cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ქვემო ქართლის მხარე
მოსახლეობა
ქვემო ქართლის მოსახლეობა 423 986 ადამიანია, რაც საქართველოს მოსახლეობის 11,42 %-ია. მოსახლეობის 51,25 % ეთნიკურად ქართველია, 41,75 % აზერბაიჯანელი, 5,07 % - სომეხი, ხოლო 1,93 % - აფხაზი, ოსი, რუსი, ბერძენი, უკრაინელი და ქურთი. ამასთან, რუსთავში, თეთრიწყაროს, გარდაბნისა და წალკის მუნიციპალიტეტებში ჭარბობენ ეთნიკურად ქართველები, ხოლო მარნეულის, ბოლნისისა და დმანისის მუნიციპალიტეტებში - აზერბაიჯანელები.
მმართველობა
მხარეში საქართველოს მთავრობის წარმომადგენელია სახელმწიფო რწმუნებული. ამ თანამდებობაზე 1994 წლის ოქტომბრიდან დღემდე მუშაობდნენ:
ეკონომიკა
მხარეს თავისი გეოგრაფიული მდებარეობის გამო კარგი სატრანსპორტო კავშირები აქვს. აქ გადის სომხეთისა და აზერბაიჯანის რესპუბლიკებთან დამაკავშირებელი საავტომობილო და სარკინიგზო მაგისტრალები. მთავარი სამრეწველო ქალაქებია რუსთავი და მარნეული. მხარე საქართველოს საერთო საწარმოო მოცულობის 15-20 %–ს იძლევა.
სქოლიო
*
ქობულოვი
საკუთარი სახელი ქობულოვი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:
ციკლონი
მინი|ციკლონი [[ბარენცის ზღვაში (1987, 27 თებერვალი)]] მინი|ციკლონი ინდოეთის სანაპიროებზე მინი|კონვექციური ნაკადების მიმართულება ტროპიკულ ციკლონში ციკლონი (< κυκλῶν) — დაბალი ატმოსფერული წნევის არე, რომლის ცენტრში წნევა მინიმალურია, პერიფერიისაკენ — მაღალი. დამახასიათებელია ატმოსფერული აღრევა — ჰაერის გრიგალური ბრუნვა. კარგად განვითარებული ციკლონის ცენტრში ზღვის დონეზე წნევა ეცემა 950-960 მბარ-მდე, ზოგჯერ 920-930 მბარ-მდე (მაშინ, როდესაც ზღვის დონეზე საშუალო წნევა დაახლოებით 1012 მბარ-ია). ატმოსფერული წნევის განაწილების რუკაზე ციკლონი გამოსახება ოვალური ფორმის დახშული იზობარებით, რომლებითაც შემოსაზღვრულია დაბალი წნევის არე (ბარიული დეპრესია).
ციკლონისთვის დამახასიათებელია ჰაერის აღმავალი დინება, რაც ხელს უწყობს ღრუბლების გაჩენას და უხვი ნალექების მოსვლას. ციკლონები საკმაოდ დიდ ტერიტორიას მოიცავენ (რამდენიმე ასეული კმ²-იდან 2-3 ათ. კმ²-მდე). გავრცელების მიხედვით განარჩევენ: ტროპიკებსგარე (ზომიერი და მაღალი განედების) ციკლონს; ტროპიკულ ციკლონს.
ტროპიკებსგარე ციკლონი ვითარდება ატმოსფერული ფრონტების ზონაში. ჰაერის გრიგალური მოძრაობის გამო ციკლონის არეში დედამიწის სხვადასხვა განედიდან შეიწოვება სხვადასხვა ტემპერატურის მქონე ჰაერის მასები, რაც იწვევს ციკლონის ტემპერატურულ ასიმეტრიას.
ციკლონი მოძრაობს ტროპოსფეროში ჰაერის მასების გადაადგილების მიმართულებით, დასავლეთიდან აღმოსავლეთისაკენ, საშუალოდ 30-45 კმ/სთ სიჩქარით (საწყის სტადიაში სიჩქარე ზოგჯერ 100 კმ/სთ აღწევს; ბოლო სტადიაში დიდხანს შეუძლია ერთ ადგილზე გაჩერება). ციკლონის გადანაცვლება ამა თუ იმ რაიონში იწვევს ამინდის მკვეთრ შეცვლას. არის აგრეთვე სუსტი (წაშლილი) ციკლონები, რომლებიც ვითარდება ხმელეთის ზედაპირის თბილ უბანზე (უდაბნო, შიგა ზღვა).
ტროპიკული ციკლონების ჩასახვა და განვითარება ხდება 5-20° განედებზე, ეკვატორის ორივე მხარეს. ტროპიკებსგარე ციკლონებთან შედარებით ისინი მცირე ზომის არიან (დიამეტრი 100-300 კმ), წნევა ცენტრში 950, ზოგჯერ კი 900 მბარ-მდეც ეცემა; მაღალი ბარიული გრადიენტის გამო ქარის სიჩქარე ბევრად მეტია (70 მ/წმ და მეტი). ტროპიკული ციკლონების განვითარება აიხსნება თბილი და ნოტიო ჰაერის ინტენსიური აღმავალი დინებით, რასაც მოსდევს წყლის ორთქლის კონდენსაცია და უხვი ნალექები (თავსხმა, ჭექა-ქუხილი).
ტროპიკული ციკლონი ვითარდება ძლიერ გამთბარი ოკეანის არეში, კონვერგენციის შიდატროპიკულ ზონაში. მოძრაობს აღმოსავლეთიდან დასავლეთით (ტროპიკებში ჰაერის გადაადგილების მიმართულებით) 10-20 კმ/სთ სიჩქარით. ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში გადაიხრება ჩრდილო-დასავლეთით, სამხრეთ ნახევარსფეროში — სამხრეთ-დასავლეთით. ხმელეთზე გადასვლის შემდეგ მალე ქრება. არსებობის ხანგრძლივობა რამდენიმე დღ-ღ-იდან 2-3 კვრ-მდეა. ზოგი მათგანი ტროპიკებსაც სცდება, აღმოსავლეთისაკენ იქცევს პირს და თავისი თვისებებით ტროპიკებსგარე ციკლონს უახლოვდება.
ლიტერატურა
კატეგორია:მეტეოროლოგია კატეგორია:ფიზიკური გეოგრაფია
ჩიტისთვალა თეთრი
ჩიტისთვალა თეთრი — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში კახეთიდან.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, უფრო ხშირად ოვალური, მაგრამ ოდნავ განიერი, ვიდრე მთლად ოვალური, სამი, იშვიათად ხუთნაკვთიანი ან თითქმის მთლიანი ფოთლის ქვედა მხარე დაფარულია საშუალო სიხშირის აბლაბუდისებრი და თხელი ჯაგრისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა, ცილინდრულ-კონუსური ფორმის, მხრიანი. მხრების სიგრძე ხშირად მტევნის სიგრძის ნახევარს აღწევს, უფრო იშვიათად კონუსური ფორმის მტევნებიც გვხვდება, საშუალო სიკუმსის ან კუმსი, ზოგჯერ მეჩხერი ან ძალიან კუმსი. მარცვალი საშუალოზე მცირეა, მომრგვალო, მომწვანო-მოყვითალო ფერის. კანი თხელი და გამჭვირვალეა. უხვადაა დაფარული ცვილისებრი ფიფქით, რომელიც მარცვალს მორუხო ფერს აძლევს. რბილობი საშუალო სიმკვრივისაა, ადვილად არ დნება, არც წიპწები ეცლება ადვილად. წვენი ტკბილია, გემო ნაზი აქვს, ჰარმონიული, კარგად გამოხატული ჯიშურ-არომატით.
ჩიტისთვალა თეთრი საშუალო ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 129 დღიდან 157 დღემდე მერყეობს. მტევნის წონა 120-160 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 6.0-8.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18.3-22.4%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 6-8 გ/ლ-ს.
ლიტერატურა
კატეგორია:კახეთის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
Polyrhachis banghaasi
Polyrhachis banghaasi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
პრამბანანი
ტაძარი უდიდესია ინდონეზიის და ზოგადად, სამხრეთ-აღმოსავლეთი აზიის ინდუიზმის ტაძრებს შორის. ხასიათდება მაღალი და წერტილოვანი არქიტექტურით, რაც ტიპიურია ინდუიზმის ტაძრებისათვის. კომპლექსის შუაში მდგომი ყველაზე დიდი ტაძრის სიმაღლე 47 მეტრია. 1991 წელს, იუნესკომ კომპლექსი მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შიეტანა.
ტაძარი პირველად ჩვ.წ. 850 წელს აშენდა. მნიშვნელოვანი ზიანი მიადგა XVI საუკუნეში, მიწისძვრის შედეგად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ინდონეზიაში
ტაპასი
ტაპასი (ოფიციალურად ტაპასის მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Tapaz; Bayan ng Tapaz) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი კაპისისის პროვინციის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 54 423 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 58 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:კაპისის პროვინციის მუნიციპალიტეტები
ბოგდან ქობულოვი
ბოგდან (ბახჩო) ზაქარიას ძე ქობულოვი (დ. 1 მარტი, 1904, თბილისი, — გ. 23 დეკემბერი, 1953, მოსკოვი) — საქართველოს სსრ და საბჭოთა კავშირის სპეციალური სამსახურების მოხელე, გენერალ-პოლკოვნიკი (1945), სტალინური რეპრესიების ერთ-ერთი აქტიური მონაწილე; წარმოშობით თბილისელი სომეხი.
ბიოგრაფია
დაამთავრა თბილისის გიმნაზია (1921). მსახურობდა წითელ არმიაში (1921-1922), საქართველოს „ჩეკაში“ (საგანგებო კომისია, 1922-1926), შემდეგ — ამიერკავკასიის სფსრ და სსრკ „გეპეუში“ (სახელმწიფო პოლიტიკური სამმართველო). 1925 წლიდან იყო საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრი. 1930-იან წლებში გახდა ლავრენტი ბერიას უახლოესი გარემოცვის წევრი და სარგებლობდა მისი მფარველობით. 1937-1938 წლებში იყო საქართველოს სსრ შინაგან საქმეთა სახალხო კომისრის მოადგილე, 1941-1943 წლებში — სსრკ შინაგან საქმეთა სახალხო კომისრის მოადგილე, 1941 და 1943-1945 წლებში — სსრკ სახელმწიფო უშიშროების სახალხო კომისრის მოადგილე, 1946-1952 წლებში — საზღვარგარეთ საბჭოთა ქონების მთავარი სამმართველოს (ГУСИМЗ) უფროსი, 1953 წელს — სსრკ შინაგან საქმეთა მინისტრის I მოადგილე. არჩეული იყო საქართველოს სსრ-ის I მოწვევის უმაღლესი საბჭოს (1938–1946) და სსრკ II მოწვევის უმაღლესი საბჭოს (1946-1950) დეპუტატად.
ქობულოვი აქტიურად მონაწილეობდა სტალინის მმართველობის დროს მასობრივ რეპრესიებში. 1937-1938 წლებში მხოლოდ მისი თავმჯდომარეობის დროს, საქართველოს სსრ შინსახკომის „განსაკუთრებულმა სამეულმა“ 1233 ადამიანს გამოუტანა დახვრეტის განაჩენი; გამოირჩეოდა განსაკუთრებული სისასტიკით დაკავებულების მიმართ. 1940-იან წლებში ქობულოვი იყო ჩრდილოეთ კავკასიიდან და ყირიმიდან ხალხთა მასობრივი დეპორტაციის, ტერიტორიების „ანტისაბჭოთა ელემენტებისგან“ გაწმენდის ოპერაციების ერთ-ერთი ხელმძღვანელი. 1953 წლის 27 ივნისს ქობულოვი ბერიასთან ერთად დააპატიმრეს ჯაშუშობისა და ხელისუფლების ხელში ჩაგდების მიზნით შეთქმულების მოწყობის ბრალდებით, 23 დეკემბერს მიუსაჯეს სიკვდილით დასჯა და იმავე დღეს დახვრიტეს. შემდგომში რეაბილიტაციაზე უარი ეთქვა. დახვრიტეს ასევე მისი უმცროსი ძმა ამაიაკ ქობულოვი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1904 კატეგორია:გარდაცვლილი 23 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1953 კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:სსრკ-ის II მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის I მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები კატეგორია:საბჭოთა გენერლები კატეგორია:საქართველოს სომხები
იოშიჰიდე სუგა
იოშიჰიდე სუგა (菅 義偉; დ. 6 დეკემბერი 1948) — იაპონელი პოლიტიკოსი და იაპონიის ყოფილი პრემიერ-მინისტრი. ის მსახურობდა იაპონიის მინისტრთა კაბინეტის გენერალურ მდივნად პრემიერ-მინისტრ შინძო აბეს კაბინეტში 2012-2020 წლებში და ასევე იკავებდა იაპონიის შინაგან საქმეთა და კომუნიკაციის მინისტრის თანამდებობას 2006-2007 წლებში.
იოშიჰიდე სუგა დაიბადა მარწყვის მომყვანი ფერმერების ოჯახში აკიტას პრეფექტურაში. საცხოვრებლად ტოკიოში გადასვლისა და უმაღლესის სკოლის დასრულების შემდეგ, მან ჩააბარა ჰოსეის უნივერსიტეტში. ჰოსეის უნივერსიტეტის სამართლის სკოლის დასრულების შემდეგ 1975 წელს იოშიჰიდე გახდა დეპუტატ ჰიკოსაბურო ოკონოგის დამხმარე. 1987 წელს სუგა აირჩიეს ქალაქ იოკოჰამას მუნიციპალურ ასამბლეაში (საკრებულოში). 1996 წელს ლიბერალურ-დემოკრატიული პარტიის სახელით კენჭი იყარა პარლამენტის არჩევნებში. კანაგავას პრეფექტურის მეორე ოლქში გამარჯვების შემდეგ, იოშიჰიდე სუგა იაპონიის პარლამენტის წევრი გახდა.
Suga has stated that his premiership will focus on continuing the policies and goals of the Abe administration, including the Abenomics suite of economics policies, the revision of Article 9 of the Japanese Constitution and securing the release of Japanese abductees from North Korea. -->
სქოლიო
კატეგორია:იაპონიის პრემიერ-მინისტრები კატეგორია:დაბადებული 1948 კატეგორია:დაბადებული 6 დეკემბერი
იაზიკოვო (ბლაგოვარის რაიონი)
იაზიკოვო (Языков; Языково) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბლაგოვარის რაიონში. ამავე რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 6368 ადამიანი. 2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები (38,3 %) და ბაშკირები შეადგენენ (32,2 %).
სქოლიო
კატეგორია:ბლაგოვარის რაიონის სოფლები
ნამდვილი ცვლადის ანალიზი
ნამდვილი ცვლადის ანალიზი - ნამდვილი ანალიზი ან ნამდვილი ცვლადის ფუნქციათა თეორია, ეს არის მათემატიკური ანალიზის განხრა რომელიც შეისწავლის ნამდვილი ცვლადის ფუნქციებს, მათ თვისებებს,უწყვეტობას, დიფერენცირებას, ინტეგრირებას ასევე მიმდევრობებს და მათ თვისებებს, ზღვრებს, მწკრივებს და მათ თვისებებს. ამ თეორიაში შექმნილ მათემატიკურ აპარატებს დიდი გამოყენება აქვთ მათემატიკური ანალიზის ყველა განხრაში
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მათემატიკა კატეგორია:ანალიზი
ამერიკის რევოლუციური ომი
ამერიკის რევოლუციური ომი (American Revolutionary War), ან ამერიკის ომი დამოუკიდებლობისთვის (American War of Independence) იყო შეიარაღებული კონფლიქტი, რომელიც 1775-1783 წლებში გრძელდებოდა და რომელიც დაიწყო როგორც ომი დიდ ბრიტანეთსა და მის ცამეტ ყოფილ კოლონიას შორის და დასრულდა, როგორც გლობალური კონფლიქტი, რომელშიც ევროპის რამდენიმე მნიშვნელოვანი სახელმწიფო მონაწილეობდა.
შეიარაღებული კონფლიქტი იყო ამერიკის ტერიტორიაზე მიმდინარე, ამერიკის რევოლუციის სახელით ცნობილი, პოლიტიკური რევოლუციის კულმინაცია, რომლის დროსაც ბრიტანულ კოლონიათა მაცხოვრებლებმა დამოუკიდებლობა გამოაცხადეს, რადგან მათი კოლონიები არ იყვნენ წარმოდგენილნი ბრიტანულ პარლამენტში. ომის წინ მიმდინარე პოლიტიკური დაპირისპირების დროს კოლონიათა მცხოვრებლებმა 1774 წელს შექმნეს პირველი კონტინენტური კონგრესი. კონგრესმა მიიღო რამდენიმე მნიშვნელოვანი დადგენილება და მიმართვა, რომლებითაც კოლონიები ბოიკოტს უცხადებდნენ ბრიტანულ ნაწარმებს და მიმართავდნენ მეფე ჯორჯ III-ს, რათა მას შეეჩერებინა ბრიტანული პარლამენტის ძალმომრეობითი პოლიტიკა ავტონომიური კოლონიების მიმართ.
კონგრესისა და კოლონისტების ქმედებებზე საპასუხოდ ბრიტანეთმა ჯარის მობილიზაცია მოახდინა ბოსტონში. 1775 წელს შეიკრიბა მეორე კონტინენტური კონგრესი, რომელმაც კონტინენტური არმიის შექმნის გადაწყვეტილება მიიღო. მეორე კონგრესმა კიდევ რამდენიმეჯერ მოუწოდა ბრიტანეთს მონარქს რათა იგი ჩარეულიყო პარლამენტისა და კოლონიების დაპირისპირებაში. დათმობის ან უკან დახევის მაგივრად ბრიტანეთმა კონგრესის წევრები მოღალატეებად გამოაცხადა, ხოლო მათი ქმედებები აჯანყებად. ამერიკელებმა საპასუხოდ 1776 წელს ფორმალურად გამოაცხადეს დამოუკიდებლობა, როგორც ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა და უარყვეს ნებისმიერი შემდგომი კავშირი ბრიტანულ მონარქიასთან.
საფრანგეთის ხელისუფლება მეფე ლუდოვიკო XVI-ის მეთაურობით ფარულად აწვდიდა აჯანყებულებს შეიარაღებასა და მარაგებს, ხოლო 1777 წელს სარატოგას ბრძოლაში ამერიკელთა გამარჯვების შემდეგ საფრანგეთი ღიად ჩაება ომში. საფრანგეთის მოკავშირეები ესპანეთი და ჰოლანდიის რესპუბლიკა ასევე ჩაერთნენ ომში, რამაც ბრიტანეთის სამხედრო შესაძლებლობები მნიშვნელოვნად შეზღუდა, რადგან ბრიტანეთს ერთდროულად უხდებოდა ევროპისა და ჩრდილოეთ ამერიკის ტერიტორიაზე ომის წარმოება. ესპანეთმა ასევე მოახდინა ბრიტანელთა განდევნა დასავლეთ ფლორიდის ტერიტორიიდან, რამაც ამერიკელებზე სამხეთის მიმართულებიდან შეტევის შესაძლებლობა გააქრო.
ომის განმავლობაში ბრიტანელები წარმატებულად იყენებდნენ საკუთარ საზღვაო უპირატესობას, რაც მათ საშუალებას აძლევდა გაეკონტროლებინათ და დაეკავათ ამერიკის ზღვასთან მოსაზღვრე ტერიტორიები და ქალაქები, მაგრამ საკუთარი ძალების სიმცირის გამო ისინი ვერ ახერხებდნენ გაეკონტროლებინათ ქვეყნის შიდა ნაწილი, სადაც მოსახლეობის 90% ცხოვრობდა. საფანგეთის აქტიური ჩარევის შედეგად ბრიტანეთმა დაკარგა მისი უპირატესობა. 1781 წელს ფრანგთა საზღვაო გამარჯვებას ჩესაპიკის ბრძოლაში მალევე მოჰყვა ამერიკელთა გამარჯვება იორკთაუნთან და ბრიტანული მეორე არმიის კაპიტულაცია.
1783 წელს პარიზის ზავი ომი ოფიციალურად დასრულდა და დიდმა ბრიტანეთმა აღიარა შეერთებული შტატების სუვერენიტეტი იმ ტერიტორიაზე, რომელსაც დღეს ჩრდილოეთიდან კანადა ესაზღვრება, ფლორიდა სამხრეთით და მდინარე მისისიპი დასავლეთით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:XVIII საუკუნის ომები კატეგორია:აშშ-ის ისტორია კატეგორია:გაერთიანებული სამეფოს ომები
ჩიტისკვერცხა თეთრი
ჩიტისკვერცხა თეთრი — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში მესხეთიდან.
მისი მარცვლები ჩიტის კვერცხების მსგავსია და ამიტომაც მიუღია ასეთი სახელწოდება.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო, სამ, იშვითად ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე დაფარულია თხელი აბლაბუდისებრი და ძარღვების გასწვრივ თხელი ჯაგრისებრი შებუსვით. ყვავილი ორსქესიანია. მტევანი საშუალო ზომისაა. ფორმა ცვალებადია, არის ცილინდრულიც, კონუსურიც და ცილინდრულ-კონუსურიც. საშუალო სიკუმსისაა, იშვიათად კუმსი ან თხელი მტევნები აქვს. მარცვალი წვრილი და მრგვალია, მომწვანო-მოყვითალო, მზის მხარეს ქარვისფერი ელფერით. ზოგიერთი მარცვალი ოდნავ ოვალური ან შებრტყელებულია. კანი თხელი და საშუალო სიმკვრივისაა, ცვილისებრი ფიფქით ოდნავ დაფარული. რბილობი ხორციანი და წვნიანია. გემო სასიამოვნო.
ჩიტისკვერცხა თეთრი საშუალო ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 160-170 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის მეორე ნახევრიდან შედის. მტევნის წონა 70-200 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 5.0-7.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 14-17%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8-12 გ/ლ-ს.
ჩიტისკვერცხა თეთრის ჯიშური ღვინო დაბალი ალკოჰოლურობითა და მომეტებული მჟავიანობით გამოირჩევა. საინტერესო ჯიშია სელექციური მიზნებისთვის.
ლიტერატურა
კატეგორია:მესხეთის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
Polyrhachis barretti
Polyrhachis barretti — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
გიულიამბირი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შამქორის რაიონის სოფლები
ლაშქარი
ლაშქარი, ომის დროს სამოქალაქო მოსახლეობისაგან (უმთავრესად მოხალისეებისაგან) შექმნილი სამხედრო ფორმირება. ლაშქარი, როგორც უცხოელ დამპყრობთა წინააღმდეგ ბრძოლაში ხალხთა მასების ჩაბმის ფორმა, ცნობილია უძველესი დროიდან. ლაშქარს უწოდებენ აგრეთვე შუა საუკუნეების მილიციის ტიპის სამხედრო ფორმირებებს (რაინდთა, აზნაურთა და საქალაქო ლაშქარი). XVII საუკუნის დასაწყისში სახალხო ლაშქარმა კუზმა მინინისა და დიმიტრი პოჟარსკის მეთაურობით უდიდესი როლი ითამაშა პოლონელი და შვედი ინტერვენტების წინააღმდეგ ბრძოლაში.
ამაზასპი (მითრიდატე III-ის ძმა)
ამაზასპი — იბერიის მეფის მითრიდატე III-ის ძმა. მოხსენებულია რომში აღმოჩენილ ეპიტაფიაში, სადაც ნათქვამია, რომ პართიის წინააღმდეგ იმპერატორ ტრაინეს ლაშქრობის დროს (114-115) ამაზასპი მეთაურობდა იმპერატორის დასახმარებლად მოსულ იბერიელთა რაზმს. გარდაიცვალა ქ. ნიზიბინთან.
სქოლიო
კატეგორია:ფარნავაზიანები
Trans-Europe Express (ალბომი)
Trans-Europe Express (ტრანს-ევროპული ექსპრესი, აგრეთვე ცნობილი გერმანული სათაურით Trans Europa Express) — გერმანული ელექტრონული ჯგუფ Kraftwerk-ის ალბომი, რომელიც გამოვიდა 1977 წელს. მუსიკალურად ეს დისკი განსხვავდება წინა ალბომებისგან, რადგან მისი კომპოზიციების უმეტესობა ჩაწერილია თავად ჯგუფის წევრების მიერ შექმნილი საკუთარი ინსტრუმენტებით, ისევე როგორც ამას აკეთებდა ჯგუფი Tangerine Dream.
ალბომის კიდევ ერთი თავისებურება მის ფსევდოკონცეფტუალიზმშია, რაც გამოიხატება ცენტრალური კომპოზიციის საერთო თემით - ტრანს-ევროპული ექსპრეს მატარებლით მოგზაურობით.
ფრანგული გამოცემა
გერმანულ გამოცემაში Metal on Metal დაყოფილია ორ ნაწილად.
სქოლიო
კატეგორია:Kraftwerk-ის ალბომები კატეგორია:1977 წლის ალბომები კატეგორია:კონცეპტუალური ალბომები კატეგორია:EMI Records-ის ალბომები კატეგორია:Kling Klang Studio-ს ალბომები კატეგორია:ალბომები რალფ ჰიუტერის პროდიუსერობით კატეგორია:ალბომები ფლორიან შნაიდერის პროდიუსერობით
კილმესი
კილმესი (Quilmes) — ქალაქი არგენტინაში, ბუენოს-აირესის პროვინციაში. მდებარეობს ბუენოს-აირესიდან 17 კმ-ით სამხრეთით. 2001 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს 230,810 ადამიანს.
ანდორის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები
ანდორის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები — ევროპის რაგბის ფედერაციის წევრი. მათ არცერთ რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატზე არ აქვთ ნათამაშები. ევროპის ერთა თასზე ამჟამად ის მეორე დივიზიონში ასპარეზობს.
კილმესი
საინტერესოა ქალაქის ისტორია. კილმესი ადგილობრივი ტომი იყო, რომელიც სან-მიგელ-დე-ტუკუმანის შემოგარენში ვხოვრობდა. მე-17 საუკუნეში, ესპანელებმა მათი მიწა დაიპყრეს, რის შემდეგაც ამ ხალხმა 1000 კმ ფეხით გაიარა და ბუენოს აირესის სიახლოვეს დასახლდა, სადაც მათ არავინ ავიწროვებდათ. აქედან გამომდინარე, ამ ქალაქს შემდგომში კილმესი ეწოდა.
ანდორის მორაგბეთა ეროვნული ნაკრები
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რაგბის ეროვნული ნაკრებები კატეგორია:ანდორა
კილმესი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბუენოს-აირესის პროვინციის ქალაქები
ანტიკლინი
მინი|270პქ|ანტიკლინის დიაგრამა ანტიკლინი (ἀντι- — წინააღმდეგ და  — ვხრი) — ქანების ფენათა ნაოჭი, რომელიც ზევით არის ამობურცული. მისი თაღოვანი ნაწილი ზევითაა მიმართული, ხოლო ფრთები ერთმანეთის საწინააღმდეგოდაა დაქანებული. ანტიკლინის გულში უფრო ძველი ქანებია, ვიდრე ფრთებში. ღერძული სიბრტყის მდებარეობისა და დახრის მიხედვით ანტიკლინი შეიძლება იყოს: ა) სწორი. ბ) დახრილი. გ) გადაბრუნებული. დ) დაწოლილი. ე) დაყვინთული. ინტენსიური დისლოკაციის დროს ფრთების დაქანება ძალიან მრავალფეროვანია. მოხაზულობის მიხედვით განასხვავებენ ხაზობრივ ანტიკლინს — თუკი სიგრძე საგრძნობლად ჭარბობს სიგანეს; ბრაქიანტიკლინს — თუკი სიგრძე რამდენადმე მეტია სიგანეზე; გუმბათს — როდესაც სიგრძე და სიგანე დაახლოებით თანაბარია. ანტიკლინის საპირისპიროა სინკლინი — ქანების ნაოჭი, რომელიც ზევიდან ქვევით არის გამობურცული.
აღსანიშნავია, აშშ-ში კალიფორნიის შტატში მდებარე ანტიკლინის ქედი, რომელიც წარმოადგენს ანტიკლინური სტრუქტურის ზედაპირულ იერს.
სქოლიო
კატეგორია:სტრუქტურული გეოლოგია
ახა
ახა — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის დმანისის მუნიციპალიტეტში, ყარაბულაღის თემში, მდინარე ახას ნაპირებზე.
ღირსშესანიშნაობები
სოფელში დგას შუა საუკუნეების ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი — ერთნავიანი ეკლესია. ნაგებია თლილი ქვით. შიგნით და გარედან შელესიალია. აღმოსავლეთიდან ნახევარწრიული აფსიდი აქვს. სამხრეთი კარის თავზე ამოკვეთილია ჯვარი. სარკმელი ორია — აღმოსავლეთით და დასავლეთით.
სქოლიო
კატეგორია:დმანისის მუნიციპალიტეტის სოფლები
გიბრალტარი
150 px| thumb| 1607 წლის ბრძოლა გიბრალტარისთვის გიბრალტარი — ბრიტანეთის ზღვისიქითა ტერიტორია. მდებარეობს იბერიის ნახევარკუნძულის სამხრეთით, გიბრალტარის სრუტესთან, რომელიც ატლანტის ოკეანეს ხმელთაშუა ზღვასთან აერთებს. ტერიტორიას ჩრდილოეთით ესაზღვრება ესპანეთი. ისტორიულად მნიშვნელოვანი სამხედრო ბაზა იყო ბრიტანელებისთვის და დღესაც აქ ბრიტანეთის საზღვაო ძალების ბაზა არის განლაგებული.
გიბრალტარის დამოუკიდებლობა ერთ-ერთი მთავარი საკითხია ინგლის-ესპანურ ურთიერთობებში. ესპანეთი 1713 წელს გამოყოფილი ტერიტორიის დაბრუნებას ითხოვს, თუმცა გადაცემის ყოველი მცდელობას თავად გიბრალტარელები თითქმის ერთხმად წინააღმდეგობით შეხვდნენ.
გიბრალტარის ფეხბურთის ასოციაცია 2013 წლის 24 მაისს უეფას 54-ე წევრად მიიღეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დიდი ბრიტანეთის ზღვისიქითა ტერიტორიები კატეგორია:ევროპის დამოკიდებული ტერიტორიები კატეგორია:ევროპის სადავო ტერიტორიები
საფრანგეთის პოლინეზია
საფრანგეთის პოლინეზია (Polynésie française, Pōrīnetia farāni) — საფრანგეთის ზღვისიქითა გაერთიანება. მდებარეობს წყნარი ოკეანის ცენტრალურ ნაწილში. მისგან დასავლეთით მდებარეობს კუკის კუნძულების ტერიტორიული წყლები, ჩრდილო-დასავლეთით კირიბატის, ჩრდილოეთით, სამხრეთით და აღმოსავლეთით არის ნეიტრალური ტერიტორიული წყლები, ხოლო სამხრეთ-აღმოსავლეთით არის პიტკერნის კუნძულების ტერიტორიული წყლები.
მარკუს პორციუს კატონი (უმცროსი)
right|250px|thumb|კატონის ქანდაკება. [[ლუვრის მუზეუმი. კატონი სიკვდილის წინ პლატონის ფედონის ცნობილ დიალოგს კითხულობს სოკრატეს სიკვდილზე.]]
საფრანგეთის პოლინეზია
საფრანგეთის პოლინეზია წარმოადგენს მრავალი კუნძულისგან შემდგარ არქიპელაგს, მათ შორის აღსანიშნავია: საზოგადოების კუნძულები, ტუამოტუს კუნძულები, მარკიზის კუნძულები, ტუბუაი. ფრანგული პოლინეზიის ფართობი შეადგენს — 4167 კმ², მოსახლეობა — 268 270 კაცი (2012 აღწერით). ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი პაპეეტე, ეს ქალაქი მდებარეობს კუნძულ ტაიტიზე (უდიდესი კუნძული საფრანგეთის პოლინეზიაში, 1 ათასი კმ²).
მარკუს პორციუს კატონი (უმცროსი)
მარკუს პორციუს კატონი (დ. ძვ. წ. 95, რომი — გ. ძვ. წ. 46, უტიკა, კართაგენთან ახლანდელი ტუნისი) — რომაელი სახელმწიფო მოღვაწე და ორატორი.
საფრანგეთის პოლინეზია
ამ ტერიტორიას მართავს საფრანგეთის უმაღლესი კომისარი. ხელისუფლების ადგილობრივი ორგანოებია — მინისტრთა საბჭო და ტერიტორიული ასამბლეა.
მარკუს პორციუს კატონი (უმცროსი)
მარკუს პორციუს კატონი დაიბადა ძვ. წ. 95 წარჩინებული რომაული გვარის — პორციუს კატონის ოჯახში. მისი დიდი პაპა იყო მარკუს პორციუს კატონი (უფროსი). კატონი ბავშვობიდანვე გამოირჩეოდა თავისი სიდინჯით და აუმღრევლობით. ნებისმიერ ვნებათგან დაუძლეველი, მტკიცე და შუპოვარი ხასიათის მქონე კატონი ადრეული რესპუბლიკის პრინციპთა უდიდეს დამცველად მოევლინა რომს. კატონი უდიდესი ავტორიტეტით სარგებლობდა მთელს სახელმწიფოში, სადაც ცნობილი იყო როგორც უაღრესად ღირსეული და არაკორუმპირებული ადამიანი. პლუტარქეს სიტყვებით ის იყო უხეში მლიქვნელთადმი და შეუპოვარი მტრებისადმი; ძალზედ თავდაჭერილი პიროვნება; მისი გაცინება არ იყო ადვილი საქმე; ძალზედ ძნელი იყო, აგრეთვე, მისი განრისხება, მაგრამ უკვე განრისხებულის დაწყნარება კი, არა ნაკლებ რთული... კატონმა, ჩვეულებისამებრ გაიარა სამხედრო სამსახური: ძვ. წ 67-დან მაკედონიაში ტრიბუნად მსახურობდა. ძვ. წ. 65 იგი აირჩიეს კვესტორად. არმიაში მსახურობის შემდგომ კატონმა პოლიტიკური მოღვაწეობა დაიწყო. ძვ. წ. 54 კატონი პრეტორის მოვალეობას ასრულებდა.
საფრანგეთის პოლინეზია
დასახელება
ზღვისიქითა გაერთიანების პირველი სიტყვა ნიშნავს საფრანგეთის კუთვნილება. მეორე სიტყვა — შედგება წყნარი ოკეანის რეგიონის პოლინეზიისგან, რომლის ნახევარსაც საფრანგეთი ფლობს. სახელი „პოლინეზია“ წარმოიშვა ХVІІІ საუკუნეში, ასე ზღვაოსნები ეძახდნენ „სამხრეთ ზღვებში“ აღმოჩენილ მრავალრიცხოვან კუნძულებს, თვითონ სიტყვა წარმოიშვა ბერძნული: πολύς ბევრი, νῆσος კუნძული. ტერიტორიის თანამედროვე დასახელება დამკვიდრდა დაახლოებით ХVІІІ საუკუნის მეორე ნახევარში ან ბოლოს, როცა ტერიტორია გახდა საფრანგეთის ნაწილი.
საერთო გეოგრაფია და ბუნებრივი პირობები
thumb|upright=2.5|საფრანგეთის პოლინეზიის რუკა საფრანგეთის პოლინეზიაში დაახლოებით 130 კუნძულია.
გეოლოგია
საფრანგეთის პოლინეზიის კუნძულებს აქვთ ან ვულკანური, ან მარჯნული წარმოშობა. ვულკანურია საზოგადოების კუნძულებისა და ტუბუაის უმრავლესობა, გამბიეს კუნძულები და მარკიზის კუნძულები; მარჯნის ატოლები ქმნიან არქიპელაგ ტუამოტუს და შედიან ზოგიერთი სხვა კუნძულოვანი ჯგუფების შემადგენლობაში.
მარკუს პორციუს კატონი (უმცროსი)
კატილინას შეთქმულება
კატონისა და იულიუს კეისარის დაპირისპირება კატილინას შეთქმულებიდან იწყება (ძვ. წ. 63). სენატის სხდომაზე, კატონმა იულიუს კეისარი შეთქმულებთან თანამონაწილეობაში დაადანაშაულა, ხოლო სენატის მიერ უკვე დაკავებულ კატილინარების დაუყოვნებლივ სიკვდილით დასჯა მოითხოვა. იულიუს კეისარი შეთქმულთა გასამრთლებასა და მათ რომიდან გაძევებას მოითხოვდა, მაგრამ ციცერონის მხარდაჭერით (რომელიც იმ წელს კონსულად იყო არჩეული) სენატმა კატონის სიტყვას დაუჭირა მხარი და დაკავებულ კონსპირატორებს სიკვდილის განაჩენი გამოუტანა.
საფრანგეთის პოლინეზია
კლიმატი
კლიმატი საფრანგეთის პოლინეზიის დიდ ნაწილში, უპირატესად ცენტრში, ტროპიკულია და პასატურია. ჩრდილოეთით (მარკიზის კუნძულები) — სუბეკვატორული. სამხრეთ ნაწილში აღსანიშნავია შესამჩნევი სხვაობა თბილ ზამთარსა და ცხელ ზაფხულს შორის. ტუბუაის სამხრეთ კუნძულებზე კლიმატი სუბტროპიკული ტენიანია. ყველაზე ცხელი და ტენიანი სეზონია — ნოემბრიდან მაისის ჩათვლით, როდესაც ხშირად ქრის ჩრდილო-დასავლეთის ქარები. ყველაზე ცხელ თვეებში ტემპერატურა, როგორც წესი 27 — 32 °C-ია და ჰაერის ტენიანობა ძალიან მაღალია (დაახლოებით 92 %) ხოლო ნალექები მოდის 1700 მმ-მდე (75 % წლიური ნორმის). ნალექები ამ დროს მოდის, უპირატესად, ძლიერი სახით, მაგრამ საღამოს მოკლევადიანი თავსხმით, ან ხანგრძლივი წვიმა რამდენიმე დღე-ღამის ხანგრძლივობით.
მარკუს პორციუს კატონი (უმცროსი)
კატონის უკანასკნელი წლები
მიუხედავად იმისა, რომ რესპუბლიკელებს საკმაო ძალები გააჩნდათ, როგორც სახმელეთო, ისე საზღვაო, კეისარმა მაინც შესძლო ჯარები გადმოეყვანა აფრიკაში. თაფსუსის კატასტროფის შემდგომ (ძვ. წ. 46 6 აპრილი დაიღუპა 50 000 რესპუბლიკელი), რესპუბლიკელებიდან კატონმა ერთადერთმა სწორად შეაფასა შექმნილი ვითარება; მან შემდგომი წინააღმდეგობა უაზროდ ჩათვალა და თავის მომხრეებს კეისართან შერიგება თხოვა. თვითონ კი, რომ არ ჩავარდნოდა ხელში კეისარს და შემდეგ კეისრის მიერ შეწყნარებული არ დარჩენილიყო (კეისარი მას აუცილებლად აპატიებდა, ეს კი აუტანელი იქნებოდა მისვის) თვითმკვლელობით დაასრულა სიცოცხლე ქ. უტიკაში. ასე დაიღუპა კატონი, არისტოკრატიულ-რესპუბლიკურ პრინციპთა ყველაზე მეტად თანმიმდევრული და შეუპოვარი დამცველი, უპატიოსნესი პიროვნება და რესპუბლიკის უკანასკნელი ბურჯი. კატონის მოღვაწეობას და მის სიკვდილს დიდად აფასებდნენ რესპუბლიკელები. კატონის ცხოვრებისეული ტრაგედია შემდგომში მრავალ დრამას დაედო საფუძვლად.
საფრანგეთის პოლინეზია
კლიმატი
ამავე პერიოდში არ არის იშვიათი ტროპიკული ქარიშხლები და ძლიერი შტორმები. ეს განსაკუთრებით ხშირია ტაიტის, ტუამოტუს, ტუბუაის კუნძულებზე.
მარკუს პორციუს კატონი (უმცროსი)
კატონის სიკვდილი
თაფსუსის კატასტროფის შემდგომ კატონმა გადაწყვიტა თვითმკვლელობით დაესრულებინა სიცოცხლე. კატონმა ღამით მუცელში ჩაიცა მახვილი, მაგრამ ხმაურზე მისი შვილი და მსახურები შემოცვივდნენ ოთახში, სასწრაფოდ ექიმი გამოიძახეს, ჭრილობა შეუხვიეს და სიკვდილისგან მოაბრუნეს მძიმედ დაჭრილი უკანასკნელი დიდი რესპუბლიკელი, მაგრამ, გვიან ღამით, როდესაც ყველას ჩაეძინა, კატონმა სახვევები მოიგლიჯა, ჭრილობა გაიხსნა და სიცოცხლე მოისწრაფა.
საფრანგეთის პოლინეზია
კლიმატი
მშრალ სეზონში (ივნისიდან ოქტომბრის ჩათვლით) ჭარბობს სამხრეთ-აღმოსავლეთი პასატები. ყველაზე დაბლა ტემპერატურა ეცემა ივლის-აგვისტოში (სამხრეთით — 18-დან — 21 °C-მდე).
მარკუს პორციუს კატონი (უმცროსი)
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული ძვ. წ. 95 კატეგორია:გარდაცვლილი ძვ. წ. 46 კატეგორია:ძვ. წ. I საუკუნის რომაელები კატეგორია:ციცერონის კორესპონდენტები
საფრანგეთის პოლინეზია
კლიმატი
უმრავლეს კუნძულებზე საშუალო წლიური ტემპერატურა ძირითადად არის 22-დან 26 °C-მდე, უმნიშვნელო ამპლიტუდებით მერყეობს თვეების მიხედვით. კუნძულების პასატები და ექსპოზიცია განსაზღვრავს კლიმატურ პირობებსა და ამინდს პოლინეზიის კუნძულებზე. ნალექებია — 1500-3500 მმ. არის ქარიშხლებიც.
საფრანგეთის პოლინეზიის კუნძულებზე ხდება ტროპიკული ციკლონის შემოჭრა, რომელსაც ზოგჯერ, უპირატესად იანვარში მოაქვს დამანგრეველი შედეგები.
ნიადაგი და ჰიდროლოგია
ვულკანურ კუნძულებზე ვულკანური ნიადაგია. ატოლებზე — ქვიშაა.
მდინარეთა ქსელი განვითარებულია მხოლოდ ვულკანური წარმოშობის კუნძულებზე. მდინარეები იქ მოედინება ვიწრო და ღრმა ველებზე, ბევრი ჩანჩქერებით. ტაიტისა და ჰუაჰინეს კუნძულებზე არის პატარა ტბები. მარჯნის კუნძულებზე მდინარეები არაა.
მცენარეულობა
მცენარეულობის მხრივ ვულკანური წარმოშობის კუნძულები ძლიერ განსხვავდება მარჯნის ატოლებისაგან. ვულკანური კუნძულების ქარსზედა ფერდობებზე ნაპირიდან მთის წვერომდე აღმართულია ხშირი ტროპიკული ტყეები, რომელიც შედგება მარადმწვანე ჯიშის ხეებისგან, რომლებიც შერეულია ქოქოსის პალმის, ბანანისა და სხვა კულტურების პლანტაციებთან. ქარსქვედა ფერდობებზე ბატონობს ბალახოვანი მცენარეულობა. მარჯნის კუნძულები დაფარულია ქოქოსის პალმის ამონაზარდებით.
ფაუნა
მნიშვნელოვანი გეოგრაფიული იზოლაციის გამო, როგორც ფლორა, ისევე ფაუნა ენდემურია. ძუძუმწოვრები პრაქტიკულად არ არიან. გვხვდება მხოლოდ ხვლიკების, ფრინველების, მწერების რამდენიმე სახეობა. საერთოდ საფრანგეთის პოლინეზიის ცხოველთა სამყარო ღარიბია.
ისტორია
დღევანდელი საფრანგეთის პოლინეზიის კუნძულებზე პოლინეზიელებმა დაიწყეს დასახლება ჩვენი წელთაღრიცხვის პირველივე საუკუნეებში. სავარაუდოდ, მიგრაცია მოხდა კუნძულ სამოადან. თავიდან მოხდა მარკიზისა და საზოგადოების კუნძულების დასახლება. საზოგადოების კუნძულებიდან პოლინეზიელები ჩვენი წელთაღრიცხვის І ათასწლეულის ბოლოს ან ІІ ათასწლეულის დასაწყისში გადასახლდნენ ტუამოტუსა და ტუბუაის კუნძულებზე.
კუნძულებზე ევროპელების გამოჩენამდე დღევანდელი საფრანგეთის პოლინეზიის მოსახლეობას შორის ყველაზე განვითარებული ხალხი სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობით ცხოვრობდა კუნძულ ტაიტიზე. აქ ХVIII საუკუნის მეორე ნახევარში შეიქმნა ადრეკლასობრივი სახელმწიფო, ხოლო 1797 წლიდან, ერთ-ერთმა მათგანმა, ტაიტის სამეფომ, რომელსაც მართავდა პომარეს დინასტია, დაიწყო მისი ხელისუფლების ქვეშ ტაიტის სხვა სახელმწიფოებრივი წარმონაქმნების მიერთება, ხოლო შემდგომ — თავისი ხელისუფლება განავრცო დღევანდელი საფრანგეთის პოლინეზიის სხვა კუნძულებზეც.
1842 წელს ტაიტი, საზოგადოების კუნძულები, ტუამოტუს არქიპელაგი, ტუბუაის კუნძულები და მარკიზის კუნძულები გახდა საფრანგეთის პროტექტორატი.
1880 წლიდან პროტექტორატის სტატუსი გაუქმდა და მის მაგივრად დამყარდა კოლონიალური სტატუსი. პომარეს დინასტიის ხელისუფლება დაიმსხვრა.
1946 წელს საფრანგეთის პოლინეზიამ მიიღო საფრანგეთის ზღვისიქითა ტერიტორიის სტატუსი. კუნძულების ყველა მაცხოვრებელი გახდა საფრანგეთის მოქალაქე.
2004 წლიდან მიიღო ზღვისიქითა გაერთიანების სტატუსი.
პოლიტიკური მოწყობა
საფრანგეთის ხელისუფლება კუნძულებზე წარდგენილია საფრანგეთის პოლინეზიაში რესპუბლიკის უმაღლესი კომისრით, რომელსაც ნიშნავს საფრანგეთის პრეზიდენტი. აღმასრულებელი ხელისუფლება — ტერიტორიის მინისტრთა საბჭო. ადგილობრივი პარლამენტი — ტერიტორის ასამბლეა — შედგება 57 დეპუტატისაგან, რომლებსაც ირჩევენ ხუთ წელიწადში ერთხელ. ტერიტორიის მოსახლეობა ასევე ირჩევს საფრანგეთის ერთ სენატორსა და საფრანგეთის პარლამენტის ორ წევრს.
პოლიტიკური პარტიები (2008 წლის იანვარ-თებერვლის არჩევნების შედეგად):
ამას გარდა არსებობენ პარტიები, რომლებიც პარლამენტში არ არიან წარდგენილნი:
კუნძულების მთელ ტერიტორიაზე მოქმედებს საფრანგეთის კონსტიტუცია. საფრანგეთის პოლინეზიის მაცხოვრებლები არიან საფრანგეთის მოქალაქეები.
მოსახლეობა
მოსახლეობის რაოდენობა — 268 270 კაცი (2012 აღწერით).
წლიური ზრდა — 1,4 %
შობადობა — 15,7 1000 ადამიანზე (ფერტილობა — 1,89 დაბადებული 1 ქალზე)
სიკვდილიანობა — 4,8 1000 ადამიანზე
იმიგრაცია — 2,7 1000 ადამიანზე
ჩვილთა სიკვდილიანობა — 7,4 1000 ადამიანზე
სიცოცხლის საშუალო ხანგრძლივობა — 74,4 წელი კაცებისთვის, 79,5 წელი ქალებისთვის.
განათლება — 98 %.
ეთნიკური შემადგენლობა: პოლინეზიელები — 78 %, ჩინელები — 12 %, ფრანგ-პოლინეზიელთა მეტისები — Demis — 6 %, ფრანგები (მეტროპოლიიდან) — 4 %.
ოფიციალური ენები — ფრანგული — 61,1 % და ტაიტური — 31,4 % (2002 წლის აღწერა).
რელიგია: პროტესტანტები — 54 %, კათოლიკები — 30 %, სხვები — 10 %, ათეისტები — 6 %. პროტესტანტები წარმოადგენენ ევანგელისტურ პროტესტანტულ ეკლესიას, ორმოცდაათიანელებს, ადვენტისტებს, იეჰოვას მოწმეებს და ანგლიკანებს.
მოსახლეობა გადანაწილებულია არათანაბრად. ყველაზე მეტად დასახლებულია ქალაქი პაპეეტე (26 017 ადამიანი ანუ საფრანგეთის პოლინეზიის მოსახლეობის 7,5 %) და დედაქალაქის არქიპელაგი საზოგადოების კუნძულები — 228 073 ადამიანი ანუ 87 %. შემდეგ მოდიან ტუამოტუს კუნძულები — 15 510 ადამიანი ანუ 5,8 %, გამბიეს კუნძულები — 1337 ადამიანი ანუ 0,52 %, მარკიზის კუნძულები — 8658 ადამიანი ანუ (3,33 %) და ტუბუაის კუნძულები — 6304 ადამიანი ანუ 2,42 %.
ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული მოწყობა
საფრანგეთის პოლინეზია შედგება ხუთი ადმინისტრაციული დანაყოფისაგან:
(ქარსზედა და ქარსქვედა კუნძულები მდებარეობენ საზოგადოების კუნძულებზე)
ეს ხუთი ადმინისტრაციული დანაყოფი შედგება 48 კომუნისაგან: thumb|500px|საფრანგეთის პოლინეზიის კომუნები და ადმინისტრაციული ერთეულები
ეკონომიკა
ეკონომიკის ძირითადი დარგებია — ტურისტების მომსახურება (მთლიანი შიდა პროდუქტი-ს (მშპ) დაახლოებით მეოთხედი). ასევე განვითარებულია მარგალიტის მოპოვება და თევზჭერა.
მშპ ერთ სულ მოსახლეზე 2004 წელს — 18 ათასი დოლარი (68-ე ადგილი მსოფლიოში).
სოფლის მეურნეობაში (მომუშავეთა 13 %) კულტივირებულია ქოქოსის პალმა, ვანილი, ბოსტნეული კულტურები, ხილი, ყავა. მოშენებულია შინაური ფრინველი, შინაური ცხოველები (კუნძულ ტუამოტუზე ტრადიციულად მოშენებულია ძაღლები და აწარმოებენ ხორცს).
საწარმოო სექტორში (მომუშავეთა 19 %) — ძირითადად სასოფლო-სამეურნეო პროდუქციის გადამუშავება და სუვენირების დამზადება.
საექსპორტო საქონელი (0,2 მილიარდი დოლარი 2005 წელს) — მარგალიტი, ქოქოსის პალმა, ვანილი, ზვიგენის ხორცი, სუვენირები.
საიმპორტო საქონელი (1,7 მილიარდი დოლარი 2005 წელს) — საწვავი, საკვები, სამრეწველო საქონელი, მანქანები და მოწყობილობები.
კავშირგაბმულობა
საერთაშორისო სატელეფონო კავშირები წარმოდგენილია თანამგზავრული სადგურით Intelsat (წყნარი ოკეანე). სატელეფონო ხაზების რაოდენობაა — 53 600 (2006 წელს). კუნძულებზე კარგადაა განვითარებული მობილური კავშირგაბმულობა GSM 900 სტანდარტით. ამ სისტემით მთავარი კუნძულები (ტაიტი, მურეა, ბორა-ბორა, ტაჰაა, რაიატეა, ჰუაჰინი და რანგიროა) მთლიანადაა მოცული, პატარა კუნძულები ხშირად იმყოფებიან დაფარვის ზონის გარეთ, მაგრამ იქაც კი კავშირი შედარებით მყარია ძლიერი ცენტრალური რეტრანსლიატორების მეშვეობით. ადგილობრივი სიმ-ბარათების შეძენა შესაძლებელია Tikiphone SA-ს ოფისებში, მაგრამ რეკომენდირებულია ყიდვამდე ბარათის გასინჯვა უშუალოდ საკუთარ ტელეფონში, იმიტომ რომ GSM-ის სტანდარტის ზოგიერთი ტელეფონი არ უკავშირდება ადგილობრივ ოპერატორებს. ოპერატორებია — Tikiphone, ხოლო 2008 წელს ასევე გამოჩნდა Мара Теlесом. რადიოსადგურები: 2 სადგური — AM, 14 სადგური — FM და 2 მოკლეტალღიანი სადგური (1998 წელს).
განათლება
დაწყებითი განათლება სავალდებულოა და უფასოა. დაწყებითი სკოლების უმრავლესობა სახელმწიფოა. კერძო სკოლები ძირითადად კათოლიკურია. არსებობს 18 საშუალო სკოლა და პროფტექნიკური სასწავლებელი (სახელმწიფო და კერძო). განსაკუთრებული ადგილი უჭირავს პოლ გოგენის სახელმწიფო ლიცეუმს (პაპეეტე და სხვა კუნძულების ფილიალები) და უმაღლეს ტექნიკურ სკოლას. 1987 წლიდან მოქმედებს ფრანგული წყნარი ოკეანის უნივერსიტეტი.
კულტურა
ტრადიცია ყველაზე მეტად შენარჩუნებულია არქიპელაგ ტუამოტუს საცხოვრებელ შენობებში და საფრანგეთის პოლინეზიის პერიფერიის სხვა კუნძულებზე. იქ კიდევ შეიძლება ინახოს ქოხები, კადლები და სახურავები, რომლებიც გაკეთებულია პალმის ფურცლებისაგან. მაგრამ ტრადიციულ ტანსაცმელს იქაც კი არ ატარებენ.
ტრადიციები საიმედოდ შენარჩუნებულია საკვების მომზადების სფეროში. კერძოდ, აბორიგენები დღემდე მიირთმევენ უმ თევზს და კიბორჩხალებს (თუმცა, მათ წინასწარ ასველებენ ლიმონის სოკში). შემწვარ ხორცს ბევრი კუნძულელი კიდევ ამზადებს მიწის ღუმელში, სადაც მაღალ ტემპერატურას ქმნიან გაცხელებული ქვები.
საფრანგეთის პოლინეზიაში შენარჩუნებულია აბორიგენული მუსიკა და ცეკვა. საკრავი ინსტრუმენტები ძირითადად ჩასაბერი და დასარტყამია, მაგრამ ამ სფეროშიც კი საგრძნობია ევროპულ-ამერიკული კულტურის გავლენა.
სქოლიო
კატეგორია:საფრანგეთის პოლინეზია კატეგორია:ოკეანეთის ქვეყნები კატეგორია:საფრანგეთის ზღვისიქითა დეპარტამენტები და გაერთიანებები
სტუმრად გატანილი გოლის წესი
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ფეხბურთის წესები
ამანაუზი (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი ამანაუზი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ურალი (საფეხბურთო კლუბი)
ურალი (ФК Урал) — რუსული კლუბი, რომელიც ჩამოყალიბდა ქალაქ ეკატერინბურგში და ასპარეზობს სრულიად სვერდლოვსკის ოლქის სახელით. 2013 წლიდა ასპარეზობს რუსეთის პრემიერ-ლიგაში. საშინაო მატჩებს ატარებს ცენტრალურ სტადიონზე ეკატერინბურგში
შემადგენლობა 2013/14
2014 წლის 6 თებერვლისთვის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ურალი კატეგორია:1930 წელს დაარსებულები კატეგორია:რუსეთის საფეხბურთო კლუბები კატეგორია:სსრ კავშირის საფეხბურთო კლუბები
სანგირანი
სანგირანი - არქეოლოგიური ტერიტორია ინდონეზიის კუნძულ იავაზე. მოიცავს 48 კმ²-ს და მდებარეობს კუნძულის ცენტრალურ ნაწილში, ქალაქ სურაკარტის ჩრდილოეთით, მდინარე სოლოს ხეობაში. 1996 წელს, იუნესკომ ეს ტერიტორია მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიყვანა.
1934 ანთროპოლოგმა გუსტავ ფონ კენიგსვალდმა ამ ტერიტორიის შესწავლა დაიწყო. მომდევნო წელს, გათხრებისას მან დღემდე ცნობილი ერთ-ერთი უძველესი, ადამიანთა წინაპრის Pithecanthropus erectus-ის ნამარხები აღმოაჩინა („იავის კაცი", ახლა მას Homo erectus-ის სახეობას მიაკუთვნებენ). სულ დაახლოებით ადამიანის 60-მდე ნამარხი იქნა აღმოჩენილი.
ასევე აღმოჩენილია იმ ცხოველების მნიშვნელოვანი ნაშთბი, რომლებზეც ეს პირველყოფილი ადამიანები ნადირობდნენ ან უბრალოდ მათთან ერთად ცხოვრობდნენ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ინდონეზიაში
Polyrhachis basirufa
Polyrhachis basirufa — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
სლოვენიური სამზარეულო
მინი|სლოვენიური კერძები სლოვენიური სამზარეულო (slovenska kuhinja) — ტრადიციული სლოვენიური კერძების ერთობლიობა, რომელიც ყალიბდებოდა საუკუნეების განმავლობაში. სლოვენიის ლანდშაფტის, კლიმატის, ისტორიისა და მეზობელი კულტურების მრავალფეროვნება მის გასტრონომიაზეც აისახა. 2016 წელს წამყვანმა სლოვენიელმა ეთნოლოგებმა ქვეყანა 23 გასტრონომიულ რეგიონად დაყვეს. სლოვენიურ ენაზე დაწერილი პირველი კულინარიული წიგნი 1798 წელს გამოიცა ვალენტინ ვოდნიკის ავტორობით.
მთავარი კერძები და პროდუქტები
მიუხედავად იმისა, რომ სუპეულმა სლოვენიურ გასტრონომიაში მხოლოდ ბოლო ათწლეულებში შეაღწია, მალევე დიდი პოპულარობა მოიპოვა და დღეისათვის მისი 100-მდე სლოვენიური ვარიაცია არსებობს. როგორც წესი, სუპის გამოჩენამდე სლოვენიელები ძირითადად ფაფებს, ჩაშუშულსა და სხვა მსგავს საჭმელებს ამზადებდნენ. სლოვენიაში განსაკუთრებულად პოპულარულია უხორცო, უცხიმო და სადა სუპები. ტიპური წვნიანი კერძია ალელუია, რომელიც მარცვლეულისაგან, ძირითადად მარხვის პერიოდში მზადდება. ყველაზე გავრცელებული ხორციანი წვნიანია საქონლის ხორცის სუპი ატრიებით, რომელსაც, ტრადიციულად კვირაობით მიირთმევენ, საკვირაო სადილზე. მის გარდა საკვირაო სადილზე ასევე მიირთმევენ შემწვარ კარტოფილს, შემწვარ სტეიკსა და მსუბუქ სალათებს. სადღესასწაულო და დასვენების დღეებში სოკოს ნაღებიან სუპს ან საქონლის ხორცის სუპს ამზადებენ.
რაც შეეხება ღორის ხორცს, იგი პოპულარულია და გავრცელებულია მთელს სლოვენიაში. ასევე გავრცელებულია ისეთი ფრინველების ხორცი, როგორებიც არიან: ქათამი, ბატი, იხვი და ინდაური. ზოგადად ხორცი და მისი კერძები მთელს ქვეყანაში დიდი პოპულარობით სარგებლობს, რის გამოც სლოვენიური სამზარეულო მდიდარია ხორციანი კერძებით. ქვემო კარნიოლასა და ზღვისპირა რეგიონებში ასევე აქტიურად მიირთმევენ ცხვრისა და თხის ხორცს. აღსანიშნავია წმინდა მარტინის ხსენების დღეც, რომელსაც სლოვენიელები განსაკუთრებულად აღნიშნავენ. ამ დღეს მზადდება ბატის, იხვის, ინდაურის, ან ქათმის კერძები, რომელსაც წითელ კომბოსტოსა და მლინჩთან ერთად მიირთმევენ. ქვემო და შუა კარნიოლაში ასევე პოპულარულია შემწყვარი მწყერი. 1880-იან წლებამდე, როდესაც სლოვენიურ წყლებში თითქმის მთლიანად გაწყდა კიბორჩხალა (სლოვენიელები ამ პროცესს „კიბორჩხალების შავ ჭირს“ უწოდებენ), ის მათ გასტრონომიაში ერთ-ერთი ყველაზე ხშირად გამოყენებად პროდუქტად მიიჩნეოდა.
სლოვენიაში სალათების მომზადებისას ერთობ აქტიურად იყენებენ ბაბუაწვერას. ეს ტენდენცია საუკუნეების წინ დაიწყო, როდესაც კერძებისთვის ბაბუაწვერებს მინდვრებში აგროვებნდნენ. დღესაც კი ბაბუაწვერისა და კარტოფილის სალათი ერთ-ერთი ყველაზე ცნობადი და მოთხოვნადი სლოვენიური კერძია. ვინაიდან მისი მოკრეფა მხოლოდ გაზაფხულზეა შესაძლებელი და ისიც ცოტა ხნით, სეზონზე ბაბუაწვერას თითქმის ყველა კერძში უკეთებენ. ძველად სლოვენიაში ჩვეულებრივი მოვლენა იყო მთელი ოჯახის კვირობით ექსპედიციაში წასვლა მხოლოდ ბაბუაწვერების მოსაკრეფად. მიიჩნევა, რომ ეს ტრადიცია შუა საუკუნეებიდან იღებს სათავეს, როდესაც დაბალ ფენებს არ ჰქონდათ საკმარისი საკვები და ისინი ბალახის ჭამას იწყებდნენ, ეს განსაკუთრებით შიმშილობის, ომიანობისა და ჭირის დროს. ბაბუაწვერასთან ერთად ერთობ დაფასებულია წაბლი, რომელიც აგრეთვე აქტიურად გამოიყენება სლოვენიურ გასტრონომიაში. ხშირად წაბლს კაკლისა და თხილის ნაცვლადაც იყენებდნენ დესერტებში. ასევე პოპულარულია ველური მარწყვი, მოცვი, მაყვალი და სხვა ისეთი ხილი, რომელთა მოპოვებაც ტყეშია შესაძლო. ასევე გავრცელებული და მოთხოვნადი პროდუქტია თაფლი, რომლისგანაც მრავალი სახის ნამცხვარს ამზადებენ.
ლიტერატურა
კატეგორია:სლოვენიური სამზარეულო
ჰაჯიალილარი (შამქორის რაიონი)
ჰაჯიალილარი (Hacıalılar) — სოფელი აზერბაიჯანში, განჯა-ყაზახის რეგიონის  შამქორის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შამქორის რაიონის სოფლები
ძინგმენი
ძინგმენი (გამარტივებული ჩინური: 荆门; ტრადიციული ჩინური: 荆門; ფინინი: Jīngmén; ვეიდ-ჯაილზი: Ching1mên2) — საოლქო დონის ქალაქი ხუბეის პროვინციის ცენტრალურ ნაწილში, ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკა. ხუბეის ამ ნაწილში ბამბისა და ნავთობის ინდუსტრიებია განვითარებული. 2012 წლის მონაცემებით< ქალაქის მოსახლეობა 3 023 000 ადამიანი იყო, რაც 2010 წლის მონაცემებთან შედარებით გაზრდილი მაჩვენებელია (ამ წელს ქალაქში 2 873 687 ადამიანი აღირიცხა). ძინგმენის ურბანული ნაწილის მოსახლეობა 400 000-ზე მეტ ადამიანს შეადგენს. უძველეს პერიოდში ძინგმენი ცნობილი იყო, როგორც ძინგჭოუს კარიბჭე, რომელიც წარულში ჩინეთის ცხრა პროვინციიდან ერთ-ერთს წარმოადგენდა. საოლქო დონის ქალაქის სახელიც სიტყვა-სიტყვით ითარგმნება როგორც „კარიბჭე ძინგჭოუსაკენ“.
ადმინისტრაციული დაყოფა
ძინგმენის საოლქო დონის ქალაქი ორ რაიონს, ორ სამაზრო დონის ქალაქს, ერთ მაზრასა და სამ სხვა არაკლასიფიცურებულ დასახლებას მოიცავს:
მდებარეობა
ძინგმენის ტონგპაოს რაიონი, რომელიც საოლქო დონის ქალაქის ცენტრად მიიჩნევა, უხანიდან სამი საათის სავალზეა და ის ხუბეის დედაქალაქს ავტობუსითა და სარკინიგზო ხაზით უკავშირდება. 2004 წელს ძინგმენსა და უხანს შორის ახალი მატარებლების სერვისი ამოქმედდა. ძინგმენი ახლოსაა მნიშვნელოვან ტურისტულ ღირსშესანიშნაობებთან, როგორებიცაა: სამი სამეფოს დიდების დროინდელი ჩანგპანი, უდანშანი, ჭუნგსიანგში დაცული მინის დინასტიის დროინდელი აკლდამა (ეს არის იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობაში შემავალი მინისა და ცინის დინასტიების სამეფო აკლდამების ნაწილი). მისი მდებარეობიდან გამომდინარე (ჩინეთის ცენტრალურ ნაწილში), ძინგმენში მოხვედრა ქვეყნის ნებისმიერი წერტილიდან მარტივადაა შესაძლებელი: ბეიჯინგსა და გუანჯოუდან მატარებლით ქალაქში მოხვედრა მატარებლით 18 საათშია შესაძლებელი, იჩანგიდან კი ორ საათში (აქვე მდებარეობს სანსიას ჰიდროელექტროსადგური).
კლიმატი
ძინგმენისათვის დამახასიათებელია ტიპური ნოტიო სუბტროპიკული კლიმატი. ქალაქში ყველაზე ცივი თვე იანვარია, ყველზე ცხელი კი ივლისი. ტემპერატურა ზოგჯერ 38 °C-საც კი აღწევს, ზამთრობით კი ტემპერატურა ხშირად 0 ;°C-ზე დაბლაა და ყოველწლიურად თოვს. წვიმა საშუალოდ ყველაზე ხშირად აპრილიდან სექტემბრამდე პერიოდში მოდის. ეს მაჩველებელი შემოდგომობითა და ზამთრობით მცირდება.
ძინგმენვირუსების ჯგუფი პირველად 2014 წელს აღმოაჩინეს, რომელიც Ixodida-ს ვირუსების ცალკეულ ჯგუფადაა კლასიფიცირებული.
განათლება
ძინგჩუს ტექნოლოგიების უნივერსიტეტი (荆楚理工学院, JUT, წარსულში ცნობილი, როგორც ძინგმენის უნივერსიტეტი) დაარსდა 2007 წლის დასაწყისში და ძინგმენში ერთადერთი უმაღლესი სასწავლებელია. ძინგჩუს ტექნოლოგიების უნვიერსიტეტში მოქმედებს საგანმანათლებლო პროგრამები ინჟინერიის, მენეჯმენტის, ხელოვნების, მეცნიერებისა და ექთნობის მიმართულებებით. ეს არის საჯარო საგანმანათლებლო დაწესებულება, რომელიც ჩინეთის განათლების სამინისტრის მიერაა აღიარებული. უნივერსიტეტი მოიცავს 147.71 ჰექტარ ფართობს, სადაც საგანმანათლებლო არეალი 300 000 კვადრატულ მეტრს უდრის. დაწესებულება აღჭურვილია თანამედროვე სწავლებისა და სამეცნიერო ინსტრუმენტებით.
ძინგმენში არსებულ მნიშვნელოვან საშუალო სკოლებს შორისაა: ლონგცუანის საშუალო სკოლა, ქალაქ ძინგმენის N1 საშუალო სკოლა და ტონგპაოს საშუალი სკოლა.
ეკონომიკა
ძინგმენის საოლქო დონის ქალაქის ეკონომიკა ძირითადად დაფუძვნებულია სოფლის მეურნეობასა და მრეწველობაზე.
ძინგმენი მნიშნვლეოვანი ტერიტორიაა, სადაც მოჰყავთ: ბრინჯი, ბამბა და რაფსოვანი კულტურები. მარტის მიწურულს ყოველწლიურად იმართება ძინგმენის ტურისტული ფესტივალი, სადაც ადგილობრივი სასოფლო-სამეურნეო პროდუქტებია წარმოდგენილი.
მნიშვნელოვანია ქალაქში არსებული ნავთობგადამამუშავებელი ქარხანები. Sinopec-ის ძინგმენის ფილიალი ცენტრალური ჩინეთის ტერიტორიაზე ნავთობის მთავარი მწარმოებელი კომპანიაა. ეს კომპანია ნავთობს ნანიანგიდან (ხენანის პროვინცია) ძიანგხანამდე (ხუბეის პროვინცია) არსებულ ტერიტორიაზე მოიპოვებს.
ძინგმენი განვიტარებადი ლიჯისტიკური ცენტრია ცენტრალური ჩინეთის პერიტორიაზე. კომპანიის, Li Ning-ის ყველაზე დიდი დისტრიბუციის ცენტრი ძინგმენში მდებარეობს, საიდანაც მთელი ჩინეთის ტერიტორია მარაგდება.
სქოლიო
კატეგორია:ძინგმენი კატეგორია:ხუბეის პროვინციის ქალაქები
Ш
Ш, ш — კირილური დამწერლობის ასო. ის თანხმოვანია და რუსულ ენაში შეესატყვისება ქართულ „შ“-ს.
დამატებითი ინფორმაცია
მისი მოხაზულობა აღებულია ებრაული შინისგან.
აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კირილური ასოები
ლაშქარ-ნადირობა
ლაშქარ-ნადირობა — ძირითადი ვასალური მოვალეობა ფეოდალურ საქართველოში. საქართველოს სამეფოში ყველა ვასალი მოვალე იყო მონაწილეობა მიეღო ლაშქრობასა და ე. წ. „სანადიროდ გალაშქრებაში“ ანუ სამეფო ნადირობაში, რომელიც საომარი წვრთნისა და მანევრების როლს ასრულებდა. არაფეოდალთაგან ლაშქარ-ნადირობა ევალებოდა მსახურთა წოდებას. საქართველოს სამეფოს დაშლის შემდეგ (XV ს.) ქართლის, კახეთისა და იმერეთის მეფეებთან ერთად სიუზერენული უფლებები მოიპოვეს სამცხის, ოდიშისა და გურიის მთავრებმაც. საერთო-ქართული ლაშქარ-ნადირობა მოიშალა. XVII საუკუნის I ნახევრიდან გახშირდა გლეხთა მოლაშქრეობა, ხოლო 1774 წლიდან ქართლ-კახეთის სამეფოში ყველა გლეხი ვალდებული იყო მონაწილეობა მიეღო ლაშქრობაში. ამავე დროიდან გაუქმდა სამეფო ნადირობაც.
სამხრეთი რაიონი (ისრაელი)
thumb|right|150px სამხრეთი რაიონი (ივრ. מחוז הדרום‎ მეჰოზ ჰადარომ) – ისრაელის ექვსი რაიონიდან ერთ-ერთი. ფართობით იგი ისრაელის უდიდესი რაიონია, თუმცა ყველაზე მწირადაა დასახლებული. იგი თითქმის სრულიად მოიცავს ნეგევის უდაბნოს და არავას ველს. რაიონის მოსახლეობა 1 002 400 ადამიანია, რომელთაგანაც 86% ებრაელია და 14% არაბი (უმეტესად მუსლიმი. რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი ბეერ-შევაა, თუმცა უდიდესი ქალაქი აშდოდია.
ქალაქები
კატეგორია:ისრაელის რაიონები
სინკლინი
მინი|სინკლინი, [[აშშ.]] სინკლინი (συγκλίνω — დაბლა ვიხრები) — ქანების ნაოჭი, რომელიც ზევიდან ქვევით არის გამობურცული, ხოლო ფრთები ერთმანეთის შემხვედრი მიმართულებითაა დაქანებული. სინკლინის გულში უფრო ახალგაზრდა ქანებია, ვიდრე ფრთებში. სინკლინის შებრუნებული ნაოჭია ანტიკლინი. განასხვავებენ სიმეტრიულ, ასიმეტრიულ და სხვა სახის სინკლინებს. ოვალური ფორმის სინკლინები ზოგჯერ მულდის სახელწოდებითაა ცნობილი, რომელიც წარმოიქმნება შედარებით მშვიდი ტექტონიკური მოძრაობის გავლენით. მასში ზოგჯერ ტბებია ჩამდგარი (მაგალითად ბარეთის ტბა საქართველოში). სინკლინი ფართოდ არის გავრცელებული ნაოჭა მთათა სისტემებში. კარგად გამოხატული და მაღლა განლაგებული სინკლინი გვხვდება ევროპაში, კერძოდ ალპების მთისწინეთში (სამხრეთ-აღმოსავლეთი საფრანგეთი).