cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
სტამბოლი
ტრანსპორტი
thumb|right|[[ფათიჰ სულთან მეჰმედის ხიდი სტამბოლის სამი კიდული ხიდიდან ერთ-ერთია, რომელიც ბოსფორის სრუტეზე მდებარეობს.]] სტამბოლის ძირითაი საავტომობილო გზებია, , და. ქმნის ქალაქის შიდა წრიულ გზას და კვეტს 15 ივლისის გმირების ხიდს (ბოსფორის პირველი ხიდი), ხოლო ქმნის ქალაქის გარე წრიულ გზას, რომელიც კვატს ფათიჰ სულთან მეჰმედის ხიდს (ბოსფორის მეორე ხიდი). აგრძელებს მარშრუტს დასავლეთით, ედირნესკენ და აგრძელებს მარშრუტს აღმოსავლეთით, ანკარამდე. , და  ნაწილია ევროპული მარშრუტის E80 (იგივე ტრანსევროპული საავტომობილო გზა), რომელიც იწყება პორტუგალიაში და მთავრდება თურქეთ–ირანის საზღვარზე. 2011 წელს, ბოსფორის პირველი და მეორე ხიდი ყოველდღიურად 400 000-მდე ავტომობილს ატარებდა. 2016 წლის 26 აგვისტოს, გაიხსნა სულთან სელიმ იავუზის ხიდი (ბოსფორის მესამე ხიდი). გარემოსდაცვითი ჯგუფები შიშობენ, რომ მესამე ხიდი საფრთხეს შეუქმნის სტამბოლის ჩრდილოეთში დარჩენილ მწვანე ადგილებს. თურქეთის აზიურ და ევროპულ მხარეს შორის საავტომობილო სატრანსპორტო საშუალებებით გადაადგილებისთვის გათვალისწინებული სამი ხიდის გარდა, არსებობს ასევე ორსართულიანი გვირაბი ბოსფორის სრუტის ქვეშ — ევრაზიის გვირაბი, რომელიც 2016 წლის 20 დეკემბერს გაიხსნა და რომლის სიგრძე 14,6 კილომეტრს შეადგენს.
thumb|[[ლევენთი (სტამბოლის მეტრო)|ლევენთი — სტამბოლის მეტროპოლიტენის სადგური.]]
სტამბოლიდან საერთაშორისო სარკინიგზო მიმოსვლა 1889 წელს დაიწყო, ბუქარესტისა და სირქეჯის ტერმინალს შორის, რომელიც საბოლოოდ ცნობილი გახდა, როგორც პარიზიდან მომავალი აღმოსავლეთ ექსპრესის აღმოსავლეთი ტერმინალი. ბუქარესტისა და სალონიკის მიმართულებით რეგულარული რეისები 2010 წლის დასაწყისამდე გაგრძელდა, ხოლო შემდეგ, „მარმარაის“ მშენებლობის გამო, სალონიკის მიმართულებით რეისები შეჩერდა და შემდგომში საბერძნეთში განვითარებული ეკონომიკური პრობლემების გამო საერთოდ არ აღდგა. სტამბოლის ჰაიდარფაშას სადგურის 1908 წელს გახსნის შემდეგ, ახალი სადგური ემსახურებოდა, როგორც ბაღდადის რკინიგზის დასავლეთ ტერმინალად და ჰიჯაზის რკინიგზის გაგრძელებად, რომელიც დღესდღეობით უკვე აღარ მოქმედებს. ჰაიდარფაშას სადგური 2012 წელს დაიხურა, მას შემდეგ, რაც დაიწყო მარმარაის მშენებლობა და გაიხსნა ანკარა-სტამბოლის მაღალსიჩქარიანი რკინიგზა. თურქეთის მთელ ტერიტორიაზე მომსახურებას თურქეთის სახელმწიფო რკინიგზა აწარმოებს. ახალი სადგურების გახსნა, რომელიც ჩაანაცვლებს ჰეიდარფაშასა და სირქეჯის სადგურბს, როგორც ვარაუდობდნენ, მარმარაის პროექტის დასრულებისთანავე უნდა გახსნილიყო. დღემდე სტამბოლში არ არსებობს საქალაქო სარკინიგზო მიმოსვლა და ამის ნაცვლად მუშაობენ კერძო ავტობუსების კომპანიები. სტამბოლის მთავარი ავტოსადგური ევროპაში ყველაზე დიდია, რომელიც ყოველდღიურად 15 000 ავტობუსს და 600 000 მგზავრს ემსახურება. აღსანიშნავია, რომ სადგურის ყველაზე შორ მანძილზე მომსახურე ავტობუსი ფრანკფურტამდე აღწევს.
thumb|right|[[სტამბოლის ათათურქის აეროპორტი, რომელიც 2017 წელს 63.7 მილიონ მგზავრს მოემსახურა, ქალაქის მთავარი აეროპორტია.]] სტამბოლში ორი საერთაშორისო აეროპორტი არსებობს. ამ მომენტისთვის ყველაზე დიდი სტამბოლის ათათურქის აეროპორტია, რომელიც ქალაქის ცენტრიდან დასავლეთით 24 კილომეტრის მანძილზეა. 2015 წელს აეროპორტმა 61,3 მილიონ მგზავრს მოემსახურა, რაც მას ევროპაში მესამე და მსოფლიოში მეთვრამეტე ყველაზე გადატვირთულ აეროპორტად აქცევს. საბიჰა გიოქჩენის საერთაშორისო აეროპორტი, რომელიც ქალაქის ცენტრიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით 45 კილომეტრის მანძილზეა, 2001 წელს გაიხსნა და მიზნად ისახავდა ათათურქის აეროპორტის განტვირთვას. დაბალბიუჯეტიანი ავიაგადამზიდავებით დომინირებადი სტამბოლის მეორე აეროპორტი სწრაფად გახდა პოპულარული, განსაკუთრებით მას შემდეგ, რაც 2009 წელს ახალი საერთაშორისო ტერმინალი გაიხსნა. აეროპორტმა 2012 წელს 14,7 მილიონ მგზავრს მოემსახურა, შედეგად, აეროპორტების საერთაშორისო საბჭოს მიერ გიოქჩენი მსოფლიოს ყველაზე სწრაფად მზარდ აეროპორტად დასახელდა. ათათურქმაც ასევე სწრაფად გაიზარდა, სადაც 2011–2012 წლებში აეროპორტის მგზავრთა რაოდენობა 20,6% გაიზარდა და ამით მსოფლიოს ყველაზე გადატვირთულ 30 აეროპორტში მოხვდა. ათათურქის აეროპორტში ახალი ასაფრენი ბილიკის შექმნაზე ხარჯებისა და გარემოსდაცვითი ორგანიზაციების შეშფოთების გამო, უარი ეთქვა, შესაბამისად ახალი აეროპორტის მშენებლობა აუცილებელი გახდა. სტამბოლის აეროპორტების განტვირთვის მიზნით, შავი ზღვის სანაპიროზე მესამე საერთაშორისო აეროპორტის მშენებლობა მიმდინარეობს, რომელიც 2018 წლის 29 ოქტომბერს გაიხსნება. მშენებლობის დასრულებისა და აეროპორტის გახსნის შემდეგ, აგერთვე პროექტის ოთხივე ეტაპის დასრულების შემდეგ, ახალი საერთაშორისო აეროპორტი მსოფლიოში ყველაზე მსხვილი აეროპორტი გახდება, რომელიც წელიწადში 150 მილიონ მგზავრს მოემსახურება.
დაძმობილებული ქალაქები
სტამბოლის დაძმობილებული ქალაქები არიან:
• ;ევროპა
• ბერლინი, გერმანია (1989)
• ბარსელონა, ესპანეთი (1997)
• კელნი, გერმანია (1997)
• დურესი, ალბანეთი (1998)
• ყაზანი, რუსეთი (2002)
• ოდესა, უკრაინა (1997)
• პლოვდივი, ბულგარეთი (2001)
• სარაევო, ბოსნია და ჰერცეგოვინა (1997)
• სკოპიე, ჩრდილოეთი მაკედონია (2003)
• ვენეცია, იტალია (2007)
• კრანი, სლოვენია (2014)
• ;აზია
• ალმათი, ყაზახეთი (1998)
• ამანი, იორდანია (1997)
• ბეირუთი, ლიბანი (2010)
• ბანგკოკი, ტაილანდი (2009)
• პუსანი, სამხრეთი კორეა (2008)
• დამასკო, სირია (2006)
• დუბაი, არაბთა გაერთიანებული საამიროები (1997)
• გუანჯოუ, ჩინეთი (2012)
• ჯაკარტა, ინდონეზია (2007)
• ჯიდა, საუდის არაბეთი (1984)
• ლაჰორი, პაკისტანი (1975)
• მარი, თურქმენეთი (1994)
• ოში, ყირგიზეთი (1998)
• შანხაი, ჩინეთი (1997)
• შიმონოსექი, იაპონია (1972)
• თავრიზი, ირანი (2010)
• თბილისი, საქართველო (2016)
• ;ამერიკა
• ჰიუსტონი, აშშ (1988)
• მეხიკო, მექსიკა (2010)
• რიო-დე-ჟანეირო, ბრაზილია (1965)
• ბენღაზი, ლიბია (2013)
• კაირო, ეგვიპტე (1988)
• ხარტუმი, სუდანი (2001)
• რაბატი, მაროკო (1991)
• ტუნისი, ტუნისი (2010)
• მოგადიშო, სომალი (2010)
სქოლიო
*
ნატალი საროტი
ნატალი საროტი (ნამდვილი სახელი ნატაშა ჩერნიაკი) (დ. 18 ივლისი, 1900, ივანოვო — გ. 19 ოქტომბერი, 1999, პარიზი) — წარმოშობით რუსი ფრანგულენოვანი მწერალი.
ბიოგრაფია
1956 წელს გამოსცა „ეჭვის ერა“, ლიტერატურული ესები, რომელშიც დაუპირისპირდა რომანის ტრადიციულ ხედვას. ამ ნაწარმოებით იგი ალენ რობ გრიიეს, მიშელ ბიუტორის, კლოდ სიმონისა და სხვათა გვერდით ახალი რომანის ერთ-ერთი ფუძემდებელი გახდა.
შემოქმედება
თავის რომანებში საროტი ცდილობს წარმოადგინოს ადამიანთა შინაგანი სამყარო, ცნობიერების მოძრაობა რომელიც მეტყველების, ე.წ. „ქვედიალოგების“ („sous-conversation“) მიღმა იკვეთება და რომელსაც მწერალი „ტროპიზმებს“ უწოდებს. ამით იგი ამხელდა ენისა და საზოგადოებისათვის დამახასიათებელ მთელ რიგ პირობითობებს. მის ნაწარმოებებში სრულიად შეცვლილია პერსონაჟის, მთხრობელისა და ამბავის სტატუსი, როგორც ეს ზოგადად ახალ რომანს ახასიათებს.
სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი მწერლები კატეგორია:მწერალი ქალები კატეგორია:ახალი რომანი კატეგორია:რუსი ქალი რომანისტები კატეგორია:ებრაელი მწერლები კატეგორია:ებრაელი რომანისტები კატეგორია:ფრანგი ქალი დრამატურგები კატეგორია:XX საუკუნის ფრანგი ქალი მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის ფრანგი რომანისტები კატეგორია:XX საუკუნის ფრანგი დრამატურგები კატეგორია:XX საუკუნის რუსი ქალი მწერლები
ოფაჩხაფუ
ოფაჩხაფუ — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში, ახალსოფლის თემი. მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე. მდინარე ჯუმის მარცხენა სანაპირო, ზღვის დონიდან 100 მეტრი, ზუგდიდიდან 4 კმ.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 81 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მუკბანიანი
საკუთარი სახელი მუკბანიანი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
მოგილინო
მოგილინო (Могилино) — სოფელი ბულგარეთში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 269 კაცს.
კატეგორია:ბულგარეთის სოფლები
ქვეიოდოვანი მჟავა
ქვეიოდოვანი მჟავა HIO — სუსტი არაორგანული მჟავა. არსებობს მხაოლოდ განზავებული წყალხსნარების სახით. მისი მარილები (ჰიპოიოდიტები) ცნობილია მხოლოდ წყალხსნარებში.
ლიტერატურა
კატეგორია:არაორგანული მჟავები
ჟიულ ვერნი
ჟიულ გაბრიელ ვერნი (Jules Gabriel Verne; დ. 8 თებერვალი, 1828, ნანტი, საფრანგეთი — გ. 24 მარტი, 1905, ამიენი, საფრანგეთი) — ფრანგი მწერალი, კლასიკური სათავგადასავლო ლიტერატორი. მეცნიერულ-ფანტასტიკური რომანის ჟანრის ერთ-ერთი ფუძემდებელი.
ოჯახი
ჟიულ ვერნი დაიბადა მდინარე ლუარას პატარა კუნძულზე, რომელიც საზღვაო ქალაქ ნანტში მდებარეობდა. ჟიულ ვერნის მამა — პიერ ვერნი (1798 - 1871) ადვოკატი იყო. დედა სოფი ალოტ დე ლა ფიუ (1801 - 1887) შოტლანდიური წარმოშობის იყო. ჟიულ ვერნი პირველი ვაჟიშვილი იყო ხუთიდან. მის შემდეგ დაიბადნენ: ძმა პოლი (1829) და დები: ანა (1836), მატილდა (1839) და მარი (1842).
ჟიულ ვერნის მეუღლე იყო ონორინა დე ვიანი. მას პირველი ქორწინებიდან ჰყავდა ორი შვილი. 1856 წლის 20 მაისს ჟიულ ვერნი ამიენში თავისი მეგობრის ქორწილში ჩამოვიდა, სადაც პირველად იხილა მომავალი მეუღლე. რვა თვის შემდეგ, 1857 წლის 10 იანვარს ისინი დაქორწინდნენ და მოგვიანებით საცხოვრებლად გადავიდნენ პარიზში, სადაც ვერნი უკვე რამდენიმე წელი ცხოვრობდა. ოთხ წელიწადში, 1861 წლის 3 აგვისტოს ჟიულ ვერნს ორონინასგან შეეძინა მიშელი, მათი ერთადერთი შვილი. შვილის დაბადებისას ჟიულ ვერნი არ იმყოფებოდა პარიზში, იმ დროს იგი სკანდინავიაში მოგზაურობდა.
შემოქმედება
ლიტერატურული მოღვაწეობა დაიწყო პიესების წერით, მაგრამ წარმატებას ვერ მიაღწია (ვოდევილი „შეუწყვეტელი მეგობრობა“ – 1850 წ.). 50-იანი წლების დასასრულს გადაწყვიტა შეექმნა მეცნიერული რომანი, რომელიც, მისივე თქმით, „შეაერთებდა გუშინდელ რომანტიზმს დღევანდელ რეალიზმთან და ხვალინდელი დღის სიმბოლოსთან“. მან დაიწყო მეცნიერული დარგების საფუძვლიანი შესწავლა. აქვეყნებდა მოთხრობებს, პოპულარულ ნარკვევებს, წერილებს, სახელი მოუხვეჭა 1862 წელს გამოქვეყნებულმა რომანმა „ხუთი კვირა საჰაერო ბურთზე“, ამის შემდეგ ჟიულ ვერნმა შექმნა „არაჩვეულებრივი მოგზაურობის“ 65-ტომიანი ისტორია, რომელშიც გაერთიანდა არაერთი მეცნიერულ-ფანტასტიკური, სათავგადასავლო, გეოგრაფიული და სოციალურ-სატირული რომანი თუ მოთხრობა. „არაჩვეულებრივი მოგზაურობის“ სერიის გამოცემაში ჟიულ ვერნთან ერთად მუშაობდა პიერ-ჟიულ ჰეტცელი, რომელიც ცნობილი რედაქტორი და გამომცემელი იყო. მსოფლიო აღიარება მოუპოვეს რომანებმა:„მოგზაურობა დედამიწის ცენტრისაკენ“ (1864 წ.), მოგზაურობა დედამიწიდან მთვარემდე (1865 წ.), კაპიტან გრანტის შვილები (1967 წ.), მთვარის გარშემო (1869 წ.), 80 000 კილომეტრი წყალქვეშ (1870 წ.), საიდუმლო კუნძული (1875 წ.), 15 წლის კაპიტანი (1878 წ.) და სხვა.
სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი მწერლები კატეგორია:დეისტები კატეგორია:ფრანგი დეისტები კატეგორია:დაბადებული 1828 კატეგორია:გარდაცვლილი 1905 კატეგორია:XX საუკუნის ფრანგი რომანისტები კატეგორია:სამეცნიერო ფანტასტიკის დიდების დარბაზის წევრები კატეგორია:ნანტელი მწერლები კატეგორია:ფრანგი დრამატურგები კატეგორია:ფრანგი მამაკაცი რომანისტები
NGC 243
NGC 243 — გალაქტიკა ანდრომედას თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1881 წლის 18 ოქტომბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:ანდრომედას თანავარსკვლავედი
ოსტეოპოროზი
მინი|200პქ|Osteoporosis.JPG|ოსტეოპოროზით დაავადებული მოხუცი ქალი ოსტეოპოროზი — დაავადება დაკავშირებული ძვლის ქსოვილის დაზიანებასთან (დავიწროებასთან), რომელიც ძვლის მოტეხილობასა და დეფორმაციას იწვევს.
ასაკთან ერთად ძვლები ვიწროვდება და მყიფე ხდება. ნაწილობრივ ეს იხსნება იმით, რომ დაახლოებით 35 წლის შემდეგ ძვლებიდან კალციუმის გამორეცხვა უფრო ინტენსიურად ხდება. ეს თვისება დამახასიათებელია ყველასთვის, თუმცა ზოგიერთ ადამიანს უფრო მკაფიოდ უვლინდება და ოსტეოპოროზი უვითარდება.
სქოლიო
კატეგორია:ძვლის დაავადებები კატეგორია:ენდოკრინოლოგია კატეგორია:ასაკთან დაკავშირებული დაავადებები
ფალიანი
საკუთარი სახელი ფალიანი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
Cylindromyrmex longiceps
Cylindromyrmex longiceps — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cylindromyrmex-ის გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
მამუკა ბატონიშვილი
მამუკა ბატონიშვილი (ბაგრატიონი) (დ. დაახლოებით  1610-იანები — გ.    1654) —  იმერეთის სამეფოს პოლიტიკური მოღვაწე,  გიორგი III-ის ძე.
მამუკა ძმის, ალექსანდრე III-ის მმართველობის პერიოდში აქტიურად იყო ჩართული სახელმწიფო საქმეებში. 1630-იან წლებში იყო ქართლის მეფის, როსტომის, მემკვიდრე. 1640-იან წლებში სარდლობდა იმერელთა ჯარს. ებრძოდა ლევან II დადიანს. 1647 წელს ერთ-ერთ ბრძოლაში დამარცხებისას ტყვედ ჩაუვარდა დადიანს, რომელმაც ის დააბრმავა. დაბრმავებული მამუკა ბატონიშვილი ტყვეობაში გარდაიცვალა, 1654 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გარდაცვლილი 1654 კატეგორია:იმერეთის სამეფოს ბაგრატიონები კატეგორია:ქართველი მხედართმთავრები კატეგორია:მოკლული ქართველები
სინოპის პროვინცია
სინოპის პროვინცია (Sinop ili) – პროვინცია (ილი) ჩრდილო-აღმოსავლეთ თურქეთში, შავი ზღვის რეგიონში. ადმინისტრაციული ცენტრი – ქალაქი სინოპი. მოიცავს 9 რაიონს.
გეოგრაფია
ჩრდილოეთით პროვინციას საზღვრავს შავი ზღვა. ასევე ესაზღვრება კასთამონუს,  სამსუნის და  ჩორუმის პროვინციები.
მოსახლეობა
მოსახლეობა 225 ათ. ადამიანი 2000 წლის აღწერით, ხოლო 185 ათ. ადამიანი 2007 წლის შეფასებით. უდიდესი ქალაქებია: სინოპი (30 ათ. ადამიანი, 2000), ბოიაბადი.
აზერბაიჯანის ეროვნული პარალიმპიური კომიტეტი
აზერბაიჯანის ეროვნული პარალიმპიური კომიტეტი — პარალიმპიური კომიტეტი, რომელიც წარმოადგენს აზერბაიჯანის რესპუბლიკას საერთაშორისო პარალიმპიურ მოძრაობაში. დაარსდა 1996 წლის თებერვალში. კომიტეტის პრეზიდენტი - ილგარ რაგიმოვი.
1996 წლის 9 თებერვალს ეროვნული პარალიმპიური კომიტეტის ყრილობაზე აირჩიეს კომიტეტის პრეზიდენტი ილგარ რაგიმოვი და კომიტეტის მთავარი მდივანი აფიგ სულეიმანოვი.
პირველად პარალიმპიურ თამაშებზე აზერბაიჯანი 1996 წელს ატლანტაში ორი სპორტსმენით იყო წარმოდგენილი.
2017 წლის 3 მარტს ნატიკ გასიმოვი აირჩიეს კომიტეტის I ვიცე-პრეზიდენტის პოსტზე, პარალიმპიური ორგზის ჩემპიონი ილჰამ ზაქიევი კი ვიცე-პრეზიდენტის პოსტზე, ხოლო შაიგ გამიდოვი აირჩიეს გენერალური მდივნის პოსტზე.
ისტორია
აზერბაიჯანის პარალიმპიური მოძრაობის დაარსების ისტორია ემთხვევა სოციალურ-პოლიტიკური სტაბილურობის პერიოდს აზერბაიჯანელი ხალხის ეროვნული ლიდერის ჰეიდარ ალიევის დაბრუნების შემდეგ ქვეყნის ხელმძღვანელობაში.
1996 წლის 9 თებერვალი აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ეროვნული პარალიმპიური კომიტეტის შექმნის თარიღად შეიტანეს ქვეყნის სპორტის ისტორიაში. იმავე დღეს გაიმართა ეროვნული პარალიმპიური კომიტეტის დამფუძნებელი ყრილობა, რომელზეც ილგარ რაჰიმოვი აირჩიეს ეროვნული პარალიმპიური კომიტეტის პრეზიდენტად, ხოლო აფიგ სულეიმანოვი აირჩიეს კომიტეტის გენერალურ მდივნად.
პირველად, აზერბაიჯანის ეროვნულმა პარალიმპიურმა კომიტეტმა 1996 წელს ატლანტაში X ზაფხულის პარალიმპიურ თამაშებში მიიღო მონაწილეობა, ორი სპორტის მხოლოდ ორი სპორტსმენით. ეროვნული ლიდერი ჰეიდარ ალიევი შეხვდა ჩვენს პარალიმპიელებს პარალიმპიური თამაშების წინ და წარმატებები უსურვა.
2008 წლის 28 აგვისტოს, დიდი ლიდერის ჰეიდარ ალიევის დავალებით, პარალიმპიური სპორტული კომპლექსის გახსნის ცერემონია გაიმართა. აღსანიშნავია, რომ დსთ-ში პირველად პარალიმპიელების ასეთი კომპლექსი აშენდა და ამოქმედდა ძალიან მაღალ დონეზე, საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისად. ღონისძიებას ესწრებოდნენ პრეზიდენტი ილჰამ ალიევი და აზერბაიჯანის პირველი ლედი მეჰრიბან ალიევა.
პარალიმპიელების სოციალური კეთილდღეობის გაუმჯობესება ყოველთვის იძლევა ნაყოფს. ქვეყანაში გაფართოვდა პარალიმპიური მოძრაობა, განმტკიცდა მისი მატერიალურ-ტექნიკური ბაზა და სპორტის რაოდენობამ მოკლე დროში მიაღწია 13-ს.
გაფართოვდა საერთაშორისო ურთიერთობები, დამყარდა თანამშრომლობა რიგ საერთაშორისო სპორტულ ორგანიზაციებთან და ეროვნულ პარალიმპიურ კომიტეტებთან და განმტკიცდა ურთიერთობები საერთაშორისო პარალიმპიურ კომიტეტთან.
ხელი მოეწერა შეთანხმებას თანამშრომლობის შესახებ აზერბაიჯანში გაეროს ბავშვთა ფონდის ოფისთან და BP–ს აზერბაიჯან–საქართველო–თურქეთის რეგიონის კომპანიასთან.
აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ახალგაზრდობისა და სპორტის სამინისტრომ, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის შრომისა და სოციალური დაცვის სამინისტრომ, ნეფტჩის სპორტისა და ჯანმრთელობის ცენტრმა და სხვა შესაბამისმა ორგანიზაციებმა განსაკუთრებული წვლილი შეიტანეს ქვეყანაში პარალიმპიური მოძრაობის გაფართოებასა და განვითარებაში.
ამჟამად პარალიმპიური კომიტეტი ასობით სპორტსმენს აერთიანებს. მიზანმიმართული მუშაობის შედეგად, ეროვნული პარალიმპიური კომიტეტის სპორტსმენებმა 1996 წლიდან მიაღწიეს სრულიად ახალ შედეგებს.
სქოლიო
კატეგორია:1996 წელს დაარსებული ორგანიზაციები კატეგორია:ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტები კატეგორია:აზერბაიჯანი ოლიმპიურ თამაშებზე
თინათინ ვარდანაშვილი
თინათინ ვარდანაშვილი (დ. 18 მაისი, 1956, თბილისი — გ. 6 ივნისი, 2016, იქვე) — ქართველი მსახიობი, გეოფიზიკოსი.
კინოში სკოლის მერხიდან მოხვდა — როცა სხვადასხვა ფილმებისთვის სკოლებში ეძებდნენ ახალგაზრდებს, მათ შორის აღმოჩნდა. დაიბარეს სინჯებზე და დაამტკიცეს ხათუნას როლზე ფილმში „როცა აყვავდა ნუში“. ფილმმა დიდი ოპულარობა მოუტანა და კიდევ რამდენიმე მხატვრულ ფილმში გადაიღეს. შემდეგ თავის ძირითად პროფესიას დაუბრუნდა და კინოში აღარ გამოჩენილა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 18 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1956 კატეგორია:გარდაცვლილი 6 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 2016 კატეგორია:ქართველი მსახიობები კატეგორია:XX საუკუნის ქალი მსახიობები
ქველდაბა
ქველდაბა, ქცელდაბა — ადრინდელი შუა საუკუნეების კახეთის ერთ-ერთი ადმინისტრაციული ცენტრი. იხსენიება „მოქცევაი ქართლისაიში“ (IX საუკუნე). წმინდა ნინომ ქველდაბაში მიაღებინა ქრისტიანობა კახეთის მთავრებს.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ისტორიული ქალაქები
ოქტომბერი (ზუგდიდის მუნიციპალიტეტი)
ოქტომბერი (ყოფილი – ცაიშის კახათი) — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი. მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე. მდინარე ჩხოუშის მარცხენა სანაპირო, ზღვის დონიდან 25 მეტრი, ზუგდიდიდან 12 კმ, ინგირიდან 7 კმ.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1100 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის სოფლები
სალმან ალიზადე
სალმან ალიზადე (Salman Əlizadə), ან სალმან კარტალი (Salman Kartal); დ. 1 დეკემბერი, 1993, ბაქო) — აზერბაიჯანელი მოკრივე. 2010-იანი წლების პირველ ნახევარიდან აზერბაიჯანის მოკრივეთა ეროვნული ნაკრების წევრი, ევროპის ჩემპიონი, საერთაშორისო მნიშვნელობის მრავალი ტურნირის გამარჯვებული და პრიზიორი, აზერბაიჯანის ეროვნული ჩემპიონატის გამარჯვებული.
ბიოგრაფია
სალმან ალიზადე დაიბადა 1993 წლის 1 დეკემბერს, აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში. კარიერა დაიწყო ბაქოს „ნეფთჩიში“, რის შემდეგაც კარიერას აგრძელებდა, „სადარაკსა“ და სომხურ კლუბ „მოიკში“. . მისი პირადი მწვრთნელია არის აზერბაიჯანის დამსახურებული მწვრთნელი ნაზიმ მირჰუსეინოვი.
სამოყავრულო კარიერა
მისი საერთაშორისო დებიუტი შედგა 2008 წლის სეზონში, როდესაც გახდა ბაქოში პრეზიდენტის თასის ბრინჯაოს მედალოსანი და პლოვდივში გამართული ევროპის ახალგაზრდული ჩემპიონატი.
2010 წელს მან მოიგო მსოფლიო ახალგაზრდული ჩემპიონატი და მონაწილეობა მიიღო ზაფხულის ახალგაზრდულ ოლიმპიურ თამაშებზე, რომელიც სინგაპურში გაიმართა. ტურნირზე მოახერხა ვერცხლის მედლის მოპოვება. 2011 წელს ბაქოში გამართულ საერთაშორისო ტურნირზე „დიდი აბრეშუმის გზაზე“ ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა, ნახევარფინალში წააგო თურქ ფერჰათ ფეჰლივანთან, ოქროს მედალი მოიპოვა ანკარაში ევროპის ჩემპიონატზე, კერძოდ, ფინალში დაამარცხა რუსი მოკრივე ბალიკ გალანოვი. ბაქოში გამართულ მსოფლიო ჩემპიონატზე ვერ მოახერხა მედლის მოპოვება, მერვედფინალში ტაილანდის წარმომადგენელმა კეუ პონპრაიუნმა დაამარცხა. მოახერხა მოეგო ოქროს მედალი 2012 წლის „დიდი აბრეშუმის გზის“ ტურნირზე, მოიგო სტუდენტური მსოფლიო ჩემპიონატი ბაქოში, აიღო ვერცხლი კალინინგრადის ევროპის ახალგაზრდულ ჩემპიონატზე, გადამწყვეტ ფინალურ მატჩში წააგო რუს ვასილი ვეტკინთან. სცადა ლონდონის ოლიმპიადაზე გასვლა, მაგრამ ევროპის ოლიმპიურ საკვალიფიკაციო ტურნირზე ვერ მოახერხა შესაბამისი შედეგის ჩვენება და ოლიმპიური ლიცენზია ვერ მივიღე.
2013 წელს ალიზადემ მოიგო აზერბაიჯანის ჩემპიონატი, კვლავ მოიგო „დიდი აბრეშუმის გზის“ ტურნირი, გახდა მინსკში ევროპის ჩემპიონატის ბრინჯაოს მედალოსანი, ნახევარფინალში დამარცხდა ირლანდიელ პედი ბარნსთან. ალმა-ათაში გამართულ მსოფლიო ჩემპიონატზე 1/8 ფინალში კორეელმა კიმ ინ გიუმ დაამარცხა.
2015 წლის აზერბაიჯანის ჩემპიონატზე მან კვლავ დაამარცხა სატურნირო ბადეში ყველა მეტოქე და ოქროს მედალი მოიპოვა. ალიზადემ კვლავ მიიღო მონაწილეობა „დიდი აბრეშუმის გზაზე“, მაგრამ ამჯერად პრიზიორთა შორის ვერ მოხვდა, მედლებისთვის ბრძოლიდან ბულგარელმა თინკო ბანაბაკოვმა გამოთიშა. იასპარეზა მსოფლიო სამხედრო თამაშებზე სამხრეთ კორეაში და ბაქოში გამართულ პირველ ევროპულ თამაშებზე.
2016 წელს აზერბაიჯანის ეროვნული ჩემპიონატის სატურნირო ცხრილში მან მეორე ადგილი დაიკავა. აგრეთვე გამოვიდა თურქეთის ჩემპიონატზე, სადაც ასევე მეორე ადგილი დაიკავა.
პროფესიონალური კარიერა
აზერბაიჯანის ნაკრებდან წასვლის შემდეგ, 2018 წლის იანვარში, ალიზადეს პროფესიონალური დებიუტი წარმატებით შედგა. კრივში შეხვედრებს თურქეთში სალმან კარტალის სახელით ატარებდა. 2019 წელს ის სამოყვარულო რინგს დაუბრუნდა. ჩინეთში მსოფლიო სამხედრო თამაშებზე მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანელი მოკრივეები
ლოურენსიუმი
ლოურენსიუმი  (Lawrencium; ქიმიური სიმბოლო — ), უნნილტრიუმი (Unniltrium; ქიმიური სიმბოლო — ), ეკა-ლუტეციუმი (Eka-lutetium) — ელემენტთა პერიოდული სისტემის მეშვიდე პერიოდის, მესამე ჯგუფის (ძველი კლასიფიკაციით მესამე ჯგუფის თანაური ქვეჯგუფის, IIIბ) ხელოვნურად მიღებული რადიოაქტიური ქიმიური ელემენტი. განეკუთვნება აქტინოიდების ოჯახს. მისი ატომური ნომერია — 103, tდნ — 1627 °C, სიმკვრივე — 14.4 გ/სმ3. სტაბილური იზოტოპები არ აქვს. ამ ელემენტის სინთეზის პირველი ცდები ჩაატარა (1961) ამერიკელ მეცნიერთა ჯგუფმა ალბერტ გიორსოს მეთაურობით. (ლოურენსიუმი უწოდეს ერნესტ ლორენსის პატივსაცემად). სინთეზირებულია ლოურენსიუმის იზოტოპები, რომელთა მასური რიცხვია 255-260. ყველაზე დიდი სიცოცხლის ხანგრძლივობა აქვს იზოტოპ, რომლის ნახევრად დაშლის პერიოდი T½ ≈ 3 წთ.
ფარჯიანი
საკუთარი სახელი ფარჯიანი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
სიტიუ-დუ-მატუ
სიტიუ-დუ-მატუ (Sítio do Mato) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-აღმოსავლეთ რეგიონში. მიეკუთვნება ვალი-სან-ფრანსისკუ-და-ბაიას მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 12 051 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 1 709.762 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 7.05 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
Aenictus punensis
Aenictus punensis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Aenictus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dorylinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:Aenictus
შტრიკლევო
შტრიკლევო (Щръклево) — სოფელი ბულგარეთში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 2605 კაცს.
კატეგორია:ბულგარეთის სოფლები
კორელაცია
კორელაცია შეიძლება აღნიშნავდეს:
ნიკოლოზ კანდელაკი
ნიკოლოზ კანდელაკი შესაძლოა აღნიშნავდეს ერთ-ერთ პიროვნებას
კატეგორია:მრავალმნიშვნელოვანი
NGC 252
NGC 252 — გალაქტიკა ანდრომედას თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1786 წლის 26 ოქტომბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:ანდრომედას თანავარსკვლავედი
Cylindromyrmex godmani
Cylindromyrmex godmani — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cylindromyrmex-ის გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ჩხირები
მინი| ჩხირები (筷子 or箸; ფინინი: kuàizi ან zhù) — თანაბარი სიგრძის ჯოხების წყვილი, რომელიც პირველად ჩინეთში წარმოიშვა, მოგვიანებით კი არაერთი კულტურის ნაწილი გახდა. ჩხირები რომელიც უკვე სამი ათასწლეულია გამოიყენება სამზარეულოში და საჭმლის მისართმევად აღმოსავლეთ და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის უმეტეს ნაწილში.
ჩხირები არის გლუვი ზედაპირის, და ხშირად კონუსისებრი, ტრადიციულად ხისგან, ბამბუკის, ლითონის, სპილოს ძვლისა და კერამიკისგან დამზადებული სამზარეულოს ატრიბუტი, რომელსაც დღეს მრავლად შეხვდებით არატრადიციული-პლასტმასი, უჟანგავი ფოლადი და ტიტანის მასალისგან დამზადებულს.
წარმოშობა და ისტორია
ჩხირები სავარაუდოდ შანგის დინასტიის (ძვ. წ. 1766–1122) პერიოდიდან გამოიყენება. თუმცა, ხანის დინასტიის ისტორიკოსი სიმა ციანი წერდა, რომ ჩხირებს სავარაუდოდ სიას დინასტიაშიც იყენებდნენ, ისევე როგორც ერლიტუს ადრინდელ კულტურაში, თუმცა ამ ეპოქის ნიმუშების პოვნა რთულია.
ყველაზე ადრეული ნიმუშები შედგება ბრინჯაოსგან დამზადებული ექვსი ჯოხისგან, 26 სმ სიგრძისა და 1.1-დან 1.3 მმ სიგანის არის და იინის ნანგრევებიდან ანიანგის მახლობლად (ჰენანი) იქნა აღმოჩენილი, აღნიშნული ჩხირები დაახლოებით 1200 წლით, შანგის დინასტიის პერიოდით თარიღდება. თავდაპირველი დანიშნულება სავარაუდოდ სამზარეულოს ატრიბუტის სახით უნდა ყოფილიყო. ჩხირებზე ყველაზე ადრეული წერილობითი წყარო ეკუთვნის ჰან ფეიზის ძვ. წ. III საუკუნეში.
ჩინურ კულტურაში მის ფართო გავრცელებას ზოგჯერ კონფუციანურ ფილოსოფიას მიაკუთვნებენ, რომელიც ხაზს უსვამს ოჯახურ ჰარმონიას, როგორც სამოქალაქო წესრიგის საფუძველს. თავად კონფუციმ აღნიშნა, რომ დანები მეომრებისთვისაა, მაგრამ ჯოხები სწავლულებისთვის. კონფუცის ცნობები ჯოხებზე თავის რიტუალების წიგნში კი მიუთითებს იმაზე, რომ ეს ნივთები ფართოდ იყო ცნობილი მეომარი სახელმწიფოების პერიოდში (ძვ. წ. 475–221).
როგორც სამზარეულოს ჭურჭელი
მინი| ვერცხლის ჩხირები, კოვზი და თასი [[სუნის დინასტია|სონგის დინასტიიდან]] თავდაპირველად ჩხირები საჭმლის მოსამზადებლად, ცეცხლის ჩასაქრობად და საკვების დასაჭერად გამოიყენებოდა და არა როგორც საჭმელ საშუალებად. ერთ-ერთი მიზეზი ის იყო, რომ ხანის დინასტიამდე ფეტვი დომინირებდა ჩრდილოეთ ჩინეთში, კორეასა და იაპონიის ნაწილებში. მაშინ, როცა ჩხირებს იყენებდნენ საჭმლის მოსამზადებლად, ფეტვის ფაფას კოვზებით მიირთმევდნენ. სამზარეულოში ჯოხების გამოყენება დღემდე გრძელდება.
საჭმელ ჭურჭლად გამოყენება
მინი| იაპონელი ქალის ნახატი ჩხირებით, უტაგავა კუნიიოშის მიერ ჩხირების გამოყენება საჭმლის მისართმევ ჭურჭლად დაიწყო ხანის დინასტიის დროს, ბრინჯინს მოხმარების გაზრდის გამო. კოვზების გამოყენება ჩხირების პარალელურად აქტიურად მიმდინარეობდა მინგის დინასტიამდე, შემდეგ პერიოდში მან შეიძინა სახელი kuàizi და გამოიყენებოდა ისევე როგორც დღეს.
მსოფლიოში გავრცელება
ჩხირების გამოყენება, როგორც სამზარეულოს, ასევე საკვები ჭურჭლის სახით დროთა განმავლობაში მთელ აღმოსავლეთ და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში გავრცელდა და პოპულარობა მოიპოვა. ისეთმა მეცნიერები, როგორებიც არიან ისშიკი ჰაჩირო და ლინ უაიტი, აღნიშნავენ სამყაროს სამ სასადილო წეს ჩვეულებაზე გაყოფას: თითებითა და დანა- ჩანგლით მჭამელები და "ჩხირების კულტურული წრე", რომელიც მოიცავს ჩინეთს, იაპონიას, კორეასა და ვიეტნამს.
ემიგრაციის დროს ეთიკურად ჩინელმა მოსახლეობამ ჩხირების გამოყენების კულტურის გავრცელება დაიწყო სამხრეთ და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის ქვეყნებში, რომელთა შორის არის კამბოჯა, ლაოსი, ნეპალი, მალაიზია, ბირმა, სინგაპური და ტაილანდი. სინგაპურსა და მალაიზიაში ჩხირებს ყველანაირი საკვების მისართმევად იყენებდნენ, განსხვავებით მალაიელებისა და ინდოელებისა, რომლებიც მხოლოდ ლაფშისმაგვარი კერძების საჭმელად გამოიყენებდნენ, ისევე როგორც ლაოსში, ბირმაში, ტაილანდსა და ნეპალში.
დასახელება
ჩხირების თანამედროვე ჩინური ტერმინია kuàizi (筷子). პირველი იეროგლიფი (筷) არის პიქტოფონეტიკური (სემანტიკურ-ფონეტიკური) ნაერთი, რომელიც შექმნილია ფონეტიკური ნაწილით და ნიშნავს "სწრაფს" (快), ხოლო მეორე, სემანტიკური ნაწილი ნიშნავს "ბამბუკს" (竹), რადიკალის (⺮) გამოყენებით.
ააპრავასი-გჰატი
ააპრავასი-გჰატი (ჰინდ. Aapravasi Ghat) — შენობათა კომპლექსი ინდოეთის ოკეანეში მდებარე კუნძულ მავრიკიზე, მის დედაქალაქ პორტ-ლუიში. მავრიკი პირველი ბრიტანული კოლონია იყო, რომელმაც დამოუკიდებლობა მიიღო. 1849 - 1923 წლებში, ნახევარი მილიონი ხელშეკრულებითი მუშა ინდოეთიდან ამ კუნძულზე გადმოსახლდა ბრიტანულ პლანტაციებში სამუშაოდ. მუშათა ფართომასშტაბიანმა მიგრაციამ ბრიტანეთის ყოფლი კოლონიებში ინდური საზოგადოებების წარუხოცელი კვალი დატოვა, სადაც დღესაც მოსახლეობის ძირითად ნაწილს ინდოელები შეადგენენ. დღეისათვის, მავრიკის მოსახლეობის 68% ინდური წარმოშობისაა. აღნიშნულმა იმიგრაციამ უმნიშვნელოვანესი როლი ითამაშა მავრიკის ისტორიასა და ეროვნულ იდენტობაში.
ჩხირები
სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ-აღმოსავლეთი აზია კატეგორია:აღმოსავლეთი აზია
ააპრავასი-გჰატი
XX საუკუნის შუა წლებში მიმდინარე გამალაბეული ინფრასტრუქტურული განვითარების გამო, მთლიანი ნაგებობის კომპლექსიდან მხოლოდ სამი ქვის შენობა გადარჩა. ისინი ამჟამად გამოცხადებულია მავრიკის ეროვნულ მონუმენტად და დაცულია ქვეყნის ეროვნული მემკვიდრეობის კანონმდებლობით. იმიგრაციის როლი მავრიკის სოციალურ ისტორიაში ასევე აღიარა იუნესკომ, როდესაც 2006 წელს, იმდროინდელი მონუმენტები მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შეიტანა.
ჯორჯ ჯენინგსი
ჯორჯ ჯენინგსი (George Jennings); დ. 10 ნოემბერი, 1810 — გ. 17 აპრილი, 1882) — ინგლისელი სანიტარული ინჟინერი და სანტექნიკოსი, რომელმაც პირველი საზოგადოებრივი საპირფარეშო გამოიგონა.
ერთ-ერთი დღემდე შემორჩენილი ნიმუშია მამაკაცთა საპირფარეშო უესლის კაპელასთან, ლონდონი, აგებული 1891 წელს და აღდგენილი 1972 წელს. მისი ყველაზე განთქმული ინსტალაცია იყო დიდი გამოფენისთვის მოსვენების ოთახები ბროლის სასახლეში.
კატეგორია:ინგლისელი ინჟინრები კატეგორია:დაბადებული 10 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1810 კატეგორია:გარდაცვლილი 17 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1882
Aenictus rabori
Aenictus rabori — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Aenictus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dorylinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:Aenictus
ჰუგო დაისონი
ჰუგო დაისონი (ნამდვილი სახელი - ჰენრი ვიქტორ დაისონ დაისონი, დ. 7 აპრილი, 1896 — გ. 6 ივნისი, 1975) — ინგლისელი აკადემიკოსი. როგორც ქრისტიანული რწმენის მკვეთრმა მიმდევარმა, კლაივ ლუისზე იქონია გავლენა.
დაისონი ცნობილია თავისი ლექციებით, მიუხედავად იმისა, რომ მნიშვნელოვანი ნაწარმოები, როგორც ასეთი, არ ჰქონია. მას ეკუთვნის ცნობილი ფრაზა „ო, ღმერთო, ოღონდ ელფები აღარ გვინდა“ - რომელიც წარმოითქვა ინკლინგების შეკრებისას, „ბეჭდების მბრძანებლის“ პირველი წაკითხვის დროს.
1960-იან წლებში დაისონი მიიწვიეს სატელევიზიო გადაცემებში შექსპირის შესახებ, რადგან იგი მისი შემოქმედების ექსპერტი იყო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 7 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1896 კატეგორია:გარდაცვლილი 6 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1975 კატეგორია:რედინგის უნივერსიტეტის აკადემიკოსები კატეგორია:მერტონის კოლეჯის ნამდვილი წევრები კატეგორია:ინკლინგები
ალექსანდრე თვალჭრელიძე
ალექსანდრე ანტონის ძე თვალჭრელიძე (დ. 1 დეკემბერი [ძვ. სტ. 19 ნოემბერი], 1881, სტანიცა ბატალპაშინსკაია (ახლანდელი ქალაქი ჩერკესკი) — გ. 29 ივლისი, 1957, თბილისი) — ქართველი გეოლოგი, საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1941). გეოლოგია–მინერალოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1947), პროფესორი (1919), საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1946), სკკპ წევრი 1941 წლიდან.
ბიოგრაფია
1912 წელს დაამთავრა მოსკოვის უნივერსიტეტის ფიზიკა–მათემატიკის საბუნებისმეტყველო განყოფილება. 1910 წელს ზაფხულში სტაჟირებას გადიოდა გეტინგენის უნივერსიტეტში. 1912–1913 წწ. მუშაობდა პეტერბურგში რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის გეოქიმიის ლაბორატორიაში, რომელსაც ხელმძღვანელობდა აკადემიკოსი ვლადიმერ ვერნადსკი, ხოლო შემდეგ (1919 წლამდე) დონის პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში.
1919 წლიდან თვალჭრელიძე სათავეში ჩაუდგა თსუ–ს მინერალოგია–პეტროგრაფიის კათედრას. 1928–1948 წლებში ასეთივე პროფილის კათედრის გამგეა საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში. 1929 წლიდან ხელმძღვანელობდა მინერალური ნედლეულის საკავშირო საქართველოს ფილიალს (ახლანდელი ა. თვალჭრელიძის სახ. მინერალური ნედლეულის კავკასიის ინსტიტუტი).
1941 წლის თებერვალში, იმ წელს როცა ალექსანდრე თვალჭრელიძეს 60 წელი უნდა შესრულებოდა იგი საქართველოს სხვა მოწინავე მეცნიერებებთან ერთად, აირჩიეს საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსად. ეს ღირსშესანიშნავი მოვლენა ერთ-ერთმა პირველმა მიულოცა მისმა დიდმა მასწავლებელმა აკადემიკოსმა ვლადიმერ ვერნადსკიმ: „ძვირფასო ალექსანდრე ანტონის ძევ! დიდად გამეხარდა, რომ თქვენ აგირჩიეს საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის წევრად. მიხარია თქვენთვისაც და მიხარია პრინციპულად, რომ ქართველმა ხალხმა მიიღო სამეცნიერო მუშაობის მძლავრი ცენტრი“.
1941 წლიდან თავჯდომარეობდა საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის საწარმოო ძალთა შემსწავლელ საბჭოს, სადაც მისი ინიციატივითა და ხელმძღვანელობით მომზადდა მრავალტომიანი მონოგრაფია საქართველოს სსრ ბუნებრივი რესურსების შესახებ. 1941-1947 წწ. იგი ხელმძღვანელობდა მეცნიერებათა აკადემიის გეოლოგიისა და მინერალოგიის ინსტიტუტის მინერალოგიის სექტორს.
სამეცნიერო მოღვაწეობა
ალექსანდრე თვალჭრელიძე საქართველოში მინერალურ–პეტროგრაფიულ კვლევათა ფუძემდებელია.
მისი შრომები შეეხება კრისტალოგრაფიის, მინერალოგიის, პეტროგრაფიისა და სასარგებლო წიაღისეულის საბადოთა გეოლოგიის საკითხებს. თვალჭრელიძის მიერ აღმოჩენილი და შესწავლილია გუმბრისა და ასკანის ბენტონიტური თიხების, მარმარილოს, ქალცედონისა და სხვ. საბადოები საქართველოში. ომის შემდგომ წლებში იგი აქტიურად აგრძელებს თავის მოღვაწეობას: საქართველოს ბუნებრივი რესურსების, კერძოდ ბენტონიტების შესწავლას, საქართველოს სხვადასხვა რაიონების ბუნებრივ სიმდიდრეთა კომპლექსური ათვისების პრობლემათა კვლევას; არ ცხრება მისი პედაგოგიური მოღვაწეობაც. ამავე წლებში ალექსანდრე თვალჭრელიძე დიდ ყურადღებას უთმობს მეცნიერების ისტორიის საკითხებს, ხშირად კითხულობს პოპულარულ ლექციებს, მუშაობს მოგონებებზე.
1947 წელს უმაღლესი საატესტაციო კომისია მას დისერტაციის დაუცველად, თბილისის უნივერსიტეტის საბჭოს წარდგინებით, ანიჭებს გეოლოგია-მინერალოგიის მეცნიერებათა დოქტორის ხარისხს. ა. თვალჭრელიძის შრომათა დახასიათება თბილისში გამოაგზავნა ცნობილმა გეოლოგმა ალექსანდრე ფერსმანმა.
სსრკ მე–7 მოწვევის ცაკისა და საქართველოს ცაკის წევრი (1935–1937 წლებში). დაჯილდოებულის 2 ლენინის ორდენით, 3 სხვა ორდენითა და მედლებით. საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიაში დაწესებულია ალექსანდრე თვალჭრელიძის სახელობის პრემია.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსები კატეგორია:ქართველი გეოლოგები კატეგორია:ქართველი პროფესორები კატეგორია:გეოლოგიურ-მინერალოგიურ მეცნიერებათა დოქტორები კატეგორია:საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწეები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები
ფულერ ოლბრაიტი
ოლბრაიტს მიაწერენ მრავალ აღმოჩენას მედიცინაში. მან აღწერა პოლიოსტოტური ფიბროზი (რომელსაც მოგვიანებით მაკკუნი-ოლბრაიტის სინდრომი დაარქვეს), ჰიპერპარათიროიდიზმის კლინიკური და პათოლოგიური თვისებები და სხვადასხვა ტიპები (პარათიროიდის ჰორმონის გადაჭარბებული წარმოება პარათიროიდის გლანდების მიერ), კუშინგის სინდრომის მექანიზმი, და გამოიცნო მენოპაუზის მნიშვნელობა ოსტეოპოროზზე, სხვა მრავალთა შორის.
1943-44 წლებში იყო ამერიკის კლინიკური გამოძიების საზოგადოების პრეზიდენტი, 1945-46 წწ. შიდა სეკრეციების შესწავლის ასოციაციის პრეზიდენტი, ხოლო 1946-47 წლებში ენდოკრინული საზოგადოების ხელმძღვანელი. 1955 წელს აირჩიეს მეცნიერებათა ეროვნულ აკადემიაში.
კატეგორია:ამერიკელი ენდოკრინოლოგები კატეგორია:დაბადებული 1900 კატეგორია:გარდაცვლილი 1969
ცენოვო (რუსეს ოლქი)
ცენოვო (Ценово) — სოფელი ბულგარეთში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 1729 კაცს.
კატეგორია:ბულგარეთის სოფლები
ჰურინი
ჰურინ თალიონი — პერსონაჟი ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში. გალდორისა და ჰარეთის ძე, ჰუორის უფროსი ძმა, ტურინისა და ნიენორის მამა, დორ-ლომინის მრძანებელი. მორგოთის მიერ ურიცხვი ცრემლის ბრძოლაში დატყვევების შემდეგ დაწყევლილი იქნა, ისევე, როგორც მთელი მისი მოდგმა. ამას მოჰყვა პირველი ეპოქის მრავალი ტრაგედია. ჯ.რ.რ. ტოლკინი ჰურინს აღწერდა, როგორც პირველი ეპოქის ადამიანთა შორის უდიდეს მებრძოლს.
კორინთლები
კორინთლები — ქართლის წარჩინებულ ფეოდალთა საგვარეულო IX-X საუკუნეებში. გვარი მომდინარეობს ქსნის ხეობაში მდებარე ადგილის — კორინთის სახელიდან. კორინთლები ეწინააღმდეგებოდნენ საქართველოში ძლიერი ცენტრალური ხელისუფლების დამყარებას. მაგ., X საუკუნის I ნახევარში დაჩი კორინთელმა ქართლისა და კახეთის სხვა ფეოდალებთან ერთად აფხაზთა მეფის გიორგი II-ის მიერ დაპყრობილი კახეთის ციხეები კვლავ ხელში ჩააგდებინა კვირიკე კახთა ქორეპისკოპოსს და ამით ხელი შეუშალა აფხაზთა მეფეს საქართველოს გაერთიანებისათვის ბრძოლაში. გვიანდელი შუა საუკუნეებში კორინთლები დაემცრნენ და უკვე აზნაურთა წოდებას მიეკუთვნებოდნენ. კორინთლების საფეოდალოს (მდინარე ქსანსა და მეჯუდას შორის) ეწოდებოდა საკორინთლო.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ფეოდალური საგვარეულოები
ქალდანი
საკუთარი სახელი ქალდანი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
ვახტანგ ახალკაცი
ვახტანგ ახალკაცი (დ. 1928 — გ. 1994) — ქართველი ინჟინერი და მეცნიერი.
ვახტანგ ახალკაცი დაიბადა ქალაქ ხაშურში. 1952 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ელექტროტექნიკური ფაკულტეტი.
მუშაობდა „თელასში“ დისპეჩერის თანაშემწედ, სწავლის პარალელურად. 1952-1955 წლებში ინჟინერ-დამპროექტემბლად "თბილჰიდროენერგოპროექტში". 1955 წელს მონაწილეობდა ორთაჭალისა და შაორის ჰესების გაშვებაში. მუშაობდა წამყვან ინჟინრად საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ფიზიკის ინსტიტუტში მშენებარე ბირთვულ რეაქტორში. იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ელექტრონიკის ავტომატიკისა და ტელემექანიკის ინსტიტუტში ელექტრონიკის განყოფილრბის წამყვანი ინჟინერი 1959 წელს. 1962 წელს სტაბილური იზოტოპების ქარხნის ავტომატიზაციასთან დაკავშირებული პროექტების მთავარი ინჟინერი. მუშაობდა ენერგეტიკის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტში 1965 წლიდან. 1971-1976 წლებში იყო ელექტროენერგეტიკის განყოფილების გამგე. მონაწილეობდა საბჭოთა კავშირ-პოლონეთის სახალხო რესპუბლიკის ერთობლივი სამუშაოს „კრიორეზისტული კაბელის მოდელის მახასიათებლების კვლევა“ შესრულებაში 1980 წელს. 1981 წელს ხელმძღვანელობდა კრიოენერგეტიკულ ლაბორატორიას. ვახტანგ ახალკაცი არის 51 გამოქვეყნებული ნაშრომის ავტორი, მათ შორის 10 საავტორო მოწმობის. იყო ტექნიკურ მეცნიერებათა კანდიტატი 1976 წელს. ასევე დაჯილდოებული იყო საქართველოს სსრ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის საპატიო სიგელით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1928 კატეგორია:გარდაცვლილი 1994 კატეგორია:ქართველი ინჟინრები
რიყე (ზუგდიდის მუნიციპალიტეტი)
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1552 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Cylindromyrmex escobari
Cylindromyrmex escobari — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cylindromyrmex-ის გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
NGC 258
NGC 258 — გალაქტიკა ანდრომედას თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1848 წლის 22 დეკემბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:ანდრომედას თანავარსკვლავედი
ინგლისური ენა (PET)
PET, იგივე ფი-ი-თი არის Preliminary English Test-ის აბრევიაცია და წარმოადგენს საშუალო დონის სირთულის გამოცდას ინგლისურ ენაში, ანუ ე.წ. ფი-ი-თი (PET) არის გამოცდის ერთი ნაირ-სახეობა იმ მოქალაქეთათვის, რომელთაც სურთ რომელიმე ინგლისურენოვან ქვეყანაში მიიღონ განათლება. საქართველოში ამ გამოცდას „ქემბრიჯის კურსსაც“ უწოდებენ, რაც არ მთლად მართებული; ფი-ი-თი კი არის კემბრიჯის უნივერსიტეტის სამეცნიერო ბაზაზე შექნილი სახელმძღვანელო, მაგრამ იგი მხოლოდ ერთ-ერთი კურსის სახელწოდებაა მრავალთა შორის. ესენია;
კითხვა: წაკითხულის გაგება
გამოცდის ამ ნაწილში უნდა შემოწმდეს კითხვის უნარი. გამოსაცდელმა პირმა უნდა შეძლოს სხვადასხვა სპეციფიკური ხასიათის ტექსტის, ამონარიდის არა მარტო საკმაო სისხარტით წაკითხვა, არამედ გაგება ბროშურიდან, გაზეთიდან, ან ჟურნალიდან.
გამოსაცდელმა პირმა უნდა გაარჩიოს ტექსტის არსებითი სათქმელი მეორეხარისხოვნისაგან და უნდა ჩაწვდეს მიწოდებული ტექსტის ავტორის ინტენციას. ტექსტში მოცემული მცირე რაოდენობის უცნობი სიტყვების მნიშვნელობას უნდა მიხვდეს უკვე ცნობილი სიტყვების ხარჯზე. უნდა შეეძლოს სხვადასხვა აგებულების წინადადებათა გამოყენება.
წერა: მცირე თხზულება
გამოცდის წერით ნაწილში უნდა შემოწმდეს ის, თუ რამდენად გამართულად შეუძლია გამოსაცდელ პირს დაწეროს მცირე მოცულობის (დაახლ. 100 სიტყვა) თხზულება, ან წერილი. განსაკუთრებული ყურადღება ექცევა წინადადებების აგების უნარს, ვოკაბულარს, მართლწერასა და სასვენი ნიშნების მართებულად დასმა-გამოყენების ჩვევებს.
გარდა ამისა, ცალკეულ ტექსტებში გამოტოვებული ადგილების შევსებას. მიღებული ინფორმაციების გადამუშავება-გარდაქმნას მცირე საფორმულარე სახის ნომინალურ წინადადებებში – ვერბალიზაცია, ნომინალიზაცია.
ნაწილი მეორე : აუდირება
გამოცდის ეს ნაწილი 30 წუთს მიმდინარეობს.
ნაწილი მეორე : გასაუბრება
გამოცდის ეს ნაწილი 10 წუთს მიმდინარეობს.
Cambridge ESOL
იტალიის ადმინისტრაციული დაყოფა
იტალიის ადმინისტრაციული დაყოფის პირველი დონის ქვედანაყოფი რეგიონია. ქვეყანაში სულ 20 რეგიონია, რომელთაგანაც ხუთს აქვს უფრო მაღალი სტატუსი, ვიდრე დანარჩენ რეგიონებს. თითოეული რეგიონი წარმოადგენს ავტონომიას. რეგიონები იყოფიან პროვინციებად. 2015 წლის მონაცემებით, ქვეყანაში 107 პროვინციაა. პროვინცია წარმოადგენს შუა რგოლს რეგიონსა და ბზე დაბალი კომუნას შორის. იტალიაში 2019 წლის მდგომარეობით 7918 კომუნაა, ერთ კომუნაში საშუალოდ 7639 ადამიანი ცხოვრობს. ფართობით ყველაზე დიდი რეგიონია სიცილია, ხოლო მოსახლეობით — ლომბარდია.
პროვინციები
პროვინცია იტალიაში არის ქვედანაყოფი რეგიონსა და მუნიციპალიტეტს შორის. 2006 წლის მონაცემით, ქვეყანაში 110 პროვინციაა.
კამპუ-ალეგრი-დი-ლორდისი
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 28 091 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 2 124.000 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 13 225.52 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
Aenictus raptor
Aenictus raptor — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Aenictus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dorylinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:Aenictus
Live Magic
სქოლიო
კატეგორია:1986 წლის საკონცერტო ალბომები კატეგორია:Queen-ის საკონცერტო ალბომები კატეგორია:Hollywood Records-ის საკონცერტო ალბომები
ხიტრინო
ხიტრინო (Хитрино) — სოფელი ბულგარეთში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 782 კაცს.
კატეგორია:ბულგარეთის სოფლები
ყვავილსაჯდომი
250პქ|მინი|მარჯვნივ|ყვავილსაჯდომი (1) ყვავილის სქემაზე ყვავილსაჯდომი (receptaculum) — ყვავილების შემოკლებული და გამსხვილებული ღერო, რომელზედაც მიმაგრებულია ჯამი, გვირგვინი, მტვრიანები და ბუტკო. მის ქვევით მდებარე ყვავილის ყუნწით ყვავილი ემაგრება საყვავილე ღეროს. ზოგჯერ ეს ყუნწი არ აქვს და ყვავილი პირდაპირ ყვავილსაჯდომითაა დაკავშირებული ღეროსთან. ყველაზე გრძელი ყვავილსაჯდომები პრიმიტიულ ყვავილებს აქვს, მაგალითად მაგნოლიის ზოგიერთ სახეობას.
არსებობს სამი სახის ყვავილსაჯდომი:
სქოლიო
კატეგორია:მცენარეთა მორფოლოგია კატეგორია:ყვავილები
ვახტანგ (ჭუჭუნიაშვილი)
ვახტანგ ბაგრატიონი — ზედწოდებით – ჭუჭუნიაშვილი, იმერეთის ბაგრატიონთა შორეული ნათესავი, იმერეთის სამეფო ტახტის უზურპატორი 1660 წელს. იმერეთის დედოფლის, ნესტან–დარეჯანის (დარეჯანის) მეორე მეუღლე. ალექსანდრე III-ის გადაცვალების შემდეგ (1660, 4 მარტი), ტახტის მემკვიდრის, ბაგრატის (შემდგომში – ბაგრატ IV) დედინაცვალმა, დარეჯანმა, რომელიც ქვეყნის ფაქტობრივი გამგებელი იყო, ბაგრატს ცოლად შერთო თავისი ძმის, თეიმურაზ I–ს ვაჟის, დავითის ასული ქეთევანი. მაგრამ, სულ რამდენიმე თვეში, მისივე ბრძანებით, ბაგრატი დააბრმავეს და ტახტიდან გადააყენეს, თვითონ დარეჯანი კი ვახტანგ ბაგრატიონს, ზედწოდებით ჭუჭუნიაშვილს მისთხოვდა. ვახტანგი მეფედ გამოაცხადეს.
ბაგრატის მომხრეებმა დახმარებისთვის ახალციხის ფაშას, ასლანს მიმართეს, რომელსაც დადიან–გურიელიც მიემხრნენ და იმერეთში ჯარით შემოვიდნენ; დარეჯანი, ვახტანგი და ქეთევანი შეიპყრეს. ვახტანგს თვალები დასთხარეს და ახალციხეში წაიყვანეს, იქიდან კი ოლთისში გაამგზავრეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:იმერეთის მეფეები კატეგორია:უზურპატორები
The Beatles
The Beatles — 1960 წელს ჩამოყალიბებული პოპ და როკ-ენ-როლ ჯგუფი ინგლისის ქალაქ ლივერპულიდან. დღემდე იგი მუსიკის ისტორიაში ერთ-ერთ ყველაზე წარმატებულ ჯგუფად ითვლება. ოთხეულში 1962 წლიდან შედიოდნენ: ჯონ ლენონი (რიტმული გიტარა, ვოკალი), პოლ მაკ-კარტნი (ბას-გიტარა, ვოკალი), ჯორჯ ჰარისონი (წამყვანი გიტარა, ვოკალი) და რინგო სტარი (დასარტყმელი საკრავები, ვოკალი). დაიწყო რა სკიფლით, ბიტით და 1950-იანი წლების როკ-ენ-როლით, ჯგუფმა საკუთარი მუსიკა მოგვიანებით აქცია ექსპერიმენტებად პოპულარული ჟანრის ბალადებთან ფსიქოდელიურ და მძიმე როკამდე, რასაც ნოვატორული სახით ერწყმოდა ხოლმე კლასიკური მუსიკა. The Beatles სოციალური და კულტურული რევოლუციების საფუძვლად იქცა.
1960-იანი წლების დასაწყისში მუსიკოსებმა დიდ წარმატებას მიაღწიეს ლივერპულისა და ჰამბურგის ღამის კლუბებში. 1961 წელს სეტკლიფმა დატოვა კოლექტივი. შემდეგ წელს ბესტი რინგო სტარმა შეცვალა. კოლექტივის მენეჯერი გახდა ბრაიან ეპსტაინი, მუსიკალური მაღაზიის მფლობელი, ხოლო ალბომების პროდიუსერი — ჯორჯ მარტინი. მათი მხარდაჭერით ჯგუფმა 1962 წელს მიაღწია მნიშვნელოვან წარმატებას სინგლით „Love Me Do“. შემდეგ წელს მათ საერთაშორისო აღიარებაც მოიპოვეს და 1966 წლამდე, ალბომების ჩაწერის პარალელურად, აქტიურ საკონცერტო ტურებს მართავდნენ. 1966 წლის შემდეგ მათ, 1970 წლამდე შეწყვიტეს ყველა სახის საკონცერტო გამოსვლები. ჯგუფი ოფიციალურად დაიშალა 1970 წელს. მისმა ყოველმა წევრმა დრო საკუთარ სოლო-კარიერას დაუთმო. ჯონ ლენონი მოკლული იქნა ნიუ-იორკში, 1980 წელს. ჰარისონი კიბოს დიაგნოზით გარდაიცვალა 2001 წელს. ამჟამად მაკ-კარტნი და სტარი კვლავ აქტიური მუსიკოსები არიან და ზრუნავენ როგორც საკუთარ მუსიკალურ კარიერაზე, ასევე The Beatles-თან დაკავშირებულ პროექტებზე.
სტუდიური წლების პერიოდში The Beatles-მა ჩაწერა ალბომი Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band (1967), რომელსაც კრიტიკოსები თვლიან მათ საუკეთესო მასალად. ოთხეული კვლავ რჩება ყველა დროის ყველაზე გაყიდვად ჯგუფად, ხოლო მათი ჩანაწერები ჯგუფის დაშლიდან 40 წლის შემდეგ კვლავ მოთხოვნადია. ბრიტანულ ჩარტში სხვადასხვა დროს ერთდროულად მოხვედრილა მათი რამდენიმე ალბომი, რომელიც ამა თუ იმ პოზიციას უფრო ხანგრძლივი პერიოდის განმავლობაში იკავებდა, ვიდრე სხვა მუსიკოსების ნამუშევრები. RIAA-ს თანახმად, ჯგუფს აშშ-ში გაყიდული აქვს უფრო მეტი ალბომი, ვიდრე რომელიმე სხვა მუსიკოსს. 2008 წელს ჟურნალმა ბილბორდი აშშ-ში სინგლების ჩარტების აღრიცხვიდან 50-ე წელიწადის აღსანიშნავად გამოაქვეყნა ყველა დროის ყველაზე გაყიდვადი მუსიკოსების სია, რომელშიც The Beatles პირველ პოზიციას იკავებდა. კოლექტივს მიენიჭა გრემის 7 და აივორ ნოველოს 15 ჯილდო. ჟურნალმა Time ისინი დაასახელა XX საუკუნის 100 ყველაზე გავლენიანი პიროვნების სიაში.
1957–62: შექმნა, ჰამბურგი და პოპულარობა ბრიტანეთში
1957 წლის მარტში, ლივერპულში, ქუორი ბენკის სკოლაში ჯონ ლენონმა ჩამოაყალიბა სკიფლის შემსრულებელი ჯგუფი. ისინი თავის თავს პირობითად The Blackjacks-ს უწოდებდნენ, შემდეგ კი, აღმოაჩინეს რა, რომ ამ სახელწოდებას კიდევ ერთი ჯგუფი იყენებდა, The Quarrymen დაირქვეს. 15 წლის პოლ მაკ-კარტნი მათ რიტმული გიტარისტის სახით შეუერთდა, როდესაც იმ წლის ივლისში ლენონი გაიცნო. 1958 წლის თებერვალში მაკ-კარტნიმ ჯგუფის შესრულების სანახავად მიიწვია მეგობარი ჯორჯ ჰარისონი. 14 წლის ბიჭუნამ დაუკრა ლენონის წინაშე და მასზე შთაბეჭდილება მოახდინა, მაგრამ ლენონმა თავდაპირველად ჩათვალა, რომ ჰარისონი ჯგუფისთვის ზედმეტად ახალგაზრდა იყო. ჰარისონი ერთი თვის განმავლობაში შეუპოვარი იყო, ამიტომ საბოლოოდ წამყვან გიტარისტად აიყვანეს. 1959 წლის იანვრისთვის ლენონის მეგობრემა ქუორი ბენკის სკოლიდან ჯგუფი დატოვეს, თავად ჯონმა კი სწავლა ლივერპულის ხელოვნების კოლეჯში განაგრძო. სამი გიტარისტი, სულ მცირე, სამჯერ, Johnny and the Moondogs-ის სახელით გამოვიდა. ისინი უკრავდნენ როკ-ენ-როლს ყველგან, სადაც დრამერს პოულობდნენ. ლენონის მეგობარი ხელოვნების კოლეჯიდან, სტიუარტ სეტკლიფი, რომელმაც მანამდე გაყიდა ერთ-ერთი ნახატი და შეიძინა ბას-გიტარა, ჯგუფს 1960 წლის იანვარში შეუერთდა. მისი შემოთავაზება იყო ჯგუფის სახელწოდების Beatals-ით ჩანაცვლება, როგორც პატივისცემა ბადი ჰოლისა და The Crickets-ისადმი. ამ სახელით ისინი მაისამდე გამოდიოდნენ, შემდეგ კი Silver Beetles დაირქვეს. ამას მოჰყვა მცირე ტურნე შოტლანდიაში ლივერპულელ პოპ-მომღერალ ჯონი ჯენტლთან ერთად. ივლისის პირველი რიცხვებისთვის მათ Silver Beatles ერქვათ, მაგრამ შუა აგვისტოში - უკვე Beatles.
ალან უილიამსმა, ჯგუფის არაოფიციალურმა მენეჯერმა, ჰამბურგში კოლექტივისთვის კონცერტების ორგანიზება მოახერხა, მაგრამ მათ ჯერ კიდევ არ ჰყავდათ მუდმივი დრამერი. ამიტომ, 1960 წლის აგვისტოში ჯგუფს, მოსმენის შემდეგ შეუერთდა პიტ ბესტი. ამრიგად, ხუთი მუსიკოსისგან შემდგარმა კოლექტივმა აგვისტოს შუა რიცხვებში დატოვა ინგლისი და სამ ნახევარი თვის განმავლობაში გერმანიაში იმყოფებოდა. The Beatles-ის ისტორიკოსი მარკ ლუისონი წერს: „ჰამბურგში ჩავიდნენ 17 აგვისტოს, შებინდებისას, როდესაც ცოცხლდება წითელი ფარნების რაიონი ...მოციმციმე ნეონი სთავაზობდა გართობის ნაირფეროვან საშუალებას, ხოლო შეზღუდულად გამოწყობილი ქალები უშიშრად ისხდნენ ვიტრინებში და ელოდებოდნენ თავის საქმიან შანსებს.“