cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
კუდარო
კუდარო — სხვადასხვა პერიოდის კულტურული ნაშთების შემცველი კარსტული წარმოშობის მღვიმეთა ჯგუფი (5 მღვიმე) ონის მუნიციპალიტეტის სოფ. ჩასავლის მახლობლად. მდ. ჯეჯორის მარჯვენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 1580-1600 მ. აღმოაჩინეს 1955 წელს. კუდარო I და კუდარო III განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია.
კუდარო I
კუდარო I დერეფნის (ტალანის) ტიპის გამჭოლი მღვიმეა, სადაც ფიქსირებულია აშელის, მუსტიეს, მეზოლითის, ენეოლით-ადრინდელი ბრინჯაოსა და ფეოდალური ხანის ფენები. კუდარო I-ის მუსტიური ანატკეც-ლამელები, წვეტანები (მ. შ. ფოთლისებური და ნაწილობრივ ორმხრივ დამუშავებული) გამოირჩევა სიდიდით და წაგრძელებული პროპორციებით. ქვის გაპობაში უპირატესობა აქვს ლევალუაზურ, ლამელურ ტექნიკას. კუდარო I-ის მუსტიეური ფენები პირველყოფილ ადამიანთა მონადირე ჯგუფების დროებითი საცხოვრებელი ყოფილა. ზედა ჰორიზონტების აბსოლუტური თარიღია 44150±2400—1850.
კუდარო I-ის აშელის ფენაში მრავლად იყო სხვადასხვა მოყვანილობის ორმხრივ დამუშავებული დიდი, მასიური, ტლანქი ხელცულები და საჩეხი იარაღი. აქვეა ნაპოვნი ნუკლეუსები, ანატკეცები, მასიური სახოკები და სხვა. კუდარო I-ის მუსტიესა და აშელის ფენებში ნაპოვნია 85 სახეობის ძუძუმწოვრის, მღრღნელის, ფრინველის, თევზისა და სხვა 100 ათასამდე ძვალი. მაშინდელი ადამიანი ძირითადად ნადირობდა მღვიმის დათვზე (ნაპოვნია 200 ინდივიდის ნაშთი).
კუდარო III
კუდარო III დერეფნის ტიპის კარსტული მღვიმეა (სიღრმე 43 მ, სიგანე 2-6 მ, სიმაღლე 3-5 მ), რომელშიც ფიქსირებულია 5 კულტურული ფენა: აშელის, მუსტიეს, მეზოლითისა და ენეოლითის. აშელის ფენაში - ორმხრივდამუშავებული ხელცული, ასეთივე წესით დამუშავებული იარაღის ფრაგმენტი, უხეში სახოკი და სხვა. მუსტიეურ ფენებში - წვეტანები (მ. შ. ნაწილობრივ ორმხრივდამუშავებული), დაკბილულ-ამოღარული იარაღი და სხვა. მეზოლითურ ფენაში ნაპოვნია ასიმეტრიული სამკუთხა მიკროიარაღები, ზურგდაბლაგვული მიკროლამელები და სხვა.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს არქეოლოგიური ძეგლები
პალკაკოჩა
პალკაკოჩა ("pallqa" — ხეობა "qucha" — ტბა) — ყინულოვანი ტბა სამხრეთ ამერიკაში, ანდებში, პერუს ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. მდებარეობს ანკაშის რეგიონში, ზღვის დონიდან 4566 მეტრზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პერუს ტბები
NGC 7490
NGC 7490 — გალაქტიკა პეგასის თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1879 წლის 11 ოქტომბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი
Ծ
Ծ, ծ (ծա) — სომხური ანბანის მეთოთხმეტე ასო. ტრანსკრიფციაა — [c]; გამოითქმის, როგორც ქართული „წ“; რიცხვითი მნიშვნელობაა — 50 (ორმოცდაათი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სომხური ასოები
მიხაილოვის სასახლე
მიხაილოვის სასახლე (რუს.: Михайловский замок), აგრეთვე ცნობილი როგორც საინჟინრო სასახლე (რუს.: Инженерный замок) — ყოფილი სამეფო რეზიდენცია სანქტ-პეტერბურგის ისტორიულ ცენტრში, რუსეთი. წმინდა მიხეილისთვის მიძღვნილი სასახლე იმპერატორი პავლე I-ისთვის ააგეს არქიტექტორებმა ვინჩენცო ბრენამ და ვასილი ბაჟენოვმა 1797-1801 წლებში. სასახლე ყოველი მხრიდან სხვადასხვაგვარად გამოიყურება, ვინაიდან არქიტექტორებმა თითოეულ ფასადში განსხვავებული არქიტექტურული სტილი გამოიყენეს - ფრანგული კლასიციზმი, იტალიური რენესანსი და გოტიკა.
ნარონი
ნარონი  — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის გალისიის ავტონომიური გაერთიანების ლა-კორუნიის პროვინციის ფეროლის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 66,91 კმ². მოსახლეობა — 39 056 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ლა-კორუნიის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ლა-კორუნიის ქალაქები
სეიბა (პუერტო-რიკო)
სეიბა (Ceiba) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი პუერტო-რიკოს ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ეწოდა ცნობილი სეიბას ხის შესაბამისად. მდებარეობს კუნძულის ჩრდილო-აღმოსავლეთ სანაპიროზე, ატლანტის ოკეანის სანაპიროზე, ფახარდოს სამხრეთით, ნაგვაბოს ჩრდილოეთით და რიო-გრანდეს სამხრეთ-აღმოსავლეთით. სან-ხუანიდან მანქანით ერთი საათის სავალზე მდებარეობს. მოიცავს 7 ბარიოსა და სეიბა-პუებლოს (ქალაქის საქმიანი ტერიტორია და ადმინისტრაციული ცენტრი). შედის ფახარდოს მეტროპოლიტენური სტატისტიკური ტერიტორიის შემადგენლობაში.
სქოლიო
კატეგორია:პუერტო-რიკოს მუნიციპალიტეტები
გროს-რუხენი
გროს-რუხენი (Gross Ruchen) — მთა გლარნის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ურის კანტონში, უფრო მაღალ გროს-ვინდგელენსა და ხლი-რუხენს შორის.
ჩრდილოეთი კალთა საკმაოდ ციცაბოა. აღმოსავლეთ კალთაზე კი რუხენფირნის მყინვარია გაწოლილი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
თამაზ ქავთარაძე
თამაზ ქავთარაძე (დ. 29 ივლისი, 1967, მცხეთა ) — ქართველი ეკონომისტი, პოლიტიკოსი.
დაამთავრა თბილისის სატყეო და კვების მრეწველობის ტექნოლოგიური ინსტიტუტი. 2004-2008 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ნაციონალური მოძრაობა — დემოკრატები “.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 29 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1967 კატეგორია:საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:მცხეთაში დაბადებულები თამაზ
ცენტრისკენული აჩქარება
ცენტრისკენული (ნორმალური) აჩქარება — მრუდწირული მოძრაობის დროს წერტილის აჩქარების მდგენელი, რომელიც მიმართულია ტრაექტორიის მთავარი ნორმალის გასწვრივ, სიმრუდის ცენტრისაკენ.
რიცხობრივად ცენტრისკენული აჩქარება უდრის, სადაც v არის წერტილის სიჩქარის სიდიდე, R — ტრაექტორიის სიმრუდის რადიუსი.
წრეწირზე მოძრაობისას ცენტრისკენული აჩქარება შეიძლება გამოითვალოს ფორმულით:, სადაც \omega არის ბრუნვის კუთხური სიჩქარე, R — წრეწირის რადიუსი. წრფივი მოძრაობის შემთხვევაში ცენტრისკენული აჩქარება ნულის ტოლია.
ფორმულების გამოყვანა
მინი|ცენტრისკენული აჩქარება სქემატურად წრეწირზე ნივთიერი წერტილის თანაბარი მოძრაობის დროს მისი წირითი სიჩქარის მოდული უცვლელია, ხოლო წირითი სიჩქარის ვექტორის მიმართულება განუწყვეტლივ იცვლება, რაც იწვევს ნივთიერი წერტილის აჩქარებას. სიჩქარის ვექტორის მიმართულების ცვლილება გამოიწვევს სიჩქარის ცვლილებას  რაიმე \Delta t დროში, ამიტომ ნივთიერი წერტილის აჩქარება იქნება:
აჩქარების მიმართულება ემთხვევა სიჩქარის ცვლილების ვექტორის მიმართულებას.
დავუშვათ ნივთიერი წერტილი თანაბრად მოძრაობს R რადიუსიან წრეწირზე. A წერტილში მას მას ჰქონდა \vec v_0 სიჩქარე, რომელიც მიმართულია მხების გასწვრივ. B წერტილში ნივთიერი წერტილის სიჩქარემ შეიცვალა მიმართულება, ხოლო მოდული უცვლელი დარჩა v=v_0,. სიჩქარის მიმართულების შეცვლამ გამოიწვია ნივთიერი წერტილის აჩქარება. გადავიტანოთ A-დან B-ში ვექტორი და ვიპოვოთ, გვექნება  ან  (ვექტორების შეკრების წესი). გამოვა, რომ
განვიხილოთ BDE და OAB ტოლფერდა სამკუთხედები. რადგანაც აღნიშნული სამკუთხედები მსგავსია მართებულია შემდეგი გვერდების პროპორციულობის დაწერაც:
იქედან გამომდინარე, რომ BD=v, AO=R, ხოლო BD ქორდა მცირე კუთხის შემთხვევაში მიახლოებით შეიცვლება AB რკალით, რომელიც ნივთიერი წერტილის მიერ \Delta t დროში v სიჩქარით გავლილი მანძილია. თუ ყველაფერს გავითვალისწინებთ (4) ტოლობაში, გვექნება:
თუ (5) ტოლობას შევიტანთ (3) ტოლობაში, გვექნება:
წრეწირზე თანაბრად მოძრავი ნივთიერი წერტილის აჩქარება უდრის მისი წრფივი სიჩქარის კვადრატის ფარდობას წრეწირის რადიუსთან.
რადგან, ამიტომ (6) ტოლობა ასეთ სახეს მიიღებს:
რადგან v=2\pi Rn, ამიტომ (6) ტოლობა ასეც ჩაიწერება:
რადგან, ამიტომ (6) ტოლობა ასე ჩაიწერება:
(6), (7), (8) და (9) ტოლობანი წრეწირზე თანაბრად მოძრავი ნივთიერი წერტილის აჩქარების მოდულებს გამოსახავს.
რადგანაც BD=ED, ამიტომ. ცხადია, და.
დროის მცირე \Delta t შუალედისათვის და \phi მიისწრაფის ნულისაკენ და A მდებარეობისათვის \phi=0. ცხადია, (10) ტოლობიდან. \alpha კი არის კუთხე \vec{v} ვექტორსა და \vec{BE} ვექტორს შორის, ანუ წრეწირის მხებსა და აჩქარების ვექტორის მიმართულების შორის კუთხე. გამოდის, რომ წრეწირზე თანაბრად მოძრავი ნივთიერი წერტილის აჩქარების ვექტორი მიმართულია წრეწირის მხების (ამ წერტილში მყისი სიჩქარის) მართობულად R რადიუსის გასწვრივ წრეწირის ცენტრისაკენ, ამიტომ ამ აჩქარებას ცენტრისკენული აჩქარება ეწოდება.
ლიტერატურა
კატეგორია:აჩქარება
Wanderer (Soft Eject-ის ალბომი)
Wanderer (მოხეტიალე) — ქართული როკ-ჯგუფ Soft Eject-ის პირველი სტუდიური ალბომი. გამოიცა 2001 წელს.
სიმღერების სია
ყველა დანარჩენი სიმღერა ჩაწერილია Soft Eject Studio-ში, თბილისი, საქართველო. ხმის ინჟინერი: გია ქარჩხაძე.
პერსონალი
კატეგორია:Soft Eject-ის ალბომები კატეგორია:2001 წლის ალბომები კატეგორია:პროგრესული როკ-ალბომები კატეგორია:ფოლკ-როკ ალბომები კატეგორია:არტ-როკ ალბომები
დიდი ხორვატია
მინი|მარჯვნივ|300პქ|დიდი ხორვატიის რუკა დიდი ხორვატია — ხორვატი ნაციონალ-რადიკალ-ირედენტისტების პოპულისტური, პანსლავური იდეა, შექმნილი დიდი სერბეთისა და დიდი უნგრეთის იდეების საპირისპიროდ.
იდეა და თავად ტერმინი ჩამოყალიბდა XX საუკუნის 90-იან წლების დასაწყისში. დიდი ხორვატიის შემადგენლობაში უნდა შესულიყო ბოსნია და ჰერცეგოვინა, რომლის ტერიტორიაზეც ბალკანეთის ომების დროს შეიქმნა და 1991-1994 წლებში არსებობდა ხორვატიის რესპუბლიკა ჰერცეგ-ბოსნია. ასევე დიდ ხორვატიას უნდა მოეცვა სერბეთის ხორვატული რაიონები (სრემი, ბაჩკა), ჩერნოგორია (კოტორის ყურე) და სლოვენიის ადრიატიკის ზღვის სანაპირო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხორვატიის ისტორია კატეგორია:ირედენტიზმი
Velika Hrvatska Greater Croatia Hrvatsko državno pravo 大クロアチア Великая Хорватия Велика Хрватска Велика Хорватія
ფლენსბურგის უმაღლესი სკოლა
ისტორია
დღესდღეობით ფლენსბურგის უმაღლეს სკოლაში 3.000–მდე სტუდენტი სწავლობს.
სქოლიო
კატეგორია:შლეზვიგ-ჰოლშტაინის უმაღლესი სასწავლებლები
პინოქიო (ტელესერიალი)
პინოქიო (피노키오) — 2014 წლის სამხრეთ კორეული ტელესერიალი. მთავარ როლებში თამაშობენ ლი ჯონ სუკი, პაკ შინ ჰე, კიმ იონ კვანი და ლე იუ ბი. ის შედგება ოცი ეპიზოდისაგან და მისი მაუწყებლობა ტელეარხ SBS-ზე 2014 წლის 12 ნოემბრიდან 2015 წლის 15 იანვრამდე მიმდინარეობდა.
ტელესერიალის თითოეული ეპიზოდის ონლაინ მაუწყებლობის უფლება ჩინეთში რეკორდულ ფასად, 280 000 აშშ დოლარად გაიყიდა, რამაც პინოქიო იმ დროის ყველაზე ძვირადღირებულ სერიალად აქცია. 2015 წლის 23 იანვრისთვის მას ჩინურ ვებ-გვერდზე Youku ერთი მილიარდი მაყურებელი ჰყავდა.
მინი|პაკ შინ ჰე მინი|ლი ჯონ სუკი
სიუჟეტი
2000 წელს კი ჰა მიონი ბედნიერად ცხოვრობდა მშობლებთან და უფროს ძმასთან ჯეი მიონთან ერთად, სანამ მისი მამა, კი ჰო სანი, სახანძრო სამსახურის კაპიტანი, რამდენიმე ქვეშევრდომთან ერთად დაიღუპებოდა ქარხანაში აფეთქების შედეგად, სამაშველო ოპერაციის დროს. მას შემდეგ, რაც ჰო სანის ცხედარი არ იქნა აღმოჩენილი, მედია ქმნის სენსაციას და მას განტევების ვაცად აქცევს. რეიტინგებისთვის ბრძოლაში, ტელეკომპანია MSC-ის რეპორტიორი სონ ჩა ოკი ირწმუნება, რომ ჰო სანი გადაურჩა აფეთქებას და ამჟამად იმალება, რადგან ის არის პასუხისმგებელი თავისი ხალხის სიკვდილზე. აღნიშნული ფაქტი კის ოჯახს საზოგადოებისგან რიყავს და მათ ეროვნული ზიზღის ობიექტებად აქცევს. კი ჰო სანის ცოლი უმცროს ვაჟთან, ჰა მიონთან ერთად კლდიდან გადახტომით თავს იკლავს, ჯეი მიონი კი მათ სიკვდილში მედიას ადანაშაულებს, განსაკუთრებით კი სონ ჩა ოკს.
მაგრამ ჰა მიონი ცოცხალია, იგი წყლიდან იხსნა ჩჰვე გონგ პილმა, კეთილმა მოხუცმა, რომელიც ცხოვრობს კუნძულ ჰიანგრიზე. გონგ პილს, რომელსაც შეიძლება ჰქონდეს ალცაიმერის დაავადება ან ტრავმით გამოწვეული მეხსიერების დაკარგვა, თვლის, რომ ჰა მიონი არის მისი უფროსი ვაჟი ჩჰვე დალ პო, რომელიც ოცდაათი წლის წინ გარდაიცვალა. ჰა მიონი, რომელსაც ქვეყნად სხვა არავინ ჰყავს, მხარს უბამს მოხუცს და მას მამასავით ექცევა. გონგ პილი ოფიციალურად იშვილებს ჰა მიონს, რომელსაც ახლა დალ პო ჰქვია და მის უფროს ვაჟად არეგისტრირებს. ხუთი თვის შემდეგ, როდესაც გონგ პილის უმცროსი ვაჟი ჩჰვე დალ პიონი თავის ქალიშვილ ჩჰვეი ინ ჰასთან ერთად გადადის კუნძულზე, ისინი გაოცებულები არიან გონგ პილის მონათხრობიდან, რომ მათი „უფროსი ძმა“ და „ბიძა“ ჩვეულებრივი ბიჭია. ჩჰვე ინ ჰას აქვს „პინოქიოს სინდრომი“, რომელიც ტყუილის თქმის შემთხვევაში სლოკინს აწყებინებს. იგი თაყვანს სცემს დედას და სძულს კუნძულზე ცხოვრება მას შემდეგ, რაც მშობლები განქორწინდნენ. დალ პოსა და ინ ჰას შორის არსებული მეგობრობა ინგრევა, როდესაც ის გაიგებს, რომ ინ ჰას დედა სხვა არავინაა, თუ არა რეპორტიორი სონ ჩა ოკი.
ხუთი წლის შემდეგ, ინ ჰა და დალ პო არიან საშუალო სკოლის მოსწავლეები და კლასელები. დალ პო, რომელიც რეალურად ძალიან უნარიანია, თავს სულელად იჩენს (როგორც ნამდვილი დალ-პო) და იღებს ყველა ნულს თავის ტესტის შეფასებებში, რათა მხარი დაუჭიროს ჩჰვე გონგ პილის ტყუილს. ის კლასში რეიტინგით ბოლო მოსწავლეა, ჩამორჩენილი და ჭუჭყიანი, ხვეული თმით. დალ პოსთან სკოლაში არ მეგობრობენ, ინ ჰა კი ყველაზე პოპულარული გოგოა. დალ პოს ფარულად უყვარს ინ ჰა და ის ჯერ იძულებულია ჩაერთოს სატელევიზიო ვიქტორინაში, რათა მათი თანაკლასელი ან ჩან სუ, რომელიც გიჟდება ინ ჰაზე, არ გამოუტყდეს მას სიყვარულში ვიქტორინიდან. სატელევიზიო სტუდიაში ის ხვდება შოუს პროდიუსერს ჰვან გიო დონს, რომელიც იყო ტელეარხ YGN-ის რეპორტიორი და ჩა ოკის ერთ-ერთი კონკურენტი, მაგრამ პროფესია შეიცვალა მას შემდეგ, რაც კის ოჯახს დაემართა. მას შემდეგ, რაც ინ ჰა ტელევიზორში დაინახავს დალ პოს და არ იცის, რომ მისი პინოქიოს სინდრომი ზღუდავს მის კარიერულ არჩევანს, იგი გადაწყვეტს გახდეს ჟურნალისტი.
სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ კორეული ტელესერიალები კატეგორია:ტელესერიალები ჟურნალისტებზე კატეგორია:კატეგორია:2010-იანი წლების სამხრეთ კორეული ტელესერიალები‎
იტალიური რენესანსი
right|thumb|200px|[[მაკიაველი, ნიკოლო|ნიკოლო მაკიაველი (1469-1527), რენესანსის არქეტიპი. დეტალი პორტრეტიდან სანტი დი ტიტოს მიერ.]]
იტალიური რენესანსი დაიწყო ტოსკანაში, ცენტრებით ფლორენციასა და სიენაში. შემდეგ ის სამხრეთშიც ვრცელდება და მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს რომზე, რომელიც თითქმის თავიდან აიგო რენესანსის პაპების მმართველობის პერიოდში. იტალიურმა რენესანსმა პიკს მე-15 საუკუნის ბოლოს მიაღწია, რის შემდეგად უცხოელი დამპრყობლების შემოსევებმა კულტურული ცხოვრების დაქვეითება გამოიწვია. მიუხედავად ამისა, რენესანსის იდეები და იდეალები დანარჩენ ევროპაშიც ვრცელდება, დასაბამს აძლევს რა ჩრდილოეთის რენესანსსა და ინგლისურ რენესანსს.
იტალიური რენესანსი განსაკუთრებით ცნობილია ამ პერიოდის კულტურული მიღწევებით. მათ შორისაა ლიტერატურული შრომები ისეთი ფიგურებისა, როგორიცაა ფრანჩესკო პეტრარკა, ბ. კასტილიონე და ნიკოლო მაკიაველი, ხელოვნები — მიქელანჯელო ბუონაროტი და ლეონარდო და ვინჩი, უდიდესი არქიტექტურული ქმნილებები -- სანტა მარია დელ ფიორეს ტაძარი ფლორენციაში და წმ. პეტრეს ტაძარი რომში. ამავე დროს თანამედროვე ისტორიკოსები ამ პერიოდს განიხილავენ როგორც ეკონომიკური რეგრესიისა და სამეცნიერო პროგრესის უქონლობის ხანას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რენესანსი კატეგორია:იტალიის ისტორია კატეგორია:იტალიური კულტურა
ერევანი
ერევანი (Երևան ან Երեւան; ყოფილი სახელები ერებუნი და ერივანი) — სომხეთის დედაქალაქი და უდიდესი ქალაქი. მდებარეობს მდინარე რაზდანზე, კოორდინატებით 40°10′N 44°31′E. ერევანი დაახლოებით 2,780 წლისაა და მსოფლიოს ერთ-ერთი უძველესი ქალაქია. 2011 წლის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობდა 1 060 138 ადამიანი.
ერევანი სომხეთის დედაქალაქია 1918 წლიდან, ის რიგით მე-14 ისტორიული დედაქალაქია და მეშვიდეა იმათგან, რომლებიც არარატის ვაკეზე მდებარეობენ. აქ არის არარატის ეპარქია, სომხური სამოციქულო ეკლესიის ყველაზე დიდი ეპარქია და ერთ-ერთი ყველაზე ძველი ეპარქია მსოფლიოში.
ერევნის ისტორია სათავეს ჩვენს წელთაღრიცხვამდე VIII საუკუნეში იღებს, როცა არგიშთი I-მა არარატის ვაკის დასავლეთ კიდეზე ციხე-სიმაგრე ერებუნი აღმართა. ეს მოხდა ძვ. წ. 782 წელს. ერებუნი შეიქმნა როგორც „დიდებული ადმინისტრაციული და რელიგიური ცენტრი, სავსებით სამეფო დედაქალაქი“. გვიანდელ დიდი სომხეთის სამეფოში ახალი დედაქალაქები იქმნებოდა, რამაც შეასუსტა ერევნის მნიშვნელობა. ირანისა და რუსეთის უღელქვეშ, ერევანი იყო ჯერ ერევნის სახანოს ცენტრი 1736-დან 1828 წლამდე და შემდეგ ერევნის გუბერნიის ცენტრი 1850-დან 1917 წლამდე. პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ ერევანი გახდა სომხეთის დემოკრატიული რესპუბლიკის დედაქალაქი, სადაც სომხების გენოციდს გადარჩენილმა ათასობით ადამიანმა მოიყარა თავი. ქალაქი სწრაფად გაფართოვდა XX საუკუნეში, ვინაიდან სომხეთი გახდა საბჭოთა კავშირის წევრი. სულ რამდენიმე ათწლეულში ერევანი გადაიქცა რუსეთის იმპერიაში შემავალი პროვინციული ქალაქიდან, სომხეთის ძირითად კულტურულ და ინდუსტრიულ ცენტრად.
ისტორია
ერევანი სომხეთის ისტორიის ლიტერატურაში პირველად VI საუკუნის დამდეგს იხსენიება. არქეოლოგიური გათხრების შედეგად აღმოჩენილი ლურსმული წარწერების მიხედვით, ურარტუს მეფე არგიშთი I-მა ძვ. წ. 782 წელს ააგო ციხე ერებუნი, რომლის მახლობლად გაშენდა თანამედროვე ერევანი. XIII საუკუნიდან იზრდება ერევნის ეკონომიკური და პოლიტიკური მნიშვნელობა. 1440-იდან აღმოსავლეთ სომხეთის ადმინისტრაციული ცენტრი გახდა. 1513-დან 1735-მდე ციხე და ქალაქი მრავალჯერ ააოხრა ოსმალეთმა და ირანმა. 1604 წელს ერევანი აიღო აბას I-მა და სომხეთის მოსახლეობა ირანში გადაასახლა, მაგრამ ქალაქი მალე აღდგა და ერევნის სახანოს ცენტრი გახდა. XVII საუკუნეში ერევანში დაიწყო ეკონომიკური აღმავლობა. 1827 წლის 1 ოქტომბერს ქალაქი რუსეთის ჯარმა აიღო და თურქმენჩაის ზავით აღმოსავლეთ სომხეთის ტერიტორიასთან ერთად რუსეთის იმპერიას შეუერთა 1828 წელს. ერევანი ჯერ სამაზრო ქალაქი იყო, 1849-იდან ერევნის გუბერნიის ცენტრი გახდა. 1902 წელს ერევანი რკინიგზით დაუკავშირდა თბილისს, 1908 — ჯულფას, რამაც ხელი შეუწყო ქალაქის ეკონომიკურ მომძლავრებას.
ტოპოგრაფია და ქალაქის იერსახე
ერევანი ზღვის დონიდან საშუალოდ 990 მეტრზე მდებარეობს. ყველაზე დაბალი წერტილი ქალაქის სამხრეთ-დასავლეთით მდებარეობს — 865 მეტრი, ხოლო ყველაზე მაღალი ჩრდილო-აღმოსავლეთით — 1390 მეტრი. ქალაქი მდებარეობს მდინარე რაზდანის ნაპირზე, არარატის ვაკიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ქვეყნის დასავლეთ-ცენტრალურ ნაწილში. ქალაქის ზედა ნაწილი სამი მხრიდან მთებითაა დაფარული. რაზდანის მდინარე ქალაქს ულამაზესი კანიონით ორ ნაწილად ჰყოფს.
ისტორიულად ერევანი სომხეთის მთიანეთის გულში მდებარეობს.
როგორც ქვეყნის დედაქალაქი, ერევანი არცერთ რეგიონს არ ეკუთვნის. თვითონ კი ესაზღვრება შემდეგ კუთხეებს: კოტაიქის პროვინციას ჩრდილოეთიდან და აღმოსავლეთიდან, არარატის პროვინციას სამხრეთიდან და სამხრეთ-დასავლეთიდან, არმავირის პროვინციას დასავლეთიდან და არაგაწოტნის პროვინციას ჩრდილო-დასავლეთიდან.
ერებუნის ნაკრძალი შეიქმნა 1981 წელს და მოთავსებულია ქალაქის ცენტრიდან დაახლოებით 8 კილომეტრზე სამხრეთ-აღმოსავლეთით. ნაკრძალი ზღვის დონიდან 1 300 - 1 450 მეტრზე მდებარეობს და იკავებს 120 ჰექტარს. იგი შედგება ნახევრად უდაბური მთებისა და ველებისგან.
კლიმატი
ერევანში კიოპენის კლასიფიკაციით კონტინენტური კლიმატია. გრძელი, ცხელი და მშრალი ზაფხულითა და მოკლე, მაგრამ ცივი და თოვლიანი ზამთრით. ეს გამოწვეულია ზღვიდან დაშორებითა და ისეთ ველზე განლაგებით, რომელსაც მთები აკრავს გარშემო. ზაფხულობით როგორც წესი ძალიან ცხელა და აგვისტოში ტემპერატურა 40°C-საც კი აღწევს. ზამთარში კი, როგორც წესი ხშირად თოვს და ტემპერატურა შეიძლება -15°C-მდე ან უფრო დაბლაც დაეცეს. ნალექი მცირე რაოდენობით მოდის, წელიწადში დაახლოებით 318 მილიმეტრი. ერევანში საშუალოდ 2 700 საათი მზეა წელიწადში.
დემოგრაფია
თავდაპირველად პატარა ქალაქი, ერევანი გაფართოვდა, გახდა სომხეთის დედაქალაქი და ამჟამად აქ მილიონზე მეტი მოსახლე ცხოვრობს. საბჭოთა კავშირის დაშლამდე, მოსახლეობის უმეტესობას შეადგენდნენ სომხები, თუმცა აქ ასევე ცხოვრობდნენ სხვადასხვა უმცირესობები: რუსები, ქურთები, აზერბაიჯანელები და ირანელები. თუმცა ყარაბაღის ომის დაწყების შემდეგ აზერბაიჯანელთა რაოდენობა მკვეთრად შემცირდა. რუსული მოსახლეობის დიდმა ნაწილმა კი ქვეყანა 1990-ანი წლების ეკონომიკური კრიზისის დროს დატოვა. დღესდღეობით, ერევანში ძირითადად მხოლოდ ეთნიკური სომხები ცხოვრობენ.
საბჭოთა კავშირის დაშლისა და ეკონომიკური კრიზისის ფონზე, ათასობით ადამიანმა დატოვა ქვეყანა და გაემგზავრა რუსეთში, ჩრდ. ამერიკასა და ევროპაში. ერევნის მოსახლეობა დაეცა 1 250 000-დან 1 103 488-მდე 2001 წელს და 1 091 235-მდე 2003 წელს. თუმცა ამის შემდეგ ერევნის მოსახლეობა იზრდება. 2007 წლის მონაცემებით, დედაქალაქს 1 107 800 მაცხოვრებელი ჰყავდა.
ერევნელები როგორც წესი ერევნულ დიალექტზე საუბრობენ. ეს აღმოსავლეთ სომხური დიალექტია, რომელიც სავარაუდოდ XIII საუკუნეში წარმოიშვა. ძველი სომხური ენის სიტყვები შეადგენენ აღნიშნული დიალექტის დიდ ნაწილს. ისტორიის მანძილზე მასზე გავლენას ახდენდა მრავალი ენა, მათ შორის განსაკუთრებულს რუსული და სპარსული. შესაბამისად ამ ენებიდან ე.წ „ნასესხები სიტყვები“ დღესაც მრავლად გვხვდება. ერევნული დიალექტი დღესდღეობით ყველაზე გავრცელებული სომხური დიალექტია და მასზე არა მარტო ერევანში, მის შემოგარენშიც საუბრობენ. მინი|სომეხთა გენოციდის მემორიალი. ერევანი|315x315პქ
ეთნიკური ჯგუფები
ერევანი თავდაპირველად სომხებით იყო დასახლებული და ჰომოგენურად დარჩა XV საუკუნემდე. ერევნის ციხესიმაგრის მოსახლეობა, დაარსებული 1580-იან წლებში, ძირითადად მუსულმანი ჯარისკაცებისგან შედგებოდა და მათი რაოდენობა 2-3 ათასს უტოლდებოდა. უშუალოდ ქალაქის მოსახლეები კი ძირითადად სომხები იყვნენ. ფრანგი მოგზაური ჟან ბატისტ ტავერნიე, რომელიც ერევანს 6-ჯერ ესტუმრა 1631-დან 1668 წლამდე, ამბობდა რომ ქალაქი მხოლოდ სომხებით იყო დასახლებული. რეგიონის დემოგრაფია შეცვალა უამრავმმა ომმა ოსმალთა იმპერიას, ირანსა და რუსეთს შორის. XIX საუკუნის დასაწყისისთვის, ერევანში უმრავლესობა მუსულმანი იყო.
სომხეთის გასაბჭოებამდე ერევანი მულტიკულტურული ქალაქი იყო. აქ ძირითადად სომხები და კავკასიელი თათრები (თანამედროვე აზერბაიჯანელები) ცხოვრობდნენ. სომხების გენოციდის შემდეგ, უამრავი ლტოლვილი გამოიქცა „დასავლეთ სომხეთიდან“ (სომხეთის ისტორიული ნაწილი. თანამედროვე თურქეთის ტერიტორიაზე) აღმოსავლეთისკენ. 1919 წელს, 75 000 სომეხი ლტოლვილი ჩავიდა ერევანში ოსმალთა იმპერიიდან. ამ ლტოლვილთა დიდი ნაწილი ტიფითა და სხვა დაავადებებით გარდაიცვალა.
1921-დან 1936 წლამდე, დაახლოებით 42 000 ეთნიკური სომეხი ერაყიდან, თურქეთიდან, ირანიდან, საბერძნეთიდან, სირიიდან, საფრანგეთიდან, ბულგარეთიდან და ა.შ. დაბრუნდა საბჭოთა სომხეთში და მათი უმეტესობა ერევანში დასახლდა. რეპატრიაციის მეორე ტალღა 1946-1948 წლებში მოხდა, როცა 100 000 ეთნიკური სომეხი ირანიდან, სირიიდან, ლიბანიდან, საბერძნეთიდან, ბულგარეთიდან, რუმინეთიდან, კვიპროსიდან, პალესტინიდან, ერაყიდან, ეგვიპტიდან, საფრანგეთიდამ, აშშ-დან და ა.შ. დაბრუნდა საბჭოთა სომხეთში და ასევე მათი უმეტესობაც დასახლდა ერევანში. ასე რომ, ერევანი საბჭოთა კავშირში შესვლიდან პირველ სამ ათწლეულში გახდა მეტად მონოეთნიკური.მინი|ერევნის ტურისტთა საინფორმაციო ცენტრი|283x283პქ
ტურიზმი და ღამის ცხოვრება
ტურიზმი სომხეთში წლიდან წლამდე ვითარდება, ერევანი კი ქვეყნის მთავარი ტურისტული მიმართულებაა. ქალაქში არის უამრავი ძვირადღირებული სასტუმრო, თანამედროვე რესტორნები, ბარები, პაბები და ღამის კლუბები. ერევანში მრავალი ადგილია ტურისტებისთვის მიმზიდველი, როგორებიცაა მოცეკვავე შადრევნები რესპუბლიკის მოედანზე, ეროვნული ოპერის სახლი, ერევნის კასკადი და ა.შ. ყველაზე დიდი სასტუმრო ერევანში არის „ანი პლაზა ჰოტელი“.
თვითონ ერევნის მდებარეობა არის შთამაგონებელი ფაქტორი უცხოელებისთვის ქალაქის მოსანახულებლად, რადგან აქ შესაძლებელია ბიბლიური მთის, არარატის ხედებით ტკბობა, როცა ქალაქი მის ფერხთით წევს და რომაული ამფითეატრის ფორმას იმეორებს.
ტოპ-10 ყველაზე უსაფრთხო ქალაქების სიაში შემავალ ერევანს, ფართოდ გავრცელებული ღამის ცხოვრება და ღამის კლუბების დიდი არჩევანი აქვს. აქ ასევე შეხვდებით ქუჩის კაფეებს, ჯაზ-კაფეებს, ჩაის სახლებს, კაზინოებს, პაბებს, კარაოკე ბარებსა და რესტორნებს.
მსოფლიოში ცნობილი მუსიკალური ვარსკვლავები, რუსული შოუ-ბიზნესის ცნობილი სახეები და სომხური დიასპორის წარმომადგენლები ხშირად მართავენ კონცერტებს ერევანში.
ფეხბურთი
ერევნის საფეხბურთო აკადემია, რომელსაც სომხეთის ფეხბურთის ფედერაცია მართავს, არის თანამედროვე სავარჯიშო კომპლექსი.
ჭადრაკი
სომხეთი ყოველთვის გამოირჩეოდა ჭადრაკში. აქაური მოთამაშეები ძალიან ტიტულოვანები არიან და ხშირად ხვდებიან საუკეთესოთა შორის. სომხეთის ჭადრაკის ფედერაციის შტაბ-ბინა განთავსებულია ტიგრან პეტროსიანის სახელობის ჭადრაკის სახლში, ერევანში. ქალაქი მასპინძლობს დიდი რაოდენობით ჭადრაკის გუნდებსა და სავარჯიშო სკოლებს. 1996 წელს, მძიმე ეკონომიკური მდგომარეობის მიუხედავად, ერევანმა უმასპინძლა 32-ე ჭადრაკის ოლიმპიადას. 2006 წელს, სომხეთის საჭადრაკო გუნდის ოთხმა წევრმა ერევნიდან, ჭადრაკის 37-ე ოლიმპიადაზე გამარჯვება მოიპოვეს ტურინში. მათ ეს გმირობა ასევე გაიმეორეს დრეზდენის 38-ე საჭადრაკო ოლიმპიადაზე. სომხებმა მესამეჯერ ჭადრაკის ოლიმპიადაზე 2012 წელს სტამბულში გაიმარჯვეს. ჭადრაკის ეროვნული გუნდის ერევანში დაბადებული ლიდერი ლევონ არონიანი, არის ერთ-ერთი საუკეთესო მოჭადრაკე მსოფლიოში.
კალათბურთი
მიუხედავად კალათბურთის საკმაო პოპულარობისა სომხეთში, ქვეყნის ეროვნული ნაკრები მხოლოდ ეხლახანს გამოჩნდა საერთაშორისო სარბიელზე, მას შემდეგ რაც პატარა ქვეყნებისთვის განკუთვნილი ევროპის ჩემპიონატი მოიგო 2016 წელს. ნაკრების ძირითად მოთამაშეებს სომეხთა დიასპორის წარმომადგენლები განეკუთვნებიან, უმეტესად რუსეთიდან და ამერიკის შეერთებული შტატებიდან.
2017 წლის ოქტომბერს, დაიწყო პირველი შიდა პროფესიონალური ლიგის სეზონი, ცნობილი როგორც „სომხეთის საკალათბურთო ლიგა ა“. მასში 7 გუნდი მონაწილეობდა. აქედან 4 ერევნიდან იყო.
ჩოგბურთი
სარგის სარგისიანი და ანი ამირაგიანი არიან ყველაზე წარმატებული ჩოგბურთელები სომხეთში.
დაძმობილებული და პარტნიორი ქალაქები
ერევანის დაძმობილებული ქალაქები არიან:
ბიბლიოგრაფია
Hakopian, T. Kh. "The History of Yerevan." Old Yerevan (2003): 10-39.
Lindsay, Ian, and Adam T. Smith. "A History of Archaeology in the Republic of Armenia." Journal of field archaeology 31.2 (2006): 165-184.
Vardanyan, Sergey. "The capitals of Armenia", Apolo 1995, ISBN 5-8079-0778-7
G. Zakoyan, M. Sivaslian, V. Navasardian. "My Yerevan," Acnalis 2001, ISBN 99930-902-0-4
სქოლიო
კატეგორია:ერევანი
სვანეთის სამთავრო
სვანეთის სამთავრო — ფეოდალური სამთავრო დასავლეთ საქართველოში XVII საუკუნის II ნახევრიდან — 1858 წლამდე. სვანეთის სამთავრო მოიცავდა ზემო სვანეთის (მდინარე ენგურის ხეობა) დასავლეთ ნაწილს ე. წ. ბალის ქედიდან (ლატალის დასავლეთით) ცხვიმზაგარამდე (ჯვარის აღმოსავლეთით), შედგებოდა ბეჩოს, ლეჩყანის, ეცერის, ცხუმარისა და ჩუბეხევის თემებისაგან.
ისტორია
სვანეთის საერისთავო აფხაზთა სამეფოს ერთ-ერთ ტერიტორიულ ადმინისტრაციულ ერთეულს წარმოადგენდა. ვახუშტი ბაგრატიონს ეს საერისთავო მოხსენიებული აქვს იმ 8 საერისთავოს შორის,რომელიც მისი ცნობით, აფხაზთა პირველმა მეფემ ლეონ II დააარსა. მნიშვნელოვანია, რომ სვანეთის საერისთავოს „აფხაზთა სამეფოში“ მარუშიანთა საგვარეულო განაგებდა.
მარუშიანები უდიდეს როლს თამაშობდნენ „აფხაზთა სამეფოს“ პოლიტიკურ ცხოვრებაში. ამ საგვარეულოდან უნდა იყოს 864 წელს ჯავახეთში კუმურდოს ტაძრის სამშენებელ წარწერაში მოხსენიებული ძვიად ერისთავი. იგი წარწერის მიხედვით, აფხაზთა მეფის ერისთავია ჯავახეთში.
სვანეთის სამთავრო დაახლოებით 66 სოფელს, 1000-მდე კომლს ანუ 9500–10000 სულ მცხოვრებს ითვლიდა. სოციალურ-პოლიტიკური წყობა და ურთიერთობანი ძირითადად საქართველოს ბარის მსგავსი იყო. სასულიერო სფეროში სვანეთის სამთავრო ცაიშელი ეპისკოპოსის სამწესოში შედიოდა. აქ მრავალრიცხოვან ქრისტიანულ ეკლესიათაგან სილამაზითა და სიმდიდრით გამოირჩეოდა ფხუტრერის მთავარანგელოზის ეკლესია.
სვანეთის სამთავროს შექმნისათვის ბრძოლა დაიწყო დადიშქელიანების ფუთასა და დიდი ოთარის დროს, რომელთა მემკვიდრეებმა სორთმანმა, როსტომმა, თენგიზმა და სხვებმა ბრძოლა გაუმართეს მეტოქე რიჩგვიანთა საგვარეულოს, რაც ამ უკანასკნელთა სრული გადაშენებით დასრულდა.
სვანეთის სამთავრო რუსეთის იმპერიის შემადგენლობში
მთავრის — ბაბა ციოყის — მემკვიდრეები: მოსოსტრი, ციოყი, თათარყანი და სხვები ერთმანეთს ებრძოდნენ პირველობისათვის. XIX საუკუნის 20-იან წლებში მათი გვარეულობა და სამთავრო ორად გაიყო: დადიშქელიანთა უფროსი შტო ჩუბეხევს (სამეგრელო მოსაზღვრე ტერიტორია) დაეუფლა, ხოლო უმცროსი — ეცერის, ცხუმარისა და ბეჩო-ლეჩყანის თემებს. ორივე შტოს მეთაურები ერთპიროვნულ ბატონობას, სამთავროსა და მთელი სვანეთს ხელში ჩაგდებას ცდილობდნენ. 1833 წელს დადიშქელიანებმა მეფის რუსეთის ქვეშევრდომობა მიიღეს, მაგრამ პირველობისათვის ბრძოლა არ შეუწყვეტიათ, რაც ზოგჯერ მოქიშპე თავადთა და მშრომელი მოსახლეობის აწიოკებით მთავრდებოდა. დაპირისპირებულ დადიშქელიანთა საქმეებში ხშირად დადიანები და მეფის მოხელეებიც ერეოდნენ. ყოველმხრივ შევიწროებული ჩუბეხევის დადიშქელიანები ბრძოლას განაგრძობდნენ. 1857 წელს კონსტანტინემ (მურზაყანი) მოკლა ქუთაისის გენერალ-გუბერნატორი გაგარინი. კონსტანტინე საველე სასამართლოს გადაწყვეტილევით დახვრიტეს და მისი ოჯახის წევრები მალე რუსეთის შორეულ გუბერნიებში გადაასახლეს. ამის შემდეგ მცირე ხანში სვანეთის სამთავრო ოფიციალურად გაუქმდა, გადასახლებას გადარჩენილი დადეშქელიანები კი, როგორც კერძო პირები, სვანეთში მემამულეებად დარჩნენ.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს სამეფო-სამთავროები კატეგორია:სვანეთი *
ალექსანდრე ინოსტრანცევი
ალექსანდრე ინოსტრანცევი (Александр Александрович Иностранцев; დ. 24 ივლისი, 1843, პეტერბურგი — გ. 31 დეკემბერი, 1919, პეტერბურგი) — რუსი გეოლოგი, ბუნებისმეტყველი და არქეოლოგი. პეტერბურგის მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1901). ნამდვილი სამოქალაქო მრჩეველი. არაერთი შრომის ავტორი გეოლოგიის დარგში.
ბიოგრაფია
ალექსანდრე ინოსტრანცევმა 1867 წელს დაამთავრა პეტერბურგის უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტის საბუნებისმეტყველო განყოფილება. 1871–72 წლებში სტაჟირება გაიარა ევროპის ქვეყნებში. 1868 წლიდან ასწავლიდა სანქტ-პეტერბურგის უნივერსიტეტში, სადაც შექმნა გეოლოგიური კაბინეტი (მუზეუმი) და რუსეთში პირველი გეოლოგიური კათედრა.
ალექსანდრე ინოსტრანცევი 1873 წლიდან ექსტრაორდინარული პროფესორია, ხოლო 1880 წლიდან ორდინარული. ლექციებს კითხულობდა ბესტუჟევის კურსებზე, ტექნოლოგიურ ინსტიტუტში, სამხედრო-სამედიცინო, ნიკოლაევსკის საინჟინრო და გენერალური შტაბის აკადემიებში.
ალექსანდრე ინოსტრანცევმა შეისწავლა ჩრდილოეთ რუსეთის, ალთაისა და კავკასიის გეოლოგიური აგებულება და ბუნებრივი რესურსები, სანქტ-პეტერბურგის სასმელი წყლით მომარაგების პრობლემები, წყალდიდობასთან ბრძოლის ხერხები, ლადოგის ტბის სამხრეთ სანაპიროზე არსებული ნეოლითური სადგომები. რუსეთში ქანების შესასწავლად ერთ-ერთმა პირველმა შემოიღო პოლარიზაციული მიკროსკოპი (1867). შემოგვთავაზა დანალექი ქანების ფაციესების წარმოქმნის მოდელი როგორც დედამიწის ქერქის მოძრაობის რყევის შედეგი. შეიმუშავა საერთაშორისო სტრატიგრაფიული სკალის შექმნის პრინციპები და გეოლოგიური ტერმინოლოგიის უნიფიკაციები (1881).
ალექსანდრე ინოსტრანცევი დაჯილდოებულია რუსეთის გეოგრაფიული საზოგადოების თედორე ლიტკეს ოქროს მედლით (1879), წმინდა ვლადიმერის მე-3 ხარისხის ორდენით (1890), წმინდა ანას 1-ლი ხარისხის ორდენითა და სტანისლავის 1-ლი ხარისხის ორდენით.
ალექსანდრე ინოსტრანცევის პატივსაცემად სახელი ეწოდა პერმული დროის ცხოველს — ინოსტრანცევიას და მყინვარსა და ყურეს კუნძულ ახალ მიწაზე.
სქოლიო
კატეგორია:რუსი გეოლოგები
Camponotus reevei
Camponotus reevei — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
ნედა (ლა-კორუნია)
ნედა  — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის გალისიის ავტონომიური გაერთიანების ლა-კორუნიის პროვინციის ფეროლის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 23,89 კმ². მოსახლეობა — 5023 კაცი (2020 წ.).
Կ
Կ, կ (կեն) — სომხური ანბანის მეთხუთმეტე ასო. ტრანსკრიფციაა — [k]; გამოითქმის, როგორც ქართული „კ“; რიცხვითი მნიშვნელობაა — 60 (სამოცი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სომხური ასოები
დოსენი
დოსენი (Dossen) — მთა ბერნის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს როზენლაუის მყინვარის აღმოსავლეთით. შედგება ორი მწვერვალისგან: ჩრდილოეთი 3 138 მ და სამხრეთი 3 144 მ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
Camponotus reepeni
Camponotus reepeni — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
სიალესი (პუერტო-რიკო)
სიალესი (Ciales) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი პუერტო-რიკოში. მდებარეობს ცენტრალურ ქედზე, ოროკოვისის ჩრდილო-დასავლეთით, ფლორიდისა და მანატის სამხრეთით, უტუადოსა და ჯაიუიის აღმოსავლეთით და მოროვისის დასავლეთით. სიალესი 8 ბარიოსა და სიალეს-პუებლოს (ქალაქის საქმიანი ნაწილი და ადმინისტრაციული ცენტრი). შედის სან-ხუანი-კაგვასი-გვაინაბოს მეტროპოლიტენური სტატისტიკური ტერიტორიის შემადგენლობაში.
სქოლიო
კატეგორია:პუერტო-რიკოს მუნიციპალიტეტები კატეგორია:სან-ხუანი-კაგვასი-გვაინაბოს მეტროპოლიტენური ტერიტორია
NGC 7495
NGC 7495 — გალაქტიკა პეგასის თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1885 წლის 31 ოქტომბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი
Camponotus rectangularis willowsi
Camponotus rectangularis willowsi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სან-სატურნინო
სან-სატურნინო (San Saturnino; San Sadurniño‎)— ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის გალისიის ავტონომიური გაერთიანების ლა-კორუნიის პროვინციის ფეროლის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 99,68 კმ². მოსახლეობა — 2784 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ლა-კორუნიის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ლა-კორუნიის ქალაქები
მურყმელი
გეოგრაფია
მურყმელი მდებარეობს მდინარე ენგურის მარცხენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 2040 მეტრზე, ჩაჟაშიდან 1 კმ., მესტიიდან 48 კმ.
ისტორია
მურყმელი სვანურად ნიშნავს კოშკების სოფელს (მურყვამ „კოშკი“). გასული საუკუნის 80-იან წლებში სოფელში 80-მდე სვანური საბრძოლო კოშკი იდგა, ამჟამად შემორჩენილია 10-მდე კოშკი. საბჭოთა პერიოდში სოფელში განვითარებული იყო მეცხოველეობა.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 38 ადამიანი.
ღირსშესანიშნაობები
სოფელში დგას ორი ეკლესია.
XI საუკუნით დათარიღებული მურყმელის მაცხოვრის ეკლესია ეროვნული მნიშვნელობის ძეგლია. ტაძარი დარბაზული ტიპისაა. ეკლესიის კედლებზე ჩანს ფრესკების არსებობის კვალი. ეკლესიაში შენახულია აშენების დროინდელი ანალოღია. სამრეკლოზე ჰკიდია XIX საუკუნის ზარი რუსული წარწერით.
შუა საუკუნეების წმინდა ბარბარეს ეკლესია დგას სოფლის განაპირას. ეკლესია დარბაზული ტიპისაა. შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს, საიდანაც მიშენებული აქვს დამხმარე სათავსო.
სქოლიო
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბალკანეთის ფედერაცია
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბულგარეთის ისტორია კატეგორია:რუმინეთის ისტორია კატეგორია:ალბანეთის ისტორია კატეგორია:ირედენტიზმი
მალტის არხი
მინი|250პქ|არხის მდებარეობა მალტის არხი — სრუტე, რომელიც ერთმანეთისგან გამოყოფს სიცილიის სამხრეთ ნაწილსა კუნძულ მალტისგან. მალტელებისთვის წარმოადგენს ევროპასთან დამაკავშირებელ საზღვაო გზას. მისი სიგანე 93 კმ-ია, სიღრმე კი ცენტრალურ ნაწილებში 100 — 150 მეტრია. მალტის მხარეს მდებარეობს პორტი ვალეტა, სიცილიის მხარეს — ჯელა და სირაკუზა.
მეორე მსოფლიო ომის მიმდინარეობისას, სრუტეშე გაიმართა საზღვაო ბრძოლა, რა დროსაც იგი მძიმედ დაინაღმა. ამ დროს მალტა ბრიტანეთის კოლონია იყო. ბევრად უფრო ადრე, აქ მიმდინარეობდა ბრძოლები მალტელ რაინდებსა და ოსამალეთის იმპერიის მეკობრეებს შორის, მრავალი ბრძოლა გამართულა ასევე პუნიკური ომებისას.
შლოსბერგი (მთა)
შლოსბერგი (Schlossberg) — მთა ურნერის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ენგელბერგისა და ერსტფელდის მუნიციპალიტეტებს შორის, ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში. აღმართულია გროს-შპანორტის მთის ჩრდილოეთით, ურის კანტონში.
შლოსბერგი რამდენიმე მწვერვალისგან შედგება, რომელთა შორის უმაღლესი 3 133 მეტრია.
სარაჯიშვილი (თბილისის მეტრო)
„სარაჯიშვილი“ (ყოფილი „გურამიშვილი“) — თბილისის მეტროპოლიტენის პირველი ხაზის ერთ-ერთი სადგური, რომელიც ახმეტელის თეატრისა და გურამიშვილის სადგურებს შორის მდებარეობს. იგი გაიხსნა 1989 წლის 7 იანვარს. არქიტექტორი — გ. მოძმანიშვილი. მშენებლობა განახორციელა „თბილმეტრომშენმა“.
სადგურის მოსაცდელი ვესტიბიული თეთრი მარმარილოთი მოპირკეთებული და განიერი სვეტებითაა დანაწევრებული, ხოლო ჭერზე დამონტაჟებულია თანამედროვე ტიპის მონიტორები. სადგურში შესასვლელი ერთი მხრიდანაა განლაგებული.
სქოლიო
კატეგორია:ახმეტელი-ვარკეთილის ხაზი
ირაკლი ქავთარაძე
ირაკლი ქავთარაძე (დ. 22 ნოემბერი, 1973, ოზურგეთი) — ქართველი პოლიტიკოსი.
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი და საქართველოს საზოგადოებრივ საქმეთა ინსტიტუტი. 2004-2008 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ნაციონალური მოძრაობა — დემოკრატები“. 2008-2012 წლებში — საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 22 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1973 კატეგორია:საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს VII მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:ოზურგეთში დაბადებულები ირაკლი
სიდრა (პუერტო-რიკო)
სქოლიო
კატეგორია:პუერტო-რიკოს მუნიციპალიტეტები კატეგორია:სან-ხუანი-კაგვასი-გვაინაბოს მეტროპოლიტენური ტერიტორია
წმინდა პეტრეს ბაზილიკა
მინი|წმ. პეტრეს ტაძარი სანტ-ანჯელოს ციხიდან. მინი|წმ. პეტრეს ტაძარი, ვივიანო კოდაცის მიერ, 1630 წ. წმინდა პეტრეს ტაძარი (იტ. Basilica di San Pietro in Vaticano) — რომის (ვატიკანის ჩათვლით) ოთხ მთავარ ბაზილიკათა შორის რანგით მეორე ტაძარი. სავარაუდოდ მსოფლიოში უდიდეს ქრისტიანულ ტაძარს 23.000 მ² ფართობი უჭირავს და 60.000 ადამიანს იტევს. ტაძარი ქრისტიანობის ერთ-ერთ უწმინდეს ადგილად ითვლება და აქ არის დაკრძალული პეტრე მოციქული (რომლის სახელსაც თავად ტაძარი ატარებს), იესოს თორმეტ მოციქულთაგანი, ანტიოქიის პირველი ეპისკოპოსი და მოგვიანებით რომის პირველი ეპისკოპოსი. მიუხედავად იმისა, რომ ახალი აღთქმა პეტრეს რომში ყოფნას ან იქ წამებას არ ასახელებს, ძველი ტრადიციით მიიჩნევა, რომ მისი სამარხი ტაძრის საკურთხევლის ქვეშ იმყოფება. ამ მიზეზით, მრავალი პაპი, პირველის ჩათვლით, ამ ადგილას იმარხება. თანამედროვე ბაზილიკის მშენებლობა დაიწყო 1506 წლის 18 აპრილს, ხოლო დასრულდა 1626 წელს. მის ადგილას უწინ კონსტანტინიანეს ბაზილიკა მდებარეობდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვატიკანი კატეგორია:რომის არქიტექტურა კატეგორია:იტალიის ეკლესიები კატეგორია:ბაროკოს არქიტექტურა
საბანკეტო სახლი
thumb|300px|საბანკეტო სახლი, უაითჰოლი, ლონდონი. საბანკეტო სახლი — უაითჰოლის სასახლის ერთადერთი დღემდე მოღწეული ნაწილი, რომელიც მდებარეობს ლონდონში, ტრაფალგარის მოედნის უაითჰოლის კუთხეში. ეს არის ინგლისში სადარბაზო სახლის დღემდე შემორჩენილი ყველაზე გრანდიოზული და შემდგომში ნორმად ქცეული ნიმუში. როგორც უაითჰოლის სასახლის ნაწილი იგი 1619 წელს ინიგო ჯოუნზმა დააპროექტა და 1622 წელს აშენდა ჯონ ვების თანაშემწეობით. 1649 წელს მეფე ჩარლზ I ამ შენობის წინ აღმართულ ხარაჩოზე დასაჯეს სიკვდილით.
შენობაში ერთი ორსართულიანი ორმაგი კუბის ზომის დარბაზია, რომელიც სერ პიტერ პოლ რუბენსის ტილოებითაა მორთული, რომლებიც 1635 წელს ჩარლზ I-ის შეკვეთით შექმნა მხატვარმა ჭერის პანელების შესავსებად. საბანკეტო სახლმა დახვეწილი იტალიური რენესანსის სტილი შემოიტანა იაკობის ხანის ინგლისში, სადაც ფლამანდრიული მანიერიზმი ჭარბობდა. სახურავი თითქმის ბრტყელია, ხოლო მის ბოლოებს ბალუსტრადა ამშვენებს. ქუჩის მხარის ფასადზე ერთმანეთზე დადგმული კორინთული და იონიური ორდერის სვეტების ყველა ელემენტია გამოყენებული, რაც ერთობლივად ჰარმოინულ კომპლექსს ქმნის.
საბანკეტო სახლი სავარაუდოდ უაიტჰოლის ახალი სასახლის ნაწილი უნდა გამხდარიყო, თუმცა მომდევნო წლების სამოქალაქო ომმა ეს გეგმა ჩაშალა. 1685 წელს საბანკეტო სახლი პირველი შენობა გახდა ინგლისში, სადაც ფანჯრებში კრონის მინა გამოიყენეს. მოგვიანებით, როდესაც ძველი უაითჰოლის სასახლე ხანძარმა გაანადგურა, საბანკეტოს სახლის იზოლირებულმა მდებარეობამ ის ცეცხლისგან იხსნა.
რკინისჯვარი
რკინისჯვარი — მთა საქართველოში, იმერეთის მხარეში, ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მესხეთის ქედის ჩრდილოეთ განტოტება — რკინის ჯვრის ქედზე, ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნულ პარკში, მდინარე ხანისწყლის მარჯვენა შენაკადის — საკრაულის ზემოთში. სიმაღლე 2439 მ. აგებულია პალეოგენური ანდეზიტებით, ტუფებითა და ტუფ-ბრექჩიებით. კალთები ციცაბოა, შემოსილია სუბალპური ბალახმცენარეულობით. გადმოცემის თანახმად, ანდრია პირველწოდებულმა I საუკუნეში რკინისჯვარზე რკინის ჯვარი აღმართა, რის გამოც მთას შეერქვა აღნიშნული სახელწოდება. „ანდრიაობის“ დღესასწაულზე ხარაგაულელი ახალგაზრდობა და, მათ შორის, საქართველოს სხვადასხვა ქალაქებიდან ჩამოსული მართლმადიდებლები მთა რკინისჯვარს სტუმრობენ.
სქოლიო
კატეგორია:იმერეთის მხარის მთები
Camponotus rectangularis sordidatus
Camponotus rectangularis sordidatus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
Հ
Հ, հ (հո) — სომხური ანბანის მეთექვსმეტე ასო. ტრანსკრიფციაა — [h], გამოითქმის, როგორც ქართული „ჰ“; რიცხვითი მნიშვნელობაა — 70 (სამოცდაათი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სომხური ასოები
სედეირა
სედეირა  — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის გალისიის ავტონომიური გაერთიანების ლა-კორუნიის პროვინციის ფეროლის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 85,86 კმ². მოსახლეობა — 6676 კაცი (2020 წ.).
NGC 7497
NGC 7497 — გალაქტიკა პეგასის თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1784 წლის 15 ოქტომბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი
კოამო (პუერტო-რიკო)
კოამო (Coamo) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი პუერტო-რიკოში. დაარსდა 1579 წელს. მდებარეობს კუნძულის ცენტრალურ სამხრეთ ნაწილში, სანტა-ისაბელის ჩრდილოეთით, ოროკოვისისა და ბარანკიტასის სამხრეთით, ვილიალბისა და ხუანა-დიასის აღმოსავლეთით და აიბონიტოსა და სალინასის დასავლეთოთ. მოიცავს 10 ბარიოსა და კოამო-პუებლოს (ქალაქის საქმიანი ნაწილი და ადმინისტრაციული ცენტრი. შედის პონსე-იაუკო-კოამოს კომბინირებული სტატისტიკური ტერიტორიის შემადგენლობაში.
სქოლიო
კატეგორია:პუერტო-რიკოს მუნიციპალიტეტები
Camponotus rectangularis setipes
Camponotus rectangularis setipes — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
ოლდენჰორნი
ოლდენჰორნი (Oldenhorn) — მთა დასავლეთ ბერნის ალპებში, შვეიცარიაში. მწვერვალი სამწერტილიანია და აღმართულია ვოს, ბერნისა და ვალეს კანტონებს შორის.
ოლდენჰორნი დიაბლერეტის მასივისა და ვოს კანტონის მეორე უმაღლესი მწვერვალია. სამხრეთით გადაჰყურებს ცანფლერონის მყინვარს, სამხრეთით კი კოლ-დიუ-პილონის უღელტეხილს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
აკაკი დვალიშვილი
აკაკი დვალიშვილი (დ. 14 თებერვალი, 1991, რუსთავი, საქართველო) — ქართველი პროფესიონალი კალათბურთელი. ამჟამად თამაშობს საქართველოს სუპერლიგაში კლუბ ოლიმპში.
ბიოგრაფია
დაამთავრა ქ. რუსთავის მე-15 საჯარო სკოლა. კალათბურთს თამაშობს ცხრა წლიდან. უთამაშია ყველა ასაკობრივ ნაკრებში, არის ეროვნული ნაკრების წევრი, საქართველოს სამგზის ჩემპიონი. 2009 წელს გახდა „საქართველოს თასის“ მფლობელი, 2007-2008 წლებში „ქორქია-საკანდელიძის მემორიალის“ გამარჯვებული; 2007-08 და 2009 წლებში დუდუ დადიანის მემორიალის გამარჯვებული. ოთხჯერ აქვს მოპოვებული საქართველოს ახალგაზრდულ ჩემპიონატში გამარჯვება, აქედან ორჯერ საუკეთესო მოთამაშე (MVP) გახდა. 2008-09 წელს ახალგაზრდულ ჩემპიონატში გახდა საუკეთესო მოთამაშე (MVP). 2010 წელს „ყველა ვარსკვლავის“ (All Star) მატჩ-აქციაზე დაჯილდოვდა საუკეთესო კალათბურთელის ტიტულით. 2011 წელს საქართველოს ახალგაზრდულ ნაკრებში მოიპოვა ევროპის B-დივიზიონის ჩემპიონობა და გადავიდა A-დივიზიონში. ამას გარდა, დვალიშვილი საერთაშორისო ტურნირებში ორჯერ არის პირველ ადგილზე გასული. ამჟამად ცხოვრობს თბილისში. დაოჯახებულია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი კალათბურთელები კატეგორია:დაბადებული 1991
კასტელჰორნი
კასტელჰორნი (Kastelhorn) — მთა ლეპონტის ალპებში, შვეიცარია-იტალიის საზღვარზე. აღმართულია ბაზოდინოს მთის ჩრდილოეთით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები კატეგორია:იტალიის მთები
NGC 7500
NGC 7500 — გალაქტიკა პეგასის თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1886 წლის 8 აგვისტო. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
სომოსასი
სან-სატურნინო (Somozas‎; As Somozas‎)— ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის გალისიის ავტონომიური გაერთიანების ლა-კორუნიის პროვინციის ფეროლის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 70,91 კმ². მოსახლეობა — 1083 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ლა-კორუნიის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ლა-კორუნიის ქალაქები
ლ’აკვილის პროვინცია
ლ’აკვილის პროვინცია (Provincia dell'Aquila) — პროვინცია იტალიაში, აბრუცის რეგიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიის პროვინციები
კირილე ვეკუა
კირილე ვეკუა (დ. 17 მაისი [ ძვ. სტ. 4 მაისი], 1891, სოფ. ახუთი, ზუგდიდის მაზრა (ახლანდელი ჩხოროწყუს რაიონი) — გ. 28 ივნისი, 1968, ბერლინი) — ქართველი ქიმიკოსი.
ბიოგრაფია
დაიბადა სოფელ ახუთში, მღვდლის — მოსე (კონონ) ვეკუას და მზეხა (ევდუკი) გოგუას ოჯახში.
მას ჰყავდა უფროსი ძმები: ვლადიმერი და აკაკი. ვლადიმერი იყო საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების აქტიური წევრი და სამეგრელოში ქართული ფოლკლორის უამრავი ნიმუში შეაგროვა. გარდაიცვალა 1945 წელს; აკაკი იყო ქუთაისში ცნობილი ექიმი-დერმატოლოგი. გარდაიცვალა 1964 წელს.
რაც შეეხება კირილეს, მან 1915 წელს დაამთავრა ქუთაისის კლასიკური გიმნაზია; მერე სწავლობდა ხარკოვის უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტზე.
1918–1921 წლებში, დამოუკიდებელი საქართველოს რესპუბლიკის დროს, იყო სამეგრელოს ერთ-ერთ რაიონში მიწის რეფორმის კომისიის ხელმძღვანელი.
საბჭოთა რუსეთის მიერ საქართველოს დაპყრობის შემდეგ, 1921 წელს, კ. ვეკუა დააპატიმრეს და მეტეხის ციხეში ჩასვეს.
1922 წლის 10 ოქტომბერს იგი სამუდამოდ გააძევეს საქართველოდან 62 სხვა პატრიოტთან ერთად. მათ შორის იყო შემდგომში დიდი ქართველი მეცნიერი კალისტრატე სალიაც.
1924 წელს მან სწავლა დაიწყო გეტინგენის უნივერსიტეტში. შემდეგ გადავიდა ბერლინის უნივერსიტეტში, რომელიც დაამთავრა 1931 წელს და მიენიჭა მეცნიერებათა დოქტორის სამეცნიერო ხარისხი ქიმიის განხრით.
1935–1941 წლებში იგი მუშაობდა ბერლინის უმაღლეს ტექნიკურ სასწავლებელში ხელოვნურ ნივთიერებათა და საღებავთა დარგში პროფესორ უბბელოჰდეს ხელმძღვანელობით.
მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში არ დაუტოვებია ბერლინი და აქ იმყოფებოდა საბჭოთა ჯარების მიერ ბერლინის აღების დროსაც (1945 წლის მაისი). ომის შემდეგ მან განაგრძო მუშაობა ბერლინის უმაღლეს ტექნიკურ სასწავლებელში, სადაც გახსნა საღებავთა ლაბორატორია. აქ მუშაობდა იგი პენსიაზე გასვლამდე, ანუ 65 წლის ასაკის მიღწევამდე. მან გაზარდა გერმანელ ქიმიკოსთა არაერთი თაობა, მისი ხელმძღვანელობით შესრულდა 25-ზე მეტი სადიპლომო და სადოქტორო ნაშრომი.
ოსკარის მე-2 დაჯილდოება
ოსკარის მე-2 დაჯილდოების ცერემონია — საუკეთესო ფილმებისა და კინოხელოვანების მე-2 დაჯილდოება კინემატოგრაფიულ ხელოვნებათა და მეცნიერებათა აკადემიის პრემიით. ცერემონია გაიმართა 1930 წლის 3 აპრილს და მასში მონაწილეობა მიიღეს 1928 წლის 1 აგვისსტოდან და 1929 წლის 31 ივლისამდე გამოსულმა საუკეთესო ფილმებმა. დაჯილდოება გაიმართა სასტუმრო ამბასადორში, ლოს-ანჯელესი. შოუს უმასპინძლა უილიამ დე მილმა. ცერემონია პირდაპირ ეთერში გადაიცემოდა რადიოთი.
პირველი დაჯილდოებისაგან განსხვავებით, აკადემიას გამარჯვებულთა ვინაობა წინასწარ არ გამოუცხადებია. ამასთან, კატეგორიათა რაოდენობა 12-დან 7-მდე შემცირდა. მე-2 დაჯილდოება ერთადერთი იყო, რომელზეც არ დასახელებულან ოფიციალური ნომინანტები. არაოფიციალური ნომინანტების სია აკადემიამ მხოლოდ მოგვიანებით გამოაქვეყნა, იმის მიხედვით თუ რომელ ფილმებს შორის აკეთებდნენ არჩევანს მსაჯები.
კირილე ვეკუა
ბიოგრაფია
1966 წელს მან ევროპაში მივლინებით მყოფი ილია ვეკუას მეშვეობით მოახერხა თავის ძმისშვილებთან დაკავშირება და წერილებიც გამოუგზავნა.
ოსკარის მე-2 დაჯილდოება
ამ სიის მიხედვით, ყველაზე მეტი, 5 ნომინაცია მიიღეს ფილმებმა ძველ არიზონაში და პატრიოტი. ცერემონიის მთავარი ჯილდო გადაეცა ფილმს ბროდვეის მელოდია.
ღვთაებრივი ქალბატონი არის ერთადერთი ფილმი, რომელმაც მოიგო საუკეთესო რეჟისორის ნომინაციაში, ისე რომ საუკეთესო სურათზე ნომინირებულიც არ ყოფილა, თუ არ ჩავთვლით ოსკარის პირველ დაჯილდოებას, როდესაც ერთდოულად რეჟისორის ორი ნომინაცია არსებობდა. დაჯილდოება უნიკალური იყო იმითაც, რომ არც ერთ ფილმს მიუღია ერთზე მეტი ჯილდო.
Camponotus rectangularis rubroniger
Camponotus rectangularis rubroniger — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
კირილე ვეკუა
ბიოგრაფია
1967 წლის ზაფხულში იგი საქართველოში ჩამოვიდა, მთელი საქართველო დაათვალიერა, რის შემდეგაც ისევ ბერლინში დაბრუნდა.
ოსკარის მე-2 დაჯილდოება
რამდენიმე ნომინაცია და ჯილდო
შემდგომმა ცხრა ფილმმა მიიღო რამდენიმე ნომინაცია:
Camponotus rectangularis rubroniger
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ოტრანტოს სრუტე
მინი|250პქ|სრუტის მდებარეობა ოტრანტოს სრუტე (ალბ. Kanali i Otrantos; Canale d'Otranto) — სრუტე იტალიისა და ალბანეთის სანაპიროებს შორის. ერთმანეთთან აერთებს ადრიატიკისა და იონიის ზღვებს. მისი სიგანე ქალაქ სალერნოს სიახლოვეს, პუნტა-პალასკიასთან 72 კმ-ია. სახელი ეწოდა იტალიის ქალაქ ოტრანტოსგან.
ოსკარის მე-2 დაჯილდოება
რამდენიმე ნომინაცია და ჯილდო
არცერთ ფილმს არ მიუღია ერთზე მეტი ჯილდო.
სქოლიო
კატეგორია:ოსკარის დაჯილდოების ცერემონიები
ოტრანტოს სრუტე
მიუხედავად ამისა, სრუტის ბარიერები არაეფექტური იყო გერმანული წყალქვეშა ნავებისთვის, რომლებიც ადრიატიკის ზღვის მიღმა ოპერირებდნენ და მოკავშირეთათვის ყველაზე დიდ საფრთხეს წარმოადგენდნენ ხმელთაშუა ზღვაზე.
1992 წელს იტალიამ და ალბანეთმა ხელი მოაწერეს ხელშეკრულებას ამ ორ ქვეყანას შორის კონტინენტურ შელფზე საზღვრის გავლების თაობაზე.
1997 და 2004 წელს, დაახლოებით 100-მა ადამიანმა ალბანეთში დატოვა საცხოვრებელი ადგილი და სრუტის არალეგალურად გადაკვეთა სცადა, რაც გამოწვეული იყო ალბანეთის 1997 წლის არეულობით და მძიმე ეკონომიკური პირობებით.
სქოლიო
კატეგორია:ხმელთაშუა ზღვის სრუტეები კატეგორია:ალბანეთის გეოგრაფია
კირილე ვეკუა
ბიოგრაფია
1968 წლის 28 ივნისს კ. ვეკუა ბერლინში გარდაიცვალა.
Ձ
Ձ, ձ (ձա) — სომხური ანბანის მეჩვიდმეტე ასო. ტრანსკრიფციაა — [j]; გამოითქმის, როგორც ქართული „ძ“; რიცხვითი მნიშვნელობაა — 80 (ოთხმოცი).
კირილე ვეკუა
ბიოგრაფია
1989 წელს მისი არქივი საქართველოში ჩამოიტანა პროფ. გურამ შარაძემ და შესანახად ხელნაწერთა ინსტიტუტს (ახლანდელი ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრი) ჩააბარა.
Ձ
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სომხური ასოები
კირილე ვეკუა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ქიმიკოსები კატეგორია:დაბადებული 17 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1891 კატეგორია:გარდაცვლილი 28 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1968 კატეგორია:ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კ