cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ზიაკ-იშმეტოვო
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები შეადგენენ (80%).
სქოლიო
კატეგორია:კუიურგაზის რაიონის სოფლები
ციპლეშტი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სინჯერეის რაიონის სოფლები
სანტა-როსა (ნუევა-ესიხა)
სქოლიო
კატეგორია:ნუევა-ესიხის მუნიციპალიტეტები
ტალაიგა-ნუევო
ტალაიგა-ნუევო (Talaiga Nuevo) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ბოლივარის დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 11.086 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 261 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბოლივარის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
თეიმურაზ ბერიძე (მრავალმნიშვნელოვანი)
თეიმურაზ ბერიძე  შეიძლება აღნიშნავდეს:
გალეს ოლქი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შრი-ლანკის ოლქები
რიჩარდ ლინკლეიტერი
რიჩარდ ლინკლეიტერი (Richard Linklater; დ. 30 ივლისი, 1960, ჰიუსტონი) — ამერიკელი კინორეჟისორი და სცენარისტი. მიღებული აქვს ოქროს გლობუსის ჯილდო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი კინორეჟისორები კატეგორია:დაბადებული 1960 კატეგორია:დაბადებული 30 ივლისი
ფლინდერსი (კუნძული)
ფლინდერსი (Flinders Island) — კუნძული ბასის სრუტეში, რომელიც მდებარეობს კუნძულ ტასმანიიდან 20 კმ-ის ჩრდილო-აღმოსავლეთით. ფიურნოს კუნძულების ყველაზე დიდი კუნძული. კუნძულზე მოქმედებს ფლინდერს-აილენდის აეროპორტი.
გეოგრაფია
გეოლოგიური აგებულებით ფლინდერსის კუნძულზე ჭარბობს მთის ქედები, ჩამოყალიბებული გრანიტის ჯიშებისგან და უკავია მთელი კუნძულის მესამედი. მათ შორის ყველაზე დიდია — სტრეზელეცკის რიგი (Strezelecki Range), დარლინგის რიგი (Darling Range), კილიკრენკის მთა (Mount Killiecrankie) და პატრიარქი (The Patriarchs).
კუნძულის დაახლოებით ნახევარი წარმოადგენს სანაპირო დიუნას მისი მსგავსი ნიადაგის დანალექებით, რომლებიც აყალიბებენ დაბლობებს კუნძულ ფლინდერსის აღმოსავლეთ ნაწილში და ვიწრო ზოლს დასავლეთ სანაპიროზე. ბევრ დაბლობ ადგილებში ბევრი ლაგუნებით შეიძლება შევხვდეთ ესტუარიულ ქვიშოვან პლასტებს, თიხებს და კენჭებს. უმაღლესი წერტილია — სტრეზელეცკის მთა (756 მეტრი). დანარჩენი პიკები აღწევენ 400 მეტრ სიმაღლეს. კუნძულის ფართობი — დაახლოებით 1333 კმ².
ბევრი პატარა მდინარის ნაკადი, რომლებიც მიედინება ნაპირის მიმართულებით, ქმნის ჰიდროგრაფიულ ქსელს. დიდი მდინარეები, რომლებიც სათავეს იღებენ სასოფლო სამეურნეო მიწებზე, მიედინებიან აღმოსავლეთ სანაპიროს მიმართულებით და ჩაედინებიან ოთხ ვიწრო ზღვის სრუტეში. ბევრი მდინარე თავს იჩენს მხოლოდ ძლიერი წვიმების შემდეგ, რაც დაკავშირებულია მდინარეების მცირე სიგრძესთან და დაკლაკნილ ადგილმდებარეობასთან, რომელშიც ისინი მოედინებიან.
ფლინდერსის კუნძულის აღმოსავლეთ სანაპიროს გასწვრივ მდებარეობს ბევრი იქვე ახლოს მდებარე ლაგუნა. სხვადასხვა რაოდენობის ნალექების, სიმაღლის, გეოლოგიური აგებულების და ლანდშაფტის გამო კუნძულზე ნიადაგის და მცენარეულობის დიდი მრავალფეროვნებაა. სანაპირო დიუნების გასწვრივ ჭარბობს კირქვის დიდი შემცველობის ნიადაგი, რომელზეც იზრდება დაბალი სიმაღლის ბუჩქები და დაბალი სიმაღლის ხეები. კუნძულის დასავლეთ სანაპიროს დაბლობ ადგილებში ჭარბობს მონოფრაქციული ქვიშა და არაერთგვაროვანი ნიადაგი, რომელზეც ხარობს ევკალიპტი.
ისტორია
კუნძული 1773 წლის 19 მარტს აღმოაჩინა ტობიას ფიურნომ — ჯეიმზ კუკის ექსპედიციის გემის ერთ-ერთმა კაპიტანმა. 1798 წლის ოქტომბერში — 1799 წლის ივნისში კუნძულის გარშემო გაცურდა გემი, რომლის ბორტზეც იმყოფებოდნენ ინგლისელი მკვლევარები ჯორჯ ბასი და მეტიუ ფლინდერსი. შემდგომში სრუტეს, რომელიც გამოყოფს ტასმანიის კუნძულს ავსტრალიისგან, დაერქვა ბასის სრუტე, ხოლო ფიურნოს კუნძულების მთავარ კუნძულს — ფლინდერსის კუნძული.
კუნძულზე პირველი დასახლებულები იყვნენ სელაპებხე მონადირეები, რომლებიც თავის საქმით დაკავებულები იყვნენ 1828 წლამდე. ამის შემდეგ ადგილობრივი მაცხოვრებლები ძირითადად დაკავებულები იყვნენ მეცხვარეობით. 1833 წელს უკანასკნელი ტასმანიელები (სულ 160 ადამიანი) გადაასახლეს ფლინდერსის კუნძულზე, რომლებმაც აქ დააარსეს საკუთარი დასახლება Wybalenna. მიუხედავად ამისა, უკვე 1847 წელს დასახლება მიტოვებული იქნა, ხოლო დარჩენილი 45 აბორიგენი კვლავ დაბრუნდა კუნძულ ტასმანიაზე. კუნძულ ფლინდერსზე პირველი საბჭო აირჩიეს 1908 წელს. ამ დროს კუნძულზე შეიმჩნეოდა მოსახლეობის რაოდენობის ზრდა, რომლებიც ძირითადად დასაქმებული იყვნენ სოფლის მეურნეობით და თევზჭერით.
1950-იანი წლების დასაწყისში კუნძულზე შემუშავდა ახალი დასახლებული პუნქტის მშენებლობის გეგმა. შედეგად ჩატარდა მიწების ამოშრობის სამუშაოები აღმოსავლეთ სანაპიროზე, რამაც მნიშვნელოვანად გაზარდა სასოფლო სამეურნეო სავარგულების ფართობი. ახალი მაცხოვრებლები ძირითადად მოდიოდნენ კუნძულ ტასმანიიდან და ახალი სამხრეთი უელსიდან.
მოსახლეობა
2007 წელს მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენდა — 877 ადამიანს. ყველაზე დიდი დასახლებული პუნქტებია — უაიტმარკი (Whitemark) და ლედი-ბერონი (Lady Barron).
ადმინისტრაციული დაყოფა
შედის ტასმანიის შტატის შემადგენლობაში.
სქოლიო
კატეგორია:ტასმანიის კუნძულები კატეგორია:ავსტრალიის კუნძულები
რევაზ არველაძე (მრავალმნიშვნელოვანი)
რევაზ არველაძე შეიძლება აღნიშნავდეს:
რიკ დანკო
რიკ დანკო (Richard Clare "Rick" Danko; დ. 29 დეკემბერი, 1943, ნორფოლკი, ონტარიო, კანადა — გ. 10 დეკემბერი, 1999, მარბლთაუნი, ნიუ-იორკი, აშშ) — კანადელი მუსიკოსი, მომღერალი, სიმღერების ავტორი, ჯგუფ The Band-ის ბას-გიტარისტი და ერთ-ერთი ვოკალისტი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 29 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1943 კატეგორია:გარდაცვლილი 10 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1999
სანტო-დომინგო (ნუევა-ესიხა)
სანტო-დომინგო (ოფიციალურად სანტო-დომინგოს მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Santo Domingo) ― მესამე კლასის მუნიციპალიტეტი ნუევა-ესიხის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 61 092 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 24 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ნუევა-ესიხის მუნიციპალიტეტები
აზერბაიჯანის ტყეები
მინი|280x280პქ|ტყე [[ყუბის რაიონი|ყუბის რაიონში]] აზერბაიჯანის მთელი ტერიტორიის 11.8% -ს უკავია ტყეს. რესპუბლიკის მთლიანი ტყის ფონდი შეადგენს 1213,7 ათასი ჰექტარს, მათ შორის ტყის საფარია - 1,021 ათასი ჰა. რესპუბლიკის სატყეო ფონდის 261 ათასი ჰა მთიანი ყარაბაღის რესპუბლიკის კონტროლის ქვეშ იმყოფება.
მოკლე მიმოხილვა
XVIII-XIX საუკუნეებში აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ტერიტორიის ტყეების ფართობი მთლიანი ტერიტორიის 30-35% შეადგენდა. 1966 წლისთვის აზერბაიჯანში ტყეები ტერიტორიის დაახლოებით 11.5% იკავებდა. 1997 წელს მიღებულ იქნა აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ტყის კოდექსი. 2003 წელს შეიქმნა გარემოსდაცვითი მდგრადი სოციალურ-ეკონომიკური ტყეების ზრდისა და რეპროდუცირების განვითარების პროგრამა. ამ პროგრამის შედეგად ხუთი წლის განმავლობაში 70 000 ჰა რეკონსტრუქცია განხორციელდა. მარცხნივ|მინი|280x280პქ|ტყე ლერიქის რაიონში 2010 წელი აზერბაიჯანში ეკოლოგიის წლად გამოცხადდა. ქვეყანაში ფართომასშტაბიანი გასამწვანებელი სამუშაოები ჩატარადა. კერძოდ, 2010 წელს დაახლოებით 8 მილიონი ხე დარგეს აფშერონის ნახევარკუნძულზე. აქედან 3.5 მილიონი დაირგა ეკოლოგიისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტროს მიერ, დანარჩენი დარგეს - რაიონის აღმასრულებელმა ხელისუფლებამ, ადგილობრივმა მუნიციპალიტეტმა და ა.შ.
2011 წელს აზერბაიჯანში ტყეების საერთაშორისო წლის ოფიციალურ გახსნასთან დაკავშირებით ბაქოში გაეროს ოფისმა, ეკოლოგიისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტროსთან ერთად ბაქოს გარეუბნებში 5 ჰა ფართობზე 4,000 ზეთისხილის ხე დარგეს.
2011 წლისთვის აზერბაიჯანში ტყეებმა დაიკავეს ტერიტორიის 11.8%.
ტყის ფლორა
ზოგადად, აზერბაიჯანის ტყეებში 450 სახეობის ხე და ბუჩქები იზრდება, მათგან 150 ველური ხილის ხეებიაა. ამ ხილის ხეების 30% ვარგისია ექსპლუატაციისთვის.
მაღალმთიან რაიონში ხეების საშუალო ასაკი 80-86 წელია, ხოლო ქვედა ნაწილში - 40-60 წელი.
ტყის ფაუნა
მინი|250x250პქ|[[შაკი აზერბაიჯანის ტყეებში]] აზერბაიჯანში ტყეები მდიდარია ბიოლოგიური მრავალფეროვნებით. ტყის ფაუნაში შედის ძუძუმწოვართა 97 სახეობა, 357 სახეობის ფრინველი, 67 სახეობის ქვეწარმავალი და ამფიბია, 97 სახეობის თევზი და 15,000 სახეობის უხერხემლო.
ტყის მასივის 11.2% იზრდება ახალგაზრდა ტყეები, ხოლო 63,3% შეადგენს შუა ასაკის ტყეებს.
ამჟამად, ეროვნულ პარკებში, ბუნებრივ რეზერვაციის სისტემა მოქმედებს. მათ შორის: გირგანის ეროვნული პარკი, რომელიც მდებარეობს ლენქორანისა და ასტარის რაიონებში. მისი ფართობია 21,435 ჰა. რესპუბლიკის „წითელ წიგნში“ შეყვანილია 108 სახეობის ცხოველი.
სქოლიო
კატეგორია:ტყეები ქვეყნების მიხედვით კატეგორია:აზერბაიჯანი კატეგორია:აზერბაიჯანის ტყეები
ემილი ბრონტე
ემილი ბრონტე (ინგლ. Emily Jane Brontë, დ. 30 ივლისი, 1818, თორნტონი, იორკშირის საგრაფო — გ.19 დეკემბერი, 1848, ჰაუორთი) — ინგლისელი პოეტი, რომან „ქარიშხლიანი უღელტეხილის“ ავტორი.
ბიოგრაფია
ემილი ბრონტე 1818 წლის 30 ივლისს მოევლინა ქვეყანას სოფელ თორნტონში, იორკშირის საგრაფოს აღმოსავლეთ ნაწილში, ჩრდილოეთ ინგლისში მარია ბრანუელისა და პატრიკ ბრონტეს ოჯახში. ექვსი დედმამიშვილიდან მეხუთე იყო. ორი უფროსი და მარია და ელიზაბეთი ბავშვობაშივე გარდაეცვალა. 1820 წელს ემილის უმცროსი დის, ენის, დაბადებიდან მოკლე ხანში ოჯახი რვა მილის მოშორებით, ჰაუორთში გადავიდა საცხოვრებლად, სადაც პატრიკი მუდმივ ვიკარად დაინიშნა. აქვე ეზიარნენ ბავშვები ლიტერატურის ხელოვნებას. 1821 წლის სექტემბერში დედის გარდაცვალების შემდეგ, როდესაც ემილი 3 წლის იყო, უფროსი დები მარია, ელიზაბეთი და შარლოტი პასტორ უილსონის ქალთა სკოლაში გაგზავნეს, სადაც გოგონებმა ის ძალადობა და სიდუხჭირე განიცადეს, რაც მოგვიანებით შარლოტმა თავის ჯეინ ეარში აღწერა.
ექვსი წლისა რომ შესრულდა, ემილიც დებს შეუერთდა, თუმცა მცირე ხნით. როდესააც სკოლას ტიფის ეპიდემია მოედო, მარია და ელიზაბეთი დაავადდნენ, მარიას სავარაუდოდ ტუბერკულოზიც ჰქონდა; ამიტომ ის შინ გაგზავნეს, სადაც აღესრულა კიდეც. მოგვიანებით, 1825 წლის ივნისში, ემილის შარლოტსა და ელიზაბეთთან ერთად სკოლის დატოვებამ მოუწიათ. შინ დაბრუნებიდან მოკლე ხანში ელიზაბეთი გარდაიცვალა.
ემილიმ და ენმა, ძმა ბრენდუელისა და უფროსი და შარლოტს მსგავსად, „ინგლისური ციკლის“ რომანტიკულ ნაწარმოებებს რომ ქმნიდნენ, საკუთარი წარმოსახვითი სამყარო, გონდალი შექმნეს, რომელიც მათი პოეტური შთაგონების წყაროდ იქცა.
ემილი 1848 წლის 19 დეკემბერს 30 წლის ასაკში ჯანმრთელობის გაუარესებული მდგომარეობის გამო გარდაიცვალა. მას ღრმად სწამდა, რომ სუსტი ჯანმრთელობა მათი ოჯახური პირობებით იყო გამოწვეული; სანიტარული ნორმების არარსებობამ და მკაცრმა კლიმატმა განაპირობა მისი დების დაავადმყოფება და ნაადრევი გარდაცვალებაც.
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისელი პოეტები კატეგორია:დაბადებული 30 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1818 კატეგორია:გარდაცვლილი 19 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1848
რობერტ ადამია
რობერტ შალვას ძე ადამია (დ. 6 აპრილი, 1933 — გ. 2011, თბილისი) — ქართველი მექანიკოსი და მანქანათმშენებელი, ტექნიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1969), პროფესორი (1970). საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1983), აკადემიკოსი (1993).
გიორგი მელაძე
გიორგი მელაძე (დ. 1 იანვარი, 1972,  თბილისი)  —  ქართველი თანამდებობის პირი, იურისტი, პოლიტიკოსი, ქიმიკოსი.
რობერტ ადამია
მისი სამეცნიერო ნაშრომები სხვადასხვა სფეროს განეკუთვნებოდა, რომლებსაც კავშირი ჰქონდა გამოყენებითი მექანიკის პრობლემებთან. იგი 200-მდე სამეცნიერო ნაშრომის ავტორი იყო, მათ შორის 30-ზე მეტი გამოგონებისა და 12 მონოგრაფიისა, რომელთა ნაწილი აშშ-ში, გერმანიაში, ინგლისში, ესპანეთში, რუსეთში, უკრაინაში, რუმინეთსა და მსოფლიოს სხვა ქვეყნებში გამოიცა. მისი მონოგრაფია „მანქანათა დინამიკა“ გასული საუკუნის ბოლო ათწლეულების ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს ნაშრომად აღიარეს მანქანათმშენებლობისა და მანქანათმცოდნეობის დარგში. უკანასკნელი მონოგრაფია კი „სამანქანო სისტემების დინამიკური პროცესების ოპტიმიზაცია“ 2011 წელს გამოაქვეყნა, ისიც ფუძემდებლური სამეცნიერო ნაშრომია.
მინიჭებული ჰქონდა გ. ნიკოლაძისა (1994) და საქართველოს სახელმწიფო პრემიები (2000). დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (1998). რობერტ ადამია იყო ქუთაისის საპატიო მოქალაქე. დიდია მისი როლი როგორც პედაგოგის, აღმზრდელის, სამეცნიერო კონსულტანტის ახალგაზრდების მეცნიერებად ჩამოყალიბების საქმეში. რობერტ ადამიას ხელმძღვანელობითა და კონსულტაციით 20-ზე მეტმა პიროვნებამ დაიცვა სადოქტორო, ხოლო რამდენიმე ათეულმა საკანდიდატო დისერტაციები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ინჟინრები კატეგორია:საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1933 კატეგორია:გარდაცვლილი 2011 კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები რობერტ კატეგორია:ქუთაისის საპატიო მოქალაქეები
გიორგი მელაძე
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1972 კატეგორია:საქართველოს VII მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს VIII მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები გიორგი
აღმოსავლეთ ტიმორის კულტურა
იუნესკოს საქმიანობა
აღმოსავლეთ ტიმორი გახდა იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის კონვენციის მონაწილე სახელმწიფო 2017 წლის 31 იანვარს. მას ჯერ კიდევ არ აქვს ნომინირებული ძეგლები იუნესკოს ქსელში, მაგალითად, იუნესკოს არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სია, მსოფლიო მემკვიდრეობის ნუსხა, ბიოსფერული რეზერვების მსოფლიო ქსელი, შემოქმედებითი ქალაქების ქსელი და გლობალური გეოპარკების ქსელი. ქვეყნის მთავარი პრეტენდენტები არიან ატაუროს კუნძული, რომელიც საერთაშორისო კონსერვაციამ დაასახელა, როგორც მსოფლიოში ყველაზე მეტად ბიომრავალფეროვანი წყალი, ფატალუკუს კულტურული ლანდშაფტი და დილის ისტორიული ძეგლები.
არქიტექტურა
აღმოსავლეთ ტიმორის არქიტექტურა და გამწვანება არის როგორც პორტუგალიური, ასევე ძირძველი ტიმორელების არქიტექტურის კომბინაცია. მრავალი უბანი, ქალაქი და მემკვიდრეობის სტრუქტურები შენარჩუნებულია აღმოსავლეთ ტიმორში, განსხვავებით სამხრეთით მდებარე მისი აზიელი მეზობლებისგან, რომელთა არქიტექტურული სტილები საშინლად შეიცვალა თანამედროვე სტრუქტურებით და განადგურდა კულტურული მემკვიდრეობა. აღმოსავლეთ ტიმორს ჯერ არ აქვს თავისი არქიტექტურისა და პეიზაჟების შენარჩუნების პოლიტიკა, მაგრამ მაინც აზიის იმ რამდენიმე ქვეყანას შორის არის, რომელსაც კარგად აქვს შემონახული ძირძველი არქიტექტურა და კოლონიური არქიტექტურა. მოსახლეობის ინიციატივით, ყველა სოფელს უნდა ჰქონდეს ერთიანი არქიტექტურული და გამწვანების სტილი, რათა შეინარჩუნონ სოფლის / ქალაქის ესთეტიკა და კულტურა.
ლიტერატურა
აღმოსავლეთ ტიმორის ყველაზე ცნობილი ავტორია შანანა გუჟმაუ, ტიმორის წინააღმდეგობის ორგანიზაციის ფრეტილინის ლიდერი და აღმოსავლეთ ტიმორის ყოფილი პრემიერმინისტრი. დაწერა ორი წიგნი დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლის დროს. ასევე არის პოეტი და მხატვარი, მან წარმოადგინა ნამუშევრები, რომლებიც აღწერს ტიმორელი ხალხის კულტურას, ღირებულებებს და უნარებს.
ტიმორის სხვა მნიშვნელოვანი მწერლები არიან: ლუის კარდოსო, ფერნანდო სილვანი, პონტე პედრინია, ხორხე ბაროს დუარტე, კრიზოდიო არაუხო, ხორხე ლაუტენი, ფრანსისკო ბორჯა და კოსტა, აფონსო ბუსა მეთანი და ფიტუნ ფუიკი.
რელიგია
მარცხნივ|მინი| ქორწილი აღმოსავლეთ ტიმორში, 2006 წ. აღმოსავლეთ ტიმორი ნომინალურად კათოლიკეა პორტუგალიის კოლონიური პერიოდის დასაწყისიდან. კათოლიკური სარწმუნოება გახდა ინდონეზიის ოკუპაციის დროს აღმოსავლეთ ტიმორის კულტურის ცენტრალური ნაწილის ძირითადი რელიგია 1975–1999 წლებში. პორტუგალიის მმართველობაში ყოფნის დროს, აღმოსავლეთი ტიმორი ძირითადად იყო ანიმიზმის მიმდევარი, ზოგჯერ ინტეგრირებული იყო კათოლიკურ რიტუალთან.
დილის ეპარქიის „სამოციქულო ადმინისტრატორმა“ ( დე ფაქტო ეპისკოპოსმა), მონსინიორ მარტინიო და კოსტა ლოპესმა დაიწყო საუბარი ინდონეზიის უსაფრთხოების ძალების მიერ ადამიანის უფლებების დარღვევის წინააღმდეგ, მათ შორის იყო გაუპატიურება, წამება, მკვლელობა და გაუჩინარება. ჯაკარტას მხრიდან ზეწოლის შედეგად, იგი 1983 წელს გადადგა და მის ნაცვლად დაინიშნა უმცროსი მღვდელი მონსინიორ კარლუშ ფილიპე ქსიმენეს ბელუ, რომელიც ინდონეზიის აზრით, უფრო ერთგული იქნებოდა. თუმცა, მანაც დაიწყო საუბარი, არა მარტო ადამიანის უფლებათა დარღვევის, არამედ თვითგამორკვევის შესახებ და ღია წერილი გაუგზავნა გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის გენერალურ მდივანს, რომელსაც  მოუწოდებდა რეფერენდუმისკენ. 1996 წელს მას გადაეცა ნობელის პრემია მშვიდობის დარგში გადასახლებულ ლიდერ ხოსე რამოს-ჰორტასთან ერთად, რომელიც ახლა ქვეყნის პრეზიდენტია.
მიუხედავად იმისა, რომ ქვეყნის მოსახლეობის უმეტესობა ახლა კათოლიკეა, ახალ საერო რესპუბლიკაში არის რელიგიის თავისუფლება და ყოფილი პრემიერმინისტრი მარი ალკატირი, იემენური წარმოშობით, რელიგიით მუსლიმია.
სპორტი
აღმოსავლეთ ტიმორი შეუერთდა მრავალ საერთაშორისო სპორტულ ასოციაციას, მათ შორის საერთაშორისო ოლიმპიურ კომიტეტს (IOC). ტიმორი ლესტეს კონფედერაცია შეუერთდა ძალოსნობის საერთაშორისო ფედერაციას. აღმოსავლეთ ტიმორი ასევე არის მაგიდის ჩოგბურთის საერთაშორისო ფედერაციის (ITTF) წევრი.
ცხენოსნობა
დოღი სპორტის პოპულარული  სახეობაა ტიმორ ლესტეში.
სამზარეულო
აღმოსავლეთ ტიმორის სამზარეულო შედგება ღორის ხორცის, თევზის, რეჰანის, ინდური ფინიკის, პარკოსნების, სიმინდის, ბრინჯის, ბოსტნეულისა და ტროპიკული ხილისგან. აღმოსავლეთ ტიმორის სამზარეულოზე გავლენა იქონია სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის კერძებმა და პორტუგალიური კერძებ მა  პორტუგალიის მიერ  კოლონიზაციის შედეგად. აღმოსავლეთ ტიმორში მცხოვრებმა პორტუგალიელმა ჯარისკაცებმა მნიშვნელოვანი გავლენა იქონიეს სამზარეულოს ჩამოყალიბებაზე.
სახალხო არდადეგები
აღმოსავლეთ ტიმორს აქვს სახალხო არდადეგები: ისინი აღნიშნავენ განმათავისუფლებელ ბრძოლაში მომხდარ ისტორიულ მოვლენებს და კათოლიციზმთან და ისლამთან დაკავშირებულ მოვლენებს.
სქოლიო
კატეგორია:აღმოსავლეთი ტიმორი კატეგორია:აზიური კულტურა
ტიკისიო
ტიკისიო (Tiquisio) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ბოლივარის დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 18.714 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 758 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბოლივარის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
აბდალა იაფი
ბიოგრაფია
დაიბადა სუნიტი მუსულმანების ოჯახში. დაამთავრა ბეირუთის წმინდა იაკობის უნივერსიტეტთან არსებული იეზუიტების კოლეჯი. 1926 წელს პარიზში, სორბონის უნივერსიტეტში მიიღო დოქტორის ხარისხი სამართლის საკითხებში, მისი თემა იყო „ქალების სამართლებრივი სტატუსი ისლამურ კანონმდებლობაში“ და გახდა პრესტიჟული უნივერსიტეტის პირველი არაბი დოქტორანტი. იყო არაბი სტუდენტების ასოციაციის პრეზიდენტი, აქტიურად ეწინააღმდეგებოდა საფრანგეთის მანდატს ლიბანში, რის გამოც დაპატიმრეს, მაგრამ გაათავისუფლეს რამდენიმე დღეში. 1926 წლიდან მუშაობდა ადვოკატად, ასვე როგორც ჟურნალისტად.
1937წელს აირჩიეს ბეირუთის საქალაქო საბჭოში. 1938-1939 წლებში პრემიერ-მინისტრია, პარალელურად უჭირავს იუსტიციის მინისტრის თანამდებობაც საფრანგეთის მანდატის ქვეშ მყოფი ლიბანის მთავრობაში. 1943 წელს უბრუნდება ბეირუთის საქალაქო საბჭოს. 1944 წელს იყო ლიბანის დელეგაციის წევრი არაბული ქვეყნების ლიგის მოსამზადებელ კონფერენციაზე. ასევე ესწრებოდა სან-ფრანცისკოს კონფერენციას რომელზეც ოფიციალურად ჩამოყალიბდა გაერთიანებული ერების ორგანიზაცია. 1946-1947 წლებში იუსტიციის მინისტრია. 1951-1952 წლებში და 1952 წლის სექტემბერში ლიბანის პრემიერ-მინისტრი და შინაგან საქმეთა მინისტრია. 1953-1954 წლებში პრემიერ-მინისტრის თანამდებობის გარდა უჭირავს შინაგან საქმეთა, თავდაცვის, ინფორმაციისა და ფინანსთა მინისტრის თანამდებობები. 1956 წლის მარტ-ნოემბერში კვლავ პრემიერ-მინისტრია. თანამდებობიდან გადადგა მას შემდეგ, რაც პრეზიდენტმა ქამილ შამუნმა ეგვიპტეში ინგლისურ-ფრანგულ-ებრაული ინტერვენციის დროს უარი თქვა გაეწყვიტა დიპლომატიური ურთიერთობა საფრანგეთთან და დიდ ბრიტანეთთან.
1957 წლიდან აქტიური წევრია „ეროვნული ერთიანობის ფრონტისა“, რომლის მოქმედებებმაც გამოიწვია პრეზიდენტ ქამილ შამუნის გადადგომა. ამის შემდეგ 1965 წლამდე ჩამოშორდა პოლიტიკურ ცხოვრებას, მაგრამ შემდეგ დანიშნეს ფინანსთა მინისტრის თანამდებობაზე.
1966 წლის აპრილ-დეკემბერში ლიბანის პრემიერ-მინისტრია და ამავდროულად შინაგან საქმეთა, ინფორმაციისა და დაგეგმარების მინისტრი. მოსახლეობას დაპირდა გაეტარებინა ლიბერალური ეკონომიკური პოლიტიკა, მაგრამ რამდენიმე თვის შემდეგ კორუფციასთან დაკავშირებული სკანდალების გამო იძულებული იყო გადამდგარიყო.
1966-1968 წლებში ფინანსთა მინისტრია. 1968-1969 წლებში ბოლო ვადითაა პრემიერ-მინისტრი და ამავდროულად შინაგან საქმეთა, ინფორმაციის, განათლების, სოციალური საკითხების, თავდაცვისა და დაგეგმარების მინსისტრია. გადადგა ტანამდებობიდან, მას შემდეგ, რაც ისრაელის არმიამ 1968 წელს ხელში ჩაიგდო ბეირუთის აეროპორტი.
1974 წელს პრეზიდენტმა სულეიმან ფრანჟიემ შესთავაზა კიდევ ერთხელ ჩამოეყალიბებინა მინისტრთა კაბინეტი, მაგრამ აბდალა იაფისაგან უარი მიიღო.
აქტიურად იბრძოდა ქალთა უფლებების დაცვისათვის. 1952 წელს მისმა კაბინეტმა მხარი დაუჭირა ქალებისათვის 21 წლის ასაკიდან საარჩევნო უფლებების მინიჭებას, მათთვის დაწყებითი განათლების მიღების აუცილებლობას. რამდენიმე თვის შემდეგ ეს კანონი მიიღო პარლამენტმა. გარდა ამისა ცნობილი იყო, როგორც პრინციპული მებრძოლი კორუფციის წინააღმდეგ.
გარდაიცვალა 1986 წლის 4 ნოემბერს ალცჰაიმერის დაავადების შედეგად.
ლიტერატურა
კატეგორია:ლიბანის პრემიერ-მინისტრები კატეგორია:დაბადებული 7 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1901 კატეგორია:გარდაცვლილი 4 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1985
ბოგზეშტი
ბოგზეშტი (Bogzeşti) — სოფელი მოლდოვაში, ტელენეშტის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 133 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 671 ადამიანს შეადგენდა.
საქართველოს პრეზიდენტის მეუღლე
საქართველოს პრეზიდენტის მეუღლე (ასევე - საქართველოს პირველი ქალბატონი ან პირველი ბატონი, ან საქართველოს პირველი ლედი ან ჯენტლმენი,) — საქართველოს პრეზიდენტის მეუღლის საპატიო წოდება. ამჟამინდელი პრეზიდენტის, სალომე ზურაბიშვილის, პოსტზე ყოფნის პერიოდში წოდება ვაკანტურია მისი მეუღლის, ჟურნალისტისა და პუბლიცისტის, ჯანრი კაშიას 2012 წელს გარდაცვალების გამო.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს პირველი ქალბატონები კატეგორია:ქართველი პოლიტიკოსი ქალები
ჰამბანტოტის ოლქი
ჰამბანტოტის ოლქი (හම්බන්තොට දිස්ත්‍රික්කය, அம்பாந்தோட்டை மாவட்டம்) — შრი-ლანკის 25 ოლქიდან ერთ-ერთი. შედის სამხრეთი პროვინციის შემადგენლობაში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი ჰამბანტოტა. ოლქის ფართობია 2 609 კმ². მოსახლეობა — 596 617 ადამიანი (2011).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შრი-ლანკის ოლქები
ტურბაკო
ტურბაკო (Turbaco) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ბოლივარის დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 63.450 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 185 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბოლივარის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
გიორგი ბულია
გიორგი ბულია (დ. 6 მაისი, 1994, ზუგდიდი) — ქართველი ფეხბურთელი, საფეხბურთო კლუბ „ზუგდიდის“ თავდამსხმელი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1994 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:ზუგდიდის ფეხბურთელები კატეგორია:ზუგდიდის ლაზიკას ფეხბურთელები კატეგორია:ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში დაბადებული ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 6 მაისი კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები
ტალავერა (ნუევა-ესიხა)
ტალავერა (ოფიციალურად ტალავერის მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Talavera) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი ნუევა-ესიხის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 132 388 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 53 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ნუევა-ესიხის მუნიციპალიტეტები
ჩულუკანი
ჩულუკანი (Ciulucani) — სოფელი მოლდოვაში, ტელენეშტის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 82 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 382 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტელენეშტის რაიონის სოფლები
ქუჩაკი
ქუჩაკი (Քուչակ) — სოფელი სომხეთში, არაგაწოტნის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1850 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 519 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 94 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 26.93 კმ²-ია.
ნიზამ-ად-დინის მეჩეთი
ნიზამ-ად-დინის მეჩეთი (Nizaməddin məscidi) — მეჩეთი, მდებარე აზერბაიჯანში, ქალაქ ბაქოს სურახანის რაიონში, ამირჯანის დასახლებაში.
ისტორია
მეჩეთი კირქვისაგან აშენდა ემირი ნიზამ-ად-დინ კესრანის მიერ შირვანშაჰის მმართველობის პერიოდში. შენობაში შესასვლელი კარების თავზე ამოკვეთილია სპარსულ ენაზე დაწერილი ბეითი «სამყარო მეტი არაფერია, თუ არა გართობა, ფუფუნება, დიდება და წამება». ემირი ნიზამ-ად-დინი გამოჩენილი პიროვნება იყო შირვანშაჰების სასახლის კარზე. ისტორიკოს სარე აშურბეილის თანახმად, ნიზამ-ად-დინი ემირ ხაჯი მსხვილი ფეოდალი ყოფილა, რომელიც ამირჯანის დასახლებას ფლობდა და, შესაბამისად, დასახელებაც მისი სახელის პატივსაცემად ერქვა. მისი მამა ფახრ-ად-დინი, რომლის სახელიც ამოტვიფრულია წარწერებში, ასევე მნიშვნელოვან როლს ასრულებდა საზოგადოებაში და მსხვილი ფეოდალი იყო, რაზეც მოწმობს მასთან მიმართებაში გაკეთებული ეპითეტი «უდიდესი განმგებელი».
ნიზამ-ად-დინის მეჩეთი XX საუკუნის დასაწისში გარემონტდა. ამ დროს მეჩეთის დასავლეთ ნაწილში მდებარე აივნის ცენტრში მოეწყო ოთხი სვეტით გამაგრებული გასასვლელი პორტალი. კარების თავზე კი არის კიტაბე არაბულ ენაზე გაკეთებული წარწერით: «ეს პორტალი ააშენა ჰაჯი ხალაფმა, რიზვანის შვილმა». ამჟამად, მეჩეთი დაკეტილია და დაცულია სახელმწიფოს მიერ. აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის მიერ ისტორიული და კულტურული ძეგლების შესახებ გამოცემული განკარგულების თანახმად, ნიზამ-ად-დინის მეჩეთი გახდა «ისტორიისა და ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის ძეგლი».
ტურბანა (ბოლივარი)
ტურბანა (Turbana) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ბოლივარის დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 13.507 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 148 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბოლივარის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
როსტოვის ბრძოლა (1941)
როსტოვის ბრძოლა — მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში ნაცისტური გერმანიის არმიათა ჯგუფ სამხრეთსა და საბჭოთა კავშირის სამხერეთის ფრონტს შორის დონის როსტოვთან გამართული ბრძოლა.
ბრძოლა სამი ეტაპისგან შედგებოდა: გერმანელების აზოვის ზღვი შეტევითი ოპერაცია 1941 წლის 12 სექტემბერს არმიათა ჯგუფ სამხრეთმა გენერალ გერდ ფონ რუნდშტეტიის მეთაურობით დაიწყო; როსტოვის დაცვითი ოპერაციას 1941 წლის 5 ნოემბრიდან 16 ნოემბერის ჩათვლით ახორციელებდა საბჭოთა სამხრეთი ფრონტი გენერალ იაკოვ ჩერევიჩენკოს მეთაურობიით; როსტოვის შეტევითი ოპერაცია განხორციელდა 1941 წლის 27 ნოემბრიდან 2 დეკემბრამდე იგივე საბჭოთა დანაყოფების მიერ.
17 ნოემბერს გერმანულმა ძალებმა გადაკვეთეს მდინარე მიუსი, 21 ნოემბრისტვის მათ შეიპყრეს 10 000 საბჭოთა ჯარისკაცი და დაიკავეს ქალაქი დონის როსტოვი. 6 დღის შემდეგ საბჭოთა არმიის სამხრეთი ფრონტი გაძლიერდა 37-ე არმიით, გადავიდა კონტრშეტევაზე და III არმიის კორპუსის ალყაში მოქცევის საფრთხე შექმნა. რუნდშტეტმა მიუსის ხაზთან უკან დახევის ბრძანება გასცა რის გამოც ის ადოლფ ჰიტლერმა გადააყენა. მისმა შემცვლელმა ვალტერ ფონ რაიხენაუმ ფრანც ჰალდერთან შეთანხმებით დაადასტურა უკან დახევის აუცილებლობა. წითელმა არმიამ როსტოვი 28 ნოემბერს აიღო. მეორე მსოფლიო ომში ეს იყო საბჭოთა ჯარების პირველი მნიშვნელოვანი კონტრშეტევა რომელიც წარმატებით დასრულდა.
სქოლიო
კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის ბრძოლები გერმანიის მონაწილეობით კატეგორია:სსრკ-ის ბრძოლები კატეგორია:1940-იანი წლები საბჭოთა კავშირში
დათა ქირია
დავით (დათა) ქირია (დ. 17 ივნისი, 1995) — ქართველი ფეხბურთელი. თამაშობდა საყრდენი ნახევარმცველის პოზიციაზე. უთამაშია „ოდიშის“, „სქურისა“ და „ზუგდიდის რიგებში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1995 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:ჭიათურის ფეხბურთელები კატეგორია:ზუგდიდის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 17 ივნისი კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები
საიბ სალამი
მინი|250პქ|საიბ სალამი (მარცხნივ) და ქამალ ჯუმბლატი (მარჯვნივ) საიბ სალამი (‏صائب سلام; დ. 17 იანვარი, 1905, ბეირუთი, ოსმალეთის იმპერია — გ. 21 იანვარი 2000, ბეირუთი, ლიბანი) — ლიბანელი პოლიტიკური მოღვაწე, ქვეყნის ოთხგზის (1952, 1953, 1960–1961, 1970–1973 წწ.) პრემიერ-მინისტრი.
ბიოგრაფია
დაიბადა გავლენიანი სუნიტი სალიმ სალამის ოჯახში. მომავალი პრემიერ-მინისტრის მამა აქტიურ როლს თამაშობდა ოსმალეთის იმპერიის შემადგენლობაში და ასევე საფრანგეთის მანდატის ქვეშ მყოფი ლიბანის ისტორიაში.
საიბ სალამი პირველად პოლიტიკაში ჩაერთო 1941წელს, როდესაც მონაწილეობა მიიღო საპროტესტო აქციებში დიდი ბრიტანეთისა და საფრანგეთის მანდატების წინააღმდეგ შესაბამისად პალესტინასა და ლიბანში. 1943 წელს აირჩიეს ეროვნულ კრებაში ბეირუთიდან. 1946 წელს დანიშნეს შინაგან საქმეთა მინისტრად. 1952 წელს პრემიერ-მინისტრია სულ ოთხი დღის განმავლობაში, პრემიერ-მინისტრ რიად ალ-სოლჰის მკვლელობასთან დაკავშირებული კრიზისის პერიოდში. ასევე ქვეყნის პრემიერ-მინისტრია 1953 წლის მაის-აგვისტოში.
1956 წელს დაინიშნა ნავთობის მინისტრად. ამ თანამდებობაზე იგი მხარს უჭერდა ტრანსარაბული ნავთობსადენის შექმნის იდეას საუდის არაბეთთან და ერაყთან ერთად. პრეზიდენტ ქამილ შამუნის მხარდაჭერამ ეგვიპტეში სუეცის კრიზისის დროს საფრანგეთ-დიდი ბრიტანეთისა და ისრაელის შეჭრაზე, აიძულა იგი მონაწილეობა მიეღო საპროტესტო აქციებში, ერთ-ერთი საპროტესტო აქციის დროს იგი დაიჭრა. საავადმყოფოში ყოფნის დროს საიბ სალამი დაპატიმრეს, მაგრამ მას შემდეგ, რაც გამოაცხადა ხუთდღიანი შიმშილობა, გაათავისუფლეს. 1957 წლის საპარლამენტო არჩევნების დროს სხვა წამყვან ოპოზიციონერებთან ერთად დაკარგა ადგილი პარლამენტში. მან პრეზიდენტი ხმების გაყალბებაში დაადანაშაულა. ხუთთვიანი აჯანყების შემდეგ შამუნი იძულებული გახდა გადამდგარიყო. მის გადადგომაზე გავლენა იქონია ამერიკელმა ემისარმა რობერტ მერფმა.
1960–1961 წლებში ქვეყნის პრემიერ-მინისტრია. გადადგომის მიზეზი გახდა აზრთა სხვადასხვაობა მასსა და პრეზიდენტ ფუად შეჰაბს შორის პოლიციისატის დამატებითი უფლებამოსილების მინიჭების შესახებ. იყო შეჰაბისა და მისი მემკვიდრის შარლ ჰელუს ოპოზიციაში. ადანაშაულებდა მათ, რომ უნდოდათ ლიბანის გადაქცევა „პოლიციურ სახელმწიფოდ“. 1970 წელს მან მონაწილეობა მიიღო პარლამენტის ანტიშეჰაბისტურ კოალიციაში, რომლის ძალითაც შეჰაბის საპრეზიდენტო კანდიდატი ილიას სარკისი, სულ ერთი ხმით დამარცხდა სულეიმან ფრანჟიესთან.
1970–1973 წლებში კვლავ პრემიერ-მინისტრია, ამჟერად ბოლო ვადით. მისი გადადგომა ამჟამად პრეზიდენტ სულეიმან ფრანჟიესთან დაპირისპირებამ გამოიწვია. მან გადადგომის შემდეგაც შეინარჩუნა პოლიტიკური გავლენა. ბაშირ ჟმაიელის მკვლელობის შემდეგ მხარი დაუჭირა მისი ძმის ამინ ჟმაიელის გაპრეზიდენტებას.
1985 წელს ორჯერ თავდახმის შემდეგ იძულებით წავიდა ემიგრაციაში. ცხოვრობდა ჟენევაში. შვეიცარიაში ყოფნის დროს აქტიური როლი ითამაშა ტაიფის ხელშეკრულების (1989 წ.) მომზადებაში.1994 წელს დაბრუნდა ლიბანში.
ჩოფუ
ჩოფუ (Ciofu) — სოფელი მოლდოვაში, ტელენეშტის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 148 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 22 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტელენეშტის რაიონის სოფლები
კოგურიო
კოგურიო — კორეელების ერთ-ერთი ტომთა გაერთიანების და მოგვიანებით კორეის სამი სამეფოდან ერთ-ერთის სახელწოდება. კოგურიოს ხალხს I საუკუნის დასაწყისში ეჭირა მდინარე იალუს შუა დინება, ამჟამად, აღნიშნულ მდინარეზე გადის ჩინეთისა და ჩრდილოეთ კორეის საზღვარი.
თანამედროვე სახელწოდება „კორეა“ მომდინარეობს შუა საუკუნეების სახელმწიფო კორიოსაგან, რომელიც თავის მხრივ წარმოადგენს კოგურიოს შემოკლებულ ვარიანტს.
კოგურიოს სამეფოს დედაქალაქი იყო ჩოლბონი, კუნე, ხოლო V საუკუნიდან — ფხენიანი. სახელმწიფო არსებობდა 668 წლამდე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კორეის ისტორია კატეგორია:ჩინეთის ისტორია
გელა კანდელაკი
გელა კანდელაკი (დ. 2 ან 27 მაისი, 1940, თბილისი) — ქართველი კინორეჟისორი, პროდიუსერი, სცენარისტი და მსახიობი. ხელის ჩრდილების თეატრ „ბუდრუგანა-გაგრას“ დამფუძნებელი და სამხატვრო ხელმძღვანელი.
ბიოგრაფია
გელა კანდელაკი დაიბადა ცნობილი დოკუმენტალისტის, ირაკლი კანდელაკის ოჯახში. 17 წლის ასაკიდან დაიწყო თანამშრომლობა „ქართულ ფილმთან“. 1962 წელს დაამთავრა თბილისის შოთა რუსთაველის სახელობის სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის სარეჟისორო ფაკულტეტი, ხოლო 1966 წელს მოსკოვის კინომატოგრაფიის სახელმწიფო ინსტიტუტის კინოსარეჟისორო ფაკულტეტი. იგი თეატრისა და კინოს რეჟისორი, მსახიობი და დრამატურგია.
გარდა პროფესიული საქმიანობისა, 1969 წლიდან ეწევა პედაგოგიურ მოღვაწეობას საქართველოსა და მის ფარგლებს გარეთ. სხვადასხვა წლებში ასწავლიდა შ. რუსთაველის სახელობის თეატრისა და კინოს სახელმწიფო უნივერსიტეტში და თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. 2009 წელს ჩაატარა ლექცია-სემინარი ბერლინის კინოაკადემიაში, 2010 წელს მიწვეულ იქნა პედაგოგად ევროპის კინომატოგრაფიის სტუდენტების საერთაშორისო ვორქშოფზე „Summer MEDIA Studio 2010“ (International Workshop for European Film Students).
გელა კანდელაკი სხვადასხვა საერთაშორისო ფესტივალისა თუ კონკურსის ჟიურის წევრია. 1982 წლიდან საფუძველი ჩაუყარა „ბუდრუგანას“ ხელის ჩრდილების თეატრს; 2006 წლიდან თანამშრომლობს ფესტივალთან „თბილისი — თანამედროვე მუსიკის საღამოები“, რომლის ფარგლებში არაერთი მულტიმედიური წარმოდგენის თანაავტორია. 2009 წლიდან თანამშრომლობს ქორეოგრაფ მარიამ ალექსიძესთან, რომელთან ერთადაც არაერთი თანამედროვე ქორეოგრაფიული წარმოდგენის რეჟისორია. 2011 წლიდან ნიქოზისა და ცხინვალის მიტროპოლიტ ისაიასთან ერთად დააფუძნა და ორგანიზებას უწევს ანიმაციური ფილმების საერთაშორისო ფესტივალს „ნიქოზი“. ამავე სოფელში მდებარე ალექსანდრე ოქროპირიძის სახელობის ხელოვნების სკოლაში ასწავლის ანიმაციასა და ჩრდილების თეატრის ხელოვნებას.
აღსანიშნავია მისი თანამშრომლობა ლიტველ ხელოვანებთან. გელა კანდელაკის ხელმძღვანელობით 2012 წელს ლიტვურმა დასმა ვილნიუსში დადგა სპექტაკლი „ბიჭუნა და თოლიები“, რომელიც დრამატული და ჩრდილების თეატრის სინთეზს წარმოადგენს. 2013 წელს ბაქოში დადგა ფარაჯ ყარაევის მონოოპერა „მოგზაურობა სიყვარულში“. 2015–2016 წელს კლაიპედას თეატრალური უნივერსიტეტის ჯგუფი თბილისში მისი ხელმძღვანელობით დაოსტატდა ჩრდილების თეატრის სპეციფიკაში, სამსახიობო ოსტატობაში, დრამატურგიასა და რეჟისურაში. 2016 წელს დაარსდა „ბუდრუგანა ლიტვა“, რომელიც აქტიურად თანამშრომლობს „ბუდრუგანა გაგრასთან“. დაარსებული აქვს კინოსტუდიები „კვალი“ და „კვალი XXI”, „კინოცენტრი ქართული ფილმი — „აფხაზეთი“, ხელის ჩრდილების თეატრი „ბუდრუგანა“, „ბუდრუგანა – გაგრა“ და არის მათი სამხატვრო ხელმძღვანელი.
კოპროდუქცია
უნგრულ-ქართული მხატვრული ფილმები:
ჯილდოები
2010: გრანპრი დოკუმენტური ფილმების საერთაშორისო ფესტივალზე culture&„cultures“ ფილმისთვის „ხმელეთის 0,047%“ (საფრანგეთი)
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 27 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1940 კატეგორია:ქართველი კინორეჟისორები კატეგორია:ქართველი კინოპროდიუსერები კატეგორია:ქართველი სცენარისტები კატეგორია:ქართველი მსახიობები კატეგორია:საქართველოს ბრწყინვალების საპრეზიდენტო ორდენის კავალრები
ფიურნოს კუნძულები
ფიურნოს კუნძულები (Furneaux Group) — ჯგუფი 52 კუნძულისაგან, რომლებიც მდებარეობენ ბასის სრუტის აღმოსავლეთ ნაწილში ავსტრალიის შტატებს ვიქტორიასა და ტასმანიას შორის. ჯგუფში ყველაზე დიდი კუნძულებია: — ფლინდერსი (1340 კმ²), კეიპ-ბარენი (465 კმ²) და კლარკი (82 კმ²).
გეოგრაფია
left|thumb|200px|ფიურნოს კუნძულების რუკა ფიურნოს კუნძულები — როდესღაც არსებული მიწიერი ხიდის ნარჩენებია, რომელიც აერთიანებდა კუნძულ ტასმანიას ავსტრალიის მატერიკულ ნაწილთან. ამ ხიდის ჩაძირვის დრო უცნობია: სავარაუდოდ ეს მოხდა 12-18 ათასი წლის წინ. ამ პერიოდში წყლის ეროზიის შედეგად ხდებოდა ფორმაციის ჩამოყალიბება ფიურნოს კუნძულებზე.
კუნძულების დაახლოებით 1/3 ნაწილი დაფარულია გრანიტული მთებით, რომლებიც აღწევენ 700 მეტრს და მეტ სიმაღლეს. ფიურნოს კუნძულების დაახლოებით ნახევარი წარმოადგენს დიუნას მისი მსგავსი ნიადაგის დანალექებით. ბევრ დაბლობ ადგილებში ბევრი ლაგუნებით შეიძლება შევხვდეთ ესტუარიულ ქვიშოვან პლასტებს, თიხებს და კენჭებს. კუნძულებზე საკმაოდ ცოტაა უშრობი მდინარეები, მათი დიდი ნაწილი თავს იჩენს მხოლოდ წვიმების შედეგად.
სხვადასხვა რაოდენობის ნალექების, სიმაღლის, გეოლოგიური აგებულების და ლანდშაფტის გამო კუნძულზე ნიადაგის და მცენარეულობის დიდი მრავალფეროვნებაა. სანაპირო დიუნების გასწვრივ ჭარბობს კირქვის დიდი შემცველობის ნიადაგი. კუნძულის დასავლეთ სანაპიროს დაბლობ ადგილებში ჭარბობს მონოფრაქციული ქვიშა და არაერთგვაროვანი ნიადაგი.
კუნძულების კლიმატი სუბტროპიკული ოკეანურია, რბილია, რადგანაც ზღვა იცავს ტემპერატურის მკვეთრი ცვლილებისაგან. ნალექების წლის საშუალო რაოდენობა 600 მმ-დან სამხრეთ-დასავლეთით 800 მმ-მდე კუნძულების ცენტრალურ გორაკებიან ნაწილში. ჭარბობს დასავლეთის მიმართულების ქარები, რომლებსაც შეუძლია იქროლონ შეუჩერებლივ რამდენიმე დღის განმავლობაში ზამთარის ბოლოდან — გაზაფხულის დასაწტისის ჩათვლით. ზაფხულის თვეებში ქრის გრილი ზღვის ბრიზები.
ფიურნოს კუნძულებზე არსებობს დიდი რაოდენობით მცენარეულობა — დაახლოებით 800-900 სახეობა.
ისტორია
კუნძულებს სახელი დაერქვა ბრიტანელი ზღვაოსნის ტობიას ფიურნოს პატივსაცემად, რომელიც იკვლევდა ამ ადგილებს 1773 წელს.
ეკონომიკა
მოსახლეობა დაკავებულია მეცხვარეობით, უვლიან ბატებს, აწარმოებენ მატყლს. ბოლო პერიოდში ვითარდება ტურიზმი.
სქოლიო
კატეგორია:ტასმანიის კუნძულები კატეგორია:ავსტრალიის კუნძულები
მემარჯვენეობა
მემარჯვენეობა — ტერმინი თანამედროვე პოლიტიკურ მეცნიერებასა და დისკურსში. იგი აერთიანებს პოლიტიკურ იდეოლოგიებსა და თეორიებს, რომლებიც გარკვეულ იერარქიებს და მათზე დაფუძნებულ წყობილებებს მიიჩნევენ გარდაუვლად, ბუნებრივად, ნორმალურად ან სასურველად, როგორც წესი ბუნებითი წესრიგის, ეკონომიკის ან ტრადიციის საფუძველზე.
მემარჯვენეობა, როგორც პოლიტიკური პლატფორმის აღმნიშვნელი ტერმინი, წარმოიშვა საფრანგეთის რევოლუციის დროს. დამფუძნებელი კრების პირველ ყრილობაზე (1789 წ.) დეპუტატებმა ადგილები გადაინაწილეს თავიანთი პოლიტიკური შეხედულებების შესაბამისად. მეფისგან მარცხნივ ადგილები დაიკავეს იაკობინელებმა, რომლებიც ყველაზე რევოლუციურად განწყობილი პარტიული დაჯგუფების წევრები იყვნენ. ისინი მხარს უჭერდნენ რადიკალურ გარდაქმნებს და რესპუბლიკის ჩამოყალიბებას. ცენტრალური ადგილები დაიკავეს ჟირონდისტებმა, რესპუბლიკის ზომიერმა მომხრეებმა. მეფისგან მარჯვნივ განლაგდნენ ფეიანები, რომლებიც არსებული წყობის (მონარქიის) შენარჩუნების მომხრეები იყვნენ. ადგილთა ასეთი განლაგება შენარჩუნდა მომდევნო თავყრილობებზეც.
ტერმინმა „მემარჯვენემ“ მალევე დაიმკვიდრა რეაქციულის ან კონსერვატიულის გაგება, ხოლო „მემარცხენემ“ — რევოლუციის ან რადიკალური გარდაქმნების მომხრე მიმართულების მნიშვნელობა. თუმცა, თანამედროვე პოლიტიკურ ცხოვრებაში მემარცხენედ და მემარჯვენედ დაყოფა სულ უფრო რთული ხდება და აღარ გამოხატავს უბრალო არჩევანს რევოლუციასა და რეაქციას შორის. ბევრი პოლიტიკური მეცნიერის აზრით, ასეთი დაყოფა სირთულეებს წარმოშობს, რადგან პოლიტიკური იდეების უაღრესად კომპლექსური სისტემების გამარტივებისა და განზოგადებისკენაა მიმართული.
ტრადიციულად მემარჯვენე იდეოლოგიებს მიაკუთვნებენ: კლასიკურ ლიბერალიზმს, ლიბერტარიანიზმს, ანარქო-კაპიტალიზმს, კონსერვატიზმს, ნაციონალიზმსა და მონარქიზმს. რადიკალურ მემარჯვენე (ულტრამემარჯვენე) იდეოლოგიებს მიეკუთვნება ფაშიზმი, ნაციონალ-სოციალიზმი, ფალანგიზმი და სხვა.
ლიტერატურა
კატეგორია:პოლიტიკური სპექტრი
მილდრედ დრესელჰაუსი
მილდრედ დრესელჰაუსი (Mildred Dresselhaus; დაბადებული სპივაკი (Spiewak); დ. 11 ნოემბერი, 1930, ბრუკლინი, ნიუ-იორკი, აშშ — გ. 20 თებერვალი, 2017, კემბრიჯი, მასაჩუსეტსი, აშშ) ცნობილია, როგორც „ნახშირბადის მეცნიერების დედოფალი“ — მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიის ინსტიტუტის პირველი ქალი პროფესორი და პროფესორ-ემერიტუსი ფიზიკისა და ელექტროინჟინერიაში. დრესელჰაუსმა მიიღო მრავალი ჯილდო, მათ შორის თავისუფლების საპრეზიდენტო მედალი, მეცნიერების ეროვნული მედალი, ენრიკო ფერმის ჯილდო და ვენევარ ბუშის ჯილდო.
ადრეული ცხოვრება და განათლება
მილდრედი დაიბადა, როგორც მილდრეს სპივაკი, 1930 წლის 11 ნოემბერს ბრუკლინში. ეტელ (ტეიჩტეილ) და მაიერ სპივაკის ქალიშვილი, რომლებიც ებრაელი ემიგრანტები იყვნენ პოლონეთიდან.
ბრონქსში გაზრდილმა დრესელჰაუსმა, საშუალო განათლება „ჰანტერის უმაღლეს სასწავლო კოლეჯში“ მიიღო. ბაკალავრის ხარისხი, 1951 წელს ნიუ-იორკის „ჰანტერის კოლეჯში“ მიიღო, ამის შემდეგ, ნობელის პრემიის ლაურეატ როზალინ სასმენ იელოუსგან რჩევა მიიღო და სწავლა ფიზიკის განხრით განაგრძო. გაიარა ასპირანტურა კემბრიჯის უნივერსიტეტში და ჰარვარდის უნივერსიტეტში „ფულბრაიტი პროგრამით“, სადაც მიიღო მაგისტრის ხარისხი „რადკლიფის კოლეჯიდან“. 1958 წელს, ჩიკაგოს უნივერსიტეტში მიიღო ფილოსოფიის დოქტორის ხარისხი, სადაც სწავლობდა ნობელის პრემიის ლაურეატის, ენრიკო ფერმის ხელმძღვანელობით. ამის შემდეგ, სანამ მიიღებდნენ „მიტის ლინკოლნის ლაბორატორიაში“ საშტატო სამუშაოზე, ორი წელი გაატარა კორნელის უნივერსიტეტში, როგორც პოსტ-დოქტორი. 1967 წელს, მიტის ელექტროინჟინერიის მოწვეული პროფესორი გახდა, 1968 წელს ფაკულტეტის საშტატო წევრი და 1983 წელს ფიზიკის პროფესორი გახდა. 1985 წელს, დრესელჰაუსი მიტის პირველი ქალი პროფესორი გახდა.
კარიერა და მემკვიდრეობა
1990 წელს, დრესელჰაუსს მიენიჭა „მეცნიერებათა ეროვნული მედალი“, მასალების ელექტრონული თვისებების კვლევაში მისი წვლილისთვის, ასევე მეცნიერებასა და ინჟინერიაში ქალთა როლის გაზრდისთვის. 2005 წელს, მას მიენიჭა „ჰეინცის“ წლიური ჯილდო, კატეგორიაში „ტექნიკა, ეკონომიკა და დასაქმება“. 2008 წელს, მას მიენიჭა „ერსტედის მედალი“, ხოლო 2015 წელს „IEEE“-ის ღირსების ორდენი.
2000-2001 წლებში, აშშ-ის ენერგეტიკის სამინისტროს მეცნიერებათა დეპარტამენტის დირექტორი იყო. 2003 წლიდან 2008 წლამდე, ამერიკის ფიზიკის ინსტიტუტის მმართველი საბჭო თავმჯდომარე იყო. დრესელჰაუსი ასევე იკავებდა ამერიკის ფიზიკოსთა საზოგადოების პრეზიდენტის თანამდებობას, ისევე, როგორც „ამერიკის მეცნიერების წინსვლის ასოციაციის“ პირველი ქალი პრეზიდენტი და „მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის“ ხაზინადარი იყო. დრესელჰაუსმა დიდი დრო მიიძღვნა ფიზიკაში ქალთა მონაწილეობის გაზრდისა და ხელშეწყობისთვის. left|thumb|პრეზიდენტი [[ბარაკ ობამა ესალმება მილდრედ დრესელჰაუსს (მესამე მარჯვნიდან) და ბურტონ რიხტერს (მარჯვნივ). 2012 წლის 7 მაისი.]] 2012 წელს, დრესელჰაუსმა ბურტონ რიხტერთან ერთად, ენრიკო ფერმის ჯილდო მიიღო. 2012 წლის 31 მაისს, დრესელჰაუსს მიენიჭა „კავლის პრემია“, „ფჰონონების შესწავლაში მისი პიონერული წვლილისთვის, ასევე ელექტრონულ-ფჰონონური ურთიერთქმედებისთვისა და ნანოსტრუქტურებში თერმული ტრანსპორტის შესწავლაში წვლილისთვის“.
2014 წელს, მილდრედი თავისუფლების საპრეზიდენტო მედლით დაჯილდოვდა.
დრესელჰაუსი განსაკუთრებით გამოირჩეოდა, თავისი მუშაობით გრაფიტზე, გრაფიტის ინტერკალის ნაერთებზე, ფულერენებზე, ნახშირბადის ნანომილაკებზე და დაბალი განზომილებიან თერმოელეკტროობაზე. მისმა ჯგუფმა გამოიყენა ელექტრონული სიხშირის სტრუქტურა, სინათლის კომბინაციური გაბნევა და ფოტოფიზიკის ნახშირბადის ნანოსტრუქტურები. დრესელჰაუსის ცნობილი სტუდენტებია: მასალათა მეცნიერები დებორა ჩუნგი და ჯეიმზ სპეკი და ცნობილი ფიზიკოსები ნაი-ჩანგ იეჰი, გრეგ ტიმპი, მანსურ შაეგანი, ლოურდ სალამანკა რიბა და აჰმეთ ერბილი.
არსებობს დრესელჰაუსის სახელობის რამდენიმე ფიზიკური თეორიაც. მაგალითად, „ჰიკ-დრესელჰაუსის მოდელი“.
პირადი ცხოვრება
დაოჯახებული იყო ცნობილ თეორეტიკოსზე — ჯენე დრესელჰაუსზე. მათ ჰყავდათ ოთხი შვილი და რამდენიმე შვილიშვილი.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი ფიზიკოსები კატეგორია:ქალი ფიზიკოსები
ფრანჩესკო რედი
მინი|ფრანჩესკო რედი ფრანჩესკო რედი (დ. 18 თებერვალი, 1626, არეცო — გ. 1 მარტი 1697, პიზა) — იტალიელი ფიზიკოსი, ნატურალისტი, პოეტი. ის იყო პირველი, რომელმაც გამოიწვია თვითშობადობის თეორია აჩვენა რა, რომ მატლები იბადებიან ბუზების კვერცხებისგან. ის ასევე პირველი იყო რომელმაც აღმოაჩინა და სწორად აღწერა მრავალი მნიშვნელოვანი პარაზიტი. ამ დამსახურებების გამო მას თანამედროვე პარაზიტოლოგიის მამასაც უწოდებენ. მას მიეწერება ასევე ექსპერიმენტული ბიოლოგიის დანერგვაც. მისი ნაშრომია „ცდები მწერების გამრავლების შესახებ“ (1668).
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 18 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1626 კატეგორია:გარდაცვლილი 1 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1697 კატეგორია:იტალიელი ენტომოლოგები კატეგორია:იტალიელი პოეტები
მანანა ანასაშვილი
მანანა ანასაშვილი (დ. 16 ივნისი, 1952, თბილისი) — ქართველი რეჟისორი, ხელოვნებათმცოდნე, პროფესორი, ექიმი; საქართველოს კინოაკადემიის საერთაშორისო ურთიერთობების მიმართულების ხელმძღვანელი; საქართველოს შექსპირის ასოციაციის თავმჯდომარე.
ბიოგრაფია
მანანა ანასაშვილი დაიბადა 1952 წლის 16 ივნისს, თბილისში. 1969 წელს დაამთავრა თბილისის 42-ე მათემატიკური სკოლა, ოქროს მედლით, ხოლო 1975 წელს კი ასევე წარჩინებით — თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი, ექიმ-თერაპევტის სპეციალობით. პარალელურად სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, ხელოვნებათმცოდნეობის ფაკუკლტეტზე. მუშაობდა ექიმად, შემდეგ კი ჩააბარა შოთა რუსთაველის სახელობის საქართველოს სახელმწიფო თეატრალურ  ინსტიტუტში, დრამის რეჟისურის ფაკულტეტზე (ლილი იოსელიანის სახელოსნო), რომელიც დაამთავრა 1981 წელს.
1981-2005 წლებში მუშაობდა თეატრისა და კინოს უნივერსიტეტში ჯერ ასისტენტად, შემდეგ პროფესორად. ხელმძღვანელობდა კინო-ტელე სარეჟისორო სახელოსნოს, ხოლო 1982-1985 — კინომსახიობთა თეატრში დამდგმელ რეჟისორად; ამასთან 1983-1985 და 1988-2003 წლებში იყო სახელმწიფო ტელერადიო კომპანიის რეჟისორი, აგრეთვე წამყვანი. 1998-2002 მე-2 არხზე მიჰყავდა საავტორო გადაცემა „კინონოსტალგია“; შემდეგში -„კინომონატრება“. 1985-2002 წლებში მუშაობდა კინოსტუდია „ქართულ ფილმში“ ჯერ მეორე რეჟისორად, შემდეგ დამდგმელ რეჟისორად. იყო 1997 წელს „ოსკარზე“ პირველად ნომინირებული ქართული ფილმის შეყვარებული კულინარის 1001 რეცეპტი (რეჟ. ნანა ჯორჯაძე) ქასთინგის რეჟისორი.
2003 წელს დაამთავრა აშშ-ს ვისკონსინის უნივერსიტეტი (UW in Madison), მიიღო ხელოვნების ადმინისტრირების მაგისტრის წოდება პარალელურად მიჰყავდა მსახიობის ოსტატობის კურსი ამავე უნივერსიტეტის ბაკალავრიატში.
2005 წელს მოიპოვა აშშ-ს სახელმწიფო დეპარტამენტის კულტურისა და განათლების ბიუროს და ბრედლის ფონდის გრანტი და იმყოფებოდა აშშ-ს ჯონ ჰოპკინსის უნივერსიტეტში, ლიბერალური განათლების კონცეფციაზე დაფუძნებული სწავლების მეთოდოლოგიის შესასწავლად და პარალელურად მიწვეული ლექტორის სტატუსით მიჰავდა კურსი Acting by Stanislavski ჯორჯ ვაშინგტონის უნივერსიტეტში.
2005 წლიდან არის მიჩიგანის უნივერსიტეტის, ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტისა და AGILE (American-Georgian Initiative for Liberal Education) ერთობლივი საბაკალავრი პროგრამის „თავისუფალი მეცნიერებების“ პროფესორი.
2012 წლიდან არის ამერიკის დემოკრატიის ფონდის ექსპერტი (პროექტი „ახალგაზრდები დემოკრატიისთვის“).
2013-2015 წლებში იყო საქართველოს კინომატოგრაფისტთა კავშირის თავმჯდომარის მოადგილე, 2019-დან კი არის საქართველოს კინოაკადემიის საერთაშორისო ურთიერთობების მიმართულების ხელმძღვანელი.
2020 წლიდან არის Euronews საქართველოს Public Speaking ტრენერი.
ჰყავს ერთი შვილი, ნიკოლოზ ანასაშვილი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 16 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1952 კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი თეატრის რეჟისორები კატეგორია:ქართველი კინორეჟისორები კატეგორია:ქართველი სცენარისტები კატეგორია:ქართველი პროდიუსერები კატეგორია:ქართველი ხელოვნებათმცოდნეები კატეგორია:ქართველი ექიმები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო თეატრალური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:ქალი რეჟისორები მანანა
ევგენი პოლივანოვი
ევგენი დიმიტრის ძე პოლიანოვი (Евге́ний Дми́триевич Полива́нов; დ. 12 მარტი, 1891 — გ. 25 იანვარი. 1938) — საბჭოთა ენათმეცნიერი, ორიენტალისტი და პოლიგლოტი. მან იაპონური, ჩინური, უზბეკური და დუნგანური ენების, თეორიული ლინგვისტიკისა და პოეტიკის შესახებ მნიშვნელოვანი ნაშრომები დაწერა. პოლიანოვმა მონაწილეობა მიიღო საბჭოთა კავშირის ხალხების დამწერლობის განვითარებაში და ამასთან ერთად, იაპონური ენის კირილიზაციური სისტემა შექმნა, რომელიც საბჭოთა კავშირში ოფიციალურად იყო მიღებული და თანამედროვე რუსეთში კვლავაც გამოიყენება. მან აგრეთვე თარგმნა ყირგიზული ეროვნული მანას პოემა რუსულად. პოლიანოვი მიჩნეულია მეცნიერად, რომელმაც იაპონურ დიალექტებს შორის არსებული ტონობრივი აქცენტების შესწავლა დაიწყო.
1917 წლის რუსეთის რევოლუციის დროს პოლიანოვი ჯერ მენშევიკური, შემდეგ კი ბოლშევიკური პარტიის აქტიური წევრი იყო. ის 1917-1918 წლებში საგარეო საქმეთა სახალხო კომისარიატის ორიენტალისტურ სექციაში, ხოლო 1921 წელს კომინტერნში მუშაობდა.
1928-1929 წლებში პოლიანოვმა ნიკო მარის იაფეტური თეორიისადმი, რომელსაც იმდროინდელი რეჟიმი ემხრობოდა, სკეპტიციზმი გამოავლინა. ამის შემდეგ ის მოსკოვისა და ლენინგრადის ყველა საგანმანათლებლო ინსტიტუტიდან მუქარას იღებდა და მის დაპატიმრებამდე ,,ცენტრალური აზიაში გადასახლებული იყო, სადაც მან ადგილობრივ ენებზე ნაყოფიერი ნაშრომები დაწერა.''
სტალინის რეპრესიების დროს პოლიანოვი 1937 წლის 16 აგვისტოს ბიშკეკში იაპონიის ჯაშუშობის ბრალდებით დააკავეს. 1 ოქტომბერს მან მოითხოვა დაეწერა, რომ შინაგან საქმეთა სახალხო კომისარიატმა მის წინააღმდეგ დაკითხვის მკაცრი მეთოდები გამოიყენა და დაეწერა არასწორი განცხადება, რომელიც მის წინააღმდეგ გამოძიებას ჩიხში შეიყვანდა. 1938 წლის 25 იანვარს პოლიანოვი სსრკ-ს აღმასრულებელი სასამართლოს სამხედრო კოლეგიუმის დახურულ სესიაზე დაიკითხა, რის შედეგადაც მას სიკვდილი მიუსაჯეს და გადაწყვეტილება ძალაში მოსკოვის მახლობლად მოიყვანეს. 1963 წელს მოხდა მისი რეაბილიტაცია. 2018 წლის ოქტომბერში კომუნარკაში მის სახელზე მემორიალი აღიმართა.
სქოლიო
კატეგორია:რუსი ენათმეცნიერები კატეგორია:რუსი ორიენტალისტები კატეგორია:რუსი იაპონოლოგები კატეგორია:დაბადებული 1891 კატეგორია:დაბადებული 12 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1938 კატეგორია:გარდაცვლილი 25 იანვარი კატეგორია:მენშევიკები კატეგორია:ბოლშევიკები
ტალუგტუგი
ტალუგტუგი (ოფიციალურად ტალუგტუგის მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Talugtug) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი ნუევა-ესიხის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 25 236 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 28 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ნუევა-ესიხის მუნიციპალიტეტები
ვილიანუევა (ბოლივარი)
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 17.622 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 135 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბოლივარის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ლერნაპარი
ლერნაპარი (Լեռնապար) — სოფელი სომხეთში, არაგაწოტნის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 140 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 662 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 37 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 17.9 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არაგაწოტნის პროვინციის სოფლები
ცინცერენი (ტელენეშტის რაიონი)
ცინცერენი (Ţînţăreni) — სოფელი მოლდოვაში, ტელენეშტის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 55 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 890 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტელენეშტის რაიონის სოფლები