cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
არდისის სამების ეკლესია
არდისის სამების ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა, ერედვის მუნიციპალიტეტის სოფელ არდისში. აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში.
ძეგლის აღწერა
მაღალ მთაზე აღმართული ძეგლი ნაგებია სხვადასხვა ზომის ფიქალით დუღაბზე. დარბაზული ეკლესია გეგმით სწორკუთხედს წარმოადგენს, აღმოსავლეთით ნახევარწრიული აბსიდით, რომლის ცენტრში გაჭრილია სწორკუთხა სარკმელი. აბსიდი დარბაზისაგან გამოყოფილია შვერილებით. გრძივი კედლები შემორჩენილია 1-2 მეტრ სიმაღლეზე. სამი მეტრის სიმაღლეზე შემორჩენილ დასავლეთ კედელში გაჭრილია სწორკუთხა სარკმელი. არქიტრავული შესასვლელი ნაოთხალიანი კარით სამხრეთიდანაა. არქიტრავის თავზე სწორკუთხა ნიშაა. ინტერიერში მიწის დონე საკმაოდ აწეულია. კამარა და კონქი ჩამოქცეულია. ეკლესია ძლიერ დაზიანებულია.
მუხათის შესახვევი
ლიტერატურა
კატეგორია:კრწანისის რაიონის ქუჩები
ბერსლინგენი
ბერსლინგენი (Börslingen) — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, ტიუბინგენის ადმინისტრაციულ ოლქში, ალბ-დუნაის რაიონში. თემის ფართობია 6,29 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 168 ადამიანს.
სქოლიო
კატეგორია:ბადენ-ვიურტემბერგის თემები
ჯიროლამა ორსინი
ჯიროლამა ორსინი (Girolama Orsini; დ. 1504 — გ. 1569) — ორსინთა საგვარეულოს წარმომადგენელი. პარმის პირველი ჰერცოგინია 1545-1547 წლებში როგორც პიერო ლუიჯი ფარნეზეს მეუღლე.
ბიოგრაფია
ჯიროლამა დაიბადა 1504 წელს რომში, პაპის ოლქში. იგი იყო ადგილობრივი დიდებულის, ლუდოვიკო ორსინისა და მისი მეუღლის, ჯულია კონტის ქალიშვილი. 1513 წელს იგი დაინიშნა რომის პაპ პავლე III-ისა და მისი საყვარლის, სილვია რუფინოს უკანონო ვაჟზე, კასტროს ჰერცოგ პიერო ლუიჯი ფარნეზეზე. მათი ქორწინება 1519 წელს შედგა ვალენტინოში. წყვილს სულ ხუთი შვილი შეეძინა, რომელთაგან ყველა გადარჩა, რაც იმ ეპოქაში დიდი იშვიათობა იყო. მიუხედავად უსიყვარულო ქორწინებისა, ჯიროლამა ერთგული და მორჩილი ცოლი იყო, რითაც იგერიებდა პიერო ლუიჯის ფეთქებად და ბრუტალურ ხასიათს.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1504 კატეგორია:დაბადებული 1569 კატეგორია:პარმის ჰერცოგინიები
ფუნქციონალური კლავიშები
380px|მინიატიურა|104 კლავიშიანი ქართული კლავიატურა QWERTY განლაგებით. ფუნქციონალური კლავიშები გამოყოფილია ნარინჯისფრად. ფუნქციონალური კლავიშები (Function keys) არის კლავიშები კომპიუტერულ ან ტერმინალურ კლავიატურაზე, რომელიც დაპროგრამებულია ოპერაციული სისტემის ბრძანებების გამოძახებაზე ან რიგი მოქმედებების შესრულებაზე სხვადასხვა პროგრამებსა და თამაშებში.
ფუნქციონალური კლავიშები შეიძლება აღნიშნული იყოს პიქტოგრამით ან F-ნუმერაციით.
Microsoft Windows
მას შემდეგ, რაც შემუშავდა IBM Common User Access, კლავიშა, ყველაზე ადრეული პროგრამა Windows-იდან მოყოლებული დღემდე, თანდათან იქცა დახმარების ან ცნობების გამოსაძახებელ უნივერსალურ კლავიშად. კლავიშა სტანდარტულად გამოიყენება ძებნის ფუნქციის გამოძახებისთვის.
+ კლავიშების კომბინაცია ხშირად გამოიყენება ძებნისთვის უკუ მიმართულებით.
კომბინაცია + გამოიყენება აპლიკაციების დსახურად, ხოლო + გამოიყენება დოკუმენტის ან პროგრამის ნაწილის დასახურად (მაგ. ჩანართების დასახურად).
იძახებს სრულ მენიუს, + იძახებს კონტექსტურ მენიუს.
პროგრამებში Windows Explorer, Microsoft Visual Studio და რიგ სხვა პროგრამაში გამოიყენება ფაილის სახელის გადარქმევისთვის.
გამოიყენება ორთოგრაფიის შესამოწმებლად.
კლავიშების + კომბინაცია იხმარება მაკროსის დიალოგის გამოსაძახებლად.
Microsoft Word-ში კობინაცია + აჩვენებს ფორმატირებას.
+ ბლოკავს ოპერაციულ სისტემას Windows
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კომპიუტერი
ქვის ხიდი (სანქტ-პეტერბურგი)
ქვის ხიდი (Каменный мост) — საფეხმავლო და საავტომობილო ხიდი სანქტ-პეტერბურგში, ცენტრალურ და საადმირალოს რაიონებში (საზღვარი გადის ხიდზე) და ერთმანეთთან აკავშირებს ყაზანისა და სპასკის კუნძულებს. ხიდის სიგრძეა 19,7 მეტრი, ხოლო სიგანე — 13,88 მეტრი. ხიდი ერთ-ერთი უძველესია სანქტ-პეტერბურგში და არის XVIII საუკუნის 60-იანი წლების ხიდმშენებლობის ხელოვნების ნიმუში. არის ფედერალური მნიშვნელობის არქიტექტურული ძეგლი და იცავს სახელმწიფო.
მდებარეობა
მდებარეობს გოროხოვის ქუჩის ღერძზე. დინების ზემოთ მდებარეობს ფქვილის ხიდი, ხოლო ქვემოთ — დემიდოვის ხიდი.
უახლოესი მეტროს სადგურია (500 მ) „სადოვაია“.
სახელწოდება
1739 წლის 20 აგვისტოს ხიდს უწოდეს შუა ხიდი, თუმცა ეს სახელი პრაქტიკულად არ გამოიყენებოდა. თანამედროვე სახელწოდება ცნობილია 1769 წლიდან. XVIII საუკუნის ბოლოდან მოქმედებდა ვარიანტი ეკატერინეს ქვის ხიდი და ეკატერინეს ხიდი, არხის სახელწოდებიდან გამომდინარე.
ისტორია
1739 წლიდან ამ ადგილზე მოქმედებდა ხის ხიდი. 1766-1776 წლებში ხიდი ინჟინერ ვ. ი. ნაზიმოვის პროექტის მიხედვითა და ი. ნ. ბორისოვის მეთვალყურეობით გადააკეთეს და გახდა ქვის, თაღოვანი.
ხიდი ისტორიაში შევიდა იმპერატორ ალექსანდრე II-ზე თავდასხმის გამო. 1880 წლის ზაფხულში ნაროდოვოლცები ანდრეი ჟელიაბოვი, ანდრეი პრესნიაკოვი და მაკარ ტეტიორკა ხიდზე დინამიტს ამონტაჟებენ, რათა იგი აეფეთქებინათ მასზე იმპერატორ ალექსანდრე II-ის გავლის დროს, რომელიც ამ დროს ზამთრის სასახლიდან ცარსკოე-სელოს რკინიგზის სადგურისკენ გაივლიდა. თავდასხმა, რომელიც დანიშნული იყო 16 აგვისტოს, არ შედგა, რადგან მაქსიმ ტეტიორკას არ ჰქონდა საათი და დააგვიანა დანიშნულ დროზე მისვლა. რამდენიმე დღის შემდეგ შეთქმულები ცდილობდნენ ღანმით დინამიტის დამონტაჟებას, მაგრამ ეს ვერ შეძლეს. 7 ფუთი დინამიტი ამოიღეს 1881 წელს, უკვე იმპერატორის გარდაცვალების შემდეგ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ხიდები კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
ევრაზიერი
ევრაზიერი (Eurasier) — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია გერმანიაში 1950-იან წლებში.
ეს შპიცისმაგვარი ძაღლი 1950-იან წლებში გამოიყვანეს გერმანიაში. ევრაზიერი ჩაუ-ჩაუს და გერმანული ვოლფშპიცის ნაჯვარია. ევრაზიერი, შესაძლოა, მარხილში შესაბმელად გამოიყვანეს, თუმცა დღესდღეობით კომპანიონის ფუნქციებს ასრულებს. ამ ჯიშის ქცევის გავრცელებული პრობლემა მორიდებულობაა. ის იდეალური საოჯახო კომპანიონი არ არის, რადგან ჩვეულებად აქვს ოჯახის ერთი წევრის ამორჩევა და მხოლოდ მასზე რეაგირება. გერმანიის გარეთ ევრაზიერი იშვიათად გვხვდება, ჩვეულებრივ, ყეფა არ უყვარს, ამიტომ ცუდი მოდარაჯეა.
ჩაუ-ჩაუს მსგავსად, ევრაზიერი ადვილად ღიზიანდება. ევრაზიერი ცუდად ეგუება სხვა ძაღლებს და ბავშვებს, აქვს გრძელი, დაკუნთული კისერი, წვეტიანი ყურები დაფარულია ბალნით, თვალები მუქი-ყავისფერია, აქვს გრძელი ბალანი, ბალნის შეფერილობა შეიძლება იყოს ჟღალი, ნაცრისფერი, შავი, წითელი. გრძელი ბალნით დაფარული კუდი ზურგისკენაა დახვეული.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შპიცისმაგვარი ძაღლები კატეგორია:გერმანული წარმოშობის ძაღლის ჯიშები
ანანასის რენეტი
ანანასის რენეტი (Reinette ananas) — საქართველოში გავრცელებული ვაშლის ჯიში.
სიმირენკოს მიერ მოყვანილი ცნობების თანახმად, ანანასის რენეტის სამშობლოდ ჰოლანდიას სთვლიან, ზოგნი კი „ნემტჩინას“, ანანასის რენეტი მაღალხარისხოვანი სუფრის ჯიშია, რომელიც ფართოდ გავრცელებულია ტიროლში, შტეიერმარკში. ზოგიერთი პომოლოგის და სავაჭრო ფირმის მიერ ანანასის რენეტი რეკომენდირებულია, როგორც პირველხარისხოვანი, ფართო მნიშვნელობის საწარმოო ჯიში.
საქართველოში კი იგი მხოლოდ ზოგიერთ რაიონში გვხვდება, ისიც უმთავრესად ქართლის მეხილეობის რაიონებში, სხვაგან თითო–ოროლა ხე თუ არის დარგული.
ხე
ანანასის რენეტის ხე სუსტი ზრდისაა, ინვითარებს პატარა, პირამიდული ფორმის ვარჯს, ტოტებგაკრეფილს და საკმაოდ კომპაქტურს. ხე არაა ხანგრძლივი სიცოცხლის უნარის მქონე, ადრე შედის მოსავლიანობაში, მსხმოიარობა რეგულარული და საკმაოდ უხვი იცის. კარგად გვარობს რბილ, მყუდრო ადგილებში. ნოყიერ და ფხვიერ, კარგი აგებულების ნიადაგებზე; ღრმა და საკმაოდ ტენიანი ნიადაგის პირობები ხეს კარგი განვითარების საშუალებას უქმნის. მშრალი ჰავისა და ცუდი კვების პირობებში ნაყოფი მცირე ხარისხის, მჟავე და წვრილი იცის. ანანასის რენეტის ხე, სუსტი განვითარების გამო, ძლიერ საძირეებზე დამყნილი, შეიძლება 4–5 მეტრის მანძილზე დაირგას.
ნაყოფი
ანანასი რენეტის ნაყოფი წვრილია, ზოგჯერ საშუალო სიმსხოსი, მაღალი შენების, სიმეტრიულად განვითარებული, ხან კვერცხისებური მოყვანილობის, ჯამთან ოდნავ წახნაგოვანი, ისე კი გლუვი, ქეცის ლაქები იშვიათად უჩნდება. ყუნწი მოკლეა და წვრილი, ზის პატარა, არაღრმა, ჟანგაროთი მოფენილ ღრუში. ჯამი დახურული აქვს და ზის პატარა, არაღრმა, განიერ ღრუში. ნაყოფის კანი ლიმონისფერ–ყვითელი, პრიალა; კანის ზედა პირზე გაფანტულია მსხვილი, ვარსკვლავისებური მორუხო ფერის წერტილაები. სრულ სიმწიფეში ნაყოფი ყვითლდება და ოქროსფერ ელფერს ღებულობს. ინვითარებს ანანასის ნაზ სურნელებას, რის გამოც მას ანანასის რენეტი უწოდეს. ნაყოფის ხორცი ჩალისფერ–ყვითელია. ნაზი, ფხვიერი, სასიამოვნო მომჟავო მოტკბო გემოსი, მეტად შეხამებული გემოთი. ნაყოფის შენახვის უნარიანობა საწყობში დიდია, სძლებს გაზაფხულამდე. თუ ნაადრევად არის მოკრეფილი, ან მშრალი ჰავის პირობებში ინახებს, მაშინ ნაყოფი ჭკნება. ანანასის რენეტის ხის კონსტიტუციური სისუსტისა და მისი დიდი მოთხოვნილების გამო გარემო პირობებისადმი ჯიში ფართო სამრეწველო მნიშვნელობას ჰკარგავს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვაშლის ჯიშები
გუამი 1996 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
გუამმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მესამედ იასპარეზა 1996 წელს, აშშ-ის ქალაქ ატლანტაში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1996 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:გუამი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ოკეანეთის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ხომლი (გაზეთი)
„ხომლი“ — საქართველოს მწერალთა კავშირის ყოველკვირეული ლიტერატურული გაზეთი. გამოდიოდა თბილისში 1923 წელს, სულ გამოვიდა 5 ნომერი. რედაქტორი — სარედაქციო კოლეგია. გაზეთი ბეჭდავდა ლექსებს, მოთხრობებს, კრიტიკულ წერილებს ლიტერატურისა და ხელოვნების საკითხებზე. თანამშრომლობდნენ ი. გრიგალაშვილი, ვ. ბარნოვი, ი. მოსაშვილი, ტერენტი გრანელი (კვირკველია), ვ. რუხაძე, გ. ქუჩიშვილი (ჩხეიძე), ს. ფაშალიშვილი, დ. შენგელაია, მ. ბოჭორიშვილი, მარიჯანი (ალექსიძე-ტყემალაძე), ი. გომართელი, დ. კასრაძე, შ. ჯანბერიძე, გერცელ ბააზოვი, ს. შანშიაშვილი და სხვ. ხელოვნების შემდეგ გამოიცა გაზეთი „ივერია“.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართულენოვანი გაზეთები
სანტა-ანა (კაგაიანი)
სანტა-ანა (ოფიციალურად სანტა-ანას მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Santa Ana) ― მეორე კლასის მუნიციპალიტეტი კაგაიანის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 35 688 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 16 ბარანგაის.
კუზმინოვკა (სტერლითამაქის რაიონი)
კუზმინოვკა (Кузьминовка) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის სტერლითამაქის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 251 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ სტერლითამაქიდან დაშორებულია 38 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია სტერლითამაქი, რომელიც დაშორებულია 38 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (32 %).
სქოლიო
კატეგორია:სტერლითამაქის რაიონის სოფლები
რელიგია სინგაპურში
რელიგია სინგაპურში — ისტორიული განსაკუთრებულობისა და მოსახლეობის ეთნიკური მრავალფეროვნების გამო სინგაპურში წარმოდგენილია რამდენიმე რელიგიური კონფესია და მიმართულება, მათგან არცერთი არაა დომინანტური. რწმენის თავისუფლება გარანტირებულია რესპუბლიკის კონსტიტუციით. 2010 წლის მდგომარეობის მიხედვით სინგაპურში ძირითად კონფენსიას ბუდიზმი (33,3 %), ქრისტიანობა (18,3 %), ისლამი (14,7 %), დაოიზმი (10,9 %) და ინდუიზმი (5,1 %), სხვა რელიგიებს მისდევს მოსახლეობის 0,7 %. თავს არარელიგიურად სინგაპურელების 17,0 % თვლიდა (2000 წელს — 14,8 %). ქვეყანაში მდებარეობს რამდენიმე აღსანიშნავი რელიგიური ნაგებობა, მათ შორის XIX საუკუნის პირველ ნახევარში, მიმდინარე რელიგიური მშენებლობა, განსაკუთრებით ახალი მეჩეთების ერექცია. მიუხედავად დიდი ეთნო-რელიგიური განსხვავებისა, ქვეყანაში პრაქტიკულად არ არსებობს რელიგიური ექსტრემიზმი და მტრობა სხვადასხვა კონფესიებს შორის. ახალგაზრდებს, განსაკუთრებით ჩინელებს, შორის შეიმჩნევა ტრადიციული ფასეულობების ნარჩენები, მათ შორის რელიგიური რიტუალები და წინაპრების კულტის აღიარება.
ისტორია
thumb|left|250px|სინგაპური (1900 წელი). ახლოს განლაგებული მეჩეთი და ინდური ტაძარი XIII საუკუნემდე კუნძული და მასში არსებული პატარა მალაიური სავაჭრო დასახლება შედიოდა ბუდისტური სასახლის შრივიჯაიას შემადგენლობაში. XIV საუკუნის დასაწყისში სინგაპური იქცევა მეტად გამოცოცხლებულ სავაჭრო ცენტრად მალაკის სრუტესთან, მას ხშირად სტუმრობდნენ ჩინელი, არაბი და ინდოელი ვაჭრები. XIV საუკუნის მეორე ნახევარში კუნძული სიამომისა და იავანური მაჯაპახიტის იმპერიას შორის სააპარეზო ტერიტორიად იქცა, ერთ-ერთი შეტევისას იანავერებელმა გაანადგურეს ადგილობრივი მოსახლეობა. 1390 წელს პალენმბანგის პრინცმა მოკლა ადგილობრივი მმართველი და დაიპყრო კუნძული. 1402 წელს სიამების ვასალურმა დირექტორია პატანიმ სინგაპური დაიპყრო და პრინცი იძულებული გახადა მეზობელ ქალაქში, მალაკაში გაქცეული, სადაც მან ისლამი მიიღო. მალაკა მალაიკური სულთნის მიერ დედაქალად ცხადდება, XV საუკუნის მეორე ნახევარში ასევე მის მიერ დაწესდა კონტროლი სინგაპურზე.
1511 წელს პორტუგალიელები იკავებენ მალაკას, ხოლო სინგაპური გადადის ჯოხელი სულთნის მფლობელობაში — მმალაიკური სულთნის დაცემის შემდეგ წარმოქმნილ ალაიკურ დირექტორიაში. 1587 წელს კათოლიციზმის გამავრცელებელმა პორტუგალიელებმა დაიპყრეს სულთანი ჯოხორ-ლამუს დვდაქალაქი, ხოლო 1613 წელს გაანადგურეს მისი პორტი კუნძულ სინგაპურზე. ქალაქი გაპარტახდა, ხოლო კუნძული მეკობრეების ინტერესებში მოიქცა. პორტუგალიელების შემდეგ სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიისკენ გამოეშურნენ ჰოლანდიელი, ბრიტანელი და ფრანგი კოლონისტები, მათ გააშენეს საკუთარი სავაჭრო ფაქტორიები. წელს ბრიტანელებმა დააწესეს კონტროლი მალაკოზე, ხოლო 1818 წელს ბრიტანული ინდოეთის გენერალ-გუბერნატორმა დაავალა ბენკულენის გუბერნატორს, სტემფორდ რაფლსუს, რეგიონში განმტკიცებისთვის, მალაკის სრუტეში მოეძებნა ახალი მხარდაჭერი პუნქტი.
1819 წელს სინგაპური, ფორმალურად სულთანი რიაუ-ჯოხორის მფლობელობაში მყოფი, ჰოლანდიელების ვასალი, მაგრამ ფაქტობრივად სულთანი ჯოხორის საკუთრება, ბრიტანელების მიერ იყო დაკავებული და გადაქცეული ჰქონდათ საკუთარ სავაჭრო ფაქტორიად (ნიდერლანდებმა მხოლოდ 1824 წელს თქვეს უარი სინგაპურზე). ამ მომენტისთვის კუნძულზე ცხოვრობდა 120 მალაისელი და 30 ჩინელი. ბრიტანელი ჯარისკაცებისა და ჩინოვნიკების შემდეგ სინგაპურში ლონდონის მისიონერული საზოგადოების წარმომადგენლები ჩამოვიდნენ, მათ გახსნეს სკოლა მალაიკელი და ჩინელი ბიჭებისთვის (1826 წელს აქ გამოჩნდნენ ანგლიკანელები, 1864 წელს — პლიმუტელი ძმები, 1881 — პრესვიტარიანელები, 1885 წელს — მეთოდისტები). 1824 წელს, მოსახლეობის პირველი აღწერის მიხედვით, აქ უკვე ცხოვრობდა 4,6 ათასი მალაიზიელი, 3,3 ათასი ჩინელი და 0,8 ათასი ინდოელი. ინდოელი მოსახლეობის მასიური იმიგრაცია დაიწყო XIX საუკუნის 30-იან წლებში, როდესაც ბრიტანულ ინდოეთში საზოგადოება დაიშალა, გლეხებს მიწები წაართვეს და ხელოსნები გააღატაკეს, დიდმა აგრარულმა გადასახლებამ იწყო სვლა. ათასობით კონტრაქტებული ინდოელი (ქული), ასევე ინდოელები ჯარისკაცების რიგებიდან და მცირე ჩინოვნიკები მიემართებოდნენ ბრიტანული კოლონიებისკენ, სადაც ვითარდებოდა პლანტაციური მეურნეობა და ინდუსტრია. XIX საუკუნის შუა წლებში 28 ათასამდე ადამიანი იყო ჩინელი (მოსახლეობის 1/2-ზე მეტი), ხოლო 1901 წელს — 165 ათასი (მოსახლეობის თითქმის 3/4). სამხრეთი ჩინეთიდან დიდი მაშტაბის იმიგრაცია XIX საუკუნის დასასრულსა და XX საუკუნის დასაწყისში მოხდა. ეს განპირობებული იყო კაუჩუკის პლანტაციების გაფართოებითა და ინდუსტრიის განვითარებით (განსაკუთრებით რეზინის), როგორც სინგაპურში, ისე მეზობელ რაიონებში. ასევე სინგაპურში მიგრანტების მცირე ჯგუფები ჩამოსახლდნენ დღევანდელი მალაიზიისა და ინდონეზიის ტერიტორიიდან.
thumb|250px|სინგაპური (1900 წელი). XX საუკუნის დასაწყისში სინგაპური გახდა ჩინეთის პოლიტიკური ემიგრაციის ცენტრი (აქ არაერთხელ ყოფილა კან იუვეი და სუნ იატსენი), ასევე ჩინური და მალაიური კულტურის აღირძინების (რასაც აწარმოებდნენ მალაიერი მუსულმანელი განმანათლებები და რელიგიური რეფორმატორები, დაჯგუფებულები სინგაპურში გამოშვებული ჟურნალის „ალ-იმამის“ ირგვლივ). 1911 წელს სინგაპურის მოსახლეობა შეადგენდა 300 ათას ადამიანს, ძირითადად ჩინელი და იდიელი ემიგრანტების ხარჯზე (წინა წლებთან შედარებით, როდესაც უმრავლესობას შეადგენდენ ვაჭრები, ხელოსნები და მონები, ახლა კანონმდებლები პლანტაციებსა და ქარხნებში იყვნენ მუშები). XX საუკუნის მეორე ათასწლეულიდან დაწყებული იმიგრანტების ყოველწლიური შემოდინება 150 — 250 ათას ადამიანს წამოადგენდა, ხოლო 1927 წელს 360 ათას ადამიანსაც მიაღწია. თუმცა, ჩინელების უმეტესობა არ სახლდებოდა სინგაპურში, ისინი იკავებდნენ სამხრეთ-აღმოსავლეთის სხვა ტერიტორიებს. 1930 წლიდან მასობრივი იმიგრაცია სინგაპურში აიკრძალა (კანონი, მიღებული იყო მსოფლიო ეკონომიკური კრიზისის ფარგლებში) და მოსახლეობის ზრდა ძირითადად ბუნებრივ გამრავლებაზე იყო დამოკიდებული. 1953 წელს იმიგრაციის ახალმა კანონმა შემოიტანა მკაცრი შეზღუდვა ნებისმიერი ეროვნების ადამიანის შემოსვლაზე (თუმცა პრაკტიკულად კანონი ეროპელებზე არ ვრცელდებოდა). 1957 წელს საზღვარგარეთ დაბადებულების წილი 35,7 % შეადგენდა.
1958 წლის აგვისტოს დარეგისტრირდა პარტია „ისლამური მოძრაობა“. წელს სინგაპური ოფიციალურად გამოცხადდა თვითმმართველ სახელმწიფოდ, დიდი ბრიტანეთის მეურვეობის ქვეშ, სახელმწიფოს მეთაური გახდა მალაიელი ინჩე იუსუფ ბინ ისკახი, ხოლო პრემიერ მინისტრი — ჩინელი ლი კუან იუ. 1962 წელს შეიქმნა სინგაპურის ინდური კონგრესი. 1963 — 1965 წლებში სინგაპური მალაიზიის ფედერაციის შემადგენლობაში შედიოდა, 1965 წლის აგვისტოში გახდა დამოუკიდებელი სახელმწიფო. 1965 წელს ჩინელები შეადგენდენ სინგაპურის მოსახლეობის 76,2 %, მალაიელები — 14,6 %, ინდოელები — 7,1 %, სხვა — 2,1 %. დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ მალაიურ ენა სახელმწიფო ენის სტატუსი მიენიჭა, ხოლო ჩინურს, ინგლისურს და თამილურ ენებს — ოფიციალური. მმართველობამ დაიწყო მასშტაბური ეკონომიკური რეფორმა, ნებისმიერი პოლიტიკური პროგრამის აღმოფხვრა (მათ შორის რელიგიური სახის). 1967 წლის ივლისში საზღვარზე მიღებული იყო მკაცრი იმიგრაციული კონტროლი, მალაიზიიდან მუშაკთა თავისუფალი შემოდინების გაჩერების მიზნით. 1970 წელს საზღვარგარეთ დაბადებულების წილი შეადგენდა 24,6 % (46 % იმიგრანტი დაიბადა ჩინეთში, 35 % — მალაიზიაში, 10 % — სამხრეთ აზიაში, 5 % — ინდონეზიაში).
thumb|left|250px|უესლის მეთოდური ეკლესია 1973 წელს სინგაპურში 900 ათასამდე ბუდისტი ჩინელი ითვლებოდა (რესპუბლიკის მოსახლეობის 40 %, მათ შორის 37 % მახაიანის მიმდვარი და 3 % თხვრავადები), 700 ათასამე კონფუციონიზმისა და დაოიზმის მიმდევარი (მოსახლეობის 30 %), 370 ათასამდე მუსლიმანი (მოსახლეობის 17 %, მათ შორის 16 % სუნიტი და 1 % შიიტი), 140 ათასამდე ქრისტიანი (მოსახლეობის 6%-ზე მეტი 3 % კათოლიკე 3 % პროტესტანრი), 110 ათასამდე ინდუიზმის (მოსახლეობის 6 %), 3 ათასი სიკხი 1 ათასი იუდეველი.
1978 წელს სინგაპურში ცხოვრობდა 1 775 ათასი ჩინელი, 265 ათასი მალაიელი, 110 ათასი ტამილი (მათ შორის ლანკიერი), 50 ათასი იავანერი, 30 ათასი ინდონეზიელი მალაიები, 20 ათასი მალაიალი, 15 ათასი ევროაზიელი, 10 ათასი კანარა, 10 ათასი პანჯაბი და სინდხი, 10 ათასი ჰინდუსტანტი და ბიხარცი, 9 ათასი ინგლისელი, 7 ათასი ამერიკელი, 5 ათასი ბაგი, 3 ათასი არაბი, 2 ათასი შოტლანდიელი, 1 ათასი ებრაელი, ჰოლანდელი და ავღანელი, რამდენიმე ათასი ბირმანელი, ფილიპინელი, ტაივანელი, კორეელი სომეხი, ესპანელი და პორტუგალიელი. 1987 წელს სინგაპურის მოსახლეობის 76,1 % შეადგენდნენ ჩინელები (1 988,6 ათასი.), 15,1 % — მალაიელი (393,8 ათასი.), 6,5 % — ინდოელი (169,1 ა.თასი) და 2,3 % — ს (6ხვა1,3 тыс.).
1980 წლის აღრიცვის მიხედვით, სინგაპურის 56% ბუდისტები და დაოისტები არიან, უმრავლესობა ჩინელები (1,2 მილიონი ადამიანი). ბუდიზმი მიიღო 1,2 ათასმა ინდოელმა, 0,3 ათასზე მეტმა მალაიელმა და დაახლოებით 7 ათასმა სხვა ეროვნებამ. მოსახლეობის 16 % ან 323,8 ათასმა ადამიანმა ისლამი, მათ შორის მალაიელები (თითქმის 90 % მუსულმანია). ქრისტიანები ქვეყნის 10 % წარმოადგენდენ (203,5 ათასი), რომელთა 79 % — ჩინელები, დანარჩენი — ინდიელები, ევროპელები და სხვა ეთნიკური ჯგუფები. პროტესტანტი 112 ათასი, კათოლიკე — 91 ათასი. ინდუისტები მოსახლეობის 4% (72,4 ათასი), მათი უმრავლესობა ინდოსტანიდან.
სქოლიო
კატეგორია:რელიგია სინგაპურში
გოგირდოვანი მჟავა
გოგირდოვანი მჟავა — არაორგანული ნივთიერება ქიმიური ფორმულით. არ არსებობს მტკიცებულება, რომ გოგირდოვანი მჟავა არსებობს ხსნარის სახით, მაგრამ მისი მოლეკულა შემჩნეულია აირად ფაზაში. გოგირდოვანი მჟავა არის მჟავა წვიმების შემადგენელი კომპონენტი; რეაქცია მიმდინარეობს შემდეგნაირად : გოგირდის დიოქსიდი წყალთან შედის რეაქციაში და წარმოიქმნება წყალბადის კატიონი და ბისულფატის ანიონი, რეაქცია შექცევადია.
გამოყენება
გოგირდის დიოქსიდის წყალხსნარს ზოგჯერ გოგირდოვან მჟავასაც უწოდებენ. გამოიყენება როგორც სადეზონფექციო საშუალება. მისგან შესაძლებელია გოგირდმჟავის ან სულფატის მიღება დაჟანგვით, რითაც ის იერთებს ერთ ჟანგბად ატომს.
სქოლიო
კატეგორია:არაორგანული მჟავები კატეგორია:არაორგანული ნივთიერებები
ჰესიოდე
ჰესიოდე (Ἡσίοδος; დაახლ. ძვ.წ. VIII ს-ის მეორე ნახევარი და VII ს-ის პირველ ნახევარი) — ძველი ბერძენი პოეტი. ენციკლოპედიებსა თუ ანტიკური ლიტერატურის სახელმძღვანელოებში ხშირად მითითებულია, რომ ჰესიოდე ჰომეროსის შემდეგ ცხოვრობდა, თუმცა უნდა აღინიშნოს, რომ კლასიკოსთა ნაწილი საპირისპირო შეხედულებისაა. სავსებით მოსალოდნელია, ერთი პოეტის მოღვაწეობის ბოლო პერიოდი მეორის მოღვაწეობის საწყის ეტაპს დამთხვეოდა. მართლაც, თავად ძველ ბერძნებს სჯეროდათ, რომ ჰომეროსი და ჰესიოდე არა მარტო თანამედროვენი იყვნენ, არამედ ერთხელ ერთმანეთს გაეჯიბრნენ კიდეც პოეტურ აგონში, რომელიც — მიუხედავად იმისა, მას ლეგენდარულად მივიჩნევთ თუ ისტორილად — პირველი ლიტერატურული კონკურსია ევროპული მხატვრული სიტყვის ისტორიაში.
მინი|მარცხნივ|Hesiodi Ascraei quaecumque exstant, 1701 ჰესიოდეს ცხოვრების შესახებ წარმოდგენას ძირითადად მისსავე პოემებში გაბნეული ავტობიოგრაფიული ჩანართების მეშვეობით ვიქმნით. ამას მოგვიანო ხანის ცნობებიც ემატება. კერძოდ, ვიგებთ, რომ ჰესიოდეს მამა ეოლიელი ვაჭარი ყოფილა, ქალაქ კიმედან. ხელმოკლეობის გამო იგი იძულებული გახდა, ეოლია დაეტოვებინა და კონტინენტურ საბერძნეთში დაბრუნებულიყო, სადაც ბეოტიაში მდებარე პოლისის, თესპიის მახლობლად ქალაქ საკრაში დასახლდა. სავარაუდოდ სწორედ აქ, ჰელიკონის მთაზე გაშენებულ ამ პატარა ქალაქში დაიბადა პოეტი. მშობლიურ ქალაქს ჰესიოდე უარყოფითად ახასიათებს თავის ერთ-ერთ ნაწარმოებში: „ზამთარში გაუსაძლისია აქ ყოფნა, ზაფხულში — აუტანელი, არასდროს არ არის საამო“ (ჰესიოდე, „სამუშაონი და დღენი“, 640). მამის გარდაცვალების შემდეგ ჰესიოდემ და მისმა ძმა პერსესმა დანატოვარი მემკვიდრეობა გაიყვეს. როგორც ჩანს, პერსესმა მოახერხა ქონების მეტი წილი თავად ეგდო ხელთ.ცალკე დასახლებულმა ჰესიოდემ უბრალო გლეხის, მწყემსისა და პოეტის ცხოვრებით განვლო წუთისოფელი.
ჩვენამდე მოაღწია ჰესიოდეს ორმა ეპიკურმა პოემამ („თეოგონია“ და „სამუშაონი და დღენი“) და არაერთმა ფრაგმენტმა. შესაძლოა მასვე ეკუთვნოდეს პოემები „ქალთა კატალოგი“ და „ჰერაკლეს ფარი“. „თეოგონია“ მთლიანი თუ ფრაგმენტული სახით ოცდაათზე მეტმა პაპირუსმა და შუა საუკუნეებით ან რენესანსის ეპოქით დათარიღებულმა სამოცდაათიოდე ხელნაწერმა შემოგვინახა. პოემა მოგვითხრობს ძველი ბერძნული პანთეონის წევრთა სხვადასხვა მითოლოგიურ არსებათა წარმოშობის შესახებ. მრავალი მათგანი ბუნების ამა თუ იმ მოვლენის უბრალო პერსონიფიკაციაა. ამასთანავე, „თეოგონიაში“ გადმოცემულია მითური ისტორია, თუ როგორ იქცა ძველი ბერძნული წარმოდგენით თავდაპირველად არსებული და ქაოსად წოდებული უკიდეგანო, ცარიელი სივრცე ოლიმპოსელი ზევსის მიერ გარკვეულ წესრიგსა და იერარქიას დამორჩილებულ მრავალფეროვან სამყაროდ. მითურ ამბებს პოეტი ქრონოლოგიური თანმიმდევრობით გვიყვება. პირობითად პოემა შესაძლოა შემდეგ ეპიზოდებად დაიყოს:
სქოლიო
კატეგორია:ძველი ბერძენი პოეტები
ეფიმ კოსტინის სახლი
ისტორია
სახლი აგებულია XIX საუკუნის ბოლოს. 1917 წლამდე სახლი იმყოფებოდა მისამართზე მცირე სადოვაიის ქუჩა 37/35. გარდა აღნიშნული სახლისა მის მფლობელს ეკუთვნოდა ასევე კარაქის ქარხანა. სახლის მფლობელი იყო თავად, ხოლო ქარხანას ფლობდა მეუღლესთან, დომნა კოსტინასთან, ერთად. კოსტინებს ჰყავდათ სამი შვილი: ვასილი კოსტინი მაღაზიის მეპატრონე, დაკავებული იყო საკონდიტრო საქმიანობით, სტეფანე კოსტინი ამუშავებდა კარაქის ქარხანას და უმცროსი ფილიპე, ქალაქის პირველი საპოლიციო უბნის კანცელარიის მოსამსახურე.
ვაჭარ ეფიმ კოსტინის სახლი როსტოვის საოლქო ადმინისტრაციის 1998 წლის 9 ოქტომბრის № 411 გადაწყვეტილების პირველი დამატების მიხედვით გახდა რუსეთის ფედერაციის ისტორიისა და კულტურის ადგილობრივი მნიშვნელობის ძეგლი და მისი დაცვა საკუთარ თავზე აიღო სახელმწიფომ.
არქიტექტურა
სახლი ოთხსართულიანია. შემონახულია ჩვენს დრომდე. XXI საუკუნეში მიმდინარეობდა სარემონტო სამუშაოები, რომლის დროსაც გაუმჯობესდა და შეიცვალა ძირითადი ფასადი, რისთვისაც გამოიყენეს აგური და სხვა მასალები.
სქოლიო
კატეგორია:დონის როსტოვის ღირსშესანიშნაობები
ჩაფარუხის ზურგიანი კოშკი (შუა საუკუნეები)
ჩაფარუხის ზურგიანი კოშკი — არქიტექტურული ძეგლი, საფორტიფიკაციო-თავდაცვითი ნაგებობა ცხინვალის რეგიონის სოფელ ჩაფარუხში. აგებულია გვიანი შუა საუკუნეებში. კოშკი სოფლის მიდამოებში დგას. ნაგებია რუხი ფერის, სხვადასხვა ზომის ფლეთილი ქვით. წყობა მშრალია.
გეგმით მართკუთხა კოშკს ჩრდილოეთიდან ზურგი აქვს. კოშკი შემორჩენილია ექ-ვსი სართულის დონეზე. მეორე სართულის სამხრეთ კედელში გაჭრილია არქიტრა-ვული შესასვლელი; კარი ნაოთხალია. დატანებული აქვს საურდულე. კოშკის სამხრეთი კედლის პირველ, მესამე და მეოთხე სართულებზე გაჭრილია სათოფურები. მეხუთე სართულის სამხრეთ კედელში შესასვლელის ღერძზე სწორკუ-თხა სარკმელია. მეექვსე სართულის მხოლოდ მცირე ნაწილია შემორჩენილი. კოშკი ამოვსებულია მიწით და ჩამონაშალი ქვით.
ლიტერატურა
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის კოშკები
ბილირანი
ბილირანი (Lalawigan sa Biliran; Lalawigan ng Biliran - კუნძულოვანი პროვინცია ფილიპინებში. მდებარეობს აღმოსავლეთ ვისაიასის რეგიონში (რეგიონი VIII). ბილირანი ქვეყნის ერთ-ერთი ყველაზე პატარა და ახალი პროვინციაა. თავდაპირველად იგი ლეიტეს ქვეპროვინცია იყო და დამოუკიდებლობა 1992 წელს მოიპოვა.
თეოდორ დიურე
thumb|upright|მინიატიურა|[[ედუარ მანე: „თეოდორ დიურეს პორტრეტი“; 1868]]
თეოდორ დიურე (Théodore Duret; დ. 20 იანვარი, 1838, სენტი — გ. 16 იანვარი, 1927, პარიზი) — ფრანგი ჟურნალისტი, მწერალი და ხელოვნების კრიტიკოსი. ის იყო იმპრესიონიზმის ერთ-ერთი პირველი დამცველი. მისი ყველაზე ცნობილი ნამუშევარია „Critique d'Avant Garde“ (პარიზი, 1885 წელი), რომელიც დაიწერა იმპრესიონისტული მოძრაობის მხარდასაჭერად. ასევე მუშაობდა მრჩევლად და გაყიდვების აგენტად ამერიკელ კოლექციონერ ლუიზიან ჰევმეიერთან.
ბილირანი
ეტიმოლოგია
ფილიპინებში ესპანელთა ბატონობის პერიოდში ის ადგილი, რომელსაც დღეს ბილირანი ეწოდება, Isla de Panamo-დ იყო ცნობილი. სავარაუდოდ, ამჟამინდელი სახელწოდება გვიან XVII ან ადრეულ XVIII საუკუნეში უნდა წარმოშობილიყო ადგილობრივი ბალახის, ბორობილირანის დასახელებიდან, რომელიც კუნძულის ვაკეზე უხვად იზრდება. სხვა თეორიის თანახმად, სახელწოდება წარმოდგება სიტყვიდან ბილირ, რაც ძველ ვისაიანურ ლექსიკონში განმარტებულია როგორც „ნავის, დოქის, კუთხე ან ნაპირი“. ლექსიკონის თანახმად, ბილირანის ალტერნატიული ვერსიაა ბილირი. ამ თეორიას ამყარებს ის ფაქტიც, რომ ბილირანი XVII საუკუნეში პირველი ფართომასშტაბიანი ნავების სამშენებლო ადგილს წარმოადგენდა. ბილირანში აგებულ გალეონებს მექსიკაში, აკაპულკოში და ფილიპინების დედაქალაქთან გალეონებით ვაჭრობის უზრუნველსაყოფად იყენებდნენ.
თეოდორ დიურე
სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი ჟურნალისტები კატეგორია:დაბადებული 20 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1838 კატეგორია:გარდაცვლილი 16 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1927
ბილირანი
დასაბამი
პირველი ქალაქი, სახელწოდებით ბილირანი, 1712 წელს დაარსდა. ამ პერიოდში კუნძული სებუს პროვინციის შემადგენლობაში შედიოდა. 1735 წელს ბილირანმა სამარის კუნძულთან და ლეიტეს კუნძულთან ერთად განცალკევებულ პროვინციის სტატუსი მიიღო. მოგვიანებით, როდესაც სამარი და ლეიტე ორ პროვინციად გაიყო (1768), ბილირანი ლეიტეს პროვინციის ნაწილი გახდა, როგორც მისი ქვეპროვინცია. პირველი სამრევლო 1765 წელს დაარსდა, თუმცა მალე მისი სამრევლო სტატუსი გაუქმდა, რადგანაც მამა გასპარმა რელიგიაზე შეხედულებები შეიცვალა. სამრევლო 1782 წლის 22 თებერვალს აღდგა.
სულთან კუდარათის შემოსევა
1735 წლის მაისში ლეიტეს მკვიდრებმა გენერალურ გუბერნატორს, ფერნანდო ვალდეს ი-ტამონს პეტიციით მიმართეს, რათა მათთვის კუნძულ ბილირანზე ხელახლა დასახლების ფულება მიეცათ. მათი განცხადებით, კუნძული 50 წლის მანძილზე გაუკაცრიელებული იყო და ამჟამად მხოლოდ ბაგამუნდოებით იყო დასახლებული.
1754 წლის 26 მაისს მოროებმა ბილირანი და სამარის ქალაქი, კატბალოგანი გაანადგურეს. მოთარეშეებმა პანამაოც მიწასთან გაასწორეს. მათ მხოლოდ ქალაქ ბილირანის მერი გადაურჩა და გაქცევით უშველა თავს. მოროებმა ბილირანის, კაიბირანის, მაპუიოსა და მარიპიპის დასახლებებიც გაანადგურეს. მოროების თავდასხმები მდინარე ანასიდან 1.5-2 ლიგის სიგრძეზე განხორციელდა. თავდასხმებისას ადგილობრივთა სახლები და კერძო საკუთრება დაიწვა ან განადგურდა. იგივე ბედი ეწია ეკლესიასაც.
მოროთა შემოჭრის შემდეგი პერიოდი
მოროს თავდამსხმელებისგან თავის დაღწევა XIX საუკუნეში გახდა შესაძლებელი, რის შემდეგაც ადგილობრივმა მოსახლეებმა თანამედროვე ბილირანის პროვინციის ადგილას ახალი ქალაქების (მაშინ მათ პუებლოს ეძახდნენ) გაშენება დაიწყეს. 1828 წელს კაიბირანი დამოუკიდებელი მუნიციპალიტეტი და სამრევლო გახდა. ნავალი მესამე ქაალქი გახდა, რომელიც ქალაქ ბილირანის ტერიტორიას გამოეყო. განცალკევებულ სამრევლოდ ის 1860 წელს ჩამოყალიბდა. 1861 წლის პეტიციის საფუძველზე, ესპანეთის კოლონიურმა მმართველობამ ნავალს მუნიციპალიტეტის სტატუსი ოფიციალურად 1869 წლის 23 სექტემბერს მიანიჭა.
პროვინციის პერიოდი
1959 წლის 8 აპრილის 2141-ე რესპუბლიკური აქტის თანახმად, ბილირანი ლეიტეს ქვეპროვინციად გამოცხადდა. 1992 წლის 11 მაისს, 7160-ე რესპუბლიკური აქტის შესაბამისად, კუნძულმა დამოუკიდებლობა მოიპოვა და იგი ქვეყნის ერთ-ერთი უახლესი პროვინციაა.
გეოგრაფია
ბილირანის მთლიანი ფართობი 536.01 კმ²-ია. იგი ფილიპინების რიგით მეოთხე უმცირესი პროვინციაა. კუნძული მდებარეობს ლეიტედან 1 კმ-ით ჩრდილოეთით. სამხრეთ-აღმოსავლეთით კარიგარის ყურე მდებარეობს, ჩრდილო-აღმოსავლეთით - სამარის ზღვა, რომლითაც ის სამრის კუნძულს ესაზღვრება. დასავლეთით ვისაიანის ზღვა მდებარეობს, ხოლო ჩრდილო-აღმოსავლეთით 30 კმ-ის მანძილზე - მასბატე. პროვინცია შედგება ორი მთავარი ვულკანური წარმოშობის კუნძულისგან: მთავარი კუნშული, რომელსაც ბილირანი ეწოდება და მარიპიპისგან, უფრო მცირე კუნძულისგან, რომელიც მისგან ჩრდილო-დასავლეთით მდებარეობს. სხვა პატარა კუნძულებია: ჰიგატანგანი და დალუტანი.
ტოპოგრაფია
ბილირანზე ვულკანის აქტივობის ერთადერთი შემთხვევა 1939 წლის 26 სექტემბერს, ფრეატული ამოფრქვევა იყო. ვულკანური ფერფლი, რომელიც კაიბირანისა და მის მახლობელ ტერიტორიებზეა აღმოჩენილი მაქსიმუმ 6.35 სმ-ის სისქისაა. კუნძულზე ხუთი აქტიური ფუმაროლია. 1880 წელს გირონის მთის დასავლეთით მდებარე ფუმაროლი 400 ტონაზე მეტ გოგირდს შეიცავდა.
კლიმატი
ბილირანის პროვინციაში თბილი და გრილი კლიმატური ზონებია, რაც ხელს უწყობს ფართო სახეობის სასოფლო-სამეურნეო მარცვლეულის მოყვანას. პროვინციაში გამოკვეთილი მშრალი სეზონი არაა, თუმცა დეკემბერში ძლიერი წვიმიანი სეზონია.
ადმინისტრაციული დაყოფა
ბილირანი იყოფა 8 მუნიციპალიტეტად, რომლებიც 132 ბარანგაის მოიცავენ. ყველა მუნიციპალიტეტი ბილირანის კუნძულზე მდებარეობს, გარდა მარიპიპისა, რომელსაც კუნძული მუნიციპალიტეტის სტატუსი აქვს. ყველაზე დიდი ქალაქი პროვინციის დედაქალაქი, ნავალია, ხოლო ყველაზე პატარა - მარიპიპი.
სქოლიო
კატეგორია:ბილირანი კატეგორია:ფილიპინების პროვინციები კატეგორია:1992 წელს დაარსებული ქვეყნები და ტერიტორიები კატეგორია:ფილიპინების კუნძულოვანი პროვინციები
ბერნშტადტი (ალბი)
ბერნშტადტი (Bernstadt) — თემი გერმანიაში, ბადენ-ვიურტემბერგის ფედერალურ მხარეში, ტიუბინგენის ადმინისტრაციულ ოლქში, ალბ-დუნაის რაიონში. თემის ფართობია 13,95 კმ², მოსახლეობა, 2013 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 2 122 ადამიანს.
სქოლიო
კატეგორია:ბადენ-ვიურტემბერგის თემები
ხელჩუის მთავარანგელოზის ნაეკლესიარი
ხელჩუის მთავარანგელოზის ნაეკლესიარი — არქიტექტურული ძეგლი, საკულტო ნაგებობა გორის მუნიციპალიტეტის ცხინვალის რეგიონში, სოფელ ხელჩუას აღმოსავლეთით, ნასოფლარი „ზემო ხელჩუა“. ნასოფლარ „ზემოხელჩუასთან“ მდებარე, თითქმის მთლიანად დანგრეული ნაეკლესიარიდან შემორჩენილია საძირკვლის ფრაგმენტები. სავარაუდოა, იგი მცირეზომის დარბაზული ეკლესია იყო. ზომები: 7,5X7,5 მ. ძლიერი დაზიანების გამო გეგმისა და თარიღის დადგენა შეუძლებელია.
ლიტერატურა
კატეგორია:გორის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
გიორგი მუხაძის ქუჩა
ლიტერატურა
მუხაძე
აჰმედ I
აჰმედ I (, Birinci Ahmet; დ. 18 აპრილი, 1590, მანისა — გ. 22 ნოემბერი, 1617, კონსტანტინოპოლი, ოსმალეთის იმპერია) — ოსმალეთის იმპერიის მე-14 სულთანი (1603—1617 წწ.). 1603 წელს აჰმედ I-მა სამეფო ტახტი მემკვიდრეობით მიიღო, მას შემდეგ რაც მამამისი, მეჰმედ III გარდაიცვალა.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1590 წლის 18 აპრილს, მანისაში, ოსმალეთის იმპერიის ტახტის მემკვიდრის, შეჰზადე მეჰმედისა და მისი ხარჭის, ჰანდან სულთნის ოჯახში, ბაბუის, სულთან მურად III-ის მმართველობის პერიოდში. დედაქალაქში ჩავიდა 1595 წელს, სულთან მურადის გარდაცვალების შემდეგ, როცა მამამისი ტახტზე მეჰმედ III-ის სახელით ავიდა. აჰმედი არ ითვლებოდა ტახტის მემკვიდრედ, რადგან ჰყავდა ორი უფროსი ძმა — მაჰმუდი და სელიმი. აგრეთვე, უმცროსი ძმა მუსტაფა. 1597 წელს გარდაიცვალა შეჰზადე სელიმი. 1603 წელს, საფიე სულთნის ინტრიგების შედეგად, მეჰმედ III-მ გარდაცვალებამდე ცოტა ხნით ადრე შეჰზადე მაჰმუდი სიკვდილით დაასჯევინა. აქედან გამომდინარე, აჰმედი ტახტის მემკვიდრედ იქცა.
აჰმედ I ტახტზე 13 წლის ასაკში ავიდა და გახდა ოსმალეთის პირველი სულთანი, რომელსაც სულთნის ტიტულის მიღება სანჯაყში წასვლის გარეშე მოუწია. აგრეთვე, პირველი სულთანი, რომელმაც ტახტზე ასვლის შემდგომ ძმა სიკვდილით არ დაასჯევინა. აჰმედის ეს გადაწყვეტილება განპირობებული იყო იმით, რომ მას ჯერჯერობით არ ჰყავდა შვილები და ტახტის ერთადერთი მემკვიდრედ მუსტაფა ითვლებოდა. სწორედ ახალგაზრდა სულთნის მოქმედების შემდეგ გაუქმდა აღნიშნული ტრადიცია, რომელიც სხვამ შეცვალა — შეჰზადეებს აეკრძალათ სახელმწიფო მართვის საქმეებში ჩარევა და ისინი ჰარამხანაში, სპეციალურ გისოსებში იყვნენ გამოკეტილნი.
აჰმედ I-ის მმართველობის დასაწყისში ოსმალეთის იმპერია ერთდროულად ავსტრიას და ირანს ებრძოდა. გარდა ამისა ანატოლიაში მიმდინარეობდა ჯელალიების აჯანყება, რომელიც ჯერ კიდევ სულთან მეჰმედ III-ის დროს დაიწყო. ამბოხებულები აკონტროლებდნენ მნიშვნელოვან ტერიტორიებს. ომის შემდეგ, რომელიც რამდენიმე წელს გაგრძელდა, აჯანყება სასტიკად ჩაახშვეს. სპარსეთის შაჰმა აბას I-მა ისარგებლა ამ აჯანყებით და 1604 წელს ოსმალები გამოდევნა აზერბაიჯანიდან, საქართველოდან და სხვა ტერიტორიებიდან, რომელიც სტამბოლის 1590 წლის შეთანხმების შედეგად ჰქონდათ დათმობილი. ამის შემდეგ ირანის არმიამ კიდევ რამდენიმეჯერ დაამარცხა ოსმალთა ჯარი, რომლებიც ცდილობდნენ დაებრუნებინათ წართმეული ტერიტორიები. 1612 წლის ნასუჰ-ფაშას ხელშეკრულებით, ოსმალეთის იმპერია ცნო აბას I-ის მიერ დაპყრობილი ტერიტორიები. დამტკიცდა 1555 წელს ამასიის ზავით დადგენილი საზღვრები. აღნიშნული ხელშეკრულების რატიფიცირება არ მომხდარა და ომი კიდევ ექვს წელს გაგრძელდა. ომის დასრულებას აჰმედ I ვერ მოესწრო.
1605 წელს ავსტრიასთან ომის დროს აჰმედ I პირადად ხელმძღვანელობდა ბრძოლას, რომელიც დამთავრდა 1605 წლის 3 ოქტომბერს ესტერგის ციხის აღებით. 1606 წლის 11 ოქტომბერს ავსტრიასთან ხელი მოაწერეს ჟიტვატოროკის ზავს, რომლითაც დასრულდა ცამეტწლიანი ომი უნგრეთში. ზავის მიხედვით, ოსმალები უარს ამბობდნენ ყოველ წლიურ ხარკზე და აღიარებდნენ ჰაბსბურგების იმპერატორის ტიტულს. ამ ზავის დადებაში დიდი წვლილი შეიტანა იმდროინდელმა დიდმა ვეზირმა ქუიუჯუ მურად-ფაშამ. მინი|მარცხნივ|[[ცისფერი მეჩეთი (სტამბოლი)|ცისფერი მეჩეთი]] აჰმედ I-ის მეფობა გამოირჩეოდა კორუფციის გაძლიერებით, რამაც გაათავხედა ადგილობრივი მმართველები. თვითონ აჰმედი რამდენიმე ხნის შემდეგ ჩამოშორდა სამეფო საქმიანობას, მასზე დიდ გავლენას ახდენდა საყვარელი ცოლი ქოსემ სულთანი.
ბავშვობიდან აჰმედი რქისგან ამზადებდა ბეჭდებს, რომლებსაც იკეთებდნენ ცერზე, რათა კარგად დაეჭიმათ მშვილდი. გატაცებული იყო პოეზიით და თავადაც წერდა ლექსებს ბაჰთის ფსევდონიმით. აჰმედ I-ის ბრძანებით, კონსტანტინოპოლში, თოფქაფის სასახლის სიახლოვეს, ააშენეს სულთან აჰმედის მეჩეთი (ასევე, ინტერიერის ლურჯი ფილების გამო, ცისფერი მეჩეთის სახელითაცაა ცნობილი). მეჩეთი 1609-1616 წლებში შენდებოდა და მიჩნეულია მუსლიმანური არქიტექტურის განუმეორებელ შედევრად.
სულთან აჰმედი გარდაიცვალა 14-წლიანი მმართველობის შემდეგ, მუცლის ტიფით 1617 წლის 22 ნოემბერს 27 წლის ასაკში. დაკრძალულია ცისფერი მეჩეთის გვერდით მდებარე მავზოლეუმში. მისი გარდაცვალების შემდეგ ტახტზე მისი უმცროსი ძმა, მუსტაფა I ავიდა.
ქალიშვილები
პირველად ლადიქლი ბაირამ-ფაშაზე,
მეორედ ნაქქაშ მუსტაფა-ფაშაზე.
მეორედ 1633 წელს ქოჯა ქენან-ფაშაზე,
პოპულარულ კულტურაში
2015 წელს დაწყებულ თურქულ ისტორიულ სერიალში დიდებული საუკუნე: ქიოსემი აჰმედ I-ის როლი მსახიობმა ექინ ქოჩმა შეასრულა.
სქოლიო
კატეგორია:ოსმალეთის სულთნები კატეგორია:ოსმანების დინასტია კატეგორია:ბრძოლის ველზე მყოფი ოსმალეთის სულთნები კატეგორია:დაბადებული 1590 კატეგორია:გარდაცვლილი 1617 კატეგორია:გარდაცვლილი 22 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 18 აპრილი
ებინგჰაუსის მრუდი
მინი|დავიწყებადობის მრუდის გრაფიკული წარმოდგენა ებინგჰაუსის მრუდი, ანუ დავიწყებადობის მრუდი, — ნათელჰყოფს დავიწყებადობის (მავიწყობის) ხარისხს გარკვეული დროის განმავლობაში. მრუდი, საკუთარ თავზე ცდების ჩატარების შედეგად, შეიმუშავა გერმანელმა ფსიქოლოგმა ჰერმან ებინგჰაუსმა. ებინგჰაუსმა დავიწყებადობის მრუდით აჩვენა არა მარტო ის, თუ რა ხნის განმავლობაში შეუძლია ადამიანს დაიმახსოვროს ნასწავლი, არამედ ისიც, თუ პროცენტულად ინფორმაციის თუ რა რაოდენობა რჩება მას მეხსიერებაში. მრუდიდან გამომდინარე დადგინდა ნასწავლი, თუ სასწავლი მასალის აუცილებელი გამეორებების სიხშირე და რაოდენობა მიმდინარე დროსთან შეთავსებით.
კვლევის შედეგები
დავიწყებადობის ხარისხი ყოველთვის პირდაპირ კავშირშია შესასწავლი მასალის შემეცნების ნაირობასთან. მაგ.; ადამიანს უკეთ შეუძლია სიტყვათა წყვილების დამახსოვრება როგორც რაღაც უცხოენოვანი სიტყვებისა; მოსწავლეებს შეუძლიათ ნასწავლი სიტყვების 90 %-ის გახსენება. თუმცა ებინგჰაუსის ცდა, იმის გამო რომ სამუშაო-საცდელი მასალა უაზრო მარცვალთა კომბინაციებსაც შეიცავდა, კრიტიკის საგანი გახდა.
თუ დიდი ხნით გსურთ დაიმახსოვროთ მასალა
გააზრებული დამახსოვრება მექანიკურ დაზეპირებაზე 9-ჯერ ხარისხიანია დამახსოვრებადობის სისწრაფის თვალსაზრისით. თავის ცდებში ჰერმანნ ებინჰაუსი ცდილობდა დაესწავლა ბაირონის „დონ ჟუანის“ ნაწარმოები და მოცულობით ამავე ტექსტისოდენა უაზროდ კომბინირებულ მარცვალთა რიგები.
ჰერმანნ ებინგჰაუსს ეკუთვნის ე.წ. „კიდურას ეფექტის“ აღმოჩენა — მოვლენა, რომელიც აჩვენებს, რომ მასალის ტექსტის თავი და ბოლოა მხოლოდ მალდამახსოვრებადი.
ლიტერატურა
კატეგორია:მეხსიერება
ნოვომიკოლაივკის რაიონი
ნოვომიკოლაივკის რაიონი (Новомиколаївський район) — რაიონი უკრაინაში, ზაპორიჟიის ოლქში. მისი ფართობია 915 კმ². 2015 წლის აღწერის მონაცემებით რაიონის მოსახლეობა 16 297 ადამიანს შეადგენდა, ხოლო სიმჭიდროვე 18 კაცს კმ²-ზე. ნოვომიკოლაივკის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ნოვომიკოლაივკა.
სქოლიო
კატეგორია:ზაპორიჟიის ოლქის რაიონები
გუამი 2000 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
გუამმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეოთხედ იასპარეზა 2000 წელს, ავსტრალიის ქალაქ სიდნეიში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 2000 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:გუამი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ოკეანეთის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ჩაუ-ჩაუ
ჩაუ-ჩაუ (鬆獅犬) — ძაღლის ჯიში, რომელიც გამოყვანილია ჩინეთში უძველეს ხანაში.
ჩაუ-ჩაუს წარმოშობა საიდუმლოდ რჩება, თუმცა, ეჭვგარეშეა, რომ შპიცების სისხლი ურევია. ისტორიკოსებმა XVIII საუკუნის დასაწყისში აღწერეს შავი ენის მქონე ძაღლი, რომელსაც აღმოსავლეთში საკვებად იყენებდნენ. ჩაუ-ჩაუ დიდ ბრიტანეთში პირველად 1780 წელს აღმოჩნდა. ჩაუ-ჩაუს, ალბათ, აქვს უფლება ჯიუტი და თავის თავში ჩაკეტილი იყოს. მონღოლეთში და მანჯურიაში ოდესღაც მისი ხორცი დელიკატესად ითვლებოდა, ბეწვს კი ტანსაცმლის შესაკერად იყენებდნენ. XIX საუკუნეში ამ ჯიშმა სახელი მიიღო იმ სიტყვისგან, რომელსაც ინგლისელი მეზღვაურები იყენებდნენ შერეული ტვირთის აღსანიშნავად. მიუხედავად იმისა, რომ ჩაუ-ჩაუ სათამაშო დათუნიას ჰგავს, ის ფუმფულა სათამაშო არ არის.
ჩაუ-ჩაუ მონოგომია და საკმაოდ სერიოზული ხასიათი აქვს. მის ბალანს მუდმივი მოვლა სჭირდება. ბალანი შეიძლება იყოს კრემისფერი, მოწითალო-ჟღალი, ცისფერი, შავი. ჩაუ-ჩაუ კარგად ეგუება ქალაქის პირობებში ცხოვრებას და სიცივეს. აქვს პატარა თათები და პატარა მუქი თვალები, პატარა, სქელი, ყურები ოდნავ მომრგვალებულია. მჭიდროდ მომდგარი ქუთუთოები ხშირად სამედიცინო პრობლემებს ქმნიან.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შპიცისმაგვარი ძაღლები კატეგორია:ჩინური წარმოშობის ძაღლის ჯიშები
თემურ ლორთქიფანიძე
დაამთავრა სოხუმის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1972 წლიდან მუშაობდა სხვადასხვა ადგილებზე, 1982 წლიდან იყო საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სოხუმის ფილიალის მასწავლებელი. 1990-1991 წლებში იყო საქართველოს რესპუბლიკის უზენაესი საბჭოს წევრი, ხელი აქვს მოწერილი საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენის აქტზე (1991 წლის 9 აპრილი).
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 10 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1949 კატეგორია:საქართველოს რესპუბლიკის I მოწვევის უზენაესი საბჭოს წევრები კატეგორია:ხონის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:აფხაზეთის ასსრ-ის XII მოწვევის უზენაესი საბჭოს დეპუტატები
გუამი 2004 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
გუამმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეხუთედ იასპარეზა 2004 წელს, საბერძნეთის დედაქალაქ ათენში. ამ თამაშებზე მათ ვერცერთი მედალი ვერ მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 2004 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:გუამი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ოკეანეთის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
So. Central Rain (I'm Sorry)
„'''So. Central Rain (I'm Sorry)'“ — ამერიკული ალტერნატიული როკ-ჯგუფ R.E.M.-ის სიმღერა და სინგლი მეორე სტუდიური ალბომიდან Reckoning''. იგი იყო ჯგუფის მეორე სინგლი, რომელიც „ბილბორდის“ ცხელ ასეულში მოხვდა - 85-ე პოზიციაზე.
ჯგუფმა სიმღერა შეასრულა Late Night with David Letterman-ის ეთერში, 1983 წლის 6 ოქტომბერს - როდესაც მას ჯერ კიდევ არ ჰქონდა სახელწოდება. ეს იყო R.E.M.-ის პირველი გამოჩენა აშშ-ის ტელეეთერში.
სიმღერების სია
ყველა სიმღერის ავტორები - ბილ ბერი, პიტერ ბაკი, მაიკ მილზი და მაიკლ სტაიპი, გარდა მითითებულისა.
7" სინგლი
ალბომის ვერსია
სქოლიო
კატეგორია:R.E.M.-ის სიმღერები კატეგორია:1984 წლის სინგლები კატეგორია:1984 წლის სიმღერები
დემიდოვის ხიდი
დემიდოვის ხიდი (Демидов мост) — საფეხმავლო და საავტომობილო ხიდი სანქტ-პეტერბურგში, საადმირალოს რაიონში. ერთმანეთთან აკავშირებს ყაზანისა და სპასკის კუნძულებს. ხიდის სიგრძეა 20,4 მეტრი, ხოლო სიგანე — 16,09 მეტრი.
მდებარეობა
დემიდოვის ხიდი არხს კვეთს გრივცოვის შესახვევის ღერძზე (ადრე დემიდოვის შესახვევი).
დინების ზემოთ მდებარეობს ქვის ხიდი, ხოლო ქვემოთ — სენის ხიდი.
უახლოესი მეტროს სადგურებია (150 მ) „სადოვაია“, „სენის მოედანი“ და „სპასკაია“.
სახელწოდება
ხიდს სახელი ეწოდა დემიდოვის (ახლა გრივცოვის) შესახვევის მიხედვით, რომლის ღერძეც იგი მდებარეობს. პირველ ხიდს, რომელიც ამ ადგილზე ააშენეს 1739 წელს ერქვა პატარა საარის ხიდი, რადგან მასზე გადიოდა საარის აგარაკისკენ (ცარსკოე-სელოსკენ) მიმავალი გზა. 1844 წელს ფინანსთა მინისტრის ეგორ კანკრინის ინიციატივით ხიდს უწოდეს ბანკის ხიდი და დაუკავშირეს იქვე მდებარე ბანკის შენობას. 1893-1894 წლებში ქალაქის დუმა განიხილავდა ხიდის სახელის გადარქმევის საკითხს. 1895 წელს უწოდეს დემიდოვის ხიდი.
ისტორია
1776 წლიდან აქ მოქმედებდა ხის ხიდი. 1834-1835 წლებში ინჟინერ ეგორ ადამის პროექტის მიხედვით და არქიტექტორ პეტრე ბაზენის მონაწილეობით ხიდი გადააკეთეს და გახდა ერთმალიანი, თაღოვანი. ხიდის დიზაინი მსგავსია სხვა ტიპური თუჯის ტიუბინგების ხიდებისა (მწვანე ხიდი, მომღერლების ხიდი, ლურჯი ხიდი და სხვა). ხიდის დეკორატიული ელემენტები დაამზადეს ალექსანდროვსკის სახაზინო თუჯის ქარხანაში. მოაჯირების ერთ-ერთი ავტორი შესაძლებელია იყოს ანდრეი შტაკენშნეიდერი.
1954-1955 წლებში რესტავრაციის პერიოდში აღადგინეს გაუქმებული ფანარები. სარესტავრაციო სამუშაოების პროექტის ავტორი იყო ალექსანდრე როტაჩი. 1969 წელს აღადგინეს ხიდის არქიტექტურული დეტალები.
1998-1999წლებში მიმდინარეობდა კაპიტალური რემონტი ინჟინერ ვ. ვ. ზაიცევის პროექტის მიხედვით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის ხიდები კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
დანიის კონსორტების სია
მინი|235x235პქ|დანიის სადედოფლო გვირგვინი დანიის კონსორტების სიაში წარმოდგენილია იმ ადამიანების სია, რომლებიც დაქორწინებულნი იყვნენ დანიის მონარქებზე. მთელს ისტორიაში, დანიის ყველა კონსორტი ქალი იყო, თუმცა გამონაკლისი მხოლოდ დღევანდელი დედოფალ მარგრეტე II-ის ქმარი, პრინცი ჰენრია. აღსანიშნავია, რომ სვენ I-ისა და კნუდ დიდის ცოლები: სვიეტოსლავა პოლონელი და ემა ნორმანდიელი, დანიასთან ერთად ატარებდნენ ინგლისის დედოფალ კონსორტის წოდებას. კალმარის უნიის პერიოდში (1397-1523) დანიის კონსორტები ასევე ატარებდნენ ნორვეგიისა და შვედეთის დედოფლის წოდებასაც, თუმცა მისი დაშლის შემდეგ მათ მხოლოდ შვედეთის გვირგვინი დაკარგეს, ნორვეგიის დედოფლის წოდება კი მხოლოდ XIX საუკუნეში დათმეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:დანიის ისტორია კატეგორია:მმართველთა სიები კატეგორია:დანიის დედოფლები
ზაალ კოკაია
ზაალ კოკაია (დ. 29 მაისი, 1962) — ლუნდის ღეროვანი უჯრედების ცენტრის ერთ-ერთი დამფუძნებელი მკვლევარი (Founding PI) და დირექტორი (2011–2020), ლუნდის უნივერსიტეტის ექსპერიმენტული სამედიცინო კვლევის პროფესორი, ღეროვანი უჯრედების და აღდგენითი ნევროლოგიის ლაბორატორიის ხელმძღვანელი, ღეროვანი უჯრედების ბიოლოგიისა და რეგენერაციული მედიცინის „StemTherapy-ს“ სტრატეგიული კვლევითი პროგრამის კოორდინატორი (2011–2020).
პირადი ცხოვრება და კარიერა
ზაალ კოკაია 1962 წლის 29 მაისს, ქალაქ თბილისში დაიბადა. ჰყავს მეუღლე, თამარ ჩიქოვანი და ორი შვილი: გიორგი და ლუკა.
1979 წელს წარჩინებით დაამთავრა ქალაქ თბილისის 24-ე საშუალო სკოლა და იმავე წელს სწავლა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბიოლოგიის ფაკულტეტზე განაგრძო.
1984 წელს წარჩინებით („წითელი დიპლომით“) დაამთავრა თსუ-ს ბიოლოგიის ფაკულტეტი სპეციალობით „ადამიანის და ცხოველთა ფიზიოლოგია. ამავე წელს სწავლა განაგრძო ივანე ბერიტაშვილის სახელობის ფიზიოლოგიის ინსტიტუტის ასპირანტურაში აკადემიკოს ვაჟა ოკუჯავას ხელმძღვანელობით. 3 წლის შემდეგ, 1987 წელს, დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია თემაზე: „კატის ქერქული ნეირონების ჰიპერპოლარიზაციული პონტეციალების იონური მექანიზმები“ და განაგრძო მუშაობა იმავე ინსტიტუტში უმცროსი მეცნიერ-თანამშრომლის თანამდებობაზე.
ზაალ კოკაიამ 1990 წელს მიიღო შვედეთის ინსტიტუტის სტიპენდია და სამცნიერო პროექტის შესასრულებლად რამდენიმე თვით ლუნდის უნივერისტეტში ჰისტოლოგიის კათედრაზე სამუშაოდ გაემგზავრა. 1992 წელს იგი კვლავ დაბრუნდა შვედეთში ლუნდის უნივერისტეტში, სადაც რამდენიმე წლის შემდეგ დაიცვა დისერტაცია და მიენიჭა ფილოსოფიის დოქტორის წოდება. ამის შემდეგ, 1997 წელს, ზაალ კოკაიას საქართველოში მიენიჭა ბიოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორის სამეცნიერო ხარისხი. 1999 წელს ქართველმა მეცნიერმა ლუნდის უნივერსიტეტის დოცენტის წოდებაც დაიმსახურა ექსპერიმენტული ნევროლოგიის დარგში, ხოლო 2002 წელს მოიპოვა ლუნდის უნივერსიტეტის ასოცირებული პროფესორის თანამდებობა (მუდმივი) ექსპერიმენტული მედიცინის დარგში. ერთი წლის შემდეგ ზაალ კოკაია სათავეში ჩაუდგა ლუნდის უნივერსიტეტში ახლად დაარსებული ღეროვანი უჯრედების და უჯრედული თერაპიის სტრატეგიული ცენტრის ნერვული ღეროვანი უჯრედების ბიოლოგიის ლაბორატორიას. რამდენიმე წელში კი ამავე ცენტრის დირექტორის მოადგილის თანამდებობა ჩააბარეს, ხოლო 2011 წლიდან გახდა დირექტორი და უხელმძღვანელა ცენტრს 2020-მდე. 2007–2011 წლებში ზაალ კოკაია იყო ევროკავშირის მიერ დაფინანსებული საერთაშორისო სამეცნიერო კონსორციუმის „StemStroke“-ის ხელმძღვანელი, ხოლო 2012–2015 წლებში კოორდინერებას უწევდა ევროკავშირის FP7 კონსორციუმს — „TargetBraIn“. 2008 წლიდან არის ლუნდის უნივერსიტეტის კლინიკური მეცნიერების კათედრის ნევროლოგიის განყოფილების პროფესორი (სრული, მუდმივი თანამდებობა) ექსპერიმენტული სამედიცინო კვლევის დარგში. მისი კვლევის ძირითაი თემაა ღეროვანი უჯრედების შესაძლო გამოყნება თავის ტვინის ინსულტით გამოწვეული ფუნქციური დარღვევების აღსადგენად. ზაალ კოკაია არის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მედიცინის ფაკულტეტის მოწვეული პროფესორი (2009 წლიდან) და უძღვება 2 სავალდებულო კურსს ფაკულტეტის დოქტორანტებისთვის.
ზაალ კოკაიას მიღებული აქვს მრავალი ჯილდო, მათ შორის საქართველოს ეროვნული პრემია მეცნიერებაში (2019).
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ბიოლოგები
სანტა-პრასედესი (კაგაიანი)
სანტა-პრასედესი (ოფიციალურად სანტა-პრასედესის მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Santa Praxedes) ― მეხუთე კლასის მუნიციპალიტეტი კაგაიანის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 4 434 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 10 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:კაგაიანის მუნიციპალიტეტები
ხეპრი
ხეპრი — ღვთაება ძველეგვიპტურ მითლოგიაში, ის არის ამომავალი მზის ღმერთ რომელიც ძირითადად განხილურლია როგორც დაბადების, სიცოცხლის წარმოშობის წყარო.
სიმბოლოები
ხეპრი „ḫprj“ არის ეგვიპტური სახელი, რომელიც წარმოქმნილია სიტყვისგან „ḫpr“, რაც ნიშნავს „განვითარებას“, "წარმოშობას", ან "შექმნას". ღვთაება დაკავშირებულია დიდი ზომის ხოჭოსთან, მას აქვს ადამიანის ტანი და ხოჭოს თავი, თუმცა შესაძლოა წარმოჩენილი იყოს მხოლოდ ხოჭოს სახით სწორედ ამ მწერის გამო ეწოდა მას ეს სახელი (ეგვიპტურად „ḫprr“), რადგან ის ატრიალებს ექსკრემენტებისაგან გაკეთებულ რგოლებს მიწაზე, ამ ქმედებაში ეგვიპტელებმა დაინახეს მზის მოძრაობის სისტემა და დააკავშირეს ხოჭოსთან. სწორედ ამიტომ ხეპრის თაყვანს სცემდნენ როგორც მზის ღვთაებას. ხოჭები მათ მიერ წარმოქმნილ რგოლებში ათავსებენ კვერცხებს, საიდანაც ახლები იბადებიან, აქედან გამომდინარე ხეპრი განიხილება როგორც წარმოშობის, ხელახლა დაბადების ღვთაებაც. საბოლოოდ ხეპრი არის ამომავალი მზის ღმერთი, რომელსაც მნიშვნელოვანი ადგლილი უჭირავს ეგვიპტურ მითლოგიაში. ეს არის ღვთაება, რომელიც მონაწილეობას იღებდა სამყაროს შექმნაში.