cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ჯონ ლენონის მკვლელობა
ლენონის გარდაცვალება მაყურებელს ABC-ის არხზე სპორტულმა კომენტატორმა ჰოვარდ ქოსელმა აცნობა „მაიამი დოლფინსსა“ და „ნიუ-ინგლენდ პეტრიოტს“ შორის ამერიკული ფეხბურთის მატჩის ტრანსლირების დროს.
ჩეპმენი დამნაშავედ ცნეს და 20 წლიდან განუსაზღვრელი ვადით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯეს. 2000-2018 წლების განმავლობაში, ყოველ ორ წელიწადში ერთხელ, კომისიამ ათჯერ არ დააკმაყოფილა ჩეპმენის განცხადება ვადაზე ადრე გათავისუფლების შესახებ.
მკვლელობამდე მომხდარი მოვლენები
„ბიტლზის“ დაშლამდე ერთი წლით ადრე, 1969 წელს ჯონ ლენონი და იოკო ონო დაქორწინდნენ და საცხოვრებლად ნიუ-იორკში გადავიდნენ. 1970-იანი წლების დასაწყისში ლენონმა დამოუკიდებლად ჩაწერა ათი ალბომი, თუმცა 1975 წელს საჯაროდ განაცხადა, რომ მომდევნო ხუთ წელიწადს მთლიანად დაუმობდა ახალდაბადებული შვილის, შონის აღზრდას და სხვა ყველაფერს თავს დაანებებდა. ასეც მოხდა.
მუსიკაში თითქმის ხუთწლიანი შესვენებისა და კარჩაკეტილი ცხოვრების შემდეგ, 1980 წლის დასაწყისში, დაპირებისამებრ, ლენონი კვლავ დაუბრუნდა ხმისჩამწერ სტუდიას და ახალ ალბომზე მუშაობას შეუდგა. Double Fantasy მისი ხუთი წლის ვაჟს ეძღვნებოდა. ალბომმა კრიტიკოსთა და თაყვანისმცემელთა მოწონებაც დაიმსახურა, ხოლო „ბიტლზის“ თაყვანისმცემლებს ჯგუფის აღდგენის იმედი დაუბრუნდათ.
1980 წლის 9 ოქტომბერს ლენონს ორმოცი წელი შეუსრულდა. ამ ასაკისთვის მან ხალხს თავი დაამახსოვრა „ბიტლზთან“ ერთად გატარებული წლებით, 1960-იანების მიწურულსა და 1970-იანების დასაწყისში აქტიური პაციფისტური მოღვაწეობით, რომლის გამოც მას რამდენიმე ხნით აშშ-ში ჩასვლაც კი აეკრძალა. ლენონი მსოფლიო აღიარების მქონე მუსიკოსი იყო. მისი ცხოვრების ტრაგიკულ დასასრულს არაფერი მოასწავებდა.
1980 წლის 8 დეკემბერი
მინი|დაკოტა, ლენონის საცხოვრებელი ადგილი და ასევე მისი მკვლელობის ადგილმდებარეობა ფოტოგრაფი ანა ლაიბოვიცი ჟურნალ როლინგ სტოუნის ფოტოსესიისთვის ლენონის ბინაში მივიდა. ფოტოგრაფი ლენონს შეპირდა რომ მისი და ონოს ფოტო ჟურნალის გარეკანზე აღმოჩნდებოდა, მიუხედავად იმისა რომ ანას მხოლოდ ლენონის ფოტო სჭირდებოდა. ლაიბოვიცი ამბობდა: „ჟურნალის გარეკანზე [ონოს] დანახვა არავის სურდა“. ლენონმა კი დაჟინებით მოითხოვა, რომ ის და მისი ცოლიც ორივე მოხვდებოდნენ გარეკანზე. ფოტოს გადაღების შემდეგ ლაიბოვიცმა დატოვა ბინა 3:30-ზე. დილის ათი საათიდან ის და იოკო ჟურნალისტებს საკუთარ ბინაში ინტერვიუს აძლევდნენ. 5:40-ზე წყვილი სტუდია „რეკორდ პლანტისკენ“ გაემგზავრა, რათა მუშაობა განეგრძოთ სიმღერაზე "Walking on Thin Ice".
მარკ დავიდ ჩეპმენი
დაახლოებით დილის 5 საათზე ლენონი და ონო ლიმუზინისკენ გადაადგილდებოდნენ, როცა დავიდ ჩეპმენმა, რომელსაც ავტოგრაფი სურდა ლენონისგან, შეამჩნია ისინი. ლენონს ავტოგრაფებისთვის ფანები დაკოტას წინ ხშირად ხვდებოდნენ. ჩეპმენი, 25 წლის დაცვის თანამშრომელი ჰავაიდან, ნიუ-იორკში ოქტომბერშიც ჩავიდა ჯონ ლენონის მოსაკლავად, მაგრამ გადაიფირა და უკან დაბრუნდა. ჩეპმენმა ლენონს ალბომი მიაწოდა ავტოგრაფისთვის. ხელმოწერის შემდეგ ლენონმა მას ჰკითხა: „სულ ეს არის?“ ჩეპმენმა კი მას გაუღიმა და თანხმობის ნიშნად თავი დაუკრა. ლენონის ფანმა პოლ გორეშმა შემთხვევით მათ ფოტო გადაუღო. ჩეპმენი ლენონს მთელი დილა ელოდებოდა დაკოტასთან, სადაც მისი თქმით მან ლენონის შვილი შონიც ნახა, რომელიც ძიძასთან ერთად იყო.
ლენონი ცოლთან ერთად ღამის თერთმეტ საათამდე ხმისჩამწერ სტუდიაში იყო. ლენონმა გადაწვიტა, რომ ონოსთან ერთად რესტორანში ვახშმობამდე, დაკოტაში დაბრუნებულიყვნენ შვილის სანახავად. ლენონი ყოველთვის ხვდებოდა ფანებს, რომლებიც მისი სახლის წინ დიდი ხნის მანძილზე ელოდნენ, ავტოგრაფებისა და ფოტოებისთვის. 1980 წლის 6 დეკემბერს BBC-სთან ინტერვიუში განაცხადა: „ხალხი მოდის და ავტოგრაფებს გთხოვს, ან უბრალოდ გესალმება, მაგრამ ისინი არასდროს გაწუხებენ.“ ლენონმა ლიმუზინი 72-ე ქუჩაზე გააჩერა, იმის მაგივრად, რომ დაკოტასთან უფრო უსაფრთხო ადგილას გაეჩერებინათ.
სქოლიო
კატეგორია:ჯონ ლენონი
რაც მეტია უფრო მხიარულია
რაც მეტია უფრო მხიარულია (The More the Merrier) — ჯორჯ სტივენზის 1943 წლის ამერიკული კომედიური ფილმი. ჩარლზ კობერნმა მიიღო ოსკარი საუკეთესო მსახიობი კაცისთვის მეორეხარისხოვან როლში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:ჯორჯ სტივენზის ფილმები კატეგორია:1943 წლის ფილმები კატეგორია:რომანტიკული კომედიები კატეგორია:Columbia Pictures-ის ფილმები კატეგორია:შავ-თეთრი ფილმები
ელ-პენიოლი
ელ-პენიოლი (El Peñol) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ანტიოკიის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2.000 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 16 177 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 143 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ანტიოკიის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
კიეკბაევო
კიეკბაევო (Кейекбай) — სოფელი ბაშკირეთში, ბურზიანის რაიონში. კიეკბაევოს სოფსაბჭოს ცენტრი. რაიონულ ცენტრ სტაროსუბხანგულოვოდან განლაგებულია 16 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ ბელორეცკიდან 161 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 296 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ბურზიანის რაიონის სოფლები
მილეშტი-ნოი
მილეშტი-ნოი (Mileștii Noi) — სოფელი მოლდოვაში, იალოვენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 48 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 546 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იალოვენის რაიონის სოფლები
უზბეკეთის ისტორია
მინი|აბრეშუმის გზა. ჩვენს წელთაღრიცხვამდე პირველ ათასწლეულში, ირანელმა მომთაბარეებმა ცენტრალური აზიის მდინარეების გასწვრივ შექმნეს საირიგაციო სისტემები და ააშენეს ბუხარა და სამარყანდი. ეს ქალაქები ძალიან გამდიდრდა აბრეშუმის გზის წყალობით, რომელიც ევროპას ჩინეთთან აკავშირებდა. VII საუკუნეში რეგიონი დაიკავეს მავერანაჰრელმა არაბებმა, რომლებმაც იქ ისლამი გაავრცელეს. აბასიანთა სახალიფოს შემადგენლობაში VIII-IX საუკუნეები რეგიონისთვის კულტურული განვითარების ხანა იყო. XII საუკუნეში რეგიონი გაერთიანდა ირანული ხვარაზმის სამეფოში. XIII საუკუნის დასაწყისში სამეფო მონღოლებმა ჩინგიზ-ყაენის მეთაურობთ დაიპყრეს. მავერაჰრანის რეგიონის ბოლო კულტურული აყვავება თემურლენგის მმართველობის დროს მოხდა. თემურლენგის გარდაცვალების შემდეგ ქვეყანა დაიშალა და 1510 წელს ცენტრალური აზია უზბეკმა ტომებმა დაიპყრეს.
XVI საუკუნეში უზბეკებმა შექმნეს ორის ერთმანეთის მიმართ მტრულად განწყობილი ბუხარას სახანო და ხივის სახანო. ამ პერიოდში საოკეანო სავაჭრო გზების გაჩენამ აბრეშუმის გზის მნიშვნელობა დააკნინა და მის მიმდებარე ქალაქებმა დასუსტება დაიწყეს. სახანოები ირანთან ომმა იზოლაციაში მოაქცია და ჩრდილოურმა ტომების შემოსევებმა დაასუსტა. 1729-1741 წლებში ყველა სახანო ნადირ-შაჰის ვასალი გახდა. XIX საუკუნის დასაწყისში სახანოებს მცირე ხნით დამოუკიდებლობის პერიოდი ჰქონდათ, თუმცა XIX საუკუნის შუაწლებში რეგიონი რუსეთის იმპერიამ დაიპყრო. იმპერიის ფარგლებში სახანოებს გარკვეული ავტონომია ჰქონდათ. XIX საუკუნის ბოლოსთვის რეგიონში რუსული მოსახლეობის რაოდენობა საგრძნობლად გაიზარდა და გარკვეული ინდუსტრიალიზაცია მოხდა. XX საუკუნის დასაწყისში დღევანდელი უზბეკეთის ტერიტორიაზე დაიწყო ჯადიდისტური მოძრაობა, რომლის მიზანიც ცენტრალური აზიის რუსული მმართველობისგან განთავისუფლება იყო. 1916 წელს არეულობები დაიწყო, მიზეზი ცენტრალური აზიის მოსახლეობის რუსეთის იმპერიის ჯარში პირველ მსოფლიო ომში საომრად გაწვევა იყო. 1917 წელს რუსეთის იმპერიაში მეფობის გაუქმების შემდეგ ჯადიდისტებმა ხივში მცირე ხნით ავტონომიური ქვეყანის შექმნა შეძლეს. რუსეთში ბოლშევიკების გამარჯვების შემდეგ ჯადიდისტები ორ ნაწილად გაიყვნენ, ერთი ნაწილი კომუნისტების მომხრე იყო მეორე ბასმაჩების აჯანყების. 1924 წელს შეიქმნა უზბეკეთის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა რომლის შემადგენლობაში შედიოდა დღევანდელი ტაჯიკეთი და უზბეკეთი. ტაჯიკეთი გამოეყო 1926 წელს და ცალკე შეიქმნა ტაჯიკეთის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა. 1930-იანი წლებიდან რეგიონის აქტიური რუსიფიკაცია დაწყო. მინი|სამარყანდის დაცვა, რუსუსლი ილუსტრაცია (1872). უზბეკეთმა საბჭოთა კავშირისგან დამოუკიდებლობა 1991 წელს მოიპოვა. პირველი პრეზიდენტი გახდა ისლამ ქარიმოვი. ქვეყანამ 1992 წელს ახალი კონსტიტუცია მიიღო, თუმცა მთავარი ოპოზიციური პარტია ბირლიკი (ერთობა) აიკრძალა და დაიწყო მედია საშუალებების შევიწროვება. 1995 წელს რეფერენდუმმა ქარიმოვს საპრეზიდენტო ვადა 2000 წლამდე გაუხანგრძლივა. უზბეკეთის აღმოსავლეთში 1998-1999 წლებში მომხდარი არეულობების შემდეგ ქვეყანაში ისლამური ექსტრემისტურლი დაჯგუფებების წინააღმდეგ ბრძოლა გააქტიურა. 2000 წელს ქარიმოვი პროცედურების უხეში დარღვევებით კიდევ ერთხელ აირჩიეს, რაცს საერთაშორისო ორგანიზაციების მწვავე კრიტიკა მოყვა. 2000-იანების შუა რიცხვებში უზბეკეთსა და მის მეზობელ ტაჯიკეთსა და ყირგიზეთს შორის ურთიერთობები გამწვავდა. ადგილი ჰქონდა სასაზღვრო შეტაკებებსაც.
სქოლიო
კატეგორია:უზბეკეთის ისტორია
ალიბეილი (ზანგილანი)
ალიბეილი (Alıbəyli) — სოფელი აზერბაიჯანში, ქალბაჯარ-ლაჩინის რეგიონში, ზანგილანის რაიონში. 1993-2020 წლებში დე-ფაქტოდ კონტროლირდებოდა სეპარატისტული მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის მიერ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ზანგილანის რაიონის სოფლები
ჩიხის სამების ეკლესია (ჭიღლაძეების უბანი)
300px|მინი ჩიხის სამების ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჩიხაში, ჭიღლაძეების უბნის სასაფლაოზე.
ეკლესია დარბაზულია (8,5X5,0 მ). შენობის გეგმა წაგრძელებული სწორკუთხედია, აღმოსავლეთით ნალისებრი აფსიდით, რომლის სარკმლის ორივე მხარეზე თითო ნიშაა განლაგებული. დარბაზში ორი თაღოვანი კარით შევდივართ, რომელთა ბალავრის ქვები კედლის სისქეშია ჩადგმული. მესამე კარი, რომელიც საკურთხეველთან ახლოს ჩრდილო კედელშია გაჭრილი, ამოშენებულია ისე, რომ შიგნიდან კარის ფორმის ნიშაა დატოვებული. სამხრეთის კედელში ცენტრიდან ოდნავ აღმოსავლეთით სწორკუთხა სარკმელი მდებარეობს. ინტერიერის მხატვრული სახე სადაა, ძირითადი აქცენტი საკურთხევლისკენაა გადატანილი, რასაც აძლიერებს ის, რომ დარბაზი აღმოსავლეთისაკენ ოდნავ ფართოვდება. კედლები თლილი ქვითაა მოპირკეთებული. თლილი ქვის ფილებითაა აგრეთვე დაგებული იატაკი, რომლის საკურთხევლის ნაწილი ერთი საფეხურითაა შემაღლებული. გრძივი კედლები გაძლიერებულია შუაში წყვილი ორსაფეხურიანი, ხოლო დასავლეთ კუთხეებში ერთსაფეხურიანი პილასტრებით, რომელთა კაპიტელებს კამარის საბჯენი თაღები ეყრდნობა. კონქის თაღი იმპოსტებზეა დაბჯენილი. საკურთხეველში დგას ტრაპეზის ქვა. ფასადები მოკლებულია ყოველგვარ დეკორს, კედლები მოპირკეთებულია ღია ვარდისფერი სწორკუთხა, თლილი ქვის ფილებით. წყობა თარაზულია. კარნიზი კვეთაში თაროსა და ლილვის ფორმისაა. შენობა ორსაფეხურიან ზეძირკველზე დგას, რომელსაც აღმოსავლეთიდან ერთი საფეხურიც ემატება. სამხრეთი კარის წინ სამსაფეხურიანი კიბეა მოწყობილი. ეკლესიის სახურავი კრამიტისაა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საჩხერის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ჰუმბან-ნიკაშ I
ჰუმბან-ნიკაშ I — ელამის მეფე და წინამორბედი მეფის ჰუმბან-ტაჰრან I-ის ვაჟი. ნიკაში სამეფო ტახტზე მამის ჰუმბან-ტაჰრან I-ის გარდაცვალების შემდეგ ავიდა ძვ. წ. 743 წელს, იმეფა ძვ. წ. 717 წლამდე. არცერთ ელამურ ჩანაწერ არ მოუღწევია ჩვენამდე, რომელიც აღწერდა მის მმართველობას, თუმცა არსებობს ბაბილონური ჩანაწერი, სადაც ნათქვამია, რომ ჰუმბან-ნიკაშ I-მა ძვ. წ. 720 წელს დერის ბრძოლაში ასურეთის მეფე სარგონ II დაამარცხა. როგორც ცნობილია, ბაბილონის მეფე მარდუკ-აპლა-იდინა II დამხმარე რაზმით მიემართება, როდესაც ბრძოლის ველს მიაღწიეს ბრძოლა უკვე დასრულებული იყო.
სქოლიო
კატეგორია:ელამის მეფეები
ბოში
ბოში (Bosch) — მსოფლიოში ცნობილი ტექნიკის კომპანია.
ისტორია
კომპანია ბოშის (Bosch) ისტორია იწყება 1886 წლიდან, როდესაც მისმა დამფუძნებელმა გერმანელმა ინჟინერმა რობერტ ბოშმა გახსნა ელექტროტექნიკის და ზუსტი მექანიკის პატარა საწარმო ქალაქ შტუტგარტში.
თავიდან საწარმო სპეციალიზირებული იყო ავტომობილების და ელექტროძრავების დაქოქვის სისტემებზე. 1901 წელს რობერტ ბოში აფართოებს თავის საწარმოს, გადააქვს იგი მასიურ წარმოებაზე გათვლილ ახალ შენობაში და იხსნება ბოშის მაღაზია.
ამასთანავე იგი ზრდის თანამშრომელთა რაოდენობას, ყიდულობს ახალ დანადგარებს წარმოებისთვის და იწყებს ბოშის საყოფაცხოვრებო ტექნიკის წარმოებას.
პირველი მსოფლიო ომის დასაწყისისთვის კომპანია უკვე იყო საკმაოდ ცნობილი მსოფლიო ბაზარზე სწორედ საყოფაცხოვრებო ტექნიკის წარმოებით.
ტრანსპორტირების და საბაჟო ხარჯების ეკონომიის მიზნით 1910 წელს მასაჩუსის შტატ ქალაქ სპრინგფილდში იხსნება ბოშის ქარხანა Bosch Magneto Company.
1933 წელს კომპანია უშვებს თავის პირველ ორიგინალური ფორმის ბოშის მაცივარს. იქმნება ბოშის სერვის ცენტრი.
1950 წლებიდან ფირმა ბოში ითვლება საყოფაცხოვრებო ტექნიკის ერთ–ერთ მსხვილ მწარმოებლად მსოფლიოში. 1950 წელს გამოდის ბოშის გაზქურა, 1957 წელს – საყინულე, 1958 წელს – ბოშის სარეცხი მანქანა, ხოლო 1965 წელს ბოშის ჭურჭლის სარეცხი მანქანა.
1967 წელს Robert Bosch GmbH და Siemens AG ერთიანდებიან ერთ კომპანიად, რომელსაც დაერქვა BSH Bosch und Siemens Hausgeraete GmbH.
განსაკუთრებული ყურადღება უნდა დაეთმოს Antibacterial სისტემას. ამ სისტემაზეა შექმნილი ბოშის მაცივრები, რომელიც ხელს უშლის მიკროორგანიზმების გამრავლებას და ინარჩუნებს ვიტამინებს პროდუქტში. 2001 წლიდან ჟურნალი Readers’ Digest ატარებს ყოველწლიურ გამოკვლევას ყველა ევროპულ ქვეყანაში მომხმარებელთა შორის კომპანიების სანდოობასა და პოპულარობაზე. ნომინაციაში "ნდობის მარკა" საყოფაცხოვრებო ტექნიკის კატეგორიაში როგორც წლების განმავლობაში იმარჯვებს კომპანია ბოში.
ყველაფერთან ერთად კომპანია დიდ ყურადღებას უთმობს ეკოლოგიის პრობლემებს. ყოველ წელს იგი ხარჯავს 100 მილიონ ევროს გარემოს დაცვის პრობლემებზე. აქვს მსოფლიოს ბევრ ქვეყანაში ოფისები, რომლებშიც დასაქმებულია უამრავი ადამიანი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კომპანიები
ნივათჰუმრონგ ბუნსონპაისანი
ნივათჰუმრონგ ბუნსონპაისანი (นิวัฒน์ธำรง บุญทรงไพศาล, Niwatthumrong Boonsongpaisan; დ. 25 იანვარი 1948) — ტაილანდის სახელმწიფო და პოლიტიკური მოღვაწე, ტაილანდის 29-ე პრემიერ-მინისტრი, მოვალეობის შესრულებას შეუდგა 2014 წლის 7 მაისიდან. მანამდე იყო ვიცე-პრემიერი, ვაჭრობის მინისტრი, ტაილანდის პარლამენტის დეპუტატი. 2014 წლის 22 მაისს ტაილანდის სამეფო არმიის ხელმძღვანელმა პრაიუთ ჩან-ოჩამ გამოაცხადა ახალი სახელმწიფო გადატრიალების შესახებ და ბუნსონპაისანის ნაცვლად შეუდგა პრემიერ-მინისტრის მოვალეობის შესრულებას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტაილანდის პრემიერ-მინისტრები კატეგორია:დაბადებული 1948
ბადრიანების სამაროვანი
ბადრიანების სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნეძიხის ჩრდილოეთით, მდინარე ხორხის ხეობისკენ მიმავალ გზასთან. განეკუთვნება II-IV საუკუნეებს. ძეგლი 1988-1989 წლებში გათხარა ისტორიის, არქიტექტურისა და ეთნოგრაფიის არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის აღმოსავლეთ საქართველოს მთიანეთის არქეოლოგიურმა ექსპერდიციამ. მთის ფერდობზე განლაგებულ სამაროვანზე გათხრილია 13 ინდივიდუალური ორმოსამარხი. მიცვალებულები დაკრძალული იყვნენ კიდურებმოხრილი, მარცხენა გვერძე, თავით სამხრეთისაკენ. აღმოჩენილი მასალა ინახება არქეოლოგიური კვლევის ცენტრის დუშეთის არქეოლოგიურ ბაზაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
უბორტი
უბორტი (Уборть, Уборть, Убарць, უბარცი) — მდინარე ჟიტომირის ოლქსა (უკრაინა) და გომელის ოლქში (ბელარუსი). ის მდინარე პრიპიატის მარჯვენა შენაკადია, რომელიც, თავის მხრივ, დნეპრში ჩაედინება. მდინარის სიგრძე 292 კილომეტრია, ხოლო მისი აუზის ფართობი 5 820 კვადრატულ კილომეტრს შეადგენს.
მდინარის ძირითად საზრდოს (~ 70%) გამდნარი თოვლი წარმოადგენს და ძირითადად, გაზაფხულის მიწურულს იმატებს მისი სიმაღლე. ჩვეულებრივ, მარტის შუა რიცხვებიდან მაისის დასაწყისამდე და ზაფხულის თვეებში უბორტი ადიდებული არაა. ნოემბერის შუა რიცხვებიდან იანვრის მიწურულამდე მდინარე ხშირად იყინება, რომელიც თებერვლის შუა რიცხვებიდან აპრილის დასაწყისამდე დნება.
მახასიათებლები
მდინარე უბორტი სათავეს იღებს ჟიტომირის ოლქში მდებარე სოფლის, ანდრეიევიჩის მიმდებარედ, მის სამხრეთით მდებარე მთებში. მდინარე წარმოიქმნება ზღვის დონიდან 207 მეტრის სიმაღლეზე, წყლის მცირე ნაკადებით. პირველი ნაკადი სიმონის მთებიდან გამოედინება (222 მეტრი), ხოლო მეორე მარინივკას მთების ჩრდილო-აღმოსავლეთით (225 მეტრი). მდინარე გაედინება იემილჩინესა და ოლევსკის ჩრდილოეთით, მოგვიანებით კი ბოროვოიეს (Баравое) მახლობლად უკრაინისა და ბელარუსის საზღვარს კვეთს და ბელარუსში გადადის. საზღვრის გადაკვეთიდან ის ლელჩიცისა და მოისეიევიჩის ჩრდილო-აღმოსავლეთითა და ჩრდილოეთით გაედინება და პიეტრიკავში მდინარე პრიპიატს უერთდება. მდინარის შესართავი ზღვის დონიდან 120 მეტრზე მდებარეობს.
უბორტის ძირითადი შენაკადებია: 67 კილომეტრის სიგრძის პერგა (Перга), რომელიც მდინარეს 51.4°N, 27.8825°W-ის შესაბამის ადგილზე, უკრაინის ტერიტორიაზე უერთდება, ხოლო მეორე შენაკადია სვიდოვეცი (Свидовець), რომელიც უბორტს ბელარუსის ტერიტორიაზე კოორდინატების: 51.71528°N, 28.29111°W შესაბამის ადგილზე უერთდება. სხვა შენაკადებს შორისაა: რუდნიცა, პპლოტნიცა, ლოხნიცა, გურისტაია (მარჯვენა) და ნერასნა, ლიტოშა, ვიგოშა და კოროსტინკა (მარცხენა).
მდინარის ვარდნა, მთელი თავისი სიგრძის, 292 კილომეტრის განმავლობაში, მხოლოდ 87 მეტრს შეადგენს. ამის შედეგად უბორტი მეანდრის ტიპის მდინარეა, რომლისთვისაც ხშირია ჭაობიანი ადგილები. მდინარის მთლიანი აუზის ფართობია 5 820 კვადრატული კილომეტრი. მდინარის წყლის საშუალო ხარჯი მდინარის შესართავთან არის 24.4 კუბური მეტრი წამში.
მდინარე გამოიყენება თევზჭერისთვის. აქ მოიპოვებენ: ქორჭილას, ჩვეულებრივ ნაფოტას, ჩვეულებრივ ციმორს. მდინარეში ასევე ბინადრობს უკრაინული სალამურა, სალამურების ოჯახის წარმომადგენელი თევზი.
thumb|250 px|მდინარე უბორტი
ისტორია
ლათინურ ენაში მდინარის სახელწოდება გვხვდება როგორც ჰუბორტი (Hubort), რომლის პირველი შემორჩენილი ნიმუში 1412 წლით თარიღდება. XVII და XVIII საუკუნეების ზოგიერთ რუკაზე მდინარე აღნიშნულია როგორც Олевская (ოლევსკაია) ან ოლევსკო (Olewsko), როგორც დასახლებული პუნქტი ოლევსკი. სახელწოდება უბორტის წარმოშობა სადავოა, მაგრამ, როგორც ჩანს, ეს დაკავშირებულია დაფების გამოყენებასთან (უბორტ), რის მეშვეობითაც ხის ფუტკრებისთვის ხელოვნურ საცხოვრებელ გარემოს ჰქმნიდნენ. ასე ფიქრობდა პოლონელი კაზიმეჟ მოშინსკიც, რომელიც ამბობდა, რომ ტერმინს სლავური ფესვები აქვს და ხეებზე თაფლის მოპოვებასთანაა დაკავშირებული. ბელარუსი მკვლევარი, ჟუჩკევიჩი მიიჩნევდა, რომ მდინარის სახელწოდება სლავური ტერმინიდან მოდის, რაც „მომზადებას“, „დასუფთავებას“ ნიშნავს. ის ასევე ამბობდა, რომ ეს ტერმინი დაკავშირებულია იმ ფაქტთან,რომ მდინარის მიმდებარედ ღორები სახლობდნენ.
1941 წლის ივლისში 30-დან 40-მდე ებრაელი გადაიყვანეს მდინარე უბორტზე, სადაც მათი უმეტესობა დაამცირეს და აწამეს. ებრაელების უმეტესობა პოგრომში მოკლეს.
მდინარე ძლიერ დაბინძურდა ჩერნობილის კატასტროფის დროს.
სქოლიო
კატეგორია:ჟიტომირის ოლქის მდინარეები კატეგორია:გომელის ოლქის მდინარეები კატეგორია:პრიპიატის შენაკადები
პამპლონა (სამხრეთი კამარინესი)
პამპლონა (ოფიციალურად პამპლონნის მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Pamplona) ― მესამე კლასის მუნიციპალიტეტი სამხრეთ კამარინესის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 39 333 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 17 ბარანგაის.
ეკლესია (მრავალმნიშვნელოვანი)
ეკლესია შეიძლება აღნიშნავდეს:
ნადიბანის ეკლესია
ნადიბანის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნადიბანის დასავლეთით, სასაფლაოზე. თარიღდება შუა საუკუნეებით.
ეკლესია უაფსიდოა, ნაგებია დიდი ზომის ნატეხი ქვის ირეგურალური წყობით. აღმოსავლეთ კედელში პატარა, სწორკუთხა სარკმელია, რომელსაც საფეხურებად დამუშავებული რაფა აქვს. სარკმლის ქვემოთ, კედელზე, ოთხკუთხა ტრაპეზია მიშენებული. მეორე სარკმელი დასავლეთ კედელშია, შესასვლელის გვერდით. იგი სათოფურადაც გამოიყენებიდა. ეკლესიის ჩრდილოეთ და სამხრეთ კედლების შუა ნაწილში და დასავლეთ კედლის ჩრდილოეთ კიდესთან თითო პატარა კვადრატული ნიშია. დარბაზი გადახურულია სხმული კამარით. კამარას განივკვეთში ბრტყელი თაღის ფორმა აქვს და გრძივ კედლებთან თანხვედრის საზღვარზე კუთხეს ქმნის. ინტერიერი შელესილია, შენობა გადახურულია ფიქლის ორფერდა სახურავით.
ლიტერატურა
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ალბერტინა ფრედერიკა ბადენ-დურლახელი
ალბერტინა ფრედერიკა ბადენ-დურლახელი (Albertina Frederica von Baden-Durlach; დ. 3 ივლისი, 1682 — გ. 22 დეკემბერი, 1755) — ცერინგენების დინასტიის წარმომადგენელი. ბადენ-დურლახის მარკგრაფ ფრიდრიხ VII-ისა და ავგუსტა მარია ჰოლშტაინ-გოტორპელის ასული. ოტინის გრაფ კრისტიან ავგუსტ ჰოლშტაინ-გოტორპელის მეუღლე. შვედეთის მეფე ადოლფ ფრედერიკის დედა და რუსეთის იმპერატრიცა ეკატერინე II-ის ბებია.
ბიოგრაფია
ალბერტინა ფრედერიკა დაიბადა 1682 წლის 3 ივლისს დურლახში. იგი იყო ბადენ-დურლახის მარკგრაფ ფრიდრიხ VII-ისა და მისი ცოლის, მარკგრაფინია ავგუსტა მარია ჰოლშტაინ-გოტორპელის ასული. 1704 წლის 2 სექტემბერს, იგი ცოლად შერთეს თავის ბიძაშვილს, ოტინის მთავარ კრისტიან ავგუსტ ჰოლშტაინ-გოტორპელს. მათ ათი შვილი შეეძინათ.
1726 წელს ალბერტინა დაქვრივდა, თუმცა მისი უფროსი ვაჟი მალე შვედეთის ტახტის მემკვიდრე გახდა. მისი უფროსი ვაჟი, კარლ ავგუსტი ამ ამბიდან სულ რამდენიმე თვეში, უშვილოდ გარდაიცვალა. ამის გამო ტახტი მისმა ვაჟმა, შვედეთის კრონპრინცმა ადოლფ ფრედერიკმა დაიკავა. როგორც ცნობილია, იგი დედის გავლენის ქვეშ იყო, რის გამოც ქვეყანას ფაქტობრივად ალბერტინა ფრედერიკა მართავდა. ამის გამო, მისმა ვაჟმა მას არაერთი დიდი მამული და ქალაქი აჩუქა.
1743 წლიდან, ალბერტინა და მისი ვაჟი შვედეთის სამეფო კარზე გადასახლდნენ, სადაც იგი დაუახლოვდა შვედეთის მეფე კარლ X-ის დასა და თავის ბებიას, პფალცგრაფინია კრისტინა მაგდალენა ცვაიბრიუხენელს. აღსანიშნავია, რომ სწორედ მისი მემკვიდრული ხაზის გამო აირჩიეს ადოლფ ფრედერიკი მემკვიდრედ. 1751 წელს იგი მეფე გახდა, ხოლო ალბერტინა ფრედერიკა შვედეთის დედა-დედოფალი. ალბერტინა ფრედერიკა ამ ამბიდან რამდენიმე წელიწადში, 1755 წელს გარდაიცვალა, 73 წლის ასაკში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 3 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1682 კატეგორია:გარდაცვლილი 22 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1755 კატეგორია:ცერინგენები
ანა კიეველი
ანა კიეველი (Anne de Kiev) — იაროსლავ ბრძენის სამი ქალიშვილიდან ყველაზე პატარა. საფრანგეთის მეფე ანრი I-ის ცოლი, საფრანგეთის დედოფალი.
რუსულ ისტორიოგრაფიაში ანას, ისევე როგორც იაროსლავ ბრძენის სხვა ქალიშვილებზე, არანაირი ცნობები არაა შემონახული. შესაბამისად მის ბავშვობაზე და ახალგაზრდობაზე არაფერი არ ვიცით. მოსაზრება, რომ კიევის წმინდა სოფიას ტაძრის ერთ-ერთ კედელზე გამოსახული არიან იაროსლავ ბრძენის ქალიშვილები, ჯერ კიდევ 1980-იან წლებში გახდა სადავო სპეციალისტებს შორის, რადგან მისი მდებარეობა არ შეესაბამებოდა ბიზანტიურ ტრადიციებს. მისი დაბადების თარიღიც (1024-1036 წლებს შორის პერიოდი) ლოგიკური მსჯელობის შედეგად არის მიღებული, სავარაუდოდ ის უნდა გათხოვილიყო 15-25 წლის ასაკში. საფრანგეთში მიიჩნევენ, რომ იგი დაიბადა 1025 წელს.
გათხოვდა სავარაუდოდ 1051 წელს. 1052 წელს შეეძინა ტახტის მემკვიდრე ფილიპ I, ხოლო შემდეგ კიდევ სამი შვილი. მეფე ანრი I-ის გარდაცვალების შემდეგ ცოლად გაყვა ვექსენის გრაფს რაულ IV-ს. 1074 წელს რაულის გარდაცვალების შემდეგ დაბრუნდა სასახლეში. უკანასკნელი დოკუმენტი, რომელზედაც იგი ხელს აწერდა თარიღდება 1075 წლით. ამ დოკუმენტში იგი მოხსენიებულია, როგორც „მეფის დედა“, ყოველგვარი სამეფო ტიტულების გარეშე. ითვლება, რომ იგი გარდაიცვალა 1075-1089 წლებს შორის პერიოდში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კიევის რუსეთი კატეგორია:რიურიკოვიჩები კატეგორია:საფრანგეთის დედოფლები კატეგორია:ქალი რეგენტები კატეგორია:ხელახლა დაქორწინებული სამეფო კონსორტები კატეგორია:დედა დედოფლები კატეგორია:საფრანგეთის რეგენტები
ექვთიმე თაყაიშვილის არქეოლოგიური ექსპედიცია ლეჩხუმ-სვანეთში
ექვთიმე თაყაიშვილის არქეოლოგიური ექსპედიცია ლეჩხუმ-სვანეთში 1910 წელს — არქეოლოგიური ექსპედიცია ლეჩხუმ-სვანეთში საქართველოში ექვთიმე თაყაიშვილის ხელმძღვანელობით, მოეწყო საისტორიო-საეთნოგრაფიო საზოგადოების დადგენბილებით 1910 წლის გაზაფხულზე. ექსპედიციის ხარჯები თავის თავზე აიღო თბილისის გუბერნიის თავად-აზნაურთა მარშალმა პავლე თუმანიშვილმა. ექსპედიცია მიზნად ისახავდა მოენახულებინათ და გამოეკვლიათ ლეჩხუმ-სვანეთის ძეგლები. ექსპედიციაში შედიოდნენ:
მარშრუტი
ორი თვის განმავლობაში ექვთიმე დაუღალავად მოგზაურობდა, მან ექსპედიციის წევრებთან ერთად მოიარა ლეჩხუმის თემები: ლაჯანა, ორბელი, ლაცორია, მცხეთა, ქალაქი ცაგერი, სოფლები — ზუბი, ოყურეში, ნაყურალეში, ქვემო აღვი, ნასპერი, ხვამლი და სხვა. ლეჩხუმიდან ექსპედიცია ქვემო სვანეთში გადავიდა და პირველად ლენტეხის თემს ეწვია. აქ დაათვალიერეს და აღწერეს ფაყის, ლექსურას, გულიდას სიძველენი. ჩოლურის თემში შეისწავლეს სოფლები: საყდარი, მამაი და თეკალი, ლაშხეთის თემში — სასაში, ჯახუნდერი, ჩუკული, ჩიხარეში, მახაში, დაბიში, ახაშენი, მელე, ნაცული, ხერია, შგედი, მარგვიში, ლამზაგორი. მოგზაურობის მთავარი დრო „თავისუფალ სვანეთს“ მოანდომეს. აქ დაიარეს უშგულის, კალას, იფარის, მუჟალის, მულაყის, მესტიის, ლენჯერის, ლატალის თემში შემავალი სოფლები. შემდეგ ექსპედიცია სადადეშქელიანო სვანეთში ავიდა, მოიარეს ბეჩოს, ცხომარის, ეწერის და ფარის თემთა სოფლები.
ექვთიმე ყოველი არქეოლოგიური ექსპედიციის დროს საგანგებო ყურადღებას უთმობდა ეთნოგრაფიულ მასალებს. იგი წერდა ხალხურ გადმოცემებს ამა თუ იმ ეკლესია-მონასტრის აგებასთან დაკავშირებით, აღწერდა ხალხის ზნე-ჩვეულებას იმ სოფლებში, სადაც საქართველოს ისტორიის მნიშვნელოვანი ძეგლი იყო შემორჩენილი და ამ გადმოცემებს შემდეგ მეცნიერული დასკვნების გამოტანის დროს იყენებდა. ლეჩხუმ-სვანეთში მოგზაურობიდან ექვთიმემ მრავალ საყურადღებო ნივთთან ერთად ჩამოიტანა „ბედნიერი სვანეთის“ ერთობლივი დროშა. შეასწორა კიდეც დროშის თავზე ამოტვიფრული წარწერის მცდარი ინტერპრეტაცია, შეაგროვა ცნობები დროშის დანიშნულების შესახებ და საინტერესო მეცნიერული დასკვნებიც გააკეთა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ექვთიმე თაყაიშვილის ექსპედიციები
პურის ყანა კვიპაროსებით
პურის ყანა კვიპაროსებით — ნიდერლანდელი პოსტ-იმპრესიონისტი მხატვრის, ვინსენტ ვან გოგის ნახატების სერია.
1889 წელს, უკვე დაავადებული ვან გოგი ფიქრობდა, რომ ეს ხე, კვიპაროზი, მას სასიცოცხლო ძალას მატებდა. სწორედ მაშინ ის ნახატების ახალ სერიის შექმნას იწყებს. „პურის ყანა“ მისი პირველი ცდა იყო ამ თემაზე, რომელსაც შვიდი ძალზე განსხვავებული და უბადლო ოსტატობით შესრულებული ნამუშევარი მიუძღვნა. იმავე პერიოდში შექმნილ ამ ტილოებს, რომელშიც „ვარსკვლავებიანი ღამე“ დახატა, ერთ და იგივე შემოქმედებითი მიდგომა აერთიანებს: სტილის დაწმენდა სინთეზის მისაღწევად და უფრო მეტად აბსტრაქტული კონცეფცია. ამ ნახატებში დეტალები კარგავენ მნიშვნელობას, რათა ერთიანი სივრცე შექმნან.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვინსენტ ვან გოგის ნახატები კატეგორია:1889 წლის ნახატები კატეგორია:ნახატები ანბანის მიხედვით
რუსეთის პატრიოტები
რუსეთის პატრიოტები (Патриоты России) — რუსეთის ფედერაციაში ოფიციალურად დარეგისტრირებული პოლიტიკური პარტია. დაარსდა 2005 წელს რუსეთის ფედერაციის კომუნისტური პარტიის გაყოფით. პარტიის დამფუძნებელი და ლიდერი არის გენადი სემიგინი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუსეთის პოლიტიკური პარტიები
ნიკოლოზ ბარათაშვილის მოედანი
ნიკოლოზ ბარათაშვილის მოედანი — მოედანი თბილისში,  კრწანისის რაიონში (ზემო უბანი); ნიკოლოზ ბარათაშვილის ხიდს, ზვიად გამსახურდიას სანაპიროსა და ნიკოლოზ ბარათაშვილისა და იოანე შავთელის ქუჩებს შორის, ყოფილი მუხრანის მოედანი. 1945 წელს ბარათაშვილის მოედანი უწოდეს.
ლიტერატურა
ბარათაშვილი
კილდიგულოვო
კილდიგულოვო (Килдеғол) — სოფელი ბაშკირეთში, ბურზიანის რაიონში. მიეკუთვნება კიპჩაკის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ სტაროსუბხანგულოვოდან განლაგებულია 60 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ ბელორეცკიდან 132 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 428 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ბურზიანის რაიონის სოფლები
ელ-სანტუარიო
ელ-სანტუარიო (El Santuario) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ანტიოკიის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2.133 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 201 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 26 152 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ანტიოკიის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ნიდერლანდების ჩემპიონები ფეხბურთში
ნიდერლანდების ჩემპიონები ფეხბურთში არიან ნიდერლანდების უმაღლესი საფეხბურთო ლიგის გამარჯვებულები.
კლუბები ტიტულების რაოდენობის მიხედვით
კატეგორია:ნიდერლანდების ფეხბურთი კატეგორია:საფეხბურთო ჩემპიონები
იემენის სამოქალაქო ომი (1994)
იემენის სამოქალაქო ომი — შეიარაღებული კონფლიქტი, რომელიც მიმდინარეობდა 1994 წლის 27 აპრილიდან 7 ივლისამდე იემენის სამთავრობო ჯარებსა და იემენის სოციალისტურ პარტიას შორის, რომლებიც იბრძოდნენ სამხრეთ იემენის სუვერენული სახელმწიფოს სტატუსის დასაბრუნებლად. დასრულდა სამთავრობო ჯარების გამარჯვებით.
წინარე ისტორია
1990 წლის 22 მაისს ჩრდილოეთი (იემენის არაბთა რესპუბლიკა) და სამხრეთი (იემენის სახალხო დემოკრატიული რესპუბლიკა) იემენი გაერთიანდა. გაერთიანებული სახელმწიფოს ორივე ლიდერმა გაიყვეს ორი უმაღლესი თანამდებობა: ალი აბდალა სალეჰი გახდა ქვეყნის პრეზიდენტი, ხოლო ალი სალემ ალ-ბეიდი - ვიცე-პრეზიდენტი. ორი ქვეყნის პოლიტიკური და ეკონომიკური სისტემების გაერთიანება 30 თვეში უნდა მომხდარიყო. ამ პერიოდის განმავლობაში ერიან პარლამენტს უნდა შეემუშავებინა ქვეყნის კონსტიტუცია. არჩევნები გაიმართა 1993 წლის აპრილში.
მაგრამ პოლიტიკური სისტემის ფორმირება სირთულეების გარეშე არ მომხდარა. 1993 წლის აგვისტოში ვიცე-პრეზიდენტმა და ასევე იემენის სოციალისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის გენერალურმა მდივანმა ალი სალემ ალ-ბეიდმა საჯაროდ გამოხატა უკმაყოფილება  სამხრეთ იემენის მციე როლზე ერთიანი სახელმწიფოს მშენებლობის საქმეში. იგი გადავიდა ადენში და განაცხადა, რომ უკან არ დაბრუნდებოდა სანამ მის საჩივარს არ განიხილავდნენ. იგი ადანაშაულებდა ჩრდილოეთს სამხრეთის ეკონომიკურ მარგინალიზაციაში. პოლიტიკური ჩიხიდან გამოსვლის მოლაპარაკებებმა ეფექტი ვერ გამოიღო, მიუხედავად ამისა სამხრეთისა და ჩრდილოეთის ლიდერებს შორის ხელშეკრულებას ხელი მოაწერეს ამანში 1994 წლის 20 თებერვალს, თუმცა ამან უკვე ვერ შეძლო დაწყებული სამოქალაქო ომის შეჩერება. ამ დაპირისპირების წარმოშობას ხელი შეუწყო იმან, რომ გაერთიანების მიუხედავად ჯერ კიდევ არ იყო ორი ყოფილი ქვეყნის არმია ერთმანეთში ინტეგრირებული.
კონფლიქტის მსვლელობა
პირველი შეიარაღებული მღელვარება გაიმართა 1994 წლის 27 მაისს, როდესაც ამრანის რაიონში გაიმართა ბრძოლა ტანკების მონაწილეობით. ორივე მხარე ერთმანეთს ადანაშაულებდა საომარი მოქმედებების დაწყებაში. 4 მაისს სამხრეთელების სამხედრო საჰაერო ძალებმა დაბომბეს ჩრდილოეთის რაიონები. პასუხად ჩრდილოეთელებმა მიიტანეს საჰაერო დარტყმა ადენზე. ალი აბდალა სალეჰმა 30-დღიანი საგანგებო მდგომარეობა გამოაცხადა. საზღვარგარეთის მოქალაქეებმა დაიწყეს ევაკუაცია ქვეყნიდან. ვიცე-პრეზიდენტი ალ-ბეიდი ოფიციალურად გაათავისუფლეს თანამდებობიდან. სამხრეთელებმა საომარი მასალების საწყობს ცეცხლი გაუხსნეს, რის შედეგადაც დაიღუპა ათობით მშვიდობიანი მოქალაქე. 10 მაისს თანამდებობიდან გადადგა ასევე პრემიერ-მინისტრი ჰაიდარ აბუ ბაქრ ალ-ათასი.
იემენის სოციალისტურმა პარტიამ ქვეყანა ორად გაყო. 21 მაისს გამოაცხადა იემენის დემოკრატიული რესპუბლიკა დედაქალაქით ადენში. არცერთმა მსოფლიოს სახელმწიფომ არ აღიარა ეს ახალი ქვეყანა. მაისის შუა რიცხვებში ჩრდილოეთის არმიამ დაიწყო შეტევა ადენზე. 24 მაისს მათ აიღეს ერთ-ერთი ნავთობმომპოვებელი ცენტრი, ქალაქი ატაკი.
ომის შემდეგ
ითვლება, რომ ომის საერთო მსხვრეპლი იყო 7-10 ათასი ადამიანი. იყვნენ დაჭრილებიც.
ომის შემდეგ სალეჰმა ამნისტია გამოუცხადა სამხრეთელების 16 ლიდერს, მათ შორის ალ-ბეიდასა და ალ-ათასს.
2007 წელს ჯგუფმა სახელწოდებით „სამხრეთი იემენის მოძრაობა“ მოსახლეობას მოუწოდა სამხრეთ პროვინციების დამოუკიდებლობის აღდგენისაკენ, რამაც გაზარდა დაძაბულობა და არეულობა.
სქოლიო
კატეგორია:იემენის ისტორია კატეგორია:სამოქალაქო ომები
კარსტოსფერო
კარსტოსფერო (კარსტი და σφαῖρα „სფერო“) — კარსტული პროცესების გავრცელების გეოსფერო, პლანეტის გარსი. სახელწოდება „კარსტოსფერო“ შემოგვთავაზა პროფესორმა ლევან მარუაშვილმა სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის დედამიწის შემსწავლელ მეცნიერებათა განყოფილების საინჟინრო გეოლოგიის კომისიის კარსტული სექციის პლენუმზე 1969 წლის მაისში ლითოსფეროს იმ ნაწილის აღსანიშნავად, რომელიც კარსტული მოვლენების არენას ემსახურება, ხოლო კონცეფცია კარსტოსფეროს შესახებ მარუაშვილმა შექმნა 1970 წელს. საერთო ჯამში, კარსტოსფეროს გეგმა სტრატისფეროს გეგმის თანხვედრილია, თუმცა კარსტოსფეროს ფართობი სტრატისფეროს ფართობზე ნაკლებია. ამ სხვაობის შესაფასებლად, აუცილებელია სტრატისფეროს გავრცელებისა და კარსტული წყლების ცირკულაციის თავისებურებების გათვალისწინება. როგორც ცნობილია, სტრატისფერო იკავებს ხმელეთის დიდ ნაწილს (კრისტალური, გრანიტული ფარებისა და მასივების გამოკლებით) და ოკეანეებისა და ზღვების ფსკერის მნიშვნელოვან ნაწილს (ოკეანის საგების გამოკლებით, სადაც დანალექი საფარი თხელია).
კარსტული წყლების ცირკულაციის თავისებურებები, კერძოდ, გაფართოებულ ტექტონიკურ ნაპრალებზე მოძრავი ცალკეული ნაკადების არსებობა, მტკნარი წყლის ლითოსფეროს სიღრმეში შეჭრის შესაძლებლობას იძლევა. სიმძიმის ძალის ზეგავლენით, კარსტული წყალი ანგარიშს არ უწევს ისეთ ბარიერს, რომელიც ჰიდროსფეროს სხვა წყლებისთვის გადაულახავია და თავისუფლად გადის დედამიწის გეოსფეროების გარე საზღვრების დონეებს: ატმოსფეროს და ლითოსფეროს, ატმოსფეროს და ჰიდროსფეროს, ჰიდროსფეროს და ლითოსფეროს, ქანების უხსნად და ხსნად წყებებს.
კარსტული ჰიდროგრაფიის ასეთი მოვლენების არსებობის შესახებ ჯერ კიდევ ძველმა ბერძნებმა და რომაელებმა იცოდნენ მიწაში ჩამავალი და ისევ ზედაპირზე გამომავალი მდინარეების, ზღვის ფსკერზე მტკნრი წყლის წყაროების, ზღვის წყლების შედინებებისა და მღვიმეების სახით. ამ ფენომენების პირველი აღწერა მოგვცა სტრაბონმა თავის „გეოგრაფიაში“. 19 საუკუნის შემდეგ, ელიზე რეკლიუმ იგივე გაიმეორა თავის თხზულებაში „ადამიანი და დედამიწა“, რომელმაც ფაქტების რაოდენობა ფართოდ გაშალა და მიმოხილვის არეალში ჩართო ახალი სამყარო. ანტიკური სამყაროსთვის ცნობილ კარსტულ ფენომენებს მან კიდევ ერთ დაუმატა — კუნძულებზე კონტინენტური წყლების გამოსავლები. დღეისათვის, ნაპრალოვანი ხსნადი ქანების არეალში კარსტული წყლების ცირკულაციის საყოველთაო მიმდინარეობის შესახებ მრავალი ფაქტი არსებობს. წყლის ცირკულაცია ხდება მდინარეთა ხეობებისა და ზღვების ფსკერის ქვეშ; ჰაერით შევსებული კალაპოტისქვეშა მღვიმეები ეშვება 100 მ სიღრმემდე; ზღვებში მტკნარი წყაროები დაფიქსირებულია 700 მ სიღრმეზეც კი; კუნძულურ სიფონებს 100 კმ სიგანის სრუტეების გადალახვა შეუძლია; კუნძულ ანდროსთან ფლორიდის სიახლოვეს, ოკეანის წყლები ძაბრით შთაინთქმება ზღვის ფსკერზე და ა.შ.
ცირკულაცია მიმდინარეობს კარსტდაუქვემდებარებელი ქანების მძლავრი წყებების ქვეშ, რაც მტკიცდება წყაროების არსებობით, რომელიც ლექავს კირქვულ ტუფს იმ რაიონებში, სადაც არ არის კარბონატული ქანების ზედაპირული გამოსავლები, მაგ., აღმოსავლეთ კავკსიონზე. ზღვის ფსკერიდან მტკნარი წყლების გამოსვლა და სრუტეების ქვეშ კონტინენტის წყლების გავლა ხორციელდება წნევის ხარჯზე, რომლის ქვეშ ნაპრალების იზოლირებულ სისტემებში კარსტული წყლები მდებარეობს, რომელიც თავისი ერთი ბოლოთი იხსნება კონტინენტის მაღალ პლატოზე, ხოლო მეორე ბოლოთი — ზღვის ფსკერზე ან კუნძულზე.
კარსტული წყლების სუბმარინული ცირკულაციის შესაძლებლობა იქმნება ტექტონიკური მოძრაობებით, რომლის მეოხებით ხსნადი წყებების ერთი ნაწილი აზევებულია, ხოლო მეორე ნაწილი დაწეული ან უძრავი და დაძირულია კიდეც დაკარსტული ფორმაციები ზღვის დონის ქვეშ. ბუნებრივია, რომ კონტინენტებზე კარსტვადი წყებები აზევებულია უფრო მაღალ დონეებზე, ვიდრე ოკეანეებსა და ზღვებში და თუკი ამ წყებების კონტინენტურ და ზღვის ნაწილებს შორის არ არსებობს ბარიერი, წარმოიქმნება ზღვის მხარეს მიმართული დრენაჟის ერთიანი სისტემა. კარსტული ჰიდროლოგიის „კაპრიზების“ შექმნაში განსაზღვრული როლი უკავია აგრეთვე ზღვის დონის ევსტატიკურ ცვლილებებს, რომლითაც ხსნიან, მაგალითად, კუნძულ კეფალონიის კირქვული ნაპირის მღვიმეებში წყლების შედინებას. სავარაუდოა, რომ მსგავსი ჰიდროგეოლოგიური მოვლენები ფართოდაა გავრცელებული კონტინენტებსა და ოკეანეებს შორის შელფის, კონტინენტური კალთის, კონტინენტის ძირისა და გარდამავალი ზონის ფარგლებში, თუმცა უმეტეს შემთხვევებში, უცნობი რჩება დაკვირვების შეუძლებლობის გამო.
კარსტული პროცესების არენა — კარსტოსფერო, დედამიწის წყვეტილი გარსია და დაახლოებით უკავია 200 მლნ. კმ², ესე იგი ხმელეთის ზედაპირის მთელი ფართობის 35%. კონტინენტური კარსტული წყლების მონაკვეთებში იზოლირებული თავისთავადი (ხმელეთის წყლების დამოუკიდებლად) მარილიანი ზღვის წყლების ცირკულაცია ოკეანეების საგებით, ინტრუზიებითა და რღვევებით არ შეიძლება წარმოიქმნას განტვირთვის არარსებობის გამო საყოველთაო ჰიდროსტატიკური წნევის პირობებში.
კარსტოსფერო იყოფა ევრაზია-აფრიკისა და ამერიკის ორ დიდ მასივად, რომლებსაც განაცალკევებენ ბერინგის ზღვის რაიონში შემჭიდროებული წყნარი და ატლანტის ოკეანეები, და მთელ რიგ უფრო მცირე მასივებად, რომლებიც წარმოდგენილია ავსტრალიით, ახალი გვინეით, მადაგასკარით, ახალი ზელანდიითა და სხვა კუნძულებით. ხმელეთის მასივების ფარგლებში კარსტოსფერო „გარღვეულია“ მთათა სისტემების კრისტალური ქანების გამოსავლებით ფარების, მასივებისა და გრანიტული ღერძების სახით. კარსტოსფეროს ახასიათებს რთული, მრავალსართულიანი აგებულება, რაც დაკავშირებულია ხსნადი და უხსნადი წყებების სტრატისფეროს ვერტიკალური სტრატიგრაფიული ჭრილის მონაცვლეობასთან. კარსტოსფეროსთვის სართულიანი აგებულება დამახასიათებელია ხმელეთსა და ოკეანური დონის ქვეშ ნაოჭა და ბაქნურ მხარეებში. სართულების რაოდენობა შეადგენს ორს და მეტს. მთავარი სართულები — ალპური (იურულ-ცარცულ-პალეოგენური) და ჰერცინული (კარბონულ-პერმული) იყოფა მეორეხარისხოვან სართულებად, რომლებსაც დიდწილად გააჩნიათ ლოკალური მნიშვნელობა, რაც განპირობებულია ტექტონიკური რეჟიმისა და ვულკანიზმის ადგილობრივი თავისებურებებით. თითოეულ სართულს სხვა სართულების ცირკულაციური სისტემების დამოუკიდებლად გააჩნია კარსტული წყლების ცირკულაციის საკუთარი სისტემა. ცალკეული სართულების სიმძლავრე გეოსინკლინურ ზონებში 2–3 კმ-ია, ხოლო ბაქნებზე — ასეული მ. მთლიანად კარსტოსფეროს სიმძლავრემ (ყველაზე ზედა სართულის კიდული გვერდიდან ყველაზე დაბალი სართულის მწოლიარე გვერდამდე) შეიძლება მიაღწიოს 5–10 კმ-ს. გეოგრაფიულ ლიტერატურაში ცნება კარსტოსფეროს შესახებ პირველმა შექმნა ლევან მარუაშვილმა 1970 წელს, რომლის კონცეფცია პირველად დაიბეჭდა საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის მოამბეში, 1970 წლის თებერვალში, 57-ე ტომში. თავის მხრივ, „მოამბეს“ კონცეფცია დასაბეჭდად წარუდგინა აკადემიკოსმა თეოფანე დავითაიამ 1969 წლის 8 დეკემბერს.
კარსტისა და კარსტმცოდნეობის გაგების უწყვეტი კამათის ფონზე სამეცნიერო დისკუსიამ კარსტოსფეროს შესახებ ფეხი მოიკიდა 1970-იანი წლების დასაწყისიდან. კარსტმცოდნეობის რიგ თეორიულ ასპექტში კარსტოსფეროს ცნება არის ფუნდამენტური. კარსტმცოდნეობისთვის კარსტოსფეროს აქვს უფრო მეთოდოლოგიური მნიშვნელობა, ვინაიდან ასახავს მოცემული დარგის ობიექტს.
სქოლიო
კატეგორია:გეომორფოლოგია კატეგორია:კარსტი
ოკამპო (სამხრეთი კამარინესი)
ოკამპო (ოფიციალურად ოკამპოს მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Ocampo) ― მესამე კლასის მუნიციპალიტეტი სამხრეთ კამარინესის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 51 073 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 25 ბარანგაის.
გაგუთოს კოშკი
გაგუთოს კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნეძიხის სამხრეთით, 1,5 კმ მდინარე ფშავის არაგვის მარჯვენა ნაპირას. თარიღდება განვითარებული შუა საუკუნეებით.
კოშკი ზურგიანია და სწორი კედლით ხეობისკენაა მიმართული. ნაგებია ნატეხი ქვით. დაზიანებულია, შემორჩენილია სამი სართული. I სართულის აღმოსავლეთ კედელში კარია, II სართულის აღმოსავლეთ კედელში - ერთი ნიში. III სართულის კარიც აღმოსავლეთ კედელშია გაჭრილი სამხრეთ კედლის ზედა ნაწილში ვიწრო სარკმელია. ჩრდილოეთ კედელში - მცირე ზომის ნიში. კოშკის მიმდებარე ტერიტორიაზე გამოვლინდა გალავნისა და საწნახელის ნაწილები. აგრეთვე ქვევრებისა და მოჭიქული ჭურჭლის ფრაგმენტები. კოშკის აღმოსავლეთით, 150 მეტრზე, ეკლესიის საძირკვლის ნაშთი, რამდენიმე ჩანგრეული აკლდამა და ქვის სამარხია. კოშკის სამხრეთით, 10 მეტრზე, შემორჩენიია წრიული გალავნისა და ერთმანეთზე მიდგმულ ნაგებობათა ნანგრევები.
ლიტერატურა
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის კოშკები
არმინია
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის ისტორია კატეგორია:საამიროები
გენადი სემიგინი
გენადი სემიგინი (Геннадий Юрьевич Семигин; დ. 23 მარტი, 1964) — რუსი პოლიტიკოსი და ბიზნესმენი. სახელმწიფო დუმის III და IV მოწვევების დეპუტატი. 2004 წლიდან იკავებს პარტია „რუსეთის პატრიოტების“ ლიდერის პოსტს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1964 კატეგორია:რუსი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 23 მარტი
ეკლესია (ძველი საბერძნეთი)
ეკლესია (ἐκκλησία) — სახალხო კრება ათენში. ძვ. წ. V საუკუნიდან, პერიკლეს რეფორმების შედეგად, სახალხო კრება ხელისუფლების უმაღლეს ორგანოდ ითვლებოდა. მასში მონაწილეობის მიღება შეეძლოთ 30 წელს გადაცილებულ სრულუფლებიან მოქალაქეებს. სახალხო კრება ერთი წლის ვადით ირჩევდა სახელმწიფო მოხელეებს. სახალხო კრება არ იყო მთელი ატიკის მოსახლეობის ინტერესთა გამომხატველი (მაგ. მეტეკები). მისი ობიექტი მხოლოდ სრულუფლებიანი მოქალაქეები (დემოსი) იყო. სახალხო კრება აკროპოლისის დასავლეთით პნიქსის ბორცვზე მდებარეობდა.
ბერძნულ პოლისებში სახალხო კრებას სხვადახსვა სახელი ეწოდებოდა: აპელა — სპარტაში, აგორა — დელფოსა და თესალიაში, ალია — არგოსი, ეპიდავრი, ჯელასა და აკრაგანტში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ძველი ათენი კატეგორია:ძველი საბერძნეთის საზოგადოება
ქართველი ღულამები ინდოეთში
ქართველები საუკუნეების განმავლობაში წარმატებებს აღწევდნენ უცხოეთში სამხედრო-პოლიტიკურ ასპარეზზე. ბიზანტიის იმპერიაში, ოსმალეთში, სპარსეთში, ერაყში, ჩრდილოეთ აფრიკასა თუ ეგვიპტეში. XV - XVII საუკუნეებში ქართველთა საქმიანობა სამხრეთ აზიაშიც არანაკლები წარმატებით გამოირჩეოდა.
ქართველთა გამოჩენა სამხრეთ აზიაში პირდაპირ უკავშირდებოდა ირანში მიმდინარე მოვლენებს. XIV - XVI საუკუნეებში ირანის ხელმწიფეების მიერ საქართველოში ლაშქრობების შედეგად ათასობით ტყვე ქართველი ცენტრალური აზიაში აღმოჩნდა. სამხრეთ აზიაში ქართველები სპარსეთის გავლით მოხვდნენ და XVII საუკუნის დასასრულს, თანამედროვე პაკისტანისა და ინდოეთის ტერიტორიაზე, ქართველთა სიმრავლე თვალში საცემი იყო. ისინი სამ ძირითად კატეგორიას მიეკუთვნებოდნენ. უმეტესობა, მონებად გაყიდეს და ჩვეულებრივ მოსამსახურეებად გაამწესეს. ინდოეთში ქართველ მოსამსახურეთა გავრცელებაზე ისიც მეტყველებს, რომ XVIII საუკუნის ბოლოსთვის სიტყვა „გურჯი“ სასაუბრო ლექსიკონში გამოიყენებოდა არა მხოლოდ ქართველების, არამედ მოსამსახურის აღსანიშნავადაც. მეორე კატეგორიას წარმოადგენდნენ ქართველი ქალები, რომელთა ნახვა შეიძლებოდა დასავლეთ და სამხრეთ აზიის თითქმის ყველა ხელმწიფისა და წარჩინებული პირის ჰარამხანაში. ეს გარემოება კარგად არის ცნობილი ოსმალეთისა და ირანის მაგალითზე, მაგრამ სმგავსი ვითარება იყო ინდოეთშიც, სადაც ასევე მრავლად ჰყავდათ ქართველი მხევლები. მათგან გამორჩეული ხვედრი ხვდა უდაიპური მაჰალ საჰიბას, რომელიც თავდაპირველად დიდ მოგოლი იმპერატორის, შაჰ-ჯაჰანის შვილის - დარა შიკოჰის ჰარამხანაში აღმოჩნდა. 1658 წელს, შაჰ ჯაჰაბის ავადმყოფობის დროს, იმპერიას სათავეში დარა შიკოჰი ჩაუდგა, მაგრამ მას აუჯანყდნენ ძმები, მათ შორის აურანგზები. სამუღართან გადამწყვეტ ბრძოლაში აურანგზებმა გაიმარჯვა, სიკვდილით დასაჯა თავისი ძმა, ტყვედ ჩაიგდო მისი ოჯახი და მათ შორის უიდაპურიც. უიდაპურიმ უმალვე მიიქცია აურანგზების ყურადღება, მისი მხევალი გახდა და მომდევნო 50 წლის განმავლობაში მუდამ მის გვერდით იყო. XVII საუკუნის მიწურულს იტალიელი მოგზაური ნიკოლო მანუჩი, რომელმაც თითქმის მთელი თავისი ცხოვრება დიდ მოგოლთა სამსახურში გაატარა და კარგად ერკვეოდა მათი კარის ინტრიგებში, აღნიშნავდა რომ იმპერატორის „სხვა ცოლებსა და მხევლებს დიდად შურდათ, რომ აურანგზებს ასე ძლიერ უყვარდა უდაიპური“ და მუდამ, თუმცა ამაოდ, ცდილობდნენ მის დაკნინებას. თანამედროვეებისა და ისტორიკოსების თქმით, უდაიპური აურანგზების ყველაზე დიდი სიყვარული იყო, რის გამოც ის ბევრ რამეზე ხუჭავდა თვალს, მათ შორის ღვინისადმი დიდ მიდრეკილებაზეც. აურანგზები უკვე ორმოცდაათი წლის იყო, როცა უდაიპურიმ მას მეხუთე ვაჟიშვილი, მუჰამად კამ ბახში გაუჩინა. იგი აურანგზების გარდაცვალების შემდეგ აქტიურად იბრძოდა ხელისუფლებისთვის, მაგრამ საბოლოოდ დამარცხდა და ჭრილობისგან გარდაიცვალა.
ინდოეთში მყოფი ქართველების მესამე კატეგორიას განეკუთვნებიან სამხედრო მონები ანუ ღულამები. მათ იგივე როლი ეკისრათ, რაც თურქეთში - იანიჩრებს, ეგვიპტეში, სირიაში, ერაყში, ტუნისში - მამლუქებს, ირანში - ყული (ღულამი) სამეფო მონებს. საკუთარი ხელისუფლების განმტკიცების მიზნით, ინდოეთის ხელმწიფეები ყიდულობდნენ სამხედრო მონებს და ქირაობდნენ უცხოელთა სამხედრო შენაერთებს, რის შედეგად ინდოეთში არაერთი ქართველი აღმოჩნდა. უამრავ და მოქიშპე სამფლობელოდ დაქუცმაცებულ ინდოეთში დიდ ინტერესს იჩენდნენ ქართველი ღულამებისადმი, რომელთა შესახებ ინდოეთში ბევრი რამ ესმოდათ სპარსეთიდან და რომელთა მეშვეობითან ინდოელ ხელმწიფეებს საკუთარი სამხედრო ძლიერების განმტკიცება სურდათ. XVII საუკუნის ფრანგი მისიონერი ჟან ბატისტ დე ტავერნიე მიუთითებს, რომ როგორც სპარსეთში, ასევე ინდოეთში ქართველებს უპირატესობას აძლევდნენ, ვინაიდან ისინი „არაჩვეულებრივად მოხერხებულად ისვრიან მშვილდ-ისარს და ცნობილი არიან, როგორც საუკეთესო ჯარისკაცები მთელ აზიაში“. ინდოეთიდან ქართველები სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაშიც, მათ შორის სიამის სამეფოში (დღევანდელი ტაილანდი) მოხვედრილან. 1685 წელს ირანის შაჰის სულეიმანის დავალებით, ირანულმა დელეგაციამ იმოგზაურა სიამში და ეწვია მეფის ფრა ნარაის კარს. ამ მგზავრობის დეტალები ცნობილია დელეგაციის მდივნის მუჰამედ იბრაჰიმის ჩანაწერებიდან. სიამში არსებულა ირანელთა ვრცელი სათვისტომო სადაც ქართველებიც ყოფილან, მათ შორის, მუჰამედ იბრაჰიმის ცნობით, „ერთი ახლგზარდა ქართველი, რომელიც სიამის მეფის პირად ამალაში მსახურობდა და დაჯილდოებული იყო ცხენოსნობის და ნადირობის არაჩვეულებრივი ნიჭითა და გამბედაობით“.
„ინდუსი ქართველები“ მოგოლების წინააღმდეგ
XVI საუკუნეში შიდა აშლილობამ ინდოეთში დიდი ცვლილებები მოიტანა. ჩრდილოეთ ინდოეთში საფუძველი ჩაეყარა დიდ მოგოლთა იმპერიას, ხოლო სამხრეთ ნაწილში, დეკანში, სულს ღაფავდა ოდესღაც დიდი ინდუსური სახელმწიფო ვიჯაიანაგარა, რომლის პოლიტიკური ისტორია მეტად ჩახლართულად განვითარდა. ინდუსური ვაჯაიანაგარა გამუდმებით ებრძოდა ისლამურ დელის სასულთნოს და მის ხელწიფეებსაც გამუდმებით სჭირდებოდათ სამხედრო მონები, რომელთა დიდი ნაწილი სწორედ სპარსეთიდან ჩამოჰყავდათ. იმის გათვალისწინებით, რომ სპარსეთში უამრავი ქართველი ტყვე იყო, სავსებით დასაშვებია სწორედ ამ გზით აღმოჩენილიყვნენ ქართველები სამხრეთ ინდოეთის სხვადასხვა ნაწილში. ამას ადასტურებს ცნობილი ფრანგი მეცნიერი, ფილოსოფოსი და მოგზაური ფრანსუა ბერნიე, რომელმაც მრავალი წელიწადი გაატარა დიდ მოგოლთა იმპერიაში. მოგზაური თავის ნაშრომში მოგვითხრობს ვაჯაიანაგარის ერთ-ერთ ხელმწიფეზე, რომლის დროსაც ქართველი მონები დაწინაურდნენ. ფრანგი მოგზაურის ცნობით, ამ ხელმწიფის ამალაში იყო „სამი ქართველი მონა, რომელთაც იგი გამორჩეული პატივით ეპყრობოდა და საბოლოოდ, სამი დიდი მხარის მმართველებად დანიშნა“. ბერნიე არ ასახელებს ამ ქართველი მონების სახელებს, მაგრამ მიუთითებს, რომ პირველი მათგანი განაგებდა დაულეთაბადის გარშემო მდებარე ვრცელ ტერიტორიას, რომელიც შემდგომში დიდ მოგოლთა იმპერიის საზღვრებში მოექცა. მეორე ქართველი სათავეში ედგა ვიშაპურს, ხოლო მესამე - გოლკონდას. ეტყობა სამივე ქართველი ნიჭიერი მმართველი გამოდგა ვინაიდან ბერნიეს თქმით, ისინი იმდენად „გამდიდრდნენ და გაძლიერდნენ“, რომ აჯანყება მოაწყვეს, მეფე მოკლეს და ძალაუფლება ხელში ჩაიგდეს. „ქართველი მონები და მათი შთამომავლები მტკიცედ განაგებდნენ თავიანთ სამთავროს იმიტომ, რომ ერთმანეთთან მუდმივ კავშირში იყვნენ და ერთმანეთს გვერდით უდგნენ მოგოლთა წინაარმდეგ დიდ სამხედრო ოპერაციებში“.
ბერნიეს ცნობა კარგად არის ცნობილი ქართულ ისტორიოგრაფიაში, თუმცა ის კრიტიკულად არავის შეუფასებია, იმისდა მიუხედავად რომ მასში უზუსტობები შეინიშნება. ბენიე ვიჯაიანაგარის ხელმწიფეს მოიხსენიებს, როგორც „რამრას“, მაგრამ ასეთი სახელი ვაჯაიანაგარის არც ერთ მმართველს არ ერქვა. სავარაუდოა, რომ ფრანგი მწერალი გულისხმობდა ალია რამა რაიას, რომელიც ვიჯაიანაგარას 1542 - 1565 წლებში მართავდა. რამა რაია საკმაოდ ძლიერი ხელმწიფე იყო, რომლის წყალობითაც ვაჯაიანაგარის სამეფო გაძლიერდა 1550-იან წლებში. მისმა წარმატებამ დიდი შეშფოთება გამოიწვია მეზობელ სახელმწიფოებში. 1565 წელს აჰმადგანარის, ბიჯაპურის, გოლკონდისა და ბიდარის მუსლიმური სასულთნოების მიერ ერთობლივი ლაშქრობის შედეგად რამა რაია სასტიკად დამარცხდა თალიკოთასთან ბრძოლაში და ტყვედ ჩაუვარდა მოწინააღმდეგეს, რომელმაც მას თავი მოკვეთა. რამა რაიას დამარცხებამ დამანგრეველი ზეგავლენა იქონია ვაჯაიანაგარის სამეფოსთვის, რომელმაც მართალია განაგრძო არსებობა, მაგრამ ადრინდელი დიდება ვეღარ დაიბრუნა. ამ ცნობაში ბენიე, რომელმა დიდ მოგოლთა კარზე მრავალ წელიწადს დაყო და ბევრ დიდმოხელეს გაესაუბრა, სწორედ მოგოლთა ტახტისთვის ცნობილ ინფორმაციას იმეორებდა. ეს ცხადყოფს, რომ მოგოლებისთვის ქართველთა დაწინაურება არცთუ გასაკვირი ყოფილა.
ამავე დროს ბერნიეს ამ ცნობაში ასახულია XV საუკუნის მიწურულს სამხრეთ-დასავლეთ ინდოეთის ზოგიერთ სამეფოში ქართველი მონების დაწინაურება. ამ მხრივ ვაჯაიანაგარის დამარცხებაში მონაწილე სასულთნოებიდან საყურადღებოა ბიჯაპური, სადაც 1480-იანი წლებიდან მოყოლებული, დიდ წარმატებებს მიაღწია უსუფ ადილ-შაჰმა, ადილ შაჰთა ძლიერი სახელმწიფოს დამაარსებელმა.
უსუფ ადილ შაჰმა საინტერესო ცხოვრება განვლო. მისი წარმოშობა ბურუსით არის მოცული, თუმცა ყველა წყარო თანხმდება, რომ „უცხოელი“ იყო, ახალგაზრდობაში მონად გაყიდეს და შემდგომში იდოეთში მოხვდა. არსებობს წარმოშობის სამი ვარაუდი:
ფერიშთასა და რაფის ერთი საერთო აქვთ - ორივე აცხადებს, რომ სპარსული თუ თურქული წარმოშობის მიუხედავად, უსუფი იდოეთში ქართველ მონად იყო გაყიდული. საამისოდ უსუფს ქართველის რაიმე დამახასიათებელი ნიშანი ექნებოდა, მით უმეტეს რომ, სპარსეთსა და ინდოეთში კარგად იცნობდნენ და აფასებდნენ ქართველებს.
საინტერესოა, რომ უსუფის გარდაცვალებიდან 150 წლის შემდეგაც კი დიდ მოგოლთა კარზე საუბრობდნენ მისი ქართველობის შესახებ. XVII საუკუნის მიწურულს იტალიელი მოგზაური ნიკოლო მანუჩი, რომელმაც თითქმის მთელი თავისი ცხოვრება დიდ მოგოლთა სამსახურში გაატარა და კარგად ერკვეოდა ინდოეთის პოლიტიკურ ვითარებაში, თავის ცნობილ ნაშრომში Storia Do Mogor-ი აღნიშნავდა, რომ „ბიჯაპურის პროვინცია გადაეცა ერთ-ერთ მონას, სახელად უსუფს, რომელიც თავდაპირველად ხელმწიფის სუფრასთან ხორცის დამჭრელად მსახურობდა. ამავე დროს გულკანდის პროვინცია გადაეცა იბრაჰიმ მალიქს, იმავე წარმოშობის მონას, რომელიც ხელმწიფის ბაზიერთუხუცეს იყო“. ამავე ნაშრომში, ბიჯაპურის სამეფოს ამბების განხილვისას, მანუჩი უსუფის თანამდებობას სხვანაირად წარადგენს: აღნიშნავს რა, რომ ბიჯაპურს მართავდა „ერთ-ერთი მონა, ქართული წარმოშობის რენეგატი უსუფი“, მანუჩი მიუთითებს, რომ ის ერთ დროს „სამეფო ხაზინას ხელმწღვანელობდა, რის გამოც იგი გამოსახულია ხელში დაჭერილი ოქროს გასაღებით“.