cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ბიოპოლიმერები
ბიოლოგიური ფუნქციები
ცილები უჯრედში მთელ რიგ უმნიშვნელოვანეს ფუნქციას ასრულებენ. ცილა-ფერმენტები აუცილებელი თანამიმდევრობითაა და საჭირო სიჩქარით ახორციელებენ უჯრედში ნივთიერებათა ცვლის ყველა ქიმიურ რეაქციას. კუნთების, მიკრობთა შოლტების, უჯრედის წამწამებისა და სხვა. ცილები განაპირობებენ შეკუმშვას — ისინი გარდაქმნიან ქიმიურ ენერგიას მექანიკურ მუშაობად და უზრუნველყოფენ მთელი ორგანიზმის ან მისი რომელიმე ნაწილის მოძრაობას. ცილები ყველა ცოცხალი ორგანიზმის უჯრედულ სტრუქტურათა უმეტესობის, ვირუსებისა და ფაგების გარსთა ძირითადი მასალაა; მათი სტრუქტურული ფუნქციები მჭიდროდ უკავშირდება სუბუჯრედულ ორგანელებში სხვადასხვა ნივთიერების მიწოდების რეგულაციას (იონების აქტიური ტრანსპორტი) და ფერმენტულ კატალიზს. ისინი მარეგულირებელ ფუნქციებსაც ასრულებენ „კრძალავენ“ ან „ნებას რთავენ“  ამა თუ იმ გენის გამოვლინებას. უმაღლეს ორგანიზმებში არის სხვადასხვა ნივთიერების გადამტანი ცილები (მაგ. ჰემოგლობინი, რომელსაც გადააქვს მოლეკულური ჟანგბადი) და იმუნური ცილები, რომლებიც ორგანიზმს იცავენ მასში შეღწეული უცხო ნივთიერებებისგან. პოლისაქარიდები ასრულებენ სტრუქტურულ (მაგ. შემაერთებელი ქსოვილის პოლისაქარიდი ცელულოზა) და სამარაგო საკვებ (მაგ. სახამებელი, გლიკოგენი) ფუნქციებს; განაპირობებენ უჯრედების გარე მემბრანის სპეციფიკურ თვისებებს, უზრუნველყოფენ ორგანიზმის მთლიან დაცვას.
პირველადი სტრუქტურები
მარცხნივ|მინი|180პქ|[[ჰემოგლობინი]] ბიოპოლიმერების მონომერული რგოლების შედგენილობა და თანამიმდევრობა განსაზღვრავს მათ ე. წ. პირველად სტრუქტურას. ყველა ნუკლეინმჟავა ხაზოვანი ჰეტეროპოლიმერია, საქაროფოსფატური ჯაჭვებით რომელთა რგოლებთანაც მიერთებულია გვერდითი ჯგუფები — აზოტოვანი ფუძეები: ადენინი და თიმინი, გუანინი და ციტოზინი; ზოგ შემთხვევაში გვერდითი ჯგუფები შეიძლება სხვა აზოტოვანი ფუძეები იყოს. ცილებიც ჰეტეროპოლიმერებია — მათი მოლეკულები დისულფიდური ხიდებით შეერთებული ერთი ან რამდენიმე პოლიპეპტიდური ჯაჭვისაგან შედგება. პოლიპეპტიდური ჯაჭვები შეიცავენ 20 ამინომჟავას ნაშთს, რომელთა ურთიერთდაკავშირების თანამიმდევრობა დადგენილია პოლიპეპტიდებში საფეხურებრივი ჰიდროლიზით. კონფორმაციას, ანუ ბიოპოლიმერების მოლეკულათა სივრცით ფორმას, განსაზღვრავს მათი პირველადი სტრუქტურა. ქიმიური სტრუქტურისა და გარეგანი პირობების გავლენით ბიოპოლიმერების მოლეკულები შეიძლება ერთ ან რამდენიმე უმთავრეს კონფორმაციაში იმყოფებოდეს, ან მეტ-ნაკლებად თანაბარსაალბათო კონფორმაცია მიიღოს. სივრცითი სტრუქტურის მიხედვით ცილები შეიძლება იყოს ფიბრილური და გლობულარული. ცილა-ფერმენტებს, ცილა-გადამტანებს, იმუნურ და ზოგიერთ სხვა ცილას ძირითადად გლობულარული სტრუქტურა აქვთ. დეტალურად არის შესწავლილი ჰემოგლობინის, მიოგლობინის, ლიზოციმისა და სხვა ცილების სტრუქტურა. ყოველი ცილა-ფერმენტის სივრცითი სტრუქტურა უნიკალურია და უზრუნველყოფს ბიოპოლიმერების ყველა რგოლის ისეთ განლაგებას სივრცეში, როგორიც აუცილებელია მისი ფუნქციონირებისათის. ნატივური დნმ-ის სივრცითი სტრუქტურა ორი კომპლემენტარული ძაფით არის წარმოქმნილი და წარმოადგენს კრიკ-უოტსონის ორმაგ სპირალს, სადაც მოპირდაპირე აზოტოვანი ფუძეები წყალბადური ბმებით წყვილ-წყვილად არის დაკავშირებული ერთმანეთთან.
კვლევის მეთოდები
ბიოპოლიმერების აგებულებისა და კონფორმაციული გარდაქმნების კვლევისას იყენებენ როგორც სუფთა ბიოპოლიმერებს, ისე მათ სინთეზურ მოდელებს, რომლებიც უფრო მარტივი აგებულებისაა. მაგ. ცილების მოდელებად გამოყენებულია ჰომოგენური ან ჰეტეროგენური პოლიპეპტიდები, ხოლო დნმ-სა და რნმ-ის მოდელებად შესაბამისი სინთეზური ჰომოგენური ან ჰეტეროგენური პოლინუკლეოტიდები. ბიოპოლიმერებისა და მათი მოდელების კვლევისას იყენებენ რენტგენოსტრუქტურულ ანალიზს, ელექტრონულ მიკროსკოპიას და კვლევის სხვა ფიზიოლოგიურ მეთოდებს. სინთეზური პოლიმერების კვლევისათვის შემუშავებული ყველა მეთოდი ბიოპოლიმერებისთვისაც გამოიყენება. ბიოპოლიმერებისა და მათი მოდელების თვისებების, მათი კონფორმაციული გარდაქმნების ინტერპრეტაციისათვის იყენებენ აგრეთვე თეორიული ფიზიკის მეთოდებს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბიოლოგია კატეგორია:მოლეკულური ბიოლოგია კატეგორია:ბიოქიმია კატეგორია:ბიომოლეკულები კატეგორია:პოლიმერები
ჟაკ დემი
ჟაკ დემი (Jacques Demy; დ. 5 ივნისი, 1931, ატლანტის ლუარა, საფრანგეთი — გ. 27 ოქტომბერი, 1990, პარიზი, საფრანგეთი) — ფრანგი რეჟისორი, ლირიკოსი და სცენარისტი. იგი ასოცირებულია ფრანგულ ახალ ტალღასთან და მუშაობდა ისეთ რეჟისორებთან ერთად, როგორებიც არიან ჟან-ლუკ გოდარი, ანიეს ვარდა, ფრანსუა ტრიუფო.
ადრეული ცხოვრება
ჟაკ დემი 1931 წლის 5 ივნისს დაიბადა. მამამისი გამყიდველი, ხოლო დედამისი პარიკმახერი იყო. დემის დედ-მამას კინო უყვარდა და მალევე მათი გატაცება მანაც გაიზიარა. 9 წლის ასაკში მან თავისი პირველი ანიმაციური ფილმი შექმნა ხელით მოხატული ფირებით. 13 წლის ასაკში თავისი პირველი კამერა იყიდა, ხოლო 14 წლისა ნანტის კინო-კლუბში გაწევრიანდა.
კინო-კარიერა
როკუსთან მუშაობის პერიოდში იგი ჟან კოქტოს შეხვდა. მას იმდენად მოეწონა დემი, რომ უფლება მისცა, მისი პატარა პიესის „გულგრილი შეყვარებულის“ (Le Bel indifférent 1957) ადაპტაცია გადაეღო.
1960 წელს დემიმ გამოუშვა თავისი პირველი სრულმეტრაჟიანი ფილმი, „ლოლა“. ეს მსახიობ ანუკ ემესთვის პირველი მნიშვნელოვანი როლი იყო, ხოლო დემიმ სწორედ ამ ფილმით დაიწყო მისი დიდხნიანი ურთიერთობა ფრანგი კინოს ერთ-ერთ გამორჩეულ ფიგურასთან, კომპოზიტორ მიშელ ლეგრანთან. „ლოლა“ რეჟისორისთვის წარმატებული გამოდგა. ჟან-ლუკ გოდარმა იგი 1961 წელს გამოსული საუკეთესო ფილმების სიაში შეიტანა.
დემის კინემატოგრაფიული სტილი დაფუძნებულია ჰოლივუდურ კლასიკურ მიუზიკლებზე, ზღაპრებზე, ჯაზზე, იაპონურ მანგასა და ოპერაზე. მისი ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ფილმია „შერბურის ქოლგები“.
პირადი ცხოვრება
1962 წელს დემი ფრანგ რეჟისორზე, ფრანგული ახალი ტალღის წარმომადგენელზე, ანიეს ვარდაზე დაქორწინდა. მათ ვაჟი, მეთიუ დემი შეეძინათ, რომელიც 1973 წელს დაიბადა. დემიმ ასევე შვილად აიყვანა როსალია ვარდა, რომელიც ანიეს ვარდას წინა ქორწინებიდან ჰყავდა. მინი|ჟაკ დემისა და ანიეს ვარდას სასაფლაო ვარდამ ჟაკ დემს და მის კარიერას, 1990 წელს დემის გარდაცვალების შემდეგ, რამდენიმე ფილმიც მიუძღვნა, მათ შორისაა 1995 წელს გამოსული „ჟაკ დემის სამყარო“.
სასანური ქართლი
სასანური ქართლი (შუასპარსულ წყაროებში ცნობილი, როგორც Wirōzān/Wiruzān/Wiručān) — პერიოდი იბერიის სამეფოს ისტორიაში, როდესაც ქვეყანა იმყოფებოდა სასანიანთა იმპერიის მმართველობის ქვეშ. მოიცავს სასანიანთა ირანის მეფეების მიერ დანიშნული მარზპანების მმართველობას.
ჟაკ დემი
ფილმოგრაფია
სრულმეტრაჟიანი ფილმები
სასანური ქართლი
ისტორია
ქართული სამეფოები იყო სადავო სასანიანებსა და მათ მოსაზღვრე რომაულ-ბიზანტიურ იმპერიებს შორის ჯერ კიდევ III საუკუნიდან. მომდევნო ასწლეულების განმავლობაში ბიზანტიელებმა და სასანიდებმა მოახერხეს ამ რეგიონებზე ჰეგემონიის დამყარება. დარჩენილ დროში ქართველმა მეფეებმა მოახერხეს შეენარჩუნებინათ საკუთარი ავტონომია. სასანიდური მმართველობა პირველად დამყარდა სასანიდურ ეპოქაში, მეფე შაპურ I-ის მმართველობის დროს (240-270 წწ.). 284 წელს, სასანიანებმა დაიკავეს იბერიის ტახტი ირანელი მიჰრანიდი უფლისწულისათვის, რომელიც შემდგომში ცნობილია საკუთარი დინასტიური სახელით მირიან III. ამგვარად, მირიან III იბერიის სამეფოში გახდა ამ შტოს პირველი წარმომადგენელი მიჰრანიდების საგვარეულოდან, ცნობილი როგორც ხოსროიდების დინასტია (სხვაგვარად ცნობილი როგორც იბერიელი მიჰრანიდები, ან იბერიის მიჰრანიდები), რომელთა წევრები იბერიას მართავენ VI საუკუნეში. 363 წელს, სასანიდების მმართველობა აღდგა მეფე შაპურ II-ის (309-379 წწ.) მიერ, როდესაც იგი შეიჭრა იბერიაში და ვარაზ-ბაკურ I დაადგინა როგორც მისი ვასალი იბერიის ტახტზე.
ჟაკ დემი
სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი კინორეჟისორები კატეგორია:ფრანგი სცენარისტები კატეგორია:დაბადებული 5 ივნისი კატეგორია: დაბადებული 1931 კატეგორია:გარდაცვლილი 27 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1990
სასანური ქართლი
ისტორია
კავკასიაში ბატონობისათვის მიმდინარე დაპირისპირებამ ბიზანტიასა და სასანიან სპარსეთს შორის და ქართველთა წარუმატებელმა აჯანყებამ გურგენის მეთაურობით ქვეყანას მძიმე შედეგები მოუტანა. შედეგად, იბერიის მეფეს მხოლოდ ნომინალური ძალაუფლება შერჩა, იმ დროს როცა ქვეყანას ფაქტობრივად სპარსელები მართავდნენ. ამავე დროს, ვეჟან ბუზმირის მარზპანის თანამდებობაზე ყოფნის განმავლობაში იმ პერიოდის ჰაგიოგრაფები ვარაუდობდნენ, რომ „მეფეები“ თბილისში მხოლოდ მამასახლისის სტატუსით სარგებლობდნენ, რაც ნიშნავს „(სამეფო) სახლის თავს“. 580 წელს, როდესაც ბაკურ III გარდაიცვალა, სპარსეთის სასანიანმა ხელისუფლებამ ჰორმიზდ IV-ის (578-590) ხელმძღვანელობით, გამოიყენა იბერიის მონარქიის გაუქმების შესაძლებლობა. იბერია სპარსეთის პროვონციად გადაიქცა, რომელსაც მარზპანები ჩაუყენა სათავეში. აღნიშნული ქმედება პროფესორ დონალდ რეიფილდის მიხედვით ფაქტობრივად იყო: „იბერიის მეფობის დე ფაქტო გაუქმების დე-იურე გაგრძელება, 520-იანი წლებიდან“.
გუარამის მემკვიდრე, ერისმთავარი სტეფანოზ I, თავისი პოლიტიკით რეორიენტირებულ იქნა სპარსეთზე, დაყოფილი ქართლის შეერთების სურვილით, მაგრამ მას ეს სიცოცხლის ფასად დაუჯდა, როდესაც ბიზანტიის იმპერატორი ჰერაკლე თავს დაესხა თბილისს 626 წელს, 602–628 წლების ბიზანტიურ-სასანიდური ომების დროს, საქართველოს დიდ ნაწილზე აშკარად აღინიშნა გარკვეული ბიზანტიური დომინირება 627–628 წლებში, სასანიდების ხარჯზე, ვიდრე ირანს არაბები დაიპყრობდნენ.
სქოლიო
კატეგორია:იბერიის სამეფო კატეგორია:სასანიანთა სახელმწიფო
უროს-ვილია
უროს-ვილია (Urroz-Villa) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ნავარის პროვინციის აოისის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 11,4 კმ². მოსახლეობა — 386 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ნავარის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ნავარის ქალაქები
ურუხი
ურუხი (ზემოთში — ხარვესი) (Ирӕф / Ӕрӕф, Урыху) — მდინარე ჩრდილოეთ კავკასიაში, მდინარე თერგის მარცხენა შენაკადი. სიგრძე 104 კმ, აუზის ფართობი 1280 კმ². სათავე აქვს კავკასიონის მთავარ წყალგამყოფ ქედზე. უმთვარესად საზრდოობს მყინვარისა და თოვლის წყლით, წყალდიდობა იცის წლის თბილ დროს. წყალმცირეა ზამთარში. წყლის საშუალო ხარჯი შესართავიდან 50 კმ-ზე 20,2 მ³/წმ. გაყინულია დეკემბრიდან მარტამდე. ხე-ტყის დაცურება. იყენებენ სარწყავად.
ლიტერატურა
კატეგორია:ყაბარდო-ბალყარეთის მდინარეები კატეგორია:ჩრდილოეთ ოსეთის მდინარეები კატეგორია:თერგის შენაკადები
ტელიცა-ნოუე
ტელიცა-ნოუე (Teliţa Nouă) — სოფელი მოლდოვაში, ანენი-ნოის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 59 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 19 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ანენი-ნოის რაიონის სოფლები
ზონდის სრუტე
ზონდის სრუტე — სრუტე ინდონეზიაში, კუნძულ იავასა და კუნძულ სუმატრას შორის. იავის ზღვას აკავშირებს ინდოეთის ოკეანესთან. უმცირესი სიგანე 22 კმ, უმცირესი სიღრმე ფარვატერზე დაახლოებით 50 მ. ზონდის სრუტეშია ვულკანი კრაკატაუ.
ლიტერატურა
კატეგორია:წყნარი ოკეანის სრუტეები კატეგორია:ინდოეთის ოკეანის სრუტეები
რექს ჰარისონი
რეჯინალდ კერი „რექს“ ჰარისონი  (Rex Harrison დ. 5 მარტი, 1908 — გ. 2 ივნისი, 1990) — ინგლისელი თეატრისა და კინოს მსახიობი და რეჟისორი. თეატრში მოღვაწეობა დაიწყო 1924 წელს. პირველი ავტობიოგრაფია გამოუშვა 1975 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინგლისელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 5 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1908 კატეგორია:გარდაცვლილი 2 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1990 კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები
არჩევითი კაპიტულაცია
200პქ|მინი|მარჯვნივ|იმპერატორ [[ლეოპოლდ I (საღვთო რომის იმპერია)|ლეოპოლდ I-ის არჩევითი კაპიტულაციის პირველი გვერდი]] არჩევითი კაპიტულაცია — შუა საუკუნეებში დოკუმენტი, რომელსაც ხელი ეწერებოდა არჩევითი სახელმწიფო პოსტი კანდიდატის მიერ. დოკუმენტის თანახმად, არჩევნებში გამარჯვების შემთხვევაში იგი თანხმობას იძლეოდა ამ პოსტის მიღებაზე, ასევე საკუთარ თავზე იღებდა გარკვეულ ვალდებულებებს, რომლებიც ითვალისწინებდა ამომრჩეველთა ინტერესების დაკმაყოფილებასა თუ სხვა ქმედებების განხორციელებას საგარეო ან საშინაო პოლიტიკაში. არჩევითი კაპიტულაციების ხელმოწერის პრაქტიკა არსებობდა პრაქტიკულად ყველა დასავლეთევროპულ არჩევით მონარქიაში, თუმცა განსაკუთრებული მნიშვნელობა ჰქონდა კაპიტულაციას საღვთო რომის იმპერიის იმპერატორისა, რომელიც ამ სახელმწიფოს კონსტიტუციური სამართლის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს როლს თამაშობდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:საღვთო რომის იმპერია კატეგორია:სამართლის ისტორია
ეშახი
ეშახი (Eschach) — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, აღმოსავლეთ ალბის რაიონში. თემის ფართობია 20,27 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 1 771 ადამიანს.
სქოლიო
კატეგორია:ბადენ-ვიურტემბერგის თემები
ჯორდან პიტერსონი
პიტერსონის პირველი წიგნი: „მნიშვნელობის რუკები“, გამოქვეყნდა 1999 წელს, ის შეიცავს რამდენიმე აკადემიურ სფეროს, რისი მეშვეობითაც აღწერს რწმენისა და მითების სისტემათა სტრუქტურებს, მათ როლს ადამიანის ემოციების რეგულაციაში, ფსიქოლოგიური მნიშვნელობის, საფუძვლის შექმნაში. ამასთან ისინი განხილულია, როგორც გენოციდის მოტივატორი. მისი მეორე წიგნი, „ცხოვრების 12 წესი“, გამოიცა 2018 წლის იანვარში.
2016 წელს, პეტერსონმა გამოუშვა YouTube ვიდეოების სერია, რომლებშიც აკრიტიკებს კანდის მთავრობის პოლიტკორექტულობას სიტყვის თავისუფლების ფარგლებში. მას დიდ მხარდაჭერას უცხადებს მედიაც, რომლის მიმართ თავად პიტერსენს როგორც ლოიალურ ასევე კრიტიკულ დამოკიდებულებას ამჟღავნებს.
განათლება
მას შემდეგ, რაც პიტერსონმა დაამთავრა ფაირვიუს სკოლა 1979 წელს, ის ჩაირიცხა გრანდ პრაირის რეგიონალურ კოლეჯში რათა ესწავლა პოლიტიკის მეცნიერება და ინგლისური ლიტერატურა და ინგლისური ლიტერატურა. მოგვიანებით ის გადავიდა ალბერტას უნივერსიტეტში, სადაც მან მიიღო ხელოვნების ბაკალავრის ხარისხი პოლიტიკის მეცნიერებაში 1982 წელს. ამის შემდეგ მან ერთი წელი დაუთო ევროპაში მოგზაურობს. აქ მან გაიღრმავა ინტერესები ფსიქოლოგიის სფეროში, კონკრეტულად კი ცივი ომისა და XX საუკუნის ევროპული ტოტალიტარიზმის გარშემო გარკვეული პერიოდი ის იტანჯებოდა კოშმარებით, რისი მიზეზიც ბირთვული ომით მიღებული შთაბეჭდილებები იყო. შედეგად, მან აქტიურად დაიწყო მუშაობა ბოროტების თემატიკაზე, იმ მაქსიმალურ სისასტიკეზე, რასაც ადამიანი სჩადის მოცულობა. ის აქტიურად იკვლევდა კარლ გუსტავ იუნგის, ფრიდრიხ ნიცშეს, ალექსანდრე სოლჟენიცინისა და ფიოდორ დოსტოევსკის შემოქმედებას. მოგზაურობის შემდეგ ის დაბრუნდა ალბერტას უნივერსიტეტში და მიიღო ბაკალავრის ხარისხი ფსიქოლოგიაში, 1984 წელს. 1985 წელს, ის გადავიდა მონრეალში და ჩაირიცხა მაკგილის უნივერსიტეტში. აქ მან მიიღო ფსიქოლოგიის დოქტორის ხარისხი კლინიკურ ფსიქოლოგიაში. აქ ის 1993 წლის ივნისამდე მუშაობდა სადოქტორო ნაშრომზე.
პირადი ცხოვრება
1989 წელს ჯორდან პიტერსონი დაქორწინდა ტამი რობერტსზე. მათ ჰყავთ ერთი ვაჟი და ერთი ქალიშვილი.
პოლიტიკურად, პიტერსონმა თავი კლასიკურ ბრიტანელ ლიბერალად დაასახელა, მისი თქმით სიცრუეა მოსაზრება, რომ ის მარჯვენა ფრთას განეკუთვნება.ის პრაგმატისტი ფილოსოფოსია. 2017 წელს მიცემულ ინტერვიუში მან საკუთარი რელიგიის შესახებ ისაუბრა და განაცხადა, რომ ის ქრისტიანია. პიტერსონი ამბობს, რომ მისი პოზიცია აგნოსტიკურია ღვთის არსებობისადმი და მისი დამოკიდებულება ქრისტიანობისადმი მეტადაა დამყარებული ეთიკურ მნიშვნელობებსა და მიზეზებზე. მან პირადი კონცეპტუალიზაცია ქრისტიანობისადმი რადიკალურად გამიჯნა იმისგან, რაც საქვეყნოდაა აღარებული, თქვა, რომ ქრისტიანის ეთიკური პასუხისმგებლობაა დაემსგავსოს ქრისტეს. როდესაც პიტერსონს ჰკითხეს სჯეროდა თუ არა ღმერთის არსებობის, მან უპასუხა: „ჩემი აზრით, პირდაპირი პასუხი ამ შეკითხვაზე იქნება არა, მაგრამ ვშიშობ, ის შესაძლოა არსებობდეს“. „The Spectator“-ისთვის მიცემულ ინტერვიუში, ტიმ ლოთმა გნაცხადა, რომ პიტერსონი ინსპირირებულია კარლ გუსტავ იუნგისეული ფილოსოფიით, და აქვს ქრისტიანი ეგზისტენციალისტების მსგავსი შეხედულებები. ლოთმა ასევე თქვა, რომ იტერსონი დიდ პატივს სცემს დაოიზმს, რადგან მისი მიხედვით ცხოვრება არის განსაცდელი ქაოსსა და წესრიგს შორის, და მიიჩნევს, რომ ცხოვრება არ იქნებოდა ასეთ მრავალფეროვანი ამ ორის გარეშე.
სქოლიო
კატეგორია:კანადელი ფსიქოლოგები
შტეფი გრაფი
შტეფანი მარია გრაფი (Stefanie Maria Graf; დ. 14 ივნისი, 1969, მანჰაიმი, დასავლეთი გერმანია) — გერმანელი ყოფილი პროფესიონალი ჩოგბურთელი, მსოფლიოს ყოფილი პირველი ჩოგანი. აღიარებულია ერთ-ერთ საუკეთესო ქალ ჩოგბურთელად ისტორიაში.
გრაფს ერთეულებში 22 დიდი სლემის ტურნირი აქვს მოგებული – 7 უიმბლდონი, 6 საფრანგეთის ღია პირველობა, 5 აშშ-ის ღია პირველობა და 4 ავსტრალიის ღია პირველობა. 1988 წელს გრაფი გახდა პირველი და დღემდე ერთადერთი ჩოგბურთელი (ქალი თუ მამაკაცი), რომელმაც ოქროს სლემი შეასრულა – ერთ წელიწადში მოიგო დიდი სლემის ოთხივე ტურნირი და ოლიმპიური ოქროს მედალი ერთეულებში. ასევე ის ერთადერთი ჩოგბურთელია, ვისაც ყველა დიდი სლემის ტურნირი მინიმუმ ოთხჯერ აქვს მოგებული. 1987 წლის საფრანგეთის ღია პირველობიდან 1990 წლის საფრანგეთის ღია პირველობის ჩათვლით, გრაფი ზედიზედ 13 დიდი სლემის ტურნირის ფინალში გავიდა და 9-ჯერ გაიმარჯვა. ჯამში მან დიდი სლემის ტურნირების 31 ფინალში ითამაშა ერთეულებში.
გრაფმა ასევე 5-ჯერ მოიგო წლის შემაჯამებელი ტურნირი. ჯამში მას WTA-ის 107 ტურნირი აქვს ერთეულთა თანრიგში მოგებული. იგი 377 კვირის განმავლობაში იკავებდა ერთეულთა რეიტინგში პირველ ადგილს, რაც რეკორდული მაჩვენებელია ქალთა ჩოგბურთში.
გერმანელ ჩოგბურთელს 1 უიმბლდონი აქვს წყვილებში მოგებული. ოლიმპიურ თამაშებზე, გრაფს 1 ოქროს და 1 ვერცხლის მედლები აქვს ერთეულებში, ხოლო წყვილებში 1 ბრინჯაოს მედალი. სანაკრებო დონეზე, მან 2 ფედერაციის თასი და 1 ჰოპმანის თასი მოიგო გერმანიის ნაკრებთან ერთად.
შტეფი გრაფმა კარიერა 1999 წელს დაასრულა. 2004 წელს, იგი საერთაშორისო ჩოგბურთის დიდების დარბაზში შეიყვანეს. გრაფის მეუღლეა ამერიკელი ყოფილი პროფესიონალი ჩოგბურთელი, ერთეულებში დიდი სლემის ტურნირების 8-გზის გამარჯვებული ანდრე აგასი.
წლის შემაჯამებელი ტურნირის ფინალები: 6 (5–1)
(დ) – დახურული კორტი
სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი ჩოგბურთელები კატეგორია:ავსტრალიის ღია პირველობის ჩემპიონები ჩოგბურთში კატეგორია:საფრანგეთის ღია პირველობის ჩემპიონები ჩოგბურთში კატეგორია:უიმბლდონის ჩემპიონები კატეგორია:აშშ-ის ღია პირველობის ჩემპიონები ჩოგბურთში კატეგორია:მსოფლიოს პირველი ჩოგნები კატეგორია:დაბადებული 1969 კატეგორია:დაბადებული 14 ივნისი
პენიაბლანკა
პენიაბლანკა (ოფიციალურად პენიაბლანკის მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Peñablanca) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი კაგაიანის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 50 300 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 24 ბარანგაის.
იზობუტილენი
იზობუტილენი, ან 2-მეთილპროპენი — უჯერი ორგანული ნივთიერება ქიმიური ფორმულით. არის ძლიერ ცეცხლსაშიში და აალებადი აირი.
მიღება
იზობუტილენის მიღების პრინციპი მდგომარეობს დიიზობუტილენის ეთენოლიზში, რის შედეგადაც მიიღება ნეოჰექსენი და იზობუტილენი:
სქოლიო
კატეგორია:ორგანული ნაერთები
აკიტა-ინუ
აკიტა-ინუ (秋田犬) — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია იაპონიაში XVII საუკუნეში.
იაპონურ ძაღლებს შორის უმსხვილესი აკიტა ოდესღაც ძაღლების ბრძოლისთვის იქნა გამოყვანილი. როდესაც სპორტის ამ სახეობამ პოპულარობა დაკარგა, მისი გამოყენება ნადირობისას დაიწყეს. მიუხედავად იმისა, რომ 1930-იან წლებში აკიტების რაოდენობა შემცირდა და ჯიში პრაქტიკულად ამოწყდა, იაპონური ჯიშების გადარჩენის საზოგადოების ჩამოყალიბების შემდეგ, ამ ჯიშის გადარჩენა უზრუნველყოფილია. იაპონური ჯიშების კლასიფიკაცია ზომის მიხედვით ხდება — დიდი (აკიტა), საშუალო (შიკა) და პატარა (შიბა). მიუხედავად იმისა, რომ არსებობს საშუალო ზომის მრავალი ჯიში, დიდი მხოლოდ ერთია — აკიტა. ეს ლამაზი მედიდური მანერების მქონე ძაღლი წარმოშობით კუნძულ ჰონსიუს ჩრდილოეთ პროვინცია აკიტადანაა. უმეტესობას გაწონასწორებული ხასიათი აქვს, თუმცა ზოგიერთის მორჯულება ძალიან ძნელია.
აკიტას არ სჩვევია საკუთარი ემოციების ღიად გამოხატვა, ახასიათებს თავშეკავებულობა, ამიტომ მათი გაწვრთნა დამღლელია. სხვა ჯიშებთან შედარებით აკიტას უყვარს ძაღლების ჩხუბის გამოწვევა. კარგად გაწვრთნილი აკიტა შესანიშნავი კომპანიონი და მოდარაჯეა. აკიტა ძნელად ეგუება სხვა ძაღლებს და ბავშვებს, კარგად იტანს სიცივეს, ბეწვი უხეში აქვს და განსაკუთრებული მოვლა სჭირდება, ბალნის შეფერილობა მრავალნაირია. ყურები მცირე ზომისაა, მკვრივი, სამკუთხა. საკმაოდ პატარა თვალები მუქი-ყავისფერია, მაგარი, ძლიერი კუდი ზურგისკენაა გადახრილი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შპიცისმაგვარი ძაღლები კატეგორია:იაპონური წარმოშობის ძაღლის ჯიშები
მადაგასკარი 2
„მადაგასკარი 2“ (Madagascar: Escape 2 Africa) — 2013 წლის ამერიკული კომპიუტერული ანიმაციური სათავგადასავლო კომედიური ფილმი, რომელიც აწარმოა DreamWorks Animation, ხოლო დისტრიბუცია გაუწია Paramount Pictures-მა. იგი არის ანიმაციური ფილმების სერიის „მადაგასკარი“ რიგით მეორე ფილმი და 2010 წლის ფილმის „მადაგასკარი“ პირდაპირი გაგრძელება. რეჟისორი — ერიკ დარნელი და ტომ მაკგრატი, რომელიც პირველი ფილმის თანარეჟისორიც იყო. სცენარის ავტორი — ეტან კოენი, ერიკ დარნელი და ტომ მაკგრატი. ბენ სტილერი, კრის როკი, დევიდ შვიმერი, ჯადა პინკეტ სმიტი და საშა ბარონ კოენი, რომლებიც წინა ფილმშიც მონაწილეობდნენ, კვლავ გაიმეორეს საკუთარი როლები; მათ შეემატნენ ახალი მსახიობები: ბერნი მაკი, შერი მწყემსი და ალეკ ბოლდუინი.
საერთო განილვების საიტ Rotten Tomatoes-ზე მისი საერთო რეიტინგი 64% შეადგენს.
სქოლიო
კატეგორია:ფილმები ანბანის მიხედვით კატეგორია:2008 წლის ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:Paramount Pictures-ის ფილმები
ცისფერი ჯუჯა
ასაკის მატებასთან ერთად, იზრდება ვარსკვლავთა სიკაშკაშეც; წონასწორობის შესანარჩუნებლად, ვარსკვლავს უფრო და უფრო მეტი ნათება სჭირდება, რათა ენერგია გამოასხივის. წითელ ჯუჯაზე დიდი ვარსკვლავები ამას თავისი ზომის ზრდის ხარჯზე ახერხებენ და წითელ გიგანტებად იქცევიან. დადგენილია, რომ 0,25 მზის მასაზე ნაკლების მქონე წითელი ჯუჯები თავიანთ რადიაციას ზედაპირის ტემპერატურის მომატების ხარჯზე ზრდიან და „ლურჯებად“ იქცევიან. ეს იმის გამო, რომ ტემპერატურის ზრდასთან ერთად, წითელი ჯუჯების ზედაპირის ფენები არ ხდებიან უფრო გაუმჭვირვალენი.
წყალბადის საწვავის სრულიად ამოწურვის შემდეგ, ცისფერი ჯუჯები თანდათანობით თეთრ ჯუჯებად გარდაიქმნებიან, შემდეგ კი თანდათან უფრო გაცივდებიან და შავ ჯუჯებად იქცევიან.
სქოლიო
კატეგორია:ვარსკვლავები კატეგორია:ვარსკვლავის ტიპები
კოზლოვსკი (ბაშკირეთი)
კოზლოვსკი (Козловский; Козловский) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იშიმბაის რაიონში. მიეკუთვნება ურმან-ბიშკადაკის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ იშიმბაიდან განლაგებულია 13 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სალავათიდან 31 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 4 ადამიანი.
არაისი (ნავარა)
არაისი (Araiz; Araitz) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ნავარის პროვინციის ნორტე-დე-არალარის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 39,3 კმ². მოსახლეობა — 523 კაცი (2020 წ.).
კოზლოვსკი (ბაშკირეთი)
სქოლიო
კატეგორია:იშიმბაის რაიონის სოფლები
არაისი (ნავარა)
სქოლიო
კატეგორია:ნავარის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ნავარის ქალაქები
᠒
— მონღოლური ვერტიკალური დამწერლობის ასო. აღნიშნავდა ციფრ 2 (ორს).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მონღოლური ასოები
ტოდირეშტი (ანენი-ნოის რაიონი)
ტოდირეშტი (Todireşti) — სოფელი მოლდოვაში, ანენი-ნოის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 39 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 843 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ანენი-ნოის რაიონის სოფლები
ჯეტონ ქელმენტი
საერთაშორისო ჯილდოები:
მინი|Neruda Awards
ცნობები.
{{DEFAULTSORT: Kelmendi, Jeton
კატეგორია:დაბადებული 27 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1978 კატეგორია:XX საუკუნის ჟურნალისტები კატეგორია:XX საუკუნის პოეტები კატეგორია:XXI საუკუნის პოეტები კატეგორია:ალბანელი მწერლები
ლაშა აბაშიძე
ლაშა აბაშიძე (დ. 20 ივნისი, 1983, თბილისი) — ქართველი პოლიტიკოსი, საქართველოს პრეზიდენტის ადმინისტრაციის უფროსი 2013 წლის 18 ნოემბრიდან 2014 წლის 13 ივნისამდე.
გლოსიტი
მინი გლოსიტი — ბაქტერიული ან ვირუსული ინფექციით გამოწვეული ენის ქსოვილების ანთებითი დაავადებაა.
მიზეზები
ენის ანთებითი პროცესი შესაძლოა იყოს, როგორც ინფექციის შედეგი, ასევე უფრო სერიოზული სისტემატური დაავადების სიმპტომიც. განირჩევა ანთების მწვავე და ქრონიკული ფორმები. გლოსიტს ახლავს ენის ანთება, ფერისა და სტრუქტურის შეცვლა. უყურადღებობის შემთხვევაში გლოსიტს შეიძლება მოჰყვეს პაპილომების (სოკოსებრი ნანაზარდების) ჩამოყალიბება ენის ზედაპირზე.
ლოკალური ინფექციის შემთხვევაში გლოსიტის გამომწვევად გვევლინებიან ბაქტერიები ან ვირუსები (ჰერპესვირუსის ჩათვლით), ამასთანავე, ინფექციის განვითარებას ხელს უწყობს ენის დამწვრობა, პირის ღრუსა და ენის მექანიკური ტრავმები. დამტკიცებულია, რომ გლოსიტის განვითარების რისკფაქტორებს მიეკუთვნება ნიკოტინი, ალკოჰოლი, ცხელი სკავები, ცხარე სანელებლები, აგრეთვე ალერგიული რეაქციები კბილის პასტაზე, სავლებლებზე, პირის ღრუს აეროზოლებზე, კარამელზე.
გლოსტი შესაძლოა განვითარდეს ისეთი სისტემური დაავადებების ფონზეც, როგორებიცაა რკინადეფიციტური ანემია, წითელი ბრტყელი ლიქენი, B ვიტამინდეფიციტური მდგომარეობა, ერითემა, აფთოზი, სიფილისი და ა.შ
სიმპტომები
thumbnail|right|
დიაგნოსტიკა
thumbnail|right| thumbnail|right| გლოსტის სიმპტომების შემჩნევისას აუცილებელია მიმართოთ ექიმს. სტომატოლოგი დაგითვალიერებთ პირის ღრუს, ენას, დაადგენს პაპილომების არსებობას ან არარსებობას, დაგისვამთ ზუსტი დიაგნოსტიკისთვის საჭირო კითხვებს და საჭიროების შემთხვევაში დაგინიშნავთ ანალიზებს სისტემური დაავადების გამოსავლენად.
მკურნალობა
ინფექციურ-ანთებითი გლოსიტის შემთხვევაში, პირველ ყოვლისა, აუცილებელია ინფექციის გამომწვევის მოშორება. თანამედროვე მვდიცინა საკმაოდ ფლობს გლოსიტის სამკურნალო პრეპარატებს. როგორც წესი, გლოსიტი, განსაკუთრებით მძიმე შემთხვევების გარდა, არ მოითხოვს ჰოსპიტალიზაციას.
პირველ ყოვლისა, დიდი ყურადღება უნდა მიაქციოთ პირის ღრუს ჰიგიენას. იხეხეთ კბილები სულ მცირე 2-ჯერ დღეში, ხარისხიანი კბილის პასტით, რომელიც გირჩიათ თქვენმა ექიმმა.
გამომწვევის იდენტიფიკაციის შემდგომ დაგენიშნებათ ანტიბიოტიკები ან სოკოს საწინააღმდეგო პრეპარატები.
თანამედროვე მკურნალობის ერთ-ერთ გამართლებულ მეთოდად გველინება იმუნოკორექტორების დანიშვნა. ამ ჯგუფის პრეპარატები ააქტიურებს პირი ღრუს ლორწოვანის დაცვით ფუნქციებს, რითაც აძლიერებს მის ბაქტერიოციდულ აქტივობას.
პროფილაქტიკა
როგორც ცნობილია, უფრო იოლია დაავადების პროფილაქტიკა, ვიდრე მისი მკურნალობა:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაავადებები კატეგორია:ინფექციური დაავადებები
ჭინჭარაულების პირველი ციხე-სახლი
ჭინჭარაულების პირველი ციხე-სახლი — არქიტექტურული ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ კისტანის სამხრეთით, ნასოფლარ ლებაისკარის ტერიტორიაზე. ძეგლი განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ციხე-სახლი ორსართულიანია. ჩრდილოეთიდან ეკვრის გვიანდელი მინაშენი. ძეგლი არის ძლიერ დაზიანებული. სახურავი და სართულშუა გადახურვა ჩაქცეულია. მინაშენის მხოლოდ 2,5 მეტრის სიმაღლის კედლებიღაა შემორჩენილი.
ციხე-სახლის პირველი სართული საქონლის სადგომია, შესასვლელი აღმოსავლეთიდან აქვს. მის ორივე მხარეს თითო სათოფურია, სამხრეთ კედელში კი ერთი. კარს წირთხლებში საურდულე ხვრელები აქვს. მეორე სართული საცხოვრებელი და სათავდაცვოა. აღმოსავლეთით შესასვლელი და ერთი სარკმელია, სამხრეთით კი მხოლოდ სარკმელი. დასავლეთ კედელში არის ერთი სათოფური, ჩრდილოეთისაში ორი. ამ უკანასკნელებს გვიანდელი მინაშენი ფარავს. მინაშენი სამეურნეო დანიშნულებისაა. აღმოსავლეთ კედელში შესასვლელი და ერთი სარკმელია, ჩრდილოეთ კედელში ერთი ნიში და ორი სათოფური, დასავლეთით კი ერთი ნიში და ერთი სათოფური.
ლიტერატურა
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურული ძეგლები
᠓
— მონღოლური ვერტიკალური დამწერლობის ასო. აღნიშნავდა ციფრ 3 (სამს).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მონღოლური ასოები
როლფ ჰოხჰუთი
როლფ ჰოხჰუთი (Rolf Hochhuth; დ. 1 აპრილი, 1931, ეშვეგე — გ. 13 მაისი, 2020, ბერლინი) — გერმანელი მწერალი. სახელი მოიხვეჭა დრამით „ქრისტეს ნაცვალი“ (1963). ეკუთვნის აგრეთვე დრამები: „ჯარისკაცები“ (1967), „გუერილები“ (1970), „ბებია ქალი“ (1971), „ლისისტრატე და ნატო“ (1973), „ბერლინელი ანტიგონე“ (1975), „მონადირის სიკვდილი“ (1976), „იურისტები“ (1979), „ექიმი ქალები“ (1980). მის დრამებში ერთმანეთს ერწყმის დოკუმენტურობა და ფიქტიურობა.
სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 1931 კატეგორია:გერმანელი მამაკაცი დრამატურგები კატეგორია:XX საუკუნის გერმანელი დრამატურგები კატეგორია:XXI საუკუნის გერმანელი დრამატურგები
ანიუტა
ანიუტა (Анюта) — ანტონ ჩეხოვის მოთხრობა, რომელიც 1886 წელს დაიწერა. პირველად, 1886 წლის 5 მარტს, ჟურნალ „Осколки“-ს მე-8 ნომერში გამოქვეყნდა. ჩეხოვის სიცოცხლეშივე მოთხრობა ბულგარულ, გერმანულ, სერბო-ხორვატულ და ჩეხურ ენებზე ითარგმნა.
ისტორია
მოთხრობა ჩეხოვმა 1886 წელს დაიწერა, ხოლო პირველად, 1886 წლის 5 მარტს (ძველი სტილით 23 თებერვალს), ჟურნალ „Осколки“-ს მე-8 ნომერში გამოქვეყნდა ხელმოწერით ა. ჩეხონტე. მოთხრობის რედაქტირებული ვერსია 1886 წელს კრებულში „ჭრელი მოთხრობები“ გამოქვეყნდა. მოგვიანებით ის შევიდა ადოლფ მარქსის მიერ 1899-1901 წლებში გამოცემულ ჩეხოვის თხზულებათა კრებულის მეორე ტომში.
1886 წლის 16 (ძველი სტილით 3) თებერვალს მწერალ ნიკოლაი ლეიკინისადმი მიწერილ წერილში ჩეხოვი სავარაუდო ცენზურასთან დაკავშირებულ პრობლემებზე წერდა: „ვაგზავნი მოთხრობას… ყურადღება ეთმობა სტუდიოზებს, მაგრამ არალიბერალური არაფერია. უკვე დროა ოფიციალურობა დავივიწყოთ“. მოთხრობა ცენზორებმა შეაჩერეს. 6-7 თებერვალს ლეიკინმა ჩეხოვს უპასუხა: „№ 6-ში დანიშნული თქვენი მოთხრობა, ვერ გავიდა. „ანიუტა“ ცენზორებმა კომიტეტისთვის დაიტოვეს, მაგრამ ეს უკვე იმას ნიშნავს, რომ „Осколки“-სთვის მოთხრობა უკვე მკვდარია. ეს რაღაც პურიტანობაა, მათ სურთ, რომ მოთხრობაში არ იყვნენ დაუქორწინებელი ხალხი, თუ როგორაა საქმე? რა ჯანდაბა უნდათ! საშინლად გაცოფებული ვარ ‹…› „ანიუტას“ კორექტირებას ჯერ არ განვიხილავ. ხვალ წავალ ცენზორთან და მოვილაპარაკებ მასთან“.
მოგვიანებით, მცირე ცვლილების შემდეგ ცენზურის კომიტეტმა „ანიუტა“ მაინც დაუშვა. 1886 წლის 13-14 თებერვალს ლეიკინმა ჩეხოვს აცნობა: „ახლახან ცენზურის კომიტეტისგან მივიღე პაკეტი რომელშიც თქვენი მოთხრობა „ანიუტაა“. კომიტეტმა ის გაუშვა, მაგრამ მცირე შენიშვნებით. შენიშვნების მიხედვით ანიუტას სტუდენტთან ქორწინების გარეშე თანაცხოვრება უფრო დაფარულია, აგრეთვე ისიც, რომ მანამდე სხვა სტუდენტებთან ერთადაც ცხოვრობდა. ჩემი ხედვით, მოთხრობა ძლიერად არ დაუმახინჯებიათ და კვლავინდებურად კარგი არის“.
ქარქუშაანის წმინდა გიორგის ეკლესია
ქარქუშაანის წმინდა გიორგის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქარქუშაანის სამხრეთით, 2 კილომეტრზე ტყიან ბორცვზე. განეკუთვნება VIII-IX საუკუნეებს. ეკლესია ორნავიანია, რომელსაც სამხრეთიდან გვიანდელი მინაშენი ეკვრის (7,7 X 6,9 მეტრი), ნაგებია რიყისა და მოზრდილი ზომის ნატეხი ქვით. ალაგ-ალაგ გამოყენებულია შირიმიც. ძეგლი ძლიერ დაზიანებულია: დანგრეულია ნავების გამმიჯნავი თაღები და ჩრდილოეთის ნავის ჩრდილო კედლის უმეტესი ნაწილი, ჩამონგრეულია ორივე ნავის კამარა, თითქმის მთლანადაა დანგრეული სამხრეთ მინაშენი. ეკლესიის შესასვლელი მთავარი ნავის სამხრეთ კედლის შუა ნაწილშია. კარი გარედან შირიმის თლილი ქვით ნაწყობი თაღითაა გადახურული. მოგვიანებით შესასვლელი შიგნიდან ხის ძელებით გადაუხურავთ, ხოლო მის ზემოთ კედლის ჩამოშლილი ნაწილი შეუვსიათ წვრილი რიყის ქვის წყობით, რომელშიც ბრტყელი განმტვირთავი თაღია გამოყვანილი. მთავარი ნავი მაღალი და განიერია. აღმოსავლეთით, ღრმა ნალისებრი აფსიდის ღერძზე, გარეთკენ მკვეთრად შევიწროებული თაღოვანი სარკმელია. სარკმლის ორივე მხარეს თითო მცირე ზომის ნიშია. სარკმლის ქვემოთ, კედელზე, სწორკუთხა ტრაპეზია მიდგმული. მოგვიანებით (XVI-XVIII საუკუნეებში) აფსიდი კვადრატული აგურით ნაშენი კონქით გადაუხურავთ. დასავლეთ კედელში საკურთხევლის სარკმელზე გაცილებით ვიწრო, თაღოვანი სარკმელია. ჩრდილოეთის ნავი მთავარზე ორჯერ უფრო ვიწროა, აღმოსავლეთით ნალისებრი აფსიდი აქვს, რომლის ღერძზე პატარა, ნალისებრი თაღით გადახურული სარკმელია. ეკლესიის ინტერიერი შელესილია. მთავარი ნავის აფსიდში და აღმოსავლეთ ნავის წირთხლებზე მოხატულობის ფრაგმენტებია შემორჩენილი. მინაშენი სწორკუთხაა (4,3 x 3 მეტრი). შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს. დასავლეთ კედელში ერთი მცირე კვადრატული ნიშია. ეკლესიის აღმოსავლეთის ფასადზე შემორჩენილია გვიანდელი აგურის სამსაფეხურიანი ლავგარდნის (გვიანდელია) ნაწილი. ეკლესიის გარშემო ნაგებობათა ნანგრევებია.
ანიუტა
ისტორია
თხზულებათა კრებულში გამოქვეყნებამდე ჩეხოვმა მოთხრობის ტექსტი გადაამუშავა. ავტორმა ტექსტი მცირედით შეამცირა და მასში სტილისტური შესწორებები შეიტანა. შეიცვალა ანიუტას სახე — მოშორდა მისი უხასიათობის აღმნიშვნელი წვრილმანი დეტალები. ტექსტიდან გაქრა პერსონაჟი — იურისტი კლიკუშინი, მისი მონოლოგი მხატვარ ფეტისოვს გადაეცა. პერსონაჟების საუბრიდან მოშორდა ვულგარული გამონათქვამები, გადაიწერა მოთხრობის დასასრული.
ქარქუშაანის წმინდა გიორგის ეკლესია
ლიტერატურა
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
ანიუტა
მოკლე სიუჟეტი
ახალგაზრდა გოგონა ანიუტა სასტუმრო „ლისაბონის“ ნომერში მესამე კურსის სამედიცინოს სტუდენტ სტეპან კლოჩკოვთან ერთად სიღარიბეში ცხოვრობს, რომელიც ყველაფერთან ერთად მისთვის ანატომიურ მოდელს წარმოადგენს. ის ქარგვით ირჩენს თავს და იმაზე ფიქრობს როგორ დააღწიოს თავი სიღარიბეს. მასთან მიდის მხატვარი ფეტისოვი და კლოჩკოვს გოგოს რამდენიმე საათით წაყვანას თხოვს, როგორც მენატურე. კლოჩკოვი თანხმდება, მაგრამ გოგონას პოზირების სურვილი არ აქვს. კლოჩკოვი ამხნევებს: „ნუ რა გჭირს! ადამიანი ხელოვნებისთვის გთხოვს და არა რამე უაზრობისთვის. და თუკი დახმარება შეგიძია რატომ არ უნდა დაეხმარო?“. მეგობრები ესთეტიკურ მხარეზე მსჯელობენ. მხატვარს გოგონა მიყავს.
გარკვეული დროის შემდეგ გოგონა მხატვრისაგან ბრუნდება, მენატურედ მუშაობის გამო ფეხზე ხანგრძლივი დგომისაგან დაღლილი. კოჩკოვი ანიუტას მიტოვებას გადაწყვეტს, მაგრამ სიბრალულის გამო თავისთან კიდევ ერთი კვირით დარჩენის საშუალებას აძლევს.
სქოლიო
კატეგორია:ანტონ ჩეხოვის მოთხრობები
არანო
არანო (Arano) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ნავარის პროვინციის ნორტე-დე-არალარის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 13,3 კმ². მოსახლეობა — 116 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ნავარის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ნავარის ქალაქები
პიატი (კაგაიანი)
პიატი (ოფიციალურად პიატის მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Piat) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი კაგაიანის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 24 805 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 18 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:კაგაიანის მუნიციპალიტეტები
გოგონა, რომელსაც შეაწყვეტინეს (ფილმი)
გოგონა, რომელსაც შეაწყვეტინეს (Girl, Interrupted) — 1999 წლის დრამატული ფილმი. ფილმი მოგვითხრობს ფსიქიკური აშლილობის მქონე პაციენტ სუზანა კეისენის ამბავს და წარმოადგენს კეისენისვე ამავე სახელწოდების ავტობიოგრაფიული წიგნის ეკრანიზაციას. ანჯელინა ჯოლიმ შესრულებული მეორეხარისხოვანი როლისთვის მიიღო ოსკარისა და ოქროს გლობუსისა და კინომსახიობთა გილდიის ჯილდოები.
სიუჟეტი
მოქმედება ვითარდება 1960-იან წლებში. სუზანა კეისენს ფსიქიკური აშლილობის დიაგნოზს დაუსვამენ და გოგონა აღმოჩნდება დახურულ ფსიქიატრიულ დაწესებულებაში. კეისენი სამკურნალოდ ნებაყოფლობით წავა, თუმცა ფსიქიატრიულის დატოვება უკვე მის ნებაზე აღარ არის დამოკიდებული. იქ გაიცნობს სოციოპათ ლისა როუს, რომელიც უკვე რვა წელია, ამავე დაწესებულების პაციენტია და მუდმივად გაქცევას ცდილობს.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:1999 წლის ფილმები კატეგორია:ავტობიოგრაფიებზე დაფუძნებული ფილმები კატეგორია:ჯეიმზ მანგოლდის ფილმები
ჭიჭყინა (მოთხრობა)
ჭიჭყინა (Мелюзга) — ანტონ ჩეხოვის მოთხრობა, რომელიც 1885 წელს დაიწერა. პირველად, 1885 წლის 25 მარტს, ჟურნალ „Осколки“-ში გამოქვეყნდა ხელმოწერით ა. ჩეხონტე. მოთხრობა შევიდა ჩეხოვის კრებულში „ჭრელი მოთხრობები“, რომელიც 1886 წელს გამოიცა სანქტ-პეტერბურგში და შევიდა ადოლფ მარქსის მიერ 1899-1901 წლებში გამოცემულ თხზულებათა კრებულის მესამე ტომში.
სიუჟეტი
დაბალი რანგის მაღალჩინოსანი, აღდგომის წინა დღეს თავის ტარაკნებით გატენილ კაბინეტში ჯდომისას, ფიქრობს იმაზე თუ რისი გაკეთება შეუძლია ამ ქვეყანაზე (უფრო მეტი ფული მოიპაროს, თუ ვინმე პოლიციაში დააბეზღოს), მაგრამ მიდის იმ დასკვნამდე, რომ ასეთი ქმედებები მის შესაძლებლობებს აღემატება. თვითკმაყოფილი ზიზღით გრძნობით აღვსილი, ის ტარაკანს ჭყლეტს, რის შემდეგაც „თავს უკეთ გრძნობს“.
ანტონ ჩეხოვის ამ მოთხრობაში მკითხველს ადამიანის შინაგანი არათავისუფლების გრძნობა უჩნდება, რასაც ხაზს უსვამს ნაწარმოების მთავარი გმირის გვარი. ნევირაზიმოვი ხვდება, რომ ტარაკანს ყველაფრის გაკეთება შეუძლია რაც მას მოესურვება, ხოლო თვითონ კი იძულებულია იჯდეს დახუთულ კანტორაში და საზოგადოების მიერ დაწესებულ ნორმებს დაემორჩილოს. ავტორის კომენტარი აჩვენებს, რომ მოთხრობის გმირს სხვანაირი ცხოვრება სურს: „ახალი, უკეთესი ცხოვრების მოთხოვნილებამ მტკივნეულად შეუკუმშა გული. მას ძალიან სურს ქუჩაში აღმოჩენა, ცოცხალ საზოგადოებასთან შერწყმა, ზეიმის თანამონაწილეობა, რისთვისაც ყველა ეს ზარები რეკდნენ და ეკიპაჟები გრგვინავდნენ. მას იმავეს განცდა სურდა, რასაც ბავშვობაში გრძნობდა: ოჯახური გარემო, ახლობლების საზეიმო ფიზიონომია, თეთრი სუფრა, სინათლე, სითბო… გაიხსენა ეტლი, რომლითა ახლახან ქალბატონმა გაიარა, პალტო, რომელშიც ეგზეკუტორი გამოპრანჭულა, ოქროს ძეწკვი, რომელიც მდივნის მკერდს ამშვენებს… იხსენებდა თბილ საწოლს, სტანისლავს, ახალი ჩექმა, მუნდირი გახეხილი იდაყვებით… ეს ყველაფერი იმიტომ გაიხსენა, რომ ახლა აღარაფერი არ ჰქონდა…“. ნევირაზიმოვი იძულებული იყო გარემოებებს დამორჩილებოდა, ამიტომ მასში სიბოროტე და შური მატულობს.
მოთხრობა მოცულობით დიდი არ არის, მისი შინაარსი სასწავლო მიზნით განიხილება და ანალიზდება სკოლებში.
სქოლიო
კატეგორია:ანტონ ჩეხოვის მოთხრობები
ჩუმლაყის ორმოცი მოწამის ეკლესია
ჩუმლაყის ორმოცი მოწამის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჩუმლაყის დასავლეთით, 1,5 კილომეტრზე, ხევის პირას. განეკუთვნება შუა საუკუნეებს.
ძეგლი თითქმის მთლიანად იყო დანგრეული. ნაგებობიდან (6,7x5 მეტრი) შემორჩენილი იყო აღმოსავლეთ და დასავლეთ კედლის ნაწილები და ჩრდილოეთ კედლის ნაშთი, რომლებიც მსხვილი და საშუალო ზომის რიყის ქვითა და კირის ხსნარით იყო ნაგები.
2000 წელს ბიზნესმენ გ. თოფაძისა და ადგილობრივი მოსახლეობის შემოწირულობებით ეკლესია აღადგინეს (საკმაოდ დაუდევრად) და იგი თუნუქის სახურავით გადახურეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
The Who Sell Out
The Who Sell Out — ინგლისური როკ-ჯგუფ The Who-ს მესამე სტუდიური ალბომი. იგი გამოვიდა 1967 წელს, ბრიტანეთეში, Track Records-ზე, ხოლო აშშ-ში - Decca Records-ზე. The Who Sell Out არის კონცეპტუალური ალბომი, რომელშიც შეტანილია სიმღერები ცრუ რეკლამებზე და განცხადებებზე. იგი წარმოდგენილია, როგორც მეკობრული რადიოსადგურ Radio London-ის გადაცემა.
სიმღერების სია
ყველა სიმღერის ავტორი - პიტ ტაუნსენდი, გარდა მითითებულისა.
ამ გამოცემაში პირველ დისკზე წარმოდგენილია სტერეო, ხოლო მეორეზე - მონო მიქსი.
სქოლიო
კატეგორია:1967 წლის ალბომები კატეგორია:The Who-ს ალბომები კატეგორია:Track Records-ის ალბომები კატეგორია:Decca Records-ის ალბომები კატეგორია:კონცეპტუალური ალბომები კატეგორია:არტ-პოპ ალბომები კატეგორია:პაუერ-პოპ ალბომები კატეგორია:ფსიქოდელიური პოპ-ალბომები კატეგორია:ალბომები კიტ ლამბერტის პროდიუსერობით
ურწყავი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ურწყავი შეიძლება აღნიშნავდეს:
᠔
— მონღოლური ვერტიკალური დამწერლობის ასო. აღნიშნავდა ციფრ 4 (ოთხს).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მონღოლური ასოები
ციხისწყლის საყდრის კოშკი
ციხისწყლის საყდრის კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჩუმლაყის დასავლეთით, 1,5 კილომეტრზე. განეკუთვნება შუა საუკუნეებს.
კოშკი გეგმით ოთხკუთხაა (შემორჩენილი კედლების სიმაღლე 0,8–1 მეტრია). ნაგებია სხვადასხვა ზომის რიყის ქვითა და კირის ხსნარით.
ლიტერატურა
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ალან მაკმანუსი
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1971 კატეგორია:შოტლანდიელი სნუკერისტები კატეგორია:სნუკერისტები 100-ზე მეტი სენჩერი-ბრეიკით კატეგორია:დაბადებული 21 იანვარი
ოთარ თევდორაძე
ოთარ ლავრენტის ძე თევდორაძე (დ. 1 მაისი, 1923, ქუთაისი — გ. 21 აგვისტო, 1983, თბილისი) — ქართველი კომპოზიტორი, საქართველოს სსრ-ის ხელოვნებათა დამსახურებული მოღვაწე (1961), საქართველოს სახალხო არტისტი (1982), აფხაზეთის ასსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1973).
ბიოგრაფია
1941–1943 წლებში მსახურობდა საბჭოთა კავშირის ჯარში. მას შემდეგ, უკვე 1949 წელს დაამთავრა ვანო სარაჯიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორია. იმავე წლიდან განაგებდა სოხუმის დრამატული თეატრის მუსიკალურ ნაწილს. ამასთანავე ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას სოხუმის მუსიკალურ სასწავლებელში. 1957–1961 წლებში იყო თბილისის I მუსიკალური სასწავლებლის დირექტორი. 1963 წლიდან საქართველოს ფილარმონიის სიმფონიური, კამერული და საესტრადო მუსიკის განყოფილების მთავარი კონსულტანტი.1974 წლიდან საქართველოს მუსიკალური ანსამბლების გაერთიანების სამხატვრო ხელმძღვანელი.
ფორტეპიანოსა და სიმფონიური ორკესტრისთვის
(350-ზე მეტი სიმღერა) ქართველი და რუსი პოეტების სიტყვებზე. მათ შორის, ისეთი სიმღერები, როგორებიცაა: „ობელისკი“, „ომის მედ. და, ბალადა უკანასკნელზე“, „ცოცხლებო“, „იმღერეთ ჩვენზე!“.
1988 წელს თამარ გვერდწითელმა ბულგარეთის საერთაშორისო კონკურს „ოქროს ორფეოსზე“ მიიღო I პრემია სიმღერისთვის - „მიძღვნა ედიტ პიაფისადმი“, რომლის მუსიკის ავტორი იყო ოთარ თევდორაძე.
მუსიკა
დრამატულ სპექტაკლებისა და კინოფილმებისათვის 50 მუსიკალური ნაწარმოები აქვს შექმნილი. მის საკომპოზიტორო კალამს ეკუთვნის მუსიკა ცნობილი კოლექტივებისა თუ მომღერლებისთვის. ესენია: აკორდი, ორერა, მაყვალა და არჩილ ჩიხლაძეები, კოლხეთი, დიელო, ივერია, ეთერი ჭელიძე და ა.შ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1923 კატეგორია:გარდაცვლილი 21 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1983 კატეგორია:ქართველი კომპოზიტორები კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები ოთარ
᠕
— მონღოლური ვერტიკალური დამწერლობის ასო. აღნიშნავდა ციფრ 5 (ხუთს).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მონღოლური ასოები
ტროიცა-ნოუე (ანენი-ნოის რაიონი)
ტროიცა-ნოუე (Troiţa Nouă) — სოფელი მოლდოვაში, ანენი-ნოის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 57 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 493 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ანენი-ნოის რაიონის სოფლები
კუზნეცოვსკი (იშიმბაის რაიონი)
კუზნეცოვსკი (Кузнецовский; Кузнецов) — სოფელი რუსეთში, ბაშკირეთში, იშიმბაის რაიონში. მიეკუთვნება ვერხოტორის სოფსაბჭოს. რაიონულ ცენტრ იშიმბაიდან განლაგებულია 32 კილომეტრში, ხოლო უახლოეს რკინიგზის სადგურ სალავათიდან 45 კილომეტრში. 2010 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით სოფელში ცხოვრობდა 98 ადამიანი. მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ.
სქოლიო
კატეგორია:იშიმბაის რაიონის სოფლები
ადელგუნდა ბავარიელი
ბიოგრაფია
ადელგუნდა დაიბადა 1823 წლის 19 მარტს ვიურცბურგში. იგი იყო ბავარიის მეფე ლუდვიგ I-ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ ტერეზა საქსენ-ჰილდბურგჰაუზენელის მეექვსე შვილი და მესამე ქალიშვილი. მისი დედმამიშვილები იყვნენ: ბავარიის მეფე მაქსიმილიან II, ჰესენის დიდი ჰერცოგინია მატილდა, საბერძნეთის მეფე ოტონი და ბავარიის რეგენტი ლუიტპოლდი.
1842 წლის 20 მარტს მიუნხენში იგი დააქორწინეს ერცჰერცოგ ფრანჩესკო დე ჰაბსბურგ-ესტეზე (1819-1875), მოდენის ჰერცოგ ფრანჩესკო IV-ისა და ჰერცოგინია მარია ბეატრიჩე სავოიელის უფროს ვაჟზე. 1846 წელს მისი მამამთილი გარდაიცვალა, ჰერცოგი მისი ქმარი, ფრანჩესკო V გახდა, რითაც ადელგუნდა მოდენისა და რეჯიოს ჰერცოგინიად გვევლინება.
1848 წლის ოქტომბერში მან თავიანთი ერთადერთი შვილი, პრინცესა ანა ბეატრიჩე გააჩინა, რომელიც სულ რამდენიმე თვეში, 1849 წლის ივლისში გარდაიცვალა.
1859 წლის 11 ივნისს, იტალიის გაერთიანების დროს მოდენისა და რეჯიოს საჰერცოგოც გაერთიანებაში მოყვა, რის გამოც ადელგუნდამ და ფრანჩესკომ დაკარგეს ტახტი და თავი ავსტრია-უნგრეთის იმპერატორ ფრანც იოზეფ I-ს შეაფარეს ვენაში. 1864 წელს ისინი ახლო აღმოსავლეთში მოგზაურობდნენ, რის შემდეგაც დაბრუნდნენ ავსტრიაში.
1875 წელს ფრანჩესკო გარდაიცვალა, თუმცა ადელგუნდა მეორედ აღარ გათხოვილა. დაქვრივების შემდეგ მან სამუდამოდ დატოვა ავსტრია და მშობლიურ ბავარიაში, მიუნხენის სამეფო კარზე დაბრუნდა, სადაც გაატარა დარჩენილი ცხოვრება და გარდაიცვალა 1914 წლის 28 ოქტომბერს, 91 წლის ასაკში. იგი გადაასვენეს და დაკრძალეს ვენაში, ჰაბსბურგთა საგვარეულო მავზოლეუმში, ქმრის გვერდით.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 19 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1823 კატეგორია:გარდაცვლილი 28 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1914 კატეგორია:ვიტელსბახები კატეგორია:მოდენის ჰერცოგინიები კატეგორია:დამხობილი მონარქები კატეგორია:ბავარიის პრინცესები
არესო
არესო (Areso) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ნავარის პროვინციის ნორტე-დე-არალარის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 12 კმ². მოსახლეობა — 283 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ნავარის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ნავარის ქალაქები
ურცი
ურცი (Ziziphora) — მცენარეთა გვარი ტუჩოსანთა ოჯახისა. მრავალწლოვანი ან ერთწლოვანი ბალახებია. მათი წვრილი ყვავილები შეკრებილია თავაკისებრ ან თავთავისებრ ყვავილედებად.
30-მდე სახეობა გავრცელებულია ხმელთაშუაზღვისპირეთიდან ცენტრალურ აზიამდე. საქართველოში გვხვდება 7 სახეობა, მათგან 3 საქართველოს ენდემია: Ziziphora woronowii იზრდება აფხაზეთში, ალპურ სარტყელში, კირქვიანებზე; Ziziphora subnivalis — სამხრეთ ოსეთში, ალპური სარტყლის ქვიან ჩამონაზვავებზე; Ziziphora stenophylla — ქიზიყში (შირაქი), მთის ქვედა სარტყელში მშრალ ფერდობებზე. ამ გვარის თითქმის ყველა სახეობა ეთერზეთოვანი მცენარეა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ტუჩოსანნი
პიტერ დე ჰოხი
პიტერ დე ჰოხი (ˈpitər də ɦoːx, de Hooch, de Hoogh; დ. 20 დეკემბერი, 1629, როტერდამი — გ. 24 მარტი, 1684, ამსტერდამი) — ნიდერლანდელი ფერმწერი.
1646-1649 წლებში სწავლობდა კ. ბერხემთან ჰარლემში. 1654 წლიდან მუშაობდა დელფტში, ხოლო 1655 წლიდან როგორც ოსტატი. 1660-იან წლებში მუშაობდა ამსტერდამში. განიცადა ფ. ჰალსის წრის ჰარლემის ჟანრისტ მხატვართა, მოგვიანებით ი. ვერმეერისა და კ. ფაბრიციუსის გავლენა. ასახავდა ბიურგერთა ყოფას, იტაცებდა ოჯახური გარემოს (უმთავრესად დიასახლისის ფუსფუსის) გადმოცემა. ხატავდა ინტერიერებსა და პატარ-პატარა ეზოებს, გვიანდელ ნამუშევრებში ჭარბობს სახეთა გარეგანი ეფექტები, პოეტურობა, თბილი, ოქროსფერი კოლორიტი.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 20 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1629 კატეგორია:გარდაცვლილი 24 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1684 კატეგორია:ნიდერლანდელი მხატვრები
ალექსი ვრანა
ალექსი ვრანა ან ალექსი ბრანა (Ἀλέξιος Βρανᾶς; გ. დაახლ. 1186–1187) — ბიზანტიელი მხედართმთავარი და პოლიტიკური მოღვაწე, წარჩინებული ფეოდალების წრიდან. 1185 წლის 7 ნოემბერს ამფიპოლისთან (დიმიტრიცა) დაამარცხა და ბიზანტიიდან განდევნა სიცილიელი ნორმანები. იმპერატორმა ისააკ II ანგელოსმა იგი აჯანყებულ ბულგართა წინააღმდეგ სალაშქროდ გაგზავნა, მაგრამ ალექსი ვრანა თვითონ აუჯანყდა იმპერატორს და ჯარით კონსტანტინოპოლისაკენ დაიძრა. დაქირავებული ჯვაროსნების (კონრად მონფერატელის წინამძღოლობით) და სელჩუკების დახმარებით იმპერატორმა აჯანყება ჩააქრო. ალექსი ვრანა კონსტანტინოპოლთან ბრძოლაში დაიღუპა.
ლიტერატურა
კატეგორია:გარდაცვლილი 1187 კატეგორია:ბიზანტიელი მხედართმთავრები
რისალი (კაგაიანი)
რისალი (ოფიციალურად რისალის მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Rizal) ― მეხუთე კლასის მუნიციპალიტეტი კაგაიანის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 19 077 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 29 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:კაგაიანის მუნიციპალიტეტები
რობერტ ჰოფშტადტერი
1938 წელს დაამთავრა პრინსტონის უნივერსიტეტი. 1950 წლიდან სტენფორდის უნივერსიტეტშია (1954-დან პროფესორი). შექმნა ნეიტრონების, რენტგენისა და გამა კვანტების მთვლელები. გამოიკვლია მაღალი ენერგიის ელექტრონების გაბნევა ატომბირთვებზე, რამაც მიიყვანა ნუკლონთა სტრუქტურის აღმოჩენამდე.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი ფიზიკოსები კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
ბირთვული ომი
მინი|სოკოს ფორმის ატომური ღრუბელი ნაგასაკის თავზე ბირთვული ომი — სამხედრო კონფლიქტი ან პოლიტიკური სტრატეგია, რომლის დროსაც სახელმწიფოები ბირთვულ იარაღს გამოყენებენ მოწინააღმდეგისთვის ზიანის მისაყენებლად.
იმის გამო, რომ ბირთვული იარაღის მასშტაბები უკიდურესად ძლიერია, ბირთვული ომის შესაძლებლობამ დიდი გავლენა მოახდინა საერთაშორისო პოლიტიკაზე. ჯერჯერობით, მხოლოდ ორი სახის ბირთვული იარაღი იქნა გამოყენებული ომის დროს: „ბიჭუნა“ ჰიროსიმასა და „მსუქანა“ ნაგასაკიში, შედეგად კი 120 000 ადამიანი დაიღუპა. მომდევნო წლებში, ათასობით ბევრად უფრო ძლიერი ატომური ბომბი დამზადდა, თუმცა ისინი ომებში არ გამოყენებულა.
ისტორია
მინი|ატომური იარაღი ატომური ბომბი შექმნა ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა, რათა დახმარებოდა ბრიტანეთს მეორე მსოფლიო ომში და ბრძოლა შეეჩერებინა. ჰიროსიმასა და ნაგასაკის დანგრევამ, მანჯურიის ტერიტორიაზე საბჭოთა კავშირის შეჭრამ გამოიწვია იაპონიის დანებება. ასეთი მხოლოდ ორადორი შემთხვევაა, როდესაც ომში გამოიყენეს ატომური იარაღი. იმ პერიოდში მხოლოდ შეერთებულ შტატებს ჰქონდა იმის შესაძლებლობა, რომ დაემზადებინა ატომური ბომბი, თუმცა მალევე მისი შექმნა საბჭოთა კავშირმაც მოახერხა. ცივი ომის პერიოდში ამერიკის შეერთებული შტატები და საბჭოთა კავშირი ერთმანეთს ემტერებოდნენ. მათ ორივეს ჰქონდათ ბევრი ატომური ბომბი, თუმცა მათი გამოყენება ვერცერთმა ვერ შეძლო. ვინაიდან არც ერთი ქვეყანა შეიძლება განადგურდეს სხვა იარაღით, ატომური ომი დიდხანს ვერ გაგრძელდებოდა, ქვეყნები შეუტევდნენ ერთმანეთს ატომური იარაღებით, რაც უდიდეს ზარალს გამოიწვევდა, განადგურდებოდა სამყაროს დიდი ნაწილი და ძალიან ბევრი ქვეყანა ვეღარც კი იარსებებდა. ეს ვითარება ცნობილი გახდებოდა, როგორც „ტერორის ბალანსი“, ან ეს ორი უძლიერესი ქვეყანა შეთანხმდებოდა და მათ შორის დამყარდებოდა მშვიდობა მესამე მსოფლიო ომამდე.
რუსეთსა და აღმოსავლეთ ევროპაში კომუნისტური მმართველობის დასრულების შედეგ, ამერიკასა და რუსეთს შორის დაძაბულობა შერბილდა და ომის საშიშროებაც შემცირდა. აშშ.-სა და რუსეთის გარდა ატომური ბომბები აქვთ ასევე: ბრიტანეთს, საფრანგეთს, ჩინეთს, ისრაელს, ინდოეთს, პაკისტანსა და ჩრდილოეთ კორეას. ატომური ტექნოლოგიის განვითარება, წინსვლა და გამარტივება ძალიან დიდ საფრხეს შეიცავს. შესაძლებელია, რომ ტერორისტულმა დაჯგუფებებმა ხელში ჩაიგდონ ბირთვული იარაღი და გამოიყენონ იგი მათდასასიკეთოთ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქიმიური იარაღები კატეგორია:ქიმიური მრეწველობა
ალექსანდრუპოლისი
ალექსანდრუპოლისი (Αλεξανδρούπολη) — ქალაქი და ნავსადგური ჩრდილო-აღმოსავლეთ საბერძნეთში, თრაკიაში, ეგეოსის ზღვის ნაპირზე, მდინარე მარიცის შესართავის მახლობლად. ევროსის ნომის ადმინისტრაციული ცენტრი. საბერძნეთის შემადგენლობაში შესვლამდე (1967) დედეაღაჩი ეწოდებოდა. განვითარებულია თევზჭერა, მარილის რეწვა და კვებითი მრეწველობა.
სქოლიო
კატეგორია:საბერძნეთის ქალაქები
Pocket Gamer
Pocket Gamer — არის ბრიტანული ვიდეო თამაშების საიტი, რომელიც ფოკუსირებულია პორტატიულ თამაშებზე და აქვეყნებს მიმოხილვებს, პრევიუებს, რეცენზიებსა და სიახლეებს. გაეშვა 2005 წელს. მისი მფლობელი არის კომპანია Steel Media. საიტი მოიცავს ყველა ძირითად პორტატიულ და მობილურ პლატფორმებს, მათ შორის iPhone, iPad, Android, Windows Phone, PlayStation Vita და ასევე Nintendo DS-ის სხვადასხვა ვერსიებს. იგი იყო ერთ-ერთ პირველი, რომელმაც მოცვა iPhone-ისა და iPod Touch-ის სათამაშო ბაზარი.
საიტი ყოველწლიურად აჯილდოებს საუკეთესო პორტატიულ თამაშებს თერთმეტ კატეგორიაში. ბრიტანული გაზეთი The Guardian პერიოდულად აქვყნებს Pocket Gamer-ის მიერ რეკომენდებული მობილური ვიდეო თამაშების სიას. მას ასევე გააჩნია პოდკასტი, რომელიც 2008 წლის 1 დეკემბრიდან გაეშვა.