cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
კარელ კრამაჟი
კარელ კრამაჟი (Karel Kramář; დ. 27 დეკემბერი, 1860 წელი, ვისოკე ნა დიზერუ, ავსტრიის იმპერია - გ. 26 მაისი, 1937 წელი, პრაღა, ჩეხოსლოვაკია) - ჩეხი პოლიტიკოსი. იგი იყო ჩეხეთის მთავარი პოლიტიკური პარტიის, ახალგაზრდა ჩეხეთის წარმომადგენელი, ავსტრიის საიმპერატორო საბჭოში 1891– 1915 წლებში (სადაც მას კარლ კრამარჟსაც უწოდებდნენ) და გახდა პარტიის ლიდერი 1897 წელს. პირველი მსოფლიო ომის დროს, კრამაჟი ციხეში ჩასვეს ავსტრია-უნგრეთის წინააღმდეგ ღალატისთვის, მაგრამ მოგვიანებით გაათავისუფლეს ამნისტიით. 1918 წელს იგი სათავეში ჩაუდგა ჩეხოსლოვაკიის ეროვნულ კომიტეტს პრაღაში, რომელმაც დამოუკიდებლობა გამოაცხადა 28 ოქტომბერს. კრამაჟი ახალი სახელმწიფოს პირველი პრემიერ-მინისტრი გახდა, მაგრამ ერთი წლის შემდეგ თანამდებობა დატოვა. მიუხედავად იმისა, რომ იგი ეროვნული ასამბლეის წევრად დარჩა გარდაცვალებამდე, 1937 წ.
ადრეული ცხოვრება
მინი|კარელ კრამაჟის პორტრეტი იგი დაიბადა ვისოკე ნა დიზერუში (ჰოხშტადტ ან დერ ისერი), ახლანდელი ჩეხეთის რესპუბლიკის ჩრდილოეთ საზღვართან, მდიდარ ოჯახში. კრამაჟმა განათლება მიიღო პრაღის, სტრასბურგისა და ბერლინის უნივერსიტეტებში და პარიზის მეცნიერებათა პოლიტიკის ცენტრში; მან მიიღო დოქტორის ხარისხი იურიდიულ დარგში. 1880-იან წლებში კრამაჟმა აშკარა როლი ითამაშა იმ აჟიოტაჟის წინააღმდეგ, როდესაც ჩარლზ-ფერდინანდის უნივერსიტეტი (ახლანდელი ჩარლზის უნივერსიტეტი) პრაღაში ინსტრუქციებს გვთავაზობდა თითქმის მხოლოდ გერმანულ ენაზე; მოთხოვნები გაკეთდა ჩეხურენოვანი უნივერსიტეტის მიმართ, რომ ჩეხ სტუდენტებს შეძლებოდათ განათლება მიეღოთ საკუთარ ენაზე. ჩარლზ-ფერდინანდის უნივერსიტეტის სწავლების ენის გერმანული ან ჩეხური საკითხი იყო ძალიან სადავო 1880-იანი წლების დასაწყისში, რამაც გამოიწვია ხშირი გამოსვლები პრაღის ქუჩებში ეთნიკურ გერმანელ და ეთნიკურ ჩეხ სტუდენტებს შორის. საბოლოოდ, 1882 წელს იმპერატორმა ფრანც-იოზეფმა დაამტკიცა ჩარლზ-ფერდინანდის უნივერსიტეტის დაყოფა ორ დამოუკიდებელ ფილიალად, რომელთაგან ერთი ინსტრუქციას გვთავაზობდა ჩეხურად, ხოლო მეორე ინსტრუქციას გერმანულ ენაზე.
კარიერა
იგი გახდა ახალგაზრდა ჩეხეთის პარტიის ლიდერი ავსტრია-უნგრეთში და მოგვიანებით ნაციონალური დემოკრატიული პარტიის ლიდერი ჩეხოსლოვაკიაში. 1896 წელს კრამაჟი გახდა ავსტრიის ფინანსთა მინისტრი. ორმაგი მონარქიის სხვა სლავ პოლიტიკოსების მსგავსად, კრამაჟს არ მოსწონდა 1867 წლის კომპრომისი. კრამაჟს სჯეროდა, რომ დროთა განმავლობაში და დემოკრატიით, საყოველთაო საარჩევნო უფლების საფუძველზე, ავსტრიის იმპერია გადაკეთდებოდა სლავურ სახელმწიფოდ, რადგან სლავური ხალხი იმპერიაში სხვადასხვა ეთნიკური ჯგუფებიდან ყველაზე მრავალრიცხოვანი იყო. სხვა მრავალი ახალგაზრდა ჩეხების მსგავსად, კრამაჟიც იყო რუსოფილი, რომელიც ხედავდა რუსეთს, როგორც მსოფლიოს ერთადერთ სლავურ დიდ ძალას, რომელიც ანადგურებდა ჰაბსბურგის მონარქიის დომინანტ ეთნიკურ გერმანელებს. კრამაჟის მეუღლე რუსი სოციალისტი იყო, მოსკოველი მრეწველის ასული და 1917 წლამდე ისინი ფლობდნენ მდიდრულ აგარაკს ყირიმში. კრამაჟი გატაცებული იყო რუსული კულტურით და უყვარდა რუსული ლიტერატურა. ტომახ მასარიკი ხშირად აკრიტიკებდა კრამაჟს ავსტრიის იმპერიაში საყოველთაო არჩევნების უფლებას, დემოკრატიასა და საიმპერატორო რუსეთის ავტოკრატიასთან უფრო მჭიდრო კავშირების წინააღმდეგობის გამო. 1905 წლის ოქტომბრის მანიფესტი კრამაჟმა შეაფასა, როგორც ნიშანი იმისა, რომ რუსეთი ლიბერალიზდება და უახლოეს მომავალში დემოკრატიული ძალა გახდება.
1908 წელს პრაღაში, 1909 წელს სანქტ-პეტერბურგში და 1910 წელს სოფიაში, კრამაჩი დაესწრო პან-სლავურ კონგრესებს. მსგავსი პან-სლავური ხაზის გასწვრივ, კრამაში მუშაობდა "სლავურ ბლოკში" რაიხსტრატში, რომელიც აერთიანებდა სლავური ხალხების წარმომადგენელ ყველა პარტიას ერთ ბლოკში ჰაბსბურგის სახლის წინააღმდეგ. კრამაშის პრორუსულმა მიდრეკილებამ დიდი დაძაბულობა გამოიწვია ეთნიკურ პოლონელ და უკრაინელ პოლიტიკოსებში, რადგან პოლონელებიც და უკრაინელებიც ამჯობდნენ ყოფილიყვნენ ავსტრიის იმპერიის ნაწილი ვიდრე რუსეთის იმპერია.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1860 კატეგორია:დაბადებული 27 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1937 კატეგორია:გარდაცვლილი 26 მაისი კატეგორია:ჩეხი პოლიტიკოსები
მარდინის პროვინცია
მარდინის პროვინცია (Mardin ili) — პროვინცია (ილი) თურქეთში, სამხრეთ ანატოლიის რეგიონში, ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი მარდინი. მოიცავს 10 რაიონს.
გეოგრაფია
პროვინციას ესაზღვრება სირია და  შირნაქის, ბათმანის, შდიარბაქირისა და ურფის პროვინციები.
მოსახლეობა
მოსახლეობა 745 ათ. კაცი (2007), უდიდესი ქალაქებია: მარდინი და მიდიათი.
სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის პროვინციები
Camponotus naegelii
Camponotus naegelii — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ორეგონის თეთრი მუხა
ორეგონის თეთრი მუხა (Quercus garryana) — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია ჩრდილოეთ ამერიკის დასავლეთ ნაწილში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:წიფლისებრნი
შუპინგუაია
შუპინგუაია (Chupinguaia) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რონდონიის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 360 მეტრზე. მიეკუთვნება რონდონიის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ვილიენის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 8 301 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1.62 კმ²-ზე. ფართობი 5 126 723 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რონდონიის მუნიციპალიტეტები
ოქროს გლობუსი წლის ახალი ვარსკვლავი კაცისთვის
ოქროს გლობუსი წლის ახალი ვარსკვლავი კაცისთვის — ოქროს გლობუსის დაჯილდოების ერთ-ერთი ნომინაცია. გაიცემოდა 1948-1983 წლებში. 1954-1965 წლებში რამდენიმე გამარჯვებულს ასახელებდნენ.
ნობულევი
ნობულევი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მარტვილის მუნიციპალიტეტში, ტალერის თემში (სოფლები: ეწერი, ნობულევი, პატარა ოჩე, ტალერი).
ოქროს გლობუსი წლის ახალი ვარსკვლავი კაცისთვის
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ოქროს გლობუსის ჯილდოები
ნობულევი
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 121 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:მარტვილის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ქვემო ბოლი
ქვემო ბოლი — სოფელი საქართველოში, ახალგორის მუნიციპალიტეტში (ბოლის თემი). მდებარეობს მდინარე ქსნის მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 800 მ, ახალგორიდან 2,5 კმ.
ისტორია
გვიანფეოდალურ ხანაში სოფელი შედიოდა საამილახოროში. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 155 კაცი. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:ბოლის თემის სოფლები
ივანოვსკოაია (ხაროვსკის რაიონი)
სქოლიო
კატეგორია:ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
შირნაქის პროვინცია
გეოგრაფია
პროვინციას სამხრეთიდან ესაზღვრება სირია და ირანი, ასევე მარდინის, სიირთის, ვანისა და ჰაქარის პროვინციები.
მოსახლეობა
მოსახლეობა 353 ათ. კაცი (2000), მოსახლეობის უმრავლესობას შეადგენენ ქურთები. უდიდესი ქალაქებია:შირნაქი (53 ათ. კაცი 2000).
სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის პროვინციები
მარიამ ჯამბაკურ-ორბელიანი
მარიამ (მაშო) ჯამბაკურ-ორბელიანი (დ. 22 აგვისტო, 1852 — გ. 23 აგვისტო, 1941) — ქართველი საზოგადო მოღვაწე, ქველმოქმედი.
დაიბადა პოეტ ვახტანგ ორბელიანისა და ეკატერინე ილინსკაია ოჯახში. დაამთავრა თბილისის ქალთა კურსები (1870). 1882 წელს აირჩიეს სათავადაზნაურო სკოლის სამზრუნველო კომიტეტის წევრად. იყო მასწავლებელ ქალთა საზოგადოების გამგეობის წევრი, სამუსიკო სკოლის კომიტეტის წევრი. 1894 წელს გამოსცა მამის ლექსების სრული კრებული. დახმარებას უწევდა საბავშვო ჟურნალებს — „ჯეჯილსა“ და „ნაკადულს“, ქალთა საზოგადოება „განათლებას“. 1918 წელს აირჩიეს ახლად დაარსებული თბილისის უნივერსიტეტთან ჩამოყალიბებული დამხმარე საზოგადოების წევრად. საქართველოში საბჭოთა რეჟიმის დამყარების შემდეგ ეწეოდა პედაგოგიურ და მთარგმნელობით საქმიანობას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 22 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1852 კატეგორია:გარდაცვლილი 23 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1941 მარიამ კატეგორია:საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების წევრები
ჩანტლისყურე
ჩანტლისყურე — სოფელი საქართველოში, ყვარლის მუნიციპალიტეტში (ჭიკაანის თემი), მდებარეობს ალაზნის ვაკეზე. ზღვის დონიდან 350 მეტრი, ყვარლიდან 12 კილომეტრი. სოფელი ძირითადად დასახლებულია ხუნძებით, დაღესტნური წარმოშობის მოსახლეობით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 455 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ყვარლის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Quercus geminata
Quercus geminata — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია ჩრდილოეთ ამერიკის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მუხა
Camponotus nadimi
Camponotus nadimi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ნოღა (მარტვილის მუნიციპალიტეტი)
ნოღა — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მარტვილის მუნიციპალიტეტში, კიწიის თემში (სოფლები: ალერტი, ნოღა, პირველი კიწია, მეორე კიწია). მდებარეობს ოდიშის ვაკეზე, ზღვის დონიდან 250 მ. მარტვილიდან 28 კმ. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეჩაიეობა და მესიმინდეობა. სოფელში იდგა დადიანების სასახლე, რომელსაც წრიული ფორმა ჰქონდა. სასახლე შემორჩენილი არ არის. სოფელში შემორჩენილია ალერტის ეკლესია (XVIII ს.), ნოღის ციხე (XVI ს.). სოფლის მახლობლად არის მღვიმე.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 402 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:მარტვილის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ქვემო ღრუ
ქვემო ღრუ — სოფელი საქართველოში, სამხრეთ ოსეთის დროებითი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულის ახალგორის მუნიციპალიტეტში (გდუს თემი), ალევის ქედის დასავლეთ კალთაზე, მდინარე ალეურის (ქსნის მარცხენა შენაკადი) ხეობაში. ზღვის დონიდან 1160 მ, ახალგორიდან 16 კმ. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 6 კაცი. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ
სებასტიან კაბოტი
სებასტიან კაბოტი (Sebastiano Caboto; დ. 1474, ვენეციის რესპუბლიკა — გ. 1557) — იტალიელი მოგზაური, ჯონ კაბოტის შვილი. დაიბადა ვენეციის რესპუბლიკაში. 1508 წელს უფლებამოსილება მიიღო აზიაში მიმავალი ჩრდილოეთის გზა მოეძებნა. მან ჩრდილოეთ ამერიკისაკენ გაცურა, სავარაუდოდ, ლაბრადორს მიაღწია და ინგლისში დაბრუნდა. 1526 წელს მოლუკის კუნძულებზე ესპანეთიდან გაემგზავრა ოთხგემიანი ფლოტით. სამხრეთ ამერიკაში ჩასვლის შემდეგ მოიხსნა დაკისრებული ვალდებულება და მდინარე პლეიტის ნაპირების კვლევა დაიწყო ოქროსა და ვერცხლის მოსაძიებლად. ამასთანავე, თანამედროვე ურუგვაისა და არგენტინის ტერიტორიებზე მცირე კოლონიები დააარსა. 1530 წელს ესპანეთში დაბრუნებულს ბრალი დასდეს დაკისრებული მოვალეობის უგულებელყოფაში, მაგრამ მალევე შეიწყალეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიელი მოგზაურები კატეგორია:იტალიელი კარტოგრაფები კატეგორია:დაბადებული 1474 კატეგორია:გარდაცვლილი 1557 კატეგორია:კანადის მკვლევრები
სოხუმის ოკრუგი
სოხუმის ოკრუგი (Сухумский округ; 26 აპრილი, 1883 — 26 მაისი, 1918) — სამხედრო-სამოქალაქო ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული ამიერკავკასის მხარეში. ადმინისტრაციული ცენტრით — 1. სოხუმი. სხვადასხვა დროს იყო: რუსეთის იმპერიაში [ქუთაისის გუბერნიის შემადგენელი ნაწილი (1883-1903), დამოუკიდებელი ერთეული (1903-1917)]; რუსეთის დროებითი მთავრობის შემადგენელი ნაწილი — ოზაკომის ერთეული (მარტი — ნოემბერი, 1917); ამიერკავკასიის კომისარიატი (ნოემბერი, 1917 — თებერვალი, 1918); ბოლშევიკური აფხაზეთი (თებერვალი — მაისი, 1918).
მეფის რუსეთი
მინი|300პქ|სოხუმის ოკრუგის რუკა 1883-1920 წლებში 1883 წლის 26 აპრილს რუსეთის იმპერატორის ალექსანდრე III-ის ბრძანებით კავკასიის მხარის რეფორმირებისას სოხუმის სამხედრო განყოფილების ბაზაზე შეიქმნა სოხუმის ოკრუგი. ფართობი - 8621 კმ². მოსახლეობა - 100498 (1897 წლის მონაცემები). იყოფოდა: გუმისთის (ცენტრი სოხუმი), გუდაუთის (გუდაუთა), კოდორის (ოჩამჩირე), და სამურზაყანოს (ოქუმი) უბნებად. 1903 წლის 17 მარტის დადგენილებით სოხუმის ოკრუგი დამოუკიდებელ ერთეულად გამოეყო ქუთაისის გუბერნიას. 1904 წლის 25 დეკემბერს პრინც ა. ოლდენბურგის მოთხოვნით გაგრის კლიმატური სადგური მიმდებარე ტერიტორიით შავი ზღვის გუბერნიის სოჭის ოკრუგის შემადგენლობაში გადავიდა, რის შედეგადაც სოჭისა და სოხუმის ოკრუგებს შორის საზღვარმა ბზიფის აღმოსავლეთ წყალგამყოფ ქედზე გადაინაცვლა.
მინი|center|900px|შავი ზღვის გუბერნია გაგრით და მდინარე ბზიფის აუზით. 1912 წ.
რუსეთის დროებითი მთავრობა
1917 წლის 9 (22) მარტიდან — 15 (28) ნოემბრამდე თებერვლის რევოლუციის შემდეგ, შედიოდა ამიერკავკასიის ტერიტორიაზე წარმოქმნილი რუსეთის დროებითი მთავრობის — ამიერკავკასიის განსაკუთრებული კომიტეტის შემადგენლობაში. 24 მაისს სოხუმში ჩატარდა აფხაზეთის საეკლესიო კრება. 13 ივლისს დეპუტატი აკაკი ჩხენკელი გაემგზავრა სოხუმის ოკრუგის დასათვალიერებლად, სადაც ის დაესწრო სოხუმის ოკრუგის გლეხთა კრებას. გაგრაში მონაწილეობა მიიღო საფრანგეთის ორგანიზაციასა და შავი ზღვის სანაპირო რკინიგზის სამშენებლო ორგანიზაციათა შორის წამოჭრილი დავის მოგვარებაში. ა. ჩხენკელმა ასევე ყურადღება გაამახვილა გაგრის ოლქის საკითხზეც, რომელიც 1904 წელს სოხუმის ოკრუგს ჩამოაჭრეს. მან გამოთქვა მზაობა, აღნიშნული ტერიტორიის უკან დაბრუნების თაობაზე რუსეთის დროებით მთავრობასთან დაეწყო მოლაპარაკებები. 15 ივლისს ა. ჩხენკელი სოხუმის ოკრუგის გლეხთა ყრილობაზე დასასწრებად სოხუმში ჩავიდა, სადაც ის სიტყვით გამოვიდა. ის შეძლებისდაგვარად ესწრებოდა გლეხთა კრების სხდომებს და აქტიურ მონაწილეობას ღებულობდა მათ მუშაობაში. 18 ივლისს დამთავრდა გლეხთა ყრილობა, არჩეულ იქნა გლეხთა დეპუტატების საბჭო. იმავე დღეს საღამოს შესდგა გაერთიანებული კრება მუშათა, ჯარისკაცთა და გლეხთა საბჭოებისა. კრებამ მოისმინა ვ. ჯუღელის მოხსენება მიმდინარე ვითარების შესახებ. კამათში მონაწილეობა მიიღო ა. ჩხენკელმაც, რომელმაც განსაკუთრებული ყურადღება მიაქცია დროებით მთავრობასა და რევოლუციურ ორგანიზაციათა შორის დამოკიდებულების გარკვევას. 19 ივლისს ა. ჩხენკელი გაემგზავრა სამურზაყანოში. ოჩამჩირეში მონაწილეობა მიიღო მრავალრიცხოვან კრებაში. დღის ბოლოს კი გაემგზავრა სამურზაყანოს ცენტრში — დაბა გალში. იქ ასევე მონაწილება მიიღო ადგილობრივ გამართულ კრებაში, სადაც ისაუბრეს არაერთ საჭირბოროტო საკითხებზე და დასასრულს სიტყვით გამოსვლისას გვერდში დგომა და დახმარება აღუთქვა.
1917 წლის 8 (21) — 13 (28) ოქტომბერს, ოქტომბრის რევოლუციამდე ორი კვირით ადრე (ჯერ კიდევ დროებითი მთავრობის დროს) ვლადიკავკაზში გაიმართა მთიელთა კავშირის მეორე ყრილობა, რომელზეც წარმოდგენილმა აფხაზმა დელეგატებმა გამოთქვეს სურვილი, რათა მთიელთა კავშირს დამატებულიყო ახალი სუბიექტი — „აფხაზეთის“ სახელით. მიუხედავად იმისა, რომ მთიელთა კავშირი მისსავე კონსტიტუციის საფუძველზე, რუსეთის დროებით მთავრობას და პეტროგრადის გადაწყვეტილებებს (მათ შორის უნდა ყოფილიყო პეტროგრადის გადაწყვეტილება ოზაკომში სოხუმის ოკრუგის არსებობის შესახებ) ერთგულებას აღუთქვამდა, ასევე მიუხედავად იმისა, რომ რუსეთის დამფუძნებელი კრების არჩევნებში სოხუმის ოკრუგი მოაზრებოდა ამიერკავკასიის შემადგენელ ნაწილად და ასევე არ განიხილებოდა ისეთი ერთეული, როგორიც იყო მთიელთა კავშირი, მაინც დაამატეს თავის კონსტიტუციაში ახალი სუბიექტი — „აფხაზეთი“. არ მომხდარა არანაირი შეთანხმება დროებით მთავრობასთან, ჯერ ჩახსნილიყო ოზაკომიდან სოხუმის ოკრუგი და შემდეგ ფორმირებულიყო ახალი ერთეული „აფხაზეთის“ სახელით და მიერთებულიყო მთიელთა კავშირს. სხვა სიტყვებით პეტროგრადი, როგორც დროებითი მთავრობის ცენტრი, არც სცნობდა ისეთ ადმინისტრაციულ ერთეულს რუსეთის ტერიტორიაზე, როგორც იყო „მთიელთა კავშირი“ და არც მის მიერ „აფხაზეთის“ შეერთებისთვის მიუცია ოფიციალური ლეგიტიმაცია.
ამიერკავკასიის კომისარიატი
1917 წლის 15 (28) ნოემბრიდან — 1918 წლის 16 თებერვლამდე შედიოდა ამიერკავკასიის კომისარიატის შემადგენლობაში.
საბჭოთა ხელისუფლება
1918 წლის 16 თებერვალიდან — 17 მაისამდე აფხაზეთის აჯანყების შედეგად მოექცა ბოლშევიკების კონტროლის ქვეშ.
ამიერკავკასიის დემოკრატიული ფედერაციული რესპუბლიკა
1918 წლის 17 მაისიდან — 26 მაისამდე შედიოდა ამიერკავკასიის დემოკრატიულ ფედერაციულ რესპუბლიკაში.
სოხუმის ოკრუგი გაუქმდა 1918 წლის 26 მაისს, რომლის ტერიტორიაზე წარმოიქმნა სოხუმის ოლქი საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის შემადგენლობაში.
ოკრუგის მმართველები
სოხუმის ოკრუგის უფროსები (Начальник Сухумского округа) იყვნენ:
კომენტარები
<references group="კ"/>
Secret Friend
კატეგორია:პოლ მაკ-კარტნის სიმღერები
See Your Sunshine
კატეგორია:პოლ მაკ-კარტნის სიმღერები
ელენა სედინა
ელენა სედინა (Оле́на Се́діна; დ. 1 ივნისი, 1968, კიევი, უკრაინის სსრ, სსრკ) ― წარმოშობით უკრაინელი, ამჟამად კი, იტალიელი მოჭადრაკე. 1996 წელს გახდა დიდოსტატი ქალთა შორის, 1999 წელს ― საერთაშორისო ოსტატი. არის უკრაინის ქალთა ჩემპიონი, ავსტრალიის ტურნირის გამარჯვებული, ქალთა ოლიმპიადაზე გუნდური ოქროს მომგები და მიტროპას თასის მფლობელი.
ბიოგრაფია
ელენამ ჭადრაკის თამაში 7 წლის ასაკში ისწავლა და მალევე კიევის 11-წლამდელ გოგონათა შორის ჩემპიონი გახდა. 1984 წელს ჩერნიგოვში 16 წლისამ სსრკ-ს 18 წლამდელ გოგონებში მოიგო ოქროს მედალი. 1988 და 1990 წელს უკრაინის მანდილოსნებში გახდა ჩემპიონი. 1990 წელს ქალთა შორის საერთაშორისო ოსტატის წოდება მიიღო. 1994 წელს უკრაინის ქალთა ნაკრებში დებიუტი ჰქონდა. მოსკოვში ქალთა ოლიმპიადაზე სარეზერვო დაფაზე გამოვიდა, 12 პარტიაში 10,5 ქულა დააგროვა და ინდივიდუალური ოქროს მედალი აიღო. 1995 წელს იტალიაში გადაბარგდა და 2001 წლის აპრილში ამ ქვეყნის სახელით გააგრძელა ასპარეზობა. 2000 წელს შვეიცარიის ჩემპიონატზე ვერცხლის მედალი აიღო, მომდევნო წელს კი ოქრო. 2001 წლის ნოემბერ-დეკემბერში მოსკოვში ქალთა მსოფლიოს ჩემპიონატზე იასპარეზა, სადაც 64 მონაწილეს შორის რეიტინგით 27-ე იყო. პირველ ტურში ოლგა ალექსანდროვა დაამარცხა 2:0, თუმც მეორეში მსოფლიოს ხუთგზის ჩემპიონ ქართველ მაია ჩიბურდანიძესთან დამარცხდა 0,5:1,5. 2004 წელს ელისტაში მსოფლიოს ჩემპიონატზე პირველივე ტურში ელენა დანიელიანთან გამოვარდა 1,5:2,5. 2005 წლის იანვარში ავსტრალიაში მამაკაცთა შორის საჭადრაკო ჩემპიონატში მოიგო, 11 შესაძლებლობიდან 8,5 ქულით და გახდა პირველი ქალი ვინც ეს შეძლო. 2006 წელს ქუშადასში ევროპის ქალთა ჩემპიონატზე იასპარეზა, 11 პარტიაში 7,5 ქულა დააგროვა და მე-7 ადგილს დასჯერდა. 2007 წელს სუსიში ხმელთაშუა ზღვის ჩემპიონატზე ბრინჯაო მედალი მოიგო, ხოლო 2008/2009 წელს ანთალიაში ვერცხლი. 2008 წელს ნალჩიკში ქალთა მსოფლიოს ჩემპიონატზე მესამე ეტაპამდე მივიდა. თამაშის დაწყებამდე 8 აგვისტოს რუსეთის მხრიდან საქართველოს წინააღმდეგ განხორციელდა სამხედრო აგრესია, რის გამოც ქართველმა მოჭადრაკეებმა უარი განაცხადეს რუსეთში ჩასვლაზე და უსაფრთხოების მიზნით ჩემპიონატის სხვაგან გამართვა მოითხოვეს. ფიდემ უარი უთხრა შეთავაზებაზე და პრეზიდენტი კირსან ილუნჟინოვი მათ უსაფრთხოებას დაჰპირდა. ქართველებმა ბოიკოტი გამოუცხადეს ჩემპიონატს. ქართველ მოჭადრაკეებს მხარი ამერიკელმა ირინა კრაშმა, პოლონელებმა ივეტა რაიკიხმა, ანა გასიკმა, მონიკა სოჩკომ, არგენტინელმა კლაუდიო ამურმა, გერმანელებმა პენცმა, ქეთინო გერშინკა-კახიანმა და ჰოლანდიის სახელით მოასპარეზე თეა ლანჩავამ დაუჭირეს, რის გამოც ტურნირმა 11 ძლიერი მოჭადრაკე დაკარგა. პირველში ტურში მეტოქედ ირინა კრაშის ბარიერი უბრძოლველად გაიარა, მეორეში ვიეტნამელი ნგუენ თჰი თჰან ანი დაამარცხა 3:1, მესამეში კი ჩინელ ჰოუ იფანთან გამოვარდა 1:3. სედინამ 2008-2015 წლებში მიტროპას თასზე იასპარეზა. აქედან ორჯერ 2008 და 2011 წლებში ინდივიდუალურ ოქროს დაეუფლა. გარდა ამისა გუნდური ოთხი ოქრო (2008, 2010, 2011, 2014), ერთი ვერცხლი (2015) და სამი ბრინჯაო(2009, 2012, 2013) აქვს მოგებული. thumb|სედინა ქალთა ოლიმპიადაზე. 2004 წელი. კალვია, ესპანეთი
იტალიის ნაკრები
იტალიის ნაკრებში 2001 წლიდან ასპარეზობს და ევროპის გუნდურ ჩემპიონატზე 7-ჯერ იასპარეზა, აქედან 5-ჯერ (2001, 2003, 2009, 2011, 2013) პირველ დაფაზე გამოვიდა, ერთხელ მეორეზე (2015) და ერთხელ მესამეზე (2017) ოლიმპიადაზე 2004 წლიდან გამოდის და 2012 წლამდე პირველ დაფაზე თამაშობდა, 2014-ში კი მესამეზე გადაინაცვლა.
განათლება
1990 წელს კიევის ტარას შევჩენკოს სახელობის ეროვნული უნივერსიტეტის ეკონომიკური ფაკულტეტი დაამთავრა. 1994 წელს კიევის ფიზიკური კულტურისა და სპორტის ინსტიტუტში საკანდიდატო დისერტაცია დაიცვა თემაზე „ჭადრაკის მომზადების მეთოდები“.
სქოლიო
კატეგორია:უკრაინელი ქალი მოჭადრაკეები კატეგორია:ჭადრაკის დიდოსტატები ქალთა შორის კატეგორია:დაბადებული 1 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1968 კატეგორია:ჭადრაკის საერთაშორისო ოსტატები კატეგორია:იტალიელი ქალი მოჭადრაკეები
She's Given Up Talking
კატეგორია:პოლ მაკ-კარტნის სიმღერები
პარესისი
პარესისი (Parecis) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რონდონიის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 355 მეტრზე. მიეკუთვნება რონდონიის შტატის დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ვილიენის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 810 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1.89 კმ²-ზე. ფართობი 2 548 683 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რონდონიის მუნიციპალიტეტები
Quercus glaucoides
Quercus glaucoides — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია მექსიკაში.
Camponotus nacerdus
Camponotus nacerdus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
Quercus glaucoides
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მუხა
სატრიკუმი
სატრიკუმი - ანტიკური ქალაქი იტალიაში. მდებარეობდა რომიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით 60 კილომეტრში. იყო ლათინური ლიგის წევრი ძვ. წ. 499–488 წწ.
კატეგორია:ისტორიული ქალაქები
Simple as That
კატეგორია:პოლ მაკ-კარტნის სიმღერები
Say Say Say
"Say Say Say" — ინგლისელი მუსიკოს პოლ მაკ-კარტნის და მაიკლ ჯექსონის სიმღერა, შეტანილი მაკ-კარტნის ალბომში Pipes of Peace. იგი გამოიცა სინგლის სახით 1983 წლის 3 ოქტომბერს.
სიმღერა იწერებოდა ალბომისთვის Tug of War, მაგრამ საბოლოოდ შეტანილი იქნა Pipes of Peace-ში.
2013 წელს Billboard-მა სიმღერას მიანიჭა მე-40 ადგილი Billboard Hot 100-ის ყველა დროის ჩარტში.
სქოლიო
კატეგორია:პოლ მაკ-კარტნის სიმღერები კატეგორია:მაიკლ ჯექსონის სიმღერები კატეგორია:1981 წლის სიმღერები კატეგორია:1983 წლის სინგლები
ფაბიო პერეირა და სილვა
ფაბიო პერეირა და სილვა (დ. 9 ივლისი, 1990), საყოველთაოდ ცნობილი, როგორც ფაბიო, ან ფაბიო და სილვა — ბრაზილიელი ფეხბურთელი, ინგლისის პრემიერ ლიგის კლუბ „მანჩესტერ იუნაიტედის“ მცველი. „მანჩესტერ იუნაიტედში“ თამაშობს თავის ტყუპისცალთან, რაფაელ პერეირა და სილვასთან ერთად, 2007 წლის თებერვლიდან.
კლუბი
2012 წლის 23 თებერვლის მონაცემები
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1990 კატეგორია:ბრაზილიელი ფეხბურთელები კატეგორია:ბრაზილიის ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:მანჩესტერ იუნაიტედის ფეხბურთელები კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 9 ივლისი
ნოჯიხევი (მარტვილის მუნიციპალიტეტი)
ნოჯიხევი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მარტვილის მუნიციპალიტეტში, ლეხაინდრავოს თემში (სოფლები: ლეხაინდრავო, ნოჯიხევი, სტეფასდაბალი).
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 326 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:მარტვილის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბეატრის პროვანსელი
ბეატრის პროვანსელი (Béatrice de Provence; დ. 1229 ― გ. 23 სექტემბერი, 1267) ― ბარსელონას დინასტიის წარმომადგენელი. პროვანსის გრაფ რამონ ბერენგარ IV-ის შუათანა ასული. პროვანსისა და ფორსალკიერის გრაფინია 1245-1267 წლებში. სიცილიისა და ნეაპოლის დედოფალი 1266-1267 წლებში, როგორც მეფე კარლო I-ის პირველი მეუღლე. მეფე კარლო II-ის დედა.
ადრეული წლები
ბეატრისი დაიბადა 1229 წელს. იგი იყო პროვანსის გრაფ რამონ ბერენგარ IV-ისა და მისი მეუღლის, პრინცესა ბეატრიჩე სავოიელის შუათანა ქალიშვილი. მას სულ სამი და ჰყავდა: საფრანგეთის დედოფალი მარგარიტა, ინგლისის დედოფალი ელეონორა და გერმანიის დედოფალი სანჩია.
მას შემდეგ, რაც 1245 წლის 19 აგვისტოს მამამისი გარდაიცვალა, პროვანსის ახალი მმართველი ბეატრისი გახდა, რამაც იგი ევროპელი მონარქებისათვის ერთ-ერთ ყველაზე სასურველ საცოლედ აქცია.
ქორწინება
ამასთან, ევროპის არაერთი მონარქი ეწინააღმდეგებოდა პროვანსის გრაფინიის ფრანგ პრინცზე ქორწინებას. ტულუზის გრაფი ქორწინების შემთხვევაში საფრანგეთის მეფეს ომის გამოცხადებითაც დაემუქრა. მალევე მას მიემხრო არაგონის მეფე ხუან I-ც, თუმცა შარლმა მოახერხა მათი დამშვიდება.
უკვე 1246 წლის 31 იანვარს, ლუი IX-ის თანხმობით, შარლ ანჟუელი და ბეატრის პროვანსელი დაქორწინდნენ. ქორწილის შემდეგ წყვილი ცოტა ხანს პროვანსში გაემგზავრა, შემდეგ კი საფრანგეთის სამეფო კარზე დაბრუნდნენ და იქ დასახლდნენ.
აღსანიშნავია ისიც, რომ ბეატრისის დები: ინგლისის დედოფალი ელეონორა და გერმანიის დედოფალი სანჩია ქმრების წაქეზებით პრეტენზიას აცხადებდნენ პროვანსზე, როგორც თავიანთ სამკვიდროზე, თუმცა ამაოდ.
პროვანსის გრაფინია
1246 წლის მაისში ბეატრისმა ქმარი პროვანსის მთავარსარდლად დანიშნა, რითაც მას ფაქტობრივად მთელი ძალაუფლება გადაულოცა.
აღსანიშნავია, რომ შარლმა განაგრძო სიმამრის დროს დაწყებული პოლიტიკა, რომელიც სამხრეთ იტალიაში გაბატონებას მოიაზრებდა. მან თავის მიზანს მხოლოდ 1266 წელს მიაღწია, როდესაც ნეაპოლისა და სიცილიის მეფედ გამოაცხადეს კარლო I-ის სახელით, რითაც ბეატრისი ამ ორი სამეფოს დედოფალიც გახდა, თუმცაღა ეს დიდ ხანს არ გაგრძელებულა, რამეთუ იგი სულ ერთ წელიწადში, 1267 წლის 23 სექტემბერს გარდაიცვალა. მის შემდეგ კარლომ კიდევ ერთი ცოლი შეირთო მარგარიტა ბურგუნდიელის სახით
ოჯახი
ბეატრისს მეუღლესთან სულ ექვსი შვილი ჰყავდა:
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1229 კატეგორია:გარდაცვლილი 23 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1267 კატეგორია:ბარსელონის დინასტია კატეგორია:პროვანსის გრაფები კატეგორია:ნეაპოლის დედოფლები კატეგორია:სიცილიის დედოფლები კატეგორია:ქალი მმართველები
ივაჩინსკაია
ივაჩინსკაია (Ивачинская) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის ილინსკოეს სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 1 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
ქვემო ალევი
ქვემო ალევი — სოფელი საქართველოში, სამხრეთ ოსეთის დროებითი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულის ახალგორის მუნიციპალიტეტში (კორინთის თემი), ალევის ქედის დასავლეთ კალთაზე, მდინარე ალეურის (ქსნის მარცხენა შენაკადი) მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1050 მ, ახალგორიდან 8 კმ. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 81 კაცი. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ.
ქვემო ალევიდან ბარის სოფლებში არიან გადასახლებულები ღუნაშვილები (მაგ., ოძისში).
სქოლიო
კატეგორია:კორინთის თემის სოფლები
ნაცრისფერი მუხა
ნაცრისფერი მუხა (Quercus grisea) — ორლებნიანთა კლასის ხე წიფლისებრთა ოჯახიდან. გავრცელებულია ჩრდილოეთ ამერიკის სამხრეთ და ცენტრალურ ნაწილებში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:წიფლისებრნი
Camponotus mystaceus mystaceus
Camponotus mystaceus mystaceus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
კიევის კამპანია
კიევის კამპანია — სამხედრო მოქმედებათა თეატრი 2022 წელს უკრაინაში რუსეთის შეჭრის ფარგლებში, რომლის მიზანი იყო დედაქალაქ კიევსა და მიმდებარე ოლქზე კონტროლის აღება. 24 თებერვალს, დილით, რუსეთის შეიარაღებული ძალები კიევის ოლქში შეიჭრნენ, მათთან ბრძოლაში ჩაებნენ უკრაინის შეიარაღებული ძალები. ოლქის ტერიტორიაზეა განთავსებული უკრაინის სამხედრო სარდლობა და მთავრობა.
რუსეთის შეჭრა კიევის ოლქში
24 თებერვალს, დილით, რუსეთის არტილერიამ და რაკეტებმა დაარტყეს კიევის ოლქში განთავსებულ ობიექტებს, მათ შორის კიევის ძირითად, ბორისპილის საერთაშორისო აეროპორტს. იმავე დილით, რუსეთის ჯარებმა უკრაინის საზღვარი ჩრდილოეთიდან, ბელარუსის ტერიტორიიდან გადაკვეთეს. მათ მიაღწიეს ჩერნობილის გაუცხოების ზონამდე და ბრძოლის შედეგად დაიკავეს ჩერნობილის ატომური ელექტროსადგური, რომელიც საზღვართან ახლოს მდებარეობს, და ქალაქი-მოჩვენება პრიპიატი. სანამ რუსული ძალები კიევისკენ მიემართებოდნენ, 24 თებერვლის ღამეს უკრაინის პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ განაცხადა, რომ „დივერსიული ჯგუფები“ კიევს უახლოვდებოდნენ. იმავე ღამეს შეერთებული შტატების თავდაცვის მდივანმა ლოიდ ოსტინმა კონგრესმენებთან საუბრისას თქვა, რომ ზოგიერთი რუსული მოტოქვეითი ქვედანაყოფი თავდასხმის პირველ დღეს 20 მილში (ანუ 32 კმ-ში) მიუახლოვდა კიევს.
ბრიტანეთის ოფიციალური პირების განცხადებით, 24 თებერვალს რუსეთის ჯარებმა სცადეს ქალაქ ჩერნიჰივის აღება. მას შემდეგ, რაც უკრაინის სამხედრო ძალებმა ისინი შეაჩერეს, რუსებმა ქალაქი ალყაში მოაქციეს; ზოგიერთმა რუსულმა მექანიზებულმა ნაწილმა ჩერნიჰივს გვერდი აუარა.
წარმატებების მიუხედავად, რუსულ ძალებს პრობლემები ჰქონდათ ლოგისტიკასთან დაკავშირებით. ეს ნაწილობრივ გამოწვეული იყო ბელარუსული ოპოზიციის მიერ, რამდენადაც რკინიგზელი დისიდენტები, ჰაკერები და ძალოვნები ბელარუსში სარკინიგზო მარშრუტებს აზიანებდნენ. ეს ოპერაცია, რომელიც ბელარუსის სარკინიგზო ომის სახელით არის ცნობილი, ორგანიზებული იყო ცალკეული პირებისა და სამი უფრო დიდი ქსელის, კერძოდ კი „ბიპოლის“, „რკინიგზელთა საზოგადოებისქ“ და „კიბერპარტიზანების“ მიერ.
ჰოსტომელის აეროპორტის დაკავება
24 თებერვალს, ადგილობრივი დროით 08:00 საათზე, 20-დან 34-მდე რუსული შვეულმფრენი (სატრანსპორტო შვეულმფრენები მი-8, რომლებსაც ესკორტირებას უწევდა მოიერიშე შვეულმფრენები კა-52 „ალიგატორი“) ბელარუსის საზღვრიდან შევიდა უკრაინის საჰაერო სივრცეში და მიუახლოვდა ქალაქ ჰოსტომელს. გავრცელებული ინფორმაციით, შვეულმფრენთა ჯგუფს გადაჰყავდა დაახლოებით 300 საჰაერო-სადესანტო ჯარების მებრძოლი, სავარაუდოდ მე-11 საგვარდიო სადესანტო-მოიერიშე ბრიგადის ან 31-ე საგვარდიო სადესანტო-მოიერიშე ბრიგადის წევრები, რომლებსაც აქ მდებარე ანტონოვის აეროპორტის შტურმი ევალებოდათ. მიზანს წარმოადგენდა კიევზე შეტევის მისატანად მასთან ახლოს საჰაერო ხიდის შექმნა სატრანსპორტო ჯარებისა და მძიმე ტექნიკისათვის (მაგალითად, არტილერიისა და ტანკებისათვის). შვეულმფრენების გამოჩენისთანავე უკრაინულმა მხარემ მსუბუქი ცეცხლსასროლი იარაღებითა და ხელით გადასატანი საზენიტო სარაკეტო კომპლექსებით საპასუხო ცეცხლი გახსნა. შეტევის დროს ჩამოაგდეს ერთიდან სამამდე შვეულმფრენი, პილოტებმა კატაპულტირება შეძლეს. საპასუხო შეტევის მიუხედავად, რუსულმა ნაწილებმა ეროვნული გვარდიის მხრიდან მინიმალური დაცვის გამო სწრაფად დაიკავეს აეროპორტი.
აეროპორტის დაკავების შემდეგ მედესანტეები მოემზადნენ რუსეთიდან 18 სტრატეგიულ თვითმფრინავ ილ-76-ის მისაღებად, რომლის ბორტზე ახალი დამატებითი ძალები იყვნენ. თუმცა, ადგილობრივებმა და სპეციალური დანიშნულების მე-3 პოლკის მებრძოლებმა აეროპორტის შტურმი დაიწყეს, რათა რუსეთის მცდელობისათვის ხელი შეეშალათ. შემდეგ უკრაინის ოპერატიული დანიშნულების მე-4 ბრიგადამ მასშტაბური კონტრშეტევა განახორციელა, რის შედეგადაც მოწინააღმდეგემ ვერ შეძლო აეროპორტში სატრანსპორტო თვითმფრინავების დასმა და იძულებული გახდა რუსეთში გაბრუნებულიყო, გადმომსხდრებს კი გადაუჭრეს დამატებითი ძალების მიღების შესაძლებლობა. უკრაინის შეიარაღებული ძალების ავიაციის დახმარებით, ქვედანაყოფებმა მოახერხეს სამხედრო-სადესანტო ძალების უკუგდება. რუსული ნაწილები აგრეთვე ცდილობდნენ კიევის წყალსაცავზე და მის მიმდებარედ დაშვებას.
შეტევის პირველი ტალღის მომდევნო დღეს აეროპორტთან ახალი დესანტი გადმოსხდა. რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს ცნობით, როდესაც რუსულმა ძალებმა ივანკივისათვის ბრძოლაში ნაწილობრივ გაარღვიეს უკრაინის თავდაცვა, კომბინირებული სახმელეთო შტურმის შემდეგ შეძლეს აეროპორტის დაკავება, რითაც კიევიდან სულ რაღაც 10 კილომეტრში საკვანძო დასაჯდომი ზონა შეიქმნა. წარმატების მიუხედავად, აეროპორტი გამოუსადეგარ მდგომარეობაში იყო, რაც არ იძლეოდა კიევის სავარაუდო დაპყრობით უკრაინის სწრაფი კაპიტულაციის შანსებს. აეროპორტში გამართული შეტაკებების შედეგად თავის ანგარში განადგურდა ან-225 „მრიას“ ერთადერთი ეგზემპლარი — მსოფლიოში უდიდესი თვითმფრინავი. რუსული მხარის განცხადებით, შტურმის დროს დაიღუპა თითქმის 200 უკრაინელი, მათი მხრიდან კი დანაკარგები არ ყოფილა.
ივანკივისა და დიმერის დაცემა
ჩერნობილში გამარჯვების შემდეგ რუსულმა ძალებმა ქალაქ ივანკივთან მიახლოება დაიწყეს, რომელიც ატომური ელექტროსადგურიდან სამხრეთით დაახლოებით 70 კმ-ში მდებარეობს. 06:47 საათზე (ადგილობრივი დროით), უკრაინის არმიის ქვედანაყოფმა მდინარე ტეტერივზე ივანკივის მახლობლად ხიდი ააფეთქა, რამაც ჩერნობილიდან მომავალი რუსული სატანკო კოლონა შეაჩერა. უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის თანახმად, სადესანტო-საიერიშო ჯარები რუსებთან შეტაკებაში ჩაერთნენ ივანკივსა და მეზობლად მდებარე დიმერში. რუსული ძალების ნაწილმა შეძლო ივანკივის თავდაცვის გარღვევა და ჰოსტომელის აეროპორტში სხვა ნაწილების გაძლიერება, რის შედეგადაც შეძლეს სტრატეგიულად მნიშვნელოვანი აეროპორტის დაკავება. ბრძოლების დროს ქალაქი საარტილერიო ცეცხლის სამიზნე გახდა, რამაც გამოიწვია მსხვერპლი სამოქალაქო მოსახლეობას შორის. მომდევნო დღეს თანამგზავრულ ფოტოებზე დააფიქსირეს მსხვილი რუსული კოლონა, რომელიც ქალაქისკენ მიემართებოდა.
27 თებერვალს ბრძოლის დროს ძლიერ დაზიანდა ივანკივის ისტორიულ-მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი, განადგურდა კოლექციის მნიშვნელოვანი ნაწილი, მ.შ. უკრაინელი მხატვრის მარია პრიმაჩენკოს ოცზე მეტი ნამუშევარი. ივანკივთან ბრძოლები კვლავ გაგრძელდა, სანამ 2 მარტს საბოლოოდ არ მოხდა მისი მთლიანად დაპყრობა.
ჰოსტომელზე შეტევა
მას შემდეგ, რაც უკრაინულმა უპილოტო საფრენმა აპარატებმა ჰოსტომელთან რუსული პოზიციები აღმოაჩინეს, დამცველებმა მოახდინეს ძალთა გადაჯგუფება და კონტრშეტევაზე გადავიდნენ, გაანადგურეს ჯავშანტექნიკა. კონტრშეტევის შემდეგ ქალაქი ავიაციისა და არტილერიის ცეცხლის ქვეშ აღმოჩნდა, მოსახლეობას შეუწყდა ელემენტარური კომუნიკაციები. რუსულმა ნაწილებმა ქალაქის პირობებში გააგრძელეს საბრძოლო შეტაკებები, საბოლოოდ 3 მარტს ისინი ჰოსტომელის შემოგარენიდან უკუაგდეს. 4 მარტს ხელახლა შეიჭრნენ ქალაქში, მაგრამ მარცხი განიცადეს. განმეორებითი შტურმის შემდეგ ჰოსტომელი დაიკავეს. მინი|250პქ|ჰოსტომელში გამართული ბრძოლების შედეგები, 4 მარტი. ბრძოლის მიმდინარეობისას ორივე მხარემ მძიმე დანაკარგები განიცადა: რუსულმა ჯარებმა ორ დღეში დაკარგეს 21-ზე მეტი მსუბუქი ქვეითთა საბრძოლო მანქანა (ბტრ); უკრაინის დაზვერვის ცნობით, 31-ე საგვარდიო საჰაერო-სადესანტო ბრიგადაში 50-ზე მეტი დაღუპული იყო. დაიღუპა რამდენიმე მეთაურიც: 56 ტანკისგან შემდგარი კადიროველთა კოლონის განადგურების დროს, სავარაუდოდ, მოკლეს ჩეჩენი გენერალ-მაიორი მაგომედ თუშაევი (141-ე პოლკის მეთაური), თუმცა ჩეჩნეთის ლიდერმა რამზან კადიროვმა განაცხადა, რომ თუშაევი ცოცხალი იყო და გამოაქვეყნა ვიდეო, სადაც თუშაევი და ანზორ ბისაევი (კიდევ ერთი ჩეჩენი სარდალი) ერთად იყვნენ წარმოდგენილი, ამდენად, მისი გარდაცვალება საკამათო იყო; 3 მარტს უკრაინელმა სნაიპერმა მოკლა გენერალ-მაიორი ანდრია სუხოვეცკი (41-ე არმიის მეთაურის მოადგილა).
4 აპრილს ჰოსტომელის აეროპორტთან ახლოს მოკლეს მაიორი ვალერი ჩიბინეევი (უკრაინის 79-ე ბრიგადის მეთაური სნაიპერი). მას შემდეგ, რაც ჰოსტომელი ოკუპაციის ქვეშ აღმოჩნდა, უკრაინის ოფიციალურმა პირებმა რუსი ქვედანაყოფები ადგილობრივი მოსახლეობისათვის ევაკუაციის აკრძალვაში დაადანაშაულეს. გავრცელდა ცნობები, რომ რუსი ჯარისკაცები მოქალაქეებს შორის ომის შესახებ დეზინფორმაციას ავრცელებდნენ. 7 მარტს ჰოსტომელის საკრებულომ (საქალაქო რადამ) გაავრცელა ცნობა, რომ მშვიდობიანი მოსახლეობისათვის პროდუქტისა და წამლების დარიგების დროს ჰოსტომელის მერს იური პრილიპკოს რუსმა სამხედროებმა ესროლეს და მოკლეს.
უკრაინელთა გამარჯვება ვასილკივთან
26 თებერვალს, დილაადრიან, რუსმა მედესანტეებმა დაიწყეს ქალაქ ვასილკივში (კიევის სამხრეთით 40 კმ) დაშვება, რათა დაეკავებინათ ვასილკივის ავიაბაზა. ქალაქის კონტროლისათვის დაიწყო მძიმე ბრძოლა. უკრაინის ოფიციალურმა პირებმა განაცხადეს, რომ 01:30 საათზე უკრაინულმა გამანადგურებელმა სუ-27-მა ჩამოაგდო რუსული ილ-76, რომელსაც ვასილკივის თავზე მედესანტეები გადაჰყავდა. მოგვიანებით, ორმა ამერიკელმა ოფიციალურმა პირმა განაცხადა, რომ უკრაინელებმა მეორე რუსული ილ-76 ჩამოაგდეს ახლომდებარე ქალაქ ბილა-ცერკვის თავზე. ამერიკელი თანამდებობის პირების თანახმად, მათმა დაზვერვამ რეალური დროის რეჟიმში გადასცა ინფორმაცია უკრაინულ მხარეს, რისი საშუალებითაც მათ მოახერხეს თვითმფრინავის ჩამოგდება. უკრაინული საზენიტო (ჰაერსაწინააღმდეგო) სისტემების მოქმედების მიუხედავად, რუსი მედესანტეების მსხვილმა ჯგუფმა შეძლო კიევის სამხრეთით ვასილკივის მიმდებარედ დაშვება. ისინი მიუახლოვდნენ ქალაქს და მძიმე ბრძოლებში ჩაებდნენ ავიაციის მე-40 ტაქტიკურ ბრიგადასთან. 7:30 საათზე უკრაინის ოფიციალურმა პირებმა განაცხადეს, რომ დამცველებმა, საჰაერო ძალების მხარდაჭერით, წარმატებით მოიგერიეს მედესანტეები. ვასილკივის მერმა ნატალია ბალასინოვიჩმა განაცხადა, რომ მისი ქალაქი უკრაინულმა ძალებმა წარმატებით დაიცვეს და ბრძოლა დასრულდა. მის თანახმად, ბრძოლის დროს 200-მდე უკრაინელი დაიჭრა. საბრძოლო მოქმედებების დასრულების შემდეგ დარჩენილი რუსების მოსაძებნად პატრულირება დაიწყეს.
კიევის ბრძოლა
25 თებერვალს, დილით, რუსეთის საჰაერო ძალებმა განაგრძეს დედაქალაქის წინა დღეს დაწყებული დაბომბვა, დაიბომბა კიევის ცენტრი. მოგვიანებით კიევის თავზე ჩამოაგდეს უკრაინული გამანადგურებელი სუ-27; თვითმფრინავი ცხრასართულიან საცხოვრებელ კომპლექსს შეეჯახა, რის შედეგადაც შენობა დაიწვა.
შუა დილით, უკრაინელი ჯარისკაცების ფორმებში ჩაცმული რუსი დივერსანტები შევიდნენ ობოლონის რაიონში (ტერიტორია კიევის ჩრდილოეთ ნაწილში, რომელიც უმაღლესი რადიდან დაახლოებით 10 კმ-ითაა დაშორებული). მთელი დღის განმავლობაში კიევის ბრძოლის დროს სროლის ხმა ისმოდა ქალაქის რამდენიმე რაიონში; უკრაინის ოფიციალურმა პირებმა სროლა რუსულ ჯარებთან შეტაკებს დაუკავშირეს.
ზელენსკიმ მოქალაქეებს მოუწოდა მოლოტოვის კოქტეილებით გაეწიათ წინააღმდეგობა შემოჭრილი მტრისათვის. დედაქალაქის დასაცავად გააქტიურდნენ ტერიტორიული თავდაცვის სარეზერვო ძალები. მოხალისეებს, რომლებიც თავდაცვით ბრძოლაში ჩართვისთვის მზად იყვნენ, 18000 ცეცხლსასროლი იარაღი დაურიგდა.
მინი| ხალხის თავშესაფარად გადაკეთებული [[კიევის მეტროპოლიტენი|კიევის მეტროსადგური ]]
რუსულმა ძალებმა კიევზე შეტევა ოფიციალურად ადრეულ დილით დაიწყეს, ქალაქი არტილერიით დაბომბეს და ცდილობდნენ დაეკავებინათ ელექტროსადგური და არმიის ბაზა. უკრაინულმა ძალებმა შეძლეს ორივე ობიექტის დაცვა.
კიევის ჰიდროელექტროსადგური, რომელიც ქალაქის ჩრდილოეთით, ვიშჰოროდის გარეუბანში მდებარეობს, რუსულმა ძალებმა დაიკავეს. 26 თებერვალს უკრაინის არმიამ ელექტროსადგური დაიბრუნა. უკრაინის საჰაერო თავდაცვამ, მათივე მტკიცებით, ჩამოაგდო სადგურისკენ გაშვებული რაკეტა. ახალი ამბების სააგენტო „ინტერფაქსის“ მიხედვით, კაშხლის ჩამონგრევით გამოწვეულ წყალმოვარდნას შეეძლო გაენადგურებინა „კიევის მთელი მარცხენა სანაპირო“.
27 თებერვალს, გამთენიისას, რუსულმა რაკეტამ ვასილკივში ნავთობის საცავს დაარტყა და ობიექტს ცეცხლი გაუჩნდა. ავიადარტყმები განხორციელდა აგრეთვე კიევის მახლობლად მდებარე რადიოაქტიური ნარჩენების პოლიგონზე, მაგრამ თავად საცავი დაბომბვას გადაურჩა. პარალელურად, იყო ცნობები კალინივკაში მიმდინარე ბრძოლების შესახებ; თუმცა, გაურკვეველია, რომელ კალინივკა იგულისხმებოდა — კიევის თუ ვასილკივის გარეუბანს, რადგან ორივეს ერთი და იგივე სახელი აქვს.
ამავე დღესვე თანამგზავრულ ფოტოებში დააფიქსირეს ივანკივის მიმართულებით მიმავალი მსხვილი რუსული კოლონა. რუსულმა ძალებმა, რომლებმაც 24 თებერვალს გვერდი აუარეს ჩერნიჰივს, ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან დაიწყეს კიევთან მიახლოება. კიევის მერმა ვიტალი კლიჩკომ „Associated Press“-ისათვის მიცემულ ინტერვიუში განაცხადა, რომ კიევი მთლიანად ალყაში იყო მოქცეული, რაც მოქალაქეთა ევაკუაციას შეუძლებელს ხდიდა. თუმცა მოგვიანებით მან საკუთარი სიტყვები უარყო. მის ოფისში განაცხადეს, რომ კლიჩკო ხატოვნად საუბრობდა. „The Guardian“-ის ცნობით, კიევიდან სამხრეთისკენ მიმავალი გზები რუსეთის ჯარებისგან თავისუფალი იყო.
უკრაინის ოფიციალური პირების განცხადებით, 28 თებერვალს, დილით ადრე, კიევის დასავლეთით მდებარე დაბა მაკარივთან გაანადგურეს რუსული სამხედრო ტექნიკის კოლონა.
ქალაქ ბროვარის მერის იგორ საპოჟკოს ცნობით, ღამით ქალაქის აღმოსავლეთ გარეუბანში სამხედრო კავშირგაბმულობის კვანძზე რუსული „ისკანდერის“ მიერ მიტანილი დარტყმის შედეგად დაიღუპა ერთი და დაშავდა ხუთი ადამიანი.
1 მარტს რუსული რაკეტები მოხვდა კიევის ტელეანძას, რის შედეგადაც ქალაქში შეწყდა ტელემაუწყებლობა და დაიღუპა 5 ადამიანი. დაიბომბა უბნები რუსანივკა და კურენივკა, აგრეთვე გარეუბნები ბოიარკა და ვიშნევე. მძიმე ბრძოლები გაიმართა ბოროდიანკაში.
უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბის განცხადებით, მტერი კიევთან მიახლოებას ყველა მიმართულებით ცდილობდა, თუმცა ყველგან დანაკარგი ჰქონდა. საკუთარი ძალების წინ წაწევის კუთხით წარუმატებლობის გამო, რუსული მხარე აგრძელებდა სარაკეტო იერიშების მიტანას კრიტიკული ინფრასტრუქტურის ობიექტებზე, რათა დაეშინებინა სამოქალაქო საზოგადოება.
2 მარტს უკრაინის შეიარაღებული ძალების მთავარსარდალმა ვალერი ზალუჟნიმ განაცხადა, რომ უკრაინულმა ჯარებმა მაკარივი დაიბრუნეს. კიევის თავზე ჩამოაგდეს რუსული სუ-35. დედაქალაქში გაკეთებული განცხადებებით, რუსულმა მხარემ ბელარუსიდან შემოსული ტანკებით კიევის გარს შემორტყმა დაიწყო ბლოკადის გაძლიერების მიზნით.
უკრაინის ოფიციალური პირების ცნობით, 4 მარტს რუსების მხრიდან ავტომანქანის მიმართულებით გახსნილი ცეცხლის შედეგად მეზობელ სოფელ ვორზელში დაიღუპა ორი და დაიჭრა ოთხი მშვიდობიანი მოქალაქე. ადგილობრივი პოლიციის მონაცემებით, სოფელ მარხალივკაში რუსულ ავიაიერიშს ექვსი სამოქალაქო პირი ემსხვერპლა.
გავრცელდა ინფორმაცია, რომ რუსული ჯავშანსატანკო ტექნიკა ბროვარის მიუახლოვდა. ომის შემსწავლელი ინსტიტუტის (ISW) ცნობით, ის, სავარაუდოდ, სუმის ოლქიდან იყოს მოსული. ასევე აღნიშნეს, რომ უკრაინულ ძალებს შესაძლოა ვერ გაეწიათ მათთვის წინააღმდეგობა, რადგან ეს ადგილი ვაკე და მცირედ დასახლებული იყო. ადგილობრივი ხელისუფლების მტკიცებით, 7 მარტს მაკარივში საცხობზე მიტანილი ავიაიერიშის შედეგად სულ მცირე 13 მშვიდობიანი მოქალაქე დაიღუპა. რუსული ძალები გავიდნენ კიევიდან ჟიტომირისკენ მიმავალ გზაზე და ფასტივს დაემუქრნენ. 9 მარტს რუსული ტანკები კიევს რამდენიმე კილომეტრზე მიუახლოვდნენ, თუმცა ღამით უკრაინელთა თავდასხმაში აღმოჩნდნენ.
10 მარტს უკრაინულმა ჯარებმა, მათ შორის აზოვის პოლკმა და 72-ე მექანიზებულმა ბრიგადამ, ბროვარის რაიონში ჩასაფრება მოუწყეს 90-ე საგვარდიო სატანკო დივიზიის მე-6 და 239-ე პოლკებს და დიდი დანაკარგები მიაყენეს მოწინააღმდეგეს. მე-6 პოლკის მეთაური ანდრია ზახაროვი ბრძოლაში დაიღუპა. რუსული ჯარები იძულები გახდნენ უკან დაეხიათ. მოგვიანებით ინტერნეტში გავრცელა ბროვარისთან ტანკებზე მიტანილი იერიშის ამსახველი კადრები. მაკარივში ორი მშვიდობიანი მოქალაქე ემსხვერპლა მათ მანქანაზე ჭურვის დაცემას.
ბუჩა და ირპინი
27 თებერვლის დილით რუსეთის ავიაციამ საცხოვრებელ კორპუსს დაარტყა პატარა ქალაქ ბუჩაში, რომელიც ჰოსტომელის სამხრეთით, კიევისკენ მიმავალ გზაზე მდებარეობს. წარიმართა ბრძოლები; უკრაინულმა ძალებმა ქალაქში ხიდი დაანგრიეს, რათა შეენელებინათ რუსული ძალების წინსვლა კიევისკენ. მეზობელი ქალაქის — ირპინის მერმა, ოლექსანდრ მარკუშინმა მოგვიანებით განაცხადა, რომ უკრაინულმა ძალებმა დაამარცხეს ის რუსული ნაწილები, რომლებიც ბუჩასა და ირპინს შორის ხიდის აფეთქებამ შეაჩერა. 28 თებერვლის ინფორმაციით, ეს კოლონა გაანადგურეს. სოციალურ ქსელებში გავრცელდა ვიდეოები, სადაც ჩანდა განადგურებული ჯავშანტექნიკა და რამდენიმე მოკლული ჯარისკაცი. 2 მარტს ირპინი ძლიერ დაზარალდა რაკეტების ჩამოვარდნის შედეგად.
უკრაინული თანამდებობის პირის ოლექსი არესტოვიჩის მიხედვით, 5 მარტს რუსულმა ჯარებმა დაიკავეს ბუჩა და ჰოსტომელი. ისინი მშვიდობიან მოსახლეობას, მათ შორის დაჭრილ ბავშვებს, ევაკუაციის საშუალებას არ აძლევდნენ. ირპინში რუსული ცეცხლის შედეგად დაზიანდა საევაკუაციო ბლოკპოსტი. ირპინის მერის, ოლექსანდრ მარკუშინის ცნობით, დაიღუპა რვა მშვიდობიანი მოქალაქე. უკრაინის შინაგან საქმეთა სამინისტოს განცხადებით, სოფელ იასნოჰოროდკაში რუსი ჯარისკაცების მიერ უკრაინული ბლოკპოსტის მიმართულებით გახსნილი ცეცხლით დაიღუპა ხუთი ადამიანი. უკრაინის საგარეო საქმეთა სამინისტროს მონაცემებით, სროლების შედეგად ასევე დაიჭრა ბუჩის მერი ანატოლი ფედორუკი. მარკუშინის განცხადებით, ოკუპანტებმა ირპინის ნაწილი დაიკავეს.
ჩიხი (11–15 მარტი)
11 მარტისთვის ცნობილი რუსული 64-კილომეტრიანი კოლონა გაიშალა და საცეცხლე პოზიციებზე დადგა. სანამ კოლონის ძირითადი ნაწილი ჯერ კიდევ გზაზე იყო, ზოგიერთი ნაწილი, მათ შორის არტილერია, გამოეყო მას და ჰოსტომელთან პოზიციები დაიკავა. კოლონის ნაწილი ლუბიანკასთან და ახლომდებარე ტყეებში გამაგრდა. ომის შემსწავლელი ინსტიტუტის მიერ განხორციელებული შეფასების თანახმად, რუსეთის სახმელეთო ჯარებმა, რომლებიც კიევის ალყაში მოქცევას ცდილობდნენ, აიღეს პაუზა, რათა შეევსოთ მარაგები და გადაეიარაღებინათ 8-დან 10 მარტამდე წარმოებული შეტევების დროს მარცხგანცდილი საბრძოლო ნაწილები.
უკრაინის უშიშროების სამსახურის ცნობით, 12 მარტს რუსულმა ძალებმა ევაკუაციის კოლონის მიმართულებით გახსნეს ცეცხლი სოფელ პერემოჰაში, რის შედეგადაც დაიღუპა შვიდი მშვიდობიანი მოქალაქე, ევაკუაცია შეჩერდა.
ახალი ამბების სააგენტო „Kyiv Independent“ ავრცელებდა ცნობას, რომ ღამით განხორციელებული ავიადარტყმების შედეგად ცეცხლი გაუჩნდა ვასილკივისა და სოფელ კრიაჩკის ნავთობბაზებს. სოფელ კვიტნევეს მიმართულებით გახსნილი ცეცხლის შედეგად 03:40 საათზე ცეცხლი მოედო გაყინული პროდუქტების საწყობს.
ვასილკივის მერის ნატალია ბალასინოვიჩის ცნობით, რუსული ავიადარტყმების შედეგად განადგურა ვასილკივის ავიაბაზა, მათ შორის ასაფრენ-დასაჯდომი ზოლი. ამას გარდა, დაიწვა ქალაქში არსებული საბრძოლო მასალის საწყობი. დიდი ბრიტანეთის თავდაცვის სამინისტროს თანახმად, რუსული ძალები კიევის ცენტრიდან 25 კილომეტრში იმყოფებოდნენ.
რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს სპიკერი იგორ კონაშენკოვის განცხადებით, რუსულმა ჯარებმა მაღალი სიზუსტის შორი მოქმედების რაკეტებით გაანადგურეს ვასილკივის სამხედრო აეროდრომი და უკრაინელთა რადიოელექტრონული დაზვერვის ბროვარიში განლაგებული მთავარი ცენტრი.
13 მარტს ირპინში ბლოკპოსტთან რუსმა სამხედროებმა ცეცხლი გაუხსნეს ავტომობილს, რომელშიც ჟურნალისტები იმყოფებოდნენ. დაიღუპა „New York Times“-ის ყოფილი ამერიკელი ჟურნალისტი ბრენტ რენო, კიდევ ორი დაიჭრა. უკრაინის შეიარაღებულმა ძალებმა მოწინააღმდეგის კიევისაკენ წინსვლის აღსაკვეთად ჰოსტომელთან ახლოს მდინარე ირპინზე, მთავარი ხიდიდან 5 კმ ჩრდილოეთით ააფეთქეს ხიდი.
14 მარტს „Fox News“-ის კორესპონდენტი ბენჯამინ ჰოლი სოფელ ჰორენკაში ომის შესახებ რეპორტაჟის მომზადების დროს დაიჭრა. ერთ-ერთი თავდასხმის დროს დაიღუპნენ ოპერატორი პიერ ზაქშევსკი და პროდიუსერი ოლექსანდრა კუვშინოვა. უკრაინის შინაგან საქმეთა სამინისტროს მრჩევლის ანტონ ჰერაშჩენკოს ინფორმაციით, მათი დაღუპვა რუსეთის მხრიდან სროლას მოჰყვა. 14 მარტის ინფორმაციით, ოკუპანტებმა დაიკავეს ბუჩა და ირპინის ნახევარი.
15 მარტს უკრაინის ეროვნული პოლიციის თანახმად, ჰოსტომელში რუსების მხრიდან საევაკუაციო ავტობუსის მიმართულებით გახსნილი ცეცხლის დაიღუპა ერთი და დაიჭრა ორი მოქალაქე. ბუჩაში ტყვედ აიყვანეს მერიის შენობაში მყოფი თანამშრომლები და მოხალისეები, თუმცა მეორე დღეს გაათავისუფლეს.
უკრაინელთა კონტრშეტევა (16 მარტი – 2 აპრილი)
უკრაინის მთავრობის განცხადებით, ჯარები კონტრშეტევაზე გადავიდნენ, რათა უკუეგდოთ რუსული ჯარების კიევთან მიახლოება. ბრძოლები გაიმართა ბუჩაში, ჰოსტომელსა და ირპინში. მოწინააღმდეგე მხოლოდ შეზღუდული შეტევებით შემოიფარგლა კიევის ჩრდილო-დასავლეთიდან.
18 მარტს უკრაინელებმა კიევზე თავდასხმის ორი ძირითადი მარშრუტი დაბლოკეს, რამდენადაც რუსულმა მხარემ ბორისპილისა და ბროვარის რაიონებში თავდასხმითი მოქმედებები შეწყვიტეს. უკრაინა დედაქალაქის გარშემო თავდაცვის მესამე ხაზზე მუშაობდა, მოწინააღმდეგე კი „ცინიკურად ესროდა“ ინფრასტრუქტურის ობიექტებს.
19 მარტისთვის რუსეთი ოკუპირებულ ტერიტორიებზე გამაგრებას ცდილობდა. ამისათვის მუშაობდა მარაგების შევსებასა და ნაწილების პოზიციების გამაგრებაზე. Maxar-ის ფოტოსურათებზე ჩანდა, თუ როგორ თხრიდნენ ისინი სანგრებს და აკეთებდნენ მიწაყრილებს.
20 მარტს სარაკეტო დარტყმები განახორციელეს კიევის რიგ რაიონებზე, მათ შორის იმ ნაწილზე, რომელსაც რუსეთი „უკრაინული სპეცნაზის სასწავლო ცენტრად“ მიიჩნევდა.
21 მარტს უკრაინელებმა შეაჩერეს რუსების თავდასხმა ბროვარიზე. მოწინააღმდეგემ განაცხადა, რომ დაიკავა მიკოლაივკაში მდებარე უკრაინული სამეთაურო ბუნკერი. გავრცელებული ცნობების თანახმად, რუსული ძალები ჯერ კიდევ ცდილობდნენ სათანადო მატერიალურ-ტექნიკური უზრუნველყოფის ორგანიზებას, რაც საჭირო იყო კიევის ჩრდილო-დასავლეთიდან მსხვილი ოპერაციის ჩასატარებლად.
უკრაინის თავდაცვის სამინისტროს ცნობით, 22 მარტს მათმა ჯარებმა შეძლეს კიევთან ახლოს მდებარე სტრატეგიულად მნიშვნელოვანი დაბა მაკარივის დაბრუნება. 23 მარტს დაიკავეს სოფელი მოშჩუნი, 24 მარტს — პატარა დასახლება ლუკიანოვკა. დადასტურდა, რომ ლუკიანოვკასთან განადგურდა სამი რუსული ტანკი და ათი ქვეითთა საბრძოლო მანქანა, ხელში ჩაიგდეს რამდენიმე ჯავშანტექნიკა. ცნობების თანახმად, უკრაინელები სოფლის სიახლოვეს რუსული ნაწილების ალყაში მოქცევას ცდილობდნენ. იტყობინებოდნენ, რომ ირპინის 80% უკრაინის კონტროლის ქვეშ იყო. რუსეთმა ქალაქზე სარაკეტო დარტყმა განახორციელა.
24 მარტს ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტომ გაავრცელა ინფორმაცია, რომ სლავუტიჩში გახსნილმა ცეცხლმა ხელი შეუშალა ჩერნობილის ატომურ ელექტროსადგურში პერსონალის როტაციას.
25 მარტს ბრიტანეთის თავდაცვის სამინისტროს დაზვერვის შეფასებაში ნათქვამი იყო, რომ რამდენადაც რუსული ნაწილები უკან, მომარაგების ხაზებისაკენ იხევდნენ, უკრაინელები მათგან იბრუნებდნენ ქალაქებსა და თავდაცვით პოზიციებს კიევიდან ჩრდილოეთით 35 კილომეტრის რადიუსში. შეფასებაში ვარაუდობდნენ, რომ უკრაინული ძალები „გააგრძელებდნენ რუსული ნაწილების ჩრდილო-დასავლეთით, ჰოსტომელის აეროპორტისკენ განდევნას“.
გავრცელებული ინფორმაციით, 26 მარტს რუსეთის აღმოსავლეთ სამხედრო ოლქის დამატებითი ძალები გაიგზავნა კიევ-ჩერნიჰივის მიმართულებით. ომის შემსწავლელი ინსტიტუტის შეფასებით, უკრაინელთა მოქმედებების შედეგად ჰოსტომელში შექმნილი ფრონტის ხაზის შვერილი („სოლი“) რამდენიმე მიმართულებიდან იყო დაუცველი და მუდმივი ზეწოლის ქვეშ იმყოფებოდა.
ამავე დღეს გავრცელდა ინფორმაცია, რომ რუსი ჯარისკაცები თავისი ლიდერების წინააღმდეგ აჯანყებას იწყებდნენ. პოლკოვნიკი იური მედვედევი მაკარივში იბრძოდა, როდესაც 37-ე საგვარდიო მოტომსროლელი ბრიგადის სამხედრო მოსამსახურე, ცნობის თანახმად, დაეჯახა მას, მოატეხა ორივე ფეხი და სავარაუდოდ მოკლა. „The Guardian“-ის მიხედვით, მიუხედავად იმისა, რომ სავარაუდოდ თავდასხმას ადგილი მართლაც ჰქონდა, ცოტა იყო მედვედევის სიკვდილის დამამტკიცებელი მასალები.