cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
მარქსიზმი
ისტორიის მატერიალისტური გაგება
პირველყოფილი თემური წყობილების გახრწნის პროცესში შრომის დანაწილებისა და კერძო საკუთრების წარმოშობის შედეგად საზოგადოება დაიყო ანატაგონისტურ კლასებად. ლენინის მიხედვით, კლასები წარმოადგენს „ადამიანთა დიდ ჯგუფებს, რომლებსაც განსხვავებული ადგილი უკავიათ საზოგადოებრივი წარმოების გარკვეულ სისტემაში, განსხვავდებიან წარმოების საშუალებებთან დამოკიდებულებით, მათი როლით საზოგადოებრივი შრომის ორგანიზებაში, შესაბამისად საზოგადოებრივი სიმდიდრის რაოდენობით, რომელსაც იღებენ. კლასები ადამიანების ჯგუფებია, რომელთაგან ერთს შეუძლია მეორის შრომა მიითვისოს საზოგადოებრივ წარმოებაში დაკავებული ადგილის საფუძველზე“. თემური წყობილების შემდეგ ყველა ფორმაციაში არსებობდნენ ექსპლუატირებული და ექსპლუატატორი კლასები: მონები — მონათმფლობელები, ყმები — ფეოდალები, პროლეტარები — კაპიტალისტები. კლასებს შორის ინტერესთა სხვადასხვაობა ხდება სოციალური კონფლიქტის მიზეზი, რომელსაც მარქსმა კლასობრივი ბრძოლა უწოდა. მარქსის თქმით, კლასობრივი ანტაგონიზმი ვლინდება საზოგადოების ცხოვრების ყველა ასპექტში. კლასობრივ ბრძოლაში იგი აპოკალიფსურ ლოგიკას ხედავდა. მისი აზრით, კლასობრივი ბრძოლა სწორედ ის ანტაგონიზმია, რომელიც სოციალურ პროგრესს ამოძრავებს.
კლასობრივი ბრძოლა
მარქსის და ენგელსის აზრით, საზოგადოებრივი პროგრესის მამოძრავებელი ძალაა კლასობრივი ბრძოლა – ანტაგონისტურად განწყობილი სოციალური კლასების დაპირისპირება საზოგადოებაში დომინირებასა და ძალაუფლებისთვის.
კაპიტალისტურ სისტემაში კლასობრივი ბრძოლა მიმდინარეობს ბურჟუაზიასა და პროლეტარიატს შორის. ბურჟუაზია ცდილობს შეინარჩუნოს არსებული ფორმაცია, რაც მშრომელი მასების შეუზღუდავი ექსპლუატაციის საშუალებას იძლევა. პროლეტარატი ესწრაფვის არსებული წყობის მოშლას და უკლასო საზოგადოების შექმნას.
პროლეტარიატის კლასობრივი ბრძოლის ძირითადი ფორმებია: ეკონომიკური, პოლიტიკური და თეორიული ბრძოლა.
ეკონომიკური ბრძოლა — ბრძოლა მშრომელი მასების პროფესიული ინტერესებისთვის (ხელფასის გაზრდა, სამუშაო დროის შემცირება, შრომის პირობების გაუმჯობესება).
თეორიული ბრძოლა — ბრძოლა პროლეტარიატის გათავისუფლებისთვის თავსმოხვეული ბურჟუაზიული იდეოლოგიისგან. მისი მთავარი მიზანია მშრომელ მასებში სოციალისტური ხედვების გავრცელება, რის შედეგადაც მუშათა კლასის სტიქიური კლასობრივი ბრძოლა მიიღებს შეგნებულ ხასიათს.
პოლიტიკური ბრძოლა — კლასობრივი ბრძოლის უმაღლესი ფორმა. ამ დროს მუშათა კლასი ერთიანდება კაპიტალისტთა კლასის წინააღმდეგ ბრძოლაში. პოლიტიკური ბრძოლის მიზანია პროლეტარიატის მიერ პოლიტიკური ძალაუფლების ხელში ჩაგდება და თავისი მმართველობის (პროლეტარიატის დიქტატურის) დამყარება.
ვლადიმირ ლენინმა ჩამოაყალიბა თეორია, რომლის მიხედვით „კლასების მოსპობა — ეს არის საქმე ხანგრძლივი, ძნელი, შეუპოვარი კლასობრივი ბრძოლისა, რომელიც კაპიტალის ბატონობის დამხობის შემდეგ, ბურჟუაზიული სახელმწიფოს დანგრევის შემდეგ, პროლეტარიატის დიქტატურის დამყარების შემდეგ კი არ ჰქრება (როგორც ეს ძველი სოციალიზმის და ძველი სოციალ-დემოკრატიის უხამს ადამიანებს წარმოუდგენიათ), არამედ მხოლოდ ფორმას იცვლის, ბევრი მხრივ კიდევ უფრო მძვინვარე ხდება“. შემდგომში იოსებ სტალინმა განავრცო ლენინის თეზისი სოციალიზმის მშენებლობის პროცესში კლასობრივი ბრძოლის გამწვავების შესახებ. 1928 წლის 9 ივლისს სკკპ-ს ცენტრალური კომიტეტის პლენარულ სხდომაზე მან განაცხადა: „ჩვენს წინსვლასთან ერთად კაპიტალისტური ელემენტების წინააღმდეგობა გაიზრდება, კლასობრივი ბრძოლა გამწვავდება, ხოლო საბჭოთა ხელისუფლება, რომლის ძალებიც სულ უფრო და უფრო გაიზრდება, განახორციელებს ამ ელემენტების იზოლაციის პოლიტიკას, ბოლოს, ექსპლოატატორთა წინააღმდეგობის დათრგუნვის პოლიტიკას, შექმნის ბაზას მუშათა კლასისა და გლეხობის ძირითადი მასების შემდგომი წინსვლისთვის. არ შეიძლება საქმე წარმოვიდგინოთ ისე, რომ სოციალისტური ფორმები განვითარდებიან და განდევნიან მუშათა კლასის მტრებს, ხოლო მტრები მდუმარედ დაიხევენ უკან და გზას დაუთმობენ ჩვენს წინსვლას, რომ შემდეგ ჩვენ კვლავ წინ ვივლით, ხოლო ისინი კლავ უკან დაიხევენ, შემდეგ კი «მოულოდნელად» უკლებლიბ ყველა სოციალისტური ჯგუფები, როგორც კულაკები, ისე ღარიბი გლეხობა, როგორც მუშები, ისე კაპიტალისტები, «ერთბაშად», «შეუმჩნევლად», უბრძოლველად და უშფოთველად, აღმოჩნდებიან სოციალისტური საზოგადოების წიაღში. ასეთი ზღაპრები არ არის ხოლმე და საერთოდ არც შეიძლება იყოს, პროლეტარიატის დიქტატურის ვითარებაში კი — განსაკუთრებით. არ ყოფილა და არ იქნება, რომ მომაკვდავი კლასები ნებაყოფლობით თმობდნენ თავიანთ პოზიციებს, არ ცდილობდნენ წინააღმდეგობის მოწყობას. არ ყოფილა და არც იქნება, რომ მუშათა კლასის წინასვლა სოციალიზმისაკენ კლასობრივი საზოგადოების დროს უბრძოლველად და უშფოთველად ხდებოდეს. პირიქით, სოციალიზმისაკენ წინსვლამ არ შეიძლება არ გამოიწვიოს ექსპლოატატორული ელემენტების წინააღმდეგობა ამ წინსვლისადმი, ხოლო ექსპლოატატორების წინააღმდეგობამ არ შეიძლება არ გამოიწვიოს კლასობრივი ბრძოლის გარდაუვალი გამწვავება“.
პროლეტარული რევოლუცია
მარქსის თქმით, ერთი საზოგადოებრივ-ეკონომიკური ფორმაციიდან მეორეში გადასვლის პროცესი ხორციელდება სოციალური რევოლუციის გზით. შინაარსობრივად, სოციალური რევოლუცია წარმოადგენს საზოგადოებრივი ცხოვრების ძირფესვიან გარდაქმნას. იგი საზოგადოებრივი ცხოვრების ევოლუციური განვითარების ერთგვარი დაგვირგვინებაა. თვისებრივად, სოციალური რევოლუცია კლასობრივი ბრძოლის უმაღლესი ფორმაა. იგი წარმოიშვება ახალი საწარმოო ძალებისა და დამკვიდრებული საწარმოო ურთიერთობების წინააღმდეგობის წიაღში; ცვლის საწარმოო ურთიერთობების სისტემას და ამკვიდრებს ახალ პოლიტიკურ და სამართლებრივ ზედნაშენს, უხსნის გზას საწარმოო ძალების შემდგომ განვითარებას. სოციალურ რევოლუციას ახალი დღის წესრიგი შემოაქვს საზოგადოების ცხოვრებაში.
სოციალური რევოლუცია ობიექტური და სუბიექტური რეალიების ერთობლიობაა. მას თან ახლავს ელიტის კრიზისი, კლასობრივი ანტაგონიზმის გამწვავება, მასების აქტივობის ზრდა. სოციალური რევოლუციის საფუძველია ანტაგონიზმი საწარმოო ძალებსა და საწარმოო ურთიერთობებს შორის.
პროლეტარულ რევოლუციას ახალი სიტყვა შემოაქვს რევოლუციების ისტორიაში. იგი თვისებრივად განსხვავდება წინა ეპოქების რევოლუციებისგან. თუ აქამდე რევოლუციის შედეგად იცვლებოდა ექსპლუატაციის ფორმა, სოციალისტური რევოლუციით ექსპლუატაცია, როგორც საზოგადოებრივი ურთიერთობების ფორმა, ძირფესვიანად აღმოიფხვრება. კლასობრივი ბატონობის ნაცვლად მას მოაქვს თვით კლასების მოსპობა. მარქსის თქმით, გარდამავალი ეტაპი კაპიტალიზმსა და უკალსო, კომუნისტურ საზოგადოებას შორის პროლეტარიატის დიქტატურაა.
პროლეტარიატის დიქტატურა
პროლეტარიატის დიქტატურა — მარქსიზმის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი კონცეფცია, რომელიც აღნიშნავს გარდამავალ ფაზას კაპიტალიზმსა და კომუნიზმს შორის, რომლის დროსაც პოლიტიკური ძალაუფლება პროლეტარიატის ხელშია, ხოლო მმართველობის ფორმა დიქტატურაა. იგი ეფუძნება სახელმწიფოს წარმოშობის მატერიალისტურ თეორიას, რომელიც ფრიდრიხ ენგელსმა შეიმუშავა. ამ თეორიის მიხედვით, სახელმწიფო არ არსებობდა ყველა ეპოქაში, იგი წარმოიშვა ეკონომიკური განვითარების გარკვეულ საფეხურზე, როდესაც საზოგადოება დაიყო სოციალურ კლასებად, რომელთა ინტერესები განსხვავებულია. კლასობრივმა ბრძოლამ რომ საზოგადოების კოლაფსი არ გამოიწვიოს, საჭიროა მასზე ზევიდან მდგარი ძალა, რომელიც დაიცვავს არსებულ საზოგადოებრივ წესრიგს. ეს ძალა ენგელსის მიხედვით სახელმწიფოა. კლასობრივ საზოგადოებაში სახელმწიფო იარაღია ეკონომიკურად გაბატონებული კლასის ხელში ჩაგრული კლასის წინააღმდეგობის ჩასახშობად. ამრიგად, სახელმწიფო გაბატონებული კლასის დიქტატურაა ჩაგრულ კლასზე, სახელმწიფო დიქტატურის გარეშე არ არსებობს. ენგელსმა ასევე შეიმუშავა სახელმწიფოს ისტორიული ფორმების ფორმაციული ტიპოლოგია მათი კლასობრივი ბუნების მიხედვით: მონათმფლობელური სახელმწიფო ანტიკურ ხანაში, ფეოდალური სახელმწიფო შუა საუკუნეებში და ბურჟუაზიული სახელმწიფო ახალ დროში. სოციალისტური რევოლუციის და ბურჟუაზიის პოლიტიკური ბატონობის დამხობის შემდეგ, მარქსიზმის კლასიკოსების მიხედვით, დამყარდება პროლეტარიატის დიქტატურა, ესე იგი სახელმწიფო ძალაუფლება გადავა ახალი გაბატონებული კლასის — პროლეტარიატის ხელში. პროლეტარიატის დიქტატურის მიზანი იქნება რევოლუციური მონაპოვარის დაცვა საშინაო და საგარეო რეაქციისგან. მარქსისა და ენგელსის მიხედვით, კომუნიზმში გადასვლის სხვა გზა არ არსებობს. როდესაც კლასები გაქრება, გაქრება თვითონ სახელმწიფოს არსებობის აუცილებლობაც. ამგვარად, მარქსმა და ენგელსმა დაასკვნეს, რომ უკლასო, კომუნისტურ საზოგადოებაში სახელმწიფო არ იარსებებს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ეკონომიკური იდეოლოგიები  კატეგორია:რელიგიის კრიტიკა კატეგორია:ფილოსოფიური მიმდინარეობები კატეგორია:ისტორიის ფილოსოფია კატეგორია:სოციოლოგია კატეგორია:ეპონიმური პოლიტიკური იდეოლოგიები
სტეფანე შაუმიანი
სტეფანე გიორგის ძე შაუმიანი (პარტიული ფსევდონიმები სურენი, სურენინი, აიაქსი და სხვ.) (Ստեփան Շահումյան; დ. 13 ოქტომბერი [ ძვ. სტ. 1 ოქტომბერი], 1878, თბილისი — გ. 20 სექტემბერი, 1918) — რევოლუციური მოძრაობის ერთ-ერთი ხელმძღვანელი კავკასიაში, ჟურნალისტი, ლიტერატურის კრიტიკოსი, რსდმპ-ის წევრი 1900 წლიდან.
ბიოგრაფია
1898 წელს დაამთავრა თბილისის რეალური სასწავლებელი. 1899 წელს სომხეთში დააარსა ერთ-ერთი პირველი მარქსისტული წრე. 1902 წელს „სომეხ სოციალ-დემოკრატთა კავშირის“ ერთ-ერთი ორგანიზატორი. 1902 წლის ბოლოდან ემიგრაციაში იყო გერმანიაში. მუშაობდა რსდმპ საზღვარგარეთულ ორგანიზაციებში. სომხურ ენაზე თარგმნა კარლ მარქსის, ფრიდრიხ ენგელსის, ლენინის ნაწარმოებები. 1905 წელს დაბრუნდა თბილისში. იყო რსდმპ კავკასიის კავშირის კომიტეტის ერთ-ერთი ხელმძღვანელი, შემდეგ ბაქოს ბოლშევიკური ორგანიზაციის ერთ-ერთი დამაარსებელი, რომელსაც 1914 წლიდან ხელმძღვანელობდა. 1915 — რსდმპ კავკასიის ბიუროს წევრი, 1917 წლის თებერვლის რევოლუციის შემდეგ — ბაქოს საბჭოს თავმჯდომარე.
სრულიად რუსეთის საბჭოების I ყრილობის დელეგატი, არჩეული იყო სრულიად რუსეთის ცაკში. რსდმპ (ბ) VI ყრილობაზე აირჩიეს ცკ-ის წევრად. 1917 წლის ოქტომბერში ხელმძღვანელობდა კავკასიის ბოლშევიკური ორგანიზაციების ყრილობას, დეკემბერში რსფსრ სახკოსაბჭომ დანიშნა კავკასიის საქმეთა საგანგებო კომისრად. 1918 წლის მარტში მეთაურობდა მუსავატელთა ანტისაბჭოთა ამბოხების ჩახშობას ბაქოში, აპრილში ბაქოს სახკომსაბჭოს თავმჯდომარე და საგარეო საქმეთა კომისარი იყო (ბაქოს კომუნა). დახვრიტეს ბაქოს 26 კომისართა შორის.
ლიტერატურა
კატეგორია:სომეხი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1878 კატეგორია:დაბადებული 13 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 20 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1918 კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:რსდმპ(ბ)-ის VI ყრილობის დელეგატები კატეგორია:ბოლშევიკები კატეგორია:სიკვდილით დასჯილი ადამიანები
საბერძნეთის დროშა
საბერძნეთის დროშა შეიცავს ცხრა ჰორიზონტალურ ზოლს, რომელთაგანაც ხუთი არის ლურჯი, ხოლო ოთხი - თეთრი. შიგნით ლურჯი კვადრატის ზედა მარცხენა კუთხეში არის თეთრი ჯვარი. პირველად მიღებული იქნა 1822 წლის 27 მარტს,.
სიმბოლიკა
ზოგიერთები მიიჩნევენ, რომ, ზოლები სიმბოლურად გამოხატვას ცას ან ზღვას( 5 წრფე 5 ოკეანე ) შერწყმული თეთრ ღრუბელებთან და/ან ტალღებთან. არსებობს ასევე სხვა თეორიები რომლის მიხედვითაც 9 ზოლი სიმბოლურად გამოხატვას  ფრაზის 9 მარცვალს «Ελευθερία ή θάνατος» («თავისუფლება ან სიკვდილი», ე-ლეფ-თე-რი-ა ი თა-ნა-ტოს). ასევე არის თეორია, რომ 9 ზოლი სიმბოლურად გამოხატვას 9 მუზას. თეთრი ჯვარი სიმბოლოა ბერძნული მართლმადიდებლური რელიგიის
დროშის ისტორია
პირველად საბერძნეთის დროშა დადგენილი იქნა მეფე ოტოს კორონაციის შემდეგ, რომელიც თავის მხრივ წარმოადგენდა თეთრ ჯვარს ლურჯ ფონზე. საბერძნეთის დროშა გარეგნულად ჰგავდა დანიის დროშას, საიდანაც წარმომავლობით იყო მეფე ოტო.
დროშა გამოიყენებოდა მეფე ოტოს დამხობის შემდეგაც.
დროშის ადრინდელი ფორმა ახლაც გამოიყენება არმიაში.
ფერთა მახასიათებლები
საბერძნეთის კანონმდებლობა არ იძლევა ზუსტი ფერთა მახასიათებლებს დროშის დასამზადებლად, ასე რომ მათი დამზადების დროს შეიძლება გამოყენებული იყოს ლურჯი ფერის ნებისმიერი ჩრდილი - ცისფერი ფერიდან-მუქ ლურჯ ფერამდე.
დროშის დღეები
კანონი 851/1978 ადგენს ზოგად მონახაზს, როდესაც გარკვეულ დღეებში, რომელიც დროშა უნდა იყოს აღმართული. ეროვნულ ან ადგილობრივ სახელმწიფო დღესასწაულებზე დროშის აღმართვა ყველასათვის სავალდებულოა, დილის 8 საათიდან მზის ჩასვლამდე.
სახელმწიფოს მეთაურების დროშა
საბერძნეთის მთელი ისტორიის მანძილზე, სახელმწიფოს მეთაურები იყენებდნენ სხვადასხვა დროშებს. დროშის კონსტრუქციები იცვლებოდა ისტორიული ეპოქიდან გამომდინარე და საბერძნეთის პოლიტიკურ მდგომარეობასთან შესაბამისობაში იყო. პირველი დროშა რომელსაც საბერძნეთის მეთაურები იყენებდნენ იყო ოტო მეფის დროს მიღებული. პრეზიდენტის დროშის ამჟამინდელი დიზინი მიღებული იქნა 1975 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საბერძნეთის ეროვნული სიმბოლოები კატეგორია:მსოფლიოს ქვეყნების დროშები
მწერიჭამია ხელფრთიანები
მწერიჭამია ხელფრთიანები (Microchiroptera) — ძუძუმწოვრების ქვერიგი ხელფრთიანების რიგისა. მათი სხეულის სიგრძე 14 სმ აღწევს.აქვთ ყურსარქველები, წვრილი თვალები, სუსტად განვითარებული მხედველობა, ძალზე კარგი სმენა, ექოლოკაციის უნარი. გავრცელებულნი არიან ყველგან, პოლარულ ოლქებს გარდა. განსაკუთრებით ბევრია სუბტროპიკებსა და ტროპიკებში. აერთიანებს 16 ოჯახს, 138 გვარის 650 სახეობას. საქართველოში — 22. ბინადრობენ ხის ფუღუროებში, მღვიმეებში, კლდის ნაპრალებში, სამეურნეო და საცხოვრებელ ნაგებობებში. ზოგიერთი მათგანი ადამიანის თანამგზავრია. სახლდებიან კოლონიებად. მათი ზამთრის ძილქუში 7-8 თვე გრძელდება. შობენ 1-2 ნაშიერს, რომლებიც 20-40 დღის შემდეგ დამოუკიდებლად ნადირობენ. ცოცხლობენ 20 წლამდე. უმრავლესობა იკვებება მწერებით, ზოგი ტროპიკული ფორმა მცენარის ნაყოფით, ნექტრით და ყვავილის მტვერით, თბილსისხლიანი ცხოველების სისხლით, პატარ-პატარა ხერხემლიანებით. ძალზე სასარგებლო ცხოველებია; ანადგურებენ სოფლისა და სატყეო მეურნეობის მავნებლებს. ზოგი სახეობა ხელს უწყობს მცენარეთა დამტვერვას და ავრცელებს სხვადასხვა ტროპიკული მცენარის თესლს. ზოგს ადამიანის ინფექციური დაავადების გამომწვევი გადააქვს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ხელფრთიანები
ლიუბერცი
ლიუბერცი — ქალაქი (1925-დან) რუსეთში, მოსკოვის ოლქში. სარკინიგზო კვანძი, მოსკოვიდან 19 კილომეტრი. 171,978 მცხოვრებით (2010). ქალაქში მოქმედებს სავაჭრო მანქანათსაშენი, ხიდების მოწყობილობათა, ბურღვის ტექნოლოგიის ქარხნები. ასევე ხის დასამუშავებელი კომბინატი, პიანინოს ფაბრიკა, იყო სსრკ მეცნიერების აკადემიის სამეცნიერო და ტექნიკური ინფორმაციის ინსტიტუტის საწარმოო-საგამომცემლო კომბინატი და სხვა.
სქოლიო
კატეგორია:მოსკოვის ოლქის ქალაქები
მიზისები
მიზისები (Mysidaceae) — უხერხემლო ცხოველთა რიგი უმაღლესი კიბოსნაირების კლასისა. მათი განვითარება მეტამორფოზის გარეშე მიმდინარეობს. რიგში 600-ზე მეტი სახეობაა. მიზისები სარეწაო თევზების საკვებია. აკლიმატიზებულია მრავალ წყალსატევში ამ უკანასკნელთა ასამაღლებლად.
ლიტერატურა
კატეგორია:კიბოსნაირნი
Cyphomyrmex bruchi
Cyphomyrmex bruchi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cyphomyrmex-ის გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ახალი რომანი
right|thumb|350px|მარცხნიდან მარჯვნივ: რობ-გრიე, სიმონი, მორიაკი, ლენდონი, პენჟე, ბეკეტი, საროტი, ოლიე. ახალი რომანი (Le Nouveau Roman) — XX საუკუნის მეორე ნახევარში საფრანგეთში ჩამოყალიბებული ლიტერატურული მიმდინარეობა. ტერმინი „ახალი რომანი“ პირველად გაჩნდა 1957 წელს, ემილ ანრიოს მიერ ჟურნალ „Le Monde“-ში გამოქვეყნებულ ქრონიკაში, რომელიც ალენ რობ-გრიიეს რომანს „ეჭვიანობა“ და ნატალი საროტის „ტროპიზმებს“ ეხება. აღნიშნული ტერმინის გვერდით იხმარება სხვა, შედარებით ნაკლებ პოპულარული სახელწოდებები: “რომანის ახალი სკოლა”, “ახალი რეალიზმი”, “ანტირომანი”, “ანტერომანი”, “მზერის სკოლა”, “უარყოფის სკოლა”, “ალიტერატურა” და სხვ.
ერთ-ერთი ვერსიით ახალ რომანისტთა გაერთიანების კრიტერიუმად მიიჩნევა გამომცემლობა Les Editions de Minuit, რომელშიც გამოიცა მათი ნაწარმოებები. ამის გამო მათ ხშირად “მინუის რომანისტებსაც” უწოდებენ.
დღესდღეობით ლიტერატურულ კრიტიკაში “ახალ რომანისტებად” ძირითადად მიჩნეულია ის მწერლები, რომლებმაც მონაწილეობა მიიღეს 1971 წლის ივნისში სერიზი ლა სალში ჩატარებულ კოლოქვიუმში - ”ხვალ, დღეს”, ესენია: ბიუტორი, კლოდ ოლიე, რობერ პენჟე, ჟან რიკარდუ, რობ-გრიიე, საროტი, კლოდ სიმონი. მიწვევაზე უარი განაცხადეს ბეკეტმა და დიურასმა. ”ახალი რომანის” ერთ-ერთ პირველ თეორეტიკოსად ნატალი საროტი მიიჩნევა. 1950 წელს ჟურნალში Le temps moderne მან გამოაქვეყნა ვრცელი წერილი ეჭვების ერა, რომელშიც დაუნდობელ ბრძოლას უცხადებს კლასიკურ რომანს.
ახალ რომანისტებს შემოაქვთ სრულიად ახალი რომანული ხერხები, წერის ახალი ტექნიკა. ცვლილებას განიცდის რომანის თითქმის ყველა ტრადიციული ელემენტი: ავტორი, მკითხველი, პერსონაჟი, ამბავი, იდეა.
ავტორი, მკითხველი
თუკი ტრადიციულ რომანში ავტორი უზენაესი და ყოვლისმცოდნეა, იცის რა მოხდა და რა მოხდება, იცნობს პერსონაჟის ფსიქოლოგიას და თანდათანობით ფარდას ხდის მას, “ახალ რომანში” ის საგრძნობლად ფერმკრთალდება და მის ადგილს მეტნაკლებად ანონიმური მთხრობელი იკავებს. ეს უკანასკნელი აღარ ცდილობს ილაპარაკოს სამყაროზე ან კომენტარი გაუკეთოს კონკრეტულ მსოფლმხედველობას. მისი საქმეა მხოლოდ წერა და ახსნა იმისა, თუ როგორ (და არა რატომ) წერს, ანუ მთხრობელი, როგორც დაწერილის ინტერპრეტატორი იკარგება და ჩნდება მთხრობელი, როგორც work in progress - პროცესში მყოფი სამუშაოს მოქმედი პირი. ამასთან, ავტორი თანამშრომლობს მკითხველთან, სთავაზობს მას კონკრეტულ სიტუაციას და მოითხოვს მისგან აქტიურ მონაწილეობას. შესაბამისად მკითხველი აღარაა პასიური წამკითხველის როლში, იგი თავადვე მონაწილეობს ნაწარმოების შექმნაში. ხშირად ერთსა და იმავე სიტუაციაში ავტორი გმირის მოქმედების რამდენიმე შესაძლო ვარიანტს იძლევა, რათა მკითხველმა თავად აირჩიოს მისთვის ყველაზე მეტად მისაღები.
ამბავი, იდეა
ტრადიციულ რომანში ძირითადია ამბავი, მწერალი ყოველთვის რაღაცას უყვება მკითხველს. ,,ახალი რომანისტებისთვის" რომანი ამბავი არაა, ამიტომ მათ რომანებში არ არის არც დასაწყისი (ტრადიციული გაგებით), არც კვანძი, არც სიუჟეტის განვითარება, არც დასასრული. ამბავთა თანმიმდევრობა წარმოდგენილია ზუსტად ისე, როგორც მას ჩვეულებრივ ადამიანი აღიქვამს. ამიტომ ნაწარმოებში შემოტანილია ცნობიერებაში წარსული ფაქტების, მოგონებების ამოტივტივება, მომავლის გეგმები, რეალური თუ წარმოსახული სცენების, გონებაში მიმდინარე ნებისმიერი პროცესის აღწერა. ტრადიციულ რომანში დრო ქრონოლოგიური და სწორხაზოვანია, ავტორის ამოცანაა მისი ორგანიზება, მოწესრიგება და იმ დროითი სიცარიელის შეგრძნების ამოვსება, რასაც ადამიანის ცნობიერებაში წარმოსახვა ტოვებს. “ახალ რომანში” კი პირიქით, დრო უწესრიგო, დატეხილი და ქაოტურია. ,,ახალი რომანისტი" არ იტყუება, იგი დროის ციკლურ კონცეფციას არ ემორჩილება, წარმოსახვისა და რეალობის წუთებს ისევე ბუნებრივად ანაცვლებს ერთმანეთთან, როგორც ეს სინამდვილეში ხდება. საბოლოო ჯამში ნაწარმოების გამაერთიანებელი ხაზი თავად წერის პროცესი ხდება, შინაარსს ქმნის თვით რომანის ფორმა: ნაწარმოების აგებულება, ფრაზების წყობა და სიტყვების თავისთავადი მნიშვნელობის ერთობლიობა. რომანი იქცევა რომანის რომანად.
ტრადიციული რომანის ავტორები სრულ ობიექტურობაზე აცხადებენ პრეტენზიას, თუმცა სინამდვილეში ყოველი რომანი ავტორის პირადი იდეების, თეორიების, მორალისა თუ ფილოსოფიის გამტარებელია. ახალი რომანისტები ამხელენ ამ წინაარმდეგობრიობას. “ახალ რომანს” არ აინტერესებს სოციალური, ფსიქოლოგიური, მორალური ამბები - ყველაფერი ის, რაც ძველ რომანს აძლევდა სიღრმესა და პერსპექტივას. ,,ახალი რომანისტები" წინააღმდეგნი არიან აღწერონ ეპოქა, სოციალური კონფლიქტები და, მით უმეტეს, გამოხატონ თავიანთი დამოკიდებულება ამა თუ იმ მოვლენისადმი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლიტერატურული მიმდინარეობები
ათრაქი
ათრაქი (თურქ. Etrek derýasy) — მდინარე თურქმენეთსა და ირანში. დამახასიათებელია სწრაფი დინება. სათავეს იღებს ჩრდილო–აღმოსავლეთ ირანის მთებში და მიედინება 669 კილომეტრზე. აუზის ფართობი 27 300 კმ². ირანის ტერიტორიაზე ვიწრო ხეობაში მიედინება, სადაც ნიშაბურის მთებისა და ქოფეთ-დაღის გამყოფად გვევლინება. ჩაედინება კასპიის ზღვაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ირანის მდინარეები კატეგორია:თურქმენეთის მდინარეები
ლოზოვოს თემი
ლოზოვოს თემი (Општина Лозово) — თემი ჩრდილოეთ მაკედონიაში. მდებარეობს ქვეყნის აღმოსავლეთ რეგიონში. მოსახლეობა შეადგენს 2 858 ადამიანს (2002 წლის აღწერის მონაცემები ). მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 17.18 კაცი/კმ²-ზე.
თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — ლოზოვო.
თემის ტერიტორიის ფართობი შეადგენს 166.32 კმ²-ს. .
ესაზღვრება მაკედონიის შემდეგ თემებს:
თემის შემადგენლობაში შედის 11 დასახლება: აჟიბეგოვო, აჯიმატოვო, ბეკირლია, დორფულია, გიუზემელცი, კარატმანოვო, კიშივო, ლოზოვო, მილინო, სარამზალინო და კიოსელარი.
თემის მოსახლეობის ეთნიკური სტრუქტურა :
თემის ტერიტორიაზე მიედინება მდინარე აზმაკი.
სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ მაკედონიის თემები
შიდა მონღოლეთი
მინი|შიდა მონღოლეთი შიდა მონღოლეთი (内蒙古, ნეი მონგოლ) — ავტონომიური რაიონი მდებარეობს ჩინეთის ჩრდილოეთ ნაწილში. ტერიტორიას ეწოდა შიდა მონღოლეთი 1636 წელს, როდესაც ჩართულ იქნა ჩინეთის შემადგენლობაში. 1931-45 წლებში მისი დიდი ნაწილი ოკუპირებულ იყო იაპონიის მიერ. 1947-დან ავტონომიური რაიონი.
სქოლიო
კატეგორია:ჩინეთის ავტონომიური რაიონები
NGC 112
NGC 112 — გალაქტიკა ანდრომედას თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1885 წლის 17 სექტემბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:ანდრომედას თანავარსკვლავედი
Aenictus peguensis
Aenictus peguensis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Aenictus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dorylinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:Aenictus
ტაივანი
ტაივანი ან თაივანი (ტრად. ჩინ. 臺灣 ან 台灣), ოფიციალურად ჩინეთის რესპუბლიკა (ტრად. ჩინ. 中華民國) — კუნძული და ქვეყანა აღმოსავლეთ აზიაში. მდებარეობს აღმოსავლეთ ჩინეთის ზღვისა და სამხრეთ ჩინეთის ზღვების კვეთაზე, წყნარი ოკეანის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. ჩრდილო-დასავლეთით ჩინეთის სახალხლო რესპუბლიკა, ჩრდილო-აღმოსავლეთით იაპონია, ხოლო სამხრეთით - ფილიპინები ესაზღვრება. კუნძული, რომელიც ევროპელებისთვის ცნობილი იყო ფორმოზას სახელით, აღმოსავლეთით მთიანი რელიეფით გამოირჩევა. კუნძულის დასავლეთი ნაწილი გამოირჩევა ურბანიზაციის მაღალი დონით. კუნძულის მოსახლეობა შეადგენს 23.45 მილიონ ადამიანს და არის პლანეტის ერთ-ერთი ყველაზე მჭიდროდ დასახლებული ტერიტორია. <!---Austronesian-speaking ancestors of Taiwanese indigenous peoples settled the island around 6,000 years ago. In the 17th century, large-scale Han Chinese immigration to western Taiwan began under a Dutch colony and continued under the Kingdom of Tungning. The island was annexed in 1683 by the Qing dynasty of China, and ceded to the Empire of Japan in 1895. The Republic of China, which had overthrown the Qing in 1911, took control of Taiwan on behalf of the World War II Allies following the surrender of Japan in 1945. The resumption of the Chinese Civil War resulted in the ROC's loss of mainland China to forces of the Chinese Communist Party (CCP) and retreat to Taiwan in 1949. Its effective jurisdiction has since been limited to Taiwan and numerous smaller islands.
The political status of Taiwan is contentious. The ROC no longer represents China as a member of the United Nations, after UN members voted in 1971 to recognize the PRC instead. Meanwhile, the ROC continued to claim to be the legitimate representative of China and its territory, although this has been downplayed since its democratization in the 1990s. Taiwan is claimed by the PRC, which refuses diplomatic relations with countries that recognise the ROC. Taiwan maintains official diplomatic relations with 13 out of 193 UN member states and the Holy See, though many others maintain unofficial diplomatic ties with Taiwan through representative offices and institutions that function as de facto embassies and consulates. International organisations in which the PRC participates either refuse to grant membership to Taiwan or allow it to participate only on a non-state basis under various names. Domestically, the major political contention is between parties favouring eventual Chinese unification and promoting a pan-Chinese identity contrasted with those aspiring to formal international recognition and promoting a Taiwanese identity, although both sides have moderated their positions to broaden their appeal. --->
ისტორია
ჩინეთის რესპუბლიკა (ტაივანის ერთგვარი წინამორბედი) დაარსდა 1911 წელს და აკონტროლებდა კონტინენტალური ჩინეთის დიდ ნაწილს და მონღოლეთს (1917-1921). მეორე მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ რესპუბლიკის კონტროლის ქვეშ მოექცა ადრე იაპონური ტაივანი და სხვა უფრო პატარა კუნძულები. ჩინეთის სამოქალაქო ომში კომუნისტებთან დამარცხების შემდეგ გომინდანის პარტია ტაივანში გადავიდა და დროებით დედაქალად ტაიბეი გამოაცხადა. მათი კონტროლის ქვეშ ასევე დარჩა პენხუ, ცზინმენი, მაცზუ და ტაივანთან ახლოს მდებარე სხვა პატარა კუნძულები. მიუხედავად იმისა, რომ ჩინეთის რესპუბლიკას ამ ტერიტორიაზე მხოლოდ ფაქტობრივი იურისდიქცია ჰქონდა, 1970-იანებამდე მას აღიარებდნენ, როგორც მთელი ჩინეთის კანონიერ მმართელს. ასე, რესპუბლიკის წარმომადგენელი 1971 წლამდე გაეროში ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკის წარმომადგენელის მაგივრად იყო.
ამ დროისთვის ტაივანი არის დემოკრატიული სახელმწიფო ნახევრადპრეზიდენტული სისტემით, ხმის მიცემა კი ქვეყნის ყველა მოქალაქეს აქვს. რესპუბლიკის ეკონომიკა მსოფლიოში მე-19 ადგილზეა, მისი ტექნოლოგიური ინდუსტრია კი მნიშვნელოვან როლს თამაშობს გლობალურ ეკონომიკაში. ცხოვრების დონე საკმაოდ მაღალია, ერთ სრულ მოსახლეზე მშპ კი ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკას 4-ჯერ აღემატება.
სქოლიო
კატეგორია:ჩინეთი კატეგორია:თვითაღიარებული ქვეყნები კატეგორია:კუნძულოვანი სახელმწიფოები
რაკოვსკი (რაზგრადის ოლქი)
რაკოვსკი (Раковски) — სოფელი ბულგარეთში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 2571 კაცს.
კატეგორია:ბულგარეთის სოფლები
ოლეგ ჭედია
ოლეგ კონსტანტინეს ძე ჭედია (დ. 27 აპრილი, 1923 — გ. 3 აგვისტო, 1998) — საბჭოთა გეოლოგი. გეოლოგია-მინერალოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1966), პროფესორი (1969). ყირგიზეთის მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1993). ყირგიზეთის გეოლოგიის ინსტიტუტის ნეოტექტონიკის ლაბორატორიის გამგე (1964–75), სეისმოლოგიის ლაბორატორიის სამეცნიერო ხელმძღვანელი (1975–89), ლაბორატორიის მთავარი მეცნიერ-მუშაკი (1989). 1952–64 წლებში ტაჯიკეთის უნივერსიტეტის დოცენტი. მოღვაწეობდა ზოგად და რეგიონულ გეოლოგიაში, გეომორფოლოგიაში, ნეოტექტონიკასა და პალეოგეოგრაფიაში.
ბიოგრაფია
ოლეგ ჭედიამ დაამთავრა სანქტ-პეტერბურგის სახელმწიფო უნივერსიტეტის გეოლოგიის ფაკულტეტი 1948 წელს და ასპირანტურა (1951) იქვე. მისი განათლებისა და მეცნიერული მსოფლმხედველობის ჩამოყალიბებაზე გადამწყვეტი როლი იქონია დიმიტრი ნალივკინის, სერგეი შულცის, დიმიტრი მუშკეტოვისა და ალექსანდრე მარკოვსკის ლექციებმა. 1941 წელს მოქმედ არმიაში გაიწვიეს. შესწავლილი აქვს თურქესტანის ქედის მყინვარები, დიდი ხნის განმავლობაში იკვლევდა პამირის მთათა სისტემისა და განსაკუთრებით, დარვაზის ქედის თანამედროვე გამყინვარებასა და შარიაჟულ ტექტონიკას.
1950-იანი წლებიდან მოყოლებული მისი კვლევის მთავარი მიმართულება იყო ნეოტექტონიკა, გეომორფოლოგია, მკვიდრი ქანების გეოლოგია და მეოთხეული გეოლოგია. განსაკუთრებით დიდი წვლილი შეიტანა პამირის გეომორფოლოგიისა და ნეოტექტონიკის საფუძვლების შემუშავებაში. 1951 წელს წარმატებით დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია. დაახლოებით 50 წელი მუშაობდა შუა აზიის მთიან რეგიონებში: პამირსა და ტიან-შანში. შეისწავლა პამირის რელიეფი, დაადგინა უახლესი ტექტონიკური მოძრაობის ინტენსიფიკაციის ეპოქები, მდინარეული ტერასები და მათი დეფორმაციები.
მონაწილეობდა ყირგიზეთის სსრ ატლასის (1987) შედგენაში. ოლეგ ჭედია 160-ზე მეტი სამეცნიერო ნაშრომისა და 10 მონოგრაფიის ავტორია. ტაჯიკეთის უნივერსიტეტში 12 წლის განმავლობაში კითხულობდა ლექციების კურსს ზოგადი გეოლოგიის, გეომორფოლოგიის, გეოტექტონიკის, მეოთხეული დანალექების გეოლოგიის, სტრუქტურული გეოლოგიისა და გეოკარტირების საკითხებზე. მისი ხელმძღვანელობით დაცულია 17 საკანდიდატო დისერტაცია და 19 სადოქტორო დისერტაცია. დაჯილდოებულია სამამულო ომის ორდენითა და მედლებით.
სქოლიო
კატეგორია:საბჭოთა გეოლოგები ო
მწვანე ბაქო
მწვანე ბაქო (აზერბ.Yaşıl Bakı, ინგლ. Green Baku) — არასამთავრობო გარემოსდაცვითი ორგანიზაცია, რომელიც შექმნილია იმისათვის, რომ ფართო საზოგადოების ყურადღება მიიპყროს აფშერონის ნახევარკუნძულზე საყოფაცხოვრებო ნარჩენების პრობლემაზე. „მწავანე ბაქო“ ერთ-ერთი პირველი არასამთავრობო თვითდაფინანსების ორგანიზაციაა აზერბაიჯანში. ის თანამშრომლობს ისეთ უცხოურ ორგანიზაციებთან, როგორიცაა „350.org“ და ფონდი „Lets Do it“ -თან.
ისტორია
შეიქმნა Facebook-ზე 2010 წლის აგვისტოში, აზერბაიჯანის ტექნიკური უნივერსიტეტის პირველი კურსის სტუდენტის ელვინ დამიროვის მიერ. 2010 წლის აგვისტოს ბოლოს მონაწილეთა რაოდენობამ ათას ადამიანს გადააჭარბა.
ორგანიზაციის დაბადების თარიღად ითვლება პირველი მოქმედების თარიღი, ანუ 2010 წლის 5 სექტემბერი. აქციის ფარგლებში „გლობალური კლიმატის კვირა“.
პირველადი საქმიანობა
ნარჩენების გატანის კამპანიები ტარდება კასპიის ზღვის სანაპიროებზე და ბაქოს ცენტრალურ ქუჩებში. 2010 წელს განხორციელებული ქმედებების შედეგად, კასპიის სანაპიროზე დაახლოებით 15 ტონა საყოფაცხოვრებო ნარჩენები შეგროვდა.
დამხმარე საქმიანობა
ორგანიზაციის არსებობის განმავლობაში, აქტივისტებმა არაერთი ჰუმანიტარული აქცია განახორციელეს ობოლთა და ლტოლვილთა დასახმარებლად.
2010 წლის 2 ნოემბერს ორგანიზაციის წარმომადგენლები მიიღო აზერბაიჯანის ეკოლოგიისა და ბუნებრივი რესურსების მინისტრმა ჰუსეინგულო ბაგიროვმა. შეხვედრის შედეგად, მწვანე ბაქოს ორგანიზაცია დაუკავშირდა ყველა ადგილობრივ პროექტს და კამპანიას.
სტრუქტურა
ორგანიზაციის წესდება არ იძლევა რაიმე პოლიტიკურ მოქმედებას ან გამოსვლას, ასევე ის არ იწონებს აგრესიულ ქმედებებს იმ მოქალაქეების მიმართ, რომლებიც აბინძურებენ გარემოს.
მოხალისე აქტივისტები, რომლებიც ერთმანეთს ურიგებენ პასუხისმგებლობას, სამ თვეში ერთხელ ირჩევენ ორგანიზაციის ხელმძღვანელს. 2012 წლის დასაწყისში ორგანიზაციაში 2100 ადამიანი გაწევრიანდა.
ორგანიზაციის ყველა წევრი მოხალისეობს და ყველა საქმეს სრულიად უფასოდ ასრულებს.
კრიტიკა
პირველ მოქმედებებში მონაწილეთა უმეტესობამ უარი თქვა შემდეგ ქმედებებში მონაწილეობაზე შემდეგი ფორმულირების გამოყენებით: „მე არ გავწმენდ ნაგავს, რომელსაც სხვები გადაყრიან“. ამ თვალსაზრისს მხარს უჭერდაზოგიერთი აქტივისტი, რომლებიც თვლიდნენ, რომ მოძალადეების მხრიდან ზეწოლა და აგრესიული პოლიტიკა უფრო სწრაფ შედეგებს მოგვცემს.
მონაწილეთა უმეტესობა რუსულ ენას იყენებს კომუნიკაციისთვის, რის გამოც აზერბაიჯანულენოვანი მრავალი მოხალისე ვერ ესწრება ღონისძიებებს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია: აზერბაიჯანის ორგანიზაციები კატეგორია: ორგანიზაციები კავკასიაში
Cyphomyrmex bigibbosus
Cyphomyrmex bigibbosus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cyphomyrmex-ის გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
გედების ტბა
მინი|300პქ|გედების ტბა გედების ტბა (Лебединое Озеро) — ბალეტი, რომელიც დაწერა რუსმა კომპოზიტორმა პეტრე ჩაიკოვსკიმ 1875-1876 წლებში. სცენარი ეკუთვნის ვლადიმერ ბეგიჩევს და ვასილი გელტსერს. პიესა დაფუძნებულია ძველ გერმანულ ლეგენდაზე, რომელიც მოგვითხრობს პრინცესა ოდეტზე, რომელიც ბოროტი ჯადოქრის წყევლის შედეგად გედად გადაიქცა. ორიგინალური პროდუქციის ქორეოგრაფი იყო ჯულიუს რეისინგერი. ბალეტის პრემიერა 1877 წლის 20 თებერვალს შედგა მოსკოვის დიდ თეატრში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პეტრე ჩაიკოვსკის ბალეტები
დიანა (მითოლოგია)
thumb|right|279პქ| ვერსალის დიანა დიანა („დივ-ანა“) — რომაელთა არტემიდე. პირველად ძველი იტალიური ღვთაება იყო და განთქმული ორსახოვანი იანუსის სახელიც „დიანუსიდან“ წარმოდგება, რაც ნიშნავს: ბუნების, სინათლის, მთათა და ტყეთა, წყაროთა, ნადირობის, საერთოდ, მცენარეთა და ცხოველთა სიცოცხლის, კერძოდ, მშობიარობის ქალღმერთია, როგორც ლუცინა (არა მთვარისა, როგორც ვარაუდობენ), ღარიბი პლებეების მფარველი უპირატესად. ამრიგად, ამ რომაულ ქალღმერთში უკვე იყო არტემიდეს მრავალი ფუქნცია, რამაც დროთა მანძილზე ხელი შეუწყო მის გაიგივებას არტემიდესთან და ჰეკატესთან, უფრო ქალები სცემდნენ თაყვანს „ღამით მანათობელ“ დიანას. ასე ეძახდნენ იმისათვის, რომ მის ტაძარს პალატინზე ღამ-ღამობით ანათებდნენ. ამ ტაძრის ახალი ქურუმი ორთაბრძოლაში კლავდა ძველს (მერე მას სცვლიდა ლტოლვილი მონა), რაც დიანას უფრო ანათესავებდა ტავრის არტემიდესთან, რომელიც აგრეთვე სისხლიან კულტთანაა დაკავშირებული. ჰქონდა ტაძარი და ჭალა ტაიფატის მთაზე.
დახასიათება
ამაყი, პირმშვენიერი, ტანსარო, ფეხმარდი, კაპარჭოსანი ქალწული არტემიდე-დიანა, ქართული დალის ანტიკური ორეული, პლეადის პოეტური სკოლის მგოსანთა საყვარელი სახეა. რონსარი ანტიკურ ღმერთებს ისე აღწერს, როგორც ფონტენებლოს სურათებზეა. მოგვიანებით მთავრის ქალღმერთადაც ცნობილი მომხიბლავი დიანა საერთოდ ნიმუშად იქცა მგოსანთა და მხატვართათვის. „ჩირაღდნოსან ღამეულ ლანდთა ასულსა და მემკვიდრეს“ ღრმააზროვანი სონეტები უძღვნეს პლეადის წევრებმა: რემი ბელომ, ლუიზა ლაბემ და სხვა. ქალის იდეალია ფრანჩესკო პრიმატიჩოს, ბოლონიელი ოსტატის შემოქმედებაში („დიანა და აქტეონი“, 1541-47, ნახატი, ლუვრი).
ხელოვნებაში
ხელოვნებაში კი დიანა ასახულია ლამაზი ქალის სახით, თავზე დიადემით (შუბლის ბაფთით ან ახალი მთვარით) ფართოსახელოებიანი პერანგი („ტუნიკა“) აცვია, ფეხზე სანდლები; მხარზე კაპარჭი ჰკიდია; ხელში ისარი ან ჩირაღდანი უჭირავს (დღისა და ღამის ქალღმერთის ატრიბუტები), ხშირტად მის გვერდით ირემიც წევს (ვერსალის დიანა, ლუვრი) ან ძაღლი ახლავს (ვატიკანის დიანა), ზოგჯერ ტახიც. ხშირად მოუსხამს ვეფხვის ტყავი (რუბენსი, „დიანა ნადირობიდან ბრუნდება“), ან ამაზონივითაა, ირმებზე ამხედრებულა. საერთოდ, ანტიკის შემდეგ დიანა-არტემიდეს სახე მხატვრებისათვის განურჩევველია. ეს ორივე, მშვენიერი მონადირე ქალწულის სახეში იყრის თავს. საქვეყნოდ ცნობილია ბრინჯაოს თავი (ბრიტანეთის მუზეუმი), კოლინისა, ნეაპოლიტანის დიანები, ერმიტაჟის სამი ბიუსტი (ძვ. წ. IV საუკუნე, ბერძნული დედნის რომაული ასლი; სხვა ასლი, მესამე საუკუნისა; ჯოვანი მარია ბენძონისა (Giovanni Maria Benzoni) — მარმარილოში, XIX საუკუნე);
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რომაული ქალღმერთები კატეგორია:მთვარის ღმერთები
მიკოლა კირიჩენკო
მიკოლა კირიჩენკო (დ. 12 დეკემბერი, 1983) — უკრაინელი პოლიტიკოსი. უკრაინის უმაღლესი რადის წევრი 2019 წლის 29 აგვისტოდან. არის პარტია „ხალხის მსახურის“ წევრი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:უკრაინის მე-9 მოწვევის უმაღლესი რადის წევრები კატეგორია:დაბადებული 12 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1983
მიკობაქტერიები
მიკობაქტერიები (Mycobacterium), (mykes — სოკო და ბაქტერიები) — ბაქტერიების გვარი. განეკუთვნება აქტინომიცეტების რიგს. მიკობაქტერიები ზოგიერთი ნიშნით განსხვავდება ბაქტერიებისაგან. ახალგაზრდა ფორმები ჩხირისებრია, სუსტად დატოტვილი, ძვ. კულტურებში ჭარბობს სფერული ფორმები. უმოძრაო, მკაცრი აერობებია, შეიცავს ლიპიდებსა და ცვილს, რის გამოც მჟავაგამძლეა.
ნინსია-ხუეი
მინი|ნინსია-ხუეის ავტონომიური რეგიონი ნინსია-ხუეი ოფიციალურად - ნინსია-ხუეის ავტონომიური რეგიონი (宁夏) — ავტონომიური რეგიონი ჩინეთის ჩრდილოეთში. ყოფილი ნინსიას პროვინცია 1954 წელს შეუერთდა განსუს, თუმცა 1958 წელს ისევ გამოეყო და ხუეიების ავტონომიურ რეგიონად ჩამოყალიბდა.
ნაცატუ
ნაცატუ — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში, კორცხელის თემი. მდებარეობს ოდიშის პლატოზე, მდინარე ჩხოუშის (ჯუმის მარჯვენა შენაკადი) ნაპირზე. ზღვის დონიდან 240 მეტრი, ზუგდიდიდან 13 კმ.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 544 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ლეონ მახარაძე
ლეონ მახარაძე (დ. 3 აგვისტო, 1938, თბილისი — გ. 11 დეკემბერი, 2022) — ქართველი გამომგონებელი, ინჟინერი და ელექტრომექანიკოსი. ტექნიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1985), პროფესორი (1986).
ბიოგრაფია
ლეონ მახარაძე დაიბადა, 3 აგვისტოს, 1938 წელს, ქალაქი თბილისიში და  გარდაიცვალა 11 დეკემბერს, 2022 წელს. 1961 წელს, დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის სამთო-გეოლოგიური ფაკულტეტი, სპეციალობით სამთოელექტრომექანიკა,ასევე 1966 – 1968 წლებში, დაამთავრა საქართველოს მეცნიერებათ აკადემიისს გიორგი წულუკიძის სამთო მექანიკის ინსტიტუტი, და 1982 – 1985 წლებში სწავლობდა მოსკოვის სამთო ინსტიტუტში. 1962 წლიდან მუშაობა დაიწყო გ.წულუკიძის სახელობის სამთო ინსტიტუტში სხვადასხვა თანამდებობებზე: ინსტიტუტის დირექტორის მოადგილე სამეცნიერო ნაწილში. 1989 – 2012 წლებში მუშაობდა ტრანსპორტის სპეციალური სახეობების, საიმედოობის და დიაგნოსტიკის განყოფილების ხელმძღვანლად. 2012 წლიდან - კომპლექსური მექანიზაციის ლაბორატორიის ხელმძღვანელიც იყო. ასევე საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის არპირანტი, 1963 – 1966  წლებში. ლეონ მახარაძე იყო სამთო მანქანების, მაღროს სტაციონალური დანადგარებიდა და ტრანსპორტის კათდრის დოცენტი 1974 – 1986 წლებში. 2012 წლიდან - კომპლექსური მექანიზაციის ლაბორატორიის ხელმძღვანელი. ლეონ მახარაძემ, ჩამოაყალიბა და განავითარა საპრობლემო სამეცნიერო მიმართულებები: მაგისტრალური და ტექნოლოგიური დანიშნულების მილსადენი ჰიდროსატრანსპორტო სისტემების გარდამავალი რეჟიმები და დაუმყარებელი პროცესები მათი წარმოქმნისა და განვითარების განსხვავებული პირობებისათვის. მრავალფაზიანი ჰიდროაერონარევების ჰიდროაეროდინამიკა, ჰიდრავლიკური დარტყმები მილსადენებში მრავალფაზიანი თხევადი მასების ტრანსპორტირებისას, ჰიდრავლიკური დარტყმების მადემპფირებული ეფექტური საშუალებების დამუშავება, მათი გაანგარიშების თეორია და კომპიუტერული პროგრამები, ეფექტიანობის დადგენა და ანალიზი; ცენტრიდანული ტუმბოების, მილსადენების, სამილსადენო არმატურის ჰიდროაბრაზიული ცვეთის თეორია. იდროაბრაზიული ცვეთის საწინააღდეგო ეფექტური ხერხების და საშუალებების დამუშავება და რეალიზების სფეროების დადგენა. მილსადენი ჰიდროსატრანსპორტო სისტემების საიმედოობის ამაღლებისა და ტექნიკურ-ეკონომიკური მაჩვენებლების ამაღლების ღონისძიების დამუშავება და რეალიზება. მაგისტრალური და ტექნოლოგიური დანიშნულების მილსადენი ჰიდროსატრანსპორტო სისტემების ტექნიკური დიაგნოსტიკა და რეაბილიტაციის ღონისძიებების დამუშავება. მის მიერ შესრულებული თეორიული კვლევის შედეგები შეტანილია "სითხის მექანიკის ენციკლოპედიაში", რომელიც გამოიცა ამერიკის შეერთებულ შტატებში. ლეონ მახარაძის ძირითადი მონაცემები სამეცნიერო მოღვაწეობის შესახებ შეტანილია "სამთო მექანიკის ენციკლოპედია"-ში, რომელიც გამოიცა უკრაინაში 2008 წელს.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი გამომგონებლები კატეგორია:ქართველი ინჟინრები კატეგორია:ქართველი ელექტროტექნიკოსები კატეგორია:დაბადებული 3 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1938 კატეგორია:გარდაცვლილი 11 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2022
ინგუშები
ინგუშები, საკ. სახელწოდება ღალღა — ინგუშეთის ტერიტორიაზე მობინადრე ხალხი, ლაპარაკობენ ინგუშურ ენაზე. მათი რაოდენობაა დაახ. 158 ათ. კაცი (1970 წ.). რელიგიით ინგუშები სუნიტი მუსლიმები არიან. ინგუშების ძირითადი საქმიანობაა მესაქონელობა, მიწათმოქმედება. თუშები, ფშავლები და ხევსურები ინგუშებს ქისტებად მოიხსენიებენ.
ისტორია
ინგუშები ენითა და კულტურით მონათესავე ჩეჩნებთან ერთად ჩრდილოეთ კავკასიის მკვიდრ მოსახლეობას შეადგენენ. მთიდან ბარში გადსახლება XVI-XVII საუკუნეებში დაიწყეს. ბარში მათი პირველი სამოსახლო სოფელი ანგუში/ინგუში იყო, საიდანაც მომდინარეობს მათი სახელწოდება. 1943-1944 წლებში ინგუშები მასობრივად გადაასახლეს შუა აზიასა და ყაზახეთში. გადასახლებიდან ისინი 1957 წელს დაბრუნდნენ.
ინგუშების რელიგია — დღეს ინგუშები სუნიტი მაჰმადიანები არიან, მაგრამ უნდა აღინიშნოს, რომ ძირითადად ეს სარწმუნოება მათ ქვეყანაში საკმაოდ გვიან შეიჭრა და საბოლოოდ XIX საუკუნის პირველ ნახევარში განმტკიცდა.
დღეს ინგუშეთში შემორჩენილია ქრისტიანობის მრავალრიცხოვანი ძეგლები. ინგუშეთის მთებში ჯერ კიდევ XVII-XVIII საუკუნეებში მოსახლეობა ქრისტიანულ რელიგიას აღიარებდა. ქრისტიანობა ის აქ საქართველოდან XII საუკუნეში გავრცელდა.
ინგუშეთში შემორჩენილია ტაძრები: თხაბა-ერდი, ალი-ერდი, თარგი-მი და სხვ.
რაც შეეხება ისლამს, იგი ჯერ ინგუშეთის ბარში და შემდეგ კი მთაში ჩაჩნეთიდან შევიდა. მისი გავრცელება XVI საუკუნიდან დაიწყო, თუმცა, ის აქ ძალიან ნელა იკიდებდა ფეხს. ინგუშეთში ისლამი სულ ბოლოს საქართველოში, ხევის ტერიტორიაზე სოფელ გველეთში მცხოვრებმა ინგუშებმა 1861 წელს მიიღეს. შუა საუკუნეებში გაჩნდა ინგუშებში რწმენა-წარმოდგენები ტოტემიზმის, ანიმიზმის, მაგიის ფორმის კუთხით, რაც დღემდეა შემორჩენილი. უძველესი დროიდან გვხვდებოდა საოჯახო, გვაროვნული და აგრარული კულტები. მთაში სოფლების მახლობლად და ძნელადმისადგომ ადგილებზე მფარველი ღვთაების საპატივცემულოდ ქვის სალოცავები იყო მოწყობილი. ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული იყო მოსავლის მფარველის მიაცელას კულტი. ინგუშებს სწამდათ, რომ მიაცელაზე იყო დამოკიდებული ბავშვების დაბადება და მათ შორის საქონლის გამრავლებაც. ყოველწლიურად ივნისის ბოლოს მიაცელას მსხვერპლს სწირავდნენ ძირითადად ამას აკეთებდნენ ჯეირახისა და მეცხალის საზოგადოებები.
ქრისტიანობა
ინგუშეთში ქრისტიანული რელიგიის გავრცელება VII-VIII საუკუნეებში იწყება ქართველი მეფე-მთავრების მიერ. ქართველ მისიონერებს ინგუშეთში შეჰქონდათ სასულიერო წიგნები: იოანე ბაგრატიონის ცნობით, ძურძუკებმა და ღლიღვებმა კარგად იცოდნენ ქართული ენა, ხოლო აღმოსავლეთ საქართველოს მთიელებმა - ქისტური, ისინი აქ აშენებდნენ ეკლესიებს.
აღსანიშნავია, რომ პატრიარქ ექვთიმეს თავად შემოუვლია და შეუსწავლია ეს კუთხე. ქრისტიანობის კვალი ინგუშეთში კარგად იკითხება ეთნოგრაფიაში, წეს-ჩვეულებებსა და რელიგიურ დღესასწაულებში. დღეს ქართული ეტიმოლოგია 35 ძეგლს ემჩნევა. აქ ბევრია საკულტო ნაგებობაც. აღსანიშნავია სვანური კოშკებისა და შიდა ქართლის დარბაზული ტიპის მსგავსი ნაგებობების არსებობა ამ რეგიონში. ჩეჩნეთ-ინგუშეთის მთელი ტერიტორია დაფარულია ქართული ქრისტიანული წარმომავლობის ტოპონიმებითა და გაუქმებული სამლოცველოებით, ერთ-ერთი ასეთია „თუშოლი“.
ინგუშეთში მდებარე საინტერესო ისტორიულ ძეგლს წარმოადგენს გალ-ერდი, რომელიც მდებარეობს სოფელ ეგენტის მეზობლად წყალგამყოფ ქედზე. ძეგლი იმდენად დაზიანებულია, პირვანდელ ფორმაზე დაბეჯითებით საუბარი შეუძლებელია. მას მხოლოდ ვსევოლოდ მილერის ჩანაწერებით აღადგენენ სქემატურად.
ასევე, უმნშვნელოვანესს ძეგლს წარმოადგენს ჩეი-ლამის ქედის ძირში, მდინარე ასასა და დარიალის მაკავშირებელი ისტორიული გზის მახლობლად, სოფელ ყართში დელიტე/დოლტეს საკულტო ნაგებობა.
ლიტერატურა
კატეგორია:კავკასიის ხალხები კატეგორია:ინგუშეთი
Aenictus pharoa
Aenictus pharoa — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Aenictus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dorylinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:Aenictus
NGC 149
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:ანდრომედას თანავარსკვლავედი
ნუგზარ ბერაძე
ნუგზარ ბერაძე (დ. 5 დეკემბერი, 1955 — გ. 14 დეკემბერი, 2002) — ქართველი პოეტი და პუბლიცისტი.
ბიოგრაფია
ნუგზარ ბერაძე დაიბადა ქალაქ თბილისში.
დაამთვრა ფილოლოგიის ფაკულტეტი თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტში.
ჯეიმზ ოგლთორპი
ჯეიმზ ოგლთორპი (James Edward Oglethorpe; დ. 22 დეკემბერი, 1696, სურეი — გ. 30 ივნისი, 1785, ესექსი) - ბრიტანელი გენერალი, დეპუტატი, ჯორჯიის კოლონიის დამაარსებელი.
ბიოგრაფია
ჯეიმზ ოგლთორპი ცნობილ ბრიტანულ ოჯახში დაიბადა. მან დატოვა ინგლისის კოლეჯი და ბრიტანული არმიის კომისია საფრანგეთში გასამგზავრებლად, სადაც დაესწრო სამხედრო აკადემიას, სანამ პრინცი ევგენი სავოიელი იბრძოდა ავსტრია-თურქეთის ომში. ის დაბრუნდა ინგლისში 1718 წელს, ხოლო 1722 წელს აირჩიეს თემთა პალატაში.
ნუგზარ ბერაძე
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1955 კატეგორია:გარდაცვლილი 2002 კატეგორია:ქართველი პოეტები კატეგორია:ქართველი პუბლიცისტები
ჯეიმზ ოგლთორპი
ბიოგრაფია
კოლონისტების პირველი ჯგუფი, თავად ოგლთროპის მეთაურობით 1732 წელს გაემგზავრა თანამედროვე ამერიკული შტატის ჯორჯიის ტერიტორიაზე, იმავე წლის ბოლოს ჩავიდა დღევანდელი სამხრეთ კაროლინას ტერიტორიაზე და დააარსა პირველი დასახლება. 1733 წლის 12 თებერვალს დადო ხელშეკრულება იამაკრავის ინდიელ ტომთან. 1734 წლის 21 თებერვალს ოგლეთორპმა დააარსა პირველი მასონური ლოჟა ჯორჯიაში.
თანამედროვე ისტორიკოსები მას ხშირად მიიჩნევენ სუსტ სამხედრო ლიდერად. თუმცა როდესაც ესპანელებმა 1742 წელს ფლორიდადან ჯორჯიაში შეიჭრნენ და ოგლთორპმა მოახერხა მათი ჯარების დამარცხება. ინგლისში ის გმირად ითვლებოდა. სამშობლოში ერთი წლის შემდეგ დაბრუნდა. განაგრძო კარიერა პარლამენტში და პარალელურად ორგანიზება გაუწია ჯორჯიაში გასაგზავნ ჯარს ესპანელებისგან დასაცავად.
გარდაცვალებამდე რამდენიმე თვით ადრე, 1785 წელს, მან იმოგზაურა ამერიკის დამოუკიდებელ შეერთებულ შტატებში, როგორც ბრიტანეთის პირველი დესპანი.
მის სახელს ოგლთორპის უნივერსიტეტი ატარებს.
კინა
კინა (კოდი ISO 4217 — PGK, სიმბოლო — K) — პაპუა-ახალი გვინეის ეროვნული ფულის ერთეული.
არსებული ბანკნოტებია:
იხმარებაა 1975 წლის 19 აპრილიდან. მან შეცვალა ავსტრალიური დოლარი. 2008 წლის ივნისის მონაცემებით, 1 ევრო არის დაახლოებით 4.1 კინის ეკვივალენტური.
კატეგორია:პაპუა-ახალი გვინეა კატეგორია:ბრუნვაში არსებული ვალუტები
ალამიტოს კულტურა
მინი|მარჯვნივ|200პქ|ალამიტოს კულტურის მონოლითური სკულპტურა ალამიტოს კულტურა — არქეოლოგიური კულტურა არგენტინაში, არსებობდა ძვ. წ. 400 – ახ. წ. 650 წლებს შორის კატამარკის პროვინციის ტერიტორიაზე.
ალამიტოს კულტურას ეკუთვნის ქვის მონოლითური, რელიგიური დანიშნულების, სკულპტურები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არგენტინის არქეოლოგიური ძეგლები
I Disappear
I Disappear — ამერიკული მძიმე მეტალ ჯგუფ მეტალიკის სიმღერა, რომელიც გამოვიდა სინგლის სახით მხოლოდ გერმანიაში 2000 წლის 26 იანვარს. სიმღერა წარმოადგენს მეტალიკის მიერ შეტანილ წვლილს ალბომში Music from and Inspired by Mission: Impossible II და საუნდტრეკს ფილმისთვის „შეუსრულებელი მისია 2“. სიმღერამ მიაღწია პირველ ადგილს ბილბორდის ჩარტში ცხელი მეინსტრიმული როკ ტრეკები და იმყოფებოდა ამ პოზიციაზე შვიდი კვირის (არა თანმიყოლებით) განმავლობაში 2000 წლის ზაფხულში. სიმღერა არ შედის მეტალიკის არც ერთ სტუდიურ ალბომში. სიმღერა მეტალიკის უკანასკნელი სტუდიური ნამუშევარია, რომელშიც მათი ყოფილი ბასისტი ჯეისონ ნიუსტედი უკრავს.
სიმღერების სია
სინგლის ორი ვერსია გამოვიდა: ერთი შეიცავს მხოლოდ სიმღერას, ხოლო მეორეს დამატებული აქვს ამავე სიმღერის ინსტრუმენტული ვერსიაც. კატალოგში მათ სხვადასხვა ნომრები აქვთ.
მუსიკალური ვიდეო
სიმღერის მუსიკალური ვიდეო, რომლის რეჟისორია უეინ იშემი, გადაღებულია სან-ფრანცისკოში, კალიფორნია და იუტაში. იგი ასახავს მეტალიკის წევრებს სხვადასხვა სიტუაციებში, რომლებიც აღებულია სხვა ფილმებიდან. კირკ ჰემეტი უდაბნოშია, სადაც მას მისდევს თვითმფრინავი, როგორც ეს ნაჩვეებია ფილმში ჩრდილოეთით ჩრდილო-დასავლეთიდან. ჯეისონ ნიუსტედი ვილაშია, სადაც იგი ებრძვის ასობით ადამიანს, რომლებიც მისი შემხვედრი მიმართულებით მიდიან, მსგავსი სცენაა ფილმშიც ბრაზილია. ჯეიმზ ჰეტფილდი მართავს Chevrolet Camaro-ს 1968 წლის მოდელს, რომლითაც იგი ეშვება ქვემოთ სან-ფრანცისკოს გორაკიდან ქარიშხალისგან თავისდაღწევის მიზნით. ეს სცენა აღებულია ფილმიდან Bullitt. ლარს ულრიხი ხტება შენობის ფანჯიდან, რომელიც ფეთქდება, მსგავსად ფილმისა კერკეტი კაკალი. ამ სცენებს შორის ჯგუფი უკრავს ერთად მაღალი მთის თავზე მთების ველში, იუტა. ასევე არის სცენები ფილმიდან შეუსრულებელი მისია 2, სადაც ნაჩვენებია, როგორ მიცოცავს ტომ კრუზი მთის მწვერვალისკენ. ვიდეოს დასრულებისთვის ავტომობილი, რომელსაც ჯეიმზი მართავდა, გადაეცა მას როგორც საჩუქრი. მოგვიანებით მან ეს მანქანა Hard Rock Cafe-ს აჩუქა შეწირულობის სახით.
თენგიზ შუბლაძე
თენგიზ შუბლაძე (დ. 7 ივლისი, 1953, სამტრედია) — ქართველი მეცნიერი, პედაგოგი, სამხედრო პირი.
ბიოგრაფია
1975 წელს დაამთავრა თბილისის საარტილერიო სასწავლებელი. 1989 წელს ქალაქი მოსკოვის სამხედრო-საინჟინრო აკადემია.
1975-1992 წლებში მუშაობდა საბჭოთა კავშირის თავდაცვის სამინისტროს გაერთიანებული სხვადასხვა სამეთაურო და საშტატო თანმდებობებზე. 1992-2000 წლებში საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს გაერთიანებული სამხედრო აკადემიის რექტორად. 2000-2002 წლებში სამშენებლო ძალების სარდლად ცხინვალის რეგიონში. 2002-2004 წლებში საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საგანგებო სიტუაციების და სამოქალაქო თავდაცვის დეპარტამენტის უფროსის მოადგილედ. 2004 წლიდან არის საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ნაგებობების, სპეციალური სისტემებისა და საინჟინრო უზრუნველყოფის ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ თანამშრომელი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 7 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1953 კატეგორია:სამტრედიაში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი პედაგოგები კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები
Cyphomyrmex bicornis
Cyphomyrmex bicornis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cyphomyrmex-ის გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
მაკედონსკა-კამენიცის თემი
მაკედონსკა-კამენიცის თემი (Општина Македонска Каменица) — თემი ჩრდილოეთ მაკედონიაში. მდებარეობს ქვეყნის აღმოსავლეთ რეგიონში. მოსახლეობა შეადგენს 8 110 ადამიანს (2002 წლის აღწერის მონაცემები ). მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 42.6 კაცი/კმ²-ზე.
თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — ქალაქი მაკედონსკა-კამენიცა.
თემის ტერიტორიის ფართობი შეადგენს 190.37 კმ²-ს.
ესაზღვრება მაკედონიის შემდეგ თემებს:
აღმოსავლეთით ესაზღვრება ბულგარეთის კიუსტენდილის ოლქის კიუსტენდილისა და ნევესტინოს თემებს.
ქალაქ მაკედონსკა-კამენიცის გარდა თემის შემადგენლობაში შედის 8 დასახლება: დულიცა, კოსევიცა, კოსტინ-დოლი, ლუკოვიცა, მოშტიცა, სასა, ტოდოროვცი და ცერა.
თემის მოსახლეობის ეთნიკური სტრუქტურა :
თემის ტერიტორიაზე მიდეინება მდინარე კამენიცა (ბრეგალნიცის შენაკადი).
სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ მაკედონიის თემები
კაზიმირ I
კაზიმირ I აღმდგენელი (Kazimierz I Odnowiciel; დ. 25 ივლისი, 1016 — გ. 28 ნოემბერი, 1058) — პოლონეთის მთავარი (1039), პიასტების დინასტიის წარმომადგენელი.
კაზიმირ I იყო პოლონეთის მეფის მიეშკო II ლამბერტის და რიკსა ლოტარინგიელის (რეინლანდ-პფალციის პფალცგრაფის ქალიშვილი) ვაჟიშვილი. მამის სიკვდილმა 1034 წ. ქვეყანა მძიმე სოციალურ-პოლიტიკურ კრიზისში ჩააგდო. მაღალმა არისტოკრატიამ და სასულიერმა პირებმა მთავრის და მისი დედის წინააღმდეგ ამბოხი დაიწყეს და ქვეყნიდან გააძევეს. ქვეყანაში დაიწყო ბრძოლა შლიახტებსა და გლეხობას შორის; ქრისტიანული სარწმუნოება რომელიც ახალი შემოსული იყო დაკნინებას განიცდის; სახელმწიფო ხელისუფლება მხოლოდ ქალაქებში შემორჩა. გლეხობის 1037—1038 წ. ამბოხება იმ დროისათვის ყველაზე დიდი აჯანყება იყო თავისი მასშტაბით. პოლონეთისაგან განცალკევდნენ პომორიე და მაზოვია, სადაც ადგილობრივი დინასტიები დამკვიდრნენ. შერყეული იქნა პოლონეთის სახელმწიფოებრიობის საფუძველი. ბოლო დარტყმა იყო — ჩეხეთის მთავრის ბრჟეტისლავ I შემოსევა 1038 წელს, რომელმაც აიღო გნეზნო, მან გაიტანა წმინდა ვოიცეხის ნაწილები და სილეზია ისევ შეუერთა ჩეხეთს.
კაზიმირი ჯერ უნგრეთში მეფე იშტვან I წმინდასთან ცხოვრობდა, შემდეგ კი დედასთან საქსონიაში. პოლონეთში წარმართობის დაბრუნების და ჩეხეთის დაქვემდებარებაში შესვლის შიშით მის დასახმარებლად მოვიდა წმინდა რომის იმპერიის იმპერტორი ჰაინრიხ III (სრი). გერმანული ჯარების დახმარებით 1039 წ. კაზიმირ I აღადგინა თავისი ძალაუფლება პოლონეთში. ამბოხება ჩახშობილ იქნა, არისტოკრატები კი დაწყნარებული. მაგრამ მას იმპერატორის დახმარებისათვის ძვირი ფასი უნდა გადაეხადა: პოლონეთი აღიარებდა წმინდა რომის იმპერიის სუზერენიტეტს.