cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
გონგო
მაგალითები
სახელმწიფოს მიერ შექმნილი სახელმწიფო ორგანიზაციების მაგალითები:
იხ. ასევე
კატეგორია:ორგანიზაციები
ველეიუს პატერკულუსი
ველეიუს პატერკულუსი (Velleius Paterculus; დ. დაახლ. ძვ. წ. 19 — გ. დაახლ. ახ. წ. 31) — რომაელი ისტორიკოსი. მაღალ რიტორიკულ სტილში დაწერილი მისი ნაშრომი რომის ისტორია (Historia Romana), მოიცავს პერიოდს ტროის ომიდან ახ. წ. 29 წელს ლივიას (ავგუსტუსის მესამე ცოლი) სიკვდილამდე, თუმცა ყველაზე სასარგებლო მაინც ძვ. წ. 44 წელს კეისრის მკვლელობიდან ახ. წ. 14 წელს ავგუსტუსის გარდაცვალებამდე პერიოდისთვისაა.
გრიგორი სოკოლნიკოვი
გრიგორი იაკობის ძე სოკოლნიკოვი ნამდვილი სახელი გირშ იანკელის ძე ბრილიანტი (Григо́рий Я́ковлевич Соко́льников დ. 1888 — გ. 1 მაისი, 1939, ვერხნეურალსკი) — რუსი ბოლშევიკი, რევოლუციონერი, პარტიული და სახელმწიფო მოღვაწე.
ველეიუს პატერკულუსი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ძველი რომაელი ისტორიკოსები კატეგორია:დაბადებული ძვ. წ. 10-იანები კატეგორია:გარდაცვლილი 30-იანები კატეგორია:ძვ. წ. I საუკუნის რომაელები კატეგორია:I საუკუნის რომაელები
გრიგორი სოკოლნიკოვი
ბიოგრაფია
რსდმპ წევრი 1905 წლიდან. სწავლობდა მოსკოვის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე, საიდანაც გაირიცხა რევოლუციური საქმიანობის გამო. 1914 წელს ამთავრებს სორბონის უნივერსიტეტის ეკონომიკის ფაკულტეტს. პირველი მსოფლიო ომის დროს ცხოვრობდა შვეიცარიაში, მუშაობდა შვეიცარიის სოციალ-დემოკრატიულ პარტიაში, ეკავა ლენინისეული ინტერნაციონალისტურ-პორაჟენცული პოზიციები. 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ ლენინთან და სხვა ემიგრანტებთან ერთად ბრუნდება რუსეთში დალუქული ვაგონებით. 1917 წლის აპრილიდან არის რსდმპ(ბ) მოსკოვის კომიტეტის წევრი. პარტიის VI ყრილობაზე ირჩევენ პარტიის ცენტრალური კომიტეტის წევრად. იყო პარტიის პოლიტბიუროს წევრი. 1918 წლის მაის-ივნისში სახალხო მეურნეობის უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის წევრი. იყო რუსეთის სამოქალაქო ომის აქტიური მონაწილე. იყო მე-2 და მე-9 არმიების, სამხრეთის ფრონტის სამხედრო რევოლუციური საბჭოების წევრი, 1919-20 წლებში მე-8 არმიის სარდალი. 1920 წლის დასაწყისში ინიშნება თურქფრონტის სარდლად, აქტიურად მონაწილეობს ბასმაჩური მოძრაობის წინააღმდეგ ბრძოლებში. 1922-26 წლებში იყო ფინანსთა სახალხო კომისარი. 1926-28 წლებში საბჭოთა კავშირის ცენტრალური საგეგმო კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილე. 1928-29 წლებში სსრკ ნავთობსინდიკატის თავმჯდომარეა. 1929-32 წლებში სსრკ-ს სრულუფლებიანი წარმომადგენელი დიდ ბრიტანეთში, 1929 წლიდან საგარეო საქმეთა სახალხო კომისრის მოადგილე. 1935 წელს ინიშნება სატყეო მეურნეობის სახალხო კომისრის მოადგილედ. 1936 წლის 26 ივლისს აპატიმრებენ „პარალელური ანტისაბჭოთა ტროცკისტული ცენტრის“ საქმესთან დაკავშირებით. 1937 წლის 30 იანვარს მიესაჯა 10 წლით თავისუფლების აღკვეთა. გაურკვეველ ვითარებაში მოკლეს ვერხნეურალსკის პოლიტიზოლატორში 1939 წლის 1 მაისს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1888 კატეგორია:გარდაცვლილი  1 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1939 კატეგორია:რუსი რევოლუციონერები კატეგორია:ბოლშევიკები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი კატეგორია:რსდმპ(ბ)-ის VI ყრილობის დელეგატები
ციურიხის ფედერალური ტექნოლოგიების ინსტიტუტი
ციურიხის ფედერალური ტექნოლოგიების ინსტიტუტი (Eidgenössische Technische Hochschule Zürich; École polytechnique fédérale de Zurich; Politecnico federale di Zurigo) — უნივერსიტეტი ქალაქ ციურიხში (შვეიცარია). ჩვეულებრივ, ამ უნივერსოტეტს მოიხსენიებენ მისი გერმანული აბრევიატურით — ETH (გამოითქმის „ე-ტე-ჰა“). დაფუძნდა 1854 წელს შვეიცარიის ფედარალური საბჭოს მიერ. ორიენტირებულია ისეთ დისციპლინებზე როგორიცაა საბუნებისმეტყველო მეცნიერებები, ტექნოლოგიები, ინჟინერია და მათემატიკა.
2020 წლის მსოფლიო საუნივერსიტეტო რეიტინგში, ETH მოხვდა მეექვსე ადგილზე, ხოლო ევროპულ უნივერსიტეტებს შორის დაიკავა მეორე ადგილი. 2019 წელს ETH-ს ეკავა მესამე ადგილი საინჟინრო დისციპლინებში (პირველი ადგილი ევროპაში), ხოლო დედამიწის შემსწავლელ მეცნიერებებში — პირველი ადგილი.
2019 წლის ნოემბრის მონაცემებით ამ უნივერსიტეტთან აფილირებულია 21 ნობელიანტი, 2 ფილდსის მედლით დაჯილდოებული, 2 პრიცკერის პრემიის ლაურეატი და 1 ტიურინგის ჯილდოს მფლობელი. მათ შორისაა ისეთი გამოჩენილი მეცნიერები როგორიცაა ალბერტ აინშტაინი, ვილჰელმ რენტგენი, და ერვინ შრედინგერი.
სქოლიო
კატეგორია:შვეიცარიის უნივერსიტეტები
მერეს ციხე (სამცხე)
მერეს ციხე — საფორტიფიკაციო ნაგებობა, მდებარეობს თურქეთში ფოსოფის რაიონში, ისტორიულ სამცხეში, სოფელ მერესთან, თანამედროვე სოფელ ჩაქირქოჩთან (Çakırkoç), მდ. ფოცხოვისწყლის მარჯვენა ნაპირზე, კლდოვან ბორცვზე.
ძეგლის აღწერა
ციხე გეგმარებით მთის რელიეფს მიუყვებოდა, დღეს სანახევროდ დანგრეულია და დარჩენილია სამი დიდი ფრაგმენტი, ციხის კედლებში შეიმჩნევა რამდენიმე სამშენებლო ფენა, მათგან ერთ-ერთზე, სამხრეთ-დასავლეთ ფრაგმენტში, შიგნიდან, სქელ კედელში, მოწყობილია სადგომი, რომლის შესასვლელის მარცხენა მხარეს ჩადგმული რუხი ფერის ქვის ლოდზე ამოკვეთილია მხედრული წარწერა (XV-XVI სს.). წარწერის მოკლე ტექნიკური აღწერილობა: ტექსტის მარჯვენა ნაწილი, ლოდის მარჯვენა კიდის ჩამოტეხვის გამო, სავარაუდოდ, დაკარგულია; სამი სტრიქონი; ქარაგმისა და განკვეთილობის ნიშნები არ ახლავს. წარწერა წაკითხვის გარეშე დაფიქსირებული აქვს დ. ბერძენიშვილს (ბერძენიშვილი 2009). ციხის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, გალავნის გარეთ, ფერდზე, დგას ნახევრად დანგრეული პერანგშემოცლილი და კამარებმორღვეული ეკლესია, რომელსაც სამხრეთიდან მინაშენი ჰქონია. მერეს ციხე და ეკლესია აღწერილი აქვთ მკვლევარებს: ი. გვარამაძეს, ვ. სადოვსკის, პ. უვაროვას, ვ. დევიცკის, ჰ. გუნდოღდუს, ფ. ბაირამს. 2014 წლისთვის შიდა მოპირკეთებიდან დარჩენილია ჩრდილოეთი კედლის მხარე და კამარის ქუსლი. ამ კედელზე, საკურთხევლის მხარეს, ქვის ორ კვადრზე მხატვრობის კვალიც შემორჩა (ძლიერი დაზიანების გამო რაიმეს გარჩევა ჭირს, ჩანს საღებავის მუქი ლურჯი, წითელი და ყვითელი ფერი). ჩრდილოეთი სადგომი მეტად დაზიანებულია, წაქცეულია დუღაბიანი კედლები, დარჩენილია სამხრეთი და დასავლეთი კედლის ნაწილები, თაღის ნაწილი და პილასტრის კაპიტელი.
სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის ციხესიმაგრეები კატეგორია:ქართული არქიტექტურული ძეგლები საზღვარგარეთ კატეგორია:ისტორიული სამხრეთ-დასავლეთ საქართველოს ციხე-ქალაქები
თამაზ გრიგალაშვილი
თამაზ სერგოს ძე გრიგალაშვილი (დ. 11 ნოემბერი, 1932, თბილისი, — გ. 14 თებერვალი, 2004, იქვე) — ქართველი ფიზიკოსი, ფიზიკა–მათემატიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1990).
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკის ფაკულტეტი 1956 წელს. მუშაობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ფიზიკის ინსტიტუტში (1956–1970), დუბნის (რუსეთი) ბირთვული გამოკვლევების გაერთიანებულ ინსტიტუტში (1970–1990). 1990–2004 წლებში იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ე. ანდრონიკაშვილის ფიზიკის ინსტიტუტის განყოფილების გამგე. მუშაობის ძირითადი მიმართულება იყო ელემენტარული ნაწილაკების ფიზიკა. მიღებული აქვს ბირთვული გამოკვლევების გაერთიანებულ ინსტიტუტის პრემიები (1977, 1981 და 1985, სხვებთან ერთად), საქართველოს სახელმწიფო პრემია (1986, სხვებთან ერთად) ნაშრომთა ციკლისათვის „ფარული უცნაურობის მქონე ბარიონული მდგომარეობების დამზერა და გამოკვლევა“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 11 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1932 კატეგორია:გარდაცვლილი 14 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 2004 კატეგორია:ქართველი ფიზიკოსები კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები
Pong
„Pong“ — ერთ-ერთი ყველაზე ადრეული არკადული და სპორტული ვიდეო თამაში, კომპანია Atari-ს მიერ შემუშავებული რიგით პირველი თამაში,  რომლის დიზაინერია ალან ალკორნი. „Pong“ არის მაგიდის ჩოგბურთის თამაში მარტივი ორგანზომილებიანი გრაფიკით. მიუხედავად იმისა, რომ ადრეულ წლებში უკვე არსებობდა არკადული სისტემები, მაგალითად, როგორიც არის „Computer Space“, ის იყო პირველი, რომელმაც მიაღწია საყოველთაო პოპულარობას.
„პონგი“ არის მაგიდის ჩოგბურთის მარტივი სიმულატორი. მცირე ზომის პინ-პონგის კვადრატული ბურთი მოძრაობს ეკრანის ხაზების ტრაექტორიით. მოთამაშის მიზანი არის ჯამში 11 ქულის მოგროვება. ქულა იმატებს მაშინ, როდესაც მოწინააღმდეგე ვერ ახერხებს ბურთის უკან დაბრუნებას. მისი თამაში შეიძლება როგორც ერთმოთამაშიან რეჟიმში, ასევე მრავალმოთამაშიან რეჟიმშიც. როგორც წესი, გეიმპლეის სამართავად პონგისა და ამის მაგვარ სისტემებზე გამოიყენება ეგრეთ წოდებული Paddle — კონტროლერი, რომელიც ბრუნავს თავისი ღერძის გარშემო.
პონგმა სწრაფად მოიპოვა პოპულარობა და იქცა პირველ კომერციულად წარმატებულ არკადული ვიდეო თამაშების სისტემად, რომელმაც Magnavox Odyssey-თან ერთად საფუძველი ჩაუყარა ვიდეო თამაშების ინდუსტრიას. უახლოეს ხანში ზოგიერთმა კომპანიამ დაიწყო პონგის გეიმპლეიზე დაფუძნებული თამაშების შემუშავება და შედეგად აწარმოეს ახალი ტიპის თამაშები. ამის საპასუხოდ, ატარიმ მოუწოდა თავის თანამშრომლებს შეექმნათ უფრო ინოვაციური პროდუქტები. კომპანიამ გამოუშვა სიკველები, რომლებიც აგრძელებდნენ ორიგინალი თამაშის ტრადიციებს, თუმცა დაემატათ ახალი მახასიათებლები.
1975 წელს, ახალი წლის დამდეგს ატარიმ გამოსცა პონგის სახლის ვერსია (Home Pong, Pong IV და სხვა). ამ ნაბიჯმა კომპანიას კომერციულად დიდი წარმატება მოუტანა, რასაც მოჰყვა მრავალი ასლის გამოშვება. თამაშის სახეშცვილილი ვერსია გამოვიდა სხვადასხვა პორტატიულ და სახლის ვიდეო თამაშების კონსოლებზე. პონგს მოჰყვა გამოხმაურება მასობრივ კულტურაში და იქცა სხვადასხვა ვიდეო თამაშებისა და კულტურული გამოფენების ნაწილად.
სქოლიო
კატეგორია:1972 წლის ვიდეო თამაშები კატეგორია:არკადული თამაშები კატეგორია:Atari-ს არკადული თამაშები კატეგორია:Atari-ს თამაშები კატეგორია:პირველი თაობის ვიდეო თამაშების კონსოლები კატეგორია:სახლის ვიდეო თამაშების კონსოლები კატეგორია:Head-to-head არკადული თამაშები კატეგორია:Paddle-and-ball ვიდეო თამაშები კატეგორია:მობილური ტელეფონების თამაშები კატეგორია:ჩოგბურთის სიმულატორები კატეგორია:1970-იანების სათამაშოები კატეგორია:1972 წელს წარმოდგენილი პროდუქტები კატეგორია:1972 წელი ვიდეო თამაშებში კატეგორია:ვიდეო თამაშები შემუშავებული ამერიკის შეერთებულ შტატებში
ბუდუ მდივანი
მინი|ბუდუ მდივანი ბუდუ მდივანი ნამდვილი სახელი პოლიკარპე მდივანი (დ. 1877 — გ. 10 ივლისი, 1937) — ქართველი ბოლშევიკი, რევოლუციონერი, პარტიული და სახელმწიფო მოღვაწე, იყო საქართველოს ეროვნული საბჭოსა და დამფუძნებელი კრების წევრის, სიმონ მდივნის ძმა. 1921 წლის რუსეთ-საქართველოს ომის დროს საბჭოთა რუსეთის მიერ საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ოკუპაციის ერთ-ერთი შემოქმედი. 1937 წელს, „დიდი წმენდის“ დროს, დახვრიტეს.
ბიოგრაფია
სწავლობდა მოსკოვის უნივერსიტეტში, საიდანაც გაირიცხა რევოლუციური საქმიანობის გამო 1899 წელს. რსდმპ(ბ) წევრი 1903 წლიდან. 1905–1907 წლებში ეწეოდა აქტიურ რევოლუციურ მოღვაწეობას. ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ ებმება სამხედრო საქმიანობაში. 1918 წლის 30 ნოემბრიდან 1919 წლის 13 თებერვლამდე კასპია-კავკასიის ფრონტის მეორე ფორმაციის მე-11 არმიის სამხედრო რევოლუციური საბჭოს წევრი, შემდეგ მე-10 არმიის პოლიტიკური განყოფილების უფროსი. 1920–1921 წლებში საქართველოს კომუნისტური პარტიის თავმჯდომარე და რკპ(ბ) კავკასიის ბიუროს წევრი. 1921 წლის 19 თებერვლიდან მაისამდე რსფსრ-ს სრულუფლებიანი წარმომადგენელი თურქეთის ახალ მთავრობაში. 1921 წლის ივლისიდან 1922 წლის თებერვლამდე საქართველოს რევკომის თავმჯდომარე და ამიერკავკასიის საკავშირო საბჭოს თავმჯდომარე. 1922 წლის მარტიდან აპრილამდე საქართველოს სსრ-ს სახალხო კომისართა საბჭოს თავმჯდომარე. მხარს უჭერდა სსრკ-ში საქართველოს სრ-ს პირდაპირ გაწევრიანებას და არა ამიერკავკასიის ფედერაციის მეშვეობით. ამ პოზიციის გამო უწოდეს ნაციონალ-უკლონისტი. 1924 წლიდან ინიშნება საბჭოთა კავშირის სავაჭრო წარმომადგენლად საფრანგეთში. ოპოზიციური მოღვაწეობის გამო, 1928 წელს უკან გამოიწვიეს, გაათავისუფლეს ყველა დაკავებული თანამდებობიდან, გარიცხეს პარტიიდან და გადაასახლეს ციმბირში 3 წლით. 1931 წელს განაცხადა ოპოზიციური მუშაობის შეწყვეტის შესახებ და მოინანია შეცდომები. 1936 წლამდე ეკავა საქართველოს სსრ-ს სახკომსაბჭოს თავმჯდომარის პირველი მოადგილის თანამდებობა. 1936 წელს ისევ დააპატიმრეს „ტროცკისტულ-ჯაშუშური ცენტრის“ მუშაობაში მონაწილეობის ბრალდებით. 1937 წლის 9 ივლისს საქართველოს უმაღლესმა სასამართლომ მიუსაჯა სასჯელის უმაღლესი ზომა დახვრეტა. დახვრიტეს მეორე დღესვე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1877 კატეგორია:გარდაცვლილი 10 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1937 კატეგორია:ქართველი რევოლუციონერები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში კატეგორია:საქართველოს პრემიერ-მინისტრები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის პოლიტიკოსები კატეგორია:ქართველი ტროცკისტები
ტანგას კუნძულები
ტანგას კუნძულები (Tanga Islands) — კუნძულების ჯგუფი პაპუა-ახალი გვინეის შემადგენლობაში, რომელიც მდებარეობს 55 კმ-ში ჩრდილო-აღმოსავლეთით კუნძულ ახალი ირლანდიიდან. ადმინისტრაციულად ეკუთვნის რეგიონ აილენდსის პროვინცია ახალ ირლანდიას, ასევე ბისმარკის არქიპელაგს.
ისტორია
პირველი ევროპელი, რომელმაც 1643 წელს დაინახა კუნძულები, გახდა აბელ ტასმანი. 1885 წლიდან 1899 წლამდე კუნძულები იყო ეგრეთ წოდებული «გერმანიის პროტექტორატის» (Deutsches Schutzgebiet) ნაწილი, ხოლო 1899 წლიდან 1914 წლამდე ეკუთვნოდა გერმანიის კოლონიას გერმანიის ახალი გვინეა. 1914 წელს კუნძულები დაიპყრო ავსტრალიურმა დესანტმა და პირველი მსოფლიო ომის დამთავრების შემდეგ ერთა ლიგის მანდატით მართავდა ავსტრალია. 1975 წლიდან ტანგას კუნძულები დამოუკიდებელი სახელმწიფო პაპუა-ახალი გვინეის ნაწილია.
ლასაგურია
ლასაგურია (Lazagurría; Lezagurria) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ნავარის პროვინციის ესტელია-ოქსიდენტალის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 17 კმ². მოსახლეობა — 185 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ნავარის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ნავარის ქალაქები
ჩაკ ნორისი
კარლოს რეი „ჩაკ“ ნორისი (Chuck Norris; დ. 10 მარტი, 1940) — ამერიკელი საბრძოლო ხელოვნების ოსტატი და მსახიობი. მას შემდეგ, რაც იმსახურა აშშ-ის საჰაერო ძალებში, დაიწყო საბრძოლო ოსტატობაში დახელოვნება და ჩამოაყალიბა საკუთარი სკოლა, ჩუნ კუკ დო.
ნორისმა ითამაშა არაერთ მოქმედებათა ფილმში, მათ შორის დრაკონის გზაში, სადაც მას პარტნიორობას უწევდა ბრიუს ლი, ხოლო 1980-იან წლებში იგი Cannon Group-ის წამყვანი მსახიობი იყო. კინოში პოპულარობა, ძირითადად, მისი ძმის აარონ ნორისის ფილმებში თამაშმა მოუტანა, ასევე უოკერის როლმა ტელესერიალში უოკერი, ტეხასელი რეინჯერი (1993—2001).
ადრინდელი წლები
ნორისი დაიბადა 1940 წლის 10 მარტს რაიანში, ოკლაჰომას შტატში, ვილმა და რეი ნორისების ოჯახში. რეი იყო მექანიკოსი, ავტობუსისა და სატვირთოს მძღოლი. ნორისი არის ინგლისური, მცირედ შოტლანდიური, უელსური და გერმანული წარმომავლობის; მასზე ნათქვამია, რომ ფესვები აქვს ასევე ჩეროკიში, ამერიკელი ინდიელების ერთ-ერთ ტომში. ნორისს სახელი უწოდეს რეის მოძღვრის, კარლოს ბერის, პატივსაცემად. ნორისს ჰყავს ორი უმცროსი ძმა: ვილანდი (გარდაცვლილი) და აარონი (ჰოლივუდის პოდიუსერი). როცა ნორისს შეუსრულდა თექვსმეტი წელი, მისი მშობლები დაშორდნენ ერთმანეთს, და ნორისი დედასთან და ძმებთან ერთად საცხოვრებლლად გადავიდა ჯერ პრერია ვილიჯში (კანზასი), ხოლო შემდგომ ტორანსში (კალიფორნია).
ნორისმა საკუთარი ბავშვობა დაახასიეთა, როგორც უჟმური. იგი იყო არა ათლეტური აღნაგობის, მორცხვი და ქრონიკულად ჩვეულებრივი.
1958 წელს ნორისი ჩაირიცხა აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალებში საჰაერო პოლიციელად და გააგზავნეს იგი ოსანის საჰაერო ბაზაზე სამხრეთ კორეაში. იქ მიიღო ნორისმა მეტსახელი „ჩაკი“ და დაიწყო ვარჯიში ტანსუდოში. საბოლოოდ, მისმა ინტერესმა სპორტისადმი არაერთი შავი ქამარი მოაპოვებინა. ნორისმა ჩამოაყალიბა ასევე საკუთარი სკოლა, რომელსაც ჩუნ კუკ დო („უნივერსალური გზა“) უწოდა. შემდეგ ის დაბრუნდა აშშ-ში და განაგრძო მუშაობა საჰაერო პოლიციელად მარტის საჰაერო ძალების ბაზაზე კალიფორნიაში.
1962 წელს ნორისს სამხედრო ვალდებულება დაუმთავრდა და განაგრძო მუშაობა Northrop Corporation-ისთვის. მან ჩამოაყალიბა კარატეს სკოლების ქსელი, სადაც, ოფიციალური საიტის ცნობით, ვარჯიშობდნენ სტივ მაკქუინი, ჩად მაკქუინი, ბობ ბარკერი, პრისცილა პრესლი, დონი ოსმონდი და მარი ოსმონდი.
ჩუნ კუკ დო
ნორისმა საბრძოლო ხელოვნების საკუთარი სტილი ჩამოაყალიბა, ჩუნ კუკ დო, რაც ითარგმნება, როგორც „უნივერსალური გზა.“ ძირითადად, იგი ეფუძნება ტანსუდოს და თავმოყრილია ელემენტები ყველა იმ საბრძოლო სტილიდან, რომელსაც ჩაკი ფლობს. მსგავსად ბევრი სხვა საბრძოლო ხელოვნებისა, ჩუნ კუკ დოსაც გააჩნია საკუთარი ღირსების კოდი და წესები, რომლებიც უნდა დაიცვას ამ სტილის მფლობელმა. ეს წესები ჩაკ ნორისის პირადი ღირსების კოდიდან არის.
ინტერნეტ-ხუმრობები ჩაკ ნორისზე
2005 წლის მიწურულს, ჩაკ ნორისი პოპულარული გახდა ინტერნეტ-ჩანაწერების წყალობით, რომელიც ცნობილია სახელწოდებით „ფაქტები ჩაკ ნორისზე“. მათში აღწერილია გამოგონილი, ხშირ შემთხვევებში აბსურდულად გმირული ფაქტები და მონაცემები ჩაკის შესახებ. ნორისმა ამ პაროდიაზე საკუთარ საიტზე დაწერა პასუხი. იგი ადასტურებდა, რომ არ სწყინდა და ზოგიერთ მათგანზე ეცინებოდა კიდეც. მან საკუთარი ფავორიტი ხუმრობაც კი დაასახელა, რომ თურმე მისი სახის დამონტაჟებაც მოუნდომებიათ რაშმორის მთაზე, მაგრამ გრანიტი არ აღმოჩნდა საკმარისად მაგარი მისი წვერისთვის.
Gameloft-ში მობილური თამაში შექმნეს ჩაკზე სახელწოდებით „ჩაკ ნორისი: ძალიან მტკივნეული იქნება“, რომელშიც გამოყენებული იყო „ფაქტები ჩაკ ნორისზე“.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 10 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1940 კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:საბრძოლო ხელოვნების ოსტატები
პირველადი შავი ხვრელები
პირველადი შავი ხვრელები — შავი ხვრელის ჰიპოთეტური ტიპი, რომელიც დიდი აფეთქების შემდეგ წარმოიქმნა. ადრეულ სამყაროში დიდი სიმკვრივეები და არაჰომოგენური გარემოებები განაპირობებდნენ საკმარისად მკვრივი რეგიონების გრავიტაციული კოლაფსის ზემოქმედების ქვეშ ყოფნას, რაც წარმოქმნიდა შავ ხვრელებს. იაკოვ ზელდოვიჩმა და იგორ ნოვიკოვმა 1966 წელს პირველად გამოთქვეს ამგვარი შავი ხვრელების არსებობის ვარაუდი, მაგრამ თეორია მათი წარმოშობის შესახებ პირველად ღრმად შეისწავლა სტივენ ჰოკინგმა 1971 წელს. იმის გამო, რომ პირველადი შავი ხვრელები არ ფორმირდებოდა გრავიტაციული კოლაფსით, მათი მასები შეიძლება ვარსკვლავურ მასებზე მკვეთრად მცირე იყოს. ჰოკინგმა გამოთვალა, რომ პირველადი შავი ხვრელები შეიძლება იწონიდნენ სულ მცირე  კგ-ს, რაც დაახლოებით ადამიანის მწიფე კვერცხუჯრედის მასისაა.
ლიტერატურა
კატეგორია:კოსმოლოგია
იქინჯი-სამადხანლი
იქინჯი-სამადხანლი (İkinci Səmədxanlı) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის  მასალის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 420 კაცი.
სქოლიო
კატეგორია:მასალის რაიონის სოფლები
ანისის საამირო
ანისის საამირო — შუა საუკუნეების მუსლიმანური საამირო სამხრეთ კავკასიაში. მოიცავდა თანამედროვე სომხეთის ცენტრალურ და თურქეთის აღმოსავლეთ ნაწილს (ყარსის პროვინცია). დედაქალაქი ანისი. შეიქმნა 1072 წელს და იარსება 1199 წამდე, იქამდე სანამ საქართველოს სამეფოს ფარგლებში მოექცეოდა. საამიროს ქურთული წარმომავლობის შედადიანთა დინასტიის ანისის განშტოების წარმომადგენლები მეთაურობდნენ, რომლებიც თავიდანვე სელჩუკთა სახელმწიფოს ვასალობას ცნობდნენ. საამიროზე გაბატონება ხშირად გამხდარა ქართულ-სელჩუკური კონფლიქტის მიზეზი.
ისტორია
1045 წელს ბიზანტიის იმპერიამ დაიპყრო ანისის სამეფო და მისი ტერიტორიები იბერიის თემს შეუერთა. ბიზანტია-სელჩუკების ომების შედეგად, 1064 წელს სელჩუკმა სულთანმა ალფ-არსლანმა (1063–1072) დაიპყრო ქ. ანისი. 1072 წელს, სელჩუკთა სულთანმა, მელიქ-შაჰმა (1072–1092) ანისი შედადიან ამირა მანუჩარს მიყიდა. მანუჩარის ახალი სამფლობელო ძირითადად ქრისტიანი სომხებით იყო დასახლებული. დედის ხაზით მანუჩარი სომეხი პრინცესას შვილი იყო და თავადაც სომეხი ბაგრატუნი (კატა) ჰყავდა ცოლად. გამომდინარე აქედან ის ლმობიერ პოლიტიკას ატარებდა ქრისტიანი ქვეშებვრდომების მიმართ. მან აღადგინდა და გააფართოვა ანისის კედელი და სიცოცხლის ბოლომდე მელიქ-შაჰის ვასალობას სცნობდა, მაგრამ მელიქ-შაჰის გარდაცვალების შემდეგ, 1092 წელს სხვადასხვა თურქმანულმა ამირებმა დაიწყეს საამიროს მიწების დარბევა, მათ შორის იყო ართუქიდი ილღაზი (1115–1122), რომელიც 7 000-იანი ლაშქრით შემოიჭრა საამიროს საზღვრებში. 1105 წელს საამიროში შემავალი ერთ-ერთი ქალაქი, ქ. დვინი ბილთისისა და არზანის მმართველმა, თუღან არსლან კუზიანმა (1104–1137) დაიპყრო.
1118 წელს, მანუჩარის გარდაცვალების შემდეგ, მისი ვაჟი აბულ-ასვარი საკუთარი არა-მუსლიმი ქვეშევრდომების მიმართ აგრესიულ პოლიტიკის გატარებას იწყებს. ის ავიწროვებდა და უდიერად ეპყრობოდა მათ რელიგიურ რწმენას. სომეხი მემატიანე ვარდან არაველი აბულ-ასვარს ქრისტიანთა მოძულესაც უწოდებს. გარდა ამისა, ის თურქი ამირებისგან მომდინარე საფრთხის აღსაკვეთად მზად იყო ანისი კარის ამირასთვის 60 000 დინარად მიეყიდა. ყოველივე ამან განაპირობა ანისის მოსახლეობის უკმაყოფილება, რომლებმაც ამირის ქალაქიდან გაძევების მიზნით საქართველოს მეფეს, დავით IV აღმაშენებელს (1089–1125) მიმართეს თხოვნით. 1124 წელს დავითმა უბრძოლველად დაიკავა ანისი, დაატყვევა აბულ-ასვარი და მისი ვაჟები, ხოლო ქალაქის ახალ მმართველად კახელი დიდგვაროვანი აბულეთი დანიშნა.
1125 წელს დავითის გარდაცვალების შემდეგ, ანისი აბულ-ასვარის ვაჟმა ფადლონმა აღიდგინა. ფადლონმა სელჩუკთა სულთანის მაჰმუდსა (1118–1131) და თოღრულ II-ს (1132–1135) შორის დაპირისპირებით ისარგებლა და დაიკავა ქ. განძა და დვინი, ეს უკანასკნელი მან თუღან არსლანისგან დაიპყრო, რომელიც შემდეგ 1130 წელს თუღან არსლანის ვაჟმა კურდიმ (1138–1146) დაიბრუნა. 1130 წელს აბულ-ასვარი მისმა ნათესავმა მოკლა, რის შემდეგაც საამიროს ეტაპობრივად მისი ორი ძმა, მუჰამედი და შემდეგ ხუშჩიკრი მმართავდა, რომლებიც აქამდე საქართველოს სამეფოში ტყვეობაში იმყოფებოდნენ, თუმცა განთავისუფლებული იქნენ დემეტრე I-ის (1125–1156) მიერ. მოგვიანებით მაჰმუდი ფახრ ალ-დინმა ჩაანაცვლა.
ფახრ ალ-დინმა არზრუმის სალთუკიდი ამირას სალდუხ II-ის (1132–1168) ქალიშვილის ხელი ითხოვა, თუმცა სალდუხმა უარით გაისტუმრა ის. განრიხსებული ფახრ ალ-დინი შურისძიების მიზნით დემეტრეს დაუკავშირდა და მასთან სალდუხის წინააღმდეგ შეთქმულება დაგეგმა. რომლის მიხედვითაც ფახრ ალ-დინი ნაცვლად ქართველთაგან მომავალი საფრთხის აღკვეთისა სალდუხს ვასალობას და ხარკის გადახდას ჰპირდებოდა. 1153-1154 წლებში სალდუხი ანისისაკენ დაიძრა რათა ანისის ამირისგან მორჩილება მიეღო, მაგრამ ნაცვლად ამისა მას ქართველებთან მოუწია დაპირისპირება, რის შედეგადაც ის დემეტრეს ტყვეობაში აღმოჩნდა. დემეტრემ სალდუხი მეზობელი ამირების მოთხოვნით, სალდუხი 100 000 დინარის სანაცვლოდ გაათავისუფლა, იმ პირობით თუ ის ფიცს დადებდა რომ სიცოცხლის ბოლომდე არ ჩაებმებოდა ქართველების წინააღმდეგ განხორციელბულ ბრძოლებში.
1156 წელს აჯანყდა ანისის ქრისტიანული მოსახლეობა, რომლებმაც ქალაქი ფახრ ალ-დინის ძმას, ფადლონს გადასცეს, თუმცა ამ უკანასკნელმა ვერ შეძლო მოსახლეობის დაკმაყოფილება, რის შემდეგაც მოსახლეობამ ქალაქი გიორგი III-ს (1156–1184) შესთავაზა. 1161 წელს გიორგიმ ანისი დაიკავა და ფადლონი ტყვედ წაიყვანა, ხოლო ქალაქის სამართავად სადუნი დანიშნა. სადუნმა ანისის კედლების გამაგრებას შეუდგა, რაზეც განრისხდა გიორგი და მისი დასჯა მოისურვა. სადუნმა დახმარება აზერბაიჯანის ათაბაგებისგან ითხოვა. მაგრამ ის შაქის ერისთავმა დაატყვევა, და გიორგის მიერ 4 000 „სპარსელთან“ ერთად იქნა მოკლული. გიორგიმ ანისის ახალ გამგებლად ივანე ორბელი დანიშნა "თანაშემწეობითა სარგის მხარგრძელისათა".
1161 წლის ივლისის თვეში შაჰ-არმენი, არზრუმის ამირა სალდუხი, ფახრ ალ-დინი (დავლთ-შაჰი), არზენის ლორდი, სურმარის და კარის ლორდი მდ. არაქსთან შეიკრიბა, მათკენ გამოემართა არუქიდი ნაჯმ ალ-დინი (1152–1176) საკუთარი ლაშქარით, მოკავშირეებმა აგვისტოში ანისი ალყაში მოაქციეს. სალდუხმა როდესაც შეიტყო გიორგის გამოჩენის შესახებ, ბრძოლის ველი დატოვა, რადგან გაახსენდა ფიცი რომელიც ქართველ მონარქებთან ჰქონდა დადებული. მუსლიმანური კოალიცია სასტიკად დამარცხა. 9 000 მუსლიმი ტყვედ ჩავარდა. მანასკერტში მყოფი ნაჯმ ალ-დინმა როცა შეიტყო მოკავშირეების დამარცხების შესახებ მიაფარიქინში გაბრუნდა. 1162 წელს ქართველებმა დვინი გაძარცვეს, რომელიც ამ დროისთვის ბილთისისა და არზენის მმართველს ეკუთვნოდა, მოკლეს ამირა კურდი და დალაშქრეს განძა.
1163 წლის, 13 ივლისს შაჰ-არმენი, სელჩუკი სულთანი არსლან-შაჰი (1160–1176), აზერბაიჯანის ათაბაგი შამს ალ-დინ ილდეღიზიდი (დაახლ. 1175–1176) და არზენის ლორდის ფახრ ალ-დინის გაერთიანებულმა ლაშქარმა გიორგი გერგერთან (ლორე) ბრძოლაში დაამარცხეს. 1164 წელს ქართველებმა მიატოვეს ანისი და ის სელჩუკთა სულთანს ჩააბარეს. ილდეღიზმა ის ფადლონის ძმას შაჰანშას ჩააბარა. მას შემდეგ ქალაქს შედადიენბი ათი წლის განმავლობაში მმართავდნენ.
1174 წელს გიორგიმ აიღო ანისი, დაატყვევა ანისის ამირა და ქალაქი სამეფო დომენს შემოუერთა, გამგებლად კი ივანე ორბელი დანიშნა. 1174-1175 წლებში ილდიღუზი ათაბაგი და სულთანი არსლან-შაჰი ისევ დაიძრა ანისზე. მათ მთელი შირაქის ველი მოარბიეს და ივანე ამირსპასალარს ანისის დატოვება მოსთხოვეს, რაზეც ორბელმა კატეგორიული უარი განაცხადა და მეფის მოსვლამდე ქალაქი შეინარჩუნდა. როდესაც დამხმარე ძალა მოვიდა, ქართველებმა დაამარცხეს და უკუაქციეს თურქები. ანისი შემდეგაც დაილაშქრა თურქ-სელჩუკთა მიერ და დიდი ხნის განმავლობაში რეგიონში დომინირება ხელიდან ხელში გადადიოდა. საბოლოოდ ანისის საამირო 1199 წელს თამარ მეფის (1184–1213) მმართველობის დროს, ზაქარია და ივანე მხარგრძელის მეთაურობით, ქართველთა ლაშქრის მიერ ანისის დაპყრობის შედეგად გაუქმდა. თამარის გადაწყვეტილებით ანისი მხარგრძელების ხელში გადავიდა.
კულტურა და ეკონომიკა
„1001 ეკლესიის ქალაქი“ ანისი განთქმული იყო თავისი სიმდიდრით, სადაც აბრეშუმის გზის ერთ-ერთი განშტოება მიედინებოდა. მიუხედავად ქალაქის სიმდიდრისა და მისი კოსმოპოლიტური ხასიათისა, შედადიენებმა, განსხვავებით მათი განძელი წინამორბედებისა, ვერ მოახერხეს მნიშვნელოვანი წარმატების მიღწევა. პირველი და უკანასკნელი ამირა, რომელმაც სპილენძის მონეტა მოჭრა იყო მანუჩარი. გარდა მანუჩარის მფარველობაში მყოფი ასადი ტუსისა, საამიროში არ მიმდინარეობდა მნიშვნელოვანი კულტურული აღმავლობაც. შედადიანთა მმართველობის დროს ანისში დაიბადა და მოღვაწეობდა სპარსელი პოეტი ბორჰან ალ-დინ ანავი.
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის ისტორია კატეგორია:შედადიანები კატეგორია:კავკასია
ბეილე-ერკულანე
ბეილე-ერკულანე (Băile Herculane) — ქალაქი და ბალნეოლოგიური კურორტი რუმინეთში, კარაშ-სევერინის ჟუდეცში. 2002 წლის მდგომარეობით ქალაქში ცხოვრობდა 6,051 ადამიანი. კლიმატი რბილია, ხმელთაშუაზღვიური ნიშნებით. ზაფხული მეტად თბილია, ივლისის საშუალო ტემპერატურა 22,5°С. ზამთარი რბილია, იანვარის საშუალო ტემპერატურა — 0,9°С. ნალექები 800 მმ წელიწადში. რუმინეთის უძველესი კურორტია. პირველად მოიხსენიება 153 წელს. სამკურნალო საშუალებებია: ქლორიდულ-კალციუმ-ნატრიუმიანი ტიპის თერმული მინერალური წყაროები გოგირდწყალბადის შემცველობით, რომელსაც იყენებენ აბაზანებისათვის, ინჰალაციისათვის, ზოგიერთი წყაროს წყალი გამოიყენება სასმელად. არის სანატორიუმები, პანსიონატები, ოტელები, სპორტული ნაგებობები.
სქოლიო
კატეგორია:რუმინეთის ქალაქები
ტარაკლია (კეუშენის რაიონი)
ტარაკლია (Taraclia) — სოფელი მოლდოვაში, კეუშენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 91 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 280 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კეუშენის რაიონის სოფლები
რუბიჟნე
რუბიჟნე (Рубіжне) — ქალაქი უკრაინაში. მდებარეობს ლუჰანსკის ოლქში. 2013 წელს ქალაქის მოსახლეობა 59951 კაცს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:ლუჰანსკის ოლქის ქალაქები
მარანიონი (ნავარა)
მარანიონი (Marañón) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ნავარის პროვინციის ესტელია-ოქსიდენტალის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 6 კმ². მოსახლეობა — 51 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ნავარის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ნავარის ქალაქები
Ager publicus
ლიტერატურა
კატეგორია:ძველი რომის პოლიტიკა კატეგორია:ძველი რომის ეკონომიკა
მეფე ლომი (2019 წლის ფილმი)
მეფე ლომი (ინგ. The Lion King) —  2019 წლის ამერიკული მიუზიკლის სტილის დრამატული ფილმი, რომლის რეჟისორი და პროდიუსერია ჯონ ფავრო, სცენარის ავტორი ჯეფ ნატანსონი და პროდიუსერი Walt Disney Pictures. ფილმი არის ტრადიციული ანიმაციური 1994 ფილმი ამავე სახელწოდების ფილმის რიმეიქი. ფილმს ახმოვანებენ ვარსკვლავები: დონალდ გლოვერი, სეტ როჯენი, ჩაივეტელ ეჯიოფორი, ალფრე ვუდარდი, ბილი ეიშნერი, ჯონ კანი, ჯონ ოლივერი, ფლორენს კასუმბა, ერიკ ანდრე, ჯეიდი მაკ-კრარი, შაჰადი ვრაით ჯოსეფი და ბიონსე. ფილმში მთავარი მოქმედებები სიმბას, ახალგაზრდა ლომის გარშემო მიმდინარებს, რომელიც მამის, მუფასას გარდაცვალების შემდეგ კანონიერი მეფე უნდა იყოს.
1994 წლის მეფე ლომი-ის რიმეიკის გეგმები დამტკიცდა 2016 წლის სექტემბერში. ფავრო შთაგონებული იყო პერსონაჟების გარკვეული როლებით ბროდვეის ადაპტაციაში და სწორედ აქედან განვითარდა ფილმის სიუჟეტიც. მთავარი მსახიობების დიდმა ნაწილმა კონტრაქტს ხელი მოაწერა 2017 წლის დასაწყისში და ძირითადი გადაღებები დაიწყო 2017 წლის შუა რიცხვებში ლოს ანჯელესის ლურჯი ეკრანის სცენაზე. კომპოზიტორებმა ჰანს ციმერმა, ელტონ ჯონმა და ტექსტის შემქმნელმა ტიმ რაისმა, მუშაობდნენ ფილმის ორიგინალურ საუნდტრეკზე. ელტონ ჯონმა დაწერა ორიგინალური სიმღერა სახელწოდებით ,,სული", რომელიც თვითონვე შეასრულა. ფილმი რედაქტორ მარკ ლივოლსის ბოლო დამსახურებაა და მის ხსოვნას ეძღვნება. ფილმის სავარაუდო ბიუჯეტი დაახლოებით 260 მილიონი აშშ დილარი იყო, რომლის გამოც მეფე ლომი არის ერთ-ერთი ყველაზე ძვირადღირებული ფილმი, რომელიც ოდესმე გადაღებულა.
ფილმი აშშ – ში კინოთეატრებში გამოვიდა 2019 წლის 19 ივლისს. ფილმის შემოსავალმა მსოფლიოს მასშტაბით 1.6 მილიარდი აშშ დოლარი შეადგინა. ამით მან გაუსწრო გაყინული-ს და გახდა ყველა დროის ყველაზე შემოსავლიანი ანიმაციური ფილმი. ის ასევე 2019 წლის მეორე ყველაზე მაღალი შემოსავლიანი ფილმია და ყველა დროის მეშვიდე ყველაზე მაღალ შემოსავლიანი ფილმი. ფილმმა მიიღო არაერთგვაროვანი მიმოხილვა კრიტიკოსების მხრიდან, ვიზუალური ეფექტების, მუსიკისა და ვოკალური წარმოდგენებისთვის (განსაკუთრებით როგენი და ეიხნერი) კრიტიკოსთა უდიდეს ნაწილს ის მოეწონა, მაგრამ ორიგინალობის არარსებობის გამო და პერსონაჟების სახეებზე ემოციების გამოხატვის არ არსებობა ძალიან გააკრიტიკეს. ფილმმა მიიღო ნომინაციები საუკეთესო ანიმაციური მხატვრული ფილმისა და ორიგინალური სიმღერის კატეგორიებში ოქროს გლობუსის 77-ე დაჯილდოების და კრიტიკოსთა არჩევანის 25-ე დაჯილდოებაზე. ის ასევე იყო ნომინირებული ბრიტანეთის აკადემიის 73-ე კინოაკადემიისა და 92-ე აკადემიის ჯილდოებზე, ორივეგან ვიზუალური ეფექტისთვის.
2020 წლის სექტემბერში გამოცხადდა, რომ იქმნება შემდეგი ფილმი, რომლის რეჟისორიც რეჟისორთან ბარი ჯენკინსია.
განვითარება
28 სექტემბერს, 2016, Walt Disney Pictures დაადასტურა, რომ ჯონ ფავრო შექმნიდა 1994 წლის ანიმაციური ფილმის მეფე ლომი-ს რომექის, რომელშიც იქნებოდა სიმღერა 1994 წლის ფილმში შეტანილი საუნდტრეკები. ფილმის შექმნის იდეა სხვა ანიმაციების გაცოცხლების შედეგად მიღებული დიდი შემოსავლის გამო გადაწყდა. 2016 წლის 13 ოქტომბერს გავრცელდა ინფორმაცია, რომ დისნეიმ დაიქირავა ჯეფ ნაითონსონი რიმეიკის სცენარის დასაწერად.
ეს ბოლო დამსახურებაა ფილმის რედაქტორის მარკ ლივოლსისთვის, რომელიც გარდაიცვალა 2018 წლის სექტემბერში. ფილმი მას ეძღვნება. მარცხნივ|მინი|ბიონსე მეფე ლომის პრემიერაზე
მსახიობები
თებერვლის შუა რიცხვებში 2017, დონალდ გლოვერი იყო დამტკიცებული სიმბას როლზე, ჯეიმზ ერლ ჯონსი კი r1994 წლის ფილმის მსგავსად მუფასას განასახიერებდა. 2017 წლის აპრილში, ბილი აიშნერი და სეტ როგენი, ტიმონისა და პუმბაას როლებზე დამტკიცდნენ. 2017 წლის ივლისში ჯონ ოლივერმა მიიღო ზაზუს როლი. 2017 წლის აგვისტოში ალფრე ვუდარდი და ჯონ კანი გამოცხადდნენ, რომ ითამაშებდნენ, შესაბამისად, სარაბისა და რაფიკის როლებს.
2017 წლის მარტის დასაწყისში ცნობილი გახდა, რომ ბიონსე ნოულზ-კარტერი იყო ფავროს მთავარი არჩევანი ნალას როლისთვის და რომ რეჟისორი და სტუდია მზად იქნებოდნენ ყველაფერი გაეკეთებინათ მისი დატვირთული გრაფიკიდან დროის გამოყოფის მიზნით. მოგვიანებით 2017 წლის 1 ნოემბერს, მისი როლი დადასტურდა ოფიციალური განცხადების საფუძველზე,. ასევე დადასტურდა რომ ჩივეტელ ეკიოფორი ითამაშებდა სკარის როლს, ერიკ ანდრე, ფლორენს კასუმბა და ეიგალ-მაიკლ ქეი გაახმოვანებდნენ აზიზს, შენზის და კამარს. ჯეიდი მაკ-კრარი და შაჰადი წრაით ჯოზები ახალგაზრდა სიმბასა და ახალგაზრდა ნალას როლებს მოირგებდნენ.
სქოლიო
კატეგორია:Walt Disney Pictures-ის ფილმები კატეგორია:IMAX-ის ფილმები კატეგორია:ეპიკური ფენტეზი ფილმები კატეგორია:ფილმები სამეფო ოჯახების შესახებ კატეგორია:ფილმები ცხოველების შესახებ კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:ამერიკული სათავგადასავლო ფენტეზი ფილმები კატეგორია:ამერიკული ეპიკური ფილმები კატეგორია:ამერიკული კომპიუტერული ანიმაციური ფილმები კატეგორია:3D ანიმაციური ფილმები კატეგორია:2019 წლის ფილმები კატეგორია:2019 წლის კომპიუტერული ანიმაციური ფილმები კატეგორია:2019 წლის 3D ფილმები
იქინჯი-იედიოიმაყი
იქინჯი-იედიოიმაყი (İkinci Yeddioymaq) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის  მასალის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1070 კაცი.
სქოლიო
კატეგორია:მასალის რაიონის სოფლები
მაქსიმოვის სახლი
მაქსიმოვის სახლი (Дом Максимова) — შენობა დონის როსტოვში. აგებულია XIX საუკუნის შუა წლებში კლასიციზმის სტილში. სახლი არის ქალაქის დღემდე შემონახული ერთ-ერთი უძველესი ქვის შენობა. სახლის პირველი მფლობელი იყო ვაჭარი პ. მაქსიმოვი. ნაგებობას გააჩნია ფედერალური მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი.
ისტორია
მინი|left|მაქსიმოვის სახლი XIX საუკუნეში 1867 წელს დონის როსტოვის ბაზრის მოედანზე ააშენეს ორსართულიანი შემოსავლების სახლი. იგი ეკუთვნოდა მარცვლეულის ვაჭარ პ. მაქსიმოვს, რომელსაც ეკუთვნოდა ასევე წისქვილები. ზოგიერთი ვარაუდით შენობის არქიტექტორია ტროფიმ შარჟინსკი. 1868 წელს მაქსიმოვის სახლში გაიხსნა სხვადასხვა საზოგადოებრივი ადგილები და სახლში გადავიდა საქალაქო საკრებულო და სხვა სახელმწფოებრივი დაწესებულებები. ქალაქის საკრებულო მაქსიმოვის სახლში დარჩა 1899 წლამდე. 1899 წელს კი მისთვის აშენდა ახალი შენობა დიდი სადოვაიის ქუჩაზე.
2000-იან წლებში სახლმა გამოიცვალა რამდენიმე მფლობელი. შენობაში განათავსეს სხვადასხვა მაღაზიები და ოფისები. ამავე პერიოდში დაიწყო დავა მაქსიმოვის სახლის დაცვის შესახებ. 2006 წლის აპრილში დონის როსტოვის ლენინის რაიონის სასამართლომ ძეგლს მიანიჭა კულტურული მემკვიდრეობის ობიექტის სტატუსი. მოგვიანებით პროკურატურა ცდილობდა გადაწყვეტილების გასაჩივრებას. მაქსიმოვის სახლს ჩაუტარდა რესტავრაცია. 2006 წელს შენობაზე დაკიდეს მემორიალური დაფა, მაგრამ 2011 წელს ფასადის რეკონსტრუქციის დროს იგი ჩამოხსნეს.
არქიტექტურა
სახლი მდებარეობს სტანისლავსკის ქუჩისა და სემაშკოს შესახვევის გადაკვეთაზე. ნაგებობის ფასადი მიმართულია ღვთისმშობლის შობის ეკლესიის მხარეს. შენობა აგებულია გვიანი კლასიციზმის სტილში.
სქოლიო
კატეგორია:დონის როსტოვის ღირსშესანიშნაობები
ხევსურული სახლი
ხევსურული სახლი — საცხოვრებელი სახლი გავრცელებული პირიქითა და პირაქეთა ხევსურეთის სოფლებში.
აღმოსავლეთ საქართველოს მთიანეთში საცხოვრებლის ერთი ყველაზე გავრცელებული ტიპთაგანია ციხე-სახლი, რომელიც ახლოს დგას სვანეთისა და მთის რაჭის ციხე-სახლებთან. ერთმანეთთან უფრო ახლოა ხევსურეთისა და თუშეთის ციხე-სახლები, რამდენადმე განსხვავებულია ხევისა და მთიულეთის სახლებისაგან.
პირიქითა ხევსურეთი
პირიქითა ხევსურეთში ციხე-სახლს ქვითკირი ეწოდება. იგი ოთხსართულიანია. სართულები ერთმანეთს მისადგმელი კიბით და ჭერში დატოვებული ასაძრომებით („საკვამით“) უკავშირდება. ყოველ სართულში თითო ოთახია, ოთახებს სარკმლები არ აქვს და მათ მაგივრობას სათოფურები სწევს, ამიტომ ყველა სადგომი ბნელია. სახლის ორი სართული საქონლისთვისაა განკუთვნილი. სულ ქვემოთა („ძირისთვალი“) საძროხეა, მეორე — საცხვარე. მესამე და მეოთხე სართულები საცხოვრებელია. მესამე სართულში („შუათვალი“) გამართული იყო კერა. მეოთხე სართულს — ზედათვალს ოთხივე კედელზე, გარედან მიშენებული აქვს სათოფურებიანი ჩარდახი. სართულშუა გადახურვა და სახურავი ბრტყელია.
პირაქეთა ხევსურეთი
პირაქეთა ხევსურეთში გავრცელებულია ტერასისებრი სახლების სხვადასხვა ვარიანტი, რომელიც სვანეთისა და მთის რაჭისაგან განსხვავებით, ხევსურეთში, მთიულეთსა და ხევში გვხვდება. ასეთ სახლებში ზედა სართულის ფასადი, ქვედა სართულის ფასადთან შედარებით, უკანაა დახეული, რის გამოც ქვედა სართულის ბანი ზედა სართულისათვის ტერასას წარმოადგენს. ტერასისებრი ტიპის ნაგებობაა კალოიანი სახლი. იგი უმეტესად სამსართულიანია. ხშირად აშენებულია ფერდობზე, რის გამოც სართულების ნაწილი მიწაშია შეჭრილი. პირველი სართული („სახლი“) ჯალაბობისა და პირუტყვისათვისაა განკუთვნილი. აქ ერთმანეთისგან დაწნული კედლებით გამოყოფილია: საცხოვრებელი ნაწილი, საძროხე, პროდუქტების დასამზადებელი ოთახი („სენე“) და სამეურნეო დანიშნულების სხვა ოთახები. მეორე სართული („ჭერხო“) მამაკაცთა სადგომია და ადამიანის და საქონლის საკვების საცავი, მესამეზე ე. წ. მაღალი ბანია, სადაც ზამთრობით ყინულზე პურს ლეწავენ. აქვეა, ბანის უკან „დაფარული კალო“ — ფარდული ბარგის (საჭურველის, იარაღის) შესანახად.
საცხოვრებელი პირობებისა და სამეურნეო საქმიანობის მოხერხებულობის მხრივ, კალოიანი სახლი, ციხე-სახლთან შედარებით, რა თქმა უნდა წინ გადადგმული ნაბიჯია, მაგრამ აქ გამოთიშულია თავდაცვის ფუნქცია.
ხევსურეთში გავრცელებულია ასევე საბძლური სახლი. ესაა დამხმარე ნაგებობა, რომელსაც იყენებდნენ მსხვილფეხა საქონლის შესაფარად. სახელდობრ, როდესაც კალოიანი სახლის ჭერხოში საქონლის საკვები გამოიცლეოდა, ხევსური თავის საქონელთან ერთად საბძლურ სახლში გადადიოდა, რომელიც სოფლის განაპირას ჭალაში იდგა. საბძლური სახლი ქვისაა, ერთსართულიანი, აქვს ორკალთა სახურავი.
ხევსურეთში გვხვდება სოფლები, რომლებშიც ცალკეული სახლები იმდენად მჭიდროდაა შეჯგუფული, რომ მეკომურების გარჩევაც შეუძლებელია. შუა საუკუნეების საქართველოს მთიანეთის სამშენებლო ხელოვნების შესანიშნავი ძეგლია ციხე-სოფელი შატილი, რომელივ პირიქითა ხევსურეთში, საქართველო-ინგუშეთის საზღვარზე მდებარეობს. სოფელი ერთიან ბლოკადაა გადაქცეული და ერთ მთლიან ციხეს წარმოადგენს. სახლები ძელებისგან შეკრული ფიცარნაგებით — გადასასვლელებით იყვნენ დაკავშირებული, რომელთა მეშვეობით, მტრის შემოჭრის შემთხვევაში, შესაძლებელი იყო მთელი სოფლის შემოვლა.
კისტური ფიბროზი
კისტური ფიბროზი (CF), აგრეთვე ცნობილი როგორც მუკოვისციდოზი — გენეტიკური დაავადება, რომელიც ყველაზე მეტად აზიანებს ფილტვებს, ასევე თირკმელებს, პანკრეასს, ღვიძლსა და ნაწლავებს. შორსწასულ გართულებებს მიეკუთვნება მწვავე რესპირაციული ინფექციები სუნთქვის გაძნელებითა და ლორწოს ინტენსიური ამოხველებით. სხვა სიმპტომებია: სინუსების (ძვლოვანი წიაღების) ანთება, ზრდაში შეფერხება, სტეატორეა (ცხიმები განავალში), დოლის ჩხირის მაგვარი თითები, უნაყოფობა (განსაკუთრებით მამაკაცებში). ინდივიდებს შეიძლება ჰქონდეთ განსხვავებული ხარისხის კლინიკური გამოვლინებები (ალელური ჰეტეროგენურობა).
კისტური ფიბროზისგან სრული განკურნების საშუალებები არ არსებობს. ფილტვის ინფექციებს მკურნალობენ ანტიბიოტიკებით, რომლებსაც პაციენტებს აწვდიან ინტრავენური ინექციის სახით, პერორალურად (ტაბლეტირებული სახით) ან ინჰალაციით. ზოგჯერ ხანგრძლივად გამოიყენება ანტიბიოტიკი აზიტრომიცინი. ჰიპერტონული ხსნარისა და სალბუტამოლის ინჰალაციამ შეიძლება შეამსუბუქოს მდგომარეობა. ფილტვის ტრანსპლანტაცია შეიძლება იყოს გამოსავალი მისი ფუნქციონირების უკიდურესი დაქვეითებისას. პანკრეასული ფერმენტების ჩანაცვლება და ცხიმში ხსნადი ვიტამინების ხელოვნურად მიწოდება მნიშვნელოვანია, განსაკუთრებით ადრეულ ასაკში. ადამიანების უმრავლესობა იყენებს სასუნთქი გზების გაწმენდის საშუალებებს, როგორიცაა გულმკერდის ფიზიოთერაპია. სიცოცხლის საშუალო ხანგრძლივობა განვითარებულ ქვეყნებში 35-დან 50 წლამდე მერყეობს. კისტური ფიბროზით დაავადებულთა 80 % იღუპება ფილტვის პრობლემებით.
კისტური ფიბროზი ყველაზე ხშირად ჩრდილოეთ ევროპულ პოპულაციაში გვხვდება, სადაც ყოველი 3 000 ახალშობილიდან ერთი დაავადებულია (1:3000),  ხოლო ყოველი 25-დან ერთი მატარებელია (1:25). ნაკლებად ხშირია აფრიკელებსა და აზიელებში. დაავადება პირველად 1938 წელს დაახასიათა დოროთი ანდერსენმა. სახელწოდება კისტური ფიბროზი უკავშირდება დაავადების მახასიათებელ ფიბროზსა და ცისტების ფორმირებას პანკრეასში.
სიმპტომები და ნიშნები
thumb|293x293px|კისტურ ფიბროზთან დაკავშირებული ჯანმრთელობის პრობლემები კისტური ფიბროზის ძირითდი ნიშანი და სიმპტომი არის მარილიანი კანი,  შეზღუდული ზრდა, წონაში კლება მიუხედავად ნორმალური კვებისა, სქელი და წებოვანი ლორწოს დაგროვება,  ხშირი რესპირატორული ინფექციები, ხველა და სუნთქვის გაძნელება. კაცები შეიძლება უნაყოფოები იყვნენ თესლის გამომტანი სადინრის განუვითარებლობის გამო. სიმპტომები, როგორიცაა მეკონიუმის გაუვალობით ნაწლავების ობსტრუქცია მჟღავნდება ახალშობილებში. ბავშვებმა ზრდასთან ერთად უნდა ივარჯიშონ, რათა გამოათავისუფლონ ლორწო ალვეოლებში. წამწამოვან ეპითელურ უჯრედებს აქვთ მუტანტური ცილა, რომელიც ვერ უზრუნველყოფს ლორწოს თხევადობის შენარჩუნებას. ბავშვებში ზრდის შეფერხება ვლინდება თანატოლების მსგავსად წონაში ან სიმაღლეში მომატების შეუძლებლობით და დაავადების დიაგნოზირება მხოლოდ მაშინ ხდება, როდესაც იწყებენ ამ ჩამორჩენის მიზეზების გარკვევას. ზრდის შეფერხების გამომწვევია მრავალი ფაქტორი მათ შორის ფილტვების ქრონიკული ინფექციები, კუჭ-ნაწლავის ტრაქტში ნივთიერებების შემცირებული ადსორბცია და მეტაბოლიზმის გაზრდილი მოთხოვნილება ქრონიკული ავადობის გამო.
იშვიათ შემთხვევებში, კისტური ფიბროზი შეიძლება მანიფესტირდეს, როგორც კოაგულაციური (სისხლის შედედების) დარღვევა. ბავშვი K ვიტამინს ნორმაში დედის რძიდან, მოგვიანებით კი მყარი საკვებიდან იღებს. ეს პროცესი დარღვეულია კისტური ფიბროზით დაავადებულ ზოგიერთ პაციენტში. ჩვილები განსაკუთრებით მგრძნობიარეები არიან K ვიტამინის მალაბსორციის მიმართ, რადგან მისი მხოლოდ უმნიშვნელო რაოდენობა გადის პლაცენტაში, რაც ბავშვს ვიტამინის მცირე რეზერვით ტოვებს. რადგან II, VII, IX, და X ფაქტორები (შედედების ფაქტორები) K ვიტამინდამოკიდებული ფაქტორებია, ვიტამინის მცირე რაოდენობა გამოიწვევს კოაგულაციის პრობლემებს. როდესაც ბავშვს აღენიშნება აუხსნელი წარმოშობის სისხლჩაქცევები, გამომწვევი დაავადების დასადგენად გამართლებულად შეიძლება ჩაითვალოს კოაგულაციის შეფასება.
ფილტვები და ძვლოვანი წიაღები
ლორწო პარანაზალურ სინუსებში ისევე სქელია, როგორც ჰაერგამტარ გზებში, შესაბამისად შეიძლება დაეხშოს სინუსების შესავალი რასაც მოჰყვება ინფექციის განვითარება. მდგომარეობას შეიძლება მოჰყვეს სახისა და თავის ტკივილი, ცხელება, გამონადენი ცხვირიდან. კისტური ფიბროზით დაავადებულ ინდივიდებს სინუსების ქრონიკული ანთების გამო შეიძლება განუვითარდეთ ცხვირის პოლიპები. ცხვირის პოლიპები CF პასინტების 10-25%-ში ვითარდება. პოლიპებმა შეიძლება დაახშოს ცხვირის გასავლები ქოანები და გამოიწვიოს სუნთქვის გაძნელება.
კარდიორესპირაციული გართულებები სიკვდილის ყველაზე ხშირი მზეზია (≈80%) აშშ-ის CF ცენტრებში.
კუჭ-ნაწლავი
ახალშობილებისა და ნაყოფის პრენატალური სკრინინგის დროს კისტური ფიბროზის დიაგნოზი ისმებოდა, როდესაც ნაყოფი ვერ გამოყოფდა მეკონიუმს (ნაყოფის განავალი). მეკონიუმმა შეიძლება მთლიანად დაახშოს ნაწლავები და გამოიწვიოს სერიოზული პრობლემები. მეკონიუმის გაუვალობა აქვს კისტური ფიბროზით დაავადებული ახალშობილების 5-10%-ს. CF-ით დაავადებული ბავშვების 10%-ს უვითრდებათ სწორი ნაწლავის პროლაფსი (გარეთ გამოვარდნა),  რაც გამოწვეულია ფეკალიების დიდი რაოდენობით დაგროვებით, მალნუტრიციითა და გაზრდილი მუცლისღრუსშიდა წნევით (რაც თავის მხრივ გამოწვეულია ხშირი ხველებით).
მომნელებელი ფერმენტების ნაკლებობის გამო არ ხდება ნივთიერებების ადეკვატური შეწოვა და შესაბამისად გამოიყოფა დიდი რაოდენობით დეფეკაციისას, მდგომარეობა, რომელსაც ეწოდება მალაბსორბცია. ნივთიერებების ნაკლებობის გამო ჩერდება ზრდისა და განვითარების პროცესი. შედეგად მიღებულმა ჰიპოპროტეინემიამ შეიძლება გამოიწვიოს გენერალიზებული შეშუპება. CF-ით დაავადებულ ინდივიდებს აქვთ ცხიმში ხსნადი ვიტამინების A, D, K, E აბსორბციის პრობლემა.
პანკრეასის პრობლემებთან ერთად, კისტური ფიბროზით დაავადებულ ადამიანებს აქვთ ხშირი გულძმარვა, ნაწლავების ბლოკადა და ყაბზობა (გაუვალობა). მოზრდილ ინდივიდებს შეიძლება განუვითრდეთ დისტალური ნაწლავის ობსტრუქციის სინდრომი, როდესაც შესქელებული განავალი ახშობს ნაწლავის სანათურს.
კისტური ფიბროზით დაავადებული პაციენტების 85-90%-ში ვითარდება პანკრეასის ეგზოკრინული უკმარისობა. მდგომარეობა ძირითდად გამოწვეულია CFTR გენში მომხდარი მუტაციით, (ΔF508/ΔF508, 508-ე პოზიციაში, ორივე ალელში დელეცირებულია ფენილალანინის მაკოდირებელი კოდონი). პაციენტების 10-15%-ს აქვს ერთი ნორმალური და ერთი მუტანტური ალელი, ასეთ შემთხვევაში ცილის (CFTR) ფუნქცია ნაწილობრივ შენარჩუნებულია. ასევე შენარჩუნებულია პანკრეასის ეგზოკრინული ფუნქციონირება და ფერმენტების ჩანაცვლებითი თერაპია არ არის საჭირო. პანკრეასის შენარჩუნებული ფუნქციონირების ფენოტიპის მქონე ინდივიდებში არ აღინიშნება რაიმე სხვა გასტროინტესტინალური გართულებები, როგორც წესი, ასეთი პაციენტების ზრდა და განვითარება მიმდინარეობს ნორმალურად. ზოგიერთ შემთხვევაში ქრონიკული იდიოპათიური პანკრეატიტი (მდგომარეობა, რომელიც ხასიათდება მუცლის მწვავე ტკივილით და სიცოცხლისთვის საშიში გართულებებით) შეიძლება განვითარდეს ინდივიდებში, რომელთა პანკრეასის ფუნქცია მეტნაკლებად შენარჩუნებულია.
სეკრეტების გასქელებამ შეიძლება გამოიწვიოს ღვიძლის პრობლემებიც. ღვიძლის მიერ სინთეზირებული ნაღველი ახშობს ნაღვლის სადინრებს, რასაც მოჰყვება ღვიძლის პარენქიმის დაზიანება. დროთა განმავლობაში ვითარდება ციროზი. ღვიძლი ვეღარ ასრულებს თავის ფუნქციებს (სისხლში არსებული ტოქსინების დეტოქსიკაცია, მნიშვნელოვანი ცილების, მათ შორის, კოაგულაციის ფაქტორების სინთეზი). კისტური ფიბროზით დაავადებულთა სიკვდილის მესამე ყველაზე ხშირი გამომწვევი ღვიძლის დაავადებებია.
ენდოკრინული სისტემა
პანკრეასში არის ლანგერჰანსის კუნძულები, რომლებიც პასუხისმგებელია ინსულინის პროდუქციაზე. პანკრეასის დაზიანებას შეიძლება მოჰყვეს კუნძულის უჯრედების დაკარგვა, რაც გამოიწვევს დიაბეტის კისტური ფიბროზისთვის დამახასიათებელი ფორმის განვითარებას. კისტურ ფიბროზთან დაკავშირებულ დიაბეტს აქვს დიაბეტი ტიპი 1-სა და დიაბეტი ტიპი 2-თან საერთო მახასიათბელი ნიშნები და არის CF-ის ერთ-ერთი ყველაზე ხშირი არაპულმონალური გართულება. ვიტამინი D დაკავშირებულია კალციუმისა და ფოსფატების ცვლასთან. D ვიტამინის შეზღუდულმა მიღებამ დიეტით, მალაბსორბციის გამო შეიძლება გამოიწვიოს ძვლის დაავადებები, ოსტეოპოროზი, რომლის დროსაც ძვლების მოტეხილობების ალბათობა იზრდება. ამასთანავე ჟანგბადის ნაკლებობისა და ქრონიკული ავადობის გამო კისტური ფიბროზით დაავადებულ ადამიანებს უვითარდებათ დოლის ჩხირების მაგვარი თითები.
უშვილობა
უშვილობა ვლინდება როგორც მამაკაცებში ასევე ქალებში. კისტური ფიბროზით დაავადებული მამაკაცების 97% უნაყოფოა, მაგრამ არა სტერილური, ანუ მათ შეუძლიათ სპერმატოზოიდების პროდუქცია და შეიძლება ჰყავდეთ შვილები ხელოვნური განაყოფიერების მეთოდების გამოყენებით. უნაყოფობის მიზეზი მამაკაცებში ძირითადად არის თესლის გამომტანი სადინრის განუვითარებლობა (სადინარი, რომელიც აკავშირებს სათესლეებს პენისის ეაკულატორულ ტრაქტთან), უნაყოფობა შეიძლება ასევე გამოიწვიოს სპერმის პროდუქციის დარღვევამ (ტერატოსპერმია)  იმ მამაკაცების ნაწილს, რომლებიც იყვნენ უშვილოები და არ ჰქონდათ თესლის გამომტანი სადინრები განვითარებული, აღმოაჩნდათ კისტური ფიბროზის მსუბუქი ფორმა. კისტური ფიბროზით დაავადებული ქალების დაახლოებით 20%-ს აქვს უნაყოფობის პრობლემები საშვილოსნოს ყელის ლორწოს შესქელების გამო. მძიმე შემთხვევებში მალნუტრიცია იწვევს ოვულაციის დარღვევას და ამენორეას.
გამომწვევი მიზეზები
thumb|კისტური ფიბროზს აქვს აუტოსომურ-რეცესიული მემკვიდრეობითობის ტიპი კისტური ფიბროზის ტრანსმემბრანული გამტარობის მარეგულირებელ ცილაში (CFTR) მომხდარი მუტაცია იწვევს კისტურ ფიბროზს. ყველაზე ხშირი მუტაციაა ΔF508, (Δ აღნიშნავს დელეციას),  როდესაც დელეცირებულია სამი ნუკლეოტიდი, რომელიც კოდირებს ცილის 508 პოზიციაში ფენილალანინს. ეს მუტაცია ხდება დაავადების შემთხვევათა ორ მესამედში (66–70% ) მსოფლიოს მასშტაბით და 90%-ში ამერიკის შეერთებულ შტატებში; თუმცა არსებობს 1500-ზე მეტი მუტაცია რომელმაც შეიძლება გამოიწვიოს კისტური ფიბროზი. მიუხედავად იმისა, რომ ნორმალური გენოტიპის მქონე ინდივიდებს აქვთ გენის ორი ასლი, მხოლოდ ერთიც საკმარისია კისტური ფიბროზის თავიდან ასაცილებლად. CF ვითარდება მაშინ, როდესაც არცერთი ალელი არ არის ფუნქციური, შესაბამისად, კისტური ფიბროზი ითვლება აუტოსომურ რეცესიულ დაავადებად.
CFTR გენი, რომელიც მდებარეობს მე-7 ქრომოსომის q31.2 ლოკუსში (q აღნიშნავს ქრომოსომის გრძელ მხარს) და არის 230,000 ფუძეთა წყვილის სიგრძის, კოდირებს 1,480 ამინომჟავის სიგრძის ცილას. უფრო კონკრეტული მდებარეობა არის მეშვიდე ქრომოსომის გრძელი მხრის 117,120,016 ფუძეთა წყვილიდან 117,308,718 ფუძეთა წყვილამდე, რეგიონი 3, ბენდი 1, სუბ-ბენდი 2 წარმოდგენილი, როგორც 7q31.2. სტრუქტურულად, CFTR არის ABC ტიპის გენი. გენის პროდუქტია ქლორის იონური არხი, რომელიც მნიშვნელოვანია ოფლის, მომნელებელი წვენებისა და ლორწოს წარმოქმნაში. ცილას აქვს ორი ATP-ჰიდროლიზური დომეინი, რაც ცილას აძლევს ატფ-დან ენერგიის მიღების საშუალებას. ის ასევე შეიცავს 6 ალფა სპირალისგან შემდგარ ორ დომეინს, რის საშუალებითაც ცილა ჩაშენებულია მემბრანაში. ცილის რეგულატორული ნაწილი აქტიურდება ფოსფორილირებით, ძირითადად ცამპ-დამოკიდებული პროტეინ კინაზით ცილის კარბოქსილური ბოლო დაკავშირებულია ციტოჩონჩხთან PDZ დომეინით.
პათოფიზიოლოგია
thumb|CFTR არის ცილოვანი არხი, რომელიც აკონტროლებს H2O-სა და Cl-ის იონების მოძრაობას ეჯრედსა და უჯრედშორის სივრცეს შორის. როდესაც არხი მოქმედებს ნორმალურად (სურათი 1), იონები თავისუფლად შედიან და გამოდიან უჯრედიდან. თუმცა როდესაც CFTR ცილა არ ფუნქციონირებს (სურათი 2), იონებს არ შეუძლიათ გარეთ გამოსვლა არხის ბლოკირების გამო. ეს იწვევს კისტურ ფიბროზს, რომელიც ხასიათდება სქელი ლორწოს დაგროვებით ფილტვებში. CFTR გენში შეიძლება მოხდეს სხვადასხვა მუტაცია, რომლებიც გამოიწვევენ CFTR ცილის სხვადასხვა სახის დეფექტს, ზოგჯერ მძიმეს, ზოგჯერ მსუბუქს. ცილის ეს დეფექტები არის ასევე სამკურნალო საშუალებების სამიზნე, რომლებმაც შეიძლება აღადგინონ მისი ფუნქცია. CFTR ცილის 508-ე პოზიციიდან ფენილალანინის დაკარგვას მოჰყვებას ცილის დახვევის (ფოლდინგის) დარღვევა რის გამოც ის უბიქვიტინირდება და დაიშლება პროტეასომების მეშვეობით. სხვა მუტაციის შედეგად წარმოიქმნება ცილა, რომელიც მოკლეა რადგან პროდუქცია წყდება ნაადრევად ან არ იყენებს ენერგიას ნორმალურად და არ ატარებს ქლორს, იოდსა და თიოციანატს პლაზმურ მემბრანაში ადეკვატურად. მუტაციების შედეგად შეიძლება CFTR-ის მხოლოდ მცირე ნაწილი პროდუცირდეს.
ცილა, რომელიც ამ გენით სინთეზდება ჩაშენებულია ფილტვების, პანკრეასის, საოფლე ჯირკვლებისა და სხვა ეგზოკრინული ჯირკვლების უჯრედების პლაზმურ მემბრანაში. ცილა მოქმედებს, როგორც არხი აკავშირებს რა ციტოპლაზმას უჯრედშორის სითხესთან და უზრუნველყოფს ჰალოგენების მოძრაობას პლაზმურ მემბრანაში. საოფლე ჯირკვლების სადინრებში ის უზრუნველყოფს ქლორის გადაადგილებას სადინრიდან ციტოპლაზმაში. როდესაც CFTR ცილას არ შეუძლია იონების შეთვისება, ქლორი და თიოციანატი,  რომლებიც გამოთავისუფლდება საოფლე ჯირკვლის სადინრის ეპითელური უჯრედების მიერ, რჩება სადინარშივე და საბოლოოდ გამოიყოფა კანზე. ამასთანავე ჰიპოთიოციანატი (OSCN, რესპირატორული სისტემის ბაქტერიციდული აგენტი), ვერ წარმოიქმნება იმუნური სისტემის მიერ. გამომდინარე იქიდან რომ ქლორს აქვს უარყოფითი მუხტი, ის ქმნის ელექტრული პოტენციალის ტრანსმემბრანულ სხვაობას, რაც კათიონებს იზიდავს უჯრედის შიგნით. ნატრიუმი არის ექსტრაუჯრედული სივრცის ძირითადი კათიონი. საოფლე ჯირკვლების სადინრებში ქლორის დიდი რაოდენობა აფერხებს ნატრიუმის რეზორბციას ეპითელიუმის ნატრიუმის არხების მიერ და საბოლოოდ ნატრიუმისა და ქლორის ურთიერთქმედებით იქმნება მარილი, რომელიც დიდი რაოდენობით გამოიყოფა ოფლთან ერთად კისტური ფიბროზით დაავადებულ ინდივიდებში. სწორედ ამ მექანიზმის საფუძველზე ტარდება ოფლის ანალიზი კისტური ფიბროზის დიაგნოზის დასასმელად.