cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
სანქტ-პეტერბურგის წმინდა მიქაელის ლუთერანული ეკლესია
ისტორია
საზოგადოება შეიქმნა 1731 წელს კადეტთა პირველი კორპუსის შენობაში. 1834 წელს საზოგადოებას ეწოდა მიქაელ მთავარანგელოზის სახელი. 1841 წელს იმპერატორმა ნიკოლოზ I-მა გამოსცა ბრძანება გადაეტანათ ეკლესია კერძო შენობაში. ამ პერიოდში შედგა ერთიანი საზოგადების გაყოფა გერმანულ და ესტონურ საზოგადოებებად. ესტონურმა საზოგადოებამ ჩამოაყალიბა იოანე ღვთისმეტყველის ეკლესია. გერმანული საზოგადოება (დაახლოებით 2 000 მორწმუნე) შეიკრიბა კერძო სახლში ვასილევსკის კუნძულზე, სადაც 1842 წლის 16 აგვისტოს აკურთხეს წმინდა მიქაელის ეკლესია. აღნიშნულ ეკლესიას არ შეეძლო მრევლის დატევა, კადეტთა კორპუსის შენობის გადაკეთების შემდეგ ხელახლა გახსნეს ლუთერანული ეკლესია, რომელიც 1847 წლის 8 ნოემბერს აკურთხეს. 1866 წლიადან საზოგადოებას ეწოდება „კადეტთა რიგის წმინდა მიქაელის ეკლესია“.
ამავდროულად ვასილევსკის კუნძულის ეკლესიის მრევლი დაკავებული იყო სახსრების შეგროვებით ახალი ეკლესიის მშენებლობისათვის, რომელსაც საფუძველი ჩაეყარა 1874 წლის 23 ოქტომბერს კუნძულის შუა პროსპექტზე. ეკლესიის კურთხევა შედგა 1876 წლის 19 დეკემბერს. ახალი შენობის კურთხევასთან დაკავშირებით კადეტთა სასწავლებლის საზოგადოება იმპერატორის ბრძანებით გაუქმდა, ხოლო მრევლი და ფასეულობები გადაიტანეს ვასილევსკის კუნძულის შენობაში.
საბჭოთა პერიოდში ეკლესიის საზოგადოება გაუქმდა, ხოლო შენობა გადაეცა ქარხანას, რომელმაც განახორციელა შენობის მნიშვნელოვანი ინტერიერის მნიშვნელოვანი გადაკეთება. 2010 წელს, სარესტავრაციო სამუშაოების შემდეგ, ეკლესიას მოსენეს სამშენებლო საყრდენები. ამჟამად ეკლესიის მრევლი იკრიბება ეკლესიის სამრეკლოში და იქ მიმდინარეობს ღვთისმსახურება.
თანამედროვეობა
1992 წელს ეკლესიის შენობა გადაეცა ევაგნგელისტურ-ლუთერანული ეკლესიების კავშირს, თუმცა თუ ფინური ეკლესიის მრევლს შეადგენდა ფინური საზოგადოება, წმინდა მიქაელის ეკლესიის მრევლი ძირითადად რუსული იყო. რუსული ენა იყო ძირითადი ენა მესაზე. მრევლის აღორძინების საქმეში მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა მისმა წინამძღვარმა სერგეი პრეიმანმა. ამჟამად ეკლესიის ტერიტორიას იყენებენ სხვა პროტესტანტული კონფენსიები: მეთოდისტები, მეშვიდე დღის ადვენტისტები და სხვა.
არქიტექტურა
ქვის ეკლესია 800 ადამიანზე, ააგეს 1871-1876 წლებში, ინჟინერ-პოლკოვნიკ კარლ ბულმერინგის პროექტის მიხედვით.
ეკლესია აგებულია ფსევდოგოთიკის სტილში. ეკლესიას ამშვენებს მაღალი სამრეკლო, დეკორირებული გოთიკური ფანჯრებით. კედლები დამშვენებულია ქვიშაქვებით.
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები სანქტ-პეტერბურგში კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ლუთერანული ეკლესიები
4GB
4GB — ელექტრონული მუსიკის საერთაშორისო ფესტივალი საქართველოში. ტარდება ყოველწლიურად 2011 წლიდან. ეძღვნება ერთ-ერთი პირველი ქართველი დიჯეის, გიორგი ბაქანიძის, ხსოვნას. ტრადიციულად, ფესტივალის მთავარი შემსრულებელია გერმანელი მიშელ მაიერი.
2013-2017 წლებში 4GB-ს ზედიზედ ხუთჯერ მიენიჭა წლის საუკეთესო ფესტივალის ტიტული ქართული ელექტრონული მუსიკის დაჯილდოების ცერემონიალის, ელექტრონავტის, მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:ქართული მუსიკალური ფესტივალები კატეგორია:ელექტრონული მუსიკის ფესტივალები
ვარშავის ბრძოლა (1920)
ვარშავის ბრძოლა — პოლონეთ-საბჭოთა რუსეთის ომის ერთ-ერთი საკვანძო ბრძოლა, რომლის დროსაც პოლონეთმა შეძლო შეეჩერებინა წითელი არმიის წინსვლა და ომის მსვლელობაში მოეხდინა გარდატეხა.
ბრძოლის დროს იუზეფ პილსუდსკის შენაერთებმა დაამარცხეს რუსეთის დასავლეთის ფრონტის შენაერთები, რომელთაც მიხეილ ტუხაჩევსკი მეთაურობდა და სტრატეგიული შეტევა დაიწყეს აღმოსავლეთის მიმართულებით. დასავლეთის ფრონტის არმიის გადარჩენილმა ნაწილებმა გაქცევით უშველეს თავს. 21 სექტემბრისთვის პოლონელებმა გაანადგურეს სამხრეთ-დასავლეთ ფრონტის დარჩენილი სამი არმიაც, რითიც რუსეთის სამხრეთ-დასავლეთის ფრონტმა არსებობა შეწყვიტა. რუსეთმა სამშვიდობო მოლაპარაკებების გამართვა ითხოვა.
სქოლიო
კატეგორია:XX საუკუნის ბრძოლები კატეგორია:პოლონეთის ბრძოლები კატეგორია:რუსეთის ბრძოლები კატეგორია:პოლონეთ-საბჭოთა რუსეთის ომი
იზაბელა კლარა ავსტრიელი
იზაბელა კლარა ავსტრიელი (Isabella Clara von Österreich, Isabella Clara d'Austria; დ. 12 აგვისტო, 1629, ინსბრუკი, ავსტრია — გ. 24 თებერვალი, 1685, მანტუა, იტალია) — ჰაბსბურგთა დინასტიის წარმომადგენელი. ტიროლის გრაფ ლეოპოლდ V ავსტრიელისა და კლაუდია დე’ მედიჩის ქალიშვილი. მანტუისა და მონფერატოს ჰერცოგინია 1649-1665 წლებში როგორც კარლო III-ის მეუღლე. ჰერცოგ კარლო IV-ის დედა.
ბიოგრაფია
იზაბელა კლარა დაიბადა 1629 წლის 12 აგვისტოს ინსბრუკში. იგი იყო ავსტრიის ერცჰერცოგისა და ტიროლის გრაფ ლეოპოლდ V-ისა და მისი მეუღლის, ერცჰერცოგინია კლაუდია დე’ მედიჩის ქალიშვილი. მისი ღვიძლი და, მარია ლეოპოლდინა იმპერატორ ფერდინანდ III-ზე ქორწინებით გახდა საღვთო რომის იმპერატრიცა, ავსტრიის ერცჰერცოგინია, უნგრეთის, ხორვატიისა და ბოჰემიის დედოფალი. გარდა ამისა, დედის პირველი ქორწინებიდან მას ერთი ნახევარ-და ჰყავდა, რომელიც იყო ტოსკანის დიდი ჰერცოგინია ვიტორია დელა როვერე.
1649 წლის 7 აგვისტოს, ინსბრუკში შედგა იზაბელა კლარასა და მანტუის ჰერცოგ კარლო III გონძაგას მარიონეტული ქორწინება. ამის შემდეგ იგი იტალიაში გააგზავნეს, სადაც სამ თვეში, ამავე წლის 7 ნოემბერს შედგა მისი და კარლოს ნამდვილი ქორწინება, რითაც იგი მანტუისა და მონფერატის ჰერცოგინია გახდა. მოგვიანებით ჰაბსბურგ-გონძაგების კავშირის გასამყარებლად, რომელიც ისევ და ისევ საფრანგეთის მეფე ლუი XIV-ის წინააღმდეგ იყო მიმართული, იზაბელა კლარას დაქვრივებულმა სიძემ, იმპერატორმა ფერდინანდ III-მ ცოლად შეირთო კარლო III-ის და, პრინცესა ელეონორა გონძაგა.
ამგვარ პირობებში სულ მალე თავად იზაბელა კლარამაც გაიჩინა საყვარელი გრაფი კარლო ბულგარინის სახით, რომელიც, როგორც აღმოჩნდა ებრაული წარმომავლობისა იყო, რითაც ჰერცოგმა მალევე ისარგებლა და თავისი ცოლის საყვარელი საჰერცოგოდან გააძევა. თავად კარლო III 1665 წლის 14 აგვისტოს, სრულიად მოულოდნელად გარდაიცვალა, რის გამოც ტახტი მათმა მცირეწლოვანმა ვაჟმა, კარლო IV-მ დაიკავა, რომელსაც რეგენტად იზაბელა კლარა დაენიშნა.
იზაბელა კლარას ხანმოკლე რეგენტობის პერიოდში მანტუაში ერთობ გაიზარდა ავსტრიული გავლენა. 1669 წელს კარლო IV სრულწლოვანი გახდა და დედას რეგენტობა ჩამოართვა. მიუხედავად ამისა, იზაბელა კლარა კვლავ განაგრძობდა მანტუის მართვაში მონაწილეობას. 1670 წელს იგი გუასტალას ჰერცოგ ფერანტე III გონძაგას მოელაპარაკა, რის შემდეგაც კარლო IV ფერანტეს ქალიშვილ ანა იზაბელა გონძაგაზე დააქორწინეს.
რივზის ოლქი
რივზის ოლქი (Reeves County) — ოლქი აშშ-ში, ტეხასის შტატში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქ. პეკოსი. შეიქმნა 1883 წელს. ოლქის ფართობია კმ². 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს კაცს.
სქოლიო
კატეგორია:ტეხასის ოლქები
ნჯესუთი
ნჯესუთი (Njesuthi) — მთა სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში.
ჯამალა
სუსანა ჯამალადინოვა (Сусана Джамаладинова; დ. 27 აგვისტო, 1983, ოში, ყირგიზეთი) — ცნობილი როგორც ჯამალა (Джамала) — უკრაინელი მომღერალი და კომპოზიტორი. სოპრანო, ასრულებს თავის დაწერილ მუსიკას ჯაზის, სოულის და რიტმ-ენდ-ბლუზის გადაკვეთაზე კლასიკური მუსიკის ელემენტებით.
ნჯესუთი
ნჯესუთის მთა მდებარეობს აფრიკის კონტინენტის სამხრეთში (სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში). მდებარეობს დრაკონის მთებში, ლესოთოს სახელმწიფოდან ჩრდილო-აღმოსავლეთში. იგი სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის უმაღლესი წერტილია. სიმაღლე შეადგენს 3410 მეტრს ზღვის დონიდან.
ჯამალა
გარდატეხა მის კარიერში საერთაშორისო კონკურს „ახალი ტალღა 2009“-ში წარმდგენით მოხდა. ახალგაზრდა პოპ-მომღერლებს შორის იურმალაში. მომღერალს მიენიჭა პრიზი, ჟიურის დადებით შთაბეჭდილების მოხდენაზე და მისი განსაკუთრებული ვოკალური ნიჭის გამო. იგი წარმოადგენს უკრაინას ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი 2016-ზე სიმღერით „1944“. 2016 წლის 14 მაისს მან გაიმარჯვა ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი 2016-ზე.
ნჯესუთი
სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის მთები
ჯამალა
ბიოგრაფია
სუსანა ჯამალადინოვა დაიბადა ქალაქ ოშში, ყირგიზეთის სსრ-ში, ყირიმელი თათარი მამისა და სომეხი დედის ოჯახში. ჯამალა და მამამისი მუსლიმები არიან, დედამისი კი ქრისტიანი. ჯამალას თქმით, მისი წინაპრები ყირგიზეთში იძულებით გადაასახლეს სტალინის დროს. დეპორტაციის დროს მისი დიდი ბებიის ქალიშვილი გარდაიცვალა სატვირთო გემის ბორტზე, ხოლო ამის შემდეგ, მისი ცხედარი მოისროლეს, როგორც „ნაგავი“ (მისი მტკიცებულებით). უკრაინის მიერ დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ, მისი ოჯახი დაბრუნდა ყირიმში.
ჯამალას მუსიკა ადრეული ბავშვობიდან უყვარდა. პირველი ჩანაწერი გააკეთა 9 ასაკში. თავის მშობლიურ ალუშტაში მუსიკალური სკოლის დამთავრების (ფორტეპიანოს კლასის) შემდეგ, მომღერალი ჩააბარა სიმფეროპოლის ჩაიკოვსკის სახელობის მუსიკალური კოლეჯში, რომელიც დაამთავრა სპეციალობით საოპერო სიმღერა.
ევროვიზია 2016
ჯამალამ წარმოადგინა უკრაინას ევროვიზიის სიმღერის კონკურსი 2016-ზე სიმღერით „1944“. ეს სიმღერა დაწერილია ყირიმელი თათრების დეპორტაციის შესახებ 1944 წელს და განსაკუთრებით მისი დიდი ბებიის, რომელმაც დაკარგა თავისი ქალიშვილი ცენტრალურ აზიაში დეპორტაციის დროს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 27 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1983 კატეგორია:უკრაინელი მომღერლები კატეგორია:უკრაინელი კომპოზიტორები კატეგორია:ევროვიზიის კონკურსანტები
Raising Sand
Raising Sand — რობერტ პლანტის და ელისონ კრაუსის ერთობლივი ალბომი. იგი გამოვიდა 2007 წლის 23 ოქტომბერს ლეიბლზე Rounder Records. 2009 წელს ალბომმა მიიღო გრემის ჯილდო წლის ალბომის კატეგორიაში.
სქოლიო
კატეგორია:რობერტ პლანტის ალბომები კატეგორია:2007 წლის ალბომები კატეგორია:Rounder Records-ის ალბომები კატეგორია:Zoë Records-ის ალბომები კატეგორია:Alison Krauss & Union Station-ის ალბომები კატეგორია:ალბომები ტი ბოუნ ბერნეტის პროდიუსერობით
სან-მიგელ-დე-კაურის რაიონი
სან-მიგელ-დე-კაურის რაიონი (Distrito de San Miguel de Cauri) — რაიონი პერუში, უანუკოს რეგიონის ლაურიკოჩის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 588 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 9 042 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 11 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 811.39 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უანუკოს რეგიონის რაიონები კატეგორია:ლაურიკოჩის პროვინციის რაიონები
ნიგოზის პირველი სამაროვანი
ნიგოზის პირველი სამაროვანი — არქეოლოგიური ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნიგოზის  სამხრეთით 2.5 კილომეტრზე ადგილ ცემჯენაზე, სამაროვანი ორფეროვანია. ზედა ფენა განეკუთვნება ადრინდელ ფეოდალურ ხანას, ქვედა-გვაინდელს. ბრინჯაოსა და ადრინდელ რკინის ხანას. პირველი ფენა მდებარეობს მიწის ზედაპირიდან 0,1-0,15 მეტრ სიღრმეზე. აქ აღმოჩნდა ქვის ფილები და წითლად გამომწვარი თიხის ჭურჭლის ფრაგმენტები.მეორე ფენა მიწის ზედაპირიდან 0,25-0,35 მეტრ სიღრმეზე, უშუალოდ პირველი ფენის ქვეშ. აქ გამოვლინდა კარგად განლექილი წვრილმარცვლოვანი ქვიშანარევი თიხის ცომისგან სამეთუნეო მბრუნავ ჩარხზე დამზადებული ნაცრისფრად გამომწვარი ჭურჭლის ფრაგმენტები.
ლიტერატურა
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ქსენია ალექსანდრეს ასული
ქსენია ალექსანდრეს ასული რომანოვა (Ксения Александровна Романова; დ. 6 აპრილი, 1875, ანიჩკოვის სასახლე, სანქტ-პეტერბურგი, რუსეთის იმპერია — გ. 20 აპრილი, 1960, ჰემპტონის სასახლე, ლონდონი, დიდი ბრიტანეთის სამეფო) — რომანოვების დინასტიის წარმომადგენელი. რუსეთის იმპერატორ ალექსანდრე III-ისა და იმპერატრიცა მარია ფეოდოროვნას უფროსი ასული. იმპერატორ ნიკოლოზ II-ის უმცროსი და და დიდ მთავარ ალექსანდრე მიხაილოვიჩის მეუღლე. 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ იგი ქმარ-შვილთან ერთად ბრიტანეთში გადასახლდა. მისი შვილიშვილი ენდრიუ რომანოვი 2016 წლიდან რომანოვების საგვარეულოს მეთაურია.
ბავშვობა
მარცხნივ|მინი|ქსენია ალექსანდროვნა დედასთან, მარია ფეოდოროვნასთან ერთად. 1878 წელი. ქსენია ალექსანდროვნა დაიბადა 1875 წლის 6 აპრილს ანიჩკოვის სასახლეში, სანქტ-პეტერბურგში. იგი იყო რუსეთის ცარევიჩ ალექსანდრე ალექსანდროვიჩისა და მისი ცოლის, ცარევნა მარია ფეოდოროვნას (ქალიშვილობაში დაგმარ დანიელი) პირველი ქალიშვილი და მეოთხე შვილი. მამის მხრიდან მისი პაპა-ბებია იყვნენ რუსეთის იმპერატორი ალექსანდრე II და იმპერატრიცა მარია ალექსანდროვნა (ქალიშვილობაში მარია ჰესენელი), ხოლო დედის მხრიდან დანიის მფე კრისტიან IX და დედოფალი ლუიზა ფონ ჰესენ-კასელი.
როდესაც ქსენია 6 წლის იყო, 1881 წელს ბაბუამისი, იმპერატორი ალექსანდრე II შეთქმულებმა მოკლეს, რის გამოც ტახტი მამამისმა, ალექსანდრე III-მ დაიკავა. უსაფრთხოების მიზნით სამეფო ოჯახი ზამთრის სასახლიდან გატჩინას სასახლეში გადავიდა, სადაც გაატარა ქსენიამ ბავშვობა.
მსგავსად თავისი ძმებისა, ქსენია ალექსანდროვნა განათლებას დაქირავებული მასწავლებლებისგან იღებდა. განსაკუთრებული ყურადღება მახვილდებოდა უცხო ენების სწავლაზე, რის გამოც ქსენიამ რუსულის გარდა იცოდა ინგლისური, ფრანგული და გერმანული. ამას გარდა კარგად შეისწავლა ცხენოსნობა, ხატვა, ტანვარჯიში, ცეკვა და პიანინოზე დაკვრა.
ხშირად მისი ოჯახი არდადეგებზე ბებია-ბაბუას სტუმრობდა დანიაში, დედოფალ ლუიზას ყოველწლიურ შეკრებებზე. ამ ვიზიტებზე იგი დაუმეგობრდა თავის ბიძაშვილ მარიას, საბერძნეთის მეფე გეორგიოს I-ისა და დედოფალ ოლღა კონსტანტინოვნას ქალიშვილს, რომელიც შემდგომში რუსეთში გათხოვდა ნიკოლოზ I-ის შვილიშვილზე.
ქორწინება და დარჩენილი ცხოვრება
მარცხნივ|მინი|266x266პქ|ქსენია ალექსანდროვნა და მისი მეუღლე, ალექსანდრე მიხაილოვიჩი ქსენია ალექსანდროვნა თავის მომავალ მეუღლეს, დიდ მთავარ ალექსანდრე მიხაილოვიჩს 1880 წელს შეხვდა ბალზე. იგი მისი ძმის, ცარევიჩი ნიკოლოზის ახლო მეგობარი იყო, რის გამოც ისინი ერთმანეთს ხშირად ხვდებოდნენ. ალექსანდრე საზღვაო ძალებში მსახურობდა და თითქმის ათი წლით უფროსი იყო ქსენიაზე.
წყვილი 1894 წლის 6 აგვისტოს დაქორწინდა პეტერსჰოფის სასახლეში. მისი და, დიდი მთავარი ოლღა ალექსანდროვნა პატარძლის ბედნიერებაზე წერდა: „იმპერატორის ასული უბედნიერესი იყო. ბოლო ხანს მე ის ასეთი ბედნიერი არ მინახავს“. მათ საქორწინო ღამე როპშის სასახლეში გაატარეს, ხოლო თაფლობის თვე ყირიმის რეზიდენციაში. მინი|ქსენია ალექსანდროვნა 1925 წელს როდესაც ქსენია თავის ქმართან ერთად თაფლობის თვეში იყო, იმპერატორ ალექსანდრე III-ის ჯანმრთელობის მდგომარეობა მკვეთრად გაუარესდა და იმავე წლის 1 ნოემბერს გარდაიცვალა. ამის გამო ახალი იმპერატორი ქსენიას ძმა, ნიკოლოზ II გახდა.
ქიულთეფე (მრავალმნიშვნელოვანი)
ქიულთეფე შეიძლება აღნიშნავდეს:
ქსენია ალექსანდრეს ასული
ქორწინება და დარჩენილი ცხოვრება
1933 წელს მისი მეუღლე, დიდი მთავარი ალექსანდრე მიხაილოვიჩი გარდაიცვალა. ამის შემდეგ ქსენია ალექსანდროვნა დროებით საფრანგეთში გადავიდა, 1937 წლიდან კი ჰემპტონის სასახლეს დაუბრუნდა, სადაც გაატარა დარჩენილი ცხოვრება და გარდაიცვალა 1960 წლის 20 აპრილს, 85 წლის ასაკში. მისი ერთადერთი დარჩენილი და, ოლღა ალექსანდროვნა იმავე წლის ნოემბერში გარდაიცვალა კანადაში. მინი|384x384პქ|ქსენია ქმართან და შვილებთან ერთად 1912-1913 წლებში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 6 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1875 კატეგორია:გარდაცვლილი 20 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1960 კატეგორია:რომანოვების დინასტია კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგში დაბადებულები კატეგორია:რუსეთის დიდი მთავრები კატეგორია:რუსეთის იმპერატორებისა და დიდი მთავრების ასულები
ჩამოსხმა
მინი|მარჯვნივ|გამდნარი ლითონი ჩამოსხმის წინ ჩამოსხმა — სხვადასხვა მასალისაგან (ლითონი, ქანი, კერამიკული მასალა, პლასტმასა და სხვ.) ნაკეთობის (სხმულის) მიღების პროცესი. სამსხმელო წარმოებაში ლითონის სხმულების მისაღებად იყენებენ ჩამოსხმის 50-ზე მეტ სახესხვაობას: ჩამოსხმას ქვიშის ყალიბებში, ლითონის ყალიბებში, ანუ კოკილებში, ჩამოსხმა ცვილის მოდელების გამოყენებით (ზუსტი), ცენტრიდანული, წნევის ქვეშ და სხვ.
ლიტერატურა
*
ჩამოსაშვები აპარატი
მინი|მარჯვნივ ჩამოსაშვები აპარატი — კოსმოსური საფრენი აპარატის ნაწილი, რომელსაც იყენებენ დამუხრუჭებული ჩამოშვებისათვის ან დასაჯდომად დედამიწაზე ან სხვა ციურ სხეულზე. პილოტირებულ კოსმოსურ ხომალდებზე ჩამოსაშვები აპარატი არის კაბინა, რომელშიც კოსმონავტები იმყოფებიან, ავტომატურ კოსმოსურ საფრენ აპარატებზე კი — ხელსაწყოებიანი კაფსულა. ჩამოსაშვებ აპარატში განლაგებულია რადიოკავშირის, თერმორეგულირებისა და სიცოცხლის უზრუნველსაყოფი სისტემები, აგრეთვე მართვის პულტი, კოსმონავტების სავარძლები და ა. შ. ჩამოსაშვებ აპარატს აქვს მართული ჩამოშვების სისტემა, დამუხრუჭების სარაკეტო ძრავა, პარაშუტები და რბილი დაჯდომის სისტემები. მისი გარე ზედაპირი დაფარულია თბოდამცავი მასალით. ჩამოსაშვები აპარატის ფორმა შეიძლება იყოს სფერული, კონუსური და სხვ. აპარატის აეროდინამიკური ფორმისა და სიმძიმის ცენტრის მდებარეობის შერჩევისას ითვალისწინებენ აპარატის აეროდინამიკურ მდგრადობას. ჩამოსაშვები აპარატის დამუხრუჭებული ჩამოშვება შეიძლება იყოს ბალისტიკური ტრაექტორიით ან ცორვის ტრაექტორიით.
ლიტერატურა
კატეგორია:კოსმონავტიკა კატეგორია:კოსმოსური აპარატები კატეგორია:კოსმოსური ტექნიკა *
ბენდერი
ბენდერი (Bender, Бенде́ри) — ქალაქი მოლდოვაში. მდებარეობს თვითგამოცხადებული დნესტრისპირეთის მოლდოვური რესპუბლიკის ტერიტორიაზე. 2014 წელს ქალაქის მოსახლეობა 91 882 კაცს შეადგენდა.
ბენდერი მდინარე დნესტრზე მდებარე უმთავრესი პორტი და უმსხვილესი სარკინიგზო კვანძია მოლდოვაში.
მოლდოვაში და განსაკუთრებით რუმინეთში ფართოდ გამოიყენება ქალაქის ძველი სახელწოდება ტიგინა.
სქოლიო
კატეგორია:მოლდოვის ქალაქები
აზერბაიჯანის მუზეუმთა სია
ამ სტატიაში მოცემულია აზერბაიჯანში მოქმედი მუზეუმების სია
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აზერბაიჯანი კატეგორია:აზერბაიჯანის მუზეუმები კატეგორია:მუზეუმები ქვეყნების მიხედვით
ჯამებადი ფუნქცია
ჯამებადი ფუნქცია — ფუნქცია, რომლისთვისაც გამოიყენება ანრი ლებეგის მიერ შემოღებული ინტეგრალის ცნება. ე.ი. რისთვისაც ლებეგის ინტეგრალი, აღებული მოცემული სიმრავლის მიმართ, სასრულია. ჯამებადი ფუნქცია, რომელსაც ლებეგის მიხედვით ინტეგრირებად ფუნქციასაც უწოდებენ, ზომადი უნდა იყოს (ლებეგის აზრით). კვადრატით ჯამებადი ფუნქცია არის ის ზომადი ფუნქცია, რომლის კვადრატიც ჯამებადი ფუნქციაა.
ლიტერატურა
კატეგორია:მათემატიკა
მუხაურის ნასოფლარი
მუხაურის ნასოფლარი — არქეოლოგიური ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნოსტეს აღმოსავლეთით, 1 კმ-ზე. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. ნასოფლარზე გამოვლინდა კვალი, წითლად გამომწვარი თიხის ჭურჭლის ნამტვრევები. რამდენიმე ადგილას შემორჩენილია რიყის ქვით ნაგები შენობათა საძირკვლის ნაშთები. გადმოცემის თანახმად ეს ადგილი ურწყავი ყოფილა და ამიტომ მოსახლეობა აქედან კახეთში გადასახლებულა.
ლიტერატურა
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
რეფიუჯიოს ოლქი
რეფიუჯიოს ოლქი (Refugio County) — ოლქი აშშ-ში, ტეხასის შტატში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქ. რეფიუჯიო. შეიქმნა 1836 წელს. ოლქის ფართობია კმ². 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს კაცს.
სქოლიო
კატეგორია:ტეხასის ოლქები
დავით კირვალიძე
დავით კირვალიძე (დ. 28 ივნისი, 1967, თბილისი) — ქართველი პოლიტიკოსი, სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა დოქტორი, საქართველოს სოფლის მეურნეობის მინისტრი 2000-2004 და 2012-2013 წლებში, საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი, აგრარულ საკითხთა კომიტეტის თავჯდომარე. 2017-2022 წლებში საქართველოს პრემიერ-მინისტრის მრჩეველი სოფლისა და სოფლის მეურნეობის განვითარების საკითხებში; 2014 წლიდან ამერიკული ორგანიზაცია CNFA-ის დირექტორთა საბჭოს წევრი.
განათლება
დავით კირვალიძემ 1984 წელს დაამთავრა თბილისის 55-ე საშუალო სკოლა. არის ნიადაგმცოდნეობისა და აგროქიმიის მაგისტრი. 1990-1993 წლებში საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტსა და მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტში მუშაობდა სადოქტორო დისერტაციაზე, რომელიც 1993 წელს წარმატებით დაიცვა თბილისში.
კარიერა
დავით კირვალიძემ სამუშაო კარიერა აკადემიური სფეროდან დაიწყო. კითხულობდა ლექციებს საქართველოს აგრარულ უნივერსიტეტსა და საქართველოს გარემოს დაცვის, ეკოლოგიისა და აგრობიზნესის ინსტიტუტში.
საქართველოს გარდა, მან მნიშვნელოვანი სამეცნიერო, ექსპერტული და კვლევითი სამუშაოები ჩაატარა მრავალ ქვეყანაში. მათ შორის, სომხეთში, აზერბაიჯანში, რუსეთში, ბელორუსში, უკრაინაში, მოლდოვაში, ყაზახეთში, ყირგიზეთში, ტაჯიკეთში, ზიმბაბვეში, რუანდაში, ეთიოპიაში, ნიდერლანდების სამეფოში, ირლანდიასა და შეერთებულ შტატებში. მას ასევე აქვს ფერმერის პრაქტიკული გამოცდილება.
აქტიური სამეწარმეო და აკადემიური საქმიანობის შემდეგ, 1999 წელს არჩეული იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტში. იყო პარლამენტის აგრარულ საკითხთა კომიტეტის თავმჯდომარე.
საკანონმდებლო ხელისუფლებაში წარმატებული საქმიანობის შემდეგ, 2000 წელს დაინიშნა საქართველოს სოფლის მეურნეობის მინისტრად. აღნიშნული პოსტი მას 4 წელი — 2004 წლამდე ეკავა.
2005 წლიდან დავით კირვალიძე სამეცნიერო და პედაგოგიურ საქმიანობას ეწეოდა მერილენდის უნივერსიტეტში (აშშ). 2006 წლის ივნისიდან კი გახდა ამერიკული ორგანიზაცია CNFA-ს პრეზიდენტის მთავარი მრჩეველი.
2012-2013 წლებში იგი მეორეჯერ დაინიშნა საქართველოს სოფლის მეურნეობის მინისტრად. ხოლო 2017 წლიდან 2022 წლამდე იყო პრემიერ-მინისტრის მრჩეველი სოფლისა და სოფლის მეურნეობის განვითარების საკითხებში. 2014 წლიდან დღემდე დავით კირვალიძე არის ამერიკული ორგანიზაცია CNFA-ს დირექტორთა საბჭოს წევრიც.
მელვინ დაგლასი
მელვინ დაგლასი (Melvyn Douglas; დ. 5 აპრილი, 1901 — გ. 4 აგვისტო, 1981) — ამერიკელი მსახიობი. ცნობილი გახდა 1930-იან წლებში. მიღებული აქვს ოსკარის და ოქროს გლობუსის ჯილდოები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 5 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1901 კატეგორია:გარდაცვლილი 4 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1981 კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები
ცხავერის მესამე ნასოფლარი
ცხავერის მესამე ნასოფლარი — არქეოლოგიური ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ცხავერის სამხრეთით, კაჩაანთ უბანში, მთის ფერდობზე. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით. ნასოფლარზე იპოვება წითლად გამომწვარი, უხეშკეციანი თიხის ჭურჭლის ნამტვრევები, გამოვლენილია რამდენიმე ხელოვნური ტერასა.
ლიტერატურა
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
მოლდოვის სამთავრო
მოლდოვის სამთავროს ისტორიის განმავლობაში მის შემადგენლობაში შედიოდნენ მხარეები: ბესარაბია (ბუჯაკის ჩათვლით), ბუკოვინა და პოკუტიე. ყოფილი სამთავროს დასავლეთი ნაწილი დღეს მოქცეულია რუმინეთის შემადგენლობაში, აღმოსავლეთი წარმოადგენს თანამედროვე მოლდოვის რესპუბლიკას, ხოლო ჩრდილოეთი და სამხრეთი ნაწილები ეკუთვნის უკრაინას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მოლდოვის ისტორია კატეგორია:ევროპის ისტორიული სახელმწიფოები
ოძისი (ნასოფლარი)
ოძისი — არქეოლოგიური ძეგლი კასპის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნოსტეს სამხრეთით, მეფრინველეობის ფერმიდან 800 მ-ზე. თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით.
სოფელი გაშენებული ყოფილა ტერასაზე. მრავალ ადგილას ჩანს რიყის ქვით კირის ხსნარზე ნაგებ შენობათა საძირკვლის ნაშთები. უხვად იპოვება თიხის ჭურჭლის ფრაგმენტები (მ. შ. შავად გამომწვარიც). ნასახლარის ნაწილი იხვნება, რის გამოც ზიანდება კულტურული ფენები. ერთ-ერთი ფენის ჭრილში ჩანს ქვაყრილი, სავარაუდოა, ბრინჯაოს ხანის სამაროვანი. ლეკების შემოსევების დროს მოსახლეობა აქედან აყრილა და გადასახლებულა ქსნის ხეობაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები კატეგორია:კასპის მუნიციპალიტეტის ნასოფლარები
ადოლფი (იულიხისა და ბერგის ჰერცოგი)
ადოლფ VII ფონ იულიხ-ბერგი (Adolf VII. von Jülich-Berg; დ. დაახლ. 1370 — გ. 14 ივლისი, 1437, კელნი) — ბერგის ჰერცოგი 1408 წლიდან, იულიხის ჰერცოგი (ადოლფ I-ის სახელით) 1423 წლიდან. 1395—1402 წლებში იყო რავენსბერგის გრაფი. ადოლფი იყო ჰერცოგ ვილჰელმ I ფონ ბერგისა და მისი ცოლის, ანას, პფალცის კურფიურსტ რუპრეხტ II-ისა და გერმანიის მეფის, რუპრეხტ I-ის დის ქალიშვილის შვილი.
ადოლფის მამამ ბავშვობიდანვე ეჭვქვეშ დააყენა მისი მემკვიდრეობის საკითხი და 1395 წელს მხოლოდ მცირე ნაწილი — ვავენსბერგის საგრაფო დაუმტკიცა.
1403 წელს ადოლფი ღია ბრძოლაში ჩაერთო მამის წინააღმდეგ, დაატყვევა და რამდენიმე ხნით დააპატიმრა. ადოლფის წინააღმდეგ გამოვიდნენ მეზობელი მთავრები, რომლებმაც მხარს უჭერდა ბიძამისი — მეფე რუპრეხტი. შედეგად, შვილი დაემორჩილა მამას და 1408 მისგან მემკვიდრეობით მიიღო ბერგის საჰერცოგო.
1414—1416 წლებში ადოლფმა გაილაშქრა თავისი ძმის, კელნი არქიეპისკოპოს ვილჰელმის წინააღმდეგ, თუმცა მცდელობა წარუმატებელი აღმოჩნდა.
1401 წელს ადოლფი დაქორწინდა იოლანტა ბარზე. 1415 წელს, იოლანტას ძმას, ჰერცოგ ედუარდ III-ეს გარდაცვალების შემდეგ შვილი არ დარჩა, ადოლფს სურდა, რომ ბარის საჰერცოგო ტახტზე თავისი ვაჟი დაესვა. ის ჩაერთო რენე ანჟუელთან ომში, თუმცა 1422 წელს ტყვედ ჩავარდა. გასათავისუფლებლად დიდი გამოსასყიდი გადაიხადა და იძულებული გახდა უარი ეთქვა ბარის ტახტზე.
იოლანტა ფონ ბარი გარდაიცვალა 1421 წელს და 1430 წელს ადოლფმა ცოლად ელიზაბეტა ბავარიელი, ბავარია-მიუნჰენის ჰერცოგის, ერნსტის ქალიშვილი მოიყვანა. ამ ქორწინებიდან მას შვილები არ შესძენია.
1431 წელს გარდაიცვალა ადოლფის ერთად-ერთი მემკვიდრე — რუპრეხტი.
ადოლფი გარდაიცვალა 1437 წელს და დაკრძალეს ალთენბერგში. იულიხისა და ბერგის ჰერცოგი გახდა მისი ნათესავი — რავენსბერგის გრაფი გერჰარდი.
კონსტანცია მარკევიჩი
დაიბადა მდიდარი, ირლანდიური წარმოშობის მიწისმფლობელის ოჯახში, ქალიშვილობაში ატარებდა გავრს გორ-ბუტი. სწავლობდ ასახვით ხელოვნებას ლონდონში, ამავე მიმართულებით 1898 წელს სწავლა გააგრძელა პარიზში, სადაც გაიცნო თავისი მომავალი ქმარი გრაფი კაზიმირ დუნიმ-მარკევიჩი. 1910-იანი წლებიდან აქტიურ მონაწილეობას იღებს ირლანდიის საზოგადოებრივ და პოლიტიკურ ცხოვრებაშ, მხარს უჭერდა ქვეყნის დამოუკიდებლობას. 1916 წელს მონაწილეობა მიიღო აღდგომის აჯანყებაში, რომლის დამარცხების შემდეგ დააპატიმრეს და ციხეში გამოკეტეს, ციხიდან გამოვიდა 1917 წელს.
1918 წელს იგი გახდა პირველი ქალბატონი, რომელიც აირჩიეს დიდი ბრიტანეთის თემთა პალატაში, მაგრამ მან ადგილი არ დაიკავა შინ ფეინის პოლიტიკის შესაბამისად, ბრიტანეთის პარლამენტის არჩევნებში მონაწილეობა უნდა მიეღოთ, მაგრამ მის მუშაობაში არ უნდა ჩარეულიყვნენ (თავად კონსტანცია კი კვლავ დააპატიმრეს). იგი შინ ფეინის სხვა წევრებთან ერთდ გახდა ირლანდიის პირველი დოილის (ირლანდიის წარმომადგენელთა პალატის) წევრი. იგი ასევე გახდა ერთ-ერთი პირველი ქალი ირლანდიის ისტორიაში, რომელსაც ეკავა მინისტრის თანამდებობა (1919-1922 წლებში იყო ირლანდიის რესპუბლიკის შრომის მინისტრი). ცხოვრების უკანასკნელ წლებში აგრძელებდა საზოგადოებრივ მოღვაწეობას.
ბიოგრაფია
გორ-ბუტმა მიიღო გადაწყვეტილება ესწავლა მხატვრობა, მაგრამ ირლანდიაში ამ დროისათვის მხოლოდ ერთი სკოლა იყო, რომელსაც შეეძლო გოგონების მიღება, ამიტომ იგი სასწავლებლად ლონდონში გაამგზავრეს. სწორედ ამ დროს მიიღო კონსტანციამ თავისი პირველი პოლიტიკური გამოცდილება და შეუერთდა ფემინისტთა ეროვნულ კავშირში. შემდეგ იგი გაემგზავრა პარიზში რათა ესწავლა პრესტიჟლ ჟიულიანის აკადემიაში, სადაც გაიცნო თავისი მომავალი ქმარი კაზიმირ დუნინ-მარკევიჩი, მხატვარი მდიდარი პოლონური ოჯახიდან, რომლის სამფლობელოებიც მდებარეობდა ჩრდილოეთ უკრაინაში. ამ დროისათვის ის დაოჯახებული იყო, მაგრამ მისი ცოლი გარდაიცვალა 1899 წელს, ხოლო კონსტანციაზე დაქორქინდა 1900 წლის 29 სექტემბერს ლონდონში. 1901 წელს შეეძინათ პირველი შვილი.
მარკევიჩები ირლანდიაში ჩავიდნენ 1903 წელს. 1905 წელს კონსტანციამ დააარსა გაერთიანებული მსახიობების კლუბი. ამ პერიოდისათვის იგი რევოლუციურ პოლიტიკაში არ მონაწილეობდა, მაგრამ შეხვდა ისეთ პირებს როგორიცაა ირლანდიის მომავალი პირველი პრეზიდენტი, გელური ლიგის დამაარსებელი, დაგლას ჰაიდი. ფორმალურად ანტიპოლიტიკურმა გაერტიანებამ თავის გარშემო შემოიკრიბა პატრიოტები და მომავალი პოლიტიკური მოღვაწეები.
1908 წელს მარკევიჩმა მონაწილეობა მიიღო ირლანდიის ეროვნულ პოლიტიკაში. იგი გახდა შინ ფეინის პარტიის წევრი. 1909 წელს დააარსა ეროვნული გასამხედროებული სკაუტური ორგანიზაცია „ირლანდიის გმირი“, სადაც ბიჭებსა და გოგონებს ასწავლიდნენ ცეცხლსასროლი იარაღის გამოყენებას.
პირველად გრაფინია მარკევიჩი ციხეში ჩასვეს 1911 წელს დემონსტრაციაზე გამოსვლის გამო, რომელიც ორგანიზებული იყო ირლანდიის რესპუბლიკელი საძმოს მიერ, რათა გაეპროტესტებინათ ჯორჯ V-ის ვიზიტი ირლანდიაში.
1913 წელს კაზიმირ მარკევიჩი წავიდა უკრაინაში და იქიდან აღრ დაბრუნებულა ირლანდიაში, გარდა 1927 წლისა, როდესაც იგი დაბრუნდა გარდაცვლილ მეუღლესთნ. კონსტანცია მონაწილეობდა აღდგომის აჯანყებაში, როგორც ირლანდიის სამოქალაქო არმიის წევრი. გრაფინია მარკევიჩი დააპატიმრეს და გამოკეტეს კილმენჰემის ციხეში. 1917 წელს გაათავისუფლეს აღდგომის აჯანყების ყველა მონაწილისადმი საერთო ამნისტიის გამოცხადების შედეგად. სწორედ ამ დროს მოინათლა გრაფინია მარკევიჩი კათოლიკედ.
1919 წლის აპრილიდან 1922 წლის იანვრამდე კონსტანცია ირლანდიის შრომის მინისტრი იყო. პირველი და ერთადერთი ქალი მინისტრი ირლანდიაში 1979 წლამდე.
კონსტანცია მარკევიჩი გარდაიცვალა 1927 წლის 15 ივლისს 59 წლის ასაკში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 4 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1868 კატეგორია:გარდაცვლილი 15 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1927 კატეგორია:ირლანდიელი პოლიტიკოსი ქალები კატეგორია:ბრიტანელი პოლიტიკოსი ქალები კატეგორია:სუფრაჟისტები
ინტერვენცია სამხრეთ რუსეთში
ინტერვენცია სამხრეთ რუსეთში — საფრანგეთის მიერ ორგანიზებული ინტერვენცია უკრაინაში. მიმდინარეობდა 1918 წლის დეკემბერსა და 1919 წლის აპრილში შავი ზღვის სანაპიროზე, ყოფილი რუსეთის იმპერია. ნაწილი მოკავშირეების ინტრევენციისა ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ. ინტერვენცია რუსეთის სამოქალაქო ომში, თეთრი მოძრაობის მხარეს იჭერდა, თუმცა ის წარუმატებლად დასრულდა.
მიზეზები
1918 წლის, 11 ნოემბერს გერმანიის არმია კაპიტულირდა დასავლეთის ფრონტზე, რამაც აღმოსავლეთის ფრონტზე ძალთა ვაკუუმი შექმნა. ომი გაჩაღდა სხვადასხვა დაპირისპირებულ მხარეებს შორის, მათ შორის იყო: თეთრარმიელები, ბოლშევიკები და უკრაინის განმათავისუფლებელი მოძრაობა. საფრანგეთის პრემიერმინისტრმა ჟორჟ კლემანსმა მიიღო ინტერნაციონალური ექსპედიციის გაგზავნის გადაწყვეტილება, რათა უზრუნველყო ამ ტერიტორიებიდან გერმანიის უკან დახევა, ბოლშევიზმის შეჩერება და ეკონომიკური გავლენის სფეროს გაზრდა.
ექსპედიციაში ჩაერთო საბერძნეთი, რომელმაც გამოგზავნა რამდენიმე კონტიგენტი (მე-2 და მე-13 დივიზიები) გენერალ-მაიორ კონსტანტინოს ნიდერის ხელმძღვანელობით. შემდგომ თვეში ექსპედიციაში ასევე ჩაერთო პოლონეთის, რუმინეთის და ჩეხეთის სამხედრო ერთეულები. მოკავშირეთა ექსპედიციას ჰენრი ბერტოლატო ხელმძღვანელობდა, რომელიც დუნაის ფრონტის (რუმინეთი) საფრანგეთის არმიის მთავარსარდალი იყო.
ინტერვენცია
1918 წელს, დეკემბრის მდგოამრეობით უკრაინაში რთული ვითარება იყო. აქ იყო გერმანიის მხარდაჭერით არსებული უკრაინის გეტმანი, პავლო სკოროპადსკი, რომლის მმართველობა სიმონ პეტრიურას ხელმძღვანელობით, უკრაინის ნაციონალისტურმა სახალხო რესპუბლიკამ დაამხო. ასევე პრო-რუსული თეთრი არმია, ანტონ დენიკინის მეთაურობით. ასევე ბოლშევიკური ძალები, რომელიც თავს დაესხა უკრაინას და კიევისაკენ მიემართებოდა. ასევე რამდენიმე დამოუკიდებელი მცირე არმია და ბანდფორმირებები, რომლებიც მხარეებს სიტუაციდან გამომდინარე იცვლიდნენ.
ფრანგული კონტიგენტი 1918 წლის, 18 დეკემბერს ოდესაში, 26 დეკემბერს სევასტოპოლში, ნიკოლაევში და ხერსონში, ხოლო 1919 წლის იანვარს ტირასპოლში დაეშვა. მათ მჭიდრო კავშირი გააბეს უკრაინის არმიასა და თეთრარმიელებთან. ამ დროისთვის რუსული არმია არადისციპლინირებული და სამხედრო გამოცდილების არ მქონე იყო. შემდეგი პრობლემა ადგილობრივი მოსახლეობის რეაქცია იყო, ისინი მტრულად განეწყვნენ ფრანგების, განსაკუთრებით კი ბერძნების მიმართ და მათ არა განმათავისუფლებელ, არამედ დამპყრობლებად განიხილავდნენ. ყოველი ეს ფაქტორი, ასევე აისახა მოკავშირეებზეც, რომელთა ნაწილი ბოლშევიკური პროპაგანდის მსხვერპლი გახდა.
1919 წლის იანვრის მიწურულს, ბერტლოტი არმიის სიმცირეზე ჩიოდა. ის ჯერ კიდევ 3,000-ზე ნაკლებ სამხედროს მეთაურობდა და უკრაინის დასაკავებლად 20 დივიზიას ითხოვდა. ამ დროისთვის ბოლშევიკები და ინტერვენციონისტთა მოკავშირეები უკვე რაღაც შეთანხმებამდეც მისულიყვნენ.
ხერსონი, ნიკოლაევი და ოდესა
ადგილობრივი ლიდერი, ატამან ნიკოფორ გრიგორიევი, 1919 წლის 18 თებერვალს, ბოლშევიკებს მიემხრო და მისი არმია უცხოურ ინტერვენციონალისტთა არმიის წინააღმდეგ მიმართა. მისი არმია, რომელიც თავდაპირველად 10-12,000 სამხედროს ითვლიდა 2 მარტს ხერსონს მიადგა, რომელიც ოკუპირებული იყო 150 ფრანგი, 700 ბერძენი და რამდენიმე ასეული მოხალისის მიერ. მძიმე შეტაკების შედეგად, ქალაქი 9 მარტს დაეცა და მოკავშირეთა ძალები, ინტენსიური დაბომბვის ქვეშ ფრანგული ხომალდით ევაკუირებულ იქნა. მოკავშირეებზე თავდასხმას, არა მხოლოდ გრიგორიევის არმია, არამედ ქალაქის ადგილობრივი მოსახლეობაც ახორციელებდა. შეტაკებაში ფრანგების 22 ჯარისკაცი დაიჭრა და 4 დაიღუპა, ბერძნებს კი 250-მდე დანაკარგი აღენიშებოდათ. ასევე დაიღუპა ქალაქის ბერძენი მოსახლეობის მნიშვნელოვანი ნაწილი.
ხერსონის დაკავების შემდეგ, გრიგორიევი ნიკოლაევისაკენ დაიძრა, სადაც ამ დროისთვის უფრო ნაკლები მოკავშირეთა ჯარები იმპყოფებოდა. ქალაქში ასევე იმყოფებოდა კარგად შეიარაღებული 12,000 გერმანული არმია, მაგრამ მათ არანაირი სურვილი არ ჰქონდათ ბრძოლაში ჩართულიყვნენ. ქალაქის ფრანგმა მეთაურმა გრიგორიევთან ზავის დადება მოახერხა და 14-16 მარტს მოკავშირეებმა, მათ შორის გერმანელებმაც ქალაქი ბრძოლის გარეშე დატოვა და უკან საკმაო ოდენობის აღჭურვილობა მიატოვეს.
მოკავშირეები მათ უკანასკნელ ბასტიონში, ოდესაში გამაგრდნენ. ამ მომენტისათვის ქალაქში საშინელი მდგომარეობა იყო. მიუხედავად იმისა, რომ ქალაქში 25,000 სამხედრო იმყოფებოდა, გრიგორიევის არმია უკვე 30,000-დან 40.000-მდე მერყეობდა. მოწინააღმდეგეთა არმიის რიცხობრივ უპირატესობას ასევე ემატებოდა მოკავშირეთა არმიის საბრძოლო მორალის დაცემა, ასევე მარაგის დეფიციტი და მოსახლეობის რევოლუციური განწყობა. ქალაქს ჩრდილოეთიდან ასევე უახლოვდებოდა 17,000 წითელ არმიელი. მოკავშირეების აღმოსავლეთის არმიის უმაღლესმა მთავარსადალმა, ფრანშეტ დესპერემ, რომელიც ოდესაში 20 მარტს ჩამოვიდა დაუყოვნებლივი მიიღო ევაკუაციის გადაწყვეტილება და გენერალ დანსელმს უბრძანა ევაკუაციისთვის მომზადებულიყო. 29 მარტს ფრანშეტ დესპერემ კლემენუსგან უკან დახევის უფლება მიიღო. 6 აპილს მოკავშირეთა არმიამ და 50,000 მშვიდობიანმა მოქალაქემ დატოვა ქალაქი.
სებასტოპოლი და ყირიმი
კლემენუმ ფრანშეტ დესპერეს მოუწოდა რომ სევასტოპოლი და ყირიმი შეენარჩნებინა, როგორც უკანასკნელი ბასტიონი, სამხრეთ რუსეთში განსახორციელებელი შემდეგი ოპერაციებისთვის. მაგრამ ქალაქში ისეთივე მდგომარეობა იყო, როგორც ოდესაში. 14 აპრილსთვის ქალაქს იცავდა 5,000 სამხედრო, მათ შრის 2,000 ბერძენი და 1,500 ალჟირელი და სენეგალელი ჯარისკაცი. 3 აპრილს, ბოლშევიკებმა (მე-2 საბჭოთა უკრაინის არმია) გაარღვიეს პერეკოპის ყელი და სასწრაფოდ მიემართებოდნენ სევასტოპოლისაკენ. 14 აპრილს ისინი უკვე ქალაქის მისადგომებთან იმყოფებოდნენ. ქალაქზე პირველი შეტაკება 16 აპრილს განხორციელდა, თუმცა ის ფრანგული ფლოტის საარტირელიო ჭურვებმა მოიგერია. შემდეგ დღეს ფრანგებმა ზავი ითხოვეს, რათა ქალაქის ევაკუაცია მოეხდინათ.
19 აპრილს, ფრანგულ ხომალდ „ჟან ბარზე“ აჯანყება დაიწყო, მიზეზი ომგადაღლილობა, კომუნიზმის მომხრე ეკიპაჟი და გაუსაძლისი პირობები იყო. აჯანყება მალევე ჩაახშეს, თუმცა ევაკუაცია 29 აპრილამდე გადაიდო, რასაც ასევე მოჰყვა ბოლშევიკების მიერ დაცლილი ქალაქის აღება.
მარცხის მიზეზები
მოკავშირეების ინტერვენცია მარცხით დასრულდა შემდეგი მიზეზების გამო:
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის სამოქალაქო ომი
ანა იზაბელა გონძაგა
ანა იზაბელა გონძაგა (Anna Isabella Gonzaga; დ. 12 თებერვალი, 1655 — გ. 11 აგვისტო, 1703) — გონძაგას დინასტიის წარმომადგენელი. გუასტალას ჰერცოგ ფერანტე III-ის ასული. მანტუისა და მონფერატოს ჰერცოგინია 1671-1703 წლებში როგორც კარლო IV-ის პირველი მეუღლე. მანტუის რეგენტი ესპანური მემკვიდრეობის ომის პერიოდში.
ბიოგრაფია
ანა იზაბელა დაიბადა 1655 წლის 12 თებერვალს იტალიაში. იგი იყო გუასტალას ჰერცოგ ფერანტე III გონძაგასა და მისი მეუღლის, ჰერცოგინია მარგერიტა დ’ესტეს ქალიშვილი. დედამისი თავის მხრივ მოდენისა და რეჯოს ჰერცოგ ალფონსო III-ის მეუღლე და ფრანჩესკო I-ის და იყო.
ვინაიდან ფერანტეს ვაჟი არ ჰყავდა, როგორც მისი უფროსი ქალიშვილი, ანა იზაბელა გონძაგა გუასტალასა და ლუცარა-რეჯოლოს ტახტის მემკვიდრე იყო. მოგვიანებით ეს ყველაფერი სადავო გახდა, რადგან პრეტენზია გამოთქვა მისმა უმცროსმა დამ, პრინცესა მარია ვიტორიამ, რომელმაც თავის ქმართან ერთად ომიც კი გამოუცხადა ანა იზაბელას. ამასთან, გუასტალა ისედაც წარმოადგენდა გონძაგას დინასტიის ორი შტოს: გუასტალელი და მანტუელი გონძაგების სადავო მიწას.
1671 წელს, მემკვიდრეობის შესანარჩუნებლად ჯერ კიდევ სიცოცხლეში, ფერანტე III-მ ანა იზაბელა ცოლად შერთო მანტუისა და მონფერატის ჰერცოგ კარლო IV გონძაგას, განსვენებული ჰერცოგის, კარლო III-ისა და ერცჰერცოგინია იზაბელა კლარა ავსტრიელის ვაჟს. მიუხედავად ხანგრძლივობისა, მათი ქორწინება უნაყოფო იყო.
1678 წელს მამამისი, ჰერცოგი ფერანტე გარდაიცვალა, რის შემდეგაც ანა იზაბელას დამ, მარია ვიტორიამ და მისმა ქმარმა, დონ ვინჩენცო გონძაგამ პრეტენზია განაცხადეს ტახტზე და მეტიც, ვინჩენცომ თავი გუასტალას ჰერცოგად გამოაცხადა. მანტუელმა გონძაგებმა ეს გააპროტესტეს, თუმცა გუასტალელ გონძაგებს ესპანეთის მეფე კარლ II დაეხმარათ და მანტუელებს დაემუქრათ, მანტუელების მოკავშირე საფრანგეთის მეფე ლუი XIV-მ კი ამის წინააღმდეგ არაფერი იღონა.
მიუხედავად ყველაფრისა, გუასტალასთვის ბრძოლა გრძელდებოდა, რის გამოც 1691 წელს ესპანელებმა მანტუა დაიპყრეს, რის გამოც კარლო თავის ცოლთან და მინისტრებთან ერთად ვენეციაში გაიქცა. ანა იზაბელამ მარტივად მოახერხა ახალი მოკავშირეების გაჩენა და მანტუიდან ესპანელების გაძევება. მოგვიანებით, სწორედ მან აწარმოა ესპანეთის მეფესთან სამშვიდობო მოლაპარაკებები. იგი ასევე დაუზავდა მილანის გუბერნატორსა და ნეაპოლის მეფისნაცვალს, რომლებიც ასევე ესპანეთის მეფის ქვეშევრდომები იყვნენ.
1700 წელს კარლ II-ის უშვილოდ გარდაცვალებით შეწყდა ჰაბსბურგთა დინასტიის ესპანური შტო, რის გამოც დაიწყო ომი ესპანური მემკვიდრეობისათვის, სადაც ერთმანეთს კარლის სიძეები: საფრანგეთის მეფე ლუი XIV და საღვთო რომის იმპერატორი ლეოპოლდ I დაუპირისპირდნენ. ფრანგების გავლენით 1702 წელს მანტუაც ჩაება ომში. კარლო IV-ს იმედი ჰქონდა, რომ მოახერხებდა გუასტალასა და მისი მიმდებარე მიწების მოერთებას, რის გამოც დატოვა მანტუა და ომში წავიდა, საჰერცოგოს კი რეგენტის სტატუსით მართავდა ანა იზაბელა. იგი საკმაოდ დიდი წარმატებით მართავდა მანტუას, თუმცა რამდენიმე თვეში, 1703 წლის 11 აგვისტოს მოულოდნელად გარდაიცვალა, 48 წლის ასაკში, უშვილოდ, რის გამოც კარლო IV-მ მეორე ცოლი შეირთო, თუმცა შვილები არც მასთან ეყოლა.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 12 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1655 კატეგორია:გარდაცვლილი 11 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1703 კატეგორია:გონძაგა კატეგორია:მანტუის ჰერცოგინიები კატეგორია:ქალი რეგენტები
ზაირა არსენიშვილი
ზაირა ივანეს ასული არსენიშვილი (დ. 30 ნოემბერი, 1933, თელავი — გ. 9 აგვისტო, 2015, იქვე) — ქართველი სცენარისტი, მწერალი.
ბიოგრაფია
1954 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი, ხოლო 1956 წელს II სამუსიკო სასწავლებლის ვიოლინოს კლასი. მუშაობდა მუსიკის პედაგოგად, უკრავდა თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის ორკესტრში. 70-იანი წლების დასაწყისიდან მუშაობდა კინოში, კინორეჟისორ ლანა ღოღობერიძესთან თანაავტორობით დაწერა სცენარები ყველა მისი ფილმისთვის: „როცა აყვავდა ნუში“ (1972), „აურზაური სალხინეთში“ (1975), „რამდენიმე ინტერვიუ პირად საკითხებზე“ (1978, ერლომ ახვლედიანთან ერთად — სსრკ სახელმწიფო პრემია, 1980), „დღეს ღამე უთენებია“ (1983 — საქართველოს სახელმწიფო პრემია „ხუთწლედის მატიანე“, 1984), „ორომტრიალი“ (1986), „ვალსი პეჩორაზე“ (1992), აგრეთვე სცენარი ილია ჭავჭავაძის „კაცია-ადამიანის?!“ საეკრანო ვერსიისათვის (სიკო დოლიძე, ქეთი დოლიძე, 1979), მისი მოთხრობის მიხედვით დაიდგა კინონოველა „ბედნიერება“ (ნუცა ალექსი-მესხიშვილი, 2009). იყო ავტორი რამდენიმე რომანისა, მ. შ., „რეკვიემი ბანის, სოპრანოსა და შვიდი ინსტრუმენტისათვის“ (1997; საქართველოს სახელმწიფო პრემია – 1998).
ზაირა არსენიშვილი 2015 წელს გარდაიცვალა, დაკრძალეს თელავში.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი სცენარისტები კატეგორია:ქართველი მწერლები კატეგორია:თელავის საპატიო მოქალაქეები (2009) კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:თელავში დაბადებულები ზაირა
აბდელ რაჰმან არეფი
პრეზიდენტის თანამდებობა დაიკავა თავისი ძმის აბდულ სალამ არეფის გარდაცვალების შემდეგ. 1968 წლის 17 ივლისს დაამხეს პარტია ბაასის (არაბეთის სოციალისტური აღორძინების პარტია) მიერ მოწყობილი სამხედრო გადატრიალების შედეგად. ცხოვრობდა ემიგრაციაში, მოგვიანებით დაბრუნდა სამშობლოში. სადამ ჰუსეინის რეჟიმის დამხობის შემდეგ კვლავ ემიგრაციაშია. სიცოცხლის უკანასკნელი წლები ცხოვრობდა იორდანიაში, სადაც 2007 წლის 24 აგვისტოს გარდაიცვალა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ერაყის პრეზიდენტები კატეგორია:ერაყის პრემიერ-მინისტრები კატეგორია:დაბადებული 14 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1916 კატეგორია:გარდაცვლილი 24 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 2007
ხელოვნური ინტელექტი (ფილმი)
ხელოვნური ინტელექტი (A.I. Artificial Intelligence) — 2001 წლის სამეცნიერო ფანტასტიკური დრამატული ფილმი, რომლის რეჟისორი და სცენარის ავტორია სტივენ სპილბერგი. დაფუძნებულია ბრაიან ოლდისის მოთხრობაზე „Supertoys Last All Summer Long“. ფილმის პროდიუსერია კეთლინ კენედი, სტივენ სპილბერგი და ბონი კურტისი. მონაწილეობენ: ჰეილი ჯოელ ოსმენტი, ჯუდ ლოუ, ფრენსის ო'კონორი, ბრენდან გლისონი, უილიამ ჰარტი. ფილმს აშშ-ში დისტრიბუცია გაუწია DreamWorks-მა, ხოლო მსოფლიოს მასშტაბით კი — კომპანია Warner Bros.-მა.
სიუჟეტი ვითარდება კლიმატური ცვლილებების შემდეგომ სამყაროში, სადაც მოთხრობილია უნიკალური ბავშვისმაგვარი ანდროიდის (რობოტი) ისტორია, რომელსაც ადამიანის მსგავსად გააჩნია გრძნობები და ძალუძს სიყვარული.
ფილმზე თავდაპირველად მუშაობა დაიწყო სტენლი კუბრიკმა 1970-იან წლებში, მას შემდეგ, რაც შეისყიდა უფლებები ფილმის გადაღებებზე. სცენარზე მუშაობდნენ რიგი ავტორები, მათ შორის წიგნის ავტორი ბრაიან ოლდისი, ბობ შოუ, იენ უოტსონი და სარუ მეიტლანდი. თუმცა პროექტზე მუშაობა რამდენიმე წელს გაჭიანურდა, ვინაიდან კუბრიკი თვლიდა, რომ იმ დროში კომპიუტერული გრაფიკა არასაკმარისად განვითარებული იყო მთავარი პერსონაჟის დევიდის შესაქმნელად. მისი თქმით, არცერთ ბავშვს არ შეეძლო დევიდის დამაჯერებლად განსახიერება. ფილმზე მუშაობა განახლდა სტენლი კუბრიკის გარდაცვლაების შემდეგ 1999 წელს. მისი ადგილი დაიკავა რეჟისორმა სტივენ სპილბერგმა. სპილბერგი ფილმის გადაღებაზე დაითანხმეს ფილმის პროდიუსერმა, იან ჰარლანმა და კუბრიკის ცოლმა.
პრეოქტმა მიიღო დადებითი შეფასებები კინოკრიტიკოსებისგან. საერთო განხილვების საიტ Rotten Tomatoes-ზე „ხელოვნური ინტელექტის“ რეიტინგი შეადგენს 91%. ფილმმა ოსკარის 74-ე დაჯილდოებაზე მიიღო ორი ნომინაცია საუკეთესო ეფექტებისა და ორიგინალური მუსიკისთვის. აგრეთვე — BAFTA-ს ნომინაცია საუკეთესო ვიზუალური ეფექტებისთვის.
იგი, აგრეთვე წარმატებული აღმოჩნდა კომერციულადაც — ფილმის ბიუჯეტმა შეადგინა 100 მილიონი აშშ დოლარი, ხოლო შემოსავალმა — 235.9 მილიონი. ფილმი ეძღვნება სტენლი კუბრიკს.
სიუჟეტი
გვიან 22-ე საუკუნეში, გლობალური დათბობის შედეგად ზღვის დონემ აიწია. ისეთი ქალაქები როგორებიცაა ამსტერდამი, ვენეცია და ნიუ-იორკი მთლიანად განადგურდა. მსოფლიოს მოსახლეობამ შესამჩნევად იკლო. შეიქმნა ახალი სახეობის რობოტი სახელწოდებით მექა — მოწინავე ჰუმანოიდები, რომლებსაც აზროვნების და ემოციის გამოხატვის შესაძლებლობა აქვთ.
რობოტი დევიდი, რომელიც ძალიან ჰგავს ადამიან ბავშვს და დაპროგრამებულია მისი ფლობელებისადმი სიყვარულის გამოსახატად, გაიგზავნება ჰენრი სვინტონისა და მისი ცოლის, მონიკას ოჯახში, რადგანაც მათი შვილს სჭირს იშვიათი დაავადება და წლებია რაც კომაშია. მიუხედავად იმისა, რომ თავიდან მონიკას ეშინოდა დევიდის, ის მაინც ააქტიურებს მასში სიყვარულის პროვოცირების პროგრამას. დევიდი, აგრეთვე უმეგობრდება რობოტ-დათუანია ტედის, რომელიც ზრუნავს დევიდის კეთილდღეობაზე.
როდესაც მათი შვილი მარტინი გამოჯანმრთელდება, იგი ბრუნდება სახლში. მარტინი ეჭვიანობს დევიდზე და დაარწმუნებს მას, რომ შევიდეს მშობლების საძინებელში და შეჭრას თმა მონიკას. მაგრამ იმ დროს, როცა დევიდი ამას აკეთებს, გამოეღვიძებათ მათ და მეტად განაწყენდებიან მასზე.
მოგვიანებით, წვეულებაზე ბასეინთან, მარტნის ერთ-ერთი მეგობარი დანით ცდილობს გაააქტიუროს დევიდის თავდაცვის პროგრამა, რაც ძალიან შეაშინებს მას. დევიდი მყარად ჩაებღაუჭება მარტინს და ორივენი ჩაცვივდებიან ბასეინში. მას შემდეგ, რაც მარტინს გადაარჩენენ დახრჩობისგან, ჰენრი დაარწმუნებს მონიკას დევიდის დაბრუნებაში, რათა გაანადგურონ ის. ამის ნაცვლად, მონიკა გადაწყვეტს იხსნას დევიდი და ტედისთან ერთად დატოვებს ტყეში.
გზად მათ შეიპყრობენ და წაიყვანენ შოუ-ღონისძიებაზე „ხორცის ბაზარი“, სადაც დაძველებულ რობოტებს აღფრთოვანებული ბრბოს წინაშე ანადგურებენ. როდესაც დევიდის ჯერი დგება, მისი რეალისტური ხასიათის წყალობით მოტყუებული მაყურებლები ათავისუფლებენ მას. მთავარი გმირი ტედი და ჟიგოლო ჯოუ (რობოტი, რომელსაც ბრალს დებენ მკვლელობაში, რომელიც არ ჩაუდენია) გაეცლებენ იმ ადგილს. სამნი შეუდგებიან ლურჯი ფერიის ძებნას — პერსონაჟი კარლო კოლოდის ზღაპრიდან „პინოქიოს თავგადასავალი“, რომელსაც დევიდის აზრით შეუძლია მისი ნამდვილ ბავშვად ქცევა და სახლში დაბრუნება.
2000 წლის შემდეგ, კაცობრიობა ნადგურდება, ხოლო მანჰეტენი დაფარება ყინულით. რობოტები იქცნენ მაღალგანვითარებულ ჰუმანოიდურ ფორმად. ისინი ნახულობენ დევიდს და ტედის და აღმოაჩენენ, რომ ეს ორნი უძველესი რობოტები არიან, რომლებიც ცოცხალ ადამიანებთან ცხოვრობდნენ. რობოტები გაალღობენ მათ. როგორც კი დევიდი იღვიძებს, ის მიუახლოვდება გაყინულ ფერიას, რომელიც დაიშლება, მას შემდეგ რაც იგი ეხება მას. დევიდის მოგონებების წყალობით, რობოტები სვინტონების სახლს გაუკეთებენ რეკონსტრუქციას და ფერიას იტერაქტიული გამოსახულების საშუალებით უხსნიან მას, რომ შეუძლებელია მისი ადამიანად ქცევა. მიუხედავად ამისა, დევიდის დაჟინებული თხოვნით, ისინი ტედის მიერ შემონახული მონიკას თმის დნმ-ის ნიმუშის საშუალებით ხელახლად ქმნიან მონიკას. თუმცა მხოლოდ ერთი დღით და ეს პროცესი არასდროს განმეორდება. დევიდი ატარებს მის ცხოვრებაში ყველაზე ბედნიერ დღეს მონიკასა და ტედისთან ერთად. დღის მიწურულს დევიდი უაკანასკნელად წვება დედასთან ერთად, ხუჭავს თვალებს და მიმგზავრება „იქ სადაც ოცნებები იბადება“. დათუნია ტედი ძვრება ლოგინზე და დაჰყურებს მძინარე დევიდს და მონიკას.
შემუშავება
„Super-Toys Last All Summer Long“-ის ადაპტაციაზე მუშაობა კუბრიკმა 1970-იანი წლების ბოლოს დაიწყო. მომავალი ფილმის ძირითადი კონცეფციის შესაქმნელად მან თავად რომანის ავტორი ბრაიან ოლდისი დაიქირავა. 1985 წელს კუბრიკმა ფილმის რეჟისორად მოიწვია თავისი ძველი მეგობარი სტივენ სპილბერგი. პროექტის თანადაფინანსებაზე დათანხმდა კომპანია Warner Bros.. ფილმზე მუშაობა დიდი ხნით გაჭიანურდა, ხოლო 1989 წელს კუბრიკმა გაათავისუფლა წიგნის ავტორი ოლდისი. რამდენიმე ხნის შემდეგ პროექტი დატოვა ბობ შოუმაც, ხოლო მის მაგივრად შემოუერთდა იენ უოტსონი. მოგვიანებით ოლდისმა განაცხადა: „მან (კუბრიკმა) არა მხოლოდ გამათავისუფლა, არამაედ დაიქირავა ჩემი მტერი“. კუბრიკის დაავალებით, უოტსონმა ფილმის ინსპირაციად გამოიყენა „პინოქიოს თავგადასავალი“; ის „ხელოვნურ ინტელექტს“ თვლიდა „პინოქიოს“ „პიკარესკულ“ კიბერ-ვერსიად.
სამი კვირის შემდეგ უოტსონმა კუბრიკს წარუდგინა სცენარის პირველი კონცეფცია, ხოლო თავისი საქმე დაასრულა 1991 წელს სცენარიის ახალი ვერსიით, რომელიც 90 გვერდს ითვლიდა. თავდაპირველად პერსონაჟი ჟიგოლო ჯოუ მოიაზრებოდა მეომარ რობოტად, თუმცა უოტსონმა კუბრიკს შესთავაზა ჩაენაცვლებინა იგი ანდროიდი-ჟიგოლოთი. ამის შესახებ კუბრიკი ხუმრობდა: „მე მგონია, რომ ჩვენ დავკარგეთ ბავშვთა აუდიტორია“. . ცოტახნის შემდეგ კუბრიკმა შეწყვიტა ფილმის გადაღებები, რათა ემუშავა ლუის ბეგლის რომანის „ომისდროინდელი სიცრუეები“ ადაპტაციაზე, მიზეზად დაასახელა, რომ იმ დროში კომპიუტერული გრაფიკა არასაკმარისად განვითარებული იყო მთავარი პერსონაჟის დევიდის შესაქმნელად. თუმცა სტივენ სპილბერგის ფილმის „იურული პარკის“ გამოსვლის შემდეგ, 1993 წელს ოფიციალურად დაანონსდა, რომ ფილმზე მუშაობა განახლდებოდა 1994 წელს. დენის მიურენი და ნედ გორმანი, რომლებიც მუშაობდნენ „იურულ პარკზე“, პროექტში მოწვეული იქნენ ვიზუალური ეფექტების სუპერვაიზორების რანგში. მიუხედავად ამისა, კუბრიკი უკმაყოფილო იყო მათი პრევიზუალიზაციით და Industrial Light & Magic-თან თანამშრომლობის ხარჯებით.
წინაწარმოება
1994 წლის დასაწყისში ფილმი იყო წინაწარმოების სტადიაში, სადაც კონცეპტ-არტისტად მოვიდა კრისტოფერ „ფანგორნ“ ბეიკერი, სცენარის ასისისტენტ ავტორად — სარა მეიტლანდი. სარას თქმით, კუბრიკი ფილმს ყოველთვის მოიხსენიებდა არა „ხელოვნურ ინტელექტად“, არამედ „პინოქიოდ“. ვიზუალური ეფექტების სუპერვაიზორი გახდა კრის კანინგემი. მისი ზოგიერთი სცენა არ შესულა ფილმში, მაგრამ მოგვიანებით გამოვიდა DVD ფორმატში სახელწოდებით „The Work of Director Chris Canningham“ („რეჟისორ კრის კანინგემის ნამუშევარი“). კანინგემმა გარკვეული წვლილი შეიტანა მთავარი პერსონაჟის დევიდის მოდელირებაში. „ჩვენ ვცდილობდით პატარა ბავშვის კონსტრუირებას, რომელსაც ჰქონდა მოძრავი რეზინის სახე... მაგრამ ეს იყო სრული კრახი, ის გამოიყურებოდა საშინლად“ — ამბობდა იან ჰარლანი. ტექნიკური კონსულტანტის რანგში მოწვეული იქნა ჰანს მორავეცი.
ამ დროს, კუბრიკმა და ჰარლანმა, გადაწყვიტეს რეჟისორად მოეწვიათ სტივენ სპილბერგი. სპილბერს რეჟისორობა 1995 წელს შესათავაზეს, მაგრამ იგი დაკავებული იყო სხვა პროექტებით და დაარწმუნა კუბრიკი თავადვე ყოფილი ფილმის რეჟისორი. მალე პროექტზე მუშაობა შეწყდა, რადგანაც კუბრიკი გადაერთო ფილმის „ფართოდ დახუჭული თვალებით“ გადაღებებზე. 1999 წლის 7 მარტს სტენლი კუბრიკი გარდაიცვალა. ფილმის გადაღებაზე სპილბერგი დაიყოლიეს ჰარლანმა და კუბრიკის ცოლმა კრისტინა კუბრიკმა. 1999 წლის ნოემბერში სპილბერგი შეუდგა სცენარის წერას, რომელიც დაფუძნებული იყო უოტსონის 90 გვერდიან კონცეფციაზე. ფილმ „მესამე ხარისხის ახლო კონტაქტების“ შემდეგ სპილბერგი პირველად დაკავდა საკუთარი ფილმის სცენარისტობით. მან უტსონის კონცეფცია შეინარჩუნა, თუმცა რამდენიმე სექსუალური ხასიათის სცენა ჟიგოლო ჯოუს მონაწილეობით ამოკვეთილი იქნა. ფილმის წინაწარმოება შეწყდა 2000 წლის თებერვალში, ვინაიდან სპილბერგს გადაწყვეტილი ჰქონდა ისეთი პროექტების რეჟისორობა როგორებიცაა „ჰარი პოტერი და ფილოსოფიური ქვა“, „განსხვავებული აზრი“ და „გეიშას მემუარები“. მომდევნო წელს სპილბერგმა განაცხადა, რომ ხელოვნური ინტელქტი იქნებოდა მისი მომდევნო პროექტი. მან კონცეპტ-არტისტად კვლავ კრის ბეიკერი მოიწვია.