cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ელისტა
მახასიათებლები
ქალაქის ცენტრში არაერთი კეთილმოწყობილი საზოგადოებრივი პარკია განთავსებული, სადაც გვერდიგვერდ ლენინისა და ბუდას ქანდაკებები დგას. ქალაქის აღმოსავლეთით მდებარეობს 1998 წლის XXIII საჭადრაკო ოლიმპიადის ოლიმპიური სოფელი, რომელიც ადგილობრივად ცნობილია როგორც „ქალაქი-ჭადრაკი“. ქალაქში მდებარეობს საზოგადოებრივი საცურაო აუზი და ყალმუხური ბუდისტური ხელოვნების შესანიშნავი მუზეუმი.
1998 წელს, დალაი-ლამას ქალაქში მე-14 ვიზიტის შემდეგ მან ქალაქის ცენტრში აირჩია ტერიტორია ბუდისტური ტაძრის ასაშენებლად. ეს ტაძარი 2005 წლის დეკემბერში გაიხსნა.
ტრანსპორტი
მინი|308x308პქ|ჭადრაკის ქალაქი ელისტას აქვს მცირე რეგიონალური აეროპორტი, რომელიც კვირის განმავლობაში ყოველდღე მუშაობს და ფრენებს ახორციელებს მოსკოვსა და რუსეთის ფედერაციის სამხრეთ ნაწილებს შორის. აეროპორტი ფედერალური საავიაციო ხელისუფლების მიერ დაიხურა 2006 წლის შემოდგომაზე, მაგრამ იგი ხელახლა გაიხსნა 2007 წელს. სტავროპოლის მიმართულებით მოძრაობს რკინიგზაც.
საჰაერო მიმოსვლის მაღალი ფასის გამო, ხალხს ჩვეულებრივ ურჩევნია ავტობუსით ისარგებლოს ელისტას და მოსკოვს შორის. მგზავრობა დაახლოებით 18 საათს შეადგენს და მარშრუტის გასწვრივ რამდენიმე გაჩერებას მოიცავს. დღესდღეობით არსებობს ავიაკომპანია Azimuth, რომელიც უზრუნველყოფს ავიაბილეთებს მოსკოვის, სანქტ-პეტერბურგის, სოჭის, ყირიმისა და დონის როსტოვის მიმართულებით ხელმისაწვდომი ღირებულებით, პირდაპირი ფრენებით ელისტას აეროპორტიდან. ფასი იწყება 2500 რუბლიდან ერთი მიმართულებით და ბევრად უფრო მცირე დრო იხარჯება მოგზაურობისას. თავად ელისტაში, კერძო კომპანიები მართავენ ათამდე სამარშუტო ქსელს. მიკროავტობუსები ხელმისაწვდომია ყოველ ხუთ წუთში, რომელთა ღირებულებაც 10 რუბლს შეადგენს.
სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ კავკასიის ქალაქები კატეგორია:ყალმუხეთის ქალაქები
იასპი
იასპი (ცნობილია აგრეთვე ეშმის, ეშმის ქვის სახელწოდებით) — მასიური წვრილმარცვლოვანი ქანი, რომელიც ძირითადად ნაგებია კვარცით, ქალცედონითა და სხვადასხვა მინერალებით. ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული და ლამაზი სანეხელავო ქვაა. სიმაგრე მინერალოგიური სკალით 5,5-7. გამოირჩევა სიმაგრითა და სიმტკიცით, მრავალფეროვანი შეფერილობით; კარგად კრიალდება. იასპი გაუმჭვირვალეა, აქვს კიბოსებრი ტეხილი. პოლიგენური წარმონაქმნია. საკუთრივ იასპი — მეტწილად მეტამორფიზებული კაჟბადიანი რადიოლარიული ან თიხოვან-კაჟბადიანი ნალექია, რომელიც გენეტიკურად დაკავშირებულია ეფუზივებთან და ტუფებთან. იასპის საბადოები ცნობილია რუსეთში, საფრანგეთში, გერმანიაში, ინდოეთში, ვენესუელაში, აშშ-ში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მეტამორფიზმი კატეგორია:ძვირფასი თვლები
მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ზოოლოგიური მუზეუმი
მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ზოოლოგიური მუზეუმი (Зоологи́ческий музе́й Моско́вского госуда́рственного университе́та) - ერთ -ერთი უდიდესი ზოოლოგიური მუზეუმი რუსეთში. ოფიციალური დაარსების თარიღი ითვლება 1791 წელი, როდესაც მოსკოვის უნივერსიტეტში შექმნილი ბუნებრივი კაბინეტი გადაკეთდა საბუნებისმეტყველო მუზეუმად.
თანამედროვე სამუზეუმო ფონდი შედგება 10 მილიონზე მეტი ერთეულისგან, რომელიც ყოველწლიურად იზრდება 25-30 ათასი ექსპონატით. მუზეუმის ყველაზე ფართო კოლექციებია ენტომოლოგიური (დაახლოებით 3 მილიონი ექსპონატი), ძუძუმწოვრების კოლექცია (200,000 -ზე მეტი) და ფრინველი (157,000).
2019 წლის მონაცემებით, ექსპოზიცია შეიცავს დაახლოებით 10 ათას ექსპონატს: ორი დარბაზი დაცულია სისტემური ნაწილისთვის, ერთი ევოლუციური და მორფოლოგიური ნაწილისთვის.
ისტორია
1755 წელს მოსკოვის უნივერსიტეტის დაარსების შემდეგ, მის საფუძველზე შეიქმნა რუსეთში ბუნებრივი ისტორიის ობიექტების პირველი საუნივერსიტეტო კოლექცია. იგი დაფუძნებული იყო მეცენატ აკინფი დემიდოვის კოლექციაზე, რომელიც მან შეიძინა 1740 -იანი წლების დასაწყისში ევროპაში ცნობილი ფრეიბერგის მინერალოგისა და ექიმ იოჰან ფრიდრიხ ჰენკელისგან. დემიდოვმა და მისმა ვაჟებმა მნიშვნელოვნად გააფართოვეს კოლექცია "ჰენკელის ოფისი" ცხოველებისა და მცენარეების გამხმარი ნაშთების, ასევე წიგნების ხარჯზე. 1750 -იანი წლების მეორე ნახევარში კოლექცია შემოვიდა მოსკოვის უნივერსიტეტში პროკოფის, გრიგორისა და ნიკიტა დემიდოვის ინიციატივით. 1757 წელს ძმებმა შეადგინეს შეთანხმება უნივერსიტეტისთვის „გენკელის კვლევის“ გადაცემის შესახებ, მაგრამ შეზღუდული სივრცის გამო კოლექცია თავდაპირველად ინახებოდა პეტერბურგში, ივან შუვალოვის სასახლეში.
1759 წელს კოლექცია გადავიდა მოსკოვში ბიბლიოთეკის შენობაში მიხაილ ხერასკოვის ხელმძღვანელობით. იმ დროს კოლექცია შედგებოდა დაახლოებით 6000 ერთეულისგან. კოლექციის საფუძველზე, მინერალური კაბინეტი შეიქმნა უნივერსიტეტის ბუნებრივი ისტორიის განყოფილებაში. 1761 წელს კოლექციამ გამოყო რამდენიმე ათეული კაბინეტი ფარმაცევტულ სახლში. 1760-იანი წლების შუა ხანებში კოლექციას ეწოდა "ბუნებრივი კაბინეტი". იმ დროს ის სამი განყოფილებისგან შედგებოდა - საბადო, ბუნებრივი და შერეული. საბუნებისმეტყველო ისტორიის კათედრის ხელმძღვანელობით, კოლექცია სისტემატიზირებული იყო, რისთვისაც პროფესორმა მატვეი აფონინამ მიიღო ტიტული "ბუნების ისტორიის დეპარტამენტის შემქმნელი".
1791 წელს, ბუნებრივი კვლევა გადავიდა მოხოვაიას ქუჩაზე მდებარე უნივერსიტეტის ახალ შენობაში, რომელიც აშენდა მატვეი კაზაკოვის მიერ 1786 წელს. კვლევისთვის გამოყოფილი იყო ცალკე ოთახი, რომელმაც დაიკავა გალერეის უმეტესი ნაწილი დიდი აუდიტორიის გვერდით.
საქმიანობა
მუზეუმი ავითარებს სამეცნიერო და საგანმანათლებლო საქმიანობას, არის ბიოლოგიური ლექციების ცენტრი, სამეცნიერო და საზოგადოებრივი პროექტების სექტორი, სადაც ციფრული ტექნოლოგიები გამოიყენება გამოფენისათვის. 2015 წელს მუზეუმი გამარჯვებული გახდა პოტანინის ფონდის კონკურსის "მუზეუმის შეცვლა ცვალებად სამყაროში" პროექტით "მუზეუმის მოლტი - სამეცნიერო და შემოქმედებითი ექსპერიმენტი".
2018 წლის მონაცემებით, მუზეუმი მოიცავს 10 მილიონზე მეტ ეგზემპლარს, რომელთაგან 8500 გამოფენილია. იგი მოიცავს მხოლოდ თანამედროვე ცხოველთა სახეობებს, ყველა ნამარხი ნაშთი გადაეცა მოსკოვის პალეონტოლოგიურ მუზეუმს, როდესაც შეიქმნა. ორი დარბაზი გამოყოფილია ბიოლოგიური სისტემატიკის დემონსტრირებისთვის, ხოლო ერთი ბიოლოგიის ევოლუციურ-მორფოლოგიური განყოფილებისთვის. ქვედა დარბაზში წარმოდგენილია თევზის, უხერხემლოების, ამფიბიების და ქვეწარმავლების კოლექცია, ხოლო ზედა დარბაზში ფრინველები და ძუძუმწოვრები.
ექსპოზიციის უმეტესობა ეძღვნება მასობრივი სახეობების წარმომადგენლებს, მაგრამ არის უნიკალური ობიექტებიც: სტელერის ძროხის სრული ჩონჩხი და მოხეტიალე მტრედის ჩონჩხი (ორივე ცხოველი გადაშენდა დაახლოებით 200 წლის წინ), ჩაყრილი გიგანტური პანდა, ასევე იშვიათი ტროპიკული პეპლებისა და ხოჭოების კოლექცია. მუზეუმის ერთ -ერთი უძველესი ექსპონატი არის ჭურვი, რომელიც გადაურჩა ხანძარს 1812 წელს.
მუზეუმის ფონდი მოიცავს უხერხემლოთა კოლექციას, რომელიც შედგება 200 000 -ზე მეტი ექსპონატისგან. ენტომოლოგიის დეპარტამენტი შედგება პალეარქტიკური მწერებისგან და მოიცავს 4 მილიონ ეგზემპლარს, მათ შორის სამხრეთ - აღმოსავლეთ აზიიდან, სამხრეთ ამერიკიდან და ავსტრალიიდან [14]. იქთიოლოგიური კოლექცია მოიცავს 21,000 საცავ ერთეულს. ჰერპეტოლოგიური ფონდი შედგება 15 000 ეგზემპლარისგან, რომელშიც შედის ამფიბიები და ქვეწარმავლები პოსტსაბჭოთა სივრციდან.
ერთ -ერთი უდიდესი სამუზეუმო კოლექცია არის ორნიტოლოგია, რომელიც 100 000 -ზე მეტი ფრინველის გვამს მოიცავს. ფრინველთა კლანჭებისა და ბუდეების კოლექცია ყველაზე დიდია აღმოსავლეთ ევროპისა და ჩრდილოეთ აზიის ქვეყნებს შორის. თეორიოლოგიური კოლექცია მოიცავს 210 000 ექსპონატს. ასევე დიდი ისტორიული ღირებულებაა მოლუსკების ჭურვების კოლექცია, რომელიც ეკუთვნოდა პროკოფი დემიდოვს, რომლითაც დაიწყო ბუნების ისტორიის კაბინეტი; მწერების შეგროვება გრიგორი ფიშერის მიერ; ფრინველებისა და ძუძუმწოვრების რამდენიმე ექსპონატი, გრიგორი ფიშერისა და კარლ რულიეს დროს, სტუდენტებთან ერთად გაკვეთილებზე და საჯარო ლექციებზე (მაგალითად, მთის გორილას თავის ქალა).
The Prophet: The Best of the Works
The Prophet: The Best of the Works — ტუპაკ შაკურის სიმღერების კომპილაციური ალბომი. იგი გამოიცა 2003 წელს, ლეიბლზე Death Row. დისკში შეტანილია სიმღერები ტუპაკის სხვადასხვა ალბომიდან, როგორიც არის All Eyez on Me, The Don Killuminati: The 7 Day Theory და Thug Life Vol. 1.
სქოლიო
კატეგორია:ტუპაკ შაკურის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:2003 წლის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:Death Row Records-ის კომპილაციური ალბომები
სემიუელ მორზე
1844 წლის 24 მაისს ქალაქ ვაშინგტონსა და ბალტიმორს შორის გაიგზავნა პირველი დეპეშა, რომელიც იყენებდა მორზეს მეთოდს.
კოლეჯის დამთავრების შემდეგ 1810 წელს მორზე გახდა კლერკი ბოსტონში, მაგრამ ფერწერა მის მთავარ საქმიანობად რჩებოდა. 1811 წელს მშობლების დახმარებით მორზე ხატვის შესასწავლად გაემგზავრა ინგლისში. იქ მან შექმნა მრავალი ისტორიული ნახატი.
ინლისსა და აშშ-ს შორის 1812 წლის ომის დროს პროამერიკული პოზიცია დაიკავა.
1814 წელს სამშობლოში დაბრუნდა. მაგრამ ამერიკელებმა მისი ისტორიული ტილოები არ დაუფასეს. იმისათვის რომ თავი ერჩინა, იგი დაუბრუნდა პორტრეტებს და მუშაობა დაიწყო ახალ ინგლისში, ნიუ-იორკსა და სამხრეთ კაროლინაში.
1837 წლიდან მორზე მეტ დროს უთმობდა თავის გამოგონებას და 1838 წელს შექმნა კოდირებული შეტყობინებისთვის განკუთვნილი, წერტილების და ტირეების სისტემა, რომელიც მთელ მსოფლიოში ცნობილი გახდა, როგორც მორზეს ანბანი.
1843 წელს ჩრდილოეთ ამერიკის რესპუბლიკის მთავრობამ მორზეს 30 ათასი დოლარის გრანტი გამოუყო. 65 კილომეტრიანი ხაზი იყო ვაშინგტონსა და ბალტიმორში. 1844 წლის 24 მაისს, პირველი დეპეშა გაიგზავნა ამ ხაზის სიტყვებით: „რა შექმნა უფალმა?“. ეს ფრაზა მორზეს ურჩია მისი მეგობრის ახალგაზრდა ქალიშვილმა ანა ელისვორთმა.
სიცოცხლის ბოლო წლებში, ნორზე ეხმარებოდა კოლეჯებს, ეკლესიებს და ღარიბ მხატვრებს. გარდაიცვალა 1872 წლის 2 აპრილს ნიუ-იორკში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი გამომგონებლები კატეგორია:დაბადებული 27 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1791 კატეგორია:გარდაცვლილი 2 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1872 კატეგორია:დამწერლობის შემქმნელები კატეგორია:XIX საუკუნის ამერიკელი მხატვრები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი მხატვრები კატეგორია:XIX საუკუნის ამერიკელი გამომგონებლები კატეგორია:გრინ-ვუდის სასაფლაოზე დაკრძალულები კატეგორია:საპატიო ლეგიონის ორდენის კავალრები კატეგორია:ხელოვნებისა და მეცნიერების ამერიკული აკადემიის წევრები კატეგორია:ამერიკის ფილოსოფიური საზოგადოების წევრები კატეგორია:შვედეთის სამეფო მეცნიერებათა აკადემიის წევრები კატეგორია:ფილიპსის აკადემიის კურსდამთავრებულები კატეგორია:იელის კოლეჯის კურსდამთავრებულები
კუპრეიშვილი
საკუთარი სახელი კუპრეიშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
იმპასუგონგი
იმპასუგონგი (ოფიციალურად იმპასუგონგის მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Impasugong; Bayan ng Impasugong) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი ბუკიდნონის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 53 863 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 13 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ბუკიდნონის მუნიციპალიტეტები
899
თარიღი უცნობია
*
ჰანოვერი (კუნძული)
ჰანოვერი (Isla Hanover) — კუნძული წყნარ ოკეანეში, ჩილეს სანაპიროსთან, პატაგონიის არქიპელაგში, შედის ჩილეს მაგალიანესი და ჩილეს ანტარქტიკის რეგიონის შემადგენლობაში. მისი ფართობია 812 კმ².
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ჩილეს კუნძულები
შვეიცარიის გეოგრაფიული ცენტრი
მინი|250პქ|შვეიცარიის გეოგრაფიული ცენტრის აღმნიშვნელი ქვა მინი|250პქ შვეიცარიის გეოგრაფიული ცენტრის კოორდინატებია °N, °W მდებარეობს ობვალდენის კანტონში, ზაკსელენის მუნიციპალიტეტში. წერტილი 1988 წელს მასის ცენტრით დაამტკიცა შვეიცარიის ტოპოგრაფიის ფედერალურმა ოფისმა (Swisstopo).
ვინაიდან ეს წერტილი ძნელად მისადგომია, აღმნიშვნელი ქვა 500 მეტრით სამხრეთ-აღმოსავლეთით განათავსეს. ქვაზე არსებულ სტელაზე ყოველწლიურად „წლის შვეიცარიელის“ კონკურსში გამარჯვებულის გვარსა და სახელს მიაწერენ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შვეიცარიის გეოგრაფია
ფარსი (მრავალმნიშვნელოვანი)
სიტყვას ფარსი რამდენიმე მნიშვნელობა აქვს:
Life in Technicolor II
Life in Technicolor II — ბრიტანული როკ-ჯგუფ Coldplay-ს სიმღერა და სინგლი 2008 წლის EP დისკიდან Prospekt's March. სინგლის პრომო-ვერსია გამოიცა კომპაქტ დისკზე ბრიტანეთში, 2009 წლის 2 თებერვალს.
Crassispira currani
Crassispira currani — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
Life in Technicolor II
სიმღერის ინსტრუმენტული ვერსია შეტანილია ჯგუფის მეოთხე სტუდიურ დისკში Viva La Vida Or Death And All His Friends. იგი არის ალბომის პირველი კომპოზიცია და ჯგუფის ალბომში მთლიანად ინსტრუმენტული კომპოზიციის შეტანის პირველი შემთხვევა. ამასთან, იგი დისკის ერთგვარი შესავალია, რაც ასევე პირველი შემთხვევაა კოლექტივის შემოქმედებაში.
Crassispira currani
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
Life in Technicolor II
მუსიკალური ვიდეო
მინი|მარცხნივ|230პქ
სიმღერის მუსიკალური ვიდეო გადაღებულია დუგელ უილსონის მიერ. კლიპში ნაჩვენებია ბავშვებისათვის გამართული სახალისო სანახაობა მარიონეტების მონაწილეობით, რომლებიც ჯგუფის წევრებს ასახავენ. სხვადასხვა პიროტექნიკის გამოყენებით ხდება სანახაობის გაფორმება. მეხუთე თოჯინა არის ჯგუფის მეხუთე წევრი, ფილ ჰარვი.
საგულისხმოა, რომ კლიპში გამოყენებული მარიონეტების თოჯინების ფოტოსურათები ქვეყნდებოდა საკონცერტო ტურნეს Viva la Vida Tour მსვლელობისას - ყოველი მათგანი გადაღებული იყო იმ ქალაქში, რომელშიც ჯგუფი ამა თუ იმ დღეს იმყოფებოდა.
ჩარტებში
ბრიტანული სინგლების ჩარტებში კომპოზიცია მოხვდა #90 ადგილზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:2009 წლის სინგლები კატეგორია:2008 წლის სიმღერები კატეგორია:Coldplay-ს სიმღერები
სტანისლავა სტაშა ზაიოვიჩი
სტანისლავა სტაშა ზაიოვიჩი (დ. 1953 ნიკშიჩი, იუგოსლავია, დღეს მონტენეგრო ) — ტრანსნაციონალური ფემინისტი და მშვიდობის აქტივისტი. ის არის ომსაწინააღმდეგო საერთაშორისო მოძრაობის „ქალები შავებში“ თანადამფუძნებელი და კოორდინატორი ბელგრადში, სერბეთი.
ბიოგრაფია
სტაშა ჩართულია ბევრ ფემინისტურ აქტივობაში ქალთა უფლებების დაცვის მიზნით. მისი აქტივობები მოიცავს როგორც ქუჩის აქციების ორგანიზებას ლტოლვილებთან და  ქალებთან ერთად, ასევე აქტივიზმს სხვა კუთხით. მან შექმნა ქალთა რამდენიმე ქსელი უკეთესი კომუნიკაციისა და უთანასწორობის აღმოსაფხვრელად. მათ შორისაა ქალთა მშვიდობის ქსელი, ქალთა სოლიდარობის საერთაშორისო ქსელი ომის წინააღმდეგ/ქალები შავებში საერთაშორისო ქსელი, კეთილსინდისიერი მოწინააღმდეგეების და ანტიმილიტარიზმის ქსელი სერბეთში, კოალიცია სეკულარული სახელმწიფოსთვის და ა.შ.
გარდა აქციებისა და ქსელების შექმნისა, მისი საქმიანობა ითვალისწინებს საზოგადოებრივი ცნობიერების ამაღლებას, რომლის ფარგლებშიც სტანისლავამ მოაწყო მრავალი საგანმანათლებლო აქტივობა ადამიანის და კონკრეტულად ქალთა უფლებებზე, ქალთა სამშვიდობო პოლიტიკაზე, ეთნიკურ და კულტურათაშორის სოლიდარობაზე, ქალებსა და ძალაუფლებაზე, ქალებსა და ანტიმილიტარიზმზე. მან ხელი შეუწყო ქალების შავებში ქსელის გაფართოებას მსოფლიოში. მაგალითად, თავის წიგნში Mujeres en pie de paz, კარმენ მაგალონი მოგვითხრობს, რომ სტაშას ვიზიტმა ესპანეთში 1993 წელს, მისმა იდეებმა და ერთგულებამ გავლენა მოახდინა „ქალები შავებში“ ჯგუფის შექმნაზე ამ ქვეყანაში.
სტაშა ზაიოვიჩი არის მრავალი ნარკვევის, სტატიისა და დანართის ავტორი ადგილობრივ, რეგიონალურ და საერთაშორისო მედიაში, ჟურნალებსა და პუბლიკაციებში ქალებისა და პოლიტიკის, რეპროდუქციული უფლებების, ომის, ნაციონალიზმისა და მილიტარიზმის, ომის წინააღმდეგ ქალთა ბრძოლის და ანტიმილიტარიზმის შესახებ (1992–დღემდე). მინი|სტანისლავა სტაშა ზაიოვიჩი დაასახელეს თანასწორობის შესახებ კანონის ლაურეატად 2018 წელს. 2017 წელს სტაშა ზაიოვიჩმა ხელი მოაწერა დეკლარაციას ხორვატების, სერბების, ბოსნიელებისა და მონტენეგროელების საერთო ენის გამოძებნის შესახებ.
ის იყო „ქალების შავებში“ წარმომადგენელი ვუკოვარში (ხორვატია) ომის მსხვერპლთა ხსოვნისადმი მიძღვნილ ღონისძიებებზე და მომხსენებელი საპროტესტო აქციაზე, რომელიც გაიმართა ბოსნიაში ომის დაწყების წლისთავზე, სადაც ხაზი გაუსვა ამ მოვლენების ხილვადობის ნაკლებობას, ომის დანაშაულების მსხვერპლებს და ომის მიმდინარეობას.
ის იყო ნომინირებული და მიიღო მრავალი პრიზი და ჯილდო. მათ შორისაა: ათასწლეულის მშვიდობის პრემია ქალებისთვის, ტუტინის საპატიო მოქალაქეობა, გრანადას საპატიო მოქალაქეობა და ა.შ. ის ნობელის მშვიდობის პრემიაზე იყო ნომინირებული 2005 წელს ნობელის მშვიდობის პრემიის 1000 ქალის კამპანიის ფარგლებში, ასევე 2005 და 2007 წლებში იყო ნომინირებული წლის ადამიანად ყოველდღიურ გაზეთ Danas- ის მიერ.
სქოლიო
<references group="" responsive="1">
კატეგორია:დაბადებული 1953 კატეგორია:ევროპელი ფემინისტები კატეგორია:სერბი ფემინისტები კატეგორია:სერბი აქტივისტები კატეგორია:სერბი ქალი აქტივისტები
ფარელი
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ჩილეს კუნძულები
სოვეტსკაია ადჟარია
„სოვეტსკაია ადჟარია“ — რესპუბლიკური გაზეთი, საქართველოს კომუნისტური პარტიის აჭარის საოლქო კომიტეტის, აჭარის ასსრ უმაღლესი საბჭოსა და მინისტრთა საბჭოს ორგანო, გამოდიოდა ბათუმში 1918 წლიდან რუსულ ენაზე კვირაში 5-ჯერ. თავდაპირველად ერქვა „იზვესტია“, შემდეგ — „ტრუდოვოი ბატუმი“, „ტრუდოვოი ადჟარისტან“ და „ბატუმსკი რაბოჩიი“, 1963 წლიდან —„სოვეტსკაია ადჟარია“. დაჯილდოებულიია „საპატიო ნიშნის“ ორდენით. ტირაჟი 13 ათასი (1984).
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს გაზეთები
ნავარევისკა
ნავარევისკა (Navarrevisca) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კასტილია და ლეონის ავტონომიური გაერთიანების ავილის პროვინციის დე-ბურგოხონდო-ელ-ტიემბლო-სებრეროსის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 40 კმ². მოსახლეობა — 289 კაცი (2022 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ავილის მუნიციპალიტეტები
ესმერალდა (კუნძული)
ესმერალდა (Isla Esmeralda) — კუნძული წყნარ ოკეანეში, ჩილეს სანაპიროსთან, პატაგონიის არქიპელაგში, შედის ჩილეს მაგალიანესი და ჩილეს ანტარქტიკის რეგიონის შემადგენლობაში. მისი ფართობია 515 კმ².
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ჩილეს კუნძულები
ლებაკი
ლებაკი (ოფიციალურად ლებაკის მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Lebak; Bayan ng Lebak) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი სულთან-კუდარათის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 88 868 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 27 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:სულთან-კუდარათის მუნიციპალიტეტები
გარსევანიშვილები
250px|thumb|გენერალ-მაიორი ნიოკოლოზ გერსევანოვი (გარსევანიშვილი) გარსევანიშვილები, გერსევანოვები, ფეოდალური საგვარეულო საქართველოსა და რუსეთში. განსაკუთრებით დაწინაურდნენ ქართლის სამეფო კარზე XVIII საუკუნეში, როდესაც ამ საგვარეულოს წარმომადგენლები ვახტანგ VI-ის კულტურულ-მეცნიერული საქმიანობის აქტიური მონაწილეები და მეფის შვილების აღმზრდელ-მასწავლებლები გახდნენ. ძმები გიორგი და იესე გარსევანიშვილები იყვნენ ვახტანგ VI-ის შვილების ვახუშტის, ბაქარისა და გიორგის აღმზრდელები. იესე იყო სამეფო კარისა და ოქონის ხატის დეკანოზი, ჯვარისმტვირთველი. 1724 წელს გარსევანიშვილები ვახტანგ VI-თან ერთად რუსეთში გადასახლდნენ და აქ მათმა შთამომავლობამ მიიღო გერსევანოვების გვარი. განსაკუთრებული დამსახურებისათვის რუსეთის მთავრობამ მათ მამულები მისცა პოლტავის, ხარკოვისა და ეკატერინოსლავის გუბერნიებში.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ფეოდალური საგვარეულოები
კაირუანი
კაირუანი, აგრეთვე ცნობილი როგორც ალ-კაირუანი (არაბ. القيروان) — ქალაქი ტუნისში, კაირუანის ვილაიეთის დედაქალაქი. მიიჩნევა ისლამური კულტურის დედაქალაქად. 1988 წლიდან შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში. დააარსეს არაბებმა, დაახლოებით 670 წელს. ხალიფა მუავიას დროს (მეფობდა 661-680), კაირუანი ისლამისა და ყურანის სწავლების მნიშვნელოვანი ცენტრი გახდა, რამაც აურაცხელი მუსლიმი მოიზიდა მსოფლიოს სხვადასხვა წერტილიდან, რომელთა რაოდენობითაც შეიძლება ითქვას რომ ის მხოლოდ მექასა და მედინას ჩამორჩებოდა. ქალაქში მდებარეობს უქბას წმინდა მეჩეთი. კაირუანი ბევრი მუსლიმის მიერ ისლამის მეოთხე უწმინდეს ქალაქად მიიჩნევა.
2004 წლის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 117 903 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:ტუნისის ქალაქები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ტუნისში
პერსეპოლისი
thumb|240px|პერსეპოლისი ირანის რუკაზე
პერსეპოლისი (ბერძნ. Persepolis – „სპარსელთა ქალაქი“; სპარს.  تخت جمشید/پارسه, თახთე-ჯემშიდი, აგრეთვე ცნობილი როგორც ჩეჰელ მინარი) — სპარსეთის იმპერიის უძველესი დედაქალაქი. მდებარეობს 70 კმ-ში თანამედროვე ქალაქ შირაზის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ირანის ფარსის პროვინციაში. დააარსა დარიოს I-მა. აქემენიდების სამეფო ქალაქი, სადაც ხდებოდა მეფეთა კურთხევა და დაკრძალვა, ფიქრობენ იგი წმინდა ქალაქი იყო, სადაც უბრალო მოკვდავთ შესვლა ეკრძალებოდათ. თავის მნიშვნელობას პერსეპოლისი სასანიანთა დროსაც ინარჩუნებდა, რაზედაც მეტყველებს ნაყშე-როსთამის კლდეებზე ამოკვეთილი მრავალი რელიეფი. ძვ. წ. 330 წელს პერსეპოლისი ალექსანდრე მაკედონელმა აიღო და გადაწვა.
პერსეპოლისის ძეგლთა კომპლექსი აქემენიდური ხელოვნების და არქიტექტურის გვიანდელ სტილს ასახავს. თეთრი ქვებით ნაგებ ბაქანზე გალავნით გარშემორტყმული სასახლის – აპადანას – ნაშთია. მაღალი, თხელი სვეტნარების რიგი ოდესღაც საზეიმო დარბაზებს ამშვენებდა. სვეტის კაპიტელად ხარის თავია. შენობებს სწორკუთხედის ფორმა აქვს. სასახლის დასავლეთით ქალაქის ნანგრევებია. სასახლის კომპლექსის უკან კლდეში გამოკვეთილია აქემენიდთა უკანასკნელი მეფეების აკლდამები; დარიოსი, ქსერქსე და სხვა ორი მეფე დაკრძალულია იქვე, ნაყშე-როსთამში.
პერსეპოლისში განსაკუთრებული ადგილი უჭირავს დეკორატიული დანიშნულების სკულპტურული ქვის რელიეფებს. შემორჩენილია სასანური მრგვალი ქალაქის დარაბგერდის ნაშთი, ქ. ისტახრის ნანგრევები (დააარსეს აქემენიანებმა, გაუკაცრიელდა X საუკუნეში); V ათასწლეულის ნამოსახლარის - თალი-ბაქუნის ნაშთები. მრავლად არის აღმოჩენილი აქემენიდი მეფეების წარწერები და ათასობით თიხის ფირფიტა ელამური ტექსტებით.
პანორამა
center|800px|thumb|პერსეპოლისის პანორამა center|800px|thumb|პერსეპოლისის პანორამა
ლიტერატურა
კატეგორია:ირანის ისტორია კატეგორია:სპარსეთის ისტორია კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ირანში
თინათინ მრევლიშვილი
თინათინ მრევლიშვილი  (დ. 1909 ან 1908, ქ. კიევი, უკრაინა — გ. 1993)  — ქართველი მეცნიერი, პედაგოგი, ფილოლოგი. ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1963). პროფესორი. საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე. საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს III-IV მოწვევის დეპუტატი.
1930 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი. 1931 წელს მუშაობა დაიწყო ფონეტიკის ლაბორატორიის ასისტენტად, 1934 წლიდან კითხულობდა ლექციებს რუსულ ენაში. თინათინ მრევლიშვილის დისერტაცია მიეძღვნა მიხეილ ლერმონტოვის პროზის ლექსიკას, დისერტაციის დაცვის შემდეგ იგი აირჩიეს დოცენტის თანამდებობაზე. სხვადასხვა წლებში კითხულობდა ლექციებს თბილისის პუშკინის სახელობის პედაგოგიურ ინსტიტუტში (ახლანდელი ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის), იყო მისაღები გამოცდების საგამოცდო კომისიის თავმჯდომარე, ფილოლოგიის ფაკულტეტის დეკანის მოადგილე. 1948 წელს მან დააარსა რუსული ფილოლოგიის განყოფილებაზე ახალი კათედრა-რუსული ენის № 2 კათედრა. მისი უშუალო ხელმძღვანელობითა და მონაწილეობით, იენის უნივერსიტეტის (გერმანია) ეგიდით გამოიცა ქართველ და გერმანელ სპეციალისტთა ერთობლივი შრომების რამდენიმე კრებული, ჩატარდა კონფერენციები თბილისსა და იენაში. მისი მონოგრაფია „რთული ქვეწყობილი წინადადების სახეები ნიკოლოზ გოგოლის ენაში“ გამოიცა რუსულ ენაზე მოსკოველი მეცნიერის, პროფესორ ფ. კუზმინის რედაქტორობით. სადოქტორო დისერტაცია დაიცვა 1963 წელს მოსკოვში.
დაჯილდოებულია შრომის წითელი დროშის ორდენითა და მედლით „1941–1945 წლების დიდ სამამულო ომში მამაცური შრომისათვის“.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ფილოლოგები კატეგორია:დაბადებული 1909 კატეგორია:გარდაცვლილი 1993 კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის III მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის IV მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია: თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები თ კატეგორია:კიევში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი პედაგოგები კატეგორია:ფილოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორები კატეგორია:ქართველი პროფესორები კატეგორია:საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწეები კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები კატეგორია:1941-1945 წლების დიდ სამამულო ომში მამაცური შრომისათვის მედლით დაჯილდოებულები
Crassispira discors
Crassispira discors — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
სენაკი
სენაკი — ქალაქი დასავლეთ საქართველოში, სენაკის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი.
გეოგრაფია
მდებარეობს კოლხეთის დაბლობზე, მდინარე ტეხურის მარჯვენა ნაპირას, ზღვის დონიდან 28 მეტრზე, თბილისიდან დაშორებულია 288 კმ-ით. (რკინიგზით 272 კმ). სენაკში ზღვის ნოტიო სუბტროპიკული ჰავაა. ნალექების მაქსიმუმი მოდის ზაფხულ-შემოდგომაზე. იცის რბილი, თბილი ზამთარი და ცხელი ზაფხული. საშუალო წლიური ტემპერატურაა 14,5°C, იანვრისა 5,4°C, აგვისტოსი 22,8°C. ნალექები 1670 მმ წელიწადში.
სახელწოდება
სენაკის ტერიტორიაზე დაარსებული ქალაქური ტიპის დასახლებული პუნქტი თავდაპირველად იწოდებოდა, როგორც ახალი სენაკი/ახალსენაკი. 1933 წელს ქართველი საბჭოთა რევოლუციონერისა და პოლიტიკური მოღვაწის პატივსაცემად მიხა ცხაკაია ეწოდა, 1976 წლიდან კი ცხაკაია (ეპითეტის გარეშე). 1989 წელს ქალაქს დაუბრუნდა ძველი სახელწოდება „სენაკი“.
სულხან-საბა ორბელიანი „სიტყვის კონაში“ ასე განმარტავს სიტყვა „სენაკს“: ''„მცირე სახლაკი. მონაზვნის სადგომი მცირე. კელენი, მცირე სადგომი“''. გადმოცემით, დღევანდელი ძველი სენაკის მაცხოვრის შობის სახელობის ეკლესიის მახლობლად შუა საუკუნეებში მოუწყვიათ სასულიერო პირებისთვის ან სავაჭრო დანიშნულებისთვის პატარა ოთახები, საიდანაც, სავარაუდოდ, მომდინარეობს ადგილის სახელწოდება. იტალიელი მისიონერისა და მოგზაურის არქანჯელო ლამბერტის ცნობით, შესაძლოა სახელწოდება „სენაკი“ უკავშირდება მდინარე ტეხურის ძველ ბერძნულ-რომაულ სახელწოდებას სინაგპი/სინგამე. პოპულარული, ხალხში გავრცელებული მოსაზრების მიხედვით, ტოპონიმი სენაკი (მეგრ. სანაკი) მომდინარეობს ერთ-ერთი მეგრულ-ლაზური ტომის — ზანების სახელწოდებიდან  — (ზანი → სანი → სანაკი).
დაარსება
thumb|left|250px|ახალსენაკის რკინიგზის სადგური, XX ს. დასაწყისი სენაკი დასახელებულია შუა საუკუნეების რამდენიმე საეკლესიო-საისტორიო წყაროში. კერძოდ: „საცაიშლო გამოსავლის დავთრის მინაწერებში“ (1616-1621 წწ.) აღნიშნულია: „სენაკს საყდარი მაცხოვრისა ორის მისის სასახლითა“ (ქსძ, III, გვ. 533); შემდეგი დავთარი გვამცნობს: „არის წყარიგზას და სენაკს ოთხი მსახური“ (ქსძ, III. გვ. 481). 1648 წელს ვამეყ დადიანის მიერ შედგენილ „შეწირულობის წიგნში“ აღნიშნულია: „სენაკს საყდარი გვთხოვეთ და მოგეცით...“ (კაკაბაძე, I, გვ. 53) და სხვა. ყველა ამ შემთხვევაში ავტორები გულისხმობენ დღევანდელ ძველ სენაკს, სადაც თავდაპირველად მდებარებდა მხარის მთავარი სავაჭრო ადგილი და სენაკის მაზრის ადმინისტრაციული ცენტრი.
1871 წელს დაიწყო ფოთი-თბილისის რკინიგზის მშენებლობა. სხვადასხვა მიზეზთა გამო, რკინიგზის სადგურის აშენება გადაწყდა თეკლათის ტერიტორიაზე დღევანელი ქალაქ სენაკის ტერიტორიაზე. სწორედ სადგურის მშენებლობამ განაპირობა ქალაქური ტიპის დასახლებული პუნქტის წარმოქმნა ახალ ადგილას, რომელმაც უპირატესობა მალე წაართვა ძველ სენაკს.
საბჭოთა კავშირის პერიოდი
1921 წელს ახალსენაკს ქალაქის სტატუსი ოფიციალურად მიენიჭა. საბჭოთა პერიოდში ქალაქში განვითარდა საფეიქრო და კვების მრეწველობა. ამოქმდდა ხალიჩების საქსოვი კომბინატი, ჩაის ორი ფაბრიკა, საკონსერვო, ყველ-კარაქის, ღვინის, ხილის, წყლების, პურის, ტუნგოს გადამამუშავებელი და სხვა. მოქმედებდა მეციტრუსეობის მეურნეობა. გაიზარდა ქალაქის მოსახლეობა. 1933 წელს სენაკს ეწოდა ცხაკაია მიხა ცხაკაიას პატივსაცემად.
30-იანი წლებიდან სენაკთან ახლოს განვითარება დაიწყო ბალნეოლოგიურმა კურორტმა მენჯმა. იმავე პერიოდში სენაკთან ახლოს გაშენდა სტრატეგიული დანიშნულების სამხედრო-საჰაერო ბაზა. დღეს ამ ტერიტორიაზე საქართველოს შეიარაღებული ძალების II ქვეითი ბრიგადა არის დისლოცირებული. პარალელურად სენაკში გაიშალა კულტურულ-საგანმანათლებლო დაწესებულეებების ქსელი, აშენდა სახალხო თეატრი, 3 კინოთეატრი, 2 კულტურის სახლი, 6 ბიბლიოთეკა, სამხატვრო გალერეა, სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკუმი, მუზეუმები და ა. შ.
დამოუკიდებლობის შემდეგ
thumb|250px|სამხედრო შეტაკებები სენაკთან, 90-იანი წლები საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდგომი წლები სენაკისთვის განსაკუთრებით მძიმე აღმოჩნდა. სწორედ სენაკი მოექცა 1991-1992 წლების სამოქალაქო ომის ერთ-ერთ ეპიცენტრში. შედეგად ქალაქი რამდენიმეჯერ გაიძარცვა და დაიბომბა. სენაკში მოქმედი ფაბრიკა-ქარხნების უმეტესობამ ფუნქციონირება შეწყვიტა და გაპარტახდა. გავერანდა კურორტი მენჯი. მოიშალა აქტიური კულტურული ცხოვრება.
მძიმე ეკონომიკური პირობები დაეტყო ქალაქის მოსახლეობასაც; მოსახლეობის დიდმა ნაწილმა საცხოვრებლად ქვეყნის დედაქალაქსა და საზღვარგარეთს მიაშურა.
რამდენიმეჯერ დაიბომბა სენაკი რუსეთ-საქართველოს ომის (2008 წ.) პერიოდშიც.
მოსახლეობა
2014 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქ სენაკში ცხოვრობს 21 596 ადამიანი. ამ მაჩვენებლით საქართველოს ქალაქებს შორის სენაკი მე-11 ადგილზეა. ქართველების გარდა (99,4 %), სენაკში ცხოვრობენ რუსები 0,19 %, სომხები 0,18 %, ასირიელები 0,11 % (2014 წ.). გასული საუკუნის 70-80-იან წლებიდან ქალაქი მასიურად დატოვეს ებრაელებმა, რომლებიც სენაკში საკმაოდ მსხვილ თემს ქმნიდნენ.
ადმინისტრაცია და პოლიტიკა
სენაკი არის სენაკის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი. მას ჰყავს საყოველთაო არჩევნების წესით არჩეული მერი. 2021 წლის არჩევნების შედეგად სენაკის მუნიციპალიტეტის მერის მოვალეობას ვახტანგ გადელია ასრულებს.
ტრანსპორტი
ხელსაყრელი გეოგრაფიული მდებარეობიდან გამომდინარე სენაკს კვეთს სახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის რამდენიმე საავტომობილო გზა. სენაკზე გადის საქართველოს საავტომობილო მაგისტრალი ს1. ამ ავტომაგისტრალთან სენაკი აკავშირებს ქალაქ ფოთს, ჩხოროწყუს და მარტვილის მუნიციპალიტეტებს.
ამავდროულად სენაკი წარმოადგენს ფოთი-თბილისი და ზუგდიდი-თბილისი სარკინიგზო ხაზების შემაერთებელ კვანძს.
გასული საუკუნის 90-იან წლებში სენაკიდან 3 კმ-ში ფუნციონირებდა სამოქალაქო აეროპორტი, საიდნაც ფრენები ხორციელდებოდა როგორც შიდა, ასევე საზღვარგარეთის ქალაქების მიმართულებით.
90-იან წლებამდე ქალაქის ტერიტორიაზე აქტიურად განიხილებოდა ტროლეიბუსის ხაზის მშენებლობა. 1982 წელს დაიწყო საბაგირო ხაზის გაყვანა ქალაქის ცენტრალური პარკიდან ქუთაისის ქუჩამდე თუმცა არ დასრულებულა.
მრეწველობა
2016 წელს სენაკთან ახლოს საფუძველი ჩაეყარა ევრო 4 სტანდარტების ცემენტის ქარხნის მშენებლობას. საწარმო უმსხვილესი ეკონომიკური ობიექტი იქნება სენაკის ტერიტორიაზე და მისი პროდუქცია ექსპორტზე გავა.
სენაკთან ახლოს მდებარეობს სხვადასხვა სახის კვებითი დანიშნულების (ფქვილი, რძის პროდუქტების, ხორცის, ღვინის, ჩაის) კომბნინატები; ასევე თხილის, დაფნის, ხე-ტყის დამამუშავებელი საამქროები.
ტურიზმი
ქალაქის ცენტრიდან 3 კმ-ით არის დაშორებული ბალნეოლოგიური კურორტი მენჯი. საბჭოთა კავშირის პერიოდში მას საკავშირო მნიშვნელობის კურორტის სტატუსი ჰქონდა, რომელსაც ყოველწლიურად საშუალოდ 10-15 ათასი დამსვენებელი სტუმრობდა. დღეს კურორტი აღარ ფუნციონირებს. მენჯის გარდა, სამკურნალო-რეკრეაციული და ტურისტული პოტენციალით გამორჩეულია სენაკიდან 17 კმ.-ით დაშორებული ნოქალაქევიც, რომლის პოპულარულობა ყოველწლიურად იზრდება.
არქიტექტურა
მარცხნივ|მინი|აგურის სახლები მ. კოსტავას ქუჩაზე სენაკის მთავარ არქიტექტურულ ღირსშესანიშნაობას წარმოადგენს აკ. ხორავას სახელობის სენაკის დრამატული თეატრი, რომელიც აგებულია ნეობაროკოს სტილში კლასიციზმის ელემენტებით. იგივე არქიტექტურულ სტილს იმეორებს სენაკის რკინიგზის სადგურის შენობა, სამხატვრო სკოლა (ამჟამად ჟიული შარტავას მუზეუმი) და ე. წ. რკინიგზის საავადმყოფოს შენობა.
სენაკისთვის დამახასიათებელია 60-70-იან წლებში წითელი აგურით ნაშენი საცხოვრებელი სახლები და პატარა, კოხტა ეზოები, რომელიც გვხვდება მთელი ქალაქის ტერიტორიაზე. ქალაქის ცენტრალური ნაწილი ევროპული ტიპის რეგულარული დაგეგმარებითა და განაშენიანებით გამოირჩევა.
ქალაქის არქიტექტურულ იერსახეზე უარყოფითად იმოქმედა 90-იანი წლების უკონტროლო პროცესებმა და ურბანული გარემოსადმი უპასუხისმგებლო დამოკიდებულებამ (განსაკუთრებით კურორტ მენჯის ტერიტორიაზე).
განათლება
სენაკი თავიდანვე განათლების თვალსაჩინო ცენტრი იყო. 1884 წელს აკაკი წერეთელის თაოსნობით ძველ სენაკშიგაიხსნა სათავადაზნაურო სასწავლებელი. აქ სწავლობდნენ: სიმონ ჯანაშია, არნოლდ ჩიქობავა, პეტრე ქავთარაძე, ვარლამ თოფურია, კონსტანტინე გამსახურდია. 1882 წელს სენაკში გადმოტანილ იქნა მარტვილის სასულიერო სასწავლებელი, ხოლო 1885 წელს დაარსდა სკოლა. დღეს სენაკში არსებობს შოთა მესხიას სახელმწიფო სასწავლო უნივერსიტეტი, ასევე პროფესიული კოლეჯი, სახელმწიფო და კერძო სკოლები.
თეატრი და მუზეუმები
thumb|250px|ჟ. შარტავას სახელობის მუზეუმი ახალსენაკში დაარსებისთანავე ჩაეყარა საფუძველი თეატრალურ ცხოვრებას. 1881 წელს, ქართული თეატრის დაარსებიდან ორი წლის შემდეგ, პირველი წარმოდგენა დაიდგა სენაკშიც. 1959 წლიდან ქალაქს ამშვენებს აკაკი ხორავას სახელობის დრამატული თეატრის არქიტექტურულად გამორჩეული შენობა, რომელიც საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლია.
ყოველწლიური დღესასწაულები
ეგრისობა - სახალხო ღონისძიება და ფესტივალი სენაკში. აღინიშნება ყოველი წლის შემოდგომაზე, ნოქალაქევის არქეოლოგიური მუზეუმ-ნაკრძალის ტერიტორიაზე. დღესასწაული პირველად აღინიშნა 1989 წელს. აღდგა 2014 წლიდან.
გამოჩენილი სენაკელები
სენაკის ცენტრალურ პარკში დაკრძალულები არიან პოეტი გიორგი ჭალადიდელი და საბჭოთა კავშირის გმირი ა. წურწუმია. სენაკში დაიბადნენ:
სქოლიო
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ქალაქები კატეგორია:სენაკის მუნიციპალიტეტის დასახლებული პუნქტები
კიტაოტაო
სქოლიო
კატეგორია:ბუკიდნონის მუნიციპალიტეტები
სამი იმპერატორის კავშირი
„სამი იმპერატორის კავშირი“ — რუსეთის, გერმანიისა და ავსტრია-უნგრეთის კავშირი, რომელსაც საფუძველი ჩაუყარა ალექსანდრე II-ისა და ფრანც იოზეფ I-ის მიერ შენბრუნში (ვენის მახლობლად) 1873 წლის 25 მაისს (6 ივნისი) ხელმოწერილმა შეთანხმებამ. 1873 წლის 11 (23) ოქტომბერს მათ შეუერთდა ვილჰელმ I.
იმპერატორებმა იკისრეს ვალდებულება, რომ უთანხმოებანი მოლაპარაკებით მოეგვარებინათ, ხოლო სხვა სახელმწიფოს მხრივ თავდასხმის საშიშროების შემთხვევაში კონსულტაციები გაემართათ, ევროპაში მშვიდობა დაეცვათ. სამივე ქვეყნის პოლიტიკური მიზნები ერთმანეთისაგან განსხვავდებოდა: გერმანია ხელს უშლიდა რუსეთის დაახლოებას საფრანგეთთან; რუსეთი დასავლეთის საზღვრების უსაფრთხოების გარკვეულ გარანტიას კისრულობდა და, თავის მხრივ, ცდილობდა დაემუხრუჭებინა გერმანიის დაახლოება ავსტრი-უნგრეთთან. კავშირის კლასობრივი მიზანი იყო ძალების გაერთიანება რევოლუციური მოძრაობის წინააღმდეგ საბრძოლველად. კავშირმა ვერ დაძლია მათ შორის არსებული ძირითადი წინააღმდეგობანი და 80-იანი წლების დამლევს ფაქტობტივად დაიშალა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ავსტრო-უნგრეთის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია:გერმანიის იმპერიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები კატეგორია: რუსეთის იმპერიის საერთაშორისო ხელშეკრულებები
ომალო
ომალო — სოფელი საქართველოში, ახმეტის მუნიციპალიტეტში მდინარე პირიქითი ალაზნის მარჯვენა ნაპირზე. თემის ცენტრი (სოფლები: დანო, დართლო, დოჭუ, კვავლო, ქუმელაურთა, შენაქო, შტროლთა, ჩიღო, წარო, ხახაბო, ხისო და სხვ.). ზღვის დონიდან 1880 მეტრი, ახმეტიდან 90 კილომეტრი. თუშეთის რეგიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. სოფელი დიდი კავკასიონისა და პირიქითა ქედებს შორის მდებარეობს. უგზოობის გამო ნახევარი წელიწადი დანარჩენი საქართველოსგან მოწყვეტილია.
2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 37 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფლები კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები კახეთის მხარეში
გარსიანები
გარსიანები, ლარვაქორდიანები (Tunicata ან Urochordata) — ზღვის ცხოველების ქვეტიპი ქორდიანების ტიპისა. აქვთ პარკისებრი ან კასრისებრი დაუნაწევრებული სხეული, რომელიც გარეგანი ეპითელიუმის მიერ გამოყოფილ ტუნიკაშია გახვეული (აქედან წარმოსდგება მათი პირველი სახელწოდება). სხეულის ზომა მერყეობს რამდენიმე მმ-იდან (აპენდიკულარიები) 50 სმ-მდე (ზოგი ასციდია). უმრავლესობას ქორდა მხოლოდ ლარვის სტადიაში აქვს (აქედან — მათი მეორე სახელწოდება).
გარსიანები ჰერმაფროდიტები არიან. მრავლდებიან როგორც სქესობრივად, ისე უსქესოდ. ხშირად ქმნიან კოლონიებს. ქორდის არსებობა, ნერვული სისტემის ჩასახვის ერთგვარობა, გულის პარკის მსგავსი მდებარეობა, მომნელებელი ტრაქტის წინა განყოფილების გარდაქმნა ლაყუჩის აპარატად, მათ ხერხემლიანებთან აახლოებს. ცნობილია 1000-ზე მეტი სახეობა. გარსიანები იყოფიან 3 კლასად: აპენდიკულარიები, ასციდიები და სალპები.
ლიტერატურა
*
პატნა
პატნა (पटना) — ინდოეთის ბიჰარის შტატის დედაქალაქი და მეორე უდიდესი ქალაქი აღმოსავლეთ ინდოეთში (მოსახლეობის მხრივ). პატნა უწყვეტად დასახლებული ერთ-ერთი უძველესი ქალაქია მსოფლიოში. პატალიპუტრის სახელით ცნობილი ძველი პატნა რამდენიმე დინასტიის დროს მაგადჰის იმპერიის დედაქალაქი იყო, ისლამურ პერიოდში კი სურის დინასტიის ცენტრი.
პატალიპუტრა ამავე დროს საგანმანათლებლო დახელოვნების ცენტრიც იყო. მაურების დროს (დაახლ. ძვ. წ. 300 წ.) მისი მოსახლეობა 400 000 ადამიანს ითვლიდა.
თაბამედროვე პატნა მდინარე განგის სამხრეთ ნაპირზეა გაშენებული. მას ასევე გადაკვეთს მდინარე სონი, განდაკი და პუნპუნი. ქალაქის სიგრძე დაახლოებით 35 კმ-ია, სიგანე კი 16 - 18 კმ.
2009 წლის ივნისში, მსოფლიო ბანკმა პატნა ინდოეთში მეორე ქალაქად დაასახელა დელის შემდეგ ბიზნესის წამოწყების სიმარტივის მხრივ. საშუალო წლიური ზრდის მიხედვით, პატნა 21-ე ყველაზე სწრაფად მზარდი ქალაქია მსოფლიოში და მე-5 ინდოეთში. 2006-2010 წლებში 3,72%-იანი ზრდა დაფიქსირდა.
პატნასა და მის შემოგარენში მდებარეობს ბუდისტების, ინდუისტების, ჯაინისტების და სიქების წმინდა ადგილები, რომლებსაც მრავალი პილიგრიმი სტუმრობს.
სქოლიო
კატეგორია:ბიჰარის ქალაქები
901
თარიღი უცნობია
*
დუკი-დე-იორკი
დუკი-დე-იორკი (Isla Duque de York)) — კუნძული წყნარ ოკეანეში, ჩილეს სანაპიროსთან, პატაგონიის არქიპელაგში, შედის ჩილეს მაგალიანესი და ჩილეს ანტარქტიკის რეგიონის შემადგენლობაში. მისი ფართობია 522 კმ².
Nu-Mixx Klazzics Vol. 2
Nu-Mixx Klazzics Vol. 2 — ტუპაკ შაკურის სიმღერების კომპილაციური ალბომი. იგი გამოიცა 2007 წელს, ლეიბლზე Death Row. ეს კრებული არის გაგრძელება დისკის Nu-Mixx Klazzics, რომელიც 2003 წელს გამოვიდა.
კრებულში ძირითადად შეტანილია ალბომების All Eyez on Me და The Don Killuminati: The 7 Day Theory სიმღერების მიქსები.
ლუტაიანი
ლუტაიანი (ოფიციალურად ლუტაიანის მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Lutayan; Bayan ng Lutayan) ― მეორე კლასის მუნიციპალიტეტი სულთან-კუდარათის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 65 644 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 11 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:სულთან-კუდარათის მუნიციპალიტეტები
Crassispira drangai
Crassispira drangai — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
კროკერი (კუნძული)
კროკერი (Croker Island) — კუნძული არაფურის ზღვაში ჩრდილოეთ ტერიტორიის სანაპიროსთან, ავსტრალიაში. მოსახლეობა 271 კაცია (2006 წელი).
აზერბაიჯანის სამედიცინო უნივერსიტეტი
მინი|280x280პქ|აზერბაიჯანის სამედიცინო უნივერსიტეტის განახლებული ლოგო ნარიმან ნარიმანოვის სახელობის აზერბაიჯანის სამედიცინო უნივერსიტეტი (Azərbaycan Tibb Universiteti) — ნარიმან ნარიმანოვის სახელობის საჯარო სამედიცინო სასწავლებელი, რომელიც მდებარეობს ბაქოში, აზერბაიჯანში. თარგმანთან დაკავშირებული სირთულეების გამო, სკოლას ზოგჯერ მოიხსენიება როგორც: აზერბაიჯანის სამედიცინო უნივერსიტეტი, აზერბაიჯანის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი, აზერბაიჯანის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტი, ან უბრალოდ სამედიცინო უნივერსიტეტი. სასაწავლებელი ნარიმან ნარიმანოვის სახელს ატარებს, რომელიც საბჭოთა კავშირში ცნობილი აზერბაიჯანელი მოღვაწეა. ის განსაკუთრებით ცნობილია, როგორც საბჭოთა კავშირის ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის პარტიის თავმჯდომარე.
კროკერი (კუნძული)
გეოგრაფია
კროკერის წარმოადგენს პატარა კუნძულს, რომელიც მდებარეობს ნახევარკუნძულ კობერგთან ახლოს. მისგან აღმოსავლეთით იმყოფება უპირატესად მარჯნული და ქვიშოვანი წარმოშობის პატარა კუნძულთა ჯგუფი (კუნძულ გრანტის ჩათვლით), სამხრეთით და სამხრეთ-აღმოსავლეთით — მაუნტნორისის ყურე, ჩრდილოეთიდან, და აღმოსავლეთიდან ეკვრის არაფურის ზღვის წყლები. მანძილი ავსტრალიის კონტინენტურ ნაწილამდე შეადგენს სულ 3 კმ-ს, ჩრდილოეთი ტერიტორიის დედაქალაქ დარვინამდე — დაახლოებით 200 კმ. კუნძულის ფართობია — 331,5 კმ². უმაღლესი წერტილია ზღვის დონიდან 15 მეტრზე. სანაპირო ზოლის სიგრძე — 127,4 კმ. კუნძულის სიგრძეა დაახლოებით 43 კმ, სიგანე — 15 კმ.
კუნძული უპირატესად დაფარულია ევკალიპტის ტყეებით, თუმცა ასევე გვხვდება სანაპირო დიუნები, სანაპირო დაბლობები. კუნძულზე ბუდობენ დიდი რაოდენობით ზღვის ჩიტები.
ზაფხულში კუნძულზე დაფიქსირებულია მაღალი ტემპერატურა — დაახლოებით 32 °C. ზამთარში ტემპერატურა მერყეობს 20-დან 30 °C-მდე.
აზერბაიჯანის სამედიცინო უნივერსიტეტი
ისტორია
აზერბაიჯანში მაღალკვალიფიციური სამედიცინო პერსონალის მომზადება დაიწყო 1919 წლის ნოემბერში, აზერბაიჯანის დემოკრატიული რესპუბლიკის პირველი პარლამენტის გადაწყვეტილებით, როდესაც ბაქოს სახელმწიფო უნივერსიტეტი დაარსდა. ის შედგებოდა ოთხი ფაკულტეტისაგან, მათ შორის სამედიცინო ფაკულტეტისაგანაც. მეორე მსოფლიო ომის დროს უნივერსიტეტმა 2082 ექიმი გადაამზადა.
1957 წლის 29 აპრილი ინსტიტუტისთვის მნიშვნელოვანი თარიღია. აზერბაიჯანის რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს განკარგულების თანახმად, ინსტიტუტს ეწოდა ცნობილი საზოგადო მოღვაწის, ექიმისა მწერლის ნარიმან ნარიმანოვის სახელი. სწორედ ამ დღის შემდეგ უნივერსიტეტის ყველა საქმიანობა სწორედ მის სახელს უკავშირდება. მომდევნო წლებში გაძლიერდა ინსტიტუტის მატერიალურ-ტექნიკური ბაზა. გაიხსნა ახალი განყოფილებები და კურსები. აშენდა ისტიტუტის მესამე კორპუსიც.
კროკერი (კუნძული)
ისტორია
კუნძულმა თანამედროვე დასახელება მიიღო 1818 წელს და მას ეს სახელი დაარქვა ბრიტანელმა კაპიტანმა ფილიპ პარკერ კინგმა ჯონ უილსონ კროკერის (1780—1857) პატივსაცემად, რომელიც იყო ბრიტანეთის ადმირალიტეტის მთავარი მდივანი 1810-დან 1830 წლებში.
აზერბაიჯანის სამედიცინო უნივერსიტეტი
ისტორია
აზერბაიჯანის სამედიცინო ინსტიტუტის 50 წლის იუბილესთან დაკავშირებით იგი დაჯილდოვდა შრომის წითელი დროშის ორდენით ჯანმრთელობის, სამედიცინო მეცნიერების განვითარებისა და სამედიცინო პერსონალის მომზადებაში გაწეული დახმარებისთვის.
კროკერი (კუნძული)
მოსახლეობა
კუნძულის ერთადერთი მსხვილი დასახლებაა — პატარა დასახლება მინჯილანგი, რომელიც მდებარეობს კროკერის აღმოსავლეთ სანაპიროზე. 2006 წელს იქ ცხოვრობდა 271 ადამიანი (ძირითადად ავსტრალიელი აბორიგენები იარმირის ტომიდან). მათ შორის დიდი უმრავლესობა (245 ადამიანი) იყვნენ ავსტრალიის მკვიდრი მოსახლეობის წარმომადგენლები. ძირითადი სასაუბრო ენაა — ივაიდია (მოსახლეობის 32,8 % საუბრობდა ამ ენაზე). სახლში ინგლისურ ენაზე საუბრობს კუნძულელთა მხოლოდ 12,9 %. ძირითადი რელიგიაა — ქრისტიანობა. ამას გარდა, არსებობს კიდევ ცხრა პატარა დასახლება. კუნძულზე მოქმედებს აეროდრომი.
აზერბაიჯანის სამედიცინო უნივერსიტეტი
ისტორია
2016 წლიდან უნივერსიტეტის რექტორი გარაი გარაიბეილია. 2013 წლის მიწურულს უნივერსიტეტის ქირურგიული და გადასამზადებელი კლინიკა ოფიციალურად გაიხსნა.
კროკერი (კუნძული)
სქოლიო
კატეგორია:არაფურის ზღვა კატეგორია:ავსტრალიის კუნძულები
აზერბაიჯანის სამედიცინო უნივერსიტეტი
საერთო საცხოვრებელი
აზერბაიჯანის სამედიცინო უნივერსიტეტს ექვსი საერთო საცხოვრებელი აქვს. ორი მათგანი ბიჭებისთვისაა, ორი გოგონებისთვის და დანარჩენი ორი საერთო საცხოვრებელი უცხოელ სტუდენტებზეა გათვლილი. საერთო საცხოვრებლები აღჭურვილია სამკითხველო დარბაზებით, ბიბლიოთეკით, ტელევიზორებით, რომლებსაც წვდომა აქვთ უცხოურ არხებზე. საერთო საცხოვრებლის შენობების თითოეულ სართულზე არის დასასვენებელი ოთახები და სტუდენტების ოთახები, ასევე სპეციალური შეხვედრების ოთახები.
საგარეო პოლიტიკა
უნივერსიტეტი კავკასიის უნივერსიტეტების ასოციაციის წევრია. 2017 წლის გაზაფხულზე აზერბაიჯანის სამედიცინო უნივერსიტეტმა და კოჩის უნივერსიტეტმა (თურქეთი თანამშრომლობის მემორანდუმი გააფორმეს. მემორანდუმის პუნქტების თანახმად უნივერსიტეტებს შორის მოეწყობა სტუდენტების გაცვლითი პროგრამები.
სქოლიო
სამედიცინო
ვიკეკეს ოლქი
ვიკეკეს ოლქი (Vikeke; Viqueque) —  ფართობით ყველაზე დიდი ოლქი აღმოსავლეთ ტიმორში, მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში ტიმორის ზღვის სანაპიროზე. ფართობი 1 880 კმ². დედაქალაქი – ვიკეკე. ოლქი დაყოფილია 5 რაიონად. ოლქის მოსახლეობის ძირითადი ენაა ტეტუმი, აღმოსავლეთ ნაწილში საუბრობენ მაკასაეს ენაზე.
კიბავე
კიბავე (ოფიციალურად კიბავეს მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Kibawe; Bayan ng Kibawe) ― მეორე კლასის მუნიციპალიტეტი ბუკიდნონის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 41 897 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 23 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ბუკიდნონის მუნიციპალიტეტები
დიეგო-დე-ალმაგრო (კუნძული)
დიეგო-დე-ალმაგრო (Isla Diego de Almagro) — კუნძული წყნარ ოკეანეში, ჩილეს სანაპიროსთან, პატაგონიის არქიპელაგში, შედის ჩილეს მაგალიანესი და ჩილეს ანტარქტიკის რეგიონის შემადგენლობაში. მისი ფართობია 376 კმ².
გროვ კარლ ჯილბერტი
გროვ კარლ ჯილბერტი (Grove Karl Gilbert; დ. 6 მაისი 1843, როჩესტერი — გ. 1 მაისი 1918, ჯექსონი, მიჩიგანის შტატი) — ამერიკელი გეოლოგი და გეომორფოლოგი. 1862 წელს დაამთავრა როჩესტერის უნივერსიტეტი. მეცნიერებათა აკადემიის ეროვნული წევრი ვაშინგტონში (1883 წლიდან). 1893 და 1909 წლებში ამერიკის გეოლოგიური საზოგადოების პრეზიდენტი.
დიეგო-დე-ალმაგრო (კუნძული)
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ჩილეს კუნძულები
გროვ კარლ ჯილბერტი
ჯილბერტმა დაადგინა კორდილიერების სიღრმული აგებულება. პირველმა გამოყო ინტრუზიის განსაკუთრებული ფორმა და მისთვის შეიტანა სპეციალური სახელწოდება ლაკოლითი. გამოიკვლია მდინარეული პროცესები, მ.შ. მდინარეების მიერ ნატეხი მასალების გადატანა. შეისწავლა ასევე რელიეფის წარმომქმნელი ფორმები, მათი მოძრაობა და წყლისა და ქარის დამანგრეველი ზემოქმედება.
რეგიონული ტექტონიკური კვლევების განზოგადების საფუძველზე ჯილბერტმა განარჩია დედამიწის ქერქის ორი ტიპის მოძრაობა — დედამიწის ვრცელი ტერიტორიების ნელი ხანგრძლივი აზევება-დაძირვა და სწრაფი ხანმოკლე დანაოჭება, რომელთაც შესაბამისად ეპეიროგენული და ოროგენული მოძრაობები უწოდა. გროვ კარლ ჯილბერტმა 1877 წელს შემოიღო ცნება ეროზია. ლონდონის გეოლოგიურმა საზოგადოებამ 1900 წელს დააჯილდოვა უოლასტონის მედლით. 1910 წელს ამერიკის გეოგრაფიულმა საზოგადოებამ გადასცა ჩარლზ დეილის სახელობის მედალი.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი გეოლოგები კატეგორია:დაბადებული 1843 კატეგორია:გარდაცვლილი 1918
ქსნის საერისთავო
ქსნის საერისთავო — ფეოდალური საქართველოს სამხედრო-ადმინისტრაციული ერთეული, XV საუკუნიდან საერისთავო-სათავადო. წარმოიშვა ქსნისა და მის აღმოსავლეთით და დასავლეთით მდებარე მცირე ხეობებში. ქსნის ხეობაში ბინადარი ცხოვრების ნიშნები უწყვეტად ჩანს ძველი ქვის ხანიდან. განსაკუთრებით ინტენსიური იყო აქ განვითარება — ცხოვრება გვიანდელი ბრინჯაოსა და ანტიკურ ეპოქაში. ანტიკური და უფრო მოგვიანო ხანაში ქსანზე რამდენიმე ცენტრი (საძეგური, ყანჩაეთი, აღაიანი) არსებობდა. ქართლში სახელმწიფოს წარმოშობის დროიდან (ძვ. წ. III საუკუნე) ქსნის ხეობა მომიჯნავე ხეობითურთ სასპასპეტოს ანუ შიდა ქართლის საერისთავოს შემადგენლობაში შედიოდა.
ადრინდელი ფეოდალურ ხანაში ქსნის ხეობაში ორი ადმინისტრაციული ერთეული იყო:ქსნისხევი (ცენტრი ქვენიფნევი) და ცხრაძმისხევი (ცხრაზმისხევი) (ცენტრი ლარგვისი). ქსნის საერისთავოს ისტორია ფაქტობრივად ცხრაზმისხევისა და ქსნის ხევის ანუ მთისა და ბარის ურთიერთობის ისტორიაა. X საუკუნიდან დაიწყო ცხრაზმისხევის აღზევება. ამ დროს იგი მდინარეების ლეხურის, მეჯუდას, პატარა ლიახვის ზემო ნაწილებსაც მოიცავდა. საერისთავო გაფართოვდა სამხრეთითაც, რის გამოხატულებაც უნდა იყოს რეზიდენციის გადატანა ლარგვისიდან ქვენიფნევს. ვახუშტის ცნობით, თამარ მეფის დროს ქართლი და ქსანი ცალ-ცალკე საერისთავოები იყო. მონღოლების შემოსევების შემდეგ, XIII საუკუნის II ნახევრიდან, დასტურდება ცხრაზმისხევის ერისთავი, რომელიც პოლიტიკური მემკვიდრე იყო ადრინდელი ფეოდალური ხანის ცხრაზმისხევის ხელისუფლისა. ქსნის ერისთავებად არიან ბიბილურები, რომლებმაც რეზიდენციის სახელწოდების მიხედვით მიიღეს ზედწოდება „ქვენიფნეველი“. XIII-XIV საუკუნეების მიჯნაზე ცხრაზმისხევის ერისთავებმა საგრძნობლად გააფართოვეს მამულები. მათს სამფლობელოში შედიოდა: ცხრაზმა, ჟამური, ქარჩოხი, ჭურთა, ქოლოთი, ისროლისხევი, აბაზასძეთა მამული, თრუსო, ღუდა, გაგასძენი, მლეთა; არახვეთი, ხანდო, ყანჩაეთი, ძაგნაკორა, დიღუამი, გავაზი, აწერისხევი, ბეხუშე.
XIV საუკუნის შუა წლებისათვის ქსნის ერისთავებმა გააფართოვეს მიწები ქართლის ვაკის მიმართულებით. აქ დაეუფლნენ კარბს, გარეჯ-ვარბაკურისუბანს და იკორთის მონასტერს. ხელი მიუწვდათ ქნოლისა და მაღრანდვალეთზე. XIV საუკუნეში ქსნის საერისთავოს დაპირისპირება ჰქონდა არაგვის საერისთავოსთან. ლომისისმთაზე გამართულ ბრძოლაში ქსნის საერისთავომ გაიმარჯვა. V საუკუნის დასაწყისიდან ქსნის საერისთავო ფაქტობრივად ერისთავების მამულად, ანუ სათავადოდ გადაიქცა. ამ ხნისათვის ისინი იყვნენ საგვარეულო საძვალის, ციხე-დარბაზების, დიდი ყმა-მამულის პატრონი. შეიქმნა ერისთავთა საგვარეულო მატიანე „ძეგლი ერისთავთა“.
1688 წელს ქსნის საერთისთავი არაგვის საერისთავოს უჭერდა მხარს ქართლის მეფის წინააღდეგ. 1736 წელს შანშე ქსნის ერისთავმა მეფისგან საჩუქრად მიიღო არაგვის ერისთავთა კუთვნილი მამულები ნარეკვავის ხეობაში. 1739 წელს შანშემ თავისი ძმის, იასე ყულარაღასის და იასეს მეუღლის შეპყრობის გამო შური იძია არაგვის ერისთავებზე, 12 000 ლეკით აიღო და გადაწვა ანანური. ქსნის საერისთავო 1775 წელს გააუქმა ერეკლე II-მ.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს საერისთავოები
აშურბალიტ I
აშურბალიტ I — ასურეთის მეფე ძვ. წ. 1365 - ძვ. წ. 1329 წლებში.
აშურბალიტი პირველი იშიაკუმი იყო, ვინც „ასურეთის მეფის“ ტიტული აიღო. ეგვიპტის ფარაონთან მიმოწერაში, იგი მას ძმას უწოდებდა. იგი წარმატებით ომობდა მითანთან და ხურიტულ სახელმწიფოს ახაპხის წაართვა კაბრა. აშურბალიტი აქტიურად ერეოდა ბაბილონის საქმეებში და მოახერხა იქ თავისი შვილიშვილის კარაინდაშ II შემდეგ კი ძვ. წ. 1333 წელს კურიგალზა II.
ლიტერატურა
კატეგორია:ასურეთის მეფეები
Gangnam Style
„Gangnam Style“ (강남스타일) — კეი-პოპ ჟანრის სიმღერა და სინგლი, რომლის ავტორი და შემსრულებელია სამხრეთ კორეელი მუსიკოსი PSY. იგი შეტანილია მის მეექვსე სტუდიურ ალბომში PSY 6 (Six Rules), Part 1. სიმღერის დებიუტი აღინიშნა სამხრეთ კორეის ჩარტში #1 პოზიციით. 2012 წლის 21 დეკემბერს „Gangnam Style“ გახდა პირველი YouTube ვიდეორგოლი, რომელიც მილიარდჯერ იქნა ნანახი. 2013 წლის 11 მარტისთვის სიმღერის ვიდეოს ჰქონდა 1.406 მილიარდი ნახვა, რითაც მან გაუსწრო ჯასტინ ბიბერის „Baby“-ს.
სქოლიო
კატეგორია:2012 წლის სიმღერები კატეგორია:2012 წლის სინგლები კატეგორია:კეი-პოპ სიმღერები კატეგორია:Psy-ს სიმღერები კატეგორია:ინტერნეტ-მიმები კატეგორია:ვირუსული ვიდეოები კატეგორია:YouTube-ის მუსიკალური ვიდეოები