cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
შამშიადად III
შამშიადად III — ასურეთის მეფე. შამშიადად III სამეფო ტახტზე იშმე-დაგან II-ის შემდეგ ავიდა, მისი მმართველობა დაიწყო ძვ. წ. 1545 წელს და დასრულდა ძვ. წ. 1529 წელს, მის შემდეგ ასურეთის სამეფო ტახტზე აშურ-ნირარი I ავიდა.
ვისტეტჰორნი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
შამშიადად III
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ასურეთის მეფეები
მარტყოფის ბორკილიჯვრის ეკლესია
მინი|ბორკილიჯვრის ეკლესია ბორკილიჯვრის წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესია — ეკლესია გარდაბნის მუნიციპალიტეტის სოფელ მარტყოფში. მდებარეობს ბორკილიჯვრის სასაფლაოზე.
აშენების ზუსტი თარიღი ცნობილი არ არის. სავარაუდოდ VII საუკუნის ძეგლია. XIX საუკუნეში და XXI საუკუნის დასაწყისში ჩაუტარდა რესტავრაცია.
ეკლესია დარბაზული ტიპისაა, კამარა-კონჯი, თაღები, კარ-სარკმლისა და ნიშების ზღუდარები შესრულებულია აგურის წყობით. კარები თაღოვანია, რომელიც ასევე აგურითაა გამოყვანილი. კარების მარჯვნივ, მარცხნივ და ზევით აგურით გამოყვანილი ჯვრებია. ნაგებობა ნათდება სარკმლებით. წინა ფასადის სარკმელი თაღოვანია, აგურით გამოკვეთილი, სარკმლები აქვს დატანებული სხვა კედლებშიც. სამრეკლო ოთხი სვეტისაგან შედგება, რომელიც ლითონის ჯვარი აგვირგვინებს.
სქოლიო
კატეგორია:გარდაბნის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ჰუსეინი (ირანი)
შაჰ-ჰუსეინ I, სულთან ჰუსეინი (დ. 1668 — გ. 1726) — ირანის შაჰი 1694-1722 წლებში, სეფიანების მეცხრე წარმომადგენელი, შაჰ სულეიმან I-ის შვილი.
როდესაც სულეიმან I სიკვდილის პირას იყო, მან თავის საჭურისებს მის ორ შვილს შორის არჩევანის გაკეთება სთხოვა და უთხრა, რომ თუ მათ სურდათ მშვიდობა, აერჩიათ უფროსი — ჰუსეინი, ხოლო თუ იმპერიის გაძლიერება — უმცროსი ვაჟი, აბასი. საჭურისებმა მშვიდობა არჩიეს და შაჰ-სულეიმანს ჰუსეინის ტახტზე აყვანა ურჩიეს, შაჰ-სულეიმანიც დათანხმდა და თავის მემკვიდრედ ჰუსეინი გამოაცხადა.
ჰუსეინის მმართველობის პერიოდში უმნიშვნელოვანესი და ალბათ ყველაზე მტკივნეული მომენტი ავღანეთის დაკარგვა იყო და ეს სწორედ მისი უმოქმედობის გამო მოხდა. როგორც კი ავღანელებმა დაინახეს, რომ ირანის შაჰი სუსტი იყო, მაშინვე თავისუფლებისათვის ბრძოლა დაიწყეს. ავღანეთის დაკარგვა დაიწყო 1709 წელს მისი ერთ-ერთი მხარის დაკარგვით. შაჰ-ჰუსეინმა ვერ მოახერხა ამ ყველაფერზე კონტროლის დამყარება და შეჩერება, სწორედ ამიტომ იგი საბოლოოდ დამარცხდა.
1722 წელს იგი იძულებული გახდა გადამდგარიყო და მმართველად ეღიარებინა მაჰმუდ ჰოთაკი.
თავად შაჰი 1726 წელს დაისაჯა სიკვდილით. აშრაფ ჰოთაკიმ საკუთარი ხელით მოკვეთა თავი მას და ოსმალეთის სულთანს, აჰმედ III-ს გაუგზავნა.
საბოლოოდ, მისმა შვილმა, თამაზ II-მ, რამდენიმეწლიანი ბრძოლის შემდეგ, მოახერხა და გახდა სეფიანთა ირანის შაჰი, თუმცა მცირე ხნით.
ქალიშვილები
პირველად ქართველ ბატონიშვილზე,
მეორედ ნადირ შაჰზე.
ლიტერატურა
კატეგორია:სეფიანთა დინასტია კატეგორია:სპარსეთის მონარქები კატეგორია:დამხობილი მონარქები კატეგორია:დაბადებული 1668 კატეგორია:გარდაცვლილი 1726
კოლუშკინოს იოანე ღვთისმეტყველის ეკლესია
კოლუშკინოს იოანე ღვთისმეტყველის ეკლესია (Церковь Иоанна Богослова) — მართლმადიდებლური ეკლესია ტარასოვის რაიონის სლობოდა კოლუშკინოში, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. ამჟამად აღნიშნული ტერიტორია მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს შახტინის ეპარქიას. აგებულია 1881 წელს.
ეკლესიის მისამართი: რუსეთი, როსტოვის ოლქი, ტარასოვის რაიონი, სლობოდა კოლუშკინო.
ისტორია
როსტოვის ოლქის ტარასოვის რაიონის სლობოდა კოლუშკინოში იოანე ღვთისმეტყველის ეკლესია ააშენეს 1881 წელს. ეკლესია აშენდა ადგილობრივი მრევლის სახსრებით და ძალებით. ეკლესიის მშენებლობა გაგრძელდა 1875 წლიდან 1881 წლამდე. ამ პერიოდის მანძილზე კი ღვთისმსახურება მიმდინარეობდა სამლოცველო სახლში, რომელიც ააშენეს 1871 წელს. სამლოცველო სახლის საკურთხეველი იდგა მშენებარე ტაძრის ადგილზე. ახალი ეკლესიის მშენებლობის დასრულების შემდეგ სამლოცველო სახლის ადრინდელი შენობა გამოიყენეს მომავალი საკვირაო-სამრევლო სკოლისათვის.
ეკლესიას ჰქონდა 66 დესეტინა მიწის ნაკვეთი, რომელიც მას გადაეცა დონის სასულიერო კონსისტორიის ბრძანებით. საკვირაო-სამრევლო სკოლა გაიხსნა 1885 წლის 11 ნოემბერს.
1930-იან წლებში ეკლესია დახურეს და გარკვეული პერიოდი გამოიყენებოდა ხორბლის საწყობად. 1942 წელს მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში ეკლესიას დაეცა გერმანული ავიაბომბი, რომელმაც დაანგრია სამრეკლო. 1960-იანი წლებიდან ეკლესიის შენობაში მოქმედებდა საწნეხი საამქრო, რომელიც ამუშავებდა ცხვრის მატყლს. 1990-იანი წლებიდან ეკლესია მიტოვებულია და საჭიროებბს რემონტს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:როსტოვის ოლქის ეკლესიები
კაპისის პროვინცია (ფილიპინები)
კაპისის პროვინცია (ტაგ: Lalawigan ng Capiz) — პროვინცია ფილიპინებში. მდებარეობს დასავლეთ ვისაიასის რეგიონში. პროვინციის დედაქალაქია როხასი. კაპისი მდებარეობს პანაის კუნძულის ჩრდილო-აღმოსავეთ ნაწილში. ჩრდილო-დასვლეთიდან მას აკლანის პროვინცია ესაზღვრება, დასავლეთიდან — ანტიკე, სამხრეთიდან — ილოილო. პროვინციას ჩრდილოეთიდან სიბუიანის ზღვა ესაზღვრება.
კაპისი Placuna placenta ხამანწკითაა ცნობილი, რომელიც დეკორატიული ნივთების, ფანჯრების, კარების, უჯრებისა და სხვა ნივთების შესამკობად გამოიყენება. პროვინციას ხშირად „ფილიპინების ზღვის პროდუქტების დედაქალაქად“ მოიხსენიებენ და ფილიპინების 15 ყველაზე ხშირად მონახულებად ადგილს შორისაა. კაპისში მდებარეობს მარჯნის ბლოკებისა და ქვებისგან აგებული სანტა მონიკას ტაძარი. ეკლესიის ზარი 70 ტომარა ოქტოსა და ვერცხლის მონეტებისგან შექმნეს. მისი დიამეტრი შვიდი ფუტია, სიმაღლე — ხუთი ფუტი, ხოლო წონა 10 400 კგ-ია.
ისტორია
ესპანელი კოლონიზატორების კაპისის მიდამოებში 1566 წელს ჩავიდნენ. ადრეული დასახლებები ქალაქ პანაის ადგილას არსებობდა, რომელსაც „ბამბანს“ ეძახდნენ. ესპანელებმა სახელწოდება შეცვალეს და პანაი დაარქვეს, რაც „მდინარის შესართავს“ ნიშნავს. 1570 წელს ამ ადგილას ხუან დე ლა ისლამ სიმაგრე ააგო.
1569 წელს მიგელ ლოპეს დე ლეგასპის მიერ გაგზავნილმა კაპიტანმა დიეგო დე არტიედამ ქალაქ პანაის მიაღწია და ის პროვინციის დედაქალაქად გამოაცხადა. მოგვიანებით ესპანელებმა დედაქალაქი დღევანდელი კაპისის ადგილას გადაიტანეს (დღევანდელი როხასის ადგილას), რომელიც ზღვასთან უფრო ახლოს იყო.
მეორე მსოფლიო ომის დროს, 1942 წლის 16 აპრილს კაპისი იაპონიის საიმპერიო შეიარაღებულმა ძალებმა დაიკავეს. 1944 წლის 20 დეკემბერს კაპისელმა პარტიზანებმა დედაქალაქი, შემდეგ კი მთელი პროვინცია იაპონელებისგან გაათავისუფლეს.
კაპისი და აკლანი 1956 წლის 25 აპრილამდე ერთ პროვინციად იყო გაერთიანებული. მას შემდეგ რაც პრეზიდენტმა რამონ მაგსაისაიმ 1414-ე რესპუბლიკურ აქტს მოაწერა ხელი, კაპისისა და აკლანის დამოუკიდებელი პროვინციები წარმოიქმნა.
გეოგრაფია
კაპისის ფართობი 2 594.64 კმ²-ია. ის პანაის კუნძულის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში მდებარეობს და ერთ-ერთია დასავლეთ ვისაიასის რეგიონის ხუთ პროვინციას შორის. პროვინციის უმაღლესი წერტილი ნანგტუდის მთაა, რომლის სიმაღლეც 2 074 მეტრია და კაპისისა და ანტიკეს შორის საზღვარზე მდებარეობს. სხვა მწვერვალებს შორის აღსანიშნავია: ტიგასის მთა (1 451 მეტრი) და აგუდოს მთა (834 მეტრი). პროვინცია 16 მუნიციპალიტეტისგან შედგება, რომლებიც 473 ბარანგაის მოიცავენ. პროვინციის დედაქალაქია როხასი, რომელიც მანილიდან 45 წუთის სავალზეა მთავარი საწყლოსნო მარშრუტით. პროვინციის მთავარი მდინარეებია: პანაი, ლოკტუგანი და ივისანი. მდინარე პანაი ნიანგებიის დიდი რაოდენობითაა ცნობილი. კაპისს ჩრდილოეთიდან სიბუიანის ზღვა ესაზღვრება.
ადმინისტრაციული დაყოფა
კაპისის პროვინცია 1 ქალაქს, 16 მუნიციპალიტეტსა და 473 ბარანგაის მოიცავს, რომლებიც 2 საკონგრესო (საკანონმდებლო) რაიონში ერთიანდება.
დემოგრაფია
2015 წლის მონაცემებით კაპისის მოსახლეობა 761 384 ადამიანს შეადგენს. მოსახლეობის სიმჭიდროვის მაჩვენებელი 290 ადამიანია 1 კვ. კმ-ზე.
ისტორიკოსებისა და ეთნოლოგების კლასიფიკაციით, კაპისის პროვინცია სამი ეთნიკური ჯგუფის ადამიანებითაა დასახლებული: ატისებით, რომელთაც ხშირად ნეგრიტოსებად მოიხსენიებენ, ინდონეზიური წარმოშობის მუნდოს ტომები ცენტრალურ პანაიში და მალაიები.
კულტურა
კაპისი ცნობილია Placuna placenta ხამანწკებით, რომლებსაც ფანჯრების, სანათების და სხვა ნივთების გასაფორმებლად იყენებენ. პროვინციას საკუთარი ჰიმნი აქვს, რომელსაც კაპისი ეწოდება.
სახალხო ცეკვები
კაპისი სახალხო ცეკვების მრავალფეროვნებით გამოირჩევა. პროვინციას 19 ვისაიანური სახალხო ცეკვა აქვს, მათ შორის: ტინოლაბონგი, ტიმავა, დაგიტ-დაგიტი, ბენერასიონი, პუკოლი, კაბატინგანი, საადი, პალომიტა კოქიტანა და სხვ.
ფესტივალები
ჯამინდანის მოსახლეობა უხვი მოსავლისადმი მადლიერების ნიშნად პანგაჰავის ფესტივალს (მადლიერების დღესასწაული) მართავს. ესპანური კოლონიური მმართველობის დროს აეტას ტომის წარმომადგენლები ტაგბუანის დღესასწაულს აღნიშნავდნენ.
ტალაჰონგის ფესტივალი ყოველწლიურად მაისის მეორე პარასკევსა და შაბათს იმართება. ტალაბა და ტაჰონგი პროვინციის მასშტაბით მდიდარი ადგილებია. სანაპიროზე 100-ზე მეტი მეთევზე ცხოვრობს. საპიანი ზღვის პროდუქტებით მდიდარია და სწორედ ამიტომ ადგილობრივი მმართველობის ეს ერთეული იყო ტალაჰონგის ფესტივალის ინიციატორი.
სქოლიო
კატეგორია:კაპისი კატეგორია:ფილიპინების პროვინციები კატეგორია:1716 წელს დაარსებული ქვეყნები და ტერიტორიები
იუხარი-ყარასაგალი
იუხარი-ყარასაქალი (Yuxarı Qarasaqqal) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლაჩინის რაიონში. 1992 წლიდან დე ფაქტოდ შედის მთიანი ყარაბაღის თვითგამოცხადებული რესპუბლიკის შემადგენლობაში.
პიაოზერო
პიაოზერო (Пяозеро) — ტბა რუსეთში, კარელიის რესპუბლიკაში. 1966 წლიდან კუმის წყალსაცავის ნაწილია. მდებარეობს ტექტონიკურ ქვაბულში, ზღვის დონიდან 109,5 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 659 კმ². ტბის ქვაბული მყინვარულ-ტექტონიკური წარმოშობისაა. ტბის ფორმა არასწორია და წაგრძელებული. სიგრძე 79 კმ, სიგანე 30 კმ. მაქსიმალური სიღრმე 49 მ. ნაპირები შეჭრილ-შემოჭრილია, ბევრია ყურე. სანაპირო ხაზის სიგრძეა 256 კმ. ნაპირები მაღალია, ქვიანი ან ქვიშიანია, დაფარულია ტყით. ტბაში სულ 66 კუნძულია, რომელთა საერთო ფართობია 96,1 კმ². ყველაზე დიდ კუნძულებზე დგას ქოხები, სადაც მეთევზეები ცხოვრობენ. ძირითადი შენაკადია მდინარე ოლანგა. ტბაზე გაედინება მდინარე კოვდა, რომელსაც ტბაში შესართავამდე სოფიანგა ეწოდება, ხოლო ტბიდან გამოსვლის შემდეგ კუნდოზიორკა. წყალცვლა შენელებულია. გამოიყენება ელექტროენერგიის მისაღებად და წყალმომარაგებისათვის. განვითარებულია ხე-ტყის დაცურება და თევზჭერა. იყინება ნოემბრის შუა რიცხვებში, ყინულისგან თავისუფლდება მაისში. გვხვდება თევზის 16 სახეობა, რომელთაგან სარეწაო მნიშვნელობისაა ევროპული ჭაფალა, სიგი, პალია, კუმჟა, ღლაბუტა, ქორჭილა და ჩვეულებრივი ცქიმურა, მეორეხარისხოვანია წერი, ნაფოტა, ჰარიუსი, მტკნარი წყლის ჩიქვი და კაპარჭინა.
სქოლიო
კატეგორია:კარელიის რესპუბლიკის ტბები
ბურეცუ
ლეგენდარული ამბები
იმპერატორი ბურეცუ ქვეყანას V საუკუნის ბოლოს და VI საუკუნის დასაწყისში მართავდა.
ბურეცუ იმპერატორ ნინკენის და კასუგა ნო იურაცუმე ნო კოგიოს შვილი იყო. მისი დაბადების სახელი ოჰაცუსე ნო ვაკასაზაკი ნო მიკოტო იყო.
ძველი გულებისა და ხმლისა
„ძველი გულებისა და ხმლისა“ — აკა მორჩილაძის 2007 წლის ისტორიული რომანი. მწერალი ნაწარმოებზე ლონდონში მუშაობდა და 10-18 მაისამდე იდაასრულა. რომანი „ძველი გულებისა და ხმლისა“ მე-19 საუკუნის პირველი ნახევრის ცხოვრებას აღწერა. რომანში მოქმედება ძალიან დინამიურად ვითარდება. მძაფრ და საინტერესო სიუჟეტთან ერთად აკა მორჩილაძე მკითხველს იმდროინდელი საქართველოს ყოფის უამრავ დეტალს აცნობს.
რომანის შესახებ
წიგნში მეცხრამეტე საუკუნის პირველ ნახევარში, 1827 წელს მომხდარი ამბების წარმოდგენაა. ციხიდან გამოსული მთავარი გმირი, ძმის მონახვას და მასთან ერთად სოფელში დამკვიდრებას, ცხოვრებას აპირებს, მაგრამ ძმა არ ჩანს. მთელი ნაწარმოები სწორედ ძმის ძებნის თავგადასავალია. გამოსვლიდან სულ მალე წიგნი გახდა ბესტსელერი, და დღემდე ასეა, რადგან მასში მოთხრობილი მრავალი სიუჟეტი, დიალოგები, პერსონაჟები და მათი სახეები არ კარგავენ აქტუალურობას არცერთ პერიოდში.
ბურეცუ
ლეგენდარული ამბები
ბურეცუ იაპონიის ისტორიაში სუსტ ისტორიულ ფიგურად ითვლება. ნიჰონსოკი მას შანის დინასტიის იმპერატორ დი სინის ადარებს, თუმცა ამ აღვნიშნვას არ ეთანმხება კოძიკი. მისი აზრით, არსებობს რემდენიმე თეორია ამ განსხვავების შესახებ. ზოგიერთი მათგანი მიიჩინევს, რომ ეს მოსაზრება მისი მემკვიდრის, იმპერატორ კეიტაის გასამართლებლად და სადიდებლად გამოთქვეს, რომელმაც საეჭვო ვითარება წარმოშვა. მეორე მსოფლიო ომის დროს და მის შემდეგ ისტორიულ წიგნებში შეგნებულად გამოტოვილი იყო ბურეცუს შესახებ ჩანაწერები და ცნობები.
ძველი გულებისა და ხმლისა
რომანის შესახებ
რომანის გამოცემისთანავე დაიწერა მრავალი რეცენზია. მათ შორის აღსანიშნავია ჟურნალ არილში გამოქვეყნებული წერილი, რომელიც დავით პაიჭაძეს ეკუთვნის. კრიტიკოსის თქმით, რომანის შეტანა უკვე შეიძლება ქართული ლიტერატურის სახელმძღვანელოებში. რომანი 2013 წელს გამოიცა შვედეთში და დიდი გამოხმაურებაც გამოიწვია. ადგილობრივი კრიტიკოსები მორჩილაძის ნაშრომში რუსეთსა და თურქეთს შორის მოქცეულ საქართველოს ტრაგიკულ ბედს ხედავდნენ. 2015 წელს გამოცმემლობა Dalkey Archive Press–მა ქართული ლიტერატურის სერიის ფარგლებში რომანი ამერიკაშიც გამოსცა.
ბურეცუ
სქოლიო
კატეგორია:იაპონიის იმპერატორები კატეგორია:დაბადებული 489 კატეგორია:გარდაცვლილი 7 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 507
ძველი გულებისა და ხმლისა
შინაარსი
რომანის მოქმედება მეცხრამეტე საუკუნის 20–იანი წლების საქართველოში ვითარდება. რუსეთი აღმოსავლეთში ათწლეულებია ბატონობს, თუმცა ჯერ ორმა ერმა ერთმანითს გაცნობა ვერ მოახერხა. ამიტომ კვლავაც ხშირია მკვლელობები, აჯანყებები. გაუგებრობის მსხვერპლი გახდება ახალგაზრდა აზნაური ბადუნა ფავნელი და ჟანდარმერიაში გამოკეტავენ. პოლკოვნიკი მის გაციმბირებას გადაიფიქრებს და მხოლოდ იარაღს ჩამოართმევს. ბადუნა ფავნელი თვალს მის ქალიშვილს ეკატერინეს დაადგამს. შეშინებული, მაგრამ გამოცდილი პოლკოვნიკი, რომელსაც ბონაპარტესთანაც კი ჰქონია გადატანილი ბრძოლა, თავის ცოლ–შვილს დასავლეთში "გახიზნავს". ბადუნა ფავნელი თავის სოფელში ბრუნდება, თუმცა ამავდროულად მასზე ძებნას გამოაცხადებენ. სოფლეში აზნაურს თავისი ძმა, თადია არ დახვდება. იქაურების თქმით, ის დაკარგული დედის მოსაძებნადაა წასული დასავლეთში(ძმებმა მშობლები ჯერ კიდევ ადრეულ ასაკში დაკარგეს და იმის შემდეგ მათზე არაფერის სმენიათ). უფროსი ძმა უმცროსის კვალს გაჰყვება და დასავლეთში გაემგზავრება.
პარალელურად მოქმედება დასავლეთშიც მიმდინარეობს. ბათომელი ტყვეებით მოვაჭრე თათარი აზიზ–ბეი თავის მეგობარს აჩიკ–ბეის ხვდება და გატაცების გეგმებს აწყობს. მათ ეხმარებათ ფოთელი წოწორია სკვამიც, რომელიც თავისი ნადირობითაა ცნობილი მთელ დასავლეთ საქართველოში. ბადუნა ფავნელი კი ამ დროს მისთვის უცნობ ადგილებში მოგზაურობს. ერთ–ერთ სოფელში აბრაგ გოგია ნუკრაძეს გაიცნობს, რომელიც დააბინავებს და სურამში გაუკვალავს გზას. იქამდე მათ რუს ჟანდარმებთან მოუწევთ ბრძოლა, რომლებიც ბადუნას კვალს გამოჰყვნენ. ბადუნა გოგიას გარეშე გააგრძელებს გზას. თან ყველგან მისი ძმის ამბავს კითხულობს. მალე პალიასტომის ტბას მიადგება და ზღვა ეგონება. იქვე შეხვდება წოწორია სკვამს, რომელიც დააბინავებს და ნამდვილ ზღვას აჩვენებს. სკვამი ბადუნას დაპირდება მისი ძმის პოვნას, მაგრამ თან გააფრთხილებს რომ ამ ღამით საქმეზეა, ამიტომ მის გარეშე მოუწევს ღამის გათევა. მალე აღმოჩნდება, რომ წოწორია სკვამიც ბათომში ახლადჩასული პოლკოვნიკის ქალიშვილ ეკატერინეს მოსატეცებლად მიდის. აზიზ–ბეისთან და აჩიკ–ბეისთან ერთად ეკატერინეს იმავე ღამეს გაიტაცებენ, თუმცა მათ კვალს რუსი ჟანდარმები და პოლკოვნიკი გაჰყვებიან. ბადუნა ფავნელიც მათ გზას დაადგება. ორხმრივ სროლაში ტყვეებით მოვაჭრე ქართველები დაიღუპებიან. აზიზ–ბეი ნავით გაცურავს ზღვაში. რუსი ჟანდარმები კი ახალგაზრდა ბადუნა ფავნელის გვამს წააწყდებიან გზაზე.
სქოლიო
კატეგორია:აკა მორჩილაძის ნაწარმოებები კატეგორია:ქართული რომანები კატეგორია:2007 წლის რომანები
რასელ ვესტბრუკი
რასელ უესტბრუკი — ამერიკელი პროფესიონალი კალათბურთელი, რომელიც თამაშობს „ჰიუსტონ როკეტსში“, NBA-ში. იგი იყო NBA-ს ვარსკვლავი 5-ჯერ, NBA-ს ყველაზე სასურველი მოთამაშე 2-ჯერ და 2015-2016 წლებში მოიგო ჯილდოები. მას ასევე მოგებული აქვს NBA-ს ყველაზე ღირებული მოთამაშის ჯილდო. რასელი ასევე იყო NBA-ს მთავარი გუნდის ხუთგზის წევრი. იგი 2008 წელს NBA-ში შესარჩევებით მიიღო სიეტლ სუპერსონიქსმა, რომელმაც რასელი 6 დღის შემდეგ ოკლაჰომა-სიტიში გადაიყვანა. ვესტბრუკი მონაწილეობდა ამერიკის შეერთებული შტატების მთავარ გუნდში 2-ჯერ, 2010 წელს მან მოიგო ფიბას მსოფლიო ჩემპიონატის ოქროს მედალი, ხოლო 2012 წელს კი ოლიმპიადა.
ბავშვობის წლები
ვესტბრუკი დაიბადა ლონგ-ბიჩში, კალიფორნიაში, რასელ ვესტბრუკ უფროსისა და შანონ ჰორტონის ოჯახში. მას ჰყავს პატარა ძმა სახელად რეინარდი. გაიზარდა ჰავტორნში, რასელს და მის საუკეთესო მეგობარს, კლელცი ბარს III, დაებადათ იდეა, რომ გადასულიყვნენ კალიფორნიის უნივერსიტეტში (ლოს-ანჯელესი) და ეთამაშათ ერთად , მაგრამ 2004 წლის მაისში ბარსი გარდაიცვალა.
დამამთავრებელი სკოლის კარიერა
ვესტბრუკი ზეუზინგერის დამამთავრებელ სკოლაში შესვლისას იყო 140 ფუტის ახალბედა, რომელიც მსროლელის პოზიციაზე თამაშობდა და მისი ფეხის ზომა იყო 14 (ამერიკული ზომა). იგი პირველ წლებში არ თამაშობდა უნივერსიტეტის გუნდში და მას არ მიუღია კოლეჯის წერილი ბოლო წლის ზაფხულამდე. ვესტრბრუკი ამავე წელს მიაღწია თავისი სიმაღლის პიკს, 1 მეტრსა და 91 სანტიმეტრს.
ბოლო წლებში, მისი ქულების საშუალო მაჩვენებელი იყო 25,1, საშუალო მოხსნის მაჩვენებელი 8,7, 3,1 წართმევის და 2,3 დახმარების. იგივე სეზონში, მან დაამყარა რეკორდი, ჩააგდო 14 ორქულიანი და რვა სხვადასხვა თამაშიდან თითოეულში აიგო 30 ან უფრო მეტი ქულა. რასელმა 2006 წლის იანვარს კარსონთან თამაშისას ჩააგდო 51 ქულა. იგი არ იქცევდა დიდ ყურადღებას კოლეჯის გუნდში მანამ, სანამ ბენ ჰოვლანდმა შესთავაზა მას დაფინანსება კალიფორნიის უნივერსიტეტ ბრეინში და შემდეგ ჯორდან ფარმარმა წარადგინა იგი NBA-ს შესარჩევებზე.
კოლეჯის კარიერა
ვესტბრუკმა კალიფორნიის უნივერსიტეტში თამაშისას აირჩია 0 ნომერი. პირველ წლებში, იგი იყო დარენ კოლისონის დამზღვევი მოთამაშე და პირველრიგში იყო მცველი და გინდის ენერგიული მოთამაშე. რასელის საშუალო ქულების მაჩვენებელი იყო 3,4, 0,8 მოხსნის და 0,7 დახმარების ამ სეზონში. შემდეგ წელს ცოლისონი დაზიანდა და ვესტბრუკმა სათადარიგო სკამიდან გადაინაცვლა ძირითად შემადგენლობაში. სეზონის დასასრულს მისი ქულების საშუალო მაჩვენებელი იყო 12,7, მოხსნის 3,9, დახმარების 47, და 1,6 წართმევის. ამ პერიოდში იგი დააჯილდოვეს საუკეთესო მცველის კატეგორიაში. 2007 წელს მათ წააგეს ფლორიდის ეროვნული ჩემპიონატი, 76-66 და 2008 წელს მათ წააგეს ანგარიშით 78-63 მემფის-თაიგერებთან. ორი წლის შემდეგ კალიფორნიის უნივერსიტეტში, მან გადაწყვიტა უარი ეთქვა მის ბოლო ორ წელზე და მონაწილეობა მიეღო NBA-ს შესარჩევებზე. .
ახალწვეულობიდან ფინალურ თამაშამდე (2008-2010)
2008 წელს NBA-ს შესარჩევებზე სითლ-სუპერსონიკმა ვესტრბუკი 4-ჯერ აირჩია. მის კონტრაქტს ხელი მოაწერეს 2008 წლის 5 ივნისს. 2009 წლის 2 მარტს მან შეასრულა თავისი კარიერის პირველი ტრიპლ-დაბოლი 17 ქულით, 10 მოხსნით და 10 დახმარებით. იგი იყო პირველი ახალწვეული კრის პაულის შემდეგ და მესამე მთლიანი ოკლაჰომას ისტორიაში არტ ჰარისისა და გარი პეიტონის შემდეგ.
ამ სეზონში ვესტრბუკის ქულების საშუალო მაჩვენებელი იყო 15,3 და 5,3 დახმარების, 4,9 მოხსნის და 1,3 წართმევის. 2008-2009 წლებში რასელი ხმების მიცემით გავიდა 4 ადგილზე დერეკ როუზის (ჩიკაგო ბულზი, ო. ჯ. მაიოს (მემფის გრიზლისი) და ბრუკ ლოპეზის (ბრუკლინ ნეტსი) შემდეგ.
მეორე წელს, ვესტბრუკის ქულების საშუალო მაჩვენებელი იყო 16.1, 8,0 დახმარების, 4,9 მოხსნის და 1,3 მოპარვის. 2010 წლის 4 აპრილს მან დააგროვა კარიერაში ყველაზე მაღალი 16 დახმარება და მისმა გუნდმა 116 თამაშიდან 108 მოიგო. მიუხედავად ამისა, სანდერსი პირველ თამაშზე ლოს-ანჯელეს ლეიკერსმა დაამარცხა. ამავე პერიოდში, რასელმა სათამაშო საფეხურზე აიწია, მისი ქულების საშუალო მაჩვენებელი გახდა 20,5, 6,0 მოხსნების, 6,0 დახმარებების და 3,2 მოპარვების
ეროვნული გუნდის კარიერა
2010 წელს, რასელი იყო ფიბას მსოფლიო ჩემპიონატის გუნდში, მათ თამაში ჰქონდათ სტამბოლში და თურკეთში სადაც მოიგეს ოქროს მედალი.ვესტბრუკი 2012 წელს მონაწილეობას იღებდა ზაფხულის ოპიმპიადაში, ლონდონში, სადაც მათ ასევე ოქროს მედალი მოიგეს. 2016 წლის ივნისში, ვეტრბრუკი აღარც კი განიხილავდა იმას, რომ ეთამაშა რიოს ოლიმპიადაში. .
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1988 კატეგორია:ოკლაჰომა-სიტი თანდერის მოთამაშეები
პონჩიონე-პიანკაშია
პონჩიონე-პიანკაშია (Poncione Piancascia) — მთა შვეიცარიაში, ლეპონტის ალპებში, ტიჩინოს კანტონში. გადაჰყურებს ბრიონეს მუნიციპალიტეტს. მდებარეობს ვალე-მაჯიისა და ვალე-ვერცასკის ხეობებს შორის. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2 360 მეტრი.
ტიბეგინგი
thumb|წყვილი „ტიბეგინგის“ დროს
ტიბეგინგი (tea bag-იდან ჩაის პაკეტი) — სლენგური ტერმინი, სექსუალური აქტისთვის რომლის დროს სიამოვნების მისაღებად კაცი თავის სათესლე პარკს ათავსებს ამის მსურველ სექსუალური პარტნიორის პირში, მის სახეზე ან თავზე. პრაქტიკის სახელი, რომელიც სრულდება შიგნით და გარეთ მოძრაობაში, მოდის ცხელი წყლით სავსე ჭიქაში, ჩაის ფერის გამოყოფის მიზნით, ჩაის პაკეტის მოძრაობიდან. როგორც არაშემღწევი სექსის სახე, ის შეიძლება შესრულდეს უბრალოდ სიამოვნებისთვის ან როგორც პრელუდია.
ორალური სექსი
პენისთან ერთან სათესლის პარკიც საკმაოდ მგრძნობიარე ორგანოა და ერთ-ერთ ეროგენულ ზონად ითვლება. ამგვარად მისი სხვადასხვა სახით სტიმულაცია მრავალი კაცისთვის ორალური სექსის განუყოფელი ნაწილია. აგრეთვე, ზოგისთვის იგი შეიძლება არამიმზიდველი იყოს და მისი განხორციელება არაა საჭირო იყოს ფიზიკურად საზიანო ან არაკომფორტული იმ პირისთვის რომელიც ორალურ სტიმულაციას ახორციელებს.
„ტიბეგინგის“ პოპულარობის მატებას მიაწერენ, მისი ამსახველი სცენის ფილმ ფოტოგრაფში ჩვენებას, რომელიც 1998 წელს იქნა გამოშვებული. ამის შემდეგ იგი წყვილებში საკმაოდ პოპულარული გახდა, რათა განხილულიყო ფილმ სექსი დიდ ქალაქშის ერთ-ერთ ეპიზოდში. სექს ესქპერტებმა „ტიბეგინგის“ რამდენიმე ტექნიკა შეაქეს, შემსრულებლის მიერ რომლის ფელაციის დროს გამოყენებაც პარტნიორის სიამოვნებას უფრო გაზრდის. ეს მოიცავს სათესლის პარკის ნაზად წოვასა და გაქაჩვას და ტუჩების გამოყენებას, რათა კბილებით რაც შეიძლება ნაკლები კონტაქტი იყოს. იგი ასევე რეკომენდირებულია როგორც პრელუდია ან უსაფრთხო სექსი.
მიმომხილველ დენ სავაჟის მიხედვით, ადამიანი რომლის სათესლის პარკიც სტიმულირდება წარმოადგენს „ტიბეგერს“ (the teabagger), ხოლო ვინც ამ სტიმულაციას ახორციელებს — „ტიბეგი“-ს (the teabaggee)." სექსისა და ურთიერთობის ექსპერტებს ამ აქტის შესრულებაზე სხვადასხვა განსაზღვრებები აქვთ. ექსპერტების ნაწილი „ტიბეგინგის“ აქტს ჩვეულებრივ ფელაციად მიიჩნევს, ოღონდ სათესლის პარკის მონაწილეობით.
ლიეტუვური კულტურა
ლიეტუვური კულტურა — ლიეტუვის ძირძველი ეთნოსის, ლიეტუველების კულტურა, წარმოდგენილი უნიკალური ლიეტუვური ენით, რომელმაც შეითვისა ნორდიკული კულტურის ასპექტები (გერმანელებთან, სკანდინავიელებთან ტერიტორიული სიახლოვის გამო) და აგრეთვე ქრისტიანული ტრადიციები, რაც პოლონეთთან ისტორიული კავშირებით იქნა გაპირობებული. მიუხედავად იმისა, რომ ლინგვისტური მსგავსებები მიუთითებს ლატვიასთან მჭიდრო კულტურულ კავშირებზე, სხვადასხვა ისტორიულ ეპოქებში ლიეტუვაზე გავლენას ახდენდნენ ნორდიკული, გერმანიკული და სლავური კულტურებიც. რთული კულტურული ცვლილებები განხორციელდა ბოლო ეპოქაშიც, როდესაც ლიეტუვა გარდაიქმნა საბჭოთა კავშირის რესპუბლიკიდან დამოუკიდებელ ბალტიისპირა ქვეყნად.
ტიბეგინგი
სქოლიო
კატეგორია:ორალური სექსი
ლიეტუვური კულტურა
ეთნიკური და ეროვნული იდენტობა
thumb|ყვითელი, მწვანე და წითელი ჰორიზონტალური ხაზები ქმნის [[ლიეტუვის დროშას]] ლიეტუვა ბალტიისპირა ქვეყნებიდან ერთ-ერთი ყველაზე უფრო ჰომოგენური მოსახლეობით ხასიათდება. 2001 წლის აღწერით მოსახლეობის 83,45 % თავს ეთნიკურ ლიეტუველად მიიჩნევდა, 6,74 % — პოლონელებად, 6,31 % — რუსებად, 1,23 % — ბელარუსებად და 2,27 % — სხვა ეთნიკური ჯგუფების წარმომადგენლებად.
პოლონელები ლიეტუვაში კონცენტრირებულები არიან ვილნიუსის რეგიონში, რაც საშუალებას აძლევთ მათ, რომ მონაწილეობა მიიღონ საარჩევნო ქმედებებში, ჰყავდეთ საკუთარი, ეთნიკურობაზე დაფუძნებული პარტია და მოახდინონ გარკვეული გავლენა ქვეყანაში მიმდინარე პროცესებზე. რუსები შედარებით თანაბრად არიან განაწილებულები ლიეტუვის ტერიტორიაზე. თვით ლიეტუველები კი ტრადიციულად იყოფიან 5 ჯგუფად: ჟმუდელები, იგივე სამოგიტები, იოცვინგიელები, იგივე სუდოვიელები, აუკშტაიტიელები, ძუკიელები და ლიეტუვინინკები (პრუსიელი ლიეტუველები), თუმცა კი ბოლო ჯგუფი, ლიეტუვინიკები თითქმის აღარ არსებობს. ქალაქების მცხოვრებლებს, ჩვეულებრივ, უბრალოდ ლიეტუველებს უწოდებენ.
ლიეტუვის ეთნიკურმა შემადგენლობამ მნიშვნელოვანი ცვლილებები განიცადა ისტორიის მსვლელობაში. ყველაზე მნიშვნელოვანი ცვლილება ამათგან იყო ებრაელების გაჟლეტა ჰოლოკოსტის პერიოდში. მეორე მსოფლიო ომამდე ლიეტუვის მოსახლეობის დაახლოებით 7.5 % იყვნენ ებრაელები, რომლებსაც ლიეტუველ ებრაელებს ანუ ლიტვაკებს უწოდებდნენ. ვილნიუსის მოსახლეობაში ებრაელები 30 %-ს შეადგენდნენ. თითქმის ყველა ლიეტუველი ებრაელი გაჟლეტილი იქნა ნაცისტური გერმანიის მიერ, ზოგმა კი მოასწრო ემიგრირება, ისე რომ 2001 წლის აღწერით მხოლოდ 4007-მა მოსახლემ გამოაცხადა თავი ებრაელად.
ენა
ლიეტუვური ენა ლიეტუვის ოფიციალურ ენას წარმოადგენს. ლიეტუვური მიეკუთვნება ინდოევრუპულ ენებს და საკმაოდ ახლო მსგავსება ახასიათებს სანსკრიტთან. ლიეტუვური ენა ლათინურ ანბანს იყენებს. მეცნიერები თვლიან, რომ ლიეტუვურმა ენამ პროტო-ინდოევროპული ენის ელემენტები ყველაზე მცირე ცვლილებებით შემოინახა. არსებობს ლიეტუვური ენის მრავალრიცხოვანი დიალექტები, როგორიცაა მაღალი ლიეტუვური (აუკშტაიტიური) და დაბალი ლიეტუვური (სამოგიტური).
1864–1904 წლების ცენზურის დროს, ლიეტუვურ ენაზე საუბარი მკაცრად კონტროლდებოდა რუსების მიერ და ამ ენაზე წერა ნებადართული იყო მხოლოდ კირილიცის გამოყენებით. ისტორიულ ლიეტუვურ-ლათინურ ანბანზე დაწერილი ლიტერატურა იწვებოდა, იკრძალებოდა ამ შრიფტის გამოყენებით რაიმეს გამოქვეყნება. სკოლებს, სასამართლოებს და გაზეთებს მძიმე ჯარიმების და სასჯელების გადატანა უწევდათ, თუ მაინც სადმე გამოჟონავდა ლათინურშრიფტიანი ტექსტი. დამრღვევებს ციმბირშიც კი აგზავნიდნენ.
რელიგია
ლიეტუვისა და სამოგიტიის გაქრისტიანების შემდეგ (შესაბამისად, საკუთრივ ლიეტუვისა, 1387 წელს და სამოგიტიისა, 1413 წელს, ლიეტუველთა უმრავლესობა გახდა რომაული კათოლიკური ეკლესიის წევრი. 2001 წლის აღწერის თანახმად, ლიეტუველთა 79 % ეკუთვნის რომაულ კათოლიკურ ეკლესიას. მოსახლეობის დაახლოებით 4,9 % ეკუთვნის აღმოსავლურ მართლმადიდებლურ ეკლესიას, ძირითადად, რუსული უმცირესობა. ლიეტუვის კონსტუტუციის 26-ე მუხლით, ნებისმიერ მოქალაქეს შეუძლია იმ აღმსარებლობის ქონა, რომელსაც იგი აირჩევს.
კათოლიციზმმა მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა ლიეტუვურ ანტი-კომუნისტური წინააღმდეგობის მოძრაობაში საბჭოთა კავშირის წინააღმდეგ. რამდენიმე კათოლიკე მღვდელი ანტი-კომუნისტური მოძრაობის ლიდერები იყვნენ. ათასობით ლათინური რიტუალური ჯვარია აღმართული ჯვრების ბორცვზე შიაულიაის მახლობლად, მიუხედავად იმისა, რომ ერთხელ უკვე სცადეს ამ მონუმენტის მიწასთან გასწორება ბულდოზერებით 1961 წელს.
განათლება
thumb|160px|[[ვილნიუსის უნივერსიტეტის დიდი ეზო და წმ. იოანეს სახელობის ეკლესია]] განათლება ლიეტუვაში ხელმისაწვდომია სკოლამდელიდან მოზრდილ ასაკამდე. ლიეტუვის კოლეჯები და უნივერსიტეტები უზრუნველყოფენ როგორც საშუალო, ისე უმაღლეს განათლებასაც. სკოლამდელი (ანუ ბაგა-ბაღის) აღზრდა-განათლება ეხება სამიდან ექვს წლამდე ასაკის ბავშვებს. 7-10 წლის ბავშვები შედიან დაწყებით ანუ პირველად სკოლაში. 11 წლიდან 18 წლამდე ასაკის მოზარდები იღებენ მეორად სასკოლო განათლებას. ამით მთავრდება ზოგადი განათლება და სტუდენტები შედიან კოლეჯებში ან უნივერსიტეტებში სპეციალობების ასათვისებლად. სტუდენტებს შეუძლიათ გაიარონ დიდი ბრიტანეთისა და ჩრდილოეთ ირლანდიის გაერთიანებული სამეფოს გამოცდა და წარმატების შემთხვევაში ისწავლონ საზღვარგარეთ.
ბაკალავრის ხარისხის მიღებას ტრადიციულად 4 წელი სჭირდება. სამაგისტრო ხარისხი დამატებით ერთ ან ორ წელს მოითხოვს; სადოქტორო ხარისხი მოითხოვს ოთხი წლის მუშაობას.
ლიეტუვის ყველაზე ძველი უნივერსიტეტია ვილნიუსის უნივერსიტეტი, რომელიც დაარსებული იქნა 1579.
ლიეტუვური საკვები და ცხოვრების სტილი
thumb|left|ლიეტუვური კერძი, ცეპელინაი არაჟნით ლიეტუვური სამზარეულო ეყრდნობა იმ პროდუქტებს, რომლებიც საუკეთესოდ ეხამება ცივსა და ტენიან ჩრდილოურ კლიმატს: ქერი, კარტოფილი, ჭვავი, ჭარხალი, ფურცლოვანი ბოსტნეული კულტურები ან მწვანილი, კენკრა და სოკო, რომლებიც ადგილობრივად იზრდება, ასევე რძის პროდუქტები ქმნიან მის განსაკუთრებულობას. რადგანაც ლიეტუვას აღმოსავლეთ ევროპის სხვა ქვეყნებთან საზიარო კლიმატი და მიწათმოქმედების პრაქტიკა გააჩნია, ლიეტუვური სამზარეულოც ახლოა ზოგ სხვა აღმოსავლეთ-ევროპულ, ასევე აშკენაზის ებრაელების სამზარეულოსთანაც. მიუხედავად ამისა, ლიეტუვურ სამზარეულოს თავისი უნიკალური თვისებებიც გააჩნია, რომელიც ამ ქვეყნის ხანგრძლივი და რთული ისტორიის მანძილზე ჩამოყალიბდა. თავისი გავლენა მოახდინა გერმანულმა ტრადიციებმაც, მათ შემოიტანეს ღორის ხორცისა და კარტოფილის კერძები, როგორიცაა კარტოფილის პუდინგი („კუგელისი“) და კარტოფილის სოსისები („ვედარაი“), ისევე, როგორც ბაროკოს ხის ნამცხვარი, რომელიც ცნობილია „საკოტის“-ის სახელწოდებით. ყველაზე ეგზოტიკური ყველა სხვა შემოტანილი კერძებიდან არის აღმოსავლეთ ყირიმის კერძები „კიბინაი“ და „ჩებურეკაი“. ტორტი „ნაპოლეონი“ XIX საუკუნეში, ლიეტუვაზე ნაპოლეონის ლაშქრობის გავლის შემდეგ იქნა შემოტანილი.
მხატვრობა და მუზეუმები
thumb|სამხატვრო გალერეა ვილნიუსში, [[ჩოდკიევიჩის სასახლეში]] thumb|160px|left|[[მიკალოიუს კონსტანტინას ჩიურლიონისი]] ლიეტუვის მხატვართა თანასაზოგადოებას სახელი გაუთქვა მიკალოიუს კონსტანტინას ჩიურლიონისმა (1875–1911). ჩიურლიონისი ლიეტუვაში ძლიერ სახელგანთქმული მუსიკოსი და მხატვარი იყო. მისი სიმფონიური კომპოზიციები, Jūra („ზღვა“) და Miške („ტყეში“), წარმოადგენენ ლიეტუველი მუსიკოსის მიერ შექმნილ პირველ სრული სიგრძის ნაწარმოებებს. ეს ორი ნაწარმოები ლიეტუვის ლანდშტაფტის და არე-მარის შთაგონებთ შეიქმნა. ჩიურლიონისის სიკვდილის შემდეგ მისი სახელი მიენიჭა ასტეროიდს 2420 ჩიურლიონისი, რომელიც აღმოჩენილი იყო 1975 წელს.
დღეს ლიეტუვაში ბევრი მუზეუმი არსებობს. ლიეტუვის ხელოვნების მუზეუმი დაარსებული იქნა 1933 წელს და წარმოადგენს მხატვრობის ნიმუშების დაცვისა და გამოფენის მასშტაბების მხრივ ყველაზე უფრო დიდ მუზეუმს ლიეტუვაში.
პალანგას სახელობის ქარვის მუზეუმი ლიეტუვის ხელოვნების მუზეუმის სუბსიდიურ ორგანიზაციას წარმოადგენს. მუზეუმის კოლექციების მთავარ ნაწილს წარმოადგენს ქარვის სხვადასხვა ნიმუშები. სულ გამოფენილია 28 ათასი ნატეხი, მათგან 15 ათასი შეიცავს ჩანართებად უძველეს მწერებს, ობობებს ან მცენარეთა ნაწილებს. 4.500 ქარვის ნატეხი დამუშავებულია ხელოვნურად სამკაულებისათვის. ვილნიუსის გუგენჰეიმის ერმიტაჟის მუზეუმი გამოფენს ახალი მედია-ხელოვნების ნიმუშებს, ნაწილობრივ, ნიუ-იორკის ფილმების არქივის ანთოლოგიას და ფლუქსუს-არტს. მუზეუმი გაიხსნა 2011 წელს.
ხალხური
thumb|left|ლიეტუვური ხალხური ანსამბლი-ბენდი [[კულგრინდა, რომელიც უკრავს ვილნიუსში.]] ლიეტუვური ხალხური მუსიკა ეფუძნება სიმღერებს, daina „დაინა“, რომელთა შორის არის რომანტიკული, საქორწილო, ასევე შრომისა და უფრო არქაული საომარი სიმღერები. ტრადიციული ლიეტუვური ვოკალური მუსიკა მაღალი შეფასებით სარგებლობს მსოფლიოში: ლიეტუვური მუსიკალური ფესტივალები და სუტარტინის მრავალხმიანი სიმღერები შეტანილია იუნესკოს წარმომადგენლობით სიაში, როგორც კაცობრიობის არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის შედევრები.
ხალხური სიმღერები სრულდება ჯგუფების ან ინდივიდების მიერ, პარალელურ ხაზებად ან უნისონში. აუკსტაიტიას სუტარტინეს ტრადიციისთვის დამახასიათებელია დუოფონური სიმღერები. ლიეტუვური ხალხური მუსიკის კიდევ ერთ სტილს ჰქვია რატელიაი, რომელიც ფერხულის სახესხვაობას წარმოადგენს. ინსტრუმენტებს შორის აღსანიშნავია კანკლესი, ციტრის სახესხვაობა, რომლითაც აკომპანემენტს უკეთებენ სუტარტინებს, რატელიაის, ვალსებს, კადრილებს, პოლკებს. კანკლესი ხანდახან უკრავს წყვილში ვიოლინოსთან, ასევე ბას-ვიოლინოსთან, რომელსაც ბაზეტლე ეწოდება, სასტვენის სახესხვაობასთან, რომელსაც ლუმზდელის უწოდებენ და ხმით კი კლარნეტს ემსგავსება, ბირბინთან და ა.შ. XIX საუკუნის ბოლოს შემოვიდა იმგვარი მუსიკალური ინსტრუმენტებიც, როგორიცაა კონცერტინა, აკორდეონი და ბანდონეონი. სუტარტინეს აკომპანემენტს უწევს ხოლმე სკუდუჩიაი, სტვირის სახე, რომელსაც ადამიანთა ჯგუფი უკრავეს, ასევე ხის საყვირები (რაგაი და დანდიტესი).
კანკლესი უაღრესად მნიშვნელოვანია ხალხური ინსტრუმენტია. მისი სიმების რიცხვი და მასზე შესრულების ტექნიკა განსხვავდება რეგიონებისდა მიხედვით. სხვა ტრადიციულ ინსტრუმენტებს შორისაა სვილპასი (სასტვენი), დოლები და ტაბალა (გონგის მსგავსი პერკუსიული ინსტრუმენტი), sekminių ragelis (გუდასტვირი) და pūslinė (ხემი, რომელიც მზადდება გამხმარი ბარდით გავსებული შინაური ღორის შარდის ბუშტისგან).
კინო და თეატრი
thumb|160px|ლიეტუველი ხელოვანი [[იონას მეკასი, რომელიც ამერიკული ავანგარდული კინოს მამამთავრად ითვლება]] ლიეტუვას გააჩნია განვითარებული დრამატულ-თეატრალური ხელოვნება. ტარდება ბევრი კინოფესტივალი, როგირიცაა კინო პაბასარისი და AXX სარეკლამო როლიკების ფესტივალი-კონკურსი. ლიეტუვური კინოს ტრადიციები საფუძველს იღებს 1944 წელს საბჭოთა კავშირის მიერ ლიეტუვის ოკუპაციის დროიდან. პოპულარულ ლიეტუვურ კლასიკურ ფილმს წარმოადგენს Velnio Nuotaka, რომელიც ხალხური ზღაპრების მიხედვითაა გადაღებული.
ტელევიზია
პირველი ლიეტუვურენოვანი არხი ჩართული იქნა 1957 წელს. ლიეტუვას ამჟამად გააჩნია 8 ძირითადი სატელევიზიო არხი, 24 რეგიონალური არხი და 2 არა-ლიეტუვური არხი, რომელზეც ძირითადი ენები დუბლირდება ლიეტუვურ ენაზე შესრულებული თარგმანით. ეროვნულ არხს წარმოადგენს ლიეტუვის ეროვნული რადიო და ტელევიზია (Lietuvos televizija; ლიეტუვის ტელევიზია).
სქოლიო
კატეგორია:ლიეტუვური კულტურა
მიხეილ მაჩაბელი
მინი|მ. მაჩაბელი მიხეილ ვახტანგის ძე მაჩაბელი (დ. 1858, თბილისი — გ. 1927, თბილისი) — ქართველი ჟურნალისტი, საქართველოს ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის წევრი.
ბიოგრაფია
1878 წელს დაამთავრა თბილისის რეალური სასწავლებელი. უმაღლეს განათლებას დაეუფლა მოსკოვის პეტროვსკო-რაზუმოვსკის სასოფლო-სამეურნეო აკადემიაში, თუმცა დიპლომი არ მიუღია, რადგან სტუდენტურ მღელვარებაში მონაწილეობისათვის სასწავლებელიცა და მოსკოვიც დაატოვებინეს. იყო მოსკოვში პირველი ქართული სათვისტომოს ერთ-ერთი დამაარსებელი. სამშობლოში დაბრუნების შემდეგ, 1883 წლიდან მუშაობდა თბილისის თვითმმართველობის საფინანსო განყოფილებასა და სავაჭრო ზედამხედველთა უწყებაში, ასევე, სახელმწიფო ქონებათა სამინისტროში. 1887-1892 წლებში იყო თბილისის საქალაქო საბჭოს ხმოსანი და საფინანსო-საბიუჯეტო კომისიის წევრი. თანამშრომლობდა გაზეთებთან „ივერია“ და „კავკაზ“-ი. 1899 წლიდან იყო გლეხკაცთა მიწათმომწყობი პარტიის მთავარ-გამგე. მისი ინიციატივით, 1907 წელს თავადაზნაურობამ დააარსა საადგილ-მამულო კომისია ყოფილ ყმა-გლეხთათვის მიწის შეძენა-დამუშავებაში ხელშესაწყობად. 1907-1911 წლებში იყო ამ კომისიის თავმჯდომარე. 1909 და 1915 წწ. საქართველოს თავადაზნაურობის მიერ ორჯერ იყო არჩეული ამომრჩევლად სრულიად რუსეთის თავადაზნაურთა ყრილობებზე სახელმწიფო საბჭოს წევრთა ასარჩევად. 1914-1921 წწ. იყო ქართული საქველმოქმედო საზოგადოების თავმჯდომარე. რედაქტორობდა გაზეთ „ზაკავკაზიე“-ს. წერდა ფსევდონიმით „თბილისელი“. მიღებული ჰქონდა რუსეთის მაღალი საიმპერიო ორდენები და მედლები (სტანისლავსკის, ანას, ვლადიმირის). აქტიურ მოღვაწეობას ეწოდა კავკასიის გეოგრაფიულ და სასოფლო-სამეურნეო საზოგადოებებში; იყო ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების, ქართული დრამატული საზოგადოების, საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების წევრი, თბილისის სათავადაზნაურო ბანკის საზოგადო კრების წევრი, კახეთის რკინიგზის მშენებლობის კომისიის წევრი და სხვ.
1917 წლიდან მაჩაბელი შედიოდა კავკასიის ლტოლვილთა მომწყობ საბჭოსა და მის აღმასრულებელ კომიტეტში. 1917 წლის ივნისში მონაწილეობდა საქართველოს ეროვნულ-დემოკრატიული პარტის შექმნაში. იმავე წლის სექტემბერში იგი სრულიად საქართველოს საეკლესიო კრებამ აირჩია საკათალიკოსო საბჭოს წევრად. 1917 წლის ნოემბერში იყო საქართველოს პირველი ეროვნული ყრილობის დელეგატი. ეროვნული საბჭოს გაფართოებისას, 1918 წლის მაისში, ედპ-ს სიით აირჩიეს ეროვნული საბჭოს წევრად, სათავეში ედგა საბჭოს სარწმუნოებათა კომისიას. მალე მ. მაჩაბელმა ედპ-ს მთავარ კომიტეტთან შეთანხმებით, უარი განაცხადა საბჭოს წევრობაზე დავით ვაჩნაძის სასარგებლოდ. მაჩაბელი იყო ამიერკავკასიის სეიმის სპეციალური კომისიის წევრი, რომელიც საქართველოს, აზერბაიჯანისა და სომხეთის ტერიტორიული გამიჯვნის მიზნით შეიქმნა. 1918 წლის სექტემბერში მონაწილეობდა ედპ-საგან გამოყოფილი დამოუკიდებელი ნაციონალ-დემოკრატიული საპარლამენტო ფრაქციის ჩამოყალიბებაში. ამ ფრაქციის ბაზაზე წარმოიშვა საქართველოს ეროვნული (იგივე მიწის მესაკუთრეთა ეროვნული) პარტია, რომლის პირველ კონფერენციაზე, 1920 წლის ოქტომბერში მაჩაბელი მთავარი კომიტეტის წევრად აირჩიეს.
საქართველოს ბოლშევიკური ოკუპაციის შემდგომ მაჩაბელი სამშობლოში დარჩა, ჩამოშორდა პოლიტიკურ მოღვაწეობას და მუშაობა დაიწყო საქართველოს მიწათმოქმედების სახალხო კომისარიატში შინა მრეწველობის განყოფილების გამგედ. 1923 წელს სამსახურიდან გაანთავისუფლეს, თუმცა მომდევნო წელს იმავე თანამდებობაზე აღადგინეს. იყო საქართველოში ხელოსნური მრეწველობის კოოპერაციის ჩამოყალიბების აქტიური მონაწილე. მას, როგორც სპეციალისტს, დიდი ღვაწლი მიუძღვის ამ დარგის აღორძინებისა და ორგანიზაციის საქმეში. მიხეილ მაჩაბელი გარდაიცვალა 1927 წელს, დაკრძალულია დიდუბის მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონში. ავტორია წიგნისა „გამოკვლევა თიანეთის მაზრის სახელმწიფო გლეხთა ეკონომიკური ყოფა-ცხოვრება“ (თბ., 1887 წ. რუსულ ენაზე).
ხოჯენდი
ხოჯენდი, ხუჯანდი, ხოჯენტი 1936 წლამდე, ლენინაბადი 1991 წლამდე (Хуҷанд, ) — ტაჯიკეთის სიდიდით მეორე ქალაქი. სოღდის ოლქის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს ფერღანის ხეობაში, მდინარე სირდარიაზე.
მიხეილ მაჩაბელი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1858 კატეგორია:გარდაცვლილი 1927 კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები კატეგორია:დიდუბის პანთეონში დაკრძალულები კატეგორია:საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრები კატეგორია:საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების წევრები
ხოჯენდი
სქოლიო
კატეგორია:ტაჯიკეთის ქალაქები
ფოთუბაილი
ფოთუბაილი (Potubəyli) — სოფელი აზერბაიჯანში,  საათლის რაიონში.მოსახლეობის რაოდენობა 944 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საათლის რაიონის სოფლები
კამბოჯის სამზარეულო
ისტორია
მინი|მარჯვნივ|თევზს აშრობენ მზეზე მინი|მარჯვნივ|კამბოჯის ხილის ბაზრობა
კამბოჯის სამზარეულოში კერძები ძირითადად წყლის, ბრინჯისა და მტკნარი წყლის თევზისგან მზადდება. მეკონგი, რომელიც თავისი სიგრძით მეთორმეტე მდინარეა მსოფლიოში მეტად მდიდარია მტკნარი წყლის თევზით, რის გამოც თევზეული ამ ქვეყნის სამზარეულოში უმთავრეს ადგილს იჭერს.
კამბოჯის კულინარიაში, ბევრია ისეთი დეტალი, რომელიც ასევე გვხვდება სხვა აზიურ სამზარეულოში, ასე მაგალითად: ტაილანდში ხშირად იყენებენ ქოქოსის კრემს, ჩილისა და შაქარს გემოსთვის — სწორედ ამ მეთოდს მიმართავენ კამბოჯაშიც. ასევე ნათლად ჩანს კამბოჯის სამზარეულში ფრანგული გავლენა, ის ერთი პერიოდი საფრანგეთის კოლონია იყო სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში. კამბოჯის სამზარეულოში გარდა საფრანგეთის გავლენისა ჩანს ჩინური სამზარეულოს სხვადასხვა ვარიაციებიც. აქ სიამოვნებით მიირთმევენ ხოჭოებსა და მწერებს.
კამბოჯელები ხშირად მიირთმევე პურს პასტით. ახლადგამოწურული ბაგეტების დამზადება შესაძლებელია სენდვიჩებში და შეიძლება შევსებული იქნას ლორიანი ნაჭრებით ან ნებისმიერი რაოდენობის შემწვარი ხორცით ის არის ვიეტნამური ბანანის მსგავსი. ფრანგებმა კამბოჯელებს ასევე გააცნეს ლუდი, კარაქი, ყავა, შოკოლადი, ხახვი, სტაფილო, ბროკოლი, კარტოფილი და არაერთი სხვა სახის პროდუქტი.
ტრადიციულად, კამბოჯელები ჭამენ მინიმუმ სამ ან ოთხ კერძს. ჩვეულებრივ, საჭმლის შემადგენლობაში შედის წვნიანი ან სამორი. თითოეული ინდივიდუალური კერძი იქნება გემრიელი, მჟავე, მარილიანი ან მწარე გემოვნებით. თევზი მათი საყვარელი საჭმელია. ძირითად საჭმელთან ერთად კამბოჯელები მიირთმევენ ტკბილ, მჟავე და მარილიან კერძებსაც. ამდენი შემოტანილი საკვებისა და სხვადასხვა ქვეყნის სტილისა კამბოჯის სამზარეულოში მაინც ჩანს, აზიის ქვეყნის თავისი უნიკალური სამზარეულოს სტილი.
კამბოჯის სამზარეულოში განასხვავებენ ფერმენტულ პასტზე დაფუძნებულ ინგრედიენტებსა და მწნილის ინგრედიენტებს.
კამბოჯაში ხილი ისეთი პოპულარულია, რომ მათ აქვთ საკუთარი სამეფო ბაღებიც. ხილს მიიღტმევენ ხშირად, დესერტად ასევე მისგან ამზადებენ სასმელებს, როგორც ალკოჰოლურ ასევე უალკოჰოლოს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია: კამბოჯის სამზარეულო
ცისფერასებრნი
ცისფერასებრნი (Lycaenidae) — დღის პეპლების ოჯახი. ფრთების შლილი 2-4 სმ აღწევს. უმეტესად მამლის ფრთები ცისფერია, დედლისა — მურა. უკანა ფრთები ზოგჯერ კუდით ბოლოვდება. ცისფერასებრნი ფართოდაა გავრცელებული. ცნობილია დაახლოებით 5200-მდე სახეობა, რომელთაგან აღსანიშნავია ამიერკავკასიის ენდემები: ლედერერის ცრუკუდა (Pseudothecla ledereri), ოხიმის ოქროფერა (Thersamonia ochimus) კავკასიური ელემენტი რომანოვის მრავალთვალა (Thestor romanovi) და მრავალი სხვა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ცისფერასებრნი
ჩინჩეროსის რაიონი
ჩინჩეროსის რაიონი (Distrito de Chincheros) — რაიონი პერუში, აპურიმაკის რეგიონის ჩინჩეროსის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2772 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 706 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 43.1 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 132.4 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აპურიმაკის რეგიონის რაიონები კატეგორია:ჩინჩეროსის პროვინციის რაიონები
ბანახის-ტარსკის პარადოქსი
მარჯვნივ|მინი|350x350პქ|შესაძლებელია თუ არა ბურთი სივცრეში დაიშალოს სასრული რაოდენობის წერტილების სიმრავლედ და ხელახლა იქნას აწყობილი ორ, ორიგინალის იდენტურ ბურთად სივცრეში?
ბანახის-ტარსკის პარადოქსი — თეორიული გეომეტრიის ერთ-ერთი თეორემა, რომელიც მოიცავს შემდეგ არსს: როდესაც წრეს ენიჭება სამგანზომილებიანი სივრცე, შესაძლებელია იგი დაშლილ იქნას სასრული რაოდენობის არაგადამკვეთ სიმრავლეებად, რომელსაც შემდეგ შეუძლია წარმოქმნას ორიგინალის იდენტური ორი ასლი. სინამდვილეში, ეს პროცესი მხოლოდ მოიცავს ნაწილების გადაადგილებას და ბრუნვას, ფორმის ცვლილების გარეშე. თუმცაღა, მიღებული ბურთები არათუ მყარ ობიექტს, არამედ გაბნეულ ნაწილაკებს წარმოადგენენ. რეკონსტრუქცია შეიძლება მოიცავდეს მხოლოდ ხუთ ნაწილს.
მიზეზი იმისა, თუ რატომ ეწოდება ბანახის-ტარსკის თეორემას პარადოქსი, არის ის, რომ იგი ეწინააღმდეგება ძირითად გეომეტრიულ ინტუიციას. „ბურთის გაორმაგება“ — მათი დაყოფა ნაწილებად და გადაადგილება, ყველანაირი დაჭიმვის, ან წერტილების დამატების გარეშე, როგორც ჩანს შეუძლებელია, რადგანაც შენარჩუნებულ უნდა იქნას მოცულობა. თეორიულად ეს შესაძლებელია და იგულისხმება მოცულობის ფორმალურ განმარტებებშიც. თუმცაღა, პრაქტიკულად არ შეიძლება განისაზღვროს განხილული მოცულობები, რადგანაც ისინი ხელახალი შეერთების შემდეგ აუცილებლად შეიცვლება.
გეომეტრიის სხვა თეორემებისგან განსხვავებით, ამ შედეგის მტკიცებულება დამოკიდებულია აქსიომების არჩევანზე მოცემული თეორიისათვის. ის შეიძლება დამტკიცებულ იქნას არჩევნის აქსიომით, რომელიც გულისხმობს უთვლად სიმრავლეებს, მაგ.: წერტილების სიმრავლე, რომელთაც არ გააჩნიათ მოცულობა პირდაპირი გაგებით, რომლის მნიშვნელობა მოითხოვს არჩევნის უთვლად რაოდენობას.
2005 წელს დამტკიცდა — დაშლის დროს, ნაწილები არჩეულ უნდა იქნას იმ კრიტერიუმით, რომ მათ შეძლონ უწყვეტი გადაადგილება, ერთმანეთთან შეხვედრის გარეშე.
შენიშვნები
კატეგორია:ჯგუფების თეორია კატეგორია:მათემატიკური პარადოქსები
შალვა მაყაშვილი
შალვა კონსტანტინეს ძე მაყაშვილი (დ. 11 აპრილი, 1903, თბილისი — გ. 28 ოქტომბერი, 1990, იქვე) — ქართველი მხატვარი, საქართველოს ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე. ქართველი პოეტი კოტე მაყაშვილის შვილი და ეკატერინე გაბაშვილის შვილიშვილი.
ბიოგრაფია
1923 წელს შევიდა თბილისის სამხატვრო აკადემიის ფერწერის ფაკულტეტზე, სადაც ოსტატდებოდა გიგო გაბაშვილის ხელმძღვანელობით. აკადემია დაამთავრა 1929 წელს და დაიწყო დამოუკიდებელი შემოქმედებითი საქმიანობა, გახდა მხატვართა გაერთიანების წევრი, აქტიურად ჩაება შემოქმედებით პროცესში. 50 წლის განმავლობაში მისი ნამუშევრები „მცხეთა“, „ანანური“, „სვანეთი“, „შიო-მღვიმე“, „სიონი“, „ფიტარეთი“, „ზარზმა“ და სხვა, ამშვენებდა ჩვენში მოწყობილ თითქმის ყველა გამოფენას.
დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
დაშლიათაყი
დაშლიათაყი (Daşlıyataq) — სოფელი აზერბაიჯანში, შაბრანის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შაბრანის რაიონის სოფლები
ღვთის სხეულის ბაზილიკა
ღვთის სხეულის ბაზილიკა (Bazylika Bożego Ciała) — მდებარეობს კრაკოვში, კაზიმეჟის უბანში, პოლონეთი. გოტიკური არქიტექტურის მქონე ეკლესია. მშენებლობა დაიწყო 1335 წელს, მეფე კაზიმირ III-ს მიერ.
ისტორია
ბაზილიკის მშენებლობა 1340 წლიდან XV საუკუნის შუა რიცხვებამდე მიმდინარეობდა. ის გამიზნული იყო სამონასტრო-ეკლესიად. მონასტერს ასევე გადაეცა მიწის დიდი ნაკვეთი და სასაფლაო. 1440 წელს მონასტერი იაგაილომ ლატერანელ კანონიკებს გადასცა.
სქოლიო
კატეგორია:პოლონეთის ტურიზმი კატეგორია:პოლონური კულტურა
ზაბუხი
ზაბუხი (Zabux, Աղավնո) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლაჩინის რაიონში. 1992 წლიდან დე ფაქტოდ შედის მთიანი ყარაბაღის თვითგამოცხადებული რესპუბლიკის შემადგენლობაში.
სქოლიო
კატეგორია: ლაჩინის რაიონის სოფლები
აშურ-ნირარი I
აშურ-ნირარი I — ასურეთის მეფე. აშურ-ნირარი I სამეფო ტახტზე შამშიადად III-ის შემდეგ ავიდა, მისი მმართველობა დაიწყო ძვ. წ. 1534 წელს და დასრულდა ძვ. წ. 1509 წელს, მის შემდეგ ასურეთის სამეფო ტახტზე ფუზურასურ III ავიდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ასურეთის მეფეები
ვიტენბერგჰორნი
ვიტენბერგჰორნი (Wittenberghorn) — მთა ბერნის ალპებში, შვეიცარიაში, ვოსა და ბერნის კანტონების საზღვარზე. მდებარეობს კოლ-დე-ჟაბლის უღელტეხილის სამხრეთით. სიმაღლე ზღვის დონიდან 2 350 მეტრი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
დაჰნა (შაბრანის რაიონი)
დაჰნა (Dəhnə) — სოფელი აზერბაიჯანში, შაბრანის რაიონში.
ლიტერატურა
კატეგორია:შაბრანის რაიონის სოფლები
ალბერტ ვიქტორი (კლარენსის ჰერცოგი)
პრინცი ალბერტ ვიქტორი, კლარენსისა და ევონდეილის ჰერცოგი (Prince Albert Victor, Duke of Clarence and Avondale; დ. 8 იანვარი, 1864, უინძორი, დიდი ბრიტანეთი — გ. 14 იანვარი, 1892, ნორფოლკი, დიდი ბრიტანეთი) — საქსენ-კობურგ-გოთელების დინასტიის წარმომადგენელი. დიდი ბრიტანეთის მეფე ედუარდ VII-ისა და დედოფალ ალექსანდრა დანიელის უფროსი ვაჟი, მეფე ჯორჯ V-ისა და ნორვეგიის დედოფალ მაუდ უელსელის ძმა. დედოფალ ვიქტორიასა და პრინცი ალბერტის შვილიშვილი.
ბიოგრაფია
მარცხნივ|მინი|356x356პქ|ჩვილი ალბერტ ვიქტორი მშობლებთან ერთად, 1864 წელი. ალბერტ ვიქტორი დაიბადა 1864 წლის 8 იანვარს უინძორში. იგი იყო უელსის პრინც ედუარდისა (შემდგომში მეფე ედუარდ VII) და პრინცესა ალექსანდრა დანიელის პირველი შვილი. მამის მხრიდან იგი დიდი ბრიტანეთის დედოფალ ვიქტორიასა და პრინც ალბერტ საქსენ-კობურგ-გოთელის შვილიშვილი იყო, ხოლო დედის მხრიდან — დანიის მეფე კრისტიან IX-ისა და დედოფალ ლუიზა ფონ ჰესენ-კასელისა. იგი იმავე წლის 10 მარტს მონათლეს ბუკინგემის სასახლის სამლოცველოში, მისი ნათლიები კი იყვნენ: დედოფალი ვიქტორია (ბებიამისი), დანიის მეფე კრისტიან IX (ბაბუამისი), ბელგიის მეფე ლეოპოლდ I (ბებიამისის ბიძა), შლეზვიგ-ჰოლშტაინ-ზონდენბურგ-გლუქსბურგის ქვრივი ჰერცოგინია ლუიზა კაროლინა ფონ ჰესენ-კასელი (მისი დიდი ბებია), საქსენ-კობურგ-გოთას ჰერცოგინია ალექსანდრინა ბადენელი (ბიცოლამისი), ჰესენ-კასელის ლანდგრაფი ვილჰელმი (მისი დიდი ბაბუა), პრუსიისა და გერმანიის დედოფალი ვიქტორია (მამიდამისი) და საქსენ-კობურგ-გოთას ჰერცოგი ალფრედი (ბიძამისი).
როგორც მომავალი მეფე, ალბერტ ვიქტორი მშობლებმა საუკეთესო განათლებით უზრუნველყვეს, დედოფალმა კი მას კლარენსისა და ევონდეილის ჰერცოგის წოდებაც მისცა. აღსანიშნავია, რომ დედის გავლენით მან დანიური ენაც შეისწავლა. როდესაც წამოიზარდა მშობლებმა იგი ბრიტანეთის იმპერიაში სამოგზაუროდ გაუშვეს, რა დროსაც ახალგაზრდა პრინცი ეწვია დალტონს, ამერიკას, ფოლკლენდის კუნძულებს, სამხრეთ აფრიკას, ფიჯის, ავსტრალიას, შორეულ აღმოსავლეთს, სინგაპურს, შრი-ლანკას, ადენს, ეგვიპტეს, პალესტინას, საბერძნეთსა და იაპონიასაც კი. მინი|282x282პქ|ალბერტ ვიქტორი 1888 წელს 1889 წელს უკან დაბრუნებული ალბერტ ვიქტორი მალევე გაეხვა სკანდალში, რაც ისტორიაში ცნობილია, როგორც „კლივლენდის ქუჩის სკანდალი“. საქმე ის იყო, რომ მისი ლონდონში ჩასვლიდან მალევე დედაქალაქში გამოჩნდა სერიული მკვლელი, სახელად ჯეკ მფატრავი, რომელიც ქალებს სასტიკი მეთოდებით ხოცავდა. ამასთან, თვითმხილველები აღნაგობით მკვლელს პრინც ალბერტ ვიქტორს ამსგავსებდნენ, რასაც ცხადია, მოჰყვა დიდი სკანდალი და გამოძიება. საბოლოოდ იგი უდანაშაულოდ სცნეს, თუმცა მკვლელიც ვერ დაიჭირეს, რის გამოც ჭორები მაინც არ წყდებოდა.
ამ მიზეზით 1889 წლის ოქტომბერში მშობლებმა ალბერტ ვიქტორი ბრიტანეთიდან გაამგზავრეს. შვილის ჭორებისაგან დასაცავად მათ იგი ინდოეთში გაუშვეს, სადაც იგი ეწვია კალკუტას, მანდალასა და მომბაის. იგი ლონდონში მხოლოდ 1890 წლის 24 მაისს, დედოფალ ვიქტორიას 71-ე დაბადების დღეზე ჩავიდა. ამის შემდეგ მშობლებმა მის დაქორწინებაზეც დაიწყეს ფიქრი.
თავდაპირველად ალბერტ ვიქტორის საცოლედ მოიაზრებოდა მისი მამიდაშვილი ალიქს ჰესენელი, რომელიც მალევე ცოლად რუსეთის იმპერატორ ნიკოლოზ II-ს გაჰყვა და ალექსანდრა ფიოდოროვნა გახდა. ამის გამო მის ახალ საცოლედ ფრანგი პრინცესა ელენ ორლეანელი იქცა, რომელიც პარიზის გრაფის ასული და საფრანგეთის მეფე ლუი ფილიპ I-ის შთამომავალი იყო, თუმცა ფრანგებთან მოლაპარაკებები კრახით დასრულდა, რადგან ელენმა უარი თქვა ანგლიკანობის მიღებაზე, დედოფალმა ვიქტორიამ კი არ დაუშვა მომავალი მეფის კათოლიკე ქალზე ქორწინება. ამავე პერიოდში ალბერტ ვიქტორს გონორეა დაუდგინდა, რამაც მისი იმიჯი დიდად შელახა. 1891 წელს იგი დანიშნეს დედოფალ ვიქტორიას ბიძაშვილის, მერი ადელაიდა კემბრიჯელის ქალიშვილ მარია ტეკელზე. ქორწინება შედგებოდა კიდეც, თუმცა 1892 წლის 14 იანვარს 28 წლის ალბერტ ვიქტორი გრიპით გარდაიცვალა, რის გამოც მარია ტეკელი მის ძმაზე, პრინც ჯორჯზე დააქორწინეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 8 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1864 კატეგორია:გარდაცვლილი 14 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1892 კატეგორია:საქსენ-კობურგის და გოთას დინასტია (გაერთიანებული სამეფო) კატეგორია:გრიპით გარდაცვლილები კატეგორია:პნევმონიით გარდაცვლილები
ტალინის უნივერსიტეტი
ტალინის უნივერსიტეტი (Tallinna Ülikool) — საჯარო კვლევითი უნივერსიტეტი ტალინში. ის ესტონეთის დედაქალაქის ცენტრალურ ნაწილში მდებარეობს. ტალინის უნივერსიტეტი ქვეყნის სამ უდიდეს სასწავლო დაწესებულებას შორის ერთ-ერთია. სასწავლო დაწესებულება QS World University Rankings-სა და Times Higher Education-ის მსოფლიოს საუკეთესო უნივერსიტეტების რეიტინგში 1000 საუკეთესოს შორისაა.