cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Prolasius wilsoni
Prolasius wilsoni — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Prolasius-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ლა-მატანსა-დე-ასენტეხო
ლა-მატანსა-დე-ასენტეხო (La Matanza de Acentejo) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კანარის კუნძულების ავტონომიური გაერთიანების სანტა-კრუს-დე-ტენერიფეს პროვინციის შემადგენლობაში. მდებარეობს კუნძულ ტენერიფეზე. ფართობი — 14,11 კმ². მოსახლეობა — 9054 კაცი (2022 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:სანტა-კრუს-დე-ტენერიფეს მუნიციპალიტეტები
სირაჩხანა
განარჩევდნენ პატარა და დიდ სირაჩხანას, რომლებიც მტკვრის მოპირდაპირე ნაპირენზე იყო განლაგებული. პატარა სირაჩხანა მარჯვენა ნაპირზე, კალაში, თათრის (ახლანდ. გორგასლის) მოედნის სიახლოვეს მდებარეობდა. შემდგომში ეს ქუჩა გაქრა შუაბაზრის (დღევანდელი კოტე აფხაზის ქუჩა) რეკონსტრუქციისას. ამ ადგილზე ახლა სკვერია („სემინარიის სკვერი“), კოტე აფხაზისა და სიონის ქუჩების შესაყართან.
დიდი სირაჩხანა მტკვრის მარცხენა ნაპირზე გრძელ მოხვეულ აღმართს გასდევდა, რომელიც ძველი მეტეხის ხიდთან იწყებოდა და ავლაბრის გალავნის ქვემოთ კლდის ძირს მიჰყვებოდა. შემდგომში ამ აღმართს ღვინის აღმართი ეწოდა. აქ განლაგებული დუქნები და სარდაფები კახეთიდან ურმებით ჩამოტანილი ღვინით მარაგდებოდა. აქვე იყო ძველი თბილისის უმთავრესი ღვინის ბაზარი და ქალაქის ბოჰემური ცხოვრების ერთ-ერთი ცენტრი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ძველი თბილისის უბნები
ლელე (თოჯინების თეატრი)
ვილნიუსის თეატრი „ლელე“ (Vilniaus teatras „Lėlė“; Lėlė — თოჯინა) — თოჯინების თეატრი ვილნიუსში, რომელიც 1958 წლიდან ფუნქციონირებს. ლიეტუვის სამი პროფესიული თოჯინების თეატრიდან ერთ-ერთია და მდებარეობს ვილნიუსის ძველი ქალაქის რაიონში, არკლიუს ქუჩაზე.
ისტორია
თეატრი დაარსდა 1958 წელს ბალის ლუკოსიუსის ინიციატივით, სახელწოდებით „ვილნიუსის თოჯინების თეატრი“. თავისი ახლანდელი სახელწოდება — ვილნიუსის თეატრი „ლელე“, მიიღო 1971 წელს. 1958 წლის 27 ოქტომბერს დაიდგა პირველი სპექტაკლი, რომელიც შენობის უქონლობის გამო სკოლაში აჩვენეს.
ძირითადად იდგმებოდა სპექტაკლები ლიეტუველი მწერლების ნაწარმოებების და ადგილობრივი ხალხური ზღაპრების სიუჟეტებზე, რაც სპექტაკლებს ნაციონალურ კოლორიტს სძენდა.
1970-იანი წლების დასაწყისიდან 1993 წლამდე მაზირასმა 30-მდე პიესა დადგა და გააფორმა დეკორაციებითა და მარიონეტებით. ასევე გააფორმა სხვა რეჟისორთა 20-მდე პიესა. მისი ნამუშევრები შეტანილია „ლელეს“ ოქროს ფონდში და ლიეტუვის ფარგლებს გარეთაც აქვს აღიარება მიღებული.
1979 წელს დასი შეივსო ლიტვის სსრ-ის თოჯინური ხელოვნების კონსერვატორიის (ახლანდელი ლიეტუვის მუსიკისა და თეატრის აკადემია) კურსდამთავრებულებით. მსახიობებს შორის იყო აურელია რაგაუსკაიტე, რომელიც შემდეგში (1971-1973) თეატრის რეჟისორი გახდა, ხოლო 1980-იან წლებში — მთავარი რეჟისორი.
1993-2000 წლებში თეატრს ხელმძღვანელობდა მსახიობთა საბჭო, 2000-2019 წლებში კი — მსახიობი იუოზას მარცინკიავიჩუსი. თეატრში მოვიდნენ მსახიობები, რომელთაგანაც ზოგიერთი ამასთანავე სპექტაკლების რეჟისორი და კომპოზიტორია. 2019 წლიდან თეატრის სამხატვრო ხელმძღვანელია ვილმანტას იუსკენასი. მინი|მარცხნივ|პირველი სპექტაკლის სამახსოვრო მემორიალური დაფა
თეატრი ხშირად დადის გასტროლებზე ევროპის, აზიის, აფრიკის და ამერიკის ქვეყნებში. წარმატებით მონაწილეობს საერთაშორისო ფესტივალებში. 2001 წელს „ლელე“ გახდა ბავშვებისა და მოზარდების თეატრების საერთაშორისო ასოცოაციის (ASSITEJ) წევრი, 2004 წელს კი — მეთოჯინეთა საერთაშორისო ორგანიზაციის (UNIMA) წევრი.
დიდი ხნის განმავლობაში „ლელე“ იმყოფებოდა ისეთ შენობებში, რომელიც არ იყო შესაფერისი თეატრისთვის. მხოლოდ 1975 წელს შეძლო მან ახალ გარემონტებულ, XVIII საუკუნის შენობაში (ყოფილი ოგინსკების სასახლე) გადასვლა. 1992 წელს, მცირე დარბაზის გახსნის შემდეგ, დაიგეგმა მუზეუმის მოწყობა და დაიწყეს თოჯინების კოლექციის შეგროვება. ამავე წელს ლიტვის ტექნიკურ ბიბლიოთეკაში ვილნიუსში შედგა პირველი თოჯინების გამოფენა. 2000 წელს მუზეუმმა მიიღო შენობა. 2006 წლის 6 მაისს, ლიტვის პროფესიონალური თოჯინების თეატრის 70 წლისთავთან დაკავშირებით, მუზეუმი გაიხსნა დამთვარიელებლებისთვის. აქ ინახება დიზაინის ფრაგმენტები, თოჯინები და ნიღბები, რომლებიც უკვე აღარ გამოიყენება სპექტაკლებისთვის.
რეპერტუარი
ამჟამად თეატრში მუშაობს 15 წამყვანი პროფესიონალი მსახიობი. თეატრის რეპერტუარში 24 სპექტაკლია. მათი ნაწილი ისეთი ცნობილი ნაწარმოებების დადგმებია, როგორიცაა „ფიფქია და შვიდი ჯუჯა“, „წითელქუდა“, „თოვლის დედოფალი“, „ბურატინო“, „სამი გოჭი“ და სხვა. გარდა ამისა, რეპერტუარშია ლიეტუველი მწერლების ნაწარმოებებისა და ლიეტუვის ხალხური ზღაპრების მოტივებზე შექმნილი სპექტაკლები. სპექტაკლები ტარდება 2 დარბაზში (220 და 70 ადგილიანი).
თანამედროვე ეტაპზე თეატრის რეპერტუარში შედის სპექტაკლები უფროსებისთვის.
ჯილდოები
თეატრს მიღებული აქვს ყირიმის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი რადის პრეზიდიუმის საპატიო სიგელი — თეატრალური ხელოვნების განვითარებაში, მოზარდი თაობის ესთეტიკურ და მორალურ აღზრდაში, ხალხთა შორის მეგობრობის გამყარებაში მნიშვნელოვანი წვლილის შეტანისთვის და ყირიმის ავტონომიურ რესპუბლიკაში თოჯინების თეატრების 1-ელ საერთაშორისო ფესტივალში აქტიური მონაწილეობისათვის.
სქოლიო
კატეგორია:თეატრები ანბანის მიხედვით კატეგორია:თოჯინების თეატრები კატეგორია:1958 წელს დაარსებული ორგანიზაციები კატეგორია:ლიეტუვის თეატრები კატეგორია:საბავშვო ორგანიზაციები
გვიმბალაური
გვიმბალაური, გვიმრალაური — სოფელი გურიის მხარის ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი: (სოფლები: გვიმბალაური, ჯუნეწერი). მდებარეობს მდინარე ორაგვისღელის ხეობაში, გურიის დაბლობზე, ზღვის დონიდან 12 მ., ლანჩხუთიდან 2 კმ. სოფელში გადის საერთაშორისო მნიშვნელობის გზა საქართველოს საავტომობილო მაგისტრალი ს12. სოფელში მოქმედებს ბენზინგასამართი სადგური. სოფელში დაიბადა ფირალი და ტერორისტი ერასტი ჯორბენაძე. სოფელში იდგა წმინდა გიორგის ქვის ეკლესია. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეჩაიეობა.
სქოლიო
კატეგორია:ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1948
საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1948 — საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის მეათე გათამაშება. გამარჯვებული გახდა მოსკოვის „ცდკა“, მეორე ადგილზე გავიდა მოსკოვის „დინამო“, მესამეზე – მოსკოვის „სპარტაკი“. დაიწყო 2 მაისს და დასრულდა 24 სექტემბერს.
რესურსები ინტერნეტში
1948 კატეგორია:1948 წელი ფეხბურთში
ჟიზელ ბუნდჰენი
ჟიზელ კაროლინ ბუნდჰენი (Gisele Caroline Bündchen; დ. 20 ივლისი, 1980, ბრაზილია) — გერმანული წარმომავლობის ბრაზილიელი სუპერმოდელი.
ჟიზელი გაიზარდა სამხრეთ ბრაზილიის პატარა სოფელ ჰორიზონტინაში. მას ჰყავს ხუთი და. მისი კარიერა დაიწყო 14 წლის ასაკში და უკვე რამდენიმე წელიწადში ის ხდება Dolce & Gabbana-ს პარფიუმის სახე. მისი შემოსავალი 33 მილიონ დოლარს აღემატება.
სქოლიო
კატეგორია:ბრაზილიელი მოდელები კატეგორია:დაბადებული 1980 კატეგორია:დაბადებული 20 ივლისი
ცოდნა (საზოგადოება)
საზოგადოება „ცოდნა“ (სრული სახელი: საქართველოს ილია ჭავჭავაძის სახელობის საერთაშორისო სამეცნიერო-კულტურულ-საგანმანათლებლო კავშირი „საზოგადოება ცოდნა“) — საგანმანათლებლო-საქველმოქმედო ორგანიზაცია საქართველოში.
1991 წლიდან „საზოგადოება ცოდნა“ საერთაშორისო ასოციაციის წევრია, რომელშიც გაწევრიანებული არიან „ცოდნის“ სისტემის ორგანიზაციები მსოფლიოს მრავალი ქვეყნიდან. ამ კავშირების მეოხებით „საზოგადოება ცოდნა“ ყოველწლიურად რამდენიმე ნაშრომს გამოსცემს ამერიკის შეერთებულ შტატებში. აწარმოებს სამეცნიერო, კულტურულ საგანმანათლებლო ინფორმაციისა და ლექტორთა გაცვლას.
2007 წელს „საზოგადოება ცოდნამ“ მიიღო აკრედიტაცია განათლების სამინისტროსგან და 2008 წლის სექტემბრიდან იწყებს ფარმაცევტის სპეციალობაზე აბიტურიენტების მიღებას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს ორგანიზაციები
Pseudolasius amaurops
Pseudolasius amaurops — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Pseudolasius-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ცოდნა (მრავალმნიშვნელოვანი)
ცოდნა შეიძლება აღნიშნავდეს:
ორგანული არქიტექტურა
ორგანული არქიტექტურა — ფილოსოფია, რომელიც პოპულარიზაციას უწევს ადამიანთა საცხოვრებელ გარემოსა და ბუნებას შორის ჰარმონიას დიზაინის კონცეფციებით, რომლებიც იმდენად ინტეგრირებულია ადგილმდებარეობასთან, რომ შენობები, ნაგებობები და გარემო ერთი მთლიანი ურთიერთდაკავშირებული კომპოზიცია ხდება. ამ მიმდინარეობის განთქმული წარმომადგენლები არიან არქიტექტორები გუსტავ სტიკლი, ანტონიო გაუდი, ფრენკ ლოიდ რაიტი, ლუის სალივენი, ბრუს გოფი, რუდოლფ შტაინერი, ბრუნო ზევი, ჰუნდერტვასერი, იმრე მაკოვეჩი და სხვ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არქიტექტურული კონცეფციები
Awateria challengeri
Awateria challengeri — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
წყარო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
გლიუქსბურგები
thumb|გლიუქსბურგების საგვარეულო სიმაგრე გლიუქსბურგები (გერმ Glücksburg, დან Lyksborg, ბერძ Γκλύξμπουργκ) — ევროპის რამდენიმე ქვეყნის მონარქთა დინასტია. ოლდენბურგების საგვარეულოს განშტოება.
სრული დასახელება — შლეზვიგ-ჰოლშტეინ-ზონდერბურგ-გლუქსბურგი (გერმ. Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg, დან. Slesvig-Holsten-Sønderborg-Lyksborg)
ველიკაია (ჩუკოტკა)
ველიკაია, ბოლშაია, ონემენი (Великая) — მდინარე რუსეთში, ჩუკოტკის ავტონომიურ ოკრუგში. წარმოიქმნება მდინარეების კუიმვეემისა და კილვიგეივაამის შეერთებით, რომლებიც სათავეს კორიაკთა მთიანეთში იღებენ. სიგრძე 451 კმ, კილვიგეივაამის სათავიდან — 556 კმ, აუზის ფართობი 31 ათ. კმ². მნიშვნელოვან მანძილზე მიედინება ანადირის დაბლობზე, იყოფა მრავალ ტოტად და ფშანად. ჩაედინება ბერინგის ზღვის ონემენის ყურეში. იკვებება თოვლისა და წვიმის წყლით. იყინება ოქტომბრის შუა ხანებში, ლღვება მაისის ბოლოს – ივნისის დასაწყისში.
სქოლიო
კატეგორია:ჩუკოტკის ავტონომიური ოკრუგის მდინარეები
გლიუქსბურგები
საბერძნეთის მეფეები
საბერძნეთის მონარქები 1863-1967 წლებში
დანიის მეფეები
დანიის მონარქები 1863 წლიდან
ნორვეგიის მეფეები
გლუქსბურგი ჰერცოგები 1825 წლიდან
წყაროები
კატეგორია:მსოფლიოს სამეფო დინასტიები
ლა-ოროტავა
ლა-ოროტავა (La Orotava) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კანარის კუნძულების ავტონომიური გაერთიანების სანტა-კრუს-დე-ტენერიფეს პროვინციის შემადგენლობაში. მდებარეობს კუნძულ ტენერიფეზე. ფართობი — 207,31 კმ². მოსახლეობა — 42 434 კაცი (2022 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:სანტა-კრუს-დე-ტენერიფეს მუნიციპალიტეტები
ლელოვანი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ლელოვანი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ხეფრენის პირამიდა
ხეფრენის პირამიდა — პირამიდა ეგვიპტეში. გიზის სამი დიდი პირამიდიდან სიდიდით მეორეა. მდებარეობს დიდი სფინქსის სიახლოვეს. სავარაუდოდ აშენებულია ძვ. წ. XXVI საუკუნეში. ამჟამინდელი სიმაღლეა 136,4 მ. აგებულია კირქვის ბლოკებით (თითოეულის წონა 2 ტონაზე მეტია). ხეფრენი იყო ძველი ეგვიპტის ფარაონი, ხეოფსის მემკვიდრე (შესაძლოა შვილი ან ძმა).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ეგვიპტის პირამიდები
გუარანის ენა
გუარანი — სამხრეთ ამერიკის ინდიელთა ტუპი-გუარანის ენების ოჯახის ერთ-ერთი ენა. სამხრეთ ამერიკის კოლონიზაციამდე (XVI საუკუნე) გავრცელებული იყო თანამედროვე ბრაზილიის, პარაგვაის და ჩრდილოეთ არგენტინის ტერიტორიაზე. გუარანი საფუძვლად დაედო ე. წ. საერთო ენას (lingua general), რომელიც დღემდე სამხრეთ ამერიკის ინდიელების სატომთაშორისო ენაა.
ყავის პირველი პლანტაციების არქეოლოგიური ლანდშაფტი
ყავის პირველი პლანტაციების არქეოლოგიური ლანდშაფტი (Paisaje arqueológico de las primeras plantaciones de café de Cuba) — იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი კუბაში.
გუარანის ენა
სქოლიო
კატეგორია:ტუპი-გუარანის ენები კატეგორია:პარაგვაის ენები
ყავის პირველი პლანტაციების არქეოლოგიური ლანდშაფტი
სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები კუბაში
Pseudolasius amblyops
Pseudolasius amblyops — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Pseudolasius-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
უოტერფორდი
უოტერფორდი (Waterford; Bhruachbhailte Phort Láirge, „ლარაგას პორტი“ ) — ქალაქი ირლანდიის სამხრეთით, უოტერფორდის საგრაფოს ტრადიციულად ყოფილი დედაქალაქი, თუმცა ახლა მიღებული აქვს საგრაფოს დონის დამოუკიდებელი ადმინისტრაციული ერთეულის სტატუსი. მოსახლეობა — 49 213 ადამიანი (2006 წლის მონაცემები; მოსახლეობის მიხედვით მე-5 ქალაქი ირლანდიაში).
ტერიტორიის ფართობი — 41,6 კმ².
ქალაქიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით 9 კმ-ში მდებარეობს უოტერფორდის აეროპორტი.
უოტერფორდში მოქმედებს უოტერფორდის განძთა მუზეუმი.
ქალაქში არის 21 დაწყებითი და 9 საშუალო სკოლა.
დემოგრაფია
მოსახლეობა — 49 213 ადამიანი (2006 წლის მონაცემებით). 2002 წელს მოსახლეობა შეადგენდა 46 736 ადამიანს.
2006 წლის აღწერის მონაცემები:
ქვემოთმოყვანილ დაფებში ყველა პასუხის ჯამი (სვეტი „ჯამი“), როგორც წესი, დასახლებული პუნქტის სრულ მოსახლეობაზე ნაკლებია (სვეტი „2006“).
1 — ენასთან დაკავშირებით დასმულ კითხვაზე პასუხის გამცემთა წილი მტელ მოსახლეობასთან შეფარდებით.
1 — ენასთან დაკავშირებით დასმულ კითხვაზე მოპასუხეთა წილი მთელ მოსახლეობასთან შეფარდებით.
სქოლიო
კატეგორია:ირლანდიის ქალაქები კატეგორია:უოტერფორდის საგრაფოს დასახლებული პუნქტები
შუგეიზინგი
მინი|[[My Bloody Valentine (ჯგუფი)|My Bloody Valentine-ის 2008 წლის კონცერტი]] შუგეიზინგი (Shoegazing) — ალტერნატიული როკის ქვეჟანრი, რომელიც წარმოიშვა დიდ ბრიტანეთში 1980-იანი წლების დასასრულს. ის გრძელდებოდა დაახლოებით 1990-იანი წლების შუა პერიოდამდე, ხოლო თავის კრიტიკულ ზენიტს მიაღწია 1990 და 1991 წლებში. ჟანრის სახელი მომდინარეობს ბრიტანული მუსიკალური პრესის მიერ გამოყენებული ინგლისური სიტყვებიდან „shoe“ (ფეხსაცმელი) და „gazing“ (ცქერა), რაც ამ სტილში მოღვაწე მუსიკოსების სხვა როკ-მუსიკოსებთან შედარებით წყნარი და უმოძრაო შესრულების სტილიდან იყო გამომდინარე.
სქოლიო
კატეგორია:შუგეიზინგი კატეგორია:ალტერნატიული მუსიკა
ოსიეკი
ოსიეკი (Osijek) — ქალაქი ხორვატიაში, მდინარე დრავის ნაპირზე. 108,048 ათასი მცხოვრები (2011). სატრანსპორტო კვანძი, სამდინარო ნავსადგური. ისტორიულ ოლქ სლავონიის აღმოსავლეთ ნაწილის ეკონომიკური და კულტურული ცენტრი. კვების, ტყავის, საფეიქრო, მანქანათსაშენი, ქიმიური, ხის დასამუშავებელი მრეწველობა. ოსიეკში დაიბადა ცნობილი ხორვატი ფეხბურთელი დავორ შუკერი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ხორვატიის ქალაქები
ლელობურთი
ისტორია
XIX საუკუნე ლელობურთი დასავლეთ საქართველოში განსაკუთრებული პრივილეგიით სარგებლობდა. ქუთაისში ლელობურთის თამაშის ადგილი იყო საფიჩხიაზე ე. წ. ხარაზოვის ბაღის მიდამოები. გურიას რაც შეეხება, არსებობს ვარაუდი, როცა ხასანბეგ თავდგირიძეს აზნაურმა ერასტი ჭყონიამ ხმლის ერთი მოქნევით თავი მოჰკვეთა შუხუთთან ბრძოლაში, მის სახელზე დაიწერა განუმეორებელი სიმღერა „ხასანბეგურა“ და ლელოს თამაშიც შუხუთში (გურიაში) სწორედ ამასთან დაკავშირებით იმართება. არსებობს გამოთქმა: „გურულებმა ხელჩართულ ბრძოლაში სულ ხელისკვრითა და მიწოლით გადაყარეს თათრები ჩოლოქს გადაღმაო“.
საქართველოს სსრ-ში იმართებოდა ლელობურთის ყოველწლიური რესპუბლიკური ჩემპიონატი, დაწესებული იყო საქართველოს სსრ-ის სპორტის ოსტატის წოდება.
ფილიპ ჰეკი
thumb|ფილიპ ჰეკი ფილიპ ჰეკი (Philipp Heck; დ. 22 ივლისი 1858, სანქტ-პეტერბურგი, რუსეთი —  გ. 28 ივნისი, 1943, თიუბინგენი, გერმანია) — გერმანელი იურისტი.
ბიოგრაფია
ფილიპ ჰეკი დაიბადა ქალაქ სანქტ-პეტერბურგში 1858 წელს. 1870 წლიდან იგი ოჯახთან ერთად ცხოვრობდა ვისბადენში. 1879 წელს ჰეკი შეუდგა მათემატიკის სწავლას ლაიფციგის უნივერსიტეტში. ხანმოკლე პერიოდის შემდეგ მან სწავლა განაგრძო ამავე უნივერსიტეტის იურიდულ ფაკულტეტზე. 1889 წელს ფილიპ ჰეკმა დიცვა როგორც სადოქტორო ასევე საჰაბილიტაციო დისერტაცია ბერლინის უნივერსიტეტში. 1891 წლიდან იგი იყო სხვადასხვა უნივერსიტეტები პროფესორი (გრაიფსვალდი 1891—1892, ჰალე 1892—1901, თიუბინგენი 1901—1928). 1911—1912 წლებში ჰეკს ეკავა თიუბინგენის უნივერსიტეტის რექტორის თანამდებობა.
ჰეკმა სახელი გაითქვა ნაშრომებით სამართლის მეთოდოლოგიაში. მან საფუძველი ჩაუყარა ე. წ. ინტერესთა იურისპრუდენციას. ნაშრომში „Das Problem der Rechtsgewinnung“ მან მწვავედ გააკრიტიკა იმ დროისათვის გაბატონებული მეთოდოლოგიური მიმდინარეობა (ე. წ. ცნებათა იურისპრუდენცია), რომელიც კანონში ხარვეზების შევსებას ცნებების მეშვეობით ცდილობს. ჰეკის აზრით სამართლის ნორმების საფუძველი საზოგადოების ამა თუ იმ ნაწილის წარმოდგენებია მატერიალური, სულიერი და რელიგიური ღირებულებების შესახებ. ამ წარმოდგენებს და შესაბამის მოთხოვნილებებს ჰეკი უწოდებს ზოგადად ინტერესებს. სამართის ნორმები წყვეტენ ინტერესთა კონფლიქტებს, რომელნიც აუცილებლად არსებობენ საზოგადოებაში. ამდენად სამართლის ნორმების განმარტებისა და განვრცობის დროს გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვთ არა ცნებებს, არამედ ინტერესთა შეფასებებს, რომელნიც კანონშია მოცემული. სწორედ ამ ინტერესთა შეფასების საფუძველზე უნდა მოხდეს იმის დადგენა არსებობს თუ არა ხარვეზი სამართალში და როგორ უნდა შეივსოს იგი. ჰეკი თავის მეთოდოლოგიურ შრომებში განსაკუთრებულად უსვამს ხაზს მოსამართლის და ზოგადად სამართლის ნორმების ინტერპრეტატორის მოვალეობას, იხელმძღვანელოს არა საკუთარი ფასეულობებით არამედ ფასეულობების შესახებ იმ გადაწყვეტილებით, რომელიც კანონშია დაფიქსირებული. „კანონის ერთგულების პრინციპი არ ითმენს გამონაკლისებს“. მოსამართლეს მოეთხოვება კანონის „გონივრული მორჩილება“ („Denkender Gehorsam“). ჰეკის მეთოდოლოგიურმა თხზულებებს დიდ წარმატება ხვდათ წილად. განსაკუთრებით უნდა აღინიშნოს ნაშრომი „კანონის ახსნა-განმარტება და ინტერესთა იურისპრუდენცია“ (1914). ნაციონალ-სოციალისტური რეჟიმის დროს ჰეკი თანდათან დავიწყებას მიეცა, რადგან ნაციონალ-სოციალისტური სამართალმცოდნეობის წარმომადგენლები (ლარენცი, ფორსტჰოფი, შმიტი) ჰეკის მეთოდოლოგიას ზედმეტად „ლიბერალისტურად“ და „არახალხურად“ მიიჩნევდნენ. ომის შემდგომ პერიოდში კვლავ სათანადოდ იქნა დაფასებული მისი ღვაწლი.
ფილიპ ჰეკის მეცნიერულ მემკვიდრეობას მიეკუთვნებიან ასევე დღეისათვის ნაკლებად მნიშვნელოვანი ნაშრომები სამოქალაქო სამართალსა და სამართლის ისტორიაში.
რჩეული თხზულებანი
სამართლის მეთოდოლოგია
სამოქალაქო სამართალი
სამართლის ისტორია
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გერმანელი იურისტები კატეგორია:დაბადებული   22 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1858 კატეგორია:გარდაცვლილი 28 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1943
Awateria crossei
Awateria crossei — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
წყარო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
შანვეი
შანვეი (汕尾, ფინინი: Shànwěi) — საოქლო დონის ქალაქი გუანდუნის პროვინციის აღმოსავლეთ ნაწილში, ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკა. მას ესაზღვრება ძიეიანგს აღმოსავლეთიდან, მეიჭოუ და ხეიუენი ჩრდილოეთიდან, ხუეიჭოუ დასავლეთიდან და სამხრეთ ჩინეთის ზღვა სამხრეთიდან. ის დაახლოებით 120 კილომეტრით აღმოსავლეთით მდებარეობს შენჯენიდან. საოლქო დონის ქალაქის მკვიდრი მოსახლეობა ხაიფენგის დიალექტზე საუბრობს.
ისტორია
ქალაქი შანვეი შეცვილილი სახელით დაარსდა 1988 წელს. ის პოლიტიკურად მიიჩნეოდა, როგორც ხუეიჭოუფუს (惠州府) ნაწილი მინის დინასტიისა და ცინის დინასტიის იმპერიების პერიოდში. ქალაქს საოლქო და ადმინისტრაციული დამოუკიდებლობა ხუეიჭოუდან ჩინეთის რესპუბლიკის (1912-1949) პერიოდში მიენიჭა.
ქალაქის მოსახლეობა, ძირითადად, ხოკოს ეთნიკურ ჯგუს მიეკუთვნება. ამ ეთნიკური ჯგუფის მოსახლეობა მკვეთრად შემცირდა ცინის დინასტიის პერიოდში მუდმივი ომების შედეგად.
უახლესი ისტორია
2005 წლის 6 დეკემბრის ღამით, ქალაქის ტერიტორიაზე მასშტაბური გამოსვლები დაიწყო ჩინეთის მთავრობის მიერ მიწების ჩამორთმევასთან დაკავშირებით. პროტესტის დასამშვიდებლად შეიარაღებული პოლიცია გაიგზავნა სოფელ ტოგნჭოუში. ეს განპირობებული იყო იმით, რომ სოფლის აგრეიული მოსახლეობა შეუიარაღებელ პოლიციელებს თავს დაესხა. მოგვიანებით ჩინეთის მთავრობამ განაცხადა, რომ პროტესტის შედეგად სამი ადამიანის გვამი იქნა აღმოჩენილი. მედიის ცნობით, გარდაცვლილ პირთა რიცხვი 20-დან 40-მდე მერყეობდა.
2011 წელს, ვუკანის სოფილის მოსახლეობას შორის კონფლიქტი დაიწყო. ამ ყოველივემ საერთაშორისო მედიის ყურადღება მიიქცია.
კლიმატი
შანვეისათვის დამახასიათებელია მუსონების გავლენით წარმოქმნილი ნოტიო სუბტროპიკული კლიმატი (კიოპენის კლიმატის კლასიფიკაცია: Cwa). ქალაქში ზამთარი შეთარებით მოკლე, ნესტიანი და თბილია, ზაფხული კი გრძელი, ხელი და ნოტიოა. ზამთარი იწყება მზიანი და მშრალი დღეებით, თუმცა დღეთა განმავლობაში მეტად ნალექიანი და ღრუბლიანი ხდება. გაზაფხული ზოგადად მოღრუბლულია, ზაფხული კი ჩვეულებრივსამებრ ძლიერი წვიმებით იწყება. საშუალოდ 10.3 დღეა გაზაფხულზე, როდესაც 50 მილიმეტრზე მეტი ნალექი მოდის. შემოდგომა მზიანი და მშრალია. თვის საშუალო 24 საათიანი ტემპერატურა 15.2 °C-დან (იანვარი) 28.3 °C-მდე (ივლისი) იცვლება. საშუალო წლიური ტემპერატურა კი 22.60 °C-ს წარმოადგენს. საშუალო ნალექიანობა 1 891 მილიმეტრია, რისი ორი მესამედიც მაისიდან აგვისტომდე პერიოდში მოდის.
კავშირი შენჯენთან
2011 წლის დეკემბრის მოხსენების მიხედვით, შენჯენის მმართველები შანვეის განიხილავდნენ, როგორც ერთ-ერთ უმთავრეს ადგილს, სადაც შენჯენიდან ჰაერ დამაბინძურებელი მრეწველობა უნდა გადასულიყო. შენჯენის მაიორის განხხადებით, ამ ქალაქში არსებული 400 ქარხანა შანვეის ინდუსტრიალურ პარკში უნდა გადაიტანონ.
მარცვლეული
სოფლის მეურნეობა შანვეის ეკონომიკის დიდ ნაწილს წარმოადგენს, რაც საოლქო დონის ქალაქის თბილი კლიმატითაა განპირობებული. ქალაქში მოჰყავთ მარცვლეული კულტურების არაერთი სახეობა, რომელთა შორისაა: ბრინჯი, სეზამი, ბატატი, სიმინდი და ბანანი. ქალაქში წარმოდგენილია მცენარეების 29 ოჯახის 42 სახეობის წარმომადგენელი. სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ფართობი, საერთო ჯამში, 96.6 ათას ჰექტარს წარმოადგენს. ხე-ტყისა და თევზაობის ინდუსტრიებთან ერთად, სოფლის მეურნეობის წყალობით ქალაქის ბიუჯეტში წლიურად 25099 მილიონი ჩინური იუანი შედის.
თევზაობა
შენვეიში მდიდარი და მრავალფეროვანი ზღვის ეკოსისტემაა. ის გუანდუნის მასშტაბით ცნობილია თევზაობის ინდუსტრიით. ქალაქში მოიპოვებენ: თევზებს, კრევეტებს, კიბორჩხალებს, მოლუსკებსა და ზღვის მცენარეებს. თევზაპბის ინდუსტრია საოლქო დონის ქალაქისათვის საუკუნეების მანძილზე იყო დამახასიათებელი.
ტურიზმი
გრძელი სანაპიროსა და უნიკალური საბაჟოს გამო, შანვეის ტურიზმის სექტორის განვითარებისათვის დიდი პოტენციალი აქვს. ქალაქის მნიშვნელოვან ტურისტულ ძეგლებს შორისაა: ლუფენგის, ძიეშის, სიანვუს მთის ტურისტული არეალი; შანვეის, ფენგშანის საგვარეულო ტაძრის ტურისტული არეალი; წითელი ყურის ტურისტული არეალი; ხაიფენგის ლოტუსის მთის კურორტი; თნგტინშანის ტურისტულია რეალი; ხაიფენგის წითელი სასახლე; ხაიფენგის წითელი მოედნის ყოფილი ადგილსამყოფელი; ფენგ ფაის ყოფილი რეზიდენცია; შიუტეს მთის ტურისტული კურორტი; ლუხეს, ლიოუტონგის, შივაისა და მეიიუანის ტურისტული არეალი; ლუფენიგის, ფუშანისა და მაზუს ტურისტული არეალი; ლუფენგის, ძინგსიანის სანაპირო ზოლი; ლუფენგისა და ცინგიუანის მთა; ლუხეს ღმერთის სპილოს მთის პარკი; ლუხესწითელი ტყის ეკოლოგიური პარკი. შანვეი ასევე არის კომუნისტური რევოლუციის 13 საწყისი ქალაქიდან ერთ-ერთი მთელი ჩინეთის მაშტაბით.
სქოლიო
კატეგორია:შანვეი კატეგორია:გუანდუნის ქალაქები
ფიჭვის პარკხვევია
ხასიათდება ერთწლიანი გენერაციით. კვერცხს დებს ჯგუფურად წიწვებსა და ტოტებზე, 50–50 ცალს, ნაყოფიერება 200–400 კვერცამდეა. კვერცხის ფაზა 25 დღემდე გრძელდება. მუხლუხის ფაზა აგვისტოდან მეორე წლის ივნისამდე გრძელდება. გამოიზამთრებს მკვდარ საფარში 5–6 სმ სიღრმეზე. აპრილში მუხლუხი ხეზე ადის და წიწვებით იკვებება, კვება გრძელდება მაისის ბოლომდე. ივნისის პირველ ნახევარში ჭუპრდება სპეციალურ პარკებში, ხის ქერქის ნაპრალებში. ჭუპრის ფაზა 20 დღეს გრძელდება. ჭუპრებიდან პეპლები იწყებენ გამოსვლას ივნისის მეორე ნახევარში. პეპლების მასიური ფრენა ივლისის შუა ხანებიდან იწყება და გრძელდება 40 დღეს. ფრენა დაბინდებიდან დილამდე მიმდინარეობს. მასიური გამრავლების შემთხვევაში მნიშვნელოვან ზიანს აყენებს ფიჭვის მომწიფებულ ერთგვაროვან ნარგავებს. მავნებლის წინააღმდეგ ბრძოლაში კარგ შედეგს იძლევა ქლოროფოსის ან ბაქტერიული პრეპარატების შესხურება და სხვა.
სქოლიო
კატეგორია:პარკხვევიასებრნი
კარმატები
კარმატები (არაბ. قرامطة‎) —  დიდი მილიტარიზებული რელიგიური და პოლიტიკური მიმდინარეობა, რომელმაც შექმნა უტოპიური საზოგადოება ბაჰრეინში 899 წელს. ტრადიციულად, მათ განაცალკევებენ ისმაილიტებისგან მას შემდეგ, რაც მათმა ლიდერმა ჰამდან კარმატმა არ აღიარა ფატიმიდების სახალიფოს დამაარსებელი უბეიდალა, როგორც იმამი და მაჰდი, ვინაიდან ელოდა ჭეშმარიტი "დამალული" იმამ მუჰამედ იბნ ისმაილის (ჯაფარ ას-სადიკის შვილიშვილი) მოსვლას.
განმარტების პრობლემა
მინი|ოქროს დინარი მოჭრილი კარმატების მიერ პალესტინის ოკუპაციის დროს 970-იან წლებში. მეცნიერთა შორის არსებობს აზრთა სხვადასხვაობა, რომლის მიხედვითაც, კარმატები იყვნენ ისმაილიტების მუსლიმური სექტის ერთ-ერთი განშტოების მიმდევრები ან პირიქით, კარმატები წარმოადგენენ „ორთოდოქსულ ისმაილიზმს“, ხოლო უბეიდალა ალ-მაჰდის ისმაილიტები – მათ განშტოებას. არაბისტ ჰენრი ლამენსის ვარაუდით, მთავარი სწავლება სწორედ კარმატული იყო, ხოლო ისმაილიტების სწავლება მხოლოდ მისი განშტოება იყო. ეს ვარაუდი, სავარაუდოდ, დაკავშირებულია ნიზამ ალ-მულქის წერილებთან, რომელმაც ასევე გავლენა მოახდინა მე-13 საუკუნის ისტორიკოს ეშ-შატიბზე. სამივე ვარაუდი შეიძლება დაეყრდნოს მე-11 საუკუნის სუნიტ ისტორიკოს ალ-იამანს, რომელიც ამტკიცებს, რომ შედგა შეხვედრა ჰამდანსა და ისმაილის დოქტრინის დამაარსებელს, აბდალა იბნ მაიმუნს შორის. თანამედროვე ისტორიკოსები ამას წარმოუდგენლად თვლიან. ატ-ტაბარის, იბნ ალ-ნადიმის, ალ-ნუვეირის, ალ-მაკრიზის, იბნ ხალდუნის, ალ-ნავბახტის და სხვათა ნაშრომებზე დაყრდნობით. ჰამდანს ასწავლიდა ერთ-ერთი ისმალიტი მისიონერი. ბრიტანელი ისტორიკოსი სტენლი ლეინ-პული თვლიდა, რომ ფატიმიდები კარმატების შთამომავლები იყვნენ. ფრანგმა ისტორიკოსმა ლუი მასნინიონმა ასევე უწოდა ყველა ისმაილიტს კარმატები, იმის საფუძველზე, რასაც სუნიტი ავტორები უწოდებდნენ ყველა ისმაილიტს კარმატებს, მათ შორის მათ მოწინააღმდეგეებს იბნ ჰაუშაბისა და იბნ ალ-ფადლის სახით. ამავე დროს, ზოგიერთი  ისტორიკოსი  მთლიანად უარყოფს სწავლებებს შორის კავშირს. მათ შორის არიან ბრიტანელი ბერნარ ლუისი, ნ.ტეილორი, ფრანგი ჟ.რუსო და რუს-ინდოელი ისტორიკოსი ვ.ივანოვი. კერძოდ, პირველის ვარაუდით, მათ შორის იმდენად ძლიერი   სიძულვილი იყო, წარმოუდგენელია რათა რაიმე საერთო ჰქონოდათ.
ეტიმოლოგია
ითვლება, რომ სიტყვა "კარმატი" ალბათობის მაღალი ხარისხით არამეული წარმოშობისაა. წყაროებში სხვადასხვა ფორმა და მნიშვნელობაა ჩაწერილი: ატ-ტაბარის მიხედვით მისი სახელი იყო „კარმიტა“ („წითელთვალება“); ან-ნავბახტი და ნიზამ ალ-მულქი უწოდებენ კნინობით მეტსახელ „კარმატიკს“. ასევე არსებობს ვარაუდი, რომ მისი გვარი ნიშნავს „მოკლეფეხას“, კერძოდ, ეს ვარაუდი დე გუემ გამოთქვა. ისმაილიტების საბჭოთა პიონერის ვლადიმერ ივანოვის თქმით, ეს სიტყვა ნიშნავდა „გლეხს“ ან „სოფლის მცხოვრებს“ და არ იყო არაბული წარმოშობის. ტრადიციულად ითვლება, რომ ჰამდანის მიმდევრებმა სახელი „კარმატები“მიიღეს მისი გვარიდან და ეს  ნიშნავს, „კარმატის ხალხს“.
ისტორია
887 წელს აჰმედმა, იბნ მაიმუნ კადას ვაჟმა, დაი (ქადაგი) ჰუსეინ ალ-აჰვაზი გაგზავნა ირანში და მან დრავერი ჰამდან იბნ ალ-აშჰასი მოაქცია ისმაილიზმზე. წარმოშობით ჰამდანი ეკუთვნოდა სევადიან ნაბატეველების ტომს, რომელიც შედგებოდა გლეხებისა და მონებისგან. თანამემამულეებთან დაბრუნებისას მან ოსტატურად და აქტიურად დაიწყო მათ შორის მომავალი მაცხოვრის დოქტრინის გავრცელება, შთაგონებული იყო, რომ რიტუალები და ყოველგვარი გარეგანი რელიგიური დოგმები  ზედმეტი იყო და გამოაცხადა, რომ ღმერთმა ისმაილიტებს ნება დართო გაეძარცვათ მათი მოწინააღმდეგე მუსლიმები,  დაეღვარათ მათი  სისხლი და ამის გამო არ დაისჯებოდნენ. კარმატები ძალიან მალე გადაიქცნენ მძარცველებად. სექტას, დიდი რაოდენობით, შეუერთდნენ სოციალური წესრიგით უკმაყოფილო ადამიანები.
890 წელს კარმატებმა დააარსეს დაროლ-ჰიჯრე ციხე ერაყის სევადში; იქიდან, 899-901 წლებში, დაი აბუ საიდ ალ-ჯანაბის ხელმძღვანელობით  გადავიდნენ ბაჰრეინში, იქ    გაბატონდნენ  და X-XI საუკუნეებში იგი თავიანთი სახელმწიფოს ცენტრად აქციეს. არაბი ხალიფები თავს უძლურად გრძნობდნენ კარმატელთა წინაშე, რომლებსაც სამი მეოთხედი საუკუნის მანძილზე უბედურება მოჰქონდათ არაბეთის, სირიის, ერაყისა და სპარსეთისთვის. ისინი ძარცვავდნენ, მოსახლეობას,  ტყვედ მიჰყავდათ და, გამოსასყიდს თხოულობდნენ, აჩაღებდნენ პანიკას ხალხში.
930 წელს აბუ საიდის ძმამ, აბუ თაჰირ ალ-ჯანაბიმ, რომელიც მომლოცველებს დიდი ხნის განმავლობაში არ აძლევდა მექაში მოგზაურობის უფლებას, გადაწყვიტა ჰაჯის საბოლოოდ მოსპობა; მოულოდნელად შეუტია მექას, მან მოაწყო საშინელი ხოცვა-ჟლეტა და მოიპარა ქააბას ქვა, რომელიც მხოლოდ 951 წელს დაუბრუნეს   მუსლიმებს.
დასასრული
ბაჰრეინსა და აღმოსავლეთ არაბეთში კარმატები შეცვალა უიუნიდების დინასტიამ XI საუკუნის შუა ხანებისთვის ირანში, ერაყსა და მავენანაჰრში  კარმატები   ფატიმიდებმა შთანთქეს ან სრულიად  გაუჩინარდნენ. ბოლო მინიშნება კარმატების შესახებ  იყო 1050 წელს ნასირ ხოსროს მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:რელიგიური ორგანიზაციები კატეგორია:რელიგიური ორგანიზაციები ქვეყნის მიხედვით კატეგორია:კარმატები
შემსრულებელი № 977
ჩვენი კეთილმოწყობილი საზოგადოება (აგრეთვე ცნობილი როგორც „შემსრულებელი № 977“) — ოთარ ლითანიშვილი ს 1989 წლის ფილმი.
სიუჟეტი
ფანტასტიკური ჟანრის ფილმში, რომლის სახეობაც ცნობილია სენთეზის სახელით, უტოპიურფანტასტიკურ საზოგადოებას, რომელიც მკაცრად ჩამოყალიბებული წესებით და იდეოლოგიით არსებობს, უპირისპირდება პიროვნება, ახალგაზრდა კაცი; იგი ცდილობს შეაგნებინოს, რომ მათს არსებობას დიდი დრო არ უწერია, დიდხანს ვერ იცხოვრებენ ჩაკეტილ წრეში. მას დარჩენია ერთადერთი გზა გაექცეს ყოფის ამ ფორმას.
სქოლიო
კატეგორია:სსრკ-ის ფილმები კატეგორია:1989 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები
რანგიტი
რანგიტი (დევან. रंगीत) — მდინარე ინდოეთში, სიკიმის შტატში, ტისტას შენაკადი. სათავეს იღებს ჰიმალაის მთებში, დასავლეთ სიკიმის რაიონში. მდინარეს მუდმივი დინება გააჩნია და იკვებება ჰიმალაების თოვლის ნადნობი წყლით ადრეულ ზაფხულში და მუსონური წვიმებით ივლის-აგვისტოში. მისი დაუდეგარი წყლები საკმაოდ პოპულარულია ჯომარდობის მოყვარულებში. გადაკვეთს ქალაქებს — ჯორეტჰანგს, პელინგსა და ლეგშიპს. შესართავამდე რამდენიმე კილომეტრით ადრე, აყალიბებს საზღვარს დასავლეთ ბენგალისა და სიკიმის შტატებს შორის, შემდეგ კი ეს დაკლაკნილი მდინარე ქალაქ ტისტა-ბაზაართან მდინარე ტისტას ერწყმის. მასზე მოქმედებს 60 მეგავატიანი ჰიდროელექტროსადგური.
სქოლიო
კატეგორია:ინდოეთის მდინარეები
იუნესკო
გაერთიანებული ერების განათლების, მეცნიერებისა და კულტურის ორგანიზაცია (იუნესკო), (UNESCO, აკრ. United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization) — გაეროს სპეციალიზებული სააგენტო. მისი მიზანია მშვიდობისა და საერთაშორისო უშიშროების ინტერესებისათვის ხელი შეუწყოს განათლებისა და კულტურის გავრცელებას, მეცნიერების განვითარებას, ადამიანის უფლებებისა და ძირითად თავისუფლებათა პატივისცემას რასის, სქესის, ენისა და რელიგიის მიუხედავად.
ორგანიზაცია 1945 წლის 16 ნოემბერს დაარსდა. მისი შტაბ-ბინა მდებარეობს პარიზში, საფრანგეთი. 2019 წლის მონაცემებით იუნესკო აერთიანებს გაეროს 193 სახელმწიფოს. აშშ და ისრაელი არ არიან იუნესკოს წევრები 2018 წლის 31 დეკემბრიდან, რადგან ორგანიზაციას ადანაშაულებენ ანტიისრაელურ მიკერძოებაში. ქვეყანას. მას ასევე 50 წარმომადგენლობითი ოფისი, რამდენიმე ინსტიტუტი და ცენტრი აქვს მსოფლიოში. იუნესკოს ყურადღების ცენტრში მოქცეულია აფრიკა და გენდერული თანასწორობა.
ისტორია
მეორე მსოფლიო ომის დამთავრების შემდეგ ლონდონში გაიმართა გაეროს კონფერენცია, განათლებისა და კულტურის ორგანიზაციის შექმნის თაობაზე. კონფერენცია მოიწვიეს 1942 წლის და 1945 წლის სან-ფრანცისკოს შეხვედრის რეკომენდაციების შესაბამისად.
1945 წლის 16 ნოემბერს ხელი მოეწერა იუნესკოს დებულებას. შეხვედრის 44 მონაწილიდან დებულებას ხელი მოაწერა 37-მა. დებულება ძალაში შევიდოდა მას შემდეგ, რაც 20 ქვეყანა მოახდენდა მის რატიფიკაციას. ეს კი მოხდა 1946 წლის 4 ნოემბერს. იუნესკოს პირველი კონფერენცია, რომელსაც 30 ქვეყნის წარმომადგენელი ესწრებოდა, მიმდინარეობდა პარიზში, 1946 წლის 19 ნოემბრიდან 10 დეკემბრამდე.
სტრუქტურა
იუნესკოს თანამედროვე შტაბ-ბინა, რომელსაც ლათინური ანბანის ასო Y ფორმა აქვს, 1958 წლის 3 ნოემბერს გაიხსნა. გარდა იუნესკოს პარიზის შტაბ-ბინისა, მსოფლიოს მასშტაბით არსებობს  მთელი რიგი იუნესკოს ოფისებისა. ორგანიზაციას გააჩნია რეგიონალური ბიუროები დაკარში, ნაირობში, ბეირუთში, კაიროში, ბანგკოკში, ჯაკარტაში, ვენეციაში, ჰავანაში, მონტევიდეოში და სანტიაგოში. წარმომადგენლობით ოფისთა უმრავლესობა ე.წ. კლასტერული ოფისებია, რომელთა რიცხვი ამჟამად 27-ია. კლასტერული ოფისები სამ ან მეტ ქვეყანას კურირებს, თუმცა გარდა ამისა არსებობს რეგიონალური ოფისებიც. იუნესკოს ასევე გააჩნია 21 ნაციონალური ოფისი, ინსტიტუტები და ცენტრები მთელი მსოფლიოს მასშტაბით.
ნებისმიერი ქვეყანა, რომელიც ხდება გაეროს წევრი ავტომატურად ხდება იუნესკოს წევრიც, ხოლო გაეროდან გასვლის შემთხვევაში ასევე ავტომატურად ტოვებს იუნესკოს რიგებსაც. ქვეყანა, რომელიც არაა გაეროს წევრი შესაძლებელია გახდეს იუნესკოს წევრი გენერალური კონფერენციის წევრთა 2/3-ის თანხმობის შემთხვევაში.
იუნესკოს ოფიციალური ენებია: ინგლისური, არაბული, ესპანური, ჩინური, რუსული და ფრანგული ენები. თავდაპირველად იუნესკოს ძირითადი ენები იყო ინგლისური და ფრანგული, 1950 წელს ოფიციალური ენის სტატუსი მიიღო ესპანურმა ენამ, 1954 წელს – რუსულმა, 1974 წელს – არაბულმა, 1980 წელს კი ჩინურმა.
მმართველობა
მინი|მარცხნივ|200პქ|[[ოდრი აზულაი]] იუნესკოს ხელმძღვანელი ორგანოებია გენერალური კონფრენცია, რომელიც ორ წელიწადში ერთხელ იკრიბება და აღმასრულებელი საბჭო, რომელსაც ირჩევს გენერალური კონფერენცია და ორგანიზაციას ხელმძღვანელობს კონფერენციათა შორის პერიოდში. იუნესკოს აღმასრულებელი ორგანოა სამდივნო, რომელსაც გენერალური დირექტორი უდგას სათავეში.
ამჟამად გენერალურ დირექტორს ირჩევს გენერალური კონფერენცია 4 წლის ვადით. 2017 წელს გენერალურ დირექტორად აირჩიეს ფრანგი პოლიტიკოსი ოდრი აზულაი.
საქმიანობა
იუნესკო საკუთარ დანიშნულებას ხუთი ძირითადი პროგრამით ახორციელებს, ესენია: განათლება, საბუნებისმეტყველო მეცნიერებები, სოციალური და ჰუმანური მეცნიერებები, კულტურა და კომუნიკაციები და ინფორმაცია. იუნესკო აფინანსებს წერა-კითხვის გავრცელების, ტექნიკურ, მასწავლებელთა დახელოვნების პროგრამებს; საერთაშორისო მეცნიერებათა პროექტებს; რეგიონალური და კულტურის ისტორიის პროექტებს; კულტურული მრავალფეროვნების პოპულარიზაციას; საერთაშორისო ურთიერთდახმარების შეთანხმებებს მსოფლიო კულტურული და ბუნებრივი მემკვიდრეობის შენარჩუნებასა და ადამიანთა უფლებების დაცვასა და მისთ.
განათლება ყველასათვის
იუნესკო არის საერთაშორისო პროგრამის „განათლება ყველასათვის“ კოორდინატორი. აღნიშნული პროგრამის ძირითადი მიზნები ჩამოყალიბდა დაკარის 2000 წლის ფორუმზე.
ადამიანი და ბიოსფერო
პროგრამა წარმოადგენს ინტერდისციპლინარული კვლევის გეგმას, რომლის მიზანია გააუმჯობესოს ადამიანის ურთიერთქმედება ბუნებრივ გარემოზე. პროგრამის ძირითადი მიზანია განსაზღვროს ეკოლოგიური, სოციალური და ეკონომიკური შედეგები ბიომრავალფეროვნების დაკარგვისა და შემცირების თვალსაზრისით.
მსოფლიო მემკვიდრეობა
მინი|მარჯვნივ|პქ|[[გალაპაგოსის კუნძულები – ნომერ პირველი მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი]]
1972 წელს იუნესკომ მიიღო მსოფლიოს კულტურული და ბუნებრივი მემკვიდრეობის დაცვის კონვენცია, რომელიც ძალაში შევიდა 1975 წელს. ყოველწლიურად მსოფლიო მემკვიდრეობის კომიტეტი იკრიბება სესიაზე, რომელიც განსაზღვრავს თუ, რომელი ძეგლი შეიტანონ იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში. პირველი ძეგლი მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანეს 1978 წელს და ეს იყო გალაპაგოსის კუნძულები.
მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიის მთავარი მიზანია თითოეული ობიექტი დაიცვას და გახადოს ცნობილი თუ რა თქმა უნდა იგი შეესაბამება იუნესკოს კრიტერიუმებს. იუნესკოს სულ 10 კრიტერიუმი აქვს, რომელთაგან პირველი ექვსი მოქმედებს 1978 წლიდან და განსაზღვრავს კულტურულ ობიექტებს, ხოლო დანარჩენი ოთხი მოქმედებაშია 2002 წლიდან და ბუნებრივ ობიექტებს განსაზღვრავს. 2005 წლიდან 10-ვე კრიტერიუმი გაერთიანდა ერთ სიად.
იუნესკო მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები დაყოფილია ხუთ გეოგრაფიულ ზონად:
ამჟამად სულ 911 მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლია 148 ქვეყანაში. აქედან: 704 კულტურულია, 181 ბუნებრივი, ხოლო 26 კი შერეული ტიპის.
არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობა
2003 წელს იუნესკომ მიიღო არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის კონვენცია. არამატერიალურ კულტურულ მემკვიდრეობად მიიჩნიეს ზეპირი გადმოცემები, ტრადიციული მუსიკა, ცეკვა, რიტუალები, ფესტივალები და ხალხური რეწვა.
მსოფლიოს მეხსიერება
პროგრამა მსოფლიოს მეხსიერება შეიქმნა 1992 წელს, რათა დაიცვას დოკუმენტური მემკვიდრეობა მათ შორის ისტორიული დოკუმენტები, არქივები და ა. შ.
2011 წელს საქართველოს დოკუმენტური მემკვიდრეობის 1000 ნამუშევარი იუნესკოს მსოფლიო მეხსიერების რეესტრში მოხვდა.
სქოლიო
კატეგორია:იუნესკო კატეგორია:გაერო კატეგორია:საერთაშორისო ორგანიზაციები
პანსპერმია
thumb|right|300px|პანსპერმიაპანსპერმია (πάν „პან“ — მთელი, მთლიანი; „სპერმა“ — თესლი) — ჰიპოთეზა, რომლის მიხედვით სიცოცხლის წარმომქმნელი „თესლი“ უკვე მთელ სამყაროშია მიმოფანტული, რომ ამ „თესლების“ მეშვეობით არსებობს დედამიწაზე ცხოვრება და რომ მათ შეიძლება გაავრცელონ, ან უკვე გაავრცელეს სიცოცხლე სხვა საცხოვრებლად ვარგის სხეულზე.
ექსოგენეზისი (έξω „ექსო“ — გარე, გარე სამყარო; „გენეზის“ — წარმოქმნა, წარმოშობა) — ეს უფრო ვიწრო ჰიპოთეზაა, რომ დედამიწაზე სიცოცხლის წარმომქმნელი შემოტანილია სამყაროს რომელიღაც ნაწილიდან, მაგრამ არ გვეუბნევა რამდენათაა ის მიმოფანტული სამყაროში. რადგან ტერმინი „პანსპერმია“ უფრო გავრცელებულია, ამიტომ მას ხშირად ხმარობენ ექსოგენეზისის მაგივრად.
კატეგორია:ასტრობიოლოგია კატეგორია:სიცოცხლის წარმოქმნა კატეგორია:ჰიპოთეზები
ფაშა
250px|მინიატიურა|მუჰამედ ალი ფაშა ფაშა (თურქ. paşa) — უმაღლესი სამოქალაქო და სამხედრო მოხელეების ტიტული ოსმალთა იმპერიაში. XIX საუკუნის რეფორმებისა (თინზიმათი) და რეგულარული ჯარის შექმნის შემდეგ ფაშა გენერლებისა და მინისტრების საპატიო ტიტული გახდა. მას რესპუბლიკურ თურქეთში მხოლოდ გენერლებს ანიჭებდნენ; 1934 წლიდან გაუქმდა. ოსმალეთის იმპერიის დაშლის (1918) შემდეგ ეგვიპტეში შემორჩა 1952 წლის ივლისის რევოლუციამდე, ერაყში — 1958 წლის ივლისის რევოლუციამდე.
ლიტერატურა
კატეგორია:ოსმალეთის იმპერია
ჭალისუბანი (ერედვის მუნიციპალიტეტი)
ჭალისუბანი — სოფელი საქართველოში, ერედვის მუნიციპალიტეტში, ბიყარის თემში.
გეოგრაფია
მდებარეობს მდინარეების პატარა ლიახვისა და მეჯუდის წყალგამყოფის სამხრეთ-აღმოსავლეთ კალთაზე, მეჯუდის ხეობაში. ზღვის დონიდან 1080 მეტრზე, ცხინვალიდან დაშორებულია 46 კილომეტრით.
ისტორია
1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში, ხოლო 2006 წლამდე შედიოდა გორის მუნიციპალიტეტში. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ, ხოლო სოფელს დე ფაქტო აკონტროლებს სეპარატისტული სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკა, რომლის ტერიტორიაზე სოფელს მიანიჭეს ოსური სახელწოდება (Чъалисубан).
სქოლიო
კატეგორია:ბიყარის თემის სოფლები
ლიუ ყანდარელი
მალი ლიუ კუანგვენ-ყანდარელი (დ. 26 აპრილი, 1935, ხარბინი, ჩინეთი) — ჩინელი მხატვარი, სინოლოგი და პედაგოგი. 1991 წლიდან არის თბილისის აზიისა და აფრიკის ინსტიტუტის აღმოსავლური ენების ჩინური ენის კათედრის უფროსი და ამავე კათედრის პროფესორი. მის სახელს უკავშირდება საქართველოში ჩინური ენის სწავლების დაწყება და სინოლოგიის განვითარება.
ბიოგრაფია
ლიუ კუანგვენ-ყანდარელი დაიბადა 1935 წლის 26 აპრილს, ჩინეთის ქალაქ ხარპინში. სწავლობდა პეკინის სამხატვრო აკადემიაში. 22 წლის ასაკში ჩამოვიდა საქართველოში და თბილისის სამხატვრო აკადემიაში, მეხუთე კურსზე დაიწო სწავლა. ლიუმ აკადემია დაამთავრა კერამიკის სპეციალობით, შემდეგ კი დაასრულა სამხატვრო აკადემიის ასპირანტურა ქსოვილების სპეციალობით. ლიუ ყანდარელმა საქართველოში კერამიკოსი, მხატვარი და გობელენის ოსტატი, გივი ყანდარელი გაიცნო, მასთან ერთად ოჯახი შექმნა და საქართველოში დარჩა. პედაგოგად მუშაობდა მოსე თოიძის სახელობის სამხატვრო სასწავლებელში, სამხატვრო აკადემიასა და საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში, არქიტექტურის ფაკულტეტზე. 80-იანი წლების ბოლოდან ჩინური ენის პედაგოგად მუშაობა დაიწყო თბილისის უცხო ენათა ინსტიტუტში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 26 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1935 კატეგორია:მხატვრები კატეგორია:სინოლოგები
მონსტრების კორპორაცია
„მონსტრების კორპორაცია“ (Monsters, Inc.) — 2001 წლის ამერიკული კომპიუტერული ანიმაციური ფილმი და პიქსარის მეოთხე სრულმეტრაჟიანი სურათი, რომლის დისტრიბუტორები არიან Walt Disney Pictures და Buena Vista Distribution. მისი რეჟისორები არიან პიტ დოქტერი, ლი უნკრიხი და დევიდ სილვერმენი, სცენარი კი ეკუთვნით ჯილ კალტონს, პიტ დოქტერს, რალფ ეგლესტონს, დენ გარსონს, ჯეფ პიჯეონს, რეტ რიზს, ჯონათან რობერტსს და ენდრუ სტენტონს. მთავარ პერსონაჟებს ახმოვანებენ ჯონ გუდმენი, ბილი კრისტალი, მერი გიბსი, სტივ ბუშემი და ჯეიმზ კობურნი. სიუჟეტი მოგვითხრობს ბავშვების შემშინებელი კორპორაციის და მასში მომუშავე მონსტრების შესახებ.
ფილმის პრემიერა აშშ-ში შედგა 2 ნოემბერს, 2001, ავსტრალიაში 26 დეკემბერს, გაერთიანებულ სამეფოში კი 2002 წლის 8 თებერვალს. ფილმმა კინოგაქირავებიდან $525,366,597-ის ოდენობის შემოსავალი მოიტანა. Rotten Tomatoes-ის მიხედვით სურათის შეფასებათა 95% პოზიტიურია.
2013 წლის 5 ივლისს გამოვიდა ფილმის გაგრძელება „მონსტრების უნივერსიტეტი“.
სქოლიო
კატეგორია:2001 წლის ანიმაციური ფილმები კატეგორია:ამერიკული ანიმაციური ფილმები კატეგორია:პიქსარის ანიმაციური ფილმები
ლოს-რეალეხოსი
ლოს-რეალეხოსი (Los Realejos) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის კანარის კუნძულების ავტონომიური გაერთიანების სანტა-კრუს-დე-ტენერიფეს პროვინციის შემადგენლობაში. მდებარეობს კუნძულ ტენერიფეზე. ფართობი — 57 კმ². მოსახლეობა — 37 076 კაცი (2022 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:სანტა-კრუს-დე-ტენერიფეს მუნიციპალიტეტები
საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლო
საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლო — საკონსტიტუციო კონტროლის ორგანო, რომელიც ამოწმებს საქართველოს პრეზიდენტის, პარლამენტისა და სხვა ორგანოების მიერ მიღებული ნორმატიული აქტების შესაბამისობას საქართველოს კონსტიტუციასთან.
სამართლებრივი ბაზა
საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლო შეიქმნა 1996 წელს. მისი შექმნისა და საქმიანობის სამართლებრივი საფუძველია: საქართველოს კონსტიტუცია, საქართველოს ორგანული კანონი „საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს შესახებ“, საქართველოს კანონი „საკონსტიტუციო სამართალწარმოების შესახებ“, საკონსტიტუციო სასამართლოს რეგლამენტი. 2002 წელს განხორციელდა საკანონმდებლო ბაზის სრულყოფა. დაიხვეწა, გამარტივდა და დაჩქარდა საკონსტიტუციო სამართალწარმოების პროცესი.
ორგანიზაცია
საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლო 9 მოსამართლისაგან შედგება. სასამართლოს სამ წევრს ნიშნავს საქართველოს პრეზიდენტი, სამ წევრს ირჩევს საქართველოს პარლამენტი, სამ წევრს ნიშნავს საქართველოს უზენაესი სასამართლო. საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრის უფლებამოსილების ვადა 10 წელია. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრი თავისი მოვალეობების განხორციელებისას დამოუკიდებელია. კონსტიტუციით უზრუნველყოფილია საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრის ხელშეუხებლობა.
საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლო თავისი შემადგენლობიდან 5 წლის ვადით ირჩევს საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარეს. საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარის კანდიდატურის წარდგენის უფლება აქვს საკონსტიტუციო სასამართლოს 3 წევრს, საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარე არჩეულად ჩაითვლება,თუ ფარული კენჭისყრის დროს წარდგენილ კანდიდატს მხარი დაუჭირა საკონსტიტუციო სასამართლოს არანაკლებ 5-მა წევრმა. საკონსტიტუციო სასამართლო ასევე ირჩევს თავმჯდომარის ორ მოადგილესა და მდივანს, თავისი შემადგენლობიდან, იმავე ვადით რა ვადითაც აირჩევა საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარე. საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარის და მდივნის კანდიდატურის დასახელების უფლება აქვს საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარეს.
საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლო შედგება პლენუმისა და ორი კოლეგიისაგან. პლენუმის შემადგენლობაშია საკონსტიტუციო სასამართლოს ცხრავე წევრი. კოლეგიის შემადგენლობაშია საკონსტიტუციო სასამართლოს ოთხი წევრი.
კომპეტენცია
საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმი:
საკონსტიტუციო სასამართლოს კოლეგია იხილავს:
საქმეს, რომელიც მოიცავს როგორც პლენუმის, ისე კოლეგიის განსჯად საკითხებს, იხილავს საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმი.
საქმიანობა
საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოში მისი დაარსების დღიდან შეტანილია 491 კონსტიტუციური სარჩელი და 17 კონსტიტუციური წარდგინება. განსახილველად არ იქნა მიღებული 249 სარჩელი. 12 კონსტიტუციური სარჩელი გატანილია მოსარჩელის მიერ. საკონსტიტუციო სასამართლომ დააკმაყოფილა 40 კონსტიტუციური სარჩელი. ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა 12 კონსტიტუციური სარჩელი. არ დაკმაყოფილდა 76 კონსტიტუციური სარჩელი. საკონსტიტუციო სამართალწარმოება სხვადასხვა საფუძვლების გამო შეწყდა 75 საქმეზე. განსახილველია 18 კონსტიტუციური სარჩელი.
საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს აქტიური ურთიერთობა აქვს სხვა სახელმწიფოთა საკონსტიტუციო სასამართლოებთან და საერთაშორისო ორგანიზაციებთან. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლო ევროპის საკონსტიტუციო სასამართლოების კონფერენციის სრულუფლებიანი წევრია.
საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლო თანამშრომლობს ევროპის საბჭოს ე.წ. ვენეციის კომისიასთან „დემოკრატია სამართლის მეშვეობით“. ვენეციის კომისიასთან თანამშრომლობის ფარგლებში საკონსტიტუციო სასამართლოში ყოველწლიურად ტარდება საერთაშორისო სამეცნიერო-პრაქტიკული სემინარი: „საკონსტიტუციო კონტროლის აქტუალური პრობლემები“.
საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლო თანამშრომლობს ისეთ ორგანიზაციებთან, როგორებიცაა: ეუთო, გაეროს განვითარების პროგრამა, გერმანიის ტექნიკური თანამშრომლობის საზოგადოება, ამერიკის იურისტთა ასოციაცია, აშშ-ის საერთაშორისო განვითარების სააგენტო, კონსტიტუციური და სამართლებრივი პოლიტიკის ინსტიტუტი და სხვა.
საკონსტიტუციო სასამართლოში, ამერიკის იურისტთა ასოციაციის ხელშეწყობით, სკოლის მოსწავლეებისა და უმაღლესი იურიდიული სასწავლებლების სტუდენტებისათვის ყოველწლიურად ეწყობა სახელმწიფო-სამართლებრივი ოლიმპიადა „ადამიანი და კონსტიტუცია“, რომელიც საკონსტიტუციო სასამართლოს საქმიანობის პოპულარიზაციასა და მის შესახებ ახალგაზრდობის ცოდნის ამაღლებას უწყობს ხელს.
საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოში მიმდინარეობს აქტიური სარედაქციო-საგამომცემლო საქმიანობა. კვარტალში ერთხელ გამოდის ჟურნალი „ადამიანი და კონსტიტუცია“. მზადდება საქართველოს კონსტიტუციის პირველი სამეცნიერო-პრაქტიკული კომენტარები. 2007 წლის ივლისიდან საკონსტიტუციო სასამართლოს ადგილსამყოფელია ქალაქი ბათუმი.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლო
ლაჩენი
ლაჩენი — მდინარე ჩრდილოეთ ინდოეთში, ტისტას შენაკადი.
რესურსები ინტერნეტში
27.61667°N, 88.65°W
კატეგორია:ინდოეთის მდინარეები
მაქსიმო-გომესი (კუბა)
მაქსიმო-გომესი (Máximo Gómez) — ქალაქი კუბაში, მატანსასის პროვინციაში. ქალაქი დაარსდა 1770 წელს გუანახაიაბოს სახელწოდებით. ქალაქს სახელი შეეცვალა განმათავისუფლებელი ბრძოლის ლიდერის მაქსიმო-გომესის პატივსაცემად. ქალაქი მაქსიმო-გომესი 1978 წლამდე იყო მუნიციპალიტეტი, რომელიც შეიცავდა რანჩო-დელ-მედიოსა და საბანილია-დე-ლა-პალმას კომუნებს. მოგვიანებით მისი ტერიტორია შეუერთდა მარტის მუნიციპალიტეტს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კუბის ქალაქები
Pseudolasius australis
Pseudolasius australis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Pseudolasius-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
Smoke on the Water
„Smoke on the Water“ — ჯგუფ Deep Purple-ის სიმღერა და სინგლი, შეტანილი 1972 წლის სტუდიურ ალბომში Machine Head. 2004 წელს ჟურნალმა Rolling Stone იგი დაასახელა ყველა დროის 500 საუკეთესო სიმღერის სიის #426 პოზიციაზე, ხოლო 2005 წლის მარტში ჟურნალმა Q - ყველა დროის საუკეთესო საგიტარო სიმღერების სიის #12 პოზიციაზე.
კომპოზიციური წყობა
„Smoke on the Water“ ყველაზე მეტად ცნობილია ცენტრალური მუსიკალური თემით, ბლუზური ტიპის მელოდიით, რომელიც პარალელურ მეოთხედებში არის ჰარმონიაში მოყვანილი. რიფი შესრულებულია ფენდერ სტრატოკასტერის გიტარაზე, რიჩი ბლეკმორის მიერ. მას უერთდება იენ პეისის პერკუსია, შემდეგ - ბას გიტარა და საბოლოოდ, იენ გილანის ვოკალი
მინი|left|რიფი სიმღერიდან Smoke on the Water სიმღერაში გამოყენებულია ჯგუფის The Stooges-ს კომპოზიციის Loose რამდენიმე მუსიკალური ელემენტი. აღნიშნული ნომერი გამოიცა 2 წლით ადრე მის 1970 წლის ალბომზე Fun House.
ჯონ ლორდი გიტარის პარტიის უნისონად ასრულებს პარტიას ჰემონდის ორგანზე. მასზე შეერთებულია მარშალის ფირმის გამაძლიერებელი, რომელიც ორგანს ანიჭებს გიტარის ტონალობას. ბლეკმორი ამ მონაკვეთში დაკვრისას იყენებს ორ თითს - ამით მელოდია სინქრონულად ერწყმის ლორდის ორგანს
სიმღერის წყობა არის ასეთი: შესავალი (რიფი)-სტროფი-მისამღერი-რიფი-სტროფი-მისამღერი-რიფი-სოლო-რიფი-სტროფი-მისამღერი-რიფი-სოლო. პირველ სოლოს ასრულებს რიჩი ბლეკმორი, ხოლო საბოლოო ჯონ ლორდს ეკუთვნის და ჟღერს სიმღერის ბოლომდე.
შექმნის ისტორია
სიმღერაში საუბარია რეალურ მოვლენებზე. 1971 წლის დეკემბერში კოლექტივი ეწვია შვეიცარიას, ქალაქ მონტრეს, რათა როლინგ სტოუნზის ცნობილ პორტატულ სტუდიაში ახალი ალბომი ჩაეწერა. ჩანაწერის განხორციელება გადაწყვიტეს მონტრეს სამორინეში (სიმღერაში აღნიშნულია, როგორც the gambling house (სამორინე), სადაც გარდა Deep Purple-ისა, სხვა მუსიკოსებიც ხშირად გამოდიოდნენ. ხმისჩამწერი სესიის წინა დღეს, შაბათს, 4 სექტემბერს იქ შედგა ფრენკ ზაპას და ჯგუფის The Mothers of Invention ევროპული ტურის ფარგლების კონცერტი. ეს იყო ზაპას იმ ტურის უკანასკნელი შოუ, რის შემდეგაც სტუდია Deep Purple-ს უნდა მოეწყო. გაუგებრობის თავიდან აცილების მიზნით Deep Purple საკუთარ ტექნიკას ჯერ არ აყენებდა.
კონცერტის დაწყებიდან ერთი საათის შემდეგ, როდესაც ზაპა ასრულებდა სიმღერას King Kong, ბამბუკის შეკიდული ჭერიდან გამოჩნდა ნაპერწკლები, შემდეგ კი - ცეცხლი. სავარაუდოდ, ერთ-ერთმა მაყურებელმა (რომელიც პოლიციამ ვერ იპოვა) მცირე ზომის მაშხალა პირდაპირ ჭერს ესროლა (სტრიქონი some stupid with a flare gun). ზაპამ მაშინ მშვიდად წარმოთქვა - ’პანიკის გარეშე, ჩვენ ხანძარი გაგვიჩნდა’. ამის შემდეგ მუსიკოსებმა დატოვეს სცენა. მოხდა მაყურებელთა სასწრაფო ევაკუაცია. ყველაფერმა მსხვერპლის გარეშე ჩაიარა. სიმღერაში ნახსენებია funky Claude, რომელიც შერბოდა და გამორბოდა. ეს არის მონტრეს ჯაზ-ფესტივალის დირექტორი კლოდ ნობსი, რომელიც მაყურებლებს ეხმარებოდა. Deep Purple-ის წევრები თავად გახდნენ მომხდარის მოწმეები. როჯერ გლოვერი იხსენებდა, რომ ხანძარი თავდაპირველად სუსტი იყო, იმდენად, რომ მან მოასწრო დარბაზში ზაპას ახალი სინთეზატორების ახლოს დათვალიერება.