შემოდგომის_ინდიელები
შემოდგომის ინდიელები აშკარა წინააღმდეგობრიობა ისტორიულ ჩანაწერებში, რომლებიც განიხილავენ შემოდგომის ინდიელთა წარმომავლობას, როგორც „აცინა“ ან „ჰიდაცა” შესაძლოა იყოს მეცნიერული ინტერპრეტაციის შედეგი. ჩრდილოეთის დაბლობებზე მცხოვრები მომთაბარეები, მიეკუთვნებოდნენ აცინას ჯგუფს, რომლებიც დასახლდნენ მდინარე მისურის მახლობელ სოფლებში. ისტორიული ჩანაწერები ადასტურებენ, რომ აცინას ორმა ჯგუფმა და არაპაჰომ ცნეს თავიანთი ნათესაობა 1800-იან წლებში. 200 წელზე მეტი დასჭირდათ, რათა ისტორიული წყაროების დახმარებით პასუხი გაეცათ ჩრდილოეთ ამერიკის არქეოლოგიური პრობლემებისათვის. თავდაპირველად, ჩრდილო-ამერიკელი ადგილობრივი ხალხების მოჩვენებითი უძრავი ბუნების გამო სჯეროდათ, რომ ადრეული ჩანაწერების გამოყენებით მარტივად შეძლებდნენ კითხვების უმეტესობაზე პასუხის გაცემას. მოლოდინები ბეწვით მოვაჭრეთა და მოგზაურთა ჩანაწერების მიხედვით პრობლემების გადაჭრაზე შეიცვალა. ჩრდილოეთის დაბლობებზე მომუშავ არქეოლოგები იყენებენ ისტორიულ ჩანაწერებს, რათა ამოიცნონ დოკუმენტებში ნახსენები სპეციფიკური ადგილების მდებარეობა. ისტორიული ჩანაწერები გამოიყენება ადგილობრივ ჯგუფებს შორის უერთიერთქმედებისა და მათი მდებარეობის დასასაბუთებლად ადრეულ კონტაქტურ და პრეკონტაქტურ პერიოდებში. არქეოლოგები იყენებნ ისტორიულ და ეთნოგრაფიულ ჩანაწერებს რათა მიაკუთვნონ ეთნიკური სახელები პრეკონტაქტურ არქოლოგიურ მასალებს. ტრიგერი განავრცობს ვედელის ორიგინალ განმარტებას და ახასიათებს ყველა ზემოხსენებულ მეთოდს, როგორც „პირდაპირ ისტორიულ მიდგომას“. თუმცა, როდესაც არქეოლოგიური პრობლემის გადასაჭრელად ისტორიულ ჩანაწერებს იყენებენ, მიდომა ყოველთვის „პირდაპირია“. პირველი ევროპელი მოგზაურები და მოვაჭრეები ინფორმაციას ხშირად თარჯიმნებისგან იღებდნენ, რომლებასც შესაძლოა ამოეღოთ გარკვეული დეტალები. მწერლები ყოველთვის ყურადღებით ირჩევდნენ თუ რა დეტალები ჩაეწერათ თავიანთ ჟურნალებში. ავტორებს შესაძლოა საერთოდ არ მიეღოთ მონაწილეობა მათ მიერ დაბეჭდილი ნამუშევრების წარმოებაში. რედაქტორები ამატებდნენ სიტყვებსა და ფრაზებს ნამუშევრისადმი საკუთარი აზრის გამოსახადავად. საბოლოოდ, მეცნიერები გარკვეული ჰიპოთეზებით, იკვლევენ დაბეჭდილ წყაროებსა და ისტორიულ ჩანაწერებს, შესაძლოა კონტექსტიდან ამოვარდნილს, რომლებიც შეესაბამება მათ საკუთარ ხედვას. შედეგად, ადრეული მოგზაურების ნამდვილი დაკვირვებები შეიძლება დამახინჯებულიყო სხვადასხვანაირი ზეგავლენით. ერთ-ერთი ადგილობრივი ჯგუფის, შემოდგომის ინდიელების, ვინაობისა და ადგილმდებარეობის დასადგენად ისტორიული წყაროების გამოყენება საკმაოდ რთულია. უამრავ მეცნიერს აქვს წამოდგენილი ერთმანეთის საწინააღმდეგო ინტერპრეტაცია ამ ჯგუფის ეთნიკურობასა და პრეკონტაქტურ და ადრე პოსტკონტაქტურ განაწილებასთან დაკავშრებით. გაურკვევლობა შემოდგომის ინდიელებთან დაკავშირებით გამოწვეულია გარკვეული რედაქტორებისა და მეცნიერების მიერ ისტორიული წყაროების დამახინჯებით. შემოდგომის ინდიელების ვინაობა ე.წ. „გროს ვეტრეს პრობლემის“ ბუნება შემდეგნაირად არის შეჯამებული: გროს ვენტრე წარმოადგენს პრობლემას მე-18 საუკუნის ჩრდილოეთის სათიბ-საძოვრებში მცხოვრები ინდიელი ჯგუფების განხილვისას. ფაქტი, რომ ისინი იყვნენ აცინას ჯგუფის წარმომადგენლები არის უარყოფილი უამრავი სხვა ინფორმაციით, რომელიც ადასტურებენ, რომ ისინი იყვნენ ჰიდაცას ჯგუფში. რასელი წარადგენს ორივე მხარის არგუმენტების მიმოხილვას და ქრონიკულად ალაგებს აშკარა წინააღმდეგობებს ისტორიულ ჩანაწერებში. ადრეული მოგზაურები, დევიდ ტომპსონისა და ალექსანდერ ჰენრის ჩათვლით წერდნენ, რომ კანადის დაბლობების მომთაბარე ინდიელები გაიგივებულნი იყვნენ საბაღო სოფლების ინდიელებთან. ბევრი რედაქტორი თუ მეცნიერი უარყოფს ამ კვლევების კანონიერებას იმ ფაქტზე დაყრდნობით, რომ მომთაბარე ჯგუფები ცნობილნი იყვნენ, როგორც ალგონკური აცინა, ხოლო საბაღო ჯგუფები, როგორც სიოური ჰიდაცა. ერთმა რედაქტორმა შეცვალა კიდეც ჰენრის მონათხრობის ჩონჩხი, რათა „შეესწორებინა“ მისი დაკვირვებები. ისტორიკოსების, ეთნოგრაფების, ლინგუისტებისა და არქეოლოგების უმეტესობას, რომლებიც შეისწავლიან ამ პრობლემას, სჯერა, რომ მომთაბარე ინდიელები არიან აცინას ჯგუფის წარმომადგენლები. ჯგუფების მეცნიერული განხილვა, როგორც წესი, შეიცავს ისეთ ფორმულირებას, რომელიც აშკარად გამოყოფს სოფლების შემოდგომის ინდიელებს ჩრდილოეთი დაბლობების შემოდგომის ინდიელებისგან. მაგალითად, თავის შენიშვნებში ჰიდაცას შესახებ რეიმონდ ვუდი წერს: „მიუხედავად იმისა, რომ ისინი უამრავი სხვადასხვა სახელით მოიხსენიებიან, განსაკუთრებით ძველ ლიტერატურაში, ყველაზე მეტად ალბათ გროს ვენტრეთი ან მისურის გროს ვენტრეთი არიან ცნობილნი. თუმცა, ისინი არ არიან დაკავშირებულნი ალგონკურ-მოლაპარაკე შემოდგომის ინდიელებთან, ახლა ცნობილნი, როგორც აცინას ინდიელები, რომლებიც ცხოვრობდნენ მდინარე სასკაჩევანის სამხრეთ ნაწილის ჩანჩქერებთან 1700-იანი წლების ბოლოს.” არქეოლოგები იყენებენ ისტორიულ წყაროებს, რათა დაასაბუთონ, რომ მომთაბარე ჰიდაცას ჯგუფები ხშირად სახლდებოდნენ სამხრეთ სასკაჩევანთან 1700-იან და 1800-იან წლებში. ვეტლაუფერი და მაიერ-ოუკსი შემოდგომის ინდიელების ყველა ჯგუფს ჰიდაცად მიიჩნევენ, მაშინ როცა ბირნი ასკვნის, რომ ჰიდაცაც და აცინაც იყვნენ მიჩნეულნი შემოდგომის ინდიელებად. რასელმა იპოვა ფაქტები ჯგუფების ვინაობისა, მათ მიერ სამხრეთ სასკაჩევანთან არსებული მშობლიური მიწების ოკუპაციისა და რომ ისინი იყვნენ გამოძევებულნი ამ ადგილებიდან. დევიდ ტომპსონის მიერ სოფლებში ჩატარებული კვლევები 1797-1798 წლების ზამთარში მკაცრად გააკრიტიკეს. ამ მიზეზით როი მეიერი ტომპსონის ჩანაწერებს მიიჩნევს სანდოდ მხოლოდ მისი პირდაპირი კვლევების გათვალისწინებით. სხვა მკვლევარებს მიაჩნიათ, რომ ტომპსონის ჩანაწერები ზუსტია. ბირნი იყენებს ტომპსონის, ჰენრისა და უმფრევილის ჩანაწერებს იმის დასასაბუთებლად, რომ შემოდგომის ინდიელები იყვნენ ჰიდაცას ჯგუფის, რომლებიც ცხოვრობდნენ სასკაჩევანში. ამგვარად, აუცილებელია ევროპელი და ამერიკელი მოგზაურების ჩანაწერების კვლევა, დაწყვეული დევიდ ტომპსონიდან. ქვევით მოყვანილია სამი ნაწყვეტი „დევიდ ტომპსონის მონათხრობი 1784-1812“-ის გლოვერისეული გამოცემიდან. პირველი ნაწყვეტი 1797 წელს მანოასგან მოსმენილი ამბავი, ფრანგი-კანადელი, რომელიც ცხოვრობდა შემოდგომის ინდიელებთან ერთად. მეორე ნაწყვეტი არის შემოდგომის ინდიელების შესახებ წიგნის მე-14 თავის ბოლოს გაკეთებული რეზიუმე, ხოლო მესამე ნაწყვეტი არის 22-ე თავიდან: „ვაკის ინდიელები“. რადგან მანოა მათთვის ადგილობრივისავით იყო, ვკითხე თუ ჰქონდათ რაიმე ტრადიცია უძველესი დროის. მან მიპასუხა, რომ არაფერი იცოდა მათი დიდი ბაბუების დიდი ბაბუების დრომდელ პერიოდზე, რომლებიც ძველად ფლობდნენ წითელი მდინარის ყველა შენაკადს და მისისიპის სათავეს, სადაც გარეული ბრინჯი და ირემი უხვად იყო, მაგრამ ბიზონისა და ცხენის შესახებ არაფერი იცოდნენ. ყველა ამ შენაკადზე ჰქონდათ სოფლები და ამუშავებდნენ მიწას, როგორც ახლა. ასე ცხოვრობდნენ ისინი მრავალი წლის განმავლობაში, რამდენი თავადაც არ იციან. ტყის ინდიელებისგან თავის დასაცავად, რომლებიც ხოცავდნენ და აშინებდნენ მათ იარაღით, არაფერი ჰქონდათ, იძულებულნი იყვნენ დაეტოვებიათ სოფლები და ერთი ადგილიდან მეორეზე გადასულიყვნენ, სანამ არ მიაღწიეს მდინარე მისურის, სადაც ჩვენმა მამებმა ააშენეს სოფლები. ტყის ინდიელები აქ აღარ გვაწუხებდნენ, მაგრამ მიწა აქ არ არის ისეთი კარგი, თითქმის არ გვქონდა გარეული ბრინჯი. ამ ტრადიციის გარდა ვერაფერი შევიტყვე. შემოდგომის ინდიელები, რომლებსაც ასევე აქვთ სოფლები, არიან მანდანების მკაცრი მოკავშირეები. ისინი განსხვავებულ ენაზე ლაპარაკობენ. ამბობენ, რომ ამ ენაზე ადგილობრივების არც ერთი ტომი არ ლაპარაკობს, მანდანებიდან ძალიან ცოტა სწავლობს მას. შემოდგომის ინდიელები ძალიან შორს არიან გადასახლებულნი მშობლიური მიწებიდან. მათ შორის გაჩნდა საგვარეულო მტრობა და ერთ ნაწილს მოუწია მდინარე მისურის დაბლობებში გადასახლება, სადაც გახდნენ მანდანების მოკავშირეები და მათგან ისწავლეს სახლების შენება, სოფლების ჩამოყალიბება და მიწის დამუშავება. ამ ხალხის კიდევ ერთი ნაწილი ახლა პიაგანებთან და მათ მოკავშირეებთან ერთად ამ მდინარის სათავის მახლობლად კარვებში ბინადრობენ. ამ ხალხის მთელი ტომი დაახლოებით 2200-დან 2500-კაცისგან შედგება. შემოდგომის ინდიელების ყოფილი საცხოვრებელი ადგილი იყო მდინარე სასკაჩევანის ჩქერობებზე, ისინი საუბრობენ უხეშ ენაზე, რომლის სწავლაც არც ერთ სხვა ტომს არ სურს, დაახლოებით 70 კარავი აქვთ და თითო კარავში ათი კაცი ცხოვრობს. მათი ბელადი ცუდი ხასიათის იყო და უამრავ უთანხმოებაში გახვია მოკავშირეებთან. მათ მოუწიათ დაეტოვებინათ ქვეყანა და ეხეტიალათ მდინარე მისურის მარჯვენა სანაპიროზე, რათა მიახლოებოდნენ მანდანის სოფლებს. ტომპსონის მიერ შემოდგომის ინდიელებზე დაწერილი ისტორია შინაგანად შეთავსებადია. მისი და მანოას საუბრიდან ვიგებთ, რომ ისინი გადმოსახლდნენ აღმოსავლეთის ტყეებიდან, სავარაუდოდ თანამედროვე მინესოტა, რამდენიმე თაობის წინ. ახლახან, მეტაჰარტაში მოსახლე შემოდგომის ინდიელები შეიარაღებულმა ტყის ინდიელებმა მშობლიური მიწებიდან გამოასახლეს.