cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
დიმიტრო იავორნიცკი
ისტორიკოსობა
როგორც ისტორიკოსი, იავორნიცკი გამოხატავდა რომანტიკულ-ანტიკვარული მიდგომით თავის საკითხს და იყო მისი წინამორბედის ნიკოლაი კოსტომაროვის მიმდევარი. ის ენთუზიასტი იყო, რომელიც ეძებდა ზაპოროჟის კაზაკებთან დაკავშირებულ დოკუმენტებს და მატერიალურ ნივთებს, აგრეთვე მოთხრობებსა და სიმღერებ, ამ მასალებზე დაყრდნობით კი წერდა თხზულებებს. ის იყო ზაპოროჟიის ისტორიის პიონერი და პირველმა შეადგინა მასალების ფართო არქივი მათ ისტორიასთან დაკავშირებით - მათი წარმოშობიდან დაწყებული დაღუპვამდე. მან ამ მასალის დიდი ნაწილი გამოაქვეყნა სხვადასხვა კოლექციებში, ხშირად საკუთარი ხარჯებით. იავორნიცკის მთავარი ნაშრომი იყო "ზაპოროჟიის კაზაკების ისტორია", რომელიც რუსულად გამოიცა 1897 წელს 3 ტომად. მან დაიწყო მეოთხე ტომის წერა, მაგრამ არ დაასრულა ის. ამ და სხვა ნაშრომებში მან წარმოაჩინა ზაპოროჟიელები, როგორც უკრაინის თავისუფლების წარმომადგენლები. მოგვიანებით უკრაინელმა ისტორიკოსებმა იგი გააკრიტიკეს, რადგან იგი იყო კრიტიკული და არასისტემური, წყაროთა მასალების კოლექციაში (მიხაილო ჰრუშევსკი) და არ აფასებდა უკრაინის სახელმწიფოებრიობას (დიმიტრო დოროშენკო), მაგრამ იავორნიცკი წერდა იმ დროს, როდესაც პოლიტიკური გარემოებები და რუსეთის საიმპერატორო ცენზურა ძალიან მკაცრი იყო.
ოთარ ბაღათურია
ბიოგრაფია
ამჟამად ოთარ ბაღათურია მოზარდმაყურებელთა თეატრის მთავარი რეჟისორია. 2013 წელს, ამავე თეტრის წინ მისი სახელობითი ვარსკვლავი საზეიმოდ გაიხსნა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 21 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1941 კატეგორია:ქართველი რეჟისორები კატეგორია: ქართველი დრამატურგები კატეგორია:ქართველი მსახიობები
დესაუ
დესაუ (Dessau) — ქალაქი გერმანიაში, საქსონია-ანჰალტის მხარეში. ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 90 507 კაცს (2007).
პირველად ისტორიულ წყაროებში მოხსენიებულია 1213 წელს. ანჰალტის სამთავროს დაარსების შემდეგ გახდა მისი უმთავრესი პოლიტიკური ცენტრი.
დიმიტრო იავორნიცკი
სიკდვილი
მინი|იავორნიცკის პორტრეტი იოსებ სტალინის დროს 1930-იანი წლების რეპრესიების დროს იავორნიცკის ხელს უშლიდნენ ნაშრომების გამოქვეყნებაში. ჰოლოდომორის დროს (უკრაინის შიმშილობა 1932–33 წლებში), მან გაყიდა არტეფაქტები საკვებისთვის. მისმა სიკვდილმა შეუმჩნევლად ჩაიარა როგორც სსრკ-ში, ისე ფართო სამყაროში. ეკატერინოსლავის (დღეს დნეპრი) მუზეუმს საბოლოოდ დაერქვა მისი სახელი და ნაწილობრივ რეაბილიტირდა ნიკიტა ხრუშჩოვისა და პეტრო შელესის ეპოქაში. იავორნიცკის შესახებ მასალების გამოჩენა დაიწყო 1970-იან წელებში და გამოქვეყნდა მისი ნამუშევრების ოთხტომეული კრებული. 1980-იანი წლების ბოლოს დაიწყო ახალი მასალების გამოჩენა და მისი მთავარი ნამუშევრების გამოქვეყნება. ამ დროს დაიბეჭდა მისი ისტორია კაზაკების შესახებ, როგორც რუსულ, ასევე უკრაინულ ენაზე (1990–91). უკრაინული გამოცემა შეიცავს უამრავ დამატებით ილუსტრაციას. 2004 წელს გამოიცა მისი შეგროვებული ნაშრომების პირველი ტომი ოც ტომად. ამ კრებულის პირველი ათი ტომი დაეთმო მის ისტორიულ, გეოგრაფიულ და არქეოლოგიურ ნაშრომებს, ხოლო მეორე ათი ტომი შეიცავს მის ნამუშევრებს ფოლკლორის, ეთნოგრაფიისა და ენის შესახებ.
დესაუ
დესაუ ცნობილია სამხატვრო სკოლებით ბაუჰაუზებით, რომელიც ქალაქში არსებობდა 1925-1932 წლებში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გერმანიის ქალაქები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გერმანიაში
დიმიტრო იავორნიცკი
სიკდვილი
დეკომუნიზაციის კანონების შესაბამისად, 2016 წლის თებერვალში ქალაქ დნიპროპეტროვსკში მთავარ ქუჩას შეუცვალეს სახელი და იავორნიცკის გამზირი დაარქვეს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 5 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1855 კატეგორია:გარდაცვლილი 1940 კატეგორია:ისტორიკოსები კატეგორია:ისტორიკოსები ეროვნების მიხედვით კატეგორია:ისტორიკოსები ეროვნებისა და სახეობის მიხედვით კატეგორია:ისტორიკოსები ეროვნებისა და საუკუნის მიხედვით კატეგორია:არქეოლოგები კატეგორია:ეთნოგრაფები კატეგორია:ფოლკლორისტები კატეგორია:ლექსიკოგრაფია კატეგორია:აკადემიკოსები კატეგორია:ისტორიკოსები საუკუნის მიხედვით კატეგორია:ისტორიკოსები პერიოდის მიხედვით კატეგორია:ისტორიკოსები საუკუნისა და ეროვნების მიხედვით კატეგორია:ისტორია კონტინენტების მიხედვით
პეპელიშტე
პეპელიშტე (Пепелище) — დასახლება ბულგარეთში. მდებარეობს კირჯალის ოლქში, შედის კირჯალის მუნიციპალიტეტში. მოსახლეობა შეადგენს 242 ადამიანს.
პოლიტიკური სიტუაცია
მუნიციპალიტეტის კმეტი (მერი) — ჰასან აზისი (მოძრაობა უფლებებისა და თავისუფლებებისთვის) არჩევნების შედეგების მიხედვით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კირჯალის მუნიციპალიტეტის დასახლებული პუნქტები
სერგო თაბაგარი
სერგო თაბაგარი (დ. 9 მაისი, 1946) — ქართველი ექიმი და მეცნიერი.
1970 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი.
1971–1973 წლებში იყო თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ბიოქიმიის კათედრის ასპირანტი. 1973–1983 წლებში ამავე კათედრის ასისტენტი. 1983–1996 წლებში დოცენტი. 1992 წლიდან — უმაღლესი სამედიცინო სკოლის „აიეტის“ ბიოქიმიის კათედრის გამგე. 1996 წლიდან აღნიშნული სკოლის დეკანი. არის 75-მდე სამეცნიერო ნაშრომის ავტორი, მისი ხელმძღვანელობით დაცულია 4 საკანდიდატო დისერტაცია, აგრეთვე ხელმძღვანელობდა სამაგისტრო ნაშრომს(უნგრეთი). მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი.
საკანდიდატო დისერტაციის თემა — „გულის კუნთის ფერმენტული ადაპტაცია ჟანგბადის უკმარისობის დროს ექსპერიმენტში“, დაიცვა 1976 წელს.
რესურდები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 9 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1946 კატეგორია:ქართველი ექიმები
ალბანეთის კონსტიტუცია
ალბანეთის კონსტიტუცია (Kushtetuta e Shqipërisë) — ალბანეთის რესპუბლიკის ძირითადი კანონი, რომელიც მიღებულია 1998 წლის 21 ოქტომბერს. კონსტიტუცია შედგება პრეამბულისგან, 18 თავისა და 183 მუხლისგან. ამ დოკუმენტმა შეცვალა 1976 წლის კონსტიტუცია, რომელიც თავდაპირველად მიიღეს ალბანეთის სახალხო სოციალისტური რესპუბლიკის შექმნისას 1976 წლის 28 დეკემბერს და 1991 წლის 29 აპრილს მასში მნიშვნელოვანი ცვლილებები შეიტანეს.
ქვეყნის მოქმედი კონსტიტუცია ალბანეთს განსაზღვრავს, როგორც უნიტარულ საპარლამენტო კონსტიტუციურ რესპუბლიკას. ქვეყანას აქვს ერთპალატიანი საკანონმდებლო ორგანო, რომელიც შედგება 140 წევრისგან, რომლებიც თავის მხრივ ირჩევენ პრეზიდენტს ქვეყნის მეთაურად, ასევე მინისტრთა კაბინეტი, რომელიც შედგება მთავრობის მეთაურის - პრემიერ-მინისტრისგან, ვიცე პრემიერ-მინისტრისა და ყველა სხვა მინისტრისგან.
პოლიტიკური არასტაბილურობის გამო, ალბანეთს თავისი ისტორიის განმავლობაში მრავალი კონსტიტუცია ჰქონდა. 1913 წელს, ქვეყანაში მმართველობის მონარქიული ფორმა შემოვიდა, 1920-იან წლებში კი რესპუბლიკად გარდაიქმნა, ხოლო 1928 წელს დემოკრატიულ მონარქიულ მმართველობას დაუბრუნდა. შემდეგ ქვეყანა სოციალისტური რესპუბლიკა გახდა, რომელმაც 1990-იანი წლების კაპიტალიზმისა და დემოკრატიის აღზევებამდე იარსება.
კონსტიტუციის ძირითადი დებულებები
კონსტიტუციის მეორე თავი ადამიანის ძირითად უფლებებსა და თავისუფლებებს ეთმობა. ალბანეთის კონსტიტუციის ეს თავი მოქალაქეთა უფლებებისა და თავისუფლებების, პირადი უფლებების, პოლიტიკური, ეკონომიკური, სოციალური და კულტურული უფლებებისა და თავისუფლებების გარანტს წარმოადგენს, ასევე შემოაქვს სახალხო დამცველის და მისი უფლებების გაგება.
ალბანეთის ძირითადი კანონის მესამე თავი ეთმობა კუვენდის (ალბანეთის პარლამენტს). აქ მოცემულია პარლამენტის წევრთა არჩევისა და უფლებამოსილების ვადის, პარლამენტის ორგანიზაციისა და ფუნქციონირების, საკანონმდებლო პროცედურების თეზისები.
მეხუთე თავში გადმოცემულია, ალბანეთის მინისტრთა კაბინეტის ძირითადი ფუნქციები და უფლებამოსილებები.
მეექვსე თავი ადგილობრივ თვიმმართველობას ეთმობა.
შემდეგ ალბანეთის კონსტიტუციაში გადმოცემულია დებულებები, რომლებიც მოიცავენ შემდეგ საკითხებს:
კონსტიტუციის ბოლოს მოცემულია მოქმედ ძირითად კანონში ცვლილებების შეტანის წესი.
რესურსები ინტერნეტში
ალბანეთი კატეგორია:ალბანეთის სახელმწიფო მოწყობა
БТР-40
БТР-40 საბჭოთა ბორბლებზე მდგარი ჯავშანტრანსპორტიორი, რომელსაც 8 ჯარისკაცი გადაყავდა, БТР-40ის ბაზაზე შეიქმნა ჯავშანტრანსპორტიორი БРДМ-1. thumb
კონსტრუქცია
მისი ეკიპაჟი 2 კაცი იყო შესვლა და გამოსვლა ხდებოდა გვერდითა კარებიდან ხოლო საბრძოლო განყოფილებაში თავსდებოდა 8 მედესანტე თავის შეიარაღებით, მედესანტეებს შეეძლოთ ცეცხლი გაეხსნათ მანქანიდანვე. thumb|БТР-40
ძვ. წ. 76
გარდაიცვალნენ
*
БТР-40
მოდიფიკაციები
БТР-40В - 1956 წელს გამოჩნდა ვ მოდიფიკაცია მას ჰქონდა ბორბლებში წნევის დასარეგულირებელი სისტემა, სავინტილაციო გასაფილტრი სისტემა რომელიც საშუალებას აძლევდა ბაქტერიოლეგიულ მდგომარეობაშიც ემოქმედა.
БРДМ-1 - 1956 წლის უნგრეთის მოვლენებმა გათვალისწინებით 1958 წელს შეიქმნა БТР-40ის სრულიად ახალი მოდიფიკაცია БРДМ-1, რომელიც გამოირჩეოდა სრული გადახურვით, 4 შეჯავშნული სარქველით ჭერში.
ტექნიკურ ტაქტიკური მონაცემები
ეკიპაჟი:2 და 8 მედესანტე
მაქსიმალური სისწრაფე:100 კმ/სთ
შეიარაღება: 7.62 მმ ტყვიამფრქვევი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჯავშანტრანსპორტიორები
მუსტანგი
250პქ|მინი|მარჯვნივ|მუსტანგები [[არიზონაში.]] მუსტანგი (mustang < mestengo < mesteño — ჯოგს მოცილებული ცხოველი) — გაველურებული შინაური ცხენი. ფართოდ იყო გავრცელებული ჩრდილოეთ ამერიკის პრერიებში. არიან კოლონისტების მიერ ახალ სამყაროში XVI საუკუნეში შეყვანილი ცხენების შთამომავლები. ადგილობრივი მოსახლეობა — ინდიელები — მუსტანგზე ნადირობა ხორცისა და ტყავისათვის, აგრეთვე მოსაშინაურებლად. მუსტანგების რაოდენობა XVIII საუკუნეში 4 მლნ. აღწევდა, XX საუკუნეში კი 20 ათასამდე შემცირდა. მუსტანგებს შორის გვხვდება სხვადასხვა ზომის (საშუალო სიმაღლე მინდაოში 147 სმ), ტიპის, ფერისა (უფრო ხშირად წაბლა და წითური) და სხეულის აგებულების ინდივიდები.
ამჟამად მუსტანგი სახელმწიფოს დაცვის ქვეშაა და მათი რაოდენობა გაზრდილია. 2019 წლის მონაცემებით, ველურ ბუნებაში ზრდასრული მუსტანგების რაოდენობა 88 ათასი სული იყო.
სქოლიო
კატეგორია:ცხენები
ბათუმის საზავო ხელშეკრულება
ბათუმის საზავო ხელშეკრულება — 1918 წლის 4 ივნისს, ბათუმში, საქართველოს დემოკრატიულ რესპუბლიკასა და ოსმალეთს შორის გაფორმებული ზავისა და მეგობრობის ხელშეკრულება.
საქართველოს მხრიდან ხელშეკრულებას ხელი მოაწერეს: ნოე რამიშვილმა, გენერალმა გიორგი ოდიშელიძემ, გიორგი გვაზავამ, გრიგოლ რცხილაძემ, ხოლო ოსმალეთის იმპერიის მხრიდან: ჰალილ-ბეიმ და გენერალ-ლეიტენანტმა ვეჰიბ ფაშამ. ხელშეკრულების ძალით, სახელმწიფო საზღვარი საქართველოსა და ოსმალეთს შორის მდინარე ჩოლოქზე, აბასთუმნისა და აწყურის სამხრეთით გადიოდა. სამხრეთ-დასავლეთ საქართველო, ასევე, სამხრეთ საქართველოს მნიშვნელოვანი ნაწილი ოსმალეთმა მიიტაცა. საქართველოსთვის თავსმოხვეული ზავისა და მეგობრობის ხელშეკრულებით, გარდა ბათუმ-ყარს-არტაანის ოლქებისა, ოსმალეთის ხელში დამატებით გადადიოდა ახალქალაქისა და ახალციხის მაზრები აბასთუმნის და აწყურის გამოკლებით. ამით საქართველოს ეროვნულ სხეულს სწყდებოდა მთელი სამაჰმადიანო საქართველო, მტკვრის ზემოწელისა და ჭოროხის აუზის ყველა ისტორიული ტერიტორია. იმავე დღეს გაფორმდა ზემოაღნიშნული ძირითადი ხელშეკრულების სამი დანართი. პირველი, რომელიც 9 მუხლისგან შედგებოდა, ორ ქვეყანას შორის ვაჭრობისა და ნავიგაციის საკითხებს ეხებოდა. მეორე დამატება ორივე მხარის მცხოვრებთათვის საზღვრისპირა 10 კილომეტრიან ზოლში განსაკუთრებულ სამიმოსვლო შეღავათებს აწესებდა. მესამე დამატება საქართველოში მაჰმადიანი სასულიერო პირების უფლებამოსილების გაზრდას ეხებოდა. ოსმალები ამით არ დაკმაყოფილდნენ და იმავე 4 ივნისს ბათუმში გაფორმდა, აგრეთვე, დამატებითი ხელშეკრულება, რომლითაც საქართველომ ივალდებულა, ოსმალეთისთვის ჯარების გადასაყვანად და საჭურვლის გადასაზიდად რკინიგზა დაეთმო, ასევე, უნდა უზრუნველეყო სარკინიგზო შემადგენლობების შეუფერხებელი მუშაობა. მთავარ სარკინიგზო სადგურებში მოეწყობო და ოსმალეთის სამხედრო წარმომადგენლობები, რომლებიც ადგილზე შეიძენდნენ სურსათს ჯარის მომარაგებისთვის. დამატებით ხელშეკრულებას ჰქონდა განსაკუთრებული დანართი, რომელიც აწესრიგებდა საქართველოსა და ოსმალეთს შორის ტყვეთა გაცვლას. საამისო პუნქტად მონიშნული იყო ბათუმი, სადაც უნდა შეექმნათ შერეული კომისია. ტყვეთა გაცვლა, ძირითადად, ერთი თვის ვადაში უნდა დაემთავრებინათ. 4 ივნისს, ბათუმში, ოსმალეთის, აზერბაიჯანის და საქართველოს წარმომადგენლებმა ხელი მოაწერეს ცალკე კონვენციას ბაქო-ბათუმის ნავთსადენის შესახებ. საქართველოს და აზერბაიჯანის მხარეები, შესაბამისი საზღაურის ფასად, ვალდებულებას იღებდნენ, თავიანთ ტერიტორიებზე ნავთსადენის მუდმივი მოქმედება უზრუნველეყოთ. ოსმალეთ-საქართველოს 1918 წლის 4 ივნისის ხელშეკრულებების რატიფიკაცია უნდა მოეხდინათ ერთი თვის ვადაში. ეს არ განხორციელდა, რადგან საქართველოს ხელისუფლებამ, ამ მძიმე პირობების შეცვლისთვის, ზომები მაშინვე მიიღო. 6 ივნისს ქართულმა დიპლომატიურმა მისიამ ბერლინში გერმანიის საგარეო საქმეთა სამინისტროს ნოტა გადასცა, რომელშიც ხაზგასმული იყო, რომ ბათუმის ზავზე ხელმოწერა მოხდა ოსმალური ხიშტების ძალდატანებით და მოითხოვა მისი გადასინჯვა ოთხთა კავშირის და ამიერკავკასიის სახელმწიფოების საგანგებო საზავო კონფერენციაზე. გერმანიის მთავრობამ ახალი საზავო კონფერენციის მოწვევის შესახებ ქართველთა მოთხოვნა გაიზიარა და ოსმალეთის ხელისუფლებაც დაითანხმა. ამის მიუხედავად, ოსმალეთის მთავრობამ მაინც სცადა, ამ კონფერენციისთვის, რომელიც სტამბოლში უნდა გამართულიყო, მისთვის სასურველი ელფერი მიეცა. ამ მიზნით, იქ მიიწვია არა მარტო ამიერკავკასიის, არამედ ჩრდილოეთ კავკასიის, ვოლგისპირეთისა და შუა აზიის მაჰმადიანი ხალხების წარმომადგენლებიც. საბოლოოდ, კონფერენციის ჩატარება ვერ მოხერხდა, პირველ მსოფლიო ომში გერმანიის ბლოკის სახელმწიფოების დამარცხების გამო.
1918 წლის ივლისში ოსმალეთის მთავრობამ, ვითომდა სამხრეთ-დასავლეთ საქართველოს მოსახლეობის ნების გამოსავლენად, რეფერენდუმი ჩაატარა, რომელიც იმხანად მიღებული საერთაშორისო ნორმების დარღვევით, დაშინების, შანტაჟისა და გაძლიერებული ანტიქართული აგიტაციის პირობებში ჩატარდა და გამოაცხადა, რომ, რეფერენდუმის შედეგების მიხედვით, ბათუმის, ყარსისა და არტაანის ოლქები ოსმალეთის შემადგენლობასში რჩებოდა. 1918 წლის ივლისში ოსმალები ზაქათალის ოლქში შეიჭრნენ. ამიერკავკასიაში ოსმალეთის ჰეგემონისტურ მისწრაფებებს ზღვარი დაუდო პირველ მსოფლიო ომში მისმა დამარცხებამ. 1918 წლის 30 ოქტომბერს ომში დამარცხებულ ოსმალეთსა და ინგლის-საფრანგეთს შორის მუდროსის დროებითი ზავი დაიდო. ზავის თანახმად, ოსმალებმა ამიერკავკასიაში ოკუპირებული ტერიტორიები დატოვეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:1918 წელს დადებული ხელშეკრულებები კატეგორია:საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ხელშეკრულებები კატეგორია:ოსმალეთის იმპერიის ხელშეკრულებები
გუსანები
გუსანები (գուսան) — მომღერლები, ინსტრუმენტალისტები, მოცეკვავეები, მთხრობელები და პროფესიონალი ხალხური მსახიობები პართიასა და ძველი და შუა საუკუნეების სომხეთის სახალხო თეატრებში.
უკიო-ე
მინი|[[ფუძიამა|ფუძიამას ხედი, ტოკაიდოს სერიის ორმოცდამეცამეტე ადგილის ნაწილი, რომელიც შერულებულია ჰიროშიგეს მიერ 1850 წელს. ]] უკიო-ე (浮世絵) „მცურავი სამყაროს ნახატები“ — იაპინური გრავიურის ბეჭდვის ჟანრი. ისინი წარმოებდნენ XVII საუკუნიდან XX საუკუნემდე, რომლებიც გამოსახავდნენ ლანდშაფტებს, ამბებეს ისტორიიდან, თეატრს და ბორდელებს. ეს არის იაპონიის გრავიურის ბეჭვდის მთავარი ჟანრი.
სტაროჩერკასკის აღდგომის ეკლესია
სტაროჩერკასკის აღდგომის ეკლესია (Донской Старочеркасский монастырь) — მართლმადიდებლური ეკლესია სტანიცა სტაროჩერკასკში მიეკუთვნება რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის მოსკოვის საპატრიარქოს როსტოვისა და ნოვოჩერკასკის ეპარქიას. ეკლესია არის სტაროჩერკასკის მთავარი არქიტექტურული ღირსშესანიშნაობა. დონის მხარეში პირველი ქვის ეკლესია. 1805 წლამდე ეკლესია იყო დონელი კაზაკების მთავარი ტაძარი.
უკიო-ე
უკიო-ე იყო იაფი, რადგან ისინი ძალიან დიდი რაოდენობით მოიპოვებოდა. ისინი ძირითადად ეკუთვნოდათ ქალაქის მაცხოვრებლებს, რომლებიც საკმარისად მდიდრები არ იყვნენ, რომ შეეძინათ ორიგინალი ნახატი. თავდაპირველი საგანი უკიო-ესთვის იყო ქალაქის ცხოვრება, წვრილნამი აქტივობები და სცენები გასართობი რაიონებიდან. ლამაზი კურტიზანები, სუმოს დიდი მოჭიდავეები და პოპულარული მსახიობები გამოისახებოდნენ, როდესაც საინტერესოდ იქცეოდნენ. მოგვიანებით პეიზაჟიც ძალიან პოპულარული გახდა. დღესდღეობითად უკიო-ე მთელ მსოფლიოში ძალიან პოპულარულია.
გუსანები
სომხეთში ტერმინი გუსანი ხშირად გამოიყენება მომღერალ-პოეტის სინონიმად.
უკიო-ე
იმ პერიოდის მწერალი ასაი რიოი, თავის უკიო მონოგატარში (浮世物語, „მცურავი სამყაროს ზღაპრები“ ახ.წ 1661 წელს), აყალიბებს მცურავი სამყაროს იდეას:
სტაროჩერკასკის აღდგომის ეკლესია
მშენებლობის ისტორია
ქვის ეკლესია შენდებოდა 1706-1719 წლებში.
გუსანები
ეტიმოლოგია
სიტყვა გუსანი პირველად ნახსენებია V საუკუნის სომხურ ტექსტებში, მაგ. ბიზანტიის ფაუსტი, მოსე ხორენელი და სხვა. პარსიულ ენაში სიტყვა გუსანი ნახსენებია ფახრუდდინ ასად გურგანის Vis o Rāmin-ში (მეთერთმეტე საუკუნე). თავდაპირველად ითვლებოდა, რომ გუსანი იყო პირადი სახელი. თუმცა მე-19 საუკუნეში ქეროვბ პატკანიანმა წარმოადგინა თეორია რომ გუსანი შესაძლოა ნიშნავდეს ,,მუსიკოსს" და ივარაუდა, რომ ეს იყო მოძველებული სპარსული ტერმინი. 1934 წელს ჰაროლდ უოლტერ ბეილიმ სიტყვის წარმოშობა დაუკავშირა პართიურ ენას. ჰრაჩია აჩარიანის აზრით, სიტყვა პართიულ ენაში იქნა ნასესხები სომხური სიტყვისგან ,,მადიდებელი".
სტაროჩერკასკის აღდგომის ეკლესია
მშენებლობის ისტორია
იგი ააშენეს პეტრე I დიდის ბრძანების მოქმედების პერიოდში, როდესაც აკრძალული იყო ქვის შენობების აშენება მთელს რუსეთში გარდა პეტერბურგისა. მაგრამ პოლიტიკური აუცილებლობიდან გამომდინარე პეტრე I თავად დაეთანხმა ეკლესიის მშენებლობას. დაეხმარა თანხით, მოამარაგა საეკლესიო ნივთებით და სიმბოლურად თავადაც მიიღო მონაწილეობა ეკლესიის მშენებლობაში. ასევე ცნობილია, რომ სამშენებლო სამუშაოებს აწარმოებდნენ მეფის მიერ მოსკოვიდან სპეციალურად მოწვეული ხელოსნები.
უკიო-ე
სქოლიო
კატეგორია:იაპონიის კულტურა კატეგორია:ბეჭდვა
გუსანები
სომხეთში
სომხური რელიგიური და საერო სიმღერების წარმოშობა უხსოვარი დროიდან იღებს სათავეს. სიმღერები იქმნებოდა სომხური ხალხური ხელოვნების სხვადასხვა დარგისა თუ გამოხატვის საშუალებებისგან, როგორიცაა რიტუალები, რელიგიური პრაქტიკა და მითოლოგიური წარმოდგენები მუსიკის, პოეზიის, ცეკვისა და თეატრის სახით. ამ დარგების წარმომადგენლებმა თანდათანობით გაზარდეს თავიანთი უნარები და განავითარეს თეორიული ასპექტები, შექმნეს ტრადიცია. ძველ სომხეთში მუსიკოსები, რომლებიც მოიხსენიებოდნენ როგორც ,,ვიპასანები" (ისტორიკოსები) გამოჩნდნენ ისტორიულ წყაროებში ჯერ კიდევ ძვ. წ. I ათასწლეულში. ვიპასანებმა საერო სიმღერისა და მუსიკის ხელოვნება ახალ დონეზე აიყვანეს. დროთა განმავლობაში ვიპასანები შეიცვალა ,,გოვასანებით", რომლებიც მოგვიანებით ცნობილი გახდნენ როგორც ,,გუსანები". ამ უკანასკნელის ხელოვნება შუა საუკუნეების სომხური კულტურის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი გამოვლინებაა, რომელმაც წარუშლელი კვალი დატოვა ადამიანების ცნობიერებასა და სულიერ ცხოვრებაში. გუსანებმა, გაამდიდრეს ხელოვნების ეს ფორმა, შექმნეს მონუმენტური ნაწარმოებები როგორც ლირიკულ, ისე ეპიკურ ჟანრში, რითაც გაამდიდრეს როგორც ეროვნული, ისე საერთაშორისო კულტურული მემკვიდრეობა (ასეთი მაგალითებია გმირული ეპოსი ,,დავით სასუნელი" და ლირიკული ლექსების სერია - ჰირენსი).
სტაროჩერკასკის აღდგომის ეკლესია
არქიტექტურა
სტაროჩერკასკის აღდგომის ეკლესიის სიმაღლეა 49 მ. აგებულია უცნობი არქიტექტორის მიერ უკრაინული ბაროკოს სტილში. ტაძრის მახლობლად მდებარეობს 48 მეტრის სიმაღლის სამრეკლო.
სამი მხრიდან ეკლესიას აკრავს ორსართულიანი გალერეა, ვიზულაურად ეს ემსაგვსება კაზაკურ არქიტექტურას.
ინტერიერი
thumb|200px|მარცხნივ|ეკლესიის კანკელი ეკლესიის ინტერიერი თვალშისაცემია და კონტრასტში მოდის ექსტერიერთან. უნიკალური ხუთიარუსიანი, მოოქროვილი კანკელის ზომებია 19x23 მ. და მოიცავს XVIII საუკუნის 149 ხატს, რომლებიც შესრულებულია მოსკოველი ხატმწერის ეგორ გრეკის მიერ.
გუსანები
სომხეთში
გუსანების სამშობლო იყო გოღტნ გავარი - რეგიონი დიდი სომხეთის ვასპურაკანის პროვინციაში და ესაზღვრებოდა სიუნიქის პროვინციას.
სტაროჩერკასკის აღდგომის ეკლესია
ინტერიერი
ეკლესიის ცენტარლური სამეფო შესასვლელის პირდაპირ ჰკიდია სპილენძისაგან ჩამოსხმული ჭაღი, რომლის წონაა 500 კგ. არსებობს მოსაზრება, რომ იგი აზოვის ნათლისმცემლის ეკლესიიდან ჩამოიტანა 1643 წელს ატამანმა იოსებ პეტროვმა.
გუსანები
პართიასა და სასანიანთა ირანში
მუსიკა და პოეზია შეადგენდა პართიული კულტურის არსებით ნაწილს და ძველი პართიის საერო საზოგადოების კუთვნილების მნიშვნელოვან მაჩვენებელს წარმოადგენდა. უძველესი წყაროებიდან არ არის ცნობილი, თუ როგორ სწავლობდნენ გუსანები დაკვრას, მაგრამ პროფესიების მემკვიდრეობითი გადაცემის ტრადიცია ძველ ირანში გვაფიქრებინებს იმაზე, რომ ცოდნა გადადიოდა მამიდან შვილზე. ისტორიკოსებს მიაჩნიათ, რომ თითოეულ ფეოდალურ გვარს ჰყავდა თავისი გუსანი, რომლებმაც იცოდნენ გვარის ისტორია და ტრადიციები და ადიდებდნენ მათ თავიანთ ნაწარმოებებში.
სტაროჩერკასკის აღდგომის ეკლესია
ინტერიერი
ეკლესიის ბიბლიოთეკაში ინახება როგორც საეკლესიო (მათ შორის XVII საუკუნის გამოცემა), ასევე ძველი რარიტეტული გამოცემები (მაგალითად 1946 წლის სლავური გრამატიკა და 1701 წლის სლავური, ლათინური და ბერძნული ანბანი).
ექსტერიერი
thumb|250px|მარჯვნივ|ეკლესიის მიმდებარე მოედანი thumb|240x240px|მარცხნივ|XVII საუკუნის სამრეკლო ეკლესიის შესასვლელთან კედელზე ჩამოკიდებულია ჯაჭვი, რომლითაც დაკავებული ჰყავდათ სტეფანე რაზინი მოსკოვში გაგზავნამდე. იქვე, ახლოს, გალერეაში შენახულია კაზაკების ატამანის კირილ იაკოვლევის ფერფლი.
გუსანები
სქოლიო
კატეგორია:სომხური მუსიკა
სტაროჩერკასკის აღდგომის ეკლესია
სამრეკლო
ეკლესიის მახლობლად მდებარეობსორიარუსიანი სამრეკლო, რომლის სიმაღლეა 46 მეტრი. არნიშნული სამრეკლო ამ ტიპის ერთადერთი ნაგებობაა სამხრეთ რუსეთში.
სამრეკლო ააშენეს მოსკოვში მდებარე რვაკუთხა სამრეკლოს მსგავსად და შედგება ოთხი ნაწილისაგან: სარდაფი, ოთკუთხედი, რვაკუთხედი და კარვის ტიპის რვაკუთხედზე მდგარი ჯვარი. სამრეკლოს პირველ და მეორე სართულზე 1744-1857 წლებში ინახებოდა  დონის კაზაკების საარქივო მასალა, ხოლო სარდაფი დიდი ხნის განმავლობაში გამოიყენებოდა პატიმრებისთვის.
ამჟამად სამრეკლო ეკუთვნის დონის სტაროჩერკასკის მონასტერს.
სქოლიო
კატეგორია:როსტოვის ოლქის ეკლესიები
ულიანოვსკაია (ვოლოგდის ოლქი)
ულიანოვსკაია (Ульяновская) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, უსტ-კუბინსკის რაიონში. სოფელი შედის ბოგოროდსკის სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 6 ადამიანს შეადგენდა.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:უსტ-კუბინსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
კაიმანის კუნძულები 1988 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კაიმანის კუნძულებმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მესამედ იასპარეზა 1988 წელს, სამხრეთ კორეის დედაქალაქ სეულში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1988 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:კაიმანის კუნძულები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ძვ. წ. 77
'''ძვ. წ. 77''' — წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
გარდაიცვალნენ
*
Lasioglossum pseudoccidens
Lasioglossum pseudoccidens — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1926 წელს.
სქოლიო
pseudoccidens
მაზრა (შუახმელეთი)
მაზრა (The Shire) — რეგიონი ჯ.რ.რ. ტოლკინის გამოგონილ შუახმელეთში, აღწერილი და ნახსენები სხვადასხვა ნაწარმოებებში. მათი მიხედვით, ამ რეგიონში ცხოვრობენ ჰობიტები, მომცრო ზომის ადამიანები. მაზრა მდებარეობს შუახმელეთის ჩრდილო-დასავლეთით, ერიადორისა და არნორის ტერიტორიაზე. საერთო ენაზე, ვესტრონზე, მას სუზა ჰქვია. სინდარულად მას i Drann ჰქვია.
ქართულენოვან თარგმანებში Shire-ს მაზრად მოიხსენებენ.
დასავლეთი კუთხე
(Bag End), ბეგინსების მთავარი საცხოვრებელი. ქართულ თარგმანებში - აბგის ბოლო.
შესასვლელს წარმოადგენდა იდეალურად მრგვალი მწვანედ შეღებილი კარი, შუაში მდებარე სახელურით. დერეფანი მილისებრი იყო, ფიცრებიანი კედლებით და კუბებიანი იატაკით, მოლამაზებული იყო ხალიჩებით, გაპრიალებული სკამებით და მთელი რიგი საკიდებით - ქუდებისთვის და სამოსებისთვის. გვირაბი მიემართებოდა თავად გორაში, აქა-იქ ჰქონდა კარებები (ასევე მრგვალი ფორმის). ყველა ოთახი ერთ დონეზე მდებარეობდა - საწოლები, აბაზანები, საკუჭნაოები, კარადები, სამზარეულოები და სასადილოები. საუკეთესო ოთახები მდებარეობდა მარცხნივ მხარეს, ვინაიდან აქედან იშლებოდა ხედი ბაღებსა და მინდვრებზე.
ბეგ ენდი აშენდა ბანგო ბეგინსის მიერ, როდესაც მან ბელადონა ტუკი ცოლად შეირთო. „ბეჭდების მბრძანებლის“ თავ „მოულოდნელ მოგზაურობაში“ მითითებულია, რომ ხარჯები საამისოდ ძირითადად ბელადონამ გაიღო. მიწა, რომელიც ამოთხარეს, მეორე მხარეს დაყარეს. ეს მხარე ცნობილი გახდა ბეგშოტ როუს სახელით.
სოროში შემდგომში სახლობდა ბილბო ბეგინსი, ბანგოს ძე. ჰოლმან გრინჰენდის, ჰემფასტ გემჯისა და მოგვიანებით სემუაიზ გემჯის ზრუნვით სახლის ირგვლივ ბაღებიც იქნა გაშენებული.
მოგვიანებით ბეგ ენდი გადავიდა ფროდოს, ბილბოს მიერ აყვანილი დისწულის მფლობელობაში (შ.წ. 1401). როდესაც მან მაზრა დატოვა, ყველაფერი მიჰყიდა ლობელია სეკვილ-ბეგინსს, რომელიც დარწმუნებული იყო, რომ ბილბო მასში დიდ ქონებას მალავდა. ლოთო სეკვილ-ბეგინსი მასში დასახლდა, როდესაც თავი მთავარ მაზრულად გამოაცხადა. მოგვიანებით აქ შარკიც შესახლდა.
წყლისპირასთან ბრძოლისა და სარუმანის აღსასრულის შემდეგ სახლი ფროდოს დაუბრუნდა, მოგვიანებით კი სემ გემჯის გადაეცა, რომელმაც იგი თავის შთამომავლობას დაუტოვა. შემდგომში აქ სახლობდა მისი შთამომავლობის ყველა მებაღე.
ტოლკინის დეიდა ჯეინ ნივი ფლობდა ფერმას, რომელსაც ბეგ ენდი ეწოდებოდა (დორმსტონი, ვორსტერშირი).
გარდა ამისა, სახელი წარმოადგენს „cul-de-sac“-ის ერთგვარ შეცვლილ ვარიანტს (რომელიც „აბგის ძირს“ ნიშნავს). წიგნებში Bag End წარმოადგენს ვესტრონიდან თარგმანს (Laban-neg, Labin-nec), რომელსაც იგივე მნიშვნელობა აქვს და „ბეგინსის“ ვესტრონულ ფორმას უკავშირდება - „Labingi“-ს.
სქოლიო
კატეგორია:მაზრა (შუახმელეთი)
Regionen und Orte in Tolkiens Welt Länner a Stied aus Middle-earth
გაბროვოს ოლქი
გაბროვო (Област Габрово) — პატარა ოლქი ცენტრალურ ბულგარეთში.
ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი გაბროვო.
ფართობი - 135,780 კმ², 2009 წლის 14 მარტის მონაცემებით აქ ცხოვრობს 127 266 ადამიანი.
მარიამჯვარი
მარიამჯვარი — სოფელი საქართველოში, საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში (გიორგიწმინდის თემი), მდებარეობს გომბორის ქედის სამხრეთ-დასავლეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 900 მეტრი, საგარეჯოდან 7 კილომეტრი.
გაბროვოს ოლქი
თემები
thumb|right|გაბროვის ოლქის რუკა. გაბროვის ოლქი (област) იყოფა 4 თემად. აქ მოცემულ სიაში ნაჩვენებია თემების ქართული და კირილიცური სახელწოდებები, მნიშვნელოვანი ქალაქები და სოფლები და აგრეთვე 2009 წლის აღწერის შედეგად თემების მოსახლეობა.
ტარიელ მდივნიშვილი
1961 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი საავტომობილო გზების მშენებლობაის სპეციალობით.
გაბროვოს ოლქი
სქოლიო
კატეგორია:ბულგარეთის ოლქები კატეგორია:გაბროვოს ოლქი
მარიამჯვარი
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 9 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის სოფლები
ტარიელ მდივნიშვილი
1961-1964 წლებში მუშაობდა საპროექტო ინსტიტუტ „თბილქალაქპროექტში“. 1964-1975 წლებში საქართველოს საავტომობილო გზების სამინისტროს №5 საგზაო-საექსპლუატაციო სამმართველოს საგზაო-სარემონტო პუნქტის უფროსად, ამავე სამმართველოს მთავარ ინჟინრად. 1976-1988 წლებში იყო საქართველოს საავტომობილო გზების სამინისტროს სახელმწიფო გზების სამმართველოს უფროსის მოადგილე, მთავარ ინჟინერი, უფროსი და კოლეგიის წევრი. 1988-1990 წლებში იყო საქართველოს საავტომობილო ტრანსპორტისა და გზების სამინისტროს საერთო სარგებლობის საავტომობილო გზების სამმართველოს უფროსი. 1990-1996 წლებში საავტომობილო გზების სახელმწიფო კონცერნ „საქავტოგზის“ თავმჯდომარის მოადგილე. სახელმწიფო გაერთიანება „საქავტოგზის“ უფროსის მოადგილე. მიღებული ჰქონდა სახელმწიფო ჯილდოები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები კატეგორია:საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:დაბადებული 17 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1938 კატეგორია:გარდაცვლილი 1996
კიმზეე
კიმზეე (Chiemsee), აგრეთვე ცნობილი როგორც ბავარიის ზღვა — ფართობით უდიდესი ტბა ბავარიაში, ხოლო ბოდენზეესა და მიურიცის შემდეგ მესამე ტბა მთლიან გერმანიაში. ზედაპირის ფართობი შეადგენს 79,9 კმ²-ს.
კემზეეს წყლის მოცულობა შეადგენს 2.047.840.000 მ³-ს, გარშემოწერილობა 63,96 კილომეტრს აღწევს (ნაპირის სიგრძე კუნძულებთან ერთად 83 კილომეტრია). წყალშემკრები აუზის ფართობი 1.398,56 კმ²-ია, აქედან 605 კმ² ბავარიაშია. კიმზეეში მდებარეობს კუნძულები: ჰერენინზელი (238 ჰა), ფრაუენინზელი (15,5 ჰა), კრაუტინზელი (3,5 ჰა) და პატარა კუნძული შალხი (22 კმ²). ამათგან პირველი სამი კუნძული ქმნის კიმზეეს თემს, შალხი კი არცერთ თემს არ მიეკუთვნება.
ლიტერატურა
კატეგორია:გერმანიის ტბები
ლოკომოტივი თბილისი (საფეხბურთო კლუბი)
ლოკომოტივი თბილისი — საფეხბურთო კლუბი თბილისში, დაარსდა 1936 წელს. ასპარეზობს საქართველოს უმაღლეს ლიგაში. უეფა-ს თასის გათამაშებაში პირველად მონაწილეობა მიიღო 1999 წელს (C3, სეზონი 1999/2000).
ისტორია
საფეხბურთო კლუბი „ლოკომოტივი“ სსრ კავშირის სახკომსაბჭოს დადგენილებით 1936 წლის 14 აგვისტოს დაარსდა. იგი რკინიგზის ტრანსპორტის მუშაკთა საკავშირო ნებაყოფლობით სპორტულ საზოგადოებას წარმოადგენდა, რომელშიც გაერთიანდნენ დარგის მუშაკები, ინჟინერ-ტექნიკური პერსონალი, რკინიგზის წარმოება-დაწესებულებათა, სატრანსპორტო მშენებლობისა და მეტროპოლიტენის მოსამსახურეები. აგრეთვე, რკინიგზის სამინისტროს სისტემაში შემავალი უმაღლესი და საშუალო სასწავლებლების სტუდენტები და მოსწავლეები.
გამოდიოდა ომც „ლოკომოტივი“ (1988-89), „მერანის“ (1990-93), „მერანი-ბაჩოს“ (1993-95) სახელწოდებით. თამაშობდა სსრკ ჩემპიონატების უმაღლეს (1938, 40), პირველ (1939, 1946-48, 1959-70), მეორე (1936-37, 1981-82, 1984-86, 1988-89) ლიგებში და საქართველოს სსრ ჩემპიონატის პირველ ჯგუფში (1937, 1943, 1945, 1955-56, 1971-75, 1983). 1990 წლიდან მონაწილეობს საქართველოს ეროვნულ ჩემპიონატებში: უმაღლეს (1997 წლიდან), პირველ (1991-95, 1996-97) და მეორე (1990-91) ლიგებში. საქართველოს ჩემპიონატის ორგზის მეორე (2001, 02) და მესამე (1999) პრიზიორი. საქართველოს თასის სამგზის მფლობელი (2000, 02, 05) და ფინალისტი (2001). ევროპის საკლუბო ტურნირებში მონაწილეობს 1999 წლიდან. უეფას თასზე ითამაშა 10 მატჩი (1 მოგება, 3 ფრე, 6 წაგება).
სტადიონი
მიხეილ მესხის სახელობის სტადიონი — სტადიონი თბილისში, ყოფილი „ლოკომოტივი“. აქ ტარდება შეჯიბრებები ფეხბურთსა და მსუბუქ ათლეტიზმში. საფეხბურთო კლუბი „ლოკომოტივის“ საშინაო მოედანია. სტადიონი 24 680 მაყურებელს იტევს. აქვე ხშირად ტარდება საქართველოს შიდა ჩემპიონატის მატჩები. სტადიონს განთქმული ქართველი ფეხბურთელი მიხეილ მესხის სახელი ჰქვია. სტადიონი ტევადობით მეორეა საქართველოში, ბორის პაიჭაძის ეროვნული სტადიონის შემდეგ.
შემადგენლობა 2021
მონაცემები აღებულია „Crystalbet ეროვნული ლიგის“ ოფიციალური საიტიდან 2021 წლის 9 ნოემბრის მონაცემებით.
მოვიდნენ
* — იჯარით
** — იჯარიდან
წავიდნენ
* — იჯარით
** — იჯარიდან
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლოკომოტივი თბილისი კატეგორია:საქართველოს საფეხბურთო კლუბები კატეგორია:სსრ კავშირის საფეხბურთო კლუბები
ძვ. წ. 80
'''ძვ. წ. 80''' — წლების რაოდენობა ქრისტესშობამდე.
გარდაიცვალნენ
*
ვენის უნივერსიტეტი
ვენის უნივერსიტეტი (Universität Wien) ავსტრიაში დაფუძნდა 1365 წელს რუდოლფ IV-ის მიერ და შესაბამისად Alma Mater Rudolphina დაერქვა. ეს უდიდესი და უძველესი უნივერსიტეტია გერმანულენოვან სამყაროში (თუ არ ჩავთვლით პრაღის უნივერსიტეტს, რომელიც ნაწილობრივ გერმანულენოვანი იყო). ვენის სხვა უნივესიტეტებისგან გამოსარჩევად, მას ასავე არაფორმალურად „ჰოპტუნის“ („მთავარი უნივერსიტეტი“) უწოდებენ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ავსტრიის უნივერსიტეტები კატეგორია:ვენა
ბრუტალიზმი
სტილი
ბრუტალისტური შენობებისთვის, როგორც წესი, დამახასიათებელია განმეორებადი კუთხური გეომეტრიები, რომელთა ზედაპირზე განგებ დატოვებულია ხის ყალიბების უხეში ტექსტურა, რომელშიც ბეტონი იყო ჩასხმული. თუმცა ყველა ბრუტალისტური შენობა ბეტონით არ იქმნება. შენობამ ბრუტალისტური ეფექტი შეიძლება მიიღოს მისი კონსტრუქციის მასალის და ექსტერიერის ფორმისა და ფასადის მოუხეშავი, ერთი შეხედვით დაუმთავრებელი იერით. ელისონ და პიტერ სმითსონების კერძო სახლები ძირითადად აგურით არის ნაგები, ხოლო რიჩარდ როჯერსისა და რენცო პიანოს პომპიდუს ცენტრი ხშირად ბრუტალისტურ ნაგებობად აღიქმება. ამგვარი შენობების მასალა შეიძლება იყოს აგური, მინა, ლითონი, ზედაპირულად ნათალი ქვა და მისთ. ასევე, ყველა ე.წ. გამოშიგნული ბეტონის ექსტერიერი არ შეიძლება ჩაითვალოს ბრუტალისტურად, არამედ სხვადასხვა მოდერნისტულ (კონსტრუქტივიზმი, საერთაშორისო სტილი) ან ექსპრესიონისტულ, პოსტმოდერნისტულ, დეკონსტრუქტივისტულ ან სტრუქტურალისტურ სტილს მიეკუთვნოს.
ბრუტალიზმი, როგორც არქიტექტურული სტილი, ასევე ასოცირდებოდა სოციალურ უტოპიურ იდეოლოგიასთან, რომელსაც მისი დიზაინერები იზიარებდნენ. ზოგიერთ ბრუტალისტურ კომპლექსებში პოზიტიური სოციუმის შექმნის წარუმატებლობამ ადრეულ პერიოდში, შესაძლოა გამოწვეული მეორე მსოფლიო ომის შემდგომი ურბანული დაქვეითების უფრო მასშტაბური პროცესებით (განსაკუთრებით დიდ ბრიტანეთში), როგორც იდეოლოგიის, ისე ამ არქიტექტურული სტილის კრიტიკისა და არაპოპულარობის გამომწვევი მიზეზი გახდა.
ბრუტალიზმი, როგორც არქიტექტურული სტილი, ასევე ასოცირდებოდა სოციალურ უტოპიურ იდეოლოგიასთან, რომელსაც მისი დიზაინერები უჭერდნენ მხარს, განსაკუთრებით ელისონ და პიტერ სმითსონები, ამ სტილის პოპულარობის მწვერვალზე. კრიტიკოსთა აზრით, ბრუტალიზმის ეს აბსტრაქტული ბუნება სტილს აუცხოებს და არაკომუნიკაბელურს ხდის, მიუხედავად იმისა, რომ სტილის მხადამჭერები მას ინტეგრირებულობასა და დაცულობას მიაწერდნენ. ბრუტალიზმს ასევე აკრიტიკებენ მის გარშემო სოციალური, ისტორიული და არქიტექტურული გარემოს უგულვებელყოფის გამო, რაც უკვე გაშენებულ ურბანულ გარემოს კონტრასტულობასა და არაბუნებრიობას სძენდა. ბრუტალისტური მიმდინარეობა ასევე დაემთხვა მეორე მსოფლიო ომის შემდგომი პერიოდის ქალაქების დაკნინებას, რამაც ასევე ხელი შეუწყო როგორც იდეოლოგიის, ისე არქიტექტურული სტილის არაპოპულარობას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არქიტექტურული მიმდინარეობები კატეგორია:ბრუტალიზმი
მიხაელ ჰანეკე
მიხაელ ჰანეკე (Michael Haneke დ. 23 მარტი, 1942, მიუნხენი, ბავარია, გერმანია) — სკანდალური ავსტრიელი კინორეჟისორი და მწერალი, განთქმული მისი სიტყვაძუნწი, თუმცა შემძრწუნველი სტილით. მისი ფილმები ხშირად ასახავს თანამედროვე საზოგადოების პრობლემებსა და ნაკლოვანებებს. ჰანეკეს უმუშავია როგორც ტელევიზიაში, ასევე თეატრსა და კინოში. მის ნამუშევრებში წამოწეულია მწვავე სოციალური საკითხები.
ბიოგრაფია
მისი კინო-დებიუტი შედგა 1989 წელს ფილმით „მეშვიდე კონტინენტი“, სადაც ის იკვლევს საძირკველს იმ ძალადობობრივი და უხეში სტილისა, რომელიც შემდგომ წლებში განვითარდა. სამი წლის შემდეეგ სკანდალური მცირემეტრაჟიანი ფილმით „ბენი“ ჰანეკე პრესაში ატეხილი ალიაქოთის მიზეზი ხვდება. თუმცა ჰანეკეს უდიდესი წარმატება მისმა 2001 წლის ფილმმა „პიანინოს მასწავლებელი“ მოუტანა. ამ ფილმმა კანის ფესტივალის პრესტიჟული ჯილდო „გრან-პრი“ დაიმსახურა. საუკეთესო მსახიობი მამაკაცისა და ქალის ჯილდოები ასევე ერგოთ ბენუა მაგიმელსა და იზაბელ იუპერს. მას ასევე ორჯერ მოუწია მუშაობა ჟულიეტ ბინოშთან, მათ შორის მის 2005 წლის ფილმში „დაფარული“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ავსტრიელი კინორეჟისორები კატეგორია:დაბადებული 1942 კატეგორია:დაბადებული 23 მარტი
კაიმანის კუნძულები 1992 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
კაიმანის კუნძულებმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეოთხედ იასპარეზა 1992 წელს, ესპანეთის ქალაქ ბარსელონაში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1992 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:კაიმანის კუნძულები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
პიეტრო დელა ვალე
მინი|220პქ|პიეტრო დელა ვალე პიეტრო დელა ვალე (დ. 11 აპრილი, 1586, რომი — გ. 21 აპრილი, 1652, რომი) — იტალიელი ვაჭარი, მოგზაური, აღმოსავლეთმცოდნე, ლიტერატორი, თეოლოგი, დიპლომატი. ეკუთვნოდა რომის ცნობილ არისტოკრატთა გვარს.1614–1626 წლებში იმოგზაურა აღმოსავლეთის ქვეყნებში (ოსმალეთი, არაბეთი, პალესტინა, ეგვიპტე, ერაყი, სპარსეთი, ინდოეთი).
რამდენიმე წელი დაყო შაჰ-აბას I-ის კარზე, სადაც დაუახლოვდა სპარსეთში მცხოვრებ ქართველებს (მათ შორის — ქეთევან დედოფალს), ჰქონდა მათთან მიმოწერა, რის საფუძველზეც აღწერა საქართველო და ქართველები. 1626 წლის 28 მარტს დაბრუნდა რომში, სადაც პაპ ურბან VIII-ს წარუდგინა მოხსენება საქართველოს შესახებ (გამოქვეყნდა 1627 წელს).
ცდილობდა ვატიკანის ხელისუფლება დაერწმუნებინა, რომ საქართველო – დამოუკიდებელი და ქრისტიანული სახელმწიფო – სავსებით შესაძლებელი იყო, შემდგომში კათოლიკე ქვეყანა გამხდარიყო, რაც მას სასიკეთოდ მოუბრუნდებოდა.
სქოლიო
კატეგორია:მისიონერები
მარიამ დ’აბო
მარიამ დ’აბო (Maryam d'Abo; დ. 27 დეკემბერი, 1960, ლონდონი, ინგლისი) — ინგლისელი კინოსა და ტელევიზიის მსახიობი. მისი პირველი შესამჩნევი როლი იყო ბონდის გოგონა კარა მილოვის როლი ჯეიმზ ბონდის ერთ-ერთ ფილმში „ნაპერწკლები თვალებიდან“. ის არის ქართველი გენერლის — გიორგი კვინიტაძის შვილიშვილი, მომღერალ მაიკ დ’აბოს ბიძაშვილი და შესაბამისად მაიკის შვილი — მსახიობი ოლივია დ’აბო მისი ბიძაშვილიშვილია. მარიამის გვარი დ’აბო სათავეს იღებს ფინური ქალაქიდან — ტურკუდან (ტურკუ — ლათინურად: Abo, შვედურად: Åbo).
Kane
Kane — როკ-ჯგუფი ნიდერლანდებიდან, რომელიც 1998 წელს ჩამოყალიბდა. ჯგუფი ორი შემსრულებლისგან — დინარდ ვოესტჰოფისგან (ძირითადი ვოკალი) და დენის ვან ლეუვენისგან (გიტარა) შედგება. მათი მუსიკა შეიძლება იყოს აღწერილი, როგორც „გიტარის როკი“ და მასზე დიდი გავლენა ჯგუფმა U2 მოახდინა.
Lasioglossum pseudofallax
Lasioglossum pseudofallax — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1923 წელს.
სქოლიო
pseudofallax
გიული ჭოხონელიძე
გიული ჭოხონელიძე (დ. 10 აპრილი, 1929, თბილისი — გ. 24 დეკემბერი, 2008, იქვე) — ქართველი მსახიობი, რეჟისორი და სცენარისტი. საქართველოს სსრ სახალხო არტისტი (1983).
ბიოგრაფია
გიული ჭოხონელიძე დაიბადა 1929 წლის 10 აპრილს თბილისში. 1951 წელს დაამთავრა თბილისის შოთა რუსთაველის სახელობის თეატრალური ინსტიტუტი. ერთი წელი სწავლობდა საკავშირო კინემატოგრაფიის ინსტიტუტში (სერგეი გერასიმოვის სახელოსნო). 1953–1958 წლებში მუშაობდა კოტე მარჯანიშვილის სახელობის თეატრში მსახიობად. 1958 წლიდან მოღვაწეობდა კინოში. იღებდნენ 1965-1967 წლებში კინოსტუდია „მოსფილმის“ მიწვევით ერთ-ერთი მთავარი როლი შეასრულა ფილმში „ომი და მშვიდობა“. ფილმმა 1968 წელს მიიღო უმაღლესი პრემია „ოსკარი“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 10 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1929 კატეგორია:გარდაცვლილი 24 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2008 კატეგორია:ქართველი მსახიობები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
ალექსანდრე გზირიშვილი
ალექსანდრე გზირიშვილი (დ. 8 თებერვალი, 1902, ვაქირი — გ. 14 სექტემბერი, 1972) — ქართველი მეცნიერი, ქირურგი, უროლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი (1950).
აბედათის ციხესიმაგრე
აბედათის ციხე-დარბაზი — შუა საუკუნეებში აგებული ციხესიმაგრე სოფელ აბედათში, (მარტვილის მუნიციპალიტეტი). ერთ-ერთი ვერსიით, ლეგენდარული „ონოგურისი“.
ალექსანდრე გზირიშვილი
1928 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სამკურნალო ფაკულტეტი.
აბედათის ციხესიმაგრე
ისტორია
სოფელი აბედათი მდებარეობს მდინარე აბაშის მარჯვენა სანაპიროზე. აბედათის ციხის ტერიტორიაზე გასულ საუკუნეში, პარმენ ზაქარაიას ხელმძღვანელობით, ჩატარდა არქეოლოგიური გათხრები. ციხის ტერიტორიაზე არქეოლოგიური ნაშთები მრავლად იპოვეს. პარმენ ზაქარაია ვარაუდობდა, რომ ნოქალაქევის ,,საკონტროლო ზონაში’’ იყო აგებული აბედათის ძველი ციხე, ონოგურისი და მას IV-VI საუკუნეებით ათარიღებდა, ხოლო აბედათის უკვე შუა საუკუნეებში აგებული ციხე-დარბაზსა და კოშკს დადიანების საგვარეულოს მიაკუთვნებენ. მდებარეობს ზღვის დონიდან 130 მეტრზე.
არქეოლოგიური გათხრები
ციხის ტერიტორიაზე ჩატარებული გათხრების შედეგად დადგინდა, რომ იგი მინიმუმ სამი ფენისგან შედგება, არქიტექტურული მასალა ძირითადად ადრეფეოდალური ხანისაა. ფლეთილი ქვით ნაგები ციხე ორი გალავნისგან შედგება, მთავარი გალავანი, რომელმაც ჩვენამდე მოაღწია 10-12 მეტრი სიმაღლისაა, გალავნის ჩრდილოეთი და აღმოსავლეთი კედლები მომრგვალებულია და უერთდება სამხრეთის გალავანს. ციხის სამხრეთისა და აღმოსავლეთის მონაკვეთები, მთის რელიეფის შესაბამისად, მეორე გალავნითაა შემოფარგლული. ფერდობს მიმყოლი ეს მეორე გალავანი ზემოდან მიწის დონეზეა დარღვეული. ფერდობზე გამავალი გალავანი მასში ჩართული კოშკით, ციხის თავდაპირველ ფენას უნდა მიეკუთვნებოდეს. ციხის დათარიღება, ცხადია IV-VI საუკუნით შეიძლება, მაგრამ იგი ალბათ მთელ შუა საუკუნეებში მოქმედი იყო ვიდრე XVIII საუკუნის ბოლომდე. ამ ხნის განმავლობაში მას მრავალი დიდი და მცირე გადაკეთება განუცდია. გალავნის ტერიტორიაზე გათხრების შედეგად აღმოჩენილია ელინისტური ხანის ძვ. წ. III-I საუკუნეების კერამიკული მასალა, ასევე დასავლეთ საქართველოს XIII-XIV საუკუნეების კირმანეული და XVII-XVII საუკუნეების თურქული ვერცხლის მონეტები და ჩიბუხები.
ალექსანდრე გზირიშვილი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ქირურგები კატეგორია:ქართველი ექიმები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორები
აბედათის ციხესიმაგრე
არქეოლოგიური გათხრები
ციხის შიგნით, აღმოსავლეთის კედელში ჩაშენებულია ეკლესია, რომელიც არ უნდა იყოს ციხის თანადროული. თავდაპირველად ციხეს შეუძლებელია საკუთარი ეკლესია არ ჰქონოდა, მაგრამ აღმოჩენილი ეკლესია უფრო გვიანდელია და პარმენ ზაქარაიასა და თამილა კაპანაძის აზრით IX საუკუნის უნდა იყოს. იგი საშუალო ზომის დარბაზული ნაგებობაა, ნაშენი ოდნავ დამუშავებული ქვით. საშენად ძირითადად გამოყენებულია მოთეთრო კირქვა. ეკლესია წინა საუკუნის ბოლოს განუახლებიათ და იატაკი მოუწყვიათ კარგად თლილი ქვით. ეკლესიას დასავლეთით სწორკუთხა კარიბჭე აქვს და შესასვლელიც კარიც მხოლოდ ამ მხრიდან არის.
ციხე ამჟამად კეთილმოწყობილია, ეკლესია მოქმედია. დასავლეთის კედელთან აგებულია ძველი სტილის მეგრული ოდა.
სქოლიო
კატეგორია:მარტვილის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
მარიო (პერსონაჟი)
მარიო — იაპონელი ვიდეო თამაშების დიზაინერის, შიგერუ მიამოტოს მიერ შექმნილი პერსონაჟი. Mario ფრენჩაიზის სახელი და იაპონური ვიდეო თამაშების კომპანია Nintendo-ს თილისმა. მისი შექმნის დღიდან 200-ზე მეტ ვიდეო თამაშში გამოჩნდა. გამოიყურება როგორც დაბალი, პუტკუნა, იტალიელი, სანტექნიკოსი, რომელიც ცხოვრობს სოკოს სამეფოში. მისი მიზანია ატმის პრინცესას გადარჩენა კოოპას ბოროტმოქმედ ბოუსერისგან. მარიოს აქვს წვდომა მრავალფეროვან ძალაზე, რაც მას სხვადასხვა შესაძლებლობებს აძლევს. მარიოს ტყუპი ძმაა ლუიჯი.
კონცეპტი და შექმნის ისტორია
მარიო პირველად გამოჩნდა როგორც დონკი კონგის (1981) პერსონაჟი, კომპიუტერის თამაშში. მიამოტოს სურდა პოპაის პროტაგონისტად გამოყენება, მაგრამ როდესაც მან ვერ მიაღწია სალიცენზიო უფლებებს, მის ნაცვლად შექმნა მარიო. მიამოტო ელოდა, რომ პერსონაჟი არაპოპულარული იქნებოდა და გეგმავდა მის გამოყენებას პატარა თამაშებისთვის. თავდაპირველად მას "მისტერ ვიდეო" ერქვა, მას სახელი შეუცვალეს და დაარქვეს მარიო, მარიო სეგალეს პატივსაცემად. მარიოს ტანსაცმელი და მახასიათებლები ჩამოაყალიბეს დონკი კონგის შექმნის შემდეგ. იგი იყო ვარსკვლავი „Super Mario“-ს და „Super Mario Bros“ თამაშებში. 1992 წლიდან მარიოს ახმოვანებს ჩარლზ მარტინეტი.
Super Mario Bros-ის შემდეგ, მარიომ დაიწყო სხვადასხვა ჟანრში გამოჩენა. იგი მთავარი პერსონაჟია — პაზლის თამაშის „Dr. Mario“-ს, როლური თამაშის, როგორიცაა „Paper Mario“-ს და „Mario & Luigi“-ს, და სპორტული თამაშების, როგორიცაა „Mario Kart“-ის და „Mario Tennis“-ის. ის გამოჩნდა Nintendo-ს სხვა თამაშებში, როგორიცაა „Super Smash Bros“ - გაერთიანებული საბრძოლო თამაშების სერია. მარიო ასევე გამოჩნდა სხვადასხვა ანიმაციებში, მათ შორის DIC Entertainment-ის მიერ წარმოებული სამ სერიიაში და მას განასახიერებდა ბობ ჰოსკინსი 1993 წელს Super Mario Bros-ის ფილმში. მას გაახმოვანებს კრის პრატი მომავალ 2023 წლის ფილმში.
შიგერუ მიამოტომ შექმნა მარიო დონკი კონგის-ის შექმნისას, Nintendo-სთვის ყველაზე გაყიდვადი ვიდეო თამაშზე მუშაობის დროს; წინა თამაშებმა, როგორიცაა Sheriff, ვერ მიაღწია ისეთი თამაშების წარმატებას, როგორიცაა ნამკოს Pac-Man. თავდაპირველად, მიამოტოს სურდა შეექმნა თამაში, რომელშიც გამოიყენებდა პერსონაჟებს: პოპაის, ბლუტოს და ოლივ ოილს. თუმცა იმ დროს, რადგან მიამოტო ვერ იძენდა პერსონაჟების გამოყენების ლიცენზიას, ის შექმნიდა უსახელო მოთამაშის პერსონაჟს დონკი კონგ-თან(Donkey Kong) და ლეიდი(Lady)-სთან ერთად.
დონკი კონგის საწყის ეტაპზე თამაშის მთავარი მისია იყო ლაბირინთიდან გაქცევა, ხოლო მარიოს ახტომის უნარი არ ჰქონდა. თუმცა, მიამოტომ მალევე შემოიტანა ხტუნვის შესაძლებლობა პერსონაჟისთვის.
სახელი
მიუხედავად იმისა, რომ გმირის სახელი არ იყო დასახელებული დონკი კონგის იაპონურ გამოცემაში, მას ეწოდა "მხტუნავი კაცი (JumpMan)" თამაშის ინგლისურ ინსტრუქციებში. მიამოტოს ჩაფიქრებული ქონდა რომ გამოეყენებინა მარიო თავის ყველა თამაშში. "არამნიშვნელოვან" პერსონაჟად, რომელიც საჭიროების შემთხვევაში ნებისმიერ თამაშში შეიძლება გამოჩნდეს, ოღონდ დიდი დროით არა, იმიტომ რომ მიამოტო იმ დროს არ ელოდა, რომ პერსონაჟი პოპულარული გახდებოდა. ამ მიზნით, მან თავდაპირველად დაარქვა პერსონაჟს „მისტერ ვიდეო“.
ფართოდ გავრცელებული ამბის თანახმად, Donkey Kong-ის ამერიკული აუდიტორიისთვის გაცნობის დროს, ნინტენდო ამერიკას საწყობის მფლობელი მარიო სეგალე დაუპირისპირდა მაშინდელ პრეზიდენტს მინორუ არაკავას ფულის გამო. მწვავე კამათის შემდეგ, რომლის დროსაც ნინტენდოს თანამშრომლებმა საბოლოოდ დაარწმუნეს სეგალე, რომ იგი ფულს მიიღებდა, მათ გადაწყვიტეს თამაშის პერსონაჟის სახელი ყოფილიყო Mario, სეგალეს პატივსაცემად.
მარიოს სრული სახელია „მარიო მარიო“.
პირველად გამოჩენა და პროფესია
მიამოტომ მარიოს პროფესია აარჩია თამაშის დიზაინის შესატყვისად: დონკი კონგი მიმდინარეობს სამშენებლო მოედანზე, ამიტომ მარიო დურგალი გახდა; და როდესაც ის კვლავ გამოჩნდა Mario Bros-ში, გადაწყდა, რომ ის სანტექნიკოსი უნდა ყოფილიყო, რადგან თამაშის დიდი ნაწილი მიწისქვეშა გარემოში მიმდინარეობს.
მას შემდეგ რაც ის სანტექნიკოსი გახდა, მიამოტომ გადაწყვიტა "ჩაესვა იგი ნიუ-იორკში" და გაეხადა იტალიელი, მსუბუქად აღწერდა მის წარმოშობას მარიოს ულვაშების დახმარებით. სხვა წყაროებში მარიოს პროფესია დურგლადაა არჩეული, რათა პერსონაჟი ჩვეულებრივი შრომისმოყვარე გამოესახათ, რაც მოთამაშეებს გაუადვილებს მის შეცნობას. მას შემდეგ, რაც ერთ-ერთმა მისმა კოლეგამ შესთავაზა, რომ მარიო უფრო მეტად ჰგავდა სანტექნიკოსს, მიამოტომ შეცვალა მარიოს პროფესია შესაბამისად და შექმნა Mario Bros, რომელშიც გამოსახულია პერსონაჟი ნიუ-იორკის კანალიზაციაში.
იმდროინდელი არკადული ტექნიკის გრაფიკული შეზღუდვების გამო, მიამოტომ პერსონაჟს წითელი კომბინიზონი და ლურჯი პერანგი ჩააცვა ფონისგან ადვილად გამოსარჩევად, რაც მისი ხელების მოძრაობას ადვილად შესამჩნევს ხდის. მარიოს გრაფიკულ დიზაინს წითელი ქუდი დაემატა, რათა მიამოტოს თავი აერიდებინა პერსონაჟის ვარცხნილობის, შუბლისა და წარბების დახატვისთვის, ასევე გადახტომის დროს მისი თმის ანიმატირების თავიდან აცილებისთვის. შეზღუდული გრაფიკული შესაძლებლობების გამო მარიოს სახის მკაფიოდ გამოსაჩენად, მიამოტომ მარიო დახატა დიდი ცხვირით და ულვაშით, რაც თავიდან აიცილებდა პირის დახატვის აუცილებლობას და სახის ემოციების.
დროთა განმავლობაში მარიოს გარეგნობა უფრო განსაზღვრული გახდა; ლურჯი თვალები, თეთრი ხელთათმანები, ყავისფერი ფეხსაცმელი, ქუდის წინა მხარეს თეთრ წრეში წითელი „M“ და კომბინეზონზე ოქროს ღილები დაემატა. მისი პერანგისა და კომბინზონის ფერები ასევე შეიცვალა, ლურჯი პერანგიდან და წითელი კომბინიზონიდან, წითელი პერანგით და ლურჯი კომბინიზონით.
გახმოვანება
მარიო 1992 წლიდან გახმოვანებულია ჩარლზ მარტინეტის მიერ. მას უთხრეს რომ იგი ანსახიერებდა "იტალიელ სანტექნიკოსს ბრუკლინიდან"; როცა ეს ფრაზა გაიგო, მაშინვე მოიფიქრა იტალიელ-ამერიკელის მაფიოზის ხმა. შემდეგ მან ჩათვალა, რომ ხმა ბავშვებისთვის ზედმეტად საშიში იქნებოდა, ამიტომ მისი ხმა შეცვალა .მარტინეტის თქმით, მარიოს აუდიტორია იყო ერთადერთი შემთხვევა, როდესაც მისი ჩანაფიქრი ჩავარდა და სრული სისულელე თქვა. მას შემდეგ რაც მას პერსონაჟი გააცნეს, მან რბილი და მეგობრული ხმით წარმოთქვა შემდეგი სიტყვები:
გამარჯობა მე ვარ მარიო. ოკი დოკი, მოდით გავაკეთოთ პიცის ღვეზელი ერთად, შენ წადი და მოიტანე სპაგეტი, შენ წადი მოიტანე სოსისი, მე წავალ მოვიტან სოუსებს, შენ შემოახვევ სპაგეტის სოსისზე და სოსის დადებ პიცაზე, შემდეგ მე გამოგეკიდები პიცათი, მერე შენ გამომეკიდები პიცათი და გავაკეთებთ ღვეზელს.
მომდევნო წლების განმავლობაში ის იყენებდა ხმას სავაჭრო გამოფენებზე ხალხის გასართობად: მის სახეზე აკრავდნენ სენსორებს და ტელევიზორში ახმოვანებდა მარიოს თავის 3D მოდელს, სანამ ის სცენის მიღმა იმალებოდა. როდესაც დამსწრეები უახლოვდებოდნენ ეკრანს, მათ შეეძლოთ საუბარი და ურთიერთობა მარიოსთან.
მახასიათებლები
მარიო გამოსახულია როგორც პორტუგალიური სანტექნიკოსი, რომელიც ცხოვრობს სოკოს სამეფოს გამოგონილ მიწაზე ლუიჯისთან, მის უმცროს, მაღალ ძმასთან ერთად. სატელევიზიო სერიალი და ფილმი ასახავს მარიოს და ლუიჯს, რომლებიც წარმოშობით ბრუკლინიდან, ნიუ-იორკიდან არიან. 2005 წლის ინტერვიუში მიამოტომ თქვა, რომ მარიოს ასაკი იყო დაახლოებით 24-25 წლის, ხოლო Nintendo Power-მა განაცხადა, რომ მისი დაბადების დღე 11 ოქტომბერია. Donkey Kong-ში მას ეცვა წითელი კომბინეზონი და ლურჯი პერანგი. Super Mario Bros.-ში მას ყავისფერი პერანგი ეცვა წითელი კომბინეზონით.
პროფესია და ჰობი
მარიო ოკუპაცია არის სანტექნიკა, თუმცა ორიგინალურ „დონკი კონგი“-ის თამაშში ის არის დურგალი. მარიო ასევე იღებდა რამდენიმე სხვა პროფესიას: „Dr. Mario “ თავსატეხების სერიებში, რომლის დებიუტი 1990 წელს შედგა, მარიო გამოსახულია როგორც ექიმი, სახელად "დოქტორი მარიო"; Game Boy თამაშში Mario's Picross, მარიო არის არქეოლოგი; „Mario vs. Donkey Kong 2: March of the Minis“-ში, მარიო არის მომგებიანი სათამაშოების მწარმოებელი კომპანიის პრეზიდენტი. მარიო არის სპორტსმენი „Mario sports games“, როგორიცაა ჩოგბურთი და გოლფი, ასევე მინი მანქანის მრბოლელი „Mario Kart“ სერიებში. 2017 წლის სექტემბერში Nintendo დაადასტურა თავის ოფიციალურ იაპონურ პროფილზე პერსონაჟისთვის, რომ მარიო აღარ ითვლებოდა სანტექნიკოსად, მაგრამ განცხადება შეიცვალა 2018 წლის მარტში.