში, ობამა წერს, რომ დედამისის ოჯახს აქვს ნათესაობრივი კავშირები ინდიელ ამერიკელებთან და ჯეფერსონ დეივისთან, აშშ-ის სამოქალაქო ომის დროს კონფედერაციის პრეზიდენტთან. აღსანიშნავია, რომ ობამას და პრეზიდენტის თანამდებობაზე მის წინამორბედს, ჯორჯ უოკერ ბუშს და ყოფილ ვიცე-პრეზიდენტ დიკ ჩეინის საერთო წინაპრები ჰყავთ.
1989 წლის ივნისში, ობამამ გაიცნო მიშელ რობინსონი, როცა ბარაკი ჩიკაგოს იურიდიულ ფირმა „Sidley Austin“-ში მუშაობდა. მიშელ რობინსონი ფირმაში ობამას მრჩევლად დაინიშნა და მართალია, მასთან ერთად რაღაც ღონისძიებებს ესწრებოდა, თუმცა თავიდან უარს ამბობდა პაემანზე წასვლაზე. ობამასა და რობინსონის რომანი 1989 წლის ზაფხულის მიწურულს დაიწყო. 1991 წელს ისინი დაინიშნენ, ხოლო 1992 წლის 3 ოქტომბერს დაქორწინდნენ კიდეც. წყვილს პირველი შვილი მალია ენი 1998 წელს გაუჩნდა, ხოლო მეორე ქალიშვილი, ნატაშა („საშა“) 2001 წელს დაიბადა. გოგონები თავიდან ჩიკაგოს უნივერსიტეტის სკოლაში სწავლობდნენ, ხოლო ქვეყნის დედაქალაქში გადასვლის შემდეგ სწავლა განაგრძეს „სიდუელის მეგობრების სკოლაში“. ობამებს ჰყავთ ორი ძაღლი. პირველი, სახელად ბო, მათ საჩუქრად სენატორ ტედ კენედისგან მიიღეს, ხოლო მეორე, სანი, 2013 წელს მოიყვანეს.
2005 წელს, ბარაკის მიერ დაწერილი წიგნის გაყიდვების შემოსავლით, ოჯახმა შეიძინა 1,6 მილიონი აშშ დოლარის (2018 წლისთვის, 2,1 მილიონი დოლარის ეკვივალენტი) ღირებულების სახლი კენვუდის რაიონში, ქალაქ ჩიკაგოში. ობამას მიერ მიწის ნაკვეთის შეძენამ და ამ ნაკვეთის ნაწილის მისდამი მიყიდვა ტონი როცკოს ცოლის მიერ მედიის ყურადღების მიზეზი გახდა. როცკო, ობამას საარჩევნო კამპანიის შემომწირველი და მისი მეგობარი პოლიტიკური კორუფციის ბრალდებით გაასამართლეს, თუმცა, ამ ბრალდებებს ობამასთან საერთო არ ჰქონდათ.
2007 წლის დეკემბერში, „Money Magazine“-მა ობამას ქონება 1,3 მილიონ აშშ დოლარად შეაფასა (2018 წლისთვის, 1,6 მილიონის ეკვივალენტი). 2009 წლის საგადასახო ანგარიშში, ობამების ოჯახის შემოსავალმა შეადგინა 5,5 მილიონი აშშ დოლარი, რომლის დიდი ნაწილიც წყვილმა გამოიმუშავა 2007 და 2005 წლებში, წიგნების გაყიდვის გზით. 2010 წელს, ობამამ შემოსავლის სახით მიიღო 1,7 მილიონი დოლარი, რისი 14% არაკომერციულ ფონდებს შესწირა. 131,000 დოლარი ერგო „Fisher House Foundation“-ს, საქველმოქმედო ორგანიზაციას, რომელიც დაჭრილი ვეტერანების ოჯახებს ეხმარება დაიწყონ ცხოვრება ადგილებში, რომლებიც ახლოსაა ვეტერანების სამედიცინო ცენტრებთან. 2012 წლის ანგარიშის თანახმად, ობამას ქონება შეიძლება დაახლოებით 10 მილიონ დოლარად შეფასდეს.
2010 წლის დასაწყისში, მიშელ ობამამ განაცხადა, რომ მის მეუღლე ყოფილი მწეველი იყო.
2016 წლის 4 აგვისტოს, თავის 55-ე დაბადების დღეზე, ობამამ დაწერა ესე ჟურნალ „Glamour“-ში, სადაც აღწერა, თუ როგორ გახდა ფემინისტი ქალიშვილებისა და პრეზიდენტობის გავლენით.
რელიგიური შეხედულებები
ობამა პროტესტანტი ქრისტიანი; მისი რელიგიური შეხედულებები ჩამოყალიბდა ზრდასრულ ცხოვრებაში. თავის წიგნში მანდ დაწერა, რომ „არ იყო აღზრდილი რელიგიურ ოჯახში. ობამა აგრეთვე წერდა, რომ დედამისი, აღზრდილი არარელიგიური მშობლების მიერ და რელიგიისან შორს მყოფი, „ბევრ ასპექტში იყო სულიერად ყველაზე საღი ადამიანი, რომელსაც მე ოდესმე ვიცნობდი“. ენ დანემის ცოლად მოყვანისას, მამამისი, ობამას თქმით, „ნაღდი ათეისტი“ იყო, ხოლო მისი მამინაცვალი აღწერა როგორც „კაცი, რომელიც რელიგიას უსარგებლოდ მიიჩნევდა“. ობამა წერდა, რომ ახალგაზრდობაში, მოსახლეობის ინტერესების დაცვისას, შავკანიანთა ეკლესიებთან ჰქონდა შეხება და გააცნობიერა, რომ „აფრო-ამერიკული რელიგიური ტრადიციების ძალა სტიმულირებდა სოციალურ ცვლილებებს“.
1987 წლის ოქტომბერში, ობამამ გაიცნო ქრისტეს გაერთიანებული სამების ეკლესიის მღვდელს ჯერემია რაიტს და გახდა ეკლესიის მრევლის წევრი 1992 წელს. ობამას პირველი საპრეზიდენტო კამპანიის დროს, 2008 წლის მაისში, ობამამ დატოვა ზემოთხსენებული ეკლესიის მრევლი მას შემდეგ, რაც რაიტის ზოგიერთი განცხადება კრიტიკის მიზეზი გახდა. აშშ-ის დედაქალაქში, ვაშინგტონში გადასვლის შემდეგ ობამათა ოჯახი დადიოდა სხვადასხვა პროტესტანტულ ეკლესიებში, თუმცა ოჯახის არც ერთი წევრი ეკლესიაში რეგულარულად არ დადიოდა.
ილინოისის შტატის სენატორი (1997–2004)
ობამა კიდევ ერთი ვადით აირჩიეს სენატში 1998 და 2002 წლებში. 2000 წელს, იგი მონაწილეობას იღებდა დემოკრატთა პრაიმერში ილინოისის პირველი საარჩევნო ოლქის კონგრესში წარმოდგენის უფლებისთვის, მაგრამ, დამარცხდა მოქმედ კონგრესმენ ბობი რაშთან.
2003 წლის იანვარში, ობამა გახდა ილინოისის სენატის ჯანდაცვის და სოციალური სერვისების კომიტეტის თავმჯდომარე მას შემდეგ, რაც ათწლიანი უმცირესობის შემდეგ, დემოკრატებმა საკანონმდებლო ორგანოში უმრავლესობა მოიპოვეს. მისი და ორივე პარტიის მხარდაჭერით, მიიღეს კანონები, რომლის თანახმადაც პოლიციელებს უნდა ჩაეწერათ რასობრივი კუთვნილება მძღოლებისა, რომლებსაც დააკავებდნენ. ილინოისი აგრეთვე გახდა პირველი შტატი, რომელმაც მოითხოვა პოლიციისგან, გადაეღო ვიდეოები სახლებში იმ შეჭრისა, რომლებსაც შეიძლებოდა ეჭვმიტანილის მკვლელობა მოჰყოლოდა. აშშ-ის სენატში ასარჩევად 2004 წლის არჩევნების დროს, პოლიციის წარმომადგენლებმა შეაქეს ობამა მისი მუშაობისვის საპოლიციო ორგანიზაციებთან სიკვდილით დასჯის რეფორმაციის საქმეში. ობამა გადადგა შტატის სენატორის პოსტიდან 2004 წელს, აშშ-ის სენატში არჩევის შემდეგ.
არჩევნები აშშ-ის სენატში (2004)
2002 წლის მაისში, ობამას დაკვეთით ჩატარდა გამოკითხვა იმის გასაგებად, თუ როგორ მიიღებდა საზოგადოება მის კანდიდატურას 2004 წლის არჩევნებზე აშშ-ის სენატში. ობამამ შექმნა კამპანიის კომიტეტი, დაიწყო თანხების მოგროვება და 2002 წლის აგვისტოსთვის დაიქირავა პოლიტიკური კონსულტანტი დეივიდ აქსელროდი, ხოლო 2003 წელს იანვარში ფორმალურად გამოაცხადა თავისი კანდიდატურის შესახებ.
ობამა თავიდანვე ეწინააღმდეგებოდა ჯორჯ უოკერ ბუშის ადმინისტრაციის შეჭრას ერაყში 2003 წელს. 2002 წლის 2 ოქტომბერს, როდესაც კონგრესმა ნება მისცა ბუშს, ერაყის წინააღმდეგ ომი წამოეწყო, ობამა სიტყვით გამოვიდა ჩიკაგოში ანტი-საომარ ყრილობაზე და ომის წინააღმდეგ საკუთარი პოზიცია დააფიქსირა. 2003 წლის მარტში, მან კვლავ მიიღო მონაწილეობა ანტი-საომარ ყრილობაზე და უთხრა შეკრებილ საზოგადოებას, რომ ომის შესაჩერებლად „ჯერ კიდევ არ იყო გვიანი“.
მოქმედმა სენატორმა, რესპუბლიკელმა პიტერ ფიცჯერალდმა და პოსტზე მისმა წინამორბედმა, კეროლ მოსლი ბრაუნმა გადაწყვიტეს არჩევნებში მონაწილეობა არ მიეღოთ, რის გამოც რესპუბლიკელთა და დემოკრატთა პრაიმერში მთლიანობაში 15 კანდიდატი იყრიდა კენჭს. 2004 წლის მარტში, ობამამ მოულოდნელად გაიმარჯვა, რის გამოც დაიწყო საუბარი მასზე, როგორც დემოკრატიული პარტიის ამომავალ ვარვსკვლავზე და შესაძლო მომავალ პრეზიდენტობაზე. მეორედ გამოიცა მისი წიგნი „ოცნებები მამაჩემისგან“. 2004 წლის ივლისში, ობამა სიტყვით გამოვიდა 2004 წლის დემოკრატთა ნაციონალურ კონვენციაზე, რაც 9,1 მილიონმა ადამიანმა იხილა. ობამას გამოსვლას დადებითი გამოხმაურება მოჰყვა დემოკრატიულ პარტიაში.
ობამას ოპონენტი უშუალოდ სენატის არჩევნებში რესპუბლიკელი ჯეკ რაიანი უნდა ყოფილიყო, თუმცა იგი არჩევნებს საკუთარი ნებით 2004 წლის ივნისში გამოეთიშა. ექვსი კვირის შემდეგ, დიპლომატმა ალან ქეისმა რაიანი ჩაანაცვლა. 2004 წლის ნოემბრის არჩევნებში, ობამამ ხმათა 70 პროცენტით გაიმარჯვა.
აშშ-ის სენატორი ილინოისიდან (2005–2008)
სენატორ ობამას ინაუგურაცია შედგა 2005 წლის 3 იანვარს. ის გახდა სენატის ერთადერთი წევრი, რომელიც შედიოდა „კონგრესის შავკანიანთა კონფერენციაში“. 2005–2007 წლებში ობამას ხმისმიცემის ანალიზზე დაყრდნობით, ჟურნალ „CQ Weekly“-მ დაახასიათა ის, როგორც „ერთგული დემოკრატი“. 2008 წლის 13 ნოემბერს, ობამამ განაცხადა, რომ გადადგებოდა სენატორის პოსტიდან იმავე წლის 16 ნოემბერს, რათა მეტი დრო დაეთმო ხელისუფლების გადაცემის პროცესისთვის.
2018 წელს, გამოქვეყნდა ობამას ფოტო „ისლამის ერის“ ლიდერთან, სკანდალებით მოცულ ლუის ფარაკჰანთან, რომელიც 2005 წელს, ობამას სენატორობის დროს გადაიღეს. 2008 წლის არჩევნებში, ფარაკჰანმა მხარი ობამას დაუჭირა.
საკანონმდებლო ინიციატივები
ობამა იყო თანაავტორი კანონპროექტისა, რომელიც მიზნად ისახავდა, მოეთხოვა ბირთვული ობიექტების მფლობელებისგან, შეეტყობინებინათ ადგილობრივი ხელისუფლება რადიოაქტიური გაჟონვების შესახებ. კანონპროექტი ვერ „გავიდა“ საბოლოო ხმისმიცემაზე კომიტეტში მიღებული მნიშვნელოვანი ცვლილებების მიუხედავად. ობამამ მხარი დაუჭირა „კოლექტიურ მოქმედებათა სამართლიანობის აქტს (2005)“ და „FISA-ს ცვლილებების აქტს (2008)“.
2006 წლის დეკემბერში, პრეზიდენტმა ბუშმა ხელი მოაწერა „კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის დახმარების, უსაფრთხოების და დემოკრატიის განვითარების აქტს“, რის შედეგადაც ძალაში შევიდა პირველი ფედერალური კანონი, რომლის ავტორიც ობამა იყო. 2007 წლის იანვარში, ობამამ და სენატორმა ფაინგოლდმა შეიტანეს ცვლილებები „პატიოსანი ხელმძღვანელობის და ღია მთავრობის აქტში“ კორპორატიულ თვითმფრინავებთან დაკავშირებით. აქტი ძალაში შევიდა 2007 წლის სექტემბერში. ობამა აგრეთვე წარმოადგინა რამდენიმე კანონპროექტი, რომელიც ძალაში ვერ შევიდა. მათ შორის იყო „ერაყის ომის დე-ესკალაციის აქტი (2007)“.
2007 წელს, ობამა იყო „თავდაცვის ავტორიზაციის აქტში“ შეტანილი ცვლილებების, რომელსაც სენატის სრულმა შემადგენლობამ მხარი 2008 წლის გაზაფხულზე დაუჭირა. ობამამ აგრეთვე მხარი დაუჭირა „ირანის წინააღმდეგ სანქციების შემოღების აქტს“, რომელიც ითვალისწინებდა შტატების საპენსიო ფონდის აქტივების გამოტანას ირანის ნავთობისა და გაზის ინდუსტრიისგან. აქტი ძალაში არ შესულა, მაგრამ მოგვიანებით ის ჩართეს „ირანის წინააღმდეგ ყოვლისმომცველი სანქციების, პასუხისმგებლობის და დეინვესტიციის აქტში (2010)“ და იყო თანაავტორი კანონპროექტისა, რომელიც მიზნად ისახავდა ბირთვული ტერორიზმის რისკების შემცირებას. ობამა აგრეთვე იყო „შტატების ბავშვთა ჯანმრთელობის დაზღვევის პროგრამის“ ცვლილებების თანაავტორი, რომლის თანახმადაც ბრძოლაში დაჭრილი ჯარისკაცებზე მზრუნველი ოჯახის წევრები სამუშაო ადგილის ერთწლიან დაცვას მიიღებდნენ.
2008
2007 წლის 10 თებერვალს, ილინოისის შტატში, ქალაქ სპრინგფილდში, ძველი კაპიტოლიუმის შენობის წინ ობამამ გამოაცხადა, რომ მონაწილეობას მიიღებდა 2008 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში. ობამას მიერ ამ ადგილის შერჩევამ განაპირობა, რომ საზოგადოების ნაწილმა ამაში სიმბოლური მნიშვნელობა დაინახა, რადგანაც ზუსტად აქ, 1858 წელს, ისტორიული სიტყვით, „სახლი გაყოფილია“ გამოვიდა აშშ-ის მე-16 პრეზიდენტი აბრაჰამ ლინკოლნი. ობამამ ყურადღება გაამახვილა ერაყის ომის სწრაფ დამთავრებაზე, ენერგეტიკული დამოუკიდებლობის გაზრდაზე და ჯანდაცვის სისტემის რეფორმაციაზე. ობამას კამპანია აგრეთვე დიდ ყურადრებას უთმობდა იმედსა და ცვლილებებს.
დემოკრატიული პარტიის პრაიმერში რამდენიმე კანდიდატმა მიიღო მონაწილეობა, თუმცა მალევე, მხოლოდ ორი, ბარაკ ობამა და ჰილარი კლინტონი დარჩნენ. ობამამ კლინტონს, სხვადასხვა ფატორების გავლენით, აჯობა და მოაგროვა დელეგატთა საკმარისი რაოდენობა პარტიის კანდიდატად გახდომისთვის. 2008 წლის 7 ივნისს, კლინტონმა დაასრულა თავისი კამპანია და ობამას დაუჭირა მხარი.
23 აგვისტოს, ობამამ გამოაცხადა, რომ მასთან ერთად ვიცე-პრეზიდენტობაზე კენჭს იყრიდა სენატორი დელავერის შტატიდან, ჯო ბაიდენი. ბაიდენის გარდა, ვიცე-პრეზიდენტობის კანდიდატებად განიხილებოდნენ ინდიანას ყოფილი გუბერნატორი და სენატორი ევან ბეი და ვირჯინიას გუბერნატორი ტიმ კეინი. კოლორადოში, ქალაქ დენვერში ჩატარებულ კონვენციაზე, ჰილარი კლინტონმა კიდევ ერთხელ აღნიშნა, რომ ობამას უჭერდა მხარს და მოუწოდა თავის მხარდამჭერებს, ხმა მისთვის მიეცათ. ობამას მხარდასაჭერი სიტყვით გამოვიდა ყოფილი პრეზიდენტი ბილ კლინტონიც. თავად ობამა სიტყვით გამოვიდა არა კონვენციის ჩატარების ადგილას, არამედ ინვესქოს მინდვრებში, სადაც დაახლოებით 84,000 ადამიანი იმყოფებოდა. ობამას გამოსვლა მთელი მსოფლიოს მასშტაბით დაახლოებით 38-მა მილიონმა ადამიანმა იხილა.
პრაიმერის და შემდეგ უკვე ნოემბრის არჩევნების პროცესში, ობამას კამპანიამ რამდენიმე რეკორდი დაამყარა თანხის მოგროვებაში. კერძოდ, პატარა დონაციების რიცხვშიც. 2008 წლის 19 ივნისს, ობამა გახდა პირველი კანდიდატი მნიშვნელოვანი პოლიტიკური პარტიიდან, რომელმაც უარი თქვა კამპანიის საზოგადოებრივ დაფინანსებაზე.
რესპუბლიკელთა კანდიდატი იყო ჯონ მაკ-კეინი, ხოლო ვიცე-პრეზიდენტობაზე კენჭს იყრიდა ალასკის გუბერნატორი სარა პეილინი. მაკ-კეინმა და ობამამ 2008 წლის სექტემბერ-ოქტომბერში სამ საპრეზიდენტო დებატში მიიღეს მონაწილეობა. 4 ნოემბერს, არჩევნების დღეს, ობამამ მოიპოვა 365 ხმოსნის ხმა, ხოლო მაკ-კეინმა — 173. არჩევნებზე მისული ამომრჩევლიდან 52,9 პროცენტმა მხარი დაუჭირა ობამას, ხოლო 45,7 პროცენტმა მაკ-კეინი ამჯობინა. ობამა გახდა პირველი აფრო-ამერიკელი, რომელიც აშშ-ის პრეზიდენტად აირჩიეს. გამარჯვების შემდეგ, ობამა სიტყვით გამოვიდა ჩიკაგოში, გრანტ პარკში.
2012
2011 წლის 4 აპრილს, ობამამ თავის ვებ-საიტზე განათავსა ვიდეო „It Begins with Us“ სადაც განაცხადა, რომ მონაწილეობას მიიღებდა 2012 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში. როგორც მოქმედმა პრეზიდენტმა, მან ადვილად მოიგო დემოკრატიული პარტიის პრაიმერი, რომელშიც მას კონკურენტიც კი არ ჰყოლია. 2012 წლის 3 აპრილს, ობამას უკვე ჰყავდა კონვენციის 2778 დელეგატი — საკმარისი პარტიის კანდიდატად გახდომისთვის.
დემოკრატიული პარტიის ნაციონალურ კონვენციაზე, ქალაქ შარლოტში, ჩრდილოეთ კაროლინას შტატში, ობამა და ჯო ბაიდენი პარტიამ და ყოფილმა პრეზიდენტმა ბილ კლინტონმა წარადგინეს პრეზიდენტობის და ვიცე-პრეზიდენტობის კანდიდატებად. მათი ოპონენტები რესპუბლიკელთა რიგებიდან იყვნენ მასაჩუსეტსის ყოფილი გუბერნატორი მიტ რომნი და უისკონსინის პირველი საარჩევნო ოლქის წარმომადგენელი კონგრესში პოლ დეივის რაიანი.
2012 წლის 6 ნოემბერს, ობამამ მიიღო ხმოსანთა 332 ხმა, მეტი საჭირო 270-ზე. არჩევნებზე მისული ამომრჩევლის 51,1 პროცენტმა მხარი ობამას დაუჭირა. ფრანკლინ დელანო რუზველტის შემდეგ, ობამა გახდა პირველი დემოკრატი პრეზიდენტი, რომელმაც ამომრჩეველთა ხმების უმრავლესობა ორჯერ მიიღო. გამარჯვების შემდეგ, მან მიმართა მხარდაჭერებს: „დღეს თქვენ ხმა მიეცით მოქმედებას, არა პოლიტიკას. აგვირჩიეთ, რომ ყურადღება გავამახვილოთ თქვენს სამუშაოზე, არა ჩვენსაზე. მომავალ კვირებსა და თვეებში, ველი მუშაობის დაწყებას ორივე პარტიის ლიდერებთან“.
პირველი 100 დღე
ბარაკ ობამას, როგორც აშშ-ის 44-ე პრეზიდენტის ინაუგურაცია შედგა 2009 წლის 20 იანვარს. თანამდებობაზე ყოფნის პირველივე დღეებში, ობამამ გამოსცა აღმასრულებელი ბრძანება და საპრეზიდენტო მემორანდუმი, სადაც დაავალა აშშ-ის სამხედრო ძალებს მოემზადებინათ ერაყიდან ამერიკული ჯარის გამოსვლის გეგმები. მან აგრეთვე ბრძანა გუანტანამოს ციხის დახურვა, თუმცა, ეს ვერ მოხდა გამომდინარე იქიდან, რომ კონგრესმა ამის შესასრულებლად თანხა არ გამოყო  და დაბლოკა გუანტანამოს ნებისმიერი პატიმრის სხვა ციხეში გადაყვანა. ობამამ აგრეთვე შეამცირა საპრეზიდენტო დოკუმენტების გასაიდუმლოების შემთხვევები და გააუქმა ჯორჯ უოკერ ბუშის მიერ აღდგენილი „მეხიკო სიტის პოლიტიკა“ (რომელიც ჯერ კიდევ რონალდ რეიგანმა შემოიღო), რომლის თანახმადაც ფედერალური ბიუჯეტი არ დაეხმარებოდა საერთაშორისო ორგანიზაციებს, რომელთა მოღვაწეობის ნუსხაშიც აბორტის ჩატარება ან მასთან დაკავშირებული რჩევების გაცემა შედიოდა.
შიდა პოლიტიკა
პირველი კანონპროექტი, რომელსაც ობამამ ხელი მოაწერა, იყო ლილი ლედბეტერის სამართლიანი ანაზღაურების აქტი, რომელიც ხსნიდა გარკვეულ შეზღუდვებს თანაბარ ანაზღაურებთან დაკავშირებული სარჩელებისთვის. ხუთი დღის შემდეგ, მან ხელი მოაწერა შტატთა ბავშვების ჯანმრთელობის დაზღვევის პროგრამის რეავტორიზაციას, რის შედეგადაც კიდევ 4 მილიონი ბავშვი, რომელსაც იქამდე დაზღვევა არ ჰქონდა, დაზღვეული გახდა. 2009 წლის მარტში, ობამამ გააუქმა ბუშის ადმინისტრაციის დროინდელი წესი, რომელიც ზღუდავდა ემბრიონული ღეროვანი უჯრედების კვლევას.
პრეზიდენტობის პირველი ორი წლის განმავლობაში, ობამამ ორი ქალი დანიშნა აშშ-ის უზენაეს სასამართლოში. პირველი იყო სონია სოტომაიორი, რომელმაც მოსამართლე დეივიდ სოუტერი ჩაანაცვლა; სენატმა მისი კანდიდატურა 2009 წლის 6 აგვისტოს დაამტკიცა. სოტომაიორი გახდა უზენაესი სასამართლოს პირველი ესპანური წარმოშობის მქონე მოსამართლე. 2010 წლის 5 აგვისტოს, სენატმა მოსამართლედ დაამტკიცა ელენა კაგანი, რომელიც ჯონ პოლ სტივენსის მემკვიდრე გახდა. შედეგად, პირველად აშშ-ის ისტორიაში, უზენაეს სასამართლოში 3 ქალი მოსამართლე მსახურობდა.
2010 წლის 30 მარტს, ობამამ ხელი მოაწერა კანონს ჯანდაცვისა და განათლების შესახებ, რომელმაც დაასრულა ფედერალური მთავრობის მიერ კერძო ბანკეი~ბის სუბსიდირება, გაზარდა პელის გრანტით გათვალისწინებული თანხა და შეიტანა ცვლილებები პაციენტთა დაცვისა და ხელმისაწვდომი ჯანდაცვის აქტში.
2010 წლის აპრილში, ობამამ გამოაცხადა, რომ გეგმავდა ცვლილებებს ეროვნული კოსმოსური სააგენტოს საქმიანობაშიც. კერძოდ, მთვარეზე კიდევ ერთი მისიის გაშვების მაგივრად, ობამამ დაავალა სააგენტოს, ემუშავა რაკეტების ახალი ტიპის შექმნაზე, დაეწყო მარსზე გასაფრენად მზადება და ყურადღება გაემახვილებინა მიმდინარე მისიებზე საერთაშორისო კოსმოსურ სადგურზე.
2011 წელს, კონგრესის ორივე პალატის წინაშე გამოსვლისას, ობამამ ფოკუსირება მოახდინა განათლებასა და ონივაციებზე. მან ხაზი გაუსვა ინოვაციური ეკონომიკის მნიშვნელობას, რომელსაც, მისი აზრით, აშშ გლობალურ დონეზე უფრო კონკურენტუნარიანი უნდა გაეხადა. ობამამ აგრეთვე განაცხადა, რომ ხუთი წლის განმავლობაში, აღარ გაიზრდებოდა შიდა ხარჯები, გაუქმდებოდა საგადასახადო ტვირთის შემსუბუქება ნავთობ-კომპანიებზე და ყველაზე მდიდარი ამერიკელებისთვის. ობამამ აგრეთვე ისაუბრა ჯანდაცვის მომსახურებებზე ფასის დაწევაზე. მან ასევე დადო პირობა, რომ 2015 წლისთვის აშშ-ში 1 მილიონი ელექტრომობილი იქნებოდა, რომელთა 80 პროცენტიც „სუფთა“ ელექტროენერგიით მომარაგდებოდა.
ლგბტ საზოგადოების უფლებები
2009 წლის 8 ოქტომბერს, ობამამ ხელი მოაწერა მეტიუ შეპარდის და ჯეიმზ ბიორდის ზიზღის ნიადაგზე ჩადენილი დანაშაულების პრევენციის აქტს, რომელმაც გააფართოვა 1969 წელს მიღებული აშშ-ის ფედერალური კანონი ზიზღის ნიადაგზე ჩადენილ დანაშაულებთან დაკავშირებით და ნიადაგთა ნუსხაში შეიყვანა სქესი, სექსუალური ორიენტაცია, გენდერული იდენტობა ან ინვალიდობა.
2009 წლის 30 ოქტომბერს, ობამამ მოხსნა აკრძალვა, რომლის თანახმადაც აივ-ინფექციით დაავადებულებს ეკრძალებოდათ აშშ-ში მოგზაურობა.
1996 წელს, ილინოისის სენატში მისთვის პირველი არჩევნების დროს, ობამამ განაცხადა, რომ ემხრობოდა ერთსქესიანთა ქორწინების ლეგალიზაციას. 2004 წელს, უკვე აშშ-ის სენატში კენჭის ყრისას, ობამამ განაცხადა, რომ მართებულად მიაჩნდა სამოქალაქო კავშირები და შიდა პარტნიორობა, მაგრამ არა ქორწინება. 2008 წელს, უკვე საპრეზიდენტო კამპანიის დროს, ობამამ განაცხადა: „მჯერა, რომ ქორწინება კაცსა და ქალს შორის არის. ერთსქესიანთა ქორწინებას მხარს არ ვუჭერ“. 2012 წლის 9 მაისს, უკვე მეორე საპრეზიდენტო კამპანიის დროს, ობამამ განაცხადა, რომ მისი შეხედულებები შეიცვალა და ის უკვე მხარს უჭერდა ერთსქესიანთა ქორწინებას. ამგვარად, ობამა გახდა აშშ-ის პირველი მოქმედი პრეზიდენტი, რომელიც ერთსქესიანთა ქორწინებას ემხრობოდა.
მისი მეორე ინაუგურაციის დროს, ობამა გახდა პირველი მოქმედი პრეზიდენტი, რომელმაც ლგბტ ამერიკელების თანასწორობა ახსენა: „ჩვენი გზა ვერ იქნება სრული მანამ, სანამ ჩვენ ჰომოსექსუალ ძმებს და დებს კანონი ყველა სხვის მსგავსად არ ექცევა — თუ ჩვენ მართლაც თანასწორნი ვართ შექმნილი, მაშინ სიყვარული, რომელიც სხვის მიმართ გვაქვს, ასევე თანასწორი უნდა იყოს“. ეს იყო პირველი შემთხვევა, როდესაც პრეზიდენტმა საინაუგურაციო მიმართვაში სიტყვა „ჰომოსექსუალი“ ან ჰომოსექსუალთა უფლებები მოიხსენია.
2013 წელს, ობამას ადმინისტრაციამ მოუწოდა აშშ-ის უზენაეს სასამართლოს, სხვადასხვა საქმეებში ერთსექსიანი წყვილების სასარგებლოდ მიეღო გადაწყვეტილება (ჰოლინგსუორტი პერის წინააღმდეგ და აშშ უინძორის წინააღმდეგ ). 2015 წელს, მას შემდეგ რაც უზენაესმა სასამართლომ მიიღო გადაწყვეტილება, რომ ერთსქესიანთა ქორწინება ფუნდამენტური უფლება იყო (ობერგფელი ჰოდჯის წინააღმდეგ), ობამამ განაცხადა: „ეს გადაწყვეტილება მხოლოდ აძლიერებს რწმენას, რომელიც მილიონობით ამერიკელს აქვს გულში: როდესაც ყველა ამერიკელს თანასწორად ექცევიან, ყველა ჩვენთაგანი უფრო თავისუფალია“.
2015 წლის 30 ივლისს, თეთრმა სახლმა შეცვალა პოლიტიკა შიდსთან მიმართებაში. კერძოდ, დაავადება ოფიციალურ დონეზე მიება ჯანდაცვას.
თეთრი სახლის მრჩეველთა ჯგუფები
2009 წლის 11 მარტს, ობამამ შექმნა თეთრი სახლის საბჭო ქალთა და გოგონათა საკითხებში. საბჭო შეიქმნა აღმასრულებელი ბრძანება 13506-ით. საბჭოს თავმჯდომარედ დაინიშნა ობამას უფროსი მრჩეველი ვალერი ჯარეტი. ობამას ინიციატივით, შეიქმნა თეთრი სახლის ოპერატიული ჯგუფი, რომელიც მიზნად ისახავდა მოსწავლეთა და სტუდენტების დაცვას სექსუალური შევიწროებისგან. შესაბამის მემორანდუმს ობამამ ხელი 2014 წლის 22 იანვარს მოაწერა. ჯგუფის თანათავმჯდომარეები იყვნენ ვიცე-პრეზიდენტი ჯო ბაიდენი და კვლავ ვალერი ჯარეტი. ჯგუფის შექმნის იდეა მოდიოდა ქალთა და გოგონათა საკითხების თეთრი სახლის საბჭოსგან და ვიცე-პრეზიდენტის ადმინისტრაციისგან.
ეკონომიკური პოლიტიკა
2009 წლის 17 თებერვალს, ობამამ ხელი მოაწერა ამერიკის აღორძინებისა და რეინვესტირების აქტს, 787 მილიარდი დოლარის მოცულობის ეკონომიკური სტიმულირების კანონპროექტს, რომლის მიზანიც იყო აშშ-ის ეკონომოკის აღორძინება მსოფლიო რეცესიის შემდეგ. კანონპროექტით გათვალისწინებული იყო ფედერალური ხარჯების ზრდა ჯანდაცვაზე, ინფრასტრუქტურაზე, განათლებაზე, სხვადასხვა საგადასახადო შემცირებაზე, შემაგულიანებელ ნაბიჯებზე და კონკრეტული პირების პირდაპირ დახმარებაზე.
მარტში, ობამას ფინანსთა მინისტრმა, ტიმოთი გეითნერმა გადადგა სხვა ნაბიჯები ფინანსურ კრიზისთან გასამკლავებლად.
ობამა ჩაერია აუტოინდუსტრიის პრობლემებში და 2009 წლის მარტში, გაუხანგრძლივა სესხები „General Motors“-ს და „Chrysler“-ს. მომავალი თვეების განმავლობაში, თეთრმა სახლმა დაადგინა პირობები ორივე ფირმის ბანკროტად გამოცხადებისთვის. ადმინისტრაცია ჩაერია „Chrysler“-ის მიყიდვაში „Fiat“-სთვის და „General Motors“-ის რეორგანიზაციაში, რის სედეგადაც აშშ-ის მთავრობამ ფირმის აქციების 60% მიიღო, ხოლო კანადის მთავრობამ — 12%. 2009 წლის ივნისში, ობამა უკმაყოფილო იყო ეკონომიკური აღორძინების სიჩქარით და მოუწოდა მინისტრთა კაბინეტს, ზრდისთვის და ინვესტიციების გაზრდისთვის აუცილებელი ზომები მიეღო. მან ასევე ხელი მოაწერა მანქანებზე ფასდაკლების სისტემის კანონს, რომელმაც დროებითი პოზიტიური გავლენა იქონია ეკონომიკაზე.
ობამასა და ბუშის ადმინისტრაციებმა, ფინანსთა სამინისტროს და ფედერალური რეზერვის სესხების გარანტიებიეს ხარჯზე, მოახდინეს ხარჯვის ავტორიზაცია. ეს გარანტიები მოიცავდნენ დაახლოებით 11,5 ტრილიონ ამერიკულ დოლარს, თუმცა, 2009 წლის ნოემბერში მხოლოდ 3 ტრილიონი იყო დახარჯული. ობამასა და კონგრესის საბიუჯეტო სამსახურის მონაცემებით, 2010 წლის ფისკალური წლის საბიუჯეტო დეფიციტი იქნებოდა 1,5 ტრილიონი დოლარი, ანუ მთლიანი შიდა პროდუქტის (მშპ) 10,6 პროცენტს. 2009 წელს, დეფიციტი შეადგენდა 1,4 ტრილიონ დოლარს, ანუ მთლიანი შიდა პროდუქტის (მშპ) 9,9 პროცენტს. 2011 წლისთვის, ადმინისტრაციის პროგნოზებით, დეფიციტი შემცირდებოდა 1,34 ტრილიონ დოლარამდე, ხოლო ათწლიანი დეფიციტი მთლიანობაში იქნებოდა 8,53 ტრილიონი დოლარი, ანუ მშპ-ის 90%. 2014 წლის თებერვალში, გაიზარდა აშშ-ის ეროვნული ვალის ლიმიტი 17,2 ტრილიონ ამერიკულ დოლარამდე. 2011 წლის 2 აგვისტოს, კონგრესში ხანგრძლივი კამათს შემდეგ, ობამამ ხელი მოაწერა ორივე პარტიის მიერ მხარდაჭერილ კანონს ბიუჯეტის კონტროლის შესახებ. კანონმა დააწესა შეზღუდვები დისკრეციონალურ ხარჯვაზე 2021 წლამდე, დააწესა პროცედურა ვალის ლიმიტის გაზრდის შესახებ, შექმნა კონგრესის ორივე პალატის არჩევითი კომიტეტი დეფიციტის შემცირებაზე. კანონპროექტის მიღების შედეგად, ამერიკის მთავრობამ მოახერხა, არ გამოეცხადებინა დეფოლტი თავის მოვალეობებზე.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 4 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1961 კატეგორია:აშშ-ის პრეზიდენტები კატეგორია:აშშ-ის სენატორები კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები მშვიდობის განმტკიცებაში
დენდრარიუმი
დენდრარიუმი, დენდროლოგიური ბაღი (dendron „ხე“), არბორეტუმი ( arbor „ხე“) — ღია გრუნტზე გაშენებული ხემცენარეების კოლექციები.
დენდრარიუმი შეიძლება დამოუკიდებელი იყოს ან ბოტანიკური ბაღის შემადგენლობაში შედიოდეს. მცენარეებს აშენებენ სისტემატური, გეოგრაფიული, ეკოლოგიური, დეკორატიული და სხვა ნიშნების მიხედვით. დენდრარიუმს აქვს სამეცნიერო-სასწავლო, კულტსაგანმანათლებლო ან საცდელ-საწარმოო მნიშვნელობა. დენდრარიუმში წარმოდგენილია მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნის ხემცენარეთა სიმდიდრე და მრავალფეროვნება, ტარდება სამეცნიერო მუშაობა ინტროდუქციაში, აკლიმატიზაციასა და სელექციაში. დენდრარიუმები ავრცელებენ ძვირფასი და იშვიათი ხემცენარეების სარგავ მასალას, თესლსა და კალამს.
სოხუმის, ბათუმისა და თბილისის ბოტანიკურ ბაღებში თავმოყრილია მერქნიანი ჯიშების მდიდარი კოლექციები. დენდრარიუმის ტიპური მაგალითია „თბილისის ზღვის“ სანაპირო ზოლში გაშენებული თბილისის დენდროლოგიური პარკი (დაარსდა 1956 წელს) და შავი ზღვის სანაპიროზე შეკვეთილის დენდროლოგიური პარკი (ბ. ივანიშვილის კერძო საკუთრებაში, გაიხსნა 2020 წელს).
ლიტერატურა
კატეგორია:ბოტანიკური ბაღები
Formica emeryi
Formica emeryi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Formica-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
პანგლაო (ბოჰოლი)
პანგლაო (ოფიციალურად პანგლაოს მუნიციპალიტეტი; Munisipalidad sa Panglao; Bayan ng Panglao) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი ბოჰოლის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 39 839 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 10 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ბოჰოლის პროვინციის მუნიციპალიტეტები
410
თარიღი უცნობია
*
შაქრო გომელაური
მონაწილეობდა ავლაბრის მუშათა თეატრის სპექტაკლებში. 1910 წლიდან ვალერიან გუნიამ მიიწვია თბილისის პოფესიულ დასში. 1910-1916 მუშაობდა თბილსის თეატრში. 1916-1918 წლებში ქუთაისის თეატრში, 1922-1924 წლებში ბათუმის თეატრში. 1928 წლიდან იყო თბილისის კოტე მარჯანიშვილის მიერ დაარსებული თეატრის მსახიობი. შესრულებული აქვს მრავალი როლი, მათ შორის: ერეკლე, ვილჰელმ კილმანი, პეპია, იაგო, კომისარი. გადაღებულია ფილმებში: „მე ვიტყვი სიმართლეს“, „მამლუქი“. მისი ხელმძღვანელობით მეორე მსოფლიო ომის დროს ჰოსპიტლებსა და ფრონტის ხაზზე 300–ზე მეტი კონცერტი გამართა მსახიობთა ბრიგადამ. მიღებული აქვს სახელმწიფო ჯილდოები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 17 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1890 კატეგორია:გარდაცვლილი 10 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1964 კატეგორია:ქართველი მსახიობები
ივონ კრეიგი
ივონ კრეიგი (Yvonne Joyce Craig დ. 16 მაისი, 1937, ტეილორვილი, ილინოისი, აშშ – გ. 17 აგვისტო, 2015, კალიფორნია, აშშ) — ამერიკელი მსახიობი და ბალერინა, რომელიც ცნობილი გახდა ბარბარა გორდონის (ბეტმენის მეგობარი გოგოს) როლით 1960-იანი წლების სატელევიზიო სერიალში ბეტმენი. მის კარიერაში სხვა გამორჩეული როლებია: დოროთი ჯონსონი 1963 წლის ფილმში It Happened at the World's Fair, აზალეა ტატუმი 1964 წლის ფილმში Kissin' Cousins და ორიონ მარტას როლი Star Trek-ის ეპიზოდში "Whom Gods Destroy" (1969).
Huffington Post-მა მას "ქალი სუპერგმირების პიონერი" უწოდა ტელევიზიაში.
ადრეული წლები
ივონ კრეიგი დაიბადა ტეილორვილში, ილინოისი და გაიზარდა კოლუმბუსში, ოჰაიო. 1951 წელს მისი ოჯახი საცხოვრებლად გადავიდა Oak Cliff-ის უბანში დალასში, ტეხასი, სადაც სწავლობდა W. H. Adamson High School-სა და შემდეგ Sunset High School-ში, რომელიც მან ვერ დაამთავრა „ერთი PE კრედიტის“ არარსებობის გამო.
კარიერა
ბალერინასა და ინსტრუქტორის, ალექსანდრა დანილოვას მიერ აღმოჩენის შემდეგ, კრეიგი შეუერთდა საბალეტო დასს Russe de Monte Carlo, როგორც მისი ყველაზე ახალგაზრდა წევრი. ეს გამოცდილება მან გამოიყენა, როდესაც შეასრულა ტრიუკები ბეტმენის მეგობარი გოგონას როლის თამაშის დროს. კრეიგმა დატოვა საბალეტო კომპანია 1957 წელს "კასტინგის ცვლილებებზე უთანხმოების გამო" და გადავიდა ლოს-ანჯელესში მისი საცეკვაო კარიერის გაგრძელების იმედით. მისი ერთ-ერთი ადრეული სატელევიზიო როლი იყო სერიალის Perry Mason-ის ეპიზოდში ("ზარმაცი შეყვარებულის საქმე", 1958) ნილ ჰემილტონთან ერთად, რომელიც განასახიერებდა მის მამინაცვალს (მოგვიანებით ჰემილტონმა ითამაშა პოლიციის კომისარი ჯეიმზ გორდონი, ბეტმენის მეგობარი გოგონას მამა). ცოტა ხნის შემდეგ, იგი გამოჩნდა სამ ფილმში - The Young Land, The Gene Krupa Story და Gidget, რომლებიც გამოვიდა 1959 წელს და ასევე მონაწილეობდა სერიალში Mr. Lucky, ეპიზოდში "პატარა მის ვაუ". მას ჰქონდა ბევერლი მილსის როლში. კრეიგი გამოჩნდა ბინგ კროსბისთან ერთად High Time-ში (1960) და ფილმში "შვიდი ქალი ჯოჯოხეთიდან" 1961 წელს, რომელშიც მონაწილეობდა სეზარ რომეროსთან ერთად. 1962 წელს მან ითამაშა Western Laramie-ში, ეპიზოდში "The Long Road Back".
კრეიგი ელვის პრესლისთან ერთად გამოჩნდა ორ ფილმში: It Happened at the World's Fair (1963) და Kissin' Cousins (1964). მან ასევე ითამაშა სამეცნიერო ფანტასტიკურ ფილმში Mars Needs Women (1966) და გამოჩნდა ფილმში In Like Flint (1967) ჯეიმზ კობერნთან ერთად, როგორც რუსი ბალეტის მოცეკვავე.
1960-იან წლებში კრეიგი რეგულარულად გამოდიოდა სატელევიზიო დრამატულ სერიალებში. იგი ხუთჯერ გამოჩნდა ფილმში The Many Loves of Dobie Gillis, სადაც განასახიერა ხუთი სხვადასხვა შეყვარებული ტიტულოვანი პერსონაჟისთვის 1959-1962 წლებში. 1960 წელს მან ითამაშა ახალგაზრდა ფოტოგრაფი ჯო, ჩარლზ ბრონსონთან ერთად ფილმში Man with a Camera. 1964 წელს კრეიგმა ითამაშა წყალქვეშა ფოტოგრაფის, კეროლის როლი, ფილმში Voyage to the Bottom of the Sea. 1965 წელს კრეიგი გამოჩნდა The Big Valley ("The Invaders") და Kentucky Jones ("Kentucky′s Vacation").
კრეიგს, ასევე, ჰქონდა საზღვაო ძალების მედდის როლი, რომელსაც ჰქონდა ეგზოტიკური არაბული ცეკვის უნარები ეპიზოდში McHale's Navy ("Pumpkin Takes Over") და ეპიზოდში The Big Valley ლი მაიორსთან და ბარბარა სტენვიკთან ერთად; ორივე გავიდა 1965 წელს. იმავე წელს, იგი გამოჩნდა ეპიზოდში The Man from U.N.C.L.E. ("ტვინის მკვლელის საქმე"), სადაც ის მთავარ გმირს ეხმარება ამოხსნას ტვინისთვის საშიში შხამის საიდუმლო. მომდევნო წელს იგი დაბრუნდა, როგორც U.N.C.L.E.-ის თანამშრომელი თეატრალურ ფილმში, One Spy Too Many. The Wild Wild West-ის ეპიზოდში ("დიდი ემირის ღამე") 1966 წელს, მან ითამაშა მკვლელის როლი, რომელიც ასრულებს ეგზოტიკურ არაბულ ცეკვას. 1968 წლის ეპიზოდში The Ghost & Mrs. Muir ("Haunted Honeymoon") მან განასახიერა გლედის ციმერმანი, მომავალი პატარძალი, რომელიც ღამით Gull Cottage-ში იყო ჩაძირული.
გარდაცვალება
კრეიგი 2015 წლის 17 აგვისტოს ღვიძლში გავრცელებულ სარძევე ჯირკვლის კიბოსგან გარდაიცვალა საკუთარ სახლში ფასიფიკ პალისადისში, ლოს ანჯელესში, კალიფორნიაში.
სქოლიო
კატეგორია:ქალები კატეგორია:ამერიკელი ქალები საქმიანობის მიხედვით კატეგორია:დაბადებული 1937 კატეგორია:დაბადებული 16 მაისი კატეგორია:ამერიკელი მსახიობი ქალები კატეგორია:ამერიკელი ტელემსახიობები კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები
ნახასა
ნახასა — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კუბაში, კამაგუეის პროვინციაში. მდებარეობს პროვინციის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში.
დემოგრაფია
2004 წელს, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 16 470 ადამიანს შეადგენდა.. 921 კმ² ფართობზე მოსახლეობის სიმჭიდროვე იყო 17.9 ადამიანი კმ²-ზე.
სქოლიო
კატეგორია:კუბის ქალაქები
ახალი შუამთის ხახულის ღვთისმშობლის ხატი
ხატის აღწერა
ახალი შუამთის მონასტრის ერთ-ერთი უმთავრესი სალოცავი ხახულის ღვთისმშობლის ხატია. იგი დაბრძანებული ყოფილა ტაძრის კანკელის წინ, მარჯვენა მხარეს. ოდიგიტრიის ტიპის ჩვილედი ღვთისმშობლის ფერწერული სახე ოქროთი და ძვირფასი ქვებითაა მოოჭვილი. ხატს ზურგზე 44 სანაწილე აქვს.
Formica eoptera
Formica eoptera — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Formica-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
მარკუს კლაუდიუს ტაციტუსი
thumb|იმპერატორ ტაციტუსის ბიუსტი მარკუს კლაუდიუს ტაციტუსი (Marcus Claudius Tacitus Augustus) (დ. დაახლ. 200 — გ. ივნისი, 276) — რომის იმპერატორი 275–276 წლებში. ავრელიანუსის მემკვიდრე. ქვეყანას მართავდა რვა თვის მანძილზე. დაიბადა 200 წელს ინტერამნეში (იტალია). 273 წელს გახდა კონსული.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კლავდიუსები კატეგორია:რომის იმპერატორები კატეგორია:დაბადებული 200 კატეგორია:გარდაცვლილი 276
სუდ-კარანგასის პროვინცია
სუდ-კარანგასის პროვინცია (Provincia de Sud Carangas) — პროვინცია ბოლივიაში, ორუროს დეპარტამენტის ცენტრალურ ნაწილში. დედაქალაქია ანდამარკა.
პილარი (ბოჰოლი)
პილარი (ოფიციალურად პილარის მუნიციპალიტეტი; Munisipalidad sa Pilar; Bayan ng Pilar) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი ბოჰოლის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 28 693 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 21 ბარანგაის.
სუდ-კარანგასის პროვინცია
სუდ-კარანგასი ერთ-ერთია ორუროს დეპარტამენტის თექვსმეტი პროვინციიდან. აღმოსავლეთით ესაზღვრება პოოპოს ტბას. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ გადაჭიმულია 60 კმ-ზე, აღმოსავლეთიდან დასავლეთისკენ 100 კმ-ზე, ხოლო მთლიანი ფართობი 3 731 კმ²-ს შეადგენს.
პილარი (ბოჰოლი)
სქოლიო
კატეგორია:ბოჰოლის პროვინციის მუნიციპალიტეტები
სუდ-კარანგასის პროვინცია
დაყოფა
პროვინცია შედგება ორი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ორუროს დეპარტამენტის პროვინციები
არბუზოვი
საკუთარი სახელი არბუზოვი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
To Live Is to Die
To Live Is to Die — ამერიკული მძიმე მეტალ ჯგუფ მეტალიკის უმეტესად ინსტრუმენტული კომპოზიცია და მერვე ტრეკი მათი მეოთხე სტუდიური ალბომიდან ...And Justice for All. კომპოზიცია თითქმის მთლიანად მინორულ ტონალობაშია შესრულებული, რაც მას დამამწუხრებელ ელფერს სძენს.
მიხა ხელაშვილი
მიხეილ (მიხა) ხელაშვილი (დ. 25 იანვარი, 1900, ახადი, — გ. 25 იანვარი, 1925, ჩარგალი) — ქართველი სახალხო პოეტი, 1920-იანი წლების ანტი-საბჭოთა პარტიზანული მოძრაობის მონაწილე და „შეფიცულთა რაზმის“ წევრი.
To Live Is to Die
ტექსტის უკანასკნელი ორი ხაზი დაწერილია კლიფის მემორიალზეც.
მიხა ხელაშვილი
ავტორია პოპულარული ლექსისა „ლექსო ამოგთქომ ოხერო“, რომელიც ზეპირად ვრცელდებოდა აღმოსავლეთ საქართველოს მთიანეთში, კერძოდ ხელაშვილის მშობლიურ ფშავში. 1922-1924 წლებში მონაწილეობდა საბჭოთა რეჟიმის წინააღმდეგ ქაქუცა ჩოლოყაშვილის მეთაურობით მოწყობილ შეიარაღებულ გამოსვლებში ფშავსა და ხევსურეთში.
To Live Is to Die
ტრადიციულად, მეტალიკის ეს ინსტრუმენტალიც ალბომის დასასრულისკენ არის ჩასმული და ყველაზე გრძელია ალბომში. 9:49 წუთიანი ხანგრძლივობით იგი იყო ასევე მეტალიკის ყველაზე გრძელი სტუდიური ჩანაწერი ათი წლის განმავლობაში. 1996 წელს გამოვიდა სიმღერა The Outlaw Torn ალბომიდან Load, რომლის თავდაპირველი ჩანაწერი 10:48 წუთი იყო, ხოლო შემდგომ უკანასკნელი ერთი წუთი ჩამოაჭრეს და დაამოკლეს 9:48-მდე, CD დისკზე რომ დატეულიყო. თუ გავითვალისწინებთ ამ ფაქტს, ამ დროისთვის, იგი ხანგრძლივობით მესამეა მეტალიკის სიმღერებს შორის და ჩამორჩება მხოლოდ სიმღერებს: Suicide & Redemption (9:57) ალბომიდან Death Magnetic და Mercyful Fate (11:12) ალბომიდან Garage Inc.. ეს უკანასკნელი წარმოადგენს ხუთი ქავერის პოპურს. ჯეიმზ ჰეტფილდი უკრავს მეორე საგიტარო სოლოს შენელებული სექციის განმავლობაში. ეს კომპოზიცია მეტალიკის უკანასკნელი ტრეკია, რომლის დაწერაშიც კლიფის წვლილიცაა, და ჯგუფის ერთადერთი ინსტრუმენტალია, სადაც ჯეისონ ნიუსტედი უკავს ბას-გიტარაზე. ცოცხლად სრულად არასოდეს შესრულებულა, თუმცა კომპოზიციის გარკვეული ნაწილები სრულდებოდა პოპურების შემადგენლობაში.
მიხა ხელაშვილი
გავრცელებული ვერსიით საკუთარ დაბადების დღეს, 25 წლის ასაკში, მოკლეს საბჭოთა ხელისუფლების მიერ მოსყიდულმა მეგობრებმა: ლევან გარსევანიშვილმა, ლუკა მარცვალაშვილმა და ვახტანგ რაზიკაშვილმა. სხვა ვერსიით დაიღუპა დუშეთის მილიციის რაზმთან შეტაკების დროს. დაკრძალულია ჩარგლის სოფლის სასაფლაოზე.
To Live Is to Die
სქოლიო
კატეგორია:1988 წლის სიმღერები კატეგორია:მეტალიკის სიმღერები კატეგორია:თრეშ მეტალ სიმღერები
მიხა ხელაშვილი
მიხა ხელაშვილის ლექსების თემატიკა მრავალფეროვანია - ძირითადად პატრიოტული და სატრფიალო ლექსებია, თუმცა ასევე მოიცავს ელეგიური ჟანრის მელანქოლიურ ნათქვამებსაც. საბჭოთა პერიოდში ხელაშვილის ლექსები იბეჭდებოდა ხალხური პოეზიის ანთოლოგიებში ავტორის მითითების გარეშე.
2022 წლის 9 აპრილს საქართველოს პრეზიდენტმა სალომე ზურაბიშვილმა მიხა ხელაშვილს საქართველოს ეროვნული გმირის წოდება მიანიჭა.
ლაქტოზა
მინი|ლაქტოზის სტრუქტურული შემადგენლობა ლაქტოზა (ლათ. lac, ნათ. ბრ. lactis - რძე), რძის შაქარი, C12H22O11 დისაქარიდი, რომელიც შედგება D-გალაქტოზისა და D-გლუკოზის ნაშთებისაგან. არსებობს ლაქტოზის α და β ფორმა. ლაქტოზა იხსნება წყალში, განზავებულ ეთილის სპირტსა და პირიდინში. არ იხსნება ეთერსა და აბსოლუტურ სპირტში. ლაქტოზას შეიცავს ძუძუმწოვართა რძე (2-8,5%). მისი ნაკლებობა ახალშობილთა მძიმე დაავადებას იწვევს და ზოგჯერ სიკვდილით მთავრდება.
მიხა ხელაშვილი
გამოცემები
1989 და 1993 წლებში, ედიშერ გიორგაძემ გამოსცა მიხა ხელაშვილის 40-50 გვერდიანი ლექსების კრებული. 2006 და 2010 წლებში, გიგი ხორნაულმა გამოსცა გაცილებით ვრცელი კრებულები. ვახუშტი კოტეტიშვილისა და ალექსი ჭინჭარაულის მიერ შედგენილი კრებული „კლდის ფხაზე თეთრო ყვავილო...“, რომელიც მიხა ხელაშვილის თოთხმეტი ლექსით იხსნება. 2012 წელს „ინტელექტმა“ 100 ლექსის სერიაშიც დაბეჭდა მიხა ხელაშვილი. 2013 წელს გამოიცა „სიტყვა, ლექსებად ნაქარგი“ - მიხა ხელაშვილის ყველაზე სრული და ყველაზე მრავალფეროვანი მასალით გამდიდრებული კრებული.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1900 კატეგორია:გარდაცვლილი 1925 კატეგორია:ქართველი პოეტები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში
ლაქტოზა
ლიტერატურა
კატეგორია:ნახშირწყლები
ენტი (შუახმელეთი)
მინი|„ხისწვერა და ჰობიტები“, ტომ ლობაკის ნახატი
ენტები — არსებები ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში. ვარაუდობენ, რომ ავტორისთვის გავლენად იქცა მოლაპარაკე ხეების ნაირსახეობები, მსოფლიო ხალხთა ზღაპრებიდან. თუმცა ენტები უფრო ადამიანთა სახეს ატარებენ.
მდედრობითი ენტები, „ბეჭდების მბრძანებლის“ მიხედვით, დიდი ხნის დაკარგულები არიან და მათი კვალი არავინ იცის.
მკვლევართა ქედი
მკვლევართა ქედის სიგრძეა 175 კმ, მაქსიმალური სიმაღლე 1894 მ (მთა ნაროდნაია, — ურალის უმაღლესი წერტილი). ჭარბობს ღრმად და მჭიდროდ დანაწევრებული განივხეობიანი მაღალმთიანი რელიეფი. აგებულია კრისტალური ფიქლებით, კვარციტებითა და ამოფრქვეული ქანებით. ბევრია მყინვარული ცირკი, რომლებიც ხშირად ტბებითაა ამოვსებული.
ენტი (შუახმელეთი)
ფიზიკური აღწერა
ენტები სხვადასხვა ზომის და სიმაღლის არიან, მათ ჩვეულებრივ ადამიანთან შედარებით ხელებსა და ფეხებზე ხუთზე მეტი თითი აქვთ. ისინი გარეგნობით წააგვანან იმ ხის ჯიშს, რომელსაც იცავენ და პატრონობენ. ჰობიტების თვალით დანახული ფანგორნი ასე გამოიყურებოდა:
მკვლევართა ქედი
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის ქედები
ენტი (შუახმელეთი)
ენტების ნაბიჯები
ენტების ნაბიჯები — ენტების საზომი ერთეული. ერთი ასეთი ნაბიჯის ზუსტი ეკვივალენტი უცნობია, თუმცა სავარაუდოდ ეს ოთხი ფუტი იყო (ანუ 1.2 მ). ანუ ერთი მილი 1.320 ნაბიჯი იქნებოდა. თუმცა, ენტებიც სხვადასხვა ზომის გვხვდება, ასე რომ მანძილი ნაბიჯებს შორის მერყეობდა.
ნაწარმოებში მანძილი მხოლოდ ორჯერ არის ნახსენები. პირველად იგი წარმოდგენილია, როდესაც ხისწვერა ახსენებს მანძილს მერისთან და პიპინთან შეხვედრის ადგილიდან თავის სახლამდე. ამ შემთხვევაში ენტმა 70.000 ნაბიჯი გაიარა, ანუ დაახლოებით 50 მილზე მეტი. მოგვიანებით აღწერილია, რომ პიპინმა ენტმრწყველის გზად სცადა ამ ნაბიჯების დათვლა, მაგრამ მხოლოდ 3.000 დაითვალა - ეს კი ნიშნავს, რომ ყველაფერი აერია მაშინ, როდესაც ორ ნახევარი მილიც არ ჰქონდათ გავლილი.
სქოლიო
Figuren in Tolkiens Welt הסילמריליון - גזעים
17 იანვარი
17 იანვარი — გრიგორიანული კალენდრის მე-17 დღე. წლის ბოლომდე დარჩენილია 348 დღე (ნაკიან წელში - 349).
იხილეთ აგრეთვე
0117
Formica exsecta
Formica exsecta — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Formica-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
476
თარიღი უცნობია
*
ნიკუ პოპესკუ
ნიკოლაი „ნიკუ“ პოპესკუ (დ. 25 აპრილი, 1981, კიშინოვი) — მოლდოველი დიპლომატი. მოლდოვის საგარეო საქმეთა და ევროპული ინტეგრაციის მინისტრი 2021 წლის 6 აგვისტოდან. პირველად მინისტრის თანამდებობას იკავებდა 2019 წლის 11 ივნისიდან 2019 წლის 14 ნოემბრამდე. 2021 წლის 6 აგვისტოდან არის მოლდოვის ვიცე-პრემიერი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მოლდოვის საგარეო საქმეთა მინისტრები კატეგორია:მოსკოვის საერთაშორისო ურთიერთობების სახელმწიფო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
გიულმამედლი (გორანბოი)
გიულმამედლი  (Gülməmmədli) — სოფელი აზერბაიჯანში, გორანბოის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გორანბოის რაიონის სოფლები
როი-მატა
როი-მატა (Roy Mata) — ძლევამოსილი მელანეზიელი ხელმწიფე XIII საუკუნეში, რომელიც მართავდა თანამედროვე ვანუატუს ტერიტორიას.
ლეგენდის თანახმად, როდესაც როი-მატამ ეს მიწა დაიპყრო, მისი პირველი მიზანი იყო ტომების გაერთიანება და მშვიდობის დამყარება. მაგრამ იგი მისმა ძმამ მოწამლა. მისი სხეული მის მშობლიურ მიწაზე არ დაკრძალეს, რადგან ადგილობრივებს როი-მატას სულის შეეშინდათ.
2008 წელს, როი-მატა, სხვა სამ ძეგლთან ერთად, რომლებიც მდებარეობენ კუნძულებზე — ეტაფე, ლელეპა და არტოკი, იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიყვანა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვანუატუ
ზურაბ ლაბახუა
ზურაბ აკაკის ძე ლაბახუა (დ. 4 ნოემბერი, 1938, სოხუმი — 2004) — აფხაზი სახელმწიფო მოხელე. სკკპ წევრი (1966). საქართველოს დამსახურებული ინჟინერი. საქართველოს სსრ-ის XI მოწვევის უმაღლესი საბჭოსა და აფხაზეთის ასსრ-ის IX-XI მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატი.