cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ვლადიმერ დოლიძე
ბიოგრაფია
1931 წელს დაამთავრა საქართველოს ინდუსტრიული ინსტიტუტი. 1932–1937 წლებში მუშაობდა ხმის ჩამწერი საამქროს უფროსად თბილისის კინოსტუდიაში. 1937 წლიდან მუშაობდა ხმის ოპერატორად. მონაწილეობა აქვს მიღებული 80-ზე მეტი სრულმეტრაჟიანი და მოკლემეტრაჟიანი მხატვრული, დოკუმენტური და ანიმაციური ფილმის შექმნაში. მინიჭებული აქვს კინემატოგრაფიის დამსახურებული მოღვაწის წოდება. არის მეორე მსოფლიო ომის მონაწილე და ვეტერანი. დაჯილდოებულია: „სახელმწიფო პრემიით“ (1950) — ფილმისთვის „ჯურღაის ფარი“; მედლით სახელოვანი შრომისათვის; „სამამულო ომის II ხარისხის ორდენით“; მედლით დიდ სამამულო ომში გამარჯვების XX წლისთავის აღსანიშნავად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ოპერატორები კატეგორია:დაბადებული 28 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1908 კატეგორია:გარდაცვლილი 19 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1989 კატეგორია:ოზურგეთში დაბადებულები ვლადიმერ კატეგორია:საქართველოს ინდუსტრიული ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
ტამიანოვო
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები (58%) და თათრები (33%) შეადგენენ.
სქოლიო
კატეგორია:ჩეკმაგუშის რაიონის სოფლები
ინტერვალი (მუსიკა)
ინტერვალი (intervallum — მანძილი, შუალედი) — მუსიკასა და აკუსტიკაში ორი ბგერის თანაფარდობა სიმაღლის, ანუ ბგერათა რხევის სიხშირის მიხედვით (მუსიკალური ბგერა). დაბალი ბგერა მისი საფუძველია, ხოლო მაღალი – მწვერვალი. თანამიმდევრობით აღებული ბგერები ქმნიან მელოდიურ ინტერვალს, ხოლო ერთდროულად აღებული – ჰარმონიულს. ინტერვალი განისაზღვრება ტონებისა და ნახევარტონების რაოდენობით.
ინტერვალების აღნიშვნისას მითითებულია როგორც რაოდენობრივი (საფეხურობრივი) სიდიდე (ლათინური რიგობითი რიცხვითი სახელები ან ციფრები), ისე ხარისხობრივი (განსაზღვრებები „წმინდა“, „პატარა“, „დიდი“, „შემცირებული“, „გადიდებული“, „ორჯერ შემცირებული“, „ორჯერ გადიდებული“). ერთი ოქტავის ფარგლებში წარმოქმნილი ინტერვალი მარტივია, ერთ ოქტავაზე მეტი – შედგენილი. უბრალო ინტერვალებია:
საწყისი საზომი ერთეულების — ტონებისა და ნახევარტონების — სიდიდე განისაზღვრება მუსიკალური წყობით. მოცული საფეხურების რაოდენობით ერთნაირი ინტერვალები შესაძლოა განსხვავებული იყოს ტონებითა და ნახევარტონებით. მაგალითად, პატარა სეკუნდა და დიდი სეკუნდა. ტემპერირებულ წყობაში ერთნაირად მჟღერი ინტერვალები შესაძლოა შეიცავდეს საფეხურთა განსხვავებულ რაოდენობას (იხ. ენჰარმონიზმი). ასეთები, მაგ., გადიდებული კვარტა და შემცირებული კვინტა, რომლებიც შეიცავენ სამ ტონს, გაერთიანებული არიან ტერმინით „ტრიტონი“.
შედგენილი ინტერვალი წარმოიქმნება ოქტავაზე მარტივი ინტერვალის მიმატებით. შედგენილი ინტერვალებია:
უფრო ფართო ინტერვალებს ეწოდება: სეკუნდა ორი ოქტავის შემდეგ, ტერცია ორი ოქტავის შემდეგ და ა. შ. ჩამოთვლილ ინტერვალებს ძირითად ანუ დიატონურ ინტერვალებსაც უწოდებენ, ხოლო ალტერაციის მეშვეობით შეცვლილ ინტერვალებს – ქრომატულს. ჰარმონიული ინტერვალი სასმენად განსაკუთრებულად გამოკვეთილი ელფერით ხასიათდება. ხმოვანების თვისებების მიხედვით ჰარმონიული ინტერვალები იყოფა კონსონირებულ და დისონირებულ ინტერვალებად. ბგერათა გადანაცვლებას, რომლის დროსაც ინტერვალის საფუძველი იქცევა მაღალ ბგერად, ხოლო მწვერვალი — დაბლ ბგერად, ეწოდება შებრუნება. ნახევარტონზე მცირე ინტერვალები გამოიყენებოდა ძველბერძნულ მუსიკაში, გვხვდება მსოფლიოს მრავალ ტრადიციულ მუსიკალურ კულტურაში, XX–XXI საუკუნეების რიგ მუსიკალურ მიმართულებებში (იხ. დიესა, მიკროინტერვალი, მიკროქრომატიკა, სონორიკა).
სქოლიო
კატეგორია:მუსიკალური ტერმინები
ესპანეთის გერბი
thumb|260 px|ესპანეთის თანამედროვე გერბი ესპანეთის გერბი - ესპანეთის სამეფოს ოფიციალური სიმბოლო. ესპანეთის თანამედროვე გერბი დამტკიცებულია კანონით 1981 წელს, როდესაც თანამედროვე გერბმა შეცვალა ფრანკოსებრი. ესპანეთის გერბი ასევე გამოიყენება ესპანეთის დროშაზეც. ესპანეთის გერბი სამ ალეგორიულ სიმბოლოს შეიცავს - ფარი, ესპანეთის უძველეს სამეფოს ასახიერებს; გვირგვინი მეფის მმართველობას; ხოლო კოლონები - ჰერკულესის ბოძებს, მსოფლიოს დასასრულს, თუმცა გარდა ძირითადი ალეგორიებისა ესპანეთის გები შეიცავს დამატებით სიმბოლოებსაც, რომლებიც ესპანეთის შემადგენელი მხარეების გერბებია.
სქოლიო
კატეგორია:სახელმწიფო გერბები კატეგორია:ესპანეთის ეროვნული სიმბოლოები კატეგორია:გერბები ლომის გამოსახულებით კატეგორია:გერბები გვირგვინის გამოსახულებით კატეგორია:გერბები ჯვრის გამოსახულებით კატეგორია:გერბები შენობების გამოსახულებით კატეგორია:გერბები ჯაჭვის გამოსახულებით
Gemmula amabilis
Gemmula amabilis — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
Battery
Battery — ამერიკული მძიმე მეტალ ჯგუფ მეტალიკის მეორე სინგლი და პირველი სიმღერა 1986 წლის ალბომიდან Master of Puppets. ჯგუფის ამჟამინდელი ბასისტის, რობერტ ტრუჰილოს აყვანა ჯგუფში ამ სიმღერის კარგად შესრულებამ განაპირობა.
მუსიკა
ისევე, როგორც პირველი ტრეკი წინა ალბომიდან Ride the Lightning (სახელწოდებით Fight Fire With Fire), Battery იწყება ნელი სუფთა საგიტარო პარტიით. ამ შემთხვევაში ოთხი აკუსტიკური გიტარა ხვდება ერთმანეთს ჰარმონიულად, სანამ დაიწყება დრამებისა და ელექტრო გიტარების პარტია დისტორშენით. ეს გრძელდება 1:06-მდე, სანამ გიტარები გადაიზრდებიან ძალიან სწრაფ თრეშ მეტალში, რაც წარმოადგენს საფუძველს სიმღერის დანარჩენი ნაწილისთვის. სიმღერაში გავიგონებთ კლიფ ბარტონის ბას-გიტარის მძიმე ფონს, ასევე ლარს ულრიხის ველურ და განსხვავებულ დაკვრის სტილს დრამებზე.
ტექსტი
სიმღერის სათაური, ისევე როგორც ტექსტი, არაპირდაპირ მიემართება Old Waldorf Club-ს, რომელიც მდებარეობს ბატერის ქუჩაზე, სან-ფრანცისკო, ასევე მთლიანად ამ ქუჩას, სადაც ბევრი კლუბებია და მეტალიკა ხშირად სწორედ აქ მართავდა ხოლმე კონცერტებს თავისი კარიერის დასაწყისში. ტექსტი სიმღერიდან „Battery is found in me“ გვიჩვენებს, რომ ამ ქუჩის კლუბებში გამართული კონცერტები მნიშვნელოვანია მათთვის.
ინარჩუნებს რა Master of Puppets-ის „კონტროლის“ ძირითად თემას, სიმღერის ტექსტი განიხილავს კონტროლს, რომელსაც შესაძლოა ფლობდეს პიროვნების ბრაზი მის ქცევაზე. სიმღერის სათაური განხილულია „თავდასხმის“ კონტექსტში, რასაც ადასტურებს ტექსტი: „Smashing through the boundaries / Lunacy has found me / Cannot stop the battery“.
ერთხელ ჯეიმზ ჰეტფილდმა ამ სიმღერის შესახებ განაცხადა:
საკონცერტო შესრულება
სიმღერა ცოცხლად პირველად 1986 წლის 27 მარტს შესრულდა ველი-ცენტრში, კანზასი, აშშ.
კონცერტებზე შესავალ ნაწილს, როგორც წესი, ჯგუფი არ უკრავს, იყენებს რა პირვანდელ ჩანაწერს (ბოლო ხანებში 1/2 საფეხურით დაბალ ტონზე, მას მერე, რაც ჯგუფმა 1/2 საფეხურით დაბალ ტონებზე დაიწია).
Battery ხშირად იკვრება ჯგუფის კონცერტებზე. გამოიყენებოდა როგორც გამხსნელი ტრეკი „შავი ალბომის“ გამოსვლამდე. მას შემდეგ, უპირატესად, დამამთავრებელი სიმღერაა. ზოგიერთ შემთხვევაში მას უკრავენ შესვენების შემდეგ. დაკვრისას სიმღერა ზოგჯერ ჩერდება და ჯეიმზ ჰეტფილდი ეკითხება მსმენელებს: „Are you alive?... How does it feel to be alive?“ (რის მაგალითადაც გამოდგება საკონცერტო ალბომი S&M) ამას მოსდევს კირკ ჰემეტის სოლო გიტარაზე.
საკონცერტო ვერსიაში, რომელიც შესულია ალბომში Live Shit: Binge & Purge, მოიცავს სიმღერების No Remorse, Ride the Lightning და So What? შესავალ ნაწილებს.
სიმღერა შესრულდა სან-ფრანცისკოს სიმფონიური ორკესტრის თანხლებითაც 1999 წელს და შეტანილი იქნა საკონცერტო ალბომში S&M. შესავალი გიტარების ნაცვლად ორკესტრმა დაუკრა სიმებიან ინსტრუმენტებზე პიციკატოების გამოყენებით დასაწყისში, შემდეგ ხემების დახმარებით.
კრიტიკული შეფასება
სტივ ჰიუიმ Allmusic-იდან სიმღერებს Battery და Damage, Inc. უწოდა „თრეშ-ქაოსის ორი ნაჭერი“.
ქავერები
ქვემოთ ჩამოთვლილია ჯგუფები და მუსიკოსები, რომელთაც შეასრულეს ამ სიმღერის ვერსიები.
სქოლიო
კატეგორია:მეტალიკის სიმღერები კატეგორია:1986 წლის სინგლები კატეგორია:თრეშ მეტალ სიმღერები
1027
მმართველები
*
ცნობილი ქართველები: ლ
ლუ
კატეგორია:ქართველები
პორტ-ჰედლანდი
პორტ-ჰედლანდი (Port Hedland) — ქალაქი ავსტრალიაში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, დასავლეთ ავსტრალიის შტატში, ზღვის დონიდან საშუალოდ 6 მეტრ სიმაღლეზე. 2011 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 15 044 ადამიანს. პორტ-ჰედლანდი 1322 კილომეტრითაა დაშორებული შტატის ადმინისტრაციულ ცენტრ პერთს. გაშენებულია ინდოეთის ოკეანის სანაპიროზე. პორტ-ჰედლანდი დაარსდა 1880 წელს. ყველაზე ცხელი თვეებია დეკემბერი და იანვარი, ყველაზე ცივი — ივლისი და აგვისტო. ნალექების საშუალო წლიური რაოდენობა შეადგენს 311,5 მმ-ს.
სქოლიო
კატეგორია:დასავლეთ ავსტრალიის ქალაქები
შუა აზია
შუა აზია (Средняя Азия) ან საბჭოთა ცენტრალური აზია — ცენტრალური აზიის ნაწილი, რომელსაც საბჭოთა კავშირი მართავდა 1918-1991 წლებში, სანამ აქაური რესპუბლიკები დამოუკიდებლობას გამოაცხადებდნენ. იგი თითქმის სინონიმია რუსეთის თურქესტანისა, რომელიც რუსეთის იმპერიაში შედიოდა. შუა აზიამ 1920-1930-იან წლებიდან ამჟამინდელი საზღვრების ჩამოყალიბებამდე ტერიტორიული დაყოფაში მრავალი ცვლილება გადაიტანა.
თურქესტანის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა
პირველი საბჭოთა სახელმწიფო შუა აზიაში. შეიქმნა თურქესტანის ისტორიულ რეგიონში 1918 წლის 20 აპრილს. იმავე წლის ოქტომბერში მიღებული იქნა ასსრ-ის კონსტიტუცია. რესპუბლიკა გაუქმდა 1924 წლის 27 ოქტომბერს. მის ტერიტორიაზე შეიქმნა უზბეკეთის სსრ, თურქმენეთის სსრ, ტაჯიკეთის ასსრ, ყირგიზეთის და ყარაყალპის ავტონომიური ოლქები, ხოლო რეგიონის ჩრდილოეთ ნაწილი შევიდა ყაზახეთის სსრ-ის შემადგენლობაში, როგორც სამხრეთ ყაზახეთის ოლქი.
ბუხარის სახალხო საბჭოთა რესპუბლიკა
მინი|მარჯვნივ|ბუხარის სახალხო საბჭოთა რესპუბლიკის დროშა შეიქმნა წითელი არმიის მიერ 1920 წელს ბუხარის აღებისა და ბუხარის საამიროს გაუქმების შედეგად.
ტერიტორია შეადგენდა 182 193 კმ2-ს, მოსახლეობა 2,2 მლნ-ზე მეტს. ცხოვრობდნენ ძირითადად უზბეკები, ტაჯიკები, თურქმენები, ებრაელები და სპარსელები. ბსსრ-ს ესაზღვრებოდა თურქესტანის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა, ხორეზმის სახალხო საბჭოთა რესპუბლიკ და ავღანეთი. „სრულიად ბუხარის საბჭოების” V ყურულთაის 1924 წლის 19 სექტემბრის დადგენილებით ბსსრ-ს ეწოდა ბუხარის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა, რომელიც შუა აზიის საბჭოთა რესპუბლიკების ეროვნულ-სახელმწიფოებრივი გამიჯვნის შედეგად 1924 წლის 27 ოქტომბერს გაუქმდა. მისი ტერიტორია შევიდა ახლად შექმნილ უზბეკეთის სსრ-ის,  თურქმენეთის სსრ-ისა და ტაჯიკეთის ასსრ-ის შემადგენლობაში.
ხორეზმის სახალხო საბჭოთა რესპუბლიკა
ხორეზმის სახალხო საბჭოთა რესპუბლიკა ხივის სახანოს ტერიტორიაზე 1920 წლის თებერვალში შეიქმნა, რესპუბლიკა ამავე წლის აპრილში გამოაცხადა. 1923 წლის 20 ოქტომბერს გარდაიქმნა ხორეზმის საბჭოთა სოციალისტურ რესპუბლიკად. 1924-1925 წლებში, შუა აზიის საბჭოთა რესპუბლიკების ეროვნული სახელმწიფოებრივი გამიჯვნის დროს, ხსსრ გაუქმდა. მის ტერიტორიაზე შეიქმნა ყარაყალპაკეთის ავტონომიური ოლქი, თურქმენეთის სსრ და უზბეკეთის სსრ.
ყარა-ყირგიზთა ავტონომიური ოლქი
ყარა-ყირგიზეთის ავტონომიური ოლქი (Кара-Киргизская АО) შეიქმნა 1924 წლის 14 ოქტომბერს რუსეთის სფსრ-ში თურქესტანის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის მეტწილად ყაზახური და ყირგიზული ნაწილისგან. 1925 წლის 15 მაისს ეწოდა ყირგიზეთის ავტონომიური ოლქი. 1926 წლის 11 თებერვალს იგი გადაკეთდა ყირგიზეთის ასსრ-ად. 1936 წლის 5 დეკემბერს გახდა ყირგიზეთის სსრ, საბჭოთა კავშირის ერთ-ერთი შემადგენელი რესპუბლიკა.
ყარაყალპაკეთის ავტონომიური ოლქი
ყარაყალპაკაკეთს ავტონომიური ოლქი შეიქმნა 1925 წლის 19 თებერვალს ეთნიკური ყარაყალპაკების მიწების გამოყოფით თურქესტანის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკისა და ხორეზმის სახალხო საბჭოთა რესპუბლიკისაგან.
თავდაპირველად მდებარეობდა ყაზახეთის ავტონომიური სოციალისტური საბჭოთა რესპუბლიკის ფარგლებში, 1930 წლის 20 ივლისიდან 1932 წლის 20 მარტამდე შედიოდა რსფსრ-ის შემადგენლობაში. ყარაყალპაკის ასსრ უზბეკეთის სსრ-ს 1936 წლის 5 დეკემბერს შეუერთდა.
მორელია
მორელია (Morelia) — ქალაქი მექსიკაში, მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-ცენტრალურ ნაწილში. მიჩოაკანის შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი.
ისტორია
ქალაქი დაარსდა 1541 წელს ახალი ესპანეთის ვიცე-მეფის ანტონიო დე მენდოსას მიერ და ეწოდა მიჩოაკანი. 1545 წელს უწოდეს ვალიადოლიდი, ხოლო 1828 წელს დაერქვა თანამედროვე სახელი მექსიკის ეროვნული გმირის ხოსე მორელოსის პატივსაცემად.
1991 წელს ქალაქის ისტორიული ნაწილი შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები მექსიკაში კატეგორია:მექსიკის ქალაქები
შუა აზია
ყაზახეთი
ყაზახეთის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა, ასევე ცნობილი როგორც ყაზახეთი, შეიქმნა 1936 წლის 5 დეკემბერს. თავდაპირველად მოიხსენებოდა როგორც ყირგიზეთის ასსრ და შედიოად რუსეთის სფსრ-ის შემადგენლობაში. მოგვიანებით 1925 წლის 15-19 აპრილს გადაერქვა სახელი, და ეწოდა ყაზახეთის ასსრ, რის შემდეგაც 1936 წლის 5 დეკემბერს შეიქმნა ყაზახეთის სსრ, რომელიც სსრკ-ის რესპუბლიკა გახდა. 1950-1960-იან წლებში ნიკიტა ხრუშჩოვის მიერ შედეგენილი „დაუმუშავებელი მიწების განვითარების“ კამპანიის დროს საბჭოთა მოქალაქეებს მოუწოდებდნნ ყაზახეთში დასახლებისაკენ. რესპუბლიკაში ემიგრანტების რიცხვის მასობრივმა ზრდამ (განსაკუთრებით რუსები და უკრაინელები), მათ შორის მცირე ეთნიკური ჯგუფების იძულებითმა გადასახლებამ (ჩეჩნები და ვოლგის გერმანელები), გამოიწვია ის რომ ყაზახეთში უცხოელთა რაოდენობამ ეთნიკურად ყაზახი მოსახლეობის ციფრს გადაასწრო. იმიგრანტთა ნაკადმა ასევე წაართვა ყაზახებს ბევრი საძოვრები, რაც სულ უფრო ართულებდა მომთაბარე ცხოვრების წესს. განვითარდა მრეწველობა, განსაკუთრებით სამთო მოპოვება. რუსულმა და ევროპულმა კულტურამ დაიწყო გავლენა ყაზახურ საზოგადოებაზე.
1924 წელს შუა აზიაში პოლიტიკური ერთეულების საზღვრები შეიცვალა ეთნიკური ხაზით, რომელიც განსაზღვრა ლენინის ეროვნების კომისარმა იოსებ სტალინმა. თურქესტანის ასსრ, ბუხარის სახალხო რესპუბლიკა და ხორეზმის სახალხო რესპუბლიკა გაუქმდა და მათი ტერიტორიები საბოლოოდ დაიყო ხუთ ცალკეულ საბჭოთა სოციალისტურ რესპუბლიკად, რომელთაგან ერთ-ერთი იყო უზბეკეთის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა. მომდევნო წელს უზბეკეთის სსრ გახდა საბჭოთა კავშირის ერთ-ერთი რესპუბლიკა. ალმათი ყაზახეთის უდიდესი ქალაქია, 1,226,000 მცხოვრებით. (2005 წლის 1 აგვისტოს მონაცემებით). ეთნიკური დაყოფა 2003 წლის მონაცემებით კი ასე გამოიყურება: ყაზახები 43.6%, რუსები 40.2%, უიღურები 5.7%, თათრები 2.1%, კორეელები 1.8%, უკრაინელები 1.7%, გერმანელები 0.7%.
ყიზილორდა დაარსდა 1820 წელს, როგორც კოკანდის სახანოს ციხე-სიმაგრე აკ-მეჩეთი, (ასევე იწერება Aq Masjid, Aq Mechet, თურქულიდან „თეთრი მეჩეთი“). სახელი მომდინარეობს ყაზახურიდან, რაც ნიშნავს „წითელ ცენტრს“.
ურალსკი დაარსდა 1613 წელს კაზაკების მიერ, თავდაპირველად ეწოდა იაიცკი, მდინარე იაიკის მიხედვით. ქალაქი რუსეთის სამოქალაქო ომის დროს ალყაში მოექცა. მას ჰყავს 210,600 მოსახლე. არის დასავლეთ ყაზახეთის პროვინციის დედაქალაქი. ეთნიკურ შემადგენლობაში დომინირებენ რუსები (54%), ყაზახები (34%), მცირე რაოდენობით გერმანელები და უკრაინელები.
ყირგიზეთი
ყირგიზეთის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა, აგრეთვე ცნობილი როგორც ყირგიზეთი, იყოს ერთ-ერთი საბჭოთა კავშირის თხუთმეტი რესპუბლიკიდან. შეიქმნა 1924 წლის 14 ოქტომბერს, როგორც ყარა-ყირგიზთა ასსრ, რომელიც რუსეთის სფსრ-ის შემადგენლობაში შედიოდა. მოგვიანებით, 1926 წლის 1 თებერვალს გახდა ყირგიზეთის ასსრ, რომელიც კვლავ რჩებოდა რუსეთის სფსრ-ის ნაწილად. დღესდღეისობით ყირგიზეთი დამოუკიდებელი სახელმწიფოა, ხოლო ყირგიზეთის სსრ მოიცავდა როგორც მათი თანამედროვე სახელმწიფოს, ასევე ყაზახეთის ტეროტირიის ნაწილს.
1936 წლის 5 დეკემბერს გახდა საბჭოთა კავშირის ნაწილი, როგორც ყირგიზეთის საბჭოთ სოციალისტური რესპუბლიკა.
ბიშკეკი ყირგიზეთის სსრ-ის უდიდესი ქალაქი და დედაქალაქი იყო, რომლის მოსახლეობაც 2005 წლის მონაცემებით მიახლოებით 900,000-ს აღწევს. 1862 წელს რუსეთის იმპერიამ გაანადგურა ადგილობრივი ციხე და დაიწყო ტერიტორიის დასახლება რუსი მიგრანტებით. წლების განმავლობაში ცარისტებმა მრავალი ნაყოფიერი მეურნეობა აამუშავეს, მოგვიანებით ეს პროცესი განაგრძო სსრკ-მაც. 1926 წელს ქალაქი გახდა ახლადშექმნილი ყირგიზეთის ასსრ-ის დედაქალაქი და ეწოდა „ფრუნზე“ ბოლშევიკი გმირის, მიხეილ ფრუნზეს პატივსაცემად, რომელიც ლენინის ერთ-ერთი ახლო თანამოაზრე იყო. ქალაქს სახელი ყირგიზეთის მიერ დამოუკიდებლობის მოპოვებამდე შეუნარჩუნდა.
ტაჯიკეთი
მინი|ტაჯიკეთის სსრ-ის დროშა მინი|ტაჯიკეთის სსრ-ის გერბი
ტაჯიკეთის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა, აგრეთვე ცნობილი როგორც ტაჯიკეთი, იყო ერთ-ერთი ახალი რესპუბლიკა შუა აზიაში, რომელიც 1924 წელს უზბეკეთის ტერიტორიაზე არსებობდა როგორც ტაჯიკეთის ასსრ. 1929 წელს ტაჯიკეთი უზბეკეთისგან გამოყოფილი იქნა და მიენიჭა საბჭოთა რესპუბლიკის სტატუსი. დუშანბე მოგვიანებით გახდა მნიშვენლოვანი რეგიონალური ჰაბი, ავღანეთთან საზღვრით.
1931 წელს „დუშამბეს“ გადაერქვა სახელი და „სტალინაბადი“ ეწოდა, მაგრამ 1961 წელს ნიკიტა ხრუშჩოვის მიერ დაწყებული დე-სტალინიზაციის პერიოდში, ქალაქს „დუშანბე“ ეწოდა.
სქოლიო
კატეგორია:ტაჯიკეთის სსრ კატეგორია:უზბეკეთის სსრ კატეგორია:ყირგიზეთის სსრ კატეგორია:ყაზახეთის სსრ კატეგორია:თურქმენეთის სსრ
ეგვიპტის პრეზიდენტი
ეგვიპტის პრეზიდენტი – ეგვიპტის სახელმწიფოსა და აღმასრულებელი ხელისუფლების მეთაური, შეიარაღებული ძალების მთავარსარდალი. მოსახლეობა ირჩევს 6 წლის ვადით.
პირველი ეგვიპტის პრეზიდენტი იყო მუჰამედ ნაგიბი, 1952 წლის ეგვიპტური რევოლუციის ერთ-ერთი ლიდერი, რომელიც პრეზიდენტის თანამდებობა დაიკავა 1953 წლის 18 ივნისს, იმ დღეს, როდესაც ეგვიპტე გამოცხადდა რესპუბლიკად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აფრიკის ქვეყნების პრეზიდენტები *
Liste der Staatsoberhäupter von Ägypten (seit 1805) es:Anexo:Jefes de Estado de Egipto Liste des chefs d'États d'Égypte
მირიაგონი
მინი|სტანდარტული მირიაგონი
მირიაგონი გეომეტრიაში — 10 000 გვერდიანი პოლიგონი. ტოლგვერდა მირიაგონში ყოველი კუთხე 179 964 გრადუსია. ამასთან ტოლგვერდა მირიაგონი, თუ საკმაოდ ახლო მანძილიდან არ შემოწმდა, წრიული ფორმის ჩანს. მისი სახელი მომდინარეობს ბერძნული სიტყვიდან „მირიად“, რაც 10 000-ს ნიშნავს.
კატეგორია:მრავალკუთხედები
ტრიფონ ფოფხაძე
ტრიფონ ფოფხაძე (დ. 1905, სოფ. კორბოული ან შომახეთი ახლანდ. საჩხერის მუნიციპალიტეტი — გ. უცნობია) — სტახანოვური მოძრაობის ერთ-ერთი პიონერი საქართველოში. საკავშირო მნიშვნელობის პერსონალური პენსიონერი, სოციალისტური შრომის გმირი (1958). სკკპ წევრი 1939 წლიდან. საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს I–V მოწვევის დეპუტატი. სკკპ XXI ყრილობის დელეგატი.
1919–1965 წლებში მუშაობდა ჭიათურის შავი ქვის მრეწველობაში და ტრესტ „ჭიათურმარგანეცის“ ი. სტალინის სახელობის მაღაროთა სამმართველოში ჯერ მანგანუმის მადნის ამწმენდად, შემდეგ კი ცვლის უფროსად და უბნის გამგედ.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1905 კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის I მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის II მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის III მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის IV მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის V მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:ლენინის ორდენის კავალრები კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები კატეგორია:სოციალისტური შრომის გმირები კატეგორია:საჩხერის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები ტ კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები კატეგორია:სკკპ-ის XXI ყრილობის დელეგატები კატეგორია:კავკასიის დაცვისათვის მედლით დაჯილდოებულები კატეგორია:1941-1945 წლების დიდ სამამულო ომში მამაცური შრომისათვის მედლით დაჯილდოებულები
გველისმთა (თუშეთ-ხევსურეთის კავკასიონი)
გველისმთა — მთა საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს თუშეთ-ხევსურეთის კავკასიონის ჩრდილოეთ განშტოების — კიდეგანის ქედის სამხრეთ ნაწილში, მდინარე ჭიმღისწყლის (ასის მარცხენა შენაკადი), შანდონისა (არმხის შენაკადი) და ნაროვანისწყლის (ჯუთის მარჯვენა შენაკადი) სათავეებში. სიმაღლე — 3970 მეტრი. აგებულია იურული ასპიდური ფიქლებით. კალთები ციცაბოა, მეტწილად ფლატოვანი, ჩრდილოეთ და აღმოსავლეთ კალთებზე ცირკული მყინვარებია. განვითარებულია სუბნივალური ლანდშაფტი.
ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის მთები
თბილისის ზოოპარკი
სქოლიო
კატეგორია:თბილისის ბაღები და პარკები კატეგორია:ზოოპარკები
ლილო და სტიჩი
ლილო და სტიჩი (Lilo & Stitch) — Walt Disney Animation Studios|Walt Disney Feature Animation-ის 2002 წლის  სრულმეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმი. მისი დისტრიბუტორი იყო Walt Disney Pictures. „ლილო და სტიჩი“ არის უოლტ დისნეის სტუდიების რიგით 42-ე ანიმაციური სრულმეტრაჟიანი ფილმი. მისი რეჟისორები არიან დინ დებლუა და კრის სანდერსი. როლებს ახმოვანებენ დეივი ჩეიზი, ტია კარერე, დევიდ ოგდენ სტირზი, კევინ მაკდონალდი, ვინ რეიმზი, ჯეისონ სკოტ ლი და კევინ მაიკლ რიჩარდსონი. ეს არის სტუდიების სამიდან მეორე ფილმი, რომელიც ძირითადად ფლორიდაში მდებარე სტუდიაში მომზადდა.
„ლილო და სტიჩი“ გამოვიდა 2002 წლის 21 ივნისს და მიიღო დადებითი შეფასებები. იგი ნომინირებული იყო ოსკარზე, საუკეთესო სრულმეტრაჟიანი ანიმაციური ფილმისთვის - ჯილდო საბოლოოდ მიიღო Studio Ghibli-ს „აჩრდილწაღებულმა“, რომლის აშშ-ში დისტრიბუტორი ასევე Walt Disney Pictures იყო, ხოლო ერთ-ერთ როლს დეივი ჩეიზი ახმოვანებდა.
წარმატების გამო, „ლილოს და სტიჩის“ გაგრძელებებიც გამოვიდა. პირველი იყო პირდაპირ ვიდეოზე გამოსული „სტიჩი! - ფილმი“ (2003). შემდეგ გამოვიდა ტელესერიალი „ლილო და სტიჩი“ (2005), ხოლო სატელევიზიო ფილმი, „ლიროი და სტიჩი“, 2006 წელს გამოვიდა. იაპონიაში 2008-2011 წლებში გადიოდა ანიმე „სტიჩი!“, ხოლო მასთან დაკავშირებული სპეციალური გამოშვებები გამოვიდა 2012 და 2015 წელს. 2017 წლის 27 მარტს ჩინეთში გამოვიდა სერიალი „სტიჩი და აი“.
სქოლიო
კატეგორია:2002 წლის ფილმები კატეგორია:2002 წლის ანიმაციური ფილმები კატეგორია:უოლტ დისნეის სტუდიების ანიმაციური ფილმები კატეგორია:Walt Disney Pictures-ის ფილმები
პენტადეკაგონი
პენტადეკაგონი გეომეტრიაში 15-გვერდა, 15-კუთხა პოლიგონია. ტოლგვერდა პენტადეკაგონის შიდა კუთხე 156°-ია, და გვერდის სიგრძით "a" მისი ფართობი შემდეგი ფორმულით გამოითვლება:
პენტადეკაგონის კონსტრუქცია
სწორი პენტადეკაგონის დახაზვა შესაძლებელია ფარგლითა და მართკუთხა სახაზავით. შემდეგი ანიმაცია ასახავს 36 ნაბიჯს, რომელიც ევკლიდეს მეთოდს ეკუთვნის. ყურადღება მიაქციეთ, რომ ფარგლის რადიუსი უცვლელი რჩება ბიჯებს 14-21 შორის.
კატეგორია:მრავალკუთხედები
მადრიდის ტერაქტი (2004)
thumb|250px|ტერაქტისას აფეთქებული მატარებელი 2004 წლის 11 მარტი მადრიდის ტერაქტი — ესპანეთის საპარლამენტო არჩევნებამდე სამი დღით ადრე, 2004 წლის 11 მარტს (3/11) განხორციელებული ტერორისტული აქტი. ქალაქის საგარეუბნო მატარებლებში სადგურებზე ატოჩა, ელ-პოსო და სანტა-ეუხენია, 5 წუთის ინტერვალში აფეთქდა 13 ბომბი. დაიღუპა 191 ადამიანი, 1247-მა მიიღო სხეულის დაზიანება. თავდაპირველად აღნიშნულ ტერაქტზე პასუხისმგებლობას აკისრებდნენ ბასკურ ტერორისტულ ორგანიზაციას ეტა-ს, მაგრამ როგორც შემდეგ გაირკვა ტერაქტი მოწყობილი იყო ისლამური ორგანიზაციის ალ-ყაიდას მიერ. ტერორისტული აქტის დრო შეირჩა სიმბოლური მნიშვნელობის მიხედვით: აფეთქება მოხდა ნიუ-იორკის 11 სექტემბრის ტერაქტიდან 911 დღის შემდეგ (9/11).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტერორისტული აქტები
Assassin’s Creed IV: Black Flag
Assassin’s Creed IV: Black Flag — კომპიუტერული თამაშების სერიის მეცხრე ნაწილი, მულტიპლატფორმული თამაში მოქმედებით-სათავგადასავლო ჟანრში, რომელსაც ქმნის Ubisoft Montreal-ი.
აგარაკი (გუდაუთის მუნიციპალიტეტი)
აგარაკი (1948 წლის 3 სექტემბერამდე — კავაქლუქი) — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები:რიაფში, წანიგვართა). ზღვის დონიდან 150 მ, შავი ზღვიდან 3,5 კმ, გუდაუთიდან 34 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ
Assassin’s Creed IV: Black Flag
თამაში არის Assassin’s Creed III-ის ისტორიის გაგრძელება, სადაც მთავარი გმირი არის „აბსტერგოს“ ანალიტიკოსი, რომელიც იკვლევს დესმონდ მაილსის გენეტიკურ მეხსიერებას. ისტორიული პერიოდის გმირი კი ედვარდ კენვეია (ინგლ. Edward Kenway), ჰეითემ კენვეის მამა, და კონორის პაპა. თამაშის მოქმედება მიმდინარეობს პირატობის ოქროს ხანაში, კარიბის ზღვაში, რამდენიმე კუნძულზე როგორიცაა იამაიკა, კუბა, ბაჰამის კუნძულები და სხვა.
აგარაკი (გუდაუთის მუნიციპალიტეტი)
სქოლიო
კატეგორია:აგარაკის თემის სოფლები
Assassin’s Creed IV: Black Flag
პროექტის სლოგანია „ახალი ერა, ახალი მკვლელი, ახალი წესები“.
თამაშის პროცესი
2013 წლის 4 მარტს ინტერნეტში გაჩნდა დაწვრილებითი ინფორმაცია თამაშის შესახებ, რომელიც იყო წარმოდგენილი Ubisoft-ის მიერ დახურულ პრეზენტაციაზე, გახდა ცნობილი რომ ამ ნაწილს დაემატება სრულიათ გახსნილი მსოფლიო, შედგენილი 50 ადგილით რომელიც თავისში შეიცავს დიდ ქალაქებს, პატარა დასახლებებს, მაიას ნანგრევები, ჯუნგლები, ჭაობები და გამოქვაბებულები. თამაში დიდ ყურადღებას აქცევს საზღვაო ბრძოლას, აქ ასევე არის სხვადასხვა კლასები გემებისთვის. მოთამაშესთვის ხელმისაწვდომი იქნება საკუთარი გემი სახელად „გალკა“, რომელზედაც შესაძლებელი იქნება მოდიფიკაციების დაყენება.
სქოლიო
კატეგორია:Assassin's Creed კატეგორია:ღია სამყაროს ვიდეო თამაშები
Gemmula ambara
Gemmula ambara — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
პერიოდი (პერიოდული სისტემა)
ელემენტთა პერიოდული სისტემის პერიოდი — ქიმიური ელემენტების დაჯგუფება რიგის მიხედვით. დღესდღეობით ცნობილი 118 ქიმიური ელემენტი (H, წყალბადიდან — Og, ოგანესომანდე) ელემენტთა პერიოდულ სისტემის ცხრილში არათანაბარზომიერად განლაგებულია 7 რიგზე.
ზედიზედ ყველა ელემენტს აქვს იგივე რაოდენობის ელექტრონული გარსი. პერიოდის ყოველ მომდევნო ელემენტს აქვს ერთი პროტონი მეტი და ნაკლები მეტალია ვიდრე მისი წინამორბედი. ასე განლაგებულ ელემენტებს ერთი და იგივე ჯგუფის (სვეტის) მსგავსი ქიმიური და ფიზიკური თვისებები აქვთ, რაც ასახავს პერიოდულ კანონს. მაგალითად, ჰალოგენები დევს მეორე-ბოლო ჯგუფში (ჯგუფი 17) და აქვთ მსგავსი თვისებები, როგორიცაა მაღალი რეაქტიულობა და ერთი ელექტრონის მოპოვების ტენდენცია კეთილშობილური აირის ელექტრონულ კონფიგურაციამდე მისასვლელად. 2022 წლის მონაცემებით, სულ 118 ელემენტია აღმოჩენილი და დადასტურებული.
ტასკაკლი
ტასკაკლი (Таҫҡаҡлы; Таскаклы) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ჩეკმაგუშის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 154 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ჩეკმაგუშიდან დაშორებულია 15 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბუზდიაკი, რომელიც დაშორებულია 92 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები (65%) და ბაშკირები (35%) შეადგენენ.
სქოლიო
კატეგორია:ჩეკმაგუშის რაიონის სოფლები
ტაშტახტი
ტაშტახტი — უღელტეხილი საქართველოში, აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ხულოს მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს არსიანის ქედზე, გოდერძის უღელტეხილის სამხრეთით, მდინარე ხირხატისწყლის (სხალთის მარჯვენა შენაკადი) სათავეში. სიმაღლე 2291 მ. ტაშტახტის მიდამო აგებულია პალეოგენური ტუფ-ბრექჩიებით, ტუფ-ქვიშაქვებითა და ანდეზიტური განფენებით. კალთები შემოსილია სუბალპური ბალახეულით.
ლიტერატურა
კატეგორია:აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უღელტეხილები
მიშელ შალი
მიშელ შალი (Michel Chasles; დ. 15 ნოემბერი, 1793, ეპერნონი, — გ. 18 დეკემბერი, 1880, პარიზი) — ფრანგი მათემატიკოსი და მათემატიკის ისტორიკოსი, პარიზის მეცნიერებათა აკადემიის წევრი (1851). პარიზის პოლიტექნიკური სკოლისა და (1841 წლიდან) და პარიზის უნივერსიტეტის (1846 წლიდან) პროფესორი. შალს აქვს მნიშვნელოვანი გამოკვლევები გეომეტრიაში. შალის გამოკვლევებმა მათემატიკის ისტორიაში, განსაკუთრებით მისმა „გეომეტრიული მეთოდების წარმოშობისა და განვითარების ისტორიულმა მიმოხილვამ“, ხელი შეუწყო ცალკეულ გამოკვლევათა შორის დამოკიდებულების დადგენას და ამ დარგში მეცნიერულ იდეათა ისტორიული კავშირის გამოკვლევას.
სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი მათემატიკოსები
ინგლისისა და უელსის მწვანეთა პარტია
ინგლისისა და უელსის მწვანეთა პარტია (უელს. Plaid Werdd Cymru a Lloegr) არის პოლიტიკული პარტია ინგლისსა და უელსში, რომელიც მიჰყვება მწვანე პოლიტიკის ტრადიციებს და ინარჩუნებს სოციალური პროგრესივიზმის ხაზს. ეს არის ყველაზე დიდი მწავენთა პარტია გაერთიანებულ სამეფოში, მოიცავს რეგიონალურ დანაყოფებსაც, რომელთა შორისაც ნახევრად–ავტონომიური უელსის მწვანეთა პარტიაც შედის. ამჟამად, პარტიას თემთა პალატაში ერთი წევრი ჰყავს, კაროლინ ლუკასი, რომელიც ბრაიტონ პავილიონის ამომრჩევლების წარმომადგენელი და პარტიის ლიდერია. მათ ევროპის პარლამენტში ჰყავთ ორი წევრი და ორი წევრი ლონდონის ასამბლეაში, ასევე 129 საბჭოს წევრი ინგლისისა და უელსის სხვადასხვა ადგილობრივ საბჭოში.
იოჰან იოახიმ ბეხერი
იოჰან იოახიმ ბეხერი (Johann Joachim Becher; დ. 6 მაისი, 1635, შპაიერი — გ. ოქტომბერი, 1682, ლონდონი) — გერმანელი ქიმიკოსი და ექიმი. კამერალიზმის ერთ-ერთი პირველი წარმომადგენელი ეკონომიკაში.
ბიოგრაფია
იოჰან ბეხერი დაიბადა 1635 წელს შპაიერში. ეწეოდა თვითგანათლებას, მიიღო სერიოზული ცოდნა მეცნიერების სხვადასხვა დარგში, გახდა ექიმი. 1666 წელს დაინიშნა მაიცში მედიცინის პროფესორად და ამავე დროს მიიღო მაიცის კურფიურსტის ექიმის თანამდებობა. 1678 წელს გადავიდა ჰოლანდიაში, შემდეგ ინგლისში.
ბეხერს ჰქონდა მიდრეკილება ფანტასტიკური პროექტებისკენ, რომლებიც მან შესთავაზა სხვადასხვა წარჩინებულ პირებს. 1666 წელს მან შეიმუშავა პროექტი რაინ-დუნაის არხის მშენებლობისთვის, რათა განევითარებინა ვაჭრობა დაბალ ქვეყნებთან, ხოლო 1678 წელს მან შესთავაზა ქვიშის ოქროდ გადამუშავების ორგანიზება დიდი მასშტაბით. ეწეოდა სამთო მოპოვებას და ცდილობდა მადნების მოპოვების მეთოდების გაუმჯობესებას.
თავის ადრეულ თხზულებებში ბეხერი ჩნდება როგორც ალქიმიური დოქტრინის მიმდევარი სამი საწყისის შესახებ, რომლებიც ქმნიან ყველა სხეულს. მოგვიანებით, მიუნხენის ცხოვრების პერიოდში დაწერილ ნაშრომში და გამოქვეყნდა 1669 წელს სათაურით „მიწისქვეშა ფიზიკა“ (Physica Subterranea), მან შესთავაზა, რომ ყველა მინერალური სხეული (კერძოდ, ლითონი) შედგება სამი „მიწისგან“: მინისებური (terra lapidea); აალებადი, ან ცხიმიანი (terra pinguis); აქროლადი, ანუ ვერცხლისწყლისებრი (terra fluida s. mercurialis). გარდა ამისა, მან აღიარა წყალი, როგორც საწყისი. ის საწყისებს არა აბსტრაქტულ პრინციპებად, არამედ მატერიალურ ელემენტებად თვლიდა.
სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი ქიმიკოსები კატეგორია:გერმანელი ექიმები
სტადლის სამეფო პარკი
სტადლის სამეფო პარკი (Studley Royal Park) — პარკი ინგლისში, ჩრდილოეთ იორკშირის საგრაფოში. პარკის ტერიტორიაზე მდებარეობს ცისტერიანული ფაუნტინის სააბატოს ნანგრევები. ასევე მოიცავს XVIII საუკუნის სხვადასხვა ნიმუშებს, მათ შორისაა სტადლის სამეფო წყლის ბაღი. 1986 წლიდან პარკი შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში.
ფაუნტინის სააბატო 1132 წელს დაარსდა 30 ბენედიქტელი ბერის მიერ, რომლებიც შემდეგ ცისტერიანელები გახდნენ. 1539 წელს მონასტერი მეფე ჰენრი VIII-მ გააუქმა და სააბატოს შენობები და მის გარშემო მდებარე 500 აკრი მიწა ვაჭარს, სერ რიჩარდ გრეშამს მიჰყიდა. გრეშამის შთამომავლებმა ქონების მოვლა ვერ შეძლეს და ის ვინმე სტეფან პროქტორს მიჰყიდეს, რომელმაც აქ 1598 - 1604 წლებში ფაუნტინის დარბაზი ააშენა. მისი მშენებლობისთვის ნაწილობრივ გამოიყენეს დანგრეული სააბატოს ქვები. შენობა მართლაც გამორჩეულია და დღეს მისი სამი ოთახი მნახველთათვის ღიაა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გაერთიანებულ სამეფოში
არმაზი (ახალგორის მუნიციპალიტეტი)
არმაზი — სოფელი საქართველოში, სამხრეთ ოსეთის დროებითი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულის ახალგორის მუნიციპალიტეტში, მდინარე ლეხურის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1320 მ., ახალგორიდან 14 კმ. სოფლის სახელწოდება ქართველთა წარმართულ ღვთაება არმაზს უნდა უკავშირდებოდეს. სოფელი უძველესი დროიდან ყოფილა დასახლებული. არმაზიდან 2 კმ-ზე აღმოჩნდა ყანჩავეთის სამარხი (ადრინდელი ანტიკური ხანა). სოფელთან დგას 864 წელს აშენებული წმ. გიორგის ეკლესია ― არმაზი ქსნისა. ადრინდელ ფეოდალურ ხანაში არმაზი შედიოდა ქსნისხევში, გვიანდელ ფეოდალურ ხანაში კი საამილახოროში. 1459 წ. იხსენიება, როგორც სამთავნელის ეპარქიაში შემავალი სოფელი.
სქოლიო
კატეგორია:ზახორის თემის სოფლები
ლუკე (პარაგვაი)
ლუკე (Luque) — ქალაქი პარაგვაიში, ცენტრალურ დეპარტამენტში, დიდი ასუნსიონის მეტროპოლიური არეალის ნაწილი. 1868 წელს, პარაგვაის ომების დროს, იგი ქვეყნის დედაქალაქი იყო. წარმოადგენს მეტროპოლიის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს ქალაქს. ემსახურება სილვიო პეტიროსის საერთაშორისო აეროპორტი, რომელიც ყველაზე მნიშვნელოვანი აეროპორტია ქვეყანაში. აქვე მდებარეობს სამხრეთ ამერიკის ფეხბურთის კონფედერაციის (CONMEBOL) შტაბ-ბინა.
ლუკეში დაიბადა პარაგვაელი ფეხბურთელი ხოსე ლუის ჩილავერტი.
ქალაქში აწარმოებენ გიტარებს და პარაგვაუ არფებს, ასევე ოქროსა და ვერცხლის ფილიგრანულ იუვილერიას.
სქოლიო
კატეგორია:პარაგვაის ქალაქები
ეთიოპიის პრეზიდენტი
thumb|150px|ეთიოპიის დროშა ეთიოპიის პრეზიდენტი – ეთიოპიის სახელმწიფოს მეთაური, პარლამენტი – სახალხო წარმომადგენელთა პალატა – ირჩევს 6 წლის ვადით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ეთიოპია * კატეგორია:აფრიკის ქვეყნების პრეზიდენტები
Etioopia riigipeade loend
გველისმთა (კახეთის კავკასიონი)
გველისმთა — მთა საქართველოში, კახეთის მხარეში, ახმეტის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს კახეთის კავკასიონზე, მდინარე სამყურისწყლის შენაკადის — წიფლოვნისწყლის (პატარა წიფლოვანი) სათავეში. სიმაღლე ზღვის დონიდან 3089 მ. აგებულია იურული თიხაფიქლებითა და ქვიშაქვებით. სამხრეთი კალთა ციცაბოა, სხვა კალთები — დამრეცი. შემოსილია ალპური მდელოებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:კახეთის მხარის მთები კატეგორია:კახეთის კავკასიონის მთები
მირვეის აჰმადზაი
მირვეის აჰმადზაი (Mirwais Ahmadzaï; დ. 23 ოქტომბერი, 1960, ლოზანა, შვეიცარია) — იტალიურ-ავღანური წარმოშობის ფრანგი მუსიკოსი, რომელიც ცნობილია სასცენო სახელით მირვეისი.
მირვეისის მუსიკალური კარიერა 1979 წელს, ფრანგული ჯგუფის Taxi Girl გიტარისტობიდან დაიწყო, რომელშიც მან 1986 წლამდე იმუშავა. მოგვიანებით, გამოუშვა ორი სოლო ალბომი, თუმცა დიდი წარმატება ამერიკელ მომღერალ მადონასთან თანამშრომლობამ მოუტანა. როგორც მუსიკალურ პროდიუსერს, მას ამერიკელი მომღერლის ხუთ მუსიკალურ ალბომზე უმუშავია. ის აგრეთვე რამდენიმე ნაწარმოების, მუსიკისა და ტექსტის ავტორიც იყო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1960 კატეგორია:ფრანგი მუსიკოსები კატეგორია:მადონა (მომღერალი) კატეგორია:ფრანგი მუსიკალური პროდიუსერები‎ კატეგორია:დაბადებული 23 ოქტომბერი
სისტემატიკა
სისტემატიკა — ბიოლოგიის დარგი, რომელიც  შეისწავლის ცოცხალი ორგანიზმების კლასიფიკაციას; აჯგუფებს მათ ერთმანეთთან მსგავსება–განსხვავების  მიხედვით და ამ საფუძველზე აგებს ცოცხალი ორგანიზმების სისტემას. ბუნებრივი სისტემა გამოხატავს ნათესაურ კავშირს მათ შორის, წარმოშობილს მათი ევოლუციური განვითარების პროცესში. იგი დედამიწაზე დღეისათვის არსებულ და გადაშენებულ ორგანიზმებს აღწერს და სახელწოდებას აძლევს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბიოლოგიური სისტემატიკა კატეგორია:მეცნიერული კლასიფიკაციები
1028
მმართველები
*
Gemmula bisinuata
Gemmula bisinuata — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
სანშაინ-კოუსტი
სანშაინ-კოუსტი (Sunshine Coast) — ქალაქი აღმოსავლეთ ავსტრალიაში. კუინზლენდის შტატის დასახლებული პუნქტი. 2011 წლის აღწერით, ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 270 770 ადამიანს, ავსტრალიის ქალაქებს შორის მოსახლეობის მიხედვით ამ ქალაქს მეცხრე ადგილი უკავია. სანშაინ-კოუსტი 100 კილომეტრითაა დაცილებული შტატის ადმინისტრაციულ ცენტრ ბრიზბენს. ქალაქი გაშენებულია ტასმანიის ზღვის ნაპირებზე. სანშაინ-კოუსტის ყველაზე ცხელი თვეებია იანვარი და თებერვალი, ხოლო ყველაზე ცივი თვეებია ივლისი და აგვისტო.
სქოლიო
კატეგორია:კუინზლენდის ქალაქები
ქათმისნაირნი
ქათმისნაირნი (Galliformes) — ფრინველთა რიგი. აერთიანებს სხვადასხვა ზომის (12—235 სმ სიგრძისა და 45 გრამიდან — 22 კგ-მდე მასის) ფორმებს, რომლებიც მთელ მსოფლიოში (გარდა ანტარქტიკისა) ბინადრობენ. აქვთ მაგარი, მოკლე ნისკარტი, მიწის გასაქექად მომარჯვებული ღონიერი ფეხები, მომრგვალო ფრთები — მომარჯვებული სწრაფი აფრენისა და ხანმოკლე ფრენისათვის. კარგად გამოხატული ჩიჩახვი, ნაღვლის ბუშტი, მჭიდრო შებუმბლვა, 10 პირველი წყების მომქნევი ბუმბული. ყურთუკი ვითარდება მხოლოდ პტერილიებზე, ბუმბულს აქვს დამატებითი ღეროები (გამონაკლისი ჰოაცინი). ზოგს თავზე აქვს კანის შიშველი უბნები, ღიად შეფერილი ან ხორცოვანი დანატები: წარბები, საყურეები, ბიბილო და სხვა. უმრავლესობას ახასიათებს სქესობრივი დიმორფიზი.
რიგი მოიცავს 5 ოჯახის, 78 გვარში გაერთიანებულ 291 სახეობას. რიგში 2 ქვერიგია: ჰოაციენები (1 სახეობა) და საკუთრივ ქათმისნაირნი მობინადრე ან ნომადური ფორმები, მხოლოდ მწყერია სეზონებისდა მიხედვით მიმოფრენი. უმთავრესად ნიადაგური ფორმებია, მხოლოდ ჰოაცინი და გოკოა ნამდვილი მეხეური. ქათმისნაირთა უმრავლესობის ბუდობის პერიოდს წინ უძღვის სატიხტიხე პერიოდი: ბევრი პოლიგამია. ბუდობენ მიწაზე. დებს 2—20 და მეტ კვერცხს, რომელთა ინკუბაცია გრძელდება 14—30 დღე-ღამე. მხოლოდ დიდფეხა (ნაგვის) ქათმები არ კრუხობენ, ისინი კვერცხს ქვიშაში ან ლპობად ფოთლებში ფლავენ. აქ ორგანული ნივთიერებების ლპობა ზრდის ტემპერატურას და ხელს უწყობს კვერცხების ინკუბაციას. წიწილოვანი ფრინველები არიან. მართვები იკვებებიან ცხოველური საკვებით (მწერები, ჭიები), ზრდასრულნი კი - მცენარეულით (თესლი, მწვანე ნაწილები). ჰოაცინის გარდა ყველა ქათმისნაირნი სანადირო ობიექტია, ამიტომ მათი რაოდენობა მკვეთრად შემცირდა. ზოგს (ხოხობი, გნოლი, კაკაბი) უკვე ხელოვნურად ამრავლებენ სანადირო მეურნეობაში. ზოგი (ბანკივური ქათამი, ინდაური, ციცარი) მოშინაურებულია და დასაბამი მისცა მრავალრიცხოვან შინაურ ჯიშება.
საქართველოში ქათმისნაირთაგან გვხვდება კავკასიური როჭო, დურაჯი, გნოლი, კასპიური შურთხი, კავკასიური შურთხი, ხოხობი, კაკაბი, მწყერი, რომელთაგან პირველი 4 შეტანილია საქართველოს „წითელ წიგნში“.
სქოლიო
* კატეგორია:ფრინველები
გურამ კაკალაშვილი
გურამ კაკალაშვილი (დ. 22 მარტი, 1965, თბილისი) — ქართველი თანამდებობის პირი, პოლიტიკოსი, სოფლის მეურნეობის მუშაკი.
1989 წელს დაამთავრა შრომის წითელი დროშის ორდენოსანი საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი. 2004-2008 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ნაციონალური მოძრაობა — დემოკრატები “. 2008-2012 წლებში — საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ლაგოდეხის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 22 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1965 კატეგორია:საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს VII მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები გურამ
დანიელ-ბეგი
დანიელ-ბეგი (დ. 9 იანვარი, 1803, სოფ. ელისუ, ახლანდ. კახის რაიონი, აზერბაიჯანი, — გ. 1870, სტამბოლი) — ელისუს სასულთნოს უკანასკნელი მმართველი (1831-1844), რუსეთის იმპერიის არმიის გენერალ-მაიორი (1842). ემორჩილებოდა რუსეთის ხელისუფლებას, მაგრამ 1844 წელს კავკასიელ მთიელთა წინააღმდეგობის ლიდერის, იმამ შამილის მხარეს გადავიდა. რუსეთის ჯარებმა მისი სასულთნო დაიპყრეს. მონაწილეობდა კავკასიის ომში. 1859 წელს პატიება ითხოვა და 1869 წელს სამუდამოდ გადასახლდა ოსმალეთში, სადაც გარდაიცვალა.
ბიოგრაფია
დანიელ-ბეგი დაიბადა ელისუს წახური სულთნის, ახმედ-ხანის ოჯახში. ტახტზე 1831 წელს ძმის, მუსა-აღას გარდაცვალების შემდეგ ავიდა რუსეთის ხელისუფლების თანხმობით (1803 წლიდან ელისუს სასულთნო, ისევე როგორც ჭარ-ბელაქნის თემები, რუსეთს ქვეშევრდომებად ითვლებოდნენ). დანიელ-ბეგი ირიცხებოდა რუსეთის სამხედრო სამსახურში, 1840 წელს მიიღო ლაიბ-გვარდიის გროდნოს ჰუსართა პოლკის მუნდირის ტარების უფლება და პოლკოვნიკის ჩინი, 1842 წელს — გენერალ-მაიორის წოდება. დაჯილდოებული იყო წმ. სტანისლავის III (1837), წმ. ვლადიმერის III (1843) და წმ. ანას II (1843) ხარისხის ორდენებით. 1840-იან წლების დასაწყისში მას გართულებული ურთიერთობა ჰქონდა ჭარ-ბელაქნის ოკრუგის მმართველ გენერალ-მაიორ გრიგორი შვარცთან, რომელიც სულთნის ძალაუფლების შეზღუდვას ცდილობდა. დანიელ-ბეგი რუსეთის ხელისუფლებისგან ელისუზე მისი მემკვიდრეობითი უფლებების დადასტურებას და საშინაო ავტონომიის პატივისცემას ითხოვდა.
1844 წლის ივნისში დანეილ-ბეგი რუსეთის მთავრობას განუდგა და ერთგულება შეჰფიცა დაღესტნისა და ჩეჩნეთის იმამ შამილს. იმავე წლის 13 ივნისს გენერალი შვარცი ზაქათალიდან ელისუს სასულთნოს ტერიტორიაზე შეიჭრა და სულთნის 3-ათასიანი ჯარი აგათაის ბრძოლაში დაამარცხა. 21 ივნისს რუსეთის არმიამ ბრძოლით დაიკავა აული ელისუ და დასახლება მიწასთან გაასწორა (დაინდეს მხოლოდ მეჩეთი). დანიელ-ბეგი მთებში გაიქცა და შამილს ეახლა. იმამმა ის ხუნძურ აულ ირიბში თავის ნაიბად, შემდეგ კი სამხრეთ დაღესტნის მუდირად დანიშნა. 1845 წელს დანიელ-ბეგმა შერიგების პირობების შესათანხმებლად ფარული მოლაპარაკება გამართა გენერალ მიხეილ ვორონცოვთან, თუმცა სულთნის უფლებების აღდგენაზე მას უარი ეთქვა. 1847 წლის მაის-ივნისში შამილის თანხმობით დანიელ-ბეგმა სცადა ელისუში შეჭრა, მაგრამ რუსეთის ჯარების მანევრმა იძულებული გახადა უკან დაეხია. ის შემდგომ წლებშიც მონაწილეობდა საბრძოლო მოქმედებებში, ხოლო 1853 წელს იყო შამილის მიერ ოსმალეთში დახმარების სათხოვნელად გაგზავნილი დელეგაციის წევრი. 1859 წლის აპრილში რუსეთის არმიის მიერ აულ ვედენოს აღებისა და ჩეჩნეთში შამილის ძალაუფლების დამხობის შემდეგ დანიელ-ბეგმა რუსეთის სარდლობასთან მოლაპარაკება გამართა და იმავე წლის 2 აგვისტოს გენერალ ვრანგელს თავისი საგამგებლო აულები — ირიბი და დუსრექი ჩააბარა. 7 აგვისტოს მან მორჩილება გამოუცხადა კავკასიაში რუსეთის ჯარების მთავარსარდალ თავად ალექსანდრე ბარიატინსკის და მისგან ამნისტია მიიღო. 1861 წელს იმპერატორმა მას გენერალ-მაიორის წოდება დაუბრუნა, 1864 წელს კი — ჩამორთმეული ჯილდოები. 1869 წელს დანიელ-ბეგი სამხედრო სამსახურიდან გადადგა და სამუდამოდ გადასახლდა ოსმალეთში, სადაც გარდაიცვალა 1870 წელს.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაღესტნელები კატეგორია:დაბადებული 9 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1803 კატეგორია:გარდაცვლილი 1870 კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გენერალ-მაიორები კატეგორია:კავკასიის ომი
პალეოზოოლოგია
პალეოზოოლოგია — ზოოლოგიის ერთ-ერთი დარგი ამომწყდარი (გადაშენებული) ცხოველების შესახებ. იგი იკვლევს ორგანული სამყაროს ისტორიას, იმ ცხოველების ნამარხ ნარჩენებს, რომლებიც ცხოვრობდნენ წარსულ გეოლოგიურ ეპოქებში.
ლიტერატურა
კატეგორია:პალეონტოლოგია კატეგორია:ზოოლოგიური მეცნიერებები
ქათამურა (გვარი)
ქათამურა (Porzana) — ფრინველთა გვარი წეროსნაირთა რიგისა. გავრცელებულია მთელ მსოფლიოში, მოიცავს 12 სახეობას, რომელთაგან საქართველოში (მიმოფრენისას) — სამი: ქათამურა (Porzana porzana), პატარა ქათამურა (Porzana parva) და პაწაწა ქათამურა (Porzana pusilla). მათი სხეულის სიგრძეა 16,5-28 სმ. ბინადრობენ წყალსაცავების დამშრალ ნაპირებზე, ჭაობებსა და ნოტიო მინდვრებზე. სწრაფად მოძრაობენ ხშირ ბალახნარში, კარგად ცურავენ, ყვინთავენ. ბუდეს იკეთებენ მიწაზე დებენ 7-9 კვერცხს, იკვებებიან მცენარეული (თესლები, აღმონაცენები) და ცხოველური (უხერხემლოები) საკვებით. არიან სპორტული ნადირობის ობიექტები.
ლიტერატურა
კატეგორია:ლაინასებრნი *
ხიდირბეგიშვილები
მინი|ხიდირბეგიშვილების გერბი. ხიდირბეგიშვილები — ქართული თავადური საგვარეულო, ამილახვრების განშტოება. ერთ-ერთმა წინაპარმა, თურქების მიერ ახალაციხის აღების დროს, გამუსლიმდა და მიიღო სახელი ხიდირბეგი, ხოლო მისი შთამომავლობა ატარებდა ხიდირბეგიშვილის გვარს. დაახლოებით 1630 წელს მათი ნაწილ ჩავიდა ქართლის სამეფოში და დასახლდა ხაშურის მახლობლად. ისინი დაუბრუნდნენ ქრისტიანულ სარწმუნეობას და აიყვანეს თავადის ხარისხში. მოიხსენიებიან ქართლის თავადთა სიაში, რომელიც მიმაგრებულია გეორგიევსკის ტრაქტატს (1783 წ.). 1850 წლის 6 დეკემბერს მათ კვლავ დაუმტკიცდათ თავადობის სტატუსი (ამჯერად რუსეთის იმპერიის უღლის ქვეშ). გვარი რუსიფიცირებული იყო, როგორც ხიდირებეგოვი (Хидирбеговы).
შენიშვნა
კატეგორია:საქართველოს ფეოდალური საგვარეულოები კატეგორია:ქართული გვარები
ბუკურა
ბუკურა (Bucura) — მყინვარული ტბა რუმინეთში. მდებარეობს რეტეზატის მთებში, ზღვის დონიდან 2040 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 0.08 კმ², მაქსიმალური სიღრმე 15.5 მ. უკავია მყინვარული კარი. საზრდოობს წყაროებით. მოქცეულია რეტეზატის ეროვნულ პარკში.
სქოლიო
კატეგორია:რუმინეთის ტბები
ზუჰრა აკჩურინა
ზუჰრა აკჩურინა ( Зөһрә Акчурина , ბიბი-ზუჰრა ასფანდიარ კიზი გასპრალი (გასპრინსკაია)) ( Биби-Зөһрә Әсфәндияр кызы Гаспралы (Гаспринская) ; ქალიშვილობის გვარი — აკჩურინა , რუსულენოვან დოკუმენტებში: ზუჰრა (ბიბი-ზეგრა) ასფანდიაროვნა აკჩურინა ( Зухра (Биби-Зегра) Асфандияровна Акчурина ); 1862, ზიმბირსკის პროვინცია —1903 წლის 13 აპრილი, ბახჩისარაი ) — პირველი თათარი ჟურნალისტი ქალი, გაზეთ " თერჯიმან-მთარგმნელის " ერთ-ერთი გამომცემელი.
გამოჩენილი ყირიმელი თათარი მასწავლებლის ისმაილ გასპინსკის მეუღლე, ჟურნალისტების რიფატ გასპრინსკისა და შეფიკა გასპრინსკაიას დედა, რომლებიც ასევე იყვნენ გაზეთ „თერჯიმან-მთარგმნელის“ გამომცემლები.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1862 წელს სიმბირსკის გუბერნიის სენგილეევსკის რაიონის სოფელ სტარაია ტიმოშკინაში, თათარი არისტოკრატების — აკჩურინების ცნობილ ოჯახში. მამა — ასფანდიარ აკჩურინი, დედა — ფატიმა აკჩურინა.
ზუჰრას ბავშვობამ სოფელ კორომისლოვკაში გაიარა. უკვე ბავშვობიდან განსხვავდებოდა თანატოლებისგან: იყო „ლამაზი, მოქნილი, გამოირჩეოდა მისთვის დამახასიათებელი განსაკუთრებული აზროვნებით, იყო კარგი მოსაუბრე“. სწავლობდა სახლში, ჰყავდა რუსი გუვერნანტი, შეისწავლა რუსული ენა, ლიტერატურა, მუსიკა. იმ დროისთვის მიიღო კარგი განათლება მიიღო, აღიზარდა მუსულიმურ ტრადიციებზე.
ისმაილ გასპრინსკის გაცნობა და ქორწინება
მამის ძმა იბრაგიმ კურამშაევიჩ აკჩურინი (1859–?), სიმბირსკის კადეტთა კორპუსის დამთავრების შემდეგ, სამკურნალოდ ყირიმში წავიდა, ზუჰრაც თან წაიყვანა. 1880 წელს ყირიმში აკჩურინები შეხვდნენ ბახჩისარაის მერს ისმაილ გასპრინსკის. მათზე დიდი შთაბეჭდილება მოახდინა ისმაილის ბროშურამ "რუსეთის მუსლიმები".
ისმაილ გასპრინსკი, მხარდაჭერის იმედით, უფაში გაემგზავრა მუფთი სალიმაგერ ტაფკილევთან. მუფთმა მოწმეების თანდასწრებით გაფორმებული ხელშეკრულება მართებულად მიიჩნია და შესთავაზა კლანის უფროსს, ტიმერბულატ კურამშინოვიჩ აკჩურინს (1826-1906 წწ.) საკითხი მშვიდობიანად გადაეჭრა. ამის შემდეგ აქჩურინებმა საქორწინო დღესასწაულის მოწყობა გადაწყვიტეს.
გაიაზ ისხაკის სტატიამ საქორწინო ცერემონიის შესახებ "ისმაილ-ბეკი, ზუჰრა-ხანუმ გასპრინსკიე", რომელიც გამოქვეყნდა გაზეთ "ილში" ი. გასპრინსკის გარდაცვალების შემდეგ, აკჩურინების ოჯახის უკმაყოფილება გამოიწვია. იბრაგიმ აკჩურინმა და მახბუბზამალ აკჩურინმა დაწერეს საპასუხო სტატიები, სადაც ხაზგასმით აღნიშნეს, რომ მიუხედავად იმისა, რომ საქორწილო ღონისძიება თავდაპირველად ჩრდილს აყენებდა ორ ოჯახს შორის ურთიერთობას, შემდგომში ისინი დამეგობრდნენ. რიზაიტდინ ფახრედინმა თავის ნაშრომში "ცნობილი ქალბატონები" ზუჰრა აკჩურინას უწოდა "მარგალიტი თათარ ქალებს შორის", თან აღნიშნა, რომ  ნათესავების უთანხმოების მიუხედავად, მან დატოვა მშობლიური სიმბირსკის პროვინცია და წავიდა ყირიმში, ბახჩისარაიში.
საგამომცემლო საქმიანობა
როდესაც გაზეთის გამოცემა დაიწყო, მეუღლეები საბეჭდ მანქანას ხელით ატრიალებდნენ, ბეჭდავდნენ, კეცავდნენ, მარკებს აკრავდნენ,  ბეჭედს არტყავდნენ და ფოსტას აწოდებდნენ. აბონენტებისთვის გაზეთის მიწოდების შემდეგ იწყებდნენ მუშაობას ახალი გაზეთის გამოცემაზე. ისმაილ გასპრინსკი წერდა სტატიებს გაზეთის რუსული ნაწილისთვის, როგორც წესი, რუსულ ენაზე, ხოლო ზუჰრა აკჩურინა ტექსტებს ასწორებდა, ამარტივებდა და თარგმნიდა თათრულად, რაც მეუღლეზე უკეთ იცოდა. კვირაში გაზეთის 1-2 ნომერი გამოდიოდა, მცირე ფორმატის გაზეთის ერთ მხარეს ტექსტი რუსულ ენაზე იყო, მეორეზე — თათრულად.
როდესაც გაზეთი "ფეხზე დადგა", ზუჰრა აქჩურინამ რედაქციაში თანამშრომლები დაიქირავა და საგაზეთო საქმეში ჩართო თავისი ძმები. როდესაც მოვალეობების ნაწილი  თანაშემწეებს გადააბარა,  ახალი ბიზნესით დაკავდა, შექმნა სამაგალითო სკოლა გოგონებისთვის.
ბახჩისარაის მერმა მუსტაფა დავიდოვიჩმა ზუჰრა აკჩურინას უწოდა "პირველი ჟურნალისტი რუსეთში მუსლიმ ქალებს შორის " და ყირიმელი თურქების სახელით მას ოქროს გულსაბნევი აჩუქა. ყაზანის წარმომადგენლებმა მას "ერის დედა" შეარქვას.
სკოლა
1893 წელს ზუჰრა აკჩურინამ ბახჩისარაიში საკუთარი ხარჯებით გახსნა გოგონების ახალი მეთოდის დაწყებითი სკოლა და ათი წლის განმავლობაში ხელმძღვანელობდა მას. სკოლის მოდელად აიღო ვაჟთა დაწყებითი სკოლა, რომელიც ფუნქციონირებდა 1883 წლიდან ზინჯირლის მედრესესთან.
გარდაცვალება
1903 წლის 13 აპრილს ზუხრა აქჩურინა მუცლის ტიფური დაავადდა და 41 წლის ასაკში გარდაიცვალა. მისი საფლავი მდებარეობს ყირიმის პირველი ხანების მავზოლეუმის შესასვლელთან. როდესაც ისმაილ გასპრინსკი გარდაიცვალა 1914 წელს, ის დაკრძალეს იმავე სასაფლაოზე ზუჰრა აკჩურინასთან ერთად, ზინჯირლის მედრესეს ტერიტორიაზე.
რიზაიტდინ ფახრედინმა აღნიშნა, რომ ზუჰრა ხანუმის გარდაცვალების შემდეგ სამასამდე სამძიმრის წერილი და დეპეშა მთელი რუსეთიდან მოვიდა ისმაილ გასპრინსკის სახელზე.
ხსოვნა
2015 წლის აგვისტოში გაიმართა საერთაშორისო კონფერენცია "იუსუფ აკჩურა: მემკვიდრეობა და თანამედროვეობა", სადაც რამდენიმე დღის განმავლობაში — ჯერ ყაზანში, შემდეგ ულიანოვსკში და სტაროტიმოშკინოს საოჯახო მამულში — მეცნიერები რუსეთიდან და თურქეთიდან კითხულობდნენ მოხსენებებს აკჩურინების ოჯახის ისტორიის შესახებ. ამ კონფერენციის ფარგლებში სტაროტიმოშკინოს სოფლის ბიბლიოთეკას ზუჰრა გასპრინსკაია-აკჩურინას სახელი ეწოდა.
კაპიატა
კაპიატა (Capiatá) — ქალაქი პარაგვაიში, ცენტრალურ დეპარტამენტში. 2008 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 268 107 ადამიანს შეადგენს.
მდებარეობს ქვეყნის დედაქალაქ ასუნსიონიდან 20 კილომეტრით აღმოსავლეთით, ეროვნულ გზატკეცილ 1 და 2-ზე.
შაორი
შაორი  — ნამოსახლარი ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ფარვანასთან.
შაორი გურჯისტანის ვილაიეთის დიდი დავთარის შედგენის დროს უკვე გაუკაცრიელებული სოფელი ყოფილა. სერგი ჯიქია დავთარში აღნიშნავდა, რომ იგი არც მის თანამედროვე რუკებზე (რუსულ სპეცრუკებზე) იყო აღნიშნული. სამაგიეროდ ასეთი პუნქტი — შაორი (Chaori) აღნიშნული ყოფილა ვახუშტი ბატონიშვილის ატლასსა (#12) და აღწერისადმი დართულ რუკაზე ფარავნის ტბის ჩრდილოეთის მიმართულებითა და რამდენიმე დაშორებით. არც 1923 წელს გამოსულ „საქართველოს ისტორიულ რუკაზე“ ყოფილა სოფელი შაორი აღნუსხული, მაგრამ ამ ზონაში იქ აღნიშნული იყო (ამ სოფლის კიდევ ჩრდილოეთით) მთა შაორი.
შაორის სახელით ცნობილი სოფლის გარდა ცნობილი ყოფილა აგრეთვე შაორის ციხე და შაორისწყალი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
ედიტ კრესონი
ედიტ კრესონი, ქალიშვილობისას - კამპიონი, ფრანგ.Édith Cresson (დ.1934 წ.) - საფრანგეთის პოლიტიკური მოღვაწე, სოციალისტური პარტიის ერთ-ერთი ლიდერი, რესპუბლიკის პრემიერ-მინისტრი 1991-92 წლებში.
ადრეული პერიოდი
ედიტ კრესონი დაიბადა პარიზის პრესტიჟულ გარეუბან ბულონ-ბილანკურში საჯარო მოხელის ოჯახში. ინგლისელი ძიძის წყალობით, მან ინგლისური ენა კარგად შეისწავლა, ხოლო განათლება მიიღო კომერციულ კვლევათა სკოლაში ბიზნესის და შემდგომ დემოგრაფიის განხრით.