cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Game Boy Advance SP
Game Boy Advance SP (ゲームボーイアドバンスSP), შემოკლებით GBA SP — მეექვსე თაობის პორტატიული ვიდეო თამაშების კონსოლი, Game Boy Advance-ის განახლებული ვერსია, შექმნილი და გამოცემული იაპონური კომპანია Nintendo-ს მიერ 2003 წლის თებერვალში. პრეფიქსი „SP“ განივრცობა როგორც „Special“ („სპეციალური“). 2004 წლის ნოემბერში Nintendo-მ გამოსცა ახალი პორტატიული კონსოლი Nintendo DS, ხოლო ერთი წლის შემდეგ გამოუშვა Game Boy Advance-ის შემცირებული ვერსია Game Boy Micro.
სისტემა მოიხმარდა ARM7TDMI 32-ბიტიან ცენტრალურ პროცესორს 16.78 მჰც ტაქტური სიხშირით და Z80-ის 8 ბიტიან თანაპროცესორს 8 ან 4 მჰც ტაქტური სიხშირით. მუშაობდა ლითიუმ-იონურ აკუმულატორზე, ეკრანის გაფართოება — 240×160-ზე 32,768 ფერით, ეკრანის დიაგონალი — 74 მმ.
2005 სექტემბერში, აშშ-ში გამოვიდა კონსოლის განახლებული ვერსია AGS-101 GBA SP, განახლებული ეკრანით, ჩაშენებული აკუმულატორითა და სხვა მახასიათებლებით. ევროპაში გამოიცა შეზღუდული რაოდებობით..
ფრუნზენსკაია (მოსკოვის მეტრო)
ფრუნზენსკაია (Фрунзенская) — მოსკოვის მეტროპოლიტენის სადგური. მდებარეობს სოკოლნიჩესკაიას ხაზზე და შედგება 1 კუნძულოვანი ბაქნისაგან. სადგური გაიხსნა 1957 წელს.
Game Boy Advance SP
მისი თავდაპირველი ფასი აშშ-ში შეადგენდა 99.99 აშშ დოლარს, იაპონიაში — 12,500 იენას. კონსოლს წილად ხვდა დადებითი შეფასებები კრიტიკოსებისაგან. იგი ასევე წარმატებული აღმოჩნდა კომერციულადაც, საერთო ჯამში გაიყიდა 43.57 მილიონი ასლის ოდენობით. მისი წარმოება ოფიციალურად შეწყდა 2010 წლის 31 იანვარს.
სქოლიო
კატეგორია:Game Boy Advance კატეგორია:Game Boy-ის კონსოლები კატეგორია:მეექვსე თაობის ვიდეო თამაშების კონსოლები კატეგორია:პორტატიული ვიდეო თამაშების კონსოლები კატეგორია:Nintendo-ს კონსოლები კატეგორია:2000-იანების სათამაშოები კატეგორია:2003 წელი ვიდეო თამაშებში
ფრუნზენსკაია (მოსკოვის მეტრო)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მოსკოვის მეტროსადგურები
სან-გონსალუ-დუ-რიუ-პრეტუ
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 056 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 9.72 კმ²-ზე. ფართობი 314 458 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
Why Can't It Wait 'Til Morning
„Why Can't It Wait 'Til Morning“ — ინგლისელი მომღერალ და სიმღერების ავტორ ფილ კოლინზის 1983 წლის სიმღერა და სინგლი ალბომიდან Hello, I Must Be Going!. ეს არის მეხუთე სინგლი ამ ალბომიდან, რომელიც გამოიცა სინგლის სახით, ამჯერად - მხოლოდ ბრიტანეთში.
1994 წელს ჯაზ-ჯგუფმა Fourplay კოლინზის მონაწილეობით გამოსცა და ჩაწერა სიმღერის ქავერი. იგი მოხვდა მათ ალბომში Elixir. აგრეთვე ჩაიწერა სიმღერის რემიქსი.
სქოლიო
კატეგორია:1983 წლის სიმღერები კატეგორია:1983 წლის სინგლები კატეგორია:ფილ კოლინზის სიმღერები
ავშარი
ავშარი (Ավշար) — სოფელი სომხეთში, არარატის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 835 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 156 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 295 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 17.5 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არარატის პროვინციის სოფლები
ჰაჯიუშაღი
ჰაჯიუშაღი (Hacıuşağı) — სოფელი აზერბაიჯანში, აღსუს რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა —   	 435 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აღსუს რაიონის სოფლები
შავი ენა
შავი ენა (Black speech) — ჯ.რ.რ. ტოლკინის ლეგენდარიუმში ენა, რომელიც შექმნა ბნელმა მბრძანებელმა საურონმა მეორე ეპოქის პირველ ნახევარში თავისი მსახურებისთვის.
ისტორია
ორკებს არ გააჩნდათ საკუთარი ენა, არამედ ოდითგანვე განსხვავებული ენების დიალექტებზე ან განშტოებებზე ლაპარაკობდნენ, რომლებიც თავის მხრივ იმდენად სახეცვლილი იყო ხოლმე, რომ ორკთა არამონათესავე ტომები ერთმანეთს ვერაფერს აგებინებდნენ.
მზის პირველ ეპოქაში ორკები ანგბანდში იყვნენ თავმოყრილნი. ისინი სავარაუდოდ სხვადასხვა ენის დამახინჯებულ ვარიანტს იყენებდნენ, მაგრამ იმის გამო რომ მათი სამყოფელი საუკუნეების განმავლობაში ანგბანდი რჩებოდა, ამა თუ იმ ორკის მეტყველება სხვა ორკისგან არ განსხვავდებოდა. სიტუაცია შეიცვალა ანგბანდის დაცემის შემდეგ, როდესაც ორკები ბელერიანდიდან აღმოსავლეთში გაიხიზნნენ და მიმოიფანტნენ. სავარაუდოდ ამ პერიოდიდან ორკებმა დაიწყეს ვესტრონულიდან სიტყვების ათვისება და დამახინჯება, ისე, რომ საბოლოოდ მათი ენები ვესტრონულის ორკულ დიალექტებს წარმოადგენდა. სავარაუდოდ, ამ მიზეზის გამო დაიწყო საურონმა შავი ენის შექმნა მაშინ, როდესაც ორკთა უდიდესი ნაწილი მორდორში იყო თავმოყრილი. ამ დროს ბნელმა მბრძანებელმა ერთი ბეჭდის დახმარებით ბარად-დურის შენება დაიწყო.
შავ ენას იყენებდნენ თავად საურონი და მისი მთავარი მსახურები: ნაზგულები და მხედართმთავრები. ორკებმა ადრინდელივით, მხოლოდ რამდენიმე სიტყვა აითვისეს.
მესამე ეპოქის მიწურულს, ბეჭდის ომის მოვლენებისას შავი ენა გამოიყენებოდა მხოლოდ ბარად-დურში, მინას მორგულსა და დოლ გულდურში. მას ძირითადად საურონი იყენებდა მსახურებთან, ასევე ნაზგულები თავიანთ ქვეშევრდომებთან.
მაგალითები
ყველაზე ცნობილი მაგალითი შავი ენისა არის წარწერა ბეჭედზე, რომელიც შედგება ოთხი სტროფისაგან და დაწერილია ტენგუარის შავ ენაზე. წარწერა ლათინური ასოებით ასეთია:
Ash nazg durbatulûk, ash nazg gimbatul, ash nazg thrakatulûk agh burzum-ishi krimpatul
თარგმანი:
ერთი ბეჭედი დაჯაბნის ყველას, ერთი ბეჭედი მოძებნის ყველას, ერთი ბეჭედი შეკრებს ბნელში და ჯაჭვად შეჰკრავს
შავი ენა ჟღერს „ორ ციხე-კოშკშიც“:
ამ სიტყვების თარგმანი ტოლკინმა სამი სხვადასხვა სახით დაწერა, და უცნობია, თუ რომელია სწორი. ენის მარაგი ძალიან მწირია.
გრამატიკა
durbatulûk
„დასაჯაბნად“, ანუ „რომ-დაჯაბნოს-მან-ისინი“ - durb-at-ul-ûk
შავი ენის აგლუტინაციურობა პოსტპოზიციებშიც გამოიხატება:
burzum-ishi
ანუ „ბნელში“ - „ბნელი-ში“
ანალოგები
გრამატიკული ხასიათით შავი ენა ჰგავს თურქულ, ფინურ-უნგრულ, იაპონურ-კორეულ, ბასკურ, ქართველურსა და სხვა კავკასიურ ენებს, რომლებიც ასევე აგლუტინაციური ენებია. რუსი ენათმეცნიერი ალექსანდრე ნემიროვსკი ვარაუდობს, რომ ტოლკინმა შავი ენა ძველ ხეთურსა და ჰურიტულ-ურარტუულ ენებზე დაყრდნობით შექმნა.
მოსკოვის წმინდა ნიკოლოზის ტაძარი (სტარო-ვაგანკოვო)
მოსკოვის წმინდა ნიკოლოზის ტაძარი (Храм Святителя Николая) — მართლმადიდებლური ტაძარი მოსკოვში. ტაძარი დაარსებულია XVI საუკუნეში. მდებარეობს მოსკოვის ცენტრალური ადმინისტრაციული ოლქის არბატის რაიონში, ადგილზე, რომელიც ძველად ცნობილი იყო ვაგანკოვოს სახელით.
ეკლესია აგებულია XVI საუკუნეში. ტაძრის მთავარი საკურთხეველი ნაკურთხია ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედის სახელზე.
ტაძარი მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს მოსკოვის ეპარქიას.
ისტორია
XVII საუკუნის პირველ ნახევარში ეკლესია დაშალეს და ძველ სარძიკველზე ააგეს ახალი შენობა. ტაძარი იყო კუბის ფორმის. XVII საუკუნის ბოლო წლებში ეკლესიას ჰქონდა სამხრეთის ეგვტერი სერგი რადონეჟელის სახელზე, ხოლო ტაძრის ჩრდილოეთით ააშენეს მცირე ეკლესია ორმოცი სებასტიელი მოწამის სახელზე.
1745-1759 წლებში მოძველებული ეკლესია გადააკეთეს: 1755 წელს აკურთხეს სერგი რადონეჟელის ეგვტერი, ხოლო 1759 წელს მთავარი საკურთხეველი. 1792 წელს ეკლსიას დასავლეთიდან მიაშენეს ქვის სამრეკლო. 1792წელს დაშალეს ორმოცი სებასტიელი მოწამის სახელობის ეკლესია. ამჟამად მის ადგილზე დგას ხის ჯვარი.
1812 წლის ხანძრის დროს ეკლესია ძლიერ დაზიანდა. 1813 წელს ჯერ მიაწერეს, ხოლო 1814 წელს ჯვართამაღლების მონასტერს. 1814 წელს აკურთხეს მთავარი საკურთხეველი, ხოლო სერგი რადონეჟელის ეგვტერი არ აღუდგენიათ დიდი ხნის განმავლობაში. 1842 წელს დაშალეს სამრეკლო და აღადგინეს სერგი რადონეჟელის ეგვტერი, სადაც შეინარჩუნეს XVIII საუკუნის კანკელი.
XIX საუკუნის შუა წლებში ეკლესია ფაქტობრივად კარის ეკლესია იყო.
1903 წელს გააფართოვეს ტაძრის შესასვლელი, ააშენეს სამრეკლო ფსევდორუსულ სტილში.
1980-იან წლებში ეკლესიაში დაიწყო სარესტავრაციო სამუშაოები. ღვთისმსახურება აღსდგა 1992 წელს, ხოლო 1993 წელს ტაძარი აკურთხეს.
Under the Radar Volume 1
Under The Radar Volume 1 — რობი უილიამსის კომპილაციური ალბომი, გავრცელებული ექსკლუზიურად მისი ოფიციალური საიტის მეშვეობით. ალბომში შეტანილია მანამდე გამოუცემელი სიმღერები, B-მხარეები და იშვიათი ჩანაწერები. ალბომი გამოვიდა 2014 წლის 8 დეკემბერს.
მტვრის გემო
მტვრის გემო — ქართული ტელესერიალი, რომელიც ტელეკომპანია იმედმა გადაიღო 2004 წელს. რეჟისორები დათო ჯანელიძე და მარინა კულუმბეგაშვილი.
სიუჟეტი
ირინა არის გამომძიებელი, რომელიც მივლინებით ბათუმში წავიდა სახლში დაბრუნებისას ერთ მამაკაცთან ერთად იმგზავრებს, რომელიც სერიული მკვლელი აღმოჩნდება და პოლიციელის გამოყენებას შეძლებს თავისი მკვლელობების დასაფარად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:2004 წლის ქართული ტელესერიალები კატეგორია:იმედი (ტელეკომპანია)
პარკ-კულტური (მოსკოვის მეტრო, სოკოლნიჩესკაია)
პარკ-კულტური (Парк культуры) — მოსკოვის მეტროპოლიტენის სადგური. მდებარეობს სოკოლნიჩესკაიას ხაზზე და შედგება 1 კუნძულოვანი ბაქნისაგან. სადგური გაიხსნა 1935 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მოსკოვის მეტროსადგურები
სან-ხოსე-დე-ლა-მონტანია
სან-ხოსე-დე-ლა-მონტანია (San José de la Montaña) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ანტიოკიის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2.748 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 077 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 127 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ანტიოკიის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
სენადორ-მოდესტინუ-გონსალვისი
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 574 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 4.8 კმ²-ზე. ფართობი 952 055 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
კაჩინის შტატი
კაჩინის შტატი (ကချင်ပြည်နယ်) — მიანმარის ყველაზე ჩრდილოეთით მდებარე შტატი. ჩრდილოეთით და აღმოსავლეთით ესაზღვრება ჩინეთი ( ტიბეტი და იუნანი); შანის შტატი სამხრეთით; და საგაინგის რეგიონი და ინდოეთი ( არუნაჩალ პრადეში) დასავლეთით.
იგი მდებარეობს ჩრდილოეთ განედის 23 ° 27 'და 28 ° 25' და აღმოსავლეთ გრძედის 96 ° 0 'და 98 ° 44' შორის. კაჩინის შტატს 89 041 კვადრატული კილომეტრის ფართობი უჭირავს. მისი დედაქალაქია მიიჩინა. შტატის სხვა მნიშვნელოვან ქალაქებს შორისაა ბჰამო, მოჰნიინი და პუტაო.
კაჩინის შტატში მდებარეობს მიანმარის უმაღლესი მთა, ჰკაკაბო რაზი (5889 მეტრის სიმაღლის), ის ჰიმალაის მთათა სისტემის სამხრეთ წერტილში მდებარეობს.
ისტორია
კაჩინის ტრადიციული საზოგადოება სოფლის მეურნეობით ირჩენს თავს. კაჩინის ჩვეულების ანთროპოლოგებმა მნიშვნელოვანი ყურადღება გაამახვილეს დედმამიშვილზე დაქორწინებაზე, სადაც დასაშვებია კაცის დაქორწინება დედის ძმის ქალიშვილზე, მაგრამ არა მამის დის ქალიშვილზე. კოლონიის წინა პერიოდში კაჩინები იყვნენ ანიმისტები.
დემოგრაფია
კაჩინის მოსახლეობა მკვეთრად მზრდადია. 2014 წლის აღწერის შედეგად რეგიონის მოსახლეობა 1 689 441 ადამიანი იყო, რაც წინა აღწერის შედეგთან შედარებით 86.7%-ითაა გაზრდილი.
რელიგია
კაჩინის შტატში ქრისტიანობა ერთ-ერთი მთავარი რელიგიაა. ბუდიზმი ყველაზე გავრცელებული რელიგიაა ბამარისა და შანის ხალხში.
Ენა
ჯინგფოური ენა იყო ამ რეგიონის ტრადიციული ენა და წარმოადგენს შტატში ყველაზე გავრცელებულ ენას. ბამარის ხალხი (ბირმელები) კაჩინის შტატში უმცირესობა იყო ბრიტანეთისგან ბირმის დამოუკიდებლობის მიღებამდე, მაგრამ 1948 წლის შემდეგ კაშინის შტატში ბამარის (ბირმული) ჯგუფები მოვიდნენ დასახლდნენ, რომ მმართველობა ბირმული ენაზე ყოფილიყო, რამაც გამოიწვია ენის ცვლა და დაიწყო კაჩინის ენის დაქვეითება. კაჩინელთა მრავალ თაობას არ ჰქონდა სკოლაში ენის სწორად საუბრის ან სწავლის შანსი.
ეთნიკური შემადგენლობა
2014 წლის აღწერის ეთნიკური მონაცემები ხელმისაწვდომია მხოლოდ ტატმადავისთვის და არ არის ხელმისაწვდომი საზოგადოებისთვის. 1983 წლის აღწერის მონაცემებით, ეთნიკური შემადგენლობა შემდეგნაირად გამოიყურება: ბამარი: 29,3%, შანი: 24,2% და კაჩინი: 38,1%. 2016 წელს სიტყვით გამოსვლისას, თათმადაუს მინ აუნგ ჰლეინგმა კაჩინის სახელმწიფოს ეთნიკური შემადგენლობა შემდეგნაირად წარმოთქვა: ბამარი - 29,2%, შანი - 23,6%, ჯინგფაუ - 18,97%, ლისუ - 7%, რაუამი - 5%, ლოვავა - 3,33%, ლაჩეიკი - 2,89%, ზაიქვა - 1,57% და სხვები - 8%.
ეკონომიკა
კაჩინის შტატის ეკონომიკა ძირითადად სოფლის მეურნეობაზეა დამოკიდებული. ძირითადი პროდუქტებია ბრინჯი, ტაქი, შაქრის ლერწამი, ოპიუმი. მინერალური პროდუქტები მოიცავს ოქროს და ნეფრიტს. ჰპაკანი ცნობილია თავისი ნეფრიტის მაღაროებით. 600 ტონაზე მეტი ნეფრიტის ქვები, რომლებიც აღმოაჩინეს ლონე-ხინის მიდამოდან ჰპაკანში, ანუ ფა-ხანტის რაიონიდან კაჩინეს შტატში, გამოფინეს მიანმარის ნაიპიდააში. მიანმარში მოპოვებული ნეფრიტის ქვების უმეტესობა, 25,795 ტონა 2009–10 წლებში და 32,921 ტონა 2008–09 წლებში, სწორედ კაჩინის შტატშია წარმოებული. 2000 წელს ჰპაკანში აღმოაჩინეს მსოფლიოში ყველაზე დიდი ნეფრიტიანი ქვა, 3000 ტონა, 21 მეტრი სიგრძის, 4,8 მეტრი სიგანისა და 10,5 მეტრი სიმაღლის. მიანმარის მთავრობა ნაკლებ ყურადღებას აქცევს კაჩინში გარემოს გაუარესებას, ნეფრიტის მოპოვების გამო. მოხდა ეროზია, წყალდიდობა და ღვარცოფები. ყოველწლიურად რამდენიმე სახლი ინგრევა.
კაჩინს ღრმა ეკონომიკური კავშირები აქვს ჩინეთთან, რომელიც რეგიონებში ყველაზე მსხვილი სავაჭრო პარტნიორი და მთავარი ინვესტორია განვითარებით პროექტებში. 2006 წელს, პრემიერ მინისტრმა გენერალმა თეინ სეინმა ხელშეკრულება დადო ჩინეთის ენერგეტიკული თანამშრომლობის შესახებ პეკინში, რომ აშენებულიყო მიიცონის კაშხალი და ექვსი სხვა კაშხალი კაჩინის შტატში. მიმდინარეობს უზარმაზარი 1,055 მეგავატიანი ჰიდროელექტროსადგურის კაშხლის მშენებლობის პროექტი, მიიცონის კაშხალი. ის დაფინანსებულია China Power Investment Cooperation– ის მიერ. დასრულების შემდეგ კაშხლის სიმაღლე 152 მეტრი იქნება და წარმოებული ელექტროენერგია გაიყიდება ჩინეთში. ამ პროექტით დაახლოებით 15 000 ადამიანი დასაქმდა.
Განათლება
მიანმარში საგანმანათლებლო შესაძლებლობები ძალზე შეზღუდულია იანგონისა და მანდალაის მთავარი ქალაქების გარეთ. 2005 წელს ბაგოს რეგიონს ჰქონდა 578 დაწყებითი სკოლა, 119 საბაზო სკოლა და 132 საშუალო სკოლა.
ქვემოთ მოცემულია 2002–2003 სასწავლო წლის საჯარო სკოლის სისტემის რეზიუმე.
სქოლიო
კატეგორია:მიანმარის შტატები
ლეხი (საფეხბურთო კლუბი)
„ლეხი პოზნანი (Lech Poznań) — პოლონური საფეხბურთო კლუბი. ჩამოყალიბდა ქალაქ პოზნანში. ასპარეზობს ექსტრაკლასაში.
სქოლიო
* კატეგორია:1922 წელს დაარსებული საფეხბურთო კლუბები კატეგორია:პოლონეთის საფეხბურთო კლუბები
მაიკლ სალივანი
მაილკ სალივანი (Michael J. Sallivan; დ.17 სექტემბერი, დეტროიტი, 1961 — ამერიკელი მწერალი. მისი ყველასათვის ნაცნობი სადებიუტო სერია რაიარიას განცხადებანი (The Riyria Revelations) ნათარგმნია 14 ენაზე.
კარიერა
სალივანმა წერა დაიწყო თავისი შვილის გამო, რომელსაც დისლექსია ტანჯავდა. მას სურდა თავის შვილს კითხვის სწავლაში დახმარებოდა.
სალივანის შემოქმედება მოიცავს სამ სერიას. რაიარიას განცხადებანი და რაიარიას ქრონიკები (The Riyria Chronicles) გამოცემულია „Orbit Books“-ის მიერ, ხოლო მისი მესამე სერია პირველი იმპერია (The First Empire) გამოქვეყნდა „Del Rey Books“-ის მიერ. რაიარიას განცხადებანი არის ექვსი წიგნისაგან შემდგარი ფენტეზის ჟანრის სერია. მისი გაგრძელებაა რაიარიას ქრონიკები. რაიარიას სამყაროში მიმდინარე მოვლენებს აღწერს ასევე სალივანის ხუთ წიგნიანი სერია პირველი იმპერია. პირველი სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრის ნოველა გამოქვეყნდა „Tachyon Publications“-ის მიერ 2014 წლის აპრილში.
შემოქმედება
რაიარიას განცხადებანი
რაიარიას ქრონიკები
პირველი იმპერია
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 17 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1961 კატეგორია:ამერიკელი მწერლები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი რომანისტები კატეგორია:ამერიკელი ფენტეზი მწერლები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი რომანისტები კატეგორია:დეტროიტელი მწერლები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მწერლები კატეგორია:მიჩიგანელი რომანისტები
ილხიჩი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ილხიჩი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ენეს კანტერი
ენეს კანტერი (დ. 20 მაისი, 1992, ციურიხი, შვეიცარია) — შვეიცარიაში დაბადებული თურქი პროფესიონალი კალათბურთის მოთამაშე. ამჟამად არის ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის (NBA) კლუბის, ბოსტონ სელტიქსის კალათბურთელი. 2011 წლის NBA-ის დრაფტზე იგი იუჯა ჯაზმა პირველი რაუნდის მესამე არჩევნად აიყვანა.
არის პოლიტიკური აქტივისტი: აკრიტიკებს რეჯეფ თაიფ ერდოღანს კრიტიკისა და მხარს უჭერს გიულენის მოძრაობას.
ადრეული ცხოვრება და განათლება
კანტერი დაიბადა 1992 წლის 20 მაისს ციურიხში, შვეიცარიაში. მისმა მამამ, მეჰმეთ კანტერმა მედიცინის დოქტორის ხარისხი მიიღო. ამის შემდეგ ოჯახი თურქეთში დაბრუნდა. ენესის მამა გახდა ჰისტოლოგიისა და გენეტიკის პროფესორი თრაქიას უნივერსიტეტში. მისი დედა იყო ექთანი. კანტერს 3 ახალგაზრდა დედმამიშვილი ჰყავს: ორი ძმა (მასში შედის კალათბურთელი კერემ კანტერი) და ერთი და.
თინეიჯერობის პერიოდში იგი ჯერ ანკარაში ცხოვრობდა, ხოლო შემდგომ, პროფესიონალური კალათბურთის სათამაშოდ სტამბოლში გადავიდა.
17 წლის ასაკში კანტერი კალათბურთის სათამაშოდ აშშ-ში გადავიდა. თავიდან იგი ჰენდერსონში მდებარე საშუალო სკოლა ფრინდლეი პრებში ჩაირიცხა, ხოლო შემდგომ ბეკლიში მდებარე მაუნთეინ სთეით აკადემიაში გადავიდა. Nike-თან გაფორმებული ხელშეკრულების გამო, რომლის მიხედვითაც იგი პროფესიონალური კალათბურთის მოთამაშე იყო, არცერთ სკოლაში არ მიეცა კალათბურთის თამაშის საშუალება. შემდეგ კანტერი ჩაირიცხა სიმი ვალეიში მდებარე სტონრიჯის მოსამზადებელ სკოლაში და აქ მან ერთი სეზონის განმავლობაში კალათBურთის თამაში შეძლო.
2010-2011 წლებში, კანტერი ერთი წლის განმავლობაში კენტუკის უნივერსიტეტში სწავლობდა.
იუტა ჯაზი (2011-2015)
იუტა ჯაზმა კანტერი 2011 წლის NBA-ის დრაფტზე პირველი რუნდის მესამე პიკად აირჩია. არჩევისთანავე მან თქვა: „მე ძალიან ბედნიერი ვარ, მე ძალიან აღფრთოვანებული ვარ. მე ვიცი რომ იუტა ჯაზის გულშემატკივრები გიჟები არიან და მე მიყვარს ისინი. გუნდს მოვუტან სიმტკიცეს, პოსტ მოძრაობებს, მოხსნებს, ყველაფერს. ვეცდები გავაკეთო ყველაფერი იმისთვის რომ გუნდი Play Off-ში მოხვდეს.“ 2011 წლის 9 დეკემბერს მან გუნდთან რუქი კონტრაქტს მოაწერა ხელი. 2011-2012 წლებში, იგი გახდა მეათე იუტა ჯაზის მოთამაშე რომელმიც რეგულარული სეზონის ყველა თამაშში გამოჩნდა. 27 დეკემბერს, ლოს-ანჯელეს ლეიკერსის წინააღმდეგ გამართულ სადებიუტო მატჩში კანტერმა ჯაზის ახალბედების რეკორდი მოხსნა: მან სადებიუტო შეხვედრაში ყველაზე მეტი, 11 მოხსნა დააგროვა. აღნიშნულ სეზონში მან 66 თამაშში მიიღო მონაწილეობა, სადაც საშუალოდ: 4.6 ქულასა და 4.2 მოხსნას აგროვებდა.
2012-13 წლების სეზონში კანტერმა საშუალო მაჩვენებლები ყველა ძირითად სტატისტიკურ კატეგორიაში გააუმჯობესა; მან გუნდს ქულებში 3-ჯერ, ხოლო მოხსნებში 4-ჯერ ულიდერა, ხოლო ორმაგი დუბლი 22-ჯერ დააფიქსირა. 70 თამაშში (2 სასტარტო შემადგენლობიდან) მან საშუალოდ 7.2 ქულა და 4.3 მოხსნა დააგროვა. 2013 წლის 1 მარტს, შარლოტ ბობკეტსის წინააღმდეგ, ანგარიშით 98-68 მოგებულ შეხვედრაში კანტერმა 20-20 პირველად დააფიქსირა: აღნიშნულ შეხვედრაში კარიერის უმაღლესი მაჩვენებელი, 23 ქულა და 22 მოსნა დააგროვა. მოგვიანებით, სეზონის ბოლო 10 თამაში კანტერმა მარცხენა მხრის ტრავმის გამო გამოტოვა.
2013-2014 წლების სეზონში კანტერი 80 თამაშში (37 სასტარტო შემადგენლობიდან) გამოჩნდა და საშუალოდ 12.3 ქულა და 7.3 მოხსნა დააგროვა. 2014 წლის 3 მარტს მან კარიერის საუკეთესო მაჩვენებელი, 27 ქულა, მილოუკი ბაქსთან წაგეულ შეხვედრაში (114-88) დააგროვა.
2014 წლის 16 დეკემბერს კანტერმა ახალი კარიერის საუკეთესო მაჩვენებელი, 29 ქულა, ნიუ-ორლეან პელიკანსის წინააღმდეგ წაგებულ შეხვედრაში დააგროვა.
ოკლაჰომა-სიტი თანდერი (2015-2017)
2015 წლის 19 თებერვალს კანტერი სამმაგი გაცვლით, რომელშიც ჩართული იყვნენ იუტა ჯაზი, ოკლაჰომა-სიტი თანდერი და დეტროიტ პისტონსი, ოკლაჰომაში გადავიდა. ორი დღის შემდეგ გუნდში შედგა მისი სადებიუტო შეხვედრა, სადაც ორგმაგი დუბლი (10 ქულა, 13 მოხსნა) გამოირჩა; აღნიშნული შეხვედრა ჩარლოტ ჰორნეტსის წინააღმდეგ შედგა და თანდერის 110–103 გამარჯვებით დასრულდა. 2015 წლის 1 აპრილს მან კარიერის უმაღლესი მაჩენებელი 30 ქულა დალას მავერიკსის წინააღმდეგ 135–131 წაგებულ შეხვედრაში გაიმეორა.
2014-15 წლების სეზონის შემდეგ იგი შეზღუდული თავისუფალი აგენტი გახდა. 2015 წლის 9 ივლისს კანტერმა მიიღო 4 წლიანი $70 მილიონი ღირებულების კონტრაქტის შემოთავაზება პორტლენდ ტრეილ ბლეიზერსისგან. თუმცა, 3 დღის შემდეგ თანდერმა პორტლენდის შემოთავაზება უარყო და აღნიშნული კონტრაქტი თვითონ გაუფორმა. 2016 წლის 14 მარტს დააფიქსირა სეზონის უმაღლესი მაჩვენებელი 26 ქულა პორტლენდ ტრეილ ბლეიზერსის წინააღმდეგ 128–94 მოგებულ შეხვედრაში. 6 აპრილს კვლავ ბლეიზერსის წინააღმდეგ კარიერის უმაღლესი მაჩენებელი 33 ქულა და 20 მოხსნა ჩაიწერა პირად მონაგარში, თუმცა გუნდი 120–115 დამარცხდა; აღნიშული შედეგით იგი გახდა პირველი მოთამაშე, რომელმაც 30+ ქულა და 20+ მოხსნა დააგროვა თამაშში. თანდერის დალას მავერიქსის წინააღმდეგ ჩატარებულ პირველი საპლეიოფო სერიის მესამე თამაშში კანტერმა პლეი ოფ-ის კარიერის უმაღლესი მაჩვენებელი 21 ქულა მოიპოვა; იგი გუნდს გამარჯვებასა და სერიაში ლიდერობის (2–1) მოპოვებაში დაეხმარა. სერიის მეოთხე თამაშში კვლავ სეზონის საუკეთესო შედეგის 28 ქულის (13 სროლიდან 12 ჩაგდებული ბურთით) დაფიქსირებით იგი გუნდს კიდევ ერთი გამარჯვების მოპოვებაში დაეხმარა და სერიაში ანგარიში 3-1 გახდა.
ნიუ-იორკ ნიქსი
2017 წლის 25 სექტემბერს ენეს კანტერი დოუკ მაკდერმოტსა და 2018 წლის მეორე NBA დრაფტის მეორე რაუნდის პიკთან ერთად ნიუ-იორკ ნიქსში, კარმელო ენტონის სანაცვლოდ გაიცვალა. ნიუ-იორკ ნიქსში კანტერის დებიუტი სეზონის პირველ, 2017 წლის 19 ოქტომბერს ოკლაჰომა-სიტი თანდერის წინააღმდეგ გამართულ შეხვედრაში შედგა; თამაში მან 10 ქულითა და 7 მოხსნით დაასრულა, ხოლო გუნდი 105–84 დამარცხდა ექვსი დღის შემდეგ ბოსტონ სელტიქსის წინააღმდეგ 110–89 წაგებულ შეხვედრაში პირად მონაგარში 16 ქულა და 19 მოხსნა ჩაიწერა. 2017 წლის 29 ნოემბერს, ზურგის სპაზმის გამო გამოტოვებული სამი თამაშის შემდეგ, კანტერმა მაიამი ჰიტის წინააღმდეგ 115–86 მოგებულ შეხვედრაში 22 ქულა და 14 მოხსნა მოიპოვა. 25 დეკემბერს ფილადელფია სიქსერსის წინააღმდეგ 105–98 წაგებულ შეხვედრაში ქულების მხრივ სეზონის უმაღლეს მაჩვენებელთან ერთად აგრეთვე კარიერის უმაღლესი მაჩვენებელი 22 მოხსნა დააგროვა. იგი შევიდა უილტ ჩემბერლენთან, ბილ რასელითან და ბობ ლანიერთან ერთად შევიდა იმ მოთამაშეთა ჯგუფში, რომლებსაც შობის დღეს 30+ ქულა და 20+ მოხსნა აქვთ დაფიქსირებული. 2018 წლის 30 იანვარს ბრუკლინ ნეტსის წინააღმდეგ 111–95 მოგებულ შეხვედრაში 20 ქულა, 20 მოხსნა და 5 შედეგიანი გადაცემა დააგროვა. 6 თებერვალს გუნდი მიოუკი ბაქსთან 103–89 დამარცხდა; კანტერმა თამაშში 19 ქულა და 16 მოხსნა დააგროვა; ეს იყო მისი ზედიზედ მეექვსე ორმაგი დუბლით დასრულებული თამაში; 2010 წლის 9-26 თებერვალში დევიდ ლის სერიის შემდეგ (ზედიზედ 7 თამაშში ორმაგი დუბლი) აღნიშნული ორმაგი ბუდლების სერია ყველაზე გრძელი იყო ნიქსისთვის. 2018 წლის 6 მარტს პორტლენ ტრეილ პლეიზერსის წინააღმდეგ წაგებულ შეხვედრაში მას პირად ანგარიშზე 18 ქულა და 11 მოხსნა ჰქონდა დაფიქსირებული. ეს იყო კანტერის 32-ე ორმაგი დუბლი სეზონში, რაც კარიერის საუკეთესო მაჩვენებელი იყო.
2018 წლის 19 ოქტომბერს კანტერმა ნეტსის წინააღმდეგ 107–105 წაგებულ შეხვედრაში 29 ქულა მოიპოვა. ერთი დღის შემდეგ სელტიქსის წინააღმდეგ კვლავ 103-101 წაგებულ შეხვედრაში 17 ქულა და 15 მოხსნა დააგროვა; დაფიქსირებული შედეგით, ზაკ რანდოლფის (2007-2008) შემდეგ გახდა პირველი ნიქსის მოთამაშე, რომელმაც სეზონის პირველ სამ შეხვედრაში ორმაგი დუბლი დააფიქსირა. 5 ნოემბერს ჩიკაგო ბულზთან 116–115 ოვერტაინში წაგებულ შეხვედრაში მან 23 ქულა და 24 მოხსნა დააგროვა. 11 ნოემბერს ორნალდო მეჯიქთან 115–89 წაგებულ შეხვედრაში კანტერმა მიყოლებით მეხუთე ორმაგი დუბლი, 16 ქულა და 15 მოხსნა დააფიქსირა. 25 ნოემბერს მემფის გრიზლისთან 103–98 კვლავ წაგებულ შეხვედრაში 21 ქულითა და კარიერის უმაღლესი მაჩვენებლით, 26 მოხსნით გამოირჩა. დეკემბრის ბოლო პერიოდში კანტერი დააქვეითეს: სათადარიგოთა რიგებში შეიყვანეს (გუნდში როლი შეუმცირეს). კანტერმა ნიქსზე უარი 2019 წლის 7 თებერვალს თქვა.
პორტლენდ ტრეილ პლეიზერსი (2019)
2019 წლის 13 თებერვალს ენეს კანტერმა პორტლენდ ტრეილ ბლეიზერსთან გააფორმა კონტრაქტი. გუნდში მისი დებიუტი 21 თებერვალს, ბრუნკინ ნეტსთან 113–99 მოგებულ შევედრაში შედგა; თამაშში მან 18 ქულა და 9 მოხსნა დააგროვა. პორტლენდ ტრეილ ბლეიზერსის პლეი ოფ-ის ოკლაჰომა-სიტი თანდერთან ჩატარებული სერიის პირველ თამაშში კანტერმა 20 ქულა და 18 მოხსნა დააგროვა; ბილ ვოლტონის და ლამარკუს ოლრიჯის შემდეგ გახდა კლუბის მესამე მოთამაშე, რომელმაც პლეი ოფ-ის თამაშში 18+ მოხსნა და 20+ ქულა დააფიქსირა.
ბოსტონ სელტიქსი (2019-დღემდე)
როდესაც თავისუფალ აგენტთა პერიოდი გაიხსა, ენეს კანტერი 2019 წლის 1 ივლისს, ბოსტონ სელტიქსის შემოთავაზებულ 2-წლიან $10 მილიონის ღირებულების კონტრაქტს დასთანხმდა. ოფიციალურად გუნდს 17 ივლისს შეუერთდა.
პირადი ცხოვრება
კანტერი მუსლიმანია.
კანტერს ნათქვამი აქვს, რომ კონლეჯში ყოფნის პერიოდში მან ინგლისური ისწავლა ღრუბელი ბობი კვადრატული შარვალი-სა და Jersey Shore-ს ყურებით.
კანტერის ახალგაზრდა ძმა, კერემ კანტერი, 2014-2017 წლებში „ვინსკონსინის უნივერსიტეტი-გრინ ბეი“სთვის თამაშობდა. 2017 წელს გრინ ბეიში სწავლის დასრულების შემდეგ, იგი გადავიდა ხავიერის უნივერსიტეტში. 2019 წლის ივლისში კერემი კლუბ იოვენტუტ ბადალონიას შეუერთდა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 20 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1992 კატეგორია:თურქი კალათბურთელები კატეგორია:ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის კალათბურთელები
ბექა ნაცვლიშვილი
ბექა ნაცვლიშვილი (დ. 19 ოქტომბერი, 1977, თბილისი) — ქართველი პოლიტიკოსი, სოციოლოგი.
1994-1998 წლებში სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში და მიენიჭა ბაკალავრის აკადემური ხარისხი; 1998-1999 წლებში ოტო ფონ გურიკეს სახელობის მაგდებურგის უნივერსტეტში, პოლიტოლოგიისა და სოციოლოგიის მიმართულებით; 2000-2006 წლებში მიუნსტერის უნივერსიტეტში პოლიტიკური მეცნიერების, სოციოლოგიისა და რელიგიათმცოდნეობის სპეციალობაზე და მიენიჭა სოციალურ მეცნიერებათა ჯერ ბაკალავრის, შემდეგ კი მაგისტრის აკადემიური ხარისხები.
2008-2009 წლებში საქართველოს ტურიზმის ასოციაცია, აღმასრულებელ მენეჯერი; 2008-2009 წლებში ტურიზმის სკოლა „ნიუკაზის“ სოციოლოგიისა და რელიგიათმცოდნეობის ლექტორი; 2009-2010 წლებში „საქართველოს ტურისტული რესურსების კვლევის ცენტრის“ დამფუძნებელი და პროექტის ხელმძღვანელი; 2009-2011 წლებში „საქართველოს უნივერსიტეტი“ პოლიტიკური მეცნიერების ლექტორი; 2009-2014 წლებში საზოგადოების კვლევის ცენტრის მკვლევარი; 2010 წელს იყო ბრიუსელში „ფრიდრიხ ებერტის ფონდის“ ეგიდით მკვლევრის პოზიციაზე; 2012-2014  წლებში საქართველოს მთავრობის ადმინისტრაცია, პოლიტიკის ანალიზისა და სტრატეგიული დაგეგმვის სამსახურის მრჩეველი; 2013 წლიდან ევროკომისიის (ტემპუსი) სამაგისტრო პროგრამის — „ევროპასთან ინტეგრაცია და შრომითი ურთიერთობების“ ხელმძღვანელი, პოლიტიკური ეკონომიკისა და პოლიტიკური სოციოლოგიის ლექტორი; 2013 წლიდან „კავკასიის უნივერსიტეტის“ პოლიტიკური მეცნიერების ლექტორი. არის არაერთი პუბლიკაციის ავტორი, ადგილობრივი და საერთაშორისო კონფერენციების აქტიური მონაწილე.
2014-2016 წლებში იყო თბილისის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს წევრი. 2016-2020 წლებში — საქართველოს მე-9 მოწვევის პარლამენტის წევრი (თბილისის ისნის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“. 2019 წელს დატოვა „ქართული ოცნება“. 2020 წელს პარტიიდან წასულ სხვა ადამიანებთან ერთად ჩამოაყალიბა „ჩვენი საქართველო – სოლიდარობის ალიანი“, რომლის თავმჯდომარე თავად გახდა, თუმცა მისი რიგები 2021 წელს დატოვა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 19 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1977 კატეგორია:საქართველოს IX მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:ქართველი სოციოლოგები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები ბექა
ჰინგარი
ჰინგარი (Hinqar) — სოფელი აზერბაიჯანში, აღსუს რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აღსუს რაიონის სოფლები
ანჯეი დუდა
ანჯეი დუდა (Andrzej Sebastian Duda; დ. 16 მაისი, 1972) — პოლონეთის პრეზიდენტი. იურისტი და ევროპარლამენტის წევრი. პოლონეთის პრეზიდენტობის კანდიდატი კანონი და სამართლის პარტიიდან პოლონეთის 2015 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში. 2015 წლის 24 მაისს მან არჩევნებში დაამარცხა მისი წინამორბედი ბრონისლავ კომოროვსკი.
ბიოგრაფია
ანჯეი დუდა დაიბადა კრაკოვში მეცნიერებისა და მეცნიერებისა და ტექნოლოგიის AGH უნივერსიტეტის პროფესორების, იანინა მილევსკას და იან ტადეუშ დუდას ოჯახში. ანჯეის ცოლი, აგატა კორნჰაუსერ-დუდა უმაღლესი სკოლის მასწავლებელია, რომელიც ასწავლის გერმანულს კრაკოვის იან III სობესკის უმაღლეს სკოლაში. დუდას სიმამრი არის პოლონელ-ებრაელი მწერალი, თარჯიმანი და ლიტერატურული კრისიტიკოსი იულიან კორნჰაუსერი.
ის სწავლობდა სამართლის ფაკულტეტზე იაგელონის უნივერსიტეტში. 2001 წლის ოქტომბერში დაინიშნა იაგელონის უნივერსიტეტის ადმინისტრაციის სამართლის დეპარტამენტის პროფესორის თანაშემწედ. 2005 წლის იანვარში დუდამ მიიღო PhD-ის სამართლის ხარისხი იმავე უნივერსიტეტში.
მან თავისი პოლიტიკური კარიერა 2000-იანებამდე თავისუფლების კავშირის პარტიაში დაიწყო, მაგრამ 2005 წლის საპარლამენტო არჩევნების შემდეგ თანამშრომლობა დაიწყო კანონის და სამართლის პარტიასთან. 2006 წლიდან 2007 წლამდე ის იყო იუსტისიის მინისტრის მოადგილე. 2007— 2008 წლებში დუდა პოლონეთის სახელმწიფო სასამართლოს წევრი იყო. 2008— 2010 წლებში ლეხ კაჩინსკის პრეზიდენტობის დროს, ის პოლონეთის რესპუბლიკის კანცელარიის წევრი იყო. 2010 წელს ანჯეი დუდა იყო წარუმატებელი კანდიდატი, რომ გამხდარიყო ადგილობრივი კრაკოვის პრეზიდენტი, როგორც PiS კანდიდატი, მაგრამ მან დიდ წარმატებას მიაღწია 2011 წლის საპარლამენტო არჩევნებში, სადაც მან მიიღო 79 981 ხმა კრაკოვში, ამგვარად გახდა სეიმის წარმომადგენელი. 2014 წელს აირჩიეს ევროპარლამენტის წევრად.
სქოლიო
კატეგორია:პოლონეთის პრეზიდენტები კატეგორია:პოლონელი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1972 კატეგორია:დაბადებული 16 მაისი
ჰილდეგარდ კნეფი
ჰილდეგარდ კნეფი (დ. 28 დეკემბერი, 1925, ულმი, გერმანია — 1 თებერვალი, 2002, ბერლინი, გერმანია) — გერმანელი მსახიობი, მომღერალი, სინქრონული მოსაუბრე, მწერალი.
ბიოგრაფია
დაიბადა ჰანს თეოდორ კნეფისა და ფრიდა აუგუსტა კნეფის ოჯახში, ულმში. 1926 წელს, სიფილისით გარდაიცვალა ჰილდეგარდის მამა და ოჯახი ბერლინში გადავიდა საცხოვრებლად.
ჰილდეგარდი სამჯერ იყო დაქორწინებული: პირველად 1947-1953 წლებში, კურტ ჰირშზე. მეორედ, 1962-1976 წლებში ბრიტანელ მსახიობ დევიდ ქემერონზე, რომლისგანაც ერთადერთი ქალიშვილი, ქრისტინა ანტონია (დაიბადა 1968 წლის 16 მაისს, მიუნხენში) შეეძინა. მესამე ქორწინებაში, პაულ რუდოლფ ფრეიჰერთან, 1977-2002 წლებში, გარდაცვალებამდე იყო.
ჰილდეგარდმა კინო-კარიერა 1946 წელს დაიწყო, მას მოჰყვა არაერთი როლი ჰოლივუდში. მოგვიანებით კი გერმანული შანსონშიც სცადა ბედი და შემოქმედებითად აქტიური იყო თითქმის სიცოცხლის ბოლომდე.
ჰილდეგარდ კნეფი გარდაიცავალა 2002 წლის 1 თებერვალს, ბერლინში.
სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი მომღერლები კატეგორია:გერმანელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1925 კატეგორია:დაბადებული 28 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2002 კატეგორია:გარდაცვლილი 1 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 12 თებერვალი
დატასი
დატასი (Datas) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 1240 მეტრზე. მიეკუთვნება ჟეკიტინონიის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ დიამანტინის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 211 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 16.8 კმ²-ზე. ფართობი 310 099 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
ბაგრატ მიკირტუმოვი
ბაგრატ მიკირტუმოვი (დ. 1869, სოფ. შინიხი) — სოციალ-დემოკრატი ინტერნაციონალისტი. საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ეროვნული საბჭოს (პარლამენტის) წევრი. ეროვნებით სომეხი. დაიბადა გლეხის ოჯახში. განათლება ოჯახში მიიღო. 1903-1916 წლებში მუშაობდა ქართულ გამომცემლობათა ამხანაგობის სტამბაში, სადაც ისწავლა ქართული წერა-კითხვა, აქედანვე ჩაერთო პოლიტიკურ საქმიანობაში სოციალ-დემოკრატიული პარტიის სასარგებლოდ. მისივე აღნიშვნით, სტამბაში მუშაობამ მის მსოფლმხედველობაზე დიდი გავლენა მოახდინა. 1907-1917 წლებში მუშაობდა პარტიის სახალხო უნივერსიტეტის გამგეობის სამეურნეო სექციაში და სხვადასხვა პარტიულ კომისიებში. 1912 მონაწილეობდა სახელმწიფო სათათბიროს არჩევნებში თბილისის გუბერნიის მუშების ამომრჩევლად. არჩევნებში მუშათა ხმა მისცა კარლო ჩხეიძეს. საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის არსებობის პერიოდში ეწეოდა აქტიურ პოლიტიკურ საქმიანობას. 1918 წელს იყო საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ეროვნული საბჭოს წევრი. შედიოდა ეროვნული საბჭოს სოციალ-დემოკრატთა ფრაქციაში. საბჭოთა ოკუპაციის შემდგომ ცნობები არ მოიპოვება.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1869 კატეგორია:სომეხი სოციალ-დემოკრატები
კროპოტკინსკაია (მოსკოვის მეტრო)
კროპოტკინსკაია (Кропоткинская) — მოსკოვის მეტროპოლიტენის სადგური. მდებარეობს სოკოლნიჩესკაიას ხაზზე და შედგება 1 კუნძულოვანი ბაქნისაგან. სადგური გაიხსნა 1935 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მოსკოვის მეტროსადგურები
ისლამი უზბეკეთში
ისტორია
უზბეკეთიდან აღსანიშნავი რელიგიური მეცნიერები არიან იმამ ბუხარი, რომელსაც წიგნი აქვს დაწერილი, ასევე სალიჰ ბუხარი, რომელიც სუნიტი მუსლიმების მიერ განიხილება, როგორც ყველაზე ავთენტური ჰადისის კრებულის დამწერი, რომელიც ყველაზე ავტორიტეტული წიგნია ყურანის შემდეგ. რეგიონის სხვა მუსლიმი მეცნიერები არიან იმამ ტირმიდი და აბუ მანსურ მატურიდი, რომელიც ისლამური იურისპრუდენციის დამაარსებელი მეცნიერი იყო და მისი ორი ნაშრომი ამ თემაზე ავტორიტეტული ითვლება. სამარყანდში, მუსლიმი სამყაროს მეცნიერების განვითარებამ, დიდად აყვავდა. ალი ყუშჯის (გ. 1474) ნაშრომი, რომელიც მუშაობდა ჯერ სამარყანდში და შემდეგ სტამბოლში, განიხილება, როგორც გვიანი ისლამური თეორიული ასტრონომიის ინოვაციურ მაგალითად, ასევე შესაძლოა მისმა ნაშრომმა გავლენა მოახდინა ნიკოლოზ კოპერნიკზეც, რომელსაც მსგავსი არგუმენტები ჰქონდა დედამიწის როტაციაზე. ასტრონომიული ტრადიცია, რომელიც ჩამოყალიბდა მარაგეში, გაგრძელდა ულუღ ბეგის ობსერვატორიაში სამარყანდში. ულუღ ბეგის მიერ, ადრეულ მე-15 საუკუნეში დაარსებულმა ობსერვატორიამ, მნიშვნელოვან პროგრესს მიაღწია ასტრონომიაში.
ისლამი საბჭოთა პერიოდში
thumb|right|მედრესე [[სამარყანდი|სამარყანდში (1911 წლის ფოტო).]] მოსკოვმა მნიშვნელოვნად დაამახინჯა ისლამის გაგება უზბეკეთის მოსახლეობის შორის და შექმნა კონკურენტული ისლამური იდეოლოგიები შუა აზიელებს შორის. მას შემდეგ, რაც ისლამი შემოვიდა უზბეკეთში მე-7 საუკუნეში, ის იქცა უზბეკების ცხოვრების საფუძვლად. საბჭოთა პერიოდში, უზბეკეთში რეგისტრირებული იყო 65 მეჩეთი, 3000-ზე მეტი აქტიური მოლა და სხვა სასულიერო პირი. თითქმის ორმოცი წელი, „ცენტრალური აზიის მუსლიმთა საბჭო“, რომელიც ოფიციალურად საბჭოთა კავშირმა დაამტკიცა, როგორც მუსლიმთა რწმენის მმართველი სააგენტო რწმენის რეგიონში, დაფუძნებული იყო ტაშკენტში. მთავარი მუფთი, რომელიც ხელმძღვანელობდა შეხვედრებს ყოველ წელს ასობით უცხოურ დელეგაციებთან, როგორც ოფიციალური პირი, ასევე ორგანიზაცია აქვეყნებდა ჟურნალს ისლამურ საკითხებში — „მუსლიმები საბჭოთა აღმოსავლეთში“. თუმცა, მუსლიმები, რომლებიც მუშაობდნენ ან მონაწილეობდნენ რომელიმე ამ ორგანიზაციაში, ყურადღებით შემოწმებული იყვნენ პოლიტიკურ საიმედოობაზე. გარდა ამისა, თუ მთავრობა, თითქოს ხელს უწყობდა ისლამის აყვავებას, მეორე მხრივ, მუშაობდა მის აღმოიფხვრაზე. მთავრობა აფინანსებდა სხვადასხვა ოფიციალურ ანტირელიგიურ კამპანიებს და ახშობდა ნებისმიერ მინიშნებას ისლამურ მოძრაობასა ან ქსელზე, რომელიც მუშაობდა სახელმწიფოს კონტროლის გარეშე. უფრო მეტიც, ბევრი მუსლიმი რუსიფიკაციის მსხვერპლი გახდა. დაიხურა ბევრი მეჩეთი და სტალინის მმართველობის დროს, ბევრი მუსლიმი მასობრივი დეპორტაციის მსხვერპლი გახდა.
1990-იანები
thumb|right|მეჩეთი [[ბუხარაში.]] უზბეკეთის დამოუკიდებლობის პირველ წლებში, ისლამი უფრო საკულარული ხასიათის იყო, შეიძლება ითქვას, რომ ეს მოძრაობა თავისი ძალიან ადრეულ ეტაპზეა. 1994 წლის ჩატარებული საზოგადოებრივი აზრის კვლევის მიხედვით, ინტერესი ისლამის მიმართ სწრაფად იზრდება, მაგრამ ისლამის პირადი გაგება უზბეკებს შორის, კვლავ დამახინჯებული. მიუხედავად იმისა, რომ ისლამი გავრცელებულია უზბეკეთის ახალგაზრდა მოსახლეობის შორის, მაინც ისლამი კვლავ სუსტია ახალგაზრდა თაობის შორის, როგორც რწმენა. რესპონდენტების უმცირესობამ დაინტერესდა ისლამით, როგორც პოლიტიკური ფორმით.
2000-იანები
ექსპერტების აზრით, ისლამი თავად არ არის ძირეული მიზეზი მზარდი არეულობებისა, არამედ საშუალებაა საჩივრის გამოხატვისა, რომლებიც უშუალო მიზეზებია უთანხმოებისა და სასოწარკვეთილობის. ხალხი ისლამს ხედავს, როგორც პოლიტიკური გამოსავალი ამ პრობლემების. უზბეკეთის მმართველები ამას კატეგორიულად უარყოფენ. უზბეკეთის მთავრობა წინააღმდეგია (ჰიზბ-უტ-ტაჰრირის (ისლამური განთავისუფლების პარტია)) და თურქი საიდ ნურსის მიმდევრების.
მთავრობა ადანაშაულებს 2005 წლის მაისის არეულობას, რომელიც, მათი მოსაზრებით, უზბეკეთის ხელისუფლების დამხობის მიზნით იყო გამოწვეული, შემდეგ, რომ შეიქმნას ცენტრალური აზიაში თეოკრატიული რესპუბლიკა. არსებობს მოსაზრება, რომ უზბეკეთის პრეზიდენტმა ისლამ ქარიმოვმა „დააბრალა არეულობები ისლამური ექსტრემისტულ ჯგუფებს, რომელიც მან გამოიყენა პოლიტიკური ოპონენტების რეპრესიებისთვის“. ჰიზბ-უტ-ტაჰრირმა უარყო მათი მონაწილეობა არეულობებში, მაგრამ გამოხატა თანაგრძნობა და სოლიდარობა არეულობის მსხვერპლთა მიმართ, ასევე ბრალი დასძინა კორუმპირებულ მთავრობას რეპრესიებში.
სქოლიო
კატეგორია:რელიგია უზბეკეთში
სან-ხუან-დე-ურაბა
სან-ხუან-დე-ურაბა (San Juan de Urabá) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ანტიოკიის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 25 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 20 938 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 239 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ანტიოკიის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ნარჩვი
ნარჩვი — სვანური ყველის ნაირსახეობა, რომელიც დღეისათვის მხოლოდ ზემო სვანეთში: ლატალის თემში, ლახამულას თემში და მესტიის მიმდებარე ზოგიერთ სხვა სოფლების ცალკეულ ოჯახებში მზადდება. ნარჩვი ზამთრისთვის შენახული ყველია, მისი დამზადება იწყება ზაფხულში და შესაძლებელია გაგრძელდეს მანამ, სანამ ძროხა საკვებად ცოცხალ ბალახს იყენებს.
დამზადების პროცესი
ახლად ამოყვანილ, ნატურალური რძისგან მაჭიკის (მაჭიკი — სპეციალურად დამზადებული, ხბოს ან ქათმის გამომშრალი კუჭი) კვეთით ამოყვანილ ყველს რამდენიმე დღით გადადებენ (შეიძლება მაშინვე დაამზადონ). მას შემდეგ, რაც 10-15 კგ ყველი შეგროვდება, დიასახლისი იწყებს მის დანაწევრებას (ხელით) და ცომივით ზელვას. ყველი იზილება სპეციალურ ხის გობზე, შეიძლება გამოიყენონ სხვა ღრმა ჭურჭელიც. კარგად აზელილი ყველის ერთგვაროვანი მასა მჭიდროდ იტენება ხის ყუთში, რომელშიც წინასწარ არის ჩაფენილი თეთრი მარლა ან ტილო. ყოველი ფენის შემდეგ ყუთში ჩატკეპნილ მასას მსუბუქად ეპნევა მარილი (მხოლოდ იმისთვის, რომ მეტი სითხე გამოიდევნოს), ყველის მასა არ უნდა დამლაშდეს. სავსე ყუთში ყველის მასის კარგად ჩატკეპნის შემდეგ, მას ეფარება წინასწარ ჩაფენილი ტილოს/მარლის თავისუფალი ნაწილი, ყუთს ეხურება ხის თავსახური და ზემოდან ეწყობა მძიმე ქვები, რათა დროთა მანძილზე დარჩენილი სითხე გამოიდევნოს. ყუთი შესაძლებელია დრო და დრო, მაქსიმუმ 7 დღის მანძილზე ივსებოდეს. საბოლოოდ, მჭიდროდ დაფარული თავსახური 4-5 სმ-ით უნდა იყოს ჩასული ყუთში. ნარჩვს ყუთებში ზამთრის მანძილზე გრილ ადგილას, უფრო ხშირად სარდაფში ინახავენ.
ყუთის გახსნა ხდება 3 თვის შემდეგ, თუმცა შესაძლებელია ერთი თვის შემდეგაც გაიხსნას. ნარჩვი ზამთრისა და ადრე გაზაფხულის მანძილზე ოჯახის ყოველდღიურ რაციონში იმკვიდრებს ადგილს. მას რძის და კარაქის გემო დასდევს, არ არის მლაშე, მარილის კონცენტრაცია დაბალანსებულია. გამოიყენება როგორც მშრალად — ყუთიდან სადილისთვის ამოღებული, ისე, ცომეულისა და ხაჭაპურის გულსართად ფეტვთან და სხვა გულსართებთან ერთად, ასევე გამოიყენება შეცხელებული — კერძზე მოსასხმელად.
ნარჩვის ყუთი
ნარჩვის ყუთი დაახლოებით 50 სმ სიმაღლის და 20-25 სმ სიგანისაა, ოთხკუთხედია და აქვს თავსახური, რომელიც ყუთის შიგნით თავსდება. ახლო წარსულში ყუთი თავისი ფორმით სვანურ კოშკს მოგაგონებდათ. დღეისათვის, პრაქტიკული მოსაზრებით ის შედარებით დადაბლებულია, რათა მოსახერხებელი იყოს ყუთიდან ნარჩვის ამოღება. ყუთის დასამზადებლად გამოიყენება ნებისმიერი ფოთლოვანი ხის მასალა. გაპრიალებული, გარანდული ფიცრისგან გამოთლილი კედლები ერთმანეთში სოლების საშუალებითაა ჩამჯდარი, კედელსა და კედელს შორის რამდენიმე მილიმეტრიანი მანძილია დატოვებული, ხოლო ყუთის ძირი დახვრეტილია, რათა ყველის მასიდან სითხე ადვილად გამოიდევნოს. ყუთს გარშემო აქვს 2 სარტყელი: ზედა და ქვედა, რომელიც ხის თხელი ანათალისგანაა დამზადებული და კრავს ყუთს. სარტყელი სახელურის ფუნქციასაც ითავსებს, რაც აადვილებს ყუთის გადატანას ერთი ადგილიდან მეორეზე.
ყუთს ოჯახში ამზადებს მამაკაცი. მისი დამზადება არ მოითხოვს განსაკუთრებულ ცოდნას. ყუთს ამზადებენ გაზაფხულიდან მოყოლებული შემოდგომამდე. ოჯახში აკეთებს იმდენ ყუთს, რამდენიც სჭირდებათ. ყუთი მრავალჯერადია, მას გამორეცხავენ, აშრობენ და ხელახლა იყენებენ.
სტატუსი
2020 წლის 13 აგვისტოს, საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტოს გენერალური დირექტორის ნიკოლოზ ანთიძის ბრძანებით, არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის ელემენტს „ქართული ყველი, ნარჩვის დამზადების ტრადიცია" არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი მიენიჭა.
სქოლიო
კატეგორია:სვანური სამზარეულო კატეგორია:ქართული ყველი კატეგორია:საქართველოს არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები
ფლამანდიის ბრაბანტი
ფლამანდიის ბრაბანტი (Vlaams-Brabant) — ბელგიის 10 პროვინციიდან ერთ-ერთი, შედის ფლამანდიის რეგიონის შემადგენლობაში. შეიქმნა 1995 წლის 1 იანვარს ენობრივი პრინციპის გამო ბრაბანტის პროვინციის ფლამანდიურ და ვალონიურ ნაწილებად გაყოფის შედეგად. ესაზღვრება ანტვერპენი, აღმოსავლეთი ფლანდრია, ვალონიის ბრაბანტი,  ლიეჟი და ლიმბურგი. დედაქალაქი — ლევენი. მოიცავს 65 კომუნას. ფლამანდიის ბრაბანტის ტერიტორიაზე მდებარეობს ბრიუსელის დედაქალაქის რეგიონი - ანკლავი, რომელიც არ შედის ფლამანდიის ბრაბანტის შემადგენლობაში და ქვეყნის ცალკე ფედერაციულ სუბიექტს წარმოადგენს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფლამანდიის რეგიონის პროვინციები
ფრიქსელის ტბა
ფრიქსელის ტბა (Lake Fryxell) — ხმელეთშუა მოქცეული ტბა ვიქტორიას მიწის რეგიონში, ანტარქტიდაში. მდებარეობს ტრანსანტარქტიკული მთების ტეილორის ხეობაში კანადის მყინვარსა და თანამეგობრობის მყინვარს შორის. ტბის სიგრძე შეადგენს 4,5 კმ-ს, ფართობი — 7 კმ²-ს. მდებარეობს ზღვის დონიდან 15 მეტრ სიმაღლეზე, აქვს 19 მეტრი სიღრმე.
ტბა მუდმივად დაფარულია დაახლოებით 5 მეტრი სისქის ყინულის ფენით. წყალი ტბაში მარილიანია, ახლოა ზღვის წყლის შემადგენლობასთან. 9,5 მეტრის ქვემოთ აღმოჩენილია მეთანის და გოგირდწყალბადის მაღალი კონცენტრატები. ზაფხულობით წყლის ტემპერატურა მერყეობს 0,5 °C-დან 2,5 °C-მდე.
ფრიქსელის ტბა რუკაზე დაიტანა ბრიტანეთის ანტარქტიკულმა ექსპედიციამ რობერტ სკოტის ხელმძღვანელობით 1910-1913 წლებში. 1957-1958 წლებში ამერიკული დიპ-ფრიზის ოპერაციის ჩატარების დროს ტბა გამოიკვლია პროფესორმა ტ. ლ. პევემ, რომელმაც მას სახელი დაარქვა ცნობილი გლაციოლოგის ფრიტიოფ მ. ფრიქსელის (Fritiof M. Fryxell) პატივსაცემად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ანტარქტიდის ტბები
მარკუს პლავტიუს სილვანუსი
მარკუს პლავტიუს სილვანუსი (Marcus Plautius Silvanus) — ძველი რომის პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწე, კონსული ძვ. წ. 2 წელს.
სილვანუსი ურგულანიას, დედოფალ ლივიას ახლო მეგობრის შვილი იყო და სწორედ ლივიას შუამავლობამ მისცა საშუალება ძვ. წ. 2 წელს ავგუსტუსთან ერთად კონსულის პოსტი დაეკავებინა. ამის შემდეგ, 4-5 წლებში, იგი აზიის პროკონსულად მსახურობდა, 6 წელს კი გალატიის საიმპერატორო ლეგატის პოსტი დაიკავა, სადაც მონაწილეობდა ისავრიელთა გამოსვლების ჩახშობაში.
მისი იქ ყოფნის პერიოდში დაიწყო დიდი ილირიული აჯანყება. 7 წელს სილვანუსი ტიბერიუსმა გამოიძახა, რომელიც ილირიკუმში სამხედრო მდგომარეობას ზედამხედველობდა და უბრძანა თავის ძალებთან ერთად აჯანყების ჩახშობაში დახმარებოდა. იგი შეუერთდა ცეცინა სევერუსს, მეზიის საიმპერატორო ლეგატს და ამბოხებულებს სირმიუმთან მთავარი ბრძოლა გაუმართა. რომის ჯარებმა გაიმარჯვეს, თუმცა მძიმედ დაზარალდნენ. სილვანუსი არმიის მეთაურად დარჩა 9 წლამდე და ამ პერიოდის განმავლობაში იგი პანონიასა და დალმაციაში მსახურობდა.
მიუხედავად იმისა, რომ აჯანყების მსვლელობისას ტიბერიუსთან მსახურობდა, ამ უკანასკნელს სილვანუსთან დაკავშირებით გარკვეული ეჭვები ჰქონდა, განსაკუთრებით მისი ახლო ურთიერთობის გამო დედამის ლივიასთან.
სილვანუსი დაქორწინდა ლარტიაზე, რომელმაც მას ვაჟი, აგრეთვე მარკუს პლავტიუს სილვანუსი გაუჩინა. ეს უკანასკნელი მოგვიანებით ფაბია ნუმანტინაზე დაქორწინდა, თუმცა მათი ოჯახი 24 წელს დაინგრა და ახალგაზრდა სილვანუსი მეორედ დაქორწინდა აპრონიაზე, რომელიც მან ფანჯრიდან გადააგდო და მოკლა. მკვლელობის გამოძიებას პირადად იმპერატორმა ტიბერიუსმა მოჰკიდა ხელი. ურგულანიამ შვილიშვილს თვითმკვლელობაში წასაქეზებლად ხანჯალი გაუგზავნა, რომელიც მან ამ მიზნით გამოიყენა კიდეც. აპრონიას მკვლელობიდან მცირე ხნის შემდეგ, ფაბიას ბრალად დასდეს გრძნეულებისა და ბანგის გამოყენებით ქმრის ჭკუიდან შეშლა, თუმცა გაამართლეს.
სქოლიო
კატეგორია:რომის იმპერიის კონსულები კატეგორია:ძვ. წ. I საუკუნის რომაელები კატეგორია:I საუკუნის რომაელები
მარკ როკა
მარკ როკა (დ. 26 ნოემბერი, 1996) — ესპანელი ფეხბურთელი. თამაშობს ბუნდესლიგის კლუბ მიუნხენის „ბაიერნში“, ცენტრალური ნახევარმცველის პოზიციაზე.
კარიერა დაიწყო „ესპანიოლში“, 121 ჩატარებული შეხვედრისა და ლა ლიგაში გატარებული ოთხი სეზონის შემდეგ, 2020 წლის ოქტომბერში შეუერთდა მიუნხენის „ბაიერნს“.
როკამ ესპანეთის 21 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრებთან ერთად 2019 წელს მოიგო ევროპის 21 წლამდე ფეხბურთელთა ჩემპიონატი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 26 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1996 კატეგორია:ესპანელი ფეხბურთელები კატეგორია:ესპანიოლის ფეხბურთელები კატეგორია:მიუნხენის ბაიერნის ფეხბურთელები
კურუკშეტრას ომი
მინი კურუკშეტრას ომი (მაჰაბჰარატას ომი) - ინდურ ეპოსში "მაჰაბჰარატაში" აღწერილი ომი. ომის მიზეზი ბიძაშვილების ორი ჯგუფის - პანდავების და კაურავების ხანგრძლივი მტრობა და ჰასტინაპურის სამეფოს ტახტისთვის ბრძოლაა, ომში ასევე მათი მომხრე სამეფოებმა მიიღეს მონაწილეობა. მოქმედების ადგილად დასახელებულია კურუკშეტრას ველი ჩრდილოეთი ინდოეთის რეგიონში. კურუკშეტრა სიტყვასიტყვით კურუს ველს ნიშნავს, ის ასევე ცნობილია დჰარმაშეტრას (დჰარმას ანუ მადლის ველი) სახელით - ის აირჩიეს იმიტომ, რომ, პოემის თქმით, ველის სიწმინდის გამო მასზე ჩადენილი ცოდვები იპატიებოდა. მიუხედავად იმის, რომ ომი სულ თვრამეტი დღე გაგრძელდა. ომის აღწერა "მაჰაბჰარატას" მეოთხედს შეადგენს. დაწვრილებით აღწერილია ომის ცალკეული ეპიზოდები, სხვადასხვა პერსონაჟის ინდივიდუალური წვლილი, მოლაპარაკებები, სამხედრო ფორმაციები, გამოყენებული იარაღი და ა.შ. ომის აღმწერელი თავები "მაჰაბჰარატაში" ერთ-ერთ უძველესად ითვლება. პოემის თანახმად ომში დაახლოებით მილიარდი მეომარი დაიღუპს.
ომის ისტორიულობა სამეცნიერო დისკუსიების საგნად რჩება. კურუკშეტრის ომის დათარიღების ბევრი მცხელობა იყო. თარიღები ვარირდება ძვ.წ.აღ 5561-950 წლამდე. ზოგადად ითვლება, რომ  ომი კალი იუგას პერიოდში გადასვლას და ამრიგად თარიღდება ძვ. წ. 3102 წლით. შესაძლოა, რომ რიგვედაში მოხსენიებული ათი მეფის ბრძოლამ "შექმნა კურუკშეტრის ომის ამბის ბირთვი, თუმცა "მაჰაბჰარატაში" იგი მნიშვნელოვნად გაფართოვდა და შეიცვალა, რაც "მაჰაბჰარატას" ისტორიულ წყაროდ გამოყენებას საეჭვოდ ჰქმნის".
წინაპირობები
პანდავები და კაურავები ერთად სწავლობდნენ და იზრდებოდნენ, მათ შორის კონკურენცია და მტრობა ყოველთვის იგრძნობოდა. კურუს სამეფო ტერიტორიები ორად გაიყო, მათ მართავდნენ კაურავი დჰრიტარაშტრა (დედაქალაქი - ჰასტინაპურა) და პანდავა იუდჰიშტჰირა (დედაქალაქი ინდრაპრაშტა). დჰრიოტარაშტრას შვილმა დჰურიოდჰაბამ იუდჰიშტჰარა კამათელის თამაშში შეიტყუა, სადაც იუდჰიშტჰარამ სამეფო ტახტი, ტერიტორია და ცოლი წააგო და თავის ძმებთან ერთად ცამეტი წლის განდევნაში გატარება მოუწია. ცამეტი წლის შემდეგ დჰურიოდჰანამ უარი თქვა ტერიტორიის დაბრუნებაზე რაც კურუკშეტრას ომში გადაიზარდა.
ისტორიულობა
შეუძლებელია დამტკიცება იმის, მოხდა თუ არა ოდესღაც ომი პანდავებსა და კაურავების შორის. ზოგი ისტორიკოსოს და არქეოლოგის აზრით შესაძლოა, რომ დაახლოებით ძვ. წ 1000 წლისთვის მოხდა მსგავსი მცირე კონფლიქტი, რომელსაც პოეტებმა და ბარდებმა დიდი ეპიკური ბრძოლის იერსახე
ლიტერატურა
კატეგორია:ინდოეთი კატეგორია:ლიტერატურა კატეგორია:მითოლოგია
ტრაპიზონის ალყა (1222–1223)
ტრაპიზონის ალყა — 1222–1223 წლებში რუმის სელჩუკთა სახელმწიფოს მიერ ორგანიზებული ტრაპიზონის იმპერიის დედაქალაქის, ქ. ტრაპიზონის წაწრუმატებელი ალყა. XIV საუკუნის ტრაპიზონელი მწერალის, იოანე ლაზაროპულოსის, თანახმად ქალაქი ახლოს იყო დაცემასთან, მაგრამ გადარჩა მოულოდნელი შტორმის შედეგად. თურქთა იერიში მოგერიებულ იქნა და მეალყეთა უკუქცეული ლაშქარი, დაუნდობელი ტრაპიზონელი მთიელების, მაჩხელების მიერ იქნა განადგურებული, რის შედეგადაც მათი მეთაური, ვინმე მელიქი ტრაპიზონელებს ჩაუვარდათ ტყვედ.
ტრაპიზონელი ისტორიკოსები ამ ალყას ტრადიციულად ტრაპიზონის იმპერიასა და რუმის სასულთნოს შორის ვასალური დამოკიდებულების ჭრილში განიხიალვენ, რასაც 1214 წლის ხელშეკრულება უდევს საფუძვლად. თუმცა უახლესი კვლევების თანახმად, რომელიც ანატოლიელი თურქების ისტორიულ კონტექსტს ითვალისწინებს, ეს ბრძოლა შავი ზღვისპირა ტერიტორიების, კერძოდ, ქ. სინოპისა და ჩრდილოეთ ანატოლიაში კონტროლის დასამყარებლად ორ სახელმწიფოს შორის კონფლიქტის ერთ-ერთ ეპიზოდს წარმოადგენდა, რომელიც მთელი XIII საუკუნეების განმავლობაში გაგრძელდა.
კონფლიქტის მოვლენები და ალყის დეტალები შემონახულია ოთხ წყაროში: მიქაელ პანარეტოსის „ქრონიკები“, კონსტანტინე ლუკიტის „წმინდა ევგენიოსის ენკომიონი“, იბნ ალ-ასირის ქრონიკები და ყველაზე ვრცლად იოანე ლაზოროპულუსის „სინოფსისი“.  შესაძლოა მეხუთე წყაროდ ასევე ჩაითვალოს იბნ ნატიფიც, რომელიც ეხება რუმის სულთან ქეიყუბადსა და "ლასკარის" შორის 1230 წლით დათარიღებულ კონფლიქტს, სადაც ქეიყუბადმა პირველ ბრძოლაში გამარჯვება მოიპოვა, მაგრამ დამარცხდა მეორეში; ამ კონფლიქტების დაკავშირებას ცდილობს რ. მ. შუკუროვი, მაგრამ Peacock-ი სავარაუდოდ მართალია როცა მას 1214 წლის სინოპის ალყის გაუგებარ ცნობებთან აკავშირებს. ჯონ ოლოფ როზენკვისტი ლაზაროპულოსის საკუთარ რედაქციაში აღნიშნავს რამდენიმე პრობლემას მოცემული ნაშრომის შესახებ, რამაც როზენკვისტს აიძულა ევარაუდებინა, რომ ეს ნაშრომი ეყრდნობოდა მინიმუმ ორ წყაროს: პირველი სავარაუდოდ უნდა ყოფილიყო ჰაგიოგრაფიული ნაშრომი, ხოლო მეორე, მისივე თქმით, უნდა ყოფილიყო ეპიკური ლექსების კრებული, რომელიც Digenes Akritas-ის თანასწორია.