cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
პოპასნის რაიონი
სქოლიო
კატეგორია:ლუჰანსკის ოლქის რაიონები
ჩატალ-ობა
ჩატალ-ობის ყორღანები (Курганы Чатал-Оба) — არქეოლოგიური ობიექტი სოფელ ჩალტირის შესასვლელში, მიასნიკოვის რაიონი, როსტოვის ოლქი, რუსეთის ფედერაცია. მკვლევრები გამოჰყოფენ ჩრდილოეთისა და სამხრეთის ყორღანებს.
ისტორია
ისტორიკოსები ვარაუდობენ, რომ ეს ყორღანები უნდა ეკუთვნოდეს შუა ბრინჯაოს ხანას. არქეოლოგიური სამუშაოები სამხრეთ ყორღანის ტერიტორიაზე მიმდინარეობდა 1996 წელს ცნობილი არქეოლოგის ევგენი ბესპალის ხელმძღვანელობით. ყორღანის კვლევის დროს დადასტურდა სამი ძირითადი მიწაყრილი და ათობით სამარხი. სამარხებიდან ორი ეკუთვნოდა გვიანი ბრინჯაოს ხანას, დანარჩენები კი განეკუთვნებოდა შუა ბრინჯაოს ხანას. ერთი სამარხი კი XVII-XVIII საუკუნეებს განეკუთვნებოდა. სამუშაოების მიმდინარეობის დროს აღმოაჩინეს სარმატების ოქროს ნივთები.
2001 წლიდან დაიწყო არქეოლოგიური გათხრები ჩრდილოეთის ყორღანზე. სამუშაოებს ხელმძღვანელობდა რუსეთის ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა დაცვის საზოგადოების ექსპედიცია. აღმოაჩინეს ხუთი მიწაყრილი და 18 სამარხი, რომელთაგანაც 16 მკვლევარებმა დაათარიღეს შუა ბრინჯაოს ხანით. ასევე აღმოაჩინეს ყივჩაყთა სალოცავი ქვის საკურთხევლით, ასევა ადრესარმატული სამარხები.
აღწერა
ყორღანების თანამედროვე სიმაღლეა 4 მეტრი, სავარაუდოდ ადრე იგი უფრო მაღალი უნდა ყოფილიყო. არსებობს ვარაუდი, რომ ჩატალ-ობის ყორღანები იყოს საგვარეულო სამარხი. სამარხები, რომელიც აღმოჩენილია კატაკომბებში, მიეკუთვნება შუა ბრინჯაოს ხანას. რამდენიმე აქ აღმოჩენილი ნივთი გამოფენილია ტანაისის არქეოლოგიური მუზეუმ-ნაკრძალის საგამოფენო დარბაზებში.
ბახვა ჩიქობავა
ბახვა ჩიქობავა (დ. 3 ივნისი, 1967, სენაკი, — გ. 19 მარტი, 2022, მარიუპოლი, უკრაინა ) — ქართველი ოფიცერი, მოხალისე უკრაინის შეიარაღებულ ძალებში. დაიღუპა ბრძოლაში უკრაინაში რუსეთის შეჭრის დროს.
2012 წლამდე მსახურობდა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროში (შსს). მონაწილეობდა საბრძოლო მოქმედებებში აფხაზეთში (1992-1993) და 2008 წლის აგვისტოს ომში. 2007 წელს აფხაზეთის ადმინისტრაციულ საზღვარზე დამნაშავეებთან შეტაკების დროს მძიმედ დაიჭრა და დაჯილდოვდა ვახტანგ გორგასლის ორდენით. 2012 წელს იყო შსს-ის განსაკუთრებულ დავალებათა დეპარტამენტის სამეგრელო-ზემო სვანეთის სამხარეო სამმართველოს უფროსი, პოლიციის პოლკოვნიკი. 2012 წელს, საქართველოში ხელისუფლების ცვლილების შემდეგ გარკვეული ხნით დაკავებული იყო „დანაშაულის შეუტყობინებლობის“ ბრალდებით. 2014 წლიდან მოხალისედ იმყოფებოდა უკრაინაში. მონაწილეობა მიიღო ბატალიონ „აზოვის“ ჩამოყალიბებაში და მომდევნო წლების განმავლობაში ხელმძღვანელობდა ბატალიონის ახალი რეკრუტების წვრთნას. დაიღუპა რუსეთის ჯარების ქალაქ მარიუპოლზე თავდასხმების დროს, 2022 წლის 19 მარტს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 3 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1967 კატეგორია:გარდაცვლილი 19 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 2022 კატეგორია:ქართველი პოლკოვნიკები კატეგორია:რუსეთის შეჭრა უკრაინაში (2022) კატეგორია:ვახტანგ გორგასლის ორდენის კავალრები კატეგორია:სენაკში დაბადებულები
ბაჰატკივცი
ბაჰატკივცი (Багатківці) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ტერნოპილის ოლქის ტერებოვლიის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 682 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტერებოვლიის რაიონის სოფლები
კეუეს რაიონი
კეუეს რაიონი (Distrito de Quehue) — რაიონი პერუში, კუსკოს რეგიონის კანასის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 792 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 544 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 25 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 143.46 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კუსკოს რეგიონის რაიონები კატეგორია:კანასის პროვინციის რაიონები
ლისარდო გარსია
ლისარდო გარსია სოროსა (Lizardo García Sorroza; დ. 26 აპრილი, 1844 — გ. 29 მაისი, 1927) — ეკვადორის პრეზიდენტი 1905 წლის 1 სექტემბრიდან 1906 წლის 15 იანვრამდე.
ბიოგრაფია
ლისარდო გარსია დაიბადა 1844 წლის 26 აპრილს გუაიაკილში. მან დააარსა გუაიაკილის სავაჭრო პალატა და თავის მშობლიურ ქალაქში მეხანძრეების წევრი გახდა. 1895 წელს, ლისარდო გარსია ეკონომიკის მინისტრია. ამის შემდეგ, იგი გუაიასის პროვინციის სენატორად დაინიშნა, ხოლო მოგვიანებით სენატის ვიცე-პრეზიდენტად და გუაიაკილის საბჭოს წევრად.
1905 წელს, გარსია ეკვადორის პრეზიდენტად აირჩიეს, მაგრამ იგი ქვეყანას მხოლოდ რამდენიმე თვის მანძილზე მართავდა. ელოი ალფაროს რევოლუციის შემდეგ, მან იძულებით დატოვა თანამდებობა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ეკვადორის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 26 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1844 კატეგორია:გარდაცვლილი 29 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1927
ანტონი სკრიბე
ანტონი სკრიბე (Anthony Scribe; დ. 1 იანვარი, 1988, სენ-ჟერმენ-ან-ლე, საფრანგეთი) — ფრანგი ფეხბურთელი, „დინამო თბილისის“ მეკარე.
კარიერა
სკრიბე „მონპელიეს“ აღზრდილია, ძირითად გუნდში ითამაშა მხოლოდ ერთი მატჩი, 2008 წლის 10 აპრილს, ძირითადი მეკარის გაძევების შემდეგ „აიაჩოს“ წინააღმდეგ მოედანზე ბოლო 13 წუთი დაჰყო. 2008–2009 და 2010–2011 წლების სეზონებში იჯარით თამაშობდა საფრანგეთის დონით დაბალი ლიგის კლუბებში. 2013 წელს კონტრაქტი გააფორმა „აიაჩოსთან“. 2013–2014 წლების სეზონი მეორე გუნდში გაატარა, შემდეგ ერთი სეზონი დააწინაურეს ძირითად გუნდში, მაგრამ არცერთი მატჩი არ ჩაუტარებია. 2014–2015 წლების სეზონში კი 15 მატჩი შეუცვლელად ითამაშა. 2015–2016 წლების სეზონის მეორე ნახევარში სკრიბე ისევ დააწინაურეს ძირითად გუნდში, სადაც სრულად ჩაატარა 15 მატჩი.
2016 წლის ზაფხულის სატრანსფერო ფანჯრისას კონტრაქტი გააფორმა „დინამო თბილისთან“, რის შემდეგაც გახდა გუნდის პირველი მეკარე.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1988 კატეგორია:ფრანგი ფეხბურთელები კატეგორია:მონპელიეს ფეხბურთელები კატეგორია:ევიანის ფეხბურთელები კატეგორია:აიაჩოს ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები
ბექა შეყრილაძე
ბექა შეყრილაძე (დ. 28 ნოემბერი 1983) — ქართველი ფეხბურთელი, გორის „დილას“ მეკარე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1983 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის სპარტაკის ფეხბურთელები კატეგორია:სკ თბილისის ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის ლოკომოტივის ფეხბურთელები კატეგორია:ბორჯომის ფეხბურთელები კატეგორია:რუსთავის მეტალურგის ფეხბურთელები კატეგორია:ცხინვალის ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები კატეგორია:გორის დილას ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 28 ნოემბერი
სან-ჟუან-დი-კაიუა
სან-ჟუან-დი-კაიუა (São João do Caiuá) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 578 მეტრზე. მიეკუთვნება ჩრდილო-დასავლეთ პარანის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ პარანავაის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 911 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 19.42 კმ²-ზე. ფართობი 304 413 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
წითელწყაროს მიწერილი სანადირო მეურნეობა
რაიონი, საერთოდ, ღარიბი იყო მდინარეებით. ტყეები და ბუჩქნარები კარგი თავშესაფარი იყო გარეული ნადირ-ფრინვლისათვის. აქ საკმაოდ იყო ხოხობი, კურდღელი, დურაჯი, კაკაბი და გნოლი, მტაცებლებიდან — ტურა, მელა, გარეული კატა, ფოცხვერი და სხვ., გადამფრენი ფრინველებიდან გვხვდება მწყერი, ტყის ქათამი, სავათი და სარსარაკი.
ვეძისხევის კოშკი
ვეძისხევის კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი, დგას ნასოფლარ ვეძისხევის შუაში, თარიღდება გვიანდელი შუა საუკუნეებით. კოშკი გეგმით სწორკუთხაა, ზევითკენ შევიწროებული. ნაგებია სხვადასხვა ზომის ნატეხი ქვით. გარეთა კუთხეებში შედარებით მოზრდილი ქვებია გამოყენებული. გარე კედლების ზედაპირი, გასწორებულია ბათქაშით, კედლების ზემოთა ნაწილი - შეულესავია და საპირე ქვებიც შედარებით წვრილია. კოშკის პირველი სართული სანახევროდ ნანგრევებითა და მიწითაა ამოვსებული. დასავლეთ კედელში სამი სათოფურია, მათგან ერთი შეწყვილებულია, ორი - ცალმაგი. კოშკში შესასვლელი დასავლეთიდანაა, მეორე სართულის დონეზე. კარი გარედან თაღოვანია, გამოყვანილია აგურით. ხოლო შიგნიდან ფიცრული გადახურვა ჰქონია. შესასვლელის პირდაპირ, აღმოსავლეთ კედლის შუაში, აგურით ნაწყობი, გეგმით ნახევარწრიული, შეისრულთაღოვანი ბუხარია. რომლის გვერდებზე თითო ცალმაგი სათოფურია. მსგავსი სათოფური დასავლეთ კედელში, სართულის ჩრდილო-დასავლეთ კუთხესთანაცაა. ორი შეწყვილებული სათოფური - სამხრეთით, თითო-თითო კი - ჩრდილოეთ და დასავლეთ კედლებშია. ჩრდილოეთ სათოფურის ორივე მხარეს თითო პატარა, შეისრულთაღოვანი თახჩაა. კოშკის მესამე სართულის აღმოსავლეთ, დასავლეთ და სამხრეთ კედლებში ორ-ორი ცალმაგი სათოფურია. მათგან აღმოსავლეთ და დასავლეთ სათოფურებს შორის თითო სწორკუთხა თახჩაა მოწყობილი. ერთი მსგავსი თახჩა ჩრდილოეთ კედლის შუაშიცაა. მეოთხე სართულის კედლები ნაწილობრივ დანგრეულია. აღმოსავლეთ და ჩრდილოეთ კედლების შუაში, თითო პარალელურწირთხლებიანი, თარაზულად გადახურული სარკმელია. დასავლეთ კედლის შუაში კი სწორკუთხა თახჩაა. მის ორივე მხარეს თითო სათოფურია. ორი სათოფურია აღმოსავლეთ კედელშიც - სარკმლის გვერდებზე. კოშკის სართულშუა გადახურვა გამართული ყოფილა ხის ძელებზე.
წითელწყაროს მიწერილი სანადირო მეურნეობა
1963 წელს აქ ჩამოყალიბდა ხოხბისა და კურდღლის გასამრავლებლად სანადირო მეურნეობა „მიშმიში“, რომელიც 7 000 ჰექტარს მოიცავდა.
ვეძისხევის კოშკი
ლიტერატურა
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის კოშკები
წითელწყაროს მიწერილი სანადირო მეურნეობა
ეს ადგილები განთქმული იყო კაკბით და მას ხშირად სტუმრობდნენ არა მარტო თბილისელი, არამედ თითქმის მთელი აღმოსავლეთ საქართველოს მონადირეები.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს სსრ მიწერილი სანადირო მეურნეობები
გრევეს მუნიციპალიტეტი
გრევეს მუნიციპალიტეტი — მუნიციპალიტეტი (დანიურად კომუნა) დანიაში, ზელანდიის რეგიონში, კუნძულ ზელანდიაზე. მუნიციპალიტეტის ფართობია 60,18 კმ², ხოლო მოსახლეობა 47 936 (2012).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ზელანდიის რეგიონის მუნიციპალიტეტები
დიმიტრი დადიანი
დიმიტრი ელიზბარის ძე დადიანი (1848 — გ. 16 ივლისი, 1895, ოდესა) — ქართველი ჟურნალისტი, პუბლიცისტი, საზოგადო მოღვაწე.
ქუთაისის გიმნაზიის დამთავრების შემდეგ შევიდა ოდესის უნივერსიტეტში (არ დაუმთავრებია). საფუძვლიანი აგრონომიული განათლება მიიღო საფრანგეთში. დაბრუნების შემდეგ ელიზავეტპოლის გუბერნიაში მსახურობდა საგანგებო მინდობილობათა მოხელედ. შემდეგ ქუთაისში ეწეოდა ჟურნალისტურ და საზოგადოებრივ მოღვაწეობას: 1881-1883 რედაქტორობდა გაზეთ „შრომას“, აქვეყნებდა სხვადასხვა ხასიათის პუბლიცისტურ თხზულებებს ქართულ და რუსულ პრესაში („დროება“, „შრომა“, „ივერია“, „ნოვოე ობოზრენიე“ და სხვ.). დადიანის შეხედულებით, ქართველი ხალხის საერთო-ეროვნული თვითშეგნების გამთლიანება-აღორძინებისთვის აუცილებელი იყო საზოგადოებრიობის ყველა ფენის კონსოლიდაცია ეროვნული იდეოლოგიის გარშემო, ეკონომიკის დაწინაურება და კულტურულ-საგანმანათლებლო პროცესების პერმანენტული განვითარება. 1884–1890 წლებში განაგებდა ქუთაისის სათავადაზნაურო-საადგილმამულო ბანკს. თავიდან მომხრე იყო თბილისის და ქუთაისის სათავადაზნაურო ბანკების შეერთებისა, რაზეც გამოქვეყნებული აქვს სპეციალური წერილი „მუდამ ცალ-ცალკე თუ ერთად“ („დროება“, 1875, №44). სიცოცხლის ბოლო წლებში დადიანი იყო სენაკის მაზრის თავადაზნაურობის დეპუტატი. 1895 წელს ტუბერკულოზით დაავადებული დადიანი სამკურნალოდ ]]ავსტრია\\ში გაემგზავრა, მაგრამ გზაში (ოდესაში) გარდაიცვალა. დაკრძალულია სენაკში.
სქოლიო
კატეგორია:გარდაცვლილი 16 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1895 კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები კატეგორია:ქართველი პუბლიცისტები კატეგორია:ქართველი საზოგადო მოღვაწეები დიმიტრი
წყალტუბოს მიწერილი სანადირო მეურნეობა
წყალტუბოს მიწერილი სანადირო მეურნეობა — მიწერილი სანადირო მეურნეობა საქართველოს სსრ წყალტუბოს რაიონში. რაიონის მონადირეთა საზოგადოებაზე მიწერილი იყო 22 000 ჰექტარი სანადირო სავარგული. მისი საზღვრები იყო: აღმოსავლეთით — ქუთაისისა და ტყიბულის რაიონები, დასავლეთით — სამტრედიისა და წულუკიძის რაიონები, ჩრდილოეთით — ცაგერის რაიონი, სამხრეთით — ვანის რაიონი. მეურნეობის რელიეფი ძირითადად ვაკე იყო, ჩრდილოეთ მხარეზე მცირე სიმაღლეებით.
რაიონი, საერთოდ, ღარიბი იყო ტყის მასივებით და, ამის გამო, ტყის ცხოველებითაც. დაბლობი ადგილები მთლიანად ათვისებელი იყო სოფლის მეურნეობის კულტურებით. ადგილობრივი მონადირეები ძირითადად ნადირობდნენ გადამფრენ ფრინველებზე და მავნე მტაცებელ ცხოველებზე. აქ აგრეთვე მოიპოვებოდა ციყვი, კვერნა, დათვი, ხოხობი და სხვ.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს სსრ მიწერილი სანადირო მეურნეობები
რენატ დადაშოვი
რენატ დადაშოვი (Renat Oleq oğlu Dadaşov, გამოითქმის [re̞ˈnɑ̝t̪ o̞ˈle̞k o̞ˈɣɫu d̪ɑ̝ˈd̪ɑ̝ʃo̞f]; დ. 17 მაისი, 1999, რიუდესხაიმ-ამ-რეინი, გერმანია) — აზერბაიჯანელი, პოზიციით თავდამსხმელი, ფეხბურთელი. იგი ამჟამად თამაშობს პაკოს დე ფერეირასა (ვოლვერჰამპტონ ვანდერერსიდან იჯარით გადმოსული) და აზერბაიჯანის ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებში.
ადრეული ცხოვრება
რენატ დადაშოვი დაიბადა 1999 წლის 17 მაისს, არიუდესხაიმ-ამ-რეინში, გერმანიაში, აზერბაიჯანელ ოჯახში. (მისი ოჯახი ლეზგი იყო). მისი მშობლები გერმანიაში საცხოვრებლად ბაქოდან (აზერბაიჯანიდან) გადავიდნენ. მისი მამა ოლეგი ახალგაზრდობის პერიოდში თამაშობდა აზერბაიჯანის წყალბურთის ნაკრებში. მას ჰყავს უფროსი ძმა რუფად დადაშოვი, რომელიც აგრეთვე ფეხბურთს თამაშობს (პოზიციით თავდამსხმელია); მის ძმას აზერბაიჯანის ეროვნულ საფეხბურთო ნაკრებში ნათამაშებ 16 მატჩში 4 გოლი აქვს გატანილი.
ადრეული წლების პერიოდში იგი თამაშობდა შემდეგი კლუბების საფეხბურთო აკადემიებში: SV ვევენ ვეისბადენი, აინტრახტი ფრანკფურტი და RB ლაიფციგი.
აინტრაქტი ფრანკფურტი
2017 წლის 19 მაისს, რენატ დადაშოვმა 3-წლიანი კონტრაქტი გააფორმა ბუნდესლიგის გუნდ აინტრახტი ფრანკფურტისთან. მან 19-წლამდელთა ბუნდესლიგაში, აინტრახტი ფრანკფურტის 19-წლამდელთა გუნდში 22 თამაში ჩაატარა საიდანაც 14 გოლი და 9 შედეგიანი გადაცემა დააგროვა.
ესტორილი
2018 წლის 11 იანვარს, დადაშოვმა 2-წლიანი კონტრაქტი გააფორმა კლუბ ესტორილთან.
მისი დებიუტი „ლიგაპრო“-ში 2018 წლის 11 აგვისტოს შედგა, სადაც პროტო B-ს წინააღმდეგ ესტორილმა 4:0 გაიმარჯვა. ამავე გუნდის მაისურით დადაშოვმა პირველი გოლი 2018 წლის 18 აგვისტოს, ბრაგა B-სთან ანგარიშით 1:0 მოგებულ შეხვედრაში გაიტანა.
ვულვერჰამპტონ ვანდერერსი
2019 წლის 6 აგვისტოს მან ვულვერჰამპტონ ვანდერერსთან 4-წლიან კონტრაქტს მოაწერა ხელი.
პასუშ დე ფირეირა
2019 წლის 6 აგვისტოს, დასუშ დე ფირეირამ, რომ დადაშოვთან მათ სეზონური კონტრაქტი გააფორმეს. 2019 წლის 24 აგვისტოს შედგა მისი დებიუტი პაშუს დე ფერეირაში (პრიმერა ლიგაში), ბოავისტას წინააღმდეგ ჩატარებულ შეხვედრაში (შეხვედრა მოწინააღმდეგის სტადიონზე გაიმართა და ანგარიშით 1-1 დასრულდა).
საერთაშორისო კარიერა
2017 წლის დასაწყისში გამოცხადდა, რომ დადაშოვი აზერბაიჯანის ეროვნულ ნაკრებში ითამაშებდა. მისი საერთაშორისო დებიუტი პროფესიონალურ დონეზე 5 სექტემბერს, 2018 წლის ფიფას მსოფლიო თასის შესარჩევ ეტაპზე შედგა.
საერთაშორისო
სტატისტიკა ასახავს 2019 წლის 11 ივნისამდე დაფიქსირებულ შედეგებს
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 17 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1999 კატეგორია:აზერბაიჯანელი ფეხბურთელები კატეგორია:აზერბაიჯანელი სპორტსმენი
მალო-კრესტოვსკის ხიდი
მალო-კრესტოვსკის ხიდი (Мало-Крестовский мост) — ერთ-ერთი ხიდი სანქტ-პეტერბურგში პეტროგრადის რაიონში, მდინარე კრეშოვსკაზე, რომელიც ერთმანეთთან აკავშირებს ქვის და კრესტოვსკის კუნძულებს. ლენინგრადის 1960-იანი წლების ხიდების არქიტექტურის ერთ-ერთი ყველაზე ნათელი მაგალითი.
მდებარეობა
ხიდი მდებარეობს დინამოს გამზირის ღერძზე. მალო-კრესტოვსკის ხიდთან მდებარე უახლოესი მეტრო სადგურებია: კრესტოვსკის კუნძული (1500 მეტრი) და ჩკალოვსკაია (1700 მეტრი).
ხიდს სახელი არაერთხელ შეეცვალა: კამენო-კრესტოვსკის ხიდი (1849-1875 წლებში), პატარა კრესტოვსკის ხიდი (1860-1920 წლებში), 1920-იანი წლებიდან კი თანამედროვე სახელი მალო-კრესკოვსკის ხიდი.
ისტორია
დაახლოებით 1817 წელს, ამ ადგილას იდგა მცურავი ხიდი. დაახლოებით 1840-1842 წლებში ხის ხიდი აშენდა. ხიდის პროექტი ორი ავტორის მიერ იყო შედგენილი, მათ შორის ერთ-ერთი ლეიტენანტი პლასესოვი (1940-1941 წლებში). 1960 წლისთვის ხის ხიდის საყრდენების მდგომარეობა გაუარესდა და ამან გამოიწვია კაპიტალური ხიდის აშენების საჭიროება. 1961-1962 წლებში ახალი რკინაბეტონის ხიდი ააგეს ინჟინერ ი. ლ. იურკოვისა და არქიტექტორ ლ. ა. ნოსკოვის პროექტის მიხედვით.
საქართველოს საავიაციო უნივერსიტეტი
საქართველოს საავიაციო უნივერსიტეტი— უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულება.
1992 წელს საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სტრუქტურაში, საქართველოს სამოქალაქო ავიაციის ხელმძღვანელობის თხოვნის საფუძველზე, ჩამოყალიბდა ჩვენი ქვეყნისთვის მეტად საჭირო საავიაციო სასწავლო-სამეცნიერო ინსტიტუტი. ხოლო 2005 წელს, სამთავრობო დადგენილების საფუძველზე, აღნიშნული ინსტიტუტი გამოეყო ტექნიკურ უნივერსიტეტს და ჩამოყალიბდა დამოუკიდებელ, საქართველოს საავიაციო უნივერსიტეტად. სიამაყით გვინდა აღვნიშნოთ, რომ საავიაციო უნივერსიტეტმა თავისი დაარსებიდან მოკლე პერიოდში ჩვენს ქვეყანას მრავალი მფრინავი და ავიასპეციალისტი მოუმზადა, რომელთა უდიდესი ნაწილი ღირსეულ შევსებად მოევლინა საქართველოს სამოქალაქო და სამხედრო ავიაციას. უნივერსიტეტს დღეისათვის გააჩნია თანამედროვე სასწავლო მატერიალურ-ტექნიკური ბაზა. მომავალ პროფესიონალ პილოტთა და ავიასპეციალისტთა პრაქტიკული მომზადების მიზნით, უნივერსიტეტის მფლობელობაშია ქალაქ თელავში მდებარე თანამედროვე ინფრასტრუქტურითა და ტექნიკით აღჭურვილი აეროპორტი, თვითმფრინავები Cessna, Piper seneca, A-22, An-28 და Boeing 737-200, EASA-ს სტანდარტების შესაბამისი FNPT II MCC კლასის ავიასიმულატორი, კეთილმოწყობილი სპეციალიზირებული ლაბორატორიები და სხვა. ქვეყნისათვის საჭირო პრესტიჟულ პროფესიებს ეუფლებიან, როგორც საქართველოს, ასევე უცხო ქვეყნის მოქალაქეები.
მნიშვნელოვანია ის ფაქტი, რომ ჩვენი უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები წარმატებით ართმევენ თავს თავიანთ სამსახურეობრივ მოვალეობებს, როგორც ქართულ ავიასაწარმოებში, ასევე ჩვენი ქვეყნის ფარგლებს გარეთ, მათი უმეტესობა ხელმძღვანელ თანამდებობებზე მუშაობს ავიაკომპანიებში, აეროპორტებში, თბილავიამშენში, სამხედრო საჰაერო ძალებში, საავიაციო ქვედანაყოფებსა და სახელმწიფოს სხვადასხვა სტრუქტურაში. უნივერსიტეტში მოღვაწეობენ ღვაწლმოსილი პროფესორ მასწავლებლები, გამოცდილ მფრინავ-ინსტრუქტორთა შემადგენლობა და დარგის პროფესიონალი დამხმარე პერსონალი. სწორედ ყველა მათგანის უდიდესი დამსახურებაა ის ფაქტი, რომ სააკრედიტაციო საბჭოს გადაწყვეტილებით, ჩვენს სასწავლო დაწესებულებას უნივერსიტეტის სტატუსი მიენიჭა, რაც თავის მხრივ ყველა აკადემიური დონის ავიასპეციალისტთა მომზადების უფლებას იძლევა.
უნივერსიტეტში ფუნქციონირებს საფრენოსნო მომზადების, საინჟინრო და ბიზნესის ადმინისტრირების ფაკულტეტები, პროფესიული განათლების პროგრამები, საერთაშორისო საავიაციო ტრეინინგ ცენტრი და სხვა.
გაცვლითი პროგრამები
უნივერსიტეტს გააჩნია სტუდენტური გაცვლითი პროგრამები სხვადასხვა ქვეყნის პარტნიორ უნივერსიტეტებთან.
სტუდენტური შემოქმედება
უნივერსიტეტის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან სახეს სტუდენტური თვითმმართველობა წარმოადგენს. ისინი აქტიურ მონაწილეობას იღებენ უნივერსიტეტის სასწავლო-სამეცნიერო და სპორტულ ღონისძიებებში.
უნივერსიტეტს ჰყავს ფეხბურთის, კალათბურთის და რაგბის გუნდები, რომლებიც წარმატებით ასპარეზობენ შიდა და გარე საუნივერსიტეტო შეჯიბრებებში. სტუდენტებს საშუალება ეძლევათ გამოავლინონ თავიანთი ცოდნის დონე და ნიჭი სამეცნიერო კონფერენციებზე.
სტუდენტთა საწარმოო სტაჟირება და დასაქმება
თეორიული ცოდნის გამყარების მიზნით, მესამე და მეოთხე კურსის სტუდენტები გადიან სტაჟირებებს ავიასაწარმოებსა და სხვადასხვა დაწესებულებებში. სტაჟირებებს ხელმძღვანელობენ ავიასაწარმოების წამყვანი სპეციალისტები. სტუდენტების მიერ პროფესიისადმი გამოვლენილი თეორიული და პრაქტიკული ცოდნა მათი დასაქმების საწინდარია. ავიასპეციალისტთა დასაქმების სფერო ძალზედ მრავალფეროვანია, მათ საშუალება ეძლევათ დასაქმდნენ ავიაკომპანიებში, აეროპორტებში, საჰაერო ნავიგაციაში, თბილავიამშენში, ძალოვანი სტრუქტურების საავიაციო ქვედანაყოფებში, სხვადასხვა სამშენებლო ორგანიზაციებში, ბანკებში, სამოქალაქო ავიაციის მართვის სახელმწიფო სტრუქტურებში, დარგის სასწავლო-სამეცნიერო დაწესებულებებში და სხვა.
საავიაციო უნივერსიტეტის მთავარი პრიორიტეტია კურსდამთავრებულთა დასაქმება მიღებული პროფესიების შესაბამისად, რაც პრაქტიკულად დიდი წარმატებით ხორციელდება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უნივერსიტეტები
არღუნ-ხანი
აბაღა-ხანის გარდაცვალების შემდეგ ტახტზე ავიდა მისი უმცროსი გამაჰმადიანებული ძმა — აჰმედ თოგუდანი, მაგრამ ორიოდე წლის შემდეგ არღუნ-ხანმა მონღოლი წარჩინებულების მხარდაჭერით დაამარცხა და სიკვდილით დასაჯა საკუთარი ბიძა. დაიწყო რეპრესიები. არღუნმა მამამისის მთავარი ვეზირი შამს ად-დინ ჯუვეინი მოაკვლევინა 1284 წლის 16 ოქტომბერს. მის მაგივრად დანიშნა ემირი ბუღა ჯალაირი, რომლის ხელშიც კონცეტრირებული აღმოჩნდა მთელი ხელისუფლება. იგი გახდა ვეზირი, ხოლო თანამდებობების უმეტესობა მიიღეს მისმა ბიძაშვილებმა და მომხრეებმა.
ამავე დროს ბუღას ჰყავდა ბევრი მტერი, რომლებმაც შეარყიეს მისი ავტორიტეტი. ხელისუფლების შენარჩუნების მიზნით დაიწყო არღუნის საწინააღმდეგო პროპაგანდა, მაგრამ უღალატეს თავისმა მომხრეებმა და სიკვდილით დასაჯეს 1289 წელს. ამის შემდეგ არღუნი აღარ ენდობოდა მუსლიმ დიდგვაროვნებს და გადაწყვიტა ისინი ჩაენაცვლებინა ებრაელებითა და ქრისტიანებით. ბუღას სიკვდილით დასჯის შემდეგ ვაზირად დანიშნა ებრაელი ვაჭარი სა’დ ად-დავლა, რომელიც შეეეცადა სამართლებრივი ურთიერთობების მოწესრიგებას საყაენოში.
არღუნის მმართველობისას ჰულაგუიანები იბრძოდნენ ეგვიპტის მამლუქთა სასულთნოს წინააღმდეგ სირიის ხელში ჩასაგდებად.
1291 წლის 10 მარტს არღუნ-ხანი გარდაიცვალა დამბლის დაცემის შედეგად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჰულაგუიანები კატეგორია:დაბადებული 1258 კატეგორია:გარდაცვლილი 1291 კატეგორია:გარდაცვლილი 10 მარტი
სამოქალაქო და პოლიტიკური უფლებები
სამოქალაქო და პოლიტიკური უფლებები — უფლებების ისეთი კლასი, რომელიც იცავს ადამიანების თავისუფლებას მთავრობების, სოციალური ორგანიზაციებისა და კერძო პირების მხრიდან დარღვევებისგან. ისინი უზრუნველყოფენ ადამიანის უფლებას, მონაწილეობა მიიღონ საზოგადოებისა და სახელმწიფოს სამოქალაქო და პოლიტიკურ ცხოვრებაში დისკრიმინაციისა და რეპრესიების გარეშე.
სამოქალაქო უფლებები მოიცავს ხალხის ფიზიკური და გონებრივი ერთიანობის, სიცოცხლისა და უსაფრთხოების უზრუნველყოფას; დაცვას ისეთი ნიშნით დისკრიმინაციისგან, როგორიცაა რასა, სქესი, სექსუალური ორიენტაცია, გენდერული იდენტობა, ეროვნული წარმომავლობა, კანის ფერი, ასაკი, პოლიტიკური მიკუთვნებულობა, ეთნოსი, რელიგია და შეზღუდული შესაძლებლობები;  და ინდივიდუალურ უფლებებს, როგორიცაა პირადი ცხოვრებისა და აზრის, სიტყვის, რელიგიის, პრესის, შეკრებისა და გადაადგილების თავისუფლება.
პოლიტიკურ უფლებებში შედის კანონით განსაზღვრული ბუნებრივი სამართლიანობა (პროცედურული სამართლიანობა), როგორიცაა ბრალდებულის უფლებები (მათ შორის სამართლიანი სასამართლოს უფლება, სათანადო პროცესი, გამოსწორების ან იურიდიული დახმარების მოთხოვნის უფლება) და სამოქალაქო საზოგადოებასა და პოლიტიკაში მონაწილეობის უფლებები, როგორიცაა გაერთიანების თავისუფლება, შეკრების უფლება, შუამდგომლობის უფლებამოსილება, თავდაცვისა და ხმის მიცემის უფლება.
სამოქალაქო და პოლიტიკური უფლებები აყალიბებენ ადამიანის საერთაშორისო უფლებების საწყის და უმთავრეს ნაწილს. ისინი მოიცავენ 1948 წლის ადამიანის უფლებათა საყოველთაო დეკლარაციის პირველ ნაწილს (მეორე ნაწილი შედგება ეკონომიკური, სოციალური და კულტურული უფლებებისგან). ადამიანის უფლებებათა სამი თაობის თეორია უფლებების ამ ჯგუფს „პირველი თაობის უფლებებად“ მიიჩნევს, ხოლო ნეგატიური და პოზიტიური უფლებების თეორია მათ ზოგადად ნეგატიურ უფლებებად აღიქვამს.
ისტორია
ფრაზა „უფლებები სამოქალაქო პირისათვის“ არის ლათინური jus civis-ის (მოქალაქის უფლებები) თარგმანი. რომის მოქალაქეებს, მიუხედავად იმისა, ისინი თავისუფლები (libertas) იყვნენ თუ მონები (servitus), ჰქონდათ კანონით განსაზღვრული უფლებები. 313 წლის მილანის ედიქტის შემდეგ ეს უფლებები მოიცავდა რელიგიის თავისუფლებას, თუმცა 380 წლის თესალონიკის ედიქტი რომის იმპერიის ყველა სუბიექტს ავალდებულებდა კათოლიკური ქრისტიანობის აღიარებას. რომაული იურიდიული დოქტრინა შუა საუკუნეებში დაიკარგა, მაგრამ საყოველთაო უფლებების შესახებ მოთხოვნები მაინც შეიძლება გამოიკვეთოს ქრისტიანული დოქტრინის საფუძველზე. 1549 წლის კეტის აჯანყების ლიდერების თანახმად, „ყველა მონა შეიძლება გათავისუფლდეს, რადგან ღმერთმა ყველა გაათავისუფლა თავისი სასტიკი სისხლისღვრით“.
XVII საუკუნეში ინგლისის საერთო სამართლის მოსამართლე სერ ედუარდ კოკმა აღადგინა მოქალაქეობაზე დაფუძნებული უფლებების იდეა იმის მტკიცებით, რომ ინგლისელები ისტორიულად სარგებლობდნენ ასეთი უფლებებით. ინგლისის პარლამენტმა 1689 წელს მიიღო ინგლისის უფლებათა ბილი. ეს იყო ჯორჯ მეისონისა და ჯეიმზ მედისონის ერთ-ერთი გავლენა 1776 წელს ვირჯინიის უფლებათა დეკლარაციის შემუშავების დროს. ვირჯინიის დეკლარაცია არის ამერიკის უფლებათა ბილის (1789) პირდაპირი წინამორბედი და ნიმუში.
1860-იან წლებში ამერიკელებმა მოარგეს ეს მიდგომა ახლადგათავისუფლებულ შავკანიანებს. კონგრესმა მიიღო სამოქალაქო უფლებების აქტები 1866, 1871, 1875, 1957, 1960, 1964, 1968 და 1991 წლებში.
უფლებების დაცვა
თომას ჰემფრი მარშალი აღნიშნავს, რომ სამოქალაქო უფლებები მალევე იქნა აღიარებული და კოდიფიცირებული, რასაც შემდეგ მოჰყვა პოლიტიკური, მოგვიანებით კი სოციალური უფლებები. მრავალ ქვეყანაში ისინი წარმოადგენენ კონსტიტუციურ უფლებებს და შედიან უფლებათა ბილში ან მსგავს დოკუმენტში. ისინი ასევე განსაზღვრულია ადამიანის უფლებათა საერთაშორისო დოკუმენტებში, როგორიცაა 1948 წლის ადამიანის უფლებათა საყოველთაო დეკლარაცია და 1967 წლის საერთაშორისო პაქტი სამოქალაქო და პოლიტიკური უფლებების შესახებ.
საკამათო საკითხია თუ ვის ეხება სამოქალაქო და პოლიტიკური უფლებები. მიუხედავად იმისა, რომ ბევრ ქვეყანაში მოქალაქეები უფრო მეტად არიან დაცულნი უფლებების დარღვევისგან, ვიდრე არამოქალაქეები, სამოქალაქო და პოლიტიკური უფლებები ზოგადად განიხილება, როგორც უნივერსალური უფლებები, რომლებიც ეხება ყველა პირს.
პოლიტიკის მეცნიერის სალვადორ სანტინო რიგელმის აზრით, გლობალურ სამხრეთში ადამიანის უფლებების დარღვევების მიზეზებისა და დაცვის ნაკლებობის ანალიზისას ყურადღება უნდა გამახვილდეს შიდა და საერთაშორისო ფაქტორების ურთიერთქმედებაზე - მნიშვნელოვანი პერსპექტივა, რომელიც, როგორც წესი, სისტემატურად უგულებელყოფილია სოციალურ მეცნიერებათა ლიტერატურაში.
სხვა უფლებები
ამერიკის შეერთებული შტატების დამოუკიდებლობის დეკლარაციაში ნათქვამია, რომ ხალხს აქვს გაუსხვისებელი უფლებები, მათ შორის „სიცოცხლე, თავისუფლება და ბედნიერებისკენ სწრაფვა“. ზოგის აზრით, მთავრობის ერთადერთი მიზანი არის სიცოცხლის, თავისუფლებისა და საკუთრების დაცვა.
თვითსაკუთრებისა და შემეცნებითი თავისუფლების იდეები ამყარებს უფლებას აირჩიოს საკვები, რომელსაც მიირთმევს,  წამალი, რომელსაც მიიღებს,   ჩვევა, რომელსაც აყვება.
სოციალური მოძრაობები სამოქალაქო უფლებებისათვის
სამოქალაქო უფლებები უზრუნველყოფენ კანონის თანაბარ დაცვას. როდესაც სამოქალაქო და პოლიტიკური უფლებები არ არის გარანტირებული ყველასთვის, როგორც კანონების თანაბრად დაცვის ნაწილი, ან როდესაც ასეთი გარანტიები არსებობს ქაღალდზე, მაგრამ ისინი პრაქტიკაში არ არის დაცული, შეიძლება წარმოიშვას წინააღმდეგობა, სამართლებრივი ქმედებები და სოციალური არეულობაც კი.
ამერიკის შეერთებულ შტატებში სამოქალაქო უფლებების მოძრაობები 1848 წლისთვის გაძლიერდნენ ისეთი დოკუმენტების წყალობით, როგორიცაა გრძნობათა დეკლარაცია. დამოუკიდებლობის დეკლარაციის შეგნებულად მოდელირებული უფლებებისა და გრძნობათა დეკლარაცია გახდა ამერიკელ ქალთა მოძრაობის დამფუძნებელი დოკუმენტი და იგი მიღებულ იქნა სენეკა ფოლზის ყრილობაზე, 1848 წლის 19 და 20 ივლისს.
კანონის წინაშე თანასწორობისთვის რამდენიმე პოლიტიკურ მოძრაობას ჰქონდა ადგილი მსოფლიოში დაახლოებით 1950-დან 1980 წლამდე. ამ მოძრაობებს გააჩნდათ იურიდიული და კონსტიტუციური ასპექტი და შედეგად მიიღეს მრავალი კანონი როგორც ეროვნულ, ასევე საერთაშორისო დონეზე. მათ ასევე ჰყავდათ წარმოდგენილი აქტივისტი მხარე, განსაკუთრებით ფართოდ გავრცელებული უფლებების დარღვევების შემთხვევებში. მოძრაობებში, რომლებსაც ჰქონდათ ღიად გაცხადებული მიზანი: სამოქალაქო და პოლიტიკური უფლებების დაცვის უზრუნველყოფა, შედიოდა:
სამოქალაქო უფლებების მოძრაობათა უმეტესობა ემყარებოდა სამოქალაქო წინააღმდეგობის ტექნიკას და იყენებდნენ არაძალადობრივ მეთოდებს მათი მიზნების მისაღწევად. ზოგიერთ ქვეყანაში სამოქალაქო უფლებებისათვის ბრძოლას თან სდევდა ან მოჰყვებოდა სამოქალაქო არეულობა და შეიარაღებული აჯანყებაც კი. მიუხედავად იმისა, რომ სამოცი წლის განმავლობაში სამოქალაქო უფლებების მოძრაობამ გამოიწვია სამოქალაქო და პოლიტიკური უფლებების გაფართოება, ბევრ ქვეყანაში ეს პროცესი ხაგრძლივი და დაძაბული იყო და ამ მოძრაობებიდან ბევრმა ვერ მიაღწია ან სრულად ვერ მიაღწია თავის მიზნებს.
პრობლემები და ანალიზი
პოლიტიკური თეორია ეხება სამოქალაქო და პოლიტიკურ უფლებებს. რობერტ ნოზიკმა და ჯონ როულზმა გამოხატეს კონკურენტული ხედვები ნოზიკის ანარქია, სახელმწიფო და უტოპიაში და როულზის სამართლიანობის თეორიაში. სხვა გავლენიანი ავტორები არიან ვესლი ნიუკომ ჰოფელდი და ჟან ედვარდ სმიტი.
პირველი თაობის უფლებები
პირველი თაობის უფლებები, რომლებსაც ხშირად „ლურჯ“ უფლებებს უწოდებენ, არსებითად ეხება თავისუფლებას და პოლიტიკურ ცხოვრებაში მონაწილეობას. ისინი ფუნდამენტურად სამოქალაქო და პოლიტიკური ხასიათისაა, ისევე როგორც მკაცრად ინდივიდუალისტური: ნეგატიურად იცავენ ინდივიდს სახელმწიფოს ექსცესებისგან. პირველი თაობის უფლებებში, სხვა საკითხებთან ერთად, შედის სიტყვის თავისუფლება, სამართლიანი სასამართლოს უფლება, იარაღის შენახვისა და ტარების უფლება (ზოგიერთ ქვეყანაში), რელიგიის თავისუფლება, დისკრიმინაციისგან თავისუფლება და ხმის მიცემის უფლება. ისინი წარმოიშვა XVII და XVIII საუკუნეებში განმანათლებლობის ხანაში. ინგლისის, ამერიკისა და საფრანგეთის რევოლუციებთან დაკავშირებული პოლიტიკური თეორიები კოდიფიცირებულ იქნა ინგლისის უფლებათა ბილში 1689 წელს (ინგლისელთა უფლებების ხელახლა აღნიშვნა, ზოგიერთი მათგანი იწყება მაგნა კარტადან 1215 წელს), უფრო სრულად საფრანგეთის ადამიანისა და მოქალაქის უფლებათა დეკლარაციაში 1789 წელს და შეერთებული შტატების უფლებათა ბილში 1791 წელს.
პირველი თაობის უფლებები დაცული იყო გლობალურ დონეზე, საერთაშორისო სამართალში სტატუსი მიენიჭა ჯერ 1948 წლის ადამიანის უფლებათა საყოველთაო დეკლარაციის მე-3 და მე-21 მუხლებით, შემდეგ კი 1966 წლის სამოქალაქო და პოლიტიკურ უფლებათა საერთაშორისო პაქტში. ევროპაში ისინი 1953 წელს დაფიქსირდა ადამიანის უფლებათა ევროპულ კონვენციაში.
სამოქალაქო და პოლიტიკური უფლებების ორგანიზაციები
მოქმედი ორგანიზაციები არსებობენ ხალხის სამოქალაქო და პოლიტიკური უფლებების დასაცავად, მათი დარღვევის შემთხვევაში. სამოქალაქო თავისუფლებების ამერიკული გაერთიანება არის ცნობილი არაკომერციული ორგანიზაცია, რომელიც ხელს უწყობს სიტყვის თავისუფლების შენარჩუნებას და პოლიტიკის შეცვლის პროცესს. კიდევ ერთი ორგანიზაციაა ფერადკანიანი ადამიანების წინსვლის ეროვნული ასოციაცია, რომელიც ორიენტირებულია უმცირესობების სამოქალაქო უფლებების დაცვაზე. ეს ორგანიზაციები სხვადასხვა მიზნებს ემსახურებიან. მაგალითად, შრომის ამერიკული ფედერაცია-სამრეწველო პროფკავშირების კონგრესი: ამერიკის კავშირი წარმოადგენს მშრომელთა კლასის ხალხს ქვეყნის მასშტაბით.
=იხილეთ აგრეთვე= • უფლებათა ბილი
• ხედვათა გამოთვლა: კენედი, ჯონსონი და სამოქალაქო უფლებები (წიგნი)
• ლიბერტარიანიზმი
• სამოქალაქო თავისუფლებები
• სამოქალაქო წინააღმდეგობა
• სამოქალაქო საზოგადოება
• სამოქალაქო უფლებების დარღვევა
• კონსტიტუციური ეკონომიკა
• ხელისუფლების დანაწილება
• Flex Your Rights
• ადამიანის უფლებები
• ლიბერალური დემოკრატია
• სამოქალაქო უფლებების ლიდერების სია
• მარტინ ლუთერ კინგი
• ბუნებრივი უფლებები და სამართლებრივი უფლებები
• ნეგატიური და პოზიტიური უფლებები
• არა-აგრესიის პრინციპი
• პოლიციის ძალა (შეერთებული შტატების კონსტიტუციური კანონი)
• პოლიტიკური თავისუფლება
• სახალხო ინტერესი
• უმაღლესი კანონის შესაბამისად მართვა
• კანონის უზენაესობა
• ადამიანის უფლებათა სამი თაობა
• საყოველთაო საარჩევნო უფლება
გარე ბმულები
კატეგორია:ადამიანის უფლებების კონცეფციები კატეგორია:იდენტობის პოლიტიკა კატეგორია:უფლებები
საქართველოს პროფესიონალ ბუღალტერთა და აუდიტორთა ფედერაცია
საქართველოს პროფესიონალ ბუღალტერთა და აუდიტორთა ფედერაცია (ბაფი) — წევრობაზე დაფუძნებული პროფესიული (არასამთავრობო, არაკომერციული) ორგანიზაცია. შეიქმნა 1998 წლის 5 მაისს, საქართველოს ბუღალტერთა კლუბისა და ბუღალტერთა ასოციაციის გაერთიანების შედეგად. ბაფი არის საქართველოს ბუღალტერთა კლუბის (დაფუძნდა 1996 წლის 17 დეკემბერს) სამართალმემკვიდრე.
ბაფის წევრები არიან ბუღალტრული აღრიცხვისა და აუდიტის სფეროს წარმომადგენელი ფიზიკური და იურიდიული პირები. 2018 წლის 1 აპრილის მდგომარეობით, ბაფის წევრია 7468 ფიზიკური პირი და 62 აუდიტორული კომპანია, რომლებსაც საქართველოში აუდიტორული საქმიანობის ბაზრის 90 პროცენტზე მეტი უჭირავთ. საქმიანობისა და წევრობის არეალი მოიცავს საქართველოს რეგიონებსა და რაიონებს.
ორგანიზაციის შვილობილი კომპანიებია შპს პროფესიონალ ბუღალტერთა ინსტიტუტი და შპს „ჟურნალი ბუღალტრული აღრიცხვა“.
საქმიანობის ძირითად სპექტრს შორისაა პროფესიული სერტიფიცირება და განგრძობითი განათლება; წევრების მომსახურების ხარისხის მონიტორინგი; წევრების საკონსულტაციო მომსახურება; პროფესიის მარეგულირებელი საკანონმდებლო ბაზის ლობირება; სტანდარტების შემუშავება-თარგმნა, მათი სახელმძღვანელო ლიტერატურის მომზადება; დისციპლინარული მოკვლევა და მონიტორინგი წევრების მიერ პროფესიული ეთიკის დაცვაზე.
ორგანიზაციული სტრუქტურა
სათავო და რეგიონალური ოფისების საქმიანობის მართვას ემსახურება 39 თანამშრომელი.
კომიტეტები: სტანდარტებისა და პრაქტიკის კომიტეტი, განათლების კომიტეტი, აუდიტის ხარისხის კომიტეტი, საგადასახადო საკითხთა კომიტეტი, საწევრო კომიტეტი, ეთიკისა და დისციპლინარული კომიტეტი.
ბაფი 1999 წლიდან აღიარებულია აკრედიტებულ პროფესიულ ორგანიზაციად და მონაწილეობს პროფესიის რეგულირებაში, კანონმდებლობის შესაბამისად.
1998 წლიდან თანამშრომლობს ფინანსური ანგარიშგების საერთაშორისო სტანდარტების საბჭოსთან და აქვს ფასს-ების ქართულ ენაზე თარგმნის ექსკლუზიური უფლება.
2000 წლიდან არის ბუღალტერთა საერთაშორისო ფედერაციის (IFAC) ნამდვილი წევრი.
2003 წლიდან, ბრიტანეთის ნაფიც ბუღალტერთა ასოციაციის (ACCA) საერთაშორისო პროგრამის საფუძველზე, ახორციელებს პროფესიულ სერტიფიცირებას.
2006 წლიდან ბაფის პროფესიული სერტიფიცირების პროგრამა აკრედიტებულია ACCA -ის მიერ.
ბაფის სტაბილურობის, აღიარების, უნარისა და იმიჯის წყაროა მისი წევრების სიმრავლე, პროფესიონალიზმი, კოლეგიალური დამოკიდებულება, პროფესიული ღირსება და ეთიკური ქცევა.
თარგმნილი სტანდარტები და გამოცემული სახელმძღვანელო ლიტერატურა
საქართველოში ბუღალტრული აღრიცხვისა და აუდიტის საუკეთესო საერთაშორისო პრაქტიკის დანერგვის ხელშეწყობის მიზნით, ბაფი 1998 წლიდან მიმდინარე პერიოდამდე: სისტემურად თარგმნის ბუღალტრული აღრიცხვის, ფინანსური ანგარიშგებისა და აუდიტის საერთაშორისო სტანდარტებს; გამოცემს საერთაშორისო სტანდარტების პრაქტიკაში გამოყენების ლიტერატურას; თარგმნის და გამოცემს ბუღალტერთა განათლებისა და პროფესიული სერტიფიცირების სახელმძღვანელოებს.
მხოლოდ ბოლო ორი (2016-2017) წლის განმავლობაში ბაფში ითარგმნა, მომზადდა და გამოიცა შემდეგი სტანდარტები და სახელმძღვანელო ლიტერატურა:
პროფესიონალი ბუღალტრის სერტიფიცირება
სერტიფიცირების ქართულენოვანი პროგრამის კურსდამთავრებულებს ACCA–ის საერთაშორისო (ინგლისურენოვანი) პროგრამაში ენიჭებათ  9 წიგნის ჩათვლა.
ACCA-ის პროგრამა გამიზნულია:
პროგრამაში მონაწილეობა შეუძლია:
მთავარ ბუღალტერთა სერტიფიცირების პროგრამა
პროგრამის ფარგლებში სერტიფიცირება ნიშნავს იმის დადასტურებას, რომ განსაზღვრული მომენტისათვის ბაფის წევრ კერძო ბიზნესში დასაქმებულ ბუღალტერს გააჩნია საწარმოს ბუღალტრული აღრიცხვის წარმოებისა და ფინანსური ანგარიშგების მომზადებისათვის აუცილებელი საკვალიფიკაციო კომპეტენცია. კომპეტენტურობა განისაზღვრება ბუღალტრის ცოდნით, გამოცდილებითა და პროფესიული ღირსებით.
სერტიფიკატის მოქმედების ვადა განუსაზღვრელია იმ პირობით, რომ სერტიფიცირებული ბუღალტრები ბაფში პერიოდულად გაივლიან სწავლებას, განგრძობითი პროფესიული განათლების დებულების შესაბამისად.
პროგრამაში მონაწილეობა შეუძლია პირს, რომელსაც აქვს:
განგრძობითი სწავლების პროგრამა
განგრძობითი სწავლების პროგრამა ემყარება იმ პრინციპს, რომ ყოველი პროფესიონალი ბუღალტრის მოვალეობაა, შეინარჩუნოს და განავითაროს პროფესიული კომპეტენტურობა, რომელიც აუცილებელია კლიენტების, დამქირავებლებისა და სხვა ინფორმაციის მომხმარებელთა ფართო წრისათვის, მაღალი ხარისხის მომსახურების გასაწევად, რაც, თავის მხრივ, საზოგადოების ინტერესის დაცვის უზრუნველსაყოფად აკონტროლებს პროფესიონალი ბუღალტრების პროფესიული კომპეტენტურობის შენარჩუნებასა და განვითარების გაგრძელებას.
ბუღალტერთა საერთაშორისო ფედერაცია (IFAC)
IFAC არის ბუღალტრული აღრიცხვის პროფესიის გლობალური ორგანიზაცია, რომლის მიზანია საზოგადოების მომსახურება პროფესიის გაძლიერებისა და ძლიერი საერთაშოსირო ეკონომიკის განვითარების დახმარებით.
IFAC მოიცავს 175 წევრ და მეკავშირე ორგანიზაციას 130 ქვეყანაში, რომელშიც დაახლოებით საჯარო და სამთავრობო სექტორების, განათლების, მრეწველობისა და კომერციის სფეროებში მომუშავე 2.5 მილიონი ბუღალტერია გაერთიანებული.
IFAC-ის მიზანია საზოგადოების მომსახურება:
IFAC-ის წევრი ორგანიზაცია შეიძლება გახდეს ის პროფესიული ორგანიზაცია, რომელიც ქვეყნის შიგნით აღიარებულია კანონით. ბაფი არის IFAC-ის წევრი და პარტნიორი 2000 წლიდან.
ბრიტანეთის სერტიფიცირებულ ნაფიც ბუღალტერთა ასოციაცია (ACCA)
ACCA წარმოადგენს მსოფლიოში ერთ-ერთ უდიდეს საერთაშორისო ბუღალტრულ ორგანიზაციას, რომელიც დაფუძნებულია დიდ ბრიტანეთში და ითვლის 170 000 პროფესიონალ წევრსა და 436 000 სტუდენტს მსოფლიოს 180 ქვეყანაში. გაერო ACCA-ის პროფესიულ ბუღალტრულ კვალიფიკაციას აღიარებს, როგორც გლობალურ სტანდარტს.
ACCA მთელ მსოფლიოში ბიზნესის შესაფერის კვალიფიკაციას სთავაზობს იმ პრეტენდენტებს, რომლებიც კარიერას ეძებენ ბუღალტრული აღრიცხვის, ფინანსური მენეჯმენტისა და აუდიტის სფეროში.
ACCA დაარსდა 1904 წელს და თავიდანვე დაეფუძნა ისეთ ფასეულობებს, როგორიცაა შესაძლებლობა, მრავალფეროვნება, ინოვაცია, წესიერება და პასუხისმგებლობა.
ACCA-ისკენ გზა გახსნილია ყველა პროფესიის (განათლების) მქონე პრეტენდენტისათვის, რითიც მოხსნილია ხელოვნული ბარიერი ფინანსების კვალიფიკაციისაკენ. ხელს უწყობს საერთაშორისო ბიზნესს და მოტივირებული ადამიანების სურვილს, იყვნენ წარმატებულნი კარიერაში.
ACCA თანამშრომლობს 80 საერთაშორისო ფინანსური აღრიცხვის ორგანიზაციასთან.
ACCA–ის კვალიფიკაცია აღიარებულია მსოფლიოს მარეგულირებელი და საგანმანათლებლო ორგანიზაციების მიერ და წარმოადგენს IFAC-ის წევრს.
ფინანსური ანგარიშგების საერთაშორისო სტანდარტების საბჭო (IFRS Board)
ფინანსური ანგარიშგების საერთაშორისო სტანდარტების ორგანიზაცია წარმოადგენს არაკომერციულ საერთაშორისო ორგანიზაციას, რომელიც პასუხისმგებელია მაღალი ხარისხის გლობალური სააღრიცხვო სტანდარტების კრებულის (ცნობილი როგორც IFRS სტანდარტები) შექმნაში. მათი მიზანია შექმნან სტანდარტები, რომელიც უზრუნველყოფს გამჭირვალობას, ანგარიშვალდებულებას და ეფექტურობას ფინანსურ ბაზარზე მსოფლიოს მასშტაბით.
მათი საქმიანობა ემსახურება ხანგრძლივ ფინანსურ სტაბილურობას გლობალურ ეკონომიკაში. საერთაშორისო ორგანიზაციები, რომლებიც პასუხისმგებელი არიან გლობალური ეკონომიკის კეთილდღეობაზე, მხარს უჭერს ფინანსური ანგარიშგების საერთაშორისო სტანდარტების ორგანიზაციას, მათ შორის დიდი ოცეული (G20), ფინანსური სტაბილურობის საბჭო და მსოფლიო ბანკი. IFRS სტანდარტები მოითხოვება 140-ზე მეტი ქვეყნის იურისდიქციაში, დანარჩენ სხვა ქვეყნებში კი დაშვებულია მათი გამოყენება.
ბაფი 1998 წლიდან თანამშრომლობს ფინანსური ანგარიშგების საერთაშორისო სტანდარტების საბჭოსთან და აქვს ფასს-ების ქართულ ენაზე თარგმნის ექსკლუზიური უფლება.
Kaplan / კაპლანი
კაპლანი წარმოადგენს მსოფლიოს ერთ-ერთ უდიდეს და ყველაზე მრავალფეროვან საგანმანათლებლო პროვაიდერს. 75 წელზე მეტია რაც იგი წამყვან პოზიციებზეა სასწავლო ინოვაციებში.
ბაფს აქვს Kaplan-თან გაფორმებული ხელშეკრულება ACCA-ის წიგნების თარგმნის უფლებაზე 2000 წლიდან დღემდე.
BPP Learning Media / ბიფიფის (BPP) სასწავლო ცენტრი
1976 წელს ალან ბრაიერლიმ, რიჩარდ პრისმა და ჩარლზ პრაიორმა დაარსდა BPP, რომელსაც უნდა უზრუნველეყო სპეციალისტთა ტრენინგები სააღრიცხვო კვალიფიკაციისთვის. სააღრიცხვო სფეროს სპეციალისტებისთვის, რომელთაც უნდა ჩაებარებინათ გამოცდები, მათ შექმნეს სასწავლო მასალა. ეს ორგანიზაცია სწრაფი ტემპით იზრდებოდა და ვითარდებოდა გაერთიანებულ სამეფოსა და ევროპაში. საგამოცდო ტრენინგები პროფესიული ორგანიზაციებისთვის მოიცავს შემდეგ სფეროებს: ბუღალტრულ აღრიცხვას, აქტუარულ მეცნიერებას, საგადასახადოს, ფინანსურ მომსახურებას, გაკოტრებას და მოკლე კურსს პროფესიონალური განვითარებისთვის.
BPP Learning Media საგამომცემლო დაწესებულება გაერთიანებულ სამეფოში, რომელსაც 40 წელზე მეტი გამოცდილება აქვს. იგი აქვეყნებს სასწავლო მასალას სტუდენტების, ლექტორების კორპორაციებისა და პროფესიული ორგანიზაციებისათვის 178-ზე მეტ ქვეყანაში.
ბევრი პროფესიული ორგანიზაცია, მათ შორის ACCA იყენებს BPP-ის სასწავლო წიგნებს.
ბაფს BPP-თან გაფორმებული აქვს ხელშეკრულება ACCA-ის წიგნების თარგმნის უფლების მოსაპოვებლად 2008 წლიდან დღემდე.
საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს ბუღალტრული აღრიცხვის, ანგარიშგებისა და აუდიტის ზედამხედველობის სამსახური
სამსახურის მისიაა სწორი ეკონომიკური გადაწყვეტილებების ხელშეწყობის მიზნით ფინანსური და მმართველობითი ინფორმაციის შემცველი სივრცის შექმნა, რომლის სანდოობის ხარისხი გაიზრდება საერთაშორისო სტანდარტებზე დაფუძნებული საზედამხედველო სისტემის მეშვეობით.
სამსახური შეიქმნა 2016 წელს და უზრუნველყოფს: კანონმდებლობით გამოსაყენებლად სავალდებულო საერთაშორისო სტანდარტებისა და სხვა ნორმების ქართულ ენაზე სამოქმედოდ შემოღებას, ანგარიშგებების მომზადებისა და წარდგენის წესების განსაზღვრას, ბუღალტრული აღრიცხვის, ანგარიშგებისა და აუდიტის სფეროებში ერთიანი პოლიტიკის და სხვა სამართლებრივი აქტების შემუშავებას, ბუღალტერთა საერთაშორისო ფედერაციის (IFAC) მიერ დადგენილი განათლების საერთაშორისო სტანდარტების (IES) და ევროკავშირის დირექტივების მოთხოვნების შესაბამისად, პროფესიული სასერტიფიკაციო განათლების, საგამოცდო პროცესისა და განგრძობითი განათლების მიმართ მოთხოვნების განსაზღვრას და შესაბამისი სტანდარტების დამტკიცებას; სამსახური ამ კანონით გათვალისწინებული სტანდარტებისა და წესების შემუშავებისათვის პროფესიული ორგანიზაციების, პრაქტიკოსებისა და სხვა დაინტერესებული მხარეების მონაწილეობით ქმნის სამუშაო ჯგუფებს, რომელთა საქმიანობა რეგულირდება სამსახურის უფროსის ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით და სხვ.
ბაფი და სამსახური აქტიურად თანამშრომლობენ საერთაშორისო სტანდარტებისა და მათი გამოყენების სახელმძღვანელო ლიტერატურის თარგმნის, პროფესიული სერტიფიცირებისა და განგრძობითი სწავლების პროგრამების განვითარების, მარეგულირებელი ნორმების პროექტების მომზადებისა და სხვა, პროფესიის განვითარების აქტუალურ საკითხებზე.
მსოფლიო ბანკი
ხუთი წელია ბაფი აქტიურად თანამშრომლობს მსოფლიო ბანკთან ახალი პროგრამის - „აუდიტისა და ანგარიშგების გაძლიერება აღმოსავლეთ თანამშრომლობის ქვეყნებში“ (STAREP) - ფარგლებში. მსოფლიო ბანკის აღნიშნული პროექტი აერთიანებს სომხეთს, აზერბაიჯანს, ბელარუსს, საქართველოს, მოლდოვასა და უკრაინას. ამ ექვსმა ქვეყანამ მნიშვნელოვანი პროგრესი განიცადა კორპორატიული ფინანსური ანგარიშგების სისტემის მოდერნიზაციაში, თუმცა მათ წინაშე დგას საერთო პრობლემები, კერძოდ ინსტიტუციონალური ქმედუნარიანობა. პროგრამის ფარგლებში შემუშავდა პროფესიის განვითარების ხელშემწყობი ღონისძიებები, რომელთა პრაქტიკაში დანერგვა ხელს შეუწყობს საქართველოში საუკეთესო საერთაშორისო პრაქტიკის დანერგვას.
ბუღალტრული აღრიცხვისა და აუდიტის პროფილის სასწავლებლები და ორგანიზაციები
თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, შავი ზღვის საერთაშორისო უნივერსიტეტი, საქართველოს უნივერსიტეტი, პროფესიონალ ბუღალტერთა ინსტიტუტი, ტექნიკური უნივერსიტეტი, ბიზნესის აკადემიური ცენტრი და სხვა, პროფესიასთან დაკავშირებული საერთაშორისო და ადგილობრივი ორგანიზაციები.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ორგანიზაციები
აბრაგუნისი
აბრაგუნისი (Əbrəqunus) — სოფელი აზერბაიჯანში, ნახიჩევანის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ჯულფის რაიონში. მოსახლეობა შეადგენს — 2 747 კაცს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჯულფის რაიონის სოფლები
ტუპაკ-ამარუს რაიონი
ტუპაკ-ამარუს რაიონი (Distrito de Túpac Amaru) — რაიონი პერუში, კუსკოს რეგიონის კანასის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 791 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 423 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 29 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 117.81 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კუსკოს რეგიონის რაიონები კატეგორია:კანასის პროვინციის რაიონები