cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
პლეისტოცენი
მინი|მყინვარული საფრის მაქსიმალური დონე ჩრდილოეთ პოლუსის სივრცეში პლეისტოცენი (სიმბოლო PS ; ძვ. ბერძნ. πλεῖστος – მრავალრიცხოვანი და καινός – ახალი) — დედამიწის ისტორიის მეოთხეული პერიოდის შუა ეპოქა, რომელიც დაიწყო 2,588 მლნ. წლის წინათ და დამთავრდა 11,7 ათ. წლის წინ. მოსდევს ჰოლოცენს და წინ უსწრებს პლიოცენს. 1839 წელს ტერმინი „პლეისტოცენი“ მეცნიერებაში დაამკვიდრა ინგლისელმა გეოლოგმა ჩარლზ ლაიელმა, რომელმაც კუნძულ სიცილიაზე კვლევების შედეგად გამოავლინა ფენა, სადაც ინახებოდა მოლუსკების ფაუნის დაახლოებით 70%. ამან განასხვავა აღნიშნული ფენები პლიოცენური ეპოქისაგან, რომელსაც ლაიელი მანამდე მიაკუთვნებდა ყველაზე ახალგაზრდა ნამარხ ფენებს. მოგვიანებით ლაიელმა პლეისტოცენი გამოყო დამოუკიდებელ ეპოქად, რომელსაც პოსტპლიოცენური უწოდა. ჯერ კიდევ XX საუკუნეში ტერმინი პლეისტოცენი ხშირ შემთხვევაში წარმოადგენდა მეოთხეული პერიოდის ან ანთროპოგენის სინონიმს. პლეისტოცენი არის მეოთხეული პერიოდის პირველი ეპოქა ან კაინოზოური ჯგუფის მე-6 ეპოქა. პლეისტოცენი არსებითად ყინულოვანი ეპოქაა. არქეოლოგიური თვალსაზრისით, დაახლოებით ემთხვევა ძველი ქვის ხანას, ეგრეთ წოდებულ პალეოლითს.
საქართველოში კორელაციის სქემა იყოფა სამ სტადიად: ზედა პლეისტოცენი, შუა პლეისტოცენი, ქვედა პლეისტოცენი. საერთაშორისო სტანდარტული კლასიფიკაციის თანახმად პლეისტოცენი იყოდა ოთხ სტადიად: ზედა პლეისტოცენი, შუა პლეისტოცენი, ქვედა პლეისტოცენი, ჯელასიანი, რომლებიც გამოვლინდა სამხრეთ ევროპაში. გარდა ამისა, საერთაშორისო კლასიფიკაციას ხშირ შემთხვევაში გააჩნია სხვა რეგიონული ქვედანაყოფები.
პლეისტოცენში დედამიწა გამყინვარების ფაზაში უკვე შესული იყო. დამახასიათებელია მყინვარული პერიოდის თანმიმდევრულად შედარებით თბილ გამყინვარებათშორისით შეცვლა. პლეისტოცენი შედგება გამყინვარების ოთხი პერიოდისაგან, რომელთაგან პირველი და კლასიკურია გიუნცური გამყინვარება (1,2-1,0 მლნ. წლის წინ). გიუნცური აცივება დასრულდა გიუნც-მინდელური დათბობით (1,0-0,76 მლნ. წლის წინ), რომლის დროსაც ხმელთაშუა, შავ და ბერინგის ზღვებზე აღინიშნებოდა ტრანსგრესიები.
შემდეგ დადგა მინდელური გამყინვარება (დაახლ. 790-580 მლნ. წლის წინ), რომელსაც გამყინვარების გაცილებით რთული ხასიათი ჰქონდა. მას მოჰყვა რისული გამყინვარება, რომელიც ვიურმული გამყინვარებით დაგვირგვინდა.
თანამედროვე გეოლოგიისა და პალეოგეგრაფიის ამოცანაა უნიფიცირებული ქრონოსტრატიგრაფიული სკალების დასრულება და პლეისტოცენური ნალექების გლობალური კორელაცია; აგრეთვე პალეოგეოგრაფიული რეკონსტრუქციების შექმნა.
სქოლიო
კატეგორია:პლეისტოცენი კატეგორია:მეოთხეული სისტემა კატეგორია:კაინოზოური ჯგუფი
ენზელ მკოიანი
ენზელ მკოიანი (დ. 3 მაისი, 1959, სათხე, ბოგდანოვკის რაიონი) — ქართველი ეკონომისტი, პოლიტიკოსი, საქართველოს ხუთი მოწვევის პარლამენტის (1999, 2004, 2008, 2012, 2016) წევრი.
Camponotus fletcheri
Camponotus fletcheri — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
ენზელ მკოიანი
ბიოგრაფია
დაამთავრა სომხეთის სასოფლო-სამეურნეო ინსტიტუტი. 1977-1981 წლებში მუშაობდა ბოგდანოვკის რაიონის (ამჟამად ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტი) სამსახურებში მუშად. 1981-1983 წლებში გაიარა სავალდებულო სამხედრო სამსახური სსრკ-ს ჯარში. 1983-1984 წლებში მუშაობდა ახალქალაქის მოძრავ-მექანიზებული კოლონაში მესამე თანრიგის მუშად. 1984-1990 წლებში იყო ალკკ ახალქალაქის რაიონული კომიტეტის წევრი. 1990 - 1999 წლებში მუშაობდა ახალქალაქში, კერძო სამშენებლო კომპანიებში ხელმძღვანელ თანამდებობებზე.
Camponotus fletcheri
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ენზელ მკოიანი
ბიოგრაფია
1999 -2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ნინოწმინდის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: საინიციატივო ჯგუფი. 2004-2008 წლებში — საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ნინოწმინდის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: საინიციატივო ჯგუფი. 2008-2012 წლებში — საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ნინოწმინდის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის“. 2012-2016 წლებში — საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ნინოწმინდის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — „მეტი სარგებელი ხალხს“. 2016-2020 წლებში — საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი (მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.
მიხაილ ავაქიანის ძეგლი
2019 წლის 20 იანვარს სამველ მანუკიანთან ერთად მონაწილეობა მიიღო ყარაბაღის ომის მონაწილე მიხაილ ავაქიანის ძეგლის გახსნაში, რასაც დიპლომატიური სკანდალი მოყვა. ქართული პრესის შეფასებით, მიხაილ ავაქიანი მთიან ყარაბაღში განსაკუთრებული სისასტიკით იბრძოდა აზერბაიჯანის წინააღმდეგ.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 3 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1959 კატეგორია:საქართველოს V მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს VII მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს VIII მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს IX მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:საქართველოს ღირსების მედლით დაჯილდოებულები კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები
გელი
გელი (Geul; Geul) — მდინარე ბელგიასა და ნიდერლანდებში. სიგრძე 58 კმ. სათავე აქვს ბელგიაში (გერმანიის საზღვრის სიახლოვეს), ზღვის დონიდან 250 მ სიმაღლეზე. ნაპირზე მდებარეობს რამდენიმე ქალაქი. ერთვის მდინარე მაასს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბელგიის მდინარეები კატეგორია:ნიდერლანდების მდინარეები
ტრიქლორფტორმეთანი
ტრიქლორფტორმეთანი (ფტორტრიქლორმეთანი, ფრეონი R 11, ფრეონი-11, მაცივარ აგენტი-11, CFC-11, R-11) — ფრეონი. მისი ქიმიური ფორმულაა CCl3F. უფერო თითქმის უსუნო სითხე, რომელიც დუღილს იწყებს ოთახის ტემპერატურაზე (tდუღ = 23.77 °C). აიროვან მდგომარეობაში ჰაერზე 4,7-ჯერ უფრო მძიმეა.
გამოყენება
პირველი ფართოდ გამოყენებული მაცივარ აგენტი. თავისი შედარებითი დუღილის მაღალი ტემპერატურის გამო შეიძლება გამოყენებულ იქნას ნაკლებ წნევიათ მაცივარ აგრეგატებში, რაც ამარტივებს მის კონსტრუქციას.
რადგანაც ტრიქლორფტორმეთანის მოლეკულა შეიცავს ქლორის სამ ატომს, ეს ნივთიერება წარმოადგენს ოზონის დამშლელ ყველაზე აქტიურ ნივთიერებას. ამიტომაც მისი წარმოება და გამოყენება შეზღუდულია მონრეალის ოქმის მიხედვით. მას ანაცვლებენ შემდეგი მაცივარ აგენტებით: R-141b, R-123 და R-200 (R-227ea).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჰალოგენშემცვლელი მეთანები კატეგორია:ფრეონები კატეგორია:მაცივარ აგენტები კატეგორია:ფტორორგანული შენაერთები
არსენ ცუხიშვილი
არსენ ცუხიშვილი (დ. 7 ივლისი, 1966, ჩიხა, საჩხერის მუნიციპალიტეტი) – საქართველოს შეიარაღებული ძალების პოლკოვნიკი; 2009 წლის ოქტომბრიდან საქართველოს შეიარაღებული ძალების გაერთიანებული შტაბის უფროსის მოადგილე.
სწავლობდა თბილისის უმაღლესი სამეთაურო საარტილერიო სასწავლებელში (1983-87). მსახურობდა საბჭოთა კავშირის არმიაში (1987-92). 1993 წლის თებერვლიდან საქართველოს შეიარაღებულ ძალებშია სხვადასხვა თანამდებობებზე. 2005 წლიდან საარტილერიო ბრიგადის ოფიცერი, 2008-09 წწ. მეორე საარტილერიო ბრიგადის მეთაური, 2009 წ. პირველი ქვეითი ბრიგადის მეთაური. 2009 წლის ოქტომბრიდან საქართველოს შეიარაღებული ძალების გაერთიანებული შტაბის უფროსის მოადგილე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1966 კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:დაბადებული 7 ივლისი
სიკვდილი ღრუბლებში
სიკვდილი ღრუბლებში (Death in the Clouds) — აგათა კრისტის დეტექტიური ჟანრის რომანი, პირველად გამოიცა 1935 წელს, ინგლისში.
სიუჟეტი
თვითმფრინავი „პრომეთეოსი“ ასრულებს რეისს პარიზიდან კროიდონის აეროპორტამდე. თვითმფრიანავის ერთ-ერთი მგზავრი ძალიან ცნობილი ბელგიელი გამომძიებელი, ერკიულ პუაროა. თვითმფრინავის დაჯდომამდე ცოტა ხნით ადრე, N2 სავარძელზე მჯდარ მადამ ჟიზელს მკვდარს პოულობენ. თავდაპირველად, მგზავრებას აქვთ მოსაზრება, რომ ქალბატონი იმსხვერპლა ბუზანკალის კბენამ, რომელიც თვითმფრინავში შენიშნეს. ამას ადასტურებს ლაქაც მის კისერზე. თუმცა პუარო პოულობს შხამიან ეკალს სავარძლის ქვეშ და ამბობს, რომ ეს მკვლელობაა. ლულას, რომლითაც სავარაუდოდ ეკალი ისროლეს, პუარო საკუთარი სავარძლის ქვეშ აღმოაჩენს.
მკვლელობაში ეჭვმიტანილია ყველა მგზავრი და სტიუარდი, მათ შორის თავად პუაროც. მგზავრების დაკითხვის შემდეგ გამოძიება ოდნავადაც ვერ მიიწევს წინ. ცოტა ხანში დაადგენენ, რომ მადამ ჟიზელი მევახშე იყო. პუარო ვარაუდობს, რომ მკვლელობა სწორედ მევალის მიერ იქნა განხორციელებული, მაგრამ ქალბატონის ყველა საქმიანი საბუთი, მისივე დანაბარების თანახმად, ჟიზელის მსახურმა მისი სიკვდილის გაგებისთანავე დაწვა. მკვლელობის მოტივი მევალეებთან ერთად, შესაძლოა ჟიზელის ქალიშვილსაც ჰქონოდა, რომელიც მისგან განცალკევებულად ცხოვრობდა, რადგან მთელი ქონება მას დარჩებოდა, თუმცა იგი თვითმფრინავში არ იმყოფებოდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1935 წლის რომანები კატეგორია:დეტექტიური რომანები კატეგორია:აგათა კრისტის რომანები კატეგორია:ფილმებად ადაპტირებული რომანები
Camponotus flavomarginatus
Camponotus flavomarginatus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ვახტანგ ბარათაშვილი
ვახტანგ ბესარიონის ძე ბარათაშვილი (დ. 18 აპრილი, 1917, ქუთაისი, — გ. 12 ივლისი, 2006) — ქართველი მეზღვაური, შორეული ნაოსნობის კაპიტანი, მწერალი და ჟურნალისტი.
დაამთავრა ლენინგრადის საზღვაო-საინჟინრო ინსტიტუტი (1941). წლების მანძილზე იყო კაპიტანი, ექსპედიციების უფროსი, ფლაგმან-კაპიტანი. ბარათაშვილმა მრავალგზის გადაიყვანა გემების ქარავანი ურთულეს პირობებში ბალტიის ზღვიდან ვლადივოსტოკსა და კუბაში. პედაგოგიურ საქმიანობას ეწეოდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოგრაფია-გეოლოგიის ფაკულტეტზე. ავტორია საბავშვო მოთხრობების, ნოველების, რომანისა „ჰავაის ბულბული“, აგრეთვე ტექნიკური წიგნებისა და საზღვაო ტერმინოლოგიისა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 18 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1917 კატეგორია:გარდაცვლილი 12 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 2006 კატეგორია:ქართველი მწერლები კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები კატეგორია:ქართველი მეზღვაურები კატეგორია:საბურთალოს პანთეონში დაკრძალულები
გვატემალის დეპარტამენტები
გვატემალა 22 დეპარტამენტად იყოფა: მინი|300პქ|გვატემალის დეპარტამენტები
სქოლიო
კატეგორია:გვატემალის დეპარტამენტები კატეგორია:გვატემალა
Camponotus flavolimbatus
Camponotus flavolimbatus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
დიფტორდიქლორმეთანი
გამოყენება
დიფტორდიქლორმეთანი ხასიათდება ოზონის ფენის დაშლის მაღალი აქტივობით. ამიტომაც მისი წარმოება და გამოყენება შეზღუდულია მონრეალის ოქმის მიხედვით.
სპარნე
სპარნე (Spaarne) — მდინარე ნიდერლანდებში, ჩრდილოეთ ჰოლანდიაში. სიგრძე 10,5 კმ. მდინარის ნაპირზე გაშენებულია ქალაქები: ჰაარლემი და სპარნდამი. შესართავი მდებარეობს ნორდზე-კანალის არხში, რომელიც ჩრდილოეთის ზღვაში გადის.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ნიდერლანდების მდინარეები
უიკლოუ (მრავალმნიშვნელოვანი)
ტერმინით უიკლოუ შეიძლება აღნიშნული იყოს:
დუბლინის ყურე
thumb|დუბლინის საგრაფოს თანამგზავრიდან გადაღებული სურათი. მოწოდებულია [[ნასას მიერ|left]] thumb|დუბლინის ყურე რუკაზე დუბლინის ყურე — (Dublin Bay; Cuan Bhaile Átha Cliath) — ყურე მდინარე ლიფის ირლანდიის ზღვაში ჩასვლის ადგილას. ყურის სიგრძეა 10 კმ, სიგანე 7 კმ. სამხრეთიდან, დასავლეთიდან და ჩრდილოეთიდან ყურეს ეკვრის ირლანდიის დედაქალაქი — დუბლინი.
დუბლინის ყურე ცნობილია თავისი წყალნაკლებობით, მასში ბევრი ქვიშის დანალექი და წყალმარჩხობაა, რასთანაც არის დაკავშირებული ჩაძირული გემების დიდი რაოდენობა დუბლინის მთელი ისტორიის განმავლობაში.
კატეგორია:დუბლინი კატეგორია:ირლანდიის ყურეები კატეგორია:ირლანდიის ზღვა
იოჰან მარტინ შლაიერი
იოჰან მარტინ შლაიერი (Johann Martin Schleyer; დ. 18 ივლისი, 1831 — გ. 16 აგვისტო, 1912) — გერმანელი კათოლიკე მღვდელი, შეიმუშავა უნივერსალური ენის — ვოლაპიუკის პროექტი. 1856 წელს სასულიერო წოდება მიენიჭა. 1867–1875 წლებში კრუმბახში იყო პასტორი. XIX საუკუნის ბოლოსთვის გამოსცემდა ფილოსოფიურ ჟურნალს „არფა სიონა“, სადაც 1879 წელს გამოაქვეყნა პირველი სტატია ვოლაპიუკის შესახებ: „საყოველთაო ენისა და გრამატიკის პროექტი დედამიწის ყველა ერის განათლებული ადამიანებისათვის“. მისივე სიტყვებით, 1879 წლის 31 მარტს ღამით მას ძლიერი უძილობა აწუხებდა, მთელი ღამე სახლში დადიოდა და სწორედ ამ დროს შექმნა მან ენის გრამატიკა და ლექსიკონი, რის შემდეგ ვოლაპიუკზე აქვეყნებდა წინადადებებს, ხოლო მოგვიანებით ლექსებს. ვოლაპიუკი პირველად გამოქვეყნდა 1880 წელს დევიზით: „მენადე ბალ პუკი ბალ“. თავდაპირველად ენამ დიდი პოპულარობა შეიძინა. კულტურკამპფის პერიოდში 4 თვით პატიმრობაში იმყოფებოდა. 1894 წელს პაპმა ლეო XIII-მ უბოძა პაპის პრელატობა.
სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი კათოლიკე მღვდლები კატეგორია:გერმანელი ენათმეცნიერები კატეგორია:ვოლაპიუკი კატეგორია:დაბადებული 18 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1831 კატეგორია:გარდაცვლილი 16 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1912
პედრუ I (პორტუგალია)
პედრუ I სამართლიანი (Pedro I "o Justiceiro"; დ. 19 აპრილი, 1320, კოიმბრა, პორტუგალია — გ. 18 იანვარი, 1367, ეშტრემოში, პორტუგალია) — პორტუგალიის მეფე ბურგუნდიელთა დინასტიიდან 1357–1367 წლებში. აფონსუ III და ბეატრისა კასტილიელის შვილი.
პედრუ I მკაცრი, მაგრამ სამართლიანი მმართველი იყო. სწორედ ამიტომ შეარქვეს მას მეტსახელად "სამართლიანი".
ქორწინება
ჯერ კიდევ 5 წლის ასაკში დააქორწინეს 10 წლის ბლანკა კასტილიელზე. 8 წლის შემდეგ ეს ქორწინება გააუქმეს. 1339 წელს კი ცოლად შერთეს კონსტანცა კასტილიელი, რომელთანაც შეეძინა 3 შვილი. დედოფლის გარდაცვალების შემდეგ მეფე მრავალი წლის განმავლობაში ცხოვრობდა თავის საყვარელთან – ინეს დე კასტრო, რომლისგანაც მას კიდევ 4 შვილი შეეძინა. 1355 წელს საყვარელიც გარდაეცვალა და ორი წლის შემდეგ უკანონო შვილი გააჩინა ტერეზია ლორენცოსაგან. სწორედ ეს უკანონო შვილი ჟუან I გახდა პორტუგალიის მეფე და ავისის დინასტიის დამაარსებელი.
Camponotus flavocrines
Camponotus flavocrines — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ვოლოდიმირ სტრუკი
ვოლოდიმირ სტრუკი  (Володимир Олексійович Струк;) (დ.  15 მაისი, 1964  — გ. 2 მარტი, 2022)  — უკრაინელი პოლიტიკოსი (რეგიონთა პარტია). ვოლოდიმირ სტრუკი თავდაპირველად მუშაობდა ავტომართვის ინსტრუქტორად და შემდუღებლად, 1990 წლიდან 1998 წლამდე იყო კოლექტიური სასოფლო-სამეურნეო საწარმოს დირექტორი ლუგანსკში. შემდეგ სწავლობდა სამართალს ლუგანსკის უნივერსიტეტში „ედუარდ დიდორენკო“ (Луганський державний університет внутрішніх справ імені Едуарда Дидоренка) და 2009 წლამდე მენეჯმენტის მართვის მეცნიერება კიევის საჯარო ადმინისტრაციის აკადემიაში (Київська Украивська администрационо націніто).
2012 წლიდან 2014 წლამდე ის იყო უკრაინის უმაღლესი რადის წევრი, რომელშიც მისი პარტია იყო იმ დროისთვის ყველაზე დიდი ფრაქცია და მთავრობა პრემიერ-მინისტრ მიკოლა აზაროვის დროს, რომელიც თანამდებობიდან გადადგა ევრომაიდანის არეულობის გამო.
2022 წლის 1 მარტს სტრუკი საკუთარი სახლიდან გაიტაცეს შენიღბულმა რამდენიმე მამაკაცმა და როგორც ჩანს, ერთი დღის შემდეგ დახვრიტეს. უკრაინის შინაგან საქმეთა სამინისტროს მრჩეველმა ანტონ ჰერაშჩენკომ თქვა, რომ შტრუკი მხარს უჭერდა სეპარატისტებს და სახალხო ტრიბუნალმა გაასამართლა როგორც მოღალატე და დახვრიტეს უცნობმა პატრიოტებმა. სტრუკი რუსეთს თებერვლის ბოლოს დაუკავშირდა.
Camponotus flavocassis
Camponotus flavocassis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
Camponotus flavicomans
Camponotus flavicomans — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ლიფი
ლიფი (An Life, Liffey) — მდინარე ირლანდიაში, მიედინება დუბლინის ცენტრის გავლით. ძირითადი შესართავები — დოდერი, პოდლი და კამაკი. მდინარე ჩაედინება დუბლინის ყურეში, ირლანდიის ზღვაში.
გეოგრაფია
მდინარე ლიფი სათავეს იღებს კიპურისა და ტონდაფის მთებს შორის, უიკლოუს საგრაფოში, და მიედინება, დაახლოებით, 125 კილომეტრზე, ირლანდიის ზღვაში ჩასვლამდე, უიკლოუს, კილდერისა და დუბლინის საგრაფოებს შორის.
მდინარეზე აგებულია სამი ჰიდროელექტროსადგური, აგრეთვე რამდენიმე კერძო ჰიდრომოწყობილობა.
გამოყენება
ვიკინგების დროიდან დღემდე მდინარე გამოიყენება, როგორც სატრანსპორტო არტერია. ცნობილი სატვირთო ხომალდები „Lady Patricia“ და „Miranda Guinness“ 1990-იანი წლების დასაწყისიდან გამოიყენებოდა ლუდ „გინესის“ გადმოსატანად „St. James’s Gate Brewery“-ს ქარხნიდან. ამჟამად ერთადერთი რეგულარული მოძრაობა მდინარეზე ხორციელდება მხოლოდ ტურისტული წყლის ტრამვაით, რომელიც დუბლინის ცენტრზე გადის.
ხიდები მდინარეზე დუბლინში: ჯეიმზ ჯოისის ხიდი, ოკონელის ხიდი, სამუელ ბეკეტას ხიდი, ფრანკ შერვინის ხიდი, შონ ჰიუსტონის ხიდი, პოლპენის ხიდი. thumb|left|750px|პანორამული ხედი მდინარე ლიფზე
კატეგორია:ირლანდიის მდინარეები კატეგორია:უიკლოუს საგრაფო კატეგორია:კილდერის საგრაფო კატეგორია:სამხრეთ დუბლინის საგრაფო
ვენის მიქაელის ტაძარი
მინიატიურა|160პქ|ვენის მიქაელის ტაძარი ვენის მიქაელის ტაძარი ან მიხაელერკირხე (Michaelerkirche) — რომაულ-კათოლიკური ეკლესია ავსტრიაში, ქალაქ ვენის ცენტრში. XIII საუკუნეში იგი ვენის სამი სამრევლოდან ერთ-ერთს წარმოადგენდა შტეფანსდომთან და შოტლანდიელთა მონასტრერთან ერთად. მიქაელეს ტაძარი ვენის უძველეს ტაძართა სიაშია და ერთ-ერთი იშვიათი რომაული სტილის ნაგებობაა ქალაქში. ზოგიერთი ელემენტი უფრო გვიანდელია და ბაროკოს ან კლასიციზმის სტილს წარმოადგენს. ტაძარი მიქაელ მთავარანგელოზის სახელობისაა და 1923 წლიდან სალვატორიანელთა ორდენს ექვემდებარება.
მიქაელის ტაძარი ცნობილია თავისი საძვალით, რომელშიც განსაკუთრებული კლიმატური თავისებურებების გამო ზოგიერთი გვამი არ გაიხრწნა, არამედ თავისთავად მოხდა მუმიფიცირება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვენის ეკლესიები კატეგორია:ვენის არქიტექტურა
Camponotus figaro
Camponotus figaro — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
კამალა სურაია
კამალა სურაია (കമല സുറയ്യ; დ. 31 მარტი 1934, ტრისური, კოჩის სამეფო — გ. 31 მაისი 2009, პუნა, ინდოეთი), ასევე ცნობილია თავისი ერთჯერადი ფსევდონიმებით მადჰავიკუტი და კამალა დას — ინგლისურენოვანი ინდოელი პოეტი და ლიტერატორი, ამავე დროს წამყვანი მალაიალამურენოვანი მწერალი კერალადან. მისი პოპულარობა კერალაში, ძირითადად დაფუძნებულია მის მოთხრობებსა და ავტობიოგრაფიაზე, ხოლო ინგლისურ ენაზე დაწერილი შემოქმედება კამალა დას-ის სახელით, დაფუძნებულია ლექსებსა და ღია ავტობოიგრაფიაზე. ასევე იყო ფართოდ წამკითხვადი მიმომხილველი, რომელიც წერდა სხვადასხვა თემაზე, მათ შორის ქალთა საკითხებზე, ბავშვზე ზრუნვასა და პოლიტიკაზე.
მისი ღია და პატიოსანი მიდგომა ქალურ სექსუალობაზე, განთავისუფლებული ნებისმიერი დანაშაულის გრძნობისგან, ავსებდა მის ნამუშევრებს ძალით, აგრეთვე ავსებდა, როგორც ხატმებრძოლეობით მის თაობაში. კამალა, 2009 წლის 31 მაისს, 75 წლის ასაკში პუნას საავადმყოფოში გარდაიცვალა.
ადრეული წლები
ბავშვობა გაატარა კოლკატასა და პუნაიუკულამში, სადაც მამამისი კოლკატაში ვალფორდ ტრანსპორტის კომპანიაში უფროსი გამყოდველი იყო, რომელიც ყიდდა ბანტლის და Rolls Royce ავტომობილებს და პუნაიუკულამში, სადაც ნალაპატების წინაპრების სახლი იყო.
დედის, ბალამანი ამმას მსგავსად, კამალა დასი ასევე მწერალი გახდა. მისი პოეზიისადმი სიყვარული ადრეული ასაკიდან დაიწყო, თავისი დიდი ბიძის, ნალაფატ ნარაიანა მენონის გავლენით, რომელიც გამოჩენილი მწერალი იყო.
15 წლის ასაკში დაქორწინდა ბანკირ მადჰავა დასზე, რომელმაც ხელი შეუწყო მისი მწერლის კარიერას და კამალამ დაიწყო ინგლისურ და მალაილამურ ენებზე წერას და ნაწერების გამოცემას. 1960-იან წლებში, კოლკატა ხელოვნების ბუმის ადგილი იყო და კამალა დასი ერთ-ერთი ყველაზე დიდი ხმის მომტანი გახდა, რომელიც ინგლისურენოვან პოეტთა თაობასთან ერთად, საკულტო ანთოლოგიებში გამოჩნდა. ინგლისური იყო ის ენა, რომელზეც მან გამოაქვეყნა თავისი ექვსი პოეზიის კოლექცია.
სოფი უესექსელი
სოფი უესექსელი (დაიბადა როგორც სოფი ჰელენ რაის-ჯოუნზი; დ. 20 იანვარი, 1965) — ბრიტანეთის სამეფო ოჯახის წევრი. დაქორწინებულია პრინც ედუარდზე, უესექსის გრაფზე, დედოფალ ელისაბედ II-ისა და ედინბურგის ჰერცოგის, პრინც ფილიპის უმცროს ვაჟზე.
გაიზარდა ბრენჩლიში, კენტში, სწავლობდა დასავლეთ კენტის კოლეჯში. მუშაობდა საზოგადოებრივი ურთიერთობების სფეროში, წარმოადგენდა ფირმებს დიდ ბრიტანეთში, შვეიცარიასა და ავსტრალიაში, სანამ 1996 წელს საკუთარ სააგენტოს გახსნიდა. მან ედუარდი 1987 წელს Capital Radio-ში მუშაობის დროს გაიცნო. ურთიერთობა 1993 წელს დაიწყეს, ნიშნობა შედგა 1999 წლის იანვარში, ხოლო დაქორწინდნენ ამავე წლის 19 ივნისს, წმინდა ჯორჯის სამლოცველოში, უინძორის ციხესიმაგრეში. წყვილს ორი შვილი ჰყავს: ლედი ლუიზა და ჯეიმზი, ვიკონტ სევერნი.
2002 წელს სოფიმ შეწყვიტა თავისი ბიზნეს საქმიანობა. არის 70-ზე მეტი საქველმოქმედო პროექტის და ორგანიზაციის მფარველი, მათ შორისაა „ბავშვთა ხაზი“ და „ლონდონის მოდის კოლეჯი“. ყოველწლიურად ატარებს 200-ზე მეტ შეხვედრას, სტუმრობს სკოლებს, უნივერსიტეტებს და სამხედრო ბაზებს. მისი საქველმოქმედო საქმიანობა ძირითადად ეხება შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირებს, ქალთა უფლებებს და სოფლის მეურნეობას.
ადრეული ცხოვრება და კარიერა
სოფი ჰელენ რაის-ჯოუნზი დაიბადა რედკლიფის საავადმყოფოში, ოქსფორდში, 1965 წლის 20 იანვარს საშუალო კლასის ოჯახში. მამამისი, კრისტოფერ ბორნს რის-ჯოუნზი (დაიბადა 1931 წელს), არის პენსიაზე გასული გაყიდვების დირექტორი, ხოლო დედამისი იყო მერი (1934–2005), საქველმოქმედო მუშაკი და მდივანი. ჰყავს უფროსი ძმა, დევიდი (დაიბადა 1963 წელს). ნათლიამისი, მსახიობი ტან ბეტანი, მამის ნახევარძმა იყო; იგი წარმოშობით ინგლისის მეფე ჰენრი IV-ს შთამომავალია და ვისკონტ მოლსვორტის ოჯახის მონათესავეა; ბებიამისი, მარგარეტ რაის-ჯოუნზი, იყო ჯონ მოლსვორთის შვილიშვილი.
სოფი ჯოუნზი გაიზარდა მე-17 საუკუნის ოთხოთახიან ფერმაში, ბრენჩლიში, კენტში. სწავლა დაიწყო დულვიჩის მოსამზადებელ სკოლაში, შემდეგ კი გადავიდა კენტის კოლეჯში, პემბურში, სადაც მეგობრობდა სარა სიენესისთან, მოგვიანებით სარა მისი პირადი მდივანი გახდა.
კარიერა დაიწყო საზოგადოებასთან ურთიერთობის სფეროში, მუშაობდა სხვადასხვა ფირმებში, მათ შორის ოთხი წელი მუშაობდა Capital Radioში, სადაც დაინიშნა პრესისა და პრომოუშენის განყოფილებაში, სხვადასხვა დროს მუშაობდა საზოგადოებასთან ურთიერთობის კომპანიებში: კვენტილ ბელის ორგანიზაცია და მაკლაურენის კომუნიკაციები და მედია. მუშაობდა შვეიცარიაში, ერთი წელი მოგზაურობდა და ამავდროულად მუშაობდა ავსტრალიაში. 1996 წელს სოფი ჯოუნზმა გახსნა თავისი საზოგადოებასთან ურთიერთობის სააგენტო RJH Public Relations, რომელსაც ხუთი წლის განმავლობაში ხელმძღვანელობდა თავის ბიზნეს პარტნიორთან, მიურეი ჰარკინთან ერთად.
ქორწინება და შვილები
მარცხნივ|მინი| უესექსის გრაფი და გრაფინია Trooping the Color-ზე 2013 წლის ივნისში Capital Radio-ში მუშაობისას, 1987 წელს პირველად შეხვდა პრინც ედუარდს, ელისაბედ II-ისა და პრინც ფილიპეს უმცროს ვაჟს. ამ დროს ედუარდს ურთიერთობა ჰქონდა სოფის მეგობართან. 1993 წელს კიდევ შეხვდნენ ამჯერად საქველმოქმედო ღონისძიებაზე, მათ ურთიერთობა მალევე დაიწყეს. მათი ნიშნობა შედგა 1999 წლის 6 იანვარს. სოფის, რომელიც ედუარდთან ურთიერთობის დაწყებიდანვე დედოფალთან დაახლოებული იყო, ნიშნობამდე ბაკინგემის სასახლის სამეფო ბინით სარგებლობის უფლება მიეცა.
ქორწილი შედგა იმავე წლის 19 ივნისს წმინდა ჯორჯის სამლოცველოში, უინძორის ციხესიმაგრეში. წყვილმა თაფლობის თვე ბალმორალის ციხესიმაგრეში გაატარა. მოგვიანებით გადავიდნენ ბაგშოტის პარკში, სარის საგრაფოში. მიუხედავად იმისა, რომ მათი რეზიდენცია ბაგშოტის პარკია, მათ ოფისად და ოფიციალურ ლონდონის რეზიდენციად ითვლება ბაკინგემის სასახლე. 2018 წელს ბაკინგემის სასახლეში სარემონტო სამუშაოების მიმდინარეობის გამო, ოფისები დროებით გადაიტანეს სენტ ჯეიმზის სასახლეში.
2001 წლის დეკემბერში გრაფინია გადაიყვანეს მეფე ედუარდ VII-ს საავადმყოფოში. გაირკვა, რომ მას საშვილოსნოსგარე ორსულობა ჰქონდა და ნაყოფი სასწრაფოდ უნდა ამოეღოთ. ორი წლის შემდეგ, 2003 წლის 8 ნოემბერს, მან ნაადრევად გააჩინა ქალიშვილი, ლედი ლუიზ მაუნტბატენ-უინდსორი, დედასაც და შვილსაც მშობიარობის პროცესში ჯანმრთელობის საფრთხე შეექმნათ, რის გამოც გრაფინიას გადაუდებელი საკეისრო კვეთა დასჭირდა. 2007 წლის 17 დეკემბერს, ისევ საკეისრო კვეთით, გააჩინა ვაჟი სახელად ჯეიმზ უინძორი.
საზოგადოებრივი ცხოვრება
2011 წლის დეკემბერში, უესექსის გრაფინია მეუღლესთან ერთად ეწვია ავღანეთის ჯარისკაცებს. 2012 წლის თებერვალსა და მარტში, გრაფი და გრაფინია ეწვივნენ კარიბის ზღვის აუზს, მოინახულეს სენტ-ლუსია, ბარბადოსი, სენტ-ვინსენტი და გრენადინები, გრენადა, ტრინიდადი და ტობაგო, მონსერატი, სენტ-კიტსი და ნევისი, ანგილა და ანტიგუა. ამ ტურის განმავლობაში აღნიშნეს სენტ-ლუისის დამოუკიდებლობის 50 წლის იუბილე, ხოლო მონსერატში მოინახულეს ბოლო ვულკანური ამოფრქვევის შედეგად დაზიანებული ადგილები.
2013 წელს წყვილი სამხრეთ აფრიკას ეწვია. მოგვიანებით, გრაფინიამ მარტომ იმოგზაურა ინდოეთსა და ყატარში, როგორც საქველმოქმედო ორგანიზაცია Orbis UK-ის მფარველმა. მან მსგავსი ვიზიტი ბანგლადეშში 2017 წლის ნოემბერში ჩაატარა. ლონდონში ეწვია გრაფინია უესექსის სიმებიან ორკესტრას. 2014 წლის ნოემბერში იმყოფებოდა ზამბიაში, სადაც დედოფალს წარმოადგენდა ზამბიის გარდაცვლილი პრეზიდენტის, მაიკლ სატას სახელმწიფო დაკრძალვაზე. მინი|სოფი სამეფო ჩეშირის შოუზე, 2015 წელს გრაფინია კანადასა და შეერთებულ შტატებს ეწვია 2015 წლის ნოემბერში. შემდეგ სოფი გაემგზავრა ნიუ-იორკში, ეწვია 11 სექტემბრის ეროვნულ მემორიალსა და მუზეუმს. მოგვიანებით დაესწრო მანჰეტენში გამართულ საზეიმო ვახშამს.
გრაფმა და უესექსის გრაფინიამ კანადაში 2016 წლის ივნისში მოინახულეს ონტარიო, მანიტობა, სასკაჩევანი და ალბერტა. ამავე ტურში, სასკაჩევანში დაესწრნენ Globe Theatre-ის 50 წლის საიუბილეო ზეიმს. 2017 წლის 9 მაისს სამეფო ოჯახის სახელით დაესწრო ნორვეგიის მეფე ჰარალდის და დედოფალ სონიას 80 წლის დაბადების დღის იუბილეს.
საქველმოქმედო ორგანიზაციების გულმოდგინე მხარდამჭერი სოფი 2018 წელს გაემგზავრა ბელფასტში, რათა მოენახულა რამდენიმე საქველმოქმედო ორგანიზაცია, რომლებსაც იგი მხარს უჭერდა ბოლო ათწლეულის განმავლობაში, მათ შორის იყო მენკაპის ბავშვთა ცენტრი. 2018 წლის ოქტომბერში ედუარდმა და სოფიმ ბალტიისპირეთის ქვეყნები დაათვალიერეს.
სქოლიო
კატეგორია:უინძორები კატეგორია:დაბადებული 1965 კატეგორია:დაბადებული 20 იანვარი კატეგორია:სამეფო ოჯახის ქალები კატეგორია:ინგლისელი ანგლიკანები
Camponotus flavescens
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
აარე
thumbnail|280px|აარე ქ. ბერნში აარე (Aare) — მდინარე შვეიცარიაში, რაინის მარცხენა შენაკადი. სიგრძე 295 კმ, აუზის ფართობი დაახლოებით 17,8 ათ. კმ², სათავე ბერნის ალპების მყინვარებში აქვს. საშუალო წლიური ხარჯი დაახლოებით 560 მ³/წმ. სანაოსნოა თუნის ტბამდე. მდინარეზე რამდენიმე ჰესია. მასზე გაშენებულია ქალაქები ბერნი და აარაუ.
ლიტერატურა
კატეგორია:შვეიცარიის მდინარეები
სხიპბეკი
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:გერმანიის მდინარეები კატეგორია:ნიდერლანდების მდინარეები
ოლინდა
thumb|right|240px
ოლინდა (Olinda, ნიშნავს „ოჰ, მშვენიერი“) — ქალაქი პერნამბუკუში, ბრაზილია, ატლანტის ოკეანის ჩრდილო-აღმოსავლეთ სანაპიროზე, რესიფის ჩრდილოეთით და პაოლისტას სამხრეთით. ერთ-ერთი ყველაზე კარგად შემონახული კოლონიური ქალაქია ქვეყანაში. ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 376 800 (2005) ადამიანს.
ოლინდის მთავარ ღირსშესანიშნაობათა შორისაა: ისტორიული ცენტრი, მრავალრიცხოვანი ეკლესიები და კარნავალი. ოლინდის კარნავალი ტრადიციულ პორტუგალიურ კარნავალთა მსგავსია, აფრიკული ზეგავლენის ცეკვების დამატებით. რიო-დე-ჟანეიროსა და სალვადორისგან განსხვავებით საუკეთესო ადგილისთვის ფულის გადახდა საჭირო არ არის. მთელი ზეიმი ქუჩაში იმართება და წარმოდგენას ასობით მუსიკალური ჯგუფი უერთდება.
ისტორია
ოლინდის დასახლება 1535 წელს დააარსა დუარტე კოელიუ პერეირამ. 1537 წლის 12 მარტს სოფლის სტატუსი ჰქონდა. მოგვიანებით პერნამბუკოს რეგიონის დედაქალაქი გახდა, თუმცა ჰოლანდიელების ხშირი თავდასხმების გამო დედაქალაქი რესიფიში გადაიტანეს.
ბუნებრივი სილამაზის გარდა, ოლინდა ასევე ბრაზილიის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი კულტურული ცენტრია. 1982 წელს იუნესკომ მსოფლიო კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლად გამოაცხადა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბრაზილიის ქალაქები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ბრაზილიაში
ნელსონ სემედუ
ნელსონ კაბრალ სემედუ (Nélson Cabral Semedo; დ. 16 ნოემბერი, 1993, ლისაბონი, პორტუგალია) — პორტუგალიელი ფეხბურთელი, პოზიციით მარჯვენა მცველი, პრემიერ ლიგის კლუბ „ვულვერჰემპტონისა“ და პორტუგალიის ეროვნული ნაკრების წევრი. 2015–2017 წლებში იცავდა „ბენფიკას“ ღირსებას, 2017–2020 წლებში კი „ბარსელონას“ წევრი იყო.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1993 კატეგორია:დაბადებული 16 ნოემბერი კატეგორია:პორტუგალიელი ფეხბურთელები კატეგორია:პორტუგალიის პრიმეირა ლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:ლიგაპროს ფეხბურთელები კატეგორია:პორტუგალიის მეორე ლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:ლისაბონის ბენფიკას ფეხბურთელები კატეგორია:ბენფიკა B-ის ფეხბურთელები კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები კატეგორია:ბარსელონის ფეხბურთელები კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:პორტუგალიის ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:2017 წლის ფიფა-ს კონფედერაციის თასის ფეხბურთელები კატეგორია:2020 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
გოჩა ენუქიძე
გოჩა ენუქიძე (დ. 8 აპრილი, 1962, თბილისი) — ქართველი ეკონომისტი, მეცნიერი, პოლიტიკოსი.
ბიოგრაფია
1991 წელს დაამთავრა ქ. როსტოვის რკინიგზის ინჟინერთა ინსტიტუტი, ხოლო 1998 წელს —  ნიკო მუსხელიშვილის სახელობის ქუთაისის სახელმწიფო ტექნიკური უნივერსიტეტი.
1979-1982 წლებში მუშაობდა თბილისის „ტრიკოტაჟის“ თეთრეულის საწარმოო გაერთიანება. 1984-1985 წლებში მუშაობდა რუსთავის მეტალურგიულ ქარხანაში. 1985-1989 წლებში სწავლობდა როსტოვის რკინიგზის საინჟინრო-სატრანსპორტო ინსტიტუტში. 1989-1995 წლებში იყო კოოპერატივ „ალფას“ თავმჯდომარე. 1998 წელს დაამთავრა ქუთაისის ნიკო მუსხელიშვილის სახელობის ტექნიკური უნივერსიტეტი. 1995-2008 წლებში მუშაობდა სხვადასხვა ბენზინგასამართ კომპანიებში ხელმძღვანელ თანამდებობებზე. 2008-2012 წლებში იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ამბროლაურის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის“. 2012-2016 წლებში — საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ამბროლაურის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — „მეტი სარგებელი ხალხს“.
2016-2020 წლებში იყო საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი (მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“. 2020 წლიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ამბროლაური-ონი-ცაგერი-ლენტეხი-მესტიის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.
მეხუთე ავენიუ
thumbnail|right|250px
მეხუთე ავენიუ (Fifth Avenue) — მთავარი გამჭოლი გზატკეცილი მანჰეტენის ცენტრში, ნიუ-იორკში. გადის მიდთაუნის შუაგულში ცენტრალური პარკის აღმოსავლეთ ზღვარის გასწვრივ და ძვირადღირებული პარკის ხედის უძრავი ქონებითა და მრავალი ისტორიული შენობის გამო მდიდარი ნიუ-იორკის სიმბოლოდ ითვლება. ის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი და ექსტრავაგანტური სავაჭრო ქუჩაა მსოფლიოში ლონდონის ოქსფორდის ქუჩისა და პარიზის შამს-ელიზესთან ერთად. ამასთანავე, მეხუთე ავენიუ ერთ-ერთი ყველაზე ძვირადღირებული ქუჩაა მსოფლიოში, უტოლდება რა ლონდონისა და ტოკიოს ცენტრალური უბნების არენდის ფასებს.
გამზირს საფძველი ჩაუყარა ჯოზეფ უინსტონ ჰერბერტ ჰოპკინზმა და ის მანჰეტენის ისტ-ვესტ ქუჩების გამყოფი ხაზია, ისევე როგორც ათვლის საწყისი წერტილი ქუჩების სამისამართო ნომრებისთვის ორივე მიმართულებით. მეხუთე ავენიუ ცალმხრივია სამანქანო ტრანსპორტისთვის და მოძრაობა სამხრეთისკენ (დაუნთაუნისკენ) მიედინება. 135-ე ქუჩიდან ზემოთ მოძრაობა ორმხრივია. გამზირი გადაჭიმულია ჩრდილოეთით ვაშინგტონ სქვეა პარკიდან გრინვიჩ ვილიჯს, მიდთაუნსა და ზემო ისტ საიდზე. 124-120-ე ქუჩებს შორის მეხუთე ავენიუს ჭრის მარკუს გარვის პარკი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მანჰეტენი
გოგი ლიპარტელიანი
ბიოგრაფია
1979 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტი, სპეციალობით მატერიალურ-ტექნიკური მომარაგების ეკონომიკა და დაგეგმვა. 1976-1999 წლებში მუშაობდა ქარხანა „ელექტროავტომატში“ სხვადასხვა თანამდებობებზე. 1999-2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი (თბილისის კრწანისის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: საინიციატივო ჯგუფი. 2004-2008 წლებში — საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ლენტეხის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ახალი საქართველოსთვის“. 2008-2012 წლებში — საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ლენტეხის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის“. 2012-2016 წლებში — საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ლენტეხის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — „მეტი სარგებელი ხალხს“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 27 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1952 კატეგორია:საქართველოს V მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს VII მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს VIII მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:ლენტეხში დაბადებულები გოგი
უიკლოუს მთები
უიკლოუს მთები (Wicklow Mountains; Sléibhte Chill Mhantáin) — მთათა სისტემა ირლანდიის სამხრეთ-აღმოსავლეთით. 1991 წელს უიკლოუს მთებმა მიიღო ეროვნული პარკის სტატუსი.
სქოლიო
კატეგორია:ირლანდიის ეროვნული პარკები კატეგორია:ირლანდიის ქედები კატეგორია:უიკლოუს საგრაფო კატეგორია:უექსფორდის საგრაფო კატეგორია:დან-ლერი-რატდაუნის საგრაფო კატეგორია:სამხრეთ დუბლინის საგრაფო
მერი ლიკი
მერი დაგლას ლიკი (ბრიტანული აკადემიის წევრი; დ. 6 თებერვალი, 1913 ― გ. 9 დეკემბერი, 1996) ― ბრიტანელი პალეოანთროპოლოგი. პირველმა აღმოაჩინა პროკონსულის, გადაშენებული პრიმატის ნამარხი თავის ქალა, რომელსაც დღეისთვის ადამიანთა წინაპრად მიიჩნევენ. მანვე აღმოაჩინა Paranthropus boisei-ის თავის ქალა ოლდუვაიში, ტანზანიაში, აღმოსავლეთი აფრიკა. კარიერის დიდი ნაწილი მის ქმართან, ლუის ლიკთან ერთად მუშაობდა ტანზანიაში, სადაც ჰომინიდების ნამარხი ნაშთები და ქვის იარაღები აღმოაჩინეს. მერი ლიკმა ოლდუვაიში აღმოჩენილი ქვის იარაღების კლასიფიცირების სიტემა განავითარა. მანვე აღმოაჩინა ლაეტოლის ტერფის ანაბეჭდები და ლაეტოლის არქეოლოგიური საიტი, სადაც 3.7 მილიონ წელზე ძველი ჰუმინიდების ნამარხი ნაშთები აღმოაჩინეს.
კარიერის მანძილზე ლიკიმ ცხოველთა 15-ზე მეტი ახალი სახოება აღმოაჩინა. მანვე შეურჩია სახელი ერთ-ერთ ახალ გვარს.
1972 წელს მისი ქმრის გარდაცვალების შემდეგ ლიკი ოლდუვაის გათხრების დირექტორი გახდა. შეინარჩუნა ლიკის ოჯახის ტრადიცია პალეოანთროპოლოგიაში, რომელიც მისმა შვილმა, რიჩრდ ლიკიმ გააგრძელა.
ბავშვობა
მერი ლიკი 1913 წლის 6 თებერვალს დაიბადა ლონდონში, ინგლისში, ერსქინ ნიკოლისა და სესილია მარიონ ნიკოლის ოჯახში. ნიკოლების ოჯახი აშშ-ში, იტალიასა და ეგვიპტეში სხვადასხვა ადგილას ცხოვრობდნენ, სადაც ერსქინი წყლის საღებავებით ხატავდა, შემდეგ კი ნამუშევრებს ინგლისში ყიდდა. მოგზაურობების დროს მერი ეგვიპტოლოგიით დაინტერესდა.
ნიკოლების ოჯახმა დიდი დრო გაატარა სამხრეთ საფრანგეთში, რის შემდეგაც მერიმ ფრანგული ენა ისწავლა. 1925 წელს, როდესაც მერი 12 წლის იყო, ნიკოლები Les Eyzies-ის კომუნაში დარჩნენ, სადაც ფრანგი არქეოლოგი და პრეისტორიკოსი, ელი პეირონი მიმდებარე გამოქვაბულებს თხრიდა. ადრეულ ეტაპზე პეირონი სამეცნიერო დანიშნულებით არ თხრიდა და მის მიერ აღმოჩენილი არტეფაქტების მნიშვნელობასაც სათანადოდ ვერ აფასებდა. მერიმ პეირონთან ერთად გათხრებზე დასწრების ნებართვა მიიღო, რის შემდეგაც პრეისტორიითა და არქეოლოგიით დაინტერესდა. მან მონეტების, საფხეკებისა და ხანჯლების შეგროვება დაიწყო და მისი პირველი საკლასიფიკაციო სისტემა შეიმუშავა.
მოგვიანებით ნიკოლების ოჯახი კაბრერეში, სოფელ ლოტში (საფრანგეთი) გადასახლდა, სადაც მერი აბე ლემოსის, სოფლის მღვდელს შეხვდა, რომელის მისი მენტორი გახდა. ისინი ერთად სტუმრობდნენ პეშ-მერის გამოქვაბულს, სადაც ბიზონებისა და ცხენების პრეისტორიულ ნახატებს ათვალიერებდნენ.
განათლება
1926 წელს, 13 წლის ასაკში მერის მამა კიბოსგან გარდაეცვალა. ის და დედამისი ლონდონში დაბრუნდნენ. მერი ადგილობრივ კათოლიკურ მონასტერში მიაბარეს. ლექსის ხმამაღლა წაკითხვაზე უარის თქმისა და ქიმიის ლაბორატორიაში აფეთქების მოწყობის გამო მეორე სამონასტრო სკოლიდან გარიცხეს. დედამ ორი მასწავლებელი დაიქირავა, თუმცა მათი წარუმატებელი სწავლების გამო, შემდეგში ძიძის დაქირავება ამჯობინა.
მერი ილუსტრაციებითა და არქეოლოგიით იყო დაინტერესებული, მაგრამ ფორმალური საუნივერსიტეტო განათლების მიღების საშუალება არ ჰქონდა. დედა ოქსფორდის უნივერსიტეტის პროფესორს დაუკავშირდა, თუმცა ამ უკანასკნელმაც ურჩია, რომ უნივერსიტეტში ჩარიცხვის მცდელობა დროის კარგვა იქნებოდა. უნივერსიტეტთან შეხება მერის 1951 წლამდე აღარ ჰქონია, სანამ საპატიო დოქტორის ხარისხი არ მიენიჭა.
გარდაცვალება
მერი ლიკი 1996 წლის 9 დეკემბერს ნაირობიში, კენია, გარდაიცვალა, 83 წლის ასაკში. მის ოჯახს გარდაცვალების შესახებ საუბრისას სიკვდილის მიზეზი არ დაუსახელებია და აღნიშნეს, რომ მშვიდად გარდაიცვალა.
მემკვიდრეობა
2013 წლის აპრილში გაერთიანებულ სამეფოში Royal Mail-მა ლიკი სამახსოვრო საფოსტო ბარათებზე გამოსახა. 2013 წლის 6 თებერვალს მერი ლიკის 100 წლისთავისადმი მიძღვნილ იუბილეს Google-მა Google Doodle-ს პოსტერით მიულოცა. ვიდეოთამაშში Civilization VI ლიკი ერთ-ერთი მეცნიერია, რომელთა არჩევაც მოთამაშეებს შეუძლიათ.
ჯილდოები და წოდებები
1962 წელს მერი ლიკს ლუიზ ლიკთან ერთად ეროვნული გეოგრაფიული საზოგადოების ჰაბარდის მედალი გადაეცა, ხოლო 1969 წელს (ასევე, ლუიზ ლიკთან ერთად) ლონდონის გეოლოგიური საზოგადოების პრესტვიჩის მედალი. 1968 წელს მერი ლიკს უითვოთერსრენდის უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორის წოდება მიენიჭა. 1975 წელს ქალ გეოგრაფთა საზოგადოების ოქროს მედლით დაჯილდოვდა. 1976 წელს იელის უნივერსიტეტის, 1980 წელს მიჩიგანის უნივერსიტეტის, ხოლო 1981 წელს ოქსფორდის უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორის წოდება მიენიჭა. 1978 წელს ლიკს შვედეთის სამეფო აკადემია ლინეს ოქროს მედალი გადასცა. 1980 წელს ელიზაბეთ ბლექველის პრემია მიენიჭა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 6 თებერვალიკატეგორია:დაბადებული 1913კატეგორია:გარდაცვლილი 9 დეკემბერიკატეგორია:გარდაცვლილი 1996
სტივენ ტაილერი
სტივენ ტაილერი (ნამდვილი სახელი - სტივენ ვიქტორ ტალარიკო, დ. 1948 წლის 26 მარტს) — ამერიკელი მომღერალი, ტექსტების ავტორი, მულტი ინსტრუმენტალისტი, ვოკალისტი და ბოსტონური როკ-ჯგუფ Aerosmith-ის ლიდერი, Aerosmith-ში იგი ასევე უკრავს გარმონზე, პიანო–ფორტეზე და დასარტყამებზე. მისი ზედმეტსახელია ,,ყვირილის ეშმაკი’’ და ასევე ცნობილია როგორც ერთ–ერთი ყველაზე ენერგიული და შეუჩერებელი მომღერალი კონცერტის დროს. თავის კონცერტებზე თუ პერფორმანსების შესრულების დროს ის იცვამს ყოველთვის ელეგანტურად და კაშკაშად. ფერადი სამოსები, უამრავი კაშნეები , ორიგინალური ქუდები ეს მეფე სტივენის სტილია.
1970 წელს ტაილერი გახდა Aerosmith-ის ვოკალისტი, სწორედ მათთან ერთად გამოუშვა მძიმე როკის ალბომები როგორებიცაა: სათამაშოები სხვენში (Toys in the Attic) , კლდეები (Rocks). 1970 წლების ბოლოს და 1980 წლების დასაწყისში ტაილერი მუდმივად მოიხმარდა ალკოჰოლსა და ნარკოტიკებს და როკ-ჯგუფის პოპულარობამაც იკლო. 1986 მან გაიარა რეაბილიტაციის კურსი და აგერ 20 წელზე მეტია წამალს არ გაკარებია, გარდა 2000 წელს როდესაც ის იყუჩებდა ტკივილებს, ხოლო 2009 წელს წარმატებით გაიკეთა ოპერაცია და ტკივილები საბოლოოდ გაუქრა. Aerosmith-ში ჩაგდებული წლების შემდეგ, ტაილერი დაბრუნდა 1980 წლების და 1990ის მიჯნაზე და ზედიზედ , მიყოლებით 3 ალბომი გამოუშვა ერთმანეთზე წარმატებით გაყიდვადი. მუდმივი არდადეგები(Permanent vacation), ტუმბო (Pump) და მიიღეთ გაგებით (Get a Grip). ტაილერი გახდა როკის ხატი და შეუცვლელი ფიგურა როკ სამყაროში. ამის შემდეგ იგი ინტენსიურად ცდილობს სიმღერების სოლოში შესრულებას, ასევე იღებენ რამდენიმე ფილმში, არის სატელევიზიო გადაცემის American Idol–ის ჟიურის წევრი, თუმცა ამასთანავე იგი აგრძელებს მუსიკის ჩაწერებს და ასრულებს სიმღერებს Aerosmith-თან ერთად. იგი უკვე 40 წელზე მეტია ჯგუფის წევრი. იგი ახლახან შევიდა Rolling Stone-ის ყველა დროის 100 საუკეთესო მომღერალს შორის. იგი ასევე 3 ადგილს იკავებს Hit Parader’s Top 100 Metal Vocalists შორის, მას მხოლოდ რობერტ პლანტი(Led Zeppelin) და რობ ჰალფორდი (Black Sabbath) უსწრებენ. მის უკან ისეთი მომღერლები არიან როგორებიცაა  ფრედი მერკური, მიკ  ჯეგერი, ოზი ოსბორნი, კურტ კობეინი და მრავალი სხვა.
ადრეული ასაკი 1948–1969
სტივენ ვიქტორ ტალარიკო დაიბადა ბუღალტერისა და კლასიკური მუსიკოსის ოჯახში. მისი მამა წარმოშობით იყო იტალო–გერმანელი, დედა პოლონელ, რუს , ინგლისელი. სტივენი აღნიშნავს რომ იგი გაიზარდა მამის პიანინოს მუსიკის თანხლებით, სწორედ აქედან მოყოლებული აჟრიალებს ჟღერადი მუსიკის გაგონებაზე. სტივენი მხოლოდ 16 იყო როდესაც პირველი ჯგუფი შექმნა ჯაჭვური რეაქცია(Chain Reaction), სადაც იგი იყო დრამერი, შემდეგ კი ვოკალისტი. იგი გარიცხეს უმაღლესი სასწავლებლიდან ნარკოტიკების მოხმარებისთვის. მან წარმატებით დაამთავრა ლეონარდ ქუინტანოს ახალგაზრდა პროფესიონალების სკოლა 1967 წელს.
Aerosmith-ის შექმნა და წარმატება (1970–1978)
ბოსტონური კლუბების შემდეგ Aerosmith აღმოაჩინა ცნობილმა პროდიუსერმა და მენეჯერმა Steve Leber-მა რომელმაც განაცხადა რომ ასე ერთ მუშტად შეკრული ჯგუფი არ უნახავს. 1971 წელს ნიუ–იორკის ლეგენდარულ ღამის კლუბში შეასრულეს თავიანთი პერფორმანსები და აღფრთოვანებაში მოიყვანეს იქ მყოფი ხალხი. 1971 წელს კონტრაქტი დადეს კოლუმბია რეკორდსთან და 1973 წელს გამოუშვეს პირველი ალბომი, ხოლო ერთ წელში მეორეც: აიღეთ თქვენი ფრთები (Get Your Wings). ამავე დროს Aerosmith აგრძელებდა ტურნეს იქ სადაც ხელი მიუწვდებოდათ. მათი პირველი ჰიტი იყო Dream on, რომელმაც 1973 წელს დაიკავა N59. ამის შემდეგ კიდევ ორი ალბომი და Aerosmith-მა მიაღწია დიდების ოლიმპოს. მათი ჰიტები მუდმივად იკავებდნენ ამერიკულ ჰიტ აღლუმებში მაღალ პოზიციებს.
Aerosmith-ის რეიტინგის დაცემა
რეიტინგის დაცემის მიზეზი იყო ტურნეები, ჩაწერები, ერთად ცხოვრება და ნარკოტიკების მოხმარება. პერი და ტაილერი იწოდნენ ტოქსიკურ ტყუპებად, რადგანაც უზომოდ ბევრ ჰეროინს ეწეოდნენ და ეს მათ არ თიშავდათ. ამის შემდეგ მათ მოუვიდათ კამათი და პერიმ თავისი ჯგუფი შექმნა. ტაილერმა Aerosmith-ში ახალი პარტნიორი კრესპო მიიღო და გამოუშვა ალბომი: როკი მძიმე ადგილას (Rock in a Hard Place). ტაილერის ნარკომანობა უკვე ამაზრზენი და პრობლემატური ხდებოდა 1980იან წლებში.
დაბრუნება და კათარზისი
1984 წლის 14 თებერვალს ტაილერმა დაურეკა პერის რათა დაბრუნებულიყო ჯგუფში და იგიც უყოყმანოდ დათანხმდა. ისევ იქცა Aerosmith-ს N1 გიტარისტად. ჯგუფის წევრები განაგრძობდნენ ნარკოტიკების მოხმარებას და ერთ კონცერტზე ილინოისის შტატში ტაილერი სცენიდან გადავარდა. ამის შემდეგ კი სტივენმა ჩაიტარა სრული რეაბილიტაციის კურსი და განთავისუფლდა ნარკოტიკებისაგან. ამან ჯაჭვური რეაქცია მოახდინა და Aerosmith-ის ყველა წევრმა გაიარა ანალოგიური კურსი. 1986 წელს ამერიკაში მათ როკის ანგელოზები უწოდეს, რადგანაც არა ნარკომანი როკერები უიშვიათესი შემთხვევა იყო.
საოცარი განწმენდა და სუპერვარსკვლავად ყოფნა 1986–1999
Aerosmith-ის აღორძინება დაიწყო მას შემდეგ რაც სტივენი და პერი შეხვდნენ Run–D.M.C ჰიპ–ჰოპის ჯგუფს და Aerosmith-ის ,,Walk This Way’’–ის სინგლი 1986 წელს მოიცავდა კომბინირებულ ელემენტებს რეპისა და როკის. ამით მათ პირველებმა დაარღვიეს ბარიერი ამ ორ ჟანრს შორის და რეპი შევიდა მათ რეპერტუარში, რათა ახალგაზრდა თაობისათვის გაეცნოთ თავიანთი ჯგუფი. ამ ჰიტმა დაიკავა N4 ჩატებში. ეს იყო მანიშნებელი იმისა რომ Aerosmith- დაბრუნდა წარმატებულად. 1987 წელს გამოვიდა მორიგი ალბომი პერმანენტული არდადეგები. ამ ალბომმა მიიღო პლატინის ჯილდო, რადგანაც 20 საუკეთესო სიმღერებს შორის 3 ამ ალბომის და ამ ჯგუფის შემოქმედება იყო.( ("Dude (Looks Like a Lady)", "Angel", and "Rag Doll").
ასეთი წარმატების შემდეგ MTV მუდმივად ატრიალებდა მათ შემოქმედებებს და ტაილერის სახელი უკვე სუპერვარსკვლავს ნიშნავდა. იგი ერთ სკეტჩში გადაიღეს შაბათის შოუს 1990 წელს და ის მომენტი ითვლება ამერიკული შაბათის შოუების ყველა დროის საუკეთესო მომენტად. სტივ ტაილერი ერთ–ერთი პირველია, რომლის პროტოტიპიც შექმნეს სიმსონების ერთ სერიაში. იმავე 1990 წელს ჯგუფმა მიიღო $30მილიონი ჩანაწერების გაყიდვით. 15 მილიონი ეგზემპლარი გაიყიდა მხოლოდ 4 სინგლის. (Livin' on the Edge", "Cryin'", "Amazing", "Crazy"). Aerosmith-მა მიიღო ყველაზე მეტი ჯილდო იმ დროს . ორი გრემი, 4 MTV Video Music Awards, two American Music Awards, a People's Choice award, and a Billboard Award. ჯგუფი კიდევ უფრო ცნობილი გახდა თავისი ვიდეოებით, რომელიც ნადვილად ყველაზე ორიგინალური და საინტერესო სანახავია.
სტივენ ტაილერის ყველაზე ცხელი ჰიტი და პოპულარული გამოვიდა 1998 წელს I Don't Want to Miss a Thing, რომელიც ლეგენდარული ფილმის არმაგედონის საუნდ–ტრეკად იქცა და სწორედ აქედან გახდა მთელ მსოფლიოში ცნობილი. ცნობისათვის ამ ფილმში მთავარ როლს მისი ქალიშვილი ლივ ტაილერი ასრულებს.
წარმატებისა და ტურნეების გაგრძელება 2000–2008
2001 წელს მან გამოუშვა ახალი ალბომი Just Push Play, რომელიც გახდა Top 10 hit–ის 7 ადგილოსანი. 2001 წლიდან 2008 წლის ჩათვლით Aerosmith აწყობდა ტურნეებს, მათ შორის მათ კონცერტი ჰქონდათ 11 სექტემბრის თავდასხმის დროსაც ვაშინგტონში და სტივენი აფრიალებდა ამერიკის დროშას. 2008 წელს მან Dream on და Sweet emotion–ის ახლებური ვარიანტი შექმნა ორკესტრთან ერთად. აღსანიშნავია ის ფაქტიც, რომ არ ყოფილა Aerosmith-ის კონცერტი სადაც თუნდაც ერთი თავისუფალი ადგილი ყოფილიყოს.
დღევანდელი სიტუაცია
დღეს სტივენ ტაილერი არის ამერიკული სატელევიზიო პროექტის American Idol-ის ჟიური. აგრეთვე დაკავებულია Aerosmith-თან ერთად ახალი სიმღერების ჩაწერით და შესრულებით. იგი მუშაობდა ავტობიოგრაფიულ წიგნზე Does the Noise in My Head Bother You?.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1948 კატეგორია:Aerosmith-ის წევრები კატეგორია:ამერიკელი მომღერლები
ოქრო
ოქრო (Aurum <  ; ქიმიური სიმბოლო — ) — ელემენტთა პერიოდული სისტემის მეექვსე პერიოდის, მეთერთმეტე ჯგუფის (მოძველებული კლასიფიკაციით — პირველი ჯგუფის თანაური ქვეჯგუფის, Iბ) ქიმიური ელემენტი. მისი ატომური ნომერია — 79, ატომური მასა — 196.97, tდნ — 1064.18 °C, tდუღ — 2970 °C, სიმკვრივე — 19.3 გ/სმ3. რბილი და ძლიერპლასტიკური, მბზინვარე ლითონური ყვითელი ფერის მძმე ლითონი. შედგება ერთი 197Au მდგრადი იზოტოპისაგან. ოქროს უძველესი დროიდან იცნობდნენ ეგვიპტეში, მესოპოტამიაში, ინდოეთსა და ჩინეთში. იგი მოხსენიებულია ბიბლიაში, „ილიადაში“, „ოდისეაში“ და ძველი ლიტერატურის სხვა ძეგლებში.
ალქიმიკოსები ოქროს თვლიდნენ „ლითონთა მეფედ“ და აღნიშნავდნენ მას მზის სიმბოლოთი. არაკეთილშობილი ლითონებისაგან ოქროს მიღება მათ ალქიმიის ძირითად ამოცანად მიაჩნდათ. ლითოსფეროში ოქროს საშუალო შემცველობაა მასის მიხედვით 4,3·10-7%. მადნებში ოქრო ძირითადად თვითნაბადი სახითაა. იგი იშვიათად წარმოქმნის მინერალებს სელენთან, ტელურთან, სტიბიუმთან, ბისმუთთან. ბიოსფეროში ოქრო მიგრაციას განიცდის. 1 ლიტრი ზღვისა და მდინარის წყალი ≈4·10-9 გრამ ოქროს, ხოლო იქ სადაც ოქროს მადნებია ნაპოვნი, მიწისქვეშა წყლები ≈10-6 გრამ ოქროს შეიცავს.
ნაერთებში ოქრო 1 და 3-ვალენტოვანია (ცნობილია ოქროს 2-ვალენტოვანი კომპლექსნაერთებიც). არალითონებთან (ჰალოგენების გარდა) ოქრო არ ურთიერთქმედებს. ჰალოგენებთან წარმოქმნის ჰალოგენიდებს, მაგ.,. ოქრო იხსნება თეზაფში და წარმოქმნის. იხსნება აგრეთვე ნატრიუმ- (ან კალიუმ-) ციანიდის წყალხსნარში და წარმოქმნის ნატრიუმციანაურატს. ეს რეაქცია აღმოაჩინა პ. ბაგრატიონმა 1843 წელს. ამ აღმოჩენას დიდი მნიშვნელობა აქვს, რადგან დაციანების მეთოდის გამოყენებისას ოქროს შემცველი მადნებისაგან ოქრო მთლიანად გამოიყოფა. ნაერთებიდან ოქრო ადვილად აღდგება ლითონურ მდგომარეობამდე. მიიღება ქლორის მოქმედებით ოქროს ფხვნილზე ან ოქროს თხელ ფურცლებზე (ტემპერატურა 200 °C). -ის წითელი ნემსები წყალთან წარმოქმნის მოყავისფრო-მოწითალო კომპლექსურ მჟავას ხსნარს:. -ის ხსნარიდან მწვავე ტუტით გამოილექება ამფოტერული მოყვითალო-მოყავისფრო ოქროს (III) ჰიდროჟანგი, რომელშიც სჭარბობს მჟავას თვისებები, ამის გამო მას ოქრომჟავას, ხოლო მის მარილებს აურატებს (III) უწოდებენ. ოქროს ჰიდროჟანგი გახურებისას გარდაიქმნება ოქსიდად, რომელიც 220 °C უფრო მაღალ ტემპერატურაზე გახურებისას იშლება:. კალის (II) ქლორიდით ოქროს მარილების აღდგენისას მიიღება მდგრადი მეწამული ფერის ოქროს კოლოიდური ხსნარი. ამ რეაქციას იყენებენ ანალიზურ ქიმიაში ოქროს აღმოსაჩენად. ოქროს შემცველობას შენადნობებში გამოსახავენ სინჯით.
ქიმიური თვალსაზრისით ოქრო გარდამავალი ლითონია, რომელიც ამჟღავნებს სხვადასხვა ვალენტობას განსხვავებულ სიტუაციებში. სუფთა ოქრო ნაკლებად რეაქტიურია, თუმცა რეაქციაში შედის სამეფო არაყთან (მჟავების კომბინაცია), მაგრამ არა ცალკეულ მჟავებთან ან ციანიდის სხვადასხვა ტუტეებთან. ოქრო იხსნება ვერცხლისწყალში და წარმოქმნის ამალგამას ფენებს, თუმცა მასთან რეაქციაში არ შედის. ოქრო მდგრადია ასევე აზოტმჟავის მიმართ, რომელიც შლის ვერცხლსა და სხვა ძირითად ლითონებს. აზოტმჟავა გამოიყენება ნივთებში ოქროს არსებობის დასადასტურებლად, საიდანაც წარმოშობილია სასაუბრო ტერმინი „მჟავური ტესტი“.
ხელოვნებაში ოქროს უძველესი დროიდან იყენებენ. იგი ადვილად დასამუშავებეილი ლითონია. ოქროსგან ამზადებენ სხვადასხვა დანიშნულების საიუველირო ნაწარმს, ხატებს, იყენებენ აგრეთვე სევადის, მინანქრის, ძვირფასი და ხელოვნური ქვების ფონად, ფილიგრანული ნაკეთობისა და მოოქროვებისათვის. ოქრო გვხვდება თვითნაბადი სახით ქვებსა და ალუვიონებში. წმინდა ოქროს კაშკაშა ყვითელი ფერი და ელვარება აქვს და ტრადიციულად ითვლება მომხიბვლელად, რასაც იგი აღწევს კოროზიისადმი მდგრადობით ჰაერსა თუ წყალში. ოქრო მიჩნეულია სიმდიდრის სიმბოლოდ და დაგროვების ობიექტია. იგი საყოველთაო ეკვივალენტის ფუნქციასაც ასრულებს. როგორც ფულად საქონელს მასაც გააჩნია საუკეთესო ფიზიკური და ქიმიური თვისებები: ერთგვაროვნება, გაყოფადობა, პორტატიულობა (მცირე მასა და მოცულობა და დიდი ღირებულება) და სხვ. ოქროს სტანდარტები განსაზღვრავს მონეტარული პოლიტიკის საფუძვლებს. ოქროს მრავალგვარი სიმბოლური და იდეოლოგიური დატვირთვაც აქვს.
თუმცა ოქრო პირველადად გამოიყენება დაგროვების ობიექტად, მაგრამ მან პოვა მრავალი ინდუსტრიული დანიშნულებაც: სტომატოლოგიასა და ელექტრობაში. ოქრომ ამას მიაღწია ოქსიდური კოროზიისადმი თავისი მდგრადობით და შესანიშნავი ელექტროგამტარობით. 2009 წლის მონაცემებით სულ 165 000 ტონა ოქრო იქნა დაფლული კაცობრიობის ისტორიის მანძილზე, უხეშად რომ ვთქვათ, 5.3 მილიარდი ტროას უნციის ეკვივალენტი ან, მოცულობის თვალსაზრისით, დაახლოებით 8500 კუბური მეტრი.
ფიზიკური თვისებები
სუფთა ოქრო — ყვითელი ფერის რბილი ლითონია. მოწითალო ელფერი ოქროს ზოგ ნაკეთობას აძლევს, (მაგალითად, მონეტებს) სხვა ლითონების შერევა, კერძოდ კი სპილენძის. ოქროს თხელი ფირი, ფურცელი შუქის გავლისას მწვანე ფერისაა. ოქროს გააჩნია ძალიან მაღალი თბოგამტარობა და დაბალი ელექტრო წინააღმდეგობა.
ოქრო - ძალიან მძიმე ლითონია: სუფთა ოქროს სიმკვრივე ტოლია 19621 კგ/მ³ (სუფთა ოქროს ბურთი (სფერო) რომლის დიამეტრია 46 მმ იწონის - 1 კგ). ლიტრიანი ქილა, ავსებული ოქროს ქვიშით იწონის მიახლოებით 16 კგ.