cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
გურანდა ღვალაძე
სამეცნიერო-პედაგოგიური მოღვაწეობა
ღვალაძე არის არაერთი სამეცნიერო ფორუმის მონაწილე და ორგანიზატორი. იგი იყო აქტიური მონაწილე მცენარეთა ემბრიოლოგიის საერთაშორისო სიმპოზიუმებისა, რომლებიც გაიმართა ინდოეთში, საფრანგეთში (ორჯერ), ჩეხეთში, სლოვაკეთსა და პოლონეთში. გარდა ამისა, რამდენიმეგზის ხანგრძლივი სამეცნიერო მივლინებით იმყოფებოდა სლოვაკეთის მეცნიერებათა აკადემიის ბოტანიკის ინსტიტუტში.
პროფ. ღვალაძე არის მცენარეთა რეპროდუქციული კვლევის საერთაშორისო ასოციაციის (IASPRR, ნიდერლანდები–კანადა) დამფუძნებელი წევრი (1990), მცენარეთა შესახებ ინფორმაციის საერთაშორისო ორგანიზაციის (IOPI, აშშ) ნამდვილი წევრი (1998), მეცნიერებისა და ტექნოლოგიების ხელშემწყობი ევროპული ასოციაციის - ევრომეცნიერების (ES, საფრანგეთი) წევრი (1998), ამერიკის ბიოგრაფიული ინსტიტუტის (ABI) მრჩეველთა სამეცნიერო საბჭოს საპატიო წევრი (1999), აფხაზეთის მეცნიერებათა რეგიონული აკადემიის აკადემიკოსი (1997), საქართველოს ბოტანიკოსთა სამეცნიერო საზოგადოების პრეზიდიუმის წევრი და პედაგოგიკის სექციის თავმჯდომარე (1981). მისი სახელი შეტანილია მაქს პლანკის საზოგადოების (გერმანია) გამოჩენილ ბიოლოგთა ნუსხაში და საერთაშორისო ბიოგრაფიული ცენტრის (კემბრიჯი) რამდენიმე პრესტიჟულ საცნობარო–ენციკლოპედიურ გამოცემაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ბოტანიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1932 კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:დაბადებული 23 ივნისი
რუდინა ჰაიდარი
რუდინა ჰაიდარი (ალბ. Rudina Hajdari, დ. 15 აგვისტო, 1987) — ალბანელი პოლიტიკოსი, ალბანეთის რესპუბლიკის ასამბლეის წევრი და ქვეყნის საპარლამენტო ოპოზიციის ხელმძღვანელი. მისი მამა, გარდაცვლილი აზემ ჰაიდარი, ხელმძღვანელობდა 1990-1991 წლებში სტუდენტურ მოძრაობას, რამაც გამოიწვია კომუნიზმის დაშლა ალბანეთში. ჰაიდარი არჩეულ იქნა ალბანეთის ასამბლეაში 2017 წლის 9 სექტემბერს ქვეყნის დედაქალაქ ტირანის რეგიონიდან.
ადრეული წლები და კარიერა
1998 წელს მამის მკვლელობის შემდეგ ჰაიდარი გადავიდა ამერიკის შეერთებულ შტატებში სწავლის გასაგრძელებლად. იგი სწავლობდა ფორდჰემის უნივერსიტეტში. 2009 წელს მიიღო ბაკალავრის ხარისხი პოლიტიკურ მეცნიერებებში, შემდეგ ლონდონის სამეფო კოლეჯიდან —   მაგისტრის ხარისხი გეოპოლიტიკის, ტერიტორიისა და უსაფრთხოების მიმართულებით და კოლუმბიის უნივერსიტეტიდან —   მაგისტრის მეორე  ხარისხი —  ადამიანის უფლებების მიმართულებით. მოგვიანებით, ჰაიდარმა მიმართა კოლუმბიის უნივერსიტეტის ჰარიმანის რუსული, ევრაზიული და აღმოსავლეთ ევროპის კვლევების ინსტიტუტს  დასავლეთ ბალკანეთის წინაშე არსებული გამოწვევების შესახებ  დონალდ ტრამპისა და ვლადიმერ პუტინის პრეზიდენტობის დროს.ჰაიდარმა ასევე გამოაქვეყნა არაერთი სტატია რეგიონის საკითხებზე გამოცემა Newsweek- ში.
ჰაიდარი გახლდათ აშშ-ს წარმომადგენელთა პალატის უფროსი წევრის ნიუ-იორკის მე-16 ოლქიდან, კონგრესმენ ელიოტ ლენს ენგელის თანაშემწე,  რომელიც ასევე   აშშ-ს პალატის საგარეო ურთიერთობათა კომიტეტის თავმჯდომარეა.
აშშ-ს კონგრესში ხანმოკლე გამოცდილების მიღების შემდეგ, მან გადაწყვიტა დაბრუნებულიყო ალბანეთში, რათა  იმ პარტიის აღორძინებასა და ძველი დიდების აღდგენაში  მიეღო მონაწილეობა რომლის თანადამფუძნებელიც მამამისი გახლდათ.
პოლიტიკური კარიერა
2017 წლის ივნისში გამოცხადდა, რომ რუდინა ჰაიდარი ტირანაში დემოკრატიული პარტიის ლიდერ ბაშასთან ერთად პარლამენტში იყრიდა კენჭს. კანდიდატთა სიაში იგი განიხილებოდა, როგორც დემოკრატების მიერ პარლამენტში წარდგენილ ერთ-ერთი გამოჩენილი ახალი ფიგურა.
სექტემბერში რუდინა ჰაიდარი დაინიშნა საგარეო პოლიტიკისა და ევროპასთან ინტეგრაციის კომიტეტის წევრად. საზღვარგარეთ მრავალწლიანი ცხოვრების გამო მას პრობლემები შეექმნა  საპარლამენტო მუშაობის დროს საჯარო გამოსვლებისას.
2018 წლის დეკემბერში, ალბანეთში სტუდენტური პროტესტის შემდეგ, რუდინა ჰაიდარმა  მხარდაჭერა გამოუცხადა  სტუდენტებს. იგი მზად იყო დაეტოვებინა მანდატი და შეერთებოდა საპროტესტო აქციებს. საჯარო გამოსვლისას პოლიტიკოსმა განაცხადა, რომ   ალბანეთს ახალი მოძრაობა სჭირდებოდა, ამიტომ  განიხილავდა  დემოკრატიული პარტიის დატოვებას, რადგან ხალხში მხარდაჭერას ვეღარ პოულობდა.
2019 წლის 18 თებერვალს დემოკრატიული პარტიის ლიდერმა ლულიზიმ ფაშამ გადაწყვეტილება მიიღო მანდატის დაწვისა და პარლამენტში პარტიის ლიდერის პოსტის დატოვების შესახებ.რუდინა ჰაიდარმ ა 11 მარტს „ ამერიკის ხმისთვი ს“ მიცემულ ინტერვიუში მკვეთრი უკმაყოფილება გამოთქვა  პარლამენტის მასობრივი წესით დატოვების შესახებ და განაცხადა, რომ არ შეუერთდებოდა პარტიის დანარჩენ 41 დეპუტატს, რომლებმაც წასვლის შესახებ მიიღეს გადაწყვეტილება.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 15 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1987 კატეგორია:ალბანელი პოლიტიკოსები კატეგორია:ალბანელი პოლიტიკოსი ქალები კატეგორია:XXI საუკუნის პოლიტიკოსები კატეგორია:ალბანეთის დემოკრატიული პარტიის წევრები
გერმანიის დროშა
ისტორიული რაკურსი
ფერთა განლაგება - შავი-წითელი-ოქროსფერი და შავი-თეთრი-წითელი - მნიშვნელოვან როლს ასრულებდნენ გერმანიის ისტორიაში და გააჩნდათ სხვადასხვაგრვარი მნიშვნელობები. თანამედროვე დროშის ფერები დაკავშირებული იყო დემოკრატიული რესპუბლიკის ფორმირებასთან მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ და წარმოადგენდა გერმანიის გაერთიანებისა და თავისუფლების სიმბოლოს: არა მხოლოდ გერმანიის თავისუფლების, არამედ გერმანელი ხალხის პირად თავისუფლებასაც.
სამოქალაქო დროშა
გერმანიის სახელმწიფო დროშა ანუ Bundesflagge (ფედერალური დროშა), რომელიც მხოლოდ სამ ფერს - შავი, წითელი და ოქროსფერი - შეიცავს, 1949 წელს (დასავლეთ) გერმანიის კონსტიტუციის მნიშვნელოვან ნაწილს წარმოადგენდა. დღესდღეობით კი სამფეროვანი დროშა გერმანიის სამოქალაქო ბაირაღის მნიშვნელობასაც ატარებს. აგრეთვე, ამ დროშას არაფედერალური ხელისუფლებებიც იყენებენ, რათა გამოხატონ მათი კავშირი ფედერალურ ხელისუფლებასთან. მაგალითად, გერმანიის ქალაქები გერმანიის სახელმწიფო დროშას თავიანთ საკუთარ დროშებთან ერთად აქტიურად იყენებენ.
სამთავრობო დროშა
გერმანიის სამთავრობო დროშა ოფიციალურად ცნობილია, როგორც Dienstflagge der Bundesbehörden (ფედერალური მთავრობების სახელმწიფო დროშა) ან უფრო მოკლედ - Bundesdienstflagge. ის 1950 წელს გამოჩნდა და დღესდღეობით წარმოადგენს სამოქალაქო დროშის სახეცვლილ ფორმას, სადაც შავი და თეთრი ფერევის ერთ მეხუთედს ფარავს ემბლემა (ე.წ. Bundesschild), რომელსაც ფედერალური ფარის სახელწოდებითაც მოიხსენიებენ. ეს ე.წ. Bundesschild არის გერმანიის გერბის ერთ-ერთი ვარიანტი, სადაც განსხვავებები არწივის ილუსტრაციასა და ფარის მოყვანილობაში მდგომარეობს - ე.წ. Bundesschild არის მრგვალი, ხოლო გერბი კი არა. სამთავრობო დროშა არ შეიძლება გამოიყენებულ იქნას ფედერალური მთავრობების მიერ, წინააღმდეგ შემთხვევაში ეს ითვლება სახელმწიფო შეურაცხყოფად და ისჯება კანონით. აღსანიშნავია, რომ ნების დართვის შემთხვევაში სამთავრობო დროშა შეიძლება გამოყენებულ იქნას საერთაშორისო სპორტულ შეჯიბრებებში.
thumb|200px|right|სანაოსნო ფლოტის დროშა (Dienstflagge der Seestreitkräfte der Bundeswehr)
სამხედრო დროშები
მას შემდეგ, რაც გერმანიის შეიარაღებული ძალები აღიარებულ იქნა, როგორც ფედერალური ხელისუფლება, გერმანიის სამთავრობო დროშა (Bundesdienstflagge) გამოიყენება, როგორც გერმანიის საომარი დროშა. 1956 წელს კი გერმანისს სანაოსნო ფლოტის დროშა ( Dienstflagge der Seestreitkräfte der Bundeswehr) იქნა შექმნილი, რომელსაც მერცხლის კუდის მაგვარი დაბოლოება აქვს.
დიზაინი
გერმანიის ფედერალური რესპუბლიკის ძირითად კანონში - გერმანიის კონსტიტუციაში - 22-ე პუნქტში აღნიშნულია: „ფედერალური დროშა უნდა იყოს შავ,წითელ და ოქროსფერ ფერებში“. აგრეთვე, 1950 წელს (დასავლეთ) გერმანიის ხელისუფლების მიერ დადგენილ იქნა სპეციპიკური ნორმები, რომლის მიხედვითაც დროშა უნდა წარმოდგენილიყო სამი იდენტური ზომის ჰორიზონტალური ლენტისაგან, სადაც თითოეულის ზომა 3:2 იქნებოდა. აღსანიშნავია, რომ ვაიმარის რესპუბლიკის დროს ზომები 2:3 იყო.
right|300px * მოცემული სიტყვის მნიშვნელობა წარმოადგენს შედარებით გართულებული კომბინაციის ალტერნატივას: ყვითელი (765 g), წითელი 032 (26 g), შავი (11 g), Transp. თეთრი (198 g)
ოქროსფერი თუ ყვითელი?
thumb|200px|right|გერმანიის დროშის ერთ-ერთი ვერსია ლითონური ოქროს ფერით. ეს ვერსია გამოიყენებოდა ხოლმე 1999 წლამდე, სანამ ფედერალურმა მთავრობამ დროშის საყოველთო დიზაინი არ წარმოადგინა.
ვექსილოლოგია ძალიან იშვიათად განარჩევს ერთმანეთისაგან ოქროსფერ და ყვითელ ფერებს. ჰერალდიკაში კი ორივე მათგანი ოქროსფერი ელფერის მქონედ განიხილება. რაც შეეხება გერმანულ დროშას, აქ არსებული ფერი ოქროსფერია და არა ყვითელი.
როდესაც შავ-წითელ-ოქროსფერ ფეროვანი დროშა იქნა მიღებული გერმანიაში ვაიმარის რესპიბლიკის მიერ, როგორც სახელმწიფო დროშა ამ ყველაფერს ოპოზიციური ტალღა მოჰყვა კონსერვატორების, მონარქისტების და რადიკალური მემარჯვენეების მხრიდან, რომლებიც დროშის ფერებს გესლიანად მოიხსენიებდნენ, როგორც: შავი-წითელი-ყვითელი (Schwarz-Rot-Gelb), შავ-წითელი-მდოგვისფერი (Schwarz-Rot-Senf ) და ა.შ. როდესაც 1933 წელს ნაცისტები მოვიდნენ მთავრობაში, 1918 წლის იმპერიული გერმანიის ფერები - შავი-თეთრი-წითელი - იქნა მათ მიერ დაბრუნებული და დაიწყო შავი-წითელი-ოქროსფერი ფერების დისკრედიტირება. ისინი იმავე ეპითეტებისთ მოიხსენიებდნენ დროშის ფერებს, როგორც მონარქისტები.
1959 წლის 16 ნოემბერს, გერმანიის ფედერალურმა სასამართლომ (Bundesgerichtshof) მიიღო დადგენილება შავი-წითელი-ყვითელი ფერების დაბრუნებისა. როგორც ჰერალდისტმა არნოლდ რებოუმ აღნიშნა 1918 წელს „გერმანიის ფერები არის შავი-წითელი-ყვითელი, მაგრამ მათ მოიხსენიებენ, როგორც შავი-წითელი-ოქროსფერი“.
დროშის დღეები
2005 წლის 22 მარტს მიღებულ იქნა ფედერალური დადგენილება, რომლის მიხედვითაც დროშა უნდა იქნას ჩამოხსნილი საჯარო შენობებიდან შემდეგ თარიღებში. . . (ყველა ეს თარიღი არ წარმოადგენს დასვენების დღეს).
ისტორია
საღვთო რომის იმპერიას (XX საუკუნე - 1806 წელი ცნობილი, როგორც გერმანელი ერის საღვთო რომის იმპერია 1512 წლის შემდეგ) არ გააჩნდა სახელმწიფო დროშა, მაგრამ შავი და ოქროსფერი გამოიყენებოდა, როგორც საღვთო რომის იმპერატორის ფერები და იმპერიის ბაირაღიც ამ ფერებს შეიცავდა: შავი არწივი ოქროსფერ ფონზე. XIII საუკუნის ბოლოსა და XIV საუკუნის დასაწყისში არწივის კლანჭები და ნისკარტი წითლად შეიღება. XV საუკუნიდან კი ორთავიანი არწივი გამოიყენებოდა.
1804 წელს ნაპოლეონ ბონაპარტიმ პირველი ფრანგული იმპერიის არსებობა გამოაცხადა. ამის საპასუხოდ, საღვთო რომის იმპერატორმა ფრანცის II-მ ჰაბსბურგთა დინასტიიდან თავის სამფლობელოდ ავსტრიის იმპერია გამოაცხადა. გადმოიღეს რა საღვთო რომის იმპერიის ბაირაღის ფერები, ავსტრიის დროშის ფერებიც შავი და ოქროსფერი გახდა. ამის შემდეგ, ზემოთ ხსენებული ფერები ავსტრიის დროშის ფერებს 1918 წლამდე წარმოადგენდნენ.
ამ პერიოდის განმავლობაში წითელი და თეთრიც მნიშვნელოვან ფერებს წარმოადგენდნენ. როდესაც საღვთო რომის იმპერიამ ჯვაროსნულ ლაშქრობებში ჩართვა დაიწყო საომარ დროშასთან ერთად შავ-ოქროსფერი იმპერიული ბაირაღიც გამოიყენებოდა. ეს დროშა, რომელიც „წმინდა გიორგის დროშის“ სახელით იყო ცნობილი, წარმოადგენდა თეთრ ჯვარს წითელ ფონზე. წითელი და თეთრი აგრეთვე ჰანზას კავშირის (XIII-XVII საუკუნეები) ფერებს წარმოადგენდა. ჰანზას სავაჭრო გემები ყოველთვის გამოირჩეოდნენ თავიანთი წათელ-თეთრი ალმებით და ყველაზე ჰანზას ქალაქებიც წითელ და თეთრ ფერებს იყენებდნენ, როგორც თავიანთი ქალაქების ფერებს. წითელი და თეთრი ფერები დღემდე წარმოადგენენ ყოფილი ჰანზას ქალაქების ფერებს, როგორებიცაა ჰამბურგი და ბრემენი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიოს ქვეყნების დროშები კატეგორია:გერმანიის ეროვნული სიმბოლოები
Anonychomyrma dimorpha
Anonychomyrma dimorpha — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Anonychomyrma-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:Anonychomyrma
მაგმატიზმი
მაგმატიზმი — მაგმის გამოდნობის, კრისტალიზაციის, გადაადგილებისა და შემცველ ქანებთან ურთიერთქმედების პროცესები. დედამიწის ქერქის გეოლოგიური ისტორიისა და სტრუქტურის შესაბამისად განარჩევენ გეოსინკლინურ, ბაქნურ, ოკეანური (რიფტების, კუნძულთა რკალებისა და დედამიწის ცხელი ლაქების) და აქტივიზებული არეების მაგმატიზმებს; მაგმის გაცივების სიღრმის მიხედვით — აბისალურ, ჰიპაბისალურ, სუბვულკანურსა და ზედაპირულ მაგმატიზმებს, ხოლო მაგმის შედგენილობის მიხედვით — ულტრაფუძე, ფუძე, მჟავა და ტუტე მაგმატიზმებს.
მაგმატიზმი განსაკუთრებით ინტენსიურად მიმდინარეობს გეოსინკლინებში; მისი გამოვლინების ცალკეული ფორმა დაკავშირებულია გეოსინკლინის განვითარების გარკვეულ ეტაპთან. თანამედროვე გეოლოგიურ ეპოქაში მაგმატიზმი განსაკუთრებით ფართოდ არის განვითარებული წყნაროკეანურ გეოსინკლინურ სარტყელში, შუაოკეანურ ქედებზე, აფრიკის რიფტულ ზონაში, ხმელთაშუა ზღვის აუზში და სხვ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ვულკანოლოგია კატეგორია:მაგმატიზმი
NGC 573
NGC 573 — გალაქტიკა ანდრომედას თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1881 წლის 21 ოქტომბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:ანდრომედას თანავარსკვლავედი
Cephalotes spinosus
Cephalotes spinosus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cephalotes-ის გვარიდან.
ვუდრო უილსონი
ტომას ვუდრო უილსონი (Thomas Woodrow Wilson; დ. 28 დეკემბერი, 1856 ― გ. 3 თებერვალი, 1924) — აშშ-ის 28-ე პრეზიდენტი (1913-1921). იგი აშშ-ის წამყვანი ინტელექტუალი იყო, მუშაობდა პრინსტონის უნივერსიტეტის პრეზიდენტად 1902-1910 წლებში და ნიუ-ჯერსის შტატის 34-ე გუბერნატორი იყო 1911-1913 წლებში. დემოკრატმა უილსონმა 1912 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში რესპუბლიკელების ხმების თეოდორ რუზველტსა და უილიამ ჰოვარდ ტაფტს შორის გაყოფის ხარჯზე გაიმარჯვა.
მისი პრეზიდენტობის პირველი ვადის მნიშვნელოვანი მოვლენები ფედერალური სარეზერვო სისტემის შექმნა და საბანკო რეფორმა, ფედერალური ვაჭრობის კომისიის შექმნა და ანტიმონოპოლიური რეფორმა, ასევე ამერიკის პირველი ფედერალური პროგრესული საშემოსავლო გადასახადის დაწესება იყო. მან ადმინისტრაციაში ბევრი სამხრეთელი თეთრკანიანი მიიყვანა და ფედერალურ სააგენტოებში სეგრეგაციის ექსპანსიას შემწყნარებლურად უყურებდა.
1916 წელს უილსონი პრეზიდენტად მეორე ვადით არჩიეს. მეორე ვადის მთავარი მოვლენა პირველი მსოფლიო ომი იყო. 1916 წლის საარჩევნო კამპანიის დროს მისი ლოზუნგი იყო - „მან ჩვენ ომი აგვარიდა“. მაგრამ აშშ-ის ნეიტრალური პოზიცია ომის დროს შეიცვალა მას შემდეგ, როდესაც გერმანიის მთავრობამ ციმერმანის ტელეგრამით მექსიკას ომში ამერიკის წინააღმდეგ სამხედრო ალიანსი შესთავაზა (პირდებოდა არიზონის, ნიუ-მექსიკოს და ტეხასის დაბრუნებას) და შეუზღუდავი წყალქვეშა ომი დაიწყო. უილსონმა 1917 წლის აპრილში კონგრესს ომის გამოცხადებისთვის მიმართა.
უილსონმა აქცენტი დიპლომატიურ და ფინანსურ საკითხებზე გააკეთა, ხოლო ომის წარმოება ძირითადად სამხედროებს დაავალა. საშინაო ფრონტზე მან აშშ-ის სამოქალაქო ომის შემდეგ პირველად სამხედრო სამსახურში გაწვევა დაიწყო, თავისუფალი ობლიგაციების საშუალებით ომის დასაფინანსებლად მილიარდები მოაგროვა, პროფკავშირის გაზრდას ხელი შეუწყო, ნარკოტიკები აკრძალა და ომის საწინააღმდეგო მოძრაობა ჩაახშო. ასევე უილსონის პრეზიდენტობის დროს ქალებმა ნაციონალური მასშტაბით ხმის უფლება მიიღეს.
წარმომავლობა
ტომას ვუდრო უილსონი დაიბადა 1856 წლის 28 დეკემბერს სტონტონში, ვირჯინია, ღვთისმეტყველების დოქტორ ჯოზეფ უილსონისა და ჯანეტ ვუდროს ოჯახში. დედის გვარი გახდა მისი მეორე (შემდეგში კი პირველი) სახელი.
ვუდრო ვილსონის ძარღვებში შოტლანდიური და ირლანდიური სისხლი იყო. მიის პაპა და ბებია მამის მხრიდან აშშ-ში გადასახლდნენ 1807 წელს ქალაქ სტრაბეინიდან (ჩრდილოეთი ირლანდია). ოჰაიოში დასახლების შემდეგ, უილსონის ბაბუამ მალევე დაიწყო გაზეთ „The Western Herald and Gazette“-ის გამოქვეყნება. ქალაქ სტიუბენვილში მას შეეძინა ვაჟი ჯოზეფ რაგლზი, რომელიც მამის კვალს არ გაჰყოლია.
პრესბიტერიანელი ღვთისმეტყველი ჯოზებ რაგლზი ვილსონი დაოჯახდა ჯანეტ ვუდროზე, რომელიც ინგლისიდან იყო წარმოშობით. მისი მამა, დოქტორი ტომას ვუდრო და დედა მერიონ უილიამსი, იყვნენ შოტლანდიელები. 1851 წელს ჟოზეფი და ჯანეტი გადავიდნენ სამხრეთში, სადაც ჯოზებ ვილსონმა მალევე იყიდა მონები და თავი გამოაცხადა მონათმფლობელობის დამცველად. ამასთან იგი ძალზედ ჰუმანური ადამიანი იყო, ჯოზეფმა თავისი მონებისთვის საკვირაო სკოლა გახსნა. 1861 წელს სამოქალაქო ომის დროს მხარი დაუჭირა კონფედერატებს. ეკლესიასთან მან გახსნა ჰოსპიტალი დაჭრილი ჯარისკაცებისათვის. ჯოზეფ რაგლზ უილსონი გახდა სამხრეთის პრესბიტერიანული ეკლესიის საზოგადოების ერთ-ერთი დამფუძნებელი. მალევე ჯოზეფი ჩაირიცხა კონფედერატების არმიაში კაპელანად. ბავშვობიდან ვუდრო უილსონს ნათლად ახსოვს მამამისის სიტყვები „აბრაამ ლინკოლნი აირჩიეს პრეზიდენტად — მაშინ იქნება ომი!“ და შეხვედრა რობერტ ლისთან.
ბავშვობა, ახალგაზრდობა
ტომას ვუდრო უილსონმა კითხვა არ იცოდა 12 წლამდე, სწავლა უჭირდა. იგი სწავლობდა სახლში მამასთან, თუმცა შემდეგ პატარა სკოლაში დაიწყო სწავლა.
1873 წელს შევიდა ჩრდილოეთ კაროლინაში მდებარე დევიდსონის კოლეჯში, რომელშიც ამზადებდნენ პრესბიტერიანული ეკლესიის მსახურებს. ამავე წელს ვუდრო შეუერთდა კოლუმბიის პირველ პრესბიტერიანულ ეკლესიას და გახდა მისი წევრი მთელი ცხოვრების მანძილზე. ავადმყოფობის გამო 1874 წელს მიატოვა კოლეჯი და დასახლდა უილმონგტონში (ჩრდილოეთი კაროლინა), სადაც შემდეგ ცხოვრობდა მისი ოჯახი.
1875 წელს გახდა პრინსტონის უნივერსიტეტის სტუდენტი, რომელიც დაასრულა 1879 წელს. მეორე სწავლის პერიოდში აქტიურად დაინტერესდა პოლიტიკური ფილოსოფიით და ისტორიით. იყო არაფორმალური სადისკუსიო კლუბის წევრი.
1879 წელს გახდა ვირჯინიის უნივერსიტეტის იურიდიული სკოლის სტუდენტი, მაგრამ 1880 წელს სუსტი ჯანმრთელობის გამო გაემგზავრა სახლში, სადაც გააგრძელა დამოუკიდებლად სწავლა.
აკადემიური კარიერა
1883 წლის აპრილში უილსონი აბარებს ჯონ ჰოპკინსის უნივერსიტეტის ასპირანტურაში და ისტორიისა და ფილოსოფიის სფეროში ხდება ფილ„ოსოფიის დოქტორი. 1885 წელს გამოვიდა მისი წიგნი „კონგრესის მმართველობა: ამერიკული პოლიტიკის კვლევა“, სადაც შემოთავაზებული იყო აშშ-ის სახელმწიფო ხელისუფლების რეფორმა, აღმასრულებელი ხელისუფლების — პრეზიდენტისა და მისი კაბინეტის წევრების გაძლიერებით. ამ წიგნისათვის უილსონმა ჰოპკინსის უნბივერსიტეტის სპეციალური პრემია მიიღო.
1886 წელს მიიღო დოქტორის ხარისხი, უილსონი ასწავლიდა ისტორიას ბრინ-მორის ქალთა კოლეჯში, ფილადელფიასთან ახლოს. შემდეგ გადავიდა უესლიანის უნივერსიტეტში (კონექტიკუტი). 1890 წელს იგი მიიწვიეს პრინსტონის უნივერსიტეტში, რათა ესწავლებინა პოლიტიკური მეცნიერებები. დაწერა „ამერიკელი ხალხის ისტორია“. 1902-1910 წლებში პრინსტონის უნივერსიტეტის რექტორი იყო.
ნიუ-ჯერსის გუბერნატორი
1910 წლის ნოემბერში იგი აირჩიეს ნიუ-ჯერსის შტატის გუბერნატორად. გუბერნატორის თანამდებობაზე იგი არ მიჰყვებოდა პარტიის ხაზს და თავად წყვეტდა თუ რა გაეკეთებინა.
ვილსონმა ჩაატარა წინასწარი არჩევნები კანდიდატების შიდაპარტიული შერჩევისათვის და მთელი რიგი სოციალური კანონებისათვის. ამ ყველაფრის წყალობით, იგი ცნობილი გახდა ერთი რეგიონის გარეთაც.
1912 წლის საპრეზიდენტო არჩევნები
ვუდრო ვილსონმა განაცხადა რომ აპირებდა კენჭისყრას 1912 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში დემოკრატიული პარტიის რიგებიდან. ხანგრძლივი შიდაპარტიული კრიზისის შემდეგ მისი კანდიდატურა დაამტკიცეს.
არჩევნებში მისი ძირითადი მოწინააღმდეგეები იყვნენ მაშინდელი მოქმედი 27-ე პრეზიდენტი უილიამ ტაფტი რესპუბლიკური პარტიიდან და 26-ე პრეზიდენტი თეოდორ რუზველტი, რომელმაც თანამდებობიდან გადადგომის შემდეგ შეწყვიტა ურთიერთობები ტაფტთან და რესპუბლიკურ პარტიასთან და შექმნა პროგრესული პარტია. რუზველტი და ტაფტი ერთმანეთს ეჯიბრებოდნენ რესპუბლიკელების ხმების მოპოვებაში. ექსპერტების აზრით, თუკი რუზველტი არ მიიღებდა მონაწილეობას არჩევნებში უილსონს გაუჭირდებოდა გამარჯვება. გარდა ამისა 1912 წლის 30 ოქტომბერს გარდაიცვალა აშშ-ის ვიცე-პრეზიდენტი ჯეიმზ შერმანი და ტაფტი დარჩა ვიცე-პრეზიდენტობის კანდიდატის გარეშე.
არჩევნების შედეგად უილსონმა მიიღო 41,8 % ხმა, თეოდორ რუზველტმა — 27,4 %, უილიამ ტაფტმა — 23,2 %. უილსონმა მოიგო შტატების უმეტესობა და 531 ამომრჩევლის კოლეგიიდან მიიღო 435 ხმა. აშშ-ის ვიცე-პრეზიდენტად აირჩიეს ტომას მარშალი.
ვუდრო უილსონი 1848 წელს არჩეული ზაქარი ტეილორის შემდეგ გახდა პირველი სამხრეთელი პრეზიდენტი. იგი ერთადერთი პრეზიდენტია ამერიკის შეერთებული შტატებისა, რომელსაც ჰქონდა დოქტორის ხარისხი.
პირველი საპრეზიდენტო ვადა (1913-1917)
პირველი საპრეზიდენტო ვადის დროს უილსონმა გაატარა ეკონომიკური რეფორმები, შექმნა ფედერალური სარეზერვო სისტემა, გაატარა საბანკო და ანტიმონოპოლიური რეფორმები. საგარეო პოლიტიკაში ინარჩუნებდა ნეიტრალიტეტს. 1914-1917 წლებში ხელს უშლიდა ქვეყნის ჩართვას პირველ მსოფლიო ომში. უილსონი აქტიურად ეწინააღმდეგებოდა შეუზღუდავ წყალქვეშა ომს, რომელიც გერმანიამ წამოიწყო და რომლსი ფარგლებშიც გერმანიამ დიდ ბრიტანეთში მიმავალი გემი „ლუზიტანია“ ჩაძირა, დაიღუპა 1000-ზე მეტი ადამიანი, მათ შორის 124 ამერიკელი. 1916 წელს გერმანიას წაუყენა ულტიმატუმი წყალქვეშა ომის შეწყვეტის შესახებ და ამავდროულად გადააყენა პაციფისტი სახელმწიფო მდივანი ბრაიანი.
1916 წლის საპრეზიდენტო არჩევნები
1916 წელს უილსონმა ხელმეორედ წამოაყენა კანდიდატურა. მისი ოპონენტი იყო რესპუბლიკელი ჩარლზ ევანს ჰიუზი. ამომრცეველთა კოლეგიის 277 ხმა მიიღო უილსონმა, ჰიუზმა კი 254.
მეორე საპრეზიდენტო ვადა (1917-1921)
300პქ|მინი|„ოთხთა საბჭო“ [[პარიზის სამშვიდობო კონფერენციაზე]] პრეზიდენტობის მეორე ვადის განმავლობაში, უილსონმა ყურადღება გაამახვილა პირველ მსოფლიო ომზე, რომელშიც აშშ ჩაერთო 1917 წლის 6 აპრილს, უილსონის მეორე პრეზიდენტობის ერთი თვის თავზე.
როდესაც გერმანიამ განაახლა წყალქვეშა ომი, უილსონმა მიიღო გადაწყვეტილება ჩართულიყო მპირველ მსოფლიო ომში.
1918 წლის 8 იანვარს ვუდრო უილსონმა კონგრესის წინაშე წაიკითხა მოხზსენება, სადაც ჩამოიაყალიბა ომისშემდგომი მსოფლიოს საკითხები, რომელიც ცნობილი გახდა უილსონის 14 პუნქტის სახელით. ვილსონის 14 პუნქტიდან შესრულდა მხოლოდ ბოლო, მე-14 და შეიქმნა საერთაშორისო ორგანიზაცია ერთა ლიგა.
1914 წლიდან 1918 წლამდე შეერთებული შტატები რამდენჯერმე ჩაერია ლათინური ამერიკის საქმეებში, განსაკუთრებით მექსიკაში, ჰაიტიში, კუბაში, ნიკარაგუასა და პანამაში.
პირველი მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ უილსონი მონაწილეობდა მოლაპარაკებებში, რომელიც მიმდინარეობდა პარიზში 1919-1920 წლებში (პარიზის სამშვიდობო კონფერენცია).
1919 წლის 2 ოქტომბერს გადაიტანა ინსულტი, რის შედეგადაც გაუჩერდა სხეულის მთელი მარცხენა მხარე.
მიმოზისებრნი
აერთიანებს 50–60 გვარს, რომლებშიც თავმოყრილია 2800-ზე მეტი სახეობა. გავრცელებული არიან ორივე ნახევარსფეროს ტროპიკებისა და სუბტროპიკების მშრალი კლიმატის ოლქებში და, განსაკუთრებით, აფრიკის სავანებში, სადაც აკაციების ქოლგისებრი ვარჯი ლანდშაფტის დამახასიათებელ თავისებურებას წარმოადგენს. კავკასიაში ბუნებრივად იზრდება მხოლოდ ორი სახეობა — აბრეშუმა აკაცია და Lagonychium farctum.
სქოლიო
*
არღუნია
არღუნია, არგუნაა (Арӷәниа) — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტში (ლათის თემი), მდინარე არღუნის (კოდორის მარჯვენა შენაკადი) ნაპირზე. ზღვის დონიდან 800 მ, მაჭარიდან 47 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ
სქოლიო
კატეგორია:ლათის თემის სოფლები
ბარდოსი
thumb|300px|[[თარგამოსი და მისი ძენი:ჰაოსი, ქართლოსი, ბარდოსი, მოვაკანოსი, ლეკოსი, ჰეროსი, კავკასოსი, ეგროსი. ქართული რეპროდუქცია. დაახ. 1700]] ბარდოსი, ბარად, ბარდო — ლეონტი მროველის მიხედვით, კავკასიელ ხალხთა ერთ-ერთი ეთნარქი. კავკასიის ალბანეთის უძველესი ქალაქის ბარდას დამაარსებელი.
ისტორიული საზღვრები
ხეობების სისტემა ყოველთვის კარგი საშუალება იყო, არის და იქნება ბუნებრივი საზღვრების დასადგენად. აქედან გამომდინარე თარგამოსმა თავის ძეებს დაუწესა ბუნებრივი საზღვრები როგორიცაა: ზღვა, მდინარე, ხეობა და მთის ქედი.
სქოლიო
კატეგორია:კავკასიის ხალხები კატეგორია:ეპონიმები კატეგორია:ეთნარქები
Cephalotes solidus
Cephalotes solidus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cephalotes-ის გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ქანესი
მინი|ქანესის სავარაუდო ნაქანაქარი ქანესი, ქანიში, ნესა — წინახეთური და ხეთური ხანის ქალაქი მცირე აზიაში, ახლანდელი ქიულთეფეს ადგილას (კაისერის ჩრდილო-აღმოსავლეთით 20 კმ-ზე). ქანესი აღმოაჩინა ბ. ჰროზნიმ 1925 წლის არქეოლოგიური გათხრების შედეგად, როდესაც იპოვეს ათასობით ლურსმული, ე. წ. „კაპადოკიური“ ფირფიტა. როგორც შემდეგი გამოკვლევებით დადასტურდა, ძველ ხეთურ ენაზე შედგენილ წყაროებში ქანესს ეწოდებოდა აგრეთვე ნესა. ქანესში იყო განლაგებული ასურელთა დიდი სავაჭრო კოლონია, რომელიც ადგილობრივი ქალაქ-სახელმწიფოს მმართველს (ასეთები იყვნენ: ინარა, ვარშამა და სხვ.) ემორჩილებოდა. ქანესი დაიპყრო მეზობელმა ქალაქ-სახელმწიფომ ქუსარამ, რომლის მეფე ანითამ (ძვ. წ. XVIII საუკუნის შუა ხანები) ქანესი თავის სატახტო ქალაქად გამოაცხადა. ხეთურ ხანაში ქანესი დაკნინდა. ინდოევროპელი ხეთები თავიანთ ენას ქანესის სახელის მიხედვით აღნიშნავდნენ და მას ქანესურ (ნესურ, ნესიტურ) ენას უწოდებდნენ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თურქეთის არქეოლოგიური ძეგლები
კოვენტრი
კოვენტრი (Coventry, გამოითქმის /ˈkɒvəntri/ ან /ˈkʌvəntri/), ქალაქი და აგლომერაცია უესტ მიდლანდსის საგრაფოში, ინგლისი, დაახ. 306.000 მცხოვრებით (2007). სიდიდით მეცხრე ქალაქია ინგლისში და მე-11 გაერთიანებულ სამეფოში. მდებარეობს 153 კმ-ში ლონდონიდან ჩრდილოდასავლეთით და 30 კმ-ში ბირმინგემიდან აღმოსავლეთით და სანაპიროდან ყველაზე დაშორებული ქალაქია ბრიტანეთში.
კოვენტრი ასევე მსოფლიოში პირველი ქალაქი იყო, რომელიც სხვა ქალაქს დაუძმობილდა. ეს იყო რუსეთის ქალაქი სტალინგრადი (ამჟამად ვოლგოგრადი) მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში. ეს ურთიერთობა დამყარდა კოვენტრის მოქალაქეების მოთხოვნით, რომელთაც სურდათ სოლიდარობა გამოეცხადათ წითელი არმიისთვის სტალინგრადის ბრძოლის პერიოდში. ქალაქი ამჟამად დაძმობილებულია დრეზდენთან და 27 სხვა ქალაქთან მსოფლიოს სხვადასხვა კუთხეში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინგლისის ქალაქები
სამხრეთით, საზღვრის მიღმა, მზის დასავლეთით
მინი|მარჯვნივ|წიგნის ერთ-ერთი გამოცემის ყდა
სამხრეთით, საზღვრის მიღმა, მზის დასავლეთით (国境の南、太陽の西) — იაპონელ მწერალ ჰარუკი მურაკამის რომანი, რომელიც პირველად 1992 წელს გამოქვეყნდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჰარუკი მურაკამის ნაწარმოებები კატეგორია:იაპონური რომანები კატეგორია:1992 წლის რომანები
ლიუპჩო იორდანოვსკი
ლიუპჩო იორდანოვსკი (Љупчо Јордановски, დ. 13 თებერვალი, 1953, შტიპი, იუგოსლავია — გ. 7 ოქტომბერი, 2010, სკოპიე, მაკედონია) — მაკედონიის პოლიტიკური მოღვაწე, პარლამენტის ყოფილი თავმჯდომარე (2003-2006 წწ.), ქვეყნის პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი 2004 წლის 26 თებერვლიდან 12 მაისამდე.
ბიოგრაფია და კარიერა
დაამთავრა ზაგრების უნივერსიტეტის ელექტროტექნიკური ფაკულტეტი. 1985 წელს ლოს-ანჟელესის უნივერსიტეტში მიიღო დოქტორის ხარისხი. 2003 წლამდე სკოპიეს უნივერსიტეტის პროფესორია. 2002 წელს აირჩიეს მაკედონიის პარლამენტის წევრად, 2003–2006 წლებში პარლამენტის თავმჯდომარეა. 2004 წლის 26 თებერვალს პრეზიდენტ ბორის ტრაიკოვსკის ავიაკატასტროფაში დაღუპვის შემდეგ ახალი პრეზიდენტის არჩევამდე ასრულებდა პრეზიდენტის მოვალეობას. 2006 წლის ივლის-დეკემბერში იყო მაკედონიის ელჩი აშშ-ში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მაკედონიის პარლამენტის თავმჯდომარეები კატეგორია:ჩრდილოეთ მაკედონიის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 13 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1953 კატეგორია:გარდაცვლილი 7 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2010
მიმომხილველი (1926)
„მიმომხილველი“ — საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების ორგანო. გამოვიდა 1926 წელს, მხოლოდ I წიგნი. გამომცემელი — საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოება. დაბეჭდილის ივანე ჯავახიშვილის, კ. კეკელიძის, გ. ახვლედიანის, ამერიკელი პროფესორის რ. ბლეიკის და სხვა ავტორების წერილები.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ჟურნალები კატეგორია:ქართულენოვანი ჟურნალები
ყვითელფარფლა
ყვითელფარფლა (Cottocomephorus) — მტკნარი წყლის თევზების გვარი ქვაქვეშიასებრთა ოჯახისა. სხეული გვერდებიდან შებრტყელებულია, სიგრძით 15–17 სმ. მკერდის ფარფლები დიდია (გაშლილ მდგომარეობაში ფრთებს წააგავს), ხშირად ყვითელი ფერის (აქედან სახელწოდება), გარდიგარდმო ზოლებით, ზურგის ფარფლი ამოკვეთილია. ცნობილია 3 სახეობა: ჩრდილობაიკალური ყვითელფარფლა (C. alexandrae), ყვითელფარფლა განიერშუბლა (C. grewingkii) და გრძელფარფლა განიერშუბლა (C. inermis). ბაიკალის ტბის ენდემებია; გვხვდებიან 500 მ სიღრმემდე, ფსკერზე ან წყლის სიზრქეში. იკვებებიან პლანქტონით, ღორტავებითა და ლიფსიტებით. ტოფობენ თებერვლიდან აგვისტომდე. მამალი ბუდეს იცავს, მკერდის ფარფლების ქნევით კი უზრუნველყოფს მისკენ ჟანგბადით მდიდარი წყლის მიდენას; მამლის დაღუპვას მთელი ბუდის დაღუპვა მოსდევს.
სქოლიო
კატეგორია:ქვაქვეშიასებრნი
პოლილიო (კესონი)
პოლილიო (ოფიციალურად პოლილიოს მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Polillo) ― მესამე კლასის მუნიციპალიტეტი კესონის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 31 908 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 20 ბარანგაის. მდებარეობს კუნძულ პოლილიოს სამხრეთ ნაწილში. მუნიციპალიტეტის შემადგენლობაშია კუნძული ბალესინიც, რომელიც ლამონის ყურეში მდებარეობს.
სქოლიო
კატეგორია:კესონის მუნიციპალიტეტები
ბრიშტენი
ბრიშტენი (Бръщен) — სოფელი ბულგარეთში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 886 კაცს.
კატეგორია:ბულგარეთის სოფლები
Anonychomyrma fornicata
Anonychomyrma fornicata — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Anonychomyrma-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:Anonychomyrma
NGC 590
NGC 590 — გალაქტიკა ანდრომედას თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1865 წლის 22 სექტემბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:ანდრომედას თანავარსკვლავედი
პიაცა-გრანდე
პაიაცა-გრანდე (Piazza Grande) — XII საუკუნის მოედანი მოდენის საკათედრო ტაძრის მიმდებარე ტერიტორიაზე. 1997 წლიდან შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები იტალიაში
Modena
კოსტანტი კახის მარტვილობა
„კოსტანტი კახის მარტვილობა“ — IX საუკუნის ქართული ანონიმური ჰაგიოგრაფიული თხზულება. მისი მთავარი გმირია ქრისტიანული სარწმუნოებისათვის თავდადებული პატრიოტი, ქართლის გავლენიანი დიდებული კოსტანტი კახი. 853 წელს არაბებებმა ბუღა თურქის მეთაურობით თბილისი დაიპყრეს, გადაწვეს და ამირა საჰაკ ისმაილის ძე მოკლეს. ხანდაზმული კოსტანტი კახი, „ვითარცა წინამძღუარი და წარჩინებული ყოველსა ქვეყანასა ქართლისასა“ თავისი ლაშქრით წინ აღუდგა უცხო დამპყრობლებს. ამის გამო ის შეიპყრეს, ჯერ თბილისის საპყრობილეში მოათავსეს, შემდეგ ქ. სამარაში გაგზავნეს და მეფე ჯაფარ აბრაჰამის ძეს წარუდგინეს, რომელმაც მას ქრისტიანობის უარყოფა მოსთხოვა. კოსტანტი კახმა დიდი სულიერი სიმხნევე გამოიჩინა და სარწმუნოების გამოცვლაზე მტკიცე უარი მოახსენა მეფეს, რისთვისაც 853 წლის 10 ნოემბერს თავი მოჰკვეთეს. „კოსტანტი კახის მარტვილობა“ შეთხზულია 853-856 წლებში, ბიზანტიის დედოფლის თეოდორას (გ. 856) მეფობის დროს. ავტორი თანამედროვეა, მაგრამ ის არ უნდა იყოს კოსტანტი კახის დაახლოებული პირი ან მისი მარტვილობის თვითმხილველი. მან არც წამებულის ბიოგრაფია იცის კარგად და ამბავს უფრო ზოგადად, სხვისი გადმოცემით ყვება. მიუხედავად ამისა, თხზულება ფრიად მნიშვნელოვანი წყაროა IX საუკუნის შუა წლების საქართველოს პოლიტიკური ცხოვრების გასათვალისწინებლად.
„კოსტანტი კახის მარტვილობის“ ხელნაწერები XVIII საუკუნიდან გვხვდება. ტექსტი პირველად გამოაქვეყნა მიხეილ საბინინმა 1882 წელს. 1925 წელს ლათინური თარგმანითურთ გამოსცა პაულ პეეტერსმა.
Cephalotes sobrius
Cephalotes sobrius — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cephalotes-ის გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ჟიკნოლაღის ხიდი
ჟიკნოლაღის ხიდი — ხიდი თურქეთში, ქალაქ ხოფაში, ხოფისწყლის მარცხენა შენაკად სუნდურაზე (ჟიკნოღალი) გადებულია მომცრო ზომის ხიდი. ის საკმაოდ კარგადაა შემონახული. თაღის გვერდითი საპირე ქვები ტრაპეციული მოყვანილობისანი არიან. ხიდს ერთგვარად არქაულობის იერი დაჰკრავს. იგი არ შეიცავს თაღის დამატებით ვიწრო სარტყელს, რაც თითქმის ყველა სხვა შემთხვევაში დასტურდება. სტატისტიკური მონაცემები: ხიდის სიგრძე — 6,5 მ., სიგანე — 2,25 მ., სიმაღლე წყლის ზედაპირიდან — 1,90 მ., ბურჯებს შორის მანძილი — 5,30 მ. თაღის ქუსლები ვერტიკალურ ბურჯებს ეყრდნობა. ამჟამად მათ მთლიანად ფარავს ეკალ-ბარდი.
ლიტერატურა
კატეგორია:თურქეთის ხიდები
იგუასუს ჩანჩქერი
thumb|right|250px|იგუასუს ჩანჩქერი
იგუასუ (Cataratas del Iguazú, Cataratas do Iguaçu) — ჩანჩქერების კომპლექსი მდინარე იგუასუზე, მდებარეობს არგენტინისა (80%) და ბრაზილიის (20%) საზღვარზე, არგენტინისა და ბრაზილიის იგუასუს ეროვნულ პარკებში.
სახელწოდება იგუასუ გუარანის ენაზე ნიშნავს „დიდ წყალს“. ჩანჩქერების კომპლექსი ორივე ქვეყნის ეროვნულ პარკებთან ერთად შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
ჩანჩქერთან გადაღებული ფილმები
იგუასუს ჩანჩქერი ჩნდება რამდენი ფილმში, მათ შორის:
thumb|center|700px|იგუასუს ჩანჩქერი
სქოლიო
კატეგორია:არგენტინის ჩანჩქერები კატეგორია:ბრაზილიის ჩანჩქერები
საწაბლე
საწაბლე — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ზესტაფონის მუნიციპალიტეტში (შროშის თემი), მდებარეობს იმერეთის მაღლობზე. ზღვის დონიდან 550 მეტრი, ზესტაფონიდან 25 კილომეტრი.
სქოლიო
კატეგორია:ზესტაფონის მუნიციპალიტეტის სოფლები
დადებითი რიცხვი
დადებითი რიცხვი — რიცხვი რომელიც არის ნულზე დიდი. ყველა დადებითი რიცხვის სიმრავლე იწერება როგორც Z+.
კოტოვსკი (მრავალმნიშვნელოვანი)
კოტოვსკი შეიძლება აღნიშნავდეს:
დადებითი რიცხვი
დადებითი რიცხვები იწერება ნულის მარჯვნივ რიცხვით წრფეზე:
300px|მინი|მარცხნივ|სურათზე ნაჩვენებია დადებითი რიცხვები 1, 2, 3, 4, 5 და 6.
სქოლიო
კატეგორია:არითმეტიკა კატეგორია:ალგებრა
კოსტრომული ჯიში
კოსტრომული ჯიში — მსხვილი რქოსანი საქონლის სახორცე-სარძევე მიმართულების ჯიში. გამოყვანილია კოსტრომის ოლქის „კარავაევოს“ მეურნეობასა და კოსტრომისა და ნერეხტის რაიონების კოლმეურნეობებში იაროსლავური და ადგილობრივი უჯიშო საქონლის შეჯვარებით ალგაუსა და შვეიცურ ჯიშებთან. ნაჯვარ ცხოველებს კვებისა და მოვლა-შენახვის გაუმჯობესებულ პირობებს უქმნიდნენ, განსაკუთრებული ყურადღებით ტარდებოდა ცხოველთა გადარჩევა და შერჩევა. ჯიში დამტკიცდა 1945 წელს. ცხოველები გამოირჩევიან მაგარი კონსტიტუციით, აქვთ ღია წაბლიდან მუქ წაბლამდე გარდამავალი ფერი. ცოცხალი მასა კუროსი 800-900 კგ, ფურისა 550-650 კგ. მოწინავე მეურნეობებში ფურის მონაწველი წელიწადში 4000-5000 კგ რძეს აღწევს, რძის ცხიმიანობა 3,9%. სარეკორდო მონაწველი 14115 კგ და 14203 კგ. ნაკლავის გამოსავალი 65-67%. კოსტრომული ჯიშს ფართოდ იყენებენ როგორც ადგილობრივ ისე სხვა ჯიშების ძროხის გასაუმჯობესებლად. გავრცელებულია რუსეთში და ბელარუსის ზოგიერთ ოლქში.
ლიტერატურა
კატეგორია:მსხვილი რქოსანი საქონლის ჯიშები
არაბთა მიერ სომხეთის დაპყრობა
მინი|292x292პქ|არაბთა ლაშქრობა ანატოლიასა და სომხეთში არაბთა მიერ სომხეთის დაპყრობა — მუსლიმური დაპყრობების ნაწილი, რომელიც დაიწყო მუსლიმი წინასწარმეტყველის, მუჰამედის გარდაცვალების შემდეგ 632 წელს. 645 წლისთვის სპარსეთის სომხეთი დაეცა და ჩავარდა არაბთა რაშიდუნების სახალიფოს ხელში. ბიზანტიური სომხეთი უკვე 638–639 წლებში დაიპყრეს.
წინა პერიოდი: ისლამის ზრდა
მუჰამედის გარდაცვალების შემდეგ, 632 წელს, მისმა მემკვიდრეებმა დაიწყეს სამხედრო კამპანია ახალი სახალიფოს ტერიტორიის გასაზრდელად. მუსლიმთა დაპყრობების დროს არაბებმა დაიპყრეს ახლო აღმოსავლეთის უმეტესი ნაწილი.
წყაროები
არაბების მიერ სომხეთის ადრეული დაპყრობის დეტალები გაურკვეველია, რადგან სხვადასხვა არაბული, ბერძნული და სომხური წყაროები ეწინააღმდეგება ერთმანეთს. იმ პერიოდის ძირითადი წყაროებია სომეხი ეპისკოპოსის, სებეოსისა და თვითმხილველთა მონათხრობები, VIII საუკუნის სომეხი მღვდელმთავრის ისტორიასთან ერთად. არაბი ისტორიკოსები, ალ-ტაბარი და ალ-იაკუბი, ასევე გვაწვდიან ინფორმაციას იმ პერიოდის შესახებ, მაგრამ მთავარი წყარო არის IX საუკუნის მეცნიერ ალ-ბალადური, რომელიც უჩვეულოდ მუსლიმი მწერლისთვის, შეიცავს უამრავ ინფორმაციას სომხეთის ადგილობრივი ანგარიშებიდან.
არაბთა რეიდები და სომხეთის დაპყრობა
არაბული წყაროების თანახმად, პირველი არაბული ექსპედიცია სომხეთში 639/640 წლებში დაიწყო, ბიზანტიელთაგან ლევანტის დაპყრობის და სპარსეთის მუსლიმთა მიერ დაპყრობის დაწყებისთანავე. არაბებს ხელმძღვანელობდა იაიდ იბნ ღანიმი, რომელმაც მანამდე დაიპყრო ზემო მესოპოტამია და შეაღწია ბითლისამდე. მეორე ექსპედიცია მოხდა 642 წელს, როდესაც მუსულმანური არმია დაწინაურდა და დაიყო ოთხ კორპუსად ჩრდილო-აღმოსავლეთ სომხეთამდე, მაგრამ დამარცხდა და ქვეყნიდან გააძევეს. ამ ჩავარდნის შემდეგ არაბებმა მხოლოდ აზეირბარჯანიდან მოახდინეს დარბევა 645 წელს, სალმან იბნ რაბიას მეთაურობით, მაგრამ ეს მხოლოდ სომხეთის სასაზღვრო ზონებს შეეხო. 645/646 წლამდე სირიის გუბერნატორმა მუავიამ წამოიწყო ძირითადი კამპანია ქვეყნის დამორჩილების მიზნით. მუავიას გენერალმა ჰაბიბ იბნ მასლამა ალ-ფიჰრიმ პირველად გაილაშქრა ქვეყნის ბიზანტიური ნაწილის წინააღმდეგ: მან ალყა შემოარტყა და აიღო თეოდოსიოპოლისი (ახლანდელი ერზურუმი, თურქეთი) და დაამარცხა ბიზანტიური არმია, ხაზართა და ალანის ჯარებით გაძლიერებული, ევფრატზე. ის შემობრუნდა ვანის ტბისკენ, სადაც ახლატისა და მოქის ადგილობრივი სომეხი მთავრები დაემორჩილნენ, რაც ჰაბიბს საშუალებას აძლევდა ელაშქრა დვინზე, სომხეთის ყოფილი სპარსული ნაწილის დედაქალაქზე. დვინი დანებდა რამდენიმედღიანი ალყის შემდეგ, ისევე როგორც თბილისმა ჩრდილოეთით კავკასიის იბერიაში. ამავე დროს, სხვა არაბულმა არმიამ ერაყიდან, სალმან იბნ რაბიას მეთაურობით, დაიპყრო კავკასიის ალბანეთი. მარცხნივ|მინი|319x319პქ|არაბთა დაქვემდებარებაში მყოფი კავკასია 750 წელს თუმცა სომხური წყაროები განსხვავებულ ნარატივს გვაწვდიან, როგორც ქრონოლოგიაში, ასევე მოვლენების დეტალებში, თუმცა არაბთა კამპანიების ფართო სპექტრი შეესაბამება მუსულმანურ წყაროებს. სომეხი ისტორიკოსები იუწყებიან, რომ არაბები პირველად ჩავიდნენ 642 წელს, შეაღწიეს აირაარატის ცენტრალურ რეგიონში და დაარბიეს დვინი, დაბრუნდნენ 35,000 -ზე მეტი ტყვეებით. 643 წელს არაბები კვლავ შემოიჭრნენ აზეირბარჯანის მიმართულებით, გაანადგურეს აიარარატი და მიაღწიეს იბერიას, მაგრამ ბრძოლაში დაამარცხა სომეხთა წინამძღოლმა თეოდორე რშტუნმა და უკან დაიხიეს. ამ წარმატების შემდეგ რშტუნი სომხეთის მმართველად იქნა აღიარებული ბიზანტიის იმპერატორ კონსტანტ II-ის მიერ. რაღაც მომენტში მალევე, სომხებმა აღიარეს ბიზანტიური სუზერანტია.
როდესაც 653 წელს კონსტანტის ზავი არაბებთან დასრულდა და ახალი არაბთა შემოსევა გახდა სავარაუდო, რშტუნი ნებაყოფლობით დათანხმდა მუსულმანთა ბატონობის დამორჩილებას. ამის საპასუხოდ, იმპერატორმა კონსტანტმა პირადად მიიყვანა 100,000 კაციანი არმია სომხეთში. ადგილობრივი მთავრები შეკრებილნი იყვნენ და სომხეთიც და იბერიაც დაუბრუნდა ბიზანტიურ ერთგულებას. დვინში ზამთრის გატარების შემდეგ, კონსტანტი გაემგზავრა 654 წლის გაზაფხულზე. არაბთა არმია შემოიჭრა და მალევე დაიპყრო ვანის ტბის ჩრდილოეთ სანაპიროზე მდებარე რეგიონები. რშტუნმა მათი დახმარებით განდევნა ბიზანტიური გარნიზონები სომხეთიდან და უზრუნველყო არაბთა აღიარება, როგორც სომხეთის, იბერიისა და ალბანეთის სუზერენი. ბიზანტიელები გენერალ მაურიანოს მეთაურობით ცდილობდნენ აღედგინათ რეგიონის კონტროლი, მაგრამ უშედეგოდ. 655 წელს ბიზანტიური სომხეთიც კი შემოიჭრა და არაბებმა დაიკავეს თეოდოსიოპოლისი (არაბული ყალიყალა) და დაამყარეს თავიანთი კონტროლი ქვეყანაზე რსტუნი დამასკოში წაიყვანეს, სადაც ის გარდაიცვალა 656 წელს და მის ნაცვლად დანიშნეს მისი კონკურენტი ამაზსპ მამიკონიანი. თუმცა, პირველი არაბეთის სამოქალაქო ომის დაწყებისთანავე 657 წელს, ქვეყანაში მოქმედი არაბთა უფლებამოსილება შეწყდა და მამიკონიანი თითქმის დაუყოვნებლივ დაუბრუნდა ბიზანტიურ ბატონობას.
ეს მოვლენები გაერთიანებულია არაბულ წყაროებში, 645/646 წლის ერთ კამპანიაში, რომლებსაც გამოტოვებული აქვთ სომხეთის შიგნით მომხდარ ზოგიერთ დეტალს ან ბიზანტიური სუზერენობის აღიარებას და ასახავენ ქვეყანას, როგორც ჰაბიბ ალ-ფიჰრის მოღვაწეობის შემდეგ მტკიცედ არაბულ სუზერენტიზმს. თანამედროვე ისტორიკოსები ზოგადად თვლიან, რომ სებეოსის თანამედროვე მონათხრობი (რასაც ნაწილობრივ ადასტურებს ბიზანტიელი მემატიანე თეოფანე აღმსარებელი) უფრო საიმედოა და შემოთავაზებულია ადრეული არაბთა დარბევის სხვადასხვა რეკონსტრუქცია 640 და 650 წლებში, წყაროების კრიტიკული წაკითხვის საფუძველზე. თუმცა აშკარაა, რომ ქვეყანა ამ დროს არ დაემორჩილა არაბთა მმართველობას.
თუმცა 661 წელს მუავიამ, არაბეთის სამოქალაქო ომის გამარჯვებულმა, ბრძანა სომეხი მთავრები ხელახლა დამორჩილებოდნენ მის უფლებამოსილებას და ხარკი გადაეხადათ, რათა თავიდან აეცილებინათ სხვა ომი. მთავრებმა შეასრულეს მოცემული მოთხოვნა.
სომხეთი სახალიფოს შემადგენლობაში
მინი|340x340პქ|არაბთა შემადგენლობაში მყოფი სომხეთი VIII-IX საუკუნეებში თეოდორუს რშტუნმა და სხვა სომეხმა ნახარარებმა (ბატონებმა) აღიარეს არაბთა მმართველობა სომხეთზე. იმპერატორი კონსტანტი დროდადრო გზავნიდა სომხეთში ჯარებს, მაგრამ ამაოდ. ქალაქ დვინის მეთაური, სმბატი, ვეღარ უძლებდა არაბთა ჯარს, ამიტომაც დაემორჩილა ხალიფა ომარს და დათანხმდა მას ხარკის გადახდაზე.
სომხეთი არაბთა მმართველობის ქვეშ დარჩა დაახლოებით 200 წლის განმავლობაში, ოფიციალურად დაიწყო 645 წელს. ომაიანთა და აბასიანთა მმართველობის მრავალწლიანი პერიოდის განმავლობაში სომეხმა ქრისტიანებმა ისარგებლეს პოლიტიკური ავტონომიით და რელიგიური თავისუფლებით, მაგრამ ითვლებოდნენ მეორე კლასის მოქალაქეებად (დჰიმმის სტატუსი). თუმცა ეს თავიდანვე ასე არ იყო. დამპყრობლებმა პირველად სცადეს და აიძულებდნენ სომხებს მიეღოთ ისლამი, რის გამოც ბევრი მოქალაქე გაიქცა ბიზანტიის მიერ კონტროლირებად სომხეთში, რომელიც მუსულმანებმა დიდწილად მარტო თავისუფლად მისი მკაცრი და მთიანი რელიეფის გამო. პოლიტიკამ ასევე გამოიწვია რამდენიმე აჯანყება მანამ, სანამ სომხური ეკლესია საბოლოოდ არ მიიღებდა უფრო დიდ აღიარებას, ვიდრე ბიზანტიის ან სასანიანთა იურისდიქციის ქვეშ. ხალიფამ გუბერნატორებად და წარმომადგენლებად დანიშნა ოსტიკანები, რომლებიც ზოგჯერ წარმოშობით სომხები იყვნენ. მაგალითად, პირველი ოსტიკანი იყო თეოდორუს რშტუნი. ამასთან, 15,000-კაციანი არმიის მეთაური ყოველთვის სომხური წარმოშობის იყო, ხშირად მამიკონიანების, ბაგრატუნების ან არწრუნების ოჯახებიდან, ხოლო რშტუნების ოჯახს ჰყავდა ყველაზე მეტი ჯარი, 10 000 კაცამდე. ისინი ან ქვეყანას იცავდნენ, ან სახალიფოს სხვადასხვა ექსპედიციაში მონაწილეობდნენ. მაგალითად, სომხები დაეხმარნენ ხალიფატს ხაზართა წინააღმდეგ. მარცხნივ|მინი|275x275პქ|არაბთაგან გათავისუფლებული სომხეთი IX-X საუკუნეებში არაბთა მმართველობა შეწყდა მრავალი აჯანყების შედეგად, როდესაც არაბები ცდილობდნენ ისლამის გავრცელებას, ან სომხეთის ხალხისთვის გადასახადების გაზრდას (ჯიზია). თუმცა, ეს აჯანყებები იყო მოკლე და წყვეტილი. მათ არასოდეს ჰქონიათ პან-სომხური ხასიათი. არაბებმა გამოიყენეს მეტოქეობა სხვადასხვა სომეხ ნახარარებს შორის აჯანყებების შესაჩერებლად. ამრიგად, მამიკონიანების, რშტუნების, კამსარაკანებისა და გნუნების ოჯახები თანდათან დასუსტდა ბაგრატუნებისა და არწრუნების ოჯახების სასარგებლოდ. აჯანყებებმა გამოიწვია ლეგენდარული პერსონაჟის, დავით სასუნელის შექმნამ.
Cephalotes simillimus
Cephalotes simillimus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cephalotes-ის გვარიდან.
არაბთა მიერ სომხეთის დაპყრობა
სომხეთი სახალიფოს შემადგენლობაში
ისლამური მმართველობის დროს სომხეთში დასახლდნენ არაბები სახალიფოს სხვა ნაწილებიდან. IX საუკუნისათვის არსებობდა არაბთა ამირების კარგად ჩამოყალიბებული კლასი, მეტ-ნაკლებად ექვივალენტი სომეხი ნახარარებისა.
ამ პერიოდის ბოლოს, 885 წელს, შეიქმნა სომხეთის ბაგრატიდთა სამეფო ანისი, რომლის პირველი მონარქი იყო ქრისტიანი მეფე აშოტ I. ბიზანტიის იმპერია და აბასიდების სახალიფოს სურვილი ეღიარებინათ სამეფოს არსებობა გამომდინარეობდა მათ შორის ბუფერული სახელმწიფოს შენარჩუნების აუცილებლობიდან. განსაკუთრებით სახალიფოსთვის, რომლისთვისაც სომხეთი უფრო სასურველი იყო როგორც ბუფერი, ვიდრე პროვინცია, ბიზანტიის მოკავშირე ხაზართა საფრთხის გამო. აშოტის რეჟიმმა და მისმა მემკვიდრემ მშვიდობის, მხატვრული ზრდისა და ლიტერატურული მოღვაწეობის პერიოდი დაიწყო. ეს ეპოქა მოიხსენიება, როგორც მეორე სომხური ოქროს ხანა და ვლინდება აშენებულ ბრწყინვალე ეკლესიებში და იმ პერიოდში შექმნილ ილუსტრირებულ ხელნაწერებში.
ლიტერატურა
კატეგორია:სომხეთის ისტორია კატეგორია:არაბთა დაპყრობითი ომები კატეგორია:არაბეთის ისტორია კატეგორია:ისლამის გავრცელება
რამაპითეკი
რამაპითეკი (Sivapithecus), უმაღლესი განვითარების მაიმუნი, რომელსაც ადამიანის წინაპრად თვლიან, რომლის ქვედა ყბის ფრაგმენტები, რომლებიც აღმოაჩინა ამერიკელმა მეცნიერმა ლუისმა (1934-1935 წლებში ინდოეთში — სივალიკის მთებში), ორ სხვადასხვა სახეობას განეკუთვნება: Ramapithecus hariensis, მიოცენური ეპოქისა და Ramapithecus brevirostris — პლიოცენური ეპოქისა. ადამიანის კბოლებისაგან განსხვავებით, რომლის პირითადი კბილი შედარებით მცირეა მეორეზე, მასზევე შეინიშნება ცინგულუმი, ეშვის კბილბუდე გაცილებით მეტია ლატერალურ საჭრელ კბილბუდეზე. ქვედა ყბა მაღალია, ძირითადი კბილები ფართოა და სხვა.
ლიტერატურა
კატეგორია:პრიმატები
Sivapithecus
ბუკატა (ბულგარეთი)
ბუკატა (Буката) — სოფელი ბულგარეთში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 71 კაცს.
კოტილოზავრები
კოტილოზავრები (Cotylosauria) — ყველაზე ძველი და პრიმიტიული ქვეწარმავლების ამომწყდარი ქვეკლასი. ცნობილი არიან შუა კარბონულიდან ტრიასულ პერიოდამდე. მათი სიგრძე 0,5-3 მ აღწევდა. კოტილოზავრებს შენარჩუნებული ჰქონდათ ამფიბიებისაგან მემკვიდრეობით მიღებული მრავალი პრიმიტიული ნიშან-თვისება: საფეთქლის ღრმულებს მოკლებული ქალა, კარგად განვითარებული თხემის ხვრელი, სასის კბილები, ორმხრივ ჩაზნექილი მალები, ძალიან მოკლე კისრის განყოფილება, კიდურებისა და მათი სარტყლების მოკლე და მასიური ძვლები და სხვა. კოტილოზავრების ნაშთები მრავლადაა ჩრდილოეთ ამერიკასა და სამხრეთ აფრიკაში, აგრეთვე ყოფილ სსრკ- ევროპის ნაწილში, გეოლოგიაში კოტილოზავრების მიხედვით ადგენგენენ ამა თუ იმ დანალექი წყების გეოლოგიურ ასაკს.
ბუკატა (ბულგარეთი)
კატეგორია:ბულგარეთის სოფლები
კოტილოზავრები
ლიტერატურა
კატეგორია:გადაშენებული ქვეწარმავლები
ტრანსილვანიის პლატო
ტრანსილვანიის პლატო (Podişul Transilvaniei) — პლატო ცენტრალურ რუმინეთში.
მდებარეობს აღმოსავლეთ და სამხრეთ კარპატებსა და დასავლეთ რუმინეთის მთებს შორის, მთათაშუა ქვაბულში 300–600 მ (კიდეებზე — 900 მ-მდე) სიმაღლეზე. უმთავრესად აგებულია ნეოგენური ქვიშაქვებითა და თიხებით.
რელიეფში ჭარბობს ბორცვიანი მაღლობები და კუესტური სერები, რომლებიც დანაწევრებულია ხევებითა და ხეობებით. არის ხორბლის, თამბაქოსა და შაქრის ჭარხლის ნათესები. ძლიერ დანაწევრებულ კალთებზე სტეპი და ტყესტეპია.
გაბატონებულია კონტინენტური კლიმატი. ტრანსილვანიის პლატოზეა ქალაქები: კლუჟ-ნაპოკა, ბრაშოვი, სიბიუ, ტირგუ-მურეში. არის საწვავი აირისა და ქვამარილის საბადოები.
Anonychomyrma froggatti
Anonychomyrma froggatti — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Anonychomyrma-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:Anonychomyrma
Nursery Cryme
Nursery Cryme (დანაშაული საბავშვო ოთახში) — ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ ჯენესისის მესამე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 1971 წელს, ლეიბლზე Charisma Records. ეს არის ჯგუფის პირველი ალბომი დრამერ ფილ კოლინზის და გიტარისტ სტივ ჰეკეტის მონაწილეობით. ალბომი ჩაიწერა 1971 წლის აგვისტოში, 1970–71 წლების ტურნეს შემდეგ, რომელიც წინა სტუდიური ჩანაწერის, Trespass-ის მხარდასაჭერად გაიმართა.
მომზადება
ჯენესისი დაუბრუნდა ხუთკაციან შემადგენლობას სტივ ჰეკეტის 1971 წლის იანვარში გამოჩენის შემდეგ. მანამდე რამდენიმე თვით ადრე ჯგუფს შეუერთდა დრამერი ფილ კოლინზი. ამრიგად, ჰეკეტამდე კოლექტივში შედიოდნენ: კოლინზი, პიტერ გებრიელი (ვოკალი), ტონი ბენქსი (კლავიშებიანები) და მაიკ რეზერფორდი (ბას-გიტარა). ოთხი მუსიკოსისგან შემდგარ ჯენესისში ბენქსი უკრავდა გიტარაზე და კლავიშებიანებზე. თავად ტონი იხსენებდა, რომ ერთდროულად ორ კლავიშებიან ინსტრუმენტზე დაკვრამ მისი ტექნიკა დახვეწა. ჯენესისმა გამართა ტურნე Trespass, რომელიც 1971 წლის ივლისში დაასრულა. ამ მომენტიდან მიმდინარეობდა მომზადება ახალი ალბომის ჩასაწერად. სიმღერები დაიწერა კრაუბოროში (აღმოსავლეთი სასექსი) მდებარე სახლში, რომელსაც მათი მენეჯერი ტონი სტრეტონ-სმითი ფლობდა.
ჩაწერა
"For Absent Friends", ალბომის მეორე სიმღერა, არის ჯენესისის პირველი ჩანაწერი ფილ კოლინზის, როგორც წამყვანი ვოკალისტის მონაწილეობით. "The Return of the Giant Hogweed" არის მხიარული ამბავი ტოქსიკური მცენარის Heracleum mantegazzianum გავრცელების შესახებ, მას შემდეგ, რაც იგი რუსეთში „დაიჭირა“ და ინგლისში შემოიტანა ვიქტორიანული ეპოქის მკვლევარმა.
ალბომის სახელწოდება არის სიტყვების თამაში nursery rhyme-ით (საბავშვო სიმღერა) და crime-ით (დანაშაული).
გამოცემა
Nursery Cryme გამოვიდა 1971 წლის ნოემბერში. ალბომი 1974 წლის მაისამდე ბრიტანეთის ჩარტში არ მოხვედრილა. შეაღწია რა ამ სიაში, იგი 39-ე პოზიციამდე ავიდა და მხოლოდ 1984 წლის მარტში დაბრუნდა - 68-ე ადგილამდე ასვლით. იტალიაში ალბომი #4 იყო.
შეფასებები
კრიტიკოსთა მიერ ალბომის შეფასებები არაერთგვაროვანი იყო. რიჩარდ კრომლინი (Rolling Stone) დასკვნის სახით წერდა, რომ „Nursery Cryme-ის მთავარი პრობლემა არის არა ჯენესისის კონცეფციები, რომლებიც, სხვა თუ არაფერი, სასტიკად მახვილგონიერი და საყვარლად ექსცენტრიულია; არც მათი მუსიკალური სტრუქტურების ხანგრძლივი, მრავალი ნაწილისგან შემდგარი ფარგლები, რომლებზეც დამოკიდებულია თხრობები; არც შესრულება, რომელიც დროდადრო ფრიად უხალისოა. სინამდვილეში პრობლემაა საშინელი პროდიუსერული სამუშაო, ბინძური, უცხო ხორცი, რომელიც მაშინ, როდესაც ყველაზე მეტად აუცილებელია დასარტყმელი საკრავების და გიტარების აფეთქებები, ორგანის კივილი და ვოკალის ბასრი გამოყენება, ჩუმად ჟღერს“. თუმცა, მან დრო ადგილი დაუთმო რამდენიმე სიმღერის დადებითად შეფასებას და აღნიშნა, რომ ჯგუფის იმედი ჰქონდა.
მუნიციპალური სტადიონი (პოზნანი)
პოზნანის მუნიციპალური სტადიონი (Stadion Miejski w Poznaniu) — საფეხბურთო სტადიონი პოლონეთის ქალაქ პოზნანში. არის საფეხბურთო კლუბების, პოზნანის „ლეხის“ და პოზნანის „ვარტას“ საშინაო მოედანი. იტევს 43,269 მაყურებელს.
Nursery Cryme
სიმღერების სია
ყველა სიმღერის ავტორები - ტონი ბენქსი, ფილ კოლინზი, პიტერ გებრიელი, სტივ ჰეკეტი და მაიკ რეზერფორდი.
მუნიციპალური სტადიონი (პოზნანი)
პოზნანის მუნიციპალურმა სტადიონმა უმასპინძლა ევრო 2012-ის მატჩებს.
Nursery Cryme
სქოლიო
კატეგორია:ჯენესისის ალბომები კატეგორია:1971 წლის ალბომები კატეგორია:Virgin Records-ის ალბომები კატეგორია:Atlantic Records-ის ალბომები კატეგორია:Charisma Records-ის ალბომები კატეგორია:ალბომები ჯონ ენტონის პროდიუსერობით კატეგორია:Trident Studios-ში ჩაწერილი ალბომები