cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
კირილე ქუთათელაძე
ბიოგრაფია
საბრძოლო დამსახურებისა და სამსახურში წარჩინებისათვის კირილე ქუთათელაძეს მიღებული ჰქონდა შემდეგი ორდენები: წმ. სტანისლავის მე-2 ხარისხის (1900); წმ. ანნას მე-2 ხარისხის (1904); წმ. ვლადიმირის მე-3 ხარისხის (1910); წმ. სტანისლავის 1-ლი ხარისხის (1914); წმ. ანნას 1-ლი ხარისხის (1915); წმ. ვლადიმირის მე-2 ხარისხის (1916). კირილე ქუთათელაძე გარდაიცვალა 1926 წელს პოლონეთში.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი გენერლები კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გენერლები კატეგორია:ქართველი ემიგრანტები კატეგორია:დაბადებული 1861 კატეგორია:გარდაცვლილი 1926 კატეგორია:დაბადებული 22 თებერვალი
D5 (ჩეხეთი)
thumb|right|200px|ავტომაგისტრალი D5 D5 (Dálnice D5) — მაგისტრალური საავტომობილო გზა ჩეხეთში. ავტომაგისტრალი დედაქალაქ პრაღას აკავშირებს ჩეხეთის ქალაქ პლზენთან და გერმანიის ქალაქ ნიურნბერგთან. მარშრუტის საერთო სიგრძე 151 კილომეტრია და ის ევროპის ავტომაგისტრალ E50-ის შემადგენელი ნაწილია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტრანსპორტი ევროპაში
გელა მუხაშავრია
გელა აკაკის ძე მუხაშავრია (დ. 10 დეკემბერი, 1938, თბილისი, — გ. 28 ივლისი, 2020, იქვე) — ქართველი ექიმი, კოლოპროქტოლოგი.
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი (1964). 1964-1970 წლებში იყო ქარელის რაიონული საავადმყოფოს ზოგადი ქირურგი, 1967-1983 წლებში — მოსკოვის კოლოპროქტოლოგიის ინსტიტუტის თანამშრომელი, 1970-1971 წლებში — თბილისის მე–9 საავადმყოფოს ზოგადქირურგიული კლინიკის ექიმი–ორდინატორი, 1972-1983 წლებში — იმავე კლინიკის ჩირქოვანი ქირურგიისა და პროქტოლოგიის განყოფილების გამგე, 1983 წლიდან — საქართველოს კოლოპროქტოლოგიის ცენტრის დირექტორი. 2012 წლიდან არჩეული იყო საქართველოს კოლოპროქტოლოგთა ასოციაციის პრეზიდენტად. თბილისის საპატიო მოქალაქე (2016).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 10 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1938 კატეგორია:გარდაცვლილი 28 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 2020 კატეგორია:ქართველი ქირურგები კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (2016) კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
ფრანჩესკო II (ორი სიცილია)
ფრანჩესკო II (Francesco II; დ. 16 იანვარი, 1836, ნეაპოლი, ორი სიცილიის სამეფო — გ. 27 დეკემბერი, 1894, ტრენტო, ავსტრია-უნგრეთის იმპერია) — ბურბონთა დინასტიის წარმომადგენელი და მისი სიცილიური შტოს მეთაური 1861 წლიდან გარდაცვალებამდე. ორი სიცილიის უკანასკნელი მეფე 1859-1861 წლებში. მეფე ფერდინანდ II-ისა და დედოფალ მარია კრისტინა სავოიელის ვაჟი.
ადრეული ცხოვრება
ფრანჩესკო დაიბადა 1836 წლის 16 იანვარს ნეაპოლში. იგი იყო ორი სიცილიის მეფე ფერდინანდ II-ისა და მისი პირველი ცოლის, დედოფალ მარია კრისტინა სავოიელის უფროსი ვაჟი, რომელსაც სახელი პაპის, მეფე ფრანჩესკო I-ის პატივსაცემად დაარქვეს. მშობლები მის განათლებას დიდ ყურადღებას არ უთმობდნენ, ამასთან, იგი სუსტი ხასიათის მქონე ადამიანი იყო, რომელზეც დიდი გავლენა ჰქონდა მის დედინაცვალს, დედოფალ მარია ტერეზია ავსტრიელს. ფრანჩესკოზე დედინაცვლის გარდა გავლენა ჰქონდათ როგორც სასულიერო პირებს, ისე დიდებულებს, რის გამოც იგი ძლევამოსილი მონარქი არასოდეს ყოფილა. მარცხნივ|მინი|385x385პქ|ფრანჩესკო II მეუღლესთან ერთად 1865 წელს 1859 წლის 3 თებერვალს ბარში ფრანჩესკომ ცოლად შეირთო პრინცესა მარია სოფია ბავარიელი, ბავარიის მეფე მაქსიმილიან I-ის შვილიშვილი და ავსტრია-უნგრეთის იმპერატრიცა ელისაბედ ბავარიელის ღვიძლი და. მართალია, მარია სოფია ევროპის ერთ-ერთ ყველაზე ლამაზ პრინცესად და სასურველ სარძლოდ ითვლებოდა, მათი ქორწინება მაინც უიღბლო იყო. მათი ერთადერთი ქალიშვილი, პრინცესა მარია კრისტინა ქორწინებიდან ათი წლის შემდეგ დაიბადა და მხოლოდ სამ თვეს იცოცხლა.
მეფობა
სულ მალე სარდინიელებმა კამილო კავურის ხელმძღვანელობით სცადეს სიცილიელებთან ალიანსის გაფორმება. ისინი მათ რომის პაპის ოლქის გადანაწილებას სთავაზობდნენ, რაზეც ფრანჩესკომ უარი თქვა, რადგან მისი აზრით პაპის სამფლობელოების ხელყოფა მწვალებლობა იყო. მის ამ გადაწყვეტილებას ემხრობოდა პრემიერ-მინისტრი ფილანგიერიც.
გარიბალდის შემოჭრა
მინი|331x331პქ|გარიბალდის შესვლა ორი სიცილიის სამეფოში იმავდროულად, რევოლუციური პარტიები შეთქმულებას ამზადებდნენ კალაბრიასა და სიცილიაში ბურბონთა მმართველობის დასამხობად, პარალელურად, ჯუზეპე გარიბალდი სამხრეთ იტალიაში შესვლისთვის ემზადებოდა. სიცილიელთა შეთქმულება მალევე გათქვეს, რის გამოც შეთქმულები მაშინვე დააპატიმრეს და სასტიკად დასაჯეს. 1860 წლის მაისში გარიბალდი მარსელიდან გავიდა.
მიმდინარე მოვლენებმა ფრანჩესკოს ხელი შეუშალა ახალი კონსტიტუციის მიღებაში, რომელიც მიზნად ისახავდა სამეფოში ბურბონთა მმართველობის განმტკიცებას. მის ამ იდეას ნეაპოლში დიდი არეულობა და რამდენიმე მინისტრის პოსტიდან გადაყენება მოჰყვა. ფაქტობრივად, მეფეს მთელი სამეფო განუდგა. განხეთქილება იყო სიცილიის საზღვაო და სახმელეთო სამხედრო ძალებს შორისაც. ამის გამო კავურიმ სიცილიაში რამდენიმე ესკადრა გაუშვა და მოვლენებისთვის თვალ-ყურის დევნება დაავალა. გარიბალდი, რომელმაც გადაკვეთა მესინას სრუტე და ჩრდილოეთიდან შეიჭრა ორი სიცილიის სამეფოში, გზად ხალხი სიხარულით ეგებებოდა და მას განმანთავისუფლებელს უწოდებდნენ. დიდხნიანი ყოყმანისა და პრემიერ-მინისტრის მოთხოვნის შემდეგ, შექმნილი საფრთხის გამო მეფემ და დედოფალმა დატოვეს ნეაპოლი. პირადმა დაცვამ და ჯარის დარჩენილმა ნაწილმა ისინი გაეტამდე მიიყვანა, სადაც მეფე-დედოფალი შეიკეტა. მარცხნივ|მინი|323x323პქ|ფრანჩესკო და მარია სოფია ტოვებენ გაეტას მეორე დღეს გარიბალდი ნეაპოლში შევიდა, რომელსაც ქალაქის მოსახლეობა სიხარულით შეეგება.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 16 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1836 კატეგორია:გარდაცვლილი 27 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1894 კატეგორია:ბურბონები კატეგორია:ორი სიცილიის მეფეები კატეგორია:დამხობილი მონარქები
ევრიპიდეს მღვიმე
ევრიპიდეს მღვიმე (ბერძნ. Σπήλαιου του Ευριπίδη) — ევრიპიდეს "ჰესიჰასტირიოს" (ბერძნული "მონასტერი") სახელით ცნობილი ვიწრო გამოქვაბული, დაახლოებით 47 მეტრის სიღრმეზე, სოფელ პერისტერიასთან, საბერძნეთის კუნძულ სალამინის სამხრეთით, ბორცვზე, რომელიც გადაჰყურებს სარონის ყურეს.
ვიწრო გალერეები ჭერზე სტალაგმიტებით და ათი დარბაზი ლაბირინთს წააგავს. გათხრების დროს აქ აღმოჩნდა ძვირფასი არტეფაქტები, სამკაულები, კულტთან დაკავშირებული საგნები, მონეტები და ლარნაკი, რომელზეც ევრიპიდეს სახელწოდებაა. ეს აღმოჩენები მიუთითებს, რომ გამოქვაბული გამოიყენებოდა ნეოლითის ხანიდან ფრანკოკრატიულ პერიოდამდე.
მღვიმე უძველესი დროიდან იყო ცნობილი, როგორც ადგილი, სადაც ძველი საბერძნეთის 3 უდიდეს ტრაგიკოს პოეტთა შორის (პირველი ორი ესქილე და სოფოკლე) ერთ-ერთმა —  ევრიპიდემ დაწერა თავისი ერთ-ერთი ტრაგედია. (ევრიპიდემ 92 დრამა დაწერა, თუმცა მათგან მხოლოდ 19-ია ცნობილი). უძველესი ავტორები ფილოქორე და სატირი ევრიპიდეს ახასიათებდნენ, როგორც მიზანთროპს, რომელიც საზოგადოებას ერიდებოდა და  გამოქვაბულში იმალებოდა. რომაელი მწერალი ავლუს გელიუსი ამტკიცებდა, რომ ათენში ვიზიტის დროს ეწვია "ავბედით და პირქუში გამოქვაბულს"  (სხვენის ღამეები XV.20).
ისტორია
1990-იან წლებში ჩატარდა გათხრები იანინის (ეპირუსი) უნივერსიტეტის პრეისტორიული არქეოლოგიის ასოცირებული პროფესორის იანოს გ. ლოლოსის,  ხელმძღვანელობით   საბერძნეთის კულტურის სამინისტროს პალეოანთროპოლოგიის დეპარტამენტთან თანამშრომლობით.
აღმოჩენები თარიღდება გვიანი ნეოლითის ხანით და მის შემდგომი პერიოდით. მათ შორისაა ქვის იარაღები და ისრის პირები, მიკენური სამარხები, შავი ჭიქურის ჭურჭელი, ძვ.წ. V ს. ე. რომაული პერიოდის მონეტები და აღთქმის ფიგურები. ასევე ფრანკების პერიოდის სამკაულები. ამ ნივთების მიხედვით შეიძლება ვარაუდი, რომ მღვიმე დიდი ხნის განმავლობაში გამოიყენებოდა თავშესაფრად და  თაყვანისცემის ადგილად.
ყველაზე მნიშვნელოვანი აღმოჩენა გახლდათ ფრაგმენტული სკიფოსი შავი მინანქრით, რომელიც თარიღდება ძვ.წ. V საუკუნის ბოლო პერიოდით. მასზე არსებული წარწერა ΕΥΡΙΠΠ  აშკარად ევრიპიდეს სახელს უკავშირდება. ლოლოსმა განმარტა, რომ თასი წარმოადგენდა ერთგვარ შესაწირს ევრიპიდესადმი და ადასტურებდა,  რომ ევრიპიდეს პოეზია  შთაგონების წყაროდ რჩებოდა შემდგომ საუკუნეებშიც. ლოლოსმა ასევე აღმოაჩინა დიონისეს უბრალო საკურთხევლის ნაშთები გამოქვაბულიდან სამხრეთ-დასავლეთით დაახლოებით 70 მეტრში, ევრიპიდეს ქუჩის სანაპიროზე. მარმარილოს ფალოსის და სხვა  ნივთების აღმოჩენამ  მეცნიერს სფუძველი მისცა ევარაუდა, რომ ეს გახლდათ დიონისეს —   ბერძნული თეატრის მფარველი წმინდანის საკურთხეველი.
მისასვლელი
მღვიმე მდებარეობს პერისტერიისა და კოლონესის დასახლებებს შორის. გამოქვაბულამდე ევრიპიდეს ქუჩის სანაპიროდან შეიძლება მისვლა, შემდეგ კი ჭუჭყიანი გზის გასწვრივ დაახლოებით 350 მეტრია სასიარულო მღვიმემდე. მღვიმის შესასვლელი ამჟმად  რკინის კარებითაა დაკეტილი.
სქოლიო
კატეგორია:საბერძნეთის მღვიმეები კატეგორია:ევრიპიდე კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია
სარქარლარი
სარქარლარი (Sərkarlar) — სოფელი აზერბაიჯანში, ბარდის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა —    	302 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბარდის რაიონის სოფლები
ჰიდარნეს II
ჰიდარნეს II Հիդարնես Բ — სომხეთის სატრაპიის მეფე ერვანდუნების დინასტიიდან. მისი მმართველობა დაიწყო ძვ.წ. 500 წელს და დასრულდა ძვ.წ. 470 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სომხეთის მეფეები კატეგორია:ერვანდუნების დინასტია კატეგორია:ძვ. წ. VI საუკუნის მმართველები
ელეფთერ ანდრონიკაშვილის ქუჩა
ელეფთერ ანდრონიკაშვილის ქუჩა — ქუჩა თბილისში, გლდანის რაიონში (ავჭალა); მდინარე გლდანისხევიდან სხვიტორის ქუჩამდე. ადრე ვლადიმერ ლენინის სახელი ერქვა, შემდეგ – ვლადიმერ ულიანოვისა, 1994 წელს — სოლომონ ზალდასტანიშვილის, 1995 წელს ელეფთერ ანდრონიკაშვილის სახელი ეწოდა. ქუჩაზეა სააქციო საზოგადოება „სპეცჰიდრომშენი“. აქვს 1 გასასვლელი, 4 შესახვევი, 8 ჩიხი.
ელეფთერ ანდრონიკაშვილის გასასვლელი
ელეფთერ ანდრონიკაშვილის გასასვლელი — გასასვლელი თბილისში, გლდანი რაიონი (ავჭალა); ელეფთერ ანდრონიკაშვილის ქუჩიდან ამავე ქუჩის I შესახვევამდე.
ტატო აბუსელიძე
ამირან 'ტატო' აბუსელიძე (დ. 16 მარტი, 1993) — ქართველი ფეხბურთელი, ბათუმის „დინამოს“ თავდამსხმელი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1993 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:ბათუმის ადელის ფეხბურთელები კატეგორია:ბათუმის დინამოს ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 16 მარტი
ლი ჯონ სუკი
ლი ჯონ სუკი (이종석 დ.14 სექტემბერი, 1989, სეული, სამხრეთი კორეა) — სამხრეთ კორეელი მსახიობი და მოდელი.
ბიოგრაფია
მისი, როგორც მოდელის დებიუტი შედგა 2005 წელს. ის გახდა ყველაზე ახალგაზრდა მამაკაცი მოდელი, რომელმაც მონაწილეობა მიიღო სეულის მოდის კვირეულში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 14 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1989 კატეგორია:სამხრეთ კორეელი მსახიობები
თურაჯლი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კახის რაიონის სოფლები
სანქტ-პეტერბურგის ანდრია პირველწოდებულის ეკლესია
სანქტ-პეტერბურგის ანდრია პირველწოდებულის ეკლესია (Церковь Андрея Первозванного) — გაუქმებული მართლმადიდებლური ეკლესია სანქტ-პეტერბურგში. მდებარეობდა კერძო სახლში, რომელიც ააგო არქიტექტორმა ნიკოლაი გერბელმა XVIII საუკუნეში ზამთრის არხის სიახლოვეს ადმირალ ივანე მიხეილის ძე გოლოვინისათვის (1680-1737 წწ.).
ივანე გოლოვინის შვლი, ალექსანდრე გოლოვინი ასევე გალერეების ფლოტის ხელმძღვანელი გახდა და 1757 წლიდან ადმირალია. ამავე წელს, მან ადმირალტეიტეტის შიდა ეკლესიისაგან რამდენიმე ფასეულობა მიიღო, რათა საკუთარ სახლში შეექმნა კარის ეკლესია და აღეჭურვა იგი შესაბამისი საეკლესიო ნივთებით. 1757 წლის 27 მარტს, ეკლესია აკურთხეს ანდრია პირველწოდებულის სახელზე.
1762 წლის გაზაფხულზე ეკლესია დროებით დახურეს.1766 წელს ადმირალი ა. ი. გოლოვინი გარდაიცვალა. მისი ქვრივი საცხოვრებლად გადავიდა მოსკოვში, ხოლო ეკლესია გააუქმეს. აღნიშნული კარის ეკლესიის სიმდიდრეებზე ისტორიული წყაროები არ საუბრობენ. უცნობია, როგორც ადმირალ გოლოვინის მიერ ადმირალტეიტის მიერ მიცემული ქონების, ასევე ამის მერე შეძენილი ქონების ბედი.
ა. ი. გოლოვინის ქალიშვილი ეკატერინა ალექსანდრეს ასული მამის დანატოვარ სახლს ზამთრის არხის პირზე, ფლობდა 1769 წლამდე, მათ შორის მას შემდეგაც, რაც იგი ცოლად გაჰყვა თავად ნიკოლოზ მიხეილის ძე გოლიცინს. მისი გარდაცვალების შემდეგ მცირე ხნით სახლს ფლობდა დაქვრივებული თავადი, ხოლო 1792 წლამდე მათი შვილი, ცნობილი მფლანგველი ალექსანდრე ნიკოლოზის ძე გოლიცინი (1769–1817 წწ.).
თავად შენობა, რომელშიც 1757-1766 წლებში მდებარეობდა ანდრია პირველწოდებულის სახელობის ადმირალ გოლოვინის კარის ეკლესია, 1913 წელს გადააკეთეს მოდერნის სტილზე არქიტექტორ იპოლიტ პრეტროს პროექტის მიხედვით.
სქოლიო
კატეგორია:სანქტ-პეტერბურგის დაკარგული ტაძრები
საზღვაო ისტორია
მინი|250პქ საზღვაო ისტორია განიხილავს ადამიანის ურთიერთობას ზღვასთან. მოიცავს ისტორიის ფართო თემატურ ელემენტს, რომელსაც ხშირად ესაჭიროება გლობალური მიდგომა. ეროვნული და რეგიონალური ისტორიები კი უცვლელი რჩება. საზღვაო ისტორია, როგორც აკადემიური საგანი, ხშირად აქცენტს აკეთებს კაცობრიობის განსხვავებულ ურთიერთობებზე დედამიწის ოკეანეებთან, ზღვებსა და მთავარ წყაროებთან. საზღვაო ისტორიის ჩანაწერები და ინტერპრეტაცია ხდება წარსული მოვლენების ფონზე, რაც მოიცავს გემებს, გადაზიდვას, ნავიგაციასა და მეზღვაურებს.
საზღვაო ისტორია ფართო მასშტაბური საგანია, რომელიც მოიცავს თევზაობას, წყალქვეშა არსებებს, საერთაშორისო საზღვაო სამართალს, გემების ისტორიას, გემების დიზაინს, გემთმშენებლობას, ნაოსნობის ისტორიას, სხვადასხვა საზღვაო მეცნიერებების ისტორიას (ოკეანოგრაფია, კარტოგრაფია, ჰიდროგრაფია და ა.შ.), ზღვის შესწავლას, საზღვაო ეკონომიკასა და ვაჭრობას, ტრანსპორტირებას, ზღვისპირა კურორტებს, საზღვაო თემებს ლიტერატურაში, საზღვაო თემებს ხელოვნებაში, მეზღვაურთა და მგზავრთა სოციალურ ისტორიას და კიდევ ზღვასთან დაკავშირებული მრავალ თემას. ამ სფეროში მრავალი მიდგომა არსებობს, ზოგჯერ ეს მიდგომა ორ ფართო კატეგორიად იყოფა: ტრადიციონალისტურად და უტილარისტულად.
ისტორიოგრაფია
მრავალი ქვეყნის ისტორიკოსებმა გამოაქვეყნეს მონოგრაფიები, პოპულარული სამეცნიერო სტატიები და საარქივო რესურსების კრებული. წამყვანი ჟურნალი არის საზღვაო ისტორიის საერთაშორისო ჟურნალი, სრულად დამოწმებული სამეცნიერო ჟურნალი, რომელიც წელიწადში ორჯერ ქვეყნდება საერთაშორისო საზღვაო ისტორიის ასოციაციის მიერ. კანადაში განთავსებული საერთაშორისო სარედაქციო კოლეგია იკვლევს ეკონომიკური, სოციალური, კულტურული და გარემოსდაცვითი ისტორიის საზღვაო ზომებს. დამატებითი ცნობებისთვის, იხილეთ ჯორჯ ჰატენდორფის მიერ რედაქტირებული ოთხტომომიანი, საზღვაო ისტორიის ოქსფორდის ენციკლოპედია (ოქსფორდი, 2007), რომელიც შეიცავს 400 მეცნიერის 900-ზე მეტ სტატიას და მოიცავს 2900 გვერდს.
ასევე იხილეთ:
ანტიკური დრო
მთავარი წყარო: https://en.wikipedia.org/wiki/Ancient_maritime_history
საზღვაო ისტორია ათასობით წლით თარიღდება. ძველ საზღვაო ისტორიაში ცივილიზაციებს შორის საზღვაო ვაჭრობის მტკიცებულება თარიღდება მინიმუმ ორი ათასწლეულით. გემები ჩვეულებრივ გამოიყენებოდა სანაპირო თევზაობისა და მოგზაურობისთვის. დიდი ბრიტანეთის კუნძულ ვალის მახლობლად ნაპოვნია მეზოლითური ნავსადგური.
ავსტრონეზიელები იყვნენ პირველი ადამიანები, რომლებმაც გამოიგონეს ოკეანის მცურავი საშუალებები. ძველ ეგვიპტელებს საკმაოდ გამართული მცურავი საშუალება გააჩნდათ. ამ დარგს მართავს აეროდინამიკის მეცნიერება.
ასევე იხილეთ:
ნავიგაცია
მთავარი წყარო: https://en.wikipedia.org/wiki/History_of_navigation
ბალატიკი დიდი იალქნიანი გემია, რომელიც გამოიყენებოდა უძველეს საზღვაო სავაჭრო მარშრუტებში.
ძვ.წ. 1000 წლისთვის, სამხრეთ-აღმოსავლეთი აზიის კუნძულებში ავსტრალიელები უკვე ჩართულნი იყვნენ რეგულარულ საზღვაო ვაჭრობაში ჩინეთთან, სამხრეთ აზიასა და შუა აღმოსავლეთთან. მცურავი საშუალებების თანდათანობით განვითარებამ მათ ხელი შეუწყო ამ საქმიანობაში. მაგ: ინდოეთში ბანანებისა და შაქრის შეტანას, რომელთაგანაც ზოგმა საბოლოოდ მიაღწია ევროპას, სპარსელი და არაბი მოვაჭრეების საშუალებით. 200 წელს ერთ-ერთი ჩინელის ჩანაწერი აღწერს ავსტრიის ერთ–ერთ გემს, სახელწოდებით ,,kunlun bo or k'unlun po". ეს შეიძლება, ასევე ყოფილიყო ბერძნების მიერ ცნობილი "კოლანადოფონტა", რომელსაც აქვს 4-7 ანძა. ჩრდილოეთ ევროპელმა ვიკინგებმა შექმნეს ოკეანური ხომალდები, რომელზეც დიდწილად იყო დამოკიდებული მოგზაურობა და მოსახლეობის გადაადგილება 1000 წლამდე. ჩინეთმა X საუკუნეში დაიწყო საზღვაო გემების მშენებლობა. ჩინურ გემს საფუძვლად უდევს ავსტრალიური ხომალდი ჩინეთი ადრეულ პერიოდში აწარმოებდა წიწაკის, ყვავილოვანი კომბოსტოს და სხვადასხვა სანელებლების ექსპორტს.
ზღვა იყო საქონლის გადაზიდვის ყველაზე უსაფრთხო გზა. გრძელმა სავაჭრო მარშრუტებმა შექმნეს დიდი და პოპულარული სავაჭრო პორტები სახელწოდებით ,,Entrepôts". აქედან სამი განსაკუთრებით პოპულარული იყო, რომლებიც გამოირჩეოდნენ ეთნიკური მრავალფეროვნებით.
ინჟინერ-მექანიკოსმა მა ჯუნმა (ახ. წ. 200-265 წწ.) გამოიგონა სამხრეთისკენ მიმავალი ეტლი, ბორბლიანი დანადგარი, განსხვავებული აპარატით, რომელიც მხოლოდ სამხრეთსკენ იყო მიმართული (სამხრეთს აჩვენებდა). სწორედ ეს ასტროლაბი იყო ნავიგაციის მთავარი ინსტრუმენტი ადრეულ, თანამედროვე საზღვაო ისტორიაში.
მაგნიტური ნემსის კომპასის აღმოჩენის ზუსტი თარიღი დაუდგენელია, მაგრამ სანავიგაციო მოწყობილობის ადრეული წყარო იყო Shen Kuo-ს მიერ წარმოდგენილ ნარკვევებში (1088 წ). კომპასის ადრეული მოდელი შედგებოდა მცურავი, მაგნიტიზირებული საყრდენის ნემსისგან, რომელიც ტრიალებდა წყლით სავსე თასში, სანამ არ იქნებოდა სწორ მდგომარეობაში დედამიწის მაგნიტურ ბოძებთან მიმართებაში. ჩინელი მეზღვაურები იყენებდნენ "სველ" კომპასს სამხრეთ კარდინალური მიმართულების დასადგენად ჯერ კიდევ 1117 წლისთვის.
უძველესი ცნობილი რუკა აღმოჩენილ იქნა ესპანურ გამოქვაბულში პილარ უტრილას მიერ.
გემები, საზღვაო ხომალდები
მინი|250პქ|სანტა-მარია ძირითადი წყარო: https://en.wikipedia.org/wiki/Medieval_ships
განსხვავებული გემები არსებობდა შუა საუკუნეებში. ჩუანის - ჩინური გემის დიზაინი ინოვაციური იყო. ლორგია იყო გემის ტიპი, რომელიც საუკუნეების განმავლობაში ძლიერ განვითარდა, მისი ყველაზე ცნობილი მომხმარებლის, ვიკინგების მიერ, დაახლოებით IX საუკუნეში. კნარი სატვირთო გემის ტიპი იყო. ქურუმი იყო დიზაინი, რომელიც დიდხანს და ფართო მასშტაბით გამოიყენებოდა XII საუკუნეში. ქარავანი იყო გემი, რომელიც გამოიგონეს ისლამურ იბერიაში და გამოიყენებოდა ხმელთაშუა ზღვაში XI საუკუნიდან. კრეკი - კიდევ ერთი ტიპის გემი, რომელიც გამოიგონეს ხმელთაშუა ზღვაში XV საუკუნეში. ეს უფრო დიდი ჭურჭელი იყო, ვიდრე ქარავანი. კოლუმბის გემი,,, სანტა მარია", კარაოკის ცნობილი ნიმუში იყო.
აღმოჩენების ხანა
აღმოჩენის ხანა ეწოდება პერიოდს XV საუკუნის დასაწყისიდან და XVII საუკუნის დასაწყისამდე. ამ დროის განმავლობაში, ევროპული ხომალდები მოგზაურობდნენ მთელი მსოფლიოს გარშემო ახალი სავაჭრო მარშრუტებისა და პარტნიორების მოსაძებნად, ევროპაში კაპიტალიზმის შენარჩუნების მიზნით. ისტორიკოსები ხშირად მოიხსენიებენ ამ ეპოქას ,,აღმოჩენის ხანად". ამ მოგზაურობის განმავლობაში ევროპელები შეხვდნენ სხვადასხვა ხალხებს და დააფიქსირეს მიწები, რომლებიც აქამდე მათთვის უცნობი იყო.
ქრისტეფორე კოლუმბი ცნობილი აღმომჩენი და საზღვაო მაძიებელი იყო, რომელიც ისტორიული ფიგურებიდან ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარულია, როგორც ამერიკის აღმომჩენი. კოლუმბის მოგზაურობები ძირითადად დასავლეთ ნახევარსფეროს გამოძიების მიზნით ხორციელდებოდა. ისტორია დიდ მნიშვნელობას ანიჭებს 1492 წლის მის პირველ მოგზაურობას. 1492 წლამდე პერიოდი ცნობილია, როგორც პრე-კოლუმბიური პერიოდი.
მინი|250პქ
ჟაკ კარტერი - ფრანგი აღმომჩენი, რომელმაც პირველად გამოიკვლია და აღწერა მდინარე სენტ-ლოურენსის ყურე და ნაპირები, რომელსაც მან კანადა დაარქვა. ხუან ფერნანდესი იყო ესპანელი მკვლევარი და აღმომჩენი. სავარაუდოდ, 1563 და 1574 წლებში მან აღმოაჩინა ხუან-ფერნანდესის კუნძულები ჩილეს ვალპარაისოს დასავლეთით. მან ასევე აღმოაჩინა წყნარი ოკეანის კუნძულები სან ფელიქსი და სან ამბროსიო 1574 წელს. პერიოდის სხვა ცნობილ მკვლევრებს შორის იყვნენ: ვასკო და გამა, პედრო ელვარესი კაბალი, იერმაკი, ხუან პონსე დე ლეონი, ფრანცისკო კორონადო, ხუან სებასტიან ელკანო, ბართლომეუ დიასი, ფერნანდო მაგელანი, უილიამ ბარენცესი, აბელ ტასმანი, ჟან ალფონსი, უილიამ ჯონსი, კაპიტანი ჯეიმზ კუკი, ჰენრი ჰუდსონი და ა.შ.
არაბული სამყარო
არაბეთის იმპერიამ შეინარჩუნა და გააფართოვა სავაჭრო ქსელი აზიის, აფრიკის და ევროპის ნაწილებში. ამან ხელი შეუწყო არაბთა იმპერიას, როგორც მსოფლიოს წამყვან ფართო ეკონომიკურ ძალას VII-XIII საუკუნეებში. ბელიტუნგი არის უძველესი არაბული ხომალდი, რომელმაც აზიას მიაღწია. იგი 1000 წლით თარიღდება.
ნილოსის, ტიგროსისა და ევფრატის გარდა, ისლამურ რეგიონებში მდინარეები იშვიათი იყო. სწორედ ამიტომ საზღვაო ტრანსპორტს ძალიან დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა. ისლამური გეოგრაფია და სანავიგაციო მეცნიერებები ძალიან განვითარდა ამ პერიოდში. შეიქმნა მაგნიტური კომპასი და რუდიმენტული ინსტრუმენტი, რომელიც ცნობილია კამალად.
საზღვაო მარშრუტების კონტროლი ევალებოდა ისლამური ერის პოლიტიკურ და სამხედრო ძალას. საზღვაო ვაჭრობა ძალიან აქტიურად მიმდინარეობდა. არაბები პირველები იყვნენ, რომლებმაც ინდოეთის ოკეანე გადალახეს. საზღვაო ვაჭრობა მნიშვნელოვანი ფაქტორი იყო სანაპირო პორტებისა და ისეთი ქალაქებისთვის, როგორიცაა სტამბოლი. საზღვაო ვაჭრობამ საშუალება მისცა საკვებისა და მარაგის განაწილებას შუა აღმოსავლეთში მთელი მოსახლეობისთვის.
სქოლიო
კატეგორია:საზღვაო ისტორია კატეგორია:ნავიგაცია კატეგორია:არაბები კატეგორია:გემები კატეგორია:ზღვები კატეგორია:ისტორია
ლაწომბა
ლაწომბა — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში, ნაკრის თემში (სოფლები: ანილი, თავრალი, კვიცანი, კიჩხულდაში, ლაშხრაში, ლაწომბა, ლენკვაში, ნაკრა, ცალერი, ხერხვაში).
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 20 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ფიშერინგის ციხესიმაგრე
250px|მინი ფიშერინგის ციხესიმაგრე (Burg Vischering) — ციხესიმაგრე ლუდინგჰაუზენში, ჩრდილოეთ რაინ-ვესტფალია. XVI საუკუნეში კომპლექსი თითქმის მთლიანად აღადგინეს, მაგრამ ციხესიმაგრემ ძლიერი ციხის ფუნქციების შენარჩუნება მოახერხა. ფიშერინგის ციხესიმაგრე ერთ-ერთი უძველესი და ყველაზე კარგად შემონახული ციხესიმაგრეა მთელს მიუნსტერში. ციხე შედგება გარე თავდაცვითი ეზოსგან, კარიბჭეებისგან, თხრილისგან, ხიდისგან, მთავარი შენობისა და სამლოცველოსაგან.
ფიშერინგის ციხე აშენდა ეპისკოპოს გერჰარდ ფონ დერ მარკის დავალებით. თუმცა ის მალევე გადაეცა დროსტე ცუ ფიშერინგთა ოჯახს. დროსტე იყო ადგილობრივი ტიტული მემკვიდრეობით კეთილშობილი პირებისთის, რომლებიც ემსახურებოდნენ მიუნსტერის ეპისკოპოსებს. მთავარი შენობა არის ცხენის ფორმის სამსართულიანი ნაგებობა მასიური გარე კედლით. ციხე ხანძარმა გაანადგურა 1521 წელს. მეორე მსოფლიო ომის დროს საჰაერო თავდასხმისგან მიღებული ზარალი უმნიშვნელო იყო.
ბაბა-ვიდა
ციხესიმაგრის მშენებლობა დაიწყო X საუკუნეში, ძველი რომაული ციხესიმაგრის ბონინიის ადგილზე. ბაბა-ვიდამ გაუძლო ბიზანტიის იმპერატორ ბასილი II-ის 8-თვიან ალყას, თუმცა სერიოზულად დაზიანდა და აღადგინეს ივან სრაციმირის (1356-1396 წწ.) მმართველობის დროს.
ფიშერინგის ციხესიმაგრე
ფიშერინგის ციხესიმაგრეში განთავსებულია მიუნსტერლანდმუზეუმი, რაინდობის გამოფენა პატარებისთვის, ასევე კაფე-რესტორანი.
ბაბა-ვიდა
ციხესიმაგრის მნიშვნელობა კიდევ უფრი გაიზარდა ოსმალეთის იმპერიის მიერ ბულგარეთის დაპყრობის შემდეგ. ამჟამად ბაბა-ვიდა ციხესიმაგრე-მუზეუმია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბულგარეთის ციხესიმაგრეები
სარაევოს უნივერსიტეტი
300px|მინი|სარაევოს უნივერსიტეტი სარაევოს უნივერსიტეტი (ბოსნ. Univerzitet u Sarajevu / Универзитет у Сарајеву) — სახელმწიფო უნივერსიტეტი, რომელიც მდებარეობს სარაევოში, ბოსნია და ჰერცეგოვინაში. სარაევოს უნივერსიტეტი არის ქვეყნის უდიდესი და უძველესი უნივერსიტეტი, ასევე უმაღლესი განათლების უძველესი დაწესებულებაა მთელ ყოფილ იუგოსლავიაში. დაარსდა 1537 წელს, როგორც მედრესე.
სარაევოს უნივერსიტეტი ჩარიცხული სტუდენტების რაოდენობის მხრივ ბალკანეთის უდიდეს უნივერსიტეტებს შორისაა. 1949 წელს გახსნის შემდეგ, სულ 122 000 სტუდენტმა მიიღო ბაკალავრის ხარისხი, 3,891-მა მიიღო მაგისტრის ხარისხი და 2,284-მა მიიღო დოქტორის ხარისხი 45 სხვადასხვა სფეროში. უნივერსიტეტს აქვს 32 ფაკულტეტი.
პარტნიორული ურთიერთობები
სარაევოს უნივერსიტეტს პარტნიორული ურთიერთობები აქვს ევროპის, აშშ-ის, კანადისა და ახლო აღმოსავლეთის 120-ზე მეტ უნივერსიტეტთან.
სქოლიო
კატეგორია:ბოსნია და ჰერცეგოვინის უნივერსიტეტები
ჰემა მალინი
ჰემა მალინი (Hema Malini, ஹேமமாலினி, हेमा मालिनी; დ. 16 ოქტომბერი, 1948) — ინდოელი მსახიობი, მოცეკვავე, კინოპროდიუსერი, კინორეჟისორი და პოლიტიკოსი. ყოფილი საბჭოთა კავშირის მასშტაბით იგი ცნობილია ტყუპი დების ზიტას და გიტას როლის შესრულებით ამავე სახელწოდების ფილმში. მსახიობის ფილმოგრაფიაში სულ 160 კინოროლი მოითვლება. არის ბოლივუდის ერთ-ერთი ყველაზე პრესტიჟული კინოპრემიის Filmfare Award-ის პრემიის ლაურეატი ქალის როლის საუკეთესო შესრულებისათვის. არის სახელმწიფო ჯილდოს პადმა შრის ლაურეატი, რომელიც გადაეცა ინდოეთის კინემატოგრაფიის განვითარებისათვის.
ბიოგრაფია
მალინი დაიბადა 1948 წლის 16 ოქტომბერს ტამილურ ოჯახში. დედა ჯაია ლაქშმი ჩაკრავარტი იყო ფილმების პროდიუსერი.
სამსახიობო კარიერა
მისი დებიუტი შედგა 1965 წელს, როდესაც ტელუგუს ენაზე გადაღებულ ფილმში, „პანდუ ტოვებს სამყაროს“ მიიღო მონაწილეობა, სადაც იგი მოცეკვავის როლს ასრულებდა. მისი პირველი ფილმი ჰინდი ენაზე იყო „ოცნებების გამყიდველი“ (1968 წ.), სადაც მისი პირველი პარტნიორი იყო რაჯ კაპური.
შემდეგ გადაიღეს სხვა ფილმებიც, სადაც ჰემა მალინი თამაშობდა ისეთ მსახიობებთან როგორიცაა რაჯეშ კჰანა, შამი კაპური, შაში კაპური, სანჯივ კუმარი, დჰარმენდრა, ამიტაბჰ ბაჩანი, ჯიტენდრა, დევ ანანდი და ვინოდ კჰანა. ამ ფილმებში იგი ასრულებდა კეთილი და საყვარელი გოგოს, დედისა და ცოლის რომანტიკულ როლებს.
35-ზე მეტ ფილმში გადაღებულია დჰარმენდრასთან წყვილში. საბჭოთა კავშირში და პოსტსაბჭოთა სივრცეში ამ კინოს წყვილის ყველაზე ცნობილი ერთობლივი ფილმებია: „ლამაზი და ჯიუტი“ (1970 წ.), „ზიტა და გიტა“ (1972 წ.), „საყვარელი რაჯა“ (1972 წ.), „შურისძიება და კანონი“ (1975 წ.), „ჯუნგლების მეფე“ (1976 წ.), "ალი ბაბას და ორმოცი ყაჩაღის თავგადასავალი“ (1979 წ.),  „მძიმე ბედი“ („მსახიობის სიყვარული“, 1981 წ.),” „სამრატი“ (1982 წ.).
ასევე ცნობილია და პოპულარულია მისი ფილმები „დროის სუნთქვა“ (2000 წ.), „სიყვარული და ღალატი“ (2003 წ.), „ვირი და ზარა“ (2004 წ.), „სიყვარული საზღვრების გარეშე“ (2010 წ.).
უკანასკნელი რამდენიმე წელია ჰემა მალინი დაკავებულია საპროდიუსერო მოღვაწეობით.
ჰემა მალინი მეორე ტამილელი ქალი მსახიობია ვიჯაიანტიმალას შემდეგ, რომელიც ჰინდის ენაზე გადაღებული ფილმების ვარსკვლავი გახდა.
პოლიტიკური კარიერა
ბოლო წლების განმავლობაში, ჰემა მალინი და მისი მეუღლე პოლიტიკურ ასპარეზზე გამოჩნდნენ. ორივე მათგანი გახდა ინდოეთის პარლამენტის ზედა პალატის, რაჯია-საბჰას წევრი ინდოეთის სახალხო პარტიის მხარდაჭერით. 1999 წელს ჰემამ მხარი დაუჭირა სახალხო პარტიის კანდიდატს, ბოლივუდის ყოფილ მსახიობს ვინოდ კჰანას ინდოეთის პარლამენტის ქვედა პალატის ლოკ-საბჰას არჩევნებში პენჯაბის შტატის გურდასპურის საარჩევნო ოლქში. 2004 წლიდან ჰემა მალინი ოფიციალურად შეუერთდა ინდოეთის სახალხო პარტიას და 2010-2011 წლებში გახდა პარტიის გენერალური მდივანი.
პირადი ცხოვრება
ჰელა მალინი გათხოვილია მსახიობ დჰარმენდრაზე. მათ ორი შვილი ყავთ, ეშა და აჰანა. ეშა გაჰყვა დედის გზას და გახდა მსახიობი. ისევე როგორც ჰემა, მისი გოგონებიც ცეკვის ხელოვნებას დაეუფლნენ. დჰარმენდრას ბიჭებიც პირველი ქორწინებიდან სანი დეოლი და ბობი დეოლი მსახიობები არიან.
ჰემა მალინი აღიარებს ვაიშნავიზმს (ინდუიზმის ერთ-ერთი ძირითადი მიმართულება), არის კრიშნას ცნობიერების საერთაშორისო საზოგადოების მიმდევარი.
სქოლიო
კატეგორია:ინდოელი პოლიტიკოსი ქალები კატეგორია:ინდოელი მსახიობები კატეგორია:ინდოელი მოცეკვავეები კატეგორია:ინდოეთის სახალხო პარტიის წევრები
81 (რიცხვი)
ოთხმოცდაერთი — ოთხმოცდამეერთე ნატურალური რიცხვი. არის ოთხმოცის მომდევნო და ოთხმოცდაორის წინამდგომი. აღინიშნება სიმბოლოთი 81. 81 არის კენტი და შედგენილი რიცხვი. სიტყვა „ოთხმოცდაერთი“ რთული შედგენილობისაა და მისი პირვანდელი ვარიანტია ოთხი ოცი და ერთი (იგულისხმება ოთხმოცზე ერთი ერთეულით მეტი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რიცხვები
დროსტე ცუ ფიშერინგი
მინი| დროსტე ცუ ფიშერინგთა [[გერბი]] დროსტე ცუ ფიშერინგი — ძველი და მნიშვნელოვანი ვესტფალიური დიდგვაროვანი ოჯახის სახელი.
ჰიდარნეს III
ჰიდარნეს III Հիդարնես Գ — სომხეთის სატრაპიის მეფე ერვანდუნების დინასტიიდან. მისი მმართველობა დაიწყო ძვ.წ. 470 წელს და დასრულდა ძვ.წ. 440 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სომხეთის მეფეები კატეგორია:ერვანდუნების დინასტია კატეგორია:ძვ. წ. VI საუკუნის მმართველები
ნიკოლოზ ანთელავას ქუჩა
ნიკოლოზ ანთელავას ქუჩა —ქუჩა თბილისში, ჩუღურეთის რაიონში (ჩუღურეთი); კუმისის ქუჩიდან ელენე ახვლედიანის ხევამდე. წარმოიქმნა XIX საუკუნეში. თბილისის ქუჩების 1926 წლის ცნობარში შეტანილია როგორც საპნის ქუჩა. 1960 წელს — პეტრე იბერის, 1994 წელს ნიკოლოზ ანთელავას სახელი ეწოდა. აქვს 1 შესახვევი.
ლიტერატურა
ანთელავა
D8 (ჩეხეთი)
thumb|right|200px|ავტომაგისტრალი D8 D8 (Dálnice D8) — მაგისტრალური საავტომობილო გზა ჩეხეთში. ერთმანეთთან აკავშირებს ჩეხეთის დედაქალაქ პრაღას, ქალაქ ტეპლიცეს, ქალაქ უსტი-ნად-ლაბემსა და გერმანიის ქალაქ დრეზდენს. მარშრუტის საერთო სიგრძე 92.2 კილომეტრია და ის ევროპის ავტომაგისტრალ E55-ის შემადგენელი ნაწილია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტრანსპორტი ევროპაში
ნაუმი (შავიანიძე)
მიტროპოლიტი ნაუმი (ერისკაცობაში — ნაომ გრიგოლის ძე შავიანიძე; დ. 1889, სოფელი ოხომირა, ქუთაისის მაზრა — გ. 3 მარტი, 1969, ქუთაისი) — საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მღვდელმთავარი.
ბიოგრაფია
დაიბადა სასულიერო პირის ოჯახში. მამა — გაბრიელ შავიანიძე იყო დეკანოზი. 1904 წელს ნაუმ შავიანიძემ დაამთავრა ქუთაისის კლასიკური გიმნაზია. მისი გიმნაზიელი მეგობარი იყო შემდგომში ცნობილი ენათმეცნიერი აკაკი შანიძე, რომელთანაც კონტაქტი არასდროს არ გაუწყვეტია. სასწავლებლის დამთავრების შემდეგ დაინიშნა სოფელ ცუცხვათის ეკლესიის მედავითნედ. 1905 წელს სოფელ ოხომირაში დააარსა საკუთარი სკოლა, სადაც უსასყიდლოდ ასწავლიდა გლეხის შვილებს. 1916 წელს იმერეთის ეპისკოპოსმა გიორგიმ ხელი დაასხა ქუთაისის საკათედრო ტაძრის მთავარდიაკვნად. 1918 წლის დასაწყისში ქუთათელი მიტროპოლიტის ანტონის მიერ იკურთხა მღვდლად და გამწესებულ იქნა ოხამირას მაცხოვრის სახელობის ეკლესიაში. 1921 წელს მამა ნაუმი შეთავსებით ქუთაისის სამრევლო სკოლების განათლების განყოფილების გამგის მოადგილედ მუშაობდა. იგი აქტიურ მონაწილეობას იღებდა საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მესამე საეკლესიო კრების მუშაობაში, რომელიც ჩატარდა 1921 წლის 1-5 სექტემბერს გელათში და მხარს უჭერდა მიტროპოლიტ ნაზარის კანდიდატურას სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის ტახტზე. 1924–1929 წლებში ჭოგნარის მაცხოვრის ეკლესიის წინამძღვარია.
1929 წელს მამა ნაუმი დაინიშნა ქუთაისის მწვანეყვავილას ეკლესიის წინამძღვრად. ამ ეკლესიაში მსახურობდა იგი 1941 წლამდე, ვიდრე ხელისუფლებამ 1941 წელს ადმინისტრაციული წესით არ დაკეტა იგი. მამა ნაუმს 1942 წელს დიდი უბედურება დაატყდა თავს, დააპატიმრეს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სტუდენტთა ჯგუფის წევრები, რომელთა მიზანი იყო ბრძოლა საქართველოს საბჭოთა იმპერიის მარწუხებიდან განთავისუფლებისათვის. ამ ჯგუფის აქტიური წევრები კოტე ჯოგლიძე, კოტე ხიმშიაშვილი და შალვა შავიანიძე (მამა ნაუმის შვილი) დახვრიტეს. დიდი მწუხარების მიუხედავად, მამა ნაუმი სულიერად არ გატეხილა, 1943 წელს იგი სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქმა, უწმიდესმა და უნეტარესმა კალისტრატემ სიონის ტაძრის მოძღვრად გადაიყვანა, იმავდროულად იგი ასრულებდა სინოდის მდივნის მოვალეობას.
მამა ნაუმი მონაწილეობდა რუსეთისა და საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიებს შორის მოლაპარაკებაში, რომელიც 1943 წელს გაიმართა. მოლაპარაკების დამთავრების შემდეგ რუსეთის ეკლესიამ აღიარა საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის ტერიტორიული ავტოკეფალია. მამა ნაუმის თბილისში გადასვლა გააპროტესტეს მორწმუნეებმა და უწმიდეს კალისტრატეს სთხოვეს მისი ქუთაისში დაბრუნება.
1945 წლის თებერვალში უწმიდესი და უნეტარესი, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი კალისტრატე იმყოფებოდა მოსკოვში რუსეთის პატრიარქის ალექსი I-ის აღსაყდრებაზე მას თან ახლდა სიონის ტაძრის დეკანოზი ნაუმი. ამის შემდეგ იგი არაერთხელ ყოფილა მოსკოვში საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის დელეგაციის შემადგენლობაში. 1955 წელს ეჩმიაწინში მამა ნაუმი ესწრებოდა ყოველთა სომეხთა პატრიარქ-კათოლიკოსის ვაზგენ I-ის აღსაყდრებას.
1958 წელს მეუფე ნაუმი დაჯილდოვდა ოქროს ჯვრით. უწმიდესი და უნეტარესი, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი ეფრემ II განსაკუთრებული პატივისცემით იყო გამსჭვალული მეუფე ნაუმის მიმართ, 1964 წელს ეპისკოპოსი ნაუმი წმიდა ნინოს ორდენით დაჯილდოვდა, 1967 წელს მას მიტროპოლიტობა ებოძა.
1969 წლის 3 მარტს მიტროპოლიტი ნაუმი გარდაიცვალა ქუთაისში. მიტროპოლიტი ნაუმი დაიკრძალა ქუთაისში, პეტრე-პავლეს საკათედრო ეკლესიაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქუთათელ-გაენათელ ეპისკოპოსები კატეგორია:დაბადებული 1889 კატეგორია:გარდაცვლილი 3 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1969
უზუმლუ (კახის რაიონი)
უზუმლუ  (Üzümlü) — სოფელი აზერბაიჯანში, შაქი-ზაქათალის რეგიონის კახის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კახის რაიონის სოფლები
D11 (ჩეხეთი)
thumb|right|200px|ავტომაგისტრალი D11 D11 (Dálnice D11) — მაგისტრალური საავტომობილო გზა ჩეხეთში. ერთმანეთთან აკავშირებს ჩეხეთის დედაქალაქ პრაღას, პარდუბიცესა და ჰრადეც-კრალოვეს. მარშრუტის ამჟამინდელი საერთო სიგრძე 87 კილომეტრია, მაგრამ დაგეგმილია მისი 152 კმ-მდე გაგრძელება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტრანსპორტი ევროპაში
კო-პანი
კო-პანი (เกาะปันหยี) — სოფელი ტაილანდში. მდებარეობს ფანგნგის პროვინციაში. სოფელში დგას ინდონეზიელი მეთევზეების მიერ ოჩოფეხებზე აგებული სახლები. მოსახლეობა შეადგენს 360 ოჯახს ანუ 1 685 ადამიანს.
სოფელში არის მუსულმანური სკოლა სადაც ერთად სწავლობენ გოგონები და ვაჟები. ამ განათლების არაფორმალური სახის გამო ზოგიერთი ვაჟი სასწავლებლად დადის ფუკეტში. სოფელში არის მოცურავე საფეხბურთო მოედანი, რომელიც 1986 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის შთაგონებით ააშენეს ბავშვებმა ჯართისაგან, ხეებისაგან და ტივებისგან.
XX საუკუნეში მოსახლეობისათვის მეთევზეობა უკვე აღარ იყო შემოსავლიანი და მოთხოვნილებამ განაპირობა ტურიზმის განვითარება.
სქოლიო
კატეგორია:ფანგნგის პროვინციის სოფლები
კომები
კომები, (წარსულში ზირიანები), კომი-პერმიაკები — კომის რესპუბლიკის მკვიდრი მოსახლეობა. კომების მნიშვნელოვანი ჯგუფები ურალის იქით ცხოვრობენ. საკუთრივ კომების საერთო რაოდენობა 322 ათასი კაცია (1970). ლაპარაკობენ კომი ენაზე, რომელიც რამდენიმე დიალექტს შეიცავს. მორწმუნე კომები მართლმადიდებლები არიან, გვხვდებიან ძველმოწესენიც. კომებისა და კომი-პერმიაკების წინაპრები რომლებთაც საერთო ენა ჰქონდათ, ჯერ კიდევ ძვ. წ. I ათასწლეულში ენობრივი ერთობის გათიშვისა და უდმურტების ცალკე ხალხად გამოყოფის შემდეგ გარკვეულ ხანს კამისპირეთში მცხოვრები ერთ ხალხს შეადგენდნენ. I ათასწლეულის II ნახევარში მათი ნაწილი ზემო კამისპირეთიდან მდინარე ვიჩიგდის აუზში გადასახლდა. აქ ისინი ადგილობრივ მოსახლეობაში აითქვიფნენ და ახალი ტომობრივი გაერთიენბა შექმნეს. II ათასწლეულის დასაწყისში შეიქმნა 2 ტომობრივი გაერთიანება. ერთი მდინარე ვიჩიგდის აუზში, მეორე — კამის აუზში. XVI-XVIII საუკუნეებში კომი ხალხი ზემო ვიჩეგდისა და პეჩორის აუზებში გადასახლდა. მათი მთავარი საქმიანობა იყო მიწათმოქმედება, მეცხოველეობა, ნადირობა, თევზჭერა. XIX საუკუნეში ჩრდილოეთ რაიონებში განვითარდა მეირმეობა. საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ მიიღეს ავტონომია (1921 წელს შეიქმნა კომის ავტონომიური ოლქი, 1936 წელს — კომის ასსრ). განვითარდა მრეწველობა და მექანიზებული სოფლის მეურნეობის კულტურა.
ლიტერატურა
კატეგორია:კომები
ადამიანის უფლებები ბჰუტანში
მინი|[[ბჰუტანის დროშა]] მინი|[[ბჰუტანის გერბი]]
ლხოცამპას დისკრიმინაცია
ლხოცამპა ნეპალური წარმოშობის არაერთგვაროვანი ბჰუტანელი ხალხია, რომლებიც ისტორიულად ცხოვრობდნენ ბჰუტანის სამხრეთ რეგიონებში. ნეპალელები, რომლებიც გახდნენ ლხოცამპები, ანუ „სამხრეთელები“, ნეპალიდან ბჰუტანში ემიგრაცია დაიწყეს XIX საუკუნის ბოლოს. გასული საუკუნის 80-იანი წლების ბოლოს ბუტანის მთავრობამ მოსახლეობის 28% ლხოცამპად ცნო, თუმცა არაოფიციალური შეფასებით, 40%-ს აღწევს, რომელთაგან მხოლოდ 15% იყო ლეგალურად მაცხოვრებელი. ლხოცამპას მოსახლეობის რაოდენობა აშკარა გახდა 1988 წლის აღწერით.
1990 წელს განხორციელდა ძალადობრივი არეულობა და ანტისახელმწიფოებრივი პროტესტი სამხრეთ ბჰუტანის მახლობლად, განხორციელებული „ბჰუტანიზაციის პოლიტიკის“ საპასუხოდ. ამ „აჯანყებას“ მთავრობის „დარბევა“ მოჰყვა, რომელიც გულისხმობდა სამხრეთ ბუტანის 66 სკოლის დახურვას, ასევე „შევიწროებას, დაპატიმრებებსა და [ლხოცამპას] სახლების დაწვას“. 1990 წლის ბოლოს ლხოცამპას ლტოლვილებმა ნეპალში დაიწყეს შესვლა, იძულებული გახდნენ დაეტოვებინათ ბჰუტანი, მას შემდეგ რაც „დესპოტურად ჩამოერთვათ მოქალაქეობა“. 1995 წლისთვის 86,0000-მა ლხოცამპამ ლტოლვილის სტატუსი მიიღო ნეპალში, ბჰუტანის მაშინდელი 509,000 ადამიანისგან შემდგარი მოსახლეობის დაახლოებით ერთი მეექვსედი.
წარუმატებელი მოლაპარაკებები ნეპალსა და ბჰუტანს შორის ბჰუტანელი ლტოლვილების სტატუსთან დაკავშირებით, განსაკუთრებით ნეპალის სურვილით, რომ ისინი დაბრუნებულიყვნენ, შედგა 1993, 1996 და 2001 წლებში. 2009 წლისთვის დაახლოებით 111,000 ლხოცამპა ცხოვრობდა ნეპალის ლტოლვილთა ბანაკებში, როდესაც დაიწყო „მესამე ქვეყნის განსახლების პროგრამა“: 88,770 ბუტანელი ლტოლვილი განასახლეს, მათ შორის 75,000 აშშ-ში. 2015 წლის სექტემბრისთვის 10,000 ლხოცამპა რჩება ნეპალის ლტოლვილთა ბანაკებში, რომელსაც ზედამხედველობას უწევს გაეროს ლტოლვილთა უმაღლესი კომისარიატის ოფისი (UNHCR).
გააკრიტიკეს ბჰუტანის კონსტიტუცია იმის გამო, რომ ადეკვატურად არ განსაზღვრავს და არ იცავს „ნეპალის ენაზე მოსაუბრეების“ (ლხოცამპას) უფლებებს.
შეერთებული შტატების სახელმწიფო დეპარტამენტმა აღნიშნა თავის 2015 წლის მოხსენებაში ბჰუტანის ადამიანის უფლებათა პრაქტიკის შესახებ, რომ იყო დაუდასტურებელი ცნობები ლხოცამპას მიმართ მიმდინარე დისკრიმინაციის შესახებ: მათ ექმნებათ ბარიერი მთავრობაში სამუშაოდ, უმაღლეს სასწავლებელში ჩარიცხვაში და საჭირო ლიცენზიების მოპოვებაში კერძო ბიზნესის წარმართვისას. მოხსენებაში ასევე აღინიშნა, რომ არასამთავრობო ორგანიზაციების ცნობით, სამხრეთ ბჰუტანის ლხოცამპას უცნობი რაოდენობა იყო მოქალაქეობის არმქონე პირები, რომელთაც პრობლემები შეექმნათ საზოგადოებრივი ჯანდაცვის, დასაქმების, განათლების, სამგზავრო დოკუმენტაციისა და ბიზნესის მფლობელობაში.
რელიგიის თავისუფლება
ბჰუტანის კონსტიტუციის 7.4 მუხლში ნათქვამია: „ბჰუტანის მოქალაქეს აქვს აზრის, სინდისისა და რელიგიის თავისუფლების უფლება. არავინ იქნება იძულებითი ან წაქეზებით სხვა სარწმუნოების წარმომადგენელი.“  მუხლი 8.3 აკისრებს შესაბამის ვალდებულებას მოქალაქეებს „გამოიჩინონ ტოლერანტობა, ურთიერთპატივისცემა და ძმობის სულისკვეთება ბჰუტანის ყველა ხალხის მიმართ“. კონსტიტუციის მე-3 მუხლი აღიარებს ბუდიზმს, როგორც „ბჰუტანის სულიერ მემკვიდრეობას“, ხოლო აცხადებს, რომ მეფე არის „ბჰუტანის ყველა რელიგიის მფარველი“.
სქოლიო
კატეგორია:ბჰუტანი კატეგორია:ადამიანის უფლებები კატეგორია:ადამიანის უფლებები ქვეყნის მიხედვით
ლაიზა მინელი
ლაიზა მეი მინელი (Liza May Minnelli; ; დ. 12 მარტი, 1946) — ამერიკელი მომღერალი და მსახიობი. ყველაზე მეტად ცნობილია 1972 წლის ფილმ „კაბარეში“ მონაწილეობით, სადაც მიიღო ოსკარი საუკეთესო მსახიობი ქალისთვის. განთქმულია თავისი ენერგიული სასცენო შესრულებითა და ძლიერი კონტრალტოთი. ის ჯუდი გარლანდისა და ვინსენტ მინელის ქალიშვილია.
1961 წელს მინელი გადავიდა ნიუ-იორკში, სადაც კარიერა დაიწყო როგორც მუსიკალური თეატრის მსახიობმა, ასევე მუშაობდა ღამის კლუბში. მისი პროფესიული სასცენო დებიუტი შედგა ბროდვეის მიუზიკლში „Best Foot Forward“ 1963 წელს. 1965 წელს მიუზიკლ „Flora the Red Menace“-ში შესრულებული როლისთვის გადაეცა ტონის ჯილდო, რის შემდეგაც საფუძველი ჩაეყარა ლაიზა მინელის, ჯონ კანდერსისა და ფრედ ებსის თანამშრომლობას. მათ დიდი როლი ითამაშეს მისი როგორც სასცენო პერსონის ჩამოყალიბებაში. მისი გლამურულობისა და შესრულების მანერის წყალობით ის იქცა გეი-იკონად.
კრიტიკოსებმა მაღალი შეფასება მისცეს მის ადრეულ შესრულებას ფილმებში, განსაკუთრებით შეაფასეს ფილმისთვის „სტერილური დოყლაპია“ (1969). მინელიმ მსოფლიო აღიარება მოიპოვა მიუზიკლით „კაბარე“ (1972). გარდა ამისა მონაწილოება აქვს მიღებული ფილმებში: „იღბლიანი ლედი“ (1975), „ნიუ-იორკი, ნიუ-იორკი“ (1977), „სასცენო დებიუტ “ (1991), „ართური“ (1981). მოგვიანებით იგი დაუბრუნდა ბროდვეის, სადაც მონაწილეობდა მიუზიკლებსა და სხვადასხვა წარმოდგენებში: „The Act“ (1977), „The Rink“ (1984), „Liza's at The Palace“ (2008). მის მიერ კარნეგ-ჰოლსა (1979, 1987) და რადიო-სიტი-მიუზიკ-ჰოლში (1991, 1992) გამართული კონცერტები მიჩნეულია ყველაზე წარმატებულებად მის კარიერაში. 1988-1992 წლებში ფრენკ სინატრასა და სემი დეივისთან ერთად მოანწილეობდა ტურნეში „Frank, Liza & Sammy: The Ultimate Event“.
მინელის ადრეული 1960-იანი წლების სიმღერები გათვლილი იყო ახალგაზრდა აუდიტორიაზე. 1989 წელს მინელიმ ინგლისურ სინთპოპ დუეტ Pet Shop Boys-თან თანამშრომლობით გამოსცა სტუდიური ალბომი Results. ჯანმრთელობის გაუარესების გამო მინელი გარკვეული ხნით ჩამოშორდა მუსიკას, მაგრამ 2002 წელს კვლავ დაბრუნდა სცენას ცოცხალი ალბომით Liza's Back.
მიღებული აქვს ერთი ოსკარის, ორი ოქროს გლობუსის, ერთი BAFTA-ს და ოთხი ტონის ჯილდო.
სქოლიო
კატეგორია:ლაიზა მინელი კატეგორია:დაბადებული 12 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1946 კატეგორია:ამერიკელი ქალი მომღერლები კატეგორია:ამერიკელი ქალი პოპ-მომღერლები კატეგორია:ამერიკელი ქალი გამხმოვანებლები კატეგორია:ამერიკელი ქალი კინომსახიობები კატეგორია:ამერიკელი ტელემსახიობი ქალები კატეგორია:ამერიკელი ქალი მიუზიკლების მსახიობები კატეგორია:ამერიკული თეატრების დიდების დარბაზში შესული ადამიანები კატეგორია:ოსკარის მფლობელი კინომსახიობები კატეგორია:BAFTA-ს გამარჯვებულები (პიროვნებები) კატეგორია:ოქროს გლობუსის გამარჯვებულები კატეგორია:ტონის ჯილდოს მფლობელები კატეგორია:გრემის ჯილდოს მფლობელები კატეგორია:პრაიმტაიმის ემის ჯილდოს მფლობელები კატეგორია:A&M Records-ის შემსრულებლები კატეგორია:Grammy Legend Award-ის მფლობელები კატეგორია:Cadence Records-ის შემსრულებლები კატეგორია:Hybrid Recordings-ის შემსრულებლები კატეგორია:Capitol Records-ის შემსრულებლები კატეგორია:Columbia Records-ის შემსრულებლები კატეგორია:ირლანდიელი ამერიკელები კატეგორია:იტალო-ამერიკელები კატეგორია:ინგლისელი ამერიკელები კატეგორია:შოტლანდიელი ამერიკელები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მომღერლები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი ქალი მომღერლები
ოთარ ბრეგაძე
ოთარ ბრეგაძე (დ. 25 აპრილი, 1967, თბილისი, საქართველოს სსრ) — ქართველი ექიმი-სტომატოლოგი, მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი.
ბიოგრაფია
1989 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სტომატოლოგიური ფაკულტეტი.
1989–1991 წლებში მუშაობდა გარდაბნის რაიონულ სტომატოლოგიურ პოლიკლინიკაში. 1991–1994 წლებში — თბილისის ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტში ქირურგიული და ორთოპედიული სტომატოლოგიის კათედრაზე. 1994 წლიდან თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ქირურგიული სტომატოლოგიის კათედრის ასისტენტია. ავტორია 18 ნაბეჭდი სამეცნიერო ნაშრომის, რომლებიც ეხება ყბა–სახის ქირურგიის აქტუალურ საკითხებს. გამოქვეყნებული აქვს ორი მონოგრაფია. 1995 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია, თემა: „ქვედა პროგნათიის ქირურგიული მკურნალობის ზოგიერთი მეთოდის შედარებითი შეფასება“.
არის საქართველოს ყბა–სახის ქირურგთა და სტომატოლოგთა ასოციაციის (1991 წლიდან), საქართველოს სტომატოლოგთა ასოციაციის (1997 წლიდან) და ყბა–სახის ქირურგთა და სტომატოლოგთა საერთაშორისო ასოციაციის (1997 წლიდან) წევრი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 25 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1967 კატეგორია:ქართველი სტომატოლოგები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
თათლარი (აღდაში)
თათლარი (Tatlar) — სოფელი აზერბაიჯანში, აღდაშის რაიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აღდაშის რაიონის სოფლები
უზუნთალა (კახი)
უზუნთალა  (Uzuntala) — სოფელი აზერბაიჯანში, შაქი-ზაქათალის რეგიონის კახის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 	122 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კახის რაიონის სოფლები
ცარევეცის ციხესიმაგრე
300px|მინიატიურა ცარევეცის ციხესიმაგრე — შუა საუკუნეების ციხესიმაგრე ქალაქ ველიკო-ტირნოვოში, ჩრდილოეთი ბულგარეთი.
პირველი ციხესიმაგრე ცარევეცის ბორცვზე ააგეს რომაელებმა. ბიზანტიელების მიერ აქ V საუკუნეში აგებული ციხესიმაგრე დაანგრიეს სლავებმა. ახალი ციხესიმაგრე კი ააგეს ბულგარელებმა მეორე იმპერიის არსებობის პერიოდში. 1393 წელს სამთვიანი ალყის შემდეგ დაიპყრეს ოსმალებმა. ციხის ნანგრევები შემორჩენილია დღემდე და წარმოადგენს ადგილობრივ ღირსშესანიშნაობას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბულგარეთის ციხესიმაგრეები
ანილი
ანილი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში, ნაკრის თემში (სოფლები: ანილი, თავრალი, კვიცანი, კიჩხულდაში, ლაშხრაში, ლაწომბა, ლენკვაში, ნაკრა, ცალერი, ხერხვაში).
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 11 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ვაკო თევდორაძე
ვალერიან (ვაკო) თევდორაძე (დ. 11 ოქტომბერი, 1993) — ქართველი ფეხბურთელი, „გონიოს“ ნახევარმცველი. უთამაშია ბათუმის „დინამოსა“ და ქობულეთის „შუქურას“ რიგებში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1993 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:ბათუმის დინამოს ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 11 ოქტომბერი ვაკო კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:ქობულეთის შუქურას ფეხბურთელები
სენტ-ჯეიმზ პარკი
სენტ-ჯეიმზ პარკი (St James' Park) — სტადიონი ნიუკასლში, გაერთიანებულ სამეფოში. სტადიონი არის საშინაო არენა პრემიერლიგის ბინადარი, ნიუკასლ იუნაიტედისთვის. სტადიონი იტევს 52 405 ადამიანს.
სენტ-ჯეიმზ პარკი არის ნიუკასლის საშინაო სტადიონი 1892 წლიდან, ხოლო საფეხბურთო მატჩები მასზე 1880 წლიდან იმართება. გარდა ფეხბურთისა სტადიონი ასევე მასპინძლობს სხვადასხვა ღონისძიებებს, მათ შორის: 2015 წლის რაგბის მსოფლიო ჩემპიონატის მატჩებს. 2012 წლის ზაფხულის ოლიმპიადაზე ფეხბურთის სტადიონად იყო გამოყენებული. ასევე სტადიონზე იმართება როკ-კონცერტები და საქველმოქმედო საფეხბურთო მატჩები.
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისის საფეხბურთო სტადიონები კატეგორია:ნიუკასლ იუნაიტედი (საფეხბურთო კლუბი)
არტაშირ ერვანდუნი
არტაშირ ერვანდუნი Արտաշիր Երվանդունի — სომხეთის სატრაპიის მეფე ერვანდუნების დინასტიიდან. მისი მმართველობა დაიწყო ძვ.წ. 440 წელს და დასრულდა ძვ.წ. 404 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სომხეთის მეფეები კატეგორია:ერვანდუნების დინასტია კატეგორია:ძვ. წ. VI საუკუნის მმართველები
გეორგიევსკის კოშკი
გეორგიევსკის კოშკი (Георгиевская башня) — ნიჟნი-ნოვგოროდის კრემლის ერთ-ერთი ყველაზე აღმოსავლეთით მდებარე კოშკი. მდებარეობს ბორისოგლებისა და პოროხოვოის კოშკებს შორის, ვოლგის ნაპირზე, ვალერი ჩკალოვის ძეგლის ახლოს, ჩკალოვის კიბის დასაწყისში.
ისტორია
კოშკი ააგეს XVI საუკუნეში. სახელი ეწოდა გვერდით მდებარე წმინდა გიორგის ეკლესიის სახელის მიხედვით, რომელიც აღარ შემორჩენილა, ან ქალაქის დამაარსებელი იურის ვსევეოლოდის ძის სახელობის გეორგიევსკის კოშკის მიხედვით, რომელიც მდებარეობდა მის სასახლეში.
1785-1786 წლებში მიაშენეს სათავსოები.
1943 წელს დაიწყეს და 1949 წელს დაასრულეს მონუმენტალური ჩკალოვის კიბის მშენებლობა, რომელიც იწყებოდა კოშკიდან და მთავრდებოდა ვოლგის ნაპირზე.
1953 წელს მიმდინარეობდა კოშკის სარესტავრაციო სამუშაოები.
აღწერა
კოშკის ცენტრალური სათავსო არნიშნული შიდა კიბისაგან იზოლირებულია და არის გამჭოლი გასასვლელი. კარიბჭე დაცულია რთული შესასვლელი სისტემით, მტერს აუცილებლად უნდა გადაელახა გრძელი ხის ხიდი, შემდეგ 5,3 მეტრის სიმაღლის ასაწევი ხიდი, რომელიც იკეტებოდა 3,52 მეტრის სიმაღლის კარით. ასაწევი ხიდი შემონახულია ჩვენს ეპოქამდე თითქმის უცვლელად. მთავარი სართულის კუთხის კედლებში შემონახულია სათოფურები.
მესამე სართულზე ოთხი საბრძოლო კამერაა, მეოტხეზე კი საბრძოლო ქონგურებია.
სქოლიო
კატეგორია:ნიჟნი-ნოვგოროდის კრემლის კოშკები კატეგორია:ნიჟნი-ნოვგოროდის ოლქის კულტურული მემკვიდრეობის ფედერალური ობიექტები
პერიპატეტიკოსთა სკოლა
მინი| არისტოტელეს (პერიპატეტიკოსთა) სკოლა — 1880 წლის ნახატი პერიპატეტიკოსთა სკოლა (peripateo — ვსეირნობ) — არისტოტელეს მიერ ლეიკეიონში დაარსებული სკოლა; სახელი დაერქვა არისტოტელეს ჩვეულების გამო — ესეირნა ლექციის დროს. პერიპატეტიკოსთა სკოლის ისტორიას 3 პერიოდად ყოფენ: პირველ პერიოდში სკოლა ემყარებოდა არისტოტელეს პრინციპებს (თეოფრასტე, ევდემელ როდოსელი და სხვა), II პერიოდში ცდილობნენ არისტოტელეს ტელეოლოგიზმის საპირისპიროდ მოვლენატა მატერიალურ ახსნას (სტრატონ ლამფსაკოსელი და სხვა), III პერიოდში კი ძირითადად არისტოტელეს კომენტირებას ეწეოდნენ.
ლიტერატურა
კატეგორია:ანტიკური სკოლები
სერბეთის სოფლის მეურნეობა
წარმოება
სერბეთი სხვადასხვა სახის სასოფლო-სამეურნეო პროდუქციას აწარმოებს. ძირითადად ესაა ბურღულეული, ხილი და ბოსტნეული. ყოველივე ეს ქვეყნის მშპ-ისა და ექსპორტის მნიშვნელოვან ნაწილს შეადგენს. სერბეთი მსოფლიოში მეორე ადგილზეა ჟოლოსა (84 299 მეტრული ტონა, პირველ ადგილს იკავებს რუსეთი) და ქლიავის (146 776 მეტრული ტონა, პირველ ადგილს იკავებს ჩინეთი) მოყვანაში. ქვეყანა აგრეთვე სიმინდისა (6 158 120 მეტრული ტონა, 32-ე ადგილი მსოფლიოში) და ხორბლის (2 095 400 მეტრული ტონა, 35-ე ადგილი მსოფლიოში) მსხვილი მწარმოებელია. შაქრის ჭარხლისა და მზესუმზირის წარმოება შაქარსა და ზეთზე ქვეყნის შიდა მოთხოვნას აკმაყოფილებს, ხოლო ზედმეტი ოდენობა ექსპორტზე გადის. ევროკავშირში ექსპორტზე დაახლოებით 180 000 ტონა სერბული შაქარი გადის.
ღვინო
2004 წელს ღვინის წარმოებამ 1 550 000 ლიტრი შეადგინა.
ხილი
სერბეთში ხილის ბაღებს სახნავ-სათესი ტერიტორიების 310 000 ჰექტარი უკავია.
ხილის წარმოების მოცულობა ტონებში (2012) :
სტრატონ ლამფსაკოსელი
სტრატონ ლამფსაკოსელი (Στράτων ὁ Λαμψακηνός; დ. ძვ. წ. 340 — გ. ძვ. წ. 270/268) — ძველი ბერძენი ფილოსოფოსი, პერიპატეტიკოსთა სკოლის თვალსაჩინო წარმომადგენელელი. 18 წელი ამ სკოლის მეთაური იყო. მისი მრავალი თხზულებიდან შემორჩენილია მხოლოდ ფრაგმენტები. სტრატონი პერიპატეტიკოსთა შორის გამოირჩევა მატერიალური პოზიციით, ღმერთისა და ტელეოლოგიის უარყოფით. „ყოველი არსებული“, მისი აზრით, „ბუნების მიერ არის შექმნილი“. რისიმე წარმოქმნის საფუძვლად მიიჩნევდა სითბოს და სიცივეს. სტრატონი ანგარიშს უწევდა დემოკრიტეს ატომისტიკას. აზროვნების საფუძვლად გრძნობადს თვლიდა, ბუნების მეცნიერულ კვლევაში დიდ ადგილს უთმობდა ექსპერიმენტს. დიდია მისი გავლენა ალექსანდრიული სკოლის მოაზროვნეებზე.