cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ნეკროპოლი კრემლის კედელთან
მასობრივი საფლავები
ნეკროპოლისის გახსნაზე, ვლადიმერ ლენინის გამოსვლის შემდეგ, გუნდმა შეასრულა კანტატა სერგეი ესენინის ლექსებზე „დაიძინეთ, საყვარელო ძმებო, უხრწნელი სამარხების შუქზე“. სულ 1917 წელს დაკრძალეს 240 გარდაცვლილი, რომელთაგან დაზუსტებით ცნობილია 57 ადამიანის სახელი.
მოგვიანებით, კრემლის კედელთან „რევოლუციის მებრძოლეთა მასობრივი საფლავი“ კიდევ 15 გამოჩნდა: ადამიანები, რომლებიც დაიღუპნენ ბუნებრივი სიკვდილით ან დაიღუპნენ კატასტროფებში. მაგალითად, არტიომ სერგეევი და რიგი სხვა ბოლშევიკები, რომლებიც დაიღუპნენ აეროვაგონის კატასტროფაში. მაგრამ 1928 წლიდან ეს პრაქტიკა შეწყდა.
საბჭოთა ხელისუფლების პირველ წლებში, 7 ნოემბერს და 1 მაისს, მასობრივ საფლავებზე საპატიო ყარაული გამოდიოდა და პოლკები ფიცს დებდნენ. საერთო ჯამში, კედელთან, მასობრივ საფლავებში დაიკრძალა 300-ზე მეტი ადამიანი, რომელთაგან დაზუსტებით ცნობილია 110 ადამიანის და სავარაუდოდ 122-ის სახელი.
1966 წლის 3 დეკემბერს, მოსკოვის მახლობლად გერმანული ჯარების დამარცხების 25 წლისთავის დღეს, პირველი მარადიული ცეცხლი გაჩნდა კრემლის კედელთან. იგი გახდა რუსეთში ცენტრალური მემორიალი. ამ ადგილას დაკრძალეს ლენინგრადის გზატკეცილის 41-ე კილომეტრზე აღმოჩენილი უცნობი ჯარისკაცის ნეშტი. უცნობი ჯარისკაცის საფლავის გრანიტის ფილებზე წარწერაა: „შენი სახელი უცნობია. შენი გმირობა უკვდავია“.
პერსონალური სამარხები
1919 წელს წითელ მოედანზე ცალკე საფლავში პირველად ბოლშევიკი და რევოლუციონერი იაკობ სვერდლოვი დაკრძალეს. 1926 წლის ბოლოს კი ლონდონში დაღუპული საბჭოთა ელჩის, ლეონიდ კრასინის ნეშტი მოათავსეს კედელში. მასთან დამშვიდობებისას გაჩნდა საზეიმო დაკრძალვის ტრადიცია.
1927 წელს მოსკოვის პირველი კრემატორიუმის გახსნის შემდეგ, ნეკროპოლში დაკრძალულთა უმეტესობა დაკრძალეს კრემირებული. ფერფლის ურნები კედელში იყო ჩასმული სენატის კოშკის ორივე მხარეს მემორიალური დაფების ქვეშ: მარჯვნივ 1925-1936 წლებში (სერგეი კიროვის, ვალერიან კუიბიშევისა და მაქსიმ გორკის გარდა) და 1977 წლიდან, ხოლო 1937 წლიდან 1976 წლამდე მარცხენა მხარეს. გამონაკლისი იყო მარშალ გიორგი ჟუკოვისთვის — მისი ნეშტი 1974 წელს მარჯვენა მხარეს, სამხედრო ლიდერის, სერგეი კამენევის გვერდით დაკრძალეს.
კიბერსპორტი
მინი|250პქ|[[League of Legends World Championship — ყოველწლიური შეჯიბრი, რომელიც ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარულია მსოფლიოში.]] კიბერსპორტი (აგრეთვე ცნობილია როგორც ელექტრონული სპორტი, კომპიუტერული სპორტი და ე-სპორტი (e-sports, eSports) — სპორტული შეჯიბრის სახეობა, რომელიც დაფუძნებულია ვიდეო თამაშებზე. ხშირად, კიბერსპორტი იღებს ორგანიზებული მრავალმოთამაშიანი ვიდეო თამაშების შეჯიბრების სახეს, განსაკუთრებით დახელოვნებულ მოთამაშეთა შორის, ინდივიდუალურად ან ჯგუფურად.
ნეკროპოლი კრემლის კედელთან
პერსონალური სამარხები
პრესაში და ტელევიზიაში დაკრძალვის ტიპის მიუხედავად, გამოიყენებოდა ფორმულირება „დაკრძალულია წითელ მოედანზე კრემლის კედლის მახლობლად“. პოლიტიკოსებს, რომლებიც გარდაცვალების მომენტში პენსიაზე იმყოფებოდნენ, კედელთან ადგილი არ ეძლეოდათ. ამის გამო, ნიკიტა ხრუშჩოვი და პარტიის ლიდერები ანასტას მიქოიანი და ნიკოლოზ პოდგორნი დაკრძალულნი არიან ნოვოდევიჩის სასაფლაოზე. მაგრამ აქაც იყო გამონაკლისები. მაგალითად, ნ. მ. შვერნიკი და კ. ე. ვოროშილოვი, რომლებიც სხვადასხვა დროს იყვნენ სსრკ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის თავმჯდომარეები, გარდაცვალების მომენტში პენსიაზე იმყოფებოდნენ, მაგრამ მაინც დაკრძალეს კრემლის კედელთან და ვოროშილოვმა ცალკე საფლავიც კი მიიღო. 1964-1980 წლებში სსრკ მინისტრთა საბჭოს ყოფილი თავმჯდომარე ა. ნ. კოსიგინი გარდაცვალების დროს ასევე პენსიაზე იმყოფებოდა, მაგრამ ისიც დაკრძალეს კრემლის კედლის მახლობლად.
კიბერსპორტი
მიუხედავად იმისა, რომ ორგანიზებული შეჯიბრები დიდი ხანია, რაც ვიდეო თამაშების კულტურის ნაწილია, ისინი ძირითადად ტარდებოდა მოყვარულ მონაწილეებს შორის 2000-იანი წლების ბოლომდე. კიბერსპორტის აღმასვლა დაიწყო 2010-იანი წლების დასაწყისში, რამაც განაპირობა მაყურებელთა რაოდენობისა და და ფულადი პრიზების ზრდა.
კიბერსპორტთან ასოცირდება ვიდეო თამაშების ჟანრები როგორებიცაა მრავალმოთამაშიანი ონლაინ საბრძოლო არენა (MOBA), პირველი პირის შუტერი (FPS), ორთაბრძოლა, ბანქო, სამეფო ბრძოლა და რეალური დროის სტრატეგია (RTS). პოპულარული კიბერსპორტული ფრენჩაიზებია „League of Legends“, „Dota“, „Counter-Strike“, „Overwatch“, „Super Smash Bros.“, „StarCraft“ და სხვები. „League of Legends World Championship“, „Dota 2 International, „Evolution Championship Series“ (EVO) და „Intel Extreme Masters“ ითვლება ყველაზე პოპულარულ ტურნირებად თანამედროვე კიბერსპორტში.
მიუხედავად იმისა, რომ კიბერსპორტის ლეგიტიმურობა როგორც წმინდაწყლის სპორტული შეჯიბრი კითხვისნიშნის ქვეშ რჩება, აზიაში, სხვადასხვა მრავალეროვნულ შეჯიბრებში იგი ტრადიციული სპორტის სახეობებთან ერთად იქნა წარდგენილი. აქედან გამომდინარე, საერთაშორისო ოლიმპიურმა კომიტეტიმა განიხილა მისი შეყვანა მომავალ ოლიმპიურ თამაშებში.
ნეკროპოლი კრემლის კედელთან
პერსონალური სამარხები
1930 წელს კედელთან დამონტაჟდა ერთნაირი ტიპის ძეგლები და საფლავის ქვები. სპასკაიასა და ნიკოლსკაიას კოშკებზე ცალკეული და კოლექტიური სამარხები გაერთიანდა ორ მასობრივ საფლავთან და აშენდა სტუმრების სტენდები.
1930-1940-იან წლებში ნეკროპოლში ასევე დაკრძალეს გამოჩენილი მფრინავები, 1960-1970-იან წლებში დაკრძალეს გარდაცვლილი ასტრონავტები და გამოჩენილი მეცნიერები. 1976 წლამდე საბჭოთა კავშირის გარდაცვლილი მარშლები დაკრძალეს კრემლის კედლის მახლობლად, მოგვიანებით მათი დაკრძალვა დაიწყეს მოსკოვის სხვა სასაფლაოებზე.
კიბერსპორტი
2010-იან წლების ბოლოს კიბერსპორტის მაყურებელთა რაოდენობამ 454 მილიონი ადამიანი შეადგინა, ხოლო შემოსავალი 1 მილიარდ აშშ დოლარამდე გაიზარდა. კიბერსპორტის პოპულარობას ხელი დიდად შეუწყო სტრიმინგული სერვისების ხელმისაწვდომობამ, ისეთების როგორებიცაა YouTube და Twitch. კიბერსპორტს პოპულარიზაციას თავდაპირველად აზიაში, კერძოდ ჩინეთსა და სამხრეთ კორეაში უწევდნენ. ამ უკანასკნელს, 2000 წლიდან უკვე ჰყავს პროფესიონალი კიბერსპორტსმენები. კიბერსპორტი ნაკლებად განვითარბული სფეროა იაპონიაში, რადგანაც ქვეყანაში აკრძალულია აზარტული თამაშები, კანონი აზარტული თამაშების შესახებ უმეტესწილად კრძალავს ფასიანი პროფესიონალური სათამაშო ტურნირების ჩატარებას. აზიის გარდა, კიბერსპორტი პოპულარულია ევროპასა და ამერიკაში, სადაც ტარდება ფართომასშტაბიანი შეჯიბრები. რუსეთში კიბერსპორტი სპორტის ოფიციალურ სახეობადაა აღიარებული.
სქოლიო
კატეგორია:კიბერსპორტი კატეგორია:ვიდეო თამაშების კულტურა
ნეკროპოლი კრემლის კედელთან
პერსონალური სამარხები
რამდენიმე ადამიანის — ვლადიმერ ლენინის, იოსებ სტალინის, იური გაგარინის, მიხეილ სუსლოვის, ლეონიდ ბრეჟნევის, იური ანდროპოვის, დიმიტრი უსტინოვის, კონსტანტინე ჩერნენკოს გარდაცვალებასთან დაკავშირებით ქვეყანაში სახელმწიფო გლოვა გამოცხადდა. ამ დღეებში გაუქმდა გასართობი პროგრამები, დაიხურა კინოთეატრები, თეატრები და საკონცერტო დარბაზები. სკოლის მოსწავლეები შაბათ-კვირას გაათავისუფლეს (თუმცა თავად სკოლები მუშაობდნენ), სახელმწიფო საწარმოებმა 5 წუთით შეაჩერეს მუშაობა. განსაკუთრებით გამოჩენილი ადამიანების დაკრძალვები წითელ მოედანზე გადაიცემოდა რადიოთი და ტელევიზიით. პირველად სერგეი კოროლიოვის დაკრძალვა რადიოთი გადაიცემოდა 1966 წელს, ხოლო როდიონ მალინოვსკის დაკრძალვა 1967 წელს — ტელევიზიით. ბოლოს კრემლის კედელში მოათავსეს სსრკ თავდაცვის მინისტრის დიმიტრი უსტინოვის ფერფლი (1984 წ.), ბოლოს კი კედელთან ახლოს საფლავში დაკრძალეს კონსტანტინე ჩერნენკო, სკკპ ცენტრალური კომიტეტის გენერალური მდივანი. (1985). 1989 წელს განიხილეს დიპლომატი ანდრეი გრომიკოს კრემლის კედელში დაკრძალვა, მაგრამ იგი დაკრძალეს ნოვოდევიჩის სასაფლაოზე, ნათესავების ანდერძისა და თხოვნის შესაბამისად.
სულ ნეკროპოლში 400-ზე მეტი ადამიანი განისვენებს, მათგან 50 უცხოელია — ოცზე მეტი სხვცადასხვა ეროვნების წარმომადგენელი.
ნეკროპოლის დეკორაცია
1918 წლის აპრილში მოსკოვის საქალაქო საბჭომ გამოაცხადა კონკურსი პროლეტარული რევოლუციისა და დაღუპული თანამებრძოლების ძეგლის შესაქმნელად წითელ მოედანზე. იმავე წლის ივნისში დამტკიცდა მასობრივი და ინდივიდუალური საფლავების დეკორაციის პროექტი: ნეკროპოლი უნდა გადაქცეულიყო დანარჩენი მოედნის ზემოთ ამაღლებულ ტერასად. სენატის კოშკის კედელზე დაიდგა მემორიალური დაფა, საფლავებზე თიხის ბორცვები გაათანაბრეს, კორდით და ყვავილებით დაამშვენეს, ხოლო პრეზიდიუმის სახელით საფლავებთან დარგეს სამი რიგი ცაცხვი და ხეივანში დამონტაჟდა ელექტრო განათება.
მემორიალური დაფების კონკურსში გაიმარჯვა სერგეი კონიონკოვის ბარელიეფმა — „ფრთიანი გენიოსი“ ცალ ხელში წითელი დროშით, მეორეში პალმის ტოტით. ეპიტაფიაზე ეწერა: „მათთვის, ვინც დაეცა მშვიდობისა და ხალხთა ძმობისთვის ბრძოლაში“. ძეგლის გახსნა შედგა 1918 წლის 7 ნოემბერს რევოლუციის პირველი წლისთავის აღსანიშნავად.
1918 წელს, ვლადიმერ ლენინის წინადადებით, ალექსანდრეს ბაღში, კუთხის არსენალის კოშკთან ახლოს, რომანოვების დინასტიის 300 წლისთავის საპატივცემულოდ აღმართული 20 მეტრიანი ობელისკი გადაკეთდა რევოლუციისა და სოციალიზმის ლიდერების პირველ ძეგლად. მასზე ამოკვეთილია კარლ მარქსისა და ფრიდრიხ ენგელსის, გეორგი პლეხანოვის და სხვა რევოლუციონერი მოღვაწეების სახელები.
1924 წელს კედელთან დარგეს პირველი ბუჩქები და ხეები. მოგვიანებით, ნიკიტა ხრუშჩოვის დროს, მათ სცადეს ხეხილის ბაღის გაშენება, მაგრამ გადაიფიქრეს, რადგან ხეხილის ირგვლივ ხილის ჯიშები ინტენსიურად მრავლდება. 1931 წლის შემოდგომაზე ცაცხვები შეიცვალა ლურჯი ნაძვებით, გამომშრალ ხეებს პერიოდულად აახლებდნენ.
1946 წელს არქიტექტორი ისიდორ ფრანცუზი გახდა ნეკროპოლის დიზაინის ავტორი. იაკობ სვერდლოვის, მიხეილ ფრუნზეს, ფელიქს ძერჟინსკის, მიხეილ კალინინის საფლავებზე აღმართული იყო ბიუსტები და საფლავის ქვები, რომლებიც ჩასმული იყო გრანიტის საზღვრებში ბრინჯაოს დაფნის ფოთლებით. დაკრძალულთა სახელები მასობრივი საფლავების სპეციალურ ფილებზე იყო ამოტვიფრული. რესტავრაციის შემდეგ საფლავები გაიხსნა მნახველებისთვის.
1973-1974 წლებში ჩატარდა ნეკროპოლის ფართომასშტაბიანი რეკონსტრუქცია არქიტექტორების გრიგორი ვულფსონის, ვ.დანილუშკინისა და მოქანდაკე პავლე ბონდარენკოს პროექტის მიხედვით. შემორჩენილია მასობრივი საფლავების ტრადიციული ფორმები, მაგრამ კომპოზიციას დაემატა ახალი არქიტექტურული და სკულპტურული ელემენტები: გრანიტისგან დამზადებული მოხრილი ბანერები, დაფნის გვირგვინები მარმარილოს ფილებზე, გრანიტის ყვავილების ვაზები. 1973 წლამდე ნეკროპოლში იზრდებოდა ცირცელი, იასამანი და კუნელი. ისინიც ლურჯი ნაძვებით შეცვალეს. ყოველი ბიუსტის უკან, ოთხი ნაძვის ნაცვლად, თითო დარგეს. ასევე განახლდა მავზოლეუმის სადგამები და გრანიტი. მასობრივი საფლავებისთვის დამზადდა მონუმენტური დეკორაციები.
მავზოლეუმის შექმნა
1924 წლის ზამთარში აშენდა ლენინის დროებითი ხის სამარხი, ეს მავზოლეუმი გახდა ნეკროპოლის ცენტრი. ამ შენობის პროექტი დაევალა არქიტექტორ ალექსეი შჩუსევს, რომელმაც პროექტი რამდენიმე საათში, 22 იანვრის ღამეს შექმნა და საფლავი ორნახევარ დღეში ააშენეს. იმავე წლის გაზაფხულზე აშენდა ხის მავზოლეუმის მეორე ვერსია, რომელიც გარეგნულად წააგავდა თანამედროვე გრანიტს და იდგა ხუთი წლის განმავლობაში. საფლავს აკრავდა კვადრატი დაბალი რკინის გალავნით.
1929 წელს სსრკ ცენტრალური აღმასრულებელი კომიტეტის პრეზიდიუმმა მიიღო დადგენილება „მონუმენტის მშენებლობის პროექტების კონკურსის შესახებ — ვ.ი. ლენინის მუდმივი მავზოლეუმი მოსკოვის წითელ მოედანზე". ეროვნულ კონკურსზე მონაწილეებმა მრავალი პროექტი წარადგინეს. იმავე წლის გაზაფხულზე აღმოჩნდა, რომ ახალი კონკურსი არ იყო საჭირო — ხის მავზოლეუმი მტკიცე იყო და სასწრაფო შეცვლას არ საჭიროებდა. ქვის მავზოლეუმი, რომელიც ასევე შეიქმნა შჩუსევის მიერ, აშენდა 16 თვეში — 1930 წლის ოქტომბრისთვის. ამავდროულად გაიზარდა გარე და შიდა მოცულობები, რაც 3 მეტრით მაღლა დგას. საფლავის საერთო წონა იყო დაახლოებით 10 ათასი ტონა. მავზოლეუმი წითელ მოედანზე ყველაზე მაღალ წერტილს იკავებდა, ის 1 მეტრით იყო აწეული.
პოსტი #1
1970-იან წლებში რობერტ როჟდესტვენსკიმ დაწერა ლექსი „210 ნაბიჯი" — ეს არის იმ ნაბიჯების რაოდენობა, რომელიც უნდა გაიაროს №1 პოსტის დაცვის ცვლამ კრემლის სპასკაიას კოშკის კარიბჭეებიდან მავზოლეუმის კიბეებამდე, რათა დაიკავოს საპატიო ყარაულის ადგილი პოსტზე. მესაზღვრეები მანძილს 2 წუთსა და 30 წამში გადიოდნენ, მათი დაცვის სახლი კი ახლა დემონტაჟირებულ, მე-14 კორპუსში მდებარეობდა. დილის 8:00 საათიდან მეორე დღის დილის 8:00 საათამდე სამსახურში დღე-ღამეში შედიოდა ორი განმრინებელი და ათი მცველი. თითოეულ განმრინებელზე თითქმის ხუთი კილომეტრის მარშრუტი მოდიოდა დასაცავად, თითოეულ ყარაულზე — სამი კილომეტრი და ხუთი საათის სამსახური პოსტზე. მავზოლეუმის მახლობლად №1 პოსტმა არსებობა შეწყვიტა 1993 წლის 6 ოქტომბერს, ხოლო 1997 წლის 12 დეკემბერს ალექსანდრეს ბაღში, უცნობი ჯარისკაცის საფლავზე აღადგინეს №1 პოსტი.
ნეკროპოლის გადატანა
2013 წელს მიტიშჩიში გაიხსნა ფედერალური ომის მემორიალი „სამშობლოს დამცველთა პანთეონი", განიხილეს კრემლის კედლის მახლობლად ნეკროპოლიდან ამ სასაფლაოზე ნეშტების გადატანის შესაძლებლობა და სპეციალური კოლუმბარიუმის შექმნა. ნეშტების გადატანის მთავარი სირთულე ემყარება ფედერალურ კანონს, რომელიც კრძალავს ხელახლა დაკრძალვას ნათესავების თანხმობის გარეშე, ხოლო ნეკროპოლის კომპლექსი მოიცავს არაერთ იმ ადამიანთა მასობრივ საფლავს, რომლებიც არ არიან იდენტიფიცირებული. ასევე, კედელთან დამარხულთა ზოგიერთი შთამომავალი ეწინააღმდეგება გადასვენებას. ვარაუდობენ, რომ ეს გამოიწვევს საზოგადოების უკმაყოფილებას და ასევე მოითხოვენ, რომ ახალ სასაფლაოს ჰქონდეს ისტორია.
სქოლიო
კატეგორია:სოციალიზმი კატეგორია:ნაციონალური სასაფლაოები კატეგორია:მოსკოვის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
ვარლამ კილაძე
ვარლამ კილაძე (დ. 16 ივლისი, 1962, თბილისი) — ქართველი მათემატიკოსი, პოლიტიკოსი.
1984 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მექანიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი, 1989 წელს — ასპირანტურა. 2004-2008 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ნაციონალური მოძრაობა — დემოკრატები “.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 16 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1962 კატეგორია:საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები ვარლამ
მარჯერი ტაირელი
200px|მინი
ბავშვობა
მარჯერი ბებიის მსგავსად, ის არის გამჭრიახი, ამბიციური და ადაპტირებადი და იყენებს თავის სილამაზეს, კეთილშობილებას და ოჯახის გავლენას, რათა უზრუნველყოს ძალა საკუთარი თავისთვის
სიუჟეტი
მარჯერი პირველად გამოჩნდა როგორც მეფე რენლი ბარათეონის ცოლი რომელიც მხარს უჭერს მისი მეუღლის რკინის ტახტზე ასვლას. მოვიანებით როდესაც რენლი მოკლეს ტაირელების ოჯახმა მხარი დაუჭირა მეფე ჯოფრი ბარათეონს და კავშირის გასამყარებლად შედგა ჯოფრისა და მარჯერის შორის ქორწინება, თუმცა ჯოფრი თავისივე ქორწილში მოკლეს ამიტომაც მარჯერი დაქორწინდა მის უმცროს ძმაზე ტომენ ბარათეონზე. მიუხედავად იმისა რომ მარჯერი დედოფალი იყო მას დიდხანს არ დასცალდა სამეფოს მართვა რადგან ის შეიპყრეს ფანატიკოსებმა რომლებსაც „ბეღურები“ ეწოდებოდათ. მარჯერი და მისი ოჯახი ბეილორის დიდ სეპტაში დაიხოცნენ გაჩენილი ხანძრის გამო, რომელიც დედოფალმა სერსეი ლანისტერმა მოაწყო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სატახტოთა თამაში კატეგორია:ყინულისა და ცეცხლის სიმღერის პერსონაჟები
The Unforgettable Fire (სიმღერა)
„The Unforgettable Fire“ —ირლანდიური როკ-ჯგუფ U2-ს სიმღერა 1984 წლის ალბომიდან The Unforgettable Fire. იგი სინგლის სახით გამოვიდა 1985 წლის 1 აპრილს. სიმღერა დაიწერა ჩიკაგოს მუზეუმში გამართული სპეციალური გამოფენის გავლენით, რომელზეც ჰიროსიმისა და ნაგასაკის ატომური დაბომბვა იქნა მიმოხილული. სინგლი ბრიტანულ ჰიტ-აღლუმში #6, ხოლო ჰოლანდიურში - #8 ადგილზე მოხვდა.
სქოლიო
კატეგორია:U2-ს სიმღერები კატეგორია:1984 წლის სიმღერები კატეგორია:1985 წლის სინგლები
სელჩუკიდები
სელჩუკიდები — ოღუზთა თურქული დინასტიის სულთანები. სახელი მომდინარეობს ტომის მეთაურის სელჩუკის (თურქულად Selçuk, არაბულად Saljūq, სპარსულად Saljūqiyān) სახელისაგან, რომელიც ცხოვრობდა X-XI საუკუნეების მიჯნაზე. სელჩუკიდები მართავდნენ სხვადასხვა სახელმწიფოებს ახლო და შუა აღმოსავლეთში XI-XIV საუკუნეებში, კერძოდ:
სელჩუკთა სახელმწიფოს ცნობილი მმართველები იყვნენ: თოღრულ-ბეგი (1038-1063), ალფ-არსლანი (1063-1072), მალიქ-შაჰი (1072-1092) და სხვები.
კატეგორია:დინასტიები
سلاجقة سلجوقلار Селджуци Seldžuci Imperi Seljúcida Seldžucká říše Seldschuken Great Seljuq Empire fa:سلجوقیان Seldžukkien valtakunta Seldjoukides סלג'וקים Seldžuci Szeldzsuk törökök Selgiuchidi セルジューク朝 셀주크 제국 Selçûqî Seldžiukai Lielā Seldžuku impērija Селџуци Wangsa Seljuk Seltsjoeken Seldsjukkar Seldsjukkene Wielcy Seldżucy Turcos seljúcidas Selgiucizi Сельджуки Seldžuški sultanat Rum Seldjuker Selçuklular سلجوقی سلطنت 塞尔柱帝国
ნიკოლა ლეგროტალიე
ნიკოლა ლეგროტალიე (დ. 20 ოქტომბერი, 1976, იტალია) — იტალიელი ფეხბურთელი, სერია A-ს კლუბ „კატანიას“ ცენტრალური თავდამსხმელი.
ნიკოლა ლეგროტალიე დაიბადა 1976 წელს, ბარის პროვინციაში. ის უკვე 17 წლის იყო, როდესაც „ბარის“ რიგებში პირველად ითამაშა. შემდეგ იყო იჯარის წესით ჯერ „პისტუაში“, შემდეგ „პრატოში“. „ბარიში“ 1998 წელს დაბრუნდა, მაგრამ პირველივე შემოთავაზება მიიღო და თავი ამოყო „მფრინავ ვირებში“, ანუ ვერონის „კიევოში“. აი სწორედ „კიევო“ იყო გუნდი, სადაც ნიკოლამ თავისი შესაძლებლობები გამოავლინა დადებითი კუთხით. 2000 წელს „კიევო“ გადავიდა სერია A-ში და ჰქონდა საოცარი პირველი წრე, სწორედ იმ გუნდის ერთ–ერთი მამოძრავებელი ძალა იყო ნიკოლა.
2002 წელს ლეგრო ნაკრებშიც მიიწვიეს, მაგრამ კონკურენციას ვერ გაუძლო. მალდინი, ნესტა, კანავარო, მატერაცი, ფერარა, კოსტაკურტა, იულიანო და მრავალი უმაღლესი კლასის ფეხბურთელები.
2003 წელს კი ნიკოლა გადავიდა „იუვენტუსში“ მისი ტრანსფერი ძალიან ძვირი დაჯდა — 8 მილიონი $ და კიდევ 3 ფეხბურთელი მისცა „იუვემ“ „კიევოს“: ჯუზეპე სკული, მატეო პარო, დანიელე გასკანდელო. პირველი სეზონი ლიპის მეთაურობით კარგად ჩაატარა და 21 თამაშში 2–ჯერ გაიტანა. მოიგო სკუდეტო. შემდეგ გუნდი ფაბიო კაპელომ ჩაიბარა და ლეგროტალიემ 5 თვეში 2 ჯერ ითამაშა და ზამთარში გაანათხოვრეს „ბოლონიაში“. 2005–2006 წლის სეზონი „სიენაში“ გაატარა და ბრწყინვალე თამაშები ჩაატარა. 2006 წელს იყო კალჩო სკანდალი და „იუვენტუსი“ სერია B-ში მიაბრძანეს. გუნდი განახევრდა და ლეგროტალიე გუნდში დააბრუნეს. მათ მოიგეს სერია B და გადმოვიდნენ უმაღლეს ლიგაში.
2007 წელს „იუვენტუსი“ კლაუდიო რანიერიმ ჩაიბარა და ნიკოლა ლეგროტალიე გუნდის უცვლელი წევრი იყო. ცენტრში ჯორჯო კიელინის და ნიკოლას კარგი თამაშით „იუვენტუსმა“ 14 თამაში 9 ბურთი გაუშვა და იუვემ ლიგის საგზური მოიპოვა. მას კონტრაქტი გაუხანგრძლივეს 2010 წლამდე. შემდეგ გუნდი ჩაიბარა ლუიჯი დელ ნერიმ და მას სათამაშო პრაქტიკა აღარ ჰქონდა, თანაც მის მიმართ ნდობაც დაკარგეს. აი 2011 წელს ზამთარში მიიღო შემოთავაზება „მილანისგან“ და იგიც უყოყმანოდ დათანხმდა. მართალია ჯერ მას 1 თამაში აქვს ჩატარებული, მაგრამ მისი აზრით იყო „მილანის“ წევრობა უკვე მიღწევაა. „იუვენტუსმა“ კი ეს ფეხბურთელი არ დააფასა და 7 წლის შემდეგ უსახელოდ  წავიდა. ნაკრების კარი მარჩელო ლიპიმ დაუხურა 2010 წელს, ბოლო წუთამდე იცოდა, რომ 23 კაციან სიაში იყო. ნაკრებში ჩაატარა 16 მატჩი და გაიტანა 1 გოლი. მისი საყვარელი წიგნია ბიბლია, არის ძალიან რელიგიური და ატარებს აქციებს, სადაც ჰომოსექსუალიზმს ცოდვას უწოდებს და აკრიტიკებს ყველა იმ ადამიანს, ვინც ამას კარგ ტონად იღებს. გამოცემული აქვს ავტობიოგრაფიული წიგნი და გეგმავს გამოსცეს კიდევ ერთი წიგნი.
კატეგორია:იტალიელი ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 1976 კატეგორია:სერია A-ს ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 20 ოქტომბერი
მექსიკის დეპუტატთა პალატა
მექსიკის დეპუტატთა პალატა (Cámara de Diputados) — მექსიკის ორპალატიანი კონგრესის ქვედა პალატა, რომლის წევრებსაც ირჩევენ 3 წლის ვადით.
შემადგენლობა
500-ადგილიანი დეპუტატთა პალატის 300 წევრს (60%) ირჩევენ  მაჟორიტარული სისტემით ერთმანდატიან ოლქებში, ხოლო  200 (40%) - პროპორციული სისტემით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მექსიკის პოლიტიკა
ჯირღული
ჯირღული — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში (ჯგერდის თემი), აფხაზეთის ბორცვიანი მთისწინეთის ძირას. ზღვის დონიდან 200 მ, ოჩამჩირიდან 30 კმ, ტამიშიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 16 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჯგერდის თემის სოფლები
გვერეცა
გვერეცა (Colobus guereza) — მაიმუნი ანთრისებრთა ოჯახისა. მისი სხეულის სიგრძე 70 სმ აღწევს, კუდისა — 90 სმ. აქვს ლამაზი, შავი, გრძელი, აბრეშუმივით მბზინავი ბალანი; გრძელი თეთრი ფოჩი გასდევს გვერდებზე, რომელიც ზურგს ქვემოთ ერთდება და თეთრ ნახევარწრეს ქმნის. კუდი (ან კუდის ბოლო), თვალზედა ზოლი, ბაკენბარდები, ულვაში და წვერიც თეთრი აქვს. უკანა კიდურები წინაზე გრძელია, წინა კიდურებზე ცერი დამოკლებულია. ლოყისუკანა პარკები არ აქვს. გავრცელებულია ეთიოპიაში. მრავლდება წლის ნებისმიერ დროს. შობს ერთ ნაშიერს. ძვირფასი ბეწვის გამო გვერეცას ანადგურებენ, ამიტომ იშვიათად გვხვდება.
ლიტერატურა
thumb|270px|left|გვერეცა
კატეგორია:ანთრისებრნი
522
თარიღი უცნობია
''
*
დუნიტი
დუნიტი (Dunit) — მომწვანო-შავი ფერის ულტრაფუძე სიღრმული მაგმური ქანი. დუნიტის მთავარი მინერალია ოლივინი (85-98 პროც), მეორეხარისხოვანი — ქრომიტი (1-5 %), მაგნეტიტი, ილმენიტი, პიროქსენი, შპინელი; იშვიათად — გრანატი, კორუნდი. ქმნის სილებს, ლინზებს, იშვიათად — დიდი ზომის ინტრუზივებს.
ვარაუდობენ, რომ დუნიტი დედამიწის ქერქის ზედა ნაწილში ტექტონიკურად შემოჭრილი მანტიის ნაწილია. დუნიტთან დაკავშირებულია ქრომიტის, პლატინის, ნიკლის, კობალტისა და ქრიზოტილ-აზბესტის საბადოები. იყენებენ ცეცხლგამძლე მასალად.
სახელი ეწოდა ახალი ზელანდიის მთა დუნის (Dun) მიხედვით.
ლიტერატურა
კატეგორია:მაგმური ქანები კატეგორია:ფილების ტექტონიკა
მიხაილო სემენკო
მიხაილ სემენკო (უკრ: Михайло Васильович Семенко; დ. 31 დეკემბერი, 1892, კიბინცი, პოლტავის გუბერნია ― გ. 23 ოქტომბერი, 1937, კიევი) ― უკრაინელი პოეტი და უკრაინული ფუტურისტული პოეზიის თვალსაჩინო წარმომადგენელი.
ბიოგრაფია
მიხაილ სემენკო 1892 წლის 31 დეკემბერს დაიბადა. 1912 წელს პეტერბურგში ფსიქო-ნევროლოგიურ ინსტიტუტში ჩაირიცხა. 1914 წელს სამეფო არმიაში გაიწვიეს და 1917 წლამდე ვლადივასტოკში მსახურობდა. 1916 წელს რუსეთის სოციალ-დემოკრატიულ მუშათა პარტიაში გაწევრიანდა.
1937 წელს სემენკო შინაგან საქმეთა სახალხო კომისარიატის ბრძანებით სოლოვკის ტყვეთა ბანაკსი დახვრიტეს. რეაბილიტირებულ იქნა 1957 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 31 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1892 კატეგორია:გარდაცვლილი 23 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1937 კატეგორია:უკრაინელი მამაკაცი პოეტები კატეგორია:XX საუკუნის უკრაინელი პოეტები
Gemmula monilifera
Gemmula monilifera — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
კანგასნიემი
კანგასნიემი (Kangasniemi) — მუნიციპალიტეტი მიკელის ქვერეგიონში, ფინეთში. 2023 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 5 139 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობი 1 326.75 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 4.8 ადამიანია 1 კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტის ერთადერთი ოფიციალური ენაა ფინური ენა. კანგასნიემი მიკელიდან 50 კმ-ით ჩრდილო-დასავლეთით, ხოლო იუვიასკიულიიდან 63 კმ-ით სამხრეთ-აღმოსავლეთით მდებარეობს. მეზობელი მუნიციპალიტეტებია: ჰანკასალმი, ჰირვენსალმი, იოუტსა, მიკელი, პიეკსიამიაკი და ტოივაკა. მუნიციპალიტეტი 1867 წელს დაარსდა. უდიდესი ტბებია პუულავესი და კიუიუვესი. 1997 წელს ფინეთის სატელევიზიო შოუში კანგასნიემი ქვეყნის ყველაზე ლამაზ მუნიციპალიტეტად დაასახელეს.
ცნობილი ქართველები: ს
სხ
კატეგორია:ქართველები
კანგასნიემი
სქოლიო
კატეგორია:კანგასნიემი
პოლონისტიკა
პოლონისტიკა არის სლავისტიკური, კერძოდ კი დასავლეთსლავისტიკური მეცნიერების ერთ-ერთი დარგი, თუმცა თავისი უფრო ფართო მნიშვნელობით შეიძლება მოიცავდეს პოლონელი ერის ისტორიულ, ქვეყანათმცოდნეობით, კულტუროლოგიურსა და სხვადასხვაგვარ მეცნიერულ შესწავლასა და კვლევას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კულტუროლოგია კატეგორია:ფილოლოგია კატეგორია:სლავთმცოდნეობა
სელვა (ბალეარის კუნძულები)
სელვა (Selva) —ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ბალეარის კუნძულების ავტონომიური გაერთიანების რაიგერის კომარკაში, მდებარეობს კუნძულ მალიორკაზე. ფართობი — 48,71 კმ². მოსახლეობა — 4163 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ბალეარის კუნძულების მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ბალეარის კუნძულების ქალაქები
UTC+04:00
thumb|500px|UTC+04:00: ლურჯი (დეკემბერი), ნარინჯისფერი (ივნისი), ყვითელი (მთელი წელი), ღია ლურჯი - ზღვის ტერიტორიები UTC+04:00 — სასაათო სარტყელი, რომელიც ვრცელდება შემდეგ რეგიონებში:
ფილიტი
მეტამორფიზმის ხარისხის მიხედვით გარდამავალი ადგილი უკავია თიხაფიქლებსა და ქარსიან კრისტალურ ფიქლებს შორის.
რექსბურგი
რექსბურგი (Rexburg) — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიდაჰოს შტატში, მედისონის ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 25484 კაცს.
UTC+04:00
სქოლიო
UTC+04:00
რექსბურგი
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:აიდაჰოს ქალაქები
ფილიტი
ლიტერატურა
კატეგორია:მეტამორფული ქანები
კურსები
კურსები — სოფელი საქართველოში, ტყიბულის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: გელათი, მოწამეთა). მდებარეობს იმერეთის ჩრდილოეთ მთისწინეთში, მდინარე წყალწითელის ნაპირებზე. ზღვის დონიდან 350 მეტრი, ტყიბულიდან 24 კმ-ით და სოფელი გელათიდან 5 კმ-ით არის დაცილებული. იგი სამკურნალო გოგირდის წყლითა და სამშენებლო ქვა-ტეშენით არის ცნობილი. სოფელში არის საჯარო სკოლა.
ისტორია
სოფელში ადამიანის ცხოვრების კვალი ჩანს ანტიკური ხანიდან. წერილობით წყაროებში კურსები XV საუკუნიდან იხსენიება. კურსებიდან იყვნენ ცნობილი ქართველი მშენებელი ოსტატები ბერეკაშვილები, რომლებმაც XIX საუკუნის 60-იანი წლებიდან რამდენიმე ეკლესია ააშენეს დასავლეთ საქართველოში.
რუსეთის იმპერიის დროს კურსების სასოფლო საზოგადოებაში შედიოდა სოფლები კურსები, გელათი, მოწამეთა, კოკა, ნაბოსლევი და ოხომირა.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1603 ადამიანი.
ეკონომიკა
სოფელში მოიპოვება ტეშენიტი და მუშაობს მოსაპირკეთებელი ფილების დამამზადებელი ქარხანა. ფუნქციონირებს საექიმო ამბულატორია. სოფელში გადის ქუთაისი-ტყიბულის შიდასახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის გზა.
კურორტი
კურსები ადგილობრივი მნიშვნელობის ბალნეოლოგიურ-კლიმატური კურორტია. ჰავა ზღვის ნოტიო სუბტროპიკულია. იცის თბილი ზამთარი (იანვრის საშუალო ტემპერატურა 3,5 °C) და ცხელი ზაფხული (ივლისის საშუალო ტემპერატურა 21,5 °C). ნალექები 1700 მმ წელიწადში. ძირითადი სამკურნალო ფაქტორია დაბალი მინერალიზაციის მინერალური წყალი, რომლის ძირითადი კომპონენტებია მცირე რაოდენობით გოგირდწყალბადი, ჰიდროკარბონატის, ნატრიუმის, კალციუმის და მაგნიუმის იონები. დებიტი 6 ათასი ლიტრი/დღე-ღამეში. ტემპერატურა 16 °C. იყენებენ აბაზანებისათვის. ჩვენება: სახსრების, პერიფერიული ნერვული სისტემისა და გინეკოლოგიური დაავადებანი. სეზონი ივნისიდან სექტემბრამდე.
ღირსშესანიშნაობები
სოფელში სამი კოშკი და ხუთი ეკლესია შემორჩა, რომელთაგან ორი ნანგრევებად არის ქცეული.
სქოლიო
კატეგორია:ტყიბულის მუნიციპალიტეტის სოფლები კატეგორია:ტყიბულის მუნიციპალიტეტის კურორტები
ჯუმათის გაბრიელ მთავარანგელოზის ხატი
მინიატიურა|გაბრიელ მთავარანგელოზის ხატი ჯუმათის გაბრიელ მთავარანგელოზის ხატი — გაბრიელ მთავარანგელოზის ხატი (დაახლოებითი ზომები: 1 არშინი × 8 გოჯი; 72 სმ ×36 სმ) ჯუმათის მონასტრის საგანძურიდან.
დიმიტრი ბაქრაძემ თავის 1873 წლის არქეოლოგიური მოგზაურობის დროს ჯუმათის მონასტერში აღწერა გაბრიელ მთავარანგელოზის ხატი. 1888 წელს ნიკოდიმ კონდაკოვის დროს ხატი ადგილზე არ იმყოფებოდა. ჯუმათის მიქაელის და გაბრიელის მედალიონებიანი ხატები XIX საუკუნის 80-იან წლებში გატანილიქნა მონასტრის საგანძურიდან. ემალის მედალიონები გადანაწილდა რუსეთის სხვადასხვა მუზეუმში, აქედან 9 მედალიონი ნიუ-იორკის მეტროპოლიტენის ხელოვნების მუზეუმში ინახება.
ხატი თავიდან ბოლომდე გაპობილი იყო. მოჭედილობაზე მინანქრის 12 (ფოტოზე მხოლოდ 11-ია შერჩენილი) მედალიონი იყო. მედალიონის წარწერა ბერძნულია, ხელობა — ქართული. შარავანდის ირგვლივ შემოვლებულ ოქროს სირმებიან წრეში ოქროთივე ასომთავრულად ნაწერი წარწერა იკითხება:
ხატის ქვედა არშიის ნაფლეთზე ასომთავრული წარწერაა:
იოანე ვარდანის ძე ასევე იხსენიება ლაბეჭინის მთავარანგელოზის ეკლესიის წმინდა გიორგის ხატის წარწერაში. ექვთიმე თაყაიშვილის ვარაუდით ეს ის იოანე ვარდანისძეა, რომელიც გიორგი III-ის დროს ცხოვრობდა და რომელიც 1177 წელს დემნა უფლისწულის აჯანყებაში, შემდგომში კი გიორგი რუსის აჯანყებაში მონაწილეობდა. ხატის ზურგის მოჭედილობა შედგება გაშავებული ფირფიტებისგან, რომელზეც ამოტვიფრულია დიდი რელიეფური ჯვარი და მის ქვეშ მოთავსებულია წარწერა. წარწერაში იხსენიებიან გიორგი II დადიანი და მისი შვილები, ვამეყ I დადიანი და კახაბერ გურიელი. რის საფუძველზეს დიმიტრი ბაქრაძე ფიქრობს, რომ დადიანები და გურიელები ერთი — ვარდანისძეთა საგვარეულოდან არიან წარმოშობილნი.
მედალიონები
დიმიტრი ბაქრაძის მიერ 1873 წელს აღწერილი მიქაელ და გაბრიელ მთავარანგელოზთა ხატები მათ არშიებში ჩასმული მედალიონებით ადგილზე აღარ დახვდათ იმავე ბაქრაძესა და ნიკოდიმე კონდაკოვს 1889 წელს. კონდაკოვის თანახმად ორივე ხატი წაღებულია მონასტრიდან 1880-იან წლებში. ისინი ან გატაცებულია, ან მთლიანად გადადნობილი, ხოლო მედალიონები კი რუსეთში გაყიდული. ხატები ჯუმათისა და შემოქმედის მონასტრებიდან გაიტანა საქართველოს ეგზარქოსთან დაახლოებულმა თბილისელმა სომეხმა ფოტოგრაფმა სტეფანე იურის ძე საბინ-გუსმა, რომელმაც 1881 წელს თხოვნით მიმართა საქართველო-იმერეთის სინოდალურ კანტორას, რათა დასავლეთ საქართველოს მონასტრებიდან რესტავრაციის მიზნით გაეტანა საეკლესიო სიძველეები. 1882 წლის 25 მაისს მონასტრის მღვდელმა დიმიტრი ჭყონიამ სინოდალურ კანტორას აცნობა, რომ საბინ-გუსს გადასცა მოთხოვნილი სიძველეები. საბინ-გუსს ხატები უკან არ დაუბრუნებია, მან შემოქმედის მონასტერში დააბრუნა მხოლოდ ვერცხლის დაფაზე დაკრული ჯუმათიდან წაღებული მიქაელ მთავარანგელოზის ხატის ექვსი მედალიონი. მათზე გამოსახულნი იყვნენ: ღვთისმშობელი, წმინდა იოანე ნათლისმცემელი, წმინდა იოანე ღვთისმეტყველი, წმინდა პეტრე, წმინდა პავლე, წმინდა მარკოზი. ამჟამად ეს მედალიონები დაკარგულია. მინანქრის სხვა მედალიონები, ხატები და ხატებში ჩასმული ძვირფასი ქვები საბინ-გუსმა მოიპარა.
მონასტრის სიძველეები კონდაკოვმა აღმოაჩინა პეტერბურგელ და მოსკოველ კოლექციონერებთან, ზვენიგოროდსკისთან, ბოტკინთან, ბალაშევთან. წმინდა გიორგის მედალიონი მოხვდა ბობრინსკის კოლექციაში, ხოლო 1915 წლიდან ბარონ შტიგლიცის სასწავლებლის მუზეუმში. 1924 წლიდან ეს მედალიონი ერმიტაჟში ინახება. მაცხოვრისა და წმინდა დემეტრეს მედალიონები მ. ბოტკინის კოლექციაში ინახებოდა. 1923 წელს ბოტკინისთვის ჩამორთმეული ძვირფასეულობა სახელმწიფო საგანძურში ინახებოდა. მისით შალვა ამირანაშვილი დაინტერესდა, მაგრამ განძეულობის გატანაზე თანხმობა ვერ მიიღო. საბოლოოდ ამირანაშვილმა საქმეში უშუალოდ სტალინი ჩართო და ბოტკინის კოლექციის საქართველოში წაღების უფლება მიიღო. ამჟამად ისინი საქართველოს ხელოვნების მუზეუმში ინახება. წმინდა თევდორეს მედალიონი პეტერბურგში რუსულ მუზეუმშია დაცული.
გაბრიელ მთავარანგელოზის ხატებიდან დაკარგული მედალიონები საბინ-გუსისგან რუსმა კოლექციონერმა ზვენიგოროდსკიმ 30 000 ოქროს მანეთად შეიძინა. რუსეთის იმპერატორის ბრძანებით კონდაკოვი საქართველოში იქნა მივლინებული, რათა მას აღერიცხა ქართული მონასტრებიდან დაკარგული განძი. ბაქრაძემ და კონდაკოვმა შეადგინეს დაწვრილებითი ანგარიში და მოხსენება, სადაც ითხოვდნენ მძარცველთა დასჯას და კოლექციონერთაგან ძვირფასეულობის მონასტრებში დაბრუნებას. საქმეს მსველობა არ მიეცა. კოლექციონერ ზვენიგორდსკის სურდა, ერმიტაჟისთვის მიეყიდა ჯუმათის ძვირფასეულობა, მაგრამ ერმიტაჟის ხელმძღვანელობას იმედი ჰქონდა, რომ კოლექციონერი უფასოდ დათმობდა მათ და ფული არ გადაიხადა. ზვენიგოროდსკიმ სიძველეები კოლექციონერ ჯ. პირპონტ მორგანს მიჰყიდა. მორგანმა სიძველეები ნიუ-იორკის მეტროპოლიტენის ხელოვნების მუზეუმს დაუთმო. მუზეუმში კოლექციას ასეთი წარწერა აქვს:
აშშ-ში ქართული საგანძურს ყურადღება ვასილ დუმბაძემ მიაქცია. მეტროპოლიტენის ხელოვნების მუზეუმმა ერთი, წმინდა დემეტრეს მედალიონი ლუვრს გადასცა. წმინდა თევდორეს მედალიონი საქართველოს ხელოვნების მუზეუმშია დაცული.
გაბრიელ მთავარანგელოზის ხატზე 12 ბერძნულ წარწერიანი მედალიონი იყო, ესენია:
სქოლიო
კატეგორია:ჯუმათის მონასტერი კატეგორია:ქართული ხატები
ბრაშოვი
ბრაშოვი (Braşov) — ქალაქი რუმინეთში, ბრაშოვის ჟუდეცის ადმინისტრაციული ცენტრი.
2002 წელს ჩატარებული რუმინეთის საყოველთაო აღწერის მიხედვით, აქ ცხოვრობდა 284,596 კაცი. ბრაშოვს მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ, რუმინეთში მერვე ადგილი უკავია.
ეს დასახლებული პუნქტი მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალურ ნაწილში, ქალაქიდან 166 კილომეტრში მდებარეობს ქვეყნის დედაქალაქი ბუქარესტი. ეს ტერიტორია მდებარეობს კარპატების სამხრეთ ნაწილში, სწორედ ამიტომ ეს ქალაქი არის ზამთრის კურორტი. ბრაშოვის ჟუდეცი ისტორიულად მიეკუთვნება ტრანსილვანიის რეგიონს.
აქ ყოველწლიურად იმართება, საერთაშორისო მუსიკალური ფესტივალი.
სქოლიო
კატეგორია:რუმინეთის ქალაქები
ანდრაიჩი
ანდრაიჩი (Andraitx, Andratx) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ბალეარის კუნძულების ავტონომიური გაერთიანების სიერა-დე-ტრამონტანის კომარკაში, მდებარეობს კუნძულ მალიორკაზე. ფართობი — 81,46 კმ². მოსახლეობა — 11 433 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ბალეარის კუნძულების მუნიციპალიტეტები
პპშ-41
მაღალი საცეცხლე სიხშირისა (700-900 ვაზნა წუთში) და გამძლეობის გამო პპშ-41 სამხედროებში ძლიერ დაფასებული იარაღი იყო.
პპშ-41-ის ლიცენზირებული ჩინური ვარიანტი Type 50 ასევე გამოიყენებოდა ვიეტნამის ომში ვიეტ კონგის მებრძოლების მიერ. პპშ-41 დღემდე გამოიყენება სხვადასხვა არარეგულარული სამხედრო ფორმირების მიერ მსოფლიოს მასშტაბით.
სქოლიო
კატეგორია:ცეცხლსასროლი იარაღები
უმაღლესი დონის პროგრამირების ენა
უმაღლესი დონის პროგრამირების ენა (VHLL) — პროგრამირების ენა, რომელიც გამოირჩევა მაღალი აბსტრაქციით და გამოიყენება, პირველ რიგში, როგორც პროგრამისტების სამუშაო-პროფესიონალური ინსტრუმენტი. მაღალი დონის პროგრამირების ენისგან განსხვავებით (სადაც მოქმედებს პრინციპი „როგორ უნდა ვაკეთოთ“), VHLL-ში მოქმედებს პრინციპი „რა უნდა ვაკეთოთ“. ამის გამო უმაღლესი დონის პროგრამირების ენას ხშირად უწოდებენ პროგრამირების მიზნობრივ ენას.
ტერმინი VHLL პირველად გამოიყენეს 1990-იან წლებში, რასაც დღეს უფრო ხშირად უწოდებენ იმ პროგრამირების ენების დასახასიათებლად, რომლებიც გამოიყენება ერთჯერადი სკრიპტირების და მისი მსგავსი ამოცანების დასაწერად. (როგორიცაა მაგ. Perl, Python, Ruby და Visual Basic)
სქოლიო
კატეგორია:პროგრამირების ენები
სელჩუკთა სახელმწიფო
სელჩუკთა სახელმწიფო — სახელმწიფო ახლო აღმოსავლეთში. სელჩუკთა სახელმწიფოს დამაარსებლად სელჩუკს თვლიან, მაგრამ დიდ სელჩუკთა სახელმწიფოს ოფიციალურად 1040 წელს დანდანდაქანის ველზე ღაზნევიდებთან სელჩუკების გამარჯვების შემდეგ ჩაეყარა საფუძველი. სელჩუკების და ოღუზთა ტომების გაერთიანება ჩამოყალიბდა შუა აზიაში VII-VIII საუკუნეების მიჯნაზე. IX-X საუკუნეებში მათში გავრცელდა ისლამი. XI საუკუნის დასაწყისში სელჩუკები ისე გაძლიერდნენ, რომ კონფლიქტში შევიდნენ ღაზნევიდების სახელმწიფოსთან. მისგან სელჩუკებმა ვასალური პირობებით მიიღეს მიწები ხორასანში (თანამედროვე ირანის ჩრდილო-აღმოსავლეთი). სელჩუკები აჯანყდნენ ღაზნევიდების წინააღმდეგ და 1040 წელს დაამარცხეს ისინი დენდანაკანთან გამართულ ბრძოლაში. 1038 წელს თოღრულ-ბეგმა მიიღო სულთნის ტიტული და საფუძველი ჩაუყარა სელჩუკთა სახელმწიფოს. მისი მეთაურობით სელჩუკებმა 1040-50 წლებში დაიპყრეს ხორეზმი და ირანი. 1045 წელს სელჩუკებმა დალაშქრეს ვანის ტბა და ქალაქი ყარსი, 1047 წელს ერზერუმი, 1049 წელს ანისი. 1050-იან წლებში სელჩუკებმა დალაშქრეს აზერბაიჯანი, ქურთისტანი და ერაყი. 1051 წელს მათ აიღეს ისპაჰანი, 1053 წელს ხელახლა დალაშქრეს ყარსი, 1054 წელს დაიპყრეს სამხრეთ აზერბაიჯანი და ნახიჩევანი, დაარბიეს განჯის საამირო. 1055 წელს აიღეს ბაღდადი და გაანადგურეს ერაყის ბუიდების სახელმწიფო. ბაღდადის დაპყრობის შემდეგ სულთანმა თორღულმა თავი მუსლიმთა მეთაურად გამოაცხადა და სელჩუკთა დაპყრობითი ომები რელიგიურ საფუძველზე გადაიტანა. ამ პერიოდში სელჩუკთა ლაშქრობები ატარებდა მარბიელ ხასიათს. მისი მთავარი მოწინააღმდეგე დასავლეთით იყო ბიზანტიის იმპერია.
ალფ-არსლანის მმართველობის წლებში სელჩუკებმა დაიპყრეს სომხეთი (1064). სელჩუკებმა დაიწყეს მარბიელი ლაშქრობები ბიზანტიის წინააღმდეგ. ბიზანტიის იმპერიის საგანრიზონო თავდაცვის სისტემა უძლური აღმოჩნდა სელჩუკების შესაჩერებლად. ბიზანტიის იმპერატორმა რომანოზ IV დიოგენემ გადაწყვიტა ერთ გენერალურ ბრძოლაში დაემარცხებინა სელჩუკები. 1068 წლიდან მან დაიწყო ერზერუმის და ვანის ტბების მიმდებარე ტერიტორიების გაწმენდა სელჩუკებისგან, მაგრამ 1071 წელს სასტიკად დამარცხდა მანასკერტის ბრძოლაში. მანასკერტთან ბრძოლის შემდეგ სელჩუკებმა დაიმორჩილეს მცირე აზია და სხვა ტერიტორიები. სულთან მალიქ-შაჰის დროს სელჩუკთა სახელმწიფომ განსაკუთრებულ პოლიტიკურ ძლიერებას მიაღწია: დაიპყრო კარახანიდების სახელმწიფო შუა აზიაში, სირია–პალესტინა და საქართველოს სამეფო. სირიის მიმართულებით სელჩუკთა დაპყრობები დაიწყო 1072 წელს. 1076 წელს მათ დაიპყრეს დამასკო, 1085 წელს აიღეს ანტიოქია, ხოლო 1086 წელს წელს აიღეს იერუსალიმი. სელჩუკებმა არ დაიპყრეს საპორტო ქალაქები, რამაც მოგვიანებით მათ ცუდი სამსახური გაუწია.
იმპერიის ზრდასთან ერთად დაიწყო ფეოდალიზირებული სამხედრო-მომთაბარე დიდგვაროვანთა ცენტრიდანული მისწრაფებები. უკვე მელიქ-შაჰის მმართველობისას გაჩნდნენ სასულთნოები, რომელთაც სელჩუკიდთა დინასტიის სხვადასხვა შტოები მართავდნენ და მხოლოდ ნომინალურად იყვნენ დამოკიდებულნი ცენტრალური ხელისუფლებისაგან („დიდი სელჩუკისაგან“). ერთიმეორის მიყოლებით შეიქმნა ქერმანის სასულთნო (1041-1187), რუმის, იგივე კონიის სასულთნო (1077-1307), სირიის სასულთნო (1094-1117) და სხვა.
1092 წელს ისმაილიტებმა მოკლეს სელჩუკთა დიდი ვეზირი ნიზამ ალ–მულკი. მალიქ–შამ სცადა ისმაილიტების განადგუირება, მაგრამ ალამუთის ციხე ვერ აიღო და თითონაც მალე გარდაიცვალა. მელიქ-შაჰის გარდაცვალების შემდეგ ფეოდალური შინაომები გაძლიერდა და დაიწყო სელჩუკთა იმპერიის რღვევის პროცესი. 1092-1094 წლების შინაომს მოჰყვა ორხელისუფლებიანობის დამყარება. 1118 წელს სახელმწიფო მისმა შვილებმა გაინაწილეს: სანჯარს ერგო აღმოსავლეთი ოლქები დედაქალაქით მერვში, მაჰმუდს დასავლეთი - ერაყის სასულთნო (1118-1194). იმპერიის დაშლის შედეგად წარმოქმნილი ერთეულები ერთმანეთს დაუპირისპირდნენ. სანჯარს დიდი ბრძოლების გადატანა მოუხდა მსხვილ მონაპირე ფეოდალებთან, რის შემდეგაც მან დაკარგა უზენაესი ხელისუფლება შუა აზიაში და 1157 დიდი სელჩუკების დინასტიამ ხორასანში არსებობა შეწყვიტა.
ლიტერატურა
კატეგორია:აზიის ყოფილი იმპერიები
ლაფეთი
ლაფეთი — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ტყიბულის მუნიციპალიტეტში (ორპირის თემი). მდებარეობს იმერეთის ჩრდილოეთ მთისწინეთში. ზღვის დონიდან 400 მეტრი, ტყიბულიდან 22 კილომეტრი. სოფელი წყაროებში პირველად მოხსენიებულია XVIII საუკუნეში.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 35 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ტყიბულის მუნიციპალიტეტის სოფლები
მაილინდა ბრეგუ
ბიოგრაფია
2004 წლის აპრილში აირჩიეს ალბანეთის დემოკრატიული პარტიის ეროვნულ საბჭოში. 2005 წლის არჩევნების შედეგად გახდა პარლამენტის წევრი. 2007 წელს დანიშნეს სალი ბერიშას მთავრობის პრეს-სპიკერად.
გათხოვილია, ჰყავს ორი შვილი. ფლობს ინგლისურ, იტალიურ და ესპანურ ენებს.
სქოლიო
კატეგორია:ალბანელი პოლიტიკოსი ქალები
სალომინაო (ვანის მუნიციპალიტეტი)
სალომინაო (1991 წლამდე კიროვი) — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ვანის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: სალომინაო, ბაგინეთი). მდებარეობს მუნიციპალიტეტის აღმოსავლეთ ნაწილში, მდინარეებს კვინისწყალსა და კორისწყალს შორის.
სოფელში დგას XVI საუკუნის ეკლესია.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 782 ადამიანი.
ისტორია
სალომინაო იმერეთის ისტორიული მხარეა. ჩრდილოეთით ესაზღვრებოდა მდინარე რიონი, სამხრეთით - მთა ფერსათი. XVIII საუკუნის 20-იან წლებში იმერეთის მეფემ ალექსანდრე V-მ სალომინაო რაჭის ერისთავთა გვერდითი შტოს წარმომადგენელს გედევან ერისთავს გადასცა და მას ბარის ერისთავის ტიტული მიანიჭა. 1820-იან წლებში სოფლის მოსახლეობას დაახლოებით 30 ოჯახი შეადგენდა. იდგა 40-კაციანი სამხედრო პოსტი. გავრცელებული იყო მეფუტკრეობა, მევენახეობა. ტყეში გავრცელებული იყო წიფელი, წაბლი, ცაცხვი, თელა, კოპიტი.
პიროვნებები
სოფელში დაიბადნენ: ქირურგი, აკადემიკოსი კონსტანტინე ერისთავი; პოეტი დომენიკა ერისთავი, ცნობილი ფსევდონიმით „განდეგილი".
სქოლიო
კატეგორია:ვანის მუნიციპალიტეტის სოფლები
რომან კობახიძე
რომან კობახიძე (დ. 14 მაისი, 1949, ტყიბული) — ქართველი ეკონომისტი, თანამდებობის პირი, პედაგოგი, პოლიტიკოსი.
1972 წელს დაამთავრა ალექსანდრე წულუკიძის სახელობის ქუთაისის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტი, აგრეთვე მოსკოვის ხალხთა მეგობრობის ორდენოსანი კოოპერატიული ინსტიტუტი. 2004-2008 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ნაციონალური მოძრაობა - დემოკრატები “.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 14 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1949 კატეგორია:საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:ქუთაისის სახელმწიფო პედაგოგიური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:ტყიბულში დაბადებულები რომან
Gemmula murrayi
Gemmula murrayi — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
გვერდნი
გვერდნი, გუერდნი, საგალობელთა კრებული. ქრისტიანულ ეკლესიაში ლიტურგიულ ჰიმნთა რამდენიმე კრებული არსებობდა. ეს ჰიმნები ანუ საგალობელნი ემყარებოდნენ მუსიკალურ ბგერათა გარკვეულ სისტემას. თავდაპირველად ბიზანტიაში საგალობლები ოთხი ხმის სისტემას ემყარებოდა. VIII საუკუნეში იოანე დამასკელმა ამ ოთხ ძირითად ხმას, რომელთაც „ექოჲ კვირიოჲ“ — ქართლად „ჴმანი უფალნი“ ანუ „მთავარნი“ ეწოდებოდა, დაუმატა ოთხი სხვა ხმა, რომელთაც „ექოჲ პლაგიოჲ“ — ქართულად "ჴმანი გვერდითნი" ეწოდა.
ქართულ საგალობელთა კრებულები ორ წიგნად ყოფილა დაყოფილი უშუალოდ ხმების მიხედვით.; პირველში მოთავსებული ყოფილა 4 ძირითადი (ავთენტიკური) ხმის ჰიმნი და ეწოდებოდა „ჴმანი“, მეორეში — დანარჩენი 4 დამხმარე (პლაგიური) ხმისა, რომლებსაც „გუერდნი“ ეწოდებოდათ.
ლიტერატურა
კატეგორია:საგალობლები
523
თარიღი უცნობია
*
ოკუსი-ამბენოს ოლქი
ოკუსი-ამბენოს ოლქი (Oe-Kusi Ambenu; Oecussi-Ambeno) — ოლქი-ექსკლავი აღმოსავლეთ ტიმორში, მდებარეობს კუნძულ ტიმორის დასავლეთ ნაწილში. ფართობი 815 კმ². დედაქალაქი – პანტე-მაკასარი. ოლქი დაყოფილია 4 რაიონად.
ტახტის მემკვიდრეობა
ტახტის მემკვიდრეობა — სამეფო ხელისუფლების მემკვიდრეობის წესები: მეფის არჩევა, მეფის მიერ თავისი მემკვიდრის წინასწარ შერჩევა, გარდაცვლილი მეფის უახლოესი მემკვიდრის მეფედ კურთხევა.
ოკუსი-ამბენოს ოლქი
პორტუგალიელებმა კუნძული აღმოაჩინეს 1512 წელს. ოკუსი-ამბენო ითვლება აღმოსავლეთ ტიმორის აკვნად, იმ თვალსაზრისით რომ პირველად აქ დაარსდა პორტუგალიური ციხესიმაგრე.
სქოლიო
კატეგორია:აღმოსავლეთ ტიმორის ოლქები
ტახტის მემკვიდრეობა
საქართველოში კლასობრივი საზოგადოების ადრინდელ ეტაპზე მეფედ ჩვეულებრივ იმას დასვამდნენ ხოლმე, ვინც სამეფო საგვარეულოში წინამორბედი მეფის ყველაზე მახლობელი ნათესავი და წლოვანებით უხუცესი იყო. გაერთიანებულ ფეოდალურ საქართველოში კი, როგორც წესი, ტახტის მემკვიდრეობა პირმშოობას ემყარებოდა. თუ მეფეს მხოლოდ ასული ჰყავდა, იგი „ძედ“ და მემკვიდრედ ითვლებოდა. ქართველ მეფეებს მემკვიდრე ხშირად თავიანთ სიცოცხლეშივე აჰყავდათ ტახტზე „თანამოსაყდრედ“. მეფე ქალი ტახტზე მამაკაცის უფლებით სარგებლობდა, ტახტის მემკვიდრეს თავის გვარს აძლევდა, ხოლო მის ქმარს საკუთარი გვარის, ე. ი. ახალი დინასტიის დამკვიდრების უფლება აღკვეთილი ჰქონდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:მონარქია
გრიგოლ X
მინი|მარჯვნივ|გრიგოლ X გრიგოლ X (Gregorius PP. X; ერისკაცობაში ტებალდო ვისკონტი; დ. 1210 — გ. 10 იანვარი, 1276) — რომის პაპი 1271–1276 წლებში.
ტებალდო ვისკონტი დაიბადა პიაჩენცაში, იტალია. პაპად აირჩიეს 1271 წლის 1 სექტემბრიდან და იყო რომის პაპი 1276 წლამდე, მის გარდაცვალებამდე (10 იანვარი). მას სიკვდილის შემდეგ ნეტარი გრიგოლ X უწოდეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რომის პაპები კატეგორია:დაბადებული 1210 კატეგორია:გარდაცვლილი 10 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1276
საჩხერის სამთო მომზადების სკოლა
ბმული=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/35/Sachkhere_Mountain_Training_School_logo.png/220px-Sachkhere_Mountain_Training_School_logo.png|მინი| საჩხერის სამთო მომზადების სკოლის ლოგო
საჩხერის სამთო მომზადების სკოლა — სამთო საბრძოლო სასწავლო დაწესებულება საქართველოში, რომელიც მდებარეობს ქვეყნის დასავლეთით ქალაქ საჩხერესთან. დაარსდა 2006 წლის 14 აგვისტოს და ოპერირებს საქართველოს შეიარაღებული ძალების სამხედრო მომზადებისა და განათლების სარდლობის გაერთიანებული შტაბი.
საჩხერის სამთო მომზადების სკოლა შეიქმნა მე-16 სამთო ბატალიონის ბაზაზე, რომლის წინამორბედი, საჩხერის ბატალიონი, იყო ერთ-ერთი პირველი ეროვნული გვარდიის ქვედანაყოფი, რომელიც შეიქმნა საქართველოში საბჭოთა კავშირისგან დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლის დროს 1991 წელს. ბატალიონის დამფუძნებელმა და მეთაურმა ბესარიონ ქუთათელაძემ მონაწილეობა მიიღო საქართველოს სამოქალაქო ომში და დაიღუპა 1992 წლის ივნისში გორში რუს ჯარებთან შეტაკებისას.
სკოლა დაარსდა ამერიკისა და საფრანგეთის მხარდაჭერით. საფრანგეთმა ასევე მოამზადა ინსტრუქტორები ქართველ ოფიცერთა სკოლაში. 2010 წელს, ნატო-საქართველოს თანამშრომლობის ფარგლებში, სკოლას მიენიჭა კვალიფიკაცია: პარტნიორობა მშვიდობისათვის სასწავლო და განათლების ცენტრი.
სქოლიო
კატეგორია:2006 წელს დაარსებულები საქართველოში კატეგორია:სამთო მომზადების სკოლები კატეგორია:სამხედრო მომზადება და განათლება საქართველოში
ბანიალბუფარი
ბანიალბუფარი (Bañalbufar, Banyalbufar) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ბალეარის კუნძულების ავტონომიური გაერთიანების სიერა-დე-ტრამონტანის კომარკაში, მდებარეობს კუნძულ მალიორკაზე. ფართობი — 18,5 კმ². მოსახლეობა — 523 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ბალეარის კუნძულების მუნიციპალიტეტები
მოსკოვი (აიდაჰო)
მოსკოვი (Moscow) — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიდაჰოს შტატში, ლეიტის ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 23800 კაცს.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:აიდაჰოს ქალაქები
გვიმი
გვიმი — ჭის თავზე დადგმული ზღუდე ან „ჯურღმულის თორნე წყალთათჳს“ (საბა). ფართოდ არის გავრცელებული დასავლეთი საქართველოს დაბლობ ადგილებში. ჭის გვიმი სხვადასხვა მასალისაგან მზადდება. თიხის გვიმი ცილინდრული ფორმისაა, ოდნავ ძირგაგანიერებული და გეომეტრიული ორნამენტით ან ანთროპომორფული სახეებით შემკული; ქვის გვიმს ან მთლიანი ქვიდან თლიან (იგი ცილინდრული მოყვანილობისაა) ან რიყის ქვით აშენებენ (მომრგვალო ანდა ოთხკუთხედი); ხის გვიმი ფორმით ოთხკუთხაა. გვხვდება ცემენტის გვიმებიც. ჭაში ჩადგმული გვიმი ცილინდრულია, მომეტებულად თიხისაა, იშვიათად თლილი ქვისა. იყენებენ ნესტიან ადგილებში. მისი მთავარი დანიშნულებაა ჭის კედლების გამაგრება (ჰიდროიზოლაცია). არსებობს წყაროს გვიმიც (უმთავრესად სამეგრელოშია გავრცელებული). იგი მცირე ზომისაა, ცილინდრული, როგორც წესი, თიხისა; წყაროს თვალში სანახევროროდაა ჩამჯდარი და წყლის გამოსასვლელად მილი ან ნახვრეტები აქვს გაკეთებული.
ლიტერატურა
კატეგორია:ჰიდროტექნიკური ნაგებობები
ლეღვა (ტყიბულის მუნიციპალიტეტი)
ლეღვა — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ტყიბულის მუნიციპალიტეტში (ხრესილის თემში), მდებარეობს იმერეთის ჩრდილოეთ მთისწინეთში. მდინარე წყალწითელის ნაპირებზე. ზღვის დონიდან 470 მეტრი, ტყიბულიდან 14 კილომეტრი. სოფელშია სამკურნალო გოგირდოვანი წყალი. წყაროებში პირველად მოხსენიებულია XVIII საუკუნეში.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 118 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ტყიბულის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კუთხური სიხშირე
ფიზიკაში, კუთხური სიხშირე ω (ზოგჯერ მოიხსენიება ასევე როგორც ორბიტალური სიხშირე) არის სკალარული სიდიდე, რომელიც ახასიათებს სხეულის ბრუნვას რაიმე ღერძის გარშემო. კუთხური სიხშირე არის ვექტორული სიდიდის, კუთხური სიჩქარის მოდულის ტოლი.
SI სისტემაში კუთხური სიჩქარის ერთეულია რადიანი წამში.
ვინაიდან ერთი სრული ბრუნი 2π რადიანს შეადგენს, გვაქვს
სადაც
ანუ კუთხური სიხშირე ჩვეულებრივი სიხშირის პროპორციულია. ამის მიუხედავად ხშირად მისი გამოყენება უფრო მოსახერხებელია, რადგან აქრობს განტოლებებში π მამრავლებს. ამ მიზეზით კუთხური სიხშირე გამოიყენება ფიზიკის მრავალ დარგში, მაგალითად ელექტროდინამიკაში, კვანტურ მექანიკაში და პლაზმის ფიზიკაში.
სქოლიო
კატეგორია:ტალღები კატეგორია:ფიზიკური სიდიდეები
Winkelgeschwindigkeit Nurkkiirus Pulsación Pulsatie (elektriciteit)
ადრიანე V
მინი|მარჯვნივ|ადრიანე V ადრიანე V (Hadrianus PP. V; ერისკაცობაში ოტობონე ფიესკი; დ. 1210-1220 —  გ. 18 აგვისტო, 1276) — რომის პაპი 1276–1276 წლებში. წარმოშობით ლივანიის გრაფთა არისტოკრატიული ოჯახიდან. პაპ ინოკენტი IV-ის ძმისშვილი.
ადრიანე V პაპად აირჩიეს 1276 წლის 11 ივლისს და იყო რომის პაპი გარდაცვალებამდე, 1276 წლის 18 აგვისტომდე.
ლიტერატურა
კატეგორია:რომის პაპები კატეგორია:გარდაცვლილი  18 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1276
შაფჰაუზენის კანტონი
შაფჰაუზენი (Schaffhausen) — კანტონი შვეიცარიაში. დედაქალაქი და მთავარი ქალაქია შაფჰაუზენი.
ისტორია
შუა საუკუნეებში შაფჰაუზენი ქალაქი-სახელმწიფო იყო. ამ დროს მას ვილა-შაფჰაუზენი ერქვა. დოკუმენტურად დადასტურებულია, რომ 1045 წლიდან ის საკუთარ მონეტებს ჭრიდა. დაახლოებით 1049 წელს, გრაფმა ედერჰარდ ვონ ნელენბურგმა ბენედიქტური მონასტერი დააარსა, რომელმაც საზოგადოების შემდგომი განვითარება გამოიწვია. ამ საზოგადოებამ 1190 წელს დამოუკიდებლობა მოიპოვა. 1330 წელს ქალაქს ჰაბსბურგებმა არა მარტო ტერიტორია, არამედ დამოუკიდებლობაც წაართვეს. შემდეგ, 1415 წელს ფრიდრიხ IV ავსტრიელი კონსტანცის კრებაზე ანტიპაპ იოანე XXIII-ს მიემხრო, რის შემდეგაც იმპერატორმა სიგიზმუნდმა მისი დევნა დაიწყო. 1418 წელს შაფჰაუზენმა ჰაბსბურგებისგან დამოუკიდებლობა ფულით გამოისყიდა. 1454 წელს ქალაქი შვეიცარიის ექვსი კონფედერაციის მოკავშირე გახდა. ძველი შვეიცარიის კონფედერაციის სრული წევრი ის 1501 წელს გახდა. 1857 წელს გაიხსნა პირველი რკინიგზა. 1944 წელს შაფჰაუზენი აშშ-ის საჰაერო ძალების მიერ იბომბებოდა, რათა შვეიცარია გაენეიტრალებინათ.
გეოგრაფია
შაფჰაუზენი შვეიცარიის უკიდურეის ჩრდილოეთი კანტონია. მდებარეობს კონსტანცის ტბის დასავლეთით, ფართობი 298 კმ²-ს შეადგენს. მიწის უდიდესი ნაწილი სოფლის მეურნეობისათვის გამოსადეგია.
ტერიტორიის დიდი ნაწილი თითქმის მთლიანად გერმანიითაა შემოსაზღვრული, რომელიც მას ჩრდილოეთიდან, აღმოსავლეთიდან და დასავლეთიდან აკრავს.
დემოგრაფია
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 76 356 ადამიანს შეადგენს და მათი უდიდესი ნაწილი გერმანულენოვანია; 50% პროტესტანტია, 24% კათოლიკე.