cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ბახმარო
ფაუნა
ბახმაროს მიმდებარედ ფაუნის წარმომადგენლების სახეობრივი და რაოდენობრივი მაჩვენებელი მნიშვნელოვნად არის შემცირებული ადამიანის ზემოქმედებიდან გამომდინარე.
ისტორია
ბახმაროს, როგორც სამკურნალო ადგილს პირველმა ყურადღება მიაქცია არტემ დავიდიანცმა, ოზურგეთის მაზრის ექიმმა. დავიდიანცი 1875 წლიდან მსახურობდა ოზურგეთში და ჰყავდა მრავალი ციებითა და ტუბერკულოზით დაავადებული პაციენტი. ის თავადაც იყო დაავადებული ტუბერკულოზით. დავიდიანცი პაციენტებს სამკურნალოდ აგზავნიდა აბასთუმანში, სურამში და სხვა კურორტებზე მანამ, სანამ ნაცნობი მწყემსებისგან არ გაიგო, რომ მათ ციებისგან იცავდა აჭარა-გურიის მთებზე ზაფხულის საძოვრებზე არსებული ჰავა. დავითიანცმა 1892 წელს ქრონიკული ციებით დაავადებული რამდენიმე პაციენტი გაგზავნა აჭარა-გურიის მთებში. შემდეგ წელს მან გაგზავნა უფრო მძიმე ავადმყოფები, რომლებსაც ციებასთან ერთად ტუბერკულოზიც ჰქონდათ (დიმიტრი ქიქოძე, ძმები ნესტორ და მ. კონტრიძეები, ი. საბაშვილი). დავიდიანცმა აღმოაჩინა, რომ პაციენტების უმრავლესობა გამოჯანმრთელებული დაბრუნდა. ამის შემდეგ თავად დავითიანცმა სთხოვა მაზრის უფროსს ჩაფრები და მათთან ერთად გაემართა გურიის მთებში, მოიარა ისინი და ყველაზე მეტად მოეწონა ბახმარო. მანამდე მწყემსები ჩერდებოდნენ პატარა ბახმაროდ და ბაისურად წოდებულ ადგილებზე. დავიდიანცმა ბახმაროში თავისთვის პატარა სახლი ააშენებინა და გურულებს ურჩია, დაეყოთ ბახმარო უბნებად და აეშენებინათ იქ სააგარაკო სახლები. 1894 წელს ბახმაროში უკვე იდგა საზაფხულო სააგარაკო სახლები და ისვენებდნენ ადგილობრივები. 1895 წელს დავიდიანცი ექიმ ვადაჭკორიასთან, ბერეჟიანთან და ი. ძიძიშვილთან ერთად კვლავ იმყოფებოდა ბახმაროში. ექსპედიცია ბახმაროში დარჩა (ძვ. სტ.) 1 ივლისიდან 15 აგვისტომდე. ამავე წელს 100-მდე მოაგარაკე ეწვია ბახმაროს. მეტწილად ეს იყო გურიის ინტელიგენცია. 1896 წელს ბახმაროში იმყოფებოდა ქართველი ეთნოგრაფი თედო სახოკია. მისი აღწერით იმ დროს ბახმაროში სულ რამდენიმე სახლი იდგა. მისასვლელად გამოიყენებოდა ბილიკები ვანისქედიდან, მეწიეთიდან, ვაკიჯვრიდან და ხევიდან. 1896 წლიდან ბახმარო და მისი მიწები სახაზინო საკუთრებაში გადავიდა. კურორტს მართავდა ბახმაროს კოოპერატიული საზოგადოების გამგეობა.
1900 წელს ჩამოყალიბდა „ბახმაროს მომხმარებელთა საზოგადოება ჯანმრთელობა“, რომლის ფუნქცია კურორტის მართვა-გამგეობა და კეთილმოწყობა იყო. შეიქმნა გზის, სასურსათო-საკონტროლო, ტყეებისა და საკურორტო ზონის დაცვის კომისიები, დაიწყო მისასვლელი გზების გაჭრა და სახლების აგების ხელშეწყობის სამუშაოები. გაჩნდა პირველი მაღაზია, რომელიც კასიანე ქინქლაძემ გახსნა. 1908-1914 წლებში ყველა დასახლებული უბანში წყაროს წყლები გაიყვანეს. 1899 წელს მოაწყვეს სახალხო თეატრი, სადაც მსახიობებად ალექსანდრე, ევგენი, სამსონ წუწუნავები, კოლია ბებურიშვილი და სხვები იყვნენ. დგამდნენ ნაწყვეტებს შილერის „ყაჩაღებიდან“ და გოგოლის „რევიზორიდან“. 1905 წელს თეატრის შენობა დაიწვა. ახალი შენობა 1913 წელს ააგეს. 1913-1917 წლებში ბახმაროში ადიოდა სიმებიანი ორკესტრი კომპოზიტორ ვიქტორ დოლიძის ხელმძღვანელობით. thumb|300 პქ|ბახმაროს რუკა, 1926 წ. 1923 წელს ბახმარო რესპუბლიკური მნიშვნელობის კურორტად გამოცხადდა. დაიწყო ბახმაროს სამეცნიერო შესწავლა და პოპულარიზაცია. ბახმაროს კურორტად გამოცხადებაში დიდი როლი შეიტანა ექიმმა ა. ინგოყროყვამ, რომელიც მის მიერ შეგროვებული სამედიცინო ცნობების საფუძველზე ცდილობდა დაემტკიცებინა ბახმაროს სამკურნალო თვისებები და გაეგზავნა სამეცნიერო ექსპედიციები. 1926 წლისთვის კურორტზე ასავლელად გამოიყენებოდა ორი ძირითადი მიმართულება, საჯავახოდან ჩოხატაურის, ერკეთის, ხევის და ნაბეღლავის გავლით და ოზურგეთიდან ბახვისა და ვაკიჯვრის გავლით. 1932-1933 წლებში პროფესორ გავრილენკოს ხელმძღვანელობით ბახმაროზე მოეწყო ექსპედიცია, რომლის მიზანიც იყო ბახმაროს, როგორც ზამთრის კურორტის პოტენციალის შესწავლა. ექსპედიციამ ბახმაროში გაატარა ერთი სრული წელი 1 ნოემბრიდან 1 ნოებრამდე. ექსპედიციაში მონაწილეობდა ქირურგიული ტუბერკულოზით დაავადებული ათი ბავშვი, რომელზეც ექიმები ახდენდნენ დაკვირვებას. გავრილენკოს ექსპედიციამ დაასკვნა, რომ ბახმაროში ზამთრის მეტეოროლოგიური პირობები უფრო ეფექტურია მკურნალობისთვის.
1930-იან წლებში ბახმაროზე ასასვლელად ყველაზე ხშირად გამოიყენებოდა ვაკიჯვრისა და ჩოხატაურის გზები. ვაკიჯვარსა და ჩოხატაურამდე მიდიოდა საავტომობილო გზა. ვაკიჯვრიდან ბახმაროში ადიოდა საცხენოსნო და საფეხმავლო ბილიკი (23 კმ.), ხოლო ჩოხატაურიდან ბახმარომდე გზა (40 კმ), რომელიც გადიოდა ერკეთს, ხევსა და ნაბეღლავს, უფრო განიერი იყო შესაძლებელი იყო ურმით ასვლაც. 1934 წლისთვის კურორტზე მოქმედებდა პოლიკლინიკა, აფთიაქი, სანატორიუმი. 1938 წლის 16 აგვისტოს ბახმაროში პირველად ავიდა ავტომობილი. მას ჩოხატაურიდან ბახმარომდე 4 საათი და ოცი წუთი დასჭირდა. 1940 წელს გამოსულ წიგნში „მასალები ბახმაროს ისტორიისათვის“ ბახმარო საბჭოთა კავშირისა და ევროპის მასშტაბით მაღალ კურორტად მოიხსენიება. წმინდა მორიცის სიმაღლეა ზღვის დონიდან 1855 მ; აროზასი - 1720 მ; დავოსის - 1560 მ; ბახმაროსი კი - 2050 მ.“ 1940-იანი წლების ბოლოს ბახმაროში მკურნალობდა ტუბერკულოზით დაავადებული ედუარდ შევარდნაძე.
არქიტექტურა
ბახმაროშიგავრცელებული იყო დაბალი, მეტწილად ერთსართულიანი ხის სვეტებზე შემდგარი და ხისგან აშენებული, ყავრით გადახურული აივნიანი სააგარაკო სახლები. მოქმედი წესებით, ბახმაროში შესაძლებელია მხოლოდ ხით და ბუნებრივი ქვით მოპირკეთებული სახლების მშენებლობა.
ბახმაროს ტერიტორიაზე ორი არქიტექტურული ძეგლია:
ტურიზმი
thumb|250 პქ|ყოველწლიური ტრადიციული სამოყვარულო დოღი ბახმაროში ბახმარო მთის კლიმატური კურორტია, პროფილაქტიკური და პულმონოლოგიური პროფილით. სამედიცინო ჩვენება: სუნთქვის ორგანოთა არატუბერკულოზური დაავადებები, სისხლნაკლებობა, ნევრასთენია, ლიმფადენიტი. სეზონი - ივნისი-სექტემბერი. ოქტომბრიდან მაისამდე ბახმაროს გზა თოვლის გამო იკეტება.
19 აგვისტოს, ფერისცვალების დღესასწაულთან დაკავშირებით, ბახმაროში ყოველწლიურად იმართება დოღი და სხვა სადღესასწაულო ღონისძიებები, რითიც სეზონის დასრულება აღინიშნება. პოპულარული ადგილებია მზის „ამოსავალი“ (მთა გადრეკილი) და „ჩასავალი გორები“ (მთა საქასარია), საიდანაც დამსვენებლები მზის ამოსვლასა და ჩასვლას აკვირდებიან.
სქოლიო
კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის კურორტები კატეგორია:ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის დაბები
აბულის ციკლოპური ციხე
არქიტექტურა
ციხის შიგნით კედლებსა და ბურჯებზე მიშენებული 40-მდე სადგომია, ზოგან ორ-სამ სართულად. აღმოსავლეთით ტერასებად დაშვებული სამალავები, ისევე, როგორც გალავნის შიგნითა სათავსები, სხვადასხვა გეგმისანი არიან: 1. წრიული, დიამეტრით 2 მ. 2. მოგრძო დარნები, რომლებსაც ერთი ბოლო მომრგვალებული აქვთ, მეორე — სწორკუთხა, ფართობით 4×2 მ. 3. მოზრდილი, სწორკუთხა ოთახები.
პირველი ორი ტიპის სადგომებს გადახურვა ერთნაირი აქვთ: ვერტიკალური კედლიდან თანდათან, ცენტრისკენ საფეხურებად გადმოწეული ბრტყელი ფილები იძლევიან ხის დარბაზების მსგავს გვირგვინს. დიდი ოთახების სახურავები ყველგან ჩაქცეულია, შესაძლოა მათ ბანური გადახურვა ჰქონდათ.
აბულის სიმგრის სამხრეთით, ქედზე წყარო გამოდის, რაც გააძლიერებდა თავდაცვისუნარიანობას.
ვიაიატსის მუნიციპალიტეტი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იარვამაას მუნიციპალიტეტი
ტყაშმაფა
ტყაშმაფა ანუ ტყის მბრძანებელი (მეგრ. ტყაშმაფა, ტყაში-მაფა ) — ქართულ მითოლოგიაში ტყის მეფე-ქალი, გარეულ ცხოველთა მბრძანებელი. მომხიბლავი და მაცდური, დალივით ვნებიანი.
პოპულარული აღწერით, ტყაშმაფას გრძელი თეთრი თმები აქვს, რომელიც შიშველ ტანს უფარავს და კოჭებამდე წვდება. როდესაც ტყაშმაფა იცინის რძესავით თეთრი კბილები უჩანს. ტყაშმაფა ტყეში ცხოვრობს და ღამეულ მგზავრებს თუ შეხვდება და გამოელაპარაკება. ტყაშმაფას პასუხი არ უნდა გასცე ხელებით უნდა ელაპარაკო, თორემ ჭკუაზე შეგშლის.
სქოლიო
კატეგორია:მეგრული მითების პერსონაჟები
სამირ შარიფოვი
სამირ რაუფ-ოღლუ შარიფოვი (Samir Rauf oğlu Şərifov; დ. 7 სექტემბერი, 1961, აზერბაიჯანის სსრ, სსრკ) — აზერბაიჯანის სახელმწიფო მოღვაწე, აზერბაიჯანის ფინანსთა მინისტრი 2006 წლიდან.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1961 წლის 7 სექტემბერს. 1983 წელს დაამთავრა კიევის სახელმწიფო უნივერსისტეტის საერთაშორისო ეკონომიკური ურთიერთობების ფაკულტეტი. უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ მუშაობდა ბაქოში სსრკ-ის საგარეო ვაჭრობის სამინისტროს სისტემაში, შემდგომ სამხრეთ იემენში, ხოლო 1991-დან 1995 წლამდე — აზერბაიჯანის საგარეო საქმეთა სამინისტროს საერთაშორისო ეკონომიკური ურთიერთობების დეპარტამენტში, ხელმძღვანელის მოადგილედ.
1995-დან 2001 წლამდე აზერბაიჯანის ეროვნული ბანკის სისტმაში მუშაობდა, 2000 წლიდან იყო აზერბაიჯანის რესპუბლიკის სახელმწიფო ნავთობის ფონდის (არსნფ) აღმასრულებელი დირექტორი. 2006 წლის აპრილში დაინიშნა აზერბაიჯანის ფინანსთა მინისტრად.
2008 წლიდან სამირ შარიფოვი საერთაშორისო სავალუტო ფონდის (სსფ) საბჭოს წევრია აზერბაიჯანის მხრიდან.
არის აზერბაიჯან-საფრანგეთის საერთაშორისო ეკონომიკური კომისიის თანათავმჯდომარე.
დაქორწინებულია, ჰყავს სამი შვილი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 7 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1961 კატეგორია:აზერბაიჯანში დაბადებულები კატეგორია:აზერბაიჯანის ფინანსთა მინისტრები
მირქმა
იუდეველთა სჯულის მიხედვით ებრაელებს ევალებოდათ ყოველი პირველშობილი ღმერთისთვის შეეწირათ და დაბადებიდან მე-40 დღეს ტაძარში მიეყვანათ. ამის აღსასრულებლად ყრმა იესო ქრისტე მარიამმა და იოსებმა იერუსალიმის ტაძარში მიიყვანეს. ამ დროს იერუსალიმში ცხოვრობდა მოხუცი სვიმეონი, რომელსაც არ სწამდა ქალწულისგან მხსნელის შობის შესახებ. ამის გამო მას ეცნობა, რომ არ მოკვდებოდა, ვიდრე ქრისტეს არ იხილავდა. სვიმეონმა იხილა ქრისტე და ჩაიკრა გულში
იგი VI საუკუნემდე განსაკუთრებული ზეიმით არ აღინიშნებოდა. 528 წელს, იმპერატორ იუსტინიანეს (527-565) დროს, ანტიოქიას თავს დაატყდა საშინელი მიწისძვრა, რომელსაც მრავალი ადამიანი ემსხვერპლა. ერთ უბედურებას მეორე დაერთო – შავი ჭირის ეპიდემია: ყოველდღე რამდენიმე ათასი კაცი იხოცებოდა. ამ განსაცდელის ჟამს ერთ კეთილმსახურ ქრისტიანს ზეგარდმო ეუწყა, რომ მირქმის დღესასწაული უფრო საზეიმოდ აღენიშნათ, და, როდესაც ამ დღეს ღამისთევის ლოცვები და ლიტანიობა აღასრულეს, ბიზანტიაში უბედურებათა წყება შეწყდა. ღვთისადმი მადლიერების ნიშნად, 544 წელს, ეკლესიამ განაჩინა, მირქმა (მიგებება) უფლისა ღვთისა და მაცხოვრისა ჩვენისა იესო ქრისტესი უფრო საზეიმოდ აღენიშნათ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქრისტიანული დღესასწაულები
ვერხნეკარიშევო
ვერხნეკარიშევო (Юғары Ҡарыш; Верхнекарышево) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბალტაჩევოს რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 439 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ სტარობალტაჩევოდან დაშორებულია 22 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია კუედა, რომელიც დაშორებულია 92 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (71%).
სქოლიო
კატეგორია:ბალტაჩევოს რაიონის სოფლები
პარკხვევიასებრნი
პარკხვევიასებრნი (Lasiocampidae) — მწერების ოჯახი ქერცლფრთიანების რიგისა. დიდი (11-13 სმ) და საშუალო ზომის პეპლებია. მათი ფრთების შლილი 8 სმ აღწევს. მსხვილი, უხვად შებუსული სხეული აქვთ, პირის აპარატი განუვითარებელია. მატლი დაფარულია ბუსუსებით. დაჭუპრების მომენტში მატლი ქსოვს შავ ან მუქ მურა, კასრისებრ ან ოვალურ პარკს. გამოიზამთრებს მატლი, ზოგჯერ ჭუპრი, იშვიათად კვერცხიც. ოჯახში 10000 სახეობაა, რომლებიც მთელ მსოფლიოშია გავრცელებული. განსაკუთრებით ბევრია ტროპიკებში. ტყისა და ხეხილის ძლიერი მავნებელია Malacosoma neustrium. იშვიათი სახეობებიდან საქართველოში გვხვდება კვიპაროსის მსხვილტანა (Pachypasa otus) და ველის ბინადარი Eriogaster neogena.
ნიკოლოზ ჩოლოყაშვილი
250px|thumb|ნიკიფორე ირბახი, [[კრისტოფორო დე კასტელი]] ნიკოლოზ ჩოლოყაშვილი–ირუბაქიძე (ნიკიფორე ირბახი) (დ. დაახლოებით 1585 — გ. 1658) — ქართველი სასულიერო და პოლიტიკური მოღვაწე, დიპლომატი, მწიგნობარი, პირველი ქართული ნაბეჭდი წიგნის ერთ-ერთი გამომცემელი, ქართული არისტოკრატიის ჩოლოყაშვილებისა და არაგვის ერისთავების შთამომავალი.
ბიოგრაფია
ნიკოლოზის მამა იყო სარდალი და მარტყოფის მოურავი ომან ჩოლოყაშვილი–ირუბაქიძე; დედა — ბარბარე, არაგვის ერისთავის ასული; ძმა — მარტყოფის მოურავი ქაიხოსრო ჩოლოყაშვილი. 8 წლის ასაკში მშობლებმა რომის კათოლიკეთა წმინდა ბასილის სახელობის ბერძნულ სასულიერო სასწავლებელში მიაბარეს, სადაც საფუძვლიანი განათლება მიიღო, შეისწავლა უცხო ენები. რომში ყოფნისას ბერად აღიკვეცა და საერისკაცო სახელი ნიკოლოზი ნიკიფორეთი შეიცვალა. დაახლოებით 1608 წელს საქართველოში დაბრუნდა და კახეთის მეფის თეიმურაზ I-ის კარის მოძღვარი გახდა. 1614 წელს შაჰ-აბას I-ის საქართველოში ლაშქრობის დროს, იერუსალიმში წავიდა. 1625 წელს ანტისპარსული კოალიციის შექმნის თაობაზე მოსალაპარაკებლად, თეიმურაზ I-ის დავალებით, დიპლომატიური მისიით გაემგზავრა ევროპაში.
ნიკოლოზ ჩოლოყაშვილის მრავალმხრივი მოღვაწეობა მიმართული იყო საქართველოს პოლიტიკისა და კულტურის აღორძინებისკენ. თანამედროვენი მას უწოდებდნენ ბრძენსა და ფილოსოფოსს, რიტორს, „ღირსს ყოვლისა სიკეთისა“. ნიკიფორე ირბახის ცხოვრების გზა წააგავს სულხან-საბა ორბელიანის გზას. თეიმურაზ I-ის დავალებით იგი მიემგზავრება ევროპაში და 1626-1629 წლებში უკვე მოიხსენიება როგორც თეიმურაზის ელჩი პაპ ურბან VIII-ის კარზე. ამ პერიოდშივე იგი ეწვია ესპანეთის მეფე ფილიპე IV-ს, რომელიც მაშინ ევროპაში მიმდინარე ოცდაათი წლის ომშია ჩაბმული. ელჩობას შედეგეი არ მოუტანია, თუმცა ესპანეთის სახელმწიფო საბჭომ 1628 წლის იანვარში ნიკოლოზ ჩოლოყაშვილს გადასცა ფილიპე IV-ის წერილი, რომელშიც ის ატყობინებდა თეიმურაზს, რომ სიამოვნებით მიიღო მისი წინადადება ესპანეთსა და საქართველოს შორის მეგობრული ურთიერთობის დამყარების შესახებ.
1628 წლის ზაფხულში ნიკოლოზ ჩოლოყაშვილი რომში ჩავიდა. აქ მან ოფიციალურად აღიარა კათოლიკური სარწმუნოება და „კათოლიკედ მიღების ცერემონიაც" შეასრულა. პაპმა ურბან VIII-ემ მამობრივი სიყვარულით მიიღო, თეიმურაზს ალექრსით სავსე წერილი გაუგზავნა და შემწეობის აღმოჩენას დაჰპირდა. რომში ყოფნისას ჩოლოყაშვილმა აქტიური მონაწილეობა მიიღო ქართული ბეჭდვითი წიგნის გამოცემაში. რომაელმა პატრებმა, მისი უშუალო მონაწეილეობით დაამზადეს მხედრული შრიფტი და კათოლიკური სარწმუნოების გამავრცელებელი კონგრეგაციის სტამბაში დაიწყეს ქრთული წიგნების ბეჭდვა. რომის ეკლესიის მიზანი იყო, ამ წიგნებით დახმარებოდა მართლმადიდებლურ ქრისტიანულ საქართველოში შემოგზავნილ თავის კათოლიკე მისიონერებს, უფრო ადვილად დაემყარებინათ კავშირი ხალხთან. 1629 წელს გამოიცა „ქართულ–იტალიური ლექსიკონი" ( Dttionario Giorgiano). წიგნის სათაურში აღნიშნულია, რომ ლექსიკონი შედგენილია „სტეფანო პაოლინის მიერ ქართველის, წმიდა ბასილის წესის ბერის ნიკიფორე ირბახის დახმარებით, სახმარებლად სარწმუნოების გამავრცელებელ სასულიერო კონგერაციის მისიონერთათვის". ეს იყო არა მარტო პირველი ქართული ნაბეჭდი წიგნი, არამედ 3086 სიტყვისაგან შემდგარი პირველი ქართული ლექსიკოგრაფიული ნაშრომიც. ნიკიფორეს აქტიური მონაწილეობით იმავე წელსვე დაისტამბა არანაკლებ მნიშვნელოვანი მეორე წიგნი — "ქართული ანბანი ლოცვანითურთ" (Litania Lauretana).
ნიკოლოზ ჩოლოყაშვილი რომში დიდხანს არ დარჩა. 1629 წელს საქართველოში დაბრუნდა თეატინელთა ორდენის მისიონერებთან ერთად და იმავე წელს გახდა მეტეხის ტაძრის წინამძღვარი. მაშინდელი მიმოწერა მისიონერებს, პაპსა და ქართველ მეფეს შორის ადასტურებს, რომ ნიკიფორე ირბახი შუამავლობდა ურბან VIII-სა და თეიმურაზ I-ს შორის ქართული ეკლესიის რომთან შეერთებას (ე.წ. უნიას). 1632 წელს, ქართლში როსტომ–ხანის გამეფების შემდეგ, როდესაც თეიმურაზ I-მა იმერეთის სამეფოს შაფარა თავი, ჩოლოყაშვილი სამეგრელოს მთავარ ლევან II დადიანის უახლოესი თანამებრძოლი და მისი პოლიტიკური გეგმების სულისჩამდგემელი გახდა. მისიონერები მას დადიანის კარის სახლთუხუცესად იხსენიებენ. იგი მფარველობას უწევდა კათოლიკე მისიონერებს, ხედავდა რა მათში საქართველოს დასავლეთ ევროპასთან დამაკავშირებელ ერთ–ერთ მძლავრ საშუალებას. მეგობრობდა ჯუზეპე ჯუდიჩისთან, არქანჯელო ლამბერტთან და კრისტოფორო დე კასტელთან. ეხმარებოდა მათ მორალურად და მატერიალურად. რის გამოც პაპის კონგრეგაცია ფრიად ემადლიერებოდა.
მინი|ლითონის დისკო წარწერით 1642 წლის ბოლოს ნიკოლოზ ჩოლოყაშვილმა დატოვა სამეგრელო და იერუსალიმს გაემგზავრა. 1643-1649 წლებში ის იყო იერუსალიმის ჯვრის მონასტრისა და გოლგოთის ქართველ ბერთა წინამძღოლი. ზუსტად ამ პერიოდში მიჰყო ხელი მან წმინდა მიწაზე ქართველთა უმთავრესი სავანის — ჯვრის მონასტრის შეკეთება-განახლებას. ამის სამახსოვროდ ჯვარის მამამ მთავარ ტაძარში რამდენიმე მოსახსენიებელი წარწერა დატოვა. მათ შორის, ბრინჯაოს დისკოზე, რომელიც ეკლესიის შუაგულში, ზუსტად გუმბათის ქვეშ, იატაკის მოზაიკურ წყობაში იქნა ჩართული. 55 სმ დიამეტრის დისკოს წრიულად გასდევდა ლამაზი ასომთავრული ხელრთვით (ასოთა სიმაღლე 15 სმ სიმაღლის) შესრულებული, ალაგ-ალაგ დაქარაგმებული წარწერა: „მ(ა)მ(ა)ნო, დეგით მტკიცედ და შეურყევლად და მომიხსენ(ე)თ მე, ც(ოდვილ)ი ჯ(ვარის მამა)ი ნიკ(იფორე), ქ(ორონი)კ(ონ)სა ტკა(1643 წ.)“.
1657 წელს, ლევან II დადიანის გარდაცვალების შემდეგ სამეგრელოს სამთავრო ვამეყ III-მ მიიტაცა და ოდიშის ახალი მთავარი გახდა, რისთვისაც ნიკოლოზმა საჯაროდ შაჩვენა. ვამეყ III-ემ დააპატიმრა ყველა, ვინც მის ბატონობას არ სცნობდა, მათ შორის ნიკიფორე ირბახიც. მან მღვდელმთავარი კათალიკოსობიდან გაადაყენა და დილეგში ჩაამწყვდია, სადაც აღესრულა კიდეც 1658 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს კათოლიკოსები კატეგორია:ქართველი დიპლომატები კატეგორია:ქართველი მწიგნობრები კატეგორია:დაბადებული 1585 კატეგორია:გარდაცვლილი 1658 კატეგორია:ქართველი კალიგრაფები
აირშირული ჯიში
მინი|აირშირული ჯიში აირშირული ჯიში — მსხვილი რქოსანი საქონლისა, სარძეო მიმართულების ჯიში. გამოიყვანეს XVIII საუკუნეში შოტლანდიაში (ერის საგრაფო). ადგილობრივი საქონელს ჰოლანდიური და შორტჰორნის ჯიშები შეაჯვარეს (სისხლის ჩართვის მეთოდით). აირშირული ჯიში ტანდაბალია, კარგი აგებულებისა, ფერად წითელ-ჭრელი. ცოცხალი მასა: კუროსი 650-750 კგ, ფურისა 450-500 კგ. იწველის 3500-4000 კგ (სარეკორდო მონაწველი 10000 კგ-ზე მეტია), რძის ცხიმიანობა დაახლოებით 4%, გავრცელებულია აშშ-ში, კანადაში, ფინეთში.
ლიტერატურა
კატეგორია:მსხვილი რქოსანი საქონლის ჯიშები
ნოტოუნგულატები
ნოტოუნგულატები (Notoungulata) — ნამარხი ძუძუმწოვრების რიგი. ხშირად სამხრეთ ამერიკის ჩლიქოსნებსაც უწოდებენ. აგებულებით მკვეთრად გამოირჩევიან სხვა დანარჩენი ჩლიქოსნებისაგან. ტანადაც ნაირგვარებია — არიან ბოცვერის ზომისანიც და მარტოორქისაც. ნოტოუნგულატების ზოგ წარმომადგენელს ერთდროულად ახასიათებს ჩლიქოსნებისა და მღრღნელების ნიშნები, ზოგი მარტორქას ან ტაპირს წააგავს. ცნობილი არიან სამხრეთ ამერიკაში პალეოცენიდან მოყოლებული პლეისტოცენამდე, ჩრდილოეთ ამერიკაში — ქვედაეოცენური და აზიის ზედაპალეოცენური ნალექებიდან.
ლიტერატურა
კატეგორია:გადაშენებული ძუძუმწოვრები
ნაკრა (მესტიის მუნიციპალიტეტი)
ნაკრა — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფლები: ანილი, თავრალი, კვიცანი, კიჩხულდაში, ლაშხრაში, ლაწომბა, ლენკვაში, ნაკრა, ცალერი, ხერხვაში).
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 178 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Mortal Kombat
Mortal Kombat, შემოკლებით MK — ფანტასტიკური ჟანრის ორთაბრძოლების ამსახველი სერია, რომლის ავტორები არიან ედ ბუნი და ჯონ ტობიასი. თავდაპირველად სერიას ქმნიდა Midway Games. წლების განმავლობაში თამაშს სხვა ფირმებიც უშვებდნენ, თუმცა 2009 წლიდან მისი მფლობელი Warner Bros. Interactive Entertainment არის.
სერიაზე მუშაობა დაიწყო ჟან-კლოდ ვან დამის ტიპაჟის მიხედვით. ეს იდეა ჩავარდა, მაგრამ მოხდა სერიის გადატვირთვა და წარმატება ჰქონდა არა მხოლოდ ძირითად ვიდეოთამაშებს, არამედ ანიმაციურ და მხატვრულ ფილმებს, სატელევიზიო სერიალებს, კომიქსების წიგნებს, ბარათების თამაშს და სხვა პროდუქციას.
თამაშების ძირითადი ეპიზოდებია Mortal Kombat, Mortal Kombat II, Mortal Kombat 3, Ultimate Mortal Kombat 3 და Mortal Kombat Trilogy. ყველა ეს ეპიზოდი შემუშავებული იქნა ორგანზომილებიანი გრაფიკის გამოყენებით. მონაწილეები იყენებდნენ ხუთ სხვადასხვა საბრძოლო ილეთს.
სერია გამოირჩევა სისხლიანი სცენების დიდი რაოდენობით. თაყვანისმცემლებში განსაკუთრებით პოპულარულია მეტოქის საბოლოო განადგურების მეთოდი Fatality (ფატალურობა). იგი სრულდება ღილაკების გარკვეული კომბინაციის აკრეფის შემდეგ და გამოირჩევა მეტოქის მიმართ გამორჩეული ილეთის გამოყენებით.
სქოლიო
კატეგორია:Mortal Kombat კატეგორია:ვიდეო თამაშების ფრენჩაიზები კატეგორია:ვიდეო თამაშები დემონებზე კატეგორია:საბრძოლო თამაშები კატეგორია:ვიდეო თამაშები ნინძების შესახებ კატეგორია:ვიდეო თამაშების ფრენჩაიზები წარმოდგენილი 1992 წელს კატეგორია:კომიქსებში ადაპტირებული ვიდეო თამაშები კატეგორია:ფილმებში ადაპტირებული ვიდეო თამაშები კატეგორია:ტელეპროგრამბში ადაპტირებული ვიდეო თამაშები
მაასტრიხტის ხელშეკრულება
მაასტრიხტის ხელშეკრულება, 1992 – (ევროპის კავშირის შექმნის შესახებ), ხელი მოაწერეს 7 თებერვალს მაასტრიხტში (ნიდერლანდები) ევროპის გაერთიანების 12 სახელმწიფოს – ბელგიის, დანიის, გფრ-ს, ესპანეთის, ირლანდიის, იტალიის, ლუქსემბურგის, ნიდერლანდების, პორტუგალიის, საბერძნეთის, საფრანგეთის, გაერთიანებული სამეფოს წარმომადგენლებმა.
ხელშეკრულება წარმოადგენს ახალ მნიშვნელოვან ეტაპს ევროპის ქვეყნების ინტეგრაციაში და ითვალისწინებს: ევროპის სახელმწიფოში მცხოვრებ ხალხთა საერთო მოქალაქეობის, ანუ ევროკავშირის მოქალაქეობის, შემოღებას, ასევე მოქალაქეთა თავისუფალ გადაადგილებას ევროპის წევრი ქვეყნების ტერიტორიაზე; ევროპის ქვეყნების მიერ საერთო საგარეო და უშიშროების პოლიტიკის, საერთო თავდაცვის პოლიტიკის განხორციელებას.
ევროპის ქვეყნების ეკონომიკის გაძლიერების და ერთმანეთთან დაახლოების მიზნით, ევროკავშირის წევრების გადაწყვეტილებით შეიქმნა საერთოევროპული ვალუტა – ევრო.
ხელშეკრულება ასევე ითვალისწინებს ევროპის ქვეყნებს შორის მჭიდრო თანამშრომლობას საშინაო პოლიტიკასა და სამართლებრივ სფეროში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ევროპის კავშირი კატეგორია:საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:ევროპის უახლესი ისტორია
ევროპის ქვეყნების სია მოსახლეობის მიხედვით
მინი|მარჯვნივ|[[ევროპა]] ეს არის ევროპის კონტინენტის ქვეყნების სია მოსახლეობის მიხედვით, უახლესი მონაცემებით.
რამდენიმე რეგიონი ევროპაში თვითაღიარებულია და დამოუკიდებლად იმართება, თუმცა სხვა ქვეყნების მიერ ცნობილი არ არის.
კოსოვო აღიარებულია გაეროს 69 წევრის მიერ, აფხაზეთი და სამხრეთი ოსეთი კი მხოლოდ რუსეთის, ვენესუელასა და ნიკარაგუას მიერ არის ცნობილი. ჩრდილოეთი კვიპროსი აღიარებულია თურქეთის მიერ. დნესტრისპირეთსა და მთიან ყარაბაღს საერთაშორისო აღიარება არ გააჩნიათ.
სქოლიო
*
Demographics of Europe
ბახფანდაგის უღელტეხილი
ბახფანდაგის უღელტეხილი (Бæхфæндаг) — უღელტეხილი საქართველოსა და რუსეთის საზღვარზე. მდებარეობს კავკასიონის მთავარ წყალგამყოფ ქედზე (ჯავის მუნიციპალიტეტისა და ჩრდილოეთ ოსეთის საზღვარზე). სიმაღლე 2925 მ. აკავშირებს ჯომაგის (დიდი ლიახვის შენაკადი) ხეობას არდონის (მდინარე თერგის შენაკადი) ხეობასთან.
ლიტერატურა
კატეგორია:შიდა ქართლის მხარის უღელტეხილები კატეგორია:ჩრდილოეთ ოსეთის უღელტეხილები
შუბითიძე
საკუთარი სახელი შუბითიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:
კატეგორია:ქართული გვარები
სოლომონ ბანდარანაიკე
სოლომონ ბანდარანაიკე (დ. 8 იანვარი, 1899, კოლომბო, ცეილონი — გ. 26 სექტემბერი, 1959) — ცეილონის (ახლანდელი შრი-ლანკა) პრემიერ-მინისტრი 1956–1959 წლებში.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1899 წლის 8 იანვარს კოლომბოში. სწავლობდა ადგილობრივ წმინდა ტომასის კოლეჯში, ხოლო შემდეგ ოქსფორდის უნივერსიტეტში, სადაც მიიღო იურისტის პროფესია. მისი პოლიტიკური კარიერა დაიწყო 1925 წელს, მას შემდეგ, რაც გახდა ერთიანი ეროვნული პარტიის წევრი. ეკავა სხვადასხვა პოსტები კოლონიურ ადმინისტრაციაში. 1947–1951 წლებში იყო ჯანდაცვის მინისტრი, 1956 წლიდან კი პრემიერ-მინისტრი. საგარეო პოლიტიკაში სოლომონ ბანდარანაიკე ხელმძღვანელობდა მიუმხრობლობის პოლიტიკით, ხოლო საშინაო პოლიტიკას წარმართავდა ბუდისტურ-სინჰალური იდეოლოგიის საფუძველზე. 1959 წელს ბუდისტმა ბერმა ტალდუვე სომარამამ 60 წლის პრემიერ-მინისტრი მძიმედ დაჭრა. მეორე დღეს მიღებული ჭრილობების შედეგად სოლომონ ბანდარანაიკე გარდაიცვალა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შრი-ლანკის პრემიერ-მინისტრები კატეგორია:შრი-ლანკელი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 8 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1899 კატეგორია:გარდაცვლილი 26 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1959
იარვა-იაანის მუნიციპალიტეტი
იარვა-იაანის მუნიციპალიტეტი (Järva-Jaani vald) — სასოფლო მუნიციპალიტეტი ესტონეთში, იარვამაას მაზრაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იარვამაას მუნიციპალიტეტი
ხოსე-მარია-ავილესის პროვინცია
ხოსე-მარია-ავილესი — პროვინცია ბოლივიაში, ტარიხას დეპარტამენტის დასავლეთ ნაწილში. დასავლეთით ესაზღვრება პოტოსის დეპარტამენტი, სამხრეთით - არგენტინა. დასავლეთით და სამხრეთ-აღმოსავლეთით ესაზღვრება არგენტინა. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ გადაჭიმულია 85 კმ-ზე, აღმოსავლეთიდან დასავლეთით 115 კმ-ზე, ხოლო მთლიანი ფართობი 2 658 კმ²-ია.
მოსახლეობა
2001 წლის მონაცემებით, პროვინციის მოსახლეობა 17 504 ადამიანს შეადგენდა.
დაყოფა
პროვინცია შედგება ორი მუნიციპალიტეტისაგან, რომლებიც თავის მხრივ კანტონებად იყოფიან. დედაქალაქია ურიონდო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტარიხას დეპარტამენტის პროვინციები
იოსებ სტალინის ძეგლი გორში
მინი|250პქ|იოსებ სტალინის ძეგლი გორში იოსებ სტალინის ძეგლი გორში — საბჭოთა კავშირის ლიდერის იოსებ სტალინისადმი მიძღვნილი ერთ-ერთი უკანასკნელი შემორჩენილი მონუმენტი მსოფლიოში. 2010 წლის 18 ოქტომბრამდე აღმართული იყო საქართველოში, სტალინის მშობლიური ქალაქის — გორის ცენტრალურ მოედანზე, საკრებულოს ადმინისტრაციული შენობის წინ.
ისტორია
ძეგლი სტალინის სიცოცხლეში, 1952 წ. გაიხსნა. მოქანდაკეა შოთა მიქატაძე, არქიტექტორები — ზაქარია და არჩილ ქურდიანები. ბრინჯაოს ექვსმეტრიანი ქანდაკება იდგა გრანიტის ცხრამეტრიან სამიარუსიან კვარცხლბეკზე, რომელიც ამავე დროს ტრიბუნის ფუნქციასაც ასრულებდა. სტალინი მთელი ტანით არის წარმოდგენილი. აცვია სამხედრო ტანსაცმელი.
ძეგლი გადაურჩა სტალინის მემკვიდრის, ნიკიტა ხრუშჩოვის მიერ „პიროვნების კულტის“ დაგმობის შემდეგ დაწყებულ კამპანიას „დიდი ბელადის“ გამოსახულებათა წინააღმდეგ, რომლის დროსაც მოხსნეს ანალოგიური მონუმენტი თბილისში. 1980-90-იანი წლების მიჯნაზე, ქართული ეროვნული მოძრაობის პერიოდში, განზრახული იყო გორში მდგარი ძეგლის განადგურებაც, მაგრამ გორის მოსახლეობის მოთხოვნით მონუმენტი შენარჩუნდა. ამ დროიდან გორის ცენტრში სტალინის ძეგლის არსებობის მიზანშეწონილობაზე კამათი არ შემწყდარა. საზოგადოებრივი აზრი ორადაა გაყოფილი: ბევრისთვის ძეგლი ტოტალიტარიზმისა და საბჭოთა ოკუპაციის სიმბოლოა და მისი არსებობა ამ სახით გაუმართლებელია; სხვები ძეგლის შენარჩუნებასდმი თავიანთ მხარდაჭერას ტურისტული ინტერესით ხსნიან; ზოგიერთი კი მონუმენტს „ისტორიის ნაწილად“ მიიჩნევს და „ყველაზე ცნობილი ქართველის“ ძეგლის დემონტაჟის მოწინააღმდეგედ რჩება.
ძეგლის მომავალი
2008 წ. აგვისტოში რუსეთ-საქართველოს ომის დროს გორის ოკუპაციამ და მსოფლიო მედიის გაძლიერებულმა ყურადღებამ ქალაქისა და მისი სიმბოლიკისადმი სტალინის ძეგლის საკითხი კვლავ გამოაცოცხლა. 2008 წ. ოქტომბერში საქართველოს მთავრობის წევრებმა განაცხადეს, რომ სტალინის ძეგლი გადატანილი იქნება საქართველოს ოკუპაციის მუზეუმის ფილიალში, რომელიც გორში სტალინის სახლ-მუზეუმის რეორგანიზაციის შედეგად შეიქმნება. ამ განცხადებებს ქართულ პოლიტიკურ სპექტრში არაერთგვაროვანი რეაქცია მოჰყვა. ძეგლის გადატანა გააპროტესტეს საქართველოს კომუნისტური პარტიის თავმჯდომარემ პანტელეიმონ გიორგაძემ და საქართველოს ლეიბორისტული პარტიის ლიდერმა შალვა ნათელაშვილმა. საქართველოს მთავრობას პროტესტის ღია წერილით მიმართეს ასევე რუსმა კომუნისტებმა. 2010 წლის 24–25 ივნისს მოხდა ძეგლის დემონტაჟი.
სქოლიო
კატეგორია:გორი
დინარის მთიანეთი
დინარის მთიანეთი — მთიანეთი ბალკანეთის ნახევარკუნძულის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. გადაჭიმულია იულიუსის ალპებიდან (ჩრდილოეთით) მდინარე დრინამდე (სამხრეთით) 650 კმ-ზე. სიგანე 60-იდან 230 კმ-მდე. აღმოსავლეთით ესაზღვრება შუა დუნაის ვაკე და იბარის ხეობა, დასავლეთით ადრიატიკის ზღვა. მთიანეთის სანაპიროს ყველაზე მაღალი ნაწილი აგებულია მეზოზოური კირქვებით. გავრცელებულია რელიეფის კარსტული ფორმები. შედგება ქედებითა და ხეობებით გაყოფილი ზეგნებისაგან. შედარებით მაღალი ქედები და მასივებია: სნეჟნიკი (1796 მ), ველებიტი (1757 მ), დინარა (1913 მ), დურმიტორი (2522 მ), პროკლეტიე (2694 მ) და სხვა. მთებში 2000 მ ზევით შეიმჩნევა ძველი გამყინვარების კვალი.
მთიანეთის აღმოსავლეთ ნაწილში გავრცელებულია პალეოზოური ფიქლები და ქვიშაქვები, ვულკანური და მეტამორფული ქანები. ქედები (რომანია — 1629 მ, იავორი — 1537 მ, ზლატიბორი — 1496 მ და სხვა) გაყოფილია განიერი ხეობებით. სანაპირო რაიონებში განვითარებულია სუბტროპიკული ხმელთაშუა ზღვის ჰავა, აღმოსავლეთ რაიონებში — ზომიერი კონტინენტურიდან ხმელთაშუა ზღვის ჰავისკენ გარდამავალი. ნალექები 1000-3000 მმ (ზღვისპირა კალთებზე, 4000 მმ კოტორის უბეში) და 900-1000 მმ (მთიანეთის აღმოსავლეთ კალთებზე, 500-700 მმ ქვაბულებში) წელიწადში.
ზღვისპირა კალთების ქვედა ნაწილში გვხვდება ბუჩქნარი და ტყეები ხეშეშფოთლიანი მარადმწვანე სახეობებით, ზედა ნაწილსა და მწვერვალებზე უტყეო კარსტული სივრცეებია. აღმოსავლეთით მთები შემოსილია წიფლის, მუხისა და წიწვოვანი ტყეებით. დინარის მთიანეთის ზოგიერთი ადგილი გამოცხადებულია სახელმწიფო ნაკრძალად და სახალხო პარკად. მოსახლეობის ძირითადი საქმიანობაა მეცხოველეობა და მიწათმოქმედება. მოჰყავთ ჭვავი, ხორბალი, სიმინდი და თამბაქო.
მთიანეთის დასავლეთ ნაწილში ამუშავებენ ბოქსიტებისა და მურა ნახშირის, ხოლო აღმოსავლეთ ნაწილში — რკინის მადნის, სპილენძის, კალის, მანგანუმის, ანტიმონიუმისა და სხვ. საბადოებს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ალბანეთის ქედები კატეგორია:ბოსნია და ჰერცეგოვინის ქედები კატეგორია:ხორვატიის ქედები კატეგორია:მონტენეგროს ქედები კატეგორია:სერბეთის ქედები კატეგორია:სლოვენიის ქედები კატეგორია:ფიზიოგრაფიული პროვინციები
პარტახი
ლიტერატურა
კატეგორია:ძველი ქართული სამართალი
აზავრეთი
აზავრეთი — სოფელი ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში, თრიალეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე, ჩამოუდის მდინარე აზავრეთისხევი. ზღვის დონიდან 2100 მ. ახალქალაქიდან დაშორებულია 21 კმ-ით.
არის მოსაზრება, რომ სოფლის სახელის ეტიმოლოგია აზავერს („ხარია საკიდარი“ — საბა) უკავშირდება. თითქოს აზავრეთში გამოჰყავდათ აზავრები.
სოფელში შემორჩენილია დარბაზული ტიპის შუა საუკუნეების დიდი ეკლესია, რომელიც რესტავრირებულ იქნა გასული საუკუნის 90-იან წლებში. ეკლესიის ერთ-ერთ შემორჩენილ ბარელიეფზე გამოსახულია წმინდა დანიელი ლომების ხაროში. შემორჩენილია ასევე ბოლნური ჯვარი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1161 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ვერხნეიანაქტაევო
ვერხნეიანაქტაევო (Үрге Янахтай; Верхнеянактаево) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბალტაჩევოს რაიონში.
ყელეთი
ყელეთი — ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფლების დიდი და პატარა ყელეთის ისტორიული სახელწოდება.
ვერხნეიანაქტაევო
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 171 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ სტარობალტაჩევოდან დაშორებულია 6 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია კუედა, რომელიც დაშორებულია 76 კმ-ით.
ყელეთი
ლიტერატურა
კატეგორია:შიდა ქართლის მხარის ისტორიული სოფლები
ვერხნეიანაქტაევო
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას მარიელები შეადგენენ (88%).
სქოლიო
კატეგორია:ბალტაჩევოს რაიონის სოფლები
აისი
„აისი“ — ქართული ლიტერატურული ჟურნალი, გამოვიდა ორი ნომერი, I — 1918 წელს ქუთაისში ხოლო II — 1920 წელს თბილისში. რედაქტორი — ლ. მაჭავარიანი. "აისი" პოეტების ჟურნალი იყო. მასში დაიბეჭდა გალაკტიონ ტაბიძის, იოსებ გრიშაშვილის, ვალერიან გაფრინდაშვილის, ტიციან ტაბიძის, პაოლო იაშვილის, კოლაუ ნადირაძის, რაჟდენ გვეტაძის, კონსტანტინე ჭიჭინაძის, ნიკოლოზ მიწიშვილის, დ. ცვარნამის, შალვა კარმელის, გრიგოლ ცეცხლაძის, ვ. გოგრაძის და სხვათა ნაწარმოები.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ჟურნალები კატეგორია:ქართულენოვანი ჟურნალები
ფობია
ფობია (φόβος „ფობოს“ — შიში) — რაიმე სიტუაციის, ობიექტის, საქმიანობისა ან ადამიანის (ან ცხოველის) მიმართ ძლიერი, პანიკური შიში. ამ ანომალიის ძირითადი სიმპტომია შიშის მომგვრელი ობიექტისგან თავის არიდების გადამეტებული, გაუმართლებელი სურვილი, მოთხოვნილება. როდესაც ამგვარი შიში კონტროლს აღარ ექვემდებარება, ან როდესაც ეს შიში ადამიანის ყოველდღიურ საქმიანობაში ხელის შემშლელი ხდება, დიაგნოზი კეთდება ნერვულ გადახრა/ანომალიის ერთ-ერთ ნაირსახეობაში.
გავრცელება
ფობიები (თავისი კლინიკური მნიშვნელობით) შიშით გამოწვეული დარღვევების (პანიკური დარღვევა, პოსტ-ტრავმული შიში და სხვ.) ყველაზე ხშირი ფორმაა. ამერიკული კვლევის მიხედვით, სხვადასხვა ფობიით შეპყრობილი 8.7%-დან 18.1%-მდე ამერიკელია. მეტიც - აღმოჩნდა რომ ფობიები ყველა ასაკობრივი ჯგუფის ქალებში ყველაზე გავრცელებული სულიერი ავადმყოფობაა ,ხოლო 25-წლის ზევით მამაკაცებში რიგით მეორე.
მიზეზები
საზოგადოდ აღიარებულია, რომ ფობიებს განაპირობებენ გარეგანი მოვლენები და შინაგანი მიმართებები ამა თუ იმ მოვლენებსა თუ საგნებთან. თუმცა, ისეთი ფობიები, როგორებიცაა მაგალითად, არკანოფობია (ობობის შიში) და ოფიდიოფობია (გველების შიში) ევოლუციისთვის დამახასიათებელი თავისებურებაა, რამაც გარკვეული არსებების მიმართ ადამიანების შიში განაპირობა, რომელთაც რაიმე ზიანის მიყენება შეეძლოთ. თავის ცნობილ ექსპერიმენტში მარტინ ზელიგმანმა ყვავილებისა და გველების ფობიების დადგენის კლასიკური მეთოდი გამოიყენა. ცდის შედეგმა აჩვენა, რომ გველის სურათის ხილვა გაცილებით უფრო ადვილად იწვევდა უარყოფით განცდას, ვიდრე ყვავილის. ამიტომაც, მეცნიერი მივიდა დასკვნამდე, რომ ზოგიერთ ობიექტში იმთავითვე იგულისხმება გენეტიკური წინასწარი განწყობა, რაც შიშთან იგივდება. ზოგიერთი სპეციფიკური ფობია შეიძლება სათავეს იღებდნენ გამომწვევი მოვლენიდან წარსულში, ტრავმატული გამოცდილების შედეგად. სოციალურ ფობიებსა და აგორაფობიას გაცილებით რთული გამომწვევი მიზეზები აქვს, რომელთა დადგენა ამ ეტაპზე ბოლომდე ვერ ხერხდება. აღიარებულია, რომ მემკვიდრეობა, გენეტიკა და ტვინის ემოციური წყობა ცხოვრებისეულ ემოციებთან ერთად, მნიშვნელოვან როლს ასრულებს შიშით გამოწვეული დარღვევებისა და ფობიების განვითარებაში.
კლინიკური ფობიები
ფსიქოლოგების და ფსიქიატრების უმეტესობა ფობიების დიდ ნაწილს სამ კატეგორიად ყოფს:
მკურნალობა
ზოგიერთი თერაპევტი ვირტუალური რეალობის ან გამოსახულებითი ვარჯიშების მეთოდს მიმართავს, რომ შიშის ობიექტის მიმართ პაციენტს შიში გაუნელდეს. ესენი შიშისგან გათავისუფლების სისტემური თერაპიის შემადგენელი ნაწილებია.
გაცნობიერებული ქცევის თერაპია შეიძლება სასარგებლო აღმოჩნდეს. ის საშუალებას აძლევს პაციენტს, რომ გააცნობიეროს ნეგატიური აზრების ციკლი და ამ აზრების გარდაქმნის გზები დასახოს. ამ მეთოდს ჯგუფური მკურნალობისთვისაც მიმართავენ. შიშისგან თანდათანობითი გათავისუფლებისა და გქთ-ს მეთოდები ხშირად წარმატებულია და გულისხმობს, რომ პაციენტმა √ ხანგრძლივი მცდელობის შემდეგ დისკომფორტი დაძლიოს.
შიშის და დეპრესიის საწინააღმდეგო მედიკამენტები ხშირ შემთხვევაში შეიძლება ეფექტიანი აღმოჩნდეს. შეიძლება ხანმოკლე პერიოდით პაციენტს ბენზოდიაზეპინი გამოუწერონ.
ამგვარი მკურნალობის საშუალებები სხვა მეთოდებს როდი გამორიცხავს. ხშირად თერაპევტი ერთდროულად რამდენიმე საშუალებას მიმართავს.
არა ფსიქოლოგიური სახის გარემოებები
სიტყვა „ფობია“ შეიძლება აღნიშნავდეს შიშისგან განსხვავებულ გარემოებებს. მაგალითად, მართალია ჰიდროფობია წყლის შიშს აღნიშნავს, მაგრამ ის ასევე შეიძლება რაიმე ავადმყოფობის დროს, წყლის დალევის შეუძლებლობასაც დაერქვას. შეიძლება იმ შემთხვევაშიც გამოიყენებოდეს, როდესაც ქიმიური შენაერთი არ იხსნება წყალთან.
შესაბამისად, სიტყვა ფოტოფობია შეიძლება გამოიყენებოდეს ფიზიკური უკმაყოფილების აღსანიშნავად (მაგ., თვალის ანთების ან გუგების გაფართოების დროს სინათლის მიმართ გაღიზიანება) და არა აუცილებლად სინათლის შიშის განსასაზღვრად.
ცნებები, რომლებიც ზიზღს ან კლასობრივ დისკრიმინაციას გამოხატავენ
კლასობრივი დისკრიმინაცია ყოველთვის ფობიას როდი გულისხმობს, სამედიცინო თვალსაზრისით, რადგანაც ითვლება, რომ ისინი მხოლოდ სხვა ფსიქოლოგიური პრობლემის სიმპტომები ან უცოდინარობის შედეგი, ან პოლიტიკური და სოციალური მრწამსითაა გამოწვეული. სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, სამედიცინო ფობიებისგან განსხვავებით, რომლებიც, როგორც წესი, ძლიერ შიშთან ასოცირდება, კლასობრივი დისკრიმინაცია ხშირად სოციალური ურთიერთობებიდან მომდინარეობს.
მაგალითად:
პარტერი (მრავალმნიშვნელოვანი)
პარტერი შეიძლება აღნიშნავდეს:
იორამ სააკაძე
იორამ გიორგის ძე სააკაძე (გ. 1664) — გიორგი სააკაძის მესამე ვაჟი. ბაზალეთის ბრძოლის შემდეგ მამასთან და ოჯახთან ერთად ოსმალეთში გადაიხვეწა. მამისა და ძმის დაღუპვის შემდეგ დედასთან ერთად ერთხანს ოსმალეთში ცხოვრობდა. XVIII საუკუნის 30-იანი წლების ბოლოს ოჯახთან ერთად საქართველოში ჩამოვიდა და იმერეთში იყო, 40-იანი წლების დასაწყისში როსტომ მეფემ ქართლში გადაიყვანა, მამის სამფლობელო აღუდგინა და თარხნობა უბოძა.
სააკაძე ჯერ როსტომისა და შემდეგ ვახტანგ V-ის უახლოესი თანამშრომელი იყო. 1663 წელს ვახტანგ V-ის დავალებით იმერეთში გაამეფა ბაგრატ IV. გარდაიცვალა იმერეთში ყვავილით. იორამის ჩამომავლები თარხნიშვილებად იწოდებიან.
ლიტერატურა
კატეგორია:გარდაცვლილი 1664
ბაჯოხარაჯი
ბაჯოხარაჯი, მსუბუქი ხარკი. სეფიანთა ირანში დაკავშირებული იყო პატრონყმურ ურთიერთობასთან. ფეოდალური სამთავროთა მფლობელებს, რომლებიც ცნობდნენ სეფიანი შაჰების უზენაესობას, მაგრამ ჩვეულებრივი მოხელეებისაგან განსხვავებით გარკვეული ტერიტორია ეჭირათ სამკვიდროდ, ბაჯოხარაჯის გამოღება და სალაშქრო მოვალეობა ეკისრებოდათ. XVI საუკუნის I მეოთხედში ქართველი მეფე-მთავრები შაჰ-ისმაილ I-ის სასარგებლოდ იხდიდნენ ბაჯოხარაჯს; XVI საუკუნის უკანასკნელ მეოთხედში კახთა მეფე ალექსანდრე უხდიდა ოსმალებსა და ირანს. ბაჯოხარაჯი განსხვავდებოდა ხარკის მძიმე ფორმების „ხარაჯისა“ და „მალ-მალუჯათისაგან“, რომლებიც ქვეყნის აღწერას გულისხმობდა, და საშუალო თუ გარდამავალი ადგილი ეკავა „საურსა“ და „მალ-მალუჯათს“ შორის.
ლიტერატურა
კატეგორია:ფეოდალური საქართველო
ესტაშ დე გრენიე
ესტაშ დე გრენიე (Eustache Granier) (დ. 1071 — გ. 15 ივნისი, 1123) — სიდონის ლორდი, იერუსალიმის რეგენტი და იერუსალიმის კონსტემბლი.
იგი წარმოშობით იყო ბეურაენ-შატო-დან, (ჩრდ. საფრანგეთი, მაშინდელი ფლანდრიის საგრაფო). პირველი ჯვაროსნული ლაშქრობის დროს ესტაში იმყოფებოდა ჟოფრუა ბულონელის ამალაში. ამ ლაშქრობაში დიდი მონაწილეობა არ მიუღია, სამაგიეროდ ჯვაროსნებს დაეხმარა რამლის ბრძოლისა (1105) და ტრიპოლის ალყის დროს (1109). ბალდუინ I-ს დავალებით იგი მონაწილეობდა ელჩობაში, უილიამ იორდანისა და ბერტრან ტულუზელს შორის არსებული დაპირისპირების დროს, რომლებიც იბრძოდნენ ტრიპოლის ტახტისთვის. 1111 წლის 19 დეკემბერს, მას გადასცეს ქალაქი სიდონი, რომელიც ბალდუინ I-მა დაიპყრო სიგურდ I ჯვაროსანის დახმარებით. მანამდე, ესტაშს გადაეცა კესარია, რომელიც დაპყრობილი იქნა 1101 წელს. იგი დაქორწინდა ემაზე, პატრიარქ არნულფ დე როლის ძმისშვილზე და მიიღო იერიქონი და მისი გადასახადები, რომლებიც ფორმალურად ეკლესიის საკუთრება იყო. მონაწილეობა მიიღო შაიზარისა და ტვიროსის ალყებში. 1120 წელს იყო ნაბლუსის საბჭოს წევრი. ბალდუინ II-ის დავალებით საბჭომ შექმნა სამეფოს პირველი კანონები. ბალდუინის დატყვევების შემდეგ, 1123 წელს გახდა იერუსალიმის სამეფოს კონსტემბლი და რეგენტი. ესტაშმა იბნის ბრძოლაში დაამარცხა სამეფოში შემოჭრილი ფატიმიანები 1123 წლის 29 მაისს. ამავე წლის 15 ივნისს იგი გარდაიცვალა. ახალი კონსტემბლი და რეგენტი გახდა უილიამ I ბურესელი. დაკრძალულია იერუსალიმში, წმინდა მარიამ ლათინის ტაძარში. ემასთან მას ჰყავდა ორი ვაჟი: ჟერარდი და ვოლტერი. ესტაშის ქვრივი დაქორწინდა ჰუგო II-ზე.
ლიტერატურა
კატეგორია:იერუსალიმის რეგენტები კატეგორია:კესარიის ლორდები კატეგორია:სიდონის ლორდები კატეგორია:დაბადებული 1071 კატეგორია:გარდაცვლილი 15 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1123
ბალიშენონი
ბალიშენონი (Ballyshannon; Béal Átha Seanaidh) — პატარა ქალაქი ირლანდიაში, დონეგალის საგრაფოში (ოლსტერის პროვინცია).
დემოგრაფია
მოსახლეობა — 2 686 ადამიანი (2006 წლის მონაცემებით). 2002 წელს მოსახლეობა შეადგენდა 2 715 ადამიანს.
2006 წლის აღწერის მონაცემები:
ქვემოთმოყვანილ დაფებში ყველა პასუხის ჯამი (სვეტი „ჯამი“), როგორც წესი, დასახლებული პუნქტის სრულ მოსახლეობაზე ნაკლებია (სვეტი „2006“).
left|190px|thumb|მთავარი ქუჩა
1 — ენასთან დაკავშირებით დასმულ კითხვაზე პასუხის გამცემთა წილი მტელ მოსახლეობასთან შეფარდებით.
1 — ენასთან დაკავშირებით დასმულ კითხვაზე მოპასუხეთა წილი მთელ მოსახლეობასთან შეფარდებით.
სქოლიო
კატეგორია:ირლანდიის ქალაქები კატეგორია:დონეგალის საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
მცხეთის საეპისკოპოსო
მცხეთის საეპისკოპოსო — პირველი ეპარქია აღმოსავლეთ საქართველოს ტერიტორიაზე. დაარსდა IV საუკუნის 30-იან წლებში ქართლის სამეფოს დედაქალაქ მცხეთაში. მისი დაარსება დაკავშირებულია ქართლში ქრისტიანობის სახელმწიფო რელიგიად გამოცხადებასთან. თავდაპირველად ეპისკოპოსები იგზავნებოდნენ ქ. კონსტანტინოპოლიდან. ისინი მთავარეპისკოპოსის ტიტულს ატარებენ. მცხეთის საეპისკოპოსოს ტერიტორია V საუკუნამდე მთლიანად მოიცავდა ქართლის სამეფოს პოლიტიკურ-ეთნიკურ ფარგლებს. ყველა ადგილობრივი ეკლესია მცხეთის ეპისკოპოსს ემორჩილებოდა. ვახტანგ გორგასლის მეფობის დროიდან (V ს.), კერძოდ ქართლში ახალი საეპისკოპოსოების დაარსებისა და კათალიკოსობის შემოღების შემდეგ, მცხეთის საეპისკოპოსო დარჩა საკათალიკოსობაში შემავალ ერთ-ერთ საეპისკოპოსოდ. რომლის საკათედრო (საეპისკოპოსო) ტაძარი (მაცხოვრის სახელობისა) იყო მცხეთაში. ამ დროიდან მცხეთის საეპისკოპოსოს იურისდიქცია დავიწროვდა — ვრცელდებოდა მხოლოდ მდინარეებს რეხულასა და დიდ ლიახვს შორის მდებარე ტერიტორიაზე. ამ პერიოდიდან მცხეთის საეპისკოპოსოს მეთაურს ეწოდებოდა ქართლის მთავარეპისკოპოსი ან სამთავროს ეპისკოპოსი (მცხეთის საეპისკოპოსოს საკათედრო ეკლესია იხსენიება სამთავროს სახელითაც, როგორც „მთავრის“ — მთავარეპისკოპოსის რეზიდენცია). იერარაქიულად ქართლის ეპისკოპოსს კათალიკოსის შემდეგ პირველი ადგილი ეკავა (გვიანდელ პერიოდში — მეოთხე), მთავარ როლს ასრულებდა კურთხევის რიტუალში. საქართველოს რუსეთთან შეერთეის შემდეგ მცხეთის საეპისკოპოსო ადმინისტრაციული წესით გააუქმეს (1811) და მის ნაცვლად დააარსეს სამთავროს დედათა მონასტერი.
ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთის საეპისკოპოსო
იმავერეს მუნიციპალიტეტი
იმავერეს მუნიციპალიტეტი (Imavere vald) — სასოფლო მუნიციპალიტეტი ესტონეთში, იარვამაას მაზრაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იარვამაას მუნიციპალიტეტი
ქაბულელი წიგნებით მოვაჭრე
„ქაბულელი წიგნებით მოვაჭრე“ (Bokhandleren i Kabul) — ცნობილი ნორვეგიელი ჟურნალისტი ქალის ოსნე საიეშტადის რომანი. წიგნი გამოსვლისთანავე იქცა ბესტსელერად.
შინაარსი
წიგნის მთავარი პერსონაჟები რიგითი ავღანელები არიან, წიგნებით მოვაჭრე პატრიარქატული ოჯახის უფროსი სულთან ხანი და მისივე დიდი ოჯახის წევრები - მამაკაცები და თითქმის უუფლებო ქალები - თავიანთი ფიქრებით, ემოციებით, შინაგანი კონფლიქტებით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია: ოსნე საიეშტადის ნაწარმოებები კატეგორია:2003 წლის რომანები
რიკარდო კოჩანტე
რიკარდო კოჩანტე (დ. 1946 წლის 20 თებერვალს) — იტალიურ-ფრანგული წარმოშობის მომღერალი, კომპოზიტორი და მსახიობი. იგი წერს იტალიურ, ფრანგულ და ესპანურ ენებზე, ზოგიერთი მათგანი კი ამ სამივე ენაზეა შექმნილი.
ცხოვრება
კოჩანტე დაიბადა საიგონში, ფრანგულ ინდოჩინეთში, დღევანდელ ხოშიმინში (ვიეტნამი). მამამისი იყო იტალიელი, დედა კი-ფრანგი. 11 წლისა იგი ჩავიდა რომში და სასწავლებლად შევიდა სკოლაში. რომშივე დაიწყო მუსიკალური კარიერის შექმნა, 1972 წლისთვის კი პოპულარობასაც მიაღწია. იგი აგრეთვე ცხოვრობდა შეერთებულ შტატებსა და ირლანდიაში. 1976 წელს ჩაწერა The Beatles-ის „Michelle“-ის ქავერ-ვერსია.
1991 წელს მან გაიმარჯვა სან-რემოს ფესტივალში, სიმღერით „Se stiamo insieme“. 1997 წლის შობას კი ესპანელმა ტენორმა და მისმა მეგობარმა პლასიდო დომინგომ მიიწვია თავის ყოველწლიურ კონცერტზე „შობა ვენაში“, სარა ბრაიტმანთან და ჰელმუტ ლოტისთან ერთად.
2008 წლისთვის კოჩანტე იყო ავტორი სამი მიუზიკლისა, რომელთა შორის ყველაზე ცნობილი იყო „პარიზის ღვთისმშობლის ტაძარი“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1946 კატეგორია:ფრანგი მომღერლები კატეგორია:ფრანგი კომპოზიტორები კატეგორია:ფრანგი მსახიობები
თურღაის ფაუნა
250პქ|მინი|მარჯვნივ|[[ინდრიკოთერიუმი (რეკონსტრუქცია)]] თურღაის ფაუნა, ინდრიკოთერიუმის ფაუნა — ოლიგოცენური ეპოქის, უპირატესად ხმელეთის ძუძუმწოვრების კომპლექსი ცენტრალური აზიის ტერიტორიაზე. სახელწოდება მომდინარეობს თურღაის ღარტაფისაგან, სადაც ალექსი ბორისიაკმა პირველად აღწერა ამ კომპლექსის ყველაზე დამახასიათებელი წარმომადგენელი გიგანტური მარტორქა — ინდრიკოთერიუმი.
თურღაის ფაუნის მნიშვნელოვანი წარმომადგენელია ალაცეროპსი, ხალიკოთერიუმები (სქიზოთერიუმი), ღორისნაირნი (ენტელოდონი, ანთრაკოთერიუმები), არქაული ტრაგულიდები (ლოფიომერიქსი, პროდრემოთერიუმი) და სხვა. ფაუნის წარმომადგენლები ბინადრობდნენ როგორც გაშლილ ველებზე, ისე ტყეებისა და მდინარეთა დაჭაობებულ სანაპიროებზე.
სქოლიო
კატეგორია:ოლიგოცენის ფაუნა კატეგორია:პალეოეკოლოგია
მატანსასის პროვინცია
მატანსასის პროვინცია — კუბის ერთ-ერთი პროვინცია, სიდიდით მეორე ფართობის მხრივ. უდიდესი ქალაქებია კარდენასი, კოლონი, ხოველიანოსი და იგივე სახელწოდების დედაქალაქი — მატანსასი. ასევე გამორჩეულია საკურორტო ქალაქი ვარადერო.
კუბის პროვინციებსა შორის, მატანსასი ერთ-ერთი ყველაზე მეტად ინდუსტრიალიზებულია, ნავთობის ჭაბურღილებით, ქარხნებით და 21 შაქრის გადამამუშავებელი ფაბრიკით, რომელიც პროვინციის მინდვრებზე მოწეულ შაქრის ლერწამზე მუშაობს.
გეოგრაფია
ქვეყნის სიდიდით მეორე პროვინცია გამოირჩევა ვაკე რელიეფით, მისი უმაღლესი წერტილი ზღვის დონიდან 380 მეტრზე მდებარეობს.
ჩრდილო-დასავლეთი სანაპირო ძირითადად კლდოვანია, მცირე რაოდენობის პლაჟებით, მაშინ როცა ჩრდილო-აღმოსავლეთი სანაპირო მდიდარია პატარა კუნძულებით და მანგროს ტყეებით სანაპიროს გასწვრივ. აქვე მდებარეობს კუბის უკიდურესი ჩრდილოეთი წერტილი, იკაკოსის ნახევარკუნძულზე.
სამხრეთ სანაპიროს გააჩნია კუბისათვის ყველაზე დამახასიათებელი ნიშნები: უზარმაზარი საპატის ჭაობი, რომელიც ფარავს როგორც პროვინციის სამხრთ ნაწიულს, ისე საპატის ნახევარკუნძულს.
მუნიციპალიტეტები
1976—2010 წლებში მატანსასი 14 მუნიციპალიტეტად იყოფოდა. 2011 წლიდან კი ვარადეროს მუნიციპალიტეტი გაუქმდა და კარდენასს შეუერთდა. შედეგად, პროვინცია ამჟამად 13 მუნიციპალიტეტისგან შედგება.
წყარო: 2004 წლის აღწერის მონაცემები. Area from 1976 municipal re-distribution.
სქოლიო
კატეგორია:კუბის პროვინციები
შტეფან შულცერი
შტეფან შულცერ ფონ მიუგენბურგი (Stephan Schulzer von Müggenburg; 19 აგვისტო, 1802 — გ. 5 თებერვალი, 1892) — ავსტრიელი მიკოლოგი და უნგრეთ-ხორვატიის არმიის ოფიცერი.
შულცერის ნაშრომების უმეტესი ნაწილი დღემდე გამოუქვეყნებელია, თუმცა ზოგიერთი მათგანი რედაქტირებული და გამოცემული იქნა მისი კოლეგების მიერ.
შულცერის სტანდარტული საავტორო ბოტანიკური შემოკლებაა Schulzer.
სქოლიო
კატეგორია:ავსტრიელი მიკოლოგები
სევერნი (კანადა)
სევერნი (Severn) — მდინარე კანადაში, ონტარიოსა და მინიტობაა პროვინციებში. სიგრძე 981 კმ. აუზის ფართობი 101 ათასი კმ2 სათავე აქვს ლავრენტის მაღლობზე, გაივლის ტბებს, ჩადის ჰუდსონის ყურეში. წყალდიდობა იცის ზაფხულში. გაყინულია ნოემბრიდან მაისის ჩათვლით. ზემო დინებაში ჭორომიანია.
ლიტერატურა
კატეგორია:კანადის მდინარეები
პაატა სააკაძე
პაატა გიორგის ძე სააკაძე (გ. 1625), გიორგი სააკაძის მეორე ვაჟი. მძევლად იყო ირანში შაჰ აბას I-ის კარზე. 1625, ქართლ-კახეთში აჯანყების დაწყების შემდეგ, შაჰის ბრძანებით თავი მოჰკვეთეს და მამას გაუგზავნეს საქართველოში, ტანი კი კათოლიკე მისიონერებს დაუსაფლავებიათ ისპაანში. მოგვიანებით გიორგი სააკაძემ თბილისელი ვაჭრების დახმარებით ფარულად ჩამოასვენა საქართველოში და საგვარეულო მონასტერში, ერთაწმინდაში, დაკრძალა.
ლიტერატურა
კატეგორია:გარდაცვლილი 1625
ასტერიქსი და ნორმანები
„ასტერიქსი და ნორმანები“ („Astérix et les Normands“) — რიგით მეცხრე წიგნი ასტერიქსის შესახებ კომიქსების სერიაში. მასში მოთხრობილი ისტორიების ავტორი რენე გოსინია, ხოლო მხატვარი - ალბერ უდერზო. კომიქსი იბეჭდებოდა ჟურნალში Pilote (1966, გამოშვებები 340-361), ხოლო ალბომის სახით გამოიცა 1966 წელს, გამომცემლობის Dargaud მიერ.
სიუჟეტის მიხედვით, გალიაში ჩადიან ნორმანები, რომლებსაც არაფრის ეშინიათ და სურთ, იხილონ, თუ რა არის ნამდვილი შიში
ადაპტაციები
კომიქსის ძირითადი სიუჟეტი გადატანილია სრულმეტრაჟიან ანიმაციურ ფილმში „ასტერიქსი და ვიკინგები“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ასტერიქსის კომიქსები კატეგორია:1966 წლის წიგნები კატეგორია:1966 წლის კომიქსები
ალექსანდრე კუპრინი
ალექსანდრე ივანეს ძე კუპრინი (Александр Иванович Куприн; დ. 7 სექტემბერი [ ძვ. სტ. 26 აგვისტო],  1870  , ნაროვჩატი, პენზის გუბერნია, რუსეთის იმპერია — გ.  25 აგვისტო, 1938, ლენინგრადი, სსრკ) — რუსი მწერალი.
ალექსანდრე კუპრინის პირველი გამოქვეყნებული ნაწარმაოები იყო მოთხორბა „ბოლო დებიუტი“ («Последний дебют»; 1889).
სქოლიო
კატეგორია:რუსი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 1870 კატეგორია:რუსი პუბლიცისტები კატეგორია:გარდაცვლილი 1939
ანტონიო ბარაგანი
ანტონიო ბარაგან ფერნანდესი (დ. 12 ივნისი, 1987, პონტედეუმე, გალისია) — ესპანეთის ლა ლიგის კლუბ „ვალენსიის“ ესპანელი მცველი.
საკლუბო კარიერა
ბარაგანი „ლივერპულში“ გადავიდა 2005 წელს, 18 წლის ფეხბურთელს მანამდე უკვე ჰქონდა ნათამაშები „სევილიის“ პირველ გუნდში. 2005-06 წლების სეზონში ის იყო კლუბის სარეზერვო ფეხბურთელი. კლუბის რიგებში პირველი მატჩი ჩაატარა ჩემპიონთა ლიგაზე „ცსკას სოფიას“ წინააღმდეგ მატჩში, სადაც შემოვიდა შეცვლაზე ფერნანდო მორიენტესის ნაცვლად. ის გახდა „ლივერპულის“ ყველაზე ახალგაზრდა ფეხბურთელი.
2006 წლის 4 აგვისტოს ბარაგანმა „დეპორტივოსთან“ გააფორმა ხუთწლიანი კონტრაქტი. ტრანსფერის ღირებულებამ შეადგინა 1 მილიონი ევრო.
2009 წლის ივნისში ის გადავიდა „ვალიადოლიდში“ სამი წლით.
2011 წლის 30 აგვისტოს „ვალიადოლიდმა“ განაცხადა, რომ ბარაგანი გადავიდოდა „ვალენსიაში“ 1,5 მილიონი ევროს სანაცვლოდ.
სანაკრებო კარიერა
ბარაგანი თამაშობდა ესპანეთის ნაკრებში 2006 წლის ევროპის 19-წლამდელთა ჩემპიონატზე პოლონეთში, სადაც მისი ნაკრები გავიდა პირველ ადგილზე. რამდენიმე თვის შემდეგ, „დეპორტივოში“ კარგი თამაშის შემდეგ თანაგუნდელ ანტონიო პუერტასთან ერთად გამოიძახეს ესპანეთის ეროვნულ ნაკრებში, შემდეგ ესპანეთის ახალგაზრდულ ნაკრებში.
ბურნეტ ო'კონორის პროვინცია
პროვინციას ჩრდილოეთით ესაზღვრება ჩუკისაკის დეპარტამენტი. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ გადაჭიმულია 140 კმ-ზე, აღმოსავლეთიდან დასავლეთით 100 კმ-ზე, ხოლო მთლიანი ფართობი 6 043 კმ²-ია.
მოსახლეობა
2001 წლის მონაცემებით, პროვინციის მოსახლეობა 19 339 ადამიანს შეადგენდა.
ანტონიო ბარაგანი
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1987 კატეგორია:ესპანელი ფეხბურთელები კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:ლივერპულის ფეხბურთელები კატეგორია:ვალენსიის ფეხბურთელები კატეგორია:დეპორტივო ლა-კორუნიას ფეხბურთელები კატეგორია:რეალ ვალიადოლიდის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 12 ივნისი