cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
პეტრე-პავლეს ციხესიმაგრის ალექსეევკის რაველინი
ციხე
1769 წელს რაველინში ააგეს ხის საპატიმრო, რომელიც 1797 წელს, პავლე I-ის ბრძანებით ხის საპატიმრო შეცვალეს ქვის ციხით რომელსაც 20 კამერა ჰქონდა — საიდუმლო ოთახით. რაველინის პატომრებს შორის იყვნენ დეკაბრისტები (მათ შორის პ. ი. პესტელი, კ. ფ. რილევი, პ. გ. კახოვსკი), პეტრაშევცები (მ. ვ. პეტრაშევსკი, ფ. მ. დოსტოევსკი...), ხალხოსნები (1884 წლამდე; უმეტესი მათგანი გარდაიცვალა მარტობაში 1882-1884 წლებში), ასევე პოლონეთის 1830-1831 წლის აჯანყების რამდენიმე მონაწილე.
1884 წელს რაველინის საპატიმროს პატიმრები გადაიყვანეს შლისელბურგის ციხესიმაგრეში, რის შემდეგაც ალექსეევკის რაველინს საპატიმროს ფუნქციით აღარ იყენებდნენ.
ლიტერატურა
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
აბელიშვილები
აბელიშვილები (მხ. რ. აბელიშვილი) — ქართული გვარი. წარმოშობით ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ ოჟიოდან არის. გავრცელებულია გურჯაანის, თელავის მუნიციპალიტეტეტისა და თბილისის ტერიტორიაზე. პარალელურად ხმარებული ვარიანტია აბელაშვილი.
1995 წლისთვის საქართველოში ცხოვრობდა 101 აბელიშვილი. 2019 წელს ფიქსირდება 91.
სქოლიო
*
ალენ რენე
ალენ რენე (Alain Resnais; დ. 3 ივნისი, 1922, ვანი, საფრანგეთი — გ. 1 მარტი, 2014, პარიზი, საფრანგეთი) — ფრანგი კინორეჟისორი, სცენარისტი. რენემ სრულმეტრაჟიანი ფილმების გადაღება 1950-იანი წლების ბოლოს დაიწყო. მისი ყველაზე ცნობილი ნამუშევრების რიგს მიეკუთვნება „ჰიროსიმა, ჩემო სიყვარულო“ (1959), „შარშან მარიენბადში“ (1961) და „მიურიელი“ (1963).
ადრეული ცხოვრება
რენე ბავშვობიდან დაინტერესებული იყო შემოქმედებითი საქმიანობით, ხოლო მცირე ასაკში მას ვიდეო-კამერა აჩუქეს. 14 წლის ასაკში მისი კლასელები მოკლემეტრაჟიან ფილმში გადაიღო, რომელიც ვერსია იყო პოპულარული თრილერისა, „ფანტომასი“.
რენე ბავშვობიდან ასთმით იტანჯებოდა. სწორედ ეს გახდა მიზეზი, რატომაც მან მეორე მსოფლიო ომში წასვლისგან თავის დაღწევა შეძლო. 1940 წელს ის პარიზში გადავიდა, სადაც იგი კინემატოგრაფიული კვლევების ინსტიტუტში სწავლობდა. საფრანგეთში გერმანული ოკუპაციის დროს რენე თეატრით დაინტერესდა, რამაც დიდი გავლენა მოახდინა მის კინოენაზე.
1947 წელს მან გადაიღო მოკლემეტრაჟიანი ფილმების სერია, რომლებიც სამხატვრო ხელოვნებას ეხებოდა. რენე მაშინდელი ფრანგული კომერციული კინოს მიმართ ინტერესს არ იჩენდა და 11 წლის განმავლობაში აგრძელებდა მოკლე ფილმების გადაღებას ვინსენტ ვან გოგის, პოლ გოგენის, პაბლო პიკასოსა და სხვების შესახებ.
კინო-კარიერა
მრავალწლიანი წერის, გადაღებისა და დამუშავების შემდეგ, 1959 წელს, მარგარეტ დურასის სცენარის მიხედვით რენემ თავისი პირველი სრულმეტრაჟიანი ფილმი გადაიღო, სახელად „ჰიროსიმა, ჩემო სიყვარულო“. ფილმი მალევე გახდა პოპულარული და ხალხის აღიარება მოიპოვა; მიიღო ჯილდოები კრიტიკოსებისგან ნიუ-იორკისა და კანის კინოფესტივალებზე.
მალევე რენემ თავისი კინემატოგრაფიული სტილით, რომელიც ტრადიციულ ფორმასა და რადიკალურ შინაარსს გულისხმობდა, ფრანგული ახალი ტალღის რეჟისორების ყურადღება მიიპყრო. თუმცა რენე თავისი მსოფლმხედველობით არ მიეკუთვნებოდა ახალ ტალღას, ყოველ შემთხვევაში, არ იყო ნაწილი „კაიე დუ სინემას“ დაჯგუფების. რენე და თავისი თანამოაზრეები (მაგ. ანიეს ვარდა) მარცხენა ფლანგს მიეკუთვნებოდნენ, სწორედ ამის გამო მათ „Left Bank“-ს ეძახდნენ. რენე ამბობდა: „ორმხრივი სიმპათია და პატივისცემა არსებობდა ჩემსა და რივეტს, ბაზინს, დემისა და ტრიუფოს შორის. რომერს კარგად არ ვიცნობდი, მაგრამ მისი ნაწერები მომწონდა.“
სტილი
რენესთვის დამახასიათებელია არაკონვენციური თხრობის მანერა, დრო და მეხსიერება მისი ფილმების ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ელემენტია. ასევე არის ომი და მისი თანმდევი მოვლენები, საკონცენტრაციო ბანაკები, ატომური ბომბი, ოკუპაცია და წინააღმდეგობის მოძრაობა. ზოგიერთი მას ხმოვანი კინოს პირველ მოდერნისტს უწოდებდა, ზოგიც კუბისტური პერიოდის პიკასოსა და ბრაკს ახსენებდა.
რენეს ფილმები წარმოგვიდგენს პერსონაჟებსა და მათ მიერ ინტერპრეტირებულ რეალობებს. მის ფილმებს ხშირად უწოდებენ „პოეტურ კინოს“.
პირადი ცხოვრება
1998 წელს დაქორწინდა საბინე აზემაზე, რომელიც რენეს 1983 წლის შემდეგ გამოშვებულ რენეს ფილმების უმეტესობაში მონაწილეობს. მინი|237x237პქ|ალენ რენეს სასაფლაორენე 2014 წლის 1 მარტს პარიზში გარდაიცვალა. იგი მონპარნასის სასაფლაოზეა დაკრძალული.
ფილმოგრაფია
'''სრულმეტრაჟიანი ფილმები '''
სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი კინორეჟისორები კატეგორია:ფრანგი სცენარისტები კატეგორია:დაბადებული 3 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1922 კატეგორია:გარდაცვლილი 1 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 2014 კატეგორია:ფრანგი კინოოპერატორები კატეგორია:ფრანგი მამაკაცი არამხატვრული მწერლები
აბელიშვილი
იხილეთ აგრეთვე
* კატეგორია:ქართული გვარები
შაორის ქვაბული
შაორის ქვაბული — მთიანი ქვაბული მდინარე რიონის აუზში. სამხრეთ-დასავლეთიდან ისაზღვრება ნაქერალის, სამხრეთ-აღმოსავლეთით რაჭის, ჩრდილო-დასავლეთით გობიშურის ქედებით, ხოლო ჩრდილო-აღმოსავლეთით ნიკორწმინდა-თლუღის ამაღლებით. ქვაბულის ფსკერის აბსოლუტური სიმაღლეა 1000-1200 მ. ქვაბული წარმოქმნილია ტექტონიკური, მდინარეულ-ეროზიული და კარსტული პროცესებით. კარსტი უფრო მეტად ქვაბულის დასავლეთ ნაწილსა და ფერდობებზეა. ფსკერზე გვხვდება 4-5 მ სისქის ალუვიონი. შაორის ქვაბულში ზედაპირული წყლები და მათი ნაკადები იშვიათია. რელიეფი ნაკლებადაა დანაწევრებული. შაორის ქვაბულში შექმნილია შაორის წყალსაცავი, რომლის ფართობია 9,2 კმ², ხოლო მაქსიმალური სიღრმე 14,5 მ.
ატმოსფერული ნალექების უდიდესი ნაწილი სწრაფად იჟონება კარსტულ ზედაპირში — ეგრეთ წოდებულ „სასულეებში“. ქვაბულის ჰავისათვის დამახასიათებელია მკაცრი ზამთარი და ხანგრძლივი ნოტიო ზაფხული. ჰაერის საშუალო წლიური ტემპერატურა 6,7°C, იანვრის —4,8°C, ივლისის 17,6°C; აბსოლუტურ მინიმალური —40°C (ხერგა), აბსოლუტურ მაქსიმალური 34°C. წლიურად 1000-იდან 1400 მმ-მდე ნალექი მოდის. თოვლის მყარი საფარი 142 სმ აღწევს. ქვაბულში განვითარებულია უმთავრესად კორდიან-კარბონატული, ადგილ-ადგილ — ტყის ყომრალი ნიადაგები. ქვაბულის ფსკერსა და დაბალ ფერდობებზე უფრო მეტად ბალახოვანი და ბუჩქნარი მცენარეულობა ხარობს. ნაწილობრივ ათვისებულია სასოფლო-სამეურნეო კულტურებისათვის. მაღალი ადგილები შემოსილია ფოთლოვანი და მუქწიწვოვანი ტყეებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ქვაბულები
გაგუა
საკუთარი სახელი გაგუა შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
* კატეგორია:ქართული გვარები
საზიზღარი მე 3
„საზიზღარი მე 3“ (Despicable Me 3) — 2017 წლის ანიმაციური 3D ფილმი. არის ფილმების სერია „საზიზღარი მეს“ გაგრძელება, გამოშვებული კომპანია Illumination Entertainment-ის და გავრცელებული კომპანია Universal Pictures-ის მიერ. მთავარ პერსონაჟებს ახმოვანებენ სტივ კარელი, მირანდა კოსგროვე და დან გაიერი.
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:Illumination Entertainment-ის ფილმები კატეგორია:2017 წლის ანიმაციური ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:ამერიკული ანიმაციური ფილმები
ზვიოზდოჩკა (კეუშენის რაიონი)
ზვიოზდოჩკა (Zviozdocica) — სოფელი მოლდოვაში, კეუშენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 95 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 34 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კეუშენის რაიონის სოფლები
ელ-ტალის მინტაკა
ელ-ტალი (არაბ.منطقة التل) — სირიის არაბული რესპუბლიკის რიფ-დიმაშკის მუჰაფაზის (რეგიონის) ერთ-ერთი მინტაკა (პროვინცია). 2004 წლის მოსახლეობის საყოველთაო აღწერის მიხედვით ელ-ტალის პროვინციაში დაახლოებით 115 937 ადამიანი ცხოვრობს. პროვინციის ფართობია 559,06 კმ².
სქოლიო
კატეგორია:სირიის მინტაკები
დისკუსია
დისკუსია (ლათ. „discussio“ განხილვა, გამოკვლევა) — შეკრებაზე, საუბარში, კომუნიკაციის ნებისმიერი საშუალებით რაიმე საკითხის განხილვა, კამათი. წამყვანსა და მსმენელებს შორის ცოდნის, შეხედულებებისა და იდეების სიტყვიერი გაცვლის პროცესი. დისკუსიას მსჯელობასაც უწოდებენ. დისკუსია ეხმარება ინდივიდება საკითხის ღრმა და დეტალურ განხილვაში. ამ დროს იქმნება ისეთი ატმოსფერო, რომელშიც ადამიანებს შეუძლიათ აზრების ურთიერთგაზიარება, ახალი იდეების გამოთქმა, სხვისი აზრების მოსმენა და გაგება, კომუნიკაციის და თვითგამოხატვის უნარ-ჩვევების გაუმჯობესება. დისკუსია საჭიროებს საფუძვლიან მომზადებას. მას უნდა ჰყავდეს წამყვანი. დისკუსიის წარმართვა მოითხოვს როგორც წამყვანის, ასევე, მონაწილეებისაგან
საკლასო დისკუსია
დისკუსიის მიმდინარეობის დროს მასწავლებელმა უნდა გააკეთოს შემდეგი: 1. დისკუსიის ფასილიტაციისათვის შესაბამისი საკლასო გარემოს შექმნა: 2. მონაწილეობის წახალისება/ხელშეწყობა: 3. დისკუსიის წარმართვა და დასკვნების შეჯამება:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ზეპირი მეტყველება კატეგორია:მეტყველება კატეგორია:ენა კატეგორია:კომუნიკაციები სახეობების მიხედვით კატეგორია:კომუნიკაციები სხვადასხვა პირებს შორის
სედვი
ტაძარი მდებარეობს აქორიდან კაჭაჭკუტისკენ მიმავალი გზის მარცხენა მხარეს, ტყიან გარემოში. დარბაზულ ეკლესიას დასავლეთიდან და სამხრეთიდან კარის ღიობები აქვა გაჭრილი, რომელთაგან სამხრეთისას მძლავრი კარიბჭე აქვს მიდგმული. აღსანიშნავია აღმოსავლეთ ფასადის ცენტრში გაჭრილი სამმაგი მართკუთხა მოჩარჩოების სარკმელი. დარბაზის ჩრდილოეთ კედელში მინაშენში გასასვლელი კარია გაჭრილი. ორფერდა სახურავს მარტივად პროფილირებული კარნიზი შემოუყვება. ეკლესიის ექსტერიერი მოკრძალებულად არის გაფორმებული. ნაგებობა დაბურული იყო ლორფინით. არქიტექტურული ნიშნებით ტაძარი XIII საუკუნეში უნდა იყოს აგებული.
სამონასტრო კომპლექსიდან 500 მეტრში სამეთვალყურეო კოშკის ფორმის ნაგებობაა აღმართული. ციხე-კოშკი აგებულია გორაზე, რომელსაც ადგილობრივები „ღული ღაშს“ უწოდებენ. აგებულების მიხედვით სედვის ციხე მონასტრის დასაცავად ააშენეს. აქედან შესაძლებელი იყო ტაძრისაკენ მიმავალი გზის კონტროლი. შიდა სივრცის ნახვისას მნახველზე იგი დაყუდებული ბერის სამლოცველოსა და საცხოვრისის შთაბეჭდილებას უფრო ტოვებს. სამ სართულიანი შენობის მეორე სართულზე სალოცავია მოწყობილი, რომელიც კედლის მხატვრობითაა გამშვენებული. ეს სართული კამარითაა გადახურული, რომლისაგანაც დღეს თაღიღაა შემორჩენილი.
ქვევით, ხეობაში, მრავლადაა შუა საუკუნეების ნასოფლარები და სასაფლაოები. გვხვდება სომხური ხაჩქარებიც.
ამირან გაგუა
ამირან თევდორეს ძე გაგუა (დ. 27 დეკემბერი, 1930, სოხუმი) — ქართველი მომღერალი (ლირიკული ტენორი). საქართველოს სახალხო არტისტი (1989).
რესურსები ინტერნეტში
ამირან კატეგორია:დაბადებული 1930 კატეგორია:დაბადებული 27 დეკემბერი კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიის კურსდამთავრებულები კატეგორია:ქართველი საოპერო მომღერლები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები
რუმინეთის შეიარაღებული ძალები
რუმინეთის შეიარაღებული ძალები (Forţele Armate Române) — რუმინეთის აღმასრულებელი ხელისუფლების სამხედრო სტრუქტურა, რომლებიც ექვემდებარება ქვეყნის პრეზიდენტს და იმართება თავდაცვის სამინისტროს მიერ. შეიარაღებული ძალების მისიაა შეინარჩუნოს რუმინეთის სუვერენიტეტი, დაიცვას მისი სახმელეთო და საზღვაო ტერიტორიები, საჰაერო სივრცე და მათი განუყოფელი მთლიანობა. ასევე მისი მოვალეობაა ქვეყანაში კონსტიტუციური წესრიგის დამყარება და საზოგადოებრივი უსაფრთხოების უზრუნველყოფა. მის შემადგენლობაშია არმია (Forţele Terestre Române), სამხედრო-საჰაერო ძალები (Forţele Aeriene Române), სამხედრო-საზღვაო ძალები (Forţele Navale Române)
ბიუჯეტი
რუმინეთის მთლიანი სამხედრო ბიუჯეტი €1.78 მილიარდია, რაც ქვეყნის მთლიანი შიდა პროდუქტის 1.33%-ია.
ძალა
რუმინეთი ნატო-ს 2004 წელს შეუერთდა. შედეგად, მომზადდა რუმინეთის არმია, 2007 წელს გაუქმდა გაწვევა და ძალები მთლიანად პროფესიულ არმიად იქცა.
განახლებულ შეიარაღებული ძალებში მსახურობს 90 000 ჯარისაკაცი, რომელთაგან დაახლოებით 75 000 სამხედრო პირია (დანარჩენი დაახლოებით 15 000 სამოქალაქო პირია). . რუმინეთის სახმელეთო ძალები 45 800-ს, რუმინეთის სამხედრო-საჰაერო ძალები 13 250-სა და რუმინეთის სამხედრო-საზღვაო ძალები 6 800 ჯარისკაცს მოიცავს, ხოლო დანარჩენი 8 800 ჯარისკაცი სხვა სფეროებში მსახურობს.
მოდერნიზაცია
რუმინეთის სამხედრო ძალებმა არსებითად უნდა გაიაროს რესტრუქტურიზაციის სამი ეტაპი. 2007 წელს პირველი მოკლევადიანი ეტაპი დასრულდა. სავარაუდოდ 2015 წელს მეორე ეტაპი დასრულდება და შეიარაღებული ძალები ნატოს ძალებთან უმაღლეს თავსებადობა მიაღწევს, ხოლო 2025 წელს გრძელვადიანი ეტაპი დასრულდება. ეტაპების მიზანია რუმინეთის სამხედრო ძალების სტრუქტურის მოდერნიზაცია, მოსამსახურეთა რაოდენობის შემცირება და ტექნოლოგიების გაუმჯობესება ნატო-ს სტანდარტებთან დასაახლოებლად.
ქვეყნის გარეთ განლაგებული ძალები
რუმინეთის სამხედრო მოსამსახურეები მონაწილეობდნენ ერაყის ტერიტორიაზე ოპერაციებში აშშ-ის მხარეს. ერაყში, ერთდროულად ყველაზე ბევრი, 730 ჯარისკაცი რუმინეთს ტერიტორიის დატოვების დაწყებამდე ჰყავდა. ბოლო რუმინელი ჯარისკაცმა ერაყი 2009 წლის 24 ივლისს დატოვა.
ქვეყნის სამხედრო ძალები დღეს ავღანეთის სამხედრო ოპერაციებში მონაწილეობენ. 2010 წელს ავღანეთში 1 800 რუმინელი ჯარისკაცი იბრძოდა. 2010 წლის 8აპრილს ქვეყნის პრეზიდენტმა ტრაიან ბესესკუმ განაცხადა, რომ რუმინეთი ავღანეთში სამხედრო კონტიგენტს გააორმაგებდა.
კიზილიაროვო (არხანგელის რაიონი)
კიზილიაროვო (Ҡыҙылъяр; Кызылярово) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის არხანგელის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 127 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ არხანგელსკოედან დაშორებულია 19 კილომეტრით. უხლოესი რკინიგზის სადგურია პრიურალიე, რომელიც დაშორებულია 28 კმ-ით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არხანგელის რაიონის სოფლები
აზერბაიჯანი 2016 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
აზერბაიჯანმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეექვსედ 2016 წელს, ბრაზილიის ქალაქ რიო-დე-ჟანეიროში იასპარეზა. ამ თამაშებზე მათ სხვადასხვა სინჯის 18 მედალი მოიპოვეს.
სქოლიო
კატეგორია:ქვეყნები 2016 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:აზერბაიჯანი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:აზიის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ბერძენი ზორბა (ფილმი)
ბერძენი ზორბა — 1964 წლის ბერძნული ფილმი. დაფუძნებულია ნიკოს კაზანძაკისის ამავე სახელწოდების რომანზე. კომპოზიტორმა მიკის თეოდორაკისმა სპეციალურად ამ ფილმისთვის დაწერა ცნობილი ბერძნული ცეკვა სირტაკის მელოდია.
სიუჟეტი
ახალგაზრდა კაცი ბასილი, რომელიც სანახევროდ ინგლისელია და სანახევროდ ბერძენი, მემკვიდრეობით იღებს მიწის ნაკვეთსა და მაღაროს კუნძულ კრეტაზე. ის კრეტაზე მიემგზავრება, სადაგ ადგილობრივი თემის მკაცრ ადათ-წესებს ეცნობა. მისი ერთადერთი მეგობარი სიცოცხლითსავსე და გონიერი ბერძენი ალექსის ზორბაა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1964 წლის ფილმები კატეგორია:ბრიტანული ფილმები კატეგორია:ინგლისურენოვანი ფილმები კატეგორია:ბერძნულენოვანი ფილმები კატეგორია:შავ-თეთრი ფილმები კატეგორია:რომანებზე დაფუძნებული ფილმები
წისქვილი
წისქვილი — სხვადასხვა მასალის დაწვრილმანებისათვის განკუთვნილი მანქანა ან აპარატი. წისქვილი ორგვარია: აეროდინამიკური ანუ ჭავლიანი და მექანიკური. პირველი მასალას აწვრილმანებს მმსხვრეველების გამოუყენებლად, მექანიკური კი — მმსხვრეველების საშუალებით. მექანიკური წისქვილი შეიძლება იყოს დოლიანი, გორგოლაჭიანი, ჯამიანი (რბია) და დისკოებიანი. აეროდინამიკურ წისქვილში მასალა წვრილმანდება ჰაერის ჭავლით გატაცებული დიდი სიჩქარით მოძრავი მადნის ნატეხების ერთმანეთთან და მოძრაობის გზაზე აღმართულ ფართან შეჯახების შედეგად. მექანიკურ წისქვილში — ბრუნვისას მმსხვრეველების დარტყმისა და მათ შორის მოხვედრილი მასალის გასრესის შედეგად. მუშა ორგანოს ფორმისა და სახეობის მიხედვით წისქვილები პირობითად შეიძლება დაიყოს 5 ჯგუფად (იხ. ცხრილი: წისქვილების კლასიფიკაცია).
სასარგებლო წიაღისეულის გასამდიდრებლად, ცემენტის წარმოებაში, ენერგეტიკაში (ქვანახშირის მტვრის დასამზადებლად), ქიმიურ და მეტალურგიულ მრეწველობაში ფართოდ იყენებენ დოლურ წისქვილებს. დოლის ფორმის მიხედვით წისქვილი არის ცილინდრული, კონუსური და მილისებრი. დაფქული მასალის განტვირთვა შეიძლება იყოს ცენტრალური ან პერიფერიული. პირველ შემთხვევაში დაწვრილმანებული მასალა გამოდის განსატვირთი პოჭოჭიკიდან უშუალოდ, მეორე შემთხვევაში კი იგი გაივლის დიაფრაგმას ან გისოსს და დოლის ღია ტორსიდან ან ღრუ პოჭოჭიკიდან გამოედინება. ცენტრალური განტვირთვისას მასალა ღერძული მიმართულებით ნელა გადაადგილდება, ამიტომ შედარებით წვრილად იფქვება. პერიოდული ინტენსიური განტვირთვისას პროდუქცია მსხვილმარცვლიანი გამოდის. გრძელ ცილინდრში მასალის თავიდან ბოლოში გავლას მეტი დრო სჭირდება, ამიტომ მასალა წმინდად იფქვება. მრავალკამერიან მილისებურ წისქვილში მასალა კამერიდან კამერაში თანამიმდევრობით გადადის (დიაფრაგმების მეშვეობით). პირველ კამერაში მსხვილი ბურთულებია, უკანასკნელში კი — წვრილი. დოლიან წისქვილში მმსხვრეველებად იყენებენ ბუნებრივ კენჭს, ფოლადის ბურთულებს ან ღეროებს და დასაფქვავი მადნის მსხვილ ნატეხებს (300 მმ-მდე). თანამედროვე წისქვილის დოლის დიამეტრია 0,9 - 5 მეტრი, სიგრძე — 0,9 - 8 მეტრი (ცემენტის წარმოებაში, შესაბამისად, 4 მეტრი და 15 მეტრი).
ქეთლინ ანტონელი
ქეთლინ ანტონელი (ინგლ. Kathleen "Kay" McNulty Mauchly Antonelli დ. 12 თებერვალი, 1921 — გ. 20 აპრილი, 2006) — ირლანდიური წარმოშობის ამერიკელი კომპიუტერული პროგრამისტი და ზოგადი დანიშნულების ელექტრონული ციფრული კომპიუტერი ENIAC-ის პირველი ექვსი პროგრამისტი ქალიდან ერთ-ერთი.
ადრეული ცხოვრება და განათლება
ქეთლინ ანტონელი (ქალიშვილობის გვარი — მაკნალტი) დაიბადა 1921 წლის 12 თებერვალს ფეიმორში, პატარა სოფელ კრისლაუში, რომელიც მაშინ იყო გელტახტის რაიონი (ირლანდიურენოვანი რეგიონი) დონეგალის საგრაფოში, ოლსტერში, ირლანდიის ჩრდილოეთ პროვინციაში. ის იყო ჯეიმზ მაკნალტისა და ენ ნელისის ექვსი შვილიდან მესამე. ქეთლინის დაბადების ღამეს მამა, ირლანდიის რესპუბლიკური არმიის კადრების მომზადების ოფიცერი, დააპატიმრეს. მისი გათავისუფლების შემდეგ, 1924 წლის ოქტომბერში, ოჯახი ემიგრაციაში წავიდა შეერთებულ შტატებში და დასახლდა ფილადელფიაში (პენსილვანია), სადაც ჯეიმზი ქვისმთლელად მუშაობდა. იმ დროს ქეთლინი ვერ ლაპარაკობდა ინგლისურად, მხოლოდ ირლანდიურად საუბრობდა. მას სიცოცხლის ბოლომდე ახსოვდა ლოცვები ირლანდიურ ენაზე.
ქეთლინი დადიოდა ადგილობრივ საეკლესიო-სამრევლო სკოლაში და კათოლიკე გოგონების საშუალო სკოლაში ფილადელფიაში. საშუალო სკოლაში მან ისწავლა ალგებრა, სიბრტყის გეომეტრია, ტრიგონომეტრია და მყარი გეომეტრია. საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ ჩაირიცხა ადგილობრივ ქალთა კოლეჯში. სწავლის პერიოდში გაიარა მათემატიკის ყველა შემოთავაზებული კურსი, მათ შორის სფერული ტრიგონომეტრია, დიფერენციალური გამოთვლები, პროექციული გეომეტრია, ნაწილობრივ დიფერენციალური განტოლებები და სტატისტიკა; 1942 წლის ივნისში მიიღო მათემატიკოსის ხარისხი.
კოლეჯში სწავლის მესამე კურსზე ქეთლინი ეძებდა შესაბამის სამუშაოებს, რადგან იცოდა, რომ სურდა მათემატიკოსობა, მაგრამ არ უნდოდა სკოლის მასწავლებლობა. მან შეიტყო, რომ სადაზღვევო კომპანიების აქტუალური პოზიციები მოითხოვდა მაგისტრის ხარისხს. ამიტომ ფიქრობდა, რომ ბიზნეს-ტრენინგები მისი დასაქმების შესაძლებლობას გაზრდიდა. ამის გამო გაიარა იმდენი ბიზნეს კურსი, რამდენის საშუალებასაც მისი კოლეჯის განრიგი აძლევდა: ბუღალტერია, ფინანსები და საბანკო საქმე, ბიზნეს სამართალი, ეკონომიკა და სტატისტიკა.
კომპიუტერის პროგრამისტი
მარჯვნივ|მინი|300პქ| ქეთლინ მაკნალტი თანამშრომლებთან ერთად ამუშავებს დიფერენციალურ ანალიზატორს მურის ელექტროინჟინერიის სკოლის სარდაფში, [[პენსილვანიის უნივერსიტეტი, ფილადელფია, პენსილვანია, 1942–1945 წწ.]] უნივერსიტეტის დამთავრებიდან რამდენიმე დღეში ქეთლინმა ნახა განცხადება აშშ-ის სახელმწიფო სამსახურში ფილადელფიაში სჭირდებოდათ ქალები მათემატიკური განათლებით. მეორე მსოფლიო ომის დროს ამერიკის არმია ქალებს ასაქმებდა ბალისტიკურ ლაბორატორიებში ტყვიებისა და რაკეტების ტრაექტორიების გამოსათვლელად. ლაბორატორია მერილენდის შტატის აბერდინის საცდელ პოლიგონზე მდებარეობდა. ქეთლინმა მაშინვე თავის ორ თანაკურსელს დაურეკა. მათგან ერთ-ერთი — ფრენსის ბილასი დათანხმდა გადასვლაზე.
ქეთლინის ოფიციალური საჯარო სამსახურის სახელწოდება, სამუშაო დოკუმენტაციის მიხედვით, იყო „გამომთვლელი". მან და ბილასმა დაიწყეს მუშაობა დაახლოებით 10 სხვა „გოგონასთან" (როგორც ქალ „გამომთვლელებს“ ეძახდნენ ) და 4 მამაკაცთან ერთად. ჯგუფი ერთად მიიყვანეს მურის სკოლაში აბერდინის პროვინციიდან. ანტონელი და ბილასი მუშაობდნენ მურის სკოლის დიდ, ყოფილ საკლასო ოთახში. მოგვიანებით იგივე ოთახში შეიქმნა ENIAC და ფუნქციონირებდა 1946 წლის დეკემბრამდე.
მთელი კურსის მიუხედავად, მათემატიკის ტრენინგმა ვერ მოამზადა ანტონელი და ბილასი სამუშაოსთვის, სადაც საჭირო იყო ტრაექტორიების გამოთვლა. ისინი არ იცნობდნენ რიცხვითი ინტეგრაციის მეთოდებს, რომლებიც გამოიყენებოდა ტრაექტორიების გამოსათვლელად. სახელმძღვანელომ (ჯეიმზ სკარბოროს „რიცხვითი მათემატიკური ანალიზი“), რომელიც მათ მიეცათ შესასწავლად, მცირეოდენი ცოდნა მისცათ. ორმა ახალბედამ, პრაქტიკითა და ხელმძღვანელის, ლილა ტოდის რჩევებით, საბოლოოდ ისწავლა, როგორ შეესრულებინათ გამოთვლების საფეხურები, ზუსტად 10 ათწილად ნიშნამდე. იმ პერიოდისთვის მურის სკოლაში სულ დაახლოებით 75 ქალი „კომპიუტერი“ იყო დასაქმებული. თითოეულ იარაღს სჭირდებოდა საკუთარი საცეცხლე მაგიდა და გამოსათვლელი იყო დაახლოებით 1800 ტრაექტორია. მხოლოდ ერთი ტრაექტორიის გამოთვლა კალკულატორით დაახლოებით 30-40 საათის ხელით მუშაობას მოითხოვდა.
მუშაობა ENIAC-თან
ENIAC დაპროგრამებული იყო ქვეპროგრამების, წყობილი მარყუჟების და არაპირდაპირი მისამართის გამოყენებით, როგორც მონაცემთა მდებარეობებისთვის, ასევე გადახტომის მიმართულებებისთვის. ENIAC-ის პროგრამირების დროს ანტონელის ქვეპროგრამის გამომგონებლის სტატუსი მიენიჭა. მისმა კოლეგამ, ჯინ ბარტიკმა გაიხსენა, როდესაც ანტონელიმ წამოაყენა იდეა პრობლემის გადასაჭრელად, სადაც არ იყო საკმარისი რესურსი ზოგიერთი ტრაექტორიის გამოსათვლელად. გუნდი თანამშრომლობდა განხორციელებაზე.
იმის გამო, რომ ENIAC საიდუმლო პროექტი იყო, პროგრამისტებს თავიდან არ უშვებდნენ ოთახში აპარატის სანახავად, მაგრამ მათ მიეცათ წვდომა ნახაზებზე, რომლებიდანაც გვერდით ოთახში შეიმუშავებდნენ პროგრამებს. ENIAC-ის დაპროგრამება მოიცავდა ტრაექტორიის პრობლემაში ჩართული დიფერენციალური განტოლებების დისკრეტიზაციას ENIAC-ის მიერ დაშვებული სიზუსტით და ელექტრონიკის შესაბამისი ბანკისკენ მიმავალი მარშრუტის გამოთვლას პარალელური მიმდევრობით. თითოეულ ინსტრუქციას უნდა მიეღწია დანიშნულების ადგილამდე დროულად 1/5000 წმ-მდე სიზუსტით. ქაღალდზე პროგრამის შემუშავების შემდეგ, პროგრამისტები შეუშვეს ENIAC ოთახში, რათა ფიზიკურად დაეპროგრამებინათ მანქანა. ანტონელიმ მოგვიანებით გაიგო, რომ მისი გუნდი თერმობირთვული ბომბის პრობლემების გადასაჭრელადაც მუშაობდა.
ENIAC-ის პროგრამირების დროის დიდი ნაწილი მიდიოდა სატესტო პროგრამების დაყენებასა და გაშვებაზე, რომლებიც მის ოპერატორებს დაარწმუნდნენ მთელი სისტემის მთლიანობაში: ყოველი ვაკუუმის მილი, ყველა ელექტრული კავშირი საჭირო იყო გადამოწმებულიყო ამოცანის გაშვებამდე.
პირადი ცხოვრება
მინი|ქეთლინ ანტონელი — ENIAC-ის პროგრამისტი ENIAC-ის თანაგამომგონებელმა ჯონ მოკლიმ (ინგლ. John William Mauchly) დატოვა მურის სკოლის პროფესორის თანამდებობა, რათა დაეარსებინა საკუთარი კომპიუტერული კომპანია პრესპერ ეკერტთან ერთად. ამ პერიოდში ხშირად მოგზაურობდა ვაშინგტონში და ჩერდებოდა, რათა შეემოწმებინა ENIAC აბერდინში. მოკლიმ უკვე დაიქირავა ჯინ ბარტიკი (ძვ. ჯინ ჯენინგსი) და ბეტ ჰოლბერტონი (ძვ. სნაიდერი) და იმედი ჰქონდა, რომ ქეთლინიც დათანხმდებოდა მასთან მუშაობას. ამის ნაცვლად, ქეთლინ ანტონელი 1948 წელს ცოლად გაჰყვა მას, დატოვა სამსახური აბერდინში და მეუღლესთან და ორ შვილთან (პირველი ქორწინებიდან) ერთად ჯერ პენსილვანიის უნივერსიტეტის ახლოს, შემდეგ კი ამბლერში (პენსილვანიის შტატი) ცხოვრობდა. ჯონ მოკლისა და ქეთლინს 5 საერთო შვილი შეეძინათ.
გვიანი ცხოვრება
ქეთლინი მუშაობდა შემდგომი კომპიუტერების პროგრამული უზრუნველყოფის დიზაინზე, მათ შორის BINAC და UNIVAC I კომპიუტერებისთვის, რომელთა აპარატურა მისი მეუღლის შექმნილი იყო. ჯონ მოკლი გარდაიცვალა 1980 წელს.
1985 წელს ქეთლინი ცოლად გაჰყვა ფოტოგრაფ სევერო ანტონელის. იგი პარკინსონით იყო დაავადებული და 1996 წელს გარდაიცვალა ხანგრძლივი ავადმყოფობის შემდეგ. თავად ქეთლინმა, მეუღლის მოვლისას გულის შეტევა გადაიტანა, მაგრამ გამოჯანმრთელდა.
ქეთლინი ENIAC-ის პიონერების მემკვიდრეობას აგრძელებდა სტატიების დაწერით, მოხსენებებით (ხშირად ჯინ ბარტიკთან ერთად, რომელთანაც იგი მთელი ცხოვრების მანძილზე მეგობრობდა) და ხელმისაწვდომი გახდა ჟურნალისტებსა და მკვლევარებთან ინტერვიუებისთვის. იგი 1997 წელს შეყვანილ იქნა ქალი-ტექნოლოგების საერთაშორისო დიდების დარბაზში ENIAC-ის სხვა პირველ პროგრამისტებთან ერთად და 2002 წელს მან შეძლო ჯონ მოკლის შეყვანა გამომგონებლების ეროვნული დიდების დარბაზში აკრონში, ოჰაიოში.
ქეთლინ ანტონელი გარდაიცვალა სიმსივნით 2006 წლის 20 აპრილს, 85 წლის ასაკში.
სქოლიო
კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალები კატეგორია:ამერიკელი პროგრამისტები კატეგორია:გარდაცვლილი 2006 კატეგორია:დაბადებული 1921 კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მეცნიერები
თურქული კულტურის საერთაშორისო ორგანიზაცია
თურქული კულტურის საერთაშორისო ორგანიზაცია (თურქსოი) (Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı (TÜRKSOY)) — კულტურის საერთაშორისო ორგანიზაცია, რომელიც წარმოადგენს თურქულენოვანი მოსახლეობით დასახლებული ქვეყნების ერთიანობას, რომლების სასაუბრო ენა მიეკუთვნება თურქულ ენათა ოჯახს.
ისტორია
ორგანიზაცია თავის ფესვებს იღებს შეხვედრებით, რომლებიც 1992 წელს ბაქოსა და სტამბოლში გაიმართა, სადაც აზერბაიჯანის, ყაზახეთის, ყირგიზეთის, უზბეკეთის, თურქეთის და თურქმენეთის კულტურის მინისტრებმა განაცხადეს თავიანთ მზადყოფნაზე ითანამშრომლონ ერთობლივ კულტურულ გარემოში. თურქსოი შეიქმნა ალმათის 1993 წლის 12 ივლისის დადგენილების ხელმოწერით.
1996 წელს, თურქსოისა და იუნესკოს შორის ოფიციალური თანამშრომლობა დადგინდა, მათ შორის ორმხრივი კონსულტაციების და საპასუხო წარმომადგენლობის სახით.
განაცხადდა, რომ თურქსოი ინტეგრირებული იქნება თურქულ საბჭოში, რომელიც არის თურქულენოვანი ქვეყნების გეოპოლიტიკური ორგანიზაცია, რომელიც შეიქმნა 2009 წლის 3 ნოემბერს.
წევრები
2016 მონაცემებით, თურქსოიში ექვსი დამოუკიდებელი წევრია და ორი არასუვერენული დამკვირვებელი სახელმწიფოა გაწევრიანებული.
ყოფილი წევრები
რუსეთის ფედერაციის ექვსმა სუბიექტმა დატოვა თურქსოი, მას შემდეგ, რაც თურქეთის შეიარაღებულმა ძალებმა 2015 წლის ბოლოს ჩამოაგდო რუსული სამხედრო თვითმფრინავი.
thumb|თურქსოის შტაბ-ბინა, [[ანკარაში]]
საქმიანობა
თურქსოის საქმიანობა წარმოადგენს, თურქულენოვანი ხალხების კულტურული კავშირების გაძლიერება და განვითარება. ასევე ერთ-ერთი მთავარი მიზანია, გადასცეს მათი საერთო კულტურული მემკვიდრეობა მომავალ თაობებს და მოახდინოს მისი პოპულარიზაცია მთელ მსოფლიოში.
თურქულენოვანი მსოფლიოს კულტურული დედაქალაქი
ყოველ წელს, თურქულენოვანი მსოფლიოს ერთი ქალაქი ირჩევა, როგორც "თურქულენოვანი მსოფლიოს კულტურული დედაქალაქი". თურქულენოვანი მსოფლიოს კულტურული დედაქალაქის აღვნიშვნის ფარგლებში ტარდება, უამრავი კულტურული ღონისძიებები, იმართება მეცნიერთა, ხელოვანთა და ინტელიგენციის შეხვედრა, რომელიც საშუალებას აძლევს მათ გაცვალონ გამოცდილება, აგრეთვე ხელს უწყობს ქალაქის საერთაშორისო დონეზე პოპულარიზებას.
ბოლო ქალაქები ამ სტატუსით არიან:
სქოლიო
კატეგორია:საერთაშორისო ორგანიზაციები
კირკეეშტი-ნოი
კირკეეშტი-ნოი (Chircăieştii Noi) — სოფელი მოლდოვაში, კეუშენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 157 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 084 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კეუშენის რაიონის სოფლები
კუდსაიის მინტაკა
კუდსაია (არაბ.منطقة قدسيا) — სირიის არაბული რესპუბლიკის ელ-სუვაიდის მუჰაფაზის (რეგიონის) ერთ-ერთი მინტაკა (პროვინცია). 2004 წლის მოსახლეობის საყოველთაო აღწერის მიხედვით კუდსაიის პროვინციაში დაახლოებით 105 974 ადამიანი ცხოვრობს. პროვინციის ფართობია 321,64 კმ².
სქოლიო
კატეგორია:სირიის მინტაკები
მიხეილ სარჯველაძე
მიხეილ სარჯველაძე (დ. 22 დეკემბერი, 1978, თბილისი ) — ქართველი პოლიტიკოსი. 2013-2018 წლებში იყო საქართველოს იუსტიციის მინისტრის მოადგილე, ხოლო 2018-2020 წლებში — პირველი მოადგილე. 2020 წლიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1978 წლის 22 დეკემბერს, თბილისში. დამთავრებული აქვს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, სამართალმცოდნეობის სპეციალობით. 1999-2003 წლებში იყო შპს „საადვოკატო ბიურო - კორძაძე და სვანიძე“ - ადვოკატი. 2003-2010 წლებში – კს „სვანიძე და პარტნიორები“ - ადვოკატი, პარტნიორი. 2010-2012 წლებში იყო სპს „საადვოკატო გაერთიანება - სარჯველაძე და მშვენიერაძე“-ის ადვოკატი, პარტნიორი. 2012-2013 წლებში იყო სსიპ აღსრულების ეროვნული ბიუროს თავმჯდომარე. 2013-2018 წლებში იყო საქართველოს იუსტიციის მინისტრის მოადგილე, ხოლო 2018-2020 წლებში – საქართველოს იუსტიციის მინისტრის პირველი მოადგილე.
2020 წლიდან არის საქართველოს მე-10 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ქართული ოცნება — დემოკრატიული საქართველო“.
პირადი ცხოვრება
ჰყავს მეუღლე და ორი შვილი.
შარახევი
შარახევი — მდინარე საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში. სათავე აქვს ქართლის ქედის დასავლეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 2125 მ სიმაღლეზე. ერთვის მდინარე ფშავის არაგვს მარცხნიდან. სიგრძე 15 კმ, აუზის ფართობი 66 კმ². საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა გაზაფხულზეა, წყალმცირობა — ზამთარში, წყალმოვარდნები — ზაფხულ-შემოდგომაზე.
ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის მდინარეები კატეგორია:ფშავის არაგვის შენაკადები
კისინდი
კისინდი (Ҡыҫынды; Кысынды) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის არხანგელის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 304 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ არხანგელსკოედან დაშორებულია 12 კილომეტრით. უხლოესი რკინიგზის სადგურია პრიურალიე, რომელიც დაშორებულია 16  კმ-ით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არხანგელის რაიონის სოფლები
შარივცეკის უღელტეხილი
ლიტერატურა
კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის უღელტეხილები
მისურის პლატო
მისურის პლატო, მისურის კოტო (Missouri Plateau; Coteau du Missouri) — ვრცელი პლატო, რომელიც გადაჭიმულია მდინარე მისურის ხეობის აღმოსავლეთ მხარეს ჩრდილოეთ დაკოტის ცენტრალურ და სამხრეთ დაკოტის ჩრდილო-ცენტრალურ ნაწილში, აშშ-ში. ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ გადაჭიმულია 320 კმ-ზე, ხოლო სიგანე ცვალებადობს 40–120 კმ ფარგლებში. სიმაღლე 600–800 მ. ტერიტორიის 50–80 % დამრეც კალთებს უკავია. დახრილია დასავლეთიდან აღმოსავლეთისაკენ. წარმოადგენს კოტო-დე-პრერის დასავლეთ ანალოგიას.
ისტორიულად, კანადაში ტერიტორია ცნობილია როგორც პალისერის სამკუთხედი და მიიჩნეოდა დიდი ამერიკული უდაბნოს გაგრძელებად და სოფლის მეურნეობისათვის გამოუსადეგარ ტერიტორიად. რელიეფისთვის დამახასიათებელია დაბალი ბორცვაკები, ტალღოვანი ბორცვები, დუბეები და მინდვრები. არის ტბები და ჭაობები. ჩამონადენი ზოგადად სიმეტრიულია. მთავარი მდინარეა მისური. აღმოსავლეთი კალთის ჩამონადენი პარალელური ნაკადებით მიემართება მდინარე ჯეიმზისკენ, ხოლო დასავლეთი ნაწილი არასიმეტრიული ნაკადებით მდინარე მისურისკენ. დიდი მდინარეების გასწვრივ ძლიერაა დანაწევრებული ხევებით, რომლებიც ადგილ-ადგილ ბედლენდებს ქმნიან.
გეოლოგიურად, წარმოადგენს დიდი ვაკეების გაგრძელებას დაკოტაში და მთავარი პლატოსგან გამოყოფილია დასავლეთით მისურის ტრანშეით. პლატოზე დაფენილია პიერ-შეილი, რომელიც დაფარულია მრავალჯერადი გამყინვარების მტკიცე დანალექებით. პლატო აგრეთვე შეიცავს ლიგნიტის, მირაბილიტისა და ბენტონიტის დანალექებს.
მისურის პლატოს ჩრდილო-აღმოსავლეთ კიდეს მთელ სიგრძეზე გასდევს მისურის ესკარპი, რომლის გენეზისის საკითხი სადავოა გეოლოგთა შორის. მისურის პლატოს აღმოსავლეთ ნაწილს ეწოდება მისურის კოტო, სადაც ფრანგული სიტყვა „Coteau“ ნიშნავს „პატარა ბორცვს“. გაბატონებულია სავსებით მშრალი სემიარიდული კლიმატი. მდიდარია ფაუნით.
გარდა იმისა, რომ იგი გეოგრაფიული რეგიონია, მისურის პლატოს აგრეთვე გააჩნია კულტურული კავშირი ადგილობრივ ხალხთან, სამხრეთი დაკოტის მეტისებთან და აგრეთვე სხვა მკვიდრ ჯგუფთან. მოჰყავთ მარცვლოვანი კულტურები; მოშენებულია სასოფლო-სამეურნეო ცხოველები.
სახელწოდება მისურის კოტო ან კოტო-დიუ-მისური ფრანგი მოვაჭრეების ეპოქასთანაა დაკავშირებული. გეოგრაფიულ ლიტერატურაში გვხვდება სამივე სახელწოდება.
სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის პლატოები კატეგორია:დიდი ვაკეები
Bon Iver
Bon Iver — „გრემის“ მფლობელი ამერიკული ინდი-ფოლკ ჯგუფი. დაარსდა 2007 წელს ვოკალისტ და სიმღერების ავტორ ჯასტინ ვერნონის მიერ. გამოცემული აქვს ორი სტუდიური ალბომი, For Emma, Forever Ago (2008) და Bon Iver, Bon Iver (2011).
სომხეთის ბუნების ისტორიის მუზეუმი
სომხეთის ბუნების ისტორიის მუზეუმი (სომხურად: Հայաստանի բնության պետական թանգարան) — სომხეთის უნიკალურ ბუნებისა და მისი მრავალფეროვნების ამსახველი დაწესებულება. მუზეუმი გაიხსნა 2004 წელს.
ისტორია
საბჭოთა პერიოდში 1952 წელს გაიხსნა ანტირელიგიური მუზეუმი, რომელიც შემდეგ გადაიქცა ბუნებისმეცნიერების მუზეუმად და 1960 წელს ეწოდა სომხეთის ბუნების ისტორიის მუზეუმი. 1999 წელს მუზეუმი სხვა შენობაში გადაიყვანეს. 2000 წლიდან 2004 წლამდე ირანელმა სომეხმა, ბელა და ლევონ აჰარონიანებმა მუზეუმის შენობა აღადგინეს და საზოგადოებისთვის ახალი საგამოფენო სივრცე გახსნეს.
გამოფენა
მუზეუმში განთავსებულია 6000-ზე მეტი ობიექტი, რომელთა მხოლოდ მესამედი არის ძირითადად მუდმივად გამოფენილი მუზეუმში. ოთხ ოთახში არის გამოფენილი ფლორისა და ფაუნის იშვიათი წარმომადგენლების ნიმუშები. მუზეუმში ასევე წარმოდგენილია აჰარონიანების ოჯახის პირადი კოლექციაც.
მაკონაკონი
სქოლიო
კატეგორია:ისაბელას მუნიციპალიტეტები
სომხეთის ბუნების ისტორიის მუზეუმი
გამოფენა
მუზეუმში გამოფენილი ობიექტები ძირითადად წარმოადგენს სომხეთის ბუნების მრავალფეროვნების ნიმუშებს. მთავარი საგამოფენო სივრცე მოიცავს ფოტოებს, რომლებიც არის ზოოლოგიის, ბოტანიკის, გეოლოგიისა და პლასტიკური ხელოვნების ნიმუშებს წარმოადგენენ. ძუძუმწოვრების, ქვეწარმავლების, ფრინველების, ამფიბიების, თევზების, მწერების და არაქიდების ჩონჩხის ფიტულები და მატი ფოტოსურათები მცირედი ინფორმაციით. ასევე თავის ქალები, ტყავები, ხეების ნაჭრები, ჰერბარიუმის ნიმუშები, ცხოველების ან მცენარეების ნაშთები, არქეოლოგიური გათხრებისას მოპოვებული ნიმუშები, ზეთის საღებავებით შესრულებული ნახატები, ფოტოები და ა.შ.
ღონისძიებები
მუზეუმი ატარებს გამოფენებს და პერიოდულ ღონისძიებებს, რომელთა მიზანია გარემოსდაცვითი ცნობიერების ამაღლება და აქტიური მონაწილეობა გარემოსდაცვითი პრობლემების გადაჭრის გზების ძიებისთვის. მუზეუმში განთავსებული ცხოველების დიდი ნაწილი არის საფრთხის ქვეშ მყოფი ცხოველების წითელ ნუსხაში შეტანილები.
მუზეუმი თავისი საქმიანობით განსაკუთრებით ცდილობს გააღრმავოს ახალგაზრდა თაობის ცოდნა ბუნების შესახებ.
ბუნების სილამაზე და მრავალფეროვანი ფერები ყოველთვის შთააგონებდა შემოქმედს. სილამაზის დანახვის შესაძლებლობა არა მხოლოდ ბუნებაში, არამედ სწორედ სომხეთის ბუნების ისტორიის მუზეუმშიცაა შესაძლებელი.
2019 წლის 14 დეკემბერს სომხეთის ბუნების სახელმწიფო მუზეუმში გაიხსნა გამოფენა სათაურით "ბუნების საოცრება", რომლის ავტორია ჰამიკ ვარდანიანი, რომელიც ავტ ტერტერიანის სახელობის ხელოვნების სკოლაში სწავლობს. ჰამიკს აინტერესებს ყველაფერი, რაც ეხება მხატვრების ცხოვრებას და შემოქმედებას. ჰამიკ ვარდანიანს გადაეცა სომხეთის ბუნების სახელმწიფო მუზეუმის სერთიფიკატი. გამოფენა- კი 21 სექტემბრამდე გაგრძელდა.
ზოგადი ინფორმაცია
2003 წლის 27 თებერვლიდან სომხეთის ბუნების ისტორიის მუზეუმი მუშაობს სომხეთის კონსტიტუციის შესაბამისად. მუზეუმის, როგორც არაკომერციული ორგანიზაციის მიზანია ინფორმირებულობისა და ცოდნის ამაღლება გარემოსდაცვითი საკითხების შესახებ, ასევე ცნობიერების ამაღლება და გარემოსდაცვითი პრობლემების გადაჭრა.
ორგანიზაცია ასრულებს სხვადასხვა სახის ნაწილებს, როგორიცაა:
მიკრო მუზეუმების შექმნა მცენარეებისა და ცხოველებისთვის შენობაში;
მუზეუმის პარალელური გამოფენების ორგანიზება, როგორიცაა დეკორატიული თევზის ან ფრინველის გამოფენები.
გადაშენების პირას მყოფი სახეობების რაოდენობის გაზრდა სომხეთში, მათი ბუნებაში დასაბრუნებლად დეკორატიული მცენარეების მოყვანა და განთავსება.
ფილიალები
მუზეუმს აქვს მოქმედი ფილიალები შირაკის (გიუმრი) და არარატის (კუკასავი) რეგიონებში.
მისამართი
სომხეთი, ერევანი, ტიგრან მექსის გამზირი ნომერი 34.
სქოლიო
კატეგორია:მუზეუმები სომხეთში კატეგორია:2004 წელს დაარსებული მუზეუმები
კირკეეშტი
კირკეეშტი (Chircăieşti) — სოფელი მოლდოვაში, კეუშენის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 88 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 3 523 ადამიანს შეადგენდა.
კუტაიფის მინტაკა
სქოლიო
კატეგორია:სირიის მინტაკები
სელევკიდების სირიის მეფეთა სია
სტატიაში წარმოდგენილია სირიის სელევკიდი მეფეების სია ძვ.წ 64 წლამდე.
ლიტერატურა
* კატეგორია:სელევკიდების იმპერია კატეგორია:სპარსეთის ისტორია კატეგორია:ირანის ისტორია
მერაბ ხურციძე
მერაბ ხურციძე (დ. 24 დეკემბერი, 1957, თბილისი ) — ქართველი ინჟინერი, პოლიტიკოსი.
1990 წელს დაამთავრა საქართველოს ზოოტექნიკურ-სავეტერინარო სასწავლო-კვლევითი ინსტიტუტი, ხოლო 1996 წელს საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი. 2004-2008 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ნაციონალური მოძრაობა — დემოკრატები “.
თეიმურაზ ანდრონიკაშვილი
თეიმურაზ ანდრონიკაშვილი (დ. 23 ივლისი, 1928, თბილისი — გ. 2011) — ქართველი მეცნიერი, ქიმიკოსი.
1953 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ქიმიური ტექნოლოგიის ფაკულტეტი.
700-მდე გამოქვეყნებული მეცნიერული ნაშრომის, 2 მონოგრაფიის და 41 გამოგონების ავტორია. განსაკუთრებით აღსანიშნავია მისი ნაშრომები, რომლებიც ეხება ბუნებრივი და სინთზური ცეოლითების დაყოფითი თვისებების კვლევას, ახალი ტიპის მყარი სარჩულების, პოლიმერული და თხელფენოვანი სორბენტების, თხევადი კრისტალების სინთეზსა და შესწავლას და სხვა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 23 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1928 კატეგორია:გარდაცვლილი 2011 კატეგორია:ქართველი ქიმიკოსები
ახალგაზრდა მარქსისტთა ორგანიზაცია
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ისტორია
ლაგუტოვკა (ბაშკირეთი)
ლაგუტოვკა (Лагутовка; Лагутовка) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის არხანგელის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 30 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ არხანგელსკოედან დაშორებულია 29 კილომეტრით. უხლოესი რკინიგზის სადგურია პრიურალიე, რომელიც დაშორებულია 32 კმ-ით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არხანგელის რაიონის სოფლები
მენტუჰოტეპ III
მინიატიურა|მენტუჰოტეპ III-ის გამოსახულება. ლუვრი მენტუჰოტეპ III — ეგვიპტის შუა სამეფოს ფარაონი XI დინასტიიდან. ქვეყანას მართავდა ძვ. წ. XXI-XX საუუნეების მიჯნაზე. მენტუჰოტეპ III აგრძელებდა თავისი წინამორბედების პოლიტიკას. მისი მეფობის დროს ააშენეს ამონის, მონტუსა და რამდენიმე ადგილობრივი ღვთაების ტაძარი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ეგვიპტის მეთერთმეტე დინასტიის ფარაონები
ჩერქეზთა გენოციდის დღე
მინი|ჩერქეზები ომის ბოლოს ჩერქეზთა გენოციდის დღე, ასევე კავკასიის ომის მსხვერპლთა ხსოვნის დღედ — აღინიშნება ყოველი წლის 21 მაისს.
ჩერქეზებთან რუსეთის იმპერიის ომი 1864 წელს 21 მაისს სოჭის მახლობლად დაასრულა, სადაც რუსეთის იმპერიამ დაამარცხა უბიხები. რუსეთის გამარჯვების აღსანიშნავად 21 მაისს გენერალმა გრაბბემ მოაწყო სამხედრო აღლუმი იმ ადგილას, რომელსაც დღეს კრასნაია-პოლიანა ეწოდება.
საქართველოს პარლამენტმა 2011 წელს მიიღო დადგენილება, რომლითაც გენოციდის აქტად აღიარა მე–19 საუკუნეში რუსეთის იმპერიის მიერ ჩერქეზი ხალხის „მასობრივი განადგურება და მათი იძულებით განდევნა ისტორიული სამშობლოდან“. გადაწყვეტილებით, რომელიც 95 ხმით ერთხმად იქნა მიღებული, საქართველო პირველი ქვეყანა გახდა, რომელმაც ჩერქეზთა გენოციდი აღიარა.
სქოლიო
კატეგორია:კავკასიის ისტორია კატეგორია:21 მაისი
შოროხევი
შოროხევი — მდინარე საქართველოში, კახეთის მხარეში, ყვარლის მუნიციპალიტეტში. სათავე აქვს კახეთის კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 2295 მ სიმაღლეზე. ერთვის მდინარე ავანისხევს მარცხნიდან. სიგრძე 24 კმ, აუზის ფართობი 85 კმ². საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა გაზაფხულზეა, წყალმცირობა — ზამთარსა და ზაფხულში, წყალმოვარდნები — შემოდგომაზე. მდინარის ნაპირზეა სოფლები შოროხი, ახალსოფელი და სხვა. 2020 წელს სოფელ ბალღოჯიანსა და ახალსოფელში მდინარე შოროხევმა ადიდების შედეგად გაარღვია ნაპირი, რის შედეგადაც დაიტბორა სასოფლო სამეურნეო სავარგულები, ვენახები და მესაქონლეობის ფერმები.
ტიმიშოარა
ტიმიშოარა (Timişoara) — რუმინეთის სიდიდით მესამე ქალაქი. ბანატის ისტორიული რეგიონის ცენტრი. ქვეყნის დასავლეთით მდებარე ტიმიშის ჟუდეცის ადმინისტრაციული ცენტრი.
ისტორია
ისტორიულ წყაროებში პირველად მოიხსენიება XIII საუკუნეში, მაშინ როდესაც იგი თათრებმა აიღეს. XIV საუკუნეში იგი იყო მცირე ციხესიმაგრე. უნგრეთის მეფე კარლ რობერტმა, რომელიც ამ მხარეს 1307 წელს სტუმრობდა, ბრძანა სასახლის აგება, ხოლო XV საუკუნეში გარკვეული პერიოდი აქ იყო იანოშ ხუნიადის რეზიდენცია. ტიმიშოარა უნგრეთის სამეფოს პირველი ქალაქია, რომელმაც თავისი გერბი მიიღო (1365).
1552 წელს ტიმიშოარა აიღო ოსმალეთის ჯარებმა. 160 წლის განმავლობაში ტემეშვარის ეიალეთის ადმინისტრაციული ცენტრია. ქალაქმა განიცადა ისლამის ძლიერი გავლენა. აშენდა მეჩეთი. 1716 წელს, მას შემდეგ, რაც ევგენი სავოიელმა ქალაქი გაათავისუფლა თურქებისაგან, ჰაბსბურგებმა წაშალეს ოსმალთა კვალი და ქალაქის ცენტრი ბაროკოს სტილზე ააშენეს.
ავსტრია-უნგრეთის დაშლის შემდეგ ქალაქი სერბეთის შემადგენლობაში შევიდა, ხოლო 1919 წელს უკვე რუმინეთის ადმინისტრაციის დაქვემდებარებაშია. 1930-იან წლებში აქ აშენდა მართლმადიდებლური ეკლესია — ტიმოშოარის ტაძარი.
1989 წლის 16 დეკემბერს ტიმიშოარაში დაწყებული მღელვარებით რუმინეთის რევოლუცია დაიწყო, რომელსაც ნიკოლაე ჩაუშესკუს ხელისუფლების დამხობა მოჰყვა.
სქოლიო
კატეგორია:რუმინეთის ქალაქები
დართლოს კოშკი
დართლოს კოშკი — კოშკი მდებარეობს ახმეტის მუნიციპალიტეტში, სოფელ დართლოში. განეკუთვნება გვიანდელ შუა საუკუნეებს. ეკუთვნოდა ნაჭაურიძეებს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ახმეტის მუნიციპალიტეტის კოშკები კატეგორია:დართლო
ლუიზა დე ლა ვალიერი
ლუიზა დე ლა ვალიერი (Louise de La Vallière; დ. 6 აგვისტო, 1644 — გ. 7 ივნისი, 1710) — საფრანგეთის მეფე ლუი XIV-ის ცნობილი სამეფო საყვარელი 1661-67 წლებში. ლა ვალიერისა და ვოჟურის ჰერცოგინია. მეფესთან შეეძინა ორი შვილი: კონტის პრინცესა მარი ანა და ვერმანდუას გრაფი ლუი. საბოლოოდ, სხვა საყვარლების მსგავსად მეფეს ლუიზაც მოჰბეზრდა და იგი მადამ დე მონტესპანით ჩაანაცვლა, თავად ლუიზამ კი სამუდამოდ დატოვა სამეფო კარი და მონაზვნად აღიკვეცა.
ბავშვობა
მარცხნივ|მინი|240x240პქ|შატო დე ლა ვალიერი, ადგილი, სადაც ლუიზამ ბავშვობა გაატარა ლუიზა დაიბადა 1644 წლის 6 აგვისტოს, საფრანგეთის ქალაქ ტურში. მამამისი, ლორენი, იყო ლა ვალიერის მარკიზი და ოფიცერი სამეფო არმიაში, ხოლო დედამისი, ფრანსუაზ ლე პროვოზი, სანამ ლორენს გაჰყვებოდა ცოლად, იყო პარიზის პარლამენტის კონსულის მეუღლე. ლუიზამ თავისი ბავშვობა ამბუაზისა და ლა ვალიერის შატოებში გაატარა.
გონიერი, მოკრძალებული, გასაოცარი სილამაზისა და რბილი ხასიათის ლუიზა, მარტივად ექცეოდა ყველას ყურადღების სფეროში. მას ქერა თმა, ქათქათა თეთრი კანი და ლურჯი თვალები ჰქონდა, ასევე შესანიშნავად გამოსდიოდა ცეკვა და ცხენზე ჯირითი.
1660 წელს, ორლეანის ჰერცოგ გასტონ დე ბურბონის გარდაცვალების შემდეგ, მისი ქვრივი, მარგარიტა ლოთარინგიელი, თავის ქალიშვილებთან ერთად ლუქსემბურგის სასახლეში გადასახლდა და ცნობილია, რომ თან თექვსმეტი წლის ლუიზაც წაიყვანა.
შეხვედრა ლუი XIV-თან
მინი|284x284პქ|ლუიზა დე ლა ვალიერი ანგელოზებთან ერთად, შესრულებულია პიერ ლელის მიერ და ინახება რენის ხელოვნების მუზეუმში 1661 წელს ლუიზა ფონტენბლოს სასახლეში იმყოფებოდა, რა დროსაც იგი შეხვდა ლუი XIV-ის ძმის, ორლეანის ჰერცოგ ფილიპ I-ის მეუღლეს, ინგლისის, ირლანდიისა და შოტლანდიის მეფე ჩარლზ I-ის ასულ ჰენრიეტა ანა ინგლისელს, რომელიც უაღრესად მიმზიდველი და გონიერი ქალბატონი იყო. ჰენრიეტა და ლუიზა ძალიან მალე დამეგობრდნენ და მთელი ზაფხული ერთად გაატარეს. მათთან ერთად იმყოფებოდა თავად ლუი XIV-ც, რა დროსაც დიდი სკანდალი აგორდა, იმის შესახებ, რომ ლუისა და ჰენრიეტას რომანი ჰქონდათ.
მთელი ამ სკანდალისა და ჭორების შემდეგ, ლუიმ და ჰენრიეტამ გადაწყვიტეს დაეტოვებინათ ფონტენბლო და სადმე სხვაგან გადასულიყვნენ, სადაც ჰენრიეტამ თან სამი უახლოესი მეგობარი წაიყვანა, რომელთაგან ერთ-ერთიც ლუიზა იყო. ამ დროს, სამეფო კარის მემატიანე, ჩვიდმეტი წლის ლუიზაზე წერდა, რომ მას ჰქონდა დახვეწილი, სითბოთი და სიკეთით აღსავსე ლურჯი თვალები და ძალიან ლამაზი ღიმილი. ასევე იგი ძალიან მოკრძალებული და თავმდაბალი იყო, თუმცა ჩვენამდე მოღწეულია ცნობა, იმის შესახებ, რომ მას მარჯვენა ფეხი უფრო მოკლე ჰქონდა ვიდრე მარცხენა, რის გამოც იგი ყოველთვის სპეციალური ქუსლიანი ფეხსაცმლით გადაადგილდებოდა.
ფონტენბლოს დატოვებიდან სულ ორ თვეში ლუიმ რომანი ახლა უკვე ლუიზასთან გააბა. ცნობილია, რომ მეფე მალევე მოიხიბლა მისი როგორც გარეგნობით, ისე შინაგანი თვისებებით, თანაც ლუიზასთან რომანი მას წყალივით სჭირდებოდა, რათა როგორმე ის სკანდალი გადაეფარა, რომელიც მეფისა და მისი რძლის რომანით იყო გამოწვეული. ასევე ცნობილია ისიც, რომ როცა ლუიმ პირველად დაინახა ლუიზა, თქვა: "აჰ!, მე რომ მეფე არ ვიყო...". მეფეს მოსწონდა მისი ცხენოსნობისა და ნადირობის ნიჭი, მისი გემოვნება ხელოვნებასა და მუსიკაში, მისი საოცარი ცეკვის უნარი, ლიტერატურის უმაღლეს დონეზე ცოდნა, მისი თავმდაბლობა და გულწრფელობა. მეფე თვლიდა, რომ ხალხს იგი მხოლოდ მისი გვირგვინის გამო უყვარდა და არა თვისებების, თუმცა იგი ყოველთვის ამბობდა, რომ ლუიზას იგი ჯერ კიდევ მანამდე შეუყვარდა, სანამ გაიგებდა, რომ მეფე იყო.
აღზევება
მარცხნივ|მინი|318x318პქ|ლუიზა დე ლა ვალიერი ახალგაზრდობაში, პორტრეტზე ნაჩვენებია ქალღმერთ დიანას როლში ლუიზასთვის ეს იყო პირველი სერიოზული ურთიერთობა მამაკაცთან, რომელსაც იგი როგორც მოაზროვნე და ძალზედ რელიგიური გოგონა, საიდუმლოდ ინახავდა. იგი საერთოდ არ იყო ექსტრავაგანტური და ლუის წინამორბედი თუ შემდგომი საყვარლებისაგან განსხვავებით, იგი ფულით, წოდებებითა და ძალაუფლებით საერთოდ არ ყოფილა დაინტერესებული, მეფისაგან მას მხოლოდ სიყვარული სურდა.
თავად ლუისაც ჰქონდა მიზეზები, რომელთა გამოც ლუიზასთან რომანის დამალვა აწყობდა, ვინაიდან მას თავის მეტად რელიგიურ დედასთან, დედოფალ ანა ავსტრიელთან კიდევ ერთი დაპირისპირების თავიდან აცილება სურდა. ანა ღრმადმორწმუნე კათოლიკე იყო და მისი მრუშობების გამო, გამუდმებით ღელავდა ლუის სულზე, რის გამოც იგი ყოველთვის მოუწოდებდა მას საყვარლების თავის დანებებისა და დედოფალ მარია ტერეზა ესპანელთან დაბრუნებაზე. მეფე ჯერ კიდევ ახალი დაქორწინებული იყო მარია ტერეზა ესპანელზე, როდესაც მისი ღალატი დაიწყო, რის გამოც დედოფალი მთელს წლებს ლუისა და მისი საყვარლების ჩრდილში ატარებდა. 1664 წლიდან ლუიმ ლუიზა სენ-ჟერმენის მიყრუებული შატოდან თავის ვერსალის სასახლეში ოფიციალურად გადაიყვანა, მიუხედავად ანა ავსტრიელის გააფთრებული წინააღმდეგობისა. მიუხედავად იმისა, რომ უკვე ყველამ იცოდა მათი ხანგრძლივი რომანის შესახებ, ჭორების თავიდან ასაცილებლად, მეფემ ლუიზას დეკორატორისა და ორგანიზატორის წოდება მისცა. მას დაევალა სამეფო ბანკეტებისა და სხვა ღონისძიებების ორგანიზება, ამასთან იმ დროს ჯერ კიდევ მშენებარე ვერსალის სასახლის დიზაინის მოფიქრება და მისი ბაღების მოწესრიგება. მინი|300x300პქ|ლუი XIV 1662 წელს 1662 წლის თებერვალში წყვილს შორის კონფლიქტი ჩამოვარდა. კონფლიქტის მიზეზი არაერთი იყო: სწორედ ამ დროს აღმოაჩინა ლუიზამ, რომ ლუის ჯერ კიდევ ჰქონდა რომანი თავის რძალ ჰენრიეტასთან, რამაც მისი განრისხება გამოიწვია. ამას დაერთო ისიც, რომ დედოფალი მარია ტერეზა თავისებურად ცდილობდა მეფის დაბრუნებას და მღვდლებს ქადაგებებს თავად უწერდათ, სადაც ისინი ყოველგვარად გმობდნენ მეფის მრუშობას, მის ღალატებსა და განსაკუთრებით ლუიზასთან ურთიერთობას, რაც ღრმადმორწმუნე ლუიზასათვის ნამდვილი დარტყმა იყო. დედოფლის მსახურმა სასულიერო პირებმა საბოლოოდ იმდენი მოახერხეს, რომ ლუიზა ძალიან შეაწუხა სინდისმა, მან დატოვა ვერსალი და შაილუას მონასტერში გაიქცა. მას იქ მალევე ჩააკითხა ლუიმ, რომელმაც იგი დაარწმუნა და უკან დააბრუნა სამეფო კარზე. როგორც აღმოჩნდა, მისი არ ყოფნისას ლუის ახლობელი ქალბატონები მის წინააღმდეგ გაერთიანებულიყვნენ. ამ ე.წ. გაერთიანებაში შედიოდნენ: დედოფალი მარია ტერეზა ესპანელი, დედა-დედოფალი ანა ავსტრიელი და კარდინალი მაზარინის დის შვილები — მარია და ოლიმპია მანჩინები, რომელთაც ლუი თავის დროზე ლუიზას გამო დასცილდა.
თავისი პირველი ორსულობის დროს, ლუიზამ ორლეანის ჰერცოგინია ჰენრიეტა ინგლისელთან ერთად დატოვა ვერსალი და პარიზში, როიალ პალასში გადავიდა, სადაც მან 1663 წლის 19 დეკემბერს თავისი პირველი შვილი გააჩინა, რომელსაც შარლი დაარქვეს. პარიზში ახალი "ბასტარდის" დაბადების ამბავი მალე გავრცელდა და კეთილი დედოფლის ერთგულმა ფრანგებმა ლუიზაზე შურისძიება გადაწყვიტეს და 24 დეკემბერს როიალ პალასის ეზოში შეიჭრნენ და სასახლეში შესვლაც მოახერხეს ფანჯრების ჩამტვრევით, თუმცა ლუიზამ და ჰენრიეტამ ძლივს მოასწრეს მიწისქვეშა გვირაბით გაპარვა, რომელიც ერთ ეკლესიასთან მიდიოდა.
1666 წელს დედა-დედოფალ ანა ავსტრიელის გარდაცვალების შემდეგ, ლუიმ ლუიზა ოფიციალურად გამოაცხადა თავის სამეფო საყვარლად, რამაც ხალხში დიდი უკმაყოფილება გამოიწვია. 1666 წლის 20 იანვარს, ანას დაკრძალვაზე გამართულ მესაზე მეფე და დედოფალი ტრადიციისამებრ ერთად ისხდნენ, სადაც ლუიზამ გაბედა და დედოფალს დიდი კრძალვითა და მოწიწებით პატიება სთხოვა, თავმდაბალმა დედოფალმა კი ღირსეულად "მიუტევა". ამის შემდეგ, შესაძლოა ითქვას, რომ ლუის უკვე ძველებურად აღარ უყვარდა ლუიზა. სწორედ ამ პერიოდში, ვერსალში გამოჩნდა თავისი სილამაზით სახელგანთქმული ფრანსუაზ ათენა, მარკიზა დე მონტესპანი.
დაცემა
მარცხნივ|მინი|341x341პქ|ლუიზა 1667 წელს მონტესპანის გამოჩენას ის ამბავიც დაერთო, რომ ესპანეთის მეფე მარია ტერეზას ექვსი ძლის ძმა, კარლ II გახდა, რომელიც დედამისის რეგენტობის ქვეშ მართავდა. კარლი ძალიან ავადმყოფი ბავშვი იყო (რაც მისი მშობლების ინცესტური ქორწინების შედეგი იყო) და ლუის სურდა, რომ მარია ტერეზასთან უფრო მეტი შვილები ჰყოლოდა, რომლებიც შემდგომში დედის ხაზით შესძლებდნენ ესპანეთში გამეფებას. ამ მიზეზმა და მონტესპანის გამოჩენამ, ლუიზასა და მეფეს შორის დიდი უფსკრული გააჩინა, რადგან ლუის მისთვის უკვე აღარ ეცალა.