cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
მუნიციპალური სტადიონი (პოზნანი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პოლონეთის საფეხბურთო სტადიონები
მიმომხილველი
„მიმომხილველი“ — საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის ი. ჯავახიშვილის სახელობის ისტორიის ინსტიტუტის ორგანო. გამოდიოდა 1949–1953 წლებში. გამოვიდა 3 ტომი (I — 1949, II — 1951, III — 1953). რედაქტორი ნიკოლოზ ბერძენიშვილი. გამოცემის სახელწოდების გრაფიკული მონახაზი შესრულებულია ივანე ჯავახიშვილის ხელწერის მიხედვით. „მიმომხილველში“ დაბეჭდილია გამოჩენილ ქართველ მეცნიერთა ნარკვევები საქართველოს არქეოლოგიის, ეთნოგრაფიის, სოციალურ-ეკონომიკისა და პოლიტიკის ისტორიის, რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობის, საბჭოთა საქართველოს მშენებლობის აქტუალურ საკითხებზე, ნაშრომები წყაროთმცოდნეობისა და პალეოგრაფიის თემებზე, აგრეთვე რეცენზიები და კრიტიკული წერილები, სამეცნიერო მუშაობის ქრონიკა.
NGC 591
NGC 591 — გალაქტიკა ანდრომედას თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1885 წლის 30 ნოემბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:ანდრომედას თანავარსკვლავედი
ძუკერო
ადელმო ფორნაჩარი (Adelmo Fornaciari; დ. 25 სექტემბერი, 1955), უფრო მეტად ცნობილია სასცენო სახელით ძუკერო ფორნაჩარი (Zucchero Fornaciari) ან უბრალოდ ძუკერო (Zucchero) — იტალიელი მომღერალი და სიმღერების ავტორი. ხშირად მოიხსენიებენ „იტალიური ბლუზის მამად“, რომელმაც პირველმა შემოიტანა იტალიის დიდ სცენაზე ბლუზი.
ზედმეტსახელი ძუკერო („შაქარი“) დაწყებითი სკოლის მასწავლებელმა შეარქვა. მისი მუსიკა მოიცავს ბლუზს, როკს, ბლუზს-როკს, რიტმ-ენდ-ბლუზს, სოულს, გოსპელს, ფანკს, პოპ-როკსა და პოპს.
ძუკერო იმ ევროპელ ბლუზ შემსრულებელთა მცირე რიცხვს მიეკუთვნება, რომლებიც დღემდე მსოფლიოს მასშტაბით დიდი პოპულარობით სარგებლობენ.
ძუკეროს კარიერა სამ ათწლეულზე მეტს მოიცავს. მისი ჩანაწერების გაყიდვების რაოდენობა მსოფლიოს მასშტაბით 60 მილიონამდე აღწევს. საერთაშორისო დონეზე მისი ყველაზე წარმატებული სინგლებია „Diamante“, „Il Volo/My Love“, „Baila (Sexy Thing)/Baila morena“ და „Senza una donna“ (პოლ იანგთან ერთად). ძუკერო რიგი ჯილდოების მფლობელია, რომელთა შორისაა Festivalbar, ცხრა Wind Music Awards, ორი World Music Awards (1993, 1996), ექვსი IFPI Europe Platinum Awards და გრემის ერთი ნომინაცია. იგი თანამშრომლობდა და ასევე ასრულებდა ისეთ ცნობილ შემსრულებლებთან როგორებიც არიან ერიკ კლეპტონი, ჯეფ ბეკი, სტივი რეი ვონი, ბრაიან მეი, მაილს დეივისი, რეი ჩარლზი, ბი ბი კინგი, სტინგი, ბონო, დოლორეს ო’რიორდანი, პოლ იანგი, პიტერ გებრიელი, ლუჩიანო პავაროტი და ანდრეა ბოჩელი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1955 კატეგორია:იტალიელი მომღერლები კატეგორია:იტალიელი პოპ-მომღერლები კატეგორია:იტალიელი როკ-მუსიკოსები კატეგორია:იტალიელი როკ-მომღერლები კატეგორია:Universal Music Latino-ს შემსრულებლები კატეგორია:Wrasse Records-ის შემსრულებლები
Grand Theft Auto IV
Grand Theft Auto IV (აგრეთვე ცნობილი აბრევიატურებით: GTA4 და GTA IV) — ღია სამყაროს მოქმედებითი-სათავგადასავლო ჟანრის ვიდეო თამაში, რომელიც შეიმუშავა Rockstar North-მა და გამოსცა Rockstar Games-მა. გამოვიდა 2008 წლის 29 აპრილს PlayStation 3-სა და Xbox 360-ის პლატფორმებისთვის, ხოლო PC-ითვის - 2008 წლის 2 დეკემბერს. იგი არის მეთერთმეტე ნაწილი Grand Theft Auto-ს სერიიდან. თამაში მიმდინარეობს გამოგონილ ქალაქ ლიბერტი-სიტიში, (დაფუძნებული ნიუ-იორკზე), სადაც მთავარი გმირი არის აღმოსავლეთ ევროპელი ომის ვეტერანი ნიკო ბელიკი, რომელიც ჩამოდა ამ ქალაქში თავისი წარსულის დასავიწყებლად და ახალი ცხოვრების დასაწყებად. ღია სამყაროს დიზაინი საშუალებას აძლევს მოთამაშეს თავისუფლად გადაადგილდეს ქალაქის ნებისმიერ წერტილში.
თამაში არის მესამე პირის ხედვით, სადაც გადაადგილება შესაძლებელია არის, როგორც ქვეითად, ასევე ავტომობილით. ერთმოთამაშიან რეჟიმში მსვლელობისას მოთამაშე აკონტროლებს პერსონაჟს ნიკო ბლიკს, ხოლო მრავალმოთამაშიანში ჩართული არის არაუმეტეს 32 მოთამაშე. მოგვიანებით, გამოვიდა ორი დამატება სახელწოდებით The Lost and Damned (2009) და The Ballad of Gay Tony (2009), განსხვავებული სიუჟეტითა და ახალი პერსონჟებით.
შემუშავება დაიწყო Grand Theft Auto: San Andreas-ის გამოსვლიდან მცირე ხნის შემდეგ. თამაში დაანონსდა 2006 წლის მაისში. გამოსვლისთანავე მიიღო უმაღლესი შეფასებები მიმოხილველებისგან. ძირითადად, შეაქეს თამაშის სიუჟეტი და ღია სამყაროს დიზაინი. თუმცა მოჰყვა კტირიკაც, ეს ძირითადად გამოწვეული იყო თამაშში არსებული ძალადობის გამო. მათ, ასევე გააკრიტიკეს არაფხიზელ მდგომარეობაში მანქანის მართვის შესაძლებლობაზე. მიუხედავად ამისა, GTA 4-მა გაარღვია ინდუსტრიის რეკორდი და იმ დროში გახდა ყველაზე სწრაფად გაყიდვადი გასართობი პროდუქტი ისტორიაში, რომლის შემოსავალმა ერთი დღის განმავლობაში $310 მილიონს, ხოლო ერთ კვირაში $500 მილიონს გადააჭარბა. . 2013 წლის ივნისის თვის მონაცემით გაიყიდა GTA IV-ის 25 მილიონი ეგზემპლარი. იგი ითვლება ერთ-ერთ საკულტო ვიდეო თამაშად მეშვიდე თაობის კონსოლებს შორის და კრტიკოსთა უმრავლესობის აზრით - ყველა დროის ერთ-ერთ საუკეთესო თამაშად. GTA 4-ს გადაეცა უამრავი ჯილდო, მათ შორის "წლის თამაშის" ტიტული სხვადასხვა სათამაშო ვებსიტებისა და ჟურნალ-გაზეთებისაგან, მათ შორის Giant Bomb-ისგნა, Kotaku-სა და GameTrailers-ისგან. 2013 წლის 17 სექტემბერს გამოვიდა სერიის მორიგი თამაში Grand Theft Auto V.
სქოლიო
კატეგორია:2008 წლის ვიდეო თამაშები კატეგორია:Windows-ის თამაშები კატეგორია:Grand Theft Auto კატეგორია:ღია სამყაროს ვიდეო თამაშები კატეგორია:მოქმედებითი-სათავგადასავლო თამაშები კატეგორია:ეპიზოდური ვიდეო თამაშები კატეგორია:Grand Theft Auto IV კატეგორია:ორგანიზებული დანაშაულებრივი ვიდეო თამაშები კატეგორია:PlayStation 3-ის თამაშები კატეგორია:Rockstar Advanced Game Engine-ის თამაშები კატეგორია:Euphoria-ს თამაშები კატეგორია:Rockstar Games კატეგორია:Rockstar Games კატეგორია:კანადაში შემუშავებული ვიდეო თამაშები კატეგორია:ვიდეო თამაშები შემუშავებული გაერთიანებულ სამეფოში კატეგორია:ვიდეო თამაშები დამატებებით კატეგორია:ვიდეო თამაშები გადმოტვირთვადი კონტენტებით კატეგორია:Xbox 360-ის თამაშები კატეგორია:ერთმოთამაშიანი და მრავალმოთამაშიანი ვიდეო თამაშები
ლობენგულა
მინი|ლობენგულა ლობენგულა (დ. 1836 — გ. 1894) — მატაბელეს ხალხის ინკოსი (გამგებელი, უმაღლესი ბელადი), უკანასკნელი დამოუკიდებელი აფრიკელი — გამგებელი სამხრეთ აფრიკაში 1870-1894 წლებში. 1880 წელს ცდილობდა ესარგებლა დიდ ბრიტანეთსა, გერმანიასა და ტრანსვაალს შორის წინააღმდეგობით ზამბეზი-ლიმპოპოს შუამდინარეთში და დიპლომატიური საშუალებებით შეეფერხებინა იმპერიალისტური ექსპანსია ამ რაიონში. 1888 წელს იძულებული გახდა დაედო ე. წ. მეგობრობის ხელშეკრულება დიდ ბრიტანეთთან და „ხელშეკრულება“ ინგლისელი კოლონიალური მოღვაწის ს. როუდზის აგენტებთან თავისი ქვეყნის მინერალური სიმდიდრეების კონცესიის შესახებ. 1893 წელს მეთაურობდა მატაბელეს განმათავისუფლებელ ბრძოლას.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1836 კატეგორია:გარდაცვლილი 1894
ყვარყვარე I
ყვარყვარე I ჯაყელი — სამცხე-საათაბაგოს ათაბაგი 1334-1361. მამის სარგის II-ის გარდაცვალების (1334) შემდეგ ყვარყვარე I ათაბაგად დასვა საქართველოს მეფემ გიორგი V ბრწყინვალემ. ამ აქტით სამცხე-საათაბაგო, რომელიც პოლიტიკურად 1266-იდან გამოყოფილი იყო საქართველოს სამეფოსთან და უშუალოდ ემორჩილებოდა ილხანების მონღოლთა სახელმწიფოს, კვლავ საქართველოს შეუერთდა და საქართველოს სახელმწიფოს პოლიტიკური ერთიანობა აღდგა.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამცხე-საათაბაგოს ათაბაგები კატეგორია:ჯაყელები
Cephalotes setulifer
Cephalotes setulifer — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cephalotes-ის გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
რაიან მერფი
ადრეული წლები
რაიან მერფი ირლანდიელ კათოლიკეთა ოჯახში დაიბადა. მერფი ინდიანის ბლუმინგტონის უნივერსიტეტში სწავლისას, სტუდენტთა გაზეთში მუშაობდა და აგრეთვე მუსიკალურ კლუბში მღეროდა. მან თავადვე განაცხადა, რომ ჰომოსექსუალია. .
სქოლიოს სია
კატეგორია:დაბადებული 1965 კატეგორია:ამერიკელი სცენარისტები კატეგორია:ამერიკელი ტელერეჟისორები კატეგორია:კლუბი (სერიალი)
Anonychomyrma gigantea
Anonychomyrma gigantea — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Anonychomyrma-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:Anonychomyrma
მინამოტო
მინი|დინასტიის ემბლემა ([[მონი).]] მინამოტო (源) — შუა საუკუნეების იაპონიის სამხედრო ფეოდალ-გამგებელი, სიოგუნების პირველი დინასტია (1192-1333). დააარსა იორიტომო მინამოტომ. მინამოტოს სიოგუნატის სამხედრო-ფეოდალური წოდება დაუპირისპირდა ძველ არისტოკრატიას (იმპერატორის მეთაურობით), რომლის მიწების მნიშვნელოვანი ნაწილი იორიტომო მინამოტომ დაურიგა თავის მომხრეებს ლენის სახით. ფორმალურად იმპერატორის ხელისუფლება არ იყო გაუქმებული, სიოგუნები ნომინალურად იმპერატორის სახელით მოქმედებდნენ. მინამოტოს სიოგუნატის დროს თანდათან წარმოიშვა სახელოსნო ამქრები და სავაჭრო გილდიები (ძა), შეიქმნა ბაზრები, შემოიღეს ერთიანი ფულადი სისტემა. XIV საუკუნის 30-იან წლებში მინამოტოს სიოგუნები შეცვალა ასიკაგას სიოგუნების დინასტიამ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იაპონიის ისტორია კატეგორია:დინასტიები
ევრობასკეტი 2011 ჯგუფი F
ჯგუფი F — ევრობასკეტი 2011-ის მეორე რაუნდის მეორე ჯგუფი სადაც მატჩები გაიმართება 2011 წლის 8-დან - 12 სექტემბრის ჩათვლით. ჯგუფის ყველა თამაში ჩატარდება სიმენს არენაზე ქალაქ ვილნიუსში, ლიეტუვა.
ამ ჯგუფში წარმოდგენილნი არიან C და D ჯგუფში პირველ სამ ადგილზე გასული გუნდები. ოთხი საუკეთესო შედეგის მქონე გუნდი ითამაშებს მეოთხედფინალში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ევრობასკეტი 2011
პარხლის I ოთხთავი
მინიატიურა|350პქ|პარხლის ოთხთავი პარხლის I ოთხთავი — ქართული ხელნაწერი, დაცულია საქართველოს ხელნაწერთა ეროვნულ ცენტრში (A-1453), შეიცავს 260 ფურცელს, ერთვის ანდერძი, საიდანაც ირკვევა, რომ ხელნაწერი შატბერდშია გადაწერილი იოანე ბერაის მიერ და შეუწირავთ პარხლის ახალი ეკლესიისათვის: „მე იოვანე ბერამან, მწერალმან შატბერდელმან, შატბერდს დავწერე და პარხალს შევწირე სალოცველად ყოველთა ძმათა შატბერდელთა..." ძეგლი დათარიღებულია: „დაიწერა დასაბამითგანთა წელთა ხფოზ. ქრონიკონი იყო რჟგ". ხფოზ=6577 (6577-5604=973წ.); რჟგ=193 (780+193=973წ.).
პარხლის ოთხთავს 1889 წელს მიაგნო ექვთიმე თაყაიშვილმა და მის შესახებ გამოაქვეყნა ცნობა 1890 წელს წიგნში „სამი ისტორიული ქრონიკა". ხელნაწერი ინახებოდა სოფელ ზემო ჭალის მღვდელთან, ვინმე სუხიევთან (სუხიაშვილთან). ამ უკანასკნელის სიტყვებით სახარება მას გორიდან ჰქონდა წაღებული, იგი ეკუთვნოდა იბანე აბაშიძის ქვრივს. ვინაიდან მღვდელმა არ ინდომა სახარების გადაცემა, ეყვთიმე თაყაიშვილი მასთან დადიოდა და სწავლობდა ხელნაწერს. როგორც გაირკვა, სახარება გადაწერილი ყოფილა იმავე იოვაბე ბერაის მიერ, რომელსაც გადაუწერია შატბერდის კრებული, რაც საშუალებას იძლეოდა შატბერდის უთარიღო ხელნაწერის დათარიღებისა. მ. სუხიაშვილისის გარდაცვალების შემდეგ ხელნაწერს ვეღარ მიაგნეს. 1920 წელს ოთხთავი უნივერსიტეტში მიიტანა გერმანიის კონსულმა, რომლისთვისაც შესაძენად შეუთავაზებიათ ეს უკანასკნელი. პირი, რომელსაც განთქმული ოთხთავი თავისად მიაჩნდა, იძულებული შეიქნა უნივერსიტეტისათვის დაეთმო იგი. ასე გადაურჩა ეს ხელნაწერი უცხოეთში გაყიდვას.
პარხლის ოთხთავი ორ სხვა ხელნაწერთან ერთად გამოსცა აკაკი შანიძემ 1945 წელს.
კესონი (კესონი)
კესონი (ოფიციალურად კესონის მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Quezon) ― მეხუთე კლასის მუნიციპალიტეტი კესონის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 15 886 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 24 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:კესონის მუნიციპალიტეტები
Cephalotes serratus
Cephalotes serratus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cephalotes-ის გვარიდან.
ბარდღალა
ბარდღალა (Julus sabulosus) — უხერხემლო ცხოველი ორწყვილფეხიანების ქვეკლასისა. ბარდღალის სხეული თანაბარ სეგმენტებადაა დანაწევრებული. დაფარულია ქიტინით, რომელიც კირითაა ინკრუსტირებული. სეგმენტებზე (პირველის გარდა) განლაგებული აქვს მოკლე ფეხები. მრავლდება კვერცხით. ვითარდება ანამორფოზის გზით. გავრცელებულია მთელ ევროპაში. იკვებება მცენარეებით, უმთავრესად კი მათი ხრწნის პროდუქტებით.
NGC 605
NGC 605 — გალაქტიკა ანდრომედას თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1881 წლის 21 ოქტომბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:ანდრომედას თანავარსკვლავედი
ბარდღალა
ლიტერატურა
კატეგორია:უხერხემლოები
ბუკაციტე
ბუკაციტე (Букаците) — სოფელი ბულგარეთში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 48 კაცს.
კატეგორია:ბულგარეთის სოფლები
მონიკა ვიტი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1931 კატეგორია:დაბადებული 3 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი  2 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი   2022
მინდელური ეპოქა
მინდელური ეპოქა, მინდელი, მინდელური გამყინვარება [სახელი ეწოდა მდინარე დუნაის შენაკად მინდელის (Mindel) მიხედვით] — მეოთხეული სისტემის (პერიოდის) ერთ-ერთი გამყინვარება. გამოყვეს 1909 ალპებში ა. პენკმა და ე. ბრიუკნერმა. მინდელური ეპოქას ყოფილ სსრკ-ში შეესაბამება ოკური, ხოლო დასავლეთ ევროპაში — ელასტურის გამყინვარება. მინდელური ეპოქა დაიწყო დაახლოებით 600 ათასი და დამთავრდა დაახლოებით 250 ათასი წლის წინათ.
ლიტერატურა
კატეგორია:გლაციოლოგია კატეგორია:ისტორიული გეოლოგია კატეგორია:გეოლოგიური პერიოდები
კოტრანა
კოტრანა (Crambe) — ერთწლოვან ან მრავალწლოვან ბალახოვან მცენარეთა გვარი კომბოსტოსებრთა ოჯახისა. ცნობილია 20-25 სახეობა.
გავრცელებულია ევრაზიასა და აფრიკაში. ბალტიისპირეთში, კავკასიასა და შუა აზიაში 18-20 სახეობაა, კერძოდ, საქართველოში — 3. კოტრანა იზრდება ველებსა და ნახევრად უდაბნოებში, მშრალი მთის კალთებსა და ჩამონაზვავებზე, კლდეებსა და ზღვისპირა ქვიშაზე. ზღვისპირული კოტრანა ანუ ზღვის კომბოსტო (Crambe maritima) საკმაოდ გავრცელებული სახეობაა. მის გაზაფხულის ფოთლის ყუნწებს მხალად ხმარობენ, ზოგჯერ მოჰყავთ კიდეც, როგორც ბოსტნეული კულტურები.
ლიტერატურა
კატეგორია:კომბოსტოსებრნი
ბარეთელთა
ბარეთელთა, მონასტერი ისტორიულ საქართველოს კლარჯეთის პროვინციაში (ახლა თურქეთის ტერიტორია). დაარსებულია IX საუკუნის I ნახევარში ზაქარია ბარეთელთელის მიერ. თურქთა მფლობელობის დამყარების შემდეგ (XVI საუკუნის II ნახევარი) მონასტერი დაუნგრევიათ. დღეს მხოლოდ მცირეოდენი ნაშთია მოღწეული.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული ეკლესია-მონასტრები ტაო-კლარჯეთში
მენაჰემ პრესლერი
მენაჰემ პრესლერი (מנחם פרסלר) (16 დეკემბერი, 1923, მაგდებურგი — 6 მაისი, 2023, ლონდონი) — გერმანული წარმოშობის ისრაელელ-ამერიკელი პიანისტი და აკადემიური მასწავლებელი. იგი ცნობილი იყო საფორტეპიანო ტრიოთი „Beaux Arts Trio“, რომელიც 1955 წელს დააარსა მევიოლინე დანიელ გილესთან ერთად და იყო მისი უცვლელი წევრი დაშლამდე (2008). ის ასწავლიდა ინდიანას უნივერსიტეტში ბლუმინგტონში. მის დაკვრას აფასებდნენ, როგორც ელეგანტურობაზე, დელიკატურობაზე და სიცხადეზე ორიენტირებულს.
ადრეული წლები
მაქს იაკობ პრესლერი დაიბადა მაგდებურგში 1923 წლის 16 დეკემბერს. მის ებრაელ მშობლებს ჰქონდათ მამაკაცების ტანსაცმლის მაღაზია, რომელიც განადგურდა 1938 წლის 9–10 ნოემბრის ბროლის ღამეს. მისი ოჯახი გაიქცა ნაცისტური გერმანიიდან 1939 წელს, თავდაპირველად იტალიაში, შემდეგ კი პალესტინაში. პრესლერს ჰქონდა კვებითი დარღვევები და შიმშილის საფრთხე ემუქრებოდა, მაგრამ მოგვიანებით თქვა, რომ ფორტეპიანოზე დაკვრამ განკურნა. მისი ბებია და ბაბუა, ბიძა, დეიდა და ბიძაშვილები საკონცენტრაციო ბანაკებში დაიღუპნენ.
პრესლერმა, რომელმაც მიიღო სახელი მენაჰემი, მონაწილეობა მიიღო დებიუსის საერთაშორისო საფორტეპიანო კონკურსში სან-ფრანცისკოში 1946 წელს. პირველი პრიზის მოგებით დაიწყო მისი კარიერა და ის აშშ-ში გადავიდა. მის დებიუტს კარნეგი ჰოლში მოჰყვა შუმანის საფორტეპიანო კონცერტი, რომელიც შეასრულა ფილადელფიის ორკესტრთან ერთად იუჯინ ორმანდის დირიჟორობით. მინი| პალესტინის სამაუწყებლო სამსახურის სტუდია იერუსალიმში, 1947 წლის ივლისი, შუმანის საფორტეპიანო კონცერტის შესრულების შემდეგ.
კარიერა
პრესლერმა სოლისტის კარიერა განაგრძო. მან დაკვრა წამყვან ორკესტრებთან ერთად ჩრდილოეთ ამერიკასა და ევროპაში, ჩიკაგოში, კლივლენდში, დალასში, ნიუ-იორკში, პიტსბურგში, სან-ფრანცისკოში, ბრიუსელში, ჰელსინკში, ლონდონში, ოსლოში და პარიზში. 1955 წლიდან პრესლერი ასწავლიდა ფორტეპიანოს ფაკულტეტზე ინდიანას უნივერსიტეტის ჯეიკობსის მუსიკალურ სკოლაში, სადაც მას ეკავა მუსიკის გამორჩეული პროფესორის წოდება ჩარლზ ვების კათედრაზე. მისი დებიუტი, როგორც კამერული მუსიკოსისა, შედგა 1955 წელს ბერკშირის ფესტივალზე, სადაც იგი პიანისტად გამოვიდა მევიოლინე დანიელ გილესთან და ჩელისტ ბერნარ გრინჰაუსთან ერთად. ისინი შეხვდნენ მოცარტის საფორტეპიანო ტრიოს ციკლის ჩაწერისას. ეს შეხვედრა იმდენად წარმატებული აღმოჩნდა, რომ ისინი ერთად დარჩნენ როგორც საფორტეპიანო ტრიო „Beaux Arts Trio“. ჯგუფმა თავისი არსებობის მანძილზე ცვლილება განიცადა. პრესლერი იყო ერთადერთი უცვლელი წევრი, რომელიც ჯგუფთან ერთად გამოდიოდა მთელი მისი არსებობის მანძილზე დაშლამდე (2008).
ტრიომ ასობით ჩანაწერი და ათასობით კონცერტი შეასრულა. მათ დაიწყეს მორის რაველისა და გაბრიელ ფორეს საფორტეპიანო ტრიოს ციკლის ჩაწერა. მათ რეპერტუარში ასევე შედიოდა ჩარლზ აივისისა და ნედ რორემის თანამედროვე მუსიკა.
2008 წელს პრესლერი გერმანიაში დაბრუნდა ბროლის ღამეს 70 წლის იუბილესთან დაკავშირებით. 2010 წელს მან დაუკრა რეინჰაუს საერთაშორისო საზაფხულო მუსიკის ფესტივალზე ანტონიო მენეზესთან ერთად (Beaux Arts Trio-ს ბოლო ვიოლონჩელისტი). 2013 წლის დეკემბერში, 90 წლის ასაკში, მისი დებიუტი შედგა ბერლინის ფილარმონიული ორკესტრის საახალწლო კონცერტზე. კონცერტი პირდაპირ ეთერში გადაიცემოდა მთელ მსოფლიოში.
1950-იანი წლების დასაწყისში პრესლერმა ჩაწერა მნიშვნელოვანი რაოდენობის სოლო საფორტეპიანო მუსიკა, და მუსიკა ფორტეპიანოსა და ორკესტრისათვის სხვადასხვა კომპოზიტორების მიერ ამერიკული ლეიბლისთვის MGM. Beaux Arts-ის ტრიომ „ფილიპსისთვის“ ჩანაწერების ვრცელი სერია გააკეთა. გარდა ამისა, პრესლერმა ჩაწერა სოლო ფორტეპიანოს მუსიკა კომერციულად La Dolce Volta-სა და Deutsche Grammophon-ზე. 2018 წელს ფრანგული მუსიკის ჩანაწერი მიეძღვნა მის მუდმივ კომპანიონს ანაბელ უაითსტონს, ლედი ვაიდენფელდს.
პირადი ცხოვრება
პრესლერი დაქორწინებული იყო სარა შერჩენზე 1949 წლიდან მის გარდაცვალებამდე — 2014 წლამდე და მათ ორი შვილი შეეძინათ. 2016 წლიდან ურთიერთობა ჰქონდა ანაბელ უაითსტონთან, ბარონესა ვაიდენფელდთან, რომელსაც 1966 წლიდან იცნობდა.
გარდაიცვალა ლონდონში 2023 წლის 6 მაისს, 99 წლის ასაკში.
ჯილდოები და აღიარება
პრესლერი იყო ნებრასკას უნივერსიტეტის, სან-ფრანცისკოს მუსიკის კონსერვატორიის, ლონდონის მუსიკის სამეფო აკადემიის, ჩრდილოეთ კაროლინას ხელოვნების სკოლისა და ბენ გურიონის უნივერსიტეტის საპატიო დოქტორი.
2005 წელს პრესლერმა მიიღო გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის ღირსების ორდენი და დასახელდა ხელოვნებისა და ლიტერატურის ორდენის კომანდორად. 2007 წელს იგი აირჩიეს იერუსალიმის მუსიკისა და ცეკვის აკადემიის საპატიო წევრად.
ის ხუთჯერ იყო ნომინირებული გრემის ჯილდოზე. მან მიიღო ჯილდო ამერიკული კამერული მუსიკისადმი გამორჩეული სამსახურისათვის, ოქროს მედალი „დამსახურებისათვის“ ხელოვნებისა და ლიტერატურის ეროვნული საზოგადოებისგან. ის ასევე იყო ამერიკის ხელოვნებისა და მეცნიერების აკადემიის წევრი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 16 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1923 კატეგორია:გარდაცვლილი 6 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 2023 კატეგორია:მამაკაცი კლასიკური პიანისტები კატეგორია:ხელოვნებისა და მეცნიერების ამერიკული აკადემიის წევრები კატეგორია:Deutsche Grammophon-ის შემსრულებლები კატეგორია:ხელოვნებისა და ლიტერატურის ორდენის კავალრები კატეგორია:საფრანგეთის ღირსების ორდენის კომანდორები კატეგორია:ამერიკელი კლასიკური პიანისტები კატეგორია:XXI საუკუნის კლასიკური პიანისტები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი პიანისტები კატეგორია:XX საუკუნის კლასიკური პიანისტები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი პიანისტები
იზერი (რონის შენაკადი)
იზერი (Isére) — მდინარე სამხრეთ-აღმოსავლეთ საფრანგეთში. სიგრძე 286 კმ, აუზის ფართობი 11,800 კმ². რონის მარცხენა შენაკადი. სათავე აქვს გრაის ალპებში, იტალიის საზღვარზე. ღრმა ხეობით კვეთს სავოიის ალპებს. უმეტესად საზრდოობს თოვლის წყლით. წყალდიდობა იცის გაზაფხულსა და ზაფხულში. იზერის აუზშია ჰიდროელექტროსადგური და წყალსაცავი. ქვემო დინებაში მდინარეს იყენებენ სარწყავად და სანაოსნოდ. იზერის სანაპიროზე მდებარეობს ქალაქი გრენობლი.
ზემო დინება ზამთრის სპორტისა და ტურიზმის ცენტრია. წყლის საშუალო ხარჯი 360 მ³/წმ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საფრანგეთის მდინარეები
უარყოფითი რიცხვი
უარყოფითი რიცხვი — ნამდვილი რიცხვი, რომელიც ნულზე ნაკლებია. წარმოადგენს დადებითი რიცხვის „საპირისპირო“ მნიშვნელობას. უარყოფითი რიცხვი იწერება წინ მინუსის ნიშნით. მაგალითად, 3 არის დადებითი რიცხვი, მაგრამ −3 არის უარყოფითი რიცხვი; იკითხება როგორც „უარყოფითი სამი“ ან „მინუს სამი“, ეს ნიშნავს 3-ის საპირისპიროს.
უარყოფითი რიცხვი ყოველთვის ნულზე ნაკლებია. თავად ნული არც დადებითია და არც უარყოფითი. ნული არის საკუთარის საპირისპირო; ასე რომ +0 = −0.
უარყოფითი რიცხვები ნულიდან რჩება რიცხვით წრფეზე. რიცხვი და მისი საპირისპირო ყოველთვის ერთნაირი მანძილია ნულიდან. უარყოფითი რიცხვი −3 არის ნულის მარცხნივ ისევე, როგორც 3 ნულის მარჯვნივ:
300px|მინი|მარცხნივ ზოგჯერ, ხაზგასასმელად, საპირისპირო რიცხვების წყვილს ვწერთ როგორც -3 და +3.
რიცხვისა და მისი საპირისპირო რიცხვის ჯამი არის 0. ასე რომ, −3 და +3-ის ჯამი არის 0. ჩვენ შეგვიძლია დავწეროთ ეს როგორც −3 + 3 = 0 ან როგორც 3 + (− 3) = 0.
უარყოფითი ნამდვილი რიცხვების სიმრავლე ზოგჯერ იწერება როგორც R_-. უარყოფითი რიცხვები გამოიყენება ბუღალტერიასა და მეცნიერებაში.
ისტორია
უარყოფითი რიცხვების შემოღება დაკავშირებული იყო ალგებრის, როგორც მეცნიერების, განვითარებასთან, რამაც არითმეტიკული ამოცანების ამოხსნის საერთო საშუალებები მოიცა, მიუხედავად მათი კონკრეტული შინაარსისა და საწყისი რიცხვითი მონაცემებისა. უარყოფითი რიცხვების შემოღების საჭიროება წარმოიშვა ჯერ კიდევ ერთუცნობიანი წრფივი განტოლებების ამოცანათა ამოხსნისას. ასეთი სახის ამოცანებში სავარაუდო უარყოფითი პასუხი შესაძლოა აიხსნას უმარტივესი მიმართული სიდიდეების მაგალითზე (მოძრაობასთან დაკავშირებულ ამოცანებში, — საპირისპირო მიმართულებით მოძრაობა; ასევე მოგების გამოთვლის ამოცანებში, — ვალი და სხვ.). ინდოეთში უარყოფით რიცხვებს ამოცანათა ამოხსნისას ჯერ კიდევ VI–XI საუკუნეებში იყენებდნენ და ძირითადად ისევე განმარტავდნენ, როგორც დღეს განიმარტება. ევროპულ მეცნიერებაში უარყოფითი რიცხვები ხმარებაში საბოლოოდ შევიდა მხოლოდ რენე დეკარტის დროიდან (XVII საუკუნე), მან მისცა გეომეტრიული განმარტება უარყოფით რიცხვებს, როგორც მიმართულ მონაკვეთებს. დეკარტის მიერ ანალიტიკური გეომეტრიის შექმნამ საშუალება მისცა განტოლების ფესვები განხილულიყო როგორც რომელიმე მრუდის მიერ აბსცისათა ღერძის გადაკვეთის წერტილების კოორდინატები; ამან საბოლოოდ წაშალა პრინციპული განსხვავება განტოლების დადებით და უარყოფით ფესვებს შორის.
სქოლიო
კატეგორია:არითმეტიკა კატეგორია:ალგებრა
Cephalotes serraticeps
Cephalotes serraticeps — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cephalotes-ის გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ლოზანის კონფერენცია
ლოზანის კონფერენცია — საერთაშორისო კონფერენცია, რომელიც მიმდინარეობდა 1922 წლის 20 ნოემბრიდან 1923 წლის 24 ივლისამდე ლოზანაში (შვეიცარია). კონფერენცია მოიწვიეს ახლო აღმოსავლეთის მდგომარეობის მოსაწესრიგებლად თურქეთის წინააღმდეგ ინტერვენციის ჩაშლისა და დამოუკიდებლობისთვის ომში თურქეთის გამარჯვების შემდეგ.
მონაწილე ქვეყნები
მონაწილეობდნენ დიდი ბრიტანეთი, საფრანგეთი, იტალია, საბერძნეთი, რუმინეთი, იუგოსლავია, იაპონია, აშშ (მეთვალყურედ), თურქეთი. სსრკ-ისა და ბულგარეთის დელეგაციები მონაწილეობდნენ მხოლოდ შავი ზღვის სრუტეების რეჟიმის საკითხების განხილვაში, კერძო საკითხების განხილვაზე დაუშვეს ზოგიერთი სხვა ქვეყანაც.
კონფერენციის პირველი ეტაპი
საბჭოთა დელეგაციის პროექტის, რომელიც მომზადებული იყო ლენინის მიერ, ძირითადი დებულებები მხარს უჭერდა თურქულ ეროვნულ ინტერესებს, სამხედრო ხომალდებისათვის სრუტეების ჩაკეტვას, ომისა და მშვიდობიანობის დროს, ხოლო სავაჭრო გემებისათვის ნაოსნობის სრულ თავისუფლებას. ინგლისი, რომელიც გამოხატავდა ანტანტის ინტერესებს, მოითხოვდა სრუტეებში ყველა ქვეყნის სავაჭრო და სამხედრო გემების თავისუფალ მიმოსვლას, შავი ზღვის სრუტეების დემილიტარიზაციას და მათზე საერთაშორისო კონტროლის დაწესებას. თურქეთი იმ იმედით, რომ ინგლისი დაეხმარებოდა ეკონომიკურ, ფინანსურ და ტერიტორიული საკითხების მოგვარებაში, დაეთანხმა დიდი ბრიტანეთის პროექტს. მაგრამ ინგლისმა საზავო ხელშეკრულების თურქეთისათვის არახელსაყრელი პირობები წამოაყენა. თურქეთის დელეგაცია არ დათანხმდა და 1923 წლის 4 თებერვალს მოლაპარაკება შეწყდა.
კონფერენციის მეორე ეტაპი
კონფერენცია განაახლდა 1923 წლის 23 აპრილს. ლოზანის კონფერენციის მე-2 ეტაპზე ძირითადი იყო თურქეთთან საზავო ხელშეკრულების საკითხები. ურთიერთდათმობათა შედეგად ხელი მოაწერეს 17 დოკუმენტს. აქედან ყველაზე მნიშვნელოვანი იყო ლოზანის საზავო ხელშეკრულება და სრუტეების რეჟიმის კონვენცია. კონვენცია ითვალისწინებდა სრუტეების ზონის დემილიტარიზაციას, ამასთანავე დასაშვებად თვლიდა ყველა ქვეყნის სავაჭრო და სამხედრო გემების თავისუფალ ნაოსნობას. საბჭოთა კავშირმა უარი თქვა ამ კონვენციის რატიფიცირებაზე. 1936 წელს ეს კონვენცია შეიცვალა მონტრეს კონფერენციაზე შემუშავებული კონვენციით.
ლიტერატურა
კატეგორია:XX საუკუნის დიპლომატიური კონფერენციები
ბოგოვინიეს თემი
ბოგოვინიეს თემი (Општина Боговиње) — თემი ჩრდილოეთ მაკედონიაში. მდებარეობს პოლოგის რეგიონში. მოსახლეობა შეადგენს 28 997 ადამიანს (2002 წლის აღწერის მონაცემები ). მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 204.71 კაცი/კმ²-ზე.
თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — ბოგოვინიე. ადმინისტრაციული ცენტრის ჩათვლით თემის შემადგენლობაში შედის 16 დასახლება.
თემის ტერიტორიის ფართობი შეადგენს 141.65 კმ²-ს.
სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ მაკედონიის თემები
კოფრჩხილა
კოფრჩხილა (Falcaria) — მრავალ, ორ- ან ერთწლოვან ბალახოვან მცენარეთა გვარი ქოლგოსანთა ოჯახისა.
გვარში ერთადერთი (ძველი კლასიფიკაციებით 4–5) სახეობაა — ჩვეულებრივი კოფრჩხილა (Falcaria vulgaris). გავრცელებულია ევრაზიის ზომიერ სარტყელში და ჩრდილოეთ აფრიკაში. გვხვდება საქართველოშიც. 20–60 სმ სიმაღლის ორწლოვანი ბალახია. გვხვდება მშრალ მდელოზე, ქვიან ფერდობზე, ტყის პირზე, ველზე, გზის პირზე. ნათესების (ძირითადად საგაზაფხულო კულტურების) სარეველაა. ნორჩ ფოთლებს ხარშავენ და საკაზმად ან მხალად იყენებენ, ამწნილებენ.
სქოლიო
*
Anonychomyrma gilberti
Anonychomyrma gilberti — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Anonychomyrma-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:Anonychomyrma
რუხი
რუხი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი. მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე. მდინარე ენგურის მარცხენა სანაპიროზე, ზუგდიდი–გალის სავტომობილო გზაზე, ზღვის დონიდან 100 მეტრი, ზუგდიდიდან 5 კმ.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 2784 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის სოფლები
რობერტ ფროსტი
რობერტ ლი ფროსტი (დ. 26 მარტი, 1874 — გ. 29 იანვარი, 1963) — ამერიკელი პოეტი. პულიცერის პრემიის ოთხგზის ლაურეატი.
ახალგაზრდობა
რობერტ ფროსტი დაიბადა სან-ფრანცისკოში, ჟურნალისტ უილიამ პრესკოტ ფროსტის და ისაბელ მუდის ოჯახში. დედა წარმოშობით შოტლანდიელი იყო, მამა კი ინგლისელი. თავისი პირველი ლექსი ფროსტმა სკოლის ჟურნალში გამოაქვეყნა. კოლეჯში ორთვიანი სწავლის შემდეგ ფროსტი სახლში დაბრუნდა და სხვადასხვა სამუშაოს ასრულებდა;  დაქონდა გაზეთები და მუშაობდა ქარხანაში, მაგრამ ახალგაზრდა რობერტი გრძნობდა, რომ მისი ნამდვილი მოწოდება  პოეზია იყო.
1894 წ. ფროსტმა თავისი პირველი ლექსი ”ჩემი პეპელა: ელეგია” გაყიდა, რომელიც ნიუ-იორკ ინდეფენდანთში დაიბეჭდა. თავისი პირველი წარმატებით გახარებულმა ფროსტმა ქორწინება შესთავაზა ელეონორ უაითს, რომელმაც მას თავდაპირველად უარი განუცხადა და სთხოვა დაემთავრებინა კოლეჯში სწავლა. სწავლის დამთავრების შემდეგ წყივლმა იქორწინა ჰარვარდში. ახალგაზრდა ცოლ-ქმარი ნიუ-ჰემფშირში, ფროსტის ბაბუის მიერ ნაჩუქარ ფერმაში გადავიდნენ, სადაც 9 წლის განმავლობაში ცხოვრობდნენ. სწორედ ამ პერიოდში დაწერა ფროსტმა ლექსები, რომლებმაც მომავალში სახელი განუთქვეს ახალგაზრდა პოეტს. ფროსტის ფერმერული მოღვაწეობა არ გამოდგა წარმატებული და პოეტი ისევ ქალაქში დაბრუნდა. 1906 - 1911 წლებში ფროსტი ინგლისურ ენას ასწავლიდა პინკერტონის აკადემიაში და ნიუ-ჰემფშირის სკოლაში.
დიდი ბრიტანეთი
1912 წ. ფროსტი ოჯახთან ერთად დიდ ბრიტანეთში გადავიდა და თავდაპირველად ცხოვრობდა გლაზგოში, შემდეგ კი ლონდონში, სადაც გაიცნო ეზრა ფაუნდი, ედვარდ თომასი და სხვა ცნობილი ადამიანები. ფაუნდმა ყურადღება მიაქცია ახალგაზრდა პოეტს და დადებითი შეფასება მისცა მის შემოქმედებას.
შეერთებული შტატები
პირველი მსოფლიო ომის დაწყების შემდეგ ფროსტი ისევ ამერიკაში დაბრუნდა და ფრანკონიაში ფერმა შეისყიდა. პოეტმა ისევ ნიუ-ჰემფშირში განაგრძო კარიერა, სადაც პედაგოგიურ მოღვაწეობას ეწეოდა და ლექციებს კითხულობდა. 1927 - 1938 წწ. ფროსტი ამჰერსტის კოლეჯში ასწავლიდა ინგლისურ ენასა და ლიტერატურას. 1921 - 1963 წწ. განმავლობაში ფროსტი ყოველ ზაფხულს ჩადიოდა ვერმონტში და ასწავლიდა მიდლბურის კოლეჯში. ამ სასწავლებელმა სწორედ ფროსტის მოღვაწეობის დროს გაითქვა სახელი. 1940 წ. ფროსტმა შეიძინა სახლი ფლორიდაში, სადაც ზამთარში ჩადიოდა.
რობერტ ფროსტი გარდაიცვალა ბოსტონში, 1963 წ. 89 წლის ასაკში. დაკრძალულია ბენინგთონის სასაფლაოზე, ვერმონტში.
შემოქმედება
მნიშვნელოვანი ნაწარმოებები და ლექსთა კრებულები:
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი პოეტები კატეგორია:დაბადებული 1874 კატეგორია:გარდაცვლილი 1963
ჩამლა
ჩამლა (Чамла) — სოფელი ბულგარეთში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 0 კაცს.
კატეგორია:ბულგარეთის სოფლები
Cephalotes scutulatus
Cephalotes scutulatus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cephalotes-ის გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
NGC 620
NGC 620 — გალაქტიკა ანდრომედას თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1871 წლის 14 დეკემბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:ანდრომედას თანავარსკვლავედი
The Prodigy-ს დისკოგრაფია
აქ წარმოდგენილია ინგლისური ელექტრონული ჯგუფ The Prodigy-ს დისკოგრაფია. დღეისთვის მას მსოფლიო მასშტაბით გაყიდული აქვს 30 მილიონი ალბომი.
მინდვრის გვირილა
მინდვრის გვირილა — მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარე რთულყვავილოვანთა ოჯახისა. მისი ღეროს სიგრძე 15-50 სმ, აქვს დიდი კალათა ყვავილედი.
Anonychomyrma glabrata
Anonychomyrma glabrata — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Anonychomyrma-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
მინდვრის გვირილა
გავრცელებულია ევრაზიის ზომიერ სარტყელში. საქართველოში იზრდება თითქმის ყველგან; განსაკუთრებით მოდებულია მთიან ნაწილში მდელოების სარეველად (ხშირად მდელოზე მხოლოდ მინდვრის გვირილა ჩანს).
Anonychomyrma glabrata
სქოლიო
კატეგორია:Anonychomyrma
მინდვრის გვირილა
აშენებენ დეკორატიულ მცენარედ. იყენებენ აგრეთვე ხალხურ მედიცინაში. ზოგჯერ გვირილასაც ეძახიან.
ლიტერატურა
კატეგორია:რთულყვავილოვანნი
რეალი (კესონი)
რეალი (ოფიციალურად რეალის მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Real) ― პირველი კლასის მუნიციპალიტეტი კესონის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 38 678 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 17 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:კესონის მუნიციპალიტეტები
Cephalotes rohweri
Cephalotes rohweri — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cephalotes-ის გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ფატმა კობალაძე
ფატმა კობალაძე (დ. 2 ნოემბერი, 1927, ბათუმი – გ. 2014) — ქართველი მოცეკვავე, საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტი (1976).
ბიოგრაფია
დაამთავრა ბათუმის ქორეოგრაფიული სასწავლებელი 1944 წელს. 1944-1979 წლებში იყო აჭარის სიმღერისა და ცეკვის სახელმწიფო ანსამბლის წამყვანი მოცეკვავე. 2011 წელს გაიხსნა ფატმა კობალაძის სახელობის ვარსკვლავი ბათუმის ი. ჭაჭავაძის სახელობის თეატრთან.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 2 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1927 კატეგორია:ქართველი მოცეკვავეები კატეგორია:ბათუმში დაბადებულები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის სახალხო არტისტები
სანახშირე
წყაროებში პირველად მოხსენიებულია XVIII საუკუნეში. შემორჩენილია შუა საუკუნეების ეკლესია, შიგნით მოხატულია, არის ლაპიდარული წარწერები.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 162 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ზესტაფონის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ვანი (საფრანგეთი)
ვანი (Vannes) — ქალაქი საფრანგეთში. დეპარტამენტ მორბიანის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს დასავლეთ ბრეტანში. პარიზიდან დაშორებულია 450 კმ-ით. ქალაქი იყოფა ქვედა და ზედა ნაწილებად. ქალაქში არის საფრანგეთში ცნობილი თეატრი, კოლეჯი, საბაჟო პუნქტი და სხვა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საფრანგეთის ქალაქები
ჭაღის მღვიმე
გამომუშავებულია ცარცულ-პალეოგენურ შრეებრივ კირქვებში. იწყება ვრცელი სადარბაზო შესასვლელით, საიდანაც მღვიმე ორად იტოტება. აღმოსავლური განშტოება ვიწრო გასასვლელებისა და პატარა დარბაზების მორიგეობით 40-45 მ-მდე ვრცელდება და იკეტება ნაღვენთებით გამოვსებული პატარა დარბაზით. უფრო განიერია ჩრდილოეთური განშტოება. მას რამდენიმე მოზრდილი დარბაზი აქვს. მღვიმის ჯამური სიგრძე დაახლოებით 100 მეტრია. ქიმიური ნალექებიდან გვხვდება მოზრდილი სტალაქტიტები, სტალაგმიტები, სვეტები, ფარდები, ჰელიქტიტები, პიზოლითები; მექანიკური ნალექებიდან — ნგრევის ადგილობრივი, საკმაოდ უხვი მასალა, თიხის ნაფენები; ორგანოგენულიდან — გუანო.
ჰავა დინამიურია. ჰაერის ტემპერატურა შესასვლელთან 17°C აღწევს. მღვიმე მშრალია. ბინადრობენ ობობები, კალიები, კოღოები, ღამურები და სხვა. ჭაღის მღვიმე ადვილი გასასვლელია. არსებობს მღვიმის გეგმა და ჭრილი.
ლიტერატურა
კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მღვიმეები
მინდვრისნემსა
მინდვრისნემსა (Galium verum) — მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარე ენდროსებრთა ოჯახისა. მისი ღეროს სიგრძე 20-50 სმ აღწევს. აქვს საგველასებრ ყვავილედში თავმოყრილი კაშკაშა ყვითელი ყვავილები. გავრცელებულია ძირითადად ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში.
საქართველოში იზრდება მთის შუა სარტყლიდან სუბალპურ სარტყლამდე. იძლევა მომწვანო-მოყვითალო და წითელ (ფესვები) საღებავს. ხმარობენ ხალხურ მედიცინაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ენდროსებრნი
ყვარყვარე II
ყვარყვარე II ჯაყელი (დ. 1416 – გ. 1498) — სამცხის ათაბაგი (1451-1498), ივანე II-ის ძე. იბრძოდა ცენტრალური ხელისუფლების წინააღმდეგ. სცადა ჩამოეშორებინა მესხეთის ეკლესია საქართველოს საკათოლიკოსოსაგან, მაგრამ ვერ შეძლო. ყვარყვარე II დამოუკიდებლად ამყარებდა ურთიერთობას უცხო ქვეყნებთან.
XV საუკუნის 50-იან წლების ბოლოს სხვა ქართველ მეფე-მთავრებთან ერთად აქტიურად იღვწოდა თურქმანთა წინააღმდეგ კოალიციური ლაშქრობის მოსაწყობად. ამ ცდის ჩაშლის შემდეგ საქართველოში შინაფეოდალური ომები გაჩაღდა. 1465 წელს ყვარყვარე II თავს დაესხა მთავრის დასამორჩილებლად თავფარავანზე დაბანაკებულ საქართველოს მეფე გიორგი VIII-ს და დაატყვევა. ამ ბრძოლას მოჰყვა ბაგრატ VI-ის გამეფება ქართლ-იმერეთში და გიორგი VIII-ისა კახეთში. 1479 წელს ყვარყვარე II წარმატებით შეებრძოლა შემოჭრილ თურქმანებს, 1491 წელს კი საპასუხო შეტევაზე გადავიდა, ქ. არზრუმი აიღო და მოხარკედ გაიხადა. მეუღლესთან ერთად დაკრძალულია ვარძიის ანანაურის ეკლესიის ჩრდილოეთის კედლის ნიშაში მოწყობილ საძვალეში.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამცხე-საათაბაგოს ათაბაგები კატეგორია:დაბადებული 1416 კატეგორია:გარდაცვლილი 1498 კატეგორია:ჯაყელები
ბრვენიცის თემი
ბრვენიცის თემი (Општина Брвеница) — თემი ჩრდილოეთ მაკედონიაში. მდებარეობს პოლოგის რეგიონში. მოსახლეობა შეადგენს 15 855 ადამიანს (2002 წლის აღწერის მონაცემები ). მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 96.5 კაცი/კმ²-ზე.
თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — ბრვენიცა. ადმინისტრაციული ცენტრის ჩათვლით თემის შემადგენლობაში შედის 10 დასახლება.
თემის ტერიტორიის ფართობი შეადგენს 164.3 კმ²-ს.
სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ მაკედონიის თემები
კოქციდიები
მინი|კოქციდიები კოქციდიები (Coccidia) — უმარტივეს ცხოველთა რიგი სპორიანების კლასისა, შეიცავს 1000-ზე მეტ სახეობას, უჯრედშიგა პარაზიტებია, აქვთ პატარა, მომრგვალო უჯრედის ფორმა და ბუშტისებური ბირთვი. პარაზიტობენ უხერხემლო და ხერხემლიანი ცხოველების საჭმლის მომნელებელი ორგანოების ეპითელურ უჯრედებში. ადამიანს იშვიათად აღმოაჩნდება (შუა აზიასა და ამიერკავკასიაში) კოქციდიების ზოგიერთი სახეობა (Isospora hominis და Isospora belli), რომელიც იწვევს ნაწლავთა დაავადებას, კოქციდიების თითოეული სახეობა ერთ გარკვეულ მასპინძელ-ცხოველში პარაზიტობს. მათი სასიცოცხლო ციკლია უსქესო გამრავლება, სქესობრივი პროცესი და სპოროგონიის კანონზომიერი მორიგეობა. კოქციდიების უმრავლესობა ერთ მასპინძელში ვითარდება, ზოგი — ორში. ზოგი კოქციდიები იწვევს კოქციოდიოზს.
ლიტერატურა
კატეგორია:პარაზიტები
ბარეთის ტბა
ბარეთის ტბა, ბაშქოის ტბა — ტბა საქართველოში, წალკის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს წალკის წყალსაცავის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ზღვის დონიდან 1612 მ სიმაღლეზე. ზედაპირის ფართობი 1,34 კმ², აუზის ფართობი 9,3 კმ², საშუალო სიღრმე 0,82 მ, მაქსიმალური სიღრმე 1,3 მ. მოქცეულია სინკლინურ მულდაში. საზრდოობს ატმოსფერული ნალექებით. მუდმივი შენაკადი არ აქვს. მაქსიმალური დონეა გაზაფხულზე, მინიმალური ზაფხულის ბოლოს. ტბის სამხრეთ-დასავლეთ ნაპირიდან გაყვანილია არხი, რომელმაც მნიშვნელოვნად დაწია ტბის დონე და შეამცირა მისი ზედაპირის ფართობი.
სქოლიო
კატეგორია:ქვემო ქართლის მხარის ტბები
ჯამლიჰემშილის ხიდი
ჯამლიჰემშილის ხიდი — ხიდი თურქეთში, ფორტუნას და აიდერის ხეობების შესართავიდან 200 მეტრში, ზილ-კალესაკენ მიმავალი გზის მარჯვენა მხარეს. არდაშენიდან ხიდამდე 21,7 კმ-ია. ამ ხიდს ადგილობრივი მოსახლეობა კონაკლარის ხიდსაც უწოდებს. ხიდის დიდი ნაწილი განახლებულია. მისი თაღი ნახევარწრიულია, ბოლოები საგულდაგულოდ ამოყვანილ ბურჯებზეა დასმული. საკუთრივ ბურჯები კი კლდოვან ქანზეა დაშენებული. ხიდის თაღის საპირე ქვები კარგადაა დამუშავებული. ემჩნევა, რომ ხიდის მოაჯირი ბოლო პერიოდშია განახლებული. მისი საერთო სიგრძე 30 მ-ია, სიგანე 2,40 მ., სასიარულო დონე — 2 მ., ხიდის სიგრძე ბურჯიდან ბურჯამდე 18,5 მ-ია. სიმაღლე წყლის დონიდან თაღის ზედაპირამდე — 8,70 მ.
კოკის ჭა
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს კარსტული ჭები
NGC 662
NGC 662 — გალაქტიკა ანდრომედას თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1884 წლის 22 ნოემბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:ანდრომედას თანავარსკვლავედი
ჩავდარი (სმოლიანის ოლქი)
ჩავდარი (Чавдар) — სოფელი ბულგარეთში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 331 კაცს.
კატეგორია:ბულგარეთის სოფლები
იაკობ ედელშტეინი
იაკობ ედელშტეინი (Эдельштейн, Яков Самойлович; დ. 28 აგვისტო 1869 — გ. 21 იანვარი 1952) — რუსი გეოლოგი და გეოგრაფი. გეომორფოლოგიის სახელგანთქმული მკვლევარი. გეოგრაფია-გეოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი. რუსეთის მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1936).
ხარკოვში ოქროს მედლით დაასრულა გიმნაზია. 1895 წელს დაამთავრა ხარკოვის უნივერსიტეტი. სტუდენტობის პერიოდში აქტიურად დაკავდა საველე გამოკვლევებით. უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ იკვლევდა პრიმორიეს. შორეულ აღმოსავლეთში და მანჯურიაში ჩატარებული კვლევებისათვის მიენიჭა რუსეთის საიმპერატორო გეოგრაფიული საზოგადოების ოქროს მედალი. 1904-1907 წლებში მუშაობდა პეტერბურგში, მეცნიერებათა აკადემიის გეოლოგიურ მუზეუმში, სადაც გამოკვლევებს ატარებდა შუა აზიაში, რისთვისაც მიენიჭა ნიკოლოზ პრჟევალსკის პრემია. 1907 წლიდან გარდაცვალებამდე ძირითადად იკვლევდა ციმბირის ტერიტორიას. 1925 წლიდან სანქტ-პეტერბურგის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორია.
იაკობ ედელშტეინი ავტორია ყოფილ სსრკ-ში პირველი საუნივერსიტეტო კურსისა გლაციოლოგიის დარგში. 1947 წელს გამოაქვეყნა შრომა „გეომორფოლოგიის საფუძვლები“, რომელმაც სამეცნიერო წრეებში მაღალი შეფასება მიიღო. 1947 წელს მისი ხელმძღვანელობით შედგა და გამოქვეყნდა ურალის გეომორფოლოგიური რუკა. იკვლევდა გლაციოლოგიურ ფორმებს: ტროგებს, რიგელებს, კარებს, მყინვარულ ტბებს და სხვა. იმოგზაურა იაპონიაში, ჩინეთში, ინდოეთში, ჰავაის კუნძულებზე, დასავლეთ ევროპის რიგ ქვეყნებში და სხვა. მონაწილეობდა სხვადასხვა საერთაშორისო სამეცნიერო ფორუმებში. ახლო ურთიერთობა ჰქონდა საზღვარგარეთის მეცნიერებთან.
1949 წლის 31 მარტს კრასნოიარსკის საქმის გამო დააპატიმრეს. გარდაიცვალა ლენინგრადში, 1952 წლის 21 იანვარს, ციხის საავადმყოფოში. რეაბილიტირებულია 1954 წლის 31 მარტიდან. მისი საფლავის ადგილმდებარეობა დღემდე უცნობია.
ლიტერატურა
კატეგორია:საბჭოთა გეოგრაფები კატეგორია:საბჭოთა გეოლოგები კატეგორია:რუსი გეოგრაფები კატეგორია:რუსი გეოლოგები
ენჰედუანა
ენჰედუანა (შუმ.𒂗𒃶𒌌𒀭𒈾) — მთვარის ღმერთ ნანნას(სინი) ქალი ქურუმი შუმერულ ქალაქ-სახელმწიფო ურში, რომელსაც მამამისი - სარგონ აქადელი მართავდა. ის დიდი ალბათობით მამამისმა დანიშნა ურის რელიგიური კულტის ლიდერად აქადურ რელიგიასა და ადგილობრივ შუმერულ რელიგიას შორის კავშირების გასამაგრებლად. ენჰედუანა ცნობილია, როგორც ადამიანებისათვის ცნობილი პირველი ავტორი მსოფლიო ისტორიაში იქიდან გამომდინარე, რომ შუმერულ ლიტერატურაში ცნობილ მრავალ ნაწარმოებში, როგორიცაა „ჰიმნები ინანაზე“ ის პირველ პირში მთხობელია. სხვა ნაშრომებშიც, როგორიცაა „შუმერული ტაძრების ჰიმნები“ ვლინდება მისი ავტორობა. თუმცა ასირიოლოგებს შორის გარკვეული კამათი მიმდინარეობს იმის შესახებ, თუ რამდენდაა ის ავტორი ან კომპოზიტორი აღმოჩენილი ნაშრომებისა ლინგვისტური და არქეოლოგიური თავისებურებებიდან გამომდინარე, რომლებიც მას მიეწერება. ნაშრომები, რომელთა ავტორობასაც აწერენ მას, დაწერეს გადამწერებმა პირველ ბაბილონურ იმპერიაში, მისი სიცოცხლიდან 6 საუკუნეში. ნაშრომები მისი სიცოცხლის პერიოდთან შედარებით უფრო თანამედროვე შუმერულითაა დაწერილი. შესაძლოა გადამწერებმა ავტორობა მას მიანიჭეს სარგონ აქადელის დინასტიის ლეგენდარული ქრონიკის ნაწილის ნიშნად მოგვიანებით ბაბილონური ტრადიციებით. ენჰედუანას კულტურული მემკვიდრეობა და ნაშრომები, რომელიც მას მიეძღვნა დაიკარგა პირველი ბაბილონური იმპერიის დაცემის შემდეგ. ენჰედუანას არსებობა პირველად თავიდან გაიგეს თანამედროვე არქეოლოგებმა 1927 წელს, როცა სერ ლეონარდ ვულიმ გათხარა ურში გიპარუ (ტაძრის ცენტრალური ნაწილი) და იპოვა თაბაშირის ფირფიტა, სადაც დატანილი იყო მისი სახელი სარგონ აქადელთან ასოციაციაში და მისი თანამდებობა უკანა მხარეს. ცნობები მის შესახებ შემდეგ აღმოაჩინეს გათხრისას აღმოჩენილი შუმერული ლიტერატურის ნაშრომებში, რამაც გამოიწვია გამოძიება და ეჭვი მის ამ ნაწარმოებთა ავტორობაზე.მას ასევე მიექცა ყურადღება ფემინიზმში. ნაშრომები, რომელთა სავარაუდო ავტორიც ის არის, შეისწავლება როგორც კლასიკური რეტორიკის ადრეული ნიმუშები. მისი ნაშრომების ინგლისური თარგმანი გახდა მრავალი ლიტერატურული ადაპტაციის შთაგონების წყარო.
წარსული
ენჰედუანას მამა აქადის იმპერიის დამაარსებელი სარგონ აქადელი იყო. გადარჩენილ წარწერაში სარგონი საკუთარ თავს უწოდებს „სარგონ, აქადის მეფე, ინანნას ზედამხედველი („მაშკიმ“), ქიშის მეფე, ანუს მირონცხებული („გუდა“), მესოპოტამია მიწის მეფე, ენლილის გამგებელი: მან აიღო ქალაქი ურუქი და მისი კედლები მოანგრია, ურუქის ბრძოლაში მოიგო და ტყვედ ჩაიგდო ლუგალზაგესი, ენლილის მეფე.“ სარგონმა შემდეგ ური დაიმორჩილა და ტერიტორიას „ზიანი მიაყენა“ ლაგაშიდან ზღვამდე, ჯამში 34 ქალაქი აიღო. ურის დაპყრობით, აირინ ჯ. ვინტერი თქმით, სარგონს სურდა „აქადური დინასტიის ტრადიციულ შუმერულ წარსულთან კავშირების კონსოლიდაცია და ურის პოლიტიკურ ცენტრად ქცევა“ ენჰედუანას ადგილობრივი შუმერული მთვარის ღმერთის კულტის მნიშვნელოვან პოზიციაზე დანიშვნით. ვინტერის აზრით შესაძლოა, რომ მსგავსი პოზიცია უკვე არსებობდა და მისი ამ პოსტზე დანიშვნით მისი ნანასთან (სინთან)
სქოლიო
კატეგორია:აქადის იმპერია კატეგორია:შუმერები კატეგორია:ძველი მსოფლიოს პოეტები
Cephalotes resinae
Cephalotes resinae — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cephalotes-ის გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
არეია-ბრანკა (რიუ-გრანდი-დუ-ნორტი)
არეია-ბრანკა (Areia Branca) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 მეტრზე. მიეკუთვნება ოესტე-პოტიგუარის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ მოსოროს შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 25 315 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 70.79 კმ²-ზე. ფართობი 357 625 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რიუ-გრანდი-დუ-ნორტის მუნიციპალიტეტები
Anonychomyrma incisa
Anonychomyrma incisa — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Anonychomyrma-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
ჰუსეინ ხან ნახიჩივანსკი
ჰუსეინ ხან ნახიჩივანსკი (Hüseyn xan Naxçıvanski; Гусейн-хан Нахичеванский დ. 28 ივლისი, 1863 — გ. იანვარი, 1919) — აზერბაიჯანული წარმოშობის რუსი სამხედრო კავალერიის გენერალი.
სამხედრო კარიერა
დაიბადა 1863 წლის 28 ივლისს ქალაქ ნაიხჩევანში (ახლანდელი აზერბაიჯანის ნახჩევანის ავტონომიური რესპუბლიკის დედაქალაქი). მისი პაპა ეჰსან ხან ნახჩივანსკი იყო ნახიჩევანის სახანოს უკანასკნელი მმართველი. ჰუსეინის მშობელი იყო კალბალი ხან ნახჩივანსკი, რომელიც რუსეთის არმიაში მაიორ-გენერალი იყო. დედამისი ხურშიდ ქაჯარ-ირავანი იყო, ყაჯართა დინასტიის შტოს წევრი, რომელიც მართავდა ერევანის სახანოს
1874 წელს ჰუსეინ ნახიჩივანსკი მიიღეს პაჟთა კორპუსში, რომელიც წარჩინებით დაამთავრა 1883 წელს. მან მიიღო კორნეტის წოდება და დაინიშნა ლეიბის გვარდიის საცხენოსნო პოლკში. ნახიჩივანსკი იქ ოცი წლის განმავლობაში მსახურობდა და დროთა განმავლობაში სამხედრო პოზიციები აიმაღლა, იგი ლეიბის გვარდიის პოზიციიდან პოლკოვნიკის წოდებამდე ავიდა.
როდესაც 1904 წელს რუსეთ-იაპონიის ომი დაიწყო, ჰუსეინ ხანი გაგზავნეს პეტროვსკ-პორტში, რათა მოხალისეებისგან ჩამოეყალიბებინა დაღესტნის მე-2 საკავალერიო პოლკი. ომის დროს პოლკმა თავი გამოიჩინა და თავად ხან ნახიჩივანსკიმ მიიღო შვიდი ჯილდო. 1907 წლის 27 იანვარს დაჯილდოვდა წმინდა გიორგის მეოთხე ხარისხის ორდენით, წარმატებული კავალერიის შეტევის წამოწყებისთვის ალყაში მოქცეული რუსული ქვეითი ქვედანაყოფის გადასარჩენად. იგი ასევე დაჯილდოვდა ოქროს წმინდა გიორგის მახვილით.
ხან ნახიჩივანსკი 1905 წლის ნოემბრიდან იყო 44-ე ნიჟეგოროდსკის დრაგუნის პოლკის მეთაური, ხოლო 1906 წელს გახდა HIM Retinue-ს ფლიგელ-ადიუტანტი და დაინიშნა ლეიბის გვარდიის საცხენოსნო პოლკის მეთაურად, სადაც დაიწყო მისი სამხედრო კარიერა. 1907 წელს მიიღო გენერალ-მაიორის წოდება. 1912 წელს დაინიშნა 1-ლი საკავალერიო ბრიგადის მეთაურად, 1914 წელს მიენიჭა გენერალ-ლეიტენანტის წოდება და დაინიშნა მე-2 საკავალერიო დივიზიის მეთაურად და ამ თანამდებობით შევიდა პირველ მსოფლიო ომში. 1914 წლის აგვისტოში ხან ნახჩივანსკი იყო 1-ლი არმიის მარჯვენა ფლანგზე საკავალერიო ჯგუფის ხელმძღვანელი. 1914 წლის 19 ოქტომბრიდან იყო მე -2 საკავალერიო კორპუსის მეთაური, ხოლო 1914 წლის 22 ოქტომბერს დააჯილდოვა წმინდა გიორგის III ხარისხის ორდენით, რომელიც მას პირადად ნიკოლოზ II-მ გადასცა. 1915 წლის ივნისში იგი დაინიშნა მისი საიმპერატორო უდიდებულესობის გენერალ-ადიუტანტად და გახდა ერთადერთი მაჰმადიანი, რომელმაც დაიკავა ეს თანამდებობა. 1915 წლის 25 ნოემბერს ჰუსეინ ხანი დაინიშნა კავკასიის არმიის მთავარსარდლად და 1916 წლის 23 იანვარს მიენიჭა კავალერიის გენერლის წოდება. 1916 წლის 9 აპრილიდან იყო გვარდიის საკავალერიო კორპუსის მეთაური და მონაწილეობა მიიღო ბრუსილოვის შეტევაში. მინი| ლეიბის გვარდიის საკავალერიო პოლკის ფორმაში, [[1917 წელი]]
რუსეთის რევოლუცია
როდესაც ზამთრის 1917 წლის თებერვლის რევოლუცია დაიწყო პეტროგრადში (დღევანდელი სანქტ-პეტერბურგში), ნახიჩივანსკი იყო ერთ-ერთი ორი რუსი გენერლიდან, რომელმაც მხარი დაუჭირა მეფეს და გაუგზავნა დეპეშა უზენაესი მთავარსარდლის შტაბს, რათა შეეთავაზებინა ნიკოლოზ II-ითვის თავისი კორპუსის გამოყენება აჯანყების ჩასახშობად, მაგრამ ნიკოლოზ II-ს ეს დეპეშა არასოდეს მიუღია.
ნიკოლოზ II-ის ტახტიდან გადადგომის შემდეგ, ხან ნახიჩივანსკიმ უარი თქვა რუსეთის დროებით მთავრობასთან მუშაობაზე. ჯარიდან დაითხოვეს და ოჯახთან ერთად პეტროგრადში ცხოვრობდა. ის იყო ერთ-ერთი იმ მცირერიცხოვან აზერბაიჯანელ ფიგურებს შორის, რომლებმაც მხარი არ დაუჭირეს ახლად ჩამოყალიბებულ აზერბაიჯანის დემოკრატიულ რესპუბლიკას და რჩებოდა მტკიცე რუს მონარქისტად. ოქტომბრის რევოლუციისა და პეტროგრადის ჩეკას უფროსის მოისეი ურიცკის მკვლელობის შემდეგ ნახიჩივანსკი პეტროგრადის სხვა გამოჩენილ მოქალაქეებთან ერთად მძევლად აიყვანეს ბოლშევიკებმა. ის იმავე ციხეში იმყოფებოდა დიდ ჰერცოგებთან პავლე ალექსანდროვიჩთან, ნიკოლოზ მიხაილოვიჩთან, გიორგი მიხაილოვიჩთან და დიმიტრი კონსტანტინოვიჩთან ერთად. ამავე ციხეში იმყოფებოდა პრინცი გაბრიელ კონსტანტინოვიჩიც, რომელმაც მოგვიანებით გაქცევა მოახერხა და თავის მოგონებებში აღნიშნა, რომ ციხის ეზოში სეირნობისას ხან ნახჩივანსკის ხვდებოდა.
დიდი ჰერცოგები სიკვდილით დასაჯეს პეტრესა და პავლეს ციხესიმაგრეში, 1919 წლის იანვარში. რამდენიმე ისტორიკოსი ვარაუდობს, რომ ხან ნახიჩივანსკი დიდ ჰერცოგებთან ერთად სიკვდილით დასაჯეს. თუმცა ხან ნახიჩივანსკის გარდაცვალების ზუსტი გარემოებები და მისი დაკრძალვის ადგილი ჯერჯერობით უცნობია.
ოჯახი
დაახლოებით 1890 წელს ნაიხჩივანსკი დაქორწინდა რუსი პოეტისა და მთარგმნელის ნიკოლაი გერბელის ქალიშვილ სოფია ტაუბეზე (დ. 1864, სანქტ-პეტერბურგი - გ. 1941, ბეირუთი). მათ ერთად შეეძინათ სამი შვილი: ნიკოლოზი (გარდაიცვალა 1912 წელს), ტატიანა და ჟორჟი. ოქტომბრის რევოლუციის შემდეგ ნახჩივანსკები ემიგრაციაში წავიდნენ. მათი შთამომავლები ცხოვრობდნენ (და ზოგი აგრძელებს ცხოვრებას) საფრანგეთში, ლიბანში, ეგვიპტეში და შეერთებულ შტატებში.
სქოლიო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1919 კატეგორია:წმინდა სტანისლავის ორდენის კავალრები (რუსეთის იმპერია) კატეგორია:აზერბაიჯანული არისტოკრატია კატეგორია:რუსი მონარქისტები კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გენერლები კატეგორია:დაბადებული 1863
ბათუმის წმინდა თეოდორე აჭარელის ეკლესია
ბათუმის წმინდა თეოდორე აჭარელის ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ქალაქ ბათუმში. ეკლესია აიგო 1880 წელს. შენობა დარბაზული ტიპისაა.
ისტორია
ბათუმის მაცხოვრის ყოფილი სომხურ-კათოლიკური ეკლესია 1880-იან წლებში აშენდა. მას საფუძველი ჩაუყარა, 1882 წელს, ვ. ონიკევიჩის პოლონელი ინჟინრის მიერ შედგენილმა პროექტმა. შენობა სამლოცველოს ფუნქციას გასული საუკუნის 20-იან წლებამდე ინარჩუნებდა. ეკლესია საბჭოთა პერიოდში სპორტულ დარბაზად გადააკეთეს. დღეისათვის კი ის საქართველოს საპატრიარქოს ეკუთვნის. რეაბილიტირებული ეკლესიისთვის პირველი წმ. თეოდორე აჭარელის ხატი უკვე დაწერილია.
აღწერა
ეკლესია წაგრძელებული დარბაზული ნაგებობაა, რომელიც აღმოსავლეთით დიდი ნახევარწრიული აფსიდით სრულდება. აღმოსავლეთ ბოლოში, გრძივ კედლებზე, მიდგმულია თითო მცირე დამატებითი სათავსი, მათ ასევე გააჩნიათ მხრები, რომლებიც ასევე გამოვლენილია გარე მასაში. ეკლესიის ნაგებობას სადა, მხატვრულ-სტილისტურად ნეიტრალური არქიტექტურული სახე აქვს.
სქოლიო
კატეგორია:აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ტაძრები კატეგორია:აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის არქიტექტურული ძეგლები
ბონდო არველაძე
ბონდო ვალერიანის ძე არველაძე (დ. 23 მაისი, 1932, თბილისი) — ქართველი ლიტერატურათმცოდნე, არმენისტი, ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1980).