cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ეპილეფსია
სიმპტომები
3. გენერალიზებული ტონურ-კლონური კრუნჩხვები (გტკკ)იწყება ტემპორალურ წილში და შემდეგ ვრცელდება თავის ტვინის დანარჩენ მიდამოში. საწყის ეტაპზე გვხვდება ან მპკ ან კპკ, შემდეგ იხრება მკლავი, ტანი და ფეხი და სხეული იკრუნჩხება. სამივე ამ ტიპის კრუნჩხვების შემდეგ, გარკვეული პერიოდის განმავლობაში ადგილი აქვს ორგანიზმის ფუნქციების კვლავ აღდგენას, როდესაც ფიზიოლოგიური ფუნქციები შეცვლილია და რასაც პოსტიქტალური პერიოდი ეწოდება. პოსტიქტალური პერიოდის ხანგრძლივობა დამოკიდებულია ზემოთ აღწერილი კრუნჩხვების ტიპზე. მპკ ის შემთხვევაში გრძელდება 60 წამის განმავლობაში, კპკ-ის შემთხვევაში 2 წუთზე მეტ ხანს, ხოლო გტკკ-ის რეგენერაციიული პერიოდი დაახლოებით 3 წუთს მოიცავს. კპკ და გტკკ ის პოსტიცტალური პერიოდი უფრო ხანგრძლივია, ვიდრე თვითონ კრუნჩხვები. კპკ ისა გტკკ შემთხვევაში პაციენტების უმეტესობას არ ახსოვთ საერთოდ ჰქონდათ თუ არა კრუნჩხვები. მკურნალობა
ტწე-ს მკურნალობისათვის ყველაზე გავრცელაბული ანტიეპილეფსიური პრეპარატებია ფენიტოინი (phenytoin), კარბამაზეპინი (carbamazepine), პრიმიდონი (primidone), ვალპროატი (valproate) და ფენობარბიტალი (phenobarbital). მაგრამ ისეთი ანტიეპილეფსიური პრეპარატები, როგორიცაა გაბაპენტინი (gabapentin), ტოპირამატი (topiramate), ლევეტირაცეტამი (levetiracetam), ლამოტრიგინი (lamotrigine), პრეგაბალინი (pregabalin), ტიაგაბინი (tiagabine), ლაკოზამიდი (lacosamide) და ცონისამიდი (zonisamide) ნაკლებ ეფექტიანია ტწე მკურნალობის დროს. ფელბამატი (Felbamate) და ვიგაბატრინი (vigabatrin) ანტიეპილეფსიური პრეპარატებია, მაგრამ შესაძლოა ჰქონდეს სერიოზული უკუეფექტები, ასე რომ ისინი არ განისაზღვრება როგორც ანტიეპილეფსიური პირველი რიგის პრეპარატები. ანტიეპილეფსიური პრეპარატების ფუნქცია განპირობებულია ნეირონების აგზნების შესუსტებით (ნელი ან სწრაფი ნატრიუმის არხების ბლოკირებით ან კალციუმის არხების მოდულირებით) ან ნეირონების შეკავების გაძლიერებით (შემაკავებელი ნეიროტრანსმიტერ გამა-ს საშუალებით). სამწუხაროდ, პაციენტების 1/3 არ ექვემდებარება მკურნალობას. ეპილეფსიის ქირურგიული მკურნალობა 1860 წლიდან დაინერგა, მაგრამ 2001 წლამდე არ განხორციელებულა მეცნიერულად ეფექტური ტემპორალ ლობექტომია. ქირურგიული ჩარევა, მას შემდეგ ხდება საჭირო რაც ანტიეპილეფსიური მკურნალობა უშედეგოა. შეერთებული შტატების მიერ დაფინანსებული კვლევა -ERSET ცდილობს იპოვოს პასუხი კითხვაზე, თუ რატომ არის ქირურგიული ჩარევა უფრო ეფექტური მკურნალობის საწყის სტადიაზე.
ამ ქირურგიული ოპერაციების მომზადების წინ, რათა დადგინდეს კრუნჩხვების ზუსტი ლოკუსი (კრუნჩხვების წარმოშობის კერა და გავრცელების ადგილი), პაციენტები სხვადასხვა მეთოდების საშუალებით გადიან მონიტორინგს. ეს მეთოდები შეიძლება იყოს ვიდეო EEG მონიტორინგი, ინტრაკრანიალური EEG ან SPECT. მრტ კვლევა შესაძლოა დამატებით გამოყენებულ იქნეს. შესაძლოა ეპილეფსიური ლოკუსი გავრცელდეს ჰიპოკამპიდან ამიგდალაში. იმისათვის რომ აიცილონ მეტყველებაზე პასუხისმგებელი რეგიონის მოცილება, ქირურგიულმა გუნდმა ოპერაცისს წინ უნდა განახორციელოს ვადა-ტესტი, როდეასც ამობარბიტალი არის ინექციერბული მარჯვენა ან მარცხენა არტერიაში იმისათვის, რომ დროებით შეჩერებული იყოს ტვინის ერთი ნაწილის ფუნქციონირება.
თუ პაციენტის ვადა ტესტი არ არის დამაკმაყოფილი, მაშინ ურჩევენ ან უფრო ლიმიტირებულ ოპერაციას ან საერთოდ უარყოფას. თუ ავადმყოფი არ არის ოპტიმალური კანდიდატი ოპერაციისათვის, მაშინ ანტიეპილეფსიური პრეპარატები შესაძლოა ალტერნატიული გზა იყოს ეპილეფსის მაკურნალობაში. ბავშვების შემთხვევაში შესაძლოა გამოყენებულ იყოს კეტოგენური დიეტა.
სქოლიო
კატეგორია:დაავადებები კატეგორია:ნევროლოგია
კალდერა
მინი|330პქ|მოზრდილი კალდერა ([[ალასკა (შტატი)|ალასკა)]] კალდერა (caldera — დიდი ქვაბი) — წრიული ან ოვალური ფორმის ვულკანური წარმოშობის ღრმული. აქვს ციცაბო ან საფეხურებიანი კედლები და თითქმის ბრტყელი ფსკერი. დიამეტრი 10-15 კმ, ზოგჯერ მეტიც, სიღრმე — რამდენიმე ასეული მ.
განარჩევენ აფეთქებითსა და ჩაქცევით კალდერებს. პირველი წარმოიქმნება ვულკანურ ყელში დაგროვილი აირების აფეთქებით, მეორე — დაცარიელებული მაგმური კერის სახურავზე გაჩენილი წრიული რღვევების გასწვრივ ხმელეთის ზედაპირის ჩაქცევით. ასეთი კალდერები უფრო დიდია და უფრო ხშირად გვხვდება. კალდერა ხშირად დაკავებულია ტბებით.
რელიეფის ასეთი ფორმები გვხვდება იაპონიაში, ფილიპინებში, ალასკაში და სხვ.
მოზრდილი კალდერა გვხვდება სამხრეთ საქართველოშიც, მათ შორის აღსანიშნავია მთა სამსარის ვულკანური კონუსის შიგნით არსებული 3 კმ დიამეტრის კალდერა, რომლის ფსკერი სხვადასხვა მყინვარული მასალითაა მოფენილი, სადაც გაბნეულია წვრილ-წვრილი ტბები.
ლიტერატურა
კატეგორია:ვულკანოლოგია კატეგორია:ვულკანები
თოდუა
საკუთარი სახელი თოდუა შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
სამხრეთი პოლუსი
მინი|300პქ|ანტარქტიდის რუკა, სამხრეთ პოლუსთან ერთად მინი|300პქ|სხვადასხვა სახელმწიფოების დროშები სამხრეთ პოლუსზე სამხრეთი პოლუსი/სამხრეთი გეოგრაფიული პოლუსი — წერტილი, სადაც დედამიწის ბრუნვის წარმოსახვითი ღერძი კვეთს მის ზედაპირს სამხრეთ ნახევარსფეროში. დედამიწის ზედაპირის ნებისმიერი სხვა წერტილი სამხრეთი პოლუსის მიმართ ყოველთვის ჩრდილოეთით მდებარეობს. განლაგებულია პოლარული პლატოს ფარგლებში, 2800 მ სიმაღლემდე. ყინულების სისქე სამხრეთი პოლუსის რაიონში 2840 მეტრია. პოლუსის სიახლოვეს მდებარეობს სამხრეთი მაგნიტური ველი.
1819 წლის 31 მარტს კრუზენშტერმა საზღვაო მინისტრს დე ტრავერს გაუგზავნა წერილი პოლარული წყლების გამოკვლევის შესახებ, სადაც კრუზენშტერნი აღნიშნავდა, რომ საჭიროა ორი ექსპედიციის მომზადება, ერთი — ჩრდილოეთის, ხოლო მეორე — სამხრეთის მიმართულებით. თითოეულ ექსპედიციაში დაგეგმილი იყო ორ-ორ გემის ჩართვა. განსაკუთრებულ ყურადღებას უთმობდა სამხრეთი პოლუსისკენ მგზავრობას, რომელიც განხორციელდა 1819-1821 წლებში ბელინსჰაუზენისა და ლაზარევის მიერ, რის ხარჯზეც გამოვლინდა კონტინენტი ანტარქტიდა, თუმცა სამხრეთი კონტინენტის საზღვრებისა და გეოლოგიის შესახებ წარმოდგენები ბუნდოვანი იყო XIX საუკუნის ბოლომდე.
1839-1843 წლებში ჯეიმზ კლარკ როსი აწარმოებდა ანტარქტიდის კვლევას. შედეგად აღმოაჩინა ზღვა და შელფური მყინვარი. 1841 წელს როსმა აღმოაჩინა ვულკანი ერებუსი და მთა ტერორი. მნიშვნელოვანი ექსპედიციები ჩატარდა აგრეთვე 1901-1904 წლებში, რომელასც ეწოდა ბრიტანული ანტარქტიდის ექსპედიცია.
პირველად სამხრეთ პოლუსს მიაღწია ნორვეგიელმა მკვლევარმა რუალ ამუნდსენმა 1911 წლის 14 დეკემბერს. 1912 წლის 18 იანვარს რობერტ ფოლკონ სკოტმა 4 თანამგზავრთან ერთად მიაღწია სამხრეთ პოლუსს (რუალ ამუნდსენზე 35 დღით გვიან). უკან დაბრუნებისას ხუთივე დაიღუპა.
სამხრეთ პოლუსი ზამთრის პერიოდში საერთოდ არ იღებს მზის სხივებს. მაისიდან ივლისამდე (მხედველობაში თუ არ მივიღებთ მთვარის შუქსა და პოლარულ ნათებას) პოლუსზე გაბატონებულია მუდმივი წყვდიადი. ზაფხულში მზე ყოველთვის ჰორიზონტის თავზეა, რომელიც მოძრაობს საათის ისრის საწინააღმდეგო მიმართულებით. თუმცა მზე არასოდეს მაღლდება; მაქსიმალურ სიმაღლეს ჰორიზონტის თავზე აღწევს 23,5° დეკემბრის თვეში.
სამხრეთი პოლუსი წარმოადგენს ერთ-ერთ ყველაზე ცივ და მკაცრ კლიმატურ მხარეს. აქაური კლიმატი მთლიანობაში უფრო ცივია ვიდრე ჩრდილოეთი პოლუსის კლიმატი. ზაფხულში მზე აღწევს მაქსიმალურ სიმაღლეს 23,5°. იანვარში ტემპერატურა უდრის −25,9 °C-სს. ყველაზე მაღალი ტემპერატურა დაფიქსირებულია ამუნდსენ-სკოტის სადგურზე (2011 წლის 25 დეკემბერი, −12,3 °C). ყველაზე დაბალი ტემპერატურა დაფიქსირდა 1982 წლის 23 ივნისს (−82,8 °C). ატმოსფერულ ნალექებს თითქმის არ იღებს. ჰაერის სინოტივე ნულს უტოლდება.
სამხრეთ პოლუსზე არ ხარობს მცენარეულობა; არ არის დამახასიათებელი ფაუნა. თუმცა, აღსანიშნავია, რომ აქ რეგისტირებულ იქნა მეზღვიასებრნი. 2000 წელს გავრცელებული ინფორმაციის თანახმად ყუნულებში აღმოაჩინეს მიკრობები.
სქოლიო
კატეგორია:დედამიწის უკიდურესი წერტილები კატეგორია:ნავიგაცია კატეგორია:პოლუსები კატეგორია:ანტარქტიდის გეოგრაფია
MTV-ის მუსიკალური ვიდეოების დაჯილდოება
MTV-ის მუსიკალური ვიდეოების დაჯილდოება (MTV Video Music Awards) — MTV-ს მიერ 1984 წელს დაარსებული წლის საუკეთესო მუსიკალური ვიდეოების დაჯილდოება. თავდაპირველად, იგი გრემის დაჯილდოების ერთგვარ ალტერტერნატივად შერაცხეს, მაგრამ დღეს MTV-ს მუსიკალური ვიდეოების დაჯილდოება პოპ კულტურის ერთ-ერთი ყველაზე დამსახურებული მუსიკალური დაჯილდოების ცერემონიალია. ჯილდოები გადაიცემა ყოველწლიურად და მისი ყურება MTV-ს პირდაპირ ეთერში შეიძლება. წარსულში, ცერემონიალი ტარდებოდა ნიუ-იორკში, ლოს-ანჯელესში და მაიამიში (ფლორიდა, აშშ).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მუსიკალური ჯილდოები
სოფიივკა (ლიუბიმივკის თემი)
სოფიივკა (Софіївка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის კახოვკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 655 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კახოვკის რაიონის სოფლები
პრუდნიკი
პრუდნიკი (Prudnik, Neustadt in Oberschlesien) — ქალაქი პოლონეთის სავოევოდო ოპოლესში. პუდნიკის ფართობი შეადგენს 20,50 კმ². ხოლო მოსახლეობა 26 400 ადამიანს (2005 წლის აღწერით). 1945 წლამდე ეს ქალაქი იყო გერმანელების, მას ერქვე ნოიშტადტი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პოლონეთის ქალაქები
1125
თარიღი უცნობია
*
1120'erne
გენერალ-ადმირალი
გენერალ-ადმირალი — უმაღლესი სამხედრო-საზღვაო ჩინი რუსეთში. უთანაბრდებოდა სახმელეთო ჯარების გენერალ-ფელდმარშალს. გენერალ-ადმირალის წოდება პირველად 1708 წელს მიეცა თედორე აპრაქსინს, რომელიც პეტრე I-მა სამხედრო-საზღვაო ფლოტის მეთაურად დანიშნა. 1904-1908 წლებში რუსეთ-იაპონიის ომის შემდეგ გენერალ-ადმირალის წოდებას მხოლოდ საპატიო მნიშვნელობა ჰქონდა, 1908 წლიდან კი რუსეთის ფლოტში აღარ გვხვდება.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამხედრო წოდებები
Amiral
ვაყის საჯარო სკოლა
ვაყის საჯარო სკოლა — საჯარო სკოლა სოფელ ვაყაში. პირველი სასწავლო დაწესებულება სოფელში XIX საუკუნის დასასრულისათვის დაარსდა. სკოლაში სწავლება 4-წლიანი იყო, კომუნისტური მმართველობის დამყარების შემდეგ სოფლის ბატონისათვის სასახლე ჩამოურთმევიათ და შიგ 7-წლიანი სკოლა გაუხსნიათ, რომელიც მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ საშუალო სკოლად გადააკეთეს. სკოლა ამავე შენობაში ფუნქციონირებდა ახალი შენობის აშენებამდე (1986 წელი).
ვაყის საჯარო სკოლის დღევანდელი შენობა აშენებულია 1986 წელს, არის სამსართულიანი, აქვს სტანდარტული სპორტული, სააქტო და საკონფერენციო დარბაზები, მინიფეხბურთისა და კალათბურთის გარე მოედნები, ინფორმატიკის კაბინეტი (15 კომპიუტერით), ქართული ენისა და ლიტერატურის, ფიზიკა-მათემატიკის, ქიმია-ბიოლოგიის, ისტორიისა და მუსიკის თანამედროვე ტექნოლოგიებით აღჭურვილი კაბინეტები, სასკოლო სახელმძღვანელოებითა და მხატვრული ლიტერატურით მდიდარი ბიბლიოთეკა, სამედიცინო ოთახი, ბუფეტი.
მუნიციპალიტეტის გამგეობისა და პოლონეთის საელჩოს დახმარებით სკოლაში გახსნილია სკოლამდელი აღზრდის ალტერნატიული საბავშვო ბაღი, სადაც სწავლობს 12 მოსწავლე. მოქმედებს ინტერნეტი, ფუნქციონირებს ჭიდაობის დარბაზი.
ვაყის საჯარო სკოლაში დღეს სწავლობს 292 მოსწავლე, მოღვაწეობს 30 მასწავლებელი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის სკოლები
თოიძე
საკუთარი სახელი თოიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
უმიზეზოდ ამბოხებული
მსახიობები
! style="background: #ddffdd;"|სახელი ! style="background: #ddffdd;"|სახელი ფილმში
თოიძე
კატეგორია:ქართული გვარები
უმიზეზოდ ამბოხებული
მუსიკა
1993 წელს გერმანიაში გამოვიდა მუსიკალური ალბომი Rebel. Music from the films of James Dean, რომელშიც შესულია ფილმსი უმიზეზოდ ამბოხებული გაჟღერებული ლეონარდ როზენმანის კომპოზიციები.
სრული დრო –   01:36:18
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1955 წლის ფილმები კატეგორია:ამერიკული ფილმები კატეგორია:დრამატული ფილმები
ვოსორიტიდი
ვოსორიტიდის გამოყენება ნებადართულია ევროპის კავშირში 2021 წლის აგვისტოდან, ხოლო ამერიკის შეერთებულ შტატებში — 2021 წლის ნოემბრიდან. აშშ-ის საკვების და წამლის მარეგულირებელმა სააგენტომ პრეპარატი მოწინავე სამკურნალო საშუალებად (first-in-class medication) მიიჩნია.
სამედიცინო მოქმედება
ვოსორიტიდი იწვევს დეფექტური გენის მიერ წარმოქმნილი ცილის რაოდენობის შემცირებას, რის შედეგადაც ხრტილი უფრო ადვილად გარდაიქმნება ძვლად.
გვერდითი ეფექტები
პრეპარატის გვერდითი ეფექტი შეიძლება იყოს ინიექციის ადგილზე გვერდითი რეაქციები (შეშუპება, სიწითლე, ქავილი ან ტკივილი), პირღებინება და სისხლის დაბალი წნევა. როგორც აღნიშნავს ზაალ კოკაია, წამლის უსაფრთხოება და ეფექტიანობა შეფასდა ძალიან დეტალურად და სარწმუნოდ წარმოებულ მესამე ფაზის კლინიკურ კვლევაში. მისი გვერდითი ეფექტები მიღებულ დადებით შედეგებთან შედარებით მინიმალურია.
„დედების პროტესტი“
2023 წლის აპრილში აქონდროპლაზიის დიაგნოზის მქონე ბავშვების მშობლებმა საქართველოს მთავრობის კანცელარიასთან საპროტესტო აქციები გამართეს. საქართველოს პრემიერთან, ირაკლი ღარიბაშვილთან შეხვედრის მოთხოვნით მშობლებმა ორი ღამე მთავრობის კანცელარიასთან გაათენეს.
აქციებს ოთხი თვის განმავლობაში სხვადასხვა ადგილზე გაიმართა. მშობლები ითხოვენ, რომ სახელმწიფომ დააფინანსოს საქართველოში მედიკამენტ ვოსორიტიდის შემოტანა, რომელიც მათი შვილებისთვის ძალიან მნიშვნელოვანია.
ჯანდაცვის სამინისტროს წარმომადგენლები, მათ შორის მინისტრი ზურაბ აზარაშვილი და მინისტრის მოადგილეები აქონდროპლაზიის დიაგნოზის მქონე ბავშვების მშობლებს აპრილის განმავლობაში რამდენჯერმე შეხვდნენ, თუმცა უშედეგოდ.
სქოლიო
კატეგორია:წამლები
სოლი (მრავალმნიშვნელოვანი)
სოლი შეიძლება აღნიშნავდეს:
სოციოლოგიის სქემა
სოციოლოგიის სქემა  — მოკლე მიმოხილვა და თემატური გზამკვლევი სოციოლოგიის დისციპლინაში:
პატრისიო რივასი
პატრისიო რივასი (ესპ. Patricio Rivas, დ. დაახ. 1810 — გ. 12 ივლისი, 1867) — ნიკარაგუის მერვე და მეთორმეთე პრეზიდენტი 1839 და 1840-1841 წლებში და 1855 წლის 30 ოქტომბრიდან 1857 წლის 24 ივნისამდე. მის შემდეგ თანამდებობა უილიამ უოლკერ იყო.
სოციოლოგიის სქემა
სოციოლოგია შეისწავლის სოციუმს და გამოიყენებს ემპირიული კვლევებისა და კრიტიკული ანალიზის სხვადასხვა მეთოდებს, რათა გაიგოს ადამიანის სოციალური მოქმედებები, ინდივიდუალური აგეტნებისა და ინტერაქციის მიკრო დონიდან, სისტემებისა და სოციალური სტრუქტურის მაკრო დონემდე.
პატრისიო რივასი
კატეგორია:ნიკარაგუის პრეზიდენტები
სოციოლოგიის სქემა
სქოლიო
კატეგორია:სოციოლოგია კატეგორია:სოციოლოგიის სიები
პატრისიო რივასი
კატეგორია:დაბადებული 1810 კატეგორია:გარდაცვლილი 12 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1867
ჩეხეთი 1996 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ჩეხეთმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე პირველად იასპარეზა 1996 წელს, აშშ-ის ქალაქ ატლანტაში. ამ თამაშებზე მათ სხვადასხვა სინჯის 11 მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1996 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჩეხეთი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ფორტ-ჟესუსი
ფორტ-ჟესუსი (Forte Jesus de Mombaça) — პორტუგალიური საფორტიფიკაციო ნაგებობა კენიაში, მდებარეობს კუნძულ მომბასაზე, ქალაქ მომბასას სიახლოვეს და აშენებულია მისი დაცვის მიზნით. აგებულია 1593 წელს, ესპანეთისა და პორტუგალიის გაერთიანებული სამეფოს მმართველის, ფილიპეს ბრძანებით (ესპანეთის მეფე ფილიპე II). 2011 წელს ის იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შეიტანა, როგორც XVI საუკუნის პორტუგალიური სამხედრო საფორტიფიკაციო ნაგებობის თვალსაჩინო ნიმუში.
ნაგებობა 1958 გაფორმდა ისტორიულ მონუმენტად, ამჟამად კი მასში მუზეუმია გახსნილი.
ციხესიმაგრე დააპროექტა მილანელმა არქიტექტორმა ჯოვანი ბატისტა კაირატიმ, რომელიც პორტუგალიის აღმოსავლეთის სამფლობელოების მთავარი არქიტექტორი იყო. ის იყო ევროპის ფარგლებს გარეთ აგებული ევროპული სტილის პირველი ციხესიმაგრე, რომელიც ზარბაზნების ცეცხლისგან თავდაცვის გათვალისწინებით დაპროექტდა. პორტუგალიური სამხედრო არქიტექტურის ეს საუკეთესო ნიმუში რამდენიმეჯერ შეცვალეს ომანელმა არაბებმა და ბრიტანელებმა. ციხესიმაგრემ სულ მალე შეიძინა სასიცოცხლო მნიშვნელობა მათთვის, ვისაც სურდა კუნძულ მომბასასა და მიმდებარე სავაჭრო არეალების კონტროლი. როდესაც ბრიტანელებმა კენიის კოლონიზაცია მოახდინეს, ნაგებობა ციხედ გადააკეთეს, ასე გრძელდებოდა 1958 წლამდე, სანამ მას ამჯერად ისტორიულ მონუმენტად გააფორმებდნენ. 1958-1971 წლებში მონუმენტზე არქეოლოგიურ გათხრებს აწარმოებდა ჯეიმზ კირკმენი.
დღეისათვის პორტ-ჟესუსი ადგილობრივ და უცხოელ ტურისტთა შორის პოპულარულ ღირსშესანიშნაობას წარმოადგენს.
სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები კენიაში კატეგორია:კენიის ისტორია კატეგორია:კენიის მუზეუმები
Epidirona nodulosa
Epidirona nodulosa — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
სარატოვის ხელოვნების მუზეუმი
რადიშევის სახელობის სარატოვის სახელობის ხელოვნების მუზეუმი ( Сара́товский худо́жественный музе́й и́мени А. Н. Ради́щева) - მუზეუმი სარატოვში, ერთ -ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ხელოვნების მუზეუმი რუსეთის პროვინციებში. მუზეუმი გაიხსნა 1885 წელს და იყო პირველი სახალხო ხელოვნების მუზეუმი რუსეთის იმპერიაში. მუზეუმის დიდ დარბაზში ტარდება მუსიკალური კონცერტები, ლიტერატურული და ხელოვნების საღამოები. მუზეუმის სალექციო დარბაზში ლექციები ტარდება მსოფლიო სახვითი ხელოვნების ისტორიის, ფერწერის, ქანდაკებისა და არქიტექტურის სხვადასხვა სტილისა და ტენდენციის შესახებ, ასევე, ხელოვნების ნიმუშების აღქმის კულტურაზე.
ისტორია
1877 წელს სარატოვის მოსახლეობამ შეიტყო, რომ მხატვრობის პროფესორმა ალექსეი პეტროვიჩ ბოგოლიუბოვმა (1824-1896), რომელიც ცხოვრობდა პარიზში, სურდა ქალაქისთვის გადაეცა თავისი ხელოვნების ნიმუშების კოლექცია. მუზეუმი უნდა გახსნილიყო ყველასთვის თავისუფალი შესვლის უფლებით.
ამასთან, ქალაქს მოეთხოვებოდა მუზეუმისთვის „მუდმივი, უცვლელი, გამძლე და ღირსეული“ შენობა. ქალაქის ხელისუფლება არ იყო მზად შენობის მშენებლობისთვის, და ამიტომ ბოგოლიუბოვმა მიიღო პასუხი მხოლოდ ერთი წლის შემდეგ. მაგრამ ამის შემდეგაც კი, მუზეუმის დაარსება მრავალი წლის განმავლობაში არ დაყწბულა. მხოლოდ 1883 წლის მაისში სარატოვში, თეატრალნაიას მოედანზე, აშენდა ახალი შენობა. მუზეუმის ორგანიზებაში დახმარება გაუწია წმინდა სინოდის მთავარმა პროკურორმა კ.პ. პობედონოსცევმა. მომავალმა იმპერატორმა ალექსანდრე III– მ პირადად დაამტკიცა შენობის პროექტი და შესწირა მრავალი ტილო მისი კოლექციიდან.
პროექტის ავტორი იყო პეტერბურგელი არქიტექტორი შტომი. სამშენებლო სამუშაოებს ხელმძღვანელობდა არქიტექტორი სალკო. შედარებით სწრაფად, ქალაქის ცენტრში აღმართეს ორსართულიანი ქვის შენობა; დაახლოებით ერთი წელი გაგრძელდა მისი გაფორმება და ინტერიერის მოწყობა.
მუზეუმის კოლექცია შეავსეს პეტერბურგის სამხატვრო აკადემიიდან, ერმიტაჟიდან გადმოტანილი არაერთი ექსპონატით. სახელმწიფო ერმიტაჟიდან გადატანილ ყველაზე ძვირფას ნამუშევრებს შორის არის ჯორჯო ვაზარის დიდი ნახატი „ბაკუს ტრიუმფი“ და ფლამანდელი თეოდორ რომბუტის იოანე ნათლისმცემელი, რომელიც მუზეუმში შევიდა 1885 წელს, ბოგოლიუბოვის მოთხოვნით.
1923 წლამდე მუზეუმს ხელმძღვანელობდა ალექსეი დიმიტრიევიჩ სკალდინი (1889-1943), შემდეგ კი იგი შეიცვალა ვადიმ აპოლონოვიჩ ბუტენკომ (1877-1931). ამ პერიოდში ნახატები მიიღეს ტრეტიაკოვის სახელმწიფო გალერეიდან (1926), ოტრადინოს მამულიდან (1927), რუსეთის მუზეუმიდან (1928) და ლენინგრადის მუზეუმის ფონდიდან (1928). 1927-1928 წლებში დეკორატიული და გამოყენებითი ხელოვნების კოლექცია მნიშვნელოვნად შეავსეს. 1920 -იანი წლების ბოლოსთვის რადიშჩევის მუზეუმი გახდა ერთ -ერთი უდიდესი ხელოვნების მუზეუმი რუსული და დასავლეთ ევროპის ქვეყნებისთვის.
კლაუდია ივანოვნა რუდოლფი (შტიგლიცის სკოლის კურსდამთავრებული), რომელიც დაინტერესებული იყო რუსული მხატვრობით, ხელმძღვანელობდა მუზეუმის ექსპონატების აღრიცხვას და ინვენტარის წიგნების შენახვას. კონსტანტინე ნ. პაპა-აფანასოპულომ შეაგროვა მასალა ძველი დასავლეთ ევროპელი ოსტატების ნამუშევრების, ფაიფურის ისტორიის, კეთილშობილური ყმების ძეგლების შესახებ.
1926 წელს მუზეუმის მკვლევარმა მონაწილეობა მიიღო რეგიონალური სამუზეუმო კონფერენციის მუშაობაში. კ.ი რუდოლფიმ გააკეთა მოხსენება "რადიშჩევის მუზეუმის ზრდა და განვითარების შესახებ. ბუტენკო უფრო ახლოს იყო მუზეუმის ბიზნესის ორგანიზების საკითხთან. მან გამოხატა თავისი აზრები ამ საკითხთან დაკავშირებით სპეციალურ სტატიაში "პროვინციის ხელოვნების მუზეუმების მშენებლობის ამოცანები", რომელიც წარმოადგინა კონფერენციაზე მოხსენების სახით. ისტორიკოსის ეს ნაშრომი გამოქვეყნებული არ არის. დღეს კი მისი ხელნაწერი დაკარგულად ითვლება. 1928 წელს ბუტენკომ დატოვა სარატოვი და გადავიდა ლენინგრადში, სადაც იგი 1930 წელს დააპატიმრეს ეგრეთ წოდებულ "აკადემიურ საქმეში", გაასამართლეს და გაგზავნეს თეთრი ზღვის ბალტიის არხის მშენებლობაში, სადაც მალე გარდაიცვალა.
სქოლიო
კატეგორია:რუსეთის მუზეუმები
ტავრიჩანკა (უკრაინა)
ტავრიჩანკა (Тавричанка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის კახოვკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 1991 კაცს შეადგენდა.
გენერალ-ანშეფი
გენერალ-ანშეფი (général en chef) — XVIII საუკუნის რუსეთში გენერლის წოდება. 1716 წელს სამხედრო წესდებით — მთავარსარდალი (უთანაბრდება ფელდმარშალს), რომელიც გენერლების „კონსილიას“ მეთაურობდა. 1796-1797 წლებში წესდებებით გენერალ-ანშეფის წოდების ნაცვლად შემოიღეს წოდებები გენერლებისა ჯარების გვარეობათა მიხედვით (ინფანტერიის გენერალი, კავალერიის გენერალი, არტილერიის გენერალი, ინჟინერ-გენერალი).
ლიტერატურა
კატეგორია:სამხედრო წოდებები
ირან-პაკისტანის ბარიერი
კატეგორია:ირანის სამხედრო ძალები
თორაძე (მრავალმნიშვნელოვანი)
კატეგორია:ქართული გვარები
თორელი
საკუთარი სახელი თორელი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
მებურიშვილი
საკუთარი სახელი მებურიშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:
კატეგორია:ქართული გვარები
სამოელ II (კათოლიკოსი)
სამოელ II — ქართლის კათოლიკოსი VI საუკუნის შუა წლებში  — VI საუკუნის 70-იან წლებში. სამოელს მოუნათლავს სპარსი ცეცხლთაყვანისმცემელი ევსტათი, რომელიც აწამეს დაახლოებით 550 წელს. მანვე ქართლის სხვა მთავრებთან ერთად სთხოვა ქართლის მარზპანს არვანდ გუშნასპს ქრისტიანობის მიღებისათვის დაპატიმრებული ევსტათის გათავისუფლება ციხიდან. სამოელს დაუკრძალავს ევსტათი მცხეთის საკათედრო ტაძარში.
სუმბატ დავითის ძის ქრონიკის მიხედვით, სამოელი იყო მეცხრე კათოლიკოსი, რომელიც სვიმონ კათოლიკოსის გარდაცვლაების შემდეგ დაჯდა მცხეთის ტახტზე. სამოელის დროს ქართლში გამოჩნდა პალესტინიდან წამოსული გუარამი შვიდიდან ერთი ძმა, რომელიც ქართლში შემოკრებილი ერისთავად აირჩიეს, შემდგომში მცხეთის ჯვრის მცირე ეკლესიის საფუძვლის დამდები.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს კათოლიკოსები
სანდრო იაშვილი
სანდრო იაშვილი (დ. 3 იანვარი, 1985) — ქართველი ფეხბურთელი, პოზიციით თავდამსხმელი. ამჟამად თავისუფალი აგენტი. ბოლო, 2012–2013 წლების სეზონი გაატარა საჩხერის „ჩიხურაში“.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1985 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:ვიტ ჯორჯიას ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები კატეგორია:სკ თბილისის ფეხბურთელები კატეგორია:თუნის ფეხბურთელები კატეგორია:ბოლნისის სიონის ფეხბურთელები კატეგორია:მაჰაჩყალის ანჟის ფეხბურთელები კატეგორია:რუსთავის მეტალურგის ფეხბურთელები კატეგორია:საჩხერის ჩიხურას ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 3 იანვარი კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები
ნიუ-ლანარკი
ნიუ-ლანარკი (New Lanark) — სოფელი შოტლანდიაში, მდინარე კლაიდზე. მდებარეობს ქალაქ ლანარკიდან 2,2 კმ-ის მოშორებით, სამხრეთ ლანარკშირში. სოფელი 1786 წელს დეივიდ დეილმა დააარსა, როდესაც მან ბამბის ფაბრიკები და მუშათა სახლები გააშენა. დეილის ყურადღება ამ ადგილმა მდინარის გამო მიიქცია, ვინაიდან წყალს ბამბის წარმოებაში გადამწყვეტი მნიშვნელობა ჰქონდა. დეილისა და მისი სიძის, უელსელი ფილანთროპისა და სოციალური რეფორმატორის - რობერტ ოუენსი თანამშრომლების შედეგად, რომლებიც ერთად ფლობდნენ საწარმოებს, ნიუ-ლანარკმა ბიზნესში დიდ წარმატებას მიაღწია.
ფაბრიკები 1968 წლამდე ფუნქციონირებდნენ. 1975 წელს, ნიუ-ლანარკის გადარჩენის მიზნით შეიქმნა „ნიუ-ლანკარის შენარჩუნების ფონდი". 2006 წელს, შენობათა უმრაველსობა სოფელში აღდგენილ იქნა და იგი მნიშვნელოვან ტურისტულ ღირსშეასნიშნაობად იქცა.
2001 წელს, სოფელი იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტექსტილი კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები გაერთიანებულ სამეფოში
კალიები
კალიები (Acridoidea) — მწერების ზეოჯახი სწორფრთიანების რიგისა. მათი სხეულის სიგრძე 9 სმ აღწევს. აქვთ 2 წყვილი ფრთა ან სულ უფრთოები არიან. ზოგჯერ ფრთები განვითარებადაუმთავრებელია. უკანა ფეხებს სახტომად იყენებენ. მოკლე კვერცხსადები აქვთ. კვერცხებს დებენ გროვებად, რომლებიც ქაფისებრი სითხის გარსშია გახვეული. გაცივებისას სითხე მკვრივდება. მატლები გაზაფხულზე იჩეკებიან. კანს 4—7-ჯერ იცვლიან. ზეოჯახში 10000-მდე სახეობაა. კალიების მრავალი სახეობა დიდ ზიანს აყენებს სოფლის მეურნეობას.
ზოგიერთი სახეობის კალია ზედა ფრთების გამსხვილებულ ძარღვებზე უკანა კიდურების ხახუნით გამოსცემს ჭრიჭინა ბგერებს. მუცლის პირველი სეგმენტის გვერდებზე კარგად განვითარებული სმენის ორგანოები აქვთ. საქართველოში ყველაზე მავნე სახეობებია ეგვიპტური კალია (Anacridium aegypticum), იტალიური კალია (Caliliptamus italicus), მაროკოს კალია (Dociostaurus maroccanus), გადამფრენი ანუ აზიური კალია (Locusta migratoria).
ლიტერატურა
Heuschreck Heuschrecke
თოფურია
საკუთარი სახელი თოფურია შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
ჩეხეთი 2000 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ჩეხეთმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეორედ იასპარეზა 2000 წელს, ავსტრალიის ქალაქ სიდნეიში. ამ თამაშებზე მათ სხვადასხვა სინჯის 8 მედალი მოიპოვეს.
1126
თარიღი უცნობია
1120'erne
ზვიად დოლიძე
ზვიად დოლიძე (დ. 25 იანვარი, 1959, თბილისი) — ქართველი ისტორიკოსი, მეცნიერი, პედაგოგი, პოლიტიკოსი, ხელოვნების მუშაკი.
1980 წელს დაამთავრა ალექსანდრე პუშკინის სახელობის თბილისის პედაგოგიური ინსტიტუტის ისტორიის ფაკულტეტი. 2004-2008 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ნაციონალური მოძრაობა - დემოკრატები “.
ცუკური
ცუკური (Цукури) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის კახოვკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 818 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კახოვკის რაიონის სოფლები
Epidirona perksi
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
სამოელ III (კათოლიკოსი)
სამოელ III — ქართლის კათოლიკოსი VIII საუკუნის პირველ მეოთხედში. საქართველოში მურვან ყრუს შემოსევების პერიოდში სამოელს ურბნელ ეპისკოპოსად უკურთხებია გაქრისტიანებული არაბი ნეოფიტე, რომელიც შემდეგ აწამეს.
პარაგვაის დროშა
პარაგვაის დროშა (bandera de Paraguay) — მიღებულ იქნა 1842 წელს. იგი ერთადერთი ეროვნული დროშაა, რომლის წინა და უკანა მხარესაც სხვადასხვანაირი გერბია გამოსახული.
აღწერა
დროშის თითოეული მხარე სამი თანაბარი, ჰორიზონტალური ზონარისგან შედგება: წითელი, თეთრი და ლურჯი. შუა, თეთრ ზონარზე გამოსახულია ემბლემა. წინა მხარეს გამოსახული ემბლემა პარაგვაის სახელმწიფო გერბს წარმოადგენს: ყვითელ, ხუთქიმიან ვარსკვლავს, მწვანე გვირგვინით, რომელზეც წაწერილია სიტყვები — REPUBLICA DEL PARAGUAY (პარაგვაის რესპუბლიკა). უკანა მხარეს გამოსახული ემბლემა პარაგვაის ხაზინის ბეჭედია, რომელზეც ასევე წაწერილია სიტყვები — REPUBLICA DEL PARAGUAY.
სამოელ III (კათოლიკოსი)
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს კათოლიკოსები
პარაგვაის დროშა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარაგვაის ეროვნული სიმბოლოები კატეგორია:მსოფლიოს ქვეყნების დროშები
ვედენოს აღება
ვედენოს აღება — კავკასიის ომის (1817-1864) ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ეპიზოდი, რუსეთის იმპერიის არმიის ოპერაცია ჩრდილო-აღმოსავლეთ კავკასიის მთიელთა წინააღმდეგობის ლიდერის, იმამ შამილის გამაგრებული აულის, ვედენოს (ახლანდელი ვედენის რაიონი, სამხრეთ-აღმოსავლეთ ჩეჩნეთი) ხელში ჩაგდების მიზნით 1858 წლის დეკემბრიდან 1859 წლის აპრილამდე. ვედენოს დაცემამ ბოლო მოუღო ჩეჩნეთში შამილის ძალაუფლებას და მნიშვნელოვანწილად განაპირობა იმამის საბოლოო დამარცხება.
ბრძოლის სამზადისი
აული ვედენო 1845 წლიდან ჩეჩნეთში იმამ შამილის რეზიდენცია იყო და მის მიერ შექმნილი კავკასიის იმამატის ერთგვარ „დედაქალაქად“ მიიჩნეოდა. ჩეჩნეთის მთიან და ტყიან ნაწილში, მდინარე ხულხულაუს მარჯვენა ნაპირზე მდებარე ეს სოფელი შამილს კარგად ჰქონდა გამაგრებული. სამხრეთიდან და დასავლეთიდან ვედენოს მაღლობებზე განლაგებული 6 რედუტი იცავდა. აულში და მის რედუტებში გამაგრებული იყო 7 000-ზე მეტი მთიელი და 14 ნაიბი შამილის მეორე ვაჟისა და მისი ოფიციალური მემკვიდრის — ყაზი-მუჰამადის საერთო ხელმძღვანელობით.
1858 წლის ბოლოსთვის ხანგრძლივი ომის, მსხვერპლისა და ადგილობრივების უკმაყოფილების გამო შამილის ზეგავლენა ჩეჩნეთის აღმოსავლეთში საგრძნობლად იყო შერყეული. რუსეთის ჯარების დარტყმის მთავარი მიმართულება სწორედ ვედენო გახდა. 1858 წლის 20 დეკემბერს დაიწყო რუსების შეტევითი ოპერაცია ჩეჩნეთის სიღრმეში, ხოლო 1 იანვრიდან მოძრაობა უშუალოდ ვედენოსკენ. 1859 წლის 7 თებერვალს რუსეთის არმიის „ჩეჩნეთის რაზმი“ (ქვეითთა 19 1/2 ბატალიონი, 14 სამთო ქვემეხი, 2 მორტირა, კაზაკთა 6 ასეული, მილიციის 3 ასეული) გენერალ-ლეიტენანტ ნიკოლაი ევდოკიმოვის მეთაურობით ვედენოდან 2 კმ-ის დაშორებით, სოფელ ჯან-თემირ-იურტთან დაბანაკდა. 17 მარტამდე რუსეთის ჯარებს გაჰყავდათ გზები, აწყობდნენ არტილერიას, იმარაგებდნენ ტყვია-წამალს და სურსათს. მთიელების ნაწილის განრიდების მიზნით კავკასიის არმიის მთავარსარდალმა ინფანტერიის გენერალმა ალექსანდრე ბარიატინსკიმ კასპიისპირეთის რაზმის უფროსს, გენერალ-ლეიტენანტ ალექსანდრე ვრანგელს ვედენოს აღმოსავლეთით, აუხის თემის მიმართულებით წინსვლა უბრძანა.
ვედენოს იერიში
1859 წლის 1 აპრილს რუსეთის ჯარებმა ვედენოზე იერიში მიიტანეს. 12-საათიანი საარტილერიო ცეცხლის შემდეგ რუსმა ქვეითებმა პოლკოვნიკ ბაჟენოვის უშუალო მეთაურობით რედუტებს შეუტიეს. იმავდროულად, პოლკოვნიკ ჩერტკოვის დაჯგუფება საკუთრივ აულისკენ დაიძრა. დაღამებისას მთიელები იძულებული გახდნენ ცეცხლმოდებული აული და მისი სიმაგრეები დაეტოვებინათ. 2 აპრილს, გამთენიისას, რუსეთის ჯარმა ვედენო დაიკავა. მთელი ოპერაციის მსვლელობისას (1 იანვარი — 1 აპრილი) რუსეთის არმიის დანაკარგები იყო: 36 დაღუპული (მ. შ., 1 ოფიცერი) და 191 დაჭრილი (აქედან 12 ოფიცერი). მთიელების დანაკარგები უცნობია. ვედენოს ნანგრევებში რუსებმა 50-მდე ცხედარი აღმოაჩინეს.
ამ ბრძოლის შედეგად შამილმა ჩეჩნეთზე კონტროლი სრულად დაკარგა და დაღესტნის მთიანეთს შეაფარა თავი, ვედენოს აღებამ კი რუსეთის ჯარებს დაღესტანზე მიმავალი გზა გაუხსნა, რამაც იმამის საბოლოო დამარცხება გარდაუვალი გახადა.
სქოლიო
კატეგორია:კავკასიის ომი კატეგორია:1859 წლის კონფლიქტები
აშშ-ის სახელმწიფო ჰიმნი
The Star-Spangled Banner (ვარსკვლავებით მოჭედილი დროშა) - ამერიკის შეერთებული შტატების ეროვნული ჰიმნი
კატეგორია:ამერიკის შეერთებული შტატების სახელმწიფო ჰიმნები კატეგორია:ეროვნული ჰიმნები კატეგორია:აშშ-ის ეროვნული სიმბოლოები
უორნამბული
უორნამბული (Warrnambool) — ქალაქი ავსტრალიაში. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში, ვიქტორიის შტატში. 2011 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 29 284 ადამიანს, ავსტრალიის ქალაქებს შორის მოსახლეობის მიხედვით ამ ქალაქს 46-ე ადგილი უკავია. უორნამბული შტატის ადმინისტრაციულ ცენტრ მელბურნიდან დაშორებულია 265 კილომეტრით. უორნამბული დაარსდა 1855 წელს. უორნამბული გაშენებულია ბასის სრუტის ნაპირებზე. ქალაქში ყველაზე ცხელი თვეებია იანვარი და თებერვალი, ყველაზე ცივი — ივლისი და აგვისტო. ნალექების ყოველწლიური რაოდენობა შეადგენს 741.9 მმ-ს.
ნეკერჩხალი
ნეკერჩხალი (Acer) — მცენარეთა გვარი საპინდუსისებრთა ოჯახისა. 5-40 მ სიმაღლის ერთ-, ორ- ან მრავალსახლიანი (პოლიგამური) ფოთოლმცვივანი ხეები ან ბუჩქებია.
შეიცავს 150-მდე სახეობას, რომელიც გავრცელებულია ევრაზიაში, ჩრდილოეთ და ცენტრალურ ამერიკასა და ზონდის არქიპელაგის კუნძულებზე, ზომიერი და სუბტროპიკული ჰავის პირობებში, ნოყიერ და დაწრეტილ ნიადაგებზე. ზოგი ეგუება ნიადაგის სუსტ დამლაშებას. უმეტესად მეზოფილური და ყინვაგამძლე მცენარეებია, ნაწილობრივ — ქსეროფიტები. კავკასიაში 11 სახეობაა, მათგან საქართველოში — 9.
ჩვენში ნეკერჩხალი გავრცელებულია დაბლობიდან სუბალპურ სარტყლამდე, უმრავლესობა — მთის შუა და ზემო სარტყლამდე. მხოლოდ კავკასიის ენდემი — მაღალმთის ბოყვი (Acer trautvetteri) — ქმნის სუბალპურ სარტყელში ნაირბალახოვან მეჩხერ კორომებს, დანარჩენი კი შერეულია ფოთლოვან და წიწვოვან (უფრო ნაკლებად) ტყეებში.
მეორე ენდემი სოსნოვსკის ნეკერჩხალი (Acer sosnowskyi) იზრდება მხოლოდ აფხაზეთში კირქვიანებზე. ქართული ნეკერჩხალი (Acer ibericum) — მესამე კავკასიის ენდემი, რომელიც საქართველოს წითელ წიგნში არის შესული. სახეობებისა (ლეკა, თათრული ნეკერჩხალი, მთის და მაღალმთის ბოყვები) გამოსადეგია სატყეო და საცავი ნარგევებისათვის, ბაღ-პარკების გასაფორმებლად (შემოდგომაზე ძალზე ლამაზია, მათი ნაირფერი ფოთოლი და ნაყოფი); ზოგი მათგანი შეიცავს მრავალ მაღურ ფორმას.
საქართველოში ინტროდუცირებული სახეობებიდან ამ მხრივ პერსპექტიულია ჩრდილოეთ ამერიკის წითელი ნეკერჩხალი (Acer rubrum), შაქრის ნეკერჩხალი (Acer saccharum), იფანფოთოლა ნეკერჩხალი (Acer negundo) და სხვა. აღმოსავლეთ აზიური ნეკერჩხალი „გინალა“ (Acer ginnala), თათისებრი ნეკერჩხალი (Acer palmatum) და სხვა. ნეკერჩხალის მერქანი მკვრივი, გამძლე და მაგარია, კარგად პრიალდება.
იყენებენ ავეჯის, სპორტის ნივთიერების, მუსიკალური საკრავებისა და სხვათა დასამზადებლად. ზოგიერთი სახეობა შეიცავს „ნეკერჩხლის შაქარს“. ფოთლებისაგან მიიღება საღებავი. თაფლოვანი მცენარეებია. ამრავლებენ თესლით, ბაღურ ჯიშებს — მყნობით. კალმები ძნელად ფესვიანდება. უხვად ივითარებს ძირკვის ამონაყარს.
სქოლიო
კატეგორია:ნეკერჩხლისებრნი
თულაშვილები
თულაშვილი — ქართული გვარი.
სამწევრისის ტაძრის წარწერაში მოხსენიებულია მამასახლისი გიორგი თულაისძე.
თულაშვილები იყვნენ საბარათიანოს მებატონეები, რომლებსაც ყმები ეკუთვნოდათ ღვევში, ზბრითში, აწუფში, ბეგრეთში. 1696 წელს თულაშვილებს ჩამოართვეს ღვევის გლეხები, რომლებიც ომიანობის დროს მეფე ერეკლეს მეითრის შვილისთვის წაურთმევია და თულაშვილებისთვის მიუცია.
ხოაკინ დელ კოსიო
ხოაკინ დელ კოსიო (ესპ. Joaquín del Cosío, დ. 2 სექტემბერი, 1789, ელ ვიეხო — გ. უცნობია) — ნიკარაგუელი პოლიტიკოსი. ნიკარაგუის მეცხრე უმაღლესი დირექტორი 1839 წლის 27 ივლისიდან 20 ოქტომბრამდე. იგი იყო ნიკარაგუის კონსერვატული პარტიის წევრი.
თულაშვილები
საქართველოში ცხოვრობს 144 თულაშვილი.
სქოლიო
*
ხოაკინ დელ კოსიო
სქოლიო
კატეგორია:ნიკარაგუის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 2 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1789 კატეგორია:პიროვნებები გაურკვეველი გარდაცვალების თარიღით
ჟოზეფ პრისტლი
thumb|ჟოზეფ პრისტლის პორტრეტი thumb|ჟოზეფ პრისტლის სკულპტურა ჟოზეფ პრისტლი (Joseph Priestley; დ. 13 მარტი, 1733 — გ. 6 თებერვალი, 1804) — XVIII საუკუნის ინგლისელი ქიმიკოსი, თეოლოგი, ფილოსოფი.
ამ მეცნიერის სახელი შევიდა ქიმიის ისტორიაში ძირითადად ჟანგბადის აღმოჩენასა და შესწავლის გამო. თუმცა პრისტლის ყურადღებას მარტო ჟანგბადი როდი იქცევდა მას სხვადასხვა აირები აინტერესებდა.
იგი ხუმრობით ჰყვებოდა, რომ ეს ინტერესი ერთმა შემთხვევამ გაუღვიძა. პრისტლი რამდენიმე წელი ლუდის მხდელის გვერდით ცხოვრობდა. ამიტომ ხშირად დაუნახავს დიდრონი კასრები, რომლებშიც ლუდი ღვივდებოდა და დუღილის შემდეგ დიდი რაოდენობით გამოიყოფოდა ნახშიროჟანგის აირი. ჰაერზე ბევრად მძიმე, იგი უხილავი ღრუბლებივით გროვდებოდა სითხის თავზე. ლუდსახდელში მიმსვლელებს ხუმრობით სთავაზობდნენ, კასრზე დახრილებს ლუდისთვის ეყნოსათ. ნახშირორჟანგი აღიზიანებდა სასუნთქ გზებს და ძალიან ძლიერ ხველას იწვევდა. ამ ხუმრობის მსხვერპლი პრისტლიც შეიქმნა. იგი დაინტერესდა გასაოცარი აირით. ნედლეული იაფი, მისაწდომი და ნებისმიერი რაოდენობის იყო. ნახშირბადის წყალში ხსნადობის შესწავლისას პრისტლიმ მიიღო ხსნარი, რომელსაც დღეს სოდიან წყალს უწოდებენ.
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისელი ქიმიკოსები კატეგორია:დაბადებული 13 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1733 კატეგორია:გარდაცვლილი 6 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1804
სოლიტერი
სოლიტერი (Cyclophyllidea)  — თასმისებური ჭიების რიგი. პარაზიტობენ ხერხემლიანების (თევზების გარდა) ნაწლავებში; ზოგი — ადამიანში (ძირითადი მასპინძელია). სოლიტერებს შორის აღსანიშნავია ღორის ანუ შეიარაღებული სოლიტერი (Taenia solium), რომელიც პარაზიტობს ადამიანის ნაწლავებში; მისი სიგრძე 2-3, ზოგჯერ 8 მ აღწევს. მატლი-ონკოსფერა გამოიყოფა გარეთ მასპინძლის ექსკრემენტთან ერთად, ხვდება შორისული მასპინძლის (ღორი, ძაღლი, კატა) კუჭში, საიდანაც გადის სისხლძარღვებში. სისხლის ნაკადს მიაქვს კუნთში, სადაც წარმოქმნის ფინას. ადამიანი ავადდება თერმულად კარგად დაუმუშავებელი ფინოზური ხორცით; ხარის ანუ შეუიარაღებელი სოლიტერი (Taeniarynchus saginatus) 10 მ-მდე სიგრძისაა. მისი შორისული მასპინძელია მსხვილი რქოსანი საქონელი, ძირითადად — ადამიანი. ადამიანის საშიში პარაზიტებია აგრეთვე ჯუჯა სოლიტერი (Hymenolepis nana) და ექინოკოკი.
ლიტერატურა
კატეგორია:თასმისებური ჭიები
კალაური (მრავალმნიშვნელოვანი)
კალაური შეიძლება აღნიშნავდეს:
ჩეხეთი 2004 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ჩეხეთმა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მესამედ იასპარეზა 2004 წელს, საბერძნეთის დედაქალაქ ათენში. ამ თამაშებზე მათ სხვადასხვა სინჯის 8 მედალი მოიპოვეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 2004 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ჩეხეთი ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:ევროპის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ჩერვონე-პოდილია
ჩერვონე-პოდილია (Червоне Поділля) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის კახოვკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 553 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კახოვკის რაიონის სოფლები
კალიმა (გვარი)
კალიმა (Kallima) — პეპლების გვარი ნიმფალიდისებრთა ოჯახისა. მათი ფრთების შლილი 6-8 სმ აღწევს. ტოტზე მჯდომი ფრთებაკეცილი პეპელა ფორმითა და შეფერვით გამხმარ ფოთოლს ჰგავს (მიმიკრიის კლასიკური მაგალითი). ფრთების ზედა მხარე კაშკაშა ფერებითაა მოხატული. გვარში რამდენიმე სახეობაა. გავრცელებულია ტროპიკულ აზიაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ნიმფალიდისებრნი
სკორპიონსის დისკოგრაფია
აქ წარმოდგენილია ჯგუფ სკორპიონსის დისკოგრაფია.
სქოლიო
კატეგორია:მძიმე მეტალ-ჯგუფების დისკოგრაფიები კატეგორია:გერმანელი მუსიკოსების დისკოგრაფიები კატეგორია:სკორპიონსი
პარაგვაის გერბი
მინი|250პქ|გერბის წინა მხარე მინი|250პქ|გერბის უკანა მხარე პარაგვაის სახელმწიფო გერბი — პარაგვაის ერთ-ერთი სახელმწიფო სიმბოლო. მისი პირველი ვერსია 1820 წელს, დიქტატორ ფრანსიას რეჟიმის დროს შეიქმნა.
აღწერა
მრგვალ, თეთრ ფონს ესაზღვრება წითელი ზოლი წარწერით: „República de Paraguay“ (პარაგვაის რესპუბლიკა). ცენტრში, ლურჯ ფონზე გამოსახულია ყვითელი, ხუთქიმიანი ვარსკვლავი, რომელზეც შემოხვეულია ერთმანეთს გადაჯაჭვული პალმისა (მარცხნივ) და ზეთისხილის რტოები.
გერბის უკანა მხარეს გამოსახულია ლომი, ჯოხისა და თავისუფლების ქუდის პირისპირ. წითელ ფონზე გასდევს წარწერა „Paz Y Justicia“ (მვიდობა და სამართლიანობა). მიუხედავად იმისა, რომ ეს მხარე პარაგვაის დროშის უკანა მხარესაა გამოსახული, ის მაინც გამოიყენება ქვეყნის უმაღლეს სასამართლოში, წინა მხარესთან ერთად კი აღბეჭდილია პარაგვაის ეროვნული ვალუტის — გუარანის ბანკნოტებზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარაგვაის ეროვნული სიმბოლოები კატეგორია:სახელმწიფო გერბები
აღლაბიდები
მინი|200პქ|[[ქაირუანის დიდი მეჩეთი — აღლაბიდების ეპოქის ძეგლი]] აღლაბიდები — არაბთა ერთ-ერთი მმართველი დინასტია 800-909 წლებში. ისლამის პირველივე საუკუნეებიდან ხალიფატისაგან დამოუკიდებლად ჩრდილოეთ აფრიკასა და ესპანეთის სამხრეთით მრავალი დამოუკიდებელი სახელმწიფო იწყებს ჩამოყალიბებას. 800 წელს თანამედროვე ტუნისის ტერიტორიაზე წარმოიშვა აღლაბიდების ფაქტობრივად დამოუკიდებელი სახელმწიფო. აღლაბიდების დინასტიის დამაარსებელია იბრაჰიმ ალ-აღლაბი (800-812 წწ.). დინასტია იბრძოდა იმ ტომთა წინააღმდეგ, რომლებიც ხარიჯიზმის დროშის ქვეშ იბრძოდნენ და რომელთაც შექმნილი ჰქონდათ თაჰერის იმამათი. აღლაბიდთა სახელმწიფოს კულტურული ცენტრი იყო ქალაქი ქაირუანი. ამ ქალაქის მახლობლად მდებარეობდა მათგანვე აგებული ციხესიმაგრე კასრ-ალ-კადიმი — აღლაბიდების რეზიდენცია. დინასტიამ წარმატებული ბრძოლები ჩაატარა ხმელთაშუა ზღვის აუზის ქვეყნებში. წარმატებას მიაღწიეს, აგრეთვე, ეკონომიკურ და კულტურულ სფეროებში. განავითარეს მიწათმოქმედება, ხელოსნობა, განავრცეს სანაოსნო და საქარავნო გზები, ტუნისის მთელ სანაპიროზე აიგო ციხესიმაგრეები. აღლაბიდების სახელმწიფომ შიიტთა თავდასხმების შედეგად 909 წელს შეწყვიტა არსებობა.
Epidirona philipineri
Epidirona philipineri — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
გენერალისიმუსი
მინი|[[იოსებ სტალინი]] გენერალისიმუსი (Generalisimus) — უმაღლესი სამხედრო წოდება ზოგი ქვეყნის შეიარაღებულ ძალებში. ენიჭებოდათ მხედართმთავრებს, რომლებიც ომის დროს სარდლობდნენ რამდენიმე არმიას (უფრო ხშირად მოკავშირეთა არმიებს) ან სამეფო დინასტიის ოჯახის წევრებს და სახელმწიფო მოღვაწეებს, როგორც საპატიო წოდება.
ტერმინი სათავეს იღებს ლათინური სიტყვიდან Generalisimus (ყველაზე მთავარი). პირველად, 1569 წელს საფრანგეთის მეფე შარლ IX-მ გენერალისიმუსის წოდება მიანიჭა თავის 18 წლის ძმას (შემდეგ მეფე ანრი III). მას შემდეგ ეს წოდება ჰქონდათ: საფრანგეთში — ჰერცოგ ა. დე გიზს (1550—1588), პრინც ლ. კონდეს (1621—1688), ჰერცოგ კ. ლ. ვილარს (1653—1734), ჰერცოგ ა. რიშელიეს (1696—1788); ავსტრიაში — თავად რ. მონტეკუკოლის (1609—1680), პრინც ოიგენ (ევგენი) სავოიელს (1663-17369, გრაფ ლ. დაუნს (1705—1766), ერცჰერცოგ კარლს (1771—1847), თავად ფ. შვარცენბერგს (1771—1820); გერმანიაში — გრაფ ა. ვალენშტაინს (1583—1634); რუსეთში — მხედართმთავარ ა. შეინს (1662—1700), თავად ა. მენშიკოვს (1673—1729), პრინც ანტონ ულრიხ ბრაუნშვაიგელს (1714—1774), ა. სუვოროვს (1729—1800); სსრკ-ში საბჭოთა კავშირის გენერალისიმუსის წოდება შემოიღეს სსრკ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1945 წლის 26 ივნისის ბრძანებულებით და 1945 წლის 27 ივნისს მიანიჭეს ი. ბ. სტალინს.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამხედრო წოდებები კატეგორია:გენერალისიმუსები
ალგებრა
ალგებრა (არაბ.: الجبر, al-jabr) — მათემატიკის ერთ-ერთი დარგი, რომელიც სწავლობს სიდიდეებზე მოქმედებათა ზოგად კანონებს ამ სიდიდეების რიცხობრივი მნიშვნელობისაგან დამოუკიდებლად. ელემენტარული ალგებრა ხშირად საშუალო სკოლაში ისწავლება და იძლევა ალგებრაზე ზედაპირულ წარმოდგენას: რა ხდება როდესაც რიცხვები ერთმანეთს ემატება ან მრავლდება, როგორ ვიპოვოთ პოლინომიალები და მათი ფესვები.
ალგებრა გაცილებით ვრცელია ვიდრე ელემენტარული ალგებრა. ერთმნიშვნელოვნად რიცხვებზე მუშაობის ნაცვლად, შესაძლებელია მათი ჩანაცვლება სიმბოლოებითა და კრებითი ელემენტებით. გეომეტრიასა და ანალიზთან ერთად ალგებრა მათემატიკის სამი ძირითადი შტოდან ერთ-ერთია.
სახელწოდება
სიტყვა ალგებრა წარმოიშვა ხორეზმელი მათემატიკოსისა და ასტრონომის მუჰამედ ბენ მურა ალ–ხორეზმის (787—850) ტრაქტატის — „კიტაბ ალ–ჯაბრ ვალ მუკაბალას“ გამოჩენის შემდეგ. ამ წიგნის სათაურიდან აღებულია ალ–ჯაბრ ტერმინი რომელიც შემდგომში იხმარება როგორც „ალგებრა“.
ალგებრული ნიშნები
XVI ს–მდე ალგებრას სიტყვიერად გადმოსცემდნენ. ასოითი აღნიშვნები და მათემატიკური ნიშნები თანდათან შემოიღეს. + და - ნიშნებს პირველად XVI–ში ვხვდებით. გერმანელ ალგებრაისტთა შრომებში, ცოტა მოგვიანებით, შემოდის გამრავლების x ნიშანი. გაყოფის ნიშანი მხოლოდ XVII ს–ში იყო შემოღებული. XVI ს–ში ფრანგმა მეცნიერმა ფრანსუა ვიეტმა და მისმა თანამედროვეებმა დაიწყეს ასოების გამოყენება არა მარტო უცნობებისთვის, არამედ ნებისმიეპი რიცხვისთვისაც. ალგებრისთვის განსაკუთრებით ნაყოფიერი იყო XX საუკუნე, როდესაც შეიქმნა აბსტრაქტრული ალგებრა. თანამედროვე მათემატიკაში ალგებრის დომინატურ როლზე მიუთითებს ისეთი დარგების არსებობა როგორებიცაა ალგებრული გეომეტრია, ალგებრული ტოპოლოგია, ალგებრულ რიცხვთა თეორია.
რესურსები ინტერნეტში
* კატეგორია:არაბული სიტყვები და ფრაზები
1127
თარიღი უცნობია
*
1120'erne
სამეგრელოს გლეხთა აჯანყება (1856-1857)
სამეგრელოს გლეხთა აჯანყება 1856-1857 — ბატონყმობის წინააღმდეგ მიმართული აჯანყება სამეგრელოს სამთავროში.
XIX საუკუნის 30-იან წლებიდან განსაკუთრებით მძიმე ვითარება შეიქმნა სამეგრელოს სამთავროში: თავადების, აზნაურებისა და სამღვდელოების მიერ ყმა გლეხების აშკარა ძარცვას, თვითნებობასა და ძალადობას დაერთო ყირიმის ომის მძიმე შედეგები. ომიანობის მთელი სიმძიმე გლეხებს დააწვა (ომისათვის ხარჯებს გლეხებისაგან იღებდნენ). ისინი საბატონო გადასახადებს ვერ იხდიდნენ და დავალიანება იზრდებოდა. ოსმალთა თარეშისაგან დარბეული და გაჩანაგებული გლეხები, რომლებიც ფიზიკურ განადგურებას გადარჩნენ, ტყეში გაიხიზნენ, საძოვარ მიწებს ფარულად ამუშავებდნენ, ხშირად კი ტყეშივე სახლდებოდნენ. ამასთან სამთავროში უკიდურესად დაქვეითდა წარმოება, გაჩანაგდა მეურნეობა, მოიშალა ვაჭრობა, დაეცა ფულის კურსი. თავადაზნაურობამ სცადა ომისაგან მიყენებული ზარალი გლეხთა გაძლიერებული ექსპლუატაციით აენაზღაურებინა. 1856 ივლისის ბოლოს სამეგრელოს დედოფალი ეკატერინე დადიანი პეტერბურგში გაემგზავრა იმპერატორ ალექსანდრე II-ის მეფედ კურთხევის ცერემონიალზე დასასწრებად. სამთავროს მართვა-გამგეობა, განსაკუთრებული ინსტრუქციით დედოფლის მაზლს, გრიგოლ დადიანს ჩააბარეს. სახლთუხუცეს ჩიქოვანს კი ებრძანა მოეწესრიგებინა სამოურავო მამულები, ჩამოერთმია გლეხებისათვის მათ მიერ მიტაცებული ყანები და აეყარა ისინი.
მღელვარება დაიწყო სოფელ სალხინოში (დღეს მარტვილის მუნიციპალიტეტი), სადაც სახლთუხუცეს ჩიქოვანის მიერ შევიწროებულმა გლეხებმა გადაწყვიტეს სალხინოს დადიანების სასახლის მშენებლობაზე მუშაობის შეწყვეტა. მღელვარებას სათავეში ჩაუდგა ფარული სათათბირო ორგანო „სხუნუ” (ქართ: აღმასრულებელი ორგანო, საბჭო). 1856 მიწურულს სალხინოში მეზობელი 7 სოფლის 1000-ზე მეტმა გლეხმა მოიყარა თავი. ისინი წაჩხურის ეკლესიის გალავანში ფიცის მიღების შემდეგ უტუ თოდუას მეთაურობით კიწიისკენ (სოფელი მარტვილის მუნიციპალიტეტში) გაემართდნენ და იქვე ახლოს დაბანაკდნენ, ამ დროს სალიპარტიანოს 16 სოფლის 2 ათასი კომლი აჯანყებულთ შეუერთდა. მეამბოხეთა ლაშქარი 4 ათას კაცამდე გაიზარდა. სალიპარტიანო აჯანყების პირველ ბანაკად იქცა, აჯანყების მეორე კერა იყო — ჯვარი (დღეს ქალაქი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში). ჯვარში ბრძოლას სათავეში ჩაუდგა მჭედელი უტუ მიქავა, რომელიც თავისი რაზმით სოფელ საჩინოსკენ (დღეს სოფელი წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში) გაემართა. აქ მათ აჯანყებულთა ახალი რაზმი შეუერთდა. აქედან აჯანყებულები წალენჯიხაში შეიჭრნენ. საჭილაოსა (დღეს სოფელი პირველი მაისი აბაშის მუნიციპალიტეტში) და სუჯუნის მაზრების აჯანყებულებს სათავეში ჩაუდგა კოჩა თოდუა. ეს იყო აჯანყების მესამე კერა. მეოთხე კერას ქმნიდა ზუგდიდის მაზრაში მოქმედი გლეხთა რაზმი, რომელსაც გლეხი კეზუა მეთაურობდა.
1857 გაზაფხულზე აჯანყებულების ეს კერები გაერთიანდა და საერთო ხელმძღვანელად აირჩა უტუ მიქავა. აჯანყებულებმა შექმნეს დროებითი მმართველობა. აპრილის მიწურულს პეტერბურგიდან დაბრუნდა ეკატერინე დადიანი. მან აჯანყებულებთან მოლაპარაკება სცადა, მაგრამ უშედეგოდ. წარმატებით დამთავრებული რამდენიმე ოპერაციის შემდეგ, 12 მაისს, აჯანყებულებმა დაიკავეს ზუგდიდი. 13 მაისს დედოფალმა ხელმეორედ სცადა აჯანყებულთა დაწყნარება, მაგრამ მოლაპარეკება ხელჩართული შეტაკებით დამთავრდა. დედოფალმა გადაწყვიტა დახმარება რუსეთის ხელისუფლებისთვის ეთხოვა. რუსეთის მთავრობა დიდი სიხარულით მიიღო შეთავაზება და ამ მოვლენის თავის სასარგებლოდ გამოყენების მიზნით, ეკატერინეს დახმარებას შეჰპირდა. მალევე ქუთაისის გუბერნატორი კოლიუბაკინი სამხედრო ძალით სამეგრელოში შევიდა. 20 მაისს იგი აჯანყებულებს შეხვდა. ამ შეხვედრაზე გუბერნატორს უტუ მიქავამ გლეხების მძიმე მდგომარეობა და აჯანყების ნამდვილი მიზეზები გააცნო და 8 მუხლისაგან შემდგარი მოთხოვნა ჩამოუყალიბა: აკრძალულიყო გადასახადების თვითნებური გადიდება, უნდა დაწესებულიყო კანონზე დამყარებული მმხართველობა, მოსპობილიყო ტანჯვა-წამების მეთოდები და სხვა. კოლიუბაკინმა მათი დაშლის შემთხვევაში გლეხებს დახმარება აღუთქვა. გლეხები დაიშალნენ, მაგრამ იარაღი არ დაუყრიათ, მღელვარება გრძელდებოდა. ქუთაისიდან დამხმარე ძალის ჩასვლის შემდეგ მთავრობამ გლეხებს საბატონო ვალდებულებათა შესრულება მოსთხოვა, ამასთან მებატონეებს უბრუნებდა აჯანყებულთა მიერ ჩამორთმეულ მოახლე-მოსამსახურეებს. მაისში მთავრობამ დააწესა ცხენოსანთა პატრული და ამით ერთგვარად აღადგინა საპოლიციო ძალაუფლება. ივნისში ჯვარ-სალიპარტიანოს ოლქი კვლავ ამბოხების ცენტრი გახდა. მღელვარება გაძლიერდა საჭილაოს, ხობის, სუჯუნას, თეკლათისა და სხვა რაიონებში. მთავრობამ მკაცრი ზომების მიღება გადაწყვიტა, აგვისტო-სექტემბერში სისხლისმღვრელი ბრძოლები გაიმართა ქვალონთან (დღეს სოფელი ზემო ქვალონი ხობის მუნიციპალიტეტში), ჯვართან, თეკლათში (დღეს სოფელი სენაკის მინიციპალიტეტში), მარტვილის მონასტერთან, ნახუნუში (დღეს ნახუნავო, სოფელი მარტვილის მუნიციპალიტეტში), ზუმი (დღეს სოფელი ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტში). ოქტომბერ-ნოემბერში რუსეთის ჯარებმა გადამწყვეტი ზომები მიიღეს აჯანყების ჩასახშობად. ჯარისკაცები აჩანაგებდნენ მეურნეობას, არბევდნენ მოსახლეობას. ოჯახებში ეგზეკუცია ჩააყენეს. ხელისუფლებამ 41 აჯანყებული რუსეთის შორეულ გუბერნიებში გადაასახლა 3-იდან 10 წლამდე ვადით.
რუსეთის მეფის მთავრობამ სამეგრელოს გლეხთა აჯანყება თავის სასარგებლოდ გამოიყენა, მოსპო სამთავროს ავტონომია, აჯანყებას დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა, მისი გავლენით საქართველოს სხვა კუთხეებშიც მოეწყო გლეხთა მასობრივი გამოსვლები ბატონყმური ჩაგვრის წინააღმდეგ. აჯანყება ფართოდ აისახა ხალხურ სიტყვიერებაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს აჯანყებები კატეგორია:რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობები
ნეკრობაქტერიოზი
ნეკრობაქტერიოზი, ნეკრობაცილიოზი — შინაური და გარეული ცხოველების ინფექციური დაავადება. უფრო მეტად ცხვარი და ირემი ზიანდება. ზოგჯერ ფარაში ყველა ბატკანი დაავადებულია. აღინიშნება როგორც საძოვრული, ისე ბაგური შენახვის დროს. იწვევს ნეკროზის ჩხირი (Bact. necrophorum), რომელიც იჭრება დაზიანებულ ქსოვილში კუჭ-ნაწლავის ტრაქტის, აგრეთვე ჭრილობის გზით, სწრაფად მრავლდება და გამოყოფილი ტოქსინით იწვევს უჯრედისა და ქსოვილის ნეკროზს. დაავადება მიმდინარეობს ქვემწვავედ ან ქრონიკულად. ინკუბაციური პერიოდი 1-3 დღე გრძელდება. ზიანდება კანი და ლორწოვანი გარსი, განსაკუთრებით ჩლიქები. აღინიშნება შესივება, ტკივილი, კოჭლობა, ტემპერატურა 40°C აღწევს. ინტოქსიკაციის შედეგად ცხოველი სუსტდება და კვდება. დიაგნოზს ადგენენ დაზიანებული კერიდან აღებული მასალის ბაქტერიოლოგიური გამოკვლევით.
მკურნალობა და პრევენცია
დაავადებული ცხოველი უნდა გავაცალკეოთ და ვუმკურნალოთ სადეზინფექციო ხსნარებით, სულფანილ-ამიდური პრეპარატებით, ანტიბიოტიკებით (ბიომიცინი და სხვა), დანეკროზებული ქსოვილის ამოკვეთით. ლეში უნდა დავწვათ და 30-დღიანი კარანტინი გამოვაცხადოთ, ჩავატაროთ დეზინფექცია. პროფილაქტიკის მიზნით ცხოველები უნდა ვამყოფოთ მშრალ სადგომში და მოვარიდოთ ჭაობიან საძოვარს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ცხოველთა დაავადებები კატეგორია:ინფექციური დაავადებები
კალინინო
კალინინო შეიძლება აღნიშნავდეს:
გენეტა
გენეტა (Genetta), მტაცებელი ძუძუმწოვრების გვარი ვივერისებრთა ოჯახისა. აქვთ 55 სმ-მდე სიგრძის მეტად მოქნილი სხეული, მოკლე და უხეში ბალანი. კუდის ძირში განვითარებული ჯირკვლები გამოყოფენ მკვეთრი სუნის სითხეს — მუშკს. გვარში შემავალი 6 სახეობაა გავრცელებულია სავანებსა და აფრიკის ტროპიკულ ტყეებში. იკვებებიან მცირე ზომის ცხოველებით, ფრინველის კვერცხებით. გენეტები მეღამური ცხოველები არიან. ადვილად შინაურდებიან.
ლიტერატურა
კატეგორია:ვივერისებრნი
ჩორნომორივკა
ჩორნომორივკა (Чорноморівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის კახოვკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 1111 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კახოვკის რაიონის სოფლები
თუმანიშვილი
საკუთარი სახელი თუმანიშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს: