cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
წუნდა
ისტორია
საქართველოში ქრისტიანობის მიღების შემდეგ პირველად აგებულ ეკლესიათა შორის წუნდის ეკლესიაც უნდა ვიგულისხმოთ, რადგან კონსტანტინე ბერძენთა მეფის მოციქულმა „დაუტევნა წუნდას ხურონი და განძი და რაჟამს ეწყო ოდენ ეკლესიას, წამოვიდა და მოვიდა მანგლისს“. ქართლის ცხოვრების მიხედვით მირდატის დროს შენდება ეკლესიები ერუშეთსა და წუნდაში „... და მატა შემკობა და შენება ერუშეთსა და წუნდის ეკლესიათა“. V საუკუნეში ვახტანგ გორგასლის საეკლესიო რეფორმის შედეგად წუნდა ჯავახეთში წამყვანი საეკლესიო ცენტრია და „... დასუა ერთ ეპისკოპოსად კლარჯეთს, ეკლესიასა ახიზისასა; ერთი არტაანს ერუშეთს; ერთი ჯავახეთს, წუნდას“. ვახტანგ გორგასლის ანდერძით სამეფო ტახტს იკავებს დაჩი. წუნდა ვახტანგისავე ანდერძით მისი მეუღლისა და ორი ვაჟის სამფლობელო ხდება. „წუნდა მტკვრის ზემო წელის ყველაზე მნიშვნელოვანი ეკონომიკური და სტრატეგიული პუნქტი იყო, ის თავისი უბნებით, გამაგრების სისტემით, ციხით ამ რაიონში თითქმის ერთადერთია, რომელიც ქალაქად ჩაითვლებოდა“. ქალაქი რამდენიმე უბნისაგან შედგებოდა, ამას დღევანდელი მცირე ველის ტოპონიმიც გვიდასტურებს. წუნდა, ნაქალაქევი, ბერთა-ყანა, ჯიუტ-მალა სწორედ ამ ძველი უბნებიდან უნდა მომდინარეობდეს. დღეისათვის შემორჩენილი ირიგაციის სისტემის ნაწილი ქალაქის უძველეს ფენებს უნდა დავუკავშიროთ. ნაქალაქარი წუნდა არქეოლოგიურად დღემდე არაა შესწავლილი. მდიდარი ზედაპირული მასალა და წლების წინ ჩატარებული მცირე არქეოლოგიური დაზვერვა (ტ. ჩუბინაშვილი, ო. ღამბაშიძე), ადრებრინჯაოს ხანის და ძვ. წ. პირველი ათასწლლეულის ანაკრეფი კერამიკის ნაშთი საკმარისია აქ ადამიანის ცხოვრების ხანგრძლივი ისტორიის კვლევისათვის. შემთხვევითი არაა, რომ ზოგი ცნობით აქ ქალაქი ადრე ანტიკური ხანიდანვე მოიხსენიება. მტკვრის ხეობის ზედა წელში მოულოდნელად გაშლილ, ადრევე დაწინაურებულ სასოფლო-სამეურნეო მიწაზე შესაძლებელი იყო ქალაქის ჩამოყალიბება. „განვითარებული ფეოდალიზმის ხანის დასაწყისისათვის ჯავახეთის ცენტრი წუნდაში აღარ იყო. ჩანს, მის სანაცვლოდ აშენდა ძლიერი ციხე, თმოგვისა, რომელსაც თანდათან ქალაქიც გაუჩნდა. მაგრამ საქართველოს გაერთიანებამ, საგარეო-პოლიტიკური ვითარების შეცვლამ და მტკვრის მოყოლილი ძველი გზის სამხრეთით გადანაცვლებამ ყურადღების ცენტრში ისევ ზემო ჯავახეთი მოაქცია“ ეს პროცესი VIII-IX საუკუნეებში უნდა მომხდარიყო, ყოველ შემთხვევაში X საუკუნეში უკვე ჯავახეთის ახალქალაქია დაწინაურებული.
წუნდის გორა ხერთვისი-ვარძიის გზიდან აღმოსავლეთით, ორასი-ორასორმოცდაათი მეტრითაა მოშორებული. გორას დასავლეთიდან ხელოვნური ტერასების საგანგებო საფეხურიანი სისტემა ეკვრის, სამხრეთ-აღმოსავლეთით ხეხილის ბაღები და სათიბებია. ტერასების სიმაღლე ზოგ ადგილზე სამ მეტრს აღწევს. არქეოლოგიურად ეს ტერასები არაა შესწავლილი, სავარაუდოდ საკმაოდ ძველია, შესაძლოა აქ ადრე არსებული ქალაქის დროინდელიც იყოს.
წუნდის წმინდა იოანე ნათლისმცემლის ტაძარი
წუნდის მატერიალური კულტურული ძეგლთაგან შემორჩენილია ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი — XII-XIII საუკუნეების დარბაზული ეკლესია. პატარა კლდეზე აღმართული ეს ეკლესია, ნაგებია სუფთად გათლილი სწორი კვადრებით, კარ-სარკმლების ჩარჩოები და კარნიზი მდიდრულადაა მოჩუქურთმებული. დასავლეთ კარზე ასომთავრული წარწერაა. სამხრეთით მიშენებულია კარიბჭე, რომლის სვეტებიც ასევე უხვადაა მოჩუქურთმებული. ეკლესია რესტავრირებულია 1938 წელს. შემორჩენილია სამრეკლო, აგრეთვე გელაზის ქვები და ქვაში ამოჭრილი საწნახლები.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ისტორიული ქალაქები
NBA 2K12
NBA 2K12 — სპორტული კომპიუტერული თამაში, რომელიც შექმნა კომპანია Visual Concepts-მა და გამოაქვეყნა 2K Sports-მა. გამოვიდა 2011 წლის 4 ოქტომბერს პლატფორმებისათის Xbox 360, PlayStation 2, PlayStation 3, PlayStation, PlayStation Portable, Microsoft Windows. NBA 2K12 არის წინა ვერსიებთან შედარებით გაუმჯობესებული და გამოირჩევა მოქმედებების რეალურობით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პერსონალური კომპიუტერული თამაშები
გრან-პუანტ-დე-პლანერეზი
გრან-პუენტ-დე-პლანერეზი (Grande Pointe des Planereuses) — მთა მონბლანის მასივში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ვალეს კანტონში. აღმართულია სალინის მყინვარის სამხრეთით მდებარე ქედზე.
Camponotus sericeiventris sericeiventris
Camponotus sericeiventris sericeiventris — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ჯიმითი
ჯიმითი — სოფელი საქართველოში, გურჯაანის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი, მდებარეობს გომბორის ქედის სამხრეთ-დასავლეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 740 მეტრი, გურჯაანიდან 38 კილომეტრი. 2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1205 ადამიანი. სოფელში დგას წმინდა გიორგის ეკლესია.
სქოლიო
კატეგორია:გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფლები
პანტა (გულრიფშის მუნიციპალიტეტი)
პანტა — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტში (ამტყელის თემი), ამტყელის ტბის მახლობლად. ზღვის დონიდან 500 მ, გულრიფშიდან 40 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ
ლიტერატურა
კატეგორია:ამტყელის თემის სოფლები
NGC 7336
NGC 7336 — გალაქტიკა პეგასის თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1849 წლის 10 სექტემბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი
ბიბოპი
ბიბოპი ან ბოპი (ინგლ. bebop, bop) — ჯაზის ფორმა, რომლისთვის მელოდიურობის ნაცვლად ჰარმონიულ სტრუქტურაზე დამყარებული სწაფი ტემპი და იმპორვიზაციაა დამახასიათებელი. განვითარდა ადრეულ 1940-იან წლებში. მოსიკისებთა წრეში პირველად თავი იჩინა მეორე მსოფლიო ომის შემდგომ პირველ წლებში. ჰარდ ბოპი მოგვიანებით ბიბოპის, ბლუზისა და გოსპელის შერწყმით განვითარდა. მის ერთ-ერთ მთავარ დამაარსებლად ჩარლი პარკერი ითვლება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჯაზი
ობერსტგრუპენფიურერი
ობერსტგრუპენფიურერი იყო გენერლის სამხედრო რანგი "SS"-ში 1923 - 1945 წლებში და შეესაბამებოდა ვერმახტის გენერალ-პოლკოვნიკის წოდებას. ეს წოდება სულ 4 პიროვნებას მიენიჭა.
ლიტერატურა
კატეგორია:სს
Technomyrmex pratensis
Technomyrmex pratensis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Technomyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
უარასის პროვინცია
პროვინცია იყოფა თორმეტ რაიონად.
ჟუან ჟილბერტუ
thumb|250px|ჟუან გილბერტო ჟუან ჟილბერტო პრადუ დე ოლივეირა (João Gilberto Prado Pereira de Oliveira; დ. 10 ივნისი, 1931, ჟუაზეირუ, ბაია) — ბრაზილიელი მომღერალი და გიტარისტი. ტომ ჟობიმთან ერთად ბოსა-ნოვას დამფუძნებელი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბრაზილიელი მუსიკოსები კატეგორია:ბოსა-ნოვა კატეგორია:დაბადებული 1931 კატეგორია:დაბადებული 10 ივნისი
ჰრანიცეს უფსკრული
მინი|250პქ|ჰრანიცეს უფსკრული ჰრანიცეს უფსკრული (Hranická propast) — ჩეხეთის რესპუბლიკის უღრმესი უფსკრული. მდებარეობს ქალაქ ჰრანიცეს სიახლოვეს. 2016 წლის 27 სექტემბერს, მკვლევართა ჯგუფმა დაამტკიცა, რომ ჰრანიცე დედამიწის ყველაზე ღრმა წყალქვეშა მღვიმეა, 404 მ ზღვის დონიდან. თუმცა, სავარაუდო სიღრმე 700-800 მეტრს შეადგენს.
მერჩულე (მრავალმნიშვნელოვანი)
მერჩულე შეიძლება აღნიშნავდეს:
Camponotus sericeiventris satrapus
Camponotus sericeiventris satrapus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ნალბანდიანი
ნალბანდიანი (Նալբանդյան) — სოფელი სომხეთში, არმავირის პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 5 465 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 272 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 20.09 კმ²-ია. ადმინისტრაციულ რეფორმამდე ატარებდა ქალაქის სტატუსს. სახელი მწერალ მიხეილ ნალბანდიანის პატივსაცემად ჰქვია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არმავირის პროვინციის სოფლები
არშაკიანები
არშაკიანები — პართიის არშაკიდების დინასტიის იბერიაში გამეფებული შტო 189-დან 284 წლამდე, კირილ თუმანოვის მიხედვით (186-დან 265 წლამდე, ვახუშტის მიხედვით). არშაკიანების შემდეგ ხოსროიდების დინასტია გამეფდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:იბერიის მეფეები
წუქეთი
წუქეთი, წახური — მხარე შუა საუკუნეების საქართველოში V-XVII საუკუნეებში.
ისტორია
V საუკუნეში წუქეთი იყო იბერიის სამეფოში შემავალი ფეოდალური ერთეული, რომელსაც სათავეში მთავარი ედგა. VIII საუკუნის შუახანებში წუქეთის მთავრის იურისდიქცია ვრცელდებოდა თუშეთსა და ხუნძახზე. VIII-IX საუკუნეებში წუქეთი ჯერ ჰერეთის სამთავროს, შემდგომში კი ჰერეთის სამეფოს ერთ-ერთი საერისთავო იყო. ცალკე ადმინისტრაციული სტატუსი ჰქონდა მას შემდგომ საუკუნეებშიც.
XVI საუკუნეში სამოურავოდ იქცა. 1604 წელს სპარსეთის შაჰმა აბას I-მა კახეთის მეფე კონსტანტინე I-ს გამოსთხოვა საჩუქრად. ეს ტერიტორია შაჰმა საგამგებლოდ წახურელ ალიბეგს უწყალობა, სულთნობა უბოძა და თავისი მფარველობის ქვეშ გამოაცხადა. ერთი მოსაზრებით ალიბეგი იყო ისლამმიღებული ქართველი თავადი ვახვახიშვილი. ელისუს სასულთნოს სულთანთა ხელისუფლება ფაქტობრივად კახეთის სამეფოში შემავალი წუქეთის მოურავების ხელისუფლების გაგრძელება იყო. ამით კახეთს აღმოსავლეთის კედელი მოერღვა და ელისუს სასულთნო გახდა კახეთისა და ქართლის წინააღმდეგ ლაშქრობების ფორპოსტი.
ისტორიული ძეგლები
ისტორიული წუქეთის ტერიტორიაზე შემორჩენილია ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლები: ყუმის ტაძარის (VIII ს.) და ლექეთის ტეტრაკონქი (VIII-IX სს.).
ლიტერატურა
კატეგორია:ჰერეთი
ლეში
250პქ|მინი|მარჯვნივ|[[სოლკუდა არწივი (Aquila audax) ჭამს გზაზე დაღუპული კენგურუს ლეშს, პილბარა, დასავლეთი ავსტრალია.]] ლეში, მძორი — მკვდარი ცხოველის ან ადამიანის სხეული.
მადიარების შვიდი ბელადი
მინი|მადიარების შვიდი ბელადი - [[უნგრეთის დასურათებული ქრონიკა]] მინი|ბელადები. დეტალი [[არპად ფესტის პანორამადან - უნგრელების ჩამოსვლა.]] მადიარების შვიდი ბელადი — უნგრელების შვიდი ტომის ბელადი, 895 წელს მათ მიერ შუა დუნაის დაბლობის დაკავების დროს. ბიზანტიის იმპერატორი კონსტანტინე VII შვიდ ტომს მოიხსენიებს წყაროში - იმპერიის მართვის შესახებ, სადაც ასევე მოცემულია უნგრელების დასახლებების სახელებიც.
ლეში
ლეში ეკოსისტემების უმეტესობაში მნიშვნელოვანი საკვები წყაროა დიდი ხორცისმჭამელებისა და ყოვლისმჭამელებისათვის. ლეშიჭამიების მაგალითებია: ყვავი, სვავი, კონდორი, ქორი, არწივი, აფთარი, ვირჯინიული ოპოსუმი, ტასმანიური ეშმაკი, კოიოტი და კომოდოს ვარანი. ბევრი უხერხემლო, როგორებიცაა ლეშიჭამია და საფლავის ხოჭოები, ასევე ხორცის ბუზებისა (მაგ., Calliphora vomitoria-ს) და ხორცის რუხი ბუზების მატლები, ჭამს ლეშს, რითაც მნიშვნელოვან როლს ასრულებს ცხოველურ ნარჩენებში არსებული აზოტისა და ნახშირბადის გადამუშავებაში.
ლეში ცხოველის სიკვდილისთანავე იწყებს გახრწნას, ის სულ უფრო მეტად იზიდავს მწერებს და ამრავლებს ბაქტერიებს. ცხოველის დაღუპვიდან მცირე ხანში მისი ლეში იწყებს უსიამოვნო სუნის გამოშვებას, რომელიც გამოწვეულია ბაქტერიების არსებობითა და კადავერინისა და პუტრესცინის გამოყოფით. ზოგიერთი მცენარე და სოკო გახრწნილი ლეშის მსგავსი სუნით იზიდავს მწერებს, რომლებიც მათ გამრავლებაში ეხმარებიან.
მადიარების შვიდი ბელადი
ანონიმური წყაროების მიხედვით
Gesta Hungarorum-ის ანონიმური ავტორი ასახელებს ბელადების შემდეგ სახელებს.
ლეში
სქოლიო
კატეგორია:ცხოველების სიკვდილი კატეგორია:ეკოლოგია კატეგორია:ზოოლოგია
მადიარების შვიდი ბელადი
ანონიმური წყაროების მიხედვით
სავარაუდოდ ეს სია შეესაბამება რეალურად არსებული ბელადების სახელებს, თუმცა არაა ცნობილი შუა დუნაის დაბლობის დაპყრობის დროს ყველა მათგანი იყო ბელადი თუ არა, რადგაან კონსტანტინე VII ტასს მოიხსენიებს არპადის შვილიშვილად. ბელადებს შორის კავშირები წარმოადგენს დავის საგანს.
სიმონ კეზას მიხედვით
უნგრელი მემატიანე სიმონ კეზა იძლევა ბელადების შემდეგ სახელებს:
ეს სია უფრო მეტი მითოლოგიური ელემენტების შემცველია და ნაკლბად სანდოა ვიდრე ანონიმუსის წყარო.
სქოლიო
კატეგორია:უნგრეთის ისტორია
Animal Crack Box
Animal Crack Box — ჯგუფ Animal Collective-ის საკონცერტო კრებული, რომელიც გამოიცა შეზღუდული რაოდენობით 2009 წლის 11 მაისს ლეიბლზე Catsup Plate Records. კრებული გამოიცა მხოლოდ გრამფირფიტების სახით.
ისტორია
კრებულის გამოცემ წლების განმავლობაში განიხილებოდა. საბოლოოდ 2009 წლის 18 მარტს Catsup-მა გამოაქვეყნა სიმღერების ჩამონათვალი და ყდა. სატესტო ვერსია იყიდებოდა eBay-ზე, საქველმოქმედო მიზნებისთვის. კომერციული ვერსია, სულ 1000 ასლი, გაყიდვაში 2009 წლის 11 მაისს გამოვიდა.
სქოლიო
კატეგორია:Animal Collective-ის ალბომები კატეგორია:2009 წლის საკონცერტო ალბომები
ილია რეპინი
ილია ეფიმის ძე რეპინი (Илья́ Ефи́мович Ре́пин; დ. 5 აგვისტო [ძვ. სტ. 24 ივლისი], 1844, ჩუგუევი, ახლანდელი ხარკოვის ოლქი, უკრაინა — გ. 29 სექტემბერი, 1930, კუოკალა, ფინეთი, ახლანდელი რეპინო, ლენინგრადის ოლქი, რუსეთი) — წამყვანი რუსი მხატვარი და სკულპტორი უკრაინიდან, პერედვიჟნიკის სამხატვრო სკოლის მიმდევარი. მისი რეალისტური ნამუშევრები ხშირად არსებული სოციალური წყობის მწვავე კრიტიკას ასახავს.
ბიოგრაფია
დაიბადა სამხედრო ოფიცრის ოჯახში. 1866 წელს სანქტ-პეტერბურგში მიემგზავრება და საიმპერატორო სამხატვრო აკადემიაში ირიცხება. 1873-1876 წლებში აკადემიის სტიპენდიით იტალიასა და პარიზში მოგზაურობს. მის ნახატთა უმრავლესობა გლეხობას, მეთევზეებსა და ვაჭართა ცხოვრებას აღწერს.
რეპინი პერედვიჟნიკების ასოციაციას 1878 წელს უერთდება. 1882 წლიდან ის სანქტ-პეტერბურგში ცხოვრობს, თუმცა ხშირად მოგზაურობს საზღვარგარეთ. რემბრანდტის ხანშიშესული ადამიანების პორტრეტებით მოხიბლული რეპინი ხატავდა ცნობილ თანამემამულეებს ლევ ტოლსტოის, მენდელეევს, პობედონოსცევს და მუსორგსკის. 1903 წელს რუსეთის მთავრობის დავალებით ხატავს მის ყველაზე გრანდიოზულ ტილოს (400x877 სმ), რომელზეც სახელმწიფო საბჭოს ცერემონიალური სხდომაა აღბეჭდილი.
1917 წლის ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ ქალაქი, სადაც მისი სახლი მდებარეობდა, სანქტ-პეტერბურგიდან ჩრდილოეთით, ფინეთის ტერიტორია გახდა. ლენინმა მოიწვია რუსეთში დაბრუნებულიყო, თუმცა მხატვარი უკვე ძალზე მოხუცი იყო მოგზაურობისთვის. რეპინი გარდაიცვალა კუოკალაში, ფინეთი (ამჟ. რეპინო, ლენინგრადის ოლქი), 1930 წელს.
რეპინის ყველაზე ცნობილი ნამუშევრებია „ივანე მრისხანე ჰკლავს საკუთარ ვაჟს“ (1885), „ბურლაკები ვოლგაზე“ (1870-1873), და „ზაპოროჟიელ კაზაკთა პასუხი თურქეთის სულთნის წერილზე“ (1880-1891).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუსი მხატვრები კატეგორია:უკრაინელი მხატვრები კატეგორია:დაბადებული 5 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1844 კატეგორია:გარდაცვლილი 29 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1930
სარმეან კათოლიკოსი
სარმეან კათოლიკოსი — ქართველი წმინდანი, მისი ხსენების დღე არის ძველი სტილით 21 აგვისტო, ახალი სტილით - 3  სექტემბერი. კათალიკოსი საქართველოს ეკლესიას მესაჭეობდა 767-779 წლებში. მისი მამამთავრობა საქართველოში არაბთა ბატონობას დაემთხვა. არაბები სასტიკად დევნიდნენ ქრისტიანებს, ავიწროებდნენ ღვთისმსახურებს, ყველგან მაჰმადიანობის დამკვიდრებას ცდილობდნენ, მაგრამ, მიუხედავად ამისა, სარმეან კათოლიკოსის მამათავრობის დროს თვით ამირას საბრძანებელ ქალაქ თბილისშიც კი მრავალი ეკლესია მოქმედებდა. სარმეანი მტკიცე დამცველი იყო მართლმადიდებლობისა, მაგრამ ერთხელ, ყველიერის ხუთშაბათს, შიომღვიმის მონასტერში სარმეანმა „გამოუძიებლივ“ აზიარა მასთან ძღვნით მისული უცნობები, რომლებიც თურმე იაკობიტთა მწვალებლობის მიმდევრები ყოფილან. „იმ ღამესვე ძილში ზეგარდამოეხილა სარმეანს ესრეთ წინდაუხედაობა და უღირსებით შეურაცხებულ ხარისხისა მისისა“, გამოღვიძებულმა კათოლიკოსმა შეკრიბა ეპისკოპოსები, აუწყა მომხდარი, მათ წინაშე დაწვა იაკობიტთა მორთმეული ძღვენი და „ცრემლით სტიროდა ცთომასა თვისსა“. ყოვლადმოწყალე ღმერთმა მალე აუწყა წმიდა სარმეანს მისი ასეთი შეცოდების შენდობა, მცხეთიდანაც მოვიდა ეპისკოპოსთა წერილი:
ასეთი ღვთის შიშით, სიმდაბლით, სარწმუნოებითა და სიყვარულით შემკული მღვდელმთავარი სიბრძნით განაგებდა თავის სამწყსოს: შენდებოდა ეკლესია-მონასტრები, იქმნებოდა უძვირფასესი სასულიერო ხასიათის ლიტერატურა, ეკლესიის სწავლების სიწმიდის დაცვითა და ცოდვათა ტყვეობისაგან გამოხსნით თანდათან მზადდებოდა ხორციელი ტყვეობისაგან განთავისუფლების კონკრეტული ღონისძიებები.
ქართლის კათოლიკოსთა ქრონოლოგიებში მისი კათოლიკოსობა 767 (ზოგი ვარაუდით 760) წლიდან 774 წლამდე გრძელდება.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი წმინდანები კატეგორია:VIII საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები
ეკლესიის დევნის პერიოდი
ეკლესიის დევნის პერიოდი მოიცავს ეკლესიის ისტორიის მონაკვეთს მოციქულთა შემდგომი დროიდან მის სახელმწიფო რელიგიად გამოცხადებამდე. ეს არის ისტორია, რომელიც ასახავს ეკლესიის დევნას სახელმწიფოს, და ზოგადად, წარმართული საზოგადოების მხრიდან. ეკლესიის მხრიდან კი ამ დევნაზე პასუხი მოწამეობა იყო. ქრისტიანები თავიანთი სისხლით ამოწმებდნენ საკუთარ აღმსარებლობას. მთელი ორი ასწლეულის განმავლობაში ეკლესიის ცხოვრების საზომი მოწამეთა სისხლია.სხვადასხვა ეპოქაში, პოლიტიკური პირობებისა და სხვა მიზეზების შესაბამისად, დევნა ხან ძლიერდებოდა, ხან ნელდებოდა, მაგრამ მოწამეობის ჯაჭვი სავსებით არასოდეს გაწყვეტილა
დევნის მიზეზები
რომის იმპერიაში ქრისტიანობის დევნის მიზეზად სხვადსახვა მიზეზებს ასახელებენ, მაგრამ სამი უმთავრესი ფაქტორი, რომელმაც ეს დევნა განაპირობა იყო:
უბრალო მოქალაქეების დამოკიდებულება
უბრალო ხალხის ნეგატიური დამოკიდებულება ქრისტიანობისადმი, მისი არსებობის პირველ ეტაპზე, სავსებით დამახასიათებელი და ბუნებრივია ბნელი მასებისათვის. იმ დროისათვის ამ ფენებში ყველაზე მეტად იყო შემორჩენილი ძველი ღმერთების რწმენა, შეიძლება ითქვას გაძლიერებულიც კი, რომელიც ოდნავ განსხვავდებოდა ცრუმორწმუნეობისაგან. თეორეტიკული კითხვები: არსებობს თუ არა ღმერთი,ან კიდევ, იმსახურებენ კი ის ღმერთები თაყვანისცემას, რომელთაც მათი სახელმწიფო ეთაყვანება, მათ არ აწუხებდათ, ისინი ამაზე არ მსჯელობდნენ, მათთვის ნათელი იყო მხოლოდ ის, რომ არსებობს რაღაც, რომელიც გზავნის სიკეთეს და ბოროტებას, უფრო მეტად კი ამ უკანასკნელს, ამიტომაც აუცილებელი იყო მათი მომადლიერება. მომადლიერება კი მხოლოდ ტრადიციული გზებით შეიძლებოდა – ამა თუ იმ ცერემონიის შესრულებით. ამ დროს კი ჩნდება ქრისტიანობა, რომელიც ამგვარ ცერემონიებსა და რიტუალებზე უარს აცხადებს. ხალხი ფიქრობდა რომ ქრისტიანთა ეს ქმედება ღმერთებს განარისხებდა არა მხოლოდ ქრისტიანებზე, არამედ მთელ იმპერიაზე. ქრისტიანობაში ისინი ხედავდნენ საფრთხეს და ამიტომ, მტრულად იყვნენ განწყობილი მათ მიმართ.
ამგვარი დამოკიდებულების გაძლიერებას ხელი შეუწყო სხვადასხვა ჭორების გავრცელებამაც ქრისტიანობაზე.
უბრალო ხალხის ცხოვრება ხასიათდებოდა მაქსიმალური გახსნილობით, ყველაფერი დასანახად კედებოდა, ყველაფერი ის კი, რაც ფარულად ხდებოდა, ეჭვს იწვევდა. დაფარულ ხასიათში ქრისტიანული ღვთისმსახურებისა და ქრისტიანული საიდუმლოებებისა, ხალხში რაღაც უარყოფითს მოიაზრებდა. ტაძრების არარსებობა, ღამის შეკრებები, საიდუმლო წესები, მამაკაცთა და ქალთა საერთო ტრაპეზი გახდა საფუძველი ისეთი ჭორების გავრცელებისა, თითქოს ქრისტიანთა შეკრებებზე ორგიები ეწყობოდა, ხდებოდა მაგიური რიტუალები და მკვლელობები. ქრისტიანები კაციჭამიობაშიც კი დაადანაშაულეს. ყველაფერი ეს თანდათან ზრდიდა დაძაბულობას ქრისტინულ თემსა და უბრალო მოსახლეობას შორის.
რომის სახელმწიფოს დამოკიდებულება
ქრისტიანობის წარმოშობის მომენტისათვის რომის იმპერიაში ჰყვაოდა სხვადასხვაგვარი რელიგია, მაგრამ მიუხედავად ამისა, რომს ჰყავდა თავისი ღმერთები, ჰქონდა თავისი ნციონალურ პოლიტიკური რელიგია. იგი არ იყო არც რწმენისა და არც მორალის სისტემა(რომის მოქალაქეს შეეძლო ერწმუნა და ძალიან ხშირად სწამდა კიდევ – უცხოელთა ღმერთები),ეს იყო წვრილმანებამდე შემუშავებული მსხვერპლშეწირვისა და ლოცვების რიტუალი, კულტი, რომელსაც, უწინარესად, სახელმწიფო–პოლიტიკური მნიშვნელობა ჰქონდა. მის დაცვაზე იყო დამოკიდებული იმპერიის კეთილდღეობა. ამ სიმბოლოსთან იყო დაკავშირებული მთელი მისი სახელოვანი დიდება, მთელი სიამაყე და გამარჯვებები, ყველა ტრადიცია და ყველა მოგონება. მისი უარყოფა ნიშნავდა რომის შეძულებას, რომისადმი ლოიალობაზე უარის თქმას, მეამბოხედ ქცევას. ამიტომაც ყველა თავისი ქვეშევრდომისაგან რომი ითხოვდა მხოლოდ ერთს: ამ სახელმწიფო კულტში ფორმალურ მონაწილეობას, როგორც ლოიალობის გამოხატულებას, როგორც რომის ღირებულებებისადმი დაქვემდებარებასა და ჩართულობას რომის ტრადიციებში. სამამულო ღმერთების გამოსახულებების წინაშე რამდენიმე მარცვალი საკმევლის დაწვა, იმპერატორისათვის "უფლის" წოდება, წესის აღსრულება –აი ყველაფერი, რასაც მოქალაქისგან მოითხოვდნენ, და ამის აღსრულების შემდეგ, მოქალაქეს თავისუფლად შეეძლო, ეძებმა ჭეშმარიტი რწმენა ან ცხოვრების მარადიული საზრისი ყველგან, სადაც მოისურვებდა.
სწორედ, თითქოს ამ თავისთავად ცხადი, უმარტივესი სამოქალაქო ვალდებულების შესრულებაზე განაცხადეს უარი ქრისტიანებმა და ეს უარი გადხა მათი დევნის მიზეზი. ეს არ იყო არც ჯანყი, არც სახელმწიფოს, როგორც ასეთის, დაგმობა, ან თუნდაც სახელმწიფოს ცალკეული დეფექტისა და ნაკლის მიმართ წინააღმდეგობის გაწევა. პავლე მოციქულდან მოყოლებული ქრისტიანებს თამამად შეეძლოთ დაემტკიცებინათ თავინათი "ლოიალობა" რომის მიმართ და მიეთითებინათ თავინათ ლოცვებზე იმპერატორის, ხელისუფლებისა და სამშობლოსათვის, მაგრამ მათ არ შეეძლოთ ორი მოთხოვნის შესრულება: იმპერატორის აღიარება "უფლად" და კერპებისათვის თუნდაც გარეგნული თაყვანისცემა.
"უფალი" იმ დროის ენაზე აღნიშნავდა აბსოლუტურ პატრონსა და მეუფეს, გაღმერთებულ ბატონს. ქრისტიანული რწმენით კი ქვეყანას მოევლინა და ქვეყნად გამეფდა ერთადერთი და ნამდვილი უფალი – იესო ქრისტე. ქრისტიანები იღებდნენ სახელმწიფოსაც და საზოგადოებასაც, მაგრამ მხოლოდ იმ ზომით, რამდენადაც ისინი არ ზღუდავდნენ ქრისტეს უფლადმყოფობას, არ ახშობდნენ სასუფევლის აღმსარებლობას, რადგან ღმერთის სასუფეველი უკვე მოვლენილ იქნა და გაცხადდა სამყაროში და ამიერიდან ისაა ისტორიისა და ადამიანის ცხოვრების ერთადერთი საზომი. სახელმწიფოს "ფორმალური" მოთხოვნის უარყოფით ქრისტიანები სახელმწიფოს ადგილს უჩენდნენ ქრისტეს მეუფების პერსპექტივაში, თუნდაც პასიურად, მოუწოდებდნენ სახელმწიფოს დამორჩილებოდა სამყაროს მეუფეს. ერთი ტიტულის უარყოფა ავლენდა კონფლიქტთაგან უღრმესსა და უმნიშვლეოვანესს: ეკლესიის ბრძოლას არა ამა სოფლის წინააღმდეგ, არამედ ამა სოფლისათვის, ამა სოფლის მისაყვანად მეუფესთან, ვინც თავისი მეუფებით ამსოფელს ხსნა მოუვლინა.
რაც შეეხება კერპების თაყვანისცემას, რომლებიც თითქმის არავის სწამდა, აქაც, ამ მოთხოვნის შესრულების უარყოფით ქრისტიანებმა აჩვენეს, რომ ამ კერპებისადმი თუნდაც გარეგნული თაყვანისცემაში ისინი ხედავდნენ ეშმაკის ძალაუფლებას, რომელმაც მთელი სამყარო მოწყვიტა ერთი ჭეშმარიტი ღმერთის ცოდნისაგან და აიძულა კერპების თაყვანისცემა, მაგრამ ქრისტე მოვიდა, რათა სამყარო გაენთავისსუფლებინა ეშმაკის ამ ძალაუფლებისგან. და მაშინ – მ ბრძოლის ფონზე – უეცრად მთელი თავისი საშინელი რელიგიური მნიშვნელობით გაცოცხლდა თვით წარმართობა – როგორც სიცრუის მეუფება, როგორც ეშმაკისეული დანაწესი, რომელთანაც ქრისტიანები სასიკვდილო ორთაბრძოლაში ჩაებნენ.
ბერძნულ–რომაული ინტელიგენციის დამოკიდებულება
მესამე ფაქტორი, რამაც განაპირობა ქრისტიანობის დევნა, იყო ინტელიგენცია.მათ დიდ უმრავლესობას მტრული დამოკიდებულება ჰქონდა ქრისტიანობისადმი და ამას საკუთარი მიზეზები ჰქონდა. ინტელიგენცია წინააღმდეგი იყო ქრისტიანთა დევნისა, როგორც უხეში მეთოდისა, მაგრამ ისინი წინააღმდეგი არ იყვნენ ქრისტიანების, როგორც ხალხის განადგურებისა, რომელნიც, მათი აზრით ვნებდნენ საერთო კეთილდღეობას.თუ პირველ პერიოდში ქრისტიანობის არსებობა მეტნაკლებად შეუმჩნეველია, უკვე მეორე საუკუნის დასაწყისისათვის ქრისტიანებზე არსებობს შეხედულება, რომ ეს ხალხი, რომელნიც სამართლიანად სძულთ, მტრები არიან ადამიანთა მოდგმისა. ადამიანთა მოდგმაში კი უპირველეს ყოვლისა სწორედ კულტურული მსოფლიო იგულისხმებოდა. მაშინ, როდესაც უბრალო ხალხის ნეგატიური დამოკიდებულება ქრისტიანებისადმი თანდათან ნელდებოდა, ინტელიგენციის გამორჩეული ნაწილი ისევდაისევ იმეორებდა ძველ ბრალდებებს ქრისტიანებისადმი. ამის საფუძველს ხანდახან მათ თავად ქრისტაინთა საქციელი აძლევდა. ზოგიერთი ქრისტიანი, აცხადებდა რა, რომ ქანდაკებები ღმერთები არ არის, ამის დასამტკიცებლად მათ ამტვრევდა.ინტელიგენციისათვის ამგვარი საქციელი კულტურის უარყოფის დემონსტრირება იყო, კულტურა კი რომაელი ინტლიგენციის ერთ–ერთი უმთავრესი ღირებულება იყო. ბოლოტოვის სიტყვებით " თუ რომაელი განათლებული, კულტურული ადამიანი დაკარგავდა ყველანაირ რწმენას, თუ მას არ ექნებოდა რელიგია, მას მაინც სწამდა რომაული კულტურა, რომის ყოვლისშემძლეობა, მისი მაღალი დანიშნულება მსოფლიო ცივილიზაციისათვის".ქრისტიანებში კი ამგვარი ხალხი ხედავადა ხალხს, უცხოს ამ კულტურისათვის, ინდეფერენტულად, ან კიდევ მტრულად განწყობილად ამ კულტურისადმი.
ქრისტიანები რომაულ კულტურას მტკიცედ უარყოფდნენ, და ეს უარყოფა არ ხდებოდა მოსგან ცამოყოფით, განცალკევებით, ისინი ცხოვრობდნენ რომაულ საზოგადოებაშ და ამის პარალელურად ზრდიდნენ შვილებს რომაული კულტურის სიძულვილით. – დაე დამთავრდეს რომი მთელი თავისი კულტურით" – ეს ფრაზე ყველაზე მეტად გამოხატავს იმდროინდელ ქრისტიანთა პოზიციას, მაგრამ ძალზედ ცოტას თუ ესმოდა, რომ ამ სიტყვებში ქრისტიანები არა რომისადმი სიძულვილს, არამედ წარმართული სამყაროს უარყოფას გამოხატავდნენ.ქრისტიანები ზეციურ მეუფებას ელოდებოდნენ.
დევნის დასაწყისი
ლიცინიუსმა ხელი შეუწყო ქრისტიანების დევნას, კონსტანტინე მას დაუპირისპირდა და დაამარცხა.კონსტანტინე ყველანაირად ეხმარებოდა ეკლესიას, აშენებდა ტაძრებს და ა.ს.შ
სქოლიო
კატეგორია:ქრისტიანობის ისტორია
ბეკ-დე-ბოსონი
ბეკ-დე-ბოსონი (Becs de Bosson) — მთა პენინის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს სენ-მარტენის მუნიციპალიტეტსა და სოფელ გრიმენცს შორის, ვალეს კანტონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
Camponotus sericeiventris rex
Camponotus sericeiventris rex — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
Technomyrmex primroseae
Technomyrmex primroseae — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Technomyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
დიდი სფინქსი
right|მინი|250px დიდი სფინქსი — მითური არსება, რომელსაც ლომის ტანი და ადამიანის თავი ჰქონდა. სფინქსი მდებარეობს გიზის დიდი პირამიდის სამხრეთით. იგი გამოკვეთეს დაახლოებით ძვ. წ. 2500 წელს, რათა დაეცვა პირამიდა. მისი თავი სავარაუდოდ, მეფე-ღმერთის ხაფრას ხატის მიხედვითაა შექმნილი. მოგვიანებით ქანდაკებას თაყვანს სცემდნენ, მსგავსად მზის ღმერთ ჰარემახეთისა. სფინქსი ბათქაშით დაფარული და კაშკაშა ფერებით მოხატული იყო, მაგრამ დღეს ძალიან დაზიანებულია ცხვირი და წვერი ჩამონგრეული აქვს, თუმცა შუბლზე ჯერ კიდევ შემორჩენილია კობრას სიმბოლო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გიზის მუჰაფაზა კატეგორია:ეგვიპტის ტურისტული ღირსშესანიშნაობები
ჰარიეტ ბიჩერ სტოუ
ჰარიეტ ბიჩერ სტოუ (Harriet Beecher Stowe; დ. 14 ივნისი, 1811 — გ. 1 ივლისი, 1896) — ამერიკელი აბოლიციონისტი და მწერალი. მისმა რომანმა ბიძია თომას ქოხი (1852), რომელიც აღწერს აფრო-ამერიკელების მაშინდელ მონურ ცხოვრებას, ძალიან დიდი პოპულარობა და გავლენა ჰპოვა, როგორც ამერიკის შეერთებულ შტატებში, ასევე გაერთიანებულ სამეფოში. ამ რომანმა შტატების ჩრდილოეთ ნაწილში, ძალიან დიდი სტიმული მისცა მონობის წინააღმდეგ მებრძოლთა ძალებს, რამაც შტატების სამხრეთ ნაწილში საყოველთაო აღშფოთება გამოიწვია. მის კალამს ეკუთვნის 20-ზე მეტი წიგნი, რომელიც მოიცავს რომანებს, სამოგზაურო მემუარებს და სტატიებისა და წერილების კოლექციას.
ბიოგრაფია
ჰარიეტი ჩაირიცხა სემინარიაში (გოგონათა სკოლა), რომელსაც ხელმძღვანელობდა მისი და ეკატერინე, სადაც მიიღო ტრადიციულად „კაცების“ კლასიკური განათლება, რომელიც მოიცავდა ენებისა და მათემატიკის შესწავლას. მის კლასელთა შორის იყო სარა პ. ვილისი, რომელიც შემდგომში ფანი ფერნის ფსევდონიმით წერდა. 21 წლის ასაკში იგი ცინცინატიში (ოჰაიო) გადავიდა მამასთან, რომელიც  ლეინის თეოლოგიური სემინარიის პრეზიდენტი გამხდარიყო.
აქვე გაწევრიანდა ლიტერატურულ სალონსა და საზოგადოებრივ კლუბში, რომლის წევრებიც იყვნენ ბიჩერის დები, კაროლინ ლი ჰენცი, სალმონ პ. ჩეიზი, ემილი ბლექვილი და სხვ. სწორედ ამ კლუბში გაიცნო მან მისი მომავალი მეუღლე კალვინ ელის სტოუ,  სემინარიის პროფესორი. ისინი დაქორწინდნენ 1836 წლის 6 იანვარს. კალვინი იყო მგზნებარე მოწინააღმდეგე მონობისა და სტოუები  ერთად უწევდნენ დახმარებას რამდენიმე გაქცეულ მონებს, რომლებიც მიწისქვეშა რკინიგზაზე დროებით იყვნენ თავშეფარებულნი. მათ სულ 7 შვილი ეყოლათ, რომელთა შორისაც იყვნენ ტყუპი ქალიშვილები.
„ბიძია თომას ქოხი“ და სამოქალაქო ომი
thumb|left|180px| ჰარიეტ ბიჩერ სტოუ ახალგაზრდობაში, 1853. 1850 წელს, კონგრესმა გამოსცა კანონი გაქცეული მონების შესახებ, რომელიც კრძალავადა მათ დახმარებას. ამ დროს, იგი ოჯახთან ერთად უკვე გადასული იყო სახლში, რომელიც მდებარეობდა ბოუდინის კოლეჯის კამპუსში, სადაც მისი ქმარი მასწავლებლად მუშაობდა. 1850 წლის 9 მარტს, სტოუმ წერილი მისწერა გამალიელ ბეილის, რომელიც რედაქტორობდა ყოველკვირეულ ანტი-მონურ ჟურნალს „National Era“, სადაც იტყობინებოდა, რომ  მონათა პრობლემების შესახებ აპირებდა წერას:  „მე ვგრძნობ რომ დროა უკვე, როდესაც თუნდაც ქალს თუ ბავშვს, რომელსაც ერთი სიტყვის თქმა შეუძლია თავისუფლებისა და ჰუმანურობისთვის, ხამს რომ ილაპარაკოს... ვიმედოვნებ, თითოეული ქალი, რომელსაც შეუძლია წერა,  აღარ გაჩუმდება.“  ცოტა ხნის შემდეგ, 1851 წლის ივნისში, როდესაც იგი 40 წლის იყო, მისი  სტამბაში პირველად ჩაშვებული  რომანის „ბიძია თომას ქოხის“  გამოქვეყნება სწორედ “National Era”-ში ხდებოდა. რომანის თავდაპირველი სათაური იყო "The Man That Was A Thing", თუმცა მალევე შეცვალა სათაურით "Life Among the Lowly". რომანის ნაწყვეტები 1851 წლის 5 ივნისიდან 1852 წლის 1 აპრიალმდე ყოველკვირეულად ქვეყნდებოდა. „ბიძია თომას ქოხი“ წიგნად 1852 წლის 20 მარტს დაიბეჭდა ჯონ პ. ჯუიტის მიერ, საწყისი ტირაჟით 5000 ეგზემპლარად. თითოეული მისი ორი ტომი მოიცავდა სამ ილუსტრაციას და თავფურცელს, რომლის დიზაინიც ჰამატ ბილინგს ეკუთვნოდა. წელიწადზე ნაკლებ დროში, წიგნის უპრეცედენტო სამასი ათასი ეგზემპლარი იქნა გაყიდული. დეკემბრისთვის, როდესაც გაყიდვებმა იკლო, ჯუიტიმ წიგნი შემცირებულ ფასებში, თითოეული გამოცემა 37 1/2 ცენტად გამოსცა, რათა უფრო მეტ ადამიანს შესძლებოდა წიგნის შეძენა. წიგნში მონების სიდუხჭირის ემოციურმა ასახვამ დიდი ყურადღება მიიპყრო მთელს ქვეყანაში. მან კიდევ უფრო გაამწვავა დებატები მონობის გაუქმების შესახებ და გამოიწვია მთელი რიგი წინააღმდეგობები სამხრეთში. წელიწადის განმავლობაში მარტო ბოსტონში 300 ბავშვს  „ევა დაარქვეს. ამავე წელს, წიგნის მიხედვით ნიუ იორკში გაიხნსა წარმოდგენაც. სამოქალაქო ომის დაწყების შემდეგ, სტოუ ვაშინგტონში გაემგზავრა, სადაც  1832 წლის 25 ნოემბერს  პრეზიდენტ აბრაამ ლინკოლნს შეხვდა. ლეგენდის მიხედვით, მასთან შეხვედრისას, პრეზიდენტი მას შემდეგი სიტყვებით მიესალმა: „ე.ი. თქვენ ბრძანდებით ის პატარა ქალბატონი, რომელმაც დაწერა ის წიგნი, რომელმაც დაიწყო ეს დიადი ომი.“ სინამდვილეში ამ შეხვედრის შესახებ, ცოტა რამ არის ცნობილი. სტოუს ქალიშვილი ჰატი წერდა: „ძალიან მხიარული იყო დრო, რომელსაც ჩვენ თეთრ სახლში ვატარებდით, გარწმუნებთ... მხოლოდ იმას ვიტყვი ახლა, რომ ძალიან სასაცილო იყო - და ჩვენ მუდამ მზად ვიყავით სულ გვეხარხარა.“ თვითონ სტოუს წერილი ქმრისადმი,  თანამბრად ორაზროვანია:  „ძალიან მხიარული ინტერვიუ მქონდა  პრეზიდენტთან.“
შემდგომი წლები
1870 წელს, სტოუს ძმა ჰენრი ვორდ ბიჩერი, მეუღლის ღალატში დაადანაშაულეს, რაც ქვეყანაში სკანდალის მიზეზი გახდა. სტოუმ, ვერ აიტანა მისი ძმის მიმართ საზოგადოების  მხირდან არსებული შემოტევები  და ფლორიდაში გაიქცა, თუმცა ოჯახის წევრებს სთხოვდა  გამოეგზავნათ მისთვის საგაზეთო მოხსენებები. ამ საქმესთან დაკავშირებით, მიუხედავად ყველაფრისა, იგი ლოილაურად იყო კვლავ განწყობილი მისი ძმის მიმართ და სჯეროდა მისი უდანაშაულობა.
ქალბატონი სტოუ იყო ჰარტფორდის ხელოვნების სკოლის ერთ-ერთი თანადამფუძნებელთაგანი, რომელიც შემდეგში ჰარტფორდის უნივერსიტეტის შემადგენელი ნაწილი გახდა. სტოუ გარდაიცვალა 1896 წლის 1 ივლისს, 85 წლის ასაკში ჰარტფორდში, კონექტიკუტი.
დაკრძალულია ფილიფსის აკადემიის ისტორიულ სასაფლაოზე, ანდოვერში, მასაჩუსეთსი.
მემკვიდრეობა
thumb|[[ჰარიეტ ბიჩერ სტოუს სახლი (ცინცინატი, ოჰაიო)|ჰარიეტ ბიჩერ სტოუს სახლი ცინცინატიში, ოჰაიო.]] thumb| [[ბრენდა პუტნამის მიერ შესრულებული ბიუსტი, დიდების დარბაზში.]]
ღირსშესანიშნაობები
უამრავი ღირსშესანიშნაობანი არის მიძღვნილი ჰარიეტ ბიჩერ სტოუს ხსოვნაზე, რომლებიც ქვეყნის სხვადასსხვა ტერიტორიაზე მდებარეობენ, რომელთა შორისაა ოჰაიო, ფლორიდა, მეინი და კონექტიკუტი. ეს ღირსშესანიშნავი ტერიტორიები წარმოადგენენ სხვადასხვა პერიოდებს ბიჩერის ცხოვრებიდან, როგორიცაა მამამისის სახლი, სადაც იგი გაიზარდა და დაწერა მისი ყველაზე ცნობილი ნაწარმოები.
2001 წელს ბოუდინის კოლეჯმა ეს სახლი, მასზე ახლად მიშენებულ შენობასთან ერთად შეისყიდა და გამოყო მნიშვნელოვანი თანხა ამ სახლის რესტავრაციისთვის. იგი საზოგაოებისთვის არ არის ღია.
NGC 7337
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი
ალბერ ფერი
ალბერ ფერი (Albert Fert; დ. 7 მარტი, 1938) — ფრანგი ფიზიკოსი, გიგანტური მაგნიტური წინაღობის ერთ-ერთი აღმომჩენი, რითაც გარდატეხა მოახდინა გიგაბაიტ მყარ დისკში. ამჟამად პარიზის უნივერსიტეტის პროფესორი და ეროვნული სამეცნიერო კვლევითი ცენტრისა და თალესის ჯგუფის ერთობლივი ლაბორატორიის სამეცნიერო დირექტორია. 2007 წელს ნობელის პრემიით დაჯილდოვდა ფიზიკის დარგში პეტერ გრიუნბერგთან ერთად.
უტკუბამბის პროვინცია
200პქ|მინი|მარჯვნივ|ქალაქი ბაგუა-გრანდე უტკუბამბა — პროვინცია პერუში, ამასონასის რეგიონში. პროვინციის სტატუსის სარგებლობს 1984 წლის 30 მაისიდან, #23843 კანონის საფუძველზე. პროვინცია მიმზიდველი ადგილია ტურისტებისთვის. პროვინციის დედაქალაქია ბაგუა-გრანდე. პროვინციის ფართობი შეადგენს 3,859.93 კმ²-ს, მოსახლეობა — 118,367 ადამიანს.
ალბერ ფერი
სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი ფიზიკოსები კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
უტკუბამბის პროვინცია
პროვინცია იყოფა შვიდ რაიონად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამასონასის რეგიონის პროვინციები
ოლენა აპანოვიჩი
ელენა მიხაილის ასული აპანოვიჩი (დ. 9 სექტემბერი, 1919, ქ. მელეკესი, ახლანდ. დიმიტროვგრადი — გ. 21 თებერვალი, 2000, კიევი) — უკრაინელი ისტორიკოს-მედიევისტი, მწერალი. 1937 წელს ხარკივში საშუალო სკოლის დასრულების შემდეგ ჩააბარა ჟურნალისტიკის სრულიად საკავშირო კომუნისტურ ინსტიტუტში (მოსკოვი). მისი ლიკვიდაციის შემდეგ სწავლა ხარკივის პედაგოგიურ ინსტიტუტში გააგრძელა (ფილოლოგიის ფაკულტეტი), დაამთავრა 1941 წელს. საბჭოთა კავშირის დიდი სამამულო ომის დაწყების შემდეგ ევაკუირებულ იქნა სამხრეთ ყაზახეთში, შემდეგ გადავიდა უფაში (დღეს ბაშკირეთის დედაქალაქი), 1942–1944 წლებში მუშაობდა ბაშკირეთის რადიოკომიტეტის საკვანძო რადიომაუწყებლობის კორესპონდენტად და ინსტრუქტორად. 1944 წელს დაბრუნდა უკრაინაში, კიევში. 1944–1950 წლებში იყო უკრაინის სსრ-ის ცენტრალური სახელმწიფო ისტორიის არქივის თანამშრომელი, უფროსი მეცნიერი თანამშრომელი. 1945–1948 წლებში — არქივის ასპირანტი. 1950 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია თემაზე „ზაპორიჟიის ჯარი, მისი მოწყობა და სამხედრო მოქმედებები რუსეთის არმიის შემადგენლობაში რუსეთ-თურქეთის 1768–1774 წლების ომის დროს“. იყო უკრაინის სსრ-ის მეცნირებათა აკადემიის ისტორიის ინსტიტუტის უმცროსი მეცნიერი თანამშრომელი (1950–1952) და უფროსი მეცნიერი თანამშრომელი (1956 წლიდან).
1972 წელს ინსტიტუტიდან გაათავისუფლეს „შტატების შემცირების“ საბაბით. 22 წლის შემდეგ აღადგინეს, როგორც „პოლიტიკური მოტივებით“ გათავისუფლებული. 1973–1986 წლებში მუშაობდა უკრაინის სსრ-ის მეცნიერებათა აკადემიის ცენტრალური სამეცნიერო ბიბლიოთეკის ხელნაწერების განყოფილებაში (ახლანდ. ცენტრალური სამეცნიერო ბიბლიოთეკის ხელნაწერთა ინსტიტუტი) უფროს მეცნიერ თანამშრომლად. ამ წლების განმავლობაში დაკავებული იყო XV–XVIII საუკუნეების უკრაინული ხელნაწერი ისტორიული წიგნების შესწავლით. რადგანაც მის შრომებს უკრაინაში არ ბეჭდავდნენ, მათ მოსკოვში, ლენინგრადში (ახლანდ. სანქტ-პეტერბურგი), ვილნიუსში, ტალინში აქვეყნებდა. ბიბლიოთეკის ფონდებში აღმოაჩინა სრულიად უკრაინის მეცნიერებათა აკადემიის პირველი პრეზიდენტის, აკადემიკოს ვოლოდიმირ ვერნადსკის მასალები, რომელთა საფუძველზეც დაწერა და გამოაქვეყნა 20 სტატია და მონოგრაფია. 1987–1991 წლებში იყო უკრაინის სსრ-ის მეცნიერებათა აკადემიის ვერნადსკის სამეცნიერო მემკვიდრეობის დამუშავების კომისიის სამეცნიერო მდივნის მოადგილე. 1988 წელს დაჯილდოვდა სახალხო მეურნეობის მიღწევათა გამოფენის ვერცხლის მედლით ვერნადსკის საიუბილეო ექსპოზიციათა გამოფენის მომზადებისათვის მოსკოვსა და კიევში. 1986 წლიდან პენსიაზე გავიდა, თუმცა აგრძელებდა მუშაობას, აქტიურად მონაწილეობდა უკრაინის სამეცნიერო, საზოგადოებრივ და კულტურულ ცხოვრებაში. უკრაინის ტარას შევჩენკოს სახელობის სახელმწიფო პრემიისა (1994) და ემელიანა და ტატიანა ანტონოვიჩების ფონდის პრემიის (აშშ, 1995) ლაურეატი.
სქოლიო
კატეგორია:უკრაინელი ისტორიკოსები კატეგორია:უკრაინელი მწერლები კატეგორია:საბჭოთა ისტორიკოსები კატეგორია:XX საუკუნის ისტორიკოსები
Nokia N95
ნოკია N95 8Gb — მულტიმედიური სმარტფონი კომპანია ნოკია-სგან. თავისი წინამორბედის ყველა საკვანძო თავისებურების შენარჩუნებით, მათ შორის, 5-მეგაპიქსელიანი კამერა Carl Zeiss-ის ოპტიკით, A-GPS-ის ჩადგმული მხარდაჭერით, WLAN-ით, HSDPA-ით, ორმხრივ გასაწევი მექანიზმით, Nokia N95 8Gb ახლა უკვე გვთავაზობს რვა გიგაბაიტიან ჩაყენებულ მეხსიერებას. გარდა ამისა, Nokia N95 8Gb განსხვავდება ახალი, მკაფიო, 2,8-დიუმიანი QVGA-დისპლეით, რომლის მეშვეობითაც ვიდეოს ყურება, ინტერნეტში მუშაობა და ნავიგაცია გაიოლებულია. გაზრდილი მეხსიერების წყალობით, Nokia N95 8Gb საშუალებას გვაძლევს შევინახოთ 20 საათი ვიდეო ან 6000-მდე სიმღერა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:Nokia
დროის რეალურ რეჟიმში ანგარიშსწორების სისტემა
დროის რეალურ რეჟიმში ანგარიშსწორების სისტემა (RTGS) — ფულადი სახსრების გადარიცხვების სისტემა, სადაც ფული და ფასიანი ქაღალდი გადაადგილდება ერთი ბანკიდან მეორეში „რეალური დროისა“ და „სიმრავლის“ ბაზაზე. „რეალურ დროში“ გარიგება ნიშნავს, რომ გადახდის ტრანზაქცია არ ექვემდებარება რომელიმე მომდევნო პერიოდს. ტრანზაქცია სრულდება მაშინვე, როდესაც გარიგება დაიდება. „მრავალი გარიგება“ ნიშნავს რომ ტრანზაქცია იდება ერთი ერთზე, სხვა ტრანზაქციებთან შეკვრისა და გაერთიანების გარეშე. როდესაც დაიდება, გარიგება საბოლოოა. ეფექტიანი დროის რეალურ რეჟიმში ანგარიშსწორები სისტემა ამცირებს საქონლისა და მომსახურების გაცვლის დანახარჯებს და სასიცოცხლოდ აუცილებელია ბანკთაშორისი, კაპიტალისა და ფულის ბაზრების ფუნქციონირებისათვის. მისმა ჩავარდნამ შეიძლება გამოიწვიოს ფინანსური რესურსების არაეფექტური გამოყენება და ფინანსური სისტემისადმი ნდობის დაცემა.
RTGS სისტემა ევროპაში ფარავს მრავალ ქვეყანას: TARGET2 (ტრანს-ევროპული ავტომატიზირებული დროის რეალურ რეჟიმში ანგარიშსწორების ექსპრეს სისტემა) მოიცავს ევროკავშირის 26 ქვეყანას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ცენტრალური ბანკები კატეგორია:საგადასახადო სისტემები
შამბალა
შამბალა — ლეგანდარული ქვეყანა ტიბეტში, ან მის შემოგარენში. მისი პირველი ხსენება გვხვდება კალაჩაკრა-ტანტრის ტექსტში (Х ს.), რომელიც, როგორც ამტკიცებენ, შემორჩენილია შამბალას მეფე სუჩანდრის დროიდან. სუჩანდრამ კალაჩაკრას მეცნიერება სიდჰართა გაუტამასაგან შეისწავლა. სხვა ლეგენდის თანახმად, შამბალას სამეფო შუა აზიაში იყო. მისი მეფე სუჩანდრა სამხ. ინდოეთში ცოდნის მისაღებად ჩავიდა. შუა აზიაში მუსლიმთა შეჭრის შემდეგ, IX საუკუნეში, შამბალას სამეფო ადამიანთათვის უჩინარი გახდა და მხოლოდ სუფთა გულის ადამიანებს ძალუძთ მისკენ სავალი გზის პოვნა. ლეგენდების თანახმად, შამბალას 25-ე მეფის კულიკა რუდრა-ჩაკრინის (ტიბ. რიგდენ ჯაპო) დროს ხდება კეთილი და ბოროტი ძალების ძლიერი შეტაკება. ამიტომაც ბუდისტურ სურათებზე (თანგკა), რომლებიც შამბალას ეძღვნება, ყოველთვის გამოსახულია რიგდენ ჯაპოს ბრძოლა მეცნიერების მტრებთან. ამასთან ეს ბრძოლა სიმბოლურად გამოხატავს სიბრძნის გამარჯვებას უვიცობაზე, სულიერების - ხორციელებაზე, თავგანწირულობის - ეგოიზმზე. შამბალას მეფის გამარჯვების შემდეგ დადგება სულიერების, მორალური და კულტურული აყვავების ხანა, რომელიც ზეიმობს მე-5 ბუდის, მაიტრეას, წარმოშობით. შამბალას მეფეები, რომლებიც სამეფოს ბუდა შაკიამუნის მოძღვრების თანახმად მართავენ, მოწოდებულნი არიან შამბალას დასაცავად, ბოროტ ძალებთან უდიდესი ბრძოლის მომენტამდე.
ძველი ტიბეტის რუკის თანახმად, ლექსიკონში Tibetan — Zang Zung Dictionary. Delhi, Tibetan Bon Foundation, რომლის ინტერპრეტირებაც შეძლეს საბჭოთა ტიბეტოლოგმა ბ. ი. კუზნეცოვმა და აღმოსავლეთმცოდნემ ლ. გუმილიოვმა (1912-1992), ასეთი ქვეყანა არსებობდა. რუკის ამოსავალია ირანულ-ტიბეტური კარტოგრაფიის ტრადიციები. ამ ინტერპრეტაციის თანახმად, ავტორი სელევკიდების თანადროული იყო და მაკედონელი დამპყრობლების მიერ სირიის სახელმწიფოს მართვის ეპოქა ასახა რუკაზე. სირია ირანულად იწოდება „შამ“, „ბალა“ კი აღნიშნავს სიმაღლეს, აღმატებას. შესაბამისად შამბალა ითარგმნება, როგორც „სირიის საუფლო“, რაც შეესაბამება ჩვ. წ. III—II საუკუნეების რეალობას. სხვა ვერსიით, შამბალა სულის მდგომარეობაა, ადამიანის უფალთან შერწყმა, ანუ შამბალას პოვნა ნიშნავს სულიერი სიწმინდის მიღწევას.
თეოსოფიაში, შამბალა, წარმოადგენს იმ დიდებულ მასწავლებელთა ადგილსამყოფელს, რომლებიც ხელს უწყობდნენ კაცობრიობის ევოლუციას.
შამბალა დეტალურად აქვთ აღწერილი ნაშრომებში ნიკოლოზ და ელენა რერიხებს — ცოცხალი ეთიკის სწავლება.
აგრეთვე ითვლება, რომ შამბალა სამყაროს ცენტრია, სადაც არსებობს საწყისი, თავისებური სახეობის კრისტალი, ან სუბსტანცია, რომელიც მთელს დედამიწას სიცოცხლეს ანიჭებს.
Camponotus sericeiventris pontifex
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
პოლტავა-ალექსანდროვსკოე
პოლტავა-ალექსანდროვსკოე — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გულრიფშის მუნიციპალიტეტში (ბაღმარანის თემი), მდინარე კელასურის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 200 მ, გულრიფშიდან 15 კმ, კელასურიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 12 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ
ლიტერატურა
კატეგორია:ბაღმარანის თემის სოფლები
ადრშპახ-ტეპლიცეს კლდეები
მინი|250პქ|ადრშპახ-ტეპლიცეს კლდეები ადრშპახ-ტეპლიცეს კლდეები (Adršpašsko-teplické skály) — ქვიშაქვის ფორმაციათა უჩვეულო კრებული ჩეხეთის რესპუბლიკაში, ჩრდილო-აღმოსავლეთ ბოჰემიაში. მოიცავს 17 კმ² ტერიტორიას. სახელი ეწოდა ორი მოსაზღვრე რაიონის — ადრშპახისა და ტეპლიცე-ნად-მეტუიისგან.
1933 წლიდან კლდეები დაცულია ბუნების ეროვნული ნაკრძალის სტატუსით, 1991 წლიდან კი მთლიან მიმდებარე რეგიონს დაცული ლანდშაფტის სტატუსი მიენიჭა. ტურისტებს კლდეებიის მონახულების შესაძლებლობა მრავალი ბილიკის საშუალებით აქვთ. იგი პოპულარული ღირსშესანიშნაობაა კლდეზე ცოცვის მოყვარულთა შორის.
ბოლო პერიოდში არეალი საკმაოდ პოპულარული გახდა კლდეებთან დაკავშირებულ მაღალი რისკის სპორტის სახეობებს შორის.
ეს ტერიტორია გადამფრენ შავარდენთა ერთ-ერთი უდიდესი დროებითი გასაჩერებელი ადგილია ევროპაში; ეს ფრინველები ფედერალური კანონით არიანდ დაცულნი. ამ მიზეზით, ზოგიერთი მონაკვეთი მთამსვლელთათვის დახურულია.
სქოლიო
კატეგორია:ჩეხეთის გეოგრაფია
Technomyrmex quadricolor
Technomyrmex quadricolor — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Technomyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
როდრიგეს-დე-მენდოსას პროვინცია
200პქ|მინი|მარჯვნივ|[[სათვალიანი დათვი როდრიგეს-დე-მენდოსაში, პერუში]] როდრიგეს-დე-მენდოსა — პროვინცია პერუში, ამასონასის რეგიონში. პროვინციის სტატუსის სარგებლობს 1932 წლის 31 ოქტომბრიდან, #7626 კანონის საფუძველზე. პროვინციის დედაქალაქია როდრიგეს-დე-მენდოსა. პროვინციის ფართობი შეადგენს 2.359 კმ²-ს, მოსახლეობა — 25.869 ადამიანს.
პროვინცია იყოფა თორმეტ რაიონად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამასონასის რეგიონის პროვინციები
პემზაშენი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შირაკის პროვინციის სოფლები
Camponotus sericeiventris otoquensis
Camponotus sericeiventris otoquensis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
კოპოს ეროვნული პარკი
კოპოს ეროვნული პარკი (Parque Nacional Copo) — ეროვნული პარკი არგენტინაში. მდებარეობს კოპოს დეპარტამენტში, სანტიაგო-დელ-ესტეროს პროვინციაში. პარკი შეიქმნა 1998 წელს და მისი ფართობი შეადგენს 1142.5კმ²-ს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არგენტინის ეროვნული პარკები კატეგორია:სანტიაგო-დელ-ესტეროს პროვინციის დაცული ტერიტორიები კატეგორია:1998 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
იაფეტური თეორია
იაფეტური თეორია, ნიკო მარის მიერ შემოღებული ტერმინი, რომელიც ორგვარი მნიშვნელობით იხმარებოდა;
ლიტერატურა
კატეგორია:ენათმეცნიერება
Japhetic theory (linguistics)
თადეოზი (სამოცდაათთაგანი)
thumb|წმ. თადეოზ მოციქული წმინდა მოციქული თადეოზი – სამოცდაათ მოციქულითაგანი, მისი ხსენების დღე არის ძველი სტილით 21 აგვისტო, ახალი სტილით - 3 სექტემბერი. იგი ტომით ებრაელი იყო, იგი სირიის ქალაქ ედესაში დაიბადა. იერუსალიმში დღესასწაულზე ჩასულმა მოისმინა იოანე ნათლისმცემლის ქადაგება, მისი ხელით მიიღო სინანულის ნათლობა მდინარე იორდანეში და პალესტინაში დარჩა. შემდეგ ნეტარმა მაცხოვარი იხილა და მას დაემოწაფა. უფალმა იგი იმ სამოცდაათს შორის გამოარჩია, რომლებიც  იესო ქრისტეს ზეცად ამაღლების შემდეგ თადეოზი ქადაგებდა სირიასა და მესოპოტამიაში. ჩავიდა ედესაშიც და ქრისტიანობაზე მოაქცია მთავარი ავგაროზი, ხალხი და ქურუმები.
გადმოცემით, როდესაც წმიდანი პირველად შესულა ავგაროზის ოთახში, მისი სახიდან გამომკრთალი არაამქვეყნიური ნათლით გაოცებული მთავარი წინ მიგებებია და მიწამდე უცია თაყვანი. კარისკაცებს კი, რომელთათვისაც ეს ბრწყინვალება დაუნახავი დარჩა, ვერ გაუგიათ, რატომ მიაგო მათმა ხელისუფალმა ასეთი პატივი ღატაკ მწირს. თადეოზის ქადაგებას მრავალი სასწაული ახლდა თან (მათ შესახებ ავგაროზი წერდა სირიის მეფე ნერსეს). ნეტარმა მოციქულმა ედესაში ეკლესია დააფუძნა. ავგაროზს სურდა, იგი უხვად დაეჯილდოებინა, მაგრამ წმიდანმა საბოძვარზე უარი განაცხადა და სხვა ქალაქებს მიაშურა ქადაგებით. ბოლოს თადეოზი ფინიკიის ქალაქ ბირითში (ბეირუთში) ჩავიდა და მშვიდობით მიიცვალა ორმოცდაოთხი წლის ასაკში (ეს ცნობა ამოღებულია სლავური თვენიდან. სხვა წყაროების მოწმობით, წმიდა მამა ედესაში გარდაიცვალა, სომხური გადმოცემის მიხედვით კი - მრავალგვარი წამების შემდეგ მას პიტაზის ოლქში მახვილით მოჰკვეთეს თავი 50 წლის 21 დეკემბერს).
ლიტერატურა
„წმიდანთა ცხოვრება“, ტომი III, თბილისი, 2001 წ. გვ. 198
რინქიტები
რინქიტები (Rhynchites) — ხოჭოების გვარი ცხვირგრძელასებრთა ოჯახისა. ზოგი სახეობა ხეხილის მავნებელია. საქართველოში გავრცელებული სახეობებიდან აღსანიშნავია ტოტისმჭრელი ცხვირგრძელა, ალუბლის ცხვირგრძელა, ალუბლის რინქიტი და სხვა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ხოჭოები
ლუიის პროვინცია
250პქ|მინი|მარჯვნივ|პროვინციის მდებარეობა ამაზონასის რეგიონში ლუია — პროვინცია პერუში, ამასონასის რეგიონში. პროვინცია შეიქმნა 1861 წლის 5 თებერვალს. პროვინციის დედაქალაქია ლუია. პროვინციის ფართობი შეადგენს 3.237 კმ²-ს, მოსახლეობა — 49.733 ადამიანს.
პროვინცია იყოფა ოცდასამ რაიონად.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ამასონასის რეგიონის პროვინციები
პეტერ გრიუნბერგი
thumb|right|პეტერ გრიუნბერგი პეტერ ანდრეას გრიუნბერგი (Peter Andreas Grünberg; დ. 18 მაისი, 1939, პლზენი, ამჟამად ჩეხეთი — გ. 7 აპრილი, 2018) — გერმანელი ფიზიკოსი, მყარი სხეულების ფიზიკის დარგში. მის ყველაზე მნიშვნელოვან აღმოჩენად გიგანტური მაგნიტური წინაღობა ითვლება, რისთვისაც 2007 წელს ნობელის პრემიის ლაურეატი გახდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გერმანელი ფიზიკოსები კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ფიზიკაში კატეგორია:დაბადებული 18 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1939 კატეგორია:გარდაცვლილი 7 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 2018 კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები ანბანის მიხედვით
NGC 7339
NGC 7339 — გალაქტიკა პეგასის თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1784 წლის 19 სექტემბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი
კამპა (კუნძული)
მინი|250პქ|კუნძული კამპა (მარცხნივ) კამპა (Kampa) — კუნძული მდინარე ვლტავაში, ცენტრალურ პრაღაში, მალა-სტრანის მხარეს. მის ჩრდილოეთ კიდეს კვეთს კარლოვის ხიდი, რომელიც მას ულიცე-ნა-კამპის ქუჩასთან აერთებს. მალა-სტრანისგან, დასავლეთის მხრდიან გამოყოფილია ვიწრო ხელოვნური არხით.
ამ ადგილს XVII საუკუნეში ესპანელმა ჯარისკაცებმა „კამპუსი“ (მინდორი) უწოდეს, რომლებიც თეთრი მთის ბრძოლის დროს იყვნენ აქ გაჩერებულნი.
ამჟამად, კამპაზე ფუნქციონირებს მუზეუმი, სადაც ცენტრალური ევროპის თანამედროვე ხელოვნების გალერეაა გახსნილი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჩეხეთის გეოგრაფია კატეგორია:პრაღა
უუსიკაარლეპიი
უუსიკაარლეპიი (Uusikaarlepyy; Nykarleby) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი იაკობშტადის ქვერეგიონში, ფინეთში. 2023 წლის აღწერის მიხედვით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 7 431ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტის ფართობი 1 675.2 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 10.15 ადამიანია 1 კმ²-ზე. მუნიციპალიტეტი ორენოვანია: უმრავლესობა შვედურ ენაზე (89%) საუბრობს, ხოლო უმცირესობა — ფინურ ენაზე (8%).
სქოლიო
კატეგორია:ოსტრობოტნიის მუნიციპალიტეტები
ზედა პალეოლითი
მინი|[[ლოსელის ვენერა, ზედა პალეოლითის ხანის ქვაზე ნაკვეთი.]] ზედა პალეოლითი — პალეოლითის (ძველი ქვის ხანის) გვიანი საფეხური. ამ დროის ადამიანი უფრო ფართოდ არის განსახლებული დედამიწის ზურგზე, ვიდრე ქვედა პალეოლითში. აფრევრაზიის შემდეგ იგი მეოთხე მატერიკზე, ამერიკაშიც გადასულა. თუ ადრე ნეანდერტალელთა ნაბინარებს ევრაზიის სამხრეთ და ცენტრალურ რაიონებში ვხვდებოდით, ახლა კრომანიონელებს ამ მატერიკების ჩრდილოეთი ნაწილიც დაუსახლებიათ და ეპოქის ბოლოს თვით არქტიკამდეც კი მიუღწევიათ.
ზედაპალეოლითელი ადამიანის ნაბინარები მიკვლეულია საქართველოს შავიზღვისპირეთში, ცხენისწყალ–რიონ–ყვირილას უზში, კავკასიონის მთისწინეთსა და შუამთიანეთში, აგრეთვე ანტიკავკასიონის მთისწინეთში, უმთავრესად მდ. მტკვრის მარჯვენა ნაპირზე, ისტორიული ქვემო ქართლის ფარგლებში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვის ხანა კატეგორია:პალეოლითი
ნორ-ხარბერდი
ნორ-ხარბერდი (Նոր Խարբերդ; ყოფილი ნორ კიანკი) — სოფელი სომხეთში, არარატის პროვინციაში. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 059 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 790 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 7.67 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არარატის პროვინციის სოფლები
მორევის ნაფოტა
ლიტერატურა
კატეგორია:კობრისებრნი
ლეილა ძიგრაშვილი
ლეილა ძიგრაშვილი (დ. 4 ნოემბერი, 1926, თბილისი — გ. 14 სექტემბერი, 2021, იქვე ) — ქართველი მსახიობი. საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი (1981).
ბიოგრაფია
1947 წელს დაამთავრა საქართველოს შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტი.
1947 წელს ჩაირიცხა სოხუმის დრამატული თეატრის ქართულ დასში. 1948-1966 წლებში თბილისის მოზარდ მაყურებელთა ქართული თეატრის, ხოლო 1966-წლიდან შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრის მსახიობია. შესრულებული აქვს როლები მოზარდ მაყურებელთა ქართულ თეატრში: ტურანდოტი (ფ. შილერის „პრინცესა ტურანდოტი“), ჯუდიტ ანდერსონი (ბ. შოუს „ეშმაკის მოწაფე“) და სხვა. შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრში: სამძივარა (კ. გამსახურდიას „ხოგაის მინდია“), დედამთილი (ბ. ბრეხტის „კავკასიური ცარცის წრე“), ენონა (ჟ. რასინის „ფედრა“) და სხვა.
გადაღებულია მხატვრულ ფილმებში: „მოიტაცეს თამარ ქალი“ (თამრიკოს დედა), „ჩირიკი და ჩიკოტელა“ (შოშმანა), „ნატვრის ხე“, ვირთხა და სხვა. იყო მხატვრული კითხვის ოსტატი და სხვადასხვა წლებში სტუდია „ქართულ ფილმში“ მუშაობდა გამხმოვანებლად. მისი ხმით მეტყველებენ არიადნა შენგელაია ფილმში „შერეკილები“, მედეა ჯაფარიძე ფილმში „წარსული ზაფხული”, სოფიკო ჭიაურელი ფილმში „ჩვენი ეზო“.