cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ლებრონ ჯეიმზი
2013-2014: ფინალური სეზონი მაიამიში
2013-14 წლების სეზონში, 3 მარტს ჯეიმზმა კარიერის-უმაღლესი და ფრენჩაიზის რეკორდული მაჩვენებელი 61 ქულა დააგროვა ჩარლოტ ბობკაქსის წინააღმდეგ. აღნიშნული სეზოლი ლებრონმა 27.1 ქულით (56.7% სროლის სიზუსტე), 6.9 მოხსნითა და 6.4 შედეგიანი გადაცემით დაასრულა. playoff-ის მეორე რაუნდში ბრუკლინ ნეტსის წინააღმდეგ playoff-კარიერის უმაღლესი მაჩვენებელი 49 ქულა ჩაიწერა პირად ანგარიშზე. შემდეგ სერიაში მაიამიმ პეისერსი დაამარცხა და ფინალებში გავიდა; აღნიშნული შედეგით მაიამი შევიდა იმ NBA-ის ოთხ გუნდში რომლებმაც მიყოლებით ოთხჯერ შეძლეს NBA-ს ფინალებში გასვლა. ფინალური სერიის პირველ თამაშში ჯეიმზმა მეოთხე მეოთხედის დიდი ნაწილი ტრავმის გამო გამოტოვა და ამით სპურსს მარტივად დაწინაურების საშუალება მისცა. მეორე თამაშში ჯეიმზმა მაიამის 35 ქულით (64% სროლის სიზუსტე) გუნდს ულიდერა და სერია გაათანაბრა. საბოლოოდ, სან-ანტონიომ ხუთ თამაშში დახურა სერია და მაიამის მესამე თასის მოპოვების შესაძლებლობა წაართვა. ფინალებში ჯეიმზის საშუალო მაჩვენებლები შემდეგნაირი იყო: 28.2 ქულა, 7.8 მოხსნა და 2.0 ჩაჭრა.
კავალიერსში დაბრუნება
2014 წლის 25 ივნისს შეიმსმა მაიამი დატოვა, ხოლო 1 ივნისს ოფიციალურად გახდა შეუზღუდავი თავისუფალი აგენტი. 11 ივლისს მაინ Sports Illustrated-ის საშუალებით გამოავლინა, რომ კავალიერსში დაბრუნება ჰქონდა განზრახული. გადაწყვეტილებისაგან განსხვავებით ჯეიმზის ეს სურვილი კარგად მიიღეს. 12 ივლისს იგი ოფიციალურად შეუერთდა გუნდს. რომელიც მისი წასვლის შემდეგ, ოთხ სეზონში, ლიგის ყველაზე ცუდ შედეგს 97-215 აფიქსირებდა. ჯეიმზის დამატებიდან ერთი თვის შემდეგ კავალიერსმა მინესოტა ტიმბერვულვზიდან კევინ ლავი შეიძინა; ამგვარად, კაირი ირვინგთან ერთად ახალი ვარსკვლავური ტრიო ჩამოყალიბდა.
2014-2016: კლივლენდის უჩემპიონო სერიის დასასრული
2014-15 წლების სეზონის იანვარში ლებრონმა ტრავმის გამო 2 კვირა გამოტოვა; ეს იყო მისთვის ყველაზე დიდი გამოტოვებული დრო კარიერაში. საბოლოოდ, ჯეიმზმა სეზონში კარიერაში ყველაზე ცოტა, 69 მატჩი ითამაშა, სადაც საშუალოდ 25.3 ქულას, 6 მოხსნასა და 7.4 შედეგიან გადაცემას აგროვებდა. playoff-ის მეორე რაუნდის მესამე თამაშში, რომელშიც კავალიერსი ბულზს უპირისპირდებოდა, მან თამაშის მომგები ბურთი ჩააგდო და სერიაში ანგარიში 2:2 გახადა. კონფერენციის ფინალებში კავალიერსმა ატლანტა ჰოუქსი დაამარცხა და NBA-ს ფინალებში გავიდა; აღნიშნული შედეგით ჯეიმზი 1960-იანი წლებიდან გახდა მეხუთე მოთამაშე, რომელმაც მიყოლებით ხუთჯერ მოახერხა ფინალებში თამაში. ირვიგნგმა და ლავმა ფინალების უმეტესი ნაწილი გამოტოვეს, ამიტომ ჯეიმზს შეტევაში მეტი პასუხისმგებლობები დაეკისრა. მისი ლიდერობის ქვეშ კავალიერსმა სერია 2:1 გამარჯვებით დაიწყო, თუმცა საბოლოოდ გოლდენ-სტეიტმა სერია 6 თამაშში დახურა. დამარცხების მიუხედავად, ფინალებში საშუალოდ დაგროვებული 35.8 ქულით, 13.3 მოხსნითა და 8.8 შედეგიანი გადაცემით ლებრონმა NBA-ს ფინალების MVP-ის ჯილდოს გაცემისას დიდი განხილვა მიიღო.
NBA
===ეროვნული ნაკრები ===
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1984 კატეგორია:ამერიკელი კალათბურთელები კატეგორია:ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის კალათბურთელები კატეგორია:დაბადებული 30 დეკემბერი
ირანის შაჰრესტანები
ირანის ტერიტორია იყოფა ოსტნებად, ოსტნები კი იყოფა შაჰრისტანებად. ირანის ოსტნების ტერიტორიაზე არის მნიშვნელოვანი ქალაქები სპეციალური უფლებებით, რომლებსაც ბახშები ჰქვია. შაჰრისტანების ტერიტორიაზე საკმაოდ ბევრი სოფელია. დიდი ქალაქების გარშემო შეკრებილი მრავალი სოფელი წარმოქმნის ქალაქების მნიშვნელოვან აგლომერაციებს, ირანის ტერიტორიაზე ყველაზე დიდი აგლომარაცია თეირანს ეკუთვნის. ირანის შაჰრისტანებში გავრცელებულია მრავალი ენა, მაგრამ შაჰრისტანებში ძირითადად მაინც სპარსულ ენაზე საუბრობენ, აგრეთვე ბევრი საუბრობს ინგლისურ ენაზე და ადგილობრივი ენების დიალექტებზე.
შაჰრისტანების მმართველები არიან გუბერნატორები, რომელებსაც ნიშნავენ ოსტნის მმართველები.
ირანის ოსტნებიდან, ფარსის შემადგენლობაში არის 23 შაჰრისტანი, სემნანის და ჩრდილოეთ ხორესანის შემადგენლობაში კი 4 შაჰრისტანი. ირანის ოსტნებიდან ყველაზე ცოტა შაჰრისტანი აქვს ყუმის ოსტანს 1 შაჰრისტანი. საერთო ჯამში სრულიად ირანის ტერიტორიაზე 324 შაჰრისტანია.
700 px|center|thumb|ირანის შაჰრისტანები
იხილეთ აგრეთვე
შაჰრესტანები
პასახეს კანტონი
სქოლიო
კატეგორია:ელ-ოროს პროვინციის კანტონები
Summertime Clothes
Summertime Clothes — მეორე სინგლი Animal Collective-ის ალბომიდან Merriweather Post Pavilion, გამოსული 2009 წლის 29 ივნისს ბრიტანეთში და 7 ივლისს აშშ-ში. სინგლი გამოიცა Domino-ს ლეიბლზე 12 ვინილისა გადმოსაწერი ვერსიის სახით. მასში შედის სიმღერის სამი რემიქსი, Dâm-Funk-ის, Leon Day-სა და Zomby-ს შესრულებით. თავდაპირველად სიმღერას ერქვა Bearhug. ვიდეო გადაიღო დენი პერეზმა, რომელმაც ასევე იმუშავა Who Could Win a Rabbit-ის ვიდეოზე და ჯგუფის ფილმზე ODDSAC. სიმღერა გამოყენებულია კომპიუტერულ თამაშში Skate 3.
სქოლიო
კატეგორია:2009 წლის სინგლები კატეგორია:Animal Collective-ის სიმღერები
NGC 7468
NGC 7468 — გალაქტიკა პეგასის თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1784 წლის 15 ოქტომბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი
Camponotus robecchii assumptionis
Camponotus robecchii assumptionis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ვასილ ჩიგოგიძე
ვასილ ჩიგოგიძე (დ. 17 ნოემბერი, 1967, თბილისი ) — ქართველი ინჟინერი, პოლიტიკოსი.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1967 წლის 17 ნოემბერს. 1993 წელს დაამთავრა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი, სარკინიგზო ტრანსპორტის გადაზიდვების პროცესის მართვის სპეციალობით. მუშაობდა თბილისის კონიაკის ქარხანაში მუშად, აგრეთვე ღვინის მრეწველობის სარემონტო სამშენებლო სამმართველოში. 1993-1996 წლებში იყო საერთაშორისო ბიზნესის ასოციაცია „საბა-XXI-ის“ კომერციული დირექტორი. 1996-1998 წლებში იყო საქართველოს რკინიგზის დეპარტამენტში სატარიფო-საექსპედიციო საწარმოს უფროსის, მოგვიანებით კი - საერთაშორისო გადაზიდვების და საგარეო ურთიერთობების სამსახურის უფროსი. 1998-2004 წლებში იყო „საქრკინიგზაექსპედიციის“ გენერალური დირექტორის მოადგილე და სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარის მოადგილე. 2004-2008 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ჩოხატაურის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ახალი საქართველოსთვის“. იყო საპარლამენტო ფრაქცია „დამოუკიდებელი მაჟორიტარების“ წევრი.
2020 წელს „ქართულმა ოცნებამ“ წარადგინა ოზურგეთის, ლანჩხუთისა და ჩოხატაურის მაჟორიტარობის კანდიდატად. მან ხმათა 55,76% (35 287 ხმა) მიიღო. 2020 წლიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი (მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 17 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1967 კატეგორია:საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები (1993) კატეგორია:თბილისში დაბადებულები ვასილ კატეგორია:საქართველოს X მოწვევის პარლამენტის წევრები
ოსკარის 1-ლი დაჯილდოება
ცერემონიაზე აკადემიამ გასცა ჯილდოები 12 კატეგორიაში. გამარჯვებულები ცერემონიამდე სამი თვით ადრე გამოაცხადეს. ზოგიერთი ნომინაცია დასახელდა კონკრეტული ფილმის მითითების გარეშე, მაგალითად რალფ ჰამერასისა და ნუგენტ სლოთერის, რომელთაც ნომინაციები მიიღეს საუკეთესო საინჟინრო ეფექტების კატეგორიაში. შემდგომი დაჯილდოებებისგან განსხვავებით, მსახიობი ან რეჟისორი შეიძლებოდა დაჯილდოებულიყო ერთდოულად რამდენიმე ფილმისთვის. მაგალითად, ემილ იანინგსმა მიიღო ოსკარი საუკეთესო მსახიობი მამაკაცისთვის თავისი როლებისთვის ფილმებში ყველა ხორციელის გზა და უკანასკნელი ბრძანება. ჩარლი ჩაპლინსა და Warner Bros.-ს გადაეცას საპატიო ჯილდო.
ყველაზე მეტი, 3 ჯილდო მიიღეს ფილმებმა მე-7 სამოთხე და მზის ამოსვლა: ორი ადამიანის სიმღერა. ფრთებმა დაიმსახურა 2 ჯილდო, მათ შორის ოსკარი საუკეთესო სურათისთვის. დაჯილდოების მთავარ პრიზად საუკეთესო სურათის კატეგორიასთან ერთად ითვლებოდა ნომინაცია ყველაზე უნიკალური და არტისტული ნაწარმოებისთვის, რომელიც მზის ამოსვლამ მიიღო. მიუხედავად ამისა, მომავალ წელს აკადემიამ ეს უკანასკნელი ნომინაცია მოხსნა დაჯილდოებიდან და გადაწყვიტა, რომ ფრთების მიერ მიღებული ჯილდო იყო ყველაზე მნიშვნელოვანი ცერემონიაზე.
გამარჯვებულები და ნომინანტები
შემდგომმა ექვსმა ფილმმა მიიღო რამდენიმე ნომინაცია:
შემგდომმა სამმა ფილმმა მიიღო რამდენიმე ჯილდო:
სქოლიო
კატეგორია:ოსკარის დაჯილდოების ცერემონიები
სეროტონინის უკუმიტაცების შერჩევითი ინჰიბიტორი
SSRI-ები ზრდიან ნეირომედიატორი სეროტონინის დონეს უჯრედის გარეთ, პრესინაპტიკურ უჯრედში რეაბზორბციის (ხელახალი შეწოვა) შეზღუდვით. მათ აქვთ სხვადასხვა დონის შერჩევითობა სხვა მონოამინი გადამტანების მიმართ. სუფთა SSRI-ებს ახასიათებს ძლიერი მიერთების ხარისხი სეროტონინის გადამტანთან და სუსტი მიერთების ხარისხი ნორეპინეფრინისა და დოფამინის გადამტანებთან.
SSRI-ები ბევრ ქვეყანაში ყველაზე ფართოდ გამოწერილი ანტიდეპრესანტებია.. SSRI-ების ეფექტურობა დეპრესიის მსუბუქ ან ზომიერ შემთხვევებში სადავოა და შეიძლება იყოს ან არ იყოს გადაწონილი გვერდითი ეფექტებით, განსაკუთრებით მოზარდთა პოპულაციაში.
სამედიცინო გამოყენება
SSRI-ების ძირითადი გამოყენება უკავშირდება ძირითად დეპრესიულ აშლილობას. თუმცა, ისინი ხშირად ინიშნება ისეთი შფოთვითი აშლილობისთვის, როგორიცაა სოციალური შფოთვითი აშლილობა, გენერალიზებული შფოთვითი აშლილობა, პანიკური აშლილობა, ობსესიურ-კომპულსიური აშლილობა (OCD), კვებითი აშლილობა, ქრონიკული ტკივილი და, ზოგიერთ შემთხვევაში, პოსტტრავმული სტრესული აშლილობა (PTSD). ისინი ასევე ხშირად გამოიყენება დეპერსონალიზაციის აშლილობის სამკურნალოდ, თუმცა განსხვავებული შედეგებით.
დეპრესია
ანტიდეპრესანტები რეკომენდირებულია ჯანმრთელობისა და ზრუნვის ბრწყინვალების ეროვნული ინსტიტუტის (NICE) მიერ, როგორც მძიმე დეპრესიის პირველი რიგის მკურნალობა და მსუბუქი და ზომიერი დეპრესიის სამკურნალოდ, რომელიც გრძელდება ისეთი კონსერვატიული ღონისძიებების შემდეგ, როგორიცაა კოგნიტური თერაპია. ისინი რეკომენდაციას აძლევენ მათ რუტინულ გამოყენებას მათთვის, ვისაც აქვს ქრონიკული ჯანმრთელობის პრობლემები და მსუბუქი დეპრესია.
იყო კამათი SSRI-ების ეფექტურობასთან დაკავშირებით დეპრესიის მკურნალობაში, მისი სიმძიმისა და ხანგრძლივობის გამო.
სხვა გამოყენებები
აღმოჩნდა, რომ SSRI-ები, როგორიცაა სერტრალინი, ეფექტურია სიბრაზის შესამცირებლად.
სქოლიო
კატეგორია:ნარკოტიკები კატეგორია:ანტიდეპრესანტები კატეგორია:სეროტონინის უკუმიტაცების შერჩევითი ინჰიბიტორები
აბუკუმის მთები
აბუკუმის მთები (阿武隈高地) — ქედი იაპონიაში, კუნძულ ჰონსიუს ჩრდილოეთ ნაწილში. ადმინისტრაციულად მოქცეულია მიაგის, ფუკუსიმისა და იბარაკის პრეფექტურების ტერიტორიაზე. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ გადაჭიმულია 170 კმ-ზე, სიგანე 50 კმ, მაქსიმალური სიმაღლე 1193 მ (მთა ოტაკინე). ცალკეული მწვერვალები სოლისებრი მოყვანილობისაა. აგებულია გრანიტებითა და გრანოდიორიტებით, იშვიათად ფიქლებით, ქვიშაქვებითა და კირქვებით. ატმოსფერული ნალექების რაოდენობა 1100–1300 მმ წელიწადში. დამახასიათებელია დამრეცი რელიეფი.
სქოლიო
კატეგორია:იაპონიის ქედები
Camponotus robecchii abyssinicus
Camponotus robecchii abyssinicus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
შავალი
შავალი (Chaval) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, სეარის შტატში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში. მიეკუთვნება სეარის შტატის ჩრდილო-დასავლეთ მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 12 617 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 238.228 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 52.96 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სეარის შტატის მუნიციპალიტეტები
პავლე ტრეტიაკოვი
thumb|200px|ტრეტიაკოვის პორტრეტი [[რეპინი, ილია|რეპინის შესრულებით]] პავლე მიხეილის ძე ტრეტიაკოვი (Павел Михайлович Третьяков; დ. 27 დეკემბერი, 1832 — გ. 16 დეკემბერი, 1898) — რუსი მეწარმე, კოლექციონერი, ხელოვნების წამახალისებელი და ფილანთროპი, რომლის სახელი ჰქვია ტრეტიაკოვის გალერეას მოსკოვში.
ტრეტიაკოვმა განათლება შინ მიიღო. 1850-იანი წლების დასაწყისში მემკვიდრეობით მამამისის საწარმო ერგო, რის საფუძველზეც მოგვიანებით მომგებიანი ტექსტილის ბიზნესი შექმნა. მოსკოვის სხვა ბიზნესმენებთან ერთად დააარსა მოსკოვის სამეწარმეო ბანკი (მისი მეთაური იყო), მოსკოვის კომეციული და ინდუსტრიული კომპანია და რამდენიმე სხვა მსხვილი ფირმა. ცხოვრების განმავლობაში დიდი ქონება მოაგროვა (4,4 მილიონი რუბლი), რომელიც უძრავი ქონების, ფასიანი ქაღალდებისა და ნაღდი ფულისგან შედგებოდა.
ტრეტიაკოვი ხელოვნები ნიმუშების შეგროვებას 24 წლის ასაკიდან 1854 წელს იწყებს; მისი პირველი შენაძენი იყო ძველ ჰოლანდიელ ხელოვანთა 10 ფერწერული ტილო. მას შემდეგ მოწოდებად იხდის რუსული ეროვნული გალერეის შექმნას. მის კოლექციაში მრავალი უნიკალური ნიმუშია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუსი ფილანთროპები კატეგორია:რუსი მეწარმეები კატეგორია:რუსული კულტურა კატეგორია:დაბადებული 1832 კატეგორია:გარდაცვლილი 1898
ამესი (ესპანეთი)
ამესი  — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის გალისიის ავტონომიური გაერთიანების ლა-კორუნიის პროვინციის სანტიაგოს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 80,55 კმ². მოსახლეობა — 32 104 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ლა-კორუნიის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ლა-კორუნიის ქალაქები
პეზიზა
პეზიზა, პეციცა (Peziza) — ჩანთიანი სოკოების გვარი. ნაყოფსხეული ჯამის ან ლამბაქის ფორმისაა, დიამეტრით 1–5 (10-მდე) სმ, ხშირად უსწორმასწორო და გაწყვეტილი კიდეებით, მჯდომარეები ან ძალიან მოკლე ფეხით არიან. შიდა ნაწილი ყავისფერი, მურა, ნარინჯისფერი ან იასამნისფერია, გარე — მომურო, მოთეთრო, შიშველი, მარცვლოვანი ან დაფქვილული. საპროტროფული ორგანიზმებია. იზრდებიან ტყეებში, ბაღებში, პარკებში; მარტოდ ან ჯგუფებად; ტენიან ნიადაგზე, ფოთლოვანი ჯიშების ლპობად მერქანზე, ცხოველთა ექსკრემენტებზე, ნაკოცონარ ადგილებზე. მოიცავს 85–100 სახეობას. საკვებად უვარგისებია. ამ გვარიდან საქართველოში გვხვდება მურა ჯამა სოკო (P. badia), რომელიც ძირითადად ზაფხულში და შემოდგომაზე დიდ ჯგუფებად ჩნდება წიწვიან ტყეებში, უმთავრესად ტყის პირებსა და გზების გასწვრივ.
სქოლიო
*
მაურის პოდოლოფი
მაურის პოდოლოფი (Maurice Podoloff (1890 წლის 18 აგვისტო - 1985 წლის 25 ნოემბერი) — აშშ-ის ადვოკატი, კალათბურთის და ყინულის ჰოკეის ადმინისტრატორი. ის იყო პირველი ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის პრეზიდენტი. ლიგას ემსახურებოდა დაარსების 1946 წლიდან მოყოლებული, როდესაც ლიგას ჯერ კიდევ ამერიკის საკალათბურთო ასოციაცია ერქვა, 1963 წლამდე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1890 კატეგორია:ამერიკელი ებრაელები კატეგორია:გარდაცვლილი 1985 კატეგორია:NBA რწმუნებულები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ბიზნესმენები
უასკარანის ეროვნული პარკი
უასკარანის ეროვნული პარკი (Parque Nacional Huascarán) – ეროვნული პარკი ანკაშის რეგიონში, ცენტრალურ პერუში., კორდილიერა ბლანკას ტერიტორიაზე. პარკში ცხოვრობა პუმა, იაგუარი, ლამა, გუანაკო, სამხრეთ ამერიკული ტაპირი და სხვა. 1985 წელს შეიყვანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პერუს ეროვნული პარკები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები პერუში კატეგორია:IUCN კატეგორია II კატეგორია:უასკარანის ეროვნული პარკი კატეგორია:პერუს ბიოსფერული ნაკრძალები კატეგორია:1975 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები კატეგორია:ანკაშის რეგიონის გეოგრაფია კატეგორია:ანკაშის რეგიონის ღირსშესანიშნაობები
იოზგათის პროვინცია
იოზგათის პროვინცია (Yozgat ili) — პროვინცია (ილი) ცენტრალურ თურქეთში, ცენტრალური ანატოლიის რეგიონში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი იოზგათი. მოიცავს 14 რაიონს.
გეოგრაფია
პროვინციას ესაზღვრება სივასის, ამასიის,  თოქათის, ნევშეჰირის, კაისერის, ქირშეჰირის, ჩორუმისა და ქირიქკალეს პროვინციები.
მოსახლეობა
მოსახლეობა 727 ათ. კაცი (2007), უდიდესი ქალაქია: იოზგათი (74 ათ კაცი, 2000).
სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის პროვინციები
ულიანა კრავჩენკო
ულიანა კრავჩენკო (უკრ. Ulyana Kravchenko, ნამდვილი სახელი და გვარი იულია იულიევნა შნაიდერი; 1860 წლის 18 აპრილი, ნიკოლაევი, ავსტრია-უნგრეთი— 1947 წლის 31 მარტი, პრჟემისლი, პოლონეთი) — გერმანული წარმოშობის უკრაინელი პოეტი და მწერალი.
ბიოგრაფია
იულია დაიბადა გაუკრაინებული გერმანელის, ჟიდაჩევსკის ოლქის კომისრის ოჯახში. მისი მამა მნიშვნელვან როლს თამაშობდა გალიციის სოციალურ-პოლიტიკურ ცხოვრებაში 1860-იან წლებში. იგი გახლდათ უკრაინული პოპულისტური მოძრაობის მხარდამჭერი. მწერლის დედა, იულია ლოპუშანსკაია, ბერძენი კათოლიკე მღვდლის ოჯახიდან იყო, ქალიშვილი ხალხური სიმღერების და ზეპირსიტყვიერების სიყვარულით  აღზარდა. ულიანას ლიტერატურით გატაცებას ხელი შეუწყო იმანაც, რომ ოჯახი ცხოვრობდა ქალაქის მერის ლეონტი უსტიანოვიჩის, პოეტისა და მწერლის ნ.უსტიანოვიჩის მამის სახლში.
გოგონამ დაწყებითი განათლება სახლში მიიღო, 1877 წლიდან კი, ლვოვში გადასვლის შემდეგ, სწავლობდა მასწავლებელთა სემინარიაში. ივან ფრანკოს ლექსების გავლენით მან დაიწყო წერა და უკრაინული ენის დამოუკიდებლად შესწავლა. სემინარიის დამთავრების შემდეგ, 1881 წლიდან ასწავლიდა გალიციის ქალაქებსა და სოფლებში. იმავე წელს გამოაქვეყნა თავისი პირველი ლექსების და მოთხრობების კრებული „კარიბჭე“ ჟურნალ „ზარიაში“. ფრანკოს დახმარებით, რომელმაც მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა მის ცხოვრებაში, ულიანა კრავჩენკოს ნამუშევრების უმეტესობა დაიბეჭდა.
1885 წელს სამუშაოდ წავიდა 6 კლასიან უკრაინულ ქალთა სკოლაში, ე.წ. ბასილიანის ინსტიტუტში ლვოვში. თუმცა, უკვე იმავე წლის ნოემბერში, იგი  მასწავლებლის თანამდებობიდან გაათავისუფლეს უკრაინული ფონეტიკური მართლწერის მხარდაჭერისა და ივან ფრანკოსა და მიხაილ დრაგომანოვის იდეების პოპულარიზაციისთვის.
ულიანა კრავჩენკომ აქტიური მონაწილეობა მიიღო გალიციის ქალთა ემანსიპაციის მოძრაობაში ქალებისთვის თანაბარი უფლებების მინიჭების მოთხოვნით საზოგადოებრივ, სამსახურებრივ და ოჯახურ ცხოვრებაში.
შემოქმედება
მარცხნივ|მინი|ულიანა კრავჩენკო ოჯახთან ერთად. 1920-იანი წლები 1885 წელს გამოიცა მისი ლექსების წიგნი „პრიმა ვერა“ (ი. ფრანკოს რედაქტორობით). 1887 წელს მან გამოაქვეყნა ავტობიოგრაფიული ესეების კრებული, მასწავლებლის მოგონებები, გალიციაში საჯარო განათლების არასახარბიელო მდგომარეობისა და განსაკუთრებით მასწავლებლის მდგომარეობის შესახებ.
1920 წლიდან ქალიშვილთან ერთად ცხოვრობდა პრზემისლში (ახლანდელი პრჟემისლი, პოლონეთი), სადაც გარდაიცვალა.
მისი ნაწარმოებები გამოქვეყნდა ალმანახებში: «Перший вінок», «Вік», «За красою», ჟურნალებში: «Житє і слово», «Дзвінок», «Літературно-науковий вістник», «Жіноча доля» და სხვა.
1891 წელს ლიტერატურულ და სამეცნიერო ბიბლიოთეკაში  ულიანა კრავჩენკოს ფსევდონიმით გამოსცა პოეტური წიგნი „ახალ გზაზე“.
ავტორია პოეტური კრებულების: "ცხოვრებაში, ეს შესაძლებელია" (1929),  „ყველაფერი მისთვის!" (1931), საბავშვო და ახალგაზრდობის ლექსების რამდენიმე კრებულის: "თოვლის ფიფქები", "გზაზე" (ორივე - 1921), "გედების სიმღერა" (1924).
იგი ენთუზიაზმით წერდა ივან ფრანკოსა და მის თანამოაზრეებზე (ციკლი ლექსებისა: "ტიტანები" და "მირონი"). ის არის ინტიმური და პეიზაჟური პოეზიის ოსტატი ("ჩემი სიყვარული", "კლდეებში"). 1920-1930-იანი წლების მისი ზოგიერთი ლექსში იგრძნობოდა მისტიკური განწყობა.
ულია კრავჩენკომ შესამჩნევი კვალი დატოვა უკრაინულ პროზაში. 1934 წელს მან გამოაქვეყნა კრებული „ბიოგრაფიის ნაცვლად“, რომელიც შეიცავს აფორიზმებს, მოკლე რეფლექსიებს და შენიშვნებს, დისკუსიებს ადამიანის ცხოვრების შესახებ და ა.შ.
ავტორია მემუარებისა ფრანკოს შესახებ  („დიდი მეგობრობა“, 1940; „ჭეშმარიტი მეგობარი და მასწავლებელი“, 1941 წ.). მისი მიმოწერა ივან ფრანკოსთან 1883-1915 წლებში შეიცავს ძვირფას ისტორიულ და ლიტერატურულ მასალას.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 18 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1860 კატეგორია:გარდაცვლილი 31 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1947 კატეგორია:უკრაინელი ქალი მწერლები კატეგორია:უკრაინელი ქალი პოეტები
Bring on the Night
Bring on the Night — ინგლისელი მუსიკოს სტინგის საკონცერტო ალბომი და ამავე სახელწოდების კინოფილმი, დოკუმენტური მასალით მის 1985 წლის სოლო ტურნეზე. გამოიცა 1986 წელს. აგრეთვე ჩაწერილი იქნა პრომო-ვიდეო „Bring on the Night“, რომელშიც გამოყენებულია დენის ო’რეგანის (ალბომის გარეკანის გაფორმება) გრაფიკა.
ალბომის მასალა ჩაწერილი იქნა 1985-1986 წლის ტურებზე. „Bring on the Night“ ასევე არის ჯგუფ The Police-ის ამავე სახელწოდების სიმღერაც.
კონცერტში შეტანილია მასალა სტინგის პირველი ალბომიდან The Dream of the Blue Turtles, The Police-ის რამდენიმე სიმღერა და B-მხარეები სტინგის სინგლებიდან.
სქოლიო
კატეგორია:სტინგის საკონცერტო ალბომები კატეგორია:1986 წლის საკონცერტო ალბომები კატეგორია:A&M Records-ის საკონცერტო ალბომები
Camponotus robecchii
Camponotus robecchii — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
NGC 7468A
NGC 7468A — გალაქტიკა პეგასის თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1784 წლის 15 ოქტომბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი
დუაიტ ჰოვარდი
დუაიტ დევიდ ჰოვარდი (Dwight David Howard; დ. 8 დეკემბერი, 1985) — პროფესიონალური ამერიკელი კალათბურთელი „ლოს-ანჯელეს ლეიკერსის“ მოთამაშე ნაციონალურ საკალათბურთო ასოციაციაში (NBA). მოთამაშე რომელიც ჩვეულებრისამებრ თამაშობს ცენტრში, მაგრამ ასევე შეუძლია მძიმე ფორვარდის პოზიციაზეც ითამაშოს. 2004 წლის მთლიან NBA დრაფტზე არჩეული იქნა ორლანდო მეჯიკის მიერ, სადაც ის 2012 წლამდე თამაშობდა. კარიერის მანძილზე, მან 6-ჯერ მიიღო მონაწილეობა NBA All-Star მატჩში, ასევე 6-ჯერ იქნა დასახელებული All-NBA გუნდში, 5-ჯერ ყველა-მცველის გუნდში და ასევე 3-ჯერ მოიგო წლის მცველი ჯილდო. 2012 წლის ზაფხულში, ჰოვარდი გადავიდა ლოს-ანჯელეს ლეიკერსის რიგებში. 2014 წელს ჰოვარდი ჰიუსტონ როკეტში გადავიდა. მას უკვე დაგროვებული აქვს 14028 ქულა, 9883 მოხსნა, 1658 დაფარება. დუაიტი გასულ სეზონში 18,3 ქულას და 12,2 მოხსნას აგროვებდა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1985 კატეგორია:ამერიკელი კალათბურთელები კატეგორია:ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის კალათბურთელები კატეგორია:დაბადებული 8 დეკემბერი
Brother Sport
Brother Sport — მესამე სინგლი Animal Collective-ის ალბომიდან Merriweather Post Pavilion, გამოსული 2009 წლის 9 ნოემბერს Domino Records-ზე. სინგლი გამოიცა 10 ვინილისა და გადმოსაწერი ვერსიის სახით. სიმღერა დაწერა Panda Bear-მა, რათა წაექეზებინა თავისი ძმა, ელაპარაკა იმ განსაცდელებზე, რომლებიც მას აწუხებდა. სინგლის B-მხარეზე შესულია Bleed-ის საკონცერტო შესრულება, ჩაწერილი 2009 წლის 27 მაისს.
სქოლიო
კატეგორია:2009 წლის სინგლები კატეგორია:Animal Collective-ის სიმღერები
მედეა (მითოლოგია)
thumb|right|230px|იასონი და მედეა, [[მორო, გუსტავ|გუსტავ მორო (1865).]] მედეა — ბერძნული მითის მიხედვით ძველი კოლხეთის ლეგენდარული მეფის აიეტის უმცროსი ასული, ქალკიოპესა და აფსირტეს დაჲ, კირკეს ძმისშვილი, ჰელიოსის შვილიშვილი, ჰეკატეს ქურუმი (დაახლ. ძვ. წ. XIV-XIII საუკუნე). ლეგენდის მიხედვით, მას შეუყვარდა არგონავტების წინამძღოლი იასონი და დიდი დახმარება გაუწია მას კოლხეთიდან ოქროს საწმისის გატაცებაში. მითის ერთ-ერთი ვერსიით შეყვარებულებმა საბერძნეთში ჩააღწიეს, მაგრამ მალე იასონმა უღალატა მედეას და ცოლად კორინთოს მეფის კრეონტის ასულ კრეუსას მოყვანა დააპირა. მედეამ შური იძია იასონზე და მისი საცოლე სიკვდილს შეჰყარა. ამით განრისხებულმა კორინთელებმა მედეას შვილები დაუხოცეს, რის შემდეგაც, მითის მიხედვით, გაუბედურებული ქალი კოლხეთში დაბრუნდა.
მედეას სახელს ანტიკურ და წინაანტიკურ სამყაროში ბევრი რამ უკავშირდება. ძველ ხალხს ის ქალღმერთად მიაჩნდა, მის სახელზე აგებდნენ ტაძრებს. ანტიკური საზოგადოება და ბევრი თანამედროვე მეცნიერი მის სახელს უკავშირებს მედიცინის თანამედროვე სახით განვითარებას. თვით ტერმინი მედიცინა მისი სახელიდან მომდინარეობს. ლეგენდებისა და ისტორიული წყაროების თანახმად, მედეას მკურნალობის საოცარი ნიჭი და ცოდნა ჰქონდა, მას ბევრი უკურნებელი სენის წამლობა შეეძლო. რამდენიმე ლეგენდის მიხედვით, ის ახალგარდაცვლილსაც კი აცოცხლებდა, მოხუცთ კი სიჭაბუკეს უბრუნებდა.
მედეას სახე
იასონისა და შემდგომ ეგეოსის მეუღლე, ”მსოფლიოს უდიდესი ჯადოქარი”, ექიმი, ბალახთა და წამალთა მესაიდუმლე, მედიცინის დედამთავარი. მედეას განსაკუთრებული სულიერი ძლიერება, მისი ჯადოქრობის ზებუნებრივი ნიჭი, მკვდრის გაცოცხლებისა და ცხვრის ბატკნად ქცევის უნარი, დრაკონების ეტლით გაფრენა და სხვა მოწმობს, რომ უწინ ქალღმერთი ყოფილა, მერე გამხდარა ჯადოქარი.
მედეას მარად მიმზიდველი და შემაძრწუნებელი, მშვენიერი და სადავო სახე არგონავტების მითის ერთგვარი ღერძია, რომლის გარშემოც ტრიალებს მთელი ამ ერთ-ერთი უდიდესი ბერძნული ეპოპეის გმირთა მოქმედება. მედეას დახმარების წყალობით წაიღეს ოქროს საწმისი და წავიდნენ მშვიდობით ბერძენი გმირები, რომელთაც უდავო დაღუპვა ელოდათ.
თქმულება
კოლხეთს ჩასული იასონი აიეტის სასახლეში მივიდა. ჰერას და ათენას თხოვნით, აფროდიტემ დაიყოლია საკუთარი შვილი ეროსი, რომ მედეა სიყვარულის ისრით დაეჭრა. ამის შემდეგ მედეა იასონს ჰეკატეს ტაძარში იბარებს და აძლევს ჯადოსნურ მალამოს, რომლის შემწეობითაც იასონი უძლეველი გმირი ხდება და ასრულებს აიეტის უმძიმეს დავალებებს. იასონი და მისი მხლებელნი ამის შემდეგაც დაიღუპებოდნენ, რომ მედეას არ გაეფრთხილებინა, არ მოენუსხა დრაკონი და არ დახმარებოდა საწმისის გატანაში, ვიდრე აიეტი ჯარებს შეყრიდა. მედეა მტკიცე პირობით თან მიჰყვება იასონს და არ იზიარებს მის სარეცელს, ვიდრე ფაეკთა მეფის ალკინოეს მოთხოვნით ეს აუცილებელი არ ხდება, რათა მდევრებს მისი მამასთან დაბრუნებისთვის იურიდიული და მორალური საფუძველი აღარ ჰქონოდათ. გზაში მედეას დახმარებით იასონი კლავს აიეტის შვილს აფსირტეს, მდევართა წინამძღოლს. ამრიგად, ეს გრძნეული ქალი შეუპოვარია და რკინის ნებისყოფით მოქმედებს. მისი სამშობლოდან წასვლა და სხვა სამართლიანი თუ უსამართლო საქმეები ღრმად მოტივირებულია დაუძლეველი სიყვარულითა და ოჯახის ერთგულებით. გზაში მედეას ჯადო კლავს სპილენძის ბუმბერაზ ტალოსს (კრეტაზე): გემიდან შელოცვით აძინებს, გადაჩეხავს.
საბერძნეთში ჩასულ და დაბინავებულ იასონს და მედეას ეყოლათ ორი ვაჟი: მერმეროსი და ფერეტოსი (ზოგი ვერსიით 7 ქალი და 7 ვაჟი). იოლკოსში ჩასულ იასონს გრძნეული ცოლი ჩამოაცილებს ბიძას _ პელიასს, რომელმაც პირობა დაარღვია და ძმისწულს ტახტი მაინც არ დაუთმო. მედეამ ტახტის მიმტაცებელნი მისსავე ასულებს დააკეპინა. ხალხმა იასონი და მისი მეუღლე განდევნა. ისინი კორინთოში ჩავიდნენ, სადაც იასონს მეფე კრეონტის ასული გლავკე ან კრეუსა შეუყვარდება. მედეა ერთხელ კიდევ იძულებულია მიმართოს ჯადოქრობას, მოწამლულ სამოსს უგზავნის კრეუსას. მეტოქე ტანჯვით კვდება, საშველად მისული მამამისიც მასთან ერთად იღუპება... thumb|left|მედეა დე მორგანი thumb|მედეა კლავს შვილებს, [[ეჟენ დელაკრუას ნამუშევარი]]
ჩანაცვლებული თქმულება
მედეას მაძაგებელი ევრიპიდე მითს სწორად გადმოგვცემს იქამდე, ვიდრე მედეა მეტოქეს — კრეუსას წამლავს, შემდეგ ”ახალი, მითოლოგიის საწინააღმდეგო გზით მიდის... მედეა, როგორც შვილების მკვლელი დედა მხოლოდ და მხოლოდ ევრიპიდეს გამოგონილია” (ლ. სანიკიძე). მხატვრული სიტყვის ძალამ ”დავიწყების ფერფლით დაფარა სინამდვილე კოლხი ქალის ტრაგედიისა”. უსაფუძვლოა ვარაუდი: იქნებ ევრიპიდეს რაღაც ცნობა ჰქონოდა მედეას ხელით შვილების დახოცვაზეო. ასეთი ცნობა სადმე შემოინახებოდა.
ევრიპიდეს მიხედვით, მედეა ხოცავს შვილებს, რათა საბოლოოდ მოუკლას გული მოღალატე ქმარს, პაპამის ჰელიოსის მიერ მოგზავნილი ეტლით გაფრინდება, ათენში ჩადის, სადაც მოხუცი ეგეოსი შეირთავს. თეზევსის ჩამოსვლით წყდება ეს ქორწინებაც. მისი მოწამვლის ამაო ცდის შემდეგ ისევ გარბის, თან მიჰყავს ეგეოსთან შეძენილი გმირი მედოსი, რომელმაც მცირე აზიაში ბარბაროსი ტომები სძლია, დაიპყრო დიდძალი მიწა-წყალი და დააარსა მიდია: ეს სახელი ეწოდა უწინდელ არეიას. (ჰესიოდე, თეოგონია, 100, 1). მედეას შვილი ინდებთან ბრძოლაში დაიღუპა. თვით მედეა კოლხეთს დაბრუნდა, შეურიგდა მამას, დაუჩაგრა მტრები, ისევ აიყვანა ტახტზე, რაც მის ძმას, პერსეს მიეტაცებინა.
ერთი ვერსიით, აიეტი ებრძოდა სარმატთა ტომს, სკვითებს თუ მათს მონათესავე ხალხს, რაც საფუძველს აცლის მოგვიანებით შექმნილ ვერსიას მედეას სკვითურ ჩამომავლობაზე (ნ. დუმკა). მაგრამ, ეს ვერსიაც სკვითებთან ბრძოლისა სავარაუდოდ უნიადაგოა, რადგან ორივე ხსენებული ტომი ასპარეზზე გამოჩნდა ბევრად უფრო გვიან. (თუმცა, სკვითები პრომეთეს მითშიც არიან ნახსენებნი).
სხვადასხვა ცნობები
ცნობილი ტრადიციით, მედეამ მედია დააარსა მას შემდეგ, რაც მამას ტახტი დაუბრუნა. ისტორიული წყაროებით, აქ იყო ძველად საგართია, საქართი, საქართველო, სადაც თაყვანს სცემდნენ არმაზს, გაცს და გაიმს, ეს ტრადიცია ძალზე ლოგიკური და გამართლებულია.
ევრიპიდემ მოახდინა ქმარ-შვილის მოღალატე ელენეს რეაბილიტაცია, ქმრის ერთგულ ქალად აქცია, პენელოპეს გაუტოლა პატიოსნებით, როგორც ტიპი ბერძენი მანდილოსნისა. ცხადია, ასეთივე წარმატებით შეეძლო გაეტეხა მას სახელი კოლხი მედეასთვის, ამიტომაც დაახოცვინა შვილები. აქ მეორე გარემოებაც ანგარიშგასაწევია: მედეა ქალწული იყო და მხოლოდ სამშობლო მიატოვა სიყვარულისთვის, ელენე კი გათხოვილი იყო და ქმარ-შვილიც მიატოვა. მრავალი მძიმე დანაშაული ჩაუდენიათ ბერძენ გმირ ქალებს, პროკნეს, ფილომელას, ერიფილეს..
ვრიპიდეს მედეაშიც ქალი სასოწარკვეთილებამდე იტანჯება შვილების სკვდილის გამო, იმართება დაძაბული დიალოგი. იასონი ერინიებს შესთხოვს, სასტიკად დასაჯეთო შვილების მკვლელი. მედეა ზიზღით მიუგებს: ”რომელი ღმერთი დაგიჯერებს ფიცის გამტეხო?”. ”ო, საყვარელო შვილებო”- გოდებს იასონი, ”საყვარელი - მხოლოდ დედისთვის” - ამ რეპლიკაშიც ჩანს დედის ტანჯვა. შვილების დახოცვას აქ უპირისპირდება არანაკლები დანაშაული - ოჯახის ღალატი, რისთვისაც იასონი ისჯება.
ჰეროდოტეს ისტორიაშიც შეპირისპირებულია ოთხი სახელგანთქმული ქალის ბედი: იოს, ევროპეს, მედეასი და ელენესი. იო არგოსიდან მოიტაცეს ფინიკილებმა და ეგვიპტეში ჩაიყვანეს (ჰეროდოტე უარყოფს ზევსის როლს), სამაგიეროდ ბერძნები ფინიკიის ქალაქ ტიროსში ჩავიდნენ და ევროპე მოიტაცეს, მერე მეორე უსამართლობაც ჩაიდინეს: კოლხეთიდან საწმისთან ერთად მედეაც გაიტაცეს. კოლხთა მეფემ შუამავლები გაუგზავნა ბერძნებს, ქალის დაბრუნება მოსთხოვა, მაგრამ ბერძნებმა მიუგეს: არც იოს მომტაცებელნი დასჯილანო და ქალი დაიტოვეს. შემდეგ, როცა ტროელებმა ბერძნებს ელენე მოსტაცეს, მოციქულებს მათაც უკმეხად უპასუხეს: არც თქვენ დასჯილხართ მედეას მოტაცებისთვისო. მაშინ ბერძნებმა ტროას ომი აუტეხეს (ჰეროდოტე 1,2-3). ქალის მოტაცება უსამართლო კაცების საქმეა, ამიტომაც არც ფინიკიელებს და არც ბერძნებს ეს სასახელოდ არ ეთვლებოდათ. ფინიკიელები ამტკიცებდნენ: იოს მოტაცება ძალით არ მომხდარა, გემის უფროსი შეიყვარა, დაორსულდა და მშობლებს გაერიდაო. მედეაზე ასეთი რამ არ თქმულა. ის ქალწული წავიდა და კანონიერად შეეუღლა იასონს. ცოდვებისგან განსაწმენდად კირკეს კუნძულზე ჩასულ მედეას ჯადოქარმა მამიდამ მიმართა: შენი თვალების სხივი ღვთაებრივ ჩამომავლობაზე მეტყველებს, ნათესავი ხარ ჩემი და გიცანიო. ასეთი რამ უაღრესად დამახასიათებელია ქართული ეროვნული მოტივით, სხვაგან იშვიათად გვხვდება. იო ისე ჩავიდა ეგვიპტეში, ვერავითარი მორალური გამართლება ვერ გვიპოვია, ვერც ელენესთვის, რომელმაც ქმარ-შვილი მიატოვა. მედეას სახე კი უფრო სპეტაკია და ქართველი ქალის თავმოყვარეობას გამოხატავს. მედეას ოთხგზის მოუხდა გაქცევა: კოლხეთიდან, იოლკოსიდან, კორინთოდან და ათენიდან. საბოლოოდ მაინც მამის სასახლეში ბრუნდება.
აღიარება
მიუხედავად საყოველთაო სიმპათიისა და აღიარებისა, მედეას სამ მთავარ დანაშაულში სდებენ ბრალს: სამშობლოს ღალატში, ძმის მკვლელობასა და შვილების დახოცვაში. საქმე გვაქვს საკაცობრიო მნიშვნელობის ტრაგიკულ სახესთან. ამიტომ, ასეთ ბრალდებებს სიფრთხილით უნდა მოვეკიდოთ. სამშობლოს, მამულის, თავისიანების ღრმა სიყვარულში მედეა არც ოდეს შეყოყმანებულა, ეს ჩანს მის ყოველ მონოლოგში, ფიქრებში, ქცევაში - არგონავტიკაშიც და სხვა ძეგლებშიც. შემდეგ წასვლაც ინანა, დაბრუნდა და კვლავ დაუმტკიცა სამშობლოს ერთგულება. მედეას წასვლა ღალატი კი არა, სიყვარულია, რაც ყველაფერს ამართლებს. მისი ამ ნაბიჯის გასამართლებლად პოეტებმა უზენაესი ქალღმერთები მოიშველიეს. რაც შეეხება მეორე ბრალდებას, თავისთავად მოხსნილია, რადგან მითი ამას არ ამბობს. ის ჩაუმატა ტრაგიკოსმა ევრიპიდემ, რომლის ბიოგრაფიაც ცნობილია.
გააზრებანი
ეს მოტივი ლიტერატურული თვალსაზრისით, კოლხ მედეას ბრალდებად ისედაც არ გამოდგება. მაგრამ თუნდაც ასე მომხდარიყო, განა ბერძენ ოიდიპოსის დანაშაული ნაკლებია, ერიფილეს, პროკლეს ან ათობით სხვათა. მხატვრულ ქმნილებებში მსგავი ეპიზოდი უთვალავია და ის გმირის მშობელი ხალხის გასამტყუნებლად ვერ გამოდგება. აფსირტეს მოკვლა კი დანაშაულია, მაგრამ ინტერესეთა უსაშველო კოლიზია გადამწყვეტ მოქმედებას თავისთავად ითხოვდა. პრინციპი იწირავს პიროვნებებს. შვილს კლავს ბერძენი ქალი პროკნეც (ნ. ფილომენა).
ერთი ვერსიით, მედეას მიზნად ჰქონდა შვილების უკვდაყოფა, მაგრამ იასონმა ხელი შეუშაალა. ეს მოტივი უფრო დასაჯერებელია (ასე ჩაუფუშა პელევსმაც თეტიდას აქილევსის უკვდაყოფის განზრახვა, აგრეთვე დედოფალმა დემეტრეს - პელევსინის მეფის წულისა).
ძალზე მნიშვნელოვანია ერთი ჩვეულება, რაც კორინთოში რომის იმპერიის ჟამსაც კი შემორჩენილი იყო და ბოლო დრომდე ცნობილია. ამ უძველესი წესით, კორინთელები თავს მოვალედ რაცხდნენ საკურთხეველთან მსხვერპლის შეწირვით გამოესყიდათ თავიანთი დანაშაული - მედეას შვილების დახოცვა. ეს წესი სავსებით სარწმუნოდ აბათილებს მედეას ხელით შვილების მოკვდინების ვერსიას, ეს სხვა სარწმუნო ცნობითად დასტურდება. ცხადია, კორინთელებს თავად უკეთ ემახსოვრებოდათ, ვინც დახოცა ბავშვები.
ძველი ცნობები
მედეას ამბავს იცნობენ ჰეროდოტე, ქსენოფონტე, პლატონი, არისტოტელე... ვალერიუს ფლაკუსმა ლათინურ ენაზე დაწერა არგონავტიკა. მედეაზე უწერიათ ჰეკატე მილეტელს, აკუსილაე არგოსელს, სკილაქსე კარიანდელს...
როდოსელს ბაძავს გეორგიკებში და ენეიდაში ვერგილიუსი, რიანი - მესენიაკაში, ოვიდიუსი  - მეტამორფოზების VII თავში და ჰეროიკების XII თავში, რაც მთლიანად წარმოადგენს მედეას წერილს იასონისადმი. ამ წერილიში მედეა დასცინის იასონს: ''არ შეგიძლია უცხო მხარეში ქმრისგან მიტოვებულ მედეას წერილი მისწერო? ან იქნებ მეფურ საზრუნავთა შორის ჩემთვის ვერ მოიცლი''? ოდესღაც იასონი შველას ევედრებოდა კოლხი მეფის ასულს, ჯობდა კი იმდროს მომკვდარიყო შენი მედეა, მას მერე ჩემი ცხოვრება მხოლოდ წამებაა. ნანობს ქალი და ჩივის, რისთვის შევიყვარე ზომაზე მეტად უცხო კაცი, რისთვის მივეცი მალამო - მაშინ ხომ მასთან ერთად დაიღუპებოდა ამდენი ვერაგობა! რისთვის შემოიჭრა გადამთიელი მის ბედნიერ მხარეში... მთელი განცდების ნაკადი მთავრდება რისხვით და მუქარით:
მედეა საოცრად რეალისტური, დამაჯერებელი სახეა, თავისი სილამაზით, ხასიათით. შეუპოვრობით და გაუტეხელობით ის ნამდვილი ქართველი ქალია. აშკარად იგრძნობა ბერძენთა უტყუარი ალღო და ცოდნა, მეტადრე, როდოსელის არგონავტიკაში. არის საფუძველი ვიფიქროთ, რომ მითურ მედეას პროტოტიპი რომელიმე ისტორიული პიროვნებაა. გეოგრაფიული და ეთნოგრაფიული ფაქტებიც კოლხეთსა და კოლხურ ტომებს რომ შეეხება, ისტორიულ საფუძველზეა დამყარებული (აკ. ურუშაძე).
დანტე, ცხადია, იცნობს მედეას და კოლხეთის ამბავს, რასაც თუნდაც ვერგილიუსის ენეიდაში წაიკითხავდა. ჯოჯოხეთში დანტე და ვერგილიუსი ხედავენ იასონს, შებოჭილსა და შოლტით გვემულს მძიმე დანაშაულისათვის, რომ უმუხთლა კოლხ მედეას. ესაც ნიშნავს, რომ მედეას ”ამართლებენ, უბედურ ქალად მიიჩნევენ, ხოლო იასონი ჯოჯოხეთში ისჯება კოლხი ქალის წინაშე შეცოდებისათვის” (აკ. გაწერელია, „დანტე და პრეისტორიული საქართველო“.). დანტე იასონს ხვდება მალებოლჯედ წოდებულ კლდეებთან: ”აქვე სასჯელი დასტეხია მედეას გამო”. (ჯოჯოხეთი, 38, 96). ამ დანაშაულს ამძიმებს ჰიფსიპელეს შეცდენაც.
აკაკი წერეთელი მედეას სახელში ეძებს დიაცთან ნათესაობას, ხოლო ეა (აია) არისო ”ია”, აიეტი კი - იათა, იების მეფე (ხმელთა მეფე). XVIII საუკუნემდე დიაცს ერქვა დია, აქედან მედია. კოლხეთს ლაშქრობის ამბავში ბევრი რამ ქართული დარჩა. ასე, მედეა აგროვებს სამკურნალო ბალახს, მოლს, რაც ქართული სიტყვაა.
(დაწვრილებით იხილავთ პროფ. ლ. სანიკიძის სტატია ”პრომეთეაში” და ”არგონავტიკაში”, აკ. წერეთლის შემოქმედებაში, მნათ; 1960, 9). ”პრომეთეს სისხლზე ამოსული ყვავილებიდან ჩნდება მედეა და იტანჯება” (გიორგი კაპანაძე, მედეა).
ერთი ვერსიით, მედეა როგორც არტემიდეს (ან ჰეკატეს) ქურუმი, მამის სისასტიკის წინააღმდეგია, იფიგენია ტავრიდელის ორეულია, განწირულ უცხოელთა მხსნელია (დიოდ. 4, 46..., დიონისიოს სკიტობრახიონის ცნობა). იასონი უნდა დაეკლა ტაძართან, მაგრამ, იხსნა, მისთხოვდა, იოლკოსში გაიქცა მასთან ერთად.
მითოლოგიურმა ტრადიციამ დააკავშირა ანტიკის ორი უდიდესი გმირი  ჰერაკლე და მედეა. (აპ. როდ. სქოლ.) ამ ვერსიით, ჰერაკლე კოლხეთში იასონსა და მედეას მფარველობს, შემდეგ კი მედეა კორინთოდან თებეში ჩადის, ჰერაკლეს სიგიჟისგან განკურნავს, საგმირო საქმეების ჩადენაში კი აღარ შველის, ათენს გარბის. ჰერაკლეს კი ფილასის ასულ მედასგან (მედეასაგან) ეყოლა გმირი ანტიოქოსი (სოფოკლე, სქოლ. ტრაქინ. ; პავს. 1, 5, 2). რაც შეეხება მედეას ხელით აფსირტეს სიკვდილს, მხოლოდ აპოლონიოსიდან ვიცით. ეს ვერსიები გვაინდელია, მაგრამ ტრადიცია მაინც ამტკიცებს ჰერაკლეს ჩამოსვლას კოლხეთში.
გრამატიკოსს პარმენისკოსის ცნობით (ევრ. მედ. სქოლ.), მედეას შვილთა მოკვლისათვის კორინთელები ჰერაიებს იხდიდნენ (ჰერას გულის მოსაგებად მის ტაძარში ათევდა ღამეს შვიდი გოგო და შვიდი ბიჭი). მათ არ სურდათ ბარბაროსი ქალის მეუფება, მაგრამ მედეამ აქ ჰერას კულტი დააარსა და კორინთელები აიძიულა თაყვანი ეცათ მისთვისაც. პავსანიას კონინთოში მედეას შვილთა ძეგლებიც უნახავს (2,3,6,). დიდიმოსის ცნობითაც (ევრიპიდე, სქოლ; „მედეა“ 273), მას შემდეგ, რაც მედეამ კრეონტი და კრეუსა დაღუპა, კორინთოდან გაიქცა, შვილები კი შურისმაძიებელმა კორინთელებმა მოუკლეს და მერე ევრიპიდეც მოისყიდეს, რათა მკვლელობა დედისთვის გადაებრალებინა, რაც დრამატურგმა გააკეთა და დააკანონა კიდეც. არისტოტელე კი ვარაუდობს, ევრიპიდემ მედეას დანაშაული ნეოფრონ სიკიონელისაგან გაიგო; მაგრამ ეს საეჭვოა, უფრო ძლიერია ტრადიცია, რაც ევრიპიდეს მოსყიდვაზე მეტყველებდა. არის პოეტის გამართლების ცდაც: ლეგენდით ისარგებლაო, მაგრამ სადაა ეს ლეგენდა? უფრო სარწმუნოა კორინთოელთა ცოდვის გამოსასყიდი დღეობის ტრადიცია, რაც უდავოა. ეს ამართლებს მითის ცნობილ ვერსიასაც: მედეამ სცადა, ჯადოქრობით შვილების უკვდავყოფა და ამდროს შემოაკვდა ორივე.
ლესინგი ლაოკოონში აქებს მხატვარს, რომლის მედეაც შვილების მკვლელობის წინაშე დგას, ხელი მახვილზე აქვს და ყოყმანობს: დედის სიყვარული ებრძვის საშინელ ეჭვს. მედეა მშვენიერია განდცის შეკავებაშიც.
ქართულ მწერლობაში არგონავტიკის ელემენტები ბიზანტიური წყაროების მეშვეობით გადმოუღიათ. ეს ცოდნა ჩანს ექვთიმე მთაწმინდელის, ეფრემ მცირეს „ელინთა მეზღაპრეობა“. ვახუშტი ბატონიშვილის, თეიმურაზ ბატონიშვილის და სხვათა შრომებში.
მედეას კულტი
thumb|left|მედეა და იასონი [[ფლორენცია, პალაცო ვეკიო 1570-1573]] კორინთოში ჰერას და აფროდიტეს თანაბრად იყო ერთ დროს მედეას კულტი. კოლხი მეფის ასულმა კორინთო შიმშილისაგან იხსნა, რისთვისაც ის თვით ზევსმა შეიყვარა, მაგრამ უარი მიიღო. მადლიერმა ჰერამ შვილების უკვდაყოფაც ამისათვის აღუთქვა, მაგრამ უმალ კორინთელებმა დაუხოცეს. იასონს რომ ეხმარება, ამას პინდარეც გვაუწყებს (4, 213). ათენში მედეას ყოფნა ჰეროდოტესთვისაც ცნობილია (7, 62). უძველესი ცნობებით დასტურდება მედეას ერთი შურისძიება: პელიასის მოკვლა. იოლკოსში რომ ჩავიდნენ, პელიასს უკვე მოკლული ჰყავდა თავისი ძმა, იასონის მამა ესონი. ამისათვის მედეამ მისსავე ასულებს მოაკვლევინა მამა, ვითომ გაახალგაზრდავების მიზნით, წინასწარ კი გააჭაბუკა იასონი, და თითქოს ესონიც(რომელიც სხვა ვერსიით უკვე მკვდარი დახვდა, პინდ. ოდ. 250). კორინთოს მეფისა და მისი ასულის დაწვა ზღაპრული მოტივია, სხვა ყველაფერი კლასიკური მითების ნიმუშია.
ძალზე ძველი და ცნობილია მითი, რომლის მიხედვითაც მედეა აქილევსს მიათხოვეს. ორივე მეზღვაურებს მფარველობს შავ ზღვაზე. მითი მეტყველებს იმ დიდ პატივზე, რითაც ბერძნები მოსავდნენ მედეას (ლიკოფრონ ქალკიდელის ცნობა). მედეას შვილებად ასახელებენ ალკიმენეს, თესალოსს, ტასანდროს...
თესალოსი გადარჩა და თესალიაში გაიქცაო.
მედეა და მედიცინის ისტორია
დიდია მედეას მორალური როლი მედიცისნის ისტორიაში. სწავლულთა დასკვნით, ის ფარმაკოლოგიისა და კოსმეტიკის დედამთავრადაც ითვლება. მისი მეთოდები მეცნიერულს უახლოვდება. ის რომ მედიცინის ერთ-ერთი დასაბამია, მეცნიერება აღიარებს და ამას ადასტურებს თუნდაც გამოჩენილი გერმანელი ექიმის, ბოტანიკოსის, მედიცინის ისტორიკოსის კურტ იოაჰიმ შპრენგელის კვლევა. მისი განთქმული მედიცინის პრაგმატული ისტორიის ხუთტომეული კოლხური მედიცინის ისტორიით იწყება. დასახელებულია მედეას ბაღის 36 სამკურნალო მცენარე (რ.კუპცისი მათ უმატებს ხუთ მცენარეს). რომაელები ამ მცენარეებს უძველესი დროიდან იცნობენ და სრულიად ბუნებრივია, რომ მედიცინის სახელიც ჰეკატეს ჯადოქარი ასულის სახელიდან დაემკვიდრებინათ. აღმოსავლეთის მითსა და სინამდვილეს ბერძენთა მეშვეობითაც უხსოვარი დროიდან იცნობდნენ. შრენგელი წერს ჰეკატეს ბაღზე, რაც მერე მედეამ განავრცო.
მედეამ დაამზადა მალამო, რამაც იასონს ძალა და მხნეობა შეჰმატა, ეს იყო ზეითუნის ზეთში გაზავებული, არა ჯადოსნური, არამედ, რაღაც ნამდვილი წამალი (პინდარეს ცნობიდან). ასეთ თუ სხვაგვარ ზეთს თითონაც იცხებს ნამტირალევ სახეზე, ეს ზეთი ნექტარივით ტკბილია და სახეს ფერს უბრუნებს. სამკურნალო ზეთის ცოდნა უძველეს მკურნალთა შორის, მიეწერება მხოლოდ შუმერ ეას და კოლხ მედეას, აიას (ეას) მეფის ასულს. ფაქტი ახსნას არც საჭიროებს: ეა, აია, შუმერთა ქალღმერთი სახელს აძლევს კოლხეთს, არის აქ რაღაც საერთო. რაც შეეხება ტკბილ ზეთს, ლექსიკოგრაფი სვიდაც მედეას სახელს უკავშირებს.
მედეა შვიდგზის მოუხმობს ჰეკატეს, გამზრდელს და ალბათ დედას, ისე ამზადებს წამალს. ამ წამლებით მუდამ შველოდა უცხოელებს, ძალა შეჰმატა იასონს, დააძინა გველეშაპი (შეულოცა, უმღერა ან რტოთი მიასხურა წამალი), არასოდეს არ გამოუყენებია ადამიანთა საზიანოდ, მხოლოდ პელიასი მოკლა როგორც უსამართლო ტირანი, მოძალადე, ქმრის დედ-მამის დამღუპველი, ტახტის მიმტაცებელი და იასონის მტანჯველი, ხოლო კრეუსა, როგორც საშიში მეტოქე. ბერძენი და რომაელი მწერლები ერთხმად ლაპარაკობენ მედეას მაღალ ხელოვნებაზე, მის ძალასა და სიკეთეზე, რისთვისაც ტაძრები აუგეს. შურისმაძიებელი გახდა მას მერე, რაც გაამწარეს. დიოდორე სიცილიელი მითს ავსებს. არგონავტების ლაშქრობიდან დაბრუნებულ იასონს მედეამ აღუთქვა, შენი ოჯახის ამკლებ პელიასს მოვკლავო. არტემიდეს ქანდაკება დაამზადა, ამოღარა, წამლები ჩაასხა. თითონაც წამლით სახე დაინაოჭა, პელიასის სასახლეში ბებერი ჯადოქრის სახით შეაღწია (არ ენდობოდნენ), მეფის ასულები დაარწმუნა, კეთილისმყოფელი ქალღმერთი ვარო, დასამტკიცებლად წამლები ჩამოირეცხა, კვლავ დამშვენდა. შემდეგ ბებერი ცხვარი დაკლა, მდუღარეში ჩააგდო, ბატკანი ამოიყვანა. ამით დაჯერებულმა ქალიშვილებმა ნება მისცეს, რომ მამა გაახალგაზრდავების მიზნით დაეკეპა. შემდეგ კი მან გაცოცხლება აღარ ინება (დიოდორე სიცილიელი, ბიბლიოთეკა 50-51). დღეს უდავოდ დამტკიცებულია შუმერული მითის, კულტურის, რიტუალის სამედიცინო, რელიგიური ტერმინების კავშირი ძველ კოლხურ-იბერიულთან, კერძოდ, ამ უძველეს მედიცინასთან, რასაც მეცნიერება უწოდებს კურა მედიანას - მედეას მკურნალობას.
მედეა ყოფით კულტურაში
აქვე უნდა ითქვას, რომ მედეას კომპლექსში ჩადებული შინაარსი ძველთაგანვე ცნობილია, განსაკუთრებით, აზიისა და სამხრეთ ამერიკის ქვეყნებში, თუმცაღა, თავად ტერმინი შედარებით მოგვიანოა.
სქოლიო
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია კატეგორია:კოლხეთის სამეფო
ქალთა საერთაშორისო დღე
მინი|250პქ|ვერცხლისფერი [[აკაცია – ქალთა დღის სიმბოლო იტალიაში]] 250px|მინიატიურა|ავსტრალიის მშენებელ მუშათა ფედერაციის ქალი წევრები (1975 წლის მარტი, [[სიდნეი)]] მინი|250პქ|[[ვარშავა, პოლონეთი (2010)]] მინი|250პქ|[[ბრაზილია (2013)]] ქალთა საერთაშორისო დღე — აღინიშნება ყოველი წლის 8 მარტს. ქალთა ეკონომიკური, პოლიტიკური და სოციალური მიღწევების აღნიშვნის გლობალური დღესასწაული. პირველად ეს დღე 1909 წლის 28 თებერვალს აშშ-ში ამერიკის სოციალისტურმა პარტიამ აღნიშნა.
ამ დღეს მომხდარ ისტორიულ მოვლენათა შორის ერთ-ერთი უმთავრესია „ტრაიენგლ შირტუეისტ“ (Triangle Shirtwaist) საფეიქრო ფაბრიკაში მომხდარი ხანძარი (ნიუ-იორკი, 1911), რომელმაც 140-ზე მეტი ქალი იმსხვერპლა. ამ ტრაგედიის შემდეგ მოძრაობა მთელი მსოფლიოს მასშტაბით გახდა ცნობილი.
1975 წელს გაერომაც აღიარა 8 მარტი ქალთა საერთაშორისო დღედ.
წარმოშობის ისტორია
ქალთა სოლიდარობის საერთაშორისო დღის აღნიშვნის იდეა XX საუკუნის დასაწყისში დაიბადა. სწრაფი მსოფლიო ინდუსტრიალიზაციისა და ეკონომიკური ექსპანსიის ეპოქაში ხშირი იყო მასობრივი პროტესტები მუშათა აუტანელი სამუშაო პირობების გამო. ერთ-ერთი პირველი იყო ნიუ-იორკის სამკერვალო ფაბრიკების მუშა-ქალთა გაფიცვა 1857 წლის 8 მარტს. მათი პროტესტი გამოიწვია ძალზე დაბალმა ხელფასმა და გაუსაძლისმა სამუშაო პირობებმა. ქუჩაში გამოსული, გაფიცული ქალები პოლიციამ დაარბია. 1859 წლის მარტში იმავე ქალებმა დააარსეს პირველი პროფკავშირი.
მომდევნო წლებში 8 მარტს უფრო მეტი და ფართომასშტაბიანი პროტესტი ახლდა. 1908 წელს ნიუ-იორკის ქუჩებში 15 ათასი ქალი გამოვიდა მოკლე სამუშაო დღის, უკეთესი ანაზღაურებისა და არჩევნებში ხმის მიცემის უფლების მოთხოვნით. 1910 წელს, სოციალისტ-ინტერნაციონალმა კოპენჰაგენში პირველი ქალთა საერთაშორისო კონფერენცია ჩაატარა. ამ ყრილობაზე გავლენიანი გერმანელი სოციალისტის, კლარა ცეტკინის ინიციატივით დაფუძნდა ქალთა საერთაშორისო დღე. ქალთა სოლიდარობის სახელით, მომდევნო წლის 8 მარტს მილიონზე მეტი ადამიანი გამოვიდა ავსტრიაში, დანიაში, გერმანიასა და შვეიცარიაში. პირველი მსოფლიო ომის დაწყების წინ ქალებმა მთელი ევროპის მასშტაბით მოაწყვეს სამშვიდობო მსვლელობა 1913 წლის 8 მარტს.
1917 წლის რუსეთის რევოლუციის გამომწვევი პირველი ნაპერწკალი გახდა ქალთა საერთაშორისო დღისადმი სოლიდარობის მიზნით ორგანიზებული დემონსტრაცია. ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ, ბოლშევიკმა ალექსანდრა კოლონტაიმ დაითანხმა ლენინი, რომ ეს დღე ოფიციალური დღესასწაული გამხდარიყო, თუმცა ის სამუშაო დღედ ითვლებოდა. 1965 წლის 8 მაისს სსრკ-ის უზენაესი საბჭოს პრეზიდიუმის ბრძანებულებით, ქალთა საერთაშორისო დღე უქმედ გამოცხადდა „საბჭოთა ქალთა უდიდესი დამსახურების გამო კომუნისტურ აღმშენებლობაში, დიდ სამამულო ომში სამშობლოს დაცვისას ფრონტსა და ზურგში, ხალხთა შორის მეგობრობის განმტკიცებისა და მშვიდობისთვის ბრძოლაში“.
8 მარტი დღეს
2005 წელს ბრიტანეთის პროფკავშირების გაერთიანების კონგრესზე ერთხმად დაუჭირეს მხარი რეზოლუციას ბრიტანეთში ქალთა საერთაშორის დღის სახალხო დღესასწაულად გამოცხადების შესახებ.
ამჟამად არსებული ქალთა უფლებების დაცვის მოძრაობები ყოველი წლის 8 მარტს მრავალ ღონისძიებას ატარებს. ქალთა გლობალური ასოციაციის, „ავრორას“ საიტზე შესაძლებელია ადგილობრივ ღონისძიებათა დარეგისტრირება. ეს ხელს უწყობს ქალთა უფლებების დაცვის სფეროში ადგილობრივი მოვლენების მსოფლიო მასშტაბით გაშუქებას. მრავალი ქვეყნის მთავრობა და ბევრი ორგანიზაცია მხარს უჭერს ქალთა საერთაშორისო დღეს.
სქოლიო
კატეგორია:საერთაშორისო დღესასწაულები კატეგორია:ქალთა უფლებები
ვირჯინია ვულფი
ადელაინ ვირჯინია ვულფი (Adeline Virginia Woolf, ქალიშვილობის გვარით: სტივენი – Stephen, დ. 25 იანვარი, 1882 – გ. 28 მარტი, 1941) — ინგლისელი მწერალი და ესეისტი, აღიარებული, როგორც XX საუკუნის მოდერნისტული ლიტერატურის ერთ–ერთი მოწინავე ფიგურა.
ბიოგრაფია
ვირჯინია ედელინ ვულფი (ქალიშვილობაში სტეფენი) დაიბადა ლონდონში 1882 წლის 25 იანვარს. მამამისი, ლესლი სტეფენი ვიქტორიანული ეპოქის ცნობილი მწერალი და კრიტიკოსი იყო. ვირჯინიას მშობლები ვულფის 1927 წელს დაწერილი რომანის „შუქურასკენ“ გმირების, მისტერ და მისის რამსეების პროტოტიპები არიან.
1895 წელს დედის გარდაცვალებამ ცამეტი წლის გოგონა ნერვულ კრიზისამდე მიიყვანა. იმ ხანიდან მოყოლებული ვირჯინია მამასთან იზრდებოდა სახლში, სადაც მისთვის „ხელმისაწვდომი იყო დიდი ბიბლიოთეკა, რომელშიც არც ერთი წიგნი არავისთვის ყოფილა დამალული“. ძმებისგან განსხვავებით უნივერსიტეტში არ უსწავლია. როდესაც 1904 წელს მამამისი გარდაიცვალა ვირჯინია დასთან და ძმებთან ერთად კენსინგტონის ფეშენებელური რაიონიდან საცხოვრებლად ბლუმსბერიში გადავიდა - რაიონში, სადაც ლონდონური ბოჰემა ცხოვრობდა. 1905 წელს ვულფი რეგულარულად წერს „თაიმსის“ ლიტერატურული დამატებისთვის. კიდევ ერთ ტრავმად 1906 წელს ერთ-ერთი ძმის, ტობის გარდაცვალება იქცა. ამ შემთხვევასთან დაკავშირებული ტკივილი მისი რომანის „ტალღების“ საფუძველი გახდა.
1907 წელს დის, ვანესას კრიტიკოსსა და ხელოვნებათმცოდნე კლაივ ბელზე დაქორწინების შემდეგ ვირჯინია ძმასთან ერთად ფიტცროი-სკვერზე (ასევე ბლუმსბერიში) გადავიდა საცხოვრებლად. სწორედ აქ იმართებოდა ე.წ. „ბლუმსბერის ჯგუფის“ შეხვედრები. თავისუფლად შეკრებილი თანამოაზრეებისგან შემდგარ ჯგუფში უმეტესობა ჰომოსექსუალი იყო. ფილოსოფოს გ.ე. მურის იდეების ზეგავლენით ისინი თვლიდნენ, რომ მეგობრობისა და სიყვარულის იდეალები უმთავრესია და რომ ეს იდეალები მხოლოდ მაშინ შეიძლება განხორციელდეს, როდესაც გულწრფელობა და თავისუფლება თვალთმაქცობაზე აღმატებული იქნება. მათი აზრით, სოციალური პირობითობები პირადი მორალისა და პასუხისმგებლობის პრინციპების მიხედვით უნდა გამოდევნილიყო. ჯგუფის წევრთათვის ყველაზე მნიშვნელოვანი ის ურთიერთობები იყო, რომელიც მათ შორის ყალიბდებოდა. როგორც რომანისტი ე.მ. ფორსტერი წერდა, „ურთიერთობებს არაფერი შეცვლის“. ფორსტერის გარდა ჯგუფში შედიოდნენ ეკონომისტი ჯონ მეინერდ კეინსი, ბიოგრაფი და ესსეისტი ლიტტონ სტრეჩი, მხატვარი დანკან გრანტი, კრიტიკოსი-ხელოვნებათმცოდნეები როჯერ ფრაი და კლაივ ბელი.
1912 წელს, მას შემდეგ რაც კემბრიჯის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებული და ცეილონიდან ახლადდაბრუნებული საქმრო ლეონარდ ვულფი წინასწარ გააფრთხილა მამაკაცთან სექსის მიმართ ცუდი დამოკიდებულების შესახებ, ვირჯინია მას ცოლად მიჰყვება. მათი ქორწინება ურთიერთპატივისცემისა და ემოციური მხარდაჭერის მაგალითი იყო, სექსუალური ურთიერთობები კი - მინიმუმამდე დაყვანილი. ვირჯინიამ და ლეონარდმა ერთად დააარსეს „ჰოგარტ პრესი“ - გამომცემლობა, სადაც ვირჯინია ვულფის რომანების გარდა იბეჭდებოდა ფორსტერის, ტ.ს. ელიოტის და კეტრინ მენსფილდის ნაწარმოებები.რომანზე სახელწოდებით „მოგზაურობა“ მუშაობის დროს ვულფმა კიდევ ერთი სერიოზული ნერვული შეტევა გადაიტანა, რომელმაც 1915 წელს ის თვითმკვლელობის მცდელობამდე მიიყვანა. თუმცა, შემდეგ გამოკეთდა და 1919 წელს მომდევნო რომანი „ღამე და დღე“ გამოაქვეყნა. ორივე ეს ნაწარმოები უჩვეულო ენით იყო დაწერილი. შემდეგ ნაწარმოებში სახელწოდებით „იაკობის ოთახი“ (1922) კი ვულფმა ლიტერატურულ ფორმებში ფართო და რადიკალურ ექსპერიმენტირებას მიჰყო ხელი. ნაყოფიერი ექსპერიმენტები სამ მომდევნო რომანში გრძელდებოდა: “მისის დელოუეი“ (1925), „შუქურისაკენ“ (1927) და „ტალღები“ (1931). თხრობის ხერხების, პერსონაჟების შინაგანი სამყაროს და ცნობიერების გარდატეხის გადმოცემის თვალსაზრისით ნოვატორული რომანები ლიტერატურული მოდერნიზმის ოქროს ფონდში შევიდა.