cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ემინემი
სამართლებრივი პრობლემები
2007 წელს მისმა საგამომცემლო კომპანიამ Eight Mile Style LLC, Martin Affiliated LLC-სთან ერთად, Apple Inc.-ის და Aftermath Entertainment-ის წინააღმდეგ სასამართლოში საჩივარი შეიტანა. ისინი ამტკიცებდნენ, რომ Aftermath-ს არ ჰქონდა ემინემის 93 სიმღერის Apple-ის კუთვნილი iTunes-ის ციფრულ სერვისებზე განთავსების უფლება. 2009 წლის სექტემბერში დაწყებული დავა მალევე გადაწყდა.
2010 წლის ივლისში F.B.T. Productions, LLC-ის Aftermath Records-ის წინააღმდეგ შეტანილი საჩივარის განხილვის შედეგად დადგინდა, რომ F.B.T. Productions-სა და ემინემს ეკუთვნოდათ შემოსავლის 50% Aftermath-ის მხრიდან რეპერის სიმღერების Apple Inc.-ისთვის, Sprint-ისთვის, Nextel-ისთვის, Cingular-ისთვის და T-Mobile-ისთვის ლიცენზირებისთვის. 2011 წელს აშშ-ის უმაღლესმა სასამართლომ ამ გადაწყვეტილებას მხარი დაუჭირა.
პრობლემები ნარკოტიკებთან
ემინემის წამლებთან ბრძოლის კულმინაციას ადგილი ჰქონდა 2007 წლის დეკემბერში, როდესაც მეტადონის ზედმეტი დოზა მიიღო. მეტადონი თავდაპირველად შეიძინა დილერისგან, რომელიც უმტკიცებდა: „ვიკოდინივით არის და ღვიძლს ნაკლებად ავნებს.“ იგი განაგრძობდა მეტადონის შეძენას და მიღებას, მაგრამ ერთ დღეს აბაზანაში დაეცა და გონება დაკარგა. იგი უმალვე საავადმყოფოში გადაიყვანეს. ექიმებმა აუხსნეს, რომ მის მიერ მიღებული დოზა ჰეროინის ოთხ პაკეტს უდრიდა და მას სიკვდილამდე მხოლოდ ორი საათი რჩებოდა. შობის დღესასწაული რეპერს შვილებთან ერთად არ გაუტარებია და დროებით შეწყვიტა სხვა საქმიანობაც. მას ჯერ არ ჰქონდა გავლილი სრული დეტოქსიკაცია და ძალაგამოცლილი იყო. ერთხელ იგი დაეცა და 10 წუთით ჩაეძინა, თუმცა ამავე დროს გაუსკდა მენისკი, რასაც შემდგომი ოპერაცია მოჰყვა. შინ დაბრუნებულმა, გონება დაკარგა. სამკვირიან ავადმყოფობას მოჰყვა წამლებზე კვლავ დამოკიდებულება. მან დაიწყო ეკლესიაში სიარული, მაგრამ იქ ავტოგრაფებს სთხოვდნენ, ამიტომ დაუკავშირდა რეაბილიტაციის კონსულტანტს, რომელიც პირველად დაეხმარა. მან დაიწყო ფიზიკური ვარჯიშები და აქტიური სირბილი. 2010 წლის 20 აპრილისთვის იგი საბოლოოდ განიკურნა. ელტონ ჯონი, რომელთანაც იგი მეგობრობდა, ამ დროის განმავლობაში მას რჩევებს აძლევდა. იგი რეპერს კვირაში ერთხელ ურეკავდა და ამოწმებდა.
Proof-ის გარდაცვალება
2006 წლის 11 აპრილს ემინემის საუკეთესო მეგობარი და D12-ის წევრი Proof თავში და გულმკერდში გასროლით მოკლული იქნა კლუბის დაცვის წევრ მარიო ეთრიჯის მიერ. უბედური შემთხვევა მოხდა CCC Club-ში, 8 Mile Road-ზე (დეტროიტი, მიჩიგანი), მას შემდეგ, რაც Proof-მა სასიკვდილოდ დაჭრა კით ბენდერ უმცროსი. 2006 წლის 19 აპრილს ემინემი, D12, 50 Cent და სხვები დაესწრნენ Proof-ის სამგლოვიარო ცერემონიას, რომელიც დეტროიტის საძმოს სამლოცველოში გაიმართა. Proof-ს ალბომზე Recovery ემინემმა მიუძღვნა ორი სიმღერა, „Going Through Changes“ და „You're Never Over“. მეგობარი მან ახსენა სხვა სიმღერებშიც, როგორიც არის „Deja Vu“, „Beautiful“ და „Cinderella Man“. 2010 წელს ინტერნეტში გაჟონა მისმა სიმღერამ „Difficult“, რომელიც ასევე Proof-ისადმი პატივისცემის ნიშნად ჩაიწერა.
დადანაშაულება ჰომოფობიისთვის
სიმღერების ტექსტების გამო ემინემს ჰქონია ბევრი პრობლემა, მათ შორის დადანაშაულება ჰომოფობიისთვის. ავსტრალიაში სცადეს მისი ქვეყანაში შესვლის აკრძალვაც. მიუხედავად ამისა, ემინემი უარყოფს ჰომოფობობას და ამბობს, რომ მისი ბავშვობისას გეის სინონიმი სიტყვები faggot და queer ხშირად გამოიყენებოდა ასეთ პიროვნებებზე საუბრისას. CBS-ის 60 Minutes-ის ჟურნალისტ ანდერსონ კუპერის ინტერვიუში მან ისაუბრა ამ პრობლემის შესახებ:
ემინემი მეგობრობს ელტონ ჯონთანაც, რომელიც გეია. New York Times-თან მიჩიგანში ერთსქესიანთა ქორწინების დაკანონების შესახებ საუბრისას ემინემმა განაცხადა - „თუ ორ ადამიანს ერთმანეთი უყვარს, მერე რა ამით? ვფიქრობ, ყველას უნდა ჰქონდეს უფლება, ისეთივე უბედური იყოს, როგორც სხვები.“ „ჩემი საერთო წარმოდგენა უწინდელთან შედარებით უფრო აწონილ-დაწონილია, ვიდრე ერთ დროს.“
გავლენა და შთაგონება
მინი|300პქ|ემინემის გრაფიტი [[შანხაიში, ჩინეთი]] მინი|175პქ|ემინემის გრაფიტი საუზსის სკეიტბორდ-პარკში.
ემინემს ხშირად უწოდებენ ყველა დროის ერთ-ერთ უდიდეს ჰიპ-ჰოპ შემსრულებელს. Rolling Stone-ის ყველა დროის 100 უდიდესი შემსრულებლის სიაში მას ეკავა 83-ე პოზიცია, ხოლო VH1-ის ანალოგიურ სიაში - 79-ე. ჟურნალმა Vibe-მა მას 2008 წელს საუკეთესო არსებული რეპერი უწოდა. 2009 წლის დეკემბერში ემინემი Billboard-ის მიერ ათწლეულის შემსრულებლად დასახელდა. 2010 წელს MTV Portugal-მა ემინემს უწოდა პოპულარული მუსიკის რიგით მეშვიდე უდიდესი სიმბოლო.
ემინემი აშშ-ის Nielsen SoundScan-ის თანახმად 2000-იანების პირველი ათწლეულის ყველაზე გაყიდვადი შემსრულებელია, მსოფლიოში 155 მილიონზე მეტი გაყიდული ალბომით, რითაც იგი მსოფლიოს ყველა დროის ერთ-ერთი ყველაზე გაყიდვადი შემსრულებელიც არის. YouTube-ზე, მის ოფიციალურ Vevo-ს გვერდზე ვიდეოს მნახველთა რაოდენობა 3 მილიარდზე მეტი შეადგინა. 2010 წელს ემინემის მუსიკა ინტერნეტში მოსმენილი იქნა 94 მილიონჯერ, რაც სხვა შემსრულებლებთან შედარებით უფრო მეტი იყო. 2014 წლის მაისში Spotify-მ იგი გამოაცხადა ყველა დროის ონლაინ რეჟიმში ყველაზე მოსმენად შემსრულებლად. Billboard-ის თანახმად ემინემის ორი ალბომი შედის 2000-იანების პირველი ათეული წლის ყველაზე გაყიდვადი ალბომების ხუთეულში. სინგლის „Love the Way You Lie“ შეფასებული 11 გზის პლატინით, „Not Afraid“ - 10 და ორივე RIAA-სგან ალმასის სტატუსს ფლობს. ამრიგად, ემინემი არის პირველი შემსრულებელი, რომელსაც აშშ-ში ორი ალმასის სტატუსით სერტიფიცირებული სინგლი აქვს. გაერთიანებულ სამეფოში ემინემს გაყიდული აქვს 12.5 მილიონზე მეტი ჩანაწერი. მხოლოდ აშშ-ში მას ჩამონატვირთების სახით გაყიდული აქვს 33 მილიონზე მეტი სიმღერა და 445.160.000 ალბომი. ჯგუფებში მონაწილეობის ჩათვლით, ბილბორდის 200-ში ემინემს აქვს 10 #1 ალბომი, აქედან ხუთი სტუდიური სოლო, ორი კომპილაცია, ორი D12-თან და ერთი Bad Meets Evil-თან ერთად. ემინემის 13 სინგლი მსოფლიო მასშტაბით ჩარტების პირველ პოზიციებზე მოხვედრილა. Billboard-ის სიაში, ალბომები The Eminem Show, The Marshall Mathers LP და Encore შესაბამისად იკავებენ 2000–2009 წლების ყველაზე გაყიდვადი ალბომების სიის მე-3, მე-7 და მე-40 პოზიციებს.
2011 წლის აგვისტოში ემინემი Rolling Stone-ის მიერ „ჰიპ-ჰოპის მეფედ“ დასახელდა. ჟურნალმა თვალი გადაავლო რეპის სოლო შემსრულებლებს, რომლებმაც ჩანაწერები 2009 წლიდან 2011 წლის პირველ ნახევრამდე გამოსცეს, მათი ალბომების გაყიდვების, შეფასებების რიტმ-ენდ-ბლუზის/ჰიპ-ჰოპის და რეპის ჩარტების, YouTube-ზე ნახვების რაოდენობის, სოციალური მედიის, საკონცერტო შემოსავლების, ინდუსტრიული ჯილდოებისა და კრიტიკოსთა განხილვების ანალიზით, რამაც ემინემს ასეთი წოდება მოუტანა. ემინემის მეორე მთავარი სტუდიური ალბომი The Marshall Mathers LP იქცა აშშ-ის ისტორიაში ყველაზე სწრაფად გაყიდვად ალბომად. ჟურნალებმა Rolling Stone, Time და XXL მას ყველა დროის ერთ-ერთი უდიდესი ჰიპ-ჰოპ ალბომი უწოდეს. Rolling Stone-მა ალბომი დაასახელა 2000-იანების პირველი ათწლეულის საუკეთესო ალბომების სიის მეშვიდე პოზიციაზე. ალბომის მესამე სინგლი, „Stan“ არის კრიტიკოსთა მიერ ერთ-ერთი ყველაზე აღიარებული სიმღერა. Pitchfork Media-მ მას „კულტურული ნიშანსვეტიც“ კი უწოდა.
რამდენიმე ჰიპ-ჰოპ და პოპ-შემსრულებელმა აღნიშნა, რომ მათზე გავლენა ემინემმა მოახდინა. მათ შორის იყვნენ 50 Cent, აშერი, კენდრიკ ლამარი, ედ შირანი,  ლანა დელ რეი, Big Sean, ჯეი კოული, სკაილარ გრეი, Bubba Sparxxx, ეშერ როთი, Machine Gun Kelly, Yelawolf, Hopsin, Tyler the Creator, Hollywood Undead, კრის უები, და Chance the Rapper. გარდა ამისა, რეპის მრავალმა წარმომადგენელმა განაცხადა, რომ იგი ყველა დროის ერთ-ერთი უდიდესი რეპერი. ასეთები იყვნენ დევიდ ბენერი, ტალიბ კველი, Kool G. Rap, Redman, და ჯეი-ზი.
ჯილდოები და ნომინაციები
ემინემი არის თხუთმეტი გრემის მფლობელი. აღიარებულია მისი „ვერბალური ენერგია“ და ტექსტების მაღალი ხარისხი. MTV-ის „ყველა დროის უდიდესი MC-ების სიაში“ მას მე-9 ადგილი უკავია. 2003 წელს MTV-ის „მუსიკაში 22 უდიდესი ხმის“ სიაში მან მე-13 ადგილი დაიკავა. Rolling Stone-ის „უკვდავების“ სიაში მას მინიჭებული აქვს 82-ე ადგილი. 2008 წელს Vibe Magazine-ის მკითხველების გამოკითხვის საფუძველზე მას „საუკეთესო არსებული რეპერის“ წოდება მიენიჭა. გამოკითხვაში, რომელიც Vibe-ის საიტზე ჩატარდა, მან „ყველა დროის საუკეთესო რეპერად“ აღიარება მოიპოვა.
ირონიულია, რომ „The Real Slim Shady“-ს, რეპერის გრემის მფლობელი მეორე სტუდიური ალბომის The Marshall Mathers LP ერთ-ერთი სიმღერის მეორე სტროფში გრემის კრიტიკა შეიმჩნევა. ტექსტში აღნიშნულია, რომ მისი სიმღერების შესახებ უარყოფითი აზრების გამო შესაძლოა, მან არასოდეს მიიღოს გრემი.
2013 წლის MTV ევროპის მუსიკალური დაჯილდოებაზე ამსტერდამში ემინემმა მიიღო გლობალური სიმბოლოს წოდება.
Shady Records და D12
მრავალპლატინიანი გაყიდვების გამო, Interscope-მა ემინემს უფლება მისცა, საკუთარი ლეიბლი ჰქონოდა. მენერ პოლ როზენბერგთან ერთად მან 1999 წლის ბოლოს Shady Records ჩამოაყალიბა. ამას მოჰყვა დეტროიტული D12-ის და რეპერ ობი ტრაისის ლეიბლზე შემოერთება. 2002 წელს ემინემმა გააფორმა კონტრაქტი 50 Cent-თან. 2003 წელს ემინემმა და Dr. Dre-მ (რომელიც პარტნიორულ ლეიბლ Aftermath-ს ფლობდა) Shady/Aftermath-ს დაამატეს ატლანტელი რეპერი Stat Quo. ემინემის ყოფილი დიჯეი, DJ Green Lantern Shady Records-ზე იყო გაფორმებული, თუმცა შემდგომში ადგილი ჰქონდა უთანხმოებას 50 Cent-სთან და ჯეიდაკისთან, რამაც იგი აიძულა, ლეიბლი დაეტოვებინა, ამიტომ ამჟამად იგი ემინემთან ასოცირებული აღარ არის. ემინემის ტურნეების დროს დიჯეი ოფიციალურად არის The Alchemist. 2005 წელს ლეიბლზე მოხვდა კიდევ ერთი ატლანტელი რეპერი, ბობი კრიკუოტერი, ისევე, როგორც დასავლეთ-სანაპიროელი Cashis.
2006 წლის 5 დეკემბერს გამოვიდა Shady Records-ის კომპილაციური ალბომი Eminem Presents: The Re-Up. მასზე მუშაობა მიქსტეიპის სახით დაიწყო, მაგრამ ემინემს იმდენად მოეწონა მასალა, რომ მისი სრული ალბომის სახით გამოცემა განიზრახა. დისკი აგრეთვე ლეიბლის ახალი შემსრულებლების რეკლამის მიზნით გამოვიდა. დაახლოებით Infinite-ის ჩაწერის პერიოდში ემინემმა, Proof-მა და კონ არტისმა შეკრიბეს რეპერების გუნდი, რომელიც ამჟამად D12-ის სახელით არის ცნობილი (Detroit Twelve/დეტროიტელი თორმეტეული ან Dirty Dozen/ბინძური თორმეტეული), რომელიც Wu-Tang Clan-ის მსგავსი გაერთიანების სახეს ატარებს. 2001 წელს D12-მა ფართო მუსიკალურ სცენაზე ალბომით Devil's Night წარმატება მოიპოვა. ალბომის პირველი სინგლი იყო „Shit on You“, რომელსაც მოჰყვა „Purple Pills“, რეკრეაციული ნარკოტიკების ერთგვარი ხოტბა. რადიოსა და ტელევიზიაში ცენზურით დაცული ვერსიის სტრიქონები წარმოდგენილი იყო განსხვავებული სახით და ამოღებული იქნა ნარკოტიკებისა და სექსის ხსენება. ამ ვერსიას „Purple Hills“ ეწოდა. განსხვავებით მისგან, „Fight Music“ ნაკლებად წარმატებული იყო.
დებიუტის შემდეგ D12-მა სამი წლით შეისვენა, მოგვიანებით კი, 2004 წელს, გამოსცა მეორე ალობმი D12 World. დიდი წარმატებით სარგებლობდა მისი სინგლი „My Band“. 2006 წლის აპრილში ჯგუფის წევრი დეშოუნ „Proof“ ჰოლტონი 8 Mile Road-ზე, დეტროიტში მოკლული იქნა კლუბში ატეხილი ჩხუბისას. მასთან ერთად სასიკვდილოდ იქნა დაჭრილი აშშ-ის სამხედრო ვეტერანი კით ბენდერ უმცროსი. დავის მიზეზად სახელდებოდა პულის თამაშის გამო დაწყებული კამათი. სავარაუდოდ, Proof-ს ესროლა მარიო ეთრიჯმა, კლუბის დაცვის წევრმა და ბენდერის ბიძაშვილმა. კერძო მანქანით იგი გადაიყვანეს წმ. იოანეს სახელობის კონერ კრიკის გაუთვალისწინებელი სიტუაციების ამბულატორიაში, მაგრამ სამედიცინო ჩარევა დაგვიანებული აღმოჩნდა. რეპერის დასაფლავებაზე სიტყვით გამოვიდნენ ემინემი და ობი ტრაისი.
D12-ის წევრი Bizarre მოგვიანებით ამბობდა, რომ მისი სოლო ალბომის ჩაწერაში Blue Cheese & Coney Island ემინემი არ მონაწილეობდა, ვინაიდან „საკუთარი საქმეებით დაკავებული იყო“. D12-მა 2011 წელს გამოუშვა მიქსტეიპი Return of the Dozen Volume 2, რომელზეც ემინემი მხოლოდ სიმღერაში „Fame“ გამოჩნდა (წინა მიქსტეიპზე Return of the Dozen იგი არც ერთ სიმღერაში არ მონაწილეობდა).
2014 წლის იანვარში Bass Brothers-ისგან ცნობილი გახდა, რომ D12 დაუბრუნდა F.B.T. Studio-ს და იწერდა ახალ ალბომს, რომელზეც ემინემი სულ ცოტა, სამ სიმღერაში მონაწილეობდა. Bizarre-მა განაცხადა, რომ ჯერ ჯგუფის ნაწილს შეადგენდა და დისკი 2014 წელს გამოვიდოდა.
მსახიობის კარიერა
მიუხედავად იმისა, რომ მცირე როლი შეასრულა 2001 წლის ფილმში „რეცხვა“, ემინემის პირველი მნიშვნელოვანი სამსახიობი დებიუტი შედგა ნახევრად ავტობიოგრაფიული ფილმით „მერვე მილი“, რომელიც 2002 წლის ნოემბერში გამოვიდა. მისი განცხადებით, ეს არ არის მისი ცხოვრების პირდაპირი გადმოცემა, არამედ წარმოადგენს დეტროიტში ცხოვრების ადაპტირება. ფილმის საუნდტრეკისთვის მან ჩაწერა ახალი სიმღერები, მათ შორის 2003 წლის ოსკარის მფლობელი „Lose Yourself“. „Lose Yourself“ ჰიპ-ჰოპ სინგლებს შორის ჩარტებში #1 პოზიციაზე იმყოფებოდა ყველაზე ხანგრძლივი პერიოდის განმავლობაში. თუმცა, იგი ცერემონიაზე არ შესრულებულა, ვინაიდან მას ემინემი არ დაესრო. ჯილდო აიღო ლუის რესტომ, სიმღერის თანაავტორმა და ემინემის კომპანიონმა.
ემინემმა სხვადასხვა დროს მონაწილეობა მიიღო როლების გახმოვანებაში. მაგალითია ვიდეო თამაში 50 Cent: Bulletproof, რომელშიც იგი ახმოვანებს ასაკოვან კორუმპირებულ პოლიციელს, რომელიც აფრო-ამერიკული აქცენტით საუბრობს. ემინემის ხმა ჟღერდა Comedy Central სატელევიზიო შოუ Crank Yankers-ში და ინტერნეტიის ანიმაციურ სერიალში The Slim Shady Show, რომელიც ცალკე DVD-ზეც გამოიცა. დაგეგმილია მისი სხვა საუნდტრეკებში მონაწილეობაც. ემინემს აგრეთვე უნდა მიეღო მონაწილეობა მთავარ როლში, დევიდ რაისის 2008 წლის ფილმში „ტელეპორტი“, მას შემდეგ, რაც ორი კვირით ადრე გადაღებები ტომ სტერიჯმა დატოვა. საბოლოოდ, როლზე შერჩეული იქნა ჰეიდენ კრისტენსენი. ემინემი აგრეთვე გამოჩნდა ეპიზოდურ როლში 2009 წლის ფილმში „სასაცილო ხალხი“, სცენაში, სადაც იგი რეი რომანოს პერსონაჟს ეკამათება.
ემინემი, თავისი თავის შესრულებით, კრისტინა აგილერასთან ერთად გამოჩნდა ანტურაჟის-ის მეშვიდე სეზონის ფინალში „Lose Yourself“. მას აგრეთვე შესთავაზეს როლი 2013 წლის სამეცნიერო ფანტასტიკურ ფილმში „ელიზიუმი“, მაგრამ, გავრცელებული ინფორმაციით, მან უარი თქვა, ამიტომ ნილ ბლომკემპმა როლი მეტ დეიმონს მისცა.
მოგონებები
2008 წლის 21 ოქტომბერს გამოვიდა ემინემის ავტობიოგრაფიული წიგნი The Way I Am, რომელშიც აღწერილია რეპერის ცხოვრება - სიღარიბე, ნარკოტიკები, წარმატება, უიღბლობა და დეპრესია, ისევე, როგორც ამბები წარმატების მოპოვებასა და წარსულში არსებული სადავო საკითხების შესახებ. წიგნში აგრეთვე შეტანილია სხვადასხვა სიმღერის (მაგალითად, „Stan“ და „The Real Slim Shady“) ორიგინალური ხელნაწერების რეპროდუქციები.
ემინემის დედამ, დები ნელსონმა, 2000 წლის ნოემბერში გამოსცა საკუთარი ავტობიოგრაფიული წიგნი, ჩემი შვილი მარშალი, ჩემი შვილი ემინემი. მასში განმარტებულია ნელსონის ცხოვრების დეტალების, მოთხრობილია მარშალ ბრიუს მეზერს უმცროსის (ემინემის მამის) გაცნობის შესახებ და ემინემის ადრეულ წლებზე.
რეკლამა
ემინემი მონაწილეობდა სუპერ-ბოულ XLV-ის დროს გასული ორ სარეკლამო რგოლში. პირველი იყო Lipton-ის Brisk Iced Tea-ს რეკლამა - 1 წუთიანი, პლასტილინის ანიმაციით შექმნილი მისი ფიგურა. მეორე ორწუთიანი რეკლამა იყო, იმ დროისთვის ყველაზე ხანგრძლივი სუპერ-ბოულის ისტორიაში. ეს იყო Chrysler 200-ის რეკლამა. ვიდეორგოლში ემინემი დეტროიტში მანქანით მოძრაობს და ბოლოს ადის Fox Theatre-ის სცენაზე და ასრულებს „Lose Yourself“-ს.
ქველმოქმედება
ემინემმა დააარსა საკუთარი საქველმოქმედო ფონდი, მარშალ მეზერსის ფონდი, რომელიც ეხმარება ხელმოკლე ახალგაზრდებს. ფონდი ხშირად თანამშრომლობს საქველმოქმედო ორგანიზაციასთან, რომელიც დააარსა ნორმან იატუმამ, მაღალი კვალიფიკაციის მქონე დეტროიტელმა ადვოკატმა.
Royalty Flow
2017 წლის სექტემბერში კომპანიამ Royalty Flow (Royalty Exchange-ის ფილიალმა) შეიტანა განაცხადი ემინემის ყოფილი პროდიუსერული გუნდის, The Bass Brothers-ის, იგივე FBT Productions-ის აქციების შეძენაზე (15 ან 25%-ზე).
ტურნეები
მინი|200პქ|[[The Monster Tour (ემინემის და რიანას ტურნე)|The Monster Tour-ის ლოგო, 2014]]
ლიტერატურა
კატეგორია:Aftermath Entertainment-ის შემსრულებლები კატეგორია:Echo-ს მფლობელები კატეგორია:Shady Records-ის შემსრულებლები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ბიზნესმენები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:ამერიკელი ავტობიოგრაფები კატეგორია:ამერიკელი გერმანელები კატეგორია:ამერიკელი ინგლისელები კატეგორია:ამერიკელი კომედიური მსახიობები კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:ამერიკელი მუსიკალური პროდიუსერები კატეგორია:ამერიკელი რეპერები კატეგორია:ამერიკელი ქველმოქმედები კატეგორია:ამერიკელი შვეიცარიელები კატეგორია:ამერიკელი შოტლანდიელები კატეგორია:გრემის ჯილდოს მფლობელები კატეგორია:დაბადებული 1972 კატეგორია:დეტროიტელები კატეგორია:ემინემი კატეგორია:ჰორორკორ-შემსრულებლები კატეგორია:დაბადებული 17 ოქტომბერი
პუანტ-დ’ორნი
პუენტ-დ’ორნი (Pointe d'Orny) — მთა მონბლანის მასივში, შვეიცარიაში. მდებარეობს საფრანგეთის საზღვრის სიახლოვეს. გადმოჰყურებს ტრის მყინვარს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
საინჟინრო გეოლოგია
საინჟინრო გეოლოგია — გეოლოგიის დარგი, რომელიც შეისწავლის დედამიწის ქერქის ზედა ჰორიზონტებსა და მათ დინამიკას ადამიანის საინჟინრო-სამშენებლო საქმიანობასთან დაკავშირებით. საინჟინრო გეოლოგია ქანების შედგენილობას, სტრუქტურას, ტექსტურასა და სხვა თვისებებს განიხილავს გრუნტის თვალსაზრისით, შეიმუშავებს ნაგებობისა და ბუნებრივი გარემოს ურთიერთქმედების შედეგად განვითარებული პროცესებისა და მოვლენების პროგნოზს და მათი მავნე გავლენის თავიდან აცილების მეთოდებს.
საინჟინრო გეოლოგიის დარგებია: გრუნტმცოდნეობა — შეისწავლის გრუნტების სხვადასხვა გენეტურ ტიპებს, მათ აღნაგობასა და ფიზიკურ-მექანიკურ თვისებებს. საინჟინრო გეოდინამიკა — სამშენებლო ტექნიკური თვალსაზრისით შეისწავლის ბუნებრივ გეოლოგიურ და ადამიანის საინჟინრო საქმიანობის ზეგავლენით განვითარებულ პროცესებს; რეგიონული საინჟინრო გეოლოგია — იკვლევს ამა თუ იმ ტერიტორიის საინჟინრო-გეოლოგიურ პირობებს; საზღვაო საინჟინრო გეოლოგია — სწავლობს წყალქვეშა მშენებლობასთან დაკავშირებულ საკითხებს; საინჟინრო სეისმოლოგია — შეისწავლის ადამიანის საინჟინრო საქმიანობის ზეგავლენას დედამიწის ქერქის ღრმა ჰორიზონტებზე, აგრეთვე სეისმურ მოვლენებს საინჟინრო-გეოლოგიური თვალსაზრისით.
საინჟინრო გეოლოგია მჭიდროდ არის დაკავშირებული ჰიდროგეოლოგიის, მზრალობისმცოდნეობისა და გეოლოგიის სხვა დარგებთან. საველე კვლევაში საინჟინრო გეოლოგია ფართოდ იყენებს გეოფიზიკურ მეთოდებს. როგორც მეცნიერება ჩამოყალიბდა XIX საუკუნეში. პირველი ნაშრომი სახელწოდებით „საინჟინრო გეოლოგია“ გამოიცა 1880 წელს უილიამ პენინგის მიერ.
ლიტერატურა
კატეგორია:საინჟინრო გეოლოგია
Rhytidoponera nitida
Rhytidoponera nitida — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Rhytidoponera-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ectatomminae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ფლიში
მინი|250პქ|კაინოზოური [[კარპატები|კარპატული ფლიში]] ფლიში (Flysch) — ზღვიური თხელშრეებრივი დანალექი ქანების სქელი წყება, რომელიც შედგება რიტმულად მონაცვლე დასტებისაგან — ციკლოსომებისაგან.
ციკლოსომა, რომლის სისქე ჩვეულებრივ იცვლება რამდენიმე სმ-იდან რამდენიმე დმ-მდე, წარმოადგენს (ქვევიდან ზევით) კონგლომერატების ან ქვიშაქვების, ალევრიტების, თიხებისა და მერგელების, ზოგჯერ კირქვების თანმიმდევრულ წყობას. ციკლოსომის ქვედა შრეებისათვის ჩვეულებრივ დამახასიათებელია ირიბი და ჩახვეული შრეობრიობა. ფლიში ილექება გეოსინკლინში კორდილიერების გადარეცხვის შედეგად.
ფლიში ცნობილია მრავალ გეოსინკლინურ სარტყელში (მაგ.: კარბონული ასაკისა ურალზე, ტრიასული — ყირიმში, იურულ-ცარცული — კავკასიასა და ალპებში, კაინოზოური კარპატებში).
მთვარე და ექვსპენიანი
მთვარე და ექვსპენიანი (The Moon and Sixpence) — უილიამ სომერსეტ მოემის რომანი, პირველად გამოქვეყნდა 1919 წელს. ნაწარმოები მოგვითხრობს შუახნის ინგლისელი ბროკერის, ჩარლზ სტრიკლენდის შესახებ, რომელიც გადაწყვეტს, ოჯახი მიატოვოს, რათა მხატვრობას მიუძღვნას სიცოცხლე. რომანის დაწერა ავტორს მხატვარი პოლ გოგენის ცხოვრებამ შთააგონა.
Fdisk
fdisk — პროგრამა, MS-DOS-ის შემადგენელი ნაწილი, რომელიც ხისტი დისკის წინასწარი ფორმატირებისათვის გამოიყენება, ეგრეთ წოდებული განაყოფების შესაქმნელად.
მთვარე და ექვსპენიანი
სათაური
მრავალი ლიტერატურათმცოდნის თქმით, სათაური, რომლის არსიც ცალსახად არ არის გამოვლენილი უშუალოდ ნაწარმოებში, აღებულია მოემის წინა ნაწარმოებიდან, სახელწოდებით 一 ადამიანურ მონობაზე (Of Human Bondage) 一 რომელშიც რომანის მთავარი გმირი, ფილიპ კერი აღწერილია, როგორც „ისეთი გატაცებული მთვარის ცქერით, რომ საკუთარ ფეხებთან ექვსპენიანს ვერ ამჩნევს“. თავად მოემი 1956 წლის წერილში წერს: „თუ გამუდმებით ქვევით იხედებით და ექვსპენიანს დაეძებთ, თქვენ მთვარეს დაკარგავთ“. სათაური, ასევე, ეხმიანება პოლ გოგენის დახასიათებას მისი თანამედროვის 一 იულიუს მაიერ-გრაფის 一 მიერ: „გოგენი შეიძლება დაადანაშაულონ იმაში, რომ მას მუდამ განსხვავებული სურდა“.
Fdisk
ლიტერატურა
კატეგორია:კომპიუტერული პროგრამები
სტილტსკინი
სტილტსკინი — პოსტ-გრანჟ ჯგუფი, რომელიც უფრო პოპულარული იყო 1990-იან წლებში. მისი ვოკალისტი არის რეი უილსონი, რომელმაც 1997 წელს ჩაწერა ალბომი ჯენესისთან და მიიღო მონაწილეობა მის საკონცერტო ტურნეში.
მთვარე და ექვსპენიანი
სიუჟეტი
მხატვარი ჩარლზ სტრიკლენდი გარდაცვალების შემდეგ გენიოსად აღიარეს და, როგორც ეს ადამიანებს სჩვევიათ, ყველას, ვისაც ერთხელ მაინც შემთხვევით ენახა შემოქმედი, სურვილი გაუჩნდა, მასზე მემუარები თუ არა, მოგონებები მაინც გამოექვეყნებინა, საზოგადოებისთვის გაეზიარებინა სტრიკლენდის სამყაროს ხედვა. ერთნი სტრიკლენდს აღიქვამდნენ, როგორც მიამიტ და კეთილმოსურნე მეოჯახეს, მზრუნველ მეუღლესა და მოსიყვარულე მამას, მეორენი მხატვარში ნამდვილ ამორალურ ურჩხულს ხედავდნენ და დიდი რუდუნებით აგროვებდნენ წვრილმანებს მის ცხოვრებაზე, რომლებიც ბრბოს ინტერესსს გააცხოველებდა. ავტორი გრძნობს, რომ იგი ვალდებულია დაწეროს სტრიკლენდზე წიგნი, რომელშიც იოტისოდენი სიცრუეც კი არ იქნება ჩაქსოვილი, ვინაიდან მას მხატვართან გულწრფელი ურთიერთობები აკავშირებდა ჯერ კიდევ მაშინ, როცა მის სახელს არავინ იცნობდა. ავტორი ყურადღებიტ ადევნებდა თვალს სტრიკლენდის ცხოვრებას და მიიღო მტკიცე გადაწყვეტილება 一 მხატვრის პიროვნება რაც შეიძლება სრულად ეჩვენებინა თავის თხზულებაში, ვინაიდან ღრმად იყო დარწმუნებული, რომ ყველაფერზე საინტერესო ხელოვნებაში 一 ეს სწორედ შემოქმედის პიროვნებაა.
სტილტსკინი
ჯგუფს აქვს გამოცემული ორი სტუდიური დისკი The Mind's Eye და She, აგრეთვე ერთი საკონცერტო ალბომი, Stiltskin Live.
მთვარე და ექვსპენიანი
სიუჟეტი
რომანში მოქმედება XX საუკუნის დასაწყისში ვითარდება. ახალბედა მწერალს მისმა ნაწარმოებმა საზოგადოების დიდი აღიარება მოუტანა. მისის სტრიკლენდმა, რომელიც ნამდვილი ბურჟუა იყო, ახალგაზრდა საუზმეზე მიიპატიჟა, ვინაიდან ბურჟუები რაღაც სისუსტეს განიცდიან ხელოვნების მიმართ: მათ თავმოყვარეობას ესალბუნება იმის შეგრძნება, რომ ახლოს არიან არტისტულ წრეებთან. მისი ქმარი, ბირჟის მაკლერი, ცოლის თხოვნით წვეულებებზე ცხვირსაც არ ყოფდა, ვინაიდან მეუღლეს იგი ყველასათვის არასაინტერესო, მომაბეზრებელ და უმნიშვნელო ადამიანად მიაჩნდა.
სტილტსკინი
სქოლიო
კატეგორია:ბრიტანული პოსტ-გრანჟ ჯგუფები კატეგორია:პოსტ-გრანჟ ჯგუფები კატეგორია:1994 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები
ცოტნე ყავლაშვილი
ცოტნე ყავლაშვილი (დ. 19 იანვარი, 1983) — ქართველი ეკონომისტი და ფინანსისტი. საქართველოს გენერალური აუდიტორი 2022 წლის 21 სექტემბრიდან.
ბიოგრაფია
დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტი 2004 წელს. ამავე უნივერსიტეტში 2006 წელს მიიღო  ეკონომიკის და ბიზნესის მაგისტრის ხარისხი.
გენერალური აუდიტორის პოზიციაზე არჩევამდე მუშაობდა ფინანსთა მინისტრის მოადგილედ (2015-2022) და სახელმწიფო ხაზინის უფროსად (2013 - 2022).
მისი პროფესიული კარიერა 2006 წლიდან ფინანსთა სამინისტროში დაიწყო. სხვადასხვა წლებში იყო საბიუჯეტო დეპარტამენტის უფროსის მოადგილე,  ფისკალური პროგნოზირების დეპარტამენტის უფროსი, საბიუჯეტო დეპარტამენტის უფროსის მოადგილე,  სპეციალისტი საბიუჯეტო დეპარტამენტის საბიუჯეტო პოლიტიკისა და ნაერთი ბიუჯეტის ფორმირების  და საბიუჯეტო დეპარტამენტის ტერიტორიული ერთეულების ბიუჯეტების სამმართველოებში (2006-2015). მუშაობდა „საქართველოს რკინიგზის რესტრუქტურიზაციის დამხმარე პროექტში“ (2005-2006).
ფლობს ინგლისურ და რუსულ ენებს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 19 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1983 კატეგორია:ქართველი ეკონომისტები
მთვარე და ექვსპენიანი
სიუჟეტი
მოულოდნელად მისის სტრიკლენდმა შეწყვიტა თავის სახლში მოდურ შემოქმედთა მიწვევა. ყველა გაოცებული დარჩა ჩარლზ სტრიკლენდის მოულოდნელი საქციელით: მუყაითმა მაკლერმა მიატოვა საკმაოდ სარფიანი სამსახური, ოჯახი და პარიზს გაემგზავრა. ცოლი დარწმუნებული იყო, რომ ქმარმა იგი დატოვა ვიღაც უგვანი მომღერალი ქალის გამო და ახლა ფეშენებელურ სასტუმროებსა და ძვირადღირებულ რესტორნებში ატარებს დროს თავის საყვარელთან ერთად. იგი ემუდარება ახალგაზრდა მწერალს, დასდოს პატივი, მონახოს მისი მოღალატე ქმარი პარიზში და დაითანხმოს ოჯახში დაბრუნებაზე.
პარიზში აშკარა ხდება, რომ სტრიკლენდს არავითარი საყვარელი არ ჰყავს, არც აღვირახსნილ დროსტარებაშია ჩაფლული. იგი ცხოვრობს მარტოდმარტო უბადრუკი სასტუმროს ყველაზე იაფფასიან ნომერში. სტრიკლენდი თვითონ აფასებს საკუთარ საქციელს, როგორც საშინელს, მაგრამ გულწრფელად აღიარებს, რომ ცოლ-შვილის ბედი მას არ ანაღვლებს. მისთვის სულერთია ისიც, რას ფიქრობს მის შესახებ საზოგადოება. სტრიკლენდს მტკიცედ აქვს გადაწყვეტილი, სიცოცხლის დარჩენილი წლები ოჯახს კი არ შესწიროს, არამედ საკუთარი სურვილის ხორცშესხმას შეალიოს: მას სურს, გახდეს მხატვარი. სტრიკლენდი მწერალს გამოუტყდება, რომ ისეთი შეგრძნება აქვს, თითქოს იგი შეიპყრო რაღაც უძლიერესმა, გადაულახავმა მისწრაფებამ მხატვრობისადმი და მას არავითარი ღონე არ გააჩნია, ამ მისწრაფებას წინ აღუდგეს.
მისის სტრიკლენდი, თავს რომ დებდა 一 ხელოვნებას ვაღმერთებო, გაცილებით უფრო შეურაცხყოფილია იმით, რომ მეუღლემ იგი ფერწერის სიყვარულისა და არა ქალის გამო მიატოვა. მისტვის უფრო იოლი ასატანი და გასაგები იქნებოდა, ვინმე ლამაზმანი რომ გამოსჩენოდა მეტოქედ. ამიტომაა, რომ მისის სტრიკლენდი დაჟინებით ავრცელებს ჭორებს საკუთარი მეუღლის რომანზე ვიღაც ფრანგ მოცეკვავესთან.
ამ ამბებიდან ხუთი წელი გავიდა 一 ავტორი კვლავ ხვდება პარიზში, სადაც შემთხვევით გადაეყარა თავის სიყრმის მეგობარს 一 დირკ სტრევს. დირკი დაბალი, ჩაპუტკუნებული, სასაცილო გარეგნობის ჰოლანდიელია, რომელიც ადამიანებს ხიბლავს თავისი ზღვარგადასული სიკეთითა და უანგარობით. მისი დაშაქრული იტალიური ჩანახატები დიდი მოწონებით სარგებლობს ხელოვნებაში ვითომ გარკვეულ საზოგადოებაში და კარგადაც იყიდება. თუმცა დირკისთვის ღმერთს ჭეშმარიტი მხატვრის ნიჭი არ მიუმადლებია, ჰოლანდიელი უზადო გემოვნებითაა დაჯილდოებული და არა მარტო მშვენივრად ერკვევა ხელოვნებაში, არამედ გულწრფელად ცდილობს, ემსახუროს მას. ირკვევა, რომ დირკი იცნობს სტრიკლედს, მისი ნამუშევრებიც უნახავს, თუმცა ამას ბევრი ვერ დაიკვეხნის, და მიაჩნია, რომ სტრიკლენდი გენიოსი მხატვარია. ამიტომაა, რომ დირკი ეხმარება სტრიკლენდს, ხშირად აძლევს ფულს, თუმცა კარგად იცის, რომ მხატვარი ვერც ვალს დაუბრუნებს და არც მოუბოდიშებს ამის გამო. სტრიკლენდი მართლაც ხშირადაა მშიერ-მწყურვალი, მაგრამ საკუთარ სიღატაკეს ვერც კი ამჩნევს. იგი მონუსხულივით განაგრძობს თავისი ტილოების წერას და არაფრად აგდებს არც პოპულარობას, არც სიმდიდრეს, არც ადამიანებს შორის ურთიერთობის საყოველთაოდ აღიარებულ წესებს. დაამთავრებს თუ არა მორიგ ტილოზე მუშაობას, სტრიკლენდი მის მიმართ ყოველგვარ ინტერესს კარგავს: არც გამოფენაზე გააქვს, არც ყიდის და უფრო ხშირად საერთოდ არავის აჩვენებს.
ავტორის თვალწინ თამაშდება დირკ სტრეკის დრამა. როცა სტრიკლენდი ავად გახდა და სიკვდილს ებრძოდა, დირკმა იგი იხსნა დაღუპვისგან, საკუთარ ოჯახში გადაიყვანა და ცოლთან ერთად რუდუნებით უვლიდა მხატვარს, სანამ ფეხზე არ დააყენა. სტრიკლენდმა კი იმით გადაუხადა მადლობა, რომ აცდუნა მისი მეუღლე ბლანში, რომელიც ჰოლანდიელს მთელ ქვეყანას ერჩივნა. ბლანში სტრიკლენდთან გადადის, დირკი სრულიად განადგურებულია.
ასეთი საქციელი სტრიკლენდისთვის საერთოდ არის დამახასიათებელი, იგი არ ცნობს ნორმალურ ურთიერთობებს. სტრიკლენდი, ერთი მხრივ, სიყვარულზე მაღლა დგას, მეორე მხრივ, ღირსიც არ არის, რომ შეიყვარონ.
გავა რამდენიმე თვე და ბლანში თავს იკლავს. მას მართლა უყვარდა სტრიკლენდი, მხატვარში კი გაცოფებას იწვევდა ქალების მისწრაფება, მას გვერდში ამოსდგომოდნენ, როგორც ცხოვრების დასაყრდენი, მეგობარი ან, უბრალოდ, ამხანაგი. როგორც კი მობეზრდა შიშველი ბლანშის ხატვა, სტრიკლენდმა იგი მიატოვა. ბლანშმა ვერც ყოფილ მეუღლესთან გაბედა დაბრუნება: მან ხომ საშინელი უმადურება გამოიჩინა იმ ადამიანის მიმართ, რომელმაც იგი საშინელი სირცხვილისგან იხსნა. სტრიკლენდი გესლიანად შენიშნავს, რომ ბლანშმა ვერ აპატია დირკს ის დიდი მსხვერპლი, რომელიც მან ბლანშის გამო გაიღო. ბლანში მდიდარ ოჯახში მუშაობდა გუვერნანტად. იგი პატრონის ვაჟმა შეაცდინა და, როცა გაირკვა, რომ ქალი დაფეხმძიმდა, ბლანში შეუბრალებლად გააძევეს სამუშაოდან. ქალს, თავის მოკვლის გარდა, არაფერი დარჩენოდა, როცა დირკმა იგი შეიფარა და მასზე დაქორწინდა. ბლანშის თვითმკვლელობამ დირკ სტრეკი სრულიად გატეხა, მან მიატოვა პარიზი და სამუდამოდ გადასახლდა ჰოლანდიაში.
ბოლოს და ბოლოს სტრიკლენდმა ავტორს აჩვენა თავისი ნახატები. ავტორი გააოგნა ამ ტილოების უცნაურმა, შთამბეჭდავმა და მომნუსხველმა ძალამ. მათში იგრძნობოდა დაუოკებელი სურვილი რაღაცა ისეთის გადმოცემისა, რომელიც გაათავისუფლებდა მხატვარს იმ ძალისგან, სრულიად რომ დაუფლებოდა მის პიროვნებას და თავის ტყვეობაში მოექცია. ისეთი შთაბეჭდილება რჩებოდა, თითქოს მხატვარმა შეიცნო სამყაროს სული და თავს ვალდებულად გრძნობს, ასახოს იგი თავის ტილოებში.
ბედისწერის ბორბალმა ავტორი მიიყვანა კუნძულ ტაიტზე, სადაც სტრიკლენდმა სიცოცხლის უკანასკნელი წლები გაატარა. ავტორი ცდილობს, რაიმე ცნობები მოიპოვოს სტრიკლენდის შესახებ და ეძებს ადამიანებს, რომლებმაც რაღაც მაინც იციან მხატვრის სიცოცხლის უკანასკნელ წლებზე. მას უყვებიან, რომ უსახსროდ დარჩენილი, უმუშევარი, დღენიადაგ მშიერი სტრიკლენდი მარსელის უსახლკაროთა თავშესაფარს მიეკედლა. ყალბი საბუთებით მოახერხა ავსტრალიაში მიმავალ გემზე სამუშაოს შოვნა, ვინაიდან მარსელში მასზე შურისძიებას აპირებდა ვინმე ანჩხლი ბილი. ასე მოხვდა ტაიტზე და პლანტაციაში ზედამხედველად მუშაობას მიჰყო ხელი. კუნძულის მცხოვრებნი, რომლებსაც სტრიკლენდი ჩვეულებრივ მაწანწალად მიაჩნდათ და რომლებიც არაფრად აგდებდნენ მის „ნაჯღაბნებს“, ახლა ძალიან ნანობდნენ, რომ ხელიდან გაუშვეს შესაძლებლობა, კაპიკებით შეეძინათ ნახატები, რომლებიც თურმე არნახულად დიდი თანხისა იყო. სასტუმროს დიასახლისი, ბებერი აბორიგენი ქალი, უყვება ავტორს, როგორ შერთო სტრიკლენდს თავისი ნათესავი გოგონა ატა. ქორწილის შემდეგ ატა და სტრიკლენდი ატას კუთვნილ პატარა ნაკვეთზე დასახლდნენ. მათი საცხოვრებელი ტყეში იყო მიმალული. სამი წლის განმავლობაში სტრიკლენდი სრულიად ბედნიერად გრძნობდათავს. ატა არ აღიზიანებდა მას, თავს არ აბეზრებდა, ყველაფერს აკეთებდა, რასაც ქმარი უბრძანებდა, ბავშვს უვლიდა და ა.შ.
სტრიკლენდი კეთრით გარდაიცვალა. როდესაც მიხვდა, რა საშინელი სენით დაავადდა, უნდოდა, ტყეში განმარტოებულიყო, მაგრამ ატამ არ დაანება. ისინი მარტონი ცხოვრობდნენ და ხალხთან შეხება არ ჰქონდათ. სტრიკლენდი ხატვას თავს არ ანებებდა, სახლის კედლები სულ მოხატა. ეს სურათები მხოლოდ ექიმმა ნახა, რომელიც ავადმყოფთან მივიდა, მაგრამ მან სტრიკლენდს ცოცხალს ვეღარ მიუსწრო. ექიმი შეძრა სტრიკლენდის კედლის მხატვრობამ. იყო ამ ნამუშევრებში რაღაც დიადი, მგზნებარე ვნება, ბუნების მესაიდუმლე კაცის ნაფიქრალი და ნააზრევი, ხედვა ადამიანისა, რომელიც ჩასწვდა სამყაროს მშვენიერ და მომნუსხველ საიდუმლოს. ამ ნახატებში სტრიკლენდმა მიაღწია იმას, რასაც ესწრაფვოდა: განდევნა დემონი, წლების განმავლობაში რომ აწამებდა მის სულს. მაგრამ სიკვდილის წინ მან ატას ანდერძად დაუტოვა დაჟინებული თხოვნა 一 გადაეწვა სახლი და ქალი ვერ აღუდგა წინ მომაკვდავის უკანასკნელ სურვილს.
ლონდონში დაბრუნებული ავტორი ისევ შეხვდა მისის სტრიკლენდს. დის გარდაცვალების შემდეგ ქალმა საკმაო მემკვიდრეობა მიიღო და, დიახაც რომ, კარგად ცხოვრობდა. მის მყუდრო სასტუმროს სტრიკლენდის ნახატების ასლები ამშვენებდა. იგი ყველას ისე აჩვენებდა თავს, თითქოს მის ქმართან მშვენიერი ურთიერთობა ჰქონდა.
მისის სტრიკლენდს რომ უსმენდა, ავტორს აგონდებოდა მხატვრისა და ატას ვაჟი. იგი თითქოს ცხადად ხედავდა ამ ახალგაზრდას მეთევზის ნავში. ვაჟის თავზე უძირო, ლაჟვარდოვანი ცა გადაშლილიყო, ვარსკვლავებით მოჭედილი, გარშემო კი წყნარი ოკეანის თვალუწვდენელი წყლის უდაბნო იყო გადაჭიმული.
სქოლიო
კატეგორია:ბიოგრაფიული რომანები კატეგორია:ბრიტანული რომანები კატეგორია:1919 წლის რომანები
ფრანკფურტის წმინდა პავლეს ტაძარი
მინიატიურა|ფრანკფურტის წმინდა პავლეს ტაძარი 1848 წელს ფრანკფურტის წმინდა პავლეს ტაძარი (Frankfurter Paulskirche) — კლასიცისტურ სტილში ნაგები ეკლესია გერმანიაში, მაინის ფრანკფურტში. იგი 1786 წელს დანგრეული ბარფიუსერკირხეს ეკლესიის ადგილზე 1789-1833 წლებში აშენდა და 1944 წლამდე ფუნქციონირებდა, როგორც ქალაქის მთავარი ევანგელური ტაძარი. 1848 და 1849 წლებში წმინდა პავლეს ტაძარში იკრიბებოდა ფრანკფურტის ეროვნული კრება, ხალხის მიერ თავისუფლად არჩეული პირველი სახალხო კრება გერმანიაში. 1949 წელს კრებამ წმინდა პავლეს ტაძარში შეიმუშავა გერმანიის კონსტიტუცია, რომელიც პაულსკირხეს კონსტიტუციის სახელითაა ცნობილი.
1944 წლის 18 მარტს წმინდა პავლეს ტაძარი ქალაქის დაბომბვისას დაიწვა. მეორე მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ კი იგი, როგორც ფრანკფურტის ისტორიული ნაგებობა, კვლავ აღადგინეს. ფრანკფურტის ეროვნული კრების ასი წლის იუბილესთან დაკავშირებით, 1948 წლის 18 მაისს, იგი კვლავ გაიხსნა სრულიად გერმანელთა სახლის სახელწოდებით. ამ პერიოდიდან იგი ეროვნული ძეგლია და ძირითადად გამოფენებისა და საჯარო მოვლენებისათვის გამოიყენება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გერმანიის ტაძრები კატეგორია:გერმანიის ისტორია
სოფიერო
thumb|სოფიეროს ციხესიმაგრე სოფიერო (შვედ. Sofiero) შვედეთის სამეფო ოჯახის ერთ-ერთი სასახლე იყო; მდებარეობს ჰელსინბორგიდან 5 კილომეტრში ჩრდილოეთით. თავდაპირველად ეს იყო ჰემანი სახელწოდებით სკაბელუკე, რომელიც 1864 წელს შვედეთის კრონპრინცმა ოსკარმა (მომავალმა მეფე ოსკარ II-მ) და მისმა ცოლმა სოფია ნასაუმ შეიძინეს. სასახლის მშენებლობა 1865 წელს დაიწყო. თანამედროვე სახე 1876 წელს მიიღო, როდესაც მეფედ ოსკარი აკურთხეს.
ისტორია
1905 წელს ოსკარ მეორის შვილიშვილმა, უფლისწულმა ადოლფმა, შემდგომში გუსტავ VI ადოლფმა და მისმა მეუღლემ, კრონპრინცესა მარგარიტა კონაუტელმა ეს სასახლე საქორწილო საჩუქრად მიიღეს. მათ განაახლეს სასახლე და როდოდენდრონების ბაღი გააშენეს, რამაც სოფიეროს მსოფლიო აღიარება მოუტანა. უფლისწული გუსტავ ადოლფი შვედეთის მეფე 1950 წელს გახდა და სასახლეც 1973 წლამდე მეფისა და მისი მეორე მეუღლის ლედი ლუიზა მაუნტბეტენის ოფიციალურ საზაფხულო რეზიდენციად ითვლებოდა. მიიჩნეოდა, რომ ეს მეფის უსაყვარლესი სასახლე იყო; ჰელსინბორგში მისი გარდაცვალების შემდეგ, სოფიერო, გვირგვინოსნის სურვილით, ქალაქს ეანდერძა, რათა როგორც ადგილობრივნი, ისე ქალაქის სტუმრები მამულის სილამაზით დამტკბარიყვნენ, როგორც ოდესრაც მეფე ტკბებოდა.
დღევანდელობა
ჰელსინბორგიდან სოფიერომდე ავტობუსი საათში რამდენიმეჯერ დადის. მთავარი ღირსშესანიშნაობა დღეისათვის დიდებული ბაღებია, სადაც წარმოდგენილია როგორც ადგილობრივი, ასევე სხვადასხვა ადგილებიდან შეტანილი ფლორა. პარკში თანამედროვე ხელოვნების მცირე გამოფენაა. ზაფხულობით დიდი ბალახოვანი ველები ცოცხალი კონცერტების გასამართად გამოიყენება. სასახლეში განთავსებულია რესტორანი და კაფე; დარბაზს კი ხანდახან საგამოფენო გალერეის სახითაც იყენებენ.
კატეგორია:შვედეთის ციხესიმაგრეები კატეგორია:ჰელსინბორგი
ფოვიზმი
მინი|[[ანრი რუსო, მშიერი ლომი თავს ესხმის ანტილოპას, 1905]] ფოვიზმი (Les Fauves — გარეული მხეცები) — მიმდინარეობა ფრანგულ ფერწერაში XX საუკუნის დასაწყისში. დამახასიათებელი იყო კაშკაშა ფერები და გამარტივებული ფორმები. მიმდინარეობამ მცირე ხანი იარსება — დაახლოებით 1898-1908 წლებში.
სახელი „ფოვები“ მათ მიმდევრებს შეარქვა კრიტიკოსმა ლუი ვოქსელმა 1905 წელს. თავად მხატვრებს ეს სახელი არასდროს უღიარებიათ. ფოვისტები თვლიდნენ, რომ ნამუშევრის შექმნისას მთავარი არც პერსპექტივაა და არც შუქრჩდილი. სურათში უნდა იყოს მარტივი, სახასიათო კონტური, რომელიც უშუალოდ ადამიანის გრძნობებზე იმოქმედებს.
აჭარის სახელმწიფო მუზეუმი
აჭარის სახელმწიფო მუზეუმი – არის მუზეუმი ბათუმში, საქართველო. დაარსდა 1908 წელს.
მუზეუმში დაცულია ძვ. წ. XII – IX სს.-ის, აგრეთვე VII - IV სს.-ის უნიკალური არქეოლოგიური მასალები: ანტიკური პერიოდის ბერძნული შავლაკიანი კრატერი, გრავირებული ცულები, ბრინჯაოს ვერძი, გონიოს განძი - ინტალიო აფროდიტესა და ეროსის გამოსახულებით, I-II სს.-ს ოქროს ჭედური ფიალა, ბადროს მტყორცნელის ოქროს ფიგურა, ოქროს სარტყლის ფრაგმენტები, გულსაკიდები ჰელიოსისა და სტილიზებული გამოსახულებებით, სხვადასხვა მასალისგან დამზადებული მძივები, კილიტები, გულსაბნევი, საკულტო დანიშნულების სკულპტურები (ბრინჯაო), სკივრის მორთულობის ფრაგმენტი მუხის ფოთლებისა და ნაყოფის გამოსახულებით; აგრეთვე: ბუნების იშვიათი ძეგლები (მათ შორის 25 მლნ. წლის გაქვავებული ხე), XIX-XX სს-ის მიჯნის ეთნოგრაფიული, ხალხური და გამოყენებითი ხელოვნების ნიმუშები, ხელნაწერები, სახვითი ხელოვნების ნიმუშები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში კატეგორია:ბათუმის მუზეუმები
კლარიდენი
კლარიდენი (Clariden) — მთა გლარნის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ურისა და გლარუსის კანტონების საზღვარზე. ჩრდილოეთი კალთა გადაჰყურებს 1 948 მეტრზე მდებარე კლაუზენის უღელტეხილს, სამხრეთი კალთა კი დაფარულია ჰიუფის მყინვარით.
ჩრდილოეთ მაკედონიის ჰიმნი
დღეს მაკედონიის თავზე — ჩრდილოეთ მაკედონიის ოფიციალური ჰიმნი. ტექსტის ავტორი ვლად მალესკი, მუსიკის ავტორი ტოდორ სკალოვსკი. ჰიმნი დაიწერა 1943 წელს.
მეორე მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ იგი გამოიყენებოდა, როგორც მაკედონიის სოციალისტური რესპუბლიკის ჰიმნი, ხოლო 1992 წელს, იუგოსლავიის დაშლის შემდეგ დამოუკიდებელი ჩრდილოეთ მაკედონიის რესპუბლიკის ჰიმნად გამოცხადდა.
დღეს მაკედონიის თავზე
დღეს მაკედონიის თავზე
დღეს მაკედონიის თავზე იბადება თავისუფლების ახალი მზე მაკედონელები იბრძვიან თავიანთი უფლებებისთვის! მაკედონელები იბრძვიან თავიანთი უფლებებისთვის!
ამიერიდან ფრიალებს ალამი კრუშევის რესპუბლიკისა! გოცე დელჩევი, პიტუ გული, დამე გრუევი, სანდანსკი! გოცე დელჩევი, პიტუ გული, დამე გრუევი, სანდანსკი!
მაკედონიის ტყეები ხმამაღლა მღერიან ახალი სიმღერები, ახალი ამბები! მაკედონია თავისუფალია, თავისუფალი ცხოვრობს! მაკედონია თავისუფალია, თავისუფალი ცხოვრობს!
რესურსები ინტერნეტში
მაკედონია კატეგორია:1943 წლის სიმღერები კატეგორია:ჩრდილოეთ მაკედონიის ეროვნული სიმბოლოები
მშვიდობიანი
მშვიდობიანი — სოფელი საქართველოში, ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტში (ვარდისუბნის თემი), მდებარეობს ალაზნის ვაკეზე. ზღვის დონიდან 220 მეტრი, ლაგოდეხიდან 17 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 532 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ლაგოდეხის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ჯეიმზ აივორი
ჯეიმზ აივორი (James Ivory დ. 7 ივნისი, 1928, ბერკლი) — ამერიკელი რეჟისორი. ცნობილია Merchant Ivory Productions-თან თანამშრომლობით. აივორი მუშაობდა ინდური წარმოშობის პროდიუსერთან, ისმაილ მერჩანტთან და სცენარისტ რუთ პროუერ ჯაბვალასთან. მათმა საერთო ნამუშევრებმა ექვსი ოსკარი მიიღო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი კინორეჟისორები კატეგორია:დაბადებული 1928 კატეგორია:დაბადებული 7 ივნისი
ჰენრი ნოქსი
ჰენრი ნოქსი (Henry Knox; დ. 25 ივლისი, 1750 ― გ. 25 ოქტომბერი, 1806) — ბოსტონელი წიგნის გამყიდველი, რომელიც გახდა კონტინენტალური არმიის საარტილერიო დანაყოფის მეთაური. შემდგომში აშშ ომის პირველი მდივანი.
ბიოგრაფია
ნოქსი მხარს უჭერდა აჯანყებულებს, თავისუფლების შვილებს. 1772 წელს იგი მოხალისედ ჩაეწერა ბოსტონის რაზმში და 1775 წელს, გენერალ უარდის მეთაურობით მონაწილეობა მიიღო ბანქერ ჰილის ბრძოლაში. ომის დროს ის შეხვდა გენერალ ჯორჯ ვაშინგტონს და ისინი დამეგობრდნენ.
ბოსტონის აღებისას, ვაშინგტონმა არტილერია მთლიანად ნოქსს დაუქვემდებარა, ნოქსის გეგმის განხორციელების შედეგად, 1776 წლის 17 მარტს ბრიტანელებმა ბოსტონიდან ჰალიფაქსისკენ დაიხიეს.
პოლკოვნიკ ნოქსს დაევალა მდინარე დელავერზე გადასვლის ოპერაციის უსაფრთხოების უზრუნველყოფა. მან ეს დავალება კარგად შეასრულა. მან ასევე თავი გამოიჩინა ტრენტონის ბრძოლაშიც.
იორკთაუნის ბრძოლის შემდეგ, ჰენრი ნოქსს მიანიჭეს გენერალ-მაიორის წოდება. 1782 წელს მას ჩააბარეს ვესტ-პოინტი. 1783 წელს მისი უასუალო მონაწილეობით შეიქმნა ცინცინატის საზოგადოება, იგი შეუძღვა ამერიკელთა არმიას ნიუ-იორკში. 1783-1784 წელს ჰენრი ნოქსი იყო კონტინენტალური არმიის მეთაური, მას შემდეგ რაც ჯორჯ ვაშინგტონი წავიდა ამ თანამდებობიდან.
პოლიტიკური კარიერა
1785 წელს ის დაინიშნა ომის მინისტრად. ჰენრი ნოქსი ამ თანამდებობაზე 1789 წლის 12 სექტემბრამდე დარჩა.
ნოქსმა შექმნა ნაციონალური მილიცია, ააგო რამდენიმე ფორტი სანაპიროებზე, შექმნა რეგულარული საზღვაო ფლოტი.
1794 წლის 31 დეკემბერს ჰენრი ნოქსი წავიდა მთავრობიდან, მის ადგილას კი ტიმოთი პიკერინგი დაინიშნა.
ლიტერატურა
კატეგორია:აშშ-ის ომის მდივნები კატეგორია:ამერიკელი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:დაბადებული 25 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1750 კატეგორია:გარდაცვლილი 25 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1806
ინდიუმი
ინდიუმი (Indium; ქიმიური სიმბოლო — ) — ელემენტთა პერიოდული სისტემის მეხუთე პერიოდის, მეცამეტე ჯგუფის (მოძველებული კლასიფიკაციით — მესამე ჯგუფის მთავარი ქვეჯგუფის, IIIა) ქიმიური ელემენტი. მისი ატომური ნომერია 49, ატომური მასა — 114.82, tდნ — 156.59 °C, tდუღ — 2072 °C, სიმკვრივე — 7.31 გ/სმ3. თეთრი მბზინავი რბილი ლითონი. ბუნებრივი ინდიუმი შედგება ერთი სტაბილური (4.28%) და ერთი სუსტად რადიოაქტიური  (95.7%) იზოტოპებისგან. 1863 წელს აღმოაჩინეს გერმანელმა მეცნიერებმა ფ. რაიხმა და ტ. რიხტერმა. მიეკუთვნება მსუბუქი ლითონების ჯგუფს. თავისი ქიმიური თვისებებით ახლოსაა ალუმინთან და გალიუმთან, შესახედაობით ჰგავს თუთიას.
ისტორია
ინდიუმი აღმოაჩინეს გერმანელმა ქიმიკოსებმა ფერდინანდ რეიხმა (Ferdinand Reich) და თეოდორ რიხტერმა (Theodore Richter) 1863 წელს, თუთიის მატყუარის სპექტროსკოპიული კვლევის დროს. ისინი ეძებდნენ ტალიუმს, თუმცა ამ ელემენტის მწვანე ხაზის მაგივრად იპოვეს უცნობი კაშკაშა ცისფერი ხაზი. შედეგად რიხტერის მიერ გამოყოფილ იქნა უმნიშვნელო რაოდენობის ლითონი, მაგრამ 1867 წ. მსოფლიო გამოფენაზე უკვე იყო წარმოდგენილი ნახევარკილოგრამიანი ინდიუმის ზოდი.
სახელწოდების წარმომავლობა
ინდიუმის სპექტრში კაშკაშა ემისიური ხაზი — ინდიგოს ფერისაა.
გეოქიმია და მინერალოგია
ინდიუმის ატომის ელექტრონული სტრუქტურის გათვალისწინებით, ის მიეკუთვნება ჰალკოფილურ ელემენტებს (18 ელემენტი). ახლა ცნობილია მიახლოებით 10-მდე ინდიუმის მინერალი: თვითნაბადი ინდიუმი, როკეხიტი CuInS2, ინდითი FeIn2S4, კადმოინდითი (CdIn2S4), ჯალინდიტი In(OH)3, საკურანიტი (CuZnFe)3InS4. ძირითადად ინდიუმი გვხვდება იზომორფული მინარევების სახით, ადრეულ მაღალი რკინის შემცველობის სფალერიტში, სადაც მისი შემცველობა აღწევს პროცენტის მეათედ ნაწილს. ჰალკოპირიტების და სტანინების ზოგ სახეობებში ინდიუმის შემცველობაა პროცენტის ასეულ-ათელი ნაწილები, ხოლო კასიტერიტში და პიროტინში — პროცენტის მეათასედი ნაწილი. პირიტში და არსენოპირიტში და ზოგ სხვა მინერალებში ინდიუმის კონცენტრაცია გრამებია 1 ტონაზე. ინდიუმის სამრეწველო მიღებისათვის მნიშვნელობა აქვს სფალერიტს, რომელიც შეიცავს არანაკლებ 0,1 % ინდიუმს. ინდიუმი დამოუკიდებელ საბადოებს არ ქმნის, ის შედის სხვა ლითონების მადნების შემადგენლობაში. ყველაზე დიდი შემცველობა დაფიქსირებულია სხვადასხვა სახის კასიტერიტის და სულფიდურ-კასიტერიტულ საბადოებში. ინდიუმის შემცველობა დედამიწის ქერქში შეადგენს (კლარკი) 0,25 გრ/ტ (ის სამჯერ უფრო მეტჯერაა გავრცელებული ვიდრე ვერცხლი), ზღვის წყალში არის - 0,018 მგრ/ლ.
ქიმიური თვისებები
thumb|300px|თხევადი ინდიუმი
მიღება
მიიღებენ თუთიის, ტყვიის და კალის გადამუშავების შუალედური პროდუქტებიდან ან ნარჩენებიდან. ეს ნედლეული შეიცავს 0,001 %-დან 0,1 %-მდე ინდიუმს. პირველადი ნედლეულიდან აწარმოებენ ინდიუმის კონცენტრატს, კონცენტრატიდან — შავ ლითონს, რომელსაც შემდეგ არაფინირებენ. პირველად ნედლეულს ამუშავებენ გოგირდმჟავათი და ინდიუმი გადაჰყავთ ხსნარში, საიდანაც ჰიდროლიტიკური დალექვით გამოკოფენ კონცენტრატს. კონცენტრატიდან შავ ლითონს გამოჰყოფენ თუთიაზე და ალუმინზე ცემენტაციით. რაფინირებისათვის გამოიყენებენ სხვადასხვაგვარ მეთოდებს.
ინდიუმის ღირებულება 2006 წელს შეადგენდა მიახლოებით 700$ ერთ კილოგრამზე.
გამოყენება
ბოლო წლებში ინდიუმის მსოფლიო გამოყენება სწრაფად იზრდება და 2005 წ. მიაღწია 850 ტონას.
ბიოლოგიური როლი
ინდიუმი არ არის აღმოჩენილი სიცოცხლისათვის აუცილებელი ნაერთების შემადგენლობაში. თუმცა ამტკიცებენ, რომ ინდიუმის პრეპარატები ასტიმულირებენ მეტაბოლიზმს.
იზოტოპები
ბუნებრივი ინდიუმი შედგება ორი იზოტოპისაგან — სტაბილური 113In (იზოტოპური გავრცობადობა 4,29 %) და ბეტა-რადიოაქტიური 115In (95,71 %; ნახევარდაშლის პერიოდი 4,41 წელი).
ბისმუთი
ბისმუთი (Bismuthum; ქიმიური სიმბოლო — ) — ელემენტთა პერიოდული სისტემის მეექვსე პერიოდის, მეთხუთმეტე ჯგუფის (მოძველებული კლასიფიკაციით — მეხუთე ჯგუფის მთავარი ქვეჯგუფის, VA) ქიმიური ელემენტი. მისი ატომური ნომერია — 83, ატომური მასა — 208.98, tდნ — 271.5 °C, tდუღ — 1564 °C, სიმკვრივე — 9.78 გ/სმ3. მოვერცხლისფრო-რუხი ფერის მყიფე ლითონი. ბუნებრივი ბისმუთი შედგება ერთი სტაბილური იზოტოპისაგან. ბისმუთი ცნობილი იყო ჯერ კიდევ XV-XVI საუკუნეებში. დიდხანს მიაჩნდათ კალის, ტყვიის ან სტიბიუმის სახესხვაობად. მოიპოვება მინერალების სახით, ყველაზე მეტად გავრცელებულია ბისმუთის კრიალა, თვითნაბადი ბისმუთი , ბისმითი და სხვა. ბუნებრივ ბისუთს ახასიათებს სუსტი რადიოაქტიურობა.
ბუნებაში
ბისმუთის შემცველობა დედამიწის ქერქში შეადგენს წონის 2 %, ზღვის წყალში — 2 მგრ/ლ.
მადნებში არის როგორც საკუთარი მინერალის, ისე მინარევების სახით სხვა ლიტონების ზოგიერთ სულფიდებში და სულფომარილებში. მსოფლიო პრაქტიკაში მოპოვებული ბისმუთის მიახლოებით 90 % მიიღება ტყვია-თუთიის, სპილენძის, კალის მადნების და კონცენტრატების მეტალურგიული გადამუშავების პროცესის დროს, რომლებიც შეიცავს ბისმუთის პროცენტის მეასედ ან მეათედ ნაწილს.
საბადოების გენეტიკური ჯგუფები და სამრეწველო ტიპები
ბისმუთი მომატებული კონცენტრაციით გროვდება სხვადასხვა გენეტიკური ტიპების საბადოებში: პეგმატიტებში, კონტაქტურ-მეტასომატურ, და ასევე მაღალ და საშუალოტემპერატურულ ჰიდროთერმულ საბადოებში. ბისმუთის საბადოებს თავის მხრივ აქვთ შეზღუდული გავრცელების არე და ჩვეულებრივ ის წარმოქმნის კომპლექსურ მადნებს სხვა ლითონებთან ერთად მთელ რიგ ჰიდროთერმულ საბადოების მადნების ფორმაციებში. მათ შორის გამოირჩევიან:
ბისმუთის მოპოვება და გამოყენება
ბისმუთი საკმაოდ იშვიათი ლითონია, და მისი მსოფლიო მოპოვება/გამოყენება არ აღემატება 6000 ტონას (5800 დან 6400 ტონამდე წელიწადში).
საბადოები
ცნობილია ბისმუთის საბადოები გერმანიაში, მონღოლეთში, ბოლივიაში, ავსტრალიაში, პერუში და სხვა ქვენებში.
მიღება
ბისმუთის მიღება ეფუძნება პოლიმეტალური სპილენძის და ტყვიის კონცენტრატების და ბისმუთის მადნების გადამუშვებას პირომეტალურგიის და ჰიდრომეტალურგიის მეთოდებით. სპილენძის კონცენტრატების გადამუშავებისას ბისმუთის სულფიდური ნაერთებიდან ბისმუთის მიღებისათვის გამოიყენებენ რკინის ჟანგის დამლექს და ფლუსს.
პროცესი მიმდინარეობს შემდეგი რეაქციით:
დაჟანგული მადნების გამოყენებისას, ბისმუტს აღადგენენ ნახშირბადით ადვილადლღვობადი ფლუსის ფენის ქვეშ 900-1000 °C-ზე:
სულფიდური მადნები შეიძლება გადაყვანილ იქნან ოქსიდურებში - რეაქციით:
ნახშირბადის მაგივრად შეიძლება გამოყენებულ იქნას ნატრიუმის სულფიტი, რომელიც აღადგენს ბისმუთის ოქსიდს 800 °C-ზე რეაქციით:
ბისმუთის სულფიდი შეიძლება იქნეს აღდგენილი ლითონურ ბისმუტამდე სოდის მეშვეობით მიახლოებით 950 °C-ზე ან ნატრიუმის ჰიდროქსიდის მეშვეობით 500-600 °C-ზე. ამ პროცესების რეაქციას აქვს შემდეგი სახე:
შავი (პირველადი) ტყვიიდან ბისმუთის მიღება, რომელიც წარმოიქმნება ტყვიის კონცენტრატის გადამუშავებისას, მდგომარეობს ბისმუთის გამაყოფაში მაგნიუმისა და კალციუმის მეშვეობით. ამასთან ბისმუთი კონცენტრირდება ზედა ფენებში შენაერთ CaMg2Bi2-ის სახით. Ca და Mg-საგან მისი გაწმენდა მიმდინარეობს გადადნობით ტუტის ფენის ქვეშ მჟანგავის (NaNO3) დამატებით. მიღებული პროდუქტის ელექტროლიზით მიიღება წიდა, რომელსაც გადაადნობენ პირველად (შავი) ბისმუტად.
ბისმუთის მიღების ჰიდრომეტალურგიული მეთოდი ხასიათდება უფრო მაღალი ეკონომიური მაჩვენებლებით და მიღებული პროდუქტის სიწმინდით, ღარიბი პოლიმეტალური კონცენტრატების გადამუშავებით. მეთოდი ეფუძნება ბისმუტშემცველი მადნების, ნახევარპროდუქტების, აზოტმჟავისა და მარილმჟავის შენადნობების დაშლის პროცესს წარმოქმნილი ხსნარების შემდგომი გამოტუტებით. გამოტუტებას აწარმოებენ გოგირდმჟავის მეშვეობით ან ნატრიუმის ქლორიდის ხსნარებით ელექტროქიმიური გამოტუტებით. ბისმუთის შემდგომი გამოყოფა და გაწმენდა მიმდინარეობს ექსტრაქციის მეთოდით.
მაღალი სიწმინდის ბისმუთის მიღება ეფუძნება ჰიდრომეტალურგიული რაფინირების მეთოდს, ზონურ დნობას და ორსტადიურ დისტილაციას (გამოხდას).
ფიზიკური თვისებები
ბისმუთი — მოვერცხლისფრო-თეთრი ფერის მოვარდისფრო ელფერის ლითონია. ცნობილია ბისმუთის ალოტროპიული მოდიფიკაციის დიდი რაოდენობა, რომლებიც მაღალი წნევის პირობებში არიან ცნობილნი. არსებობს ბისმუთის რვა კრისტალოგრაფიული მოდიფიკაცია. 2,57 გპა წნევისა და 25 °C ტემპერატურის დროს, ბისმუთის კრისტალური მესერი განიცდის კრისტალების პოლიმორფულ გარდქმნას რომბიედრულიდან მონოსოლურზე, ამ მესერის პარამეტრებია a = 0,6674 ნმ, b = 0,6117 ნმ, c = 0,3304 ნმ, β = 110,33o, სივრცული ჯგუფია C2m. 2,72 გპა, 4,31 გპა და მიახლოებით 5 გპა წნევისას ასევე მიმდინარეობს ბისმუთის კრისტალური მესერის პოლიმორფული გარდქმნები. 7,74 გპა წნევის დროს ბისმუტს აქვს კუბური მესერი, Im3m-ის სივრცული ჯგუფი მესერის პარამეტრებით - a = 0,3800 ნმ. 2,3-5,2 გპა წნევების ინტერვალში და 500-580 °C ტემპერატურის ინტერვალში ბისმუტს აქვს ტეტრაგონალური მესერი რომლის პარამეტრების a = 0,657 ნმ, c = 0,568 ნმ. 30 გპა წნევისას ასევე აღმოჩენილია პოლიმორფული გარდაქმნა.
ბისმუთის გადასვლას მყარიდან თხევად მდგომარეობაში თან ახლავს სიმკვრივის ზრდა 9,8 გრ/სმ³-დან 10,07 გრ/სმ³-მდე, რომელიც თანდათანობით მცირდება ტემპერატურის ზრდასთან ერთად და შეადგენს 9,2 გრ/სმ³ 900 °C-ზე. ბისმუთის უკუ გადასვლას თხევადიდან მყარ მდგომარეობაში თან ახლავს მოცულობის ზრდა 3,3 %-ით.
ბისმუთის კუთრი ელექტრო წინაღობა ტოლია 1,2 მკომი•მ - 17,5 °C-ზე და მატულობს ტემპერატურის მატებასთან ერთად. საინტერესო თავისებურებას წარმოადგენს ის, რომ დნობის წერტილთან ახლოს კუთრი ელექტრო წინაღობა შეადგენს 2,67 მკომი•მ - 269 °C-ზე, ხოლო თხევად მდგომარეობაში 272 °C-ზე აქვს 1,27 მკომი•მ.
სითბური გრძივი გაფართოების კოეფიციენტი ტოლია 13,4•10−6 К−1 293 К ტემპერატურაზე.
სხვა ლითონებთან შედარებით, ბისმუთი, როგორც ვერცხლისწყალი, ხასიათდება მცირე თბოგამტარობით რომელიც ტოლია 7,87 ვტ/(მ•К) 300 К-ზე.
ბისმუთი წარმოადგენს დიამაგნეტიკს რომლის მაგნიტური მგრძნობელობაა -1,34•10−9 293 K-ზე, რის გამოც ის წარმოადგენს ყველაზე დიამაგნიტურ ლითონს.
ზეგამტარ მდგომარეობაში გადადის 7 К ტემპერატურისას.