cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ბონობო
განსხვავებები შიმპანზეებისა და ბონობოების სოციალურ ქცევებს შორის
შიმპანზე და ბონობო სოციალური ქცევის ძალიან ბევრ ასპექტში ერთმანეთისგან განსხვავდებიან. მაგრამ, მათგან ,რომელი შეიძლება მივიჩნიოთ ადრეულ ჰომინიდებთან უფრო ახლოს მდგომად მათი სოციალური მოწყობის მიხედვით?ზემოთხსენებული ორი სახეობის ეკოლოგიური და მორფოლოგიური მსაგვესიბიდან გამომდინარე, გარკვეულ ვარაუდებსა და მოსაზრებებს აქვთ არსებობის უფლება. პრიმატების სოციო-ეკოლოგიური სფეროს მონაცემები, დისპერსიის მოდელისა და განსხვავებულ სქესთა, თუ ერთი სქესის წარმმადგენელთა შორის  დომინაციის თავისებურებებს შორის ურთიერთობის რთულ ხასიათზე მიგვანიშნებენ. შიმპანზე და ბონობო მკვეთრად განსხვავდებიან ერთმანეთისაგან ამ მაჩვენებლების მიხედვით. შიმმპანზეებთან მამრები მჭიდროდ არიან ერთმანეთთან დაკავშირებულები, და სწორედ ეს კავშირი პირდაპირ განსაზღვრავს დომინაციიის იერარქიის სტრუქტურას მათ საზოგადოებაში.იერარქიულ კიბეზე მამრის მდგომარეობის ცვლილების მიხედვით ,იცვლება მისი პარტნიორების  წრეც,რომლებიც ერთგავრ ალიანსს წარმოადგენენ.გრუმინგი(ძუძუმწოვრების ქცევითი ფორმა,რაც გამოიხატება სხვა ინდივიდის ბალნის მოვლასა და დასფთავებაში) მამრ შიმპანზეებში ითვლება ეფექტურ სოციალურ ტაქტიკად ,რომელიც უზრუნველყოფს   ალიანსის ჩამოყალიბებას ჯგუფის სხვა წევრის წინააღმდეგ. ბონობოებთან კი პირიქით, დომინაციის იერარქია მამრებში ნაკლებად მკვეთრადაა გამოხატული, მამრები უფრო იშვიათად უკავშირდებიან ერთმანეთს და იშვიათად უზრუნველყოფენ კონკურენტული ალიანსების ფორმულირებას. ბონობოებში მდედრებს შორის ურთიერთობები ბევრად უფრო მკვეთრად გამოხატულია.თუმცა ,ვინაიდან მოზრდილი მდედრი ბონობოების უმრავლესობა ჯგუფებში ერთმანეთს არ ენათესავება, ფენომენის ერთადერთი ახსნა მხოლოდ შემდეგში შეიძლება მდგომარეობდეს: როდესაც მდედრი ბონობოები ერთი ჯგუფიდან მეორეში  გადადიან ,ისინი აქრიურად იყენებენ "სოციალური ადაპტაციის" სტრატეგიას. სტრატეგიის არსი კი მდგომარეობს უხუცესებთან და საზოგადოების მაღალ საფეხურზე მდგომ მდედრებთან მეგობრული ურთიერთობების დამყარებაში, ვინაიდან  ჯგუფში მაღალი სტატუსის მატარებელი არის მდედრი. ყველაზე ასაკობრივ მდედრებს უკავიათ ყველაზე მაღალი თანამდებობები და ისინი აკონტროლებენ სხვა მდედრებს შორის ურთიერთობებს. .მამრი შიმპანზეებისგან განსხვავებით მდედრ ბონობოებს შორის გრუმინგი დადებითათ მოქმედებს მეგობრული ურთიერთობების დამყარებაზე, და არავითარ შემთხვევაში არ შეიძლება ამ ტერმინის განხილვა ,როგორც პარტნიორისათვის აგრესიულ კომფლიქტებში გაწეული მხარდაჭერისათვის გადახდილ ერთგვარ საფასურად. ასევე, მაღალი წრის წარმომადგენელი ბონობოები, გარდა იმისა  ,რომ იშვიათად ხდებიან გრუმინგის ობიექტები დაბალი რანგის წარმომადგენლებთან შედარებით, თავად უფრო ხშირად უკეთებენ გრუმინგს მათ დაქვემდებარებულ მდედრებს.
შიმპანზებთან საკვების გადანაწილება უფრო დამახასიათებელია მამრებისთვის,ვიდრე მდედრებისათვის. ბონობოებთან კი საკვების გადანაწილება უფრო გამოირჩევა თავისებურებებით მდედრისა და მამრის წყვილებში. არც მცენარეული საკვების გადანაწილებაც მდედრ ბონობოებს შორის ( როგორც მონათესავე,ასვე არამონათესავე) არ არის გამონაკლისი. ამ შემთხვევაში არანარი კომფლიქტის წარმოქნის საშიშროება არ არსებობს, ვინაიდან მდედრ ბონობიებს შორის ურთიერთობა ხასიათდება კომუნიკაბელურობისა და ტოლერანტობის მაღალი დონით: მდედრები ცდილობენ,მოიპოვენ ერთმანეთის კეთილგანწყობა და ორმხრივი მშვიდობიანი და თანადგომის გამომხატველი ქმედებიები მათ შორის გავრცელებული მოვლენაა.
სოციალური ქცევის სტრუქტურა და ბონობოებისა და შიმპანზეების რეპროდუქციული პარტინიორების მახასიათებლები
განსხვავება შიმპანზეებსა და ბონობოებს შორის სოციალური ქცევის სტრუქტურაში, ერთისმხრივ შეიძლება აიხსნას, თუკი განვიხილავთ მამრებს შორის კონკურენციას რეპროდუქციულ მდედრზე წვდომის მოსაპოვებლად. მდედრ ბონობოების ფარული ესტრუსის პერიოდი (მდედრებს გენიტალიების გარშემო არე უსივდებათ და უწითლდებათ) ბევრად უფრო  დიდხანს გრძელდება ,ვიდრე შიმპანზეების შემთხვევაში. ამ პირობებში კი დომინანტი მამრის მცდელობა, რომ მოიპოვოს მდედრზე წვდომა მხოლოდ მან ,უშედეგოა. მდედრები მათი სექსუალური აქტივობის პერიოდის დემონსტრაციას ახდენენ ასევე ორსულობის პერიოდში და  მშობიარობიდან მოკლე დროის შემდეგაც. სეექსუალური ქცევა როგორც მდედრი, ასევე მამრი ბონობოებისთვის, ხშირად გამოიყენება სოციალური დაძაბულობის მოსახსნელად.
განსხვავებები შიმპანზეებისა და ბონობოების სექსუალურ ქცევებს შორის
ბონობოები ტყეშიც და ტყვეობაში ყოფნისას აცაქტიურად ეწევიან სექსუალურ ცხოვრებას. ბონობოს საზოგადოებაში სექსუალური აქტივობები და აგრესისული ქმედებები კვების პერიოდში უფრო მძაფრდება. დომინანტი მამრები საკვებს არ უზიარებენ ისეთ მდედრებს, რომლებიც სანაცვლოდ სექსს არ შესთავაზებენ. გამოკვება ხდება ინტიმურ ურთიერთობებს შორის.ასევე მათზე ჩატარებულმა ექსპერიმენტმა აჩვენა, რომ ბონობოს შეუძლია გაუყოს საკვები მისთვის უცხო ჯგუფის წარმომადგენელს, რითაც ის ზრდის მისთვის ნაცნობი პრიმატების არეალს. 70%-ის შემთხვევაში მეცნიერების გასაკვირად იმ ექსპერიმენტის თანახმად, რომელიც ჩაატარეს კონგოს რესპუბლიკის სამეცნიერო კვლევით ცენტრში, ბონობომ საჭმელი უწილადა მისთვის უცხო მაიმუნს, თუმცა სანაცვლოდ, რა თქმა უნდა, ითხოვდა სექსუალურ აქტივობას. აქედან გამომდინარე, ბონობოებს ადვილად შეუძლიათ ადაპტირება უცხო მაიმუნების გარემოცვაში ყოველგვარი ძალადობისა და აგრესიის გარეშე. აგრესიულ შემთხვევებს სქესობრივი აქტივობებით აგვარებენ. სექსი ბონობოების ცხოვრებაში არის ის მექანიზმი, რითაც ისინი სიმშვიდეს ინარჩუნებენ.
ბონობოები, განსხვავებით შიმპანზეებისგან, სქესობრივი აქტის დროს იყენებენ უამრავ და ცხოველთა სამყაროსათვის საკმაოდ უჩვეულო პოზას.აღსანიშნავია, რომ ზრდასრულ მამრსა და ზრდასრულ მდედრს სქესობრივი კავშირი არ აქვთ ნაყოფიერების დროს, სხვა შემთხვევაში ისინი მრავალფეროვანი სქესობრივი აქტივობებით გამოირჩევიან, თუმცა, როგორც წესი, კუმლინაციის დროს ორგაზმს არ განიცდიან. მათთვის ქესობრივი აქტივობები სოციალური პრობლემების გადაწყვეტის გზას წარმოადგენს. ფრანს დე ვაალი ამბობდა, რომ შიმპანზეები სექსუალურ საკითხებს ძალის გამოყენებით წყვეტენ, ხოლო ბონობოები პირიქით, სიძლიერის საკითხებს სექსუალური აქტივობებით ადგენენ.
= ქცევა ველურ პირობებში = უნდა აღინიშნოს ,რომ ხშირად ბონობიები ძალიან აგრესიულებიც არიან. ჰოლანდიელი ზოოლოგისა და ქცევითი ბიოლოგის ფრანს დე ვაალი წიგნში" The Bonobo and the Atheist: In Search of Humanism Among the Primates" მოიპოვება ცნობები სასტიკი ჯგუფური თავდასხმების შესახებ. წლების განმავლობაში ზოოპარკებში დაფიქსირებული იქნა არაერთი მსგავსი შემთხვევა, რომლის შემდეგაც ბონობოების საყოფაცხოვრებო პირობების შეცვლაც კი გახდა საჭირო. რადგანაც აღმოჩნდა ,რომ დედისა და შვილის განშორება მათ ერთგვარ "დამცველობით კავშირს" ანადგურებს. ამიტომაც ზოოპარკებში მათ თითქმის ყოველთის ერთად ათავსებენ.
რაც შეეხება ბონობოის ქცევას ველურ პირობებში ,უნდა აღინიშნოს ,რომ დაახლოებით ბოლო 30 წლის განმავლობაში არ მოიპოვება არც ერთი შემთხვევა  ბონობოებს შორის აგრესიული ქცევის ფატალური შედეგების შესახებ. შიმპანზეებთან კი პირიქით ძალიან ბევრი ცნობა მოიპოვება მოზრდილი მარების მიერ სხვა მამრების ,თუ მდედრისა და მამრის მიერ ახალშობილის მკვლელობის შესახებ და ა.შ. ველურ პირობებში მამრი შიმპანეზეები იერარქიის მაღალი საფხურის მოპოვების მიზნით ,ხშირად ერთმანეთს ბრძოლის დროს ასახიჩრებენ და ასაჭურისებენ, რის შედეგადაც ისინი იღუპებიან. ეს მაგალითები კი აშკარა კონტრასტს გვანახებს ველურ პირობებში შიმპანზეებისა და ბონობოს სოციალური ქცევის ნორმებს შორის.ასევე სხვა შიპმანზეებისათვის დამახასიათებელი ქცევები- ერთობლივი ნადირობა, ძალადობრივი პოლიტიკა, პრიმიტიული ომების არსებობა და ჟესტების ენის ფლობა- უცხოა ბონობოებისათვის. გარდა ამისა შიმპანზეები საკვების მოსაპოვებლად სხვადასხვა მათთვის ხელმისაწვდომ საშუალებებსა და პრიმიტიულ იარაღებს იყენებენ(მაგალითად :ქვებს თხილის სამტვრევად, ტოტებს მწერების საჭერად და ა.შ).
თუმცა, ყველაფერი ზემოთხსენებული არ ნიშნავს,რომ ბონობოები ზღაპრულ ჰარმონიაში ცხოვრობენ. უფრო მეტიც, შიძლება ითქვას,რომ "სექსი მშვიდობის დასამყარებლად" ასე ფართოდ იმიტომ არის გავრცელებული,რომ კონფლიქტი მათ საზოგადოებაში ზედმეტად ხშირია. კონფლიქტების სექსის გზით მოგვარებას ძირითადად მდედრები მიმართავენ,თუმცა ხანდახან ამ მეთოდით მამრებიც ხელმძღვანელობენ.
ჯგუფური ცხოვრების წესი
ჯგუფური ცხოვრების წესი დამახასიათებელია ყველა მაიმუნის სახეობისათვის.ადამიანთა საზოგადოებრივი განვითარებაც თავისთავად იმ ჯგუფური ცხოვრების ფორმის ევოლუციას წარმოადგენს,რომელიც პრიმატებთან გვხვდება. იმის შესახებ,თუ რამ აიძულა მათ ჯგუფური ცხოვრების წესი შემოეღოთ თანამედროვე მეცნიერებაში არსებობს ორი ჰიპოტეზა:
1) სოციუმი,როგორც მტაცებლებისაგან თავდაცვის საშუალება
2) სოციუმი,როგორც კონკურენციის საშუალება  საკვების მოსაპოვების მიზნით.
როდესაც ბონობოების ორი ჯგუფი ერთმანეთს ხვდება, ისინი თავდაპირველად არ არიან ერთმანეთის მიმართ კეთილგანწყობილნი ,თუმცა სიტუაცია მალევე შემდეგნაირად ვითარდება: სხვადასხვა ჯგუფის წარმომადგენელი მდედრები კავდებიან ერთმანეთთან სექსით,  შემდეგ უკვე მდედრები და მამრებიც იგივე გზას მიმართავენ, ბოლოს კი ზოგიერთი მათგანი გრუმინგსაც მიმართავს. თუმცა აღსანიშნავია ,რომ გრუმინგის დროს დაძაბულობა მაინც შეინიშნება.
კინშასას მახლობლად მდებარე ერთ-ერთ ნაკრძალში გადაწყვიტეს ბონობოს ორი ჯგუფი შეერთებინათ, რომლებიც მანამდე ცალ-ცალკე ცხოვრობნენ. შეუძლებელი იქნებოდა მსგავსი ექსპერიმენტი შიმპანზეებთან განეხორციელებინათ ,ვინაიდან ამის ერთადერთი შესაძლო შედეგი ძალადობა იქნებოდა. ზოოპარკებშიც ყოველთვის ცდილობენ ,რომ სხვადასხვა ჯგუფის წარმომადგენელი შიმპანზეები ერთმანეთისგან განცალკევებულად ამყოფონ მანამ, სანამ ერთმანეთს არ გაეცნობიან, წინააღმდეგ შემთხვევაში ყველაფერი შესაძლოა, დასრულდეს სისხლისღვრით. ბონობოებმა კი ნაკრძალში ამის ნაცვლად ორგია მოაწყვეს. ისინი თავისუფლად გადაადგილდებოდნენ და ურთიერთობდენ ,რის შედეგადაც პოტენციური მტრები მეგობრებად აქციეს.
მსგავსება ადამიანსა და ბონობოს შორის
ერთადერთი საერთო ნიშანი ბონობოებსა და შიმპანზეებს შორის არის ის, რომ მათ ჰომოსაპიენსის ყველაზე ახლო ნათესავებად თვლიან, რადგან ჩვენი ევოლუციური წინაპარი მათ დაახლოებით ერთ დროს გამოეყო. სწორედ ამიტომ ზუსტად არავინ იცის ჩვენი საერთო წინაპარი უფრო ბონობოს მსგავსი იყო თუ შიმპანზესი. შიმპანზე ესადაგება იმ იდეას, რომ ადამიანებ მკვლელი მაიმუნები არიან და მხოლოდ დროთა განმავლობაში გახდნენ მშვიდობიანები. ფრანს დე ვლის აზრით კი, ბონობო გვეხმარება საკუთარი თავის უკეთ შეცნობაში. ადამიანის გონება განვითარდა უფრო ადრე, ვიდრე ჰომინიდების გონება. მის ტვინს უფრო ადრე ჩამოუყალიბდა შემეცნებითი ხედვა, ვიდრე პრიმატის გონებას. შიმპანზეებისა და ადამიანების მსგავსება უფრო დიდია, ვიდრე ნებისმიერი სხვა ცხოველის. ეს გამოიხატება მათი ტვინის ზომების მსგავსებითაც. რაც შეეხება განსხვავებებს, ძირითადად ისინი განსხვავდებიან არა ანატომიურად (ფიზიკურად), არამედ ქცევებით. ძირითადი განსხვავება მათ ქცევებს შორის არის საუბრის უნარი, რაც მაიმუნებს არ შეუძლიათ განსხვავებით ადამიანებისგან. ენა ადამიანებს საშუალებას აძლევს ერთმანეთთან დაამყარონ კომუნიკაცია მარტივი გზით, რაც მაიმუნების შემთხვევაში ხდება ჟესტების გამოყენებით, ხოლო კონკრეტულად ბონობოების შემთხვევაში სქესობრივი აქტების დამყარებით. კიდევ ერთი განსხვავება ადამიანსა და მაიმუნს შორის არის ნივთების აღქმის უნარი მასთან უშუალო კავშირით, რაც ადამიანს ადრეული ასაკიდან უვითარდება, ხოლო მაიმუნებს ეს არ ახასიათებთ.
გარდა ფიზიკური მსგავსებისა, მათ მსგავსება აქვთ სხვადასხვა ვირუსული ინფექციებით და მათი სხეულები თითქმის ერთნაირად აღიქვამენ ამა თუ იმ პარაზიტს. განსხვავებით ადამიანისგან, ბონობოს არ გააჩნია წვდომა თანამედროვე მედიცინაზე და ის იძულებულია როგორც ბევრი სხვა მისი მოძმე პრიმატი იმკურნალოს ბუნებრივი მეთოდებით. დაახლოებით 15-16 სახეობის მცენარე არსებობს, რომლითაც პრიმატები ეწევიან თვითმკურნალობას სხვადასხვა დაავადებების დროს.
გადაშენების პირას მყოფი სახეობა
წითელ წიგნში ბონობო შესულია, როგორც გადაშენების პირას მყოფი სახეობა, რომლის პოპულაციაც შედგება 29,500-50,000 ინდივიდისგან. ბონობოს პოპულაციის ძირითად საფრთხედ საცხოვრებელი გარემოს განადგურება და აფრიკულ ცხოველებზე ნადირობა მიიჩნევა. მსგავსი ტიპის უკანასკნელი აქტივობები განსაკუთრებულად გაიზარდა პირველი და მეორე კონგოს ომის დროს.
დაახლოებით 15000-დან 20000-მდე ბონობო ცხოვრობს ტყეში, ზოგიერთი მათგანი ბინადრობს ეროვნულ პარკებში და დაცული ტერიტორიები იცავენ ბონობოებს სხვადასხვა საფრთხეებისაგან. რადგანაც ეს სახეობა კონგოშია შემორჩენილი, მათთვის კიდევ ერთ საფრთხეს ესეც წარმოადგენს, რადგან ომის შემდეგ კონგო საკმაოდ არასახარბიელო ვითარებაშია და ეს სახეობა აქ თუ არ გადარჩა, სხვა ვერც ერთ ტყეში ვერ გადარჩება.
ბონობოს საცხოვრებელი ადგილის გაზიარება ადამიანებთან მნიშვნელოვანია მისი გადარჩენის პროცესშიც და ამ შემთხვევაში ადგილობრივთა ჩართულობას ძალიან დიდინ როლი აქვს.
ბოლო ორი ან სამი ათწლეულის განმავლობაში ბონობოს რიგებში შემცირება შეინიშნება ნადირობის გაზრდილი ზეწოლის გამო. ბონობოების მცირე რაოდენობით მოკვლამაც კი შეიძლება გამოიწვიოს მნიშვნელოვანი და გრძელვადიანი ნეგატიური გავლენა ადგილობრივი ბონობოების პოპულაციაზე  მათი ნელი რეპროდუქციის, გრძელი მომწიფების პერიოდის და შემჭიდროვებული სოციალური საზოგადოების გამო.
საფრთხეები
მთავარი საფრთხეები ბონობოების პოპულაციისთვის დღესდღეობით არის: უკანონოდ ნადირობა, ადამიანების ყოფის ნარჩენები, ადამიანების რაოდენობის ცვლილება (ზრდა და გადაადგილება), საცხოვრებლის ცვლილება (ადამიანები უფრო და უფრო აფართოვებენ სამუშაო თუ საცხოვრებელ არეალებს, რითიც მცირდება ან ადგილს იცვლის ბონობოების და არა მარტო ბონობოების ყველა ცხოველის საცხოვრებელი გარემო), გაუნათლებლობა.
ინფექციური დაავადებები
ინფექციური დაავადებები, მიუხედავად მკვეთრი შემცირებისა მაინც რჩება ერთ-ერთ უმთავრეს საფრთხედ ბონობოების პოპულაციისთვის. დაავადების გავრცელების რისკი იზრდება ადამიანების რაოდენობის ზრდის პირდაპირ პროპორციულად.
დაცვითი მოქმედებები
დღემდე, ერთადერთი დაცული ადგილი ბონობოებისთვის შეადგენდა 33,346 კვადრატულ კილომეტრს სალონგას ნაციონალურ პარკში. მიუხედავად იმისა, რომ მათ კანონი იცავს, ისინი მაინც არ არიან უსაფრთხოდ. ეს გამოწვეულია ადგილობრივი კორუფციით და საშინელი პოლიტიკური და ეკონომიკური არასტაბილურობით. ერთადერთი დაცვითი აქტივობა დღესდღეობით ხორციელდება არასამთავრობო ორგანიზაციების მიერ. პროცესში განსაკუთრებით აქტიურად არის ჩართული - WWF.
ტყეების დაცვის ინტერნაციონალური პროექტის ფარგლებში DRC (Dynamic Range Compression) ფლობს ბონობოებისთვის 3 მნიშვნელოვან არეს, სადაც მოქმედებს დაახლოებით ისეთივე დაცვის სისტემა, როგორიც გვხვდება ზემოთ ხსენებულ სალონგას ნაციონალურ პარკში. XX საუკუნის ბოლოს შექმნილ 3 დაცულ ტერიტორიას 2006 წელს დაემატა კიდევ 2 დაცული ტერიტორიის სტატუსის მქონე არეალი. ბონობოები, რომლებიც ვერ მოხვდნენ ხელოვნურად შექმნილ დაცულ ტერიტორიებზე, არიან ადგილობრივი თვითმმართველობის დაცვის ქვეშ.
ბონობოს სახეობის დასაცავად აუციელებელია ნადირობის შეჩერება, სრულიად აღმოფხვრა, ადგილობრივი სოფლის მეურნეობის მხარდაჭერა, ადგილობრივი ინდუსტრიების აქტიურად ჩართვა ამ პროცესში და საზოგადოების დახმარება, ნაცვლად ხელის შეშლისა.
1408
თარიღი უცნობია
*
ვროცლავის საუკუნის დარბაზი
საუკუნის დარბაზი (Hala Stulecia, Hala Ludowa; Jahrhunderthalle, Centennial Hall) – სპორტული დარბაზი პოლონეთში, მდებარეობს ქალაქ ვროცლავში. საუკუნის დარბაზმა ითამაშა გადამწყვეტი როლი ბეტონით მშენებლობის საქმეში.
დარბაზი შენდებოდა 1911–1913 წწ. არქიტექტორ მაქს ბერგის პროექტის მიხედვით, მოდერნის სტილში. 1962 წელს შეიტანეს პოლონეთის არქიტექტურული ძეგლების სიაში, ხოლო 1978 წელს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები პოლონეთში
ჰიპ-ჰოპ მუსიკა
ჰიპ-ჰოპ მუსიკა (ინგლ. hip-hop music, rap music ან hip-hop music ) — მუსიკალური ჟანრი, რომელიც ეფუძნება სტილისტური რითმული მუსიკის ჟღერადობას. მას ახლავს რეპი, რითმული რეჩიტატივი. ჰიპ-ჰოპის სუბკულტურას შეადგენს ოთხი მნიშვნელოვანი ელემენტი — MC/რეპი, დიჯეი/სკრეჩი, ბრეიკი/ცეკვა და გრაფიტი. ასევე გათვალისწინებულია სემპლინგი და ბითბოქსი.
სქოლიო
კატეგორია:ჰიპ-ჰოპი კატეგორია:აშშ-ის მუსიკა
Lasioglossum miguelense
Lasioglossum miguelense — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1937 წელს.
ლაკები
მინი|[[მუსა მანაროვი, მფრინავი კოსმონავტი, საბჭოთა კავშირის გმირი]] ლაკები (ან ყაზიყუმუხები) — დაღესტნის ერთ-ერთი მკვიდრი ხალხი. ძირითადად ცხოვრობენ დაღესტნის რესპუბლიკის მთიან ნაწილში (უმთავრესად ლაკისა და კულიკულის რაიონებში), ნაწილი — ჩრდილოეთ დაღესტნის დაბლობზე ნოვოლაქსკის რაიონი). საერთო რაოდენობა 156 545 კაცი (2002) . ლაპარაკობენ ლაკურ ენაზე, უმრავლესობამ იცის რუსულიც. ძირითადად მუსლიმანი-სუნიტები არიან. მატერიალური და სულიერი კულტურით ახლოს დგანან დაღესტნის სხვა ხალხთან. ძირითადი საქმიანობა მთაში მეცხოველეობაა (უმთავრესად მომთაბარე მეცხვარეობა), დაბლობში — მიწათმოქმედება. განვითარებულია ხელოსნობა.
Lasioglossum miguelense
სქოლიო
miguelense
ლაკები
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაღესტანი კატეგორია:კავკასიის ხალხები
ნიკოლოზ შატსკი
ნიკოლოზ სერგეის ძე შატსკი (Николай Сергеевич Шатский; დ. 28 აგვისტო, 1895, მოსკოვი ― გ. 1 აგვისტო, 1960, მოსკოვი) ― რუსი გეოლოგი, ტექტონისტი. რუსეთის ტექტონიკური სკოლის ფუძემდებელი. სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1953).
ბიოგრაფია
1913–18 წლებში სწავლობდა მოსკოვის უნივერსიტეტის ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტზე. 1916–18 წლებში ჯარში მსახურობდა. 1929 წელს დაამთავრა მოსკოვის სამთო აკადემია ექსტერნის წესით, ასწავლიდა იქვე (1921–30) და მოსკოვის გეოლოგიურ-სადაზვერვო ინსტიტუტში (1930–60, 1933 წლიდან პროფესორი); ერთდროულად მუშაობდა სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის გეოლოგიის ინსტიტუტში (1934 წლიდან, 1935 წლიდან განყოფილების გამგე, 1956 წლიდან დირექტორი).
მისი ძირითადი შრომები ეხება ძველი ბაქნების შედარებით ტექტონიკას, გეოსინკლინების თეორიასა და ნაოჭწარმოქმნის ხანგრძლივობას. დაადგინა ბაქნების აგებულების ზოგადი კანონზომიერებანი.
ნიკოლოზ შატსკიმ შეიმუშავა დედამიწის ქერქის მსხვილი ტექტონიკური ფორმების ანალიზის სტრუქტურული მეთოდი, შედარებით-ტექტონიკური, ფაციესების ანალიზის მეთოდი და დანალექი წარმონაქმნების სიმძლავრე. გამოყო რიფეული პერიოდი და ბაიკალური დანაოჭება; შემოიღო ავლაკოგენის (1946), პლაკოსინკლინის (1945), პლაკანტიკლინისა (1945) და სხვა ცნებები.
ჩამოაყალიბა მემკვიდრეობითობის პრინციპი გეოლოგიაში, წვლილი შეიტანა გეოლოგიური ფორმაციების, ნახშირშემცველისა და ნავთობიანი აუზების, ფოსფორიტების, მანგანუმიანი მადნების შესწავლის საქმეში და სხვა. ევრაზიის 1:6000000 მასშტაბიანი გეოლოგიური რუკის (1954, 1956), სსრკ-ის 1:4000000 მასშტაბიანი ტექტონიკური რუკისა (1952) და ევროპის 1:2500000 მასშტაბიანი საერთაშორისო ტექტონიკური რუკის (1962) შედგენის ხელმძღვანელი.
ავტორია შრომებისა ჩარლზ ლაიელის, ალექსანდრე კარპინსკის, ჩარლზ დარვინის, როდერიკ მერჩისონის, ანდრია არხანგელსკის, ვლადიმერ ობრუჩევისა და სხვათა შესახებ.
ლენინური პრემიისა (1958) და სსრკ-ის სახელმწიფო პრემიის (1946) ლაურეატი. დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით (1945, 1953). დაწესებულია სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის ნ. შატსკის სახელობის პრემია (1979), რომელიც 1982 წლიდან ტექტონიკის დარგში საუკეთესო სამეცნიერო ნაშრომისთვის გადაეცემათ. შატსკის სახელობისაა მთა ანტარქტიდაში, ვოლთატის მთებში, ვულკანური სტრუქტურა მდინარე პოდკამენაია-ტუნგუსკის შუა დინებაში, წყალქვეშა ამაღლება წყნარი ოკეანის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, ნამარხი მოლუსკის სახეობა და გეოფიზიკური სამეცნიერო-კვლევითი გემი.
სქოლიო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1960 კატეგორია:საბჭოთა გეოლოგები კატეგორია:რუსი გეოლოგები კატეგორია:სსრკ-ის მეცნიერებათა აკადემიის ნამდვილი წევრები კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები კატეგორია:სტალინური პრემიის ლაურეატები კატეგორია:ლენინური პრემიის ლაურეატები კატეგორია:ვედენის სასაფლაოზე დაკრძალულები
ალექსი პეტრიაშვილი
ალექსი (ბუკა) პეტრიაშვილი (დ. 24 აგვისტო, 1970, თბილისი) — ქართველი დიპლომატი, პოლიტიკოსი. საქართველოს სახელმწიფო მინისტრი ევროპულ და ევროატლანტიკურ სტრუქტურებში ინტეგრაციის საკითხებში 2012-2014 წლებში.
1992 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი ეკონომიური და სოციალური გეოგრაფიის განხრით.
1998-2009 წლებში მუშაობდა საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროში. 2001-2002 წლებში ავსტრიის რესპუბლიკაში საქართველოს საელჩოს მთავარი მრჩეველი, 2002-2004 წლებში აშშ-ში, მექსიკასა და კანადაში საქართველოს საელჩოს მთავარი მრჩეველი, 2004-2009 წლებში საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანი ელჩი თურქმენეთსა და ავღანეთის ისლამურ რესპუბლიკაში.
2012 წლის ოქტომბრამდე იყო პოლიტიკური პარტია „ჩვენი საქართველო - თავისუფალი დემოკრატების“ პოლიტიკური მდივანი.
2012 წლის 21 ოქტომბრიდან  7 ნოემბრამდე  იყო  საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ბიძინა ივანიშვილი — ქართული ოცნება“, ხოლო 25 ოქტომბერიდან     სახელმწიფო მინისტრად დაინიშნა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 24 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1970 კატეგორია:საქართველოს ევროპულ და ევროატლანტიკურ სტრუქტურებში ინტეგრაციის საკითხებში მინისტრები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:საქართველოს VIII მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები ალექსი
ტრიტონი (ბირთვი)
ტრიტონი (აღნიშვნა — ან ) — წყალბადის რადიოაქტიური იზოტოპის — ტრიტიუმის ბირთვი. შეიცავს 3 ნუკლონს (1 პროტონსა და 2 ნეიტრონს). ტრიტონის მასა ტოლია 3.01646 მასის ატომური ერთეულისა, სპინი კი — (1/2)-ისა (\hbar ერთეულებით), მაგნიტური მომენტი — 2.97884 ბირთვული მაგნიტონისა. ტრიტონი არამდგრადია, იშლება შემდეგი სქემის მიხედვით: ; ნახევრად დაშლის პერიოდია — 12.4 წელი.
ლიტერატურა
კატეგორია:წყალბადის იზოტოპების ბირთვები კატეგორია:ფერმიონები
თეთრი კაპისტონი
თეთრი კაპისტონი — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში რაჭიდან.
სრულიად განსხვავდება იმერული ამავე სახელწოდების ვაზისგან — კაპისტოწი თეთრი. მისი მცირე ნარგავები შემორჩენილია ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბუგეულში, ხოლო შენარევების სახითაა სოფელ საკეციაში, აბანოეთში და იწაში.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი პატარა ზომისაა, თითქმის ოვალური, სამნაკვთიანი, იშვიათად ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ქეჩისებრადაა შებუსული. ყვავილი მდედრობითი სქესისაა. მტევანი — მცირე ზომის, ცილინდრული ფორმის, მეჩხერი, ზოგჯერ უფორმო. მარცვალი მცირე ან საშუალო ზომის, მომრგვალო, ქარვისფერი, სქელკანიანია. რბილობი თითქმის მკვრივი აქვს, წვენი — ტკბილი.
თეთრი კაპისტონის სავეგეტაციო პერიოდი 157 დღეა. იგი სექტემბრის მეორე ნახევარსა და ოქტომბრის ჰირველ ნახევარში მწიფდება. მტევნის წონა 40-133 გრამს შორის მერყეობს. საჰექტარო მოსავლიანობა 7.0-8.0 ტონაა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 20-24%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 5.5-8 გ/ლ-ს.
თეთრი კაპისტონი იძლევა მოყვითალო-მომწვანო ფერის ღვინოს.
ლიტერატურა
კატეგორია:რაჭის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
ლუანგნამტჰა
ლუანგნამტჰა (ຫລວງນໍ້າທາ) — ქალაქი ლაოსში. მდებარეობს სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში. აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 3500 კაცს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლაოსის ქალაქები
აბესა ბოლქვაძე
აბესა ბოლქვაძე, (დ. სამღვთო — გ. 2 სექტემბერი, 1841, ოზურგეთი) — 1841 წლის გურიის აჯანყების ერთ-ერთი ხელმძღვანელი, საბატონო აზნაური. 9 აგვისტოს აჯანყებულთა ერთმა რაზმმა მისი მეთაურობით დაამარცხა აჯანყების ჩასაქრობად გაგზავნილი პოლკოვნიკი ბრუსილოვის ჯარის ნაწილი გოგორეთის ბრძოლაში. იმავე საღამოს გამარჯვებულთა ერთი ჯგუფი თავს დაესხა ჩოლოქის საგუშაგოს, მეორე - გურიანთისკენ მიმავალ ტრანსპორტს. 20-23 აგვისტოს ბოლქვაძე მონაწილეობდა ბრძოლაში ოდიშის მთავრის დავით დადიანის მილიციის წინააღმდეგ გრიგოლეთთან. სექტემბრის დამდეგს ოზურგეთთან ბრძოლის დროს იგი სასიკვდილოდ დაიჭრა და მეორე დღეს გარდაიცვალა.
ლიტერატურა
კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი დაბადების თარიღით კატეგორია:გარდაცვლილი 2 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1841 აბესა კატეგორია:ქართველი მეამბოხეები
ნუნისის ღვთისმშობლის ეკლესია
ტაძარი
გიორგი ბოჭორიძემ XIX ს. 30-იან წლებში იმოგზაურა ზემო იმერეთში და მოგ­ვცა ტაძრის აღწერილობა. ეკლესია სამნავიანი უგუმბათო ბაზილიკაა, ზომით 34 (საკურთხევლის კედლამდე), 24X14 არშინი (დაახლ). მას სამხრეთით ჰქონია კარიბჭე და დასავლეთით საქალებო, მათგან მხოლოდ საძირკველიღა მოჩანს. ნაშენია კლდისა, შირიმის ქვისა და კირისაგან. კარი აქვს სამხრეთით და და სავ ლე თით. სარკმელი აღმოსავლეთით 1, სამხრეთით 3, დასავლეთით 2. ჩრდილოეთით 3 თაღი დაბჯენილი აქვს ექვს მსხვილ, ჯვარედინ სვეტზე. სა კურთხეველს გარშემო შემო­რიგებული აქვს საჯდომები (კედლის ძირზე).
ეკლესია ძველად გუმბათიანი შენობა უნდა ყოფილიყო, რასაც მოწმობს გვერდის ნა­ვების აღმოსავლეთის ნაწილები, რომლებიც 21/2 არშინით მაღლა არის აწეული. გუმბათის ნაწილი მე-17 არშინის შემდეგ იწყება და მოიცავს 11 არშინს, შემდეგ 6 არშინი საკურთხევლის ნაწილისა არის (17.11.6,34).
ეკლესიაში, სამხრეთ-დასავლეთი სვეტის წინ ყოფილა საფლავი უცნობი პირისა, რო­მელსაც სდებია მარმარილოს დაფა წარწერით. დღეს ამ დაფიდან მცირედი ნატეხებიღა არის შენახული. ეკლესიაში არის ქვის ნახეტი მაქსიმალური ზომით 15X21 სმ, ასომთავ­რული წარწერის ნაშთით:
წარსა მართ(ე)ბლ(ა)დ ძეთა ჩ(ვ)ენ თა, აღ საზრდ(ე)ლ(ა)დ ჩ(ვ)ენი შ(ე)ნდ(ო)ბ(ა)ს ყ(ო)ფთ
ეკლესიის გარშემო არის ოთხკუთხა გალავნის ნანგრევები, ნაშენი ყოფილა კლდე-რი­ყის ქვისა და კირისაგან. უკეთ შენახულია სამხრეთი და აღმოსავლეთი ნაწილები.
თქმულება
ნუნისის ეკლესიიდან რამდენიმე კილომეტრის დაშორებით ტყის სიღრმეში მდებარეობს ადგილი, რომელსაც «ბერების კლდეს» ეძახიან. მის კომპლექსში შედის კლდეში გამოკვეთილი სამი გამოქვაბული, ლეგენდის თანახმად ნუნისის ღვთის­მშობლის ტაძარი ოდითგან საიდუმლო გვირაბით უკავშირდებოდა «ბერების კლდეს».
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხარაგაულის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესიები
ევორზია
ევორზია (ლათ. evorsio, eversio – დანგრევა) — ვარდნილი წყლის ეროზიული მოქმედება. ვარდნისას წყალი აჩენს მორევს, რომელიც ქანებში გამოიმუშავებს ორმოებსა და ღრმულებს.
საქართველოში ევორზია ფართოდ არის გავრცელებული კარსტულ გამოქვაბულებში, სადაც ინტენსიური ევორზიის შედეგად წარმოიქმნება მომცრო ოვალური ფორმის ქვაბულები, რომელიც ხშირად წყლით ივსება.
ლიტერატურა
კატეგორია:გეოლოგია
გაეროს ვაჭრობისა და განვითარების კონფერენცია
გაეროს ვაჭრობისა და განვითარების კონფერენცია (United Nations Conference on Trade and Development, UNCTAD) — გაეროს გენერალური ასამბლეის ორგანო, შეიქმნა 1964 წელს. მისი წევრები არიან გაეროს წევრი 168 სახელმწიფო. იუნკტადის ძირითადი ორგანოებია: სესია, რომელიც მოიწვევა 4 წელიწადში ერთხელ მაინც და ვაჭრობისა და განვითარების საბჭო. ორგანიზაციის ადგილსამყოფელია ქალაქი ჟენევა (შვეიცარია).
სქოლიო
ვაჭრობისა და განვითარების კონფერენცია
სხარტალი
სხარტალი — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ამბროლაურის მუნიციპალიტეტში (ხოტევის თემი), მდებარეობს რაჭის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე. შაორის წყალსაცავის ჩრდილო-აღმოსავლეთით. ზღვის დონიდან 1160 მეტრი, ამბროლაურიდან 14 კილომეტრი. წყაროებში პირველად მოიხსენიება XVII საუკუნეში. აქ იყო იმერეთის მეფის სოლომონ I-ის ერთ-ერთი სადგომი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 3 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მარია-ლუიზა ფონ მოტესიცკი
მარია-ლუიზა ფონ მოტესიცკი (Marie-Louise von Motesiczky ; დ.1906 წლის 24 ოქტომბერი, ვენა, ავსტრია — გ. 1996 წლის10 ივნისი, ლონდონი, დიდი ბრიტანეთი )  —  ავსტრიული წარმოშობის ბრიტანელი მხატვარი, მხატვარი, პორტრეტი, პეიზაჟისტი.
ბიოგრაფია
მარია-ლუიზა ფონ მოტესიცკი დაიბადა 1906 წელს ვენაში არისტოკრატულ ოჯახში.
მისი დედა ჰენრიეტ ფონ ლიბენი ჰაბსბურგების დინასტიის მდიდარი და განათლებული ებრაელი ბანკირების ოჯახიდან იყო. ფონ ლიბენებს ჰქონდად ნახატების დიდი კოლექცია, რომელთაგან ზოგიერთი გადასცეს ვენის ხელოვნების ისტორიის მუზეუმს.
მარია-ლუიზას ჰყავდა უფროსი ძმა, კარლი (დაიბადა 1904 წელს), რომელიც მამასავით მოყვარული ვიოლონჩელისტი იყო.
მარია-ლუიზა ფონ მოტესიცკი ბავშვობიდან გატაცებული იყო მხატვრობით, რის გამოც 13 წლის ასაკში მიატოვა სკოლა, თუმცა ამ ნაბიჯს მომავალში დიდ შეცდომად მიიჩნევდა. გოგონა სამხატვრო ხელოვნებას ვენის სამხატვრო სკოლაში ეუფლებოდა.
დედასთან ერთად მარია-ლუიზა ფონ მოტესიცკი ბევრს მოგზაურობდა ევროპაში. მოგზაურობის პარარელურად ესწრებოდა ხელოვნების გაკვეთილებს ჰააგაში, ფრანკფურტში, ბერლინსა და პარიზში. საფრანგეთში სწავლობდა მონპარნასზე მდებარე ფერწერის კერძო აკადემიაში.
ლონდონში მარი-ლუიზამ გაიცნო ჩეხური წარმოშობის ავსტრიელი მხატვარი და მწერალი ოსკარ კოკოშკა (1886 წლის 1 მარტი — 1980 წლის 22 თებერვალი), რომელიც მათი ოჯახის მეგობარი გახდა.
1938 წელს მარი-ლუიზამ დატოვა ავსტრია დედასთან ერთად, მას შემდეგ რაც ქვეყანა გერმანიის შემადგენლობაში შევიდა. მარია-ლუიზის ძმამ ბარონ კარლ ფონ მოტესიკიმ უარი თქვა ავსტრიის დატოვებაზე და დარჩა ჰინტერბრულში. ის იყო ავსტრიის თავისუფლების მოძრაობის აქტიური წევრი, ეხმარებოდა ებრაელებს ქვეყნიდან გაქცევაში.
1942 წელს ბარონი კარლ ფონ მოტესიცკი დააპატიმრეს დასმენის გამო, გაგზავნეს ოსვენციმში, სადაც ის მოკლეს 1943 წელს.
1938 წელს მარია-ლუიზა ფონ მოტესიცკი დედასთან ერთად ავსტრიიდან ჰოლანდიაში გაემგზავრა. 1939 წელს ჰააგაში გაიხსნა მისი პირველი მხატვრული გამოფენა.
1939 წელს მარია-ლუიზა ფონ მოტესიცკი დედასთან ერთად ინგლისში გადავიდა საცხოვრებლად. ლონდონში ხანმოკლე ყოფნის შემდეგ ისინი გადავიდნენ ამერშამში. აქ მან გაიცნო ელიას კანეტი, რომელიც გახდა მარია-ლუიზას ახლო მეგობარი და კომპანიონი. 1943 წელს მარია-ლუიზა ფონ მოტესიცკი შეუერთდა მხატვართა საერთაშორისო ასოციაციას და დაიწყო გამოფენებში მონაწილეობა. 1944 წელს მისი პირველი პერსონალური გამოფენა გაიმართა ლონდონში ჩეხოსლოვაკიის ინსტიტუტში. ამ გამოფენაზე ასევე წარმოდგენილი იყო ოსკარ კოკოშკა.
1952 წლიდან 1960-იან წლებამდე გაიმართა მხატვრის 4 პერსონალური გამოფენა — ჰააგაში, ამსტერდამში, მიუნხენში, ლონდონში.
1960-იანი წლების დასაწყისში მარია-ლუიზა ფონ მოტესიცკიმ იყიდა სახლი Chesterford Gardens Street-ზე, სადაც დედასთან ერთად ცხოვრობდა. მარია ლუიზამ დახატა დედის რამდენიმე პორტრეტი. ჰენრიეტა ფონ მოტესიკი გარდაიცვალა 1978 წელს 96 წლის ასაკში. დედის გარდაცვალების შემდეგ მარია-ლუიზა ფონ მოტესიცკი მარტო ცხოვრობდა. მინი| ფონ მოტესიცკის საოჯახო საფლავი, დობლინგი, ვენა 1966 წელს ვენის სეცესიონმა მოაწყო მხატვრის პერსონალური გამოფენა ვენაში, ლინცში, ბრემენში, მიუნხენში. ეს იყო მხატვრის ნიჭის პირველი აღიარება სამშობლოში.
1985 წელს ლონდონში გამართულ პერსონალურ გამოფენაზე მარია-ლუიზა აღიარეს, როგორც XX  საუკუნის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ავსტრიელი მხატვარი. კრიტიკოსებმა და პრესამ მარი-ლუიზ ფონ მოტესიცკის გამოჩენილი ავსტრიელი მხატვარი უწოდეს. 1994 წელს ვენაში მოეწყო მისი ნახატების გამოფენა.
მარია-ლუიზა ფონ მოტესიცკი გარდაიცვალა 1996 წლის 10 ივნისს.  იგი დაკრძალეს საოჯახო საფლავში, ვენაში, დობლინგის სასაფლაოზე.
მარია-ლუიზა ფონ მოტესიცკის 100 წლის იუბილეს აღსანიშნავად მოეწყო მოძრავი გამოფენა (ტეიტ ლივერპული, ჰირშის მუზეუმი ფრანკფურტი, ვენის მუზეუმი, საუთჰემპტონის სამხატვრო გალერეა), ხოლო ავსტრიის სამაუწყებლო კორპორაციამ მოამზადა ვრცელი სატელევიზიო პროგრამა.
2009 წელს მხატვრის სახელი ეწოდა ვენაში Motesiczkyweg -ს — ფლორიდსდორფი (21-ე ოლქი).
შემოქმედება
მარია-ლუიზა ფონ მოტესიცკის ფუნჯს ეკუთვნის პორტრეტები, ავტოპორტრეტები, ნატურმორტები, პეიზაჟები და ალეგორიული ნახატები. მხატვარმა დახატა მრავალი სურათი ფანტასტიკის და ზღაპრის ჟანრში, სადაც ბუნდოვან ფანტაზიებსა და რეალობას შორის ასახული იყო  საკუთარი ბედი. მარია-ლუიზა ფონ მოტესიცკი თავის ნამუშევრებში ძირითადად ხაზს უსვამდა ადამიანის ხასიათს.
1926 წელს პარიზში მან დახატა ნახატი „პარიზელი მუშა“ და საკუთარი ავტოპორტრეტი სავარცხლით.
მარია-ლუიზამ თავისი ნამუშევრები საჯაროდ გამოფინა 1933 წელს ჰაგენში, ხოლო 1939 წელს მოტესიცკის პირველი პერსონალური გამოფენა გაიმართა ამსტერდამში.
1940 წლის ბოლოს დახატა ძმის, კარლის პორტრეტი შეყვარებულთან ერთად და ალეგორიული ნატურმორტი ვაშლებით.
ავტოპორტრეტები და დედის პორტრეტები გახდა მხატვრის ერთ-ერთი საუკეთესო ნამუშევარი.
მხატვრის ნამუშევრების უმეტესობა გამოფენილია გაერთიანებული სამეფოს, ირლანდიის, ავსტრიის, გერმანიის, ჰოლანდიის, შეერთებული შტატების საჯარო მუზეუმებში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 24 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1906 კატეგორია:გარდაცვლილი 10 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1996 კატეგორია:ავსტრიელი მხატვრები კატეგორია:XX საუკუნის მხატვრები
ანჩისხატი
ანჩისხატის ღვთისმშობლის ტაძრადმიყვანების ეკლესია, მარიამწმიდა ეკლესია, ზარის ეკლესია — ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი თბილისში, მდებარე ი. შავთელის ქუჩის №1–ში.
არქიტექტურა
ანჩისხატის ეკლესია სამნავიანი ბაზილიკაა, ნაშენია თლილი ქვით (თავდაპირველი ფენა), ხოლო კედლების ზედა ნაწილები და ყველა შიგნითა ბოძი აგურისაა (XVII საუკუნის რესტავრაცია). მიუხედავად გვიანდელი განახლებისა, მან, ძირითადად, შეინარჩუნა პირვანდელი არქიტექტურული კომპოზიცია. თავდაპირველი თლილი ქვით ნაშენი კედლების ქვედა ნაწილი და სამხრეთ კედელთან დაცული სანათლავის ნაშთი VI საუკუნისაა. ეკლესია ნავებად იყოფა თაღების საშუალებით. აფსიდა, ნავებს შორის ამოყვანილი ერთ-ერთი თაღედი და ღია ლუნეტები დასავლეთ და ჩრდილოეთ შესასვლელების თავზე ნალისებრი ფორმისაა. თავდაპირველად აქ სამი წყვილი ბოძი ყოფილა (ნაცვლად ახლანდელი ორისა).
შენობის ძველი კედლები შიგნიდანაც და გარედანაც სუფთად თლილი მოყვითალო ტუფის დიდი კვადრებითაა ამოყვანილი. XVII საუკუნეში აღდგენილი კამარები, თაღები, ბურჯები, კედლების ნაწილები და კარნიზები აგურისაა.
იმავე აღდგენის დროს თავდაპირველი სამი წყვილი ჯვრისებრი ბურჯი ორი წყვილი მრგვალი ბურჯით შეცვალეს. სამხრეთიდან ეკლესიას ჰქონდა თანადროული ეგვტერი, რომელსაც აღმოსავლეთით ეკვროდა ორი პატარა მართხკუთხა სათავსი. ეგვტერიც და სათავსებიც დანგრეულია, ჩანს მხოლოდ მათი კედლების ძირი.
ისტორია
აშენებულია VI საუკუნეში, დაჩი უჯარმელის მეფობის დროს. გ. ჩუბინაშვილის მოსაზრებით, იგი უნდა იყოს „მოქცევაჲ ქართლისაჲს“ ქრონიკაში მოხსენიებული „მარიამწმიდა ეკლესია“.
ბასმა ბინტ თალალი
პრინცესა ბასმა ბინტ თალალი (بسمة بنت طلال; დ. 11 მაისი 1951, ამანი, იორდანია) — მეფე თალალისა და დედოფალ ზეინას ერთადერთი ქალიშვილი, მეფე ჰუსეინის და, ხოლო იორდანიის ამჟამინდელი მეფის აბდულა II-ის დეიდა. პრინცესა ბასმა ხშირად განიხილება იორდანიის სამეფო პრინცესად.
ანჩისხატი
ისტორია
1837 წლით დათარიღებულ ეგნატე იოსელიანის მიერ შედგენილ კატალოგში „მონასტრები, ეკლესიები ტფილისსა და მის მიდამოებში” ანჩისხატის ეკლესიის შესახებ ვკითხულობთ:
პლატონ იოსელიანიც იმავე მოსაზრებაზეა და წერს, რომ ძეგლი VII საუკუნის დასაწყისში აშენდა და იკურთხა ღვთისმშობლის მიძინების სახელზე, ბაბილა კათოლიკოსის მიერ, რომელიც ადარნასეს დროს მოღვაწეობდა.
ბასმა ბინტ თალალი
განათლება
2001 წელს პრინცესამ ოქსფორდის უნივერსიტეტში ფილოსოფიის დოქტორის ხარისხი მიიღო, მისი ნაშრომისთვის იორდანიის კონტექსტუალიზაციის განვითარება: დონორების, სახელმწიფო და არასამთავრობო ორგანიზაციების არენა.
ანჩისხატი
ისტორია
გიორგი ჩუბინაშვილმა ძეგლი გეგმისა და ზოგიერთი ელემენტის საფუძველზე დაათარიღა VI საუკუნის დასაწყისით და გამოთქვა მოსაზრება, რომ იგი უნდა ყოფილიყო „მოქცევაჲ ქართლისაჲს“ ქრონიკაში მოხსენიებული „მარიამ წმიდაჲ ეკლესიაჲ“, აგებული VI საუკუნეში დაჩი უჯარმელის მეფობის დროს.
ბასმა ბინტ თალალი
ქორწინება და კარიერა
პირველად ბასმა დაქორწინდა პოლკოვნიკ ტიმორ დაგჰისტანიზე ამანში, 1970 წლის 2 აპრილს. მათ საერთო ორი შვილი ჰყავთ:
ანჩისხატი
ისტორია
გადმოცემით, არაბთა ბატონობის პერიოდში ანჩისხატი იყო საქართველოში ერთადერთი ტაძარი, სადაც ღვთისმსახურთ ეძლეოდათ ზარების დარეკვის უფლება, ამიტომ მას „ზარის ეკლესიასაც“ ეძახდნენ. ანჩისხატის ტაძრის ტერიტორიაზე აშენებული იყო საქართველოს კათოლიკოსების სასახლე და ტაძარი, რომელიც მათი სასახლის კარის ეკლესიას წარმოადგენდა. ერეკლე II-ის მეფობაში ანჩისხატთან დაარსდა სემინარია.
ბასმა ბინტ თალალი
ქორწინება და კარიერა
1970-იანი წლების ბოლოდან, ბასმა მუშაობს ადამიანის განვითარების, გენდერული თანასწორობისა და ბავშვთა საქველმოქმედო საქმიანობის ხელშეწყობაზე. ფორუმების მეშვეობით, რომელიც მოიცავს გაერთიანებული ერების ორგანიზაციას, ხელს უწყობს ჯანმრთელობის, განათლების, მოსახლეობისა და გარემოს შესახებ გლობალურ დებატებს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 11 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1951 კატეგორია:იორდანიის პრინცესები
ანჩისხატი
ისტორია
მუხრანთ უბანში მდებარე ტაძარი ოდითგანვე წარჩინებულ ქართველთა თავშესაყარი იყო. ანჩისხატი გამოირჩეოდა განათლებულ სასულიერო პირთა სიუხვით. მათი სულიერი ხელმძღვანელობით იზრდებოდნენ ქართველი უფლისწულები.
მინი|ანჩისხატის სამშენებლო წარწერა 1675 წელს დომენტი III კათოლიკოსმა აღადგინა ის და ააგო აგურის ორსართულიანი სამრეკლო.
სამრეკლოზე 1869 წლამდე ეკიდა ძველი ზარი, რომელიც ბუგდანბეგ ამილახვარმა უბოძა კათალიკოსს, ხოლო ამ უკანასკნელმა კი ანჩისხატს შესწირა (აღნიშნული ზარი კათოლიკოს ნიკოლოზ ამილახვარის შეწირულ ძღვენთა სიაშია). დანარჩენი ზარები შეძენილ იქნა 1830 წლიდან მოყოლებული.
1876 წელს იყო მცდელობა ძველი სამრეკლოს ადგილას ახალის აშენებისა, მაგრამ დ. ბაქარძის ინიციატივით აღნიშნული არ განხორციელდა.
მოხატულობა
1683 წელს კათოლიკოს ნიკოლოზ ამილახვრის დაკვეთით ეკლესია მოიხატა. აღსანიშნავია აბსიდის შუბლზე გამოსახული „იესეს ძირი“, რომელიც საქართველოში ბაგრატიონთა გვარის ბიბლიურ წარმომავლობას მიანიშნებს.
სივრცეში შემორჩენილია XIX საუკუნის I ნახევრის მოხატულობა, რომელიც 1813 წელს დეკანოზ დიმიტრი ალექსი მესხიშვილის მიერ ტაძრის განახლების შემდეგ არის შესრულებული. იგი შუა საუკუნეებიდან ახალდ როზე გარდამავალი ხანის ქართული მხატვრობის ნიმუშია და მაცხოვრის ხელთუქმნელი ხატის ისტორიის სცენების გამოსახვით არის განსაკუთრებით საყურადღებო. ტაძარი XIX საუკუნეში რამდენიმეჯერ შეკეთდა და კვლავ მოიხატა.
ტაძრის სიწმინდე
thumbnail|[[ანჩისხატი (ხატი)|ანჩის მაცხოვრის ხატი, ამჟამად საქართველოს ეროვნულ მუზეეუმში.]] ეკლესიას ძველი სახელი არ შერჩენია. ანჩისხატი XVIII საუკუნეში ეწოდა, როდესაც აქ ანჩის (სამხრეთ საქართველოს) მონასტრიდან ბექა ოპიზარის (XII საუკუნე) მიერ მოჭედილი მაცხოვრის ხატი გადმოასვენეს, რომელიც ადრე ანჩის საკათედრო ტაძარში ესვენა. მღვდელი პოლიევქტოს კარბელაშვილი ანჩისხატზე წერს:
ტაძარში, ძირითადად, ახლადდაწერილი ხატებია, ხოლო ტაძრის მთავარი სიწმინდე — ანჩისხატი, იგივე „პირიუფლისა“ საქართველოს ხელოვნების სახელმწიფო მუზეუმშია დაცული.
ტაძრის საძვალე
ანჩისხატის ტაძრის საფლავებიდან აღსანიშნავია კათოლიკოს-პატრიარქის წმინდა ევდემოსის საფლავი. ჩრდილო-დასავლეთის სვეტსა და დასავლეთის კედელს შუა განისვენებს მეფე არჩილის ასული, ბატონიშვილი მარიამი. ამბიონის მარცხნივ დაკრძალულია დეკანოზი სოლომონ ალექსის ძე მესხი, მარჯვნივ კედელთან გენერალ-მაიორი დიმიტრი ივანეს ძე ბუჭყიაშვილი.
სქოლიო
კატეგორია:თბილისის ეკლესიები კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები თბილისში
ცოცხალი რადიკალური პოლიმერიზაცია
ძირითად შემთხვევებში, ჯაჭვურ პოლიმერიზაციას, როგორც რადიკალურს, ასევე იონურს, თან სდევს ჯაჭვის გაწყვეტის რეაქციები. რადიკალური პოლიმერიზაციისას ყოველთვის შესაძლებელია ჯაჭვის გაწყვეტა ბიმოლეკულური მექანიზმით, რაც ამცირებს აქტიური ცენტრების არსებობის ხანგრძლივობას. დიდად სასურველია ჯაჭვური პოლიმერიზაციის წარმართვა ჯაჭვის გაწყვეტის გარეშე, ანუ ცოცხალი პოლიმერიზაცია, რაც სხვადასხვა მონომერების თანდათანობითი დამატების გზით ბლოკთანაპოლიმერების სინთეზის საშუალებას მოგვცემდა. ეს სქმეატურად ასე შეიძლება გამოისახოს:
ბლოკთანაპოლიმერების სინთეზის სქემა
A მონომერის ამოწურვის შემდეგ, ჯაჭვის გაწყვეტის რეაქციების არარსებობის გამო სარეაქციო ცენტრი ხელშეუხებელი რჩება და B მონომერის დამატებისას ბლოკთანაპოლიმერი წარმოიქმნება.
ანიონური პოლიმერიზაციისას ზოგ შემთხვევებში შესაძლებელია ცოცხალი პოლიმერიზაციის წარმართვა. მაგრამ რადიკალური პოლიმერიზაციისას, ჯაჭვის გაწყვეტის ბიმოლეკულური რეაქციების გამო, აქტიური ცენტრების სიცოცხლის ხანგრძლივობა ძალზე მცირეა. ამ შემთხვევაში ცოცხალი პოლიმერიზაციის პროცესის ანუ ცოცხალი რადიკალური პოლიმერიზაციის წარმართვა შესაძლებელია ჯაჭვის გაწყვეტის ბიმოლეკულური რეაქციების შემცირებით, რაც თავის მხრივ შეიძლება განხორციელდეს აქტიური ცენტრების ე.წ. „მთვლემარე“ მდგომარეობაში, ანუ „მთვლემარე“ ნაერთში გადაყვანით.
ცოცხალი რადიკალური პოლიმერიზაციის დიდი სამრეწველო-პრაქტიკული მნიშვნელობა განპირობებულია იმით რომ იონურთან შედარებით რადიკალურ პოლიმერიზაციას ექვემდებარება მონომერების გაცილებით დიდი რაოდენობა.
ცოცხალი რადიკალური პოლიმრეიზაცია შეიძლება შემდეგი ზოგადი სქემით გამოისახოს:
ფაილი:sqema2.jpg
სადაც ინიციატორში (RZ) ბმა ჰომოლიტურად იხლიჩება (უბრლოდ გაცხელებით ან სხვა მექანიზმით). აქტიური რადიკალები იწვევენ პოლიმერიზაციის პროცესის ინიცირებას ხოლო სტაბილური რადიკალები გაცილებით მცერერეაქციისუნარიანობით ხასიათდებიან და არ აქვთ პოლიმერიზაციის პროცესის ინიცირების უნარი.
ტექნოლოგიური თვალსაწრისით გაცილებით მოსახერხებელია ისეთი სისტემები რომლებშიც ხდება ინიციატორის სწრაფი დაშლა, რაც თითოეული აქტიური ცენტრის ჯაჭვის ზრდის პროცესის თანაბარ ხანგრძლივობას უზრუნველყოფს. დიდი მნიშვნელობა აქვს აგრეთვე აქტიური ცენტრებისა და მთვლემარე ნაერთების ურთიერთგადასვლის წონასწორობის მუდმივას სიდიდეს. იგი უნდა იყოს მცირე, რათა ჯაჭვის გაწყვეტის ბიმოლეკულური რეაქციების ალბათობა მინიმუმამდე იქნეს შემცირებული, მაგრამ ამავე დროს საკმარისად მაღალი, რათა სისტემაში იყოს პოლიმერიზაციის ნორმალური სიჩქარით წარმართვისათვის საკმარისი აქტიური ცენტრები.
რეაქციის საწყის ეტაპზე სარეაქციო სისტემაში აქტიური ცენტრებისა და სტაბილური რადიკალების კონცენტრაციები ექვივალენტურია, მაგრამ ხდება მდგომარეობის სწრაფი ცვლილება. ადგილი აქვს სტაბილური ნაწილაკების თანდათანობით დაგროვებას სისტემაში. ამ ეტაპზე დიდია აქტიური მაინიცირებელი და/ან მზარდი რადიკალების ურთიერთქმედებით ჯაჭვის გაწყვეტის ბიმოლეკულური რეაქციების წვლილი.
მე-2 სქემაზე წონასწორობები (1) და (3) რეაქციებში გადახრილია შესაბამისად სტაბილური და მთვლემარე ნაერთების მხარეს. წონასწორობის პირობებში სტაბილური რადიკალების კონცენტრაცია 104-ჯერ აღემატება მზარდი აქტიური რადიკალების კონცენტრაციას. აქტიური რადიკალების კონცენტრაცია სისტემაში დაახლოებით ისეთივეა, როგორიც ჩვეულებრივი რადიკალური პოლიმერიზაციისას.
რუსიონის ბრძოლა
რუსიონის ბრძოლა (ბულგარულად: Битката при Русион) მოხდა 1206 წლის ზამთარში რუსიონის ციხესთან (Rusköy-ის თანამედროვე კეშანი) ბულგარეთის იმპერიისა და ბიზანტიის ლათინური იმპერიის ჯარებს შორის. ბულგარელებმა დიდი გამარჯვება მოიპოვეს.
ცოცხალი რადიკალური პოლიმერიზაცია
სარეაქციო სისტემაში მონომრეის ამოწურვის შემდეგ საჭიროა სისტემის პირობების შეცვლა მთვლემარე მდგომარეობაში მყოფი ნაერთების დაცვის მიზნით, რადგანაც კონკურენტული რეაქციების არარსებობის პირობებში იცვლება ჯაჭვის გაწყვეტის ბიმოლეკულური რეაქციების წვლილი და მცირდება მონომერის შემდგომი დამატებით პოლიმერიზაციის პროცესის განახლების ალბათობა.
ცოცხალ რადიკალურ პოლიმერიზაციაში ანიონური პოლიმერიზაციისაგან განსხვავებით მონომერის ამოწურვის შემთხვევაში აქტიურ ცენტრებს ახასიათებთ გაცილებით დაბალი სიცოცხლის ხანგრძლივობა. სწორედ ამიტომ პოლიმერიზაციის ამ მექანიზმის დასახელებისას ნაცვლად ტერმინისა ცოცხალი, გამოიყენებოდა ტერმინები „ცოცხალი“; კონტროლირებადი და ფსევდოცოხალი.
რუსიონის ბრძოლა
კონფლიქტის წარმოშობა
ადრიანოპოლის ბრძოლაში დიდ გამარჯვებას მოჰყვა ბულგარეთის სხვა გამარჯვებები სერესსა და პლოვდივში. ლათინურმა იმპერიამ დიდი დანაკარგი განიცადა და 1205 წლის შემოდგომაზე ჯვაროსნებმა სცადეს გადაჯგუფება და მათი ჯარის ნაშთების რეორგანიზაცია. მათი ძირითადი ძალები შედგებოდა 140 რაინდისგან და რამდენიმე ათასი ჯარისკაცისგან, რომლებიც რუსონში იყვნენ. ამ არმიას ხელმძღვანელობდნენ ტიერი დე ტერმონდი და ტიერი დე ლოოსი, რომლებიც კონსტანტინოპოლის ლათინური იმპერიის ყველაზე გამორჩეულ დიდებულებს შორის იყვნენ.
ცოცხალი რადიკალური პოლიმერიზაცია
დღესდღეობით ცოცხალი პოლიმერიზაცია განისაზღვრება როგორც ჯაჭვური პოლიმერიზაცია, რომელშიც არ მიმდინარეობს ჯაჭვის გადაცემისა და ჯაჭვის გაწყვეტის რეაქციები.
Gloria (U2-ს სიმღერა)
„Gloria“ — ირლანდიური როკ-ჯგუფ U2-ს სიმღერა და 1981 წლის სინგლი ალბომიდან October. ეს სიმღერა არის ერთ-ერთი პოპულარული ოთხეულის ძველი სიმღერებიდან და ხშირად სრულდება მათ კონცერტებზე.
რუსიონის ბრძოლა
ბრძოლა
ბრძოლა უკანა დაცვაში დაიწყო. გიომ დე ლოოსის რაზმს თავს დაესხა სხვა ბულგარული ძალა და მიუხედავად სასოწარკვეთილი წინააღმდეგობისა, მაინც დამარცხდა. გადარჩენილები შეერია ჯარს მათ წინ, მაგრამ მალე ჯვაროსანთა შემდეგი ორი რაზმიც დამარცხდა. ბრძოლა იმართებოდა მაშინ, როცა ჯარები მიდიოდნენ. მებრძოლი ჯარისკაცების მასები ნელ-ნელა რუსიონისკენ მიიწევდნენ. ციხიდან დაახლოებით 2 კმ-ზე ჯვაროსნული საბრძოლო ფორმირება ბულგარეთის თავდასხმების შედეგად საბოლოოდ დაინგრა ორივე მხრიდან. რაინდები მამაცურად იბრძოდნენ, მაგრამ მათი უმეტესობა დაიღუპა: საწყისი 120-დან მხოლოდ ათმა მოახერხა რუსიონამდე მისვლა. ათასობით რიგითი ჯარისკაცი დაიღუპა ბრძოლაში ან ტყვედ ჩავარდა. ჯვაროსნების ყველა მეთაური ტიერი დე ტერმონდის ჩათვლით დაიღუპა. განადგურებული არმიის ნაშთებმა მიატოვეს რუსიონი და თავშესაფარითვის მიაშურეს ახლომდებარე ქალაქ როდოსტოს.
ცოცხალი რადიკალური პოლიმერიზაცია
არსებობს ცოცხალი რადიკალური პოლიმერიზაციის სხვადასხვა სახეები, როგორებიცაა: ატომ-ტრანსფეული რადიკალური პოლიმერიზაცია (ატრპ), სტაბილურ თავისუფალ-რადიკალური პოლიმერიზაცია (სთრპ) და. ა.შ.
Gloria (U2-ს სიმღერა)
სიმღერაში არის გამოყენებული ტექსტები ბიბლიიდან.
ცოცხალი რადიკალური პოლიმერიზაცია
ლიტერატურა
კატეგორია:პოლიმერიზაცია
Gloria (U2-ს სიმღერა)
სქოლიო
კატეგორია:1981 წლის სინგლები კატეგორია:U2-ს სიმღერები
რუსიონის ბრძოლა
სუტუაციის შემდგომი განვითარება
როდოსტო იყო კარგად გამაგრებული ქალაქი ვენეციელთა დიდი გარნიზონით, რომელიც გაერთიანებული იყო რუსიონიდან გადარჩენილთა და 2000 კაციანი ასეულით, რომლებიც მოგვიანებით ჩამოვიდნენ. როდესაც კალოიანი მივიდა, დამცველები პანიკაში ჩავარდნენ და ხანმოკლე ბრძოლის შემდეგ მთლიანად დამარცხდნენ. მალევე დაიპყრეს კიდევ მრავალი ქალაქი, როგორებიცაა პერინტი, ჩორლუ, არკადიოპოლისი, მესინა და დაონიონი. ბულგარელებმა ალყა შემოარტყეს მნიშვნელოვან ქალაქ დიდმოტეიჩოს, რომელიც აიღეს მომდევნო წელს.
შემდგომი
მთელი სამხედრო ოპერაციის დროს ჯვაროსნებმა დაკარგეს 200-ზე მეტი რაინდი, ათასობით ჯარისკაცი. რამდენიმე ვენეციური გარნიზონი მთლიანად განადგურდა. ლათინური იმპერიის ახალ იმპერატორს ანრი ფლანდრიელს მოუწია საფრანგეთის მეფისთვის კიდევ 600 რაინდი და 10000 ჯარისკაცი ეთხოვა. ჯეფრი ვილჰარდუინელმა დამარცხება ადრიანოპოლში მომხდარ კატასტროფას შეადარა, თუმცა ჯვაროსნებს გაუმართლათ - 1207 წელს ცარ კალოიანი მოკლეს თესალონიკის ალყის დროს და ახალ იმპერატორ ბორილს, რომელიც იყო უზურპატორი, დრო სჭირდებოდა თავისი უფლებამოსილების განსახორციელებლად.
სნიფერი
პაკეტის გამრჩეველი (აგრეთვე ცნობილი როგორც ქსელის გამრჩეველი ან სნიფერი, გარკვეული ქსელური სახეობისთვის, Ethernet-ის ტიპის ან უმართულო ქსელის ტიპის) — პროგრამა ან მოწყობილობა რომელსაც შეუძლია პაკეტების ხელში ჩაგდება (ლოკალურ ქსელში).
გამოყენება
სნიფერი შეიძლება გამოდგეს სხვადასხვა საქმისთვის:
გაეროს სპეციალიზებული დაწესებულებები
სპეციალიზებული დაწესებულებები
მაზოვია
right|thumb|200px|მაზოვია მაზოვია (Mazowsze, Mazowiecka ziemia, Masowien) — ისტორიული რეგიონი პოლონეთის ცენტრში. მთავარი ქალაქია — ვარშავა.
სან-სებასტიან-დუ-პასე
სან-სებასტიან-დუ-პასე (São Sebastião do Passé) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში, ბრაზილიის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონში. მიეკუთვნება სალვადორის აგლომერაციის მეზორეგიონს.
მაზოვია
კონრად I-ის მმართველობის დროს მაზოვიის ტერიტორიაზე ჩამოყალიბდა მაზოვიის სამთავრო. 1526 წლამდე მას პიასტების დინასტია მართავდა. სიგიზმუნდ I-მა შემოუერთა პოლონეთს.
სან-სებასტიან-დუ-პასე
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 42.485 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 538.32 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 0.08 კმ²-ზე.
მაზოვია
პოლონეთის მესამე დაყოფის შემდეგ 1795 წელს, მაზოვია პრუსიას ერგო, ხოლო 1807 წელს ვარშავის საჰერცოგოს შემადგენლობაში შევიდა. 1814 წლიდან პოლონეთის სამეფოს შემადგენლობაშია.
სან-სებასტიან-დუ-პასე
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
მაზოვია
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პოლონეთის ისტორიული რეგიონები
Lasioglossum milneri
Lasioglossum milneri — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1941 წელს.
სქოლიო
milneri
1409
თარიღი უცნობია
*
ერევნის მეტროპოლიტენი
ერევნის კარენ დემირჩიანის სახელობის მეტროპოლიტენი (სომხ. Կարեն Դեմիրճյանի անվան Երևանի Մետրոպոլիտեն) — მეტროპოლიტენის ხაზთა სისტემა ერევანში, სომხეთი. გაიხსნა 1981 წლის 7 მარტს და მოიცავს 10 სადგურს, რომლებიც ერთ ხაზზეა განლაგებული (ასევე ერთი ცალმხრივი განშტოების „შენგავიტი — ჩარბახი“ ჩათვლით). ლიანდაგების საერთო სიგრძეა 12,1 კმ. გეგმაშია კიდევ 8 სადგურის დამატება. მშენებლობა დაიწყო 1970-იანი წლების ბოლოს, თავდაპირველად მეტროტრამის სახით, შემდეგ კი მეტროპოლიტენად გადაკეთდა.
მეტროპოლიტენის ხაზს ემსახურება ერთადერთი დეპო „შენგავიტი“. ხაზზე გამოყენებულია ორვაგონიანი/სამვაგონიანი მატარებლები (ვაგონის ტიპი 81-717/714 და თბილისში მოდერნიზებული 81-717М/714М).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ერევნის მეტროპოლიტენი კატეგორია:მეტროპოლიტენი კატეგორია:ერევნის შენობა-ნაგებობები
თეთრი ჩხავერი
ზენათური — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში გურიიდან.