cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ატირაუს ოლქი
ატირაუს ოლქი (Атырау облысы), 1991 წლამდე გურიევის ოლქი — ოლქი დასავლეთ ყაზახეთში. ადმინისტრაციული ცენტრი ატირაუ.
დასავლეთიდან ესაზღვრება რუსეთი, ჩრდილოეთიდან — დასავლეთი ყაზახეთის, აღმოსავლეთიდან — აქტობეს ოლქები, ხოლო სამხრეთიდან — კასპიის ზღვა და მანგისთაუს ოლქი.
სქოლიო
კატეგორია:ყაზახეთის ოლქები
კაცია ჩიქოვანი
კაცია ჩიქოვანი, ჩიქვანი (გ. 1681-1682 მიჯნა) — იმერეთის სამეფოს ვეზირი. აღზევდა ლევან III დადიანის დროს - 1661-1680. მოკლე დროში გორდელ აზნაურს იმერეთის მეფემ ბაგრატ IV-მ ვეზირობა მისცა, ლეჩხუმი და საინასარიძო უბოძა. მალე ჩიქოვანი სამთავროს კარის „უფროსი და ვეზირი“ გახდა. დადიანმა სალიპარტიანო (ოდიშის ჩრდილო-აღმოსავლეთი ნაწილი, მდინარე ტეხურის ორსავე ნაპირას) მისცა და, როგორც ამ კუთხის მფლობელი, ლიპარტიანად აღიარა. ჩიქოვანის დაწინაურებას ხელი შეიწყო იმერეთის მეფისა და დადიანის კონფლიქტმა ლეჩხუმის გამო. ისინი ცდილობდნენ თავიანთ სასარგებლოვ გამოეყენებინათ ჩიქოვანი, მას კი საკუთარი ინტერესები ჰქონდა - დაუნდობლად ანადგურებდა თავის მეტოქეებს, ოდიშის ძირძველ წარჩინებულ საგვარეულოთა წარმომადგენლებს, თვით დადიანთა სახლის წევრებსაც, და თავის მემკვიდრეებს გადადიანებისაკენ უკაფავდა გზას.
1704 წელს ჩიქოვანის ინიციატივით მისი შვილიშვილი კაცია I დადიანად აკურთხეს და ამიერიდან ოდიშის სამთავროში ახალი, ჩიქვანთა დინასტია გადადიანდა. დაკრძალულია მარტვილის მონასტერში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი დიდი ფეოდალები კაცია
ქედელი
ქედელი — სოფელი სიღნაღის მუნიციპალიტეტში, (სიღნაღის საქალაქო თემი). გომბორის ქედის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 680 მეტრი. სიღნაღიდან 2 კილომეტრი.
ქედელში მდებარეობს ბოდბის წმინდა გიორგის ტაძარი.
ლიტერატურა
კატეგორია:სიღნაღის მუნიციპალიტეტის ისტორიული სოფლები
ენდრიუ ლოიდ უებერი
მარჯვნივ|მინი|ენდრიუ ლოიდ უებერი ენდრიუ ლოიდ უებერი (Andrew Lloyd Webber; დ. 22 მარტი, 1948, ლონდონი) — ინგლისელი კომპოზიტორი. ავტორი როკ-ოპერისა „იესო ქრისტე სუპერვარსკვლავი“ და სხვა მიუზიკლებისა. არის ორგანისტ უილიამ ლოიდ უებერის უფროსი ვაჟი და ვიოლონჩელოისტ ჯულიან ლოიდ უებერის ძმა.
ლოიდ უებერმა მუსიკის წერა დაიწყო 6 წლის ასაკში. თავისი პირველი კომპოზიცია გამოაქვეყნა 9 წლისამ.
არის „რაინდისა“ და „სერ-ის“ ტიტულების მფლობელი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ინგლისელი კომპოზიტორები კატეგორია:დაბადებული 1948 კატეგორია:დაბადებული 22 მარტი
1696
თარიღი უცნობია
*
ესტრელი (სასტუმრო)
Estrel Berlin – სასტუმრო გერმანიის დედაქალაქ ბერლინში. მდებარეობს დედაქალაქის ერთ-ერთ უბანში, ნოიკელნში, ზონენალეზე. 2019 წლის მდგომარეობით სასტუმრო „ესტრელი“ ითვლებოდა გერმანიის და ასევე ევროპის ყველაზე დიდ სასტუმროდ. არის 1125 სასტუმრო ოთახი, 5 რესტორანი, 3 ბარი, მუშაობს 550-ზე მეტი თანამშრომელი და შეფასებულია 4+ ვარსკვლავით. სასტუმრო ეკუთვნის ცნობილ გერმანელ მშენებელს და სასტუროს საქმის მცოდნეს ერკეჰარდ სტრელეცკის, რომელიც 2000 წლის საუკეთესო ჰოტოლიერად იქნა დასახელებული. სასტუმროს სახელიც მისი მფლობელის სახელის და გვარის შემოკლებული ვერსიაა.
სქოლიო
კატეგორია:ბერლინის სასტუმროები
Turricula granobalteus
Turricula granobalteus — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ტეკილა (ხალისკო)
ტეკილა (Tequila) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი მექსიკის ხალისკოს შტატში. მოსახლეობა 24 024 ადამიანი (2000). ტეკილა ქვეყანაში და მთელ მსოფლიოში ცნობილია, როგორც აგავის სამშობლო და ტეკილას 100%-იანი წარმოების ცენტრი.
2006 წელს ქალაქი აგავის კულტურული ლანდშაფტების გამო შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მექსიკის ქალაქები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები მექსიკაში
ახალაკი
ახალაკი — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი ვაზის ჯიში აჭარიდან.
ივ. ჯავახიშვილი ახალაკს ასე აღწერს: „მუქი-წითელია, დიდი, წოწოლა, შემჭიდროვებული მტევანი აქვს. მსხვილმარცვლიანია, ოდნავ მოგრძო და სქელკანიანი, ძალიან ტკბილი არ არის. საჭმელადაც ხმარობენ და საღვინედაც“. ერთეული ძირებია აჭარაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:აჭარის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი ქართული ჯიშები
ჰილბერტის აქსიომატიკა
ჰილბერტის აქსიომატიკა — ევკლიდური გეომეტრიის აქსიომების სისტემა. შემუშავებულია ჰილბერტის მიერ, როგორც უფრო სრული, ვიდრე ევკლიდეს აქსიომების სისტემა. სისტემა შედგება 20 აქსიომისგან და დაყოფილია 5 ჯგუფად: თანამონაწილეობის (8 აქსიომა), განაწილების (4 აქსიომა), შესაბამისობის, ანუ კონგრუენტულობის (5 აქსიომა), უწყვეტობის (2 აქსიომა) და პარალელურობის (1 აქსიომა).
აქსიომები
20 აქსიომისგან შემდგარი სისტემა განაწილებულია 5 ჯგუფად:
21-ე აქსიომა
თავდაპირველად (1899) ჰილბერტმა 21-ე აქსიომაც დაურთო:
1902 წელს მურმა დაამტკიცა, რომ ეს აქსიომა გადაჭარბებულია.
ისტორია
ევკლიდური გეომეტრიის აქსიომური სქემა დავიდ ჰილბერტმა 1899 წელს გამოაქვეყნა სადღესასწაულო ტომში „Festschrift“. ამჟამად „გეომეტრიის დაფუძნება“ გამოცემულია მსოფლიოს მრავალ ენაზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ევკლიდური გეომეტრიის აქსიომები კატეგორია:გეომეტრია კატეგორია:აქსიომები
კლივლენდ კავალიერსის სეზონები
კლივლენდ კავალიერსი (Cleveland Cavaliers) (აგრეთვე ცნობილი როგორც კავს) — პროფესიონალური საკალათბურთო კლუბი, რომელიც მდებარეობს ოჰაიოს შტატის ქალაქ კლივლენდში. მათ დაიწყეს თამაში ნაციონალურ საკალათბურთო ასოციაციაში (NBA) 1970 წელს, როგორც დამატებითი გუნდი. კავალიერსი ამჟამად ცენტრალური დივიზიონის წევრია, რომელიც აღმოსავლეთ კონფერენციას ეკუთვნის. საშინაო მატჩებს გუნდი ქუიქენ ლოანს არენაში ატარებს.
41 ჩატარებული სეზონის შემდეგ, გუნდმა 18-ჯერ მიიღო მონაწილეობა პლეი-ოფში და აქედან 4-ჯერ მიიღო მონაწილეობა აღმოსავლეთი კონფერენციის ფინალში, ასევე 3 ცენტრალური დივიზიონის ტიტული (1976–77, 2008–09 და 2009-10), ერთი აღმოსავლეთი კონფერენციის ჩემპიონი (2006–07) და ერთი NBA ფინალში მონაწილეობა 2006-07 წლების სეზონში, რომელშიც სან-ანტონიო სპურსის წინააღმდეგ დამარცხდნენ.
სქოლიო
კატეგორია:კლივლენდ კავალიერსი კატეგორია:NBA გუნდების სეზონები
ტეოტიუაკანი
thumb|300px|ხედი მზის პირამიდიდან thumb|300px|მიცვალებულთა გამზირი. წინ — [[მთვარის პირამიდა]] ტეოტიუაკანი (Teotihuacan) — ძველი მესოამერიკული ნაქალაქარი მექსიკაში. მდებარეობს მეხიკოს ველის ერთ-ერთ განშტოებაში, მეხიკოს შტატში, მეხიკოდან 48 კილომეტრით ჩრდილო-აღმოსავლეთით. დღეისათვის ძეგლი ცნობილია ამერიკის კოლუმბამდელ ეპოქაში აშენებული, არქიტექტურულად მნიშვნელოვანი მრავალი მესოამერიკული პირამიდით. გარდა პირამიდების კომპლექსისა და მრავალი საცხოვრებელი სტრუქტურისა, ტეოტიუაკანს გააჩნია ანთროპოლოგიური მნიშვნელობაც. განსაკუთრებით კარგადაა შემონახული „მიცვალებულთა გამზირი“ და მის გასწვრივ არსებული სტრუქტურების გაცრეცილი კედლის მხატვრობა. გარდა ამისა, ტეოტიუაკანი ახდენდა სუფთა ობსიდიანის ხელსაწყოების ექსპორტს, რომლებიც საკმაოდ მაღალი პრესტიჟით გამოირჩეოდა და ფართოდ გამოიყენებოდა მთელ მესოამერიკაში.
ქალაქი სავარაუდოდ ძვ. წ. 100 წელს დაარსდა, თუმცა, ძირითადი ნაგებობების მშენებლობა განუწყვეტლივ მიმდინარეობდა ახ. წ. დაახლოებით 250 წლამდე. მისი განვითარება ახ. წ. VII-VIII საუკუნემდე გაგრძელდა, მაგრამ ძირითადი ნაგებობები გაიძარცვა და დაიწვა დაახლოებით 550 წლისთვის. თავის ზენიტში, დაახლოებით ახ. წ. I ათასწლეულის პირველ ნახევარში, ტეოტიუაკანი კოლუმბამდელი ამერიკის უდიდესი ქალაქი იყო, რომლის მოსახლეობაც სავარაუდოდ 125 000-ს ან მეტს აღწევდა და შედეგად, იმ დროინდელი მსოფლიოს სიდიდით მინიმუმ მეექვსე ქალაქი იყო. დაახლოებით I საუკუნიდან, ტეოტიუაკანი მექსიკის მთიანეთის ახალი რელიგიური ცენტრი გახდა. თანდათანობით, ქალაქი ახალი მსოფლიოს უმსხვილეს და ყველაზე დასახლებულ ცენტრად იქცა. აღსანიშნავია, რომ ჭარბი მოსახლეობის განთავსების მიზნით, ტეოტიუაკანში მრავალსართულიანი საცხოვრებლებიც შენდებოდა. ტერმინი „ტეოტიუაკანი“ (ან „ტეოტიუაკანო“) ასევე გამოიყენება ძეგლთან დაკავშირებულ მთლიან ცივილიზაციასა და კულტურულ კომპლექსთან მიმართებაში.
მიუხედავად იმისა, რომ დღემდე დავის საგანს წარმოადგენს იყო თუ არა იმ დროისათვის ტეოტიუაკანი რაიმეს ცენტრი, მისი გავლენა მთელ მესოამერიკაზე, კარგად დასტურდება. ტეოტიუაკანის გავლენის ფაქტები წარმოდგენილია ვერაკრუსისა და მაიას რეგიონის მრავალ ძეგლზე. გვიანდელი აცტეკები ტეოტიუაკანის ნახვის შემდეგ ამტკიცებდნენ, რომ მათ და ტეოტიუაკანოებს საერთო წარმომავლობა ჰქონდათ. ასევე დავის საგანია ტეოტიუაკანის მაცხოვრებელთა ეთნიკურობის საკითხი. შესაძლო ვარიანტებს შორისაა ნაჰუა, ოთომი ან ტოტონაკის ეთნიკური ჯგუფები. მეცნიერები ასევე ვარაუდობენ, რომ შესაძლოა ტეოტიუაკანი მულტიეთნიკური სახელმწიფო იყო.
ქალაქი და არქეოლოგიური ძეგლი მდებარეობს თანამედროვე მეხიკოს შტატში, სან-ხუან-ტეოტიუაკანის მუნიციპალიტეტში, ქალაქ მეხიკოდან 48 კილომეტრით ჩრდილო-აღმოსავლეთით. ძეგლის სრული ფართობი 83 კმ²-ია. 1987 წელს ტეოტიუაკანი იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შეიტანა. ამ დროისათვის, ის მექსიკის ყველაზე მონახულებადი არქეოლოგიური ძეგლია.
სახელი
250px|მინიატიურა|ტეოტიუაკანის მდებარეობა [[მეხიკოს აგლომერაცია|დიდ მეხიკოში]] სახელი ტეოტიუაკანი ნაჰუატლზე მოლაპარაკე აცტეკებმა უწოდეს მას შემდეგ, რაც ქალაქი დაეცა, დაახლოებით 550 წლისთვის. სახელი განიმარტება როგორც „ღმერთების დაბადების ადგილი“, რაც ნაჰუას ხალხის მითებიდან მომდინარეობს. ნაჰუატლის მკვლევარი თელმა სულივანი სახელს განმარტავს როგორც „მათი ადგილი, ვინც ღმერთების გზას ფლობს“. ეს იმიტომ, რომ აცტეკებს სჯეროდათ, თითქოს ღმერთებმა სამყარო ამ ძეგლთან შექმნეს.
ქალაქის თავდაპირველი სახელი უცნობია, თუმცა, როგორც მაიას რეგიონის იეროგლიფური ტექსტებიდან ირკვევა, ეს ხალხი მას პუჰს, ანუ „ლერწმების ადგილს“ უწოდებდა. ეს კი იმას ნიშნავს, რომ კლასიკური პერიოდის მაია ტეოტიუაკანს ლერწმების ადგილად მოიხსენიებდა, ისევე როგორც პოსტკლასიკურ ცენტრალურ მექსიკურ დასახლებებს — ტოლანს, ტულას, ჩოლულას.
ძეგლის დასახელება მეოცე საუკუნის ადრეულ წლებში დიდი დავის საგანი იყო. მკვლევარები ვერ თანხმდებოდნენ, რა სახელით იყო აღწერილი ის XVI საუკუნის ქრონიკებში, ტეოტიუაკანით, ტულა-იდალგოთი თუ ტოლანით. თუმცა, ამჟამად უკვე ცხადია, რომ ტოლანი ნაჰუას ზოგადი ტერმინია დიდი დასახლების აღსანიშნავად. მესოამერიკული ურბანული კონცეფციით, ტოლანი მეტაფორაა, რომლითაც აღნიშნავდნენ მეხიკოს ველის ტბებიან, ლერწმიან გარემოსა და ხალხმრავალ ქალაქებს.
წარმოშობა და დაარსება
ტეოტიუაკანის ადრეული ისტორია საიდუმლოებითაა მოცული, მისი დამაარსებლების წარმოშობა კი დღემდე გაურკვეველია. მრავალი წლის მანძილზე, არქეოლოგებს მიაჩნდათ, რომ ის ტოლტეკებმა ააშენეს. ეს წარმოდგენა ეფუძნებოდა კოლონიური პერიოდის ტექსტებს, მაგალითად ფლორენტინის კოდექსს, რომელიც ძეგლს ტოლტეკებს უკავშირებდა. თუმცა, ნაჰუატლის სიტყვა „ტოლტეკი“ ზოგადად ნიშნავს „უმაღლესი დონის ოსტატს“ და შესაძლოა ყოველთვის არ აღნიშნავდეს იდალგოს შტატში ერთ დროს მოსახლე ტოლტეკების ცივილიზაციას. იქიდან გამომდინარე, რომ ტოლტეკების ცივილიზაცია ტეოტიუაკანის შემდგომ საუკუნეებში ყვაოდა, ეს ხალხი ამ ქალაქის დამაარსებელი ვერ იქნება.
მკვლევართა სხვა ჯგუფს ტეოტიუაკანის დამაარსებლად ტოტონაკის ხალხი მიაჩნდა. არსებობს იმის მტკიცებულებები, რომ ტეოტიუაკანში ცხოვრობდა ხალხების გარკვეული ნაწილი, რომლებიც იმიგრირებულნი იყვნენ იმ არეალებიდან, სადაც იგრძნობოდა ტეოტიუაკანოს ცივილიზაციის გავლენა, მათ შორის აროან საპოტეკები, მისტეკები და მაია. ტეოტიუაკანის აღმშენებლებმა მექსიკის აუზზე გეოგრაფიული უპირატესობა მოიპოვეს. ჭაობიან ნიადაგზე მათ ააშენეს ამაღლებული ადგილები, რომელთაც ჩინამპებს უწოდებდნენ. ამან განაპირობა არხების წარმოქმნა, რამაც თავის მხრივ კანოეების ტრაფიკი გამოიწვია, რომლებითაც ქალაქის ირგვლივ მდებარე ფერმებიდან საკვები მოჰქონდათ. ტეოტიუაკანის უძველესი შენობები ძვ. წ. 200 წლით თარიღდება. უდიდესი პირამიდის — მზის პირამიდის მშენებლობა ახ. წ. 100 წელს დასრულდა.
ზენიტი
ქალაქმა განვითარების მწვერვალს ახ. წ. 450 წელს მიაღწია, როდესაც ის იმ ძლევემოსილი კულტურის ცენტრი იყო, რომლის გავლენაც მთელს მესოამერიკის რეგიონზე ვრცელდებოდა. განვითარების პიკში, ქალაქი 30 კმ²-ზე მეტ ტერიტორიას მოიცავდა, მოსახლეობა კი დაახლოებით 150 000 ადამიანს აღწევდა, ზოგიერთი ვარაუდით კი 250 000-ს. ქალაქის სხვადასხვა რაიონში ტეოტიუაკანის გავლენის ზონიდან მოსული ხალხი სახლობდა, რაც სამხრეთით, გვატემალამდე გრძელდებოდა. აღსანიშნავია, რომ ქალაქს აკლია საფორტიფიკაციო და სამხედრო სტრუქტურა-ნაგებობები.
ტეოტიუაკანისა და მაიას რეგიონის ცენტრების პოლიტიკური და კულტურული ურთიერთქმედებების ბუნება დიდხანს გრძელდებოდა და მნიშვნელოვანი არეალები ხშირად ხდებოდა დავის საგანი. არსებითი გაცვლა-გამოცვლა და ურთიერთობა საუკუნეების მანძილზე გრძელდებოდა, პრეკლასიკურიდან შუა კლასიკურ პერიოდამდე. გვიანდელ კლასიკურ პერიოდში მაიას ცენტრებში ფეხი ჰქონდა მოკიდებული „ტეოტიუაკანისგან შთაგონებულ იდეოლოგიებსა“ და მოტივებს, რაც ტეოტიუაკანის დასუსტების შემდეგაც დიდხანს გაგრძელდა. თუმცა, მკვლევარებს შორის დავის საგანია ტეოტიუაკანის გავლენის სივრცე და ხარისხი. ზოგიერთს მიაჩნია, რომ მას ჰქონდა პირდაპირი და მილიტარისტული გავლენა; სხვები კი ამტკიცებენ, რომ „საგარეო“ შტრიხები იყო შერჩევითი, შეგნებული და ორმხირვად მიმართული კულტურული დიფუზია. აღმოჩენები აჩვენებს, რომ თავის ურთიერთქმედებებში სხვა ცენტრებთან, ტეოტიუაკანი არც ისე განსხვავებული იყო ისეთი გვიანდელი იმპერიებისგან, როგორებიცაა ტოლტეკების და აცტეკების იმპერიები. დამტკიცებულია, რომ ტეოტიუაკანს დიდი გავლენა ჰქონდა პრეკლასიკურ და კლასიკურ მაიაზე, უფრო მეტიც, დაიპყრო მაიას რემდენიმე ცენტრი და რეგიონი, მათ შორის ტიკალი და პეტენის რეგიონი, გარდა ამისა, ის გავლენას ახდენდა მაიას კულტურაზე.
ტეოტიუაკანში არსებული არიქტექტურული სტილი ფართოდაა გავრცელებული საკმაოდ მოშორებულ მესოამერიკულ ძეგლებზე, რაც ზოგიერთ მკვლევარს აფიქრებინებს ტეოტიუაკანის შორეულ ურთიერთობებსა და პოლიტიკურ ან სამხედრო დომინანტობას. ტეოტიუაკანთან დაკავშირებული სტილი ტალუდ-ტაბლეროს სახელითაა ცნობილი, რომელშიც სტრუქტურის შიდა ნაწილი გარეთ დამრეცად გამოდის (ტალუდი) და იკვეთება მართკუთხა პანელით (ტებლერო). ამ სტილის ნაირსახეობები გავრცელებულია მაიას რეგიონის რამდენიმე ძეგლზე, მათ შორის ტიკალში, კამინალხუიუში, კოპანში, ბეკანში, ოშკინტოკში, განსაკუთრებით კი პეტენის აუზსა და ცენტრალური გვატემალის მთიანეთში. ტალუდ-ტაბლეროს სტილის ადრეული გამოვლინება ტეოტიუაკანზე ადრეულ კლასიკურ პერიოდს მიეკუთვნება; როგორც ჩანს, ის სათავეს იღებს ტლაშკალა-პუებლის რეგიონიდან, პრეკალასიკურ პერიოდში. ტიკალის მაგალითზე, ანალიზების საშუალებით დადგინდა ტალუდ-ტაბლეროს სტილის ადგილობრივი ვარიანტების განვითარება; აღმოჩნდა, რომ აქ მას ჯერ კიდევ V საუკუნემდე გამოიყენებდნენ ტეოტიუაკანის მსგავს იკონოგრაფიულ მოტივებში. პრეკლასიკური პერიოდის დასასრულიდან, ტალუდ-ტაბლეროს სტილი მთელს მესოამერიკაში გავრცელდა სავარაუდოდ ტეოტიუაკანის გავლენით. უცნობია, როგორ და საიდან შეაღწია სტილმა მაიას რეგიონში.
ქალაქი მრეწველობის ნამდვილი ცენტრი იყო. განვითარებული იყო მეთუნეობა, ოქრომჭედლობა და ხელოსნობა. ტეოტიუაკანი განთქმულია უზარმაზარი რაოდენობის ობსიდიანის არტეფაქტების წარმოებით. დღემდე არაა ცნობილი ტეოტიუაკანოს ტექსტების ან იდეოგრამების არსებობის შესახებ. მაიას ქალაქებში აღმოჩენილი წარწერებიდან ნათელი ხდება, რომ ტეოტიუაკანელი დიდებულები და ადგილობრივი მმართველები მოგზაურობდნენ ისე შორის, როგორიც ჰონდურასია და შესაძლოა იპყრობდნენ კიდევაც. მაიას წარწერებში აღწერილია როგორც მას მკვლევარებმა უწოდეს „ხელშუბიანი ბუ“ — სავარაუდოდ ტეოტიუაკანის მმართველი, რომელიც 60 წელზე მეტხანს მეფობდა და თავისი ახლობლები ჰყავდა დანიშნული ტიკალისა და უაშაქტუნის მმართველებად გვატემალაში.
მეცნიერთა წარმოდგენა ტეოტიუაკანის კულტურის შესახებ ეფუძნება არქეოლოგიას, კედლის მხატვრობას, რომლითაც მორთულია ძეგლი, და მაიას იეროგლიფურ წარწერებს, რომლებშიც აღწერილია მათი შეხლა-შემოხლა ტეოტიუაკანელ დამპყრობლებთან. კედლის მხატვრობის ათობით ათასი ნიმუში დაახლოებით 450-650 წლებში შეიქმნა. მხატვართა ოსტატობა შეუდარებელია მთელი მესოამერიკის მასშტაბით და შედარებულია რენესანსის ხანის ფლორენციელი მხატვრების ოსტატობასთან.
კოლაფსი
მეცნიერები ვარაუდობენ, რომ ახ. წ. VII-VIII საუკუნეში ქალაქს დამპყრობლები დაესხნენ თავს, რომელთაც ის გაძარცვეს და გადაწვეს. შედარებით ბოლოდროინდელმა კვლევებმა აჩვენა, რომ გადაწვით ძირითადად მმართველი კლასის შენობა-ნაგებობებია დამწვარი. ზოგიერთს მიაჩნია, რომ გადაწვის მიზეზი შიდა აჯანყება იყო. მათი აზრით, შემოსევის თეორია რეალობას მოკლებულია, რადგან ქალაქის ადრეული არქეოლოგიური გათხრები ექსკლუზიურად ფოკუსირებული იყო სასახლეებსა და ტაძრებზე, რომელთაც ზედა კლასი მოიხმარდა. რადგან ეს ძეგლები გადამწვარია, არქეოლოგებმა მიიჩნიეს, რომ მთლიანი ქალაქიც დაწვეს. თუმცა, ახლა უკვე ცნობილია, რომ ნგრევა ძირითადად შეეხო მიცვალებულთა გამზირის გასწვრივ მდებარე მთავარ სამოქალაქო ნაგებობებს. როგორც ჩანს, ზოგიერთი ქანდაკება დაამსხვრევის გზით გაანადგურეს, ფრაგმენტები კი მიმოფანტეს.
მოსახლეობის შემცირება დაახლოებით VI საუკუნიდან იწყება, რასაც ზოგიერთი შიდა აჯანყების ჰიპოთეზას უკავშირებს. ტეოტიუაკანის დაცემა თანხვედრაში მოდის ხანგრძლივ გვალვასთან, რაც 535–536 წლების კლიმატის ცვლილებით იყო გამოწვეული. ეკოლოგიური ფაქტორით გამოწვეული კოლაფსის ჰიპოთეზას ამყარებს არქეოლოგიური მასალებიც — VI საუკუნეს მიკუთვნებული ახალგაზრდების ჩონჩხების რაოდენობის ზრდა, რომელთა გარდაცვალების მიზეზიც შიმშილობაა. ეს აღმოჩენები წინააღმდეგობაში არ მოდის ზემოთ ნახსენებ თეორიებთან, რადგან, საომარ პირობებს, შდა აჯანყებას და გვალვით გამოწვეულ შიმშილს ერთდროულადაც შეეძლო ქალაქის დაცემა გამოეწვია. რაც შეეხება ახლომდებარე სხვა ცენტრებს — ჩოლულას, შოჩიკალკოსა და კაკაშტლას, რომლებიც ძალაუფლებისათვის ტეოტიუაკანთან ჭიდილში იყვნენ, ამ უკანასკნელის დაცემის შემდეგ, უკონკურენტოდ დარჩნენ. ამ ძეგლების ხელოვნება და არქიტექტურა ტეოტიუაკანის ფორმებს ეჯიბრება, თუმცა, ასევე წარმოდგენილია იკონოგრაფიისა და მოტივების ეკლექტიკური მიქსი მესოამერიკის სხვა რეგიონებიდან, განსაკუთრებით მაიას რეგიონიდან.
კლასიკური პერიოდის მესოამერიკის ქალაქი-სახელმწიფოების უცაბედი განადგურება უცხო არ არის. მომდევნო საუკუნეებში, მსგავსი ფაქტი განიცადა მაიას ბევრმა ქალაქმა; მოვლენათა მთელ ამ სერიას ხშირად კლასიკური მაიას კოლაფსს უწოდებენ. სულ ახლოს, მორელოსის ხეობაში, 900 წელს დაანგრიეს და გადაწვეს შოჩიკალკო, 1150 წელს კი იგივე ბედი ტულას ეწია.
კულტურა
არქეოლოგიური კვლევები ცხადყოფს, რომ ტეოტიუაკანი მრავალეთნიკური ქალაქი იყო, სხვადასხვა რაიონებში სახლობდნენ ოთომი, საპოტეკები, მისტეკები, მაია და ნაჰუას ხალხები. ტოტონაკები ყოველთვის იჩემებდნენ, რომ ისინი იყვნენ ქალაქის ერთადერთი აღმშენებლები. იგივეს იმეორებდნენ აცტეკებიც, თუმცა, არქეოლოგიური მასალით ბოლომდე არც ერთი ისტორია არ დასტურდება.
2001 წელს, ამერიკელმა ლინგვისტმა ტერენს კაუფმანმა წარმოადგინა ლინგვისტური მტკიცებულებები, რომელთა თანახმად, შესაძლებელია იმის ვარაუდი, რომ ტეოტიუაკანის მნიშვნელოვანი ეთნიკური ჯგუფი ტოტონაკანის ან მიხე-სოკეს ლინგვისტურ ჯგუფს მიეკუთვნებოდა. მეცნიერი ამ ფაქტს მესოამერიკის ენებზე ტოტონაკანისა და მიხე-სოკეს გავლენის ასახსნელად იყენებს. სხვა მკვლევარებს მიაჩნიათ, რომ მოსახლეობის უდიდესი ნაწილი ოთომის ეთნიკური ჯგუფის უნდა ყოფილიყო, რადგან ამ პერიოდში ტეოტიუაკანის გარშემო ოთომის ენაზე საუბრობდნენ.
რელიგია
1992 წლის ნაშრომში, „ძველი მექსიკისა და მაიას ღმერთები და სიმბოლოების ილუსტრირებული ლექსიკონი“, მილერი და ტაუბე რვა ღვთაებას ასახელებენ:
ესთერ პასტორი კიდევ ერთ ღვთაებას ამატებს:
მეცნიერებს შორის არსებობს კონსენსუსი, რომ ტეოტიუაკანის მთავარი ღვთაება იყო ტეოტიუაკანის დიადი ქალღმერთი. სამოქალაქო დომინანტი არქიტექტურაში დომინანტია პირამიდა. პოლიტიკა სახელმწიფო რელიგიას ეფუძნებოდა; რელიგიური ლიდერები პარალელურად პოლიტიკური ლიდერებიც იყვნენ.
ტეოტიუაკანში არსებობდა ადამიანის მსხვერპლად შეწირვის ტრადიცია: პირემიდების გათხრებისას, აღმოაჩინეს მსხვერპლად შეწირული ადამიანებისა და ცხოველების ნეშტები. მკვლევარებს მიაჩნიათ, რომ ადამიანის მსხვერპლშეწირვას ძღვენის მირთმევის მიზნით მიმართავდნენ მაშინ, როდესაც შენობებს გააფართოვებდნენ ან ახალს ააშენებდნენ. მსხვერპლები სავარაუდოდ ბრძოლების დროს დატყვევებული ადამიანები იყვნენ, რომელთაც სპეციალური რიტუალით სწირავდნენ მსხვერპლად და სჯეროდათ, რომ ამით ქალაქი აყვავდებოდა. ზოგიერთს თავს ჰკვეთდნენ, ზოგს გულს აცლიდნენ, ზოგს თავში რამდენიმე დარტყმით კლავდნენ, ზოგს კი ცოცხცლად წვავდნენ. ცხოველებს, რომლებიც წმინდად მიაჩნდად და წარმოადგენდნე მითური ძალაუფლების სიმბოლოს, გალიაში დამწყვდეულებს ასევე ცოცხლად წვავდნენ. მათ შორის იყო მგლები, არწივები, შავარდნები, ბუ და შხმიანი გველებიც კი.
ტეოტიუაკანში აღმოჩენილია ქვის მრავალი ნიღაბი. მიჩნეულია, რომ ნიღბებს დაკრძალვის დროს იყენებდნენ. თუმცა, ამ ფაქტს ზოგიერთი მკვლევარი კითხვის ნიშნის ქვეშ აყენებს და შენიშნავს, რომ ნიღბები სამარეში გამოვლილს არ ჰგავს.
საცხოვრებლები
მინიატიურა|300px|სტრუქტურები ცენტრალური მოედნის გასწვრივ ტეოტიუაკანი საცხოვრებელი და სამუშაო არეალების ერთგვარი ნარევი იყო. ზედა კლასის საცხოვრებლებს როგორც წესი, წარმოადგენდა სტრუქტურა, რომელშიც დაახლოებით 60-80 დიდგვაროვანი ოჯახი ცხოვრობდა. ასეთი საცხოვრებლები მობათქაშებული იყო, ყოველი სექციის ყოველ კედელი დეკორირებული იყო კედლის მხატვრობით. ეს სტრუქტურები და აპარტამენტების კომპლექსები როგორც წესი, ქალაქის ცენტრში მდებარეობდა. მექსიკის აუზის ვრცელი ტბები მოსახლეობას საშუალებას აძლევდა ეცხოვრა მის გარშემო და ტბებში აეგო შემაღლებული ადგილები ასევე საცხოვრებლად, ჩინამპებისთვის, ჭაობის სასუქისთვის.
სხვა სექციებში ცხოვრობდნენ სხვადასხვა ეთნიკური ჯგუფები და იმიგრანტები. ქალაქის ამ ნაწილებში მრავალ სხვადასხვა ენაზე საუბრობდნენ.
არქეოლოგიური ძეგლი
ცოდნა ტეოტიუაკანის უზარმაზარი ნანგრევების შესახებ ბოლომდე არასოდეს დაკარგულა. ქალაქის დაცემის შემდეგ, იქ სხვადასხვა ახალმოსახლეები ცხოვრობდნენ. აცტეკების ხანაში, ქალაქი სამომლოცველო ადგილი იყო და ტოლანის მითთან ასოცირდებოდა; მიაჩნდათ, რომ სწორედ აქ შეიქმნა მზე. დღეისათვის კი, ტეოტიუაკანი მექსიკის ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული არქეოლოგიური ღირსშესანიშნაობაა.
გათხრები და კვლევები
XVII საუკუნის ბოლოს, კარლოს დე სიგუენსა ი გონგორამ (1645–1700) მზის პირამიდის გარშემო გათხრები ჩაატარა. მცირე გათრები გაგრძელდა XIX საუკუნეშიც. 1905 წელს, მექსიკელმა არქეოლოგმა ლეოპოლდო ბატრესმა განახლებისა და რესტავრაციის მასშტაბური პროექტი წამოიწყო. 1910 წელს, დამოუკიდებლობისათვის ომის ასი წლისთავისათვის, მზის პირამიდა აღდგა. შემდგომი გათხრები 1920-იან წლებში ჩატარდა მანუელ გამიოს ხელმძღვანელობით. სხვადასხვა სექციები გაითხარა 1940-1950-იან წლებშიც. პირველი ყველაზე მსხვილი, მთლიანი ძეგლის მომცველი გათხრებისა და რესტავრაციის პროექტი 1960-1965 წლებში ჩაატარა მექსიკის ანთროპოლოგიისა და ისტორიის ეროვნულმა ინსტიტუტმა ხორხე აკოსტას ხელმძღვანელობით. პროექტის მთავარი მიზანი იყო მიცვალებულთა გამზირის გაწმენდა, მის გასწვრივ მდებარე სტრუტქურების აღდგენა და კეცალპაპალოტლის მოედნის გათხრა.
1971 წელს, „ხმისა და შუქის“ შოუს დაყენებისას, მუშებმა მზის პირამიდის ქვეშ ტუნელის შესასვლელი და გამოქვაბულთა სისტემა აღმოაჩინეს. მიუხედავად იმისა, რომ მკვლევარებს დიდხანს სჯეროდათ, რომ ეს ბუნებრივი გამოქვაბულები იყო, ბოლო კვლევებმა დაამტკიცა, რომ ისინი მთლიანად ადამიანის ხელითაა შექმნილი. მზის პირამიდის ინტერიერი ბოლომდე არასოდეს გათხრილა.
2005 წელს, ძლიერი წვიმის შედეგად, გამოჩნდა მთვარის პირამიდის ქვეშ არსებული ტუნელის შესასვლელი, რომლის სიგრძეც 330 ფუტი აღმოჩნდა. ასევა აღმოაჩინეს აქეთ-იქით მდებარე ოთახები. 2013 წელს, ტუნელი და ოთახები გამოიკვლიეს მართვადი რობოტით Tlaloc II-TC; პროცესს პროექტ ტლალოკის დირექტორი, არქეოლოგი სერხიო გომეს ჩავეს უძღვებოდა. ერთ-ერთ ოთახში, რობოტმა უცნაური, ტეოტიუაკანის ყვითელი სფეროები აღმოაჩინა, რომელთა გულიც თიხისგან იყო დამზადებული და დაფარული იყო პირიტის ჟანგვით მიღებული იაროზიტით. ვარაუდობენ, რომ ერთ დროს სფეროები მეტალის იყო და ბრილიანტებით იყო მორთული. როგორც არიზონის უნივერსიტეტის პროფესორმა ჯორჯ კოუგილმა აცხადებდა, „ისინი ნამდვილად უნიკალურია, მაგრამ წარმოდგენა არ მაქვს, რას შეიძლება ისინი ნიშნავდეს“. პირამიდის ქვეშ აღმოჩენილ სხვა ნივთებს შორისაა კვარცითა და ჟადეთი დაფარული ნიღბები, ახ. წ. 100 წლით დათარიღებული თიხის ჭურჭელი. ჯგუფი ტუნელის კვლევას კვლავ განაგრძობს.
2014 წლის ნომბერში, დიდი რაოდენობით ვერცხლისწყალი აღმოაჩინეს 60 ფუტის სიღრმეში მდებარე ოთახში, ტეოტიუაკანის სიდიდით მესამე პირამიდის, 1800 წლის ასაკის — „ფრთოსანი გველის ტაძრის“ ქვეშ მდებარეობს. იქ ასევე აღმოჩნდა ჟადეს ქანდაკებები, იაგუარის ნარჩენები, რეზინის ბურთებითა და ამოკვეთილი ნაჭუჭებით სავსე ყუთი.
ძეგლის გეგმა
ქალაქის ცენტრალური ქუჩა, რომელსაც „მიცვალებულთა გამზირს“ უწოდებენ (ნაჰუატლის სიტყვა მიკოატლის თარგმანი), გარშემორტყმულია შთამბეჭდავი საცერემონიო არქიტექტურით, მათ შორსააა უზარმაზარი მზის პირამიდა (სისიდით მესამე მსოფლიოში — ჩოლულის დიდი პირამიდისა და გიზის დიდი პირამიდების შემდეგ). გამზირის გასწვრივ მდებარეობს ტალუდ-ტაბლეროს სტილი მრავალი პატარა პლატფორმა. აცტეკებს მიაჩნდათ, რომ ისინი საფლავები იყო, ამიტომაც უწოდეს გამზირს ეს სახელი.
მიცვალებულთა გამზირის ბოლოში არის ციტადელი, რომელიც მოიცავს ფრთოსანი გველის ტაძრის ნანგრევებს. ეს ტერიტორია ფართო მოედანი ყოფილა, რომელიც გარშემორტყმული იყო ტაძრებით და წარმოადგენდა ქალაქის რელიგიურ და პოლიტიკურ ცენტრს. „ციტადელი“ მას ესპანელებმა უწოდეს, რომელთაც მიაჩნდათ, რომ ის ციხესიმაგრე იყო. ხალხი მთელს ქალაქში მიმოფანტულ ვრცელ შენობებში ცხოვრობდა. ბევრ შენობაში გახსნილი იყო სახელოსნო, სადაც ხელოსნები თიხის ჭურჭელსა და სხვა ნივთებს ამზადებდნენ.
ტეოტიუაკანის გეოგრაფიული გეგმა კარგი მაგალითია მესოამერიკული ქალაქისა და დასახლებების ტრადიციული დაგეგმარებისა. ურბანული ბადე ზუსტად ჩრდილოეთიდან 15.5º-ით მიემართება. ერთ-ერთი თეორიის თანახმად, ამის მიზეზი ისაა, რომ ზაფხულში, მზე ყოველდღე სწორედ ამ კუთხიდან ამოდის. ასეთ განლაგებას მოსახლეობა დროის განსასაზღვრად, მოსავლის დასათესად და ძირითადი რიტუალებისთვის იყენებდა. სხვა თეორიის მიხედვით კი, მესოამერიკის მრავალი უძველესი ქალაქი საორიენტაციოდ რეგიონის უმაღლეს მთას იყენებდა. ტეოტიუაკანის შემთხვევაში, არ ჩანს ის მთა, რომელიც შესაძლოა ქალაქის ორიენტირი იყოს, რადგან ტეოტიუაკანის კომპლექსი გარშემორტყმულია უფრო დაბალ მთათა ქედით. მთლიანი ქალაქისა და მიმდებარე რეგიონების მასშტაბით არსებული წერაქვისებურად მომრგვალებული წრეები ნათელყოფენ, როგორ შეეძლო ხალხს ქალაქისთვის შორი მანძილიდან მიეგნო. საორიენტაციოდ გამოდგებოდა პირამიდებიც.
ქალაქის ერთ-ერთი ნაწილი, სიუდადელა მიკაოტლის ფაზაში დასრულდა, მზის პირამიდა კი დამატებებისა და განახლებების კომპლექსურ სერიებს განიცდიდა. სიუდადელას დასავლეთით, მიცვალებულთა გამზირის გასწვრივ, აშენდა დიდი კომპლექსი, რომელიც სავარაუდოდ ქალაქის ბაზრობა იყო. ურბანულ ცენტრში არსებული ამ ზომის სავაჭრო ადგილი სახელმწიფო ორგანიზებულობის ძლიერი გამოვლინებაა. ტეოტიუაკანი იმდენად დიდი და კომლპექსური იყო, რომ ის ნამდვილად იყო სიცოცხლისუნარიანი იმისათვის, რომ პოლიტიკური ცენტრი ყოფილიყო.
სიუდადელა დიდი, სტრუქტურებით გარშემორტყმული ადგილია, სადაც 100,000 ადამიანის დატევაა შესაძლებელი. მისი ნაგებობების ასაშენებლად დაახლოებით 700,000 მ³ მასალაა გამოყენებული. მისი ცენტრალური ღირსშესანიშნაობაა კეცალკოატლის ტაძარი, რომელსაც გარს აკრავს დიდგვაროვანთა აპარტამენტები.
განვითარებიდან მომდინარე საფრთხე
ბოლო დროს, გაცხოველებული კამათის საგანი გახდა Resplandor Teotihuacano — მასიური ხმისა და შუქის მოწყობილობები, რომლებიც ტურისტებისთვის განკუთვნილი ღამის შოეუების მოსაწყობად დაამონტაჟეს. კრიტიკოსების აზრით, პროექტის განხორციელების დროს, გაუბურღა მრავალი ქვა, რითაც ძეგლს გამოუსწორებელი ზიანი მიადგა.
სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები მექსიკაში კატეგორია:მექსიკის არქეოლოგიური ძეგლები კატეგორია:ტეოტიუაკანი კატეგორია:უძველესი ქალაქები
დონიანას ეროვნული პარკი
thumb|250px|დონიანას დაჭაობებული მიწები
დონიანას ეროვნული პარკი (Parque Nacional y Natural de Doñana) — ეროვნული პარკი ანდალუსიაში, ესპანეთში. დაარსდა 1963 წელს. ფართობი 75 800 ჰა. პარკში დაცულია ფიჭვის ტყეები ოკეანის სანაპიროზე და მტკნარწყლიანი ჭაობები მდინარე გვადალკვივირის შესართავთან.
1994 წელს შეიტანეს იუნესკოს კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების სიაში (კრიტერიუმი:VII, IX, X).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ესპანეთის ეროვნული პარკები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ესპანეთში
აღაჰუსეინ მუსტაფაევი
აღაჰუსეინ მუსტაფაევი (Ağahüseyn Təbriz oğlu Mustafayev; დ. 11 აპრილი, 1989, ნეფთჩალა, აზერბაიჯანის სსრ, სსრკ) — აზერბაიჯანელი მოჭიდავე. ასპარეზობს თავისუფალი სტილით ჭიდაობაში.
ბიოგრაფია
აღაჰუსეინ მუსტაფაევი დაიბადა 1989 წელს ნეფთჩალაში. 2002 წლიდან აქტიურად ჩაერთო ჭიდაობაში. ახალგაზრდებსა და იუნიორებს შორის არის ევროპის ჩემპიონატის მრავალგზის პრიზიორი, მედალოსანი.
2013 წელს მონაწილეობა მიიღო ყაზანში, რუსეთში გამართულ ზაფხულის უნივერისადაზე სადაც მედლის მოპოვება ვერ მოახერხა. 2015 წელს წარადგინა აზერბაიჯანი მუნგიონში, სამხრეთ კორეაში გამართულ მსოფლიო სამხედრო თამაშებზე სადაც 65 კგ წონით კატეგორიაში მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი. 2015 წელს იასარ დოღუს ტურნირზე 65 კგ წონით კატეგორიაში მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი. 2018 წელს იასარ დოღუს ტურნირზე 70 კგ წონით კატეგორიაში მოიპოვა ბრინჯაოს მედალი.
2019 წლის ევროპის ჩემპიონატის მერვედფინალში დაამარცხა რუსი მოჭიდავე მაგომედრასულ გაზიმაგომედოვი, ანგარიშით 4-3. მეოთხედფინალში მისი მეტოქე იყო სომეხი მოჭიდავე დავიდ საფარიანი, რომელიც ანგარიშით 12-2 დაამარცხა. ნახევარფინალში მისი მეტოქე იყო დიდი ბრიტანეთის წარმომადგენელი ნიკოლაე კოჟოკარუ, ანგარიშით 6-0. ფინალში დამარცხდა თურქ მოჭიდავე მუსტაფა ქაიასთან, ანგარიშით 2-6.
2020 წლის ევროპის ჩემპიონატის 1/32 ფინალში დაამარცხა სომეხი მოჭიდავე გევორგ მხეიანი, ანგარიშით 15-8. მერვედფინალში ანგარიშით 8-2 დაამარცხა ბელარუსი ვიქტორ სერდა. მეოთხედფინალში მისი მეტოქე იყო უკრაინელი ალექსი ბარუტა, რომელიც ანგარიშით 5-2 დაამარცხა. ნახევარფინალში მისი მეტოქე იყო მოლდოველი მოჭიდავე მიჰაი სავა რომელიც ანგარიშით 5-2 დაამარცხა. ფინალში მუსტაფაევი პოლონელ მოჭიდავე მაგომედმურად გაჯიევთან მინიმალური სხვაობით, 0-2 დამარცხდა.
ეროვნული ჩემპიონი 2009 წელს, მეორეადილოსანი 2011, 2012, 2013 და 2014 წლებში.
ლოს-ანჯელეს კლიპერსი
ლოს-ანჯელეს კლიპერსი (Los Angeles Clippers) — პროფესიონალური საკალათბურთო კლუბი, რომელიც აშშ-ის ნაციონალურ საკალათბურთო ასოციაციაში გამოდის. კლიპერსი არის წევრი წყნარი ოკეანის დივიზიონის, რომელიც დასავლეთ კონფერენციას ეკუთვნის. გუნდის სათამაშო ბაზა - სტეიფლზ ცენტრი მდებარეობს ლოს-ანჯელესში, რომელსაც ადგილობრივ მეტოქე - ლოს-ანჯელეს ლეიკერსთან ერთად იყოფს, ასევე მოედანში ასპარეზობს NHL წარმომადგენელი - ლოს-ანჯელეს კინგსი.
კატეგორია:ნაციონალური საკალათბურთო ასოციაციის კლუბები კატეგორია:აშშ-ის საკალათბურთო კლუბები
სლოტერმერი
სლოტერმერის ტბა (Slotermeer) — ტბა ნიდერლანდების სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, ფრისლანდიის პროვინციაში. ფართობი 11,16 კმ². საშუალო სიღრმე 1-1,2 მ, მაქსიმალური სიღრმე 1,5 მ. ტბის ირგვლივ მდებარეობს რამდენიმე დასახლებული პუნქტი: სლოტენი, ბალკი და სხვა.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ნიდერლანდების ტბები
Lasioglossum gibber
Lasioglossum gibber — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1892 წელს.
სქოლიო
gibber
Turricula javana
Turricula javana — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
დოჰა
დოჰა (الدوحة) — კატარის დედაქალაქი და ქვეყნის უდიდესი ქალაქი. ნავსადგური სპარსეთის ყურის ნაპირზე, კატარის ნახევარკუნძულის აღმოსავლეთ სანაპიროზე. მნიშვნელოვანი სავაჭრო ცენტრი. ქალაქის მოსახლეობა 2015 წლის მონაცემებით შეადგენს 956 460 ადამიანს. ქალაქში განლაგებულია ქვეყნის უმსხვილესი კომპანიების შტაბ-ბინები, როგორებიცაა: „Qatar Petroleum“, „Qatargas“ და „RasGas“. ჰავა მეტად ცხელია. ჰაერის საშუალო ტემპერატურა 38° C-ზე მაღალია, ნალექებიც იშვიათია. ზაფხულში ტემპერატურა უდრის 50° C-ს, ზოგჯერ უფრო მეტს. ზამთარი თბილია, ამ დროს ჰაერის ტემპერატურა იშვიათად ჩამოდის 7° C-ზე დაბლა.
დოჰა დაარსდა 1820-იან წლებში. იგი ქვეყნის დედაქალაქად ოფიციალურად 1971 წელს გამოცხადდა, როდესაც კატარმა მოიპოვა დამოუკიდებლობა ბრიტანეთის პროტექტორატისგან. როგორც კატარის კომერციული დედაქალაქი და ახლო აღმოსავლეთის ერთ-ერთი განვითარებადი ფინანსური ცენტრი, გლობალიზაციისა და მსოფლიო ქალაქების კვლევის ქსელის მიერ, დოჰა ითვლება ბეტა დონის გლობალურ ქალაქად.
დემოგრაფია
კატარის მოსახლეობის ძირითადი ნაწილი ცხოვრობს დოჰასა და მის მიმდებარე ტერიტორიებზე. მოსახლეობის სიმჭიდროვე მეტად მერყევია და მერყეობს 20 000 ადამიანი კმ²-დან 25 ადამიანი კმ²-მდე. დოჰაში მოსახლეობის რაოდენობა მუდმივად იზრდება, ძირითადად მიგრანტების გამო, რომლებიც ქალაქში ყოველთვიურად ჩამოდიან. ქალაქის მოსახლეობა დღესდღეობით დაახლოებით მილიონია, რაც უწინდელთან შედარებით მკვეთრად მეტია. 2000 წლიდან 2010 წლამდე შუალედში მოსახლეობის რაოდენობა გაორმაგდა.
ეთნიკურობა და ენები
შეიძლება ითქვას, რომ დოჰას მოსახლეობა აბსოლუტურად შედგება უცხოელებისაგან, ამიტომაც ყატარის მოქალაქეები უმცირესობას წარმოადგენენ. ადამიანთა უდიდესი ნაწილი კატარში მიდის სამხრეთ-აღმოსავლეთ და სამხრეთ აზიის ქვეყნებიდან, ძირითადად ინდოეთიდან, პაკისტანიდან, შრი-ლანკადან, ნეპალიდან, ფილიპინებიდან და ბანგლადეშიდან. სხვები ასევე ჩამოდიან ლევანტის არაბული ქვეყნებიდან, ჩრდილოეთ აფრიკიდან და აღმოსავლეთ აზიიდან.
არაბული არის კატარის ოფიციალური ენა. ინგლისური ენა ჩვეულებრივ გამოიყენება როგორც მეორე ენა. ვინაიდან დოჰაში ემიგრანტთა დიდი რაოდენობაა, ფართოდ გამოიყენება სასაუბროდ ისეთი ენები როგორებიცაა: მალაიალამური, ტამილური, ბენგალური, ტაგალური, ესპანური, სინჰალური, ფრანგული, ურდუ და ჰინდი.
რელიგია
დოჰას მაცხოვრებლების უმრავლესობა მუსლიმია. კათოლიკეები დოჰაში 150 000-იანი ქრისტიანი მოსახლეობის 90% -ს შეადგენენ. პირველი კათოლიკური ეკლესია დოჰაში გაიხსნა 2008 წლის მარტში. ეკლესიის სტრუქტურა დისკრეტულია და შენობის გარედან არ არის ნაჩვენები ქრისტიანული სიმბოლოები. დოჰაში ასევე არის სხვა რამდენიმე ეკლესია.
ეკონომიკა
დოჰა არის კატარის ეკონომიკური ცენტრი. ქალაქში არის მრავალი ადგილობრივი და საერთაშორისო ორგანიზაციის შტაბი, მათ შორის ქვეყნის ყველაზე დიდი ნავთობისა და გაზის კომპანიების, როგორებიცაა: „Qatar Petroleum“, „Qatargas“ და „RasGas“. დოჰას ეკონომიკა დგას ქვეყნის მიერ მოპოვებულ ნავთობსა და ბუნებრივ აირზე და შეიძლება ითქვას რომ ეს რესურსებია მთავარი ქვეყნის ეკონომიკისათვის.
მე-20 საუკუნის ბოლოდან მთავრობამ წამოიწყო მრავალი გეგმა ქვეყნის ეკონომიკის დივერსიფიკაციისთვის, რათა შემცირდეს ქვეყნის დამოკიდებულება ნავთობისა და გაზის რესურსებზე. დოჰას საერთაშორისო აეროპორტი აშენდა იმისთვის, რომ დაეხმაროს ქალაქის დივერსიფიკაციას ტურიზმში. ახალი აეროპორტი ყოფილზე თითქმის ორჯერ დიდია და ამ აეროპორტს მსოფლიოში ყველაზე გრძელი ასაფრენი ბილიკი აქვს. 2011 წელს ქალაქში აშენებდნენ ოცდაცხრამეტ ახალი სასტუმროს.
დოჰას მოსახლეობის სწრაფი ზრდის გამო, შესაბამისად მოთხოვნა იზრდება საცხოვრებელ სახლებზეც, ამიტომაც ეს მათი ფასების მნიშვნელოვნად ზრდას იწვევდა 2014 წლამდე. უძრავი ქონების ფასები კიდევ უფრო გაიზარდა მას შემდეგ, რაც კატარმა მოიპოვა უფლება 2022 წლის FIFA მსოფლიო თასის მასპინძლობაზე. „Al Asmakh“-მა, ყატარის უძრავი ქონების ფირმამ, 2014 წელს გამოაქვეყნა მოხსენება, რომლის მიხედვითაც 2008 წელთან შედარებით ფასები მკვეთრად იყო გაზრდილი. 2013-2014 წლებში უძრავი ქონების ფასები გაიზარდა 5-დან 10% -მდე. მიუხედავად იმისა, რომ 2014 წლიდან ნავთობის ფასი შემცირდა და კატარს მეზობლებთან გარკვეული დიპლომატიური უთანხმოება ჰქონდა, რამაც შეანელა მოსახლეობის ზრდა, თუმცა მთავრობამ ეს პრობლემა მოაგვარა.
ემიგრანტმა მომუშავეებმა ქვეყნიდან გააგზავნეს დაახლოებით 60 მილიარდი ამერიკული დოლარი 2006-დან 2012 წლამდე, ხოლო მათი გზავნილების 54 პროცენტი მოდიოდა აზიის ქვეყნებზე, რასაც მოჰყვებოდა არაბული სახელმწიფოები, რომლებიც თითქმის 28%-ს შეადგენდნენ. ინდოეთი გზავნილების მთავარი დანიშნულების წერტილი იყო, შემდეგ მოდიოდა ფილიპინები, ხოლო მათ აშშ, ეგვიპტე და მეზობელი არაბთა გაერთიანებული საამიროები მოჰყვებოდნენ. ფულადი გზავნილები 2014 წელს შეადგენდა 11,2 მილიარდ აშშ დოლარს, რაც კატარის მშპ-ს 5,3% შეადგენდა.
განათლება
დოჰა არის ქვეყნის საგანმანათლებლო ცენტრი და სასწავლო დაწესებულებების უმეტესობაც აქ მდებარეობს. 1952 წელს დოჰაში გაიხსნა პირველი ოფიციალური სკოლა, რომელიც განკუთვნილი იყო მხოლოდ ბიჭებისათვის. სამი წლის შემდეგ პირველი ოფიციალური გოგონების სკოლაც გაიხსნა. პირველი უნივერსიტეტი, ყატარის უნივერსიტეტი, გაიხსნა 1973 წელს. უნივერსიტეტში იყო ცალკეული ფაკულტეტები ქალთა და მამაკაცთათვის.
ბაღის ყურძენი
ბაღის ყურძენი — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი ვაზის ჯიში აჭარიდან.
დოჰა
განათლება
14 კვადრატულ კილომეტრიანი განათლების კომპლექსების მშენებლობა, დაიწყო 2000 წელს მოგებაზე არგათვლილმა ორგანიზაცია „Qatar Foundation“- მა. გეგმის თანახმად სულ განთავსდა რვა უნივერსიტეტი, ქვეყნის უმაღლესი სკოლა და ოფისები ბავშვთა სატელევიზიო არხისთვის.
ბაღის ყურძენი
ბაღის ყურძენი წარმოადგენს ადრე არსებულ, მაგრამ ამჟამად მოუძიებელ ვაზის ჯიშს.
დოჰა
განათლება
2009 წელს, მთავრობამ წამოიწყა მსოფლიო ინოვაციების სამიტზე (WISE), გლობალური ფორუმი, რომელიც აერთიანებს განათლებით დაინტერესებულ მხარეებს მთელი მსოფლიოდან, საგანმანათლებლო საკითხების განსახილველად. პირველად ეს ღონისძიება გაიმართა დოჰაში, 2009 წლის ნოემბერში.
ბაღის ყურძენი
ლიტერატურა
კატეგორია:აჭარის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი ქართული ჯიშები
დოჰა
გზები
ქალაქში მეტად ვრცელი საგზაო სისტემაა. დღესდღეობით იგეგმება მათი განახლება, კერძოდ, სამუშაოები მოიცავს გზისა და გზატკეცილების გაფართოებას, ქარიშხლისგან დამცავი და ჩამდინარე წყლების სისტემების მოწყობას, საგზაო განათებების განახლებასა და სხვა მაღალი უსაფრთხოების სისტემების დანერგვას.
სარკინიგზო ტრანსპორტი
დოჰას მეტრო სრულად ფუნქციონირებს და შედგება ოთხი ხაზისგან, ესენია: წითელი ხაზი, ოქროს ხაზი, ცისფერი ხაზი და მწვანე ხაზი. ცისფერი ხაზი დასრულების პროცესშია, იმყოფება მეორე ფაზაში და სავარაოდოდ დასრულდება 2025 წელს.
სქოლიო
კატეგორია:კატარის ქალაქები კატეგორია:აზიის დედაქალაქები
ი ინ მუნი
მინი|მდინარეები და მთები, ი ინ მუნი. ი ინ მუნი (이인문), ასევე იუ ჩუნი (კორ.: „არის გაზაფხული“) (დ. 1745, ჰეიო, კორეა — გ. 1821, სეული) — კორეელი პეიზაჟისტი. ჩინური მხატვრობის ტრადიციული ჩრდილოური სკოლის მიმდევარი. ი ცნობილია თავისი კონსტრუქციის სიფაქიზითა და ფუნჯის თავდაჯერებული მონასმებით. მისი ყველაზე ცნობილი ნამუშევარია „მდინარე გაზაფხულზე“. მან პირველად გამოიყენა პეიზაჟის ხატვისას აკვარელი, რითაც კორეულ ფერწერაში ახალ მიმართულებას ჩაუყარა საფუძველი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კორეელი მხატვრები კატეგორია:დაბადებული 1745 კატეგორია:გარდაცვლილი 1821
მოსამსახურე (ფილმი)
მოსამსახურე — 2011 წლის კომედიური დრამა, რომელიც დაფუძნებულია კეთრინ სტოკეტის ამავე სახელწოდების წიგნზე. ფილმში მონაწილეობენ ემა სტოუნი, ვაიოლა დეივისი, ოქტავია სპენსერი, ბრაის დალას ჰაუარდი, ჯესიკა ჩესტეინი, სისი სპეისეკი, მაიკ ფოგელი და ელისონ ჯენი. „მოსამსახურემ“ მიიღო დადებითი შეფასებები კინოკრიტიკოსებისგან და მისმა საერთაშორისო შემოსავალმა შეადგინა $169,058,258.
სიუჟეტი
ფილმი მოგვითხრობს ახალგაზრდა თეთრკანიან ქალბატონზე, ეუხენია „სკიტერ“ ფელანზე და მის ურთიერთობაზე ორ შავკანიან მოსამსახურესთან. ისტორია ვითარდება ქალაქ ჯექსონში, მისისიპი, 1960-იან წლებში. სკიტერი არის ჟურნალისტი, რომელიც გადაწყვეტს დაწეროს წიგნი შავკანიან მოსამსახურეების ცხოვრებაზე, რომელშიც ააშკარავებს რასიზმს თეთრკანიანი ოჯახების მხრიდან.
ჯილდოები
ოკტავია სპენსერმა მიიღო ოსკარისა, BAFTA-სა და ოქროს გლობუსის ჯილდოები ქალის მეორეხარისხოვანი როლის საუკეთესო შესრულებისთვის.
აქტობეს ოლქი
აქტობეს ოლქი (Ақтөбе облысы) — ფართობის მიხედვით მეორე ოლქი ყაზახეთში. ადმინისტრაციული ცენტრი აქტობე.
დასავლეთიდან ესაზღვრება ატირაუს, მანგისთაუს და დასავლეთ ყაზახეთის ოლქები, ჩრდილოეთიდან — რუსეთი, აღმოსავლეთიდან — კოსტანაის, ყარაღანდის და ყიზილორდის ოლქები, ხოლო სამხრეთიდან — უზბეკეთი.
სქოლიო
კატეგორია:ყაზახეთის ოლქები
იოლფუსა
იოლფუსა — მდინარე ისლანდიაში. მიედინება ისლანდიის სამხრეთში, წარმოიქმნება მდინარეების ჰვითაუს და სოგის შეერთების შედეგად. მდინარე ჩაედინება ატლანტის ოკეანეში, სადაც მისი სიგანე აღწევს ხუთ კილომეტრს.
იოლფუსა და თიოურსაუ ყველაზე წყალუხვი მდინარეებია ისლანდიაში. ზაფხულში ყინულის დნობასთან ერთად იზრდება წყალდიდობის საფრთხე. მდინარე მდიდარია თევზით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ისლანდიის მდინარეები
ლანი ჰოლი
ლანი ჰოლი (Lani Hall დაიბადა 6 ნოემბერი, 1945. ჩიკაგო, ილინოისი, აშშ) - ამერიკელი მომღერალი, ტექსტის ავტორი. 1966–1971 წლებში იგი იყო წამყვანი ვოკალისტი Sérgio Mendes & Brasil '66 –ისთვის. 1972 წელს მან გამოუშვა თავისი პირველი სოლო ალბომი Sundown Lady, რომელსაც მრავალი სხვა მოყვა მალე. მაგრამ ის შეიძლება მაინც ყველაზე მეტად ცნობილი იყოს იმით, რომ სერჟიოს ჯგუფთან ერთად მან ყველაზე ცნობადი (ქალის) სახისა და (ქალის) ვოკალური ხელმოწერის ჟღერადობა შექმნა 1983 წელს ჯეიმზ ბონდის ფილმზე Never Say Never Again, თავისი თანმხლები ვიდეოთი, რომელშიც ის თვალსაჩინოდ ჩნდება. 1986 წელს მას მიენიჭა პირველი გრემის პრემია Es Fácil Amar- ისთვის, როგორც "საუკეთესო ლათინური პოპ პერფორმანსი".
ამის შემდეგ იგი მეტწილად წავიდა აქტიური სასცენო კარიერიდან, და კვლავ გამოჩნდა 1998 წელს, სოლო ალბომით Brasil Nativo. მან ჩაწერა 22-ზე მეტი ალბომი სამ სხვადასხვა ენაზე და გამოუშვა სამი ალბომი, Anyothing Goes, I Feel You და Steppin 'Out, რომელზეც იგი თავის მეუღლესთან ჰერბ ალპერტთან ერთად ასრულებდა. მან მიიღო მეორე გრემის პრემია 2013 წელს, როგორც პროდიუსერმა ალბომისთვის, Steppin 'Out.
მუსიკალური კარიერა
მისი პირველი გამოჩენა მოხდა 1965 წელს ჩიკაგოში, ძველი ქალაქის ყავახანაში, Centaur- ში. მას მოუსმინა ბრაზილიელმა პიანისტმა და ჯგუფის ხელმძღვანელმა სერხიო მენდესმა, რომელიც გასტროლებზე იყო ჩიკაგოში. მან მოისმინა ლანის გამოსვლა Old Town- ის სხვა კლუბში და Mother Blue's- ში. მისი ჯგუფი, Brasil '65 იშლებოდა და მან ჰოლი მიიწვია ლოს-ანჯელესში ჩასულიყო, რომ ყოფილიყო მისი ახალი პროექტის Sérgio Mendes & Brasil '66-ის მთავარი მომღერალი. იგი დათანხმდა და ექვსი თვის შემდეგ ჯგუფმა გააფორმა ხელშეკრულება A&M Records– თან.
წინა განსახიერებისგან განსხვავებით, 'Brasil '66-მ მყისიერი წარმატება მოიტანა - მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინა ჩარტებზე თავისი პირველი სინგლით, ბრაზილიური სიმღერის "Mas Que Nada" - ს ვერსიით.
ამას მოჰყვა პოპულარული ინტერპრეტაციების სერიას, მათ შორის იყო The Beatles- ის "The Fool on the Hill" და "Day Tripper".
ფოლკლ-როკის კონცეფციის ალბომის Stillness წარმოების შუა პერიოდში მან დატოვა Brasil '66 '1971 წელს და ის შეცვალა მენდესის მეუღლემ Gracinha Leporace. ჰოლი სოლო კარიერას შეუდგა ჰერბ ალპერტთან ერთად. მან გამოუშვა Sun Down Lady 1972 წელს, შემდეგ მას მოჰყვა Hello It's Me 1975 წელს. ის რეგულარულად წერდა 1970-80-იანი წლების განმავლობაში სიმღერებს. მან ჩაწერა სიმღერა ჯეიმზ ბონდის ფილმისთვის Never Say Never Again 1983 წელს, წარმოებული მენდესისა და ალპერტის მიერ. Never Say Never Again იყო ჯეიმზ ბონდის ორი ფილმიდან მეორე, რომელიც არ იყო წარმოებული EON Productions- ის მიერ;
1982 წლიდან ჰოლმა ჩაწერა რამდენიმე წარმატებული ლათინური პოპ-ალბომი ესპანურად, რაც კულმინაციით დასრულდა 1985 წელს Es Fácil Amar-ით, პროდიუსერი იყო ალბერტ ჰამონდი, რისთვისაც მან მიიღო გრემის ჯილდო ლათინური პოპ-პერფორმანსისთვის. მის ესპანურ ჰიტებს შორის იყო "Un Amor Así" და "De Repente El Amor", დუეტები ხოსე ფელიციანოსთან და რობერტო კარლოსთან, მან ჩაწერა "Corazón Encadenado" და 1984 წელს მოიგო გრემი კამილო სესტოსთან ერთად, მიუხედავად იმისა, რომ მან არ იცდა ესპანური.
გასული საუკუნის 80-იანი წლების შუა პერიოდში ჰოლს ეპშტეინ – ბარის ვირუსის დამძიმებული შემთხვევა შეხვდა და იძულებული გახდა შესვენება აეღო. იგი 1998 წელს დაბრუნდა ალბომით Brasil Nativo, Windham Hill– ის ლეიბლზე. 2008 წელს იგი კვლავ შეუერთდა მენდესს, შეასრულა სიმღერა "Dreamer" მის ალბომში Encanto.
2007 წელს მან და ალპერტმა ჩამოაყალიბეს ჯგუფი, რომელიც შედგებოდა პიანისტისა და კომპოზიტორორისგან ბილ კანტოსი, ბასისტი ჰუსეინ ჯიფრი და დრამერი / პერკუსიონისტი მაიკლ შაპირო, მათ შეიმუშავეს ახალი არანჟირებები ჯაზის სტანდარტებისა და ბრაზილიური სიმღერებისათვის. ამ დროიდან დღემდე, მათ განაგრძეს ტურნეები და გამოუშვეს სამი CD, Anybody Goes 2009 წელს, I Feel You 2011 წელს და Steppin 'Out 2013 წელს, რომლებმაც მოიპოვეს გრემის პრემია როგორც ალპერტისთვის (არტისტი), ასევე ჰოლისთვის (პროდიუსერი).
როგორც ახალგაზრდა გოგონა, ჰოლმა დაიწყო ნაწარმოებების შექმნა. მან მოთხრობების წერა 1982 წელს, მეხიკოში გასტროლებზე დაიწყო. 2012 წელს მან გამოაქვეყნა წიგნი ემოციური მოგონებები და მოთხრობები. ოცდაათ წელზე მეტი ხნის განმავლობაში დაწერილი წიგნი შეიცავს მხატვრულ და არამხატვრულ ამბებს, რომლებიც აღწერს ქალებს, რომლებიც ცხოვრებისეულ პერიპეტიებს უმკლავდებიან.
2019 წლის 25 ივნისს New York Times Magazine- მა ლანი ჰოლი დაასახელა ას არტისტს შორის, რომელთა მასალა განადგურდა 2008 წლის უნივერსალური ხანძრის შედეგად.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 6 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1945 კატეგორია:ამერიკელი ქალი მუსიკოსები კატეგორია:XX საუკუნის ქალი მომღერლები კატეგორია:ამერიკელი ქალი მომღერლები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მწერლები
ანდრია დადიანი
200px|thumb| ანდრია დავითის ძე დადიანი (დ. 1850, ზუგდიდი — გ. 1910, კიევი) — ქართველი მოჭადრაკე და ჭადრაკის მეცენატი. ეკატერინე ჭავჭავაძისა და სამეგრელოს მთავრის დავით დადიანის შვილი.
ბიოგრაფია
1873 წელს დაამთავრა ჰაიდელბურგის უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტი. 1874 წლიდან მსახურობდა რუსეთის არმიაში. ჰქონდა გენერალ-ლეიტენანტის ჩინი. თამაშობდა ცნობილ მოჭადრაკეებთან (ს. როზენტალი, ს. დიუბუა, ი. შუმოვი, ი. კოლიში და სხვა) პარიზში, რომში, კიევში, თბილისში. 1881—1882 წლებში მონაწილეობა მიიღო პეტერბურგის საჭადრაკო კლუბის მიერ გამართულ მოყვარულთა 2 ტურნირში და I ადგილები დაიკავა დაუმარცხებლად. 1899 წელს მიიწვიეს სრულიად რუსეთის I ტურნირში, მაგრამ მონაწილეობა არ მიუღია. 1903—1904 წლებში მონტე-კარლოს საერთაშორისო ტურნირების პრეზიდენტი იყო. თანამშრომლობდა იმ დროის უცხოურ და რუსულ საჭადრაკო ჟურნალებში. აწესებდა პრიზებს ლამაზი პარტოებისათვის. ინგლისურმა საჭადრაკო ჟურნალმა „ჩეს მანთლიმ“ („The Chess Monthly“) 1892 წლის ივნის-ივლისის ნომერი მთლიანად დადიანის შემოქმედებას მიუძღვნა. 1903 წელს შიფერსი, ე. შიფერსის წინასიტყვაობით კიევში ფრანგულ ენაზე გამოიცა დადიანის 100 პარტიის დაბოლოება („Fins de Partie du Prince Dadian de Mingr.elie“).
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი მოჭადრაკეები კატეგორია:ქართველი მეცენატები კატეგორია:დაბადებული 1850 კატეგორია:გარდაცვლილი 1910 კატეგორია:ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები ა
ქადაგიძე
საკუთარი სახელი ქადაგიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
ბეჟანაური
ბეჟანაური — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი ვაზის ჯიში კახეთიდან.
ბეჟანაური წარმოადგენს ადრე არსებულ, მაგრამ ამჟამად მოუძიებელ ვაზის ჯიშს.
ლიტერატურა
კატეგორია:კახეთის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი ქართული ჯიშები
რონი ვუდი
რონალდ დევიდ „რონი“ ვუდი (Ronnie Wood, დ. 1 ივნისი, 1947) — ინგლისელი როკ-მუსიკოსი, მომღერალი, სიმღერების ავტორი, პროდიუსერი, მხატვარი და რადიოწამყვანი. ყველაზე მეტად ცნობილია, როგორც 1975 წლიდან ჯგუფ „როლინგ სტოუნზის“ წევრი, ისევე, როგორც Faces-ის და The Jeff Beck Group-ის მონაწილე.
მუსიკოსის კარიერა 1964 წელს დაიწყო, როდესაც გიტარისტის სახით The Birds-ს შეუერთდა. მოგვიანებით იგი მოდ-ჯგუფ The Creation-ში გადავიდა, თუმცა - მხოლოდ მცირე პერიოდით და სულ რამდენიმე სინგლის ჩაწერაში მონაწილეობდა. The Jeff Beck Group-ის წევრი იგი 1967 წელს, ბასისტის სახით გახდა. მასთან ერთად ჩაწერა ორი ალბომი, Truth და Beck-Ola - საკმაოდ წარმატებულები. ჯგუფი 1969 წელს დაიშალა და ვუდმა კარიერა განაგრძო Small Faces-ის ყოფილი წევრების, რონი ლეინის, იენ მაკლოგანის და კენი ჯოუნსის მიერ ჩამოყალიბებულ Faces-ში. ამ ჯგუფმა, მიუხედავად აშშ-ში საკულტო სტატუსის მოპოვებისა, კიდევ უფრო წარმატებული იყო ბრიტანეთში და ევროპის ძირითად ნაწილში. სადებიუტო ალბომი First Step 1970 წელს გამოუშვეს, რასაც მოჰყვა Long Player და A Nod Is As Good As a Wink... to a Blind Horse. უკანასკნელი ალბომი, Ooh La La, 1973 წელს გამოვიდა. კოლექტივი იშლებოდა და რონი რამდენიმე სოლო პროექტით დაკავდა. მათ შორის იყო სადებიუტო სოლოალბომი I've Got My Own Album to Do (1974). მის ჩაწერაში მონაწილეობდნენ როგორც მაკლოგენი, ასევე ჯორჯ ჰარისონი და კით რიჩარდსი (ვუდის ძველი მეგობარი). მაგრამ მას შემდეგ, რაც „როლინგ სტოუნზი“ მიკ ტეილორმა დატოვა, მასში ვუდი მიიწვიეს. მას შემდეგ იგი კოლექტივის მუდმივი წევრია.
ვუდი აგრეთვე ცნობილია სხვა ჩანაწერებით. Now Look 1975 წელს გამოვიდა და Billboard-ის ჩარტში #118 პოზიციამდე მიაღწია. რონი ლეინთან ერთად გიტარისტი მუშაობდა საუნდტრეკულ ალბომზე Mahoney's Last Stand. 1979 წელს მან გამოუშვა Gimme Some Neck (ბრიტანეთში #45), 1981 წელს - 1234 (#164), შემდგომში კი - Slide on This (1992), Not for Beginners (2002). ალბომი I Feel Like Playing 2010 წელს გამოვიდა. როგორც „როლინგ სტოუნზის“ წევრი, რონი 1989 წელს როკ-ენ-როლის დიდების დარბაზში შეიყვანეს, ხოლო მეორედ - 2012 წელს, Faces-ის შემადგენლობაში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1947 კატეგორია:როლინგ სტოუნზის წევრები კატეგორია:ინგლისელი როკ-გიტარისტები კატეგორია:როკ-ენ-როლის დიდების დარბაზში შესული შემსრულებლები კატეგორია:დაბადებული 1 ივნისი
ტერი გუდკაინდი
ტერი გუდკაინდი (Terry Goodkind; დ. 1 მაისი, 1948 — გ. 17 სექტემბერი, 2020) — თანამედროვე ამერიკელი მწერალი. ავტორი ციკლისა „ჭეშმარიტების მახვილი“, რომელში შემავალი წიგნებიც გამოქვეყნებულია გამომცემლობა Tor Books-ის მიერ 10 მილიონიანი ტირაჟით, და რომლებიც მსოფლიოს 20 სხვადასხვა ენაზეა თარგმნილი. ამ წიგნების მიხედვით 2008 წელს გადაიღეს სერიალი „ლეგენდა მაძიებელზე“.
ბიოგრაფია
გუდკაინდი დაიბადა 1948 წელს და გაიზარდა ომაჰაში (ნებრასკას შტატი), სადაც მან დაამთავრა ხელოვნების სკოლა. კოლეჯის მიტოვების შემდეგ გუდკაინდი დურგლად მუშაობდა, აწარმოებდა ვიოლინოებს და რესტავრაციას უკეთებდა იშვიათ ნივთებს, ეკზოტიკურ არტეფაქტებსა და ანტიკვარიატებს. მწერლის კარიერის დაწყებამდე გუდკაინდი ცნობილი იყო თავისი ნახატებით, რომლებზეც ის ზღვასა და ველურ ბუნებას გამოსახავდა. 1983 წელს თავის ცოლთან, ჯერისთან, ერთად გაემგზავრა ჩრდილო-აღმოსავლეთ ამერიკის მთებში და იქ, ტყეში, ოკეანის მახლობლად, აიშენა სახლი, რომელშიც სიცოცხლის ბოლომდე ცხოვრობდა. 1993 წელს მან დაიწყო თავისი პირველი რომანის, „ჯადოქრის პირველი წესის“, წერა. გუდკაინდების ოჯახს ასევე აქვს მეორე სახლი ქვეყნის სამხრეთ-დასავლეთით, უდაბნოში, სადაც ამჟამად დიდ დროს ატარებენ.
კარიერა
1993 წელს დაიწყო თავისი პირველი რომანის, „ჯადოქრის პირველი წესის“, წერა. წიგნი წარმოუდგენელი წარმატებით გაიყიდა. პირველი პერსონაჟი, რომელიც გუდკაინდმა მოიგონა, იყო აღმსარებელი კალანი. 1994 წელს ამ ნაწარმოების პუბლიკაციიდან იწყება ტერი გუდკაინდის მწერლის კარიერა.