cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ირინე იმერლიშვილი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 29 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1971 კატეგორია:ქართველი პოლიტიკოსი ქალები კატეგორია:საქართველოს ეროვნული უშიშროების საბჭოს მდივნები კატეგორია:საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრები კატეგორია:საქართველოს VIII მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები ირინე კატეგორია:„ქართული ოცნების“ წევრები
აიგულევო
აიგულევო (Абдрахман) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის სტერლითამაქის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 641 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ სტერლითამაქიდან დაშორებულია 20 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია სტერლითამაქი, რომელიც დაშორებულია 20 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას ჩუვაშები შეადგენენ (53%).
სქოლიო
კატეგორია:სტერლითამაქის რაიონის სოფლები
მუღამის საერთაშორისო ცენტრი
მუღამის საერთაშორისო ცენტრი (Beynəlxalq Muğam Mərkəzi) — მუღამის ცენტრი, რომელიც მდებარეობს ბაქოში, ზღვის ბულვარზე, შეიქმნა 2005 წლის 6 აპრილის აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტის ილჰამ ალიევის ბრძანებულების შესაბამისად. იმავე წლის აგვისტოში არქიტექტორებმა — ვაჰიდ გასიმოღლუ ტანსუს და ხანიდინ უიაკ ეთერნე აჰმედმა, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის პრეზიდენტმა და მისმა მეუღლემ, იუნესკოს კეთილი ნების ელჩმა მეჰრიბან ალიევმა და იუნესკოს გენერალურმა დირექტორმა კოიტირო მაცურამ, ეროვნული პარკის ტერიტორიაზე ჩადეს პირველი ქვა კომპლექსის საძირკველში.
შექმნის წინაპირობები
კომპლექსის გახსნა მოხდა 2008 წლის 27 დეკემბერს, აზერბაიჯანის პრეზიდენტის ჰეიდარ ალიევის ხელმძღვანელობით. ცენტრის საერთო ფართობი შეადგენს 7500 კვ.მ. კომპლექსში შედის საკონცერტო სალონი 350 კაცზე, ხმისჩამწერი სტუდია, სარეპეტიციო დარბაზი. ფოიეში განლაგებულია მუღამის ცნობილი შემსრულებლების ბიუსტები, ასევე აქვე განლაგებულია მუსიკალური ინსტრუმენტების მდიდარი კოლექცია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაქოს ღირსშესანიშნაობები კატეგორია:აზერბაიჯანული კულტურა
ტარაშჩის რაიონი
ტარაშჩის რაიონი (Таращанський район) — რაიონი უკრაინაში, კიევის ოლქში. მისი ფართობია 758 კმ². 2006 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 36 423 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 48 კაცს კმ²-ზე. ტარაშჩის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ტარაშჩა.
სქოლიო
კატეგორია:კიევის ოლქის რაიონები
უნდერხაანი
უნდერხაანი (Өндөрхаан) — ქალაქი მონღოლეთში, ხენტიის აიმაკის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს ქვეყნის აღმოსავლეთ ნაწილში, ულან-ბატორიდან აღმოსავლეთით 290 კმ-ზე.
სქოლიო
კატეგორია:მონღოლეთის აიმაკების ადმინისტრაციული ცენტრები კატეგორია:ხენტიის აიმაკი
Нъ
Нъ, нъ — კირილური დამწერლობის დიგრაფი. გამოიყენება ბალყარული, ნოღაიური ენებში.
კატეგორია:კირილური დიგრაფები
გაეროს ქარტია
მინი|250პქ|გაეროს ქარტიის თავფურცელი გაეროს ქარტია — საერთაშორისო ხელშეკრულება, რომლის მიხედვითაც შეიქმნა საერთაშორისო ორგანიზაცია გაერო. ხელი მოეწერა 1945 წლის 26 ივნისს სან-ფრანცისკოში. მას ხელი მოაწერა 50 ქვეყნის წარმოამადგენელმა (ავსტრალია, არგენტინა, ბელორუსიის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა, ბელგია, ბოლივია, ბრაზილია, დიდი ბრიტანეთი, ვენესუელა, ჰაიტი, გვატემალა, ჰონდურასი, საბერძნეთი, დანია, დომინიკელთა რესპუბლიკა, ეგვიპტე, ინდოეთი, ერაყი, ირანი, კანადა, ჩინეთი, კოლუმბია, კოსტა-რიკა, კუბა, ლიბერია, ლიბანი, ლუქსემბურგი, მექსიკა, ნიდერლანდები, ნიკარაგუა, ახალი ზელანდია, ნორვეგია, პანამა, პარაგვაი, პერუ, სალვადორი, საუდის არაბეთი, სირია, სსრკ, აშშ, თურქეთი, უკრაინის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა, ურუგვაი, ფილიპინები, საფრანგეთი, ჩეხოსლოვაკია, ჩილე, ეკვადორი, ეთიოპია, იუგოსლავია და სამხრეთ აფრიკის კავშირი) და ძალაში შევიდა 1945 წლის 24 ოქტომბერს, მას შემდეგ, რაც გაეროს უშიშროების საბჭოს ყველა მუდმივმა წევრმა და ქვეყნების უმეტესობამ მისი რატიფიკაცია მოახდინეს.
ქარტიის თანახმად, გაეროს მთავარი მიზნებია:
ამ მიზნების მისაღწევად გაეროს წევრმა სახელმწიფოებმა უნდა იხელმძღვანელონ შემდეგი პრინციპებით:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გაერო
მშვილდოსანი A*
მშვილდოსანი A* (Sagittarius A*, Sgr A*; წარმოითქმება „ვარსკვლავი მშვილდოსანი А“) — კომპაქტური რადიოწყარო, რომელიც მდებარეობს ჩვენი გალაქტიკის ცენტრში. შედის რადიოწყარო მშვილდოსანი A-ს შემადგენლობაში. ასხივებს აგრეთვე ინფრაწითელ, რენტგენულ და სხვა დიაპაზონებში. წარმოადგენს ზემასიურ ობიექტს (სავარაუდოდ, შავ ხვრელს), რომელიც გარშემორტყმულია ცხელი რადიოგამომასხივებელი გაზის ღრუბლით, რომლის დიამეტრიც დაახლოებით 1,8 პკ-ია. მანძილი რადიოწყარომდე შეადგენს დაახლოებით 26 ათას სინათლის წელიწადს, ცენტრალური ობიექტის მასა — 4,3•106 M⊙.
სქოლიო
კატეგორია:ასტრონომიური რადიოწყაროები კატეგორია:კოსმიური რენტგენული წყაროები კატეგორია:მშვილდოსნის თანავარსკვლავედი კატეგორია:ზემასიური შავი ხვრელები კატეგორია:ირმის ნახტომი კატეგორია:შავი ხვრელები
Нь
Нь, нь — კირილური დამწერლობის დიგრაფი. გამოიყენება იაკუტური, ჩუვაშური ენებში.
კატეგორია:კირილური დიგრაფები
ზემო ხალაწნის ეკლესია
ეკლესია დარბაზულია (7,8 X 5,4 მ). ნაგებია რიყის ქვით. ქვა შერჩეულია და დაწყობილია სწორხაზოვან რიგებად. ინტერიერის კედლების მოსაპირკეთებლად და ზოგიერთი დეტალისათვის აგურია გამოყენებული. ძეგლი დაზიანებულია: ჩამონგრეულია სახურავი, კედლების ზედა ნაწილები, დარბაზი ნანგრევებითაა ამოვსებული. შესასვლელი დასავლეთიდანაა. კარს შეისრული თაღი აქვს. აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აფსიდია. რომელშიც შემორჩენილია სარკმლის სამხრეთ წირთხლის მცირე ნაწილი და ნიშის კვალი.
მოგვიანებით ეკლესიისათვის დასავლეთიდან რიყის ქვისა და აგურის რიგების მონაცვლეობით ნაგები, გეგმით კვადრატული და სამ მხარეს ფართო შეისრული თაღებით გახსნილი კარიბჭე მიუდგამთ (ძლიერ დაზიანებულია). შიგნით კარიბჭეს შეისრული კამარა ხურავს. კარიბჭეს დასავლეთიდან კვადრატული გეგმის (2,2 X 4,2 მ) ნაგებობა ეკვრის. მისი კედლების წყობაში ჩართულია ქვიშაქვის რამდენიმე ლოდი (ერთ-ერთის სიგრძე 3,5 მეტრია, სიმაღლე - 0,8 მეტრი).
ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
მურიეტა
მურიეტა (Murieta) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ნავარის პროვინციის ესტელია-ორიენტალის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 4 კმ². მოსახლეობა — 338 კაცი (2020 წ.).
ნუგზარ საჯაია
ნუგზარ საჯაია (დ. 25 დეკემბერი, 1941, სოფ. ჯვარი, წალენჯიხის რაიონი, საქართველოს სსრ, — გ. 25 თებერვალი, 2002, თბილისი, საქართველო) — ეროვნული უშიშროების საბჭოს მდივანი 1996–2002 წლებში.
1963 წელს დაამთავრა თბილისის სულხან-საბა ორბელიანის სახელობის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტი ფიზიკის ფაკულტეტი. 1963-1964 წლებში იყო ქ. თბილისის 71-ე სკოლის ფიზიკის მასწავლებელი, 1970-1979 წლებში — კომუნისტური პარტიის თბილისის საქალაქო კომიტეტის ინსტრუქტორი, მცხეთის რაიკომის მეორე მდივანი, კომპარტიის ცენტრალური კომიტეტის განყოფილების ინსპექტორი, კომპარტიის ჩხოროწყუს რაიკომის პირველი მდივანი, ფოთის საქალაქო კომიტეტის პირველი მდივანი; 1979-1989 წლებში — კომპარტიის ცენტრალური კომიტეტის ადმინისტრაციული ორგანოების განყოფილების გამგე, სახალხო კონტროლის კომიტეტის თავმჯდომარე; კომპარტიის ცენტრალური კომიტეტის ბიუროს წევრი, საქართველოს სსრ მეცხრე მოწვევის უმაღლესი საბჭის დეპუტატი.
1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის პირველი მოწვევის  უზენაესი საბჭოს წევრი საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს ერთიანი კომუნისტური პარტიიდან“. იყო მრეწველობის, ენერგეტიკის, მშენებლობის, ტრანსპორტისა და კავშირგაბმულობის მუდმივმოქმედი კომისიის წევრი. ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი). 1993 წელს გახდა საქართველოს თავდაცვის ფონდის თავმჯდომარის მოადგილე; 1993 წელს — საქართველოს სახელმწიფო მეთაურის აპარატის მთავარი სახელმწიფო მრჩეველი, უშიშროებისა და სამართალდამცავ ორგანოებთან ურთიერთობის სამსახურის ხელმძღვანელი; 1996 წელს — პრეზიდენტის თანაშემწე ეროვნული უშიშროების საკითხებში — ეროვნული უშიშროების საბჭოს მდივანი. მინიჭებული ჰქონდა გენერალ-ლეიტენანტის წოდება. 2002 წელს ტრაგიკულად დაიღუპა საქართველოს ეროვნული უშიშროების საბჭოს მდივნად მუშაობის პერიოდში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 25 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1941 კატეგორია:გარდაცვლილი 25 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 2002 კატეგორია:საქართველოს ეროვნული უშიშროების საბჭოს მდივნები კატეგორია:საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები ნუგზარ
დაკარის მოედანი
დაკარას მოედანი (Dakar meydanı) — აზერბაიჯანის დედაქალაქის ბაქოს ერთ-ერთი მოედანია. განლაგებულია რუსტამ რუსტამოვისა და ყარა ყარაევის ქუჩების კვეთაზე, მეტროსადგურ „ნეფთჩილიარის“ მახლობლად. მოედანს უწოდეს სენეგალის დედაქალაქის დაკარის სახელი ქალაქ ბაქოს დაძმობილებული ქალაქის პატივსაცემად. ჯერ კიდევ 1967 წელს ბაქო და დაკარი დაძმობილდნენ. 1987 წლის სექტემბერში, სენეგალის დედაქალაქის დაარსების 100 წლის აღსანიშნავად, ბაქოში ვიზიტით იმყოფებოდა დაკარის მუნიცეპალიტეტის დელეგაცია, რომელიც ასევე ეწვია დაკარის მოედანს.
მოედნის ცენტრში აღმართულია მონუმენტი „ტიურბეს“ (მავზოლეუმის) სახით, რომელიც მორთულია მოზაიკებით, მტრედების სკულფტურებით და ხელის ჩამორთმევის გამოსახულებით. მოედნის აღმოსავლეთ ნაწილში განლაგებულია მოზაიკური პანო, რომელზეც გამოსახულია ორი ქალაქის ჰერბი, ასევე წარწერა ფრანგულ ენაზე „დაძმობილებული ქალაქები“ (Cités Unies).
სქოლიო
კატეგორია:ბაქოს ღირსშესანიშნაობები
Оь
Оь, оь — კირილური დამწერლობის დიგრაფი. გამოიყენება კუმიკური, ლაკური, ნოღაიური, ჩეჩნური ენებში.
კატეგორია:კირილური დიგრაფები
ორი განაჩენი
ორი განაჩენი — მიხეილ ჯავახიშვილის მოთხრობა. პირველად გამოქვეყნდა 1926 წელს. ნაწარმოები ფსიქოლოგიური ხასიათისაა და ადამიანის სულიერ მდგომარეობას აღწერს დანაშაულის ჩადენის დროს. მოთხრობის მთავარ გმირს ლაზარე ჩიჩილაშვილს (ბაჩილას) ტრაგიკული ბედი ეწია: ცხოვრების მღვრიე ტალღებმა გზა-კვალი აუბნია და მძიმე დანაშაული ჩაადენინა. თუმცა სასამართლომ გაამართლა, ბაჩილამ საკუთარ თავს თვითონ გამოუტანა განაჩენი.
მოთხრობის სიუჟეტი
ლაზარე ჩიჩალაშვილი, ახალგაზრდა სოფლელი ბიჭი, რომელიც ურემზე მუშაობდა თავის უფროს ძმა მათესთან ერთად ქალაქში ჩამოვიდა. აქ მისმა ძმამ რუსი გოგო გაიცნო, რომელიც ლაზარესაც მოეწონა, თუმცა გოგონას იგივე დამოკიდებულება არ გამოუვლენია. ამის შემდეგ ის და მათე მუდამ ცდილობდნენ ბაჩილას მოშორებას. ერთხელ კი როცა ძმამ მოატყუა ბაჩილამ ჩხუბი დაიწყო და შემთხვევით შემოაკვდა. ციხეში დიდ ხანს უცადა განაჩენს. თუმცა მოსამართლემ გაამართლა, რადგან ეს შემთხვევითი მკვლელობა იყო. როცა ბაჩილა გამოუშვეს მან დაინახა მშობლები, რომელთაც არც კი დაუცადეს ისე წავიდნენ სოფელში. ბაჩილა, რომელიც თვლიდა, რომ ძმის სიკვდილში დამნაშავე იყო, ჩავიდა სოფელში და იმავე ღამით თავი ჩამოიხრჩო.
მოთხრობის განხილვა
მიხეილ ჯავახიშვილი ხშირად ძლიერი ექსპრესიით ხატავს ადამიანის მალულ გრძნობებს, ცხოველურ ინსტინქტებს, ადამიანის შინასამყაროში მოქმედ სტიქიურ, გონებით აულაგმავ ძალებს. ასეა ,,ორ განაჩენშიც”. მოთხრობის მთავარი პერსონაჟი პრიმიტიული სულის და გონების ადამიანია (როგორც კაენი ვაჟას პოემაში), ინსტინქტები და უმართავი ემოციური იმპულსები კი ამგვარ ადამიანში უფრო ადვილად მძლავრობენ.
ჯიბრის, შურისძიების, რისხვის ბრმა ძალას, უგუნურ ბოღმას ჯავახიშვილის პერსონაჟი ძმის მკვლელობამდე მიყავს. მას რომ გონების თვალი ახელილი ჰქონდეს, დაინახავდა – მისი ,,სატრფო” ჩვეულებრივი მეძავია და ამით ყველაფერი დასრულდებოდა. მწერალი დაუნდობელი ირონიით წარმოსახავს ბაჩილას ,,მიჯნურობას”, მის უბადრუკ ყოფას ციხეში, იმას, თუ როგორ მოტეხა და დააბეჩავა იგი ჩადენილმა ცოდვამ. ეს ირონია იმითაც არის გამოწვეული, რომ თუმცა ბაჩილა ითრგუნება დანაშაულის გრძნობით (რომელსაც პატიმრების მსახურებით და შრომით იყუჩებს), მაგრამ ნათლად ვერ აცნობიერებს, რა საშინელება ჩაიდინა. ოღონდ როცა იგი შემდგომ, სასამართლოზე მომხდარის ზეგავლენით, თანდათან წვდება თავისი ცოდვის მთელ სიმძიმეს, ირონია ავტორის ღრმა თანაგრძნობით იჩრდილება. მიხეილ ჯავახიშვილი ადამიანის არსების ცხოველური საწყისის ირონიული წარმოჩენით არ კმაყოფილდება. მისი მსოფლაღქმა უფრო რთულია და ის ხედავს იმასაც, რომ ადამიანში ზნეობრივ საწყისსაც ღრმა ძირები აქვს. მას სურს ადამიანში ადამიანურობის პოვნა, ყველაფერზე მეტად აინტერესებს ადამიანში სინდისის გონიერი ხმის აღმოცენების და გაძლიერების პროცესი. ტრაგიკულ ჩიხს ის ქმნის, რომ როდესაც მოთხრობის გმირი ,,გაადამიანდება”, გონების თვალს ახელს, საკუთარი დანაშაულის უშეღავათო შეფასებას შეძლებს, მისი ცხოვრების გაგრძელება სწორედ ამის გამო შეუძლებელი ხდება.
სქოლიო
კატეგორია:მიხეილ ჯავახიშვილის ნაწარმოებები კატეგორია:ქართული მოთხრობები კატეგორია:ქართული ლიტერატურა
ლენქორანის შუქურა
ლენქორანის შუქურა (Lənkəran mayakı) — მოქმედი შუქურა ქალაქ ლენქორანის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, აზერბაიჯანი. შუქურა წარმოადგენს 2,9 მეტრის სიმაღლის ფარანს, რომელიც განლაგებულია 30,5 მეტრის სიმაღლის კოშკზე. თავდაპირველად შუქურა განლაგებული იყო კასპიის ზღვის სანაპიროზე, ხოლო ზღვის დონის ვარდნის შედეგად შუქურა აღმოჩნდა ზღვიდან შორს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აზერბაიჯანის შენობა-ნაგებობები კატეგორია:კასპიის ზღვის შუქურები
პრიმა-პორტის ავგუსტუსი
პრიმა-პორტის ავგუსტუსი (Augusto di Prima Porta) — ავგუსტუსის 2,03 მეტრის სიმაღლის მარმარილოს ქანდაკება, რომელიც 1863 წლის 20 აპრილს აღმოაჩინეს ლივიას ვილაში, პრიმა-პორტაში, რომის მახლობლად. ამჟამად იგი რომში, ვატიკანის მუზეუმებში ინახება.
ქანდაკების შექმნის თარიღი დავის საგანს წარმოადგენს. არსებობს ვარაუდი, რომ ის ბრინჯაოს ორიგინალის ასლია და გამორიცხული არაა, რომ იგი, საერთოდაც, ბერძნული იყოს. ეს ორიგინალი სხვა პატივებთან ერთად, ძვ. წ. 20 წელს სენატმა ავგუსტუსს მიუძღვნა და იგი საჯარო ადგილას დადგეს, თუმცა მარმარილოს ქანდაკება იმპერატორის ცოლის, ლივიას ვილაში იპოვეს.
ქანდაკება თავიდან შეღებილი იყო. იმპერატორი გამოსახულია რესპუბლიკელი მხედართმთავრის საზეიმო პოზაში — ჯავშანში; მარცხენა ხელში კვერთხით, გამოწეული მარჯვენა ხელით ჯარს ესალმება. ჯავშანზე შესრულებულია მიწისა და ცის ღვთაებათა რელიეფური გამოსახულებები, აგრეთვე, რომის მიერ დაპყრობილი ესპანეთისა და გალიის პროვინციების ალეგორიული ფიგურები. კომპოზიციის ცენტრში პართიანელი რომის დროშას გადასცემს ომის ღმერთს — მარსს.
რომაული რელიეფებისათვის დამახასიათებელი თხრობითი თვისებები შეზავებულია ბერძნული ხელოვნების არსებით პრინციპებთან. ავგუსტუსი წარმოდგენილია შიშველი, როგორც ბერძნული ღვთაება ან გმირი. პორტრეტის მთელ იდეალიზებაში უფრო ნათლად შეინიშნება ინდივიდუალიზმის ნიშნები: პატარა თვალები, წამახვილებული წვერი, კეხიანი ცხვირი, მსუბუქად აშვერილი ყურები.
სიმბოლური დატვირთვა ენიჭება პრინცეპსის ფერხთით მდებარე საბრჯენს, დელფინს და მასზე ამხედრებულ ამურს, რომელსაც ავგუსტუსის შვილიშვილის — გაიუს კეისრის სახე აქვს.
ეს ქანდაკება ოფიციალური რომაული სტილის ნათელი ნიმუშია.
სქოლიო
კატეგორია:ავგუსტუსის ქანდაკებები კატეგორია:ვატიკანის მუზეუმების ქანდაკებები
ობიექტის ციფრული იდენტიფიკატორი
DOI მიკუთვნება შეიძლება ყველა ობიექტზე. ობიექტი შესაძლებელია იყოს ნებისმიერი რამ – ონლაინ პუბლიკაცია ან მისი ნაწილი (წიგნი, წიგნის თავი, სტატია) ან ელემენტი (სურათი, ცხრილი, ფორმულა და მ. თ.), აუდიო და ვიდეო კონტენტი, მონაცემთა კომპლექტი და მონაცემთა ბაზა. მატერიალური ობიექტები (DVD, ქაღალდის წიგნები)
რფ-ში აბრევიატურა DOI ГОСТ Р ИСО 26324-2015 სტანდარტიზებული გაშიფვრით «ობიექტის დისკრეტული იდენტიფიკატორი», ამასთან ტერმინის არსი იგივეა, რაც სტანდარტში ISO 26324:2012.
სქოლიო
კატეგორია:აკადემიური გამოცემები კატეგორია:ელექტრონული დოკუმენტები კატეგორია:იდენტიფიკატორები კატეგორია:უნიკალური იდენტიფიკატორები
ОӀ
Оь, оь — კირილური დამწერლობის დიგრაფი. გამოიყენება წახური ენებში.
კატეგორია:კირილური დიგრაფები
ნობელის პრემია ქიმიაში
ნობელის პრემია ქიმიაში ყოველწლიურად ენიჭება ქიმიის სხვადასხვა დარგის მეცნიერებს შვედეთის მეცნიერებათა აკადემიის მიერ. არსებობს ხუთი სახის ნობელის პრემია, რომელიც ალფრედ ნობელის ანდერძით შეიქმნა 1895 წელს, ჯილდო გაიცემა ქიმიის, ფიზიკის, ლიტერატურის, მშვიდობის, ფიზიოლოგიისა და მედიცინაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისთვის. ამ ჯილდოს განაგებს ნობელის ფონდი. განიხილება შვედეთის მეცნიერებათა აკადემიის მიერ შეთავაზებული ქიმიის ნობელის კომიტეტის წინადადებები. კომიტეტი შედგება ხუთი წევრისაგან, რომლებიც არჩეულია აკადემიის მიერ. დაჯილდოება იმართება სტოკჰოლმში, ყოველწლიურ ცერემონიაზე ნობელის გარდაცვალების დღეს, 10 დეკემბერს.
ნობელის პრემია ქიმიაში პირველად მიენიჭა ნიდერლანდელ ჯაკობუს ჰენრიკუს ვან ჰოფს, 1901 წელს. 1901 წლიდან 2018 წლამდე ჯილდო გადაეცა სულ 180 პირს.
ისტორია
ალფრედ ნობელმა თავის უკანასკნელ ანდერძში სურვილი გამოთქვა, რომ მისი ფული პრიზად გადაეცათ მათთვის ვინც ”დიდ სარგებელს ანიჭებს კაცობრიობას” ფიზიკის, ქიმიის, მშვიდობის, ფიზიოლოგიის ან მედიცინისა და ლიტერატურის დარგში გაწეული ღვაწლთ. მიუხედავად იმისა, რომ სიცოცხლის განმავლობაში დაწერილი ჰქონდა რამდენიმე ანდერძი, ძალაში შევიდა უკანასკნელი მათგანი, რომელიც დაიწერა სიკვდილამდე ერთი წლით ადრე და ხელმოწერით დადასტურებულია შვედურ-ნორვეგიულ კლუბში 1895 წლის 27 ნოემბერს. ნობელმა ისურვა თავისი მთლიანი აქტივების 94%-ით, ანუ 31 მილიონი შვედური კრონით ხუთი ნობელის პრემია დაეფინანსებინა. 2008 წლის მდგომარეობით, ეს თანხა შეადგენდა 186 მილიონ აშშ დოლარს.
ანდერძის გამო გამოწვეული სკეპტიციზმის გამო, იგი 1897 წლის 26 აპრილამდე ვერ დამტკიცდა ნორვეგიის პარლამენტის, სტორტინგის მიერ. მისი ანდერძის შემსრულებლები კი იყვნენ რაგნარ სოლმანი და რუდოლფ ლილეჟისტი, რომლებმაც ჩამოაყალიბეს ნობელის ფონდი ალფრედ ნობელის ანდერძის შესრულების და პრიზების ორგანიზების მიზნით.
ანდერძის გახსნიდან მალევე დაინიშნენ ნორვეგიის ნობელის კომიტეტის წევრები, რომლებსაც ლაურეატებისთვის მშვიდობის პრემია უნდა გადაეცათ. ამას მოჰყვა დაჯილდოების ორგანიზაციების ფორმირება კაროლინსკის ინსტიტუტში 7 ივნისს, შვედეთის აკადემიაში 9 ივნისს და შვედეთის სამეფოს მეცნიერებათა აკადემიაში 11 ივნისს. ნობელის ფონდმა ასევე მიაღწია შეთანხმებას ნობელის პრემიის მინიჭების წესებთან დაკავშირებით.
დაჯილდოების ცერემონია
კომიტეტი და დაწესებულება, რომელიც კანდიდატებს წარადგენს პრემიაზე, ლაურეატთა ვინაობას აცხადებს ოქტომბერში. ამის შემდეგ პრიზი გადაეცემა 10 დეკემბერს, ალფრედ ნობელის გარდაცვალების თარიღთან დაკავშირებით, ყოველწლიურად. სტოკჰოლმში ნობელის პრემიის დაჯილდოების ცერემონიალის მთავარი ხიბლი არის ის, რომ თითოეული ნობელის პრემიის ლაურეატი პრიზს იღებს მისი უდიდებულესობის, შვედეთის მეფის ხელიდან. თითოეული ნობელის პრემიის ლაურეატი იღებს სამ ნივთს: დიპლომს, მედალს და დოკუმენტს საპრიზო თანხით. მოგვიანებით ტარდება  ნობელის ბანკეტი  სტოკჰოლმის მერიაში.
ნობელის ფონდის წესდების თანახმად, თითოეული ლაურეატი ვალდებულია წაიკითხოს საჯარო ლექცია თემაზე, რომელიც უკავშირდება მათი პრიზის თემას. ნობელის ლექციები, ჩვეულებრივ, ტარდება ნობელის კვირის განმავლობაში, მაგრამ ეს სავალდებულო არ არის. ლაურეატი მხოლოდ ვალდებულია ლექცია ჩაატაროს პრიზის მიღებიდან ექვსი თვის განმავლობაში, თუმცა ზოგიერთი ლექცია უფრო გვიანაც ჩატარებულა. მაგალითად, აშშ-ს პრეზიდენტმა თეოდორ რუზველტმა მიიღო მშვიდობის პრემია 1906 წელს, მაგრამ ლექცია გამართა 1910 წელს, მისი უფლებამოსილების დასრულების შემდეგ. ლექციები იმართება იმავე ასოციაციის მიერ, რომელიც არჩევს ლაურეატებს.
დანი როდრიკი
დანი როდრიკი (Dani Rodrik, დ. 14 აგვისტო, 1957, სტამბოლი, თურქეთი) — თურქი ეკონომისტი, განვითარების ეკონომიკის სპეციალისტი, საერთაშორისო პოლიტიკური ეკონომიკის პროფესორი. ადრე იყო ალბერტ ჰირშმანის სახელობის სკოლის სოციალური მეცნიერების პროფესორი, პრინსტონში, ნიუ-ჯერსი.
როდრიკსბევრი ნაშრომი აქვს საერთაშორისო ეკონომიკის, ეკონომიკური განვითარებისა და პოლიტიკური ეკონომიის სფეროში.
ბიოგრაფია
დანი როდრიკი წარმოშობით სეფარდების ოჯახიდანაა. სტამბულის უნივერსიტეტის Robert College დასრულების შემდეგ მიიღო ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ბაკალავრის ხარისხი ჰარვარდის კოლეჯში; შემდეგ ფილოსოფიის დოქტორის ხარისხი ეკონომიკის სფეროში.
2009 წლიდან იგი წერდა სტატიებს ეკონომიკის შესახებ თურქული გაზეთისთვის Radikal. ასევე, არის თანარედაკტორი გაზეთისა Review of Economics and Statistics.
მისი სახელი დაკავშირებულია ეკონომიკური კვლევების ნაციონალურ ბიუროსთან, ეკონომიკური პოლიტიკის კვლევის ცენტრთან, გლობალური განვითარების ცენტრთან. მან მიიღო Carnegie Corporation-ის, როკფელერის ფონდის, ფორდის ფონდის გრანტები.
2011 წელს შეუერთდა კვლავ შექმნილ ასოციაციას World Economics Association, აღმასრულებელი კომიტეტის წევრის სტატუსით.
როდრიკი დაქორწინებულია ყოფილი თურქი გენერლის, ჩეთინ დოღანის შვილზე.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 14 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1957 კატეგორია:თურქი ეკონომისტები კატეგორია:ამერიკელი ეკონომისტები კატეგორია:პრინსტონის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
დენფის სიმპტომი
დენფის სიმპტომი — სამედიცინო სიმპტომი, რომელიც ხასიათდება ხველისას მუცლის მარჯვენა ქვედა კვადრანტის არეში ტკივილის გაზრდით. ეს შეიძლება მიუთითებდეს აპენდიციტზე. სიმპტომი ატარებს ბრიტანელ-ამერიკელი ფიზიკოსის ოსბორნ ჯობი დენფის სახელს.
სქოლიო
კატეგორია:სამედიცინო სიმპტომები და ნიშნები
ტეტიივის რაიონი
ტეტიივის რაიონი (Тетіївський район) — რაიონი უკრაინაში, კიევის ოლქში. მისი ფართობია 758 კმ². 2006 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 37 866 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 50 კაცს კმ²-ზე. ტეტიივის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ტეტიივი.
სქოლიო
კატეგორია:კიევის ოლქის რაიონები
ალატანა
ალატანა (Алатана) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის სტერლითამაქის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 137 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ სტერლითამაქიდან დაშორებულია 26 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია სტერლითამაქი, რომელიც დაშორებულია 26 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (92%)
სქოლიო
კატეგორია:სტერლითამაქის რაიონის სოფლები
ვილიამაიორ-დე-მონხარდინი
ვილიამაიორ-დე-მონხარდინი (Villamayor de Monjardín) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ნავარის პროვინციის ესტელია-ორიენტალის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 13,1 კმ². მოსახლეობა — 120 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ნავარის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ნავარის ქალაქები
ლე დიკ თხო
ლე დიკ თხო (დაბადების სახელი ფან დინ ხაი; დ. 1911 წლის 14 ოქტომბერი — გ. 1990 წლის 13 ოქტომბერი) — დაიბადა ნამ დინის პროვინიცაში. ვიეტნამელი გენერალი, რევოლუციონერი, დიპლომატი და პოლიტიკოსი. 1973 წელს, ჰენრი კისინჯერთან ერთად წარდგენილი იყო ნობელის მშვიდობის პრემიაზე „1973 წლის პარიზის ხელშეკრულებით დამყარებული ცეცხლის შეწყვეტისათვის და ვიეტნამიდან აშშ-ის ჯარების გამოყვანისათვის“, თუმცა ჯილდოს აღებაზე უარი განაცხადა.
1930 წელს, ლე დიკ თხომ წვლილი შეიტანა ინდოჩინეთის კომუნისტური პარტიის ჩამოყალიბებაში. ფრანულმა კოლონიურმა ხელისუფლებმა ლე დიკ თხო დააპატიმრეს 1930-1936 წლებში და ხელახლა 1939-1944 წლებში. 1945 წელს გათავისუფლების შემდეგ გახდა ვიეტმინის და ვიეტნამის დამოუკიდებლობის მოძრაობის ერთ-ერთი ლიდერი, ჟენევის 1954 წლის კონფერენციამდე. 1948 წელს, ის იყო სამხრეთ ვიეტნამში როგორც, ფრანგული ინდოცინეთის კომიტეტის პარტიის ხელმძღვანელის მდივნის მოადგილე. 1955 წელს ის შაუერთდა ლაო დონგის ვიეტნამის მუშების პარტიის პოლიტბიუროს, რომელიც შემდგომში ვიეტნამის კომუნისტური პარტიის პოლიტბიუროდ გადაიქცა. თხო ზედამხედველობდა ვიეტ კონგის კომუნისტურ აჯანყებას, რომელიც 1956 წელს დაიწყო სამხრეთ ვიეტნამის მთავრობის წინააღმდეგ 1963 წელს თხო მხარს უჭერდა რეზოლუცია 9-სთან დაკავშირებული პოლიტიკური პარტიების წმენდებს.
1978-1982 წლებში ლე დიკ თხო დაინიშნა კამპუჩიის ნაციონალური ხსნის გაერთიანებული ფროტის (FUNSK) მთავარ მრჩევლად, ხოლო შემდგომში ახალი კამპუჩიის სახალხო რესპუბლიკის მთავარ მრჩევლად. ლე დიკ თხოს დავალება იყო, იმის უზრუნველყოფა რომ ქმერის ნაციონალისტები არ გადაეღობებოდნენ ვიეტნამის ინტერესებს კამბოჯაში წითელი ქმერების გადაგდების შემდეგ.
ლე დიკ თხო იყო ვიეტნამის კომუნისტური პარტიის სეკრეტარიატის წევრი 1960-1986 წლებში და შემდეგ გახდა ვიეტნამის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის მრჩეველი.
პარიზის მშვიდობის შეთანხმებები
აშშ ვიეტნამის ომში აქტიურად შეუერთდა 1960-იანი წლების დასაწყისში. პარიზის სამშვიდობო ხელშეკრულების შედგენის რამდენიმე მცდელობა (ზოგი საიდუმლო, ზოგი საჯარო) იყო 1969-1973 წლებს შორის. როდესაც ხუან თხუი ხელმძღვანელობდა ვიეტნამის დემოკრატიული რესპუბლიკის ოფიციალურ მოლაპარაკებათა ჯგუფს, თხო და აშშ-ის სახელმწიფო მდივანი ჰენრი კისინჯერი, 1970 წლის თებერვალში მივიდნენ შეთანხმებამდე რომელმაც გამოიცწვია პარიზის სამშვიდობო შეთანხმების ცეცხლის შეწყვეტის ხელშეკრულება, 1973 წლის 24 იანვარს. ხელშეკრულება მოიცავდა ომის პატიმრების გატავისუფლებას ხელმოწერიდან 80 დღის განმავლობაში, ცეცხლის შეწყვეტის ზედამხედველები იქნებოდნენ კონტროლის და ზედამხედველობის საერთაშორისო კომისია, სამხრეთ ვიეტნამში თავისუფალი არჩევნების შენარჩუნებას, აშშ-ის მხარდაჭერის გაგრძელებას სამხრეთ ვიეტნამისთვის და ჩრდილოეთ ვიეტნამელი სახედროები დარჩებოდნენ სამხრეთში.
ნობელის მშვიდობის პრემია
თხო და ჰენრი კისინჯერი ერთდროულად იქნენ გამოცხადებულნი ნობელის მშვიდობის პრემიის ლაურეატებათ 1973 წელს მათი ძალისხმევისათვის პარიზის სამშვიდობო შეთანხმებაში. მაგრა, თხომ უარყო ჯილდო და განაცხადა რომ მშვიდობა ჯერ არ დამყარებულა რადგანაც აშშ-ის და სამხრეთ ვიეტნამის მთავროები პარიზის სამშვიდობო შეთანხმების დარღვევით, კვლავ აგრძელებდნენ სახედრო ოპერაციებს: "რადგანაც, პარიზის შეტანხმების ხელმოწერის შემდეგ, აშშ-ის და საიგონის ადმინისტრაციები კვლავ აგრძელებენ სამშვიდობო შეთანხმების მნიშვნელოვანი ასპექტების დარღვევას. საიგონის ადმინისტრაცია, რომელსაც ეხმარება და ახალისებს აშშ, აგრძელებს ომის აქტებს. მშვიდობა ჯერ არ მიღწეულა სამხრეთ ვიეტნამში. ასეთ გარეობებში ჩემთვის შეუძლებელია მივიღო 1973 წლის ნობელის მშვიდობის პრემია.როდესაც პარიზის შეტანხმება ვიეტნამის შესახებ პატივცემული იქნება, იარაღები დაბუმდება და სამხრეთ ვიეტნამში ნამდვილი მშვიდობა დამყაარდება, მაშინ მე განვიხილავ პრემიის აღების შესაძლებლობას. ჩემი მადლობებით ნობელის პრემიის კომიტეტისათვის გთხოვთ მიიღოთ ჩემი გულრწფელი პატივისცემა."
ცეცხლის შეწყვეტის შეთაბხმება დიდ ხან არ გაგძელებულა, ვიეტნამის ომი 1975 წელს საიგონის დაცემით და ჩრდილოეთ ვიეტნამის მიერ სამხრეთ ვიეტნამის ანექსაციით დასრულდა.
სქოლიო
კატეგორია:ვიეტნამელი რევოლუციონერები კატეგორია:ვიეტნამელი პოლიტიკოსები კატეგორია:ვიეტნამელი დიპლომატები კატეგორია:ვიეტნამელი გენერლები კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები მშვიდობის განმტკიცებაში კატეგორია:ინდოჩინეთის პირველი ომის მონაწილეები კატეგორია:ინდოჩინეთის მეორე ომის მონაწილეები კატეგორია:ვიეტნამის ისტორია კატეგორია:დაბადებული 1911 კატეგორია:დაბადებული 14 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1990 კატეგორია:გარდაცვლილი 13 დეკემბერი
ზემო ხალაწნის ღვთისმშობლის ეკლესია
ეკლესია დარბაზულია (6,7 X 4,9 მ), ნაგებია მოზრდილი ზომის ნატეხი ქვის ირეგულარული წყობით. ქვებს შორის დარჩენილი არეები ამოვსებულია წვრილი ქვითა და დუღაბით. ძეგლი ძლიერ დაზიანებულია. ეკლესიის კედლები 1,5-1.7 მეტრის სიმაღლეზეღა დგანან. შესასვლელი სამხრეთიდანაა. ოდნავ ნალისებრი მოყვანილობის აფსიდი უჩვეულოდ ღრმაა. რის გამოც დარბაზის სიგანე რამდენადმე აღემატება მის სიგრძეს. საკურთხევლის ღერძზე შემორჩენილია სარკმლის კვალი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესიები
ჰოშჩის რაიონი
ჰოშჩის რაიონი (Гоща́нський район) — რაიონი უკრაინაში, რივნეს ოლქში. მისი ფართობია 692 კმ². 2016 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 35 237 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 51,7 კაცს კმ²-ზე. ჰოშჩის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ჰოშჩა.
სქოლიო
კატეგორია:რივნეს ოლქის რაიონები
კალათბურთი ისრაელში
კალათბურთი ისრაელში პოპულარული სპორტის სახეობაა მრავალრიცხოვანი პროფესიონალური საკლუბო ლიგის სისტემით; ისრაელს ჰყავს მამაკაცთა და ქალთა ეროვნული ნაკრებები.
ისრაელის საკალათბურთო პრემიერლიგა
Ligat HaAl იგივე ისრაელის საკალათბურთო პრემიერლიგა ისრაელში მაღალი დონის საკალათბურთო ლიგაა; ქვეყნის უმაღლეს საკალათბურთო ჩემპიონატად სწორედ იგი მიიჩნევა. დაარსდა 1954 წელს და დღეს, ლიგაში 12 გუნდი ასპარეზობს.
ახლანდელი მდგომარებოით პრემიერლიგაში ასპარეზობს შემდეგი გუნდები: აპოელ გილბოა გალილი, ბნეი ჰარზლია, აპოელ ეილატი, აპოელ გილბოა გალილი, აპოელ ჰოლონი, აპოელ იერუსალემი, აპოელ თელ-ავივი, მაკაბი აშდოდი, მაკაბი ჰაიფა, მაკაბი რიშონ ლეზიონი, მაკაბი თელ-ავივი და მაკაბი კირატ გატი.
ლიგა ლეუმიტი
ლიგა მოიცავს 14 კლუბს.
ლიგა ლეიმიტი ისრაელში მეორე დონის საკალათბურთო შეჯიბრია. სეზონის ბოლოს 8 გუნდი პლეი-ოფში გადის. პირველ გაუნდში კლუბები საუკეთესო-სამეულის-წესით თამაშობენ. ორი გუნდი რომელიც სეზონს ცხრილის ბოლოში დაასრულებს ლიგა არტზიტიში ქვეითდება.
ლიგა არტზიტი
ლიგა არტზიტი ქვეყანაში მესამე დონის საკალათბურთო ჩემპიონატია. ლიგაში შედის 24 კლუბი (დაყოფილია ორ ნაწილად, თითო ნაწილში 12 კლუბით). სეზონის ბოლოს თითოეული ნაწილიდან ცხრილის სათავეში მყოფი კლუბი ლიგა ლეუმიტში გადადის, ხოლო ის ორი კუბი რომელიც ცხრილის ბოლოში მოექცევა ლიგა ალეფში ქვეითდება.
ისრაელის საკალათბურთო სახელმწიფო თასი
ისრაელის საკალათბურთო სახელმწიფო თასი არის მეორე ყველაზე მნიშვნელოვანი ტურნირი ისრაელში (ლიგა HaAl-ის შემდეგ). ტურნირმა სტარტი 1956 წელს აიღო; მას უძღვება IBA. ტურნირის ფორმატი მოიცავს რაუნდებს, რომლებიც შედგება ერთი თამაშისგან (გამარჯვებული წინ მიიწევს, ხოლო დამარცხებული კონკურსს ეთიშება). აღნიშნული ტურნირი ყველაზე მეტჯერ მაკაბი თელ-ავივის აქვს მოგებული (43-ჯერ).
ისრაელის საკალათბურთო ლიგის თასი
ისრაელის საკალათბურთო ლიგის თასი არის წინასასეზონო საკალათბურთო ტურნირი, რომელიც 2006 წლიდან იმართება. იგი იმართება ლიგა HaAl-ის დაწყებამდე ერთი კვირით ადრე.
ისრაელის ეროვნული საკალათბურთო ნაკრები
კაცთა და ქალთა საკალათბურთო გაერთიანებული ნაკრები მსოფლიოში 55-ე, ხოლო ევროპაში 23-ე ადგილს იკავებს.
კაცთა
ისრაელის ეროვნული საკალათბურთო ნაკრები არის კაცთა საკალათბურთო გუნდი, რომელიც ქვეყანას საერთაშორისო შეჯიბრებებზე წარმოადგენს.
ისრაელის ნაკრებს ევრობასკეტში 28-ჯერ აქვს მონაწილეობა მიღებული. მათი საუკეთესო მიღწევა იყო 1979 წელს ვერცხლის მედალი, 1953 და 1977 წლებში მეხუთე ადგილი. ფიბას კოეფიციენტის მიხედვით ისრაელი ამჟამად 37-ეა მსოფლიოში, ხოლო 14-ე ევროპაში (ივლისი, 2014). ისრაელი იყო აღნიშნული ტურნირის მასპინძელი 2017 წელს.
ქალთა
ისრაელის ეროვნული ქალთა საკალათბურთო ნაკრები არის ქალთა საკალათბურთო გუნდი, რომეიც წარმოადგენს ისრაელს საერთაშორისო ჩეჯიბრებებში.
ქალთა ნაკრები მსოფლიოში 36-ე, ხოლო ევროპაში 16-ეა. (ივლისი, 2014)
აღნიშნულმა ნაკრებმა ქალთა ევრობასკეტში 6-ჯერ იასპარეზეს, თუმცა მედლის მოპოვება ვერ მოახერხეს. მათ საუკეთესო შედეგი 1991 წელს დააფიქსირეს: აღნიშნულ ტურნირში მე-8 ადგილი დაიკავეს.
არენები
ქვეყანაში არის შვიდი ძირითადი და დიდი საკალათბურთო არენა; ესენია:
ისრაელის საკალათბურთო ასოციაცია
ისრაელში კალათბურთის ოფიციალური მმთარველი ორგანოა ისრაელის საკალათბურთო ასოციაცია (IBA). ორგანიზაცია მეთვალყურეობს სპორტის ყველა ასპექტს, მათ შორის:
IBA-ს კავშირი აქვს ისეთ საერთაშორისო ორგანიზაციებთან როგორებიცაა ფიბა და ევროლიგა კალათბურთი (კომპანია, რომელიც აწესრიგებს ევროლიგას).
Пп
Пп, пп — კირილური დამწერლობის დიგრაფი. გამოიყენება აღულური, ლაკური, თაბასარანული ენებში.
კატეგორია:კირილური დიგრაფები
წითელი მთიულა
წითელი მთიულა (Carpodacus puniceus) — ფრინველი ბეღურასნაირთა რიგის მთიულასებრთა ოჯახისა.
მისი სხეულის სიგრძეა 21 სმ, იწონის 50–60 გრამს. მამალს თავი, მკერდი და კუდის ზემოთა მიდამოები წითელი აქვს, ზურგი მორუხო-მურა; დედალი მორუხო მურაა, კუდის ზემოთა მიდამოები მომწვანო ფერისა აქვს. გავრცელებულია ცენტრალური აზიის მთების ალპურ და სუბალპურ სარტყლებში. ზამთარში მომთაბარეობს ვერტიკალურად. ბუდეს კლდეების ნაპრალებში იკეთებს. დედალი დებს 4 კვერცხს და მხოლოდ ის კრუხავს. იკვებება მცენარეთა თესლებით.
ტალერი
ტალერი — ვერცხლის მონეტა. პირველად მოჭრეს ჩეხეთში 1518 წელს. 1555 წლიდან ფულის ერთეულად იყენებდნენ საღვთო რომის იმპერიაში, აგრეთვე პოლონეთში, შვედეთში, საფრანგეთში, საბერძნეთში და სხვ. თავდაპირველად შეიცავდა 28-29 გრამ სუფთა ვერცხლს. 1857 წელს ჩრდილოეთ გერმანიასა და ავსტრიაში ტალერის მასა შეადგენდა 16,67 გრამს. 1871-73 წლებში გერმანიაში ფულის რეფორმის დროს ტალერი გაუთაბარეს სამ ოქროს მარკას. ტალერის მოჭრა შეწყვეტილი იყო 1908 წლამდე, შემდგომ კი ისევ აღადგინეს 3 მარკის ნომინალური ღირებულებით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვერცხლის მონეტები კატეგორია:ფულის ერთეულები
Пъ
Пъ, пъ — კირილური დამწერლობის დიგრაფი. გამოიყენება ოსური ენებში.
დამატებითი ინფორმაცია
აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში:
კატეგორია:კირილური დიგრაფები
დიგაჰი (მასალი)
დიგაჰი  (Digah) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის  მასალის რაიონში.
2013 წლის 5 მარტს,  სოფელი დიგაჰი  გაუქმებულ იქნა  და ამოღებულია სახელმწიფო რეესტრიდან. გაუქმების შემდეგ, სოფლის კუთვნილი 438.00 ჰექტარი მიწის ნაკვეთი გადაეცა ქალაქ მასალს. .
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მასალის რაიონის გაუქმებული სოფლები
ბოიუქ-ზირის შუქურა
მინი|250პქ|ბოიუქ-ზირის შუქურა ბოიუქ-ზირის შუქურა (Böyük Zirə mayakı) — მოქმედი შუქურა ბოიუქ-ზირას კუნძულის ჩრდილოეთით, კასპიის ზღვაში აზერბაიჯანში.
მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში შუქურა ნარგინზე ააფეთქეს, იმის გამო, რომ არ მიექციათ ფაშისტების ავიაციის ყურადღება და დაყენებული იყო საზენიტო ქვემეხები. 1958 წელს შუქურა აღდგენილი იქნა და მუშაობს დღემდე.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანის შენობა-ნაგებობები კატეგორია:კასპიის ზღვის შუქურები
Prionopelta
Prionopelta — მომცრო პრიმიტიული ჭიანჭველათა გვარი Amblyoponinae-ს ქვეოჯახიდან.
გავრცელება
გავრცელებულია ახალი და ძველი სამყაროს ტროპიკულ რეგიონებში. აფროტროპიკის ოლქი (3 სახეობა), მადაგასკარი (7 სახეობა), ნეოტროპიკის ოლქი (5 სახეობა), სამხრეთ-აღმოსავლეთი აზია და ოკეანეთი (6 სახეობა). Prionopelta ეს მხოლოდ ჭიანჭველების ოთხიდან ერთ-ერთი გვარია (Mystrium-თან, Euponera-თან და Leptogenys-თან ერთად), რომელიც მადაგასკარზე წარმოდგენილია სახეობათა უფრო დიდი რაოდენობით, ვიდრე მთელ ტროპიკულ აფრიკაში.
სისტემატიკა
ცნობილია დაახლოებით 20 სახეობა. ადრე ეს გვარი შეჰყავდათ პონერინების ქვეოჯახში (Ponerinae; Ectatommini ან Proceratiini). Prionopelta პირველად აღიწერა 1866 წელს ავსტრიელი მირმეკოლოგის გუსტავ მაირის მიერ Prionopelta punctulata-ს ტიპური სახისა და ბრაზილიიდან მიღებული მასალების მიხედვით. ადრე ინგლისელი ენტომოლოგის ჰორაცია დონისთორპის (Horace St. John Kelly Donisthorpe, 1870—1951) მიერ აღწერილი -ის და -ის ტაქსონები აღმოჩნდა Prionopelta-ს გვარის სინონიმები.
სქოლიო
კატეგორია:Amblyoponinae
მასუს ნიშანი
მასუს ნიშანი — განვითარდა და პოპულარულია სამხრეთ-დასავლეთ ინგლისში, ექიმი პაციენტს საჩვენებელი და შუა თითით ეხება მახვილისებური მორჩზე და ჩაუყვება ამ არიდან მარცხნივ და მარჯვნივ თეძოს ფოსოსკენ. დადებითია მასუს სიმპტომი, თუ პაციენტს განუვითარდა სახის გრიმასი, იმავე მხარეს ანუ ცალმხრივად.
სქოლიო
კატეგორია:სამედიცინო სიმპტომები და ნიშნები
ვილიატუერტა
ვილიატუერტა (Villatuerta) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ნავარის პროვინციის ესტელია-ორიენტალის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 23,59 კმ². მოსახლეობა — 1220 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ნავარის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ნავარის ქალაქები
ფასტივის რაიონი
ფასტივის რაიონი (Фастівський район) — რაიონი უკრაინაში, კიევის ოლქში. მისი ფართობია 897 კმ². 2006 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 37 545 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 42 კაცს კმ²-ზე. ფასტივის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ფასტივი.
სქოლიო
კატეგორია:კიევის ოლქის რაიონები
მურენი
ქალაქში არსებობს საავადმყოფო, მუზეუმი, თეატრი, ფოსტის ოფისი, რამდენიმე სკოლა და საბავშვო ბაღი, ასევე, მურენს აქვს საკუთარი ენერგოსადგურიც.
სქოლიო
კატეგორია:მონღოლეთის აიმაკების ადმინისტრაციული ცენტრები კატეგორია:ხუვსგელის აიმაკი
ფერმა ხეებს შორის
ფერმა ხეეებს შორის — ნიდერლანდელი პოსტიმპრესიონისტი მხატვრის, ვინსენტ ვან გოგის ნახატი. შესრულებული ზეთის საღებავებით, ტილოზე, 1883 წლის სექტემბერში. ნამუშევარი ინახება პორჩინსკის გალერეაში.
სქოლიო
კატეგორია:ვინსენტ ვან გოგის ნახატები კატეგორია:1883 წლის ნახატები კატეგორია:ნახატები ანბანის მიხედვით
დიდი პატარა ტყუილები (სერიალი)
სერიალი მოგვითხრობს ხულ ქალზე, ისინი დაკავშირებულნი არიან ერთი მკვლელობით, რომელიც კოსტუმირებულ შეკრებაზე მოხდა. სერიალმა მიიღო კრიტიკოსების მოწონება: მწერლობში, რეჟისურში, სამსახიობო შესრულებში, კინემატოგრაფიასა და საუნდტრეკში. მისმა პირველმა სეზონმა მიიღო 16 ემის ნომინაცია საიდანაც მოიგო რვა. ასევე სერიალმა აიღო ოქროს გლობუსიც.
წარმოება
2014 წლის 6 აგვისტოს როცა ნიკოლმა კიდმან მა და რიზ უიზერსპუნმა გადაწყვიტეს ლიან მორიარტის ნაწარმოებზე ფილმი შეექმნათ თუმცა 3 თვის შემდეგ მისი სერიალად გადაკეთების გადაწყვეტილება მიიღეს. 2015 წლის 8 მაისს HBO-მ დაამტკიცა სერიალი, ასევე გახდა ცნობილი რომ დევიდ ე კელი გარდა ავტორობისა პროდიუსერიც იქნებოდა. თუმცა 2015 წლის 17 დეკემბერს ჟან-მარკ-ვალე დაამტკიცეს პირველი სეზონის რეჟისორად და პროდიუსერად შესაბამისად კელი მხოლოდ ავტორად რჩებოდა. 2016 წლის 28 ნოემბერს კი გასაჯაროვდა პრემიერის თარიღი - 2017 წლის 19 თებერვალი. თავდაპირველად მისი მინისერიალად გადაღება იყო ჩაფიქრებული თუმცა საბოლოოდ მეორე სეზონი მაინც გადაიღეს. ამ გადაწყვეტილებას ჟან-მარკ-ვალე ეწინააღმდეგებოდა და ამბობდა რომ მეორე სეზონით ამ მშვენებას დაანგრევდნენ თუმცა სერიალის პოპულარობის შემდეგ მან აზრი შეიცვალა.
2017 ივლისში HBO-მ განაცხადა რომ მეორე სეზონს გადაიღებდნენ. მეორე სეზონის ავტორად დევიდ ე კელი დარჩა თუმცა შეიცვალა რეჟისორი, მათ ამ თანამდეგობაზე ანდრეა არნოლდი აირჩიეს თუმცა ჟან-მარკ-ვალე პროდიუსერად დატოვეს. მეორე სეზონში ასევე ახალი მთავარი პერსონაჟი გამოჩნდა პერი რაიტის დედის, მერი ლუისის სახით, რომელსაც მერილ სტრიპი თამაშობდა. 2019 წლის ივლისში IndieWire– მა გაავრცელა ინფორმაცია, რომ არნოლდის მიერ გადაღებულ ეპიზოდებს ვალემ რედაქტირება გაუკეთა მწარმოებლის დავალებით, რადგან შესამცირებელი და დასამუშავებელი იყო ეპიზოდები.
რაც შეეხება მესამე სეზონს HBO-ს პრეზიდენტმა კეისი ბლუსმა თქვა, რომ შოუს მესამე სეზონი "არ იყო რეალისტური" თუმცა შესაძლებელი იყო მისის გადაღება თუ მსახიობები დროს გამონახავდნენ რთული გრაფიკის გამო. 2020 წლის ოქტომბერში ნიკოლ კიდმანმა The Undoing- სთვის ინტერვიუში თქვა, რომ ლიან მორიარტი წერდა სიუჟეტს მესამე სეზონისთვის.
გამოხმაურება
სერიალის პირველ სეზონს კრიტიკოსების კარგი დამოკიდებულება მოჰყვა. Rotten Tomatoes-ზე პირველ სეზონს აქვს 8,0 / 10 – დან 124 მიმოხილვის საფუძველზე. Metacritic– მა, რომელიც იყენებს საშუალო მაჩვენებელს, პირველ სეზონს მიანიჭა 75 ქულა 100 – დან, 42 კრიტიკოსის საფუძველზე.
მეორე სეზონმაც კრიტიკოსების მოწონება დაიმსახურა. Rotten Tomatoes– ზე საშუალო შეფასებით 7,71 – დან 10 – დან 101 მიმოხილვის საფუძველზე. Metacritic– ზე მეორე სეზონის ქულაა 82 / 100 – დან, 36 კრიტიკოსის საფუძველზე. IndieWire-ზე ბენ ტრავერსიმ დაწერა პოზიტიური მიმოხილვა და მისცა მას "B +" შეფასება. სერიალს IMBd-ზე აქვს 8.5 / 10-დან
ბენგელა (ქალაქი)
ბენგელა (მთლიანი დასახელება სან-ფელიპე-დე-ბენგელა (São Felipe de Benguela)) — ქალაქი ანგოლაში, ბენგელის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობის რაოდენობა 2010 წლის მონაცემებით შეადგენს — 134 523 ადამიანს.
დიდი პატარა ტყუილები (სერიალი)
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ტელეპროგრამები კატეგორია:2010-იანი წლების ამერიკული ტელესერიალები კატეგორია:ამერიკული კინო კატეგორია:ფილმები ანბანის მიხედვით
ბენგელა (ქალაქი)
გეოგრაფია
thumb|left|250px|პორტუგალიური სან-ფელიპეს ტაძარი, ბენგელა thumb|left|250px|ბენგელის ატლანტის ოკეანის სანაპირო ქალაქი ბენგელა მდებარეობს ანგოლის დასავლეთში, ატლანტის ოკეანის სანაპიროზე, ქვეყნის დედაქალაქ ლუანდიდან 430 კმ-ით სამხრეთში და პორტ ლობიტუდან 55 კმ-ით სამხრეთში.
ისტორია
ბენგელა 1617 წელს დააარსეს პორტუგალიელმა ზღვაოსნებმა და ხანგრძლივი დროის განმავლობაში წარმოადგენდა მთავარ სავაჭრო პუნქტს, რომელიც დაკავშირებული იყო ცენტრალური აფრიკის სიღრმისეულ რაიონებთან — მონებით ვაჭრობის ცენტრთან, საიდანაც მონები ბენგელიდან გაჰყავდათ ბრაზილიაში, ლუიზიანაში და კუბაში. ამ ეპოქიდან ქალაქში შემორჩა სან-ფელიპეს და სან-ანტონიუს ტაძრები, ასევე ჰოსპიტალი და ციხე-სიმაგრე.
ანგოლის მიერ დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ, სამოქალაქო ომის დროს (1975—2002 წლები), ბენგელის სარკინიგზო ხაზი 20 წელზე მეტი არ ფუნქციონირებდა. 2014 წელს ჩინეთის კრედიტებით და ჩინელი სპეციალისტების ძალებით დაიწყო მისი რეაბილიტაცია.
ტრანსპორტი
ქალაქი ბენგელა ქვეყნის სატვირთო პორტია. ლობიტუდან და ბენგელიდან აღმოსავლეთისკენ, აფრიკის კონტინენტის სიღრმეში, კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის, ზამბიის, ზიმბაბვეს გავლით, ინდოეთის ოკეანის სანაპიროსკენ, მოზამბიკის პორტ ბეირასთან მიემართება ტრანსაფრიკული ბენგელის სარკინიგზო ხაზი, რომელიც ერთმანეთთან ორ ოკეანეს აერთებს. ბენგელა არა მარტო მსხვილი სარკინიგზო კვანძია — აქ ასევე მოქმედებს აეროპორტი და საზღვაო პორტი (არასატვირთო).
სქოლიო
კატეგორია:ანგოლის ქალაქები
Сс
Сс, сс — კირილური დამწერლობის დიგრაფი. გამოიყენება ლაკური ენებში.
კატეგორია:კირილური დიგრაფები
გრეგ ტოლანდი
1930-იან წლებში ტოლანდი ჰოლივუდის ყველაზე ახალგაზრდა კინოოპერატორი იყო. შვიდწლიანი პერიოდის (1936—1942) განმავლობაში ხუთჯერ იყო ნომინირებული ოსკარზე საუკეთესო ოპერატურისთვის, 1939 წელს კი მიიღო კიდეც ეს ჯილდო „ქარიშხლიანი უღელტეხილისთვის“.
1920-იან, 30-იან და 40-იან წლებში მუშაობდა წამყვან კინოოპერატორებთან, მათ შორის ჯონ ფორდთან, ჰოვარდ ჰოუქსთან, ერიხ ფონ შტროჰეიმთან, კინგ ვიდორთან, ორსონ უელსთან და უილიამ უაილერთან.
ბიოგრაფია
დაიბადა ილინოისის შტატში, ჯენი და ფრენკ ტოლანდების ოჯახში, რომელიც მათი ერთადერთი შვილი იყო. რამდენიმე წლის შემდეგ მშობლები ერთმანეთს გაშორდნენ. 1910 წელს, დედასთან ერთად, გრეგი საცხოვრებლად კალიფორნიაში გადავიდა. იმის დამსახურებით, რომ დედამისი კინობიზნესის რამდენიმე წარმომადგენელთან შინამოსამსახურედ მუშაობდა, 15 წლის გრეგიმ „უილიამ ფოკს სტუდიოში“ შიკრიკად დაიწყო მუშაობა, რისთვისაც კვირაში 12 დოლარს გამოიმუშავებდა. მალევე იგი კინოოპერატორის ასისტენდად მოეწყო და მისი ყოველკვირეული გასამრჯელო 18 დოლარამდე გაიზარდა.
1939 წელს ტოლანდი პირველ სრულუფლებიან ავტორად გვევლინება ედი კანტორის ფილმზე „აყვავებული დღეები“. ამავე წელს მიიღო ოსკარი ქარიშხლიან უღელტეხილზე მუშაობისთვის. სწორედ ამ პერიოდში შეიმუშავა ღრმა მიზანსცენების ტექნიკაც. ამ მოვლენების შემდეგ მისი პოპულარობა გაიზარდა, მომდევნო სამწლიან პერიოდში მის მიერ გამომუშავებულმა თანხამ დაახლოებით 200 000 დოლარი შეადგინა.
მისი კარიერა ტრაგიკულად დასრულდა 1948 წელს. 44 წლის ასაკში გრეგ ტოლანდი მოულოდნელად გარდაიცვალა კორონარული თრომბოზისგან.
ПӀ
ПӀ, пӀ — კირილური დამწერლობის დიგრაფი. გამოიყენება აბაზური, აღულური, ადიღეური, დარგუული, ინგუშური, ყაბარდოული, ლაკური, ლეზგიური, რუთულური, თაბასარანული, წახური, ჩეჩნური ენებში.
ანდრეი ბელოზერსკი
ანდრეი ნიკოლაის ძე ბელოზერსკი Андре́й Никола́евич Белозе́рский (დ. 29 აგვისტო, 1905, ტაშკენტი — გ. 31 დეკემბერი 1972, მოსკოვი) — საბჭოთა ბიოლოგი, მოლეკულური ბიოლოგიის ერთ-ერთი დამფუძნებელი საბჭოთა კავშირში; სოციალისტური შრომის გმირი (1969).
საბჭოთა კავშირის მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი 1962 - 1958, ვიცე-პრეზიდენტი 1971 წლის 28 მაისიდან 1972 წლის 31 დეკემბრამდე. აწარმოებდა კვლევას ნუკლეინის მჟავების შედგენასა და მათ განაწილებაზე სხვადასხვა ორგანიზმებში. მიიღო MRNA-ს არსებობის პირველი მტკიცებულება. გენური სისტემების საფუძვლების შექმნა.
ბავშვობა
ანდრეი ნიკოლაის ძე ბელოზერსკი დაიბადა ტაშკენტში, ჩინოვნიკის ოჯახში. მისი მამა, ნიკოლაი ანდრეის ძე ბელოზერსკი იყო შუა აზიაში გადასახლებული რუსი ოჯახიდან, მუშაობდა იურისტად. მისი დედა — ევგენია სემენოვნა იყო მუსიკის მასწავლებელი გიმნაზიაში. ოჯახში იყო სამი ბავშვი: ნიკოლაი, ლიდია და ანდრეი. 1913 წელს, მშობლების გარდაცვალების შემდეგ, ანდრეი მოხვდა ბავშვთა სასხლში, მაგრამ მისი დახურვის შემდგომ, 1917 წლის გაზაფხულზე ის საცხოვრებლად გადავიდა დედის დის ოჯახში, ტატიანა ივანოვის ასულ სემენოვნასთან, ქალაქ ალმათში.
სტუდენტური წლები
16 წლის ანდრეი 1921 წელს სკოლის ატესტატის გარეშე ჩარიცხეს უზბეკეთის ეროვნულ უნივერსიტეტში, ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტზე, ტაშკენტში. სტუდენტობისას ანდრეი მუშაობდა ლაბორანტად 1923-1924 წლებში, ხოლო 1925 წლიდან ასწავლიდა საკუთარ უნივერსიტეტში. უნივერსიტეტში მან საკუთარი პედაგოგის ხელმძღვანელობით ჩაატარა პირველი სამეცნიერო კვლევა. იგი შეისწავლიდა წყალბადის იონების კონცენტრაციას ზოგიერთი მთის მცენარეში.
1927 წელს ანდრეიმ დაამთავრა ფიზიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი, სპეციალობით „მცენარეთა ფიზიოლოგია“. 1927 წლიდან 1930 წლამდე სწავლობა ასპირატურაზე უზბეკეთის ეროვნულ უნივერსიტეტში.
მუშაობა მოსკოვის უნივერსიტეტში
1930 წელს ანდრეი ბელოზერსკიმ, მოსკოვში გამგზავრებისას, გაიცნო ალექსანრე რობერტის ძე კიზელი და მოწვეულ იქნა მის მიერ სამუშაოდ, იმ დროს შექმნის პრცესში არსებულ, ახალ მცენარეთა ბიოქიმიის კათედრაში, მოსკოვის უნივერსიტეტში. მისი ხელმძღვანელობით ანდრეიმ დაიწყო მცენარეთა ცილების შესწავლა ზრდის სხვადასხვა სტადიაზე.
1930 წლიდან ანდრეი მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტში მუშაობდა; ასისტენტად 1930-1932; შემდეგ დოცენტად 1943-1971.
1938 წელს მას, დისერტაციის დაცვის გარეშე, მიანიჭეს დოქტორის კანდიდატობის სტატუსი; ხოლო 1943 წელს დაიწვა დისერტაცია მეცნიერებათა დოქტორის სტატუსისთვის.
ანტიბიოტიკები
ანდრეის კვლევის ერთ-ერთ ობიექტს წარმოადგენდნენ ანტიბიოტიკები. მათი გამოკვლევა ბელოზერსკიმ მეორე მსოფლიო ომის დროს დაიწყო. მან შეისწავლა ერთ-ერთი ეფექტიანი ანტიბიოტიკის ქიმიური შემადგენლობა, რომლის სახელია გრამიციდინიც. ამ თემაზე პირველად მუშაობისას აღმოჩენილ იქნა გრამიციდინის პოლიპეპდიდური ბუნება და ამინომჟავური შემადგენლობა. კვლევები ასევე მიმდინარეობდა ბიოქიმიის ინსტიტუტის ლაბორატორიაში, სადაც მიღებულ იქნა რამდენიმე შერეული გრამიციდინი, რომელთა აქტიურობა გამოიკვლიეს.
პირადი ცხოვრება, ოჯახი
ბელოზერსკი დაქორწინებული იყო ორჯერ და ჰყავდა სამი შვილი: გოგო - ნატალია, პირველი ცოლისგან; ხოლო მიხეილი და ტატიანა (ცოლად გაჰყვა ბიოლოგს, ალექსანდრე ზამიატნინს ). ყველა შვილმა ბიოლოგიასთან დაკავშირებული განათლება მიიღო.
ანდრეი ბელოზერსკი გარდაიცვალა მოსკოვში, კუჭის კიბოთი, 1972 წლის 31 დეკემბერს. დაკრძალულია მოსკოვში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 16 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1905 კატეგორია:გარდაცვლილი 31 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1972 კატეგორია:ბიოლოგიურ მეცნიერებათა დოქტორები კატეგორია:რუსი ბიოლოგები
ფურცლებგანცალკევებულნი
ფურცლებგანცალკევებულნი (Choripetalae) — ორლებნიან მცენარეთა ქვეკლასი. მასში გაერთიანებულია ისეთი ოჯახები, რომელთა წარმომადგენლების ყვავილს აქვს ჯამი და ფურცლებგანცალკევებული გვირგვინი (ჯვაროსნები, ვარდისებრნი) ან მარტივი ყვავილსაფარი არ გააჩნია (კაზუარინასებრნი).
ტერმინი „ფურცლებგანცალკევებულნი“ შემოიღო გერმანელმა ბოტანიკოსმა ავგუსტ ვილჰელმ აიხლერმა 1876 წელს. მოგვიანებით კი 1892 წელს გემანელმა მეცნიერმა ადოლფ ჰაინრიხ გუსტავ ენგლერმა მცენარეთა ამ ჯგუფს პირველადსაფრიანები უწოდა, რადგან ფურცლებგანცალკევებულობას უძველეს ორლებნიანთა დამახასიათებელ ნიშნად მიიჩნევდა. ფურცლებგანცალკევებულნი ეწოდება პირველადსაფრიანების მხოლოდ იმ ოჯახებს, რომელთაც აქვთ ორმაგი ყვავილსაფარი ფურცლებგანხალკევებული გვირგვინით.
ავსტრალიელმა ბოტანიკოსმა ს. ენდლიხერმა 1839 წელს ეს ოჯახები გააერთიანა Dialypetalae-ს ჯგუფში, უყვავილსაფრო ან მარტივყვავილსაფრიან მცენარეთა ოჯახები კი — ერთსაფრიანებში. უკანასკნელ წლებში მეცნიერთა უმატესობა ფურცლებგანცალკევებულნით და ფურცლებშეზრდილთ ცალკე ქვეკლასებად არ გამოყოფს, ვინაიდან დამტკიცდა, რომ ორლებნიანთა ევოლუციის პროცესში შეზდრილფურცლებიანობა რამდენიმეჯერ წარმოიქმნა მცენარეთა სხვადასხვა ჯგუფში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ორლებნიანნი
Тл
Тл, тл — კირილური დამწერლობის დიგრაფი. გამოიყენება აბაზური ენებში.
კატეგორია:კირილური დიგრაფები
ამინლი
ამინლი (Əminli) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის  მასალის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1019 კაცი.
სქოლიო
კატეგორია:მასალის რაიონის სოფლები
ჰაროლდ მაკმილანი
მინი|ჰაროლდ მაკმილანი ჰაროლდ მაკმილანი (Harold Macmillan; დ. 10 თებერვალი, 1894, ლონდონი — გ. 29 დეკემბერი, 1986) — დიდი ბრიტანეთის სახელმწიფო მოღვაწე. განათლება მიიღო იტონისა და ოქსფორდის უნივერსიტეტებში. პოლიტიკურ ასპარეზზე გამოვიდა 1924 წელს, როდესაც კონსერვატიული პარტიიდან თემთა პალატაში აირჩიეს. სხვადასხვა თანამდებობა ეკავა უინსტონ ჩერჩილის კაბინეტში 1940–1945 წლებში. 1951 წლის არჩევნების შედეგად ხელისუფლების სათავეში კონსერვატორთა დაბრუნების შემდეგ იყო საყოფაცხოვრებო მშენებლობისა და ადგილობრივი თვითმმართველობის (1951–1954), თავდაცვის (1954–1955), საგარეო საქმეთა (1955) და ფინანსთა (1955–1957) მინისტრი. ეგვიპტეში ინგლის-საფრანგეთ-ისრაელის აგრესიის წარუმატებლობისა და ე. იდენის გადადგომის შემდეგ – პრემიერ-მინისტრი (1957–1963). 1964 წელს, ჩამოშორდა აქტიურ პოლიტიკურ მოღვაწეობას. სათავეში ჩაუდგა მსხვილ საგამომცემლო ფირმას.
ლიტერატურა
კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს პრემიერ-მინისტრები კატეგორია:ბრიტანელი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 10 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1894 კატეგორია:გარდაცვლილი 29 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1986
არ-რადი
არ-რადი (الراضي; დ. 907 — გ. 23 დეკემბერი, 940) — აბასიანთა სახალიფოს ხალიფა ბაღდადში 934–940 წლებში. ხალიფა ალ-მუკთადირის ვაჟი.
ლიტერატურა
კატეგორია:აბასიანთა ხალიფები კატეგორია:დაბადებული 907 კატეგორია:გარდაცვლილი 23 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 940
დარუბანდის საამირო
დარუბანდის საამირო, ბაბ-ალ-აბვაბი — შუა საუკუნეების სახელმწიფო კავკასიაში. დედაქალქი დარუბანდი. მდებარეობდა კასპიის ზღვის დასავლეთ სანაპიროზე და აბრეშუმის გზის სამხრეთიდან ჩრდილოეთის ქვეყნებში მიმავალ ერთ-ერთ მთავარ სავაჭრო გზის გზაგასაყარზე.
ტერიტორია
დარუბანდში გამაგრებული დასახლება ჯერ კიდევ ძვ. წ. VIII და VI საუკუნეებში გაჩნდა. ახ. წ. VI საუკუნემდე ქალაქი კავკასიის ალბანეთის შემადგენლობაში შედიდოა. V-VI საუკუნეში ქალაქს სასანური ირანი აკონტროლებდა, რომლის შემადგენლობაშიც დარუბანდი ნამდვილ საზღვრისპირა ფორტპოსტად და პორტად გადაიქცა. 735 წელს დარუბანდი დაიპყრეს არაბებმა და გარდა იმისა, რომ ის არაბთა სახალიფოს სამხედრო-ადმინისტრაციულ ცენტრს წარმოადგენდა, ქალაქი რეგიონის მნიშვნელოვან სავაჭრო ცენტრად, პორტად და რეგიონში ისლამის გავრცელების პლაცდარმად ჩამოყალიბდა. მიუხედავად ამისა, ისლამი X საუკუნემდე მხოლოდ დაღესტნის მთისწინა ტერიტორიებზე და თაბასარანში იყო გავრცელებული.