cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ლიბანის კომუნისტური პარტია
წარმოშობა
ახალი პარტიის ერთ-ერთი პირველი მასობრივი ღონისძიება იყო 1925 წლის 1 მაისს ქვეყანაში პირველი მაისის მიტინგის ორგანიზება, რომელშიც მონაწილეებმა ხელისუფლებას შრომის კანონების შექმნის მოთხოვნა წამოუყენეს.
15 წარმომადგენლისგან შემდგარი ახალი პარტიის პირველი (საიდუმლო) შეხვედრა 1925 წლის 9 დეკემბერს შედგა. კომინტერნის მე-6 ყრილობაზე (1928 წ.) პარტიას წარმოადგენდა ფუად ალ-შმელი.
1929-30-იანი წლების დიდმა დეპრესიამ მნიშვნელოვნად გაართულა ეკონომიკური მდგომარეობა ლიბანში, ამ დროს კომუნისტები მონაწილეობენ პროფკავშირული ორგანიზაციების მუშაობაში და მშრომელთა საპროტესტო მოძრაობაში. მინი|ჟორჟ ჰაუი ამგვარად, 1931 წელს, ბეირუთში და რამდენიმე სხვა ქალაქში, ლიბანელმა კომუნისტებმა პირველად მოაწყვეს და გამართეს დემონსტრაციები სსრკ-ში ოქტომბრის რევოლუციის პატივსაცემად.
1933-36 წლებში, 1933 წელს მიღებული პარტიის მე-4 პლენუმის გადაწყვეტილების შესაბამისად, ლიბანელმა კომუნისტებმა მონაწილეობა მიიღეს შრომით მოძრაობაში, გაფიცვებში, თამბაქოს მონოპოლიის და საგარეო კონცესიების წინააღმდეგ გამართულ  ბოიკოტის კამპანიებში.
1934 წელს კომუნისტების ინიციატივით ბეირუთში გაიმართა პროფკავშირის კონფერენცია, იმავე წელს ქვეყანაში შეიქმნა გაერთიანებული ფრონტისა და გლეხთა კომიტეტების პირველი კომიტეტები.
1939-1943 წლებში ლიბანის კომუნისტური პარტია აკრძალა საფრანგეთის კოლონიალურმა ხელისუფლებამ.
კომუნისტური პარტია ლიბანის დამოუკიდებლობის შემდეგ
1944 წლის იანვრამდე ერთიანი სირიის კომუნისტური პარტია გაიყო ორ დამოუკიდებელ ორგანიზაციად: სირიისა და ლიბანის კომუნისტურ პარტიად.
1944 წლის იანვარში პარტიის I ყრილობაზე მიღებულ იქნა კომპარტიის წესდება, რომელშიც გამოცხადდა დემოკრატიული ცენტრალიზმის პრინციპი პარტიის ორგანიზაციული სტრუქტურის საფუძვლად და აირჩიეს ლიბანის კომუნისტური პარტიის თავმჯდომარე (ფარაჯალა ჰელუ). ასევე, ყრილობამ მიიღო ეროვნული ქარტია - ქვეყნის აღორძინებისთვის აუცილებელი გარდაქმნებისა და მოქმედებების პოლიტიკური პროგრამა. მომავალში კომუნისტური პარტია იბრძოდა ლიბანის ეროვნული დამოუკიდებლობისთვის, ქვეყნის ტერიტორიიდან უცხოური ჯარების გაყვანისთვის.
1948 წლის იანვარში ლკპ-ს საქმიანობა აიკრძალა "უცხო ქვეყნებთან კავშირების" მიზეზით, პარტია 1970 წლის აგვისტომდე მუშაობდა იატაკქვეშეთში.
1958 წლის თებერვალში სირიისა და ეგვიპტის გაერთიანებულ არაბთა რესპუბლიკაში გაერთიანებასთან დაკავშირებით, სირიისა და ლიბანის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის ნოემბრის პლენუმზე გადაწყდა პარტიის გაყოფა. ფარაჯალა ჰელუ და ნიკოლა შაუი აირჩიეს ლიბანის კომუნისტური პარტიის ცენტრალური კომიტეტის მდივნებად. 1959 წელს ფარაჯალა ჰელუ დამასკოში დააპატიმრეს და ციხეში გარდაიცვალა - მჟავას ავზში ჩააგდეს.
1960- იანი წლების დასაწყისში კომუნისტებმა აქტიური მონაწილეობა მიიღეს პროფკავშირულ მოძრაობაში.
1962 წელს ჰასან კორეიტემი აირჩიეს ლკპ ცენტრალური კომიტეტის მდივნად. იმავე წელს ლიბანის კომუნისტურმა პარტიამ გამოაქვეყნა პოლიტიკური პროგრამის პროექტი.
1963 წლის ზაფხულში კომუნისტებმა მონაწილეობა მიიღეს მუნიციპალიტეტის საკრებულოს არჩევნებში. ლკპ-ს მიერ მხარდაჭერილმა კანდიდატებმა გაიმარჯვეს რამდენიმე მუნიციპალიტეტში ტრიპოლისა და მთიანი ლიბანის ოლქებში, მაგრამ ქვეყნის სამხრეთით, ბექაას ხეობაში, ლკპ-ის კანდიდატები და მხარდამჭერები შეავიწროვეს.
1968 წლის ივლისში ბეირუთში გაიმართა ლკპ-ის მე-2 (არალეგალური) კონგრესი. ყრილობამ მიიღო პარტიის პროგრამა, რომელიც წამოაყენა ლიბანის დამოუკიდებლობის კონსოლიდაცია და მისი ეკონომიკის გათავისუფლება უცხოური კაპიტალის ბატონობისაგან. ლკპ მხარს უჭერს დემოკრატიის გაძლიერებას, სოციალურ-ეკონომიკურ გარდაქმნებს მშრომელი ხალხის ინტერესების დაცვას, ხალხის პატრიოტული ძალების გაერთიანებას ისრაელის აგრესიული აქტების მოსაგერიებლად ლიბანის წინააღმდეგ.
1975 წელს სამოქალაქო ომის დაწყების შემდეგ საჭირო გახდა პარტიის ორგანიზაციული სტრუქტურის ხელახლა შეცვლა (სამხრეთ ლიბანში საჭირო იყო ექსკლუზიურად იატაკქვეშა პირობებში მოქმედება). ასევე, 1975 წელს შეიქმნა პირველი შეიარაღებული რაზმები („Garde Populaire“, „სახალხო გვარდია“).
1980 წლის დასაწყისიდან ლიბანის კომუნისტური პარტია მონაწილეობდა ლიბანის სახალხო პატრიოტული ძალების ცენტრალური პოლიტიკური საბჭოს საქმიანობაში, რომელშიც შედიოდა 14 პარტია და სამხედრო-პოლიტიკური ორგანიზაცია.
1982 წლის ზაფხულში ლკპ-ის ძალებმა მონაწილეობა მიიღეს ბეირუთის დაცვაში, ბევრი კომუნისტი დაიღუპა მტერთან ბრძოლებში.
1985 წელს კომუნისტებმა და მათმა მუსლიმმა მოკავშირეებმა აქტიური მონაწილეობა მიიღეს ბრძოლებში საიდას რაიონში ლიბანის ძალების ქრისტიანული მილიციის წინააღმდეგ. მას შემდეგ, რაც ლიბანის ძალებმა საბრძოლო არეალი დატოვეს, ადგილობრივი ქრისტიანები განდევნეს.
1982 წლის 16 სექტემბერს შეიქმნა ეროვნული ხსნის ფრონტი.
1985 წლის აგვისტოში ქალაქ შტორაში შეიქმნა ეროვნული კავშირის ფრონტი, რომელიც მოიცავდა 15 სოციალურ-პოლიტიკურ ორგანიზაციას (კერძოდ, ლკპ, პროგრესული სოციალისტური პარტია, არაბული სოციალისტური რენესანსის პარტიის ლიბანური განყოფილება, სირიის სოციალ-ნაციონალური პარტია., „ამალი“, „ქალაქ საიდას პოლიტსაბჭო“ და სხვ.)
1987 წლის 17 იანვარს, საბრძოლო მისიის შესრულებისას, გარდაიცვალა ფარაჯალა ფუანი, ისრაელის ჯარების წინააღმდეგ პარტიზანული ომის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ვეტერანი ლიბანის კომუნისტური პარტიის აქტივისტთა შორის.
სამოქალაქო ომის დაწყების შემდგომ პერიოდში და 1980-იან წლებში მოკლეს ლკპ-ს მრავალი აქტივისტი (კომუნისტური პარტიის 1000-ზე მეტი წევრი დაიღუპა მხოლოდ სამოქალაქო ომის დაწყების შემდგომ პერიოდში 1986 წლის ოქტომბრამდე). შემცირდა პარტიის გავლენა. ქალაქ ტრიპოლში სუნიტმა ფუნდამენტალისტებმა მოკლეს პარტიის საქალაქო კომიტეტის ყველა წევრი.
ლკპ-ის მე-5 კონგრესი ჩატარდა 1987 წლის 3-6 თებერვალ ს ქალაქ ბააკლინში, რომელიც მდებარეობს ბეირუთის სამხრეთ-აღმოსავლეთით შუფის მთიან რეგიონში. მას ესწრებოდა 350 დელეგატი, განიხილეს კითხვები ლიბანის პატრიოტულ ძალებსა და პალესტინის წინააღმდეგობის მოძრაობას შორის ურთიერთობის შესახებ; განისაზღვრება პარტიის მუშაობის პრიორიტეტები. გენერალური მდივნის პოსტზე შია კარიმ მრუე აირჩიეს, მაგრამ სირიული მხარე დაჟინებით მოითხოვდა, რომ ჟორჟ ჰაუი დარჩეს კომუნისტური პარტიის ლიდერად.
ლკპ პარტიის მე-6 ყრილობა 1992 წელს გაიმართა.
პარტიის მე-8 ყრილობა 1998 წელს გაიმართა.
პარტიის მე-9 ყრილობა გაიმართა 2003 წლის დეკემბერში.
ლიბანის მეორე ომის დროს ლკპ აქტივისტებმა მონაწილეობა მიიღეს ისრაელის არმიის წინააღმდეგ ბრძოლაში, დაიღუპა 7 ლიბანელი კომუნისტი. მოგვიანებით, ლკპ -ის გენერალურმა მდივანმა განაცხადა, რომ ბრძოლების დროს დაიღუპა სულ მცირე 12 კომუნისტი და ლიბანის კომუნისტური პარტიის უპარტიო მხარდამჭერი.
პარტიის ორგანიზაციული სტრუქტურა
ლიბანის კომუნისტური პარტია ლიბანის იმ მცირერიცხოვან პარტიებს შორისაა, რომელიც მოქმედებს ბევრ რეგიონში და ღიაა ყველა რელიგიური და ეთნიკური ჯგუფის წარმომადგენლებისთვის. პარტია ყველაზე ძლიერია სამხრეთ ლიბანში. პარტიის წევრები მოქმედებენ ქვეყნის ბევრ საზოგადოებრივ ორგანიზაციაში, მათ შორის ლიბანის დემოკრატიულ ახალგაზრდულ კავშირში, ქალთა უფლებების კომიტეტში და მშრომელთა და დასაქმებულთა გენერალურ კავშირში.
ბეჭდური გამოცემები და მასმედია
ლიბანის კომუნისტური პარტიის შექმნის დღიდან მისი ხელმძღვანელობა დიდ მნიშვნელობას ანიჭებდა მისი საქმიანობისა და მოსახლეობასთან მუშაობის საინფორმაციო მხარდაჭერას.
ლკპ -ის პირველი ბეჭდური გამოცემა იყო გაზეთი "Saut ash-Shaab" (აკრძალა 1947 წლის იანვარში), რის შემდეგაც ლიბანელმა კომუნისტებმა დაიწყეს გაზეთ "Nidal al-Shaab"-ის არალეგალური გამოცემა.
1987 წლის გაზაფხულზე რადიოსადგური Sout al-Shaab (ხალხის ხმა) გავიდა ეთერში, ცოტა მოგვიანებით, 1991-1992 წლების მიჯნაზე, გაკეთდა მცდელობა შექმნილიყო საკუთარი სატელევიზიო არხი.
სქოლიო
კატეგორია:პოლიტიკური პარტიები კატეგორია:პოლიტიკური პარტიები ქვეყნების მიხედვით კატეგორია:პოლიტიკური პარტიები ანბანის მიხედვით კატეგორია:კომუნისტური პარტიები კატეგორია:კომუნისტური პარტიები ქვეყნების მიხედვით კატეგორია:ლიბანის კომუნისტური პარტია
რეალ სარაგოსა (საფეხბურთო კლუბი)
„რეალ სარაგოსა“ (Real Zaragoza) — ესპანური საფეხბურთო კლუბი. დაარსდა 1932 წელს, არაგონის ავტონომიური გაერთიანების ქალაქ სარაგოსაში. ასპარეზობს ესპანეთის სეგუნდა დივიზიონში. საშინაო მატჩებს ატარებს სტადიონ ლა რომარედაზე, რომელიც 34 596 მაყურებელს იტევს.
კლუბმა ისტორიის დიდი ნაწილი გაატარა პრიმერა დივიზიონში. 6-ჯერ გახდა ესპანეთის თასის გამარჯვებული და 1994-95 წლების სეზონის თასების მფლობელთა თასის მფლობელი. კლუბის ტრადიციული ფერები არის თეთრი მაისურები და გეტრები, მუქი ლურჯი შორტებით.
2007 წლის სამთავრობო კვლევის მიხედვით, კლუბის მხარდამჭერებს შეადგენდნენ ესპანეთის მოსახლეობის 2.7%, რაც მე-7 იყო მაჩვენებლით.
სქოლიო
კატეგორია:ესპანეთის საფეხბურთო კლუბები კატეგორია:რეალ სარაგოსა (საფეხბურთო კლუბი)
ზაჰა ჰადიდი
ზაჰა ჰადიდი (زها حديد; Zahā Ḥadīd, დ. 31 ოქტომბერი, 1950 — გ. 31 მარტი, 2016) — ბრიტანეთის იმპერიის ორდენის წევრი, წარმოშობით ერაყელი, ბრიტანელი დეკონსტრუქტივისტი არქიტექტორი.
ბიოგრაფია
დაიბადა 1950 წლის 31 ოქტომბერს, ბაღდადში, ერაყი. ხარისხი მათემატიკის განხრით მიიღო ბეირუთის ამერიკულ უნივერსიტეტში, შემდეგ კი ლონდონის არქიტექტურის სკოლის არქიტექტურის ასოციაციაში გადავიდა სასწავლებლად. სწავლის დასრულების შემდეგ, „მეტროპოლიტენ-არქიტექჩა გრუპის“ ოფისში იწყებს მუშაობას ყოფილ მასწავლებელთან, ჰოლანდიელ არქიტექტორ რემ კოოლჰაასთან პარტნიორად. 1979 წელს ლონდონში ის საკუთარ პრაქტიკას იწყებს. 1980-იან წლებში ის ასევე არქიტექტურის ასოციაციაში ასწავლიდა.
ნამუშევრები
ჰადიდის ნამუშევართა უმრავლესობა კონცეპტუალურია; მის მნიშვნელოვან პროექტებს მიეკუთვნება:
ზაჰა ჰადიდს ეკუთვნის ასევე უმაღლესი პროფილის საინტერიერო ნამუშევრები, მათ შორის, ლონდონის ათასწლეულის თაღის „მაინდ-ზონა“. ერთ-ერთი მიმდინარე პროექტია ლონდონის აქვა-ცენტრის 20.000 მაყურებლიანი დარბაზი, 2012 წლის ზაფხულის ოლიმპიადის პროექტის ერთ-ერთი დანამატი.
გარდაცვალება
ზაჰა ჰადიდი გარდაიცვალა 2016 წლის 31 მარტს, 65 წლის ასაკში, მაიამიში, გულის შეტევით.
სქოლიო
კატეგორია:ბრიტანელი არქიტექტორები კატეგორია:დაბადებული 1950 კატეგორია:გარდაცვლილი 2016
The Rapsody Overture
დისკი 1997 წელს გამოსცა ლეიბლმა Mercury Records, დისტრიბუცია კი გაუწია Def Jam Recordings-მა.
ალბომში შეტანილია რეპერ უორენ ჯის „Prince Igor“, ქცეული #1 ჰიტ-სინგლად, რომელიც ჩაწერილია მომღერალ სისელის მონაწილეობით. სინამდვილეში მასში გამოყენებულია სტროფები რეპერის კომპოზიციიდან „Reality“. ქავერ ვერსიაში ჟღერს არია ალექსანდრე ბოროდინის ოპერიდან „თავადი იგორი“.
Xzibit-ის „E Lucean Le Stelle“, შეტანილი ამ ალბომში, შეიცავს სემპლს ჯაკომო პუჩინის „E lucevan le stelle“-დან, თუმცა რეპერის ვერსიის სათაურში დაშვებულია მცირე შეცდომა.
სინგლის სახით ასევე გამოიცა „Dear Mallika“, რომელსაც LL Cool J ასრულებს. მოგვიანებით გამოიცა ალბომის განსხვავებული ვერსია. მასში შეტანილია „Dear Mallika“-ს განსხვავებული ვარიანტი - „Dear Mallika (D.O.N.S. Alternative Mix)“ და „Prince Igor“-ის ალტერნატიული მიქსი „Prince Igor (Ries Class Jazz Extended)“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1997 წლის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:1997 წლის რემიქსული ალბომები კატეგორია:ჰიპ-ჰოპ რემიქსული ალბომები კატეგორია:ჰიპ-ჰოპ კომპილაციური ალბომები კატეგორია:Mercury Records-ის რემიქსული ალბომები კატეგორია:Def Jam Recordings-ის რემიქსული ალბომები კატეგორია:Def Jam Recordings-ის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:Mercury Records-ის კომპილაციური ალბომები
Polyrhachis scutulata
Polyrhachis scutulata — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ანტანას სმეტონა
ანტანას სმეტონა (Antanas Smetona; დ. 10 აგვისტო, 1874 სოფ. უჟულენისი, უკმერგეს რაიონი — გ. 9 იანვარი, 1944, კლივლენდი, აშშ) — ლიეტუვის სახელმწიფო მოღვაწე, ლიეტუვის პრეზიდენტი 1919–1920 და 1926–1940 წლებში. 1940 წლიდან ემიგრაციაშია გერმანიაში, მოგვიანებით ცხოვრობდა აშშ-ში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ლიეტუვის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 10 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1874 კატეგორია:გარდაცვლილი 9 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1944
სვენბორგი
სვენბორგი (Svendborg) — ქალაქი დანიაში, კუნძულ ფუნენზე; სვენბორგის მუნიციპალიტეტის ცენტრი. წარმოადგენს ფუნენის მეორე უდიდეს ქალაქს და 2012 წლის მონაცემებით მოსახლეობა 26 897 ადამიანს შეადგენს.
2000 წელს, სვენბორგმა „დანიის წლის ქალაქის“ ტიტული მიიღო, 2007 წელს კი საბაზრო ქალაქობის 750-ე წლის იუბილე იზეიმა.
სვენებორგში მდებარეობს მუზეუმი „ნატურამა“ სადაც გამოფენილია მრავალი სახის ცხოველი.
წერილობით წყაროებშ სვენებორგი პირველად 1229 წელს იხსენიება მეფე ვალდემარ II-ის წერილში, სადაც ის მიუთითებს თავდაცვით ნაგებობაზე, სახელად „სვინებურგზე“. არსებობს სახელის წარმოშობის მრავალი ვერსია, თუმცა ერთ-ერთის მიხედვით ეს დაკავშირებულია ამ არეალში ღორების საკმაოდ დიდ რაოდენობასთან, დანიურად სვენ (svin) ღორს ნიშნავს.
სქოლიო
კატეგორია:დანიის ქალაქები
პიროლიზი
პიროლიზი (πῦρ — ცეცხლი, სიმხურვალე და  — დაშლა, დარღვევა) — ორგანული ნაერთების თერმული დაშლა ჰაერის გარეშე - უჰაეროდ (მერქანი, ნავთობპროდუქტები, ნახშირი და სხვა. ხის მშრალი გამოხდა, ქვანახშირის კოქსვა, ნავთობის კრეკინგი და სხვ.); სხვანაირად: პიროგენიზაცია.
შესავალი
ნახშირწყალბადების ნედლეულის თერმული პიროლიზის პროცესი წარმოადგენს ქვედა ოლეფინების - ეთილენის და პროპილენის მიღების ძირითად ხერხს. პიროლიზის დანადგარების არსებული სიმძლავრეები შეადგენს 113,0 მლნ.ტ/წელში, ეთილენის მსოფლიო წარმოების მიხედვით თითქმის 100 % და 38,6 მლნ.ტ/წელი, პროპილენის მსოფლიო წარმოების მიხედვით 67 %-ზე მეტი (პროპილენის წარმოების დანარჩენი — 30 % მოდის კატალიტიკურ კრეკინინგზე, მიახლოებით 3 % ნავთობგადამამუშავებელი ქარხნების გადამუშავებული აირებისაგან, კერძოდ კი შენელებული კოქსვისას). ამასთან, საშუალო წლიური ნამატი ეთილენისა და პროპილენის მოხმარებისა მსოფლიოში შედაგენს 4 %-ზე მეტს.
ეთილენისა და პროპილენის წარმოებასთან ერთად, პიროლიზის პროცესი წარმოადგენს დივინილის წარმოების ძირითად წყაროს, რომელიც გამოეყოფა C4 ფრაქციას და ბენზოლს პიროლიზის თანმხლებ პროცესში. მიახლოებით დივინილის მსოფლიო წარმოების 80 % და ბენზოლის 39 % მოდის ნახშირწყალბადების პიროლიზზე.
ჩატარების პირობები და პროცესის ქიმია
სამრეწველო პირობებში ნახშირწყალბადების პიროლიზი სრულდება 800—900 °C ტემპერატურის და ატმოსფერული წნევასთან ახლო (შესასვლელში ~ 0,3 მპა, გამოსასვლელში — 0,1 მპა) მყოფ პირობებში. ნედლეულის ყოფნის დრო პიროსპირალში (პიროკლაკნილი, გველისებური სპირალი) შეადგენს 0,1 — 0,5 წმ. მკვლევარების უმრავლესობა პიროლიზისისას მისდევს მექანიკური დაშლის ჯაჭვური თავისუფალ-რადიკალური მექნიზმის თეორიას ზემოთ მოცემულ პირობებში. პირობითად პიროლიზის დროს ყველა რეაქცია შეიძლება დავყოთ პირველადად და მეორადად. პირველადი რეაქციები მიმდინარეობს რეაქციული მასის მოცულობის გაზრდით. ეს ძირითადად, არის შედარებით მცირე მოლეკულური მასის მქონე პარაფინებისა და ნახშირწყალბადების გაფართოების რეაქციები. მეორადი რეაქციები უპირატესად, პიროლიზის გვიან სტადიებზე მიმდინარეობენ და რეაქციული მასის მოცულობის შემცირებით ხდება. ეს ძირითადად, არის წარმოქმნის რეაქციები არომატული ნახშირწყალბადების, პოლიბირთვული არომატიკული ნახშირწყალბადების წარმოქმნის რეაქციები თერმულად სტაბილური არომატული ნახშირწყალბადების კონდენსაცია/პოლიკონდენსაციის რეაქციების შედეგად დ დილსი-ალდერის ტიპის რეაქციის შედეგად. ასევე მეორად რეაქციად შეიძლება ჩაითვალოს ზოგი მყარი ნახშირბადიანი ნაერთის წარმოქმნის რეაქციები, რომლებსაც მრეწველობაში უწოდებენ კოქსს. მაგრამ, კიდევ ერთხელ ხაზგასასმელია ის რომ, რეაქციების დაყოფა პირველად და მეორადად არის პირობითი.
პიროლიზის მეორადი რეაქციების სიჩქარეების დასაწევად გამოიყენებენ პიროლიზის ნედლეულს გაზავებულს წყლის ორთქლით. შედეგად ნახშირწყლების წნევა დაბლა იწევს და, ლე შატელიე - ბრაუნის პრინციპის მიხედვით, რეაქციის ზონაში წნევის დაწევა ხელს უწყობს მოცულობის ზრდით მიმდინარე რეაქციის მიმდინარეობას, ანუ — პირველადის. ეთანისათვის, ბუტანისათვის, პირდაპირნახადი ბენზინისათვის ორთქლის შეფარდება ნედლეულთან ჩვეულებრივ შეადგენს 0,3 : 1,0, 0,4 : 1,0, 0,5 : 1,0 შესაბამისად.
ღუმელის კონსტრუქცია
ეხლა უფრო დაწვრილებით პიროლიზის მილური რეაქტორების — პიროსპირალების, პიროკლაკნილების შესახებ (გველისებური სპირალი). პროცესის სელექტიურობის ასამაღლებლად, პიროლიზის დროს პროდუქტების გამოსვლისას ნედლეულის ყოფნის დრო რეაქციულ ზონაში საჭიროა - შემცირდეს, ხოლო ტემპერატურა - ამაღლდეს. ამ გზით ვითარდებოდა ამ პარამეტრების ცვლილებები პიროლიზის სამრეწველო ღუმელებში. ახლა თანამედროვე ღუმელებში კონტაქტის დრო შეადგენს მიახლოებით 0,2 წმ., ხოლო პიროლიზის ტემპერატურა აღწევს 870—900 °C. ამასთან, დგება კითხვა - როგორ მოხერხდეს ასე სწრაფად გაცხელება (0,2 წმ.) ორთქლნედლეულის ნაკადის 600 °C-დან პიროლიზის ტემპერატურამდე. საჭიროა გათვალისწინებულ იქნას თანამედროვე ქრომნიკელის შენადნობების ზღვრული დასაშვები ტემპერატურა, რომელთაგან მზადდება ეს პიროსპირალები, და კოქსწარმოქმნის მკვეთრი მომატება ამ შენადნობის კედლებზე ტემპერატურის მომატებისას.
ტემპერატურის გრადიენტის გაზრდის გარეშე პიროკლაკნილის კედელსა და ორთქნედლეულის ნაკადს შორის კონტაქტისას, ჩქარი გაცხელება შეიძლება მიღწეულ იქნას პიროკლაკნილის ზედაპირის ხვედრითი ფართის გაზრდით, ანუ ზედაპირის ფართობი ორთქლნედლეულის ნაკადის მოცულობის ერთ ერთეულზე. ღუმელის დამპროექტებელი ფირმების უმრავლესობა წავიდნენ პიროკლაკნილების კონსტრუქციული გადაწყვეტილების იმ გზით სადაც მილებს სხვადასხვა დიამეტრი აქვთ. თუკი ადრე პიროკლაკნილი წარმოადგენდა ერთი დიამეტრის გრძელ მილს, მოღუნულს ტოლ ნაწილად (კლაკნილს) ღუმელის კონსტრუქციული ზომების შესამცირებლად. ახლა პიროკლაკნილები მზადდება შესასვლელში მცირე დიამეტრის მილების დიდი რაოდენობით (10-20), რომლებიც ერთიანდებიან, და ბოლოს, გამოსასვლელში პიროკლაკნილი შედგება 1-2 მნიშვნელოვნად დიდი დიამეტრის მილისაგან. ასეთ პიროკლაკნილებში მიიღწევა მაღალი თბოდაძაბულობა დასაწყისში - მაღალი და დაბალი - ბოლოში, სადაც კედლის ტემპერატურა თამაშობს დიდ როლს კოქსწარმოქმნის პროცესში.
თავდაპირველად პიროსპირალები რადიანტულ სექციაში იყო ვერტიკალურ მდგომარეობაში, კონტაქტის დრო ასეთ ღუმელში შეადგენდა 1,0 წმ-ზე ნაკლებს, პიროლიზის ტემპერატურა არ აღემატებოდა - 800 °C. რადიანტული პიროკლაკნილის ჰორიზონტალურიდან ვერტიკალურ თავისუფლად დაკიდულ მილებიან მდგომარეობაზე გადასვლა იძლევა შესაძლებლობას გამოყენებულ იქნას უფრო თბო გამძლე, მყიფე მასალები, რამაც გამოიწვია მაღალტემპერატურულ რეჟიმიანი ღუმელების გაჩენა და ნაკადის მოკლე დროით დაყოვნება პიროკლაკნილში.
არასასურველი მეორადი რეაქციების მყისი გაჩერებისათვის, ღუმელიდან გამოსვლისას აყენებენ საწრთობ-ამაორთქლებელ აპარატებს. მილების გარემოში ხდება რეაქციის პროდუქტების მკვეთრი გაცივება (წთრობა) ტემპერატურა 450—550 °C. მილებს შორის ხდება საქვაბის წყლის აორთქლება, როგორც ზემოთ ავღნიშნეთ გამოიყენება მაღალი წნევის ორთქლის მისაღებად.
ქვემოთ (ცხრილი 1) მოყვანილია პიროლიზის ღუმელიდან გამომავალი ზოგი პროდუქტის მონაცემები.
ცხრილი 1 — სხვადასხვა ნახშირწყალბადების პიროლიზით მიღებული პროდუქტები
ვალიდ I
ვალიდ I (الوليد بن عبد الملك) (დ. 668 — გ. 715) — ომაიანთა დინასტიის ხალიფა 705-715 წლებში, რომლის ზეობაშიც დაიწყო არაბთა დამპყრობლური ომების მეორე ეტაპი. არაბებმა დაიპყრეს ჩრდილოეთ აფრიკის დასავლეთი ნაწილი - მაღრიბი და 709 წელს ატლანტის ოკეანეს მიაღწიეს. 711 წელს ბერბერებთან ერთად გადავიდნენ პირენეს ნახევარკუნძულზე და მის დაპყრობას შეუდგნენ. 706 წელს დაიპყრეს შუა აზია და ჩინეთის საზღვარს მიუახლოვდნენ. ირანის აღმოსავლეთი ნაწილისა და ავღანეთის ნაწილის დაპყრობის შემდეგ 709 წელს შევიდნენ სინდში (მდინარე ინდის ქვემოთში), რომელიც სახალიფოს შეუერთეს. ვალიდ I-ის დროს დამასკში ააშენეს ომაიანთა საკათედრო მეჩეთი, რომელიც საუკუნეების მანძილზე ყველაზე ბრწყინვალე არქიტექტურულ ძეგლად რჩებოდა მუსლიმურ სამყაროში. მაჰმადის საფლავზე მედინაში აკლდამის ნაცვლად მეჩეთი ააგეს და სხვ.
პიროლიზი
ტექნოლოგიური გაფორმება
თერმული ნახშირწყალბადების პიროლიზის განვითარების პერიოდში ღუმელის კონსტრუქციაში და დაბალი ოლეფინების წარმოების ტექნოლოგიურ სქემაში შეტანილ იქნა მთელი რიგი მნიშვნელოვანი გაუმჯობესები. კონსტრუქციის ზოგიერთ გაუმჯობესებაზე ნათქვამი იქნა ზედა თავში. ახლა კი ცოტა რამ მნიშვნელოვან ცვლილებებზე ტექნოლოგიურ სქემებში.
ვალიდ I
ლიტერატურა
კატეგორია:ომაიანთა ხალიფები კატეგორია:დაბადებული 668 კატეგორია:გარდაცვლილი 715 კატეგორია:VIII საუკუნის ხალიფები
პიროლიზი
ტექნოლოგიური გაფორმება
ღუმელის ბლოკის სქემებში საწრთობ-აორთქლების აპარატების შეტანამ შესაძლებლობა მისცა პიროლიზის პროდუქტების სითბოს უტილიზაციას მაღალი წნევის ორთქლის მიღებით. საკუთარი მაღალი წნევის ორთქლის არსებობამ გამოიწვია ელექტრო კომპრესორების შეცვლა ორთქლის ტურბინების კომპრესორებით, რამაც თავის მხრივ შეამცირა პიროლიზის პროდუქტების თვითღირებულება. რეაქციის პროდუქტების აირგაყოფის აბსორბციული სქემიდან მთლიანად გადასვლა დაბალტემპერატურულ ფრაქციულობაზე საშუალება მისცა უფრო მაღალი ხარისხის დაბალი ოლეფინების მიღებისა (პოლიმერიზაციული სიწმინდის). თუკი 1960-ია წლებში მოწინავე პიროლიზის დანადგარების სიმძლავრე შეადგენდა მიახლოებით 100—140 ათ.ტ/წელში - ეთილენისთვის, ახლა კი სიმძლავრე შეადგენს 1,0-1,4 მლნ.ტ/წელში. ეთილენების დანადგარების ერთეულ სიმძლავრეების მატებას თან ახლავს წარმოებაზე ნედლეულისა და ენერგიის ხვედრითი დანახაეჯების მნიშვნელოვანი შემცირება. ამას გარდა, პიროლიზის დანადგარების სიმძლავრეების მატებასთან ერთად, რომელიც თავიდანვე განკუთვნილი იყო მხოლოდ ეთილენის მისაღებად, გახდა ეკონომიურად მიზანშეწონილი აირის სხვა პროდუქტების გამოყოფა, შემდეგ ბენზოლის და სხვა ღირებული კომპონენტის მიღება თხევადი პროდუქტებიდან, რამაც დამატებით აამაღლა პროცესის ეფექტურობა. ეთილენის თანამედროვე წარმოება შეიცავს შემდეგ კვანძებს: უშუალოდ თვითონ პიროლიზი, პირველადი ფრაქციონირება და პიროლიზის პროდუქტების გაყოფა, კომპრიმირება, გაშრობა, პიროაირის და აირგაყოფის ღრმა გაცივება.
პიროლიზის კვანძი შედგება პიროლიზის რამდენიმე ღუმელისაგან. წლიური ჯამური სიმძლავრე ეთილენის ყველა ღუმელის მიხედვით, რეზერვში არსებული ღუმელების გაუთვალისწინებლად (რეგენერაციაზე მყოფნი), განსაზღვრავენ პიროლიზის დანადგარის მთლიან სიმძლავრეს. გამოსვლისას პიროლიზის პროდუქტები გადიან მეორად წრთობას პიროლიზის ფისის პირდაპირი შესხურებით (ეგრეთ წოდებული წრთობის ფისი) არა უმეტეს 200 °C ტემპერატურისა.
პირველადი ფრაქციონირებისა და პიროლიზის პროდუქტების გაყოფის კვანძი შედგება ფრაქციონირების კოლონების და გამყოფების სიტემებისაგან. შედეგად, პიროლიზის პროდუქტები იყოფიან ტექნოლოგიურ წყლად, მძიმე ფისად (დუღილის დაწყების ტემპერატურა ~ 200 °C), მჩატე ფისად (პირობენზინი), წინასწარი მუბუქი პიროაირად.
შემდგომ მჩატე პიროაირი ხვდება კომპრიმირების კვანძში, რომელიც შედგება მრავალსაფეხურიანი კომპრესორისაგან. კომპრესიის სტადიებს შორის გათვალისწინებულია თბოგამცვლელები და სეპარატორები კომპრიმირებული პიროაირის გასაცივებლად და მისი სეპარაციისათვის დამატებითი ტენის და პიროკონდენსატის გამოსაყოფად. ამ სტადიაზე პიროაირი იკუმშება 3,7 — 3,8 მპა წნევამდე გაყოფის პროდუქტების დუღილის ტემპერატურის ასამაღლებლად. ასევე კომპრიმირების სტადიებს შორის გათვალისწინებულია პიროაირის გაწმენდის კვანძი მჟავა აირებისაგან (СО2, Н2S), რომელიც წარმოადგენს კოლონას, სადაც ხდება მჟავა აირების ხემოსორბცია NaOH-ის ხსნარით.
შეკუმშული პიროაირი ხვდება  გაშრობის კვანძში — ადსორბერები შევსებულია მოლეკულური საცერით, სადაც ხდება წყალუს მთლიანად მოცილება.
ღრმა გაცივების კვანძში პიროაირი საფეხურებად ცივდება -165 °C ტემპერატურამდე. ასეთ პირობებში პრაქტიკულად მხოლოდ წყალბადია იმყოფება აირად მდგომარეობაში. შემდეგ გაცივებული პიროაირი (თხევად მდგომარეობაში, წყალბადის გარეშე) პარალელურად და თანმიმდევრობით გადის ოთხ რეკტიფიკაციულ კოლონას, სადაც ხდება მეთანის, ეთან-ეთილენის (ეეფ), პროპან-პროპილენის (პპფ), С4 ფრაქციების და პირობენზინის გამოყოფა. ეეფ და პპფ შემდეგ გადის ჰიდროწმენდას აცეტილენური ნახშირწყალბადებისაგან (და პროპადიენის პპფ) და შემდეგ რექტიფიკაციით გამოიყოფა ეთილენი და პროპილენი. დარჩენილი ეთანი და პროპანი გამოიყენება როგორც რეციკლური პიროლიზური ნედლეული. პიროლიზური С4 ფრაქცია გამოიყენება დივინილის და ბუტილენის ექსტრაქტიული დისტილაციის გამოსაყოფად.
პიროლიზური ფისი, მიღებული პირველი ფრაქციონირების სტადიაში გამოიყენება ტექნიკური ნახშირბადის მისაღებად.
ნედლეულის ბაზა
პიროლიზის ნედლეულის სტრუქტურა თანამედროვე მსოფლიოში გამოიყურება შემდეგნაირად: ეთანი — 27,6 % მასის., თხევადი აირები (პროპანი, ბუტანი) — მასის 14,0 %, პირდაპირნახადი ბენზინი (ნავთობი) — მასის 53,1 %, ჰიდროგაწმენდილი ნავთ-გაზოილური ფრაქციები — მასის 5,3 %.
ამ სახის ნედლეულის გამოყენება სხვადასხვა ქვეყნებში განსხვავებულია. აშშ და კანადაში გაბატონებულ ნედლეულს ეთანი (მასის 49,1 % და 69,7 %) წარმოადგენს, გერმანიაში, ჩინეთში, საფრანგეთში და იაპონიაში — ნავთა (მასის 57,4 %, 73,3 %, 60,0 % და 80,3 %). ამას გარდა, გერმანიაში და ჩინეთში ფართოდ გამოიყენება ნავთ-გაზოილური ფრაქციების ჰიდროწმენდა (მასის 32,0 % და 26,7 %).
დაბალი ოლეფინების წარმოების დონე
ქვემოთ ცხრილებში მოყვანილია ჟურნალ Oil and Gas Journal-ის ყოველწლიური ანგარიშის მონაცემები, რომელიც ახასიათებს დაბალი ოლეფინების წარმოების დონის განვითარებას.
ცხრილი 2 — ეთილენის მწარმოებელი - უდიდესი ქვეყნები მსოფლიოში
ცხრილი 4 — მსოფლიოში უდიდესი ეთილენის კომპლექსები
მერქნის პიროლიზი
პიროლიზი — პირველი პროცესია, ხის წვის დროს. ალის ენები წარმოიქმნებიან არა ხის წვის გამო, არამედ პიროლიზის პროდუქტების აირების გამო. მერქნის პიროლიზის დროს (450—500 °C) წარმოიქმნება მთელი რიდი ნივთიერებები, როგორებიცაა: ხის ნახშირი, მეთილის სპირტი, ძმარმჟავა, აცეტონი, ფისები და სხვ.
მერქნის გაზიფიკაციის პროცესი (პიროლიზი) მიმდინარეობს ქვაბის ზედა კამერაში (ჩასატვირთ სივრცეში) სიმხურვალის ზემოქმედების ქვეშ და ჰაერის შეზღუდული რაოდენობის დაშვებით. გაჩენილი მერქნის აირი მიედინება სიმხურვალის ფენის გავლით, აღწევს ჭავლს სადაც ერევა მეორად ჰაერს. ამ პრინციპით მუშაობს პიროლიზის ქვაბები RTG BIO.
შებოლვა
''იხ. ძირითადი სტატია: შებოლვა''
მერქნის პიროლიზის პროცესის საფუძველზე (ყველაზე მეტად იყენებენ მურყანის, თხმელას) მიმდინარეობს სხვადასხვაგვარი საკვები პროდუქტების შებოლვა. სწორი იქნება თუ ამ პროცესს უწოდებთ ნაწილობრივ დაჟანგვას ან ჟანგვით პიროლიზს, რადგანაც ის მიმდინარეობს ჰაერის შეზღუდული მიწოდებით. დამტკიცებულია, რომ შებოლვის ეს მეთოდი ადამიანის ორგანიზმისათვის არც თუ ისე უვნებელია, რადგანაც ჟანგვადი პიროლიზის დროს წარმოიქმნება და საკვებში ხვდება საშიში კანცეროგენები, როგორებიცაა 3,4-ბენზპირენი.
ნარჩენებისა და ნაგვის პიროლიზი
არსებობს პროექტები საყოფაცხოვრებო ნაგავის პიროლიზით განადგურებისა. სიძნელეები საბურავების პლასტმასების და სხვა ორგანული ნარჩენების პიროლიზის ორგანიზაციაში დაკავშირებულია არა პიროლიზის ტექნილოგიასთან, რომელიც არ განსხვავდება სხვა მყარი მასალების თერმული დამუშავებისაგან. პრობლემა ის არის, რომ ნარჩენების უმრავლესობის შემადგენლობაში არის ფოსფორი, ქლორი და გოგირდი. გოგირდის და ფოსფორის ჟანგები დაფრინავენ და ზიანს აყენებენ გარემოს. ქლორი აქტიურად რეაგირებს პიროლიზის ორგანულ პროდუქტებთან საწამლავი მდგრადი ნაერთების წარმოქმნით (მაგალითად — დიოქსინები). ამ ნაერთების კვამლიდან დაჭერის პროცესი არც თუ ისე იაფი საქმეა და რთულიცაა. დაცვეთილი საბურავების და ექსპლუატაციიდან გამოსული რეზინოტექნიკური ნაკეთობების უტილიზაცია მეტად დიდი ეკოლოგიური და ეკონომიკური მნიშვნელობის პრობლემაა მსოფლიოს ყველა განვითარებული ქვეყნისათვის. ხოლო ნავთობის ბუნებრივი რესურსების შეუქცევადობა კარნახობს მეორადი რესურსების მაქსიმალურად ეფექტურად გამოყენების აუცილებლობას, ანუ ნაგავის გორების ნაცვლად ჩვენ შეგვეძლო მიგვეღო რეგიონისათვის ახალი დარგი - ნარჩენების კომერციული გადამუშავება.
საბურავები და პოლიმერები წარმოადგენენ ღირებულ ნედლეულს, დაბალტემპერატურული პიროლიზის (500 °C-მდე) მეთოდით მათი გადამუშავების შედეგად, ნახშირწყალბადების თხევადი ფრაქციები მიიღება (სინთეთიკური ნავთობი), ნახშირბადიანი ნარჩენი (ტექნიკური ნახშირბადი), მეტალოკორდი და საწვავი აირი. ამავე დროს თუკი დავსწვავთ 1 ტ. საბურავს, მაშინ ატმოსფეროში გამოიყოფა 270 კგ ჭვარტლი და 450 კგ ტოქსიკური აირი.
ნახშირის პიროლიზი
ისეთი ენერგომატარებლების გაძვირების პირობებში როგორიცაა აირი და საწვავი ზეთი, ხდება უფრო აქტუალური მყარი საწვავების გაზიფიკაციის საკითხი, კერძოდ კი ნახშირის. ახლა არსებობენ ნახშირის ორსტადიანი წვის დანადგარები. სადაც პირველ ეტაპზე ხდება ნახშირის გაზიფიკაციის (პიროლიზის) პირობების შექმნა, მეორე ეტაპზე ხდება მიღებული გენერატორული აირის უშუალო წვა.
ნახშირწყლის საწვავის სახით ნახშირის გაზიფიკაცია (პიროლიზი) იძლევა თავდაპირველი ნახშირის თბოწარმოქმნის გაზრდის საშუალებას.
ლიტერატურა
კატეგორია:ორგანული რეაქციები კატეგორია:ქიმიური პროცესები
ალექსანდრას შტულგინსკისი
thumb|180px|ალექსანდრას შტულგინსკისი ალექსანდრას შტულგინსკისი (Aleksandras Stulginskis; დ. 26 თებერვალი, 1885, სოფელი კუტალაი როსინის მაზრა — გ. 22 სექტემბერი, 1969, კაუნასი) — ლიეტუვის სახელმწიფო მოღვაწე, ლიეტუვის რესპუბლიკის მეორე პრეზიდენტი 1920 წლის ივნის-დეკემბერში (ასრულებდა მოვალეობას) და 1922 წლის 21 დეკემბრიდან — 1926 წლის 7 ივნისამდე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლიეტუვის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 26 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1885 კატეგორია:გარდაცვლილი 22 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1969
კორბინ ბლიუ
კორბინ ბლიუ რეივერსი (Corbin Bleu; დ. 21 თებერვალი 1989, ბრუკლინი, ნიუ-იორკი, აშშ) — ამერიკელი მუსიკოსი, მსახიობი. 1996 წელს კორბინის ოჯახი საცხოვრებლად გადავიდა ლოს-ანჯელესში. მისი პირველი როლი შედგა ტელესერიალში „სასწრაფო დახმარება“, ხოლო მთავარი გმირის რანგში პირველად ითამაშა ფილმში აკრძალული მისია (2004). 2006 წლიდან კორბინი დაკავებულია მუსიკით. მან ხელი მოაწერა კონტრაქტს Hollywood Records-თან და 2007 წლის მაისში გამოვიდა მისი სადებიუტო ალბომი „Another Side“. 2009 წლის 10 მარტს გამოვიდა მისი მეორე ალბომი „Speed of Light“.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1989 კატეგორია:დაბადებული 21 თებერვალი კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მსახიობები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მომღერლები კატეგორია:XXI საუკუნის მამაკაცი მომღერლები კატეგორია:ამერიკელი დენს-მუსიკოსები კატეგორია:ამერიკელი კინოპროდიუსერები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი კინომსახიობები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი პოპ მომღერლები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი მომღერლები და სიმღერების ავტორები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი ტელემსახიობები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი გამხმოვანებლები კატეგორია:იტალო-ამერიკელები კატეგორია:ნიუ-იორკელი მომღერლები კატეგორია:Walt Disney Records-ის შემსრულებლები
ცეცხლი
240 px|thumb|ცეცხლი ცეცხლი — ვიწრო გაგებით აალებული გაზებისა ან პლაზმის მთლიანობა, რომელიც წარმოიშვება როგორც შემდეგი ქმედებების შედეგი -
ცეცხლი არის წვის პროცესის ძირითადი ფაზა და აქვს თვითგავრცელების უნარი. ცეცხლის საკუთარი ტემპერატურა დაფუძნებულია ცეცცხლის წყაროზე.
სამხედრო საქმეში ტერმინი „ცეცხლი“ იხმარება ცეცხლსასროლი იარაღიდან სროლის აღსანიშნავად.
ცეცხლის აღმოჩენა და მართვა ითვლება კაცობრიობის ერთ-ერთ უდიდეს მიღწევად. პირველყოფილი ადამიანი ცეცხლს თაყვანსა და შიშს იწვევდა. ცეცხლის მეშვეობით ადამიანმა შეძლო - ცივი კლიმატური პირობების გადატანა, საჭმლის გაკეთება, ღამით ტერიტორიის განათება, გარეული ცხოველების გაგდება, ტყით დაფარული ტერიტორიის გაწმენდა და მათი სათეს მინდვრებად გადაქცევა, თიხის ჭურჭლის დამუშავება, მეტალების დადნობა და სხვ.
წყალთან, მიწასთან და ჰაერთან ერთად ცეცხლი ითვლება ერთ-ერთ პირვანდელ ელემენტად.
სქოლიო
კატეგორია:ცეცხლი
ჯუჯა ვეშაპი
ჯუჯა ვეშაპი, ჯუჯა სადა ვეშაპი (Caperea marginata) — ზღვის ძუძუმწოვარი, უკბილო ვეშაპების წარმომადგენელი. არქაული სახეობაა, გერეგნულად მასში შერწყმულია ამ ქვერიგის სხვა წარმომადგენლების სხვადასხვა თვისება, ამიტომ მისი სისტემატიკა რამდენჯერმე გადაიხედა. ყველაზე პატარა (სხეულის სიგრძე 6,5 მეტრი, მასა 3–3,5 ტონა) და იშვიათია უკბილო ვეშაპებს შორის. სხეულის ფორმით და კორპუსის უკანა მესამედის დასაწყისში არსებული ნამგლისებური ზურგის ფარფლით ზოლიან ვეშაპებს ჰგავს. თავი შეადგენს საერთო სიგრძის ¼ -ს. კისრის მალები შერწყმულია, ქვედა ყბა რკალისებრადაა მოღუნული, როგორც აქვთ სადა ვეშაპებს. ყელზე ორი ნაოჭი აქვს, როგორც რუხ ვეშაპს. მკერდის ფარფლები ვიწრო და მომრგვალებულბოლოიანია. სხეული და ფარფლები შეფერილია შავად ან მუქ რუხად, მუცელი ღიაა. პირის ღრუ და ცხრილისებრი აპარატი მოყვითალო-თეთრია. ზედა ყბის თითოეულ ნახევარზე 230-მდე დრეკადი „ულვაშის“ ფირფიტაა, რომელიც სიმაღლეში 70 სმ-ს აღწევს. ჯუჯა ვეშაპი ბინადრობს სამხრეთ ნახევარსფეროს ზომიერ და ცივ წყლებში, სავარაუდოდ ცირკუმპოლარულად, თუმცა შორს არ მიგრირებს. მასთან შეხვედრები ძალიან იშვიათია როგორც სანაპირო წყლებში, ისე ღია ზღვაში; უფრო მეტად შეიმჩნევიან მარტოული ცხოველები ან წყვილები, იშვიათად — ჯგუფები 8 სულამდე, ზოგჯერ სხვა სახეობების ვეშაპებთან ერთად. იკვებება პლანქტონური კიბოსნაირებით. სახეობის ბიოლოგია პრაქტიკულად შესწავლილი არ არის, საერთო რაოდენობა უცნობია.
სქოლიო
კატეგორია:ცეტოთერიუმისებრნი
კონსტანტინე დადიშქელიანი
კონსტანტინე (მურზაყან) მიხეილის (ციოყის) ძე დადიშქელიანი (დ. 1826, სოფ. ფარი, ახლანდელი მესტიის მუნიციპალიტეტი, — გ. 5 ნოემბერი, 1857, ქუთაისი) — სვანეთის (ჩუბეხევი) უკანასკნელი მთავარი (დაახლ. 1842-1857).
ციოყ დადიშქელიანის და ჯერუმხანის (ნათლობაში — მარიამი, გვარი უცნობია) შვილი. ადრე დაობლებულს ბებია — დიგორხან დადიშქელიანი მეურვეობდა. მანვე შეასწავლა წერა-კითხვა და რამდენიმე ენა. 1842 წელს ყვავილის ეპიდემიის გამო გახიზნული იყო სამეგრელოს სამთავროში. ამით ისარგებლა მისმა ნათესავმა, ეცერ-ცხუმარ-ბეჩოს მფლობელმა თათარყან დადიშქელიანმა და თავს დაესხა სოფელ ფარს. ბრძოლაში დაიღუპა დიგორხანი. რუსეთის მთავრობის მოხელეების ჩარევით კონფლიქტი დროებით შეჩერდა და თათარყანმა კონსტანტინეს მამულები დაუბრუნა. დადიშქელიანს მტრობდნენ ასევე სამეგრელოს, აფხაზეთისა და ჩრდილოეთ კავკასიის ზოგიერთი მფლობელი. კონსტანტინე ითვლებოდა რუსეთის ქვეშევრდომად, ჰქონდა ლაიბ-გვარდიის კაზაკთა პოლკის როტმისტრის წოდება. 1857 წელს კონსტანტინეს ძმებმა — თენგიზმა და ისლამმა სისხლის აღების განზრახვით მოკლეს თათარყანის შვილი — ჯანსუღი. რუსეთის მთავრობამ და სამეგრელოს ხელისუფლებამ კონსტანტინეს ნათესავების სამფლობელოების მიტაცების, ასევე თავისუფალი სვანეთის თემების დაპყრობის განზრახვაში დასდო ბრალი. ქუთაისის გუბერნატორმა ალექსანდრე გაგარინმა კონსტანტინე დადიშქელიანი თავისთან იხმო და 1857 წლის 22 ოქტომბერს შეხვედრისას მისი გასახლების გადაწყვეტილება გამოუცხადა. შელაპარაკებისას დადიშქელიანმა სასიკვდილოდ დაჭრა გაგარინი, მოკლა მისი ერთი ჯარისკაცი და დაჭრა რამდენიმე. გაქცევის მცდელობისას შეიპყრეს და სამხედრო-საველე სასამართლოს გადაწყვეტილებით ქუთაისში დახვრიტეს. 1862 წელს გუბერნიის ერთ-ერთი მოხელის ნებართვით მისი ნეშტი ქუთაისის წმინდა გიორგის ეკლესიაში გადაასვენეს.
კონსტანტინეს ცოლად ჰყავდა (1849 წლიდან) ადილხან (რუსუდან) ალექსანდრეს (ალიბეის) ასული შარვაშიძე (დ. 1829), აფხაზი მთავრის — გრიგოლ შარვაშიძის და. დადიშქელიანის სიკვდილით დასჯის შემდეგ მათი შვილები ციმბირის კადეტთა კორპუსში გაამწესეს, შემდეგ მამულები უბოძეს ტავრიის გუბერნიის ჩრდილოეთში (ახლანდ. მელიტოპოლის რაიონი, უკრაინა).
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1826 კატეგორია:გარდაცვლილი 1857 კონსტანტინე კატეგორია:გარდაცვლილი 5 ნოემბერი კონსტანტინე
Duran Duran
Duran Duran — ინგლისური ახალი ტალღის/სინთპოპის ჟანრის ჯგუფი, ჩამოყალიბებული ბირმინგემში 1978 წელს, იგი იყო 1980-იანების ერთ-ერთი წარმატებული ჯგუფი, რომელიც აშშ-ში MTV-ის მიერ დაწყებული მეორე ბრიტანული შემოჭრის ნაწილად იქცა. 1980-იანებიდან მოყოლებული ბრიტანეთის ჩარტის ათეულში მოხვდა მათი 14 სინგლი, ხოლო Billboard Hot 100-ში - 21. მსოფლიო მასშტაბით გაყიდულია ჯგუფის 70 მილიონი ჩანაწერი.
მიუხედავად იმისა, რომ ჯგუფს თვლიდნენ ახალი რომანტიკული სცენის ნაწილად, ისევე, როგორც Spandau Ballet-ს, მოგვიანებით Duran Duran-ის ეს იმიჯი გაქრა. ისინი მუშაობდნენ მრავალ დიზაინერთან, რომლებმაც მოხდენილი სტილი შეუქმნეს. ჯგუფს მიღებული აქვს მრავალი ჯილდო, რომელთა შორის არის Brit-ის ორი ჯილდო, ორი გრემის ჯილდო და MTV-ის მუსიკალური ვიდეოების ჯილდო განსაკუთრებული წვლილისთვის. ჰოლივუდის დიდების ხეივანში გახსნილია ჯგუფის სახელობის ვარსკვლავიც.
Duran Duran-ის დროდადრო სკანდალურმა ვიდეოებმა, რომლებშიც ღია იყო გამოჩენილი შიშველი სხეულები და ფიგურირებდა სექსუალური თემები, 1980-იან წლებში ჯერ კიდევ ახლად გახსნილი MTV-ის დახმარებით პოპულარობა მოიპოვეს. Duran Duran იყო ერთ-ერთი პირველი შემსრულებლებს შორის, რომლის ვიდეოები პროფესიონალმა რეჟისორებმა 35 მმ-იან ფირზე გადაიღეს, რაც მათ ნამუშევრებს უფრო მაღალ ხარისხს ანიჭებდა. 1984 წელს კოლექტივმა გადადგა ნოვატორული ნაბიჯი და ერთ-ერთმა პირველმა ისტორიაში, სცენაზე ახალი ვიდეო ეკრანები გამოიყენა.
ჯგუფი ჩამოყალიბდა კლავიშისტ ნიკ როუდზის და ბასისტ ჯონ ტეილორის მიერ. მოგვიანებით მათ დაემატნენ როჯერ ტეილორი (დასარტყმელი საკრავები), გიტარისტი ენდი ტეილორი და წამყვანი ვოკალისტი საიმონ ლე ბონი. ეს იყო ჯგუფის კომერციულად ყველაზე წარმატებული შემადგენლობა. თავად Duran Duran არასოდეს დაშლილა, თუმცა 1986 წელს ენდი ტეილორის წასვლის შემდეგ მას, 1989-2001 წლებში შეუერთდა Missing Persons-ის ყოფილი გიტარისტი უორენ კუკურულო, ხოლო 1989-1991 წლებში - სტერლინგ კემპბელი. 2000-იანების დასაწყისში ჯგუფის ორიგინალური შემადგენლობის გაერთიანებამ გამოიწვია ჯგუფის მოყვარულთა და კრიტიკოსთა აღფრთოვანება. ენდიმ Duran Duram 2006 წელს მეორედ დატოვა და ამ პერიოდიდან სესიების და ტურნეების დროს მათ გიტარისტი დომ ბრაუნი ეხმარება.
1978–1980: შექმნა და ადრეული წლები
ჯგუფის პირველი ვოკალისტი იყო სტივენ დაფი. ტეილორს, როუდზსა და დაფის მალე შეუერთდა საიმონ კოლი. კოლი იყო ჯგუფის პირველი ბას-გიტარისტი, ხოლო ტეილორი ამ პერიოდში წამყვანი გიტარისტი იყო. ეს იყო მათი პირველი სრულყოფილი შემადგენლობა, რომელიც გამოდიოდა კონცერტებით. დასარტყმელი საკრავებზე და პერკუსიისათვის გამოიყენებოდა დრამ-მანქანა. დროდადრო ჯგუფი იცვლიდა გიტარისტებს, მაგრამ 1979 წელს, მას შემდეგ რაც დაფიმ მიატოვა Duran Duran, ადგილი ჰქონდა კიდევ რამდენიმე ცვლილებას. საიმონ ლე ბონის მოსვლამდე მნიშვნელოვან შემოქმედებით ძალას წარმოადგენდა ენდი უიკეტი, რომელიც ცნობილია, როგორც ჰიტ-სინგლის „Girls on Film“ ერთ-ერთი თანაავტორი (ცნობილია, რომ იგი ჯგუფის ადრეული დემოების ჩაწერაშიც მონაწილეობდა). ტეილორის და უიკეტის საიტების თანახმად, ეს უკანასკნელი იყო ადრეული დემოს ავტორი, სიმღერისთვის, რომელიც იქცა „Rio“-დ. კოლის და უიკეტის წასვლის შემდეგ ჯგუფში მოვიდნენ ვოკალისტი ჯეფ თომასი და გიტარისტი ალან კერტისი, თუმცა ხანმოკლე პერიოდით. საბოლოოდ, 1980 წელს ენდი ტეილორი წამყვანი გიტარისტი გახდა, ხოლო საიმონ ლე ბონი - ვოკალისტი.
დრამერ როჯერ ტეილორის 1979 წელს ერთ-ერთ წვეულებაზე გაცნობას მოჰყვა ჯონ ტეილორის ბას-გიტარაზე გადასვლა. როჯერი გახდა ჯგუფის ორიგინალური დრამერი. ამ შემადგენლობამ (ტეილორი - ბასზე და გიტარაზე, ისევე, როგორც როუდზმა, უიკეტმა და როჯერ ტეილორმა) ჩაწერა Duran Duran-ის პირველი დემო ფირები. 1980 წლის აპრილში გიტარისტი ენდი ტეილორი ნიუკასლიდან მოსმენაზე ჩამოვიდა, მას შემდეგ, რაც Melody Maker-ში გამოქვეყნებული განცხადება წაიკითხა. 1980 წლის მაისში ლონდონელი ვოკალისტი საიმონ ლე ბონი ჯგუფს ურჩია უკანასკნელის ყოფილმა მეგობარმა გოგონამ, რომელიც Rum Runner-ში მუშაობდა. კლუბის მფლობელები, ძმები პოლ და მაიკლ ბეროუ, იქცნენ ბენდის მენეჯერებად და ბიჭებს ფულს უხდიდნენ კლუბში შესრულებული სხვა მოვალეობებისთვისაც.
ჯგუფი ძირითადად ახალი რომანტიკის წარმომადგენლად ითვლებოდა, ამ სტილის სხვა კოლექტივებთან ერთად (მაგალითად, Spandau Ballet, Japan და ABC). 1980 წელს მათ ჩაწერეს ორი დემო ფირი და უკრავდნენ ბირმინგემისა და ლონდონის კლუბებში. 1980 წლის ბოლოს, როდესაც ჰეზელ ო'კონორის კონცერტებს ხსნიდნენ, მიიქციეს კრიტიკოსთა ყურადღება, საბოლოოდ კი მათთან კონტრაქტისთვის ორი კომპანია იბრძოდა - EMI და Phonogram Records. ჯგუფმა დეკემბერში EMI-სთან ურთიერთობა აირჩია.
Duran Duran იყო ერთ-ერთი პირველი იმ ჯგუფებიდან, რომლებიც საკუთარი სიმღერების რემიქსებს ქმნიდნენ. ციფრული სინთეზატორების და მარტივი სემპლინგის გამოჩენამდე მათ შექმნეს საკუთარი სინგლების მრავალდონიანი არანჟირებები, სტუდიაში თავდაპირველად ჩაწერილი მასალების უფრო ვრცელი ვერსიების სახითაც კი. მათ „night versions“-ს უწოდებენ. ასეთი ჩანაწერები შეტანილია გრამფირფიტებზე A და B მხარეების სახით ან 12" სინგლებზე, თუმცა 1999 წელს სრული კოლექცია გამოვიდა Night Versions: The Essential Duran Duran-ის სახით.
კარიერის დასაწყისიდან ჯგუფის ყველა წევრი ვიზუალურ სტილსაც იცავდა. სტილისტ პერი ჰეინზთან და მოდის დიზაინერებთან ენტონი პრაისთან და Kahn & Bell-თან თანამშრომლობით მათ შეიქმნეს ელეგანტური და დახვეწილი იმიჯი, რაც ახალი რომანტიკის კიდევ ერთი წარმომადგენლის, Adam and the Ants-ის მიერ შექმნილი მეკობრული იმიჯისგან მნიშვნელოვანი განსხვავება იყო. კარიერის განმავლობაში ისინი განაგრძობდნენ მოდის დიზაინერებთან მუშაობას. 1990-იანებში ასეთი იყო ვივიენ ვესტვუდი, 2000-იანებში - ჯორჯიო არმანი. ჯგუფი შემოქმედებითად მართავდა ვიზუალური წარდგენის მხარეს და გრაფიკულ დიზაინერ მალკოლმ გერეტთან თანამშრომლობდა. მასთან და სხვა დიზაინერებთან ერთად წლების განმავლობაში იქმნებოდა ალბომების გარეკანები, ტურნეების პროგრამები და სხვა მასალები.
ჯგუფის ხუთივე წევრი ფოტოგენური იყო. ბრიტანეთის მოზარდები და მუსიკალური ჟურნალები დაინტერესდნენ მათი გარეგნობით. პოპულარობა აშშ-შიც განმეორდა. მათი სახეები ჟურნალების გარეკანებიდან ან მასალებიდან თითქმის არ ქრებოდა - მაგალითებია Smash Hits და Tiger Beat. ჯონ ტეილორს უთქვამს, რომ „ჯგუფი ჰგავდა Quality Street-ის შოკოლადის ყუთებს - ყველას საკუთარი საყვარელი წევრი ჰყავდა.“ მოგვიანებით Duran Duran ნანობდა ჟურნალებში ამ ადრეულ როტაციას, მაგრამ იმ პერიოდში მან ხელი შეუწყო ჯგუფისადმი ეროვნულ სივრცეში ინტერესის გაღვივებას. ჟურნალთან Rock Fever Superstars ინტერვიუში, 1988 წლის დასაწყისში, ჯონ ტეილორი ამბობდა:
"„1979 წლამდე რაღაც გეი-იმიჯი გვქონდა, მერე კი დაიწყო შესანიშნავი ხუთეულის მოდა და საქმე ცუდად წავიდა. ნამდვილად ცუდად. ეს არ მსურდა...არა, რა თქმა უნდა, მომწონდა, რომ ჩემი დანახვისას კიოდნენ. იყო დრო, რომ ნამდვილად მომწონდა.“"
1981–1982
ჯგუფის პირველი ალბომი, Duran Duran, გამოვიდა 1981 წელს EMI-ზე. პირველი სინგლი "Planet Earth" ბრიტანეთის ჩარტების #12 პოზიციამდე მივიდა. შემდეგი, "Careless Memories", 37-ე ადგილზე შეჩერდა. თუმცა, მესამე, "Girls on Film", ყველაზე წარმატებული აღმოჩნდა - მეხუთე პოზიციით. მისი ვიდეო, რომელშიც მონაწილეობდნენ შიშველი მებრძოლი ქალები, Godley & Creme-მა აგვისტოში გადაიღო - აშშ-ში MTV-ის გაშვებიდან ორი კვირის შემდეგ. ჯგუფს სურდა ვიდეოს სხვადასხვა კლუბში ჩვენება, სადაც Playboy Channel-ის მსგავსი არხები მოქმედებდა. კევინ გოდლი:
"ჯგუფის მენეჯმენტმა ძალიან ნათლად გვთხოვა ძალიან სენსაციური და ეროტიკული ვიდეოს შექმნა, რომელიც კლუბებს მოერგებოდა, იქ, სადაც იგი ცენზურის გარეშე იქნებოდა ნაჩვენები, რათა ხალხს მასზე ბევრი ესაუბრა."
MTV-ისთვის ვიდეოს რედაქტირებული ვერსია შეიმუშავეს. ალბომის უმაღლესი პოზიცია ბრიტანეთში #3 იყო. 1981 წელს დაიწყო ჯგუფის პირველი ამერიკული საკლუბო ტურნე, რომელსაც მოჰყვა თარიღები გერმანიასა და ბრიტანეთში. მეორე ბრიტანული ტურნე დაემთხვა უმუშევრობისა და რასობრივი დაძაბულობის გამო არსებულ დემონსტრაციებს. მაგალითად, ბირმინგემში ჯგუფი გამოვიდა 1981 წლის ჰენდსუორთის ცნობილი დემონსტრაციების მეორე დღეს. 1982 წელს მან საბოლოოდ დაიწყო წარმატების მოპოვება. მეორე ალბომი, Rio, მაისში გამოვიდა. ალბომიდან გამოვიდა ჰიტებად ქცეული "My Own Way", "Hungry Like The Wolf", "Save A Prayer" და სასათაურო "Rio". ავსტრალიაში, იაპონიასა და აშშ-ში ტურნეები ჩატარდა. საბოლოო ეტაპზე Duran Duran Blondie-ს ამერიკულ კონცერტებს ხსნიდა. პრინცესა დაიანამ Duran Duran-ს საყვარელი ჯგუფი უწოდა. ბრიტანულმა პრესამ მათ „შესანიშნავი ხუთეული“ შეარქვა, ადარებდა რა The Beatles-ის წარმატებას (რომელსაც „შესანიშნავ ოთხეულს“ უწოდებდნენ).
თავდაპირველად Rio აშშ-ში კარგად არ იყიდებოდა. EMI ბრიტანეთში Duran Duran-ს წარადგენდა, როგორც ახალი რომანტიკის ჯგუფს, მაგრამ აშშ-ში ეს მუსიკალური მოძრაობა ნაკლებად იყო ცნობილი და EMI-ს ამერიკულ ფილიალ Capitol Records-ში არ იცოდნენ, როგორ გაეყიდათ ჯგუფი. მას შემდეგ, რაც Carnival, EP Rio-ს სიმღერების საცეკვაო რემიქსებით შემოდგომაზე დიჯეებს შორის პოპულარული გახდა, ჯგუფმა რემიქსების შექმნა დეივ კერშენბაუმთან შეათანხმა. 1982 წლის ივნისში Duran Duran ამერიკული ტელევიზიის ეთერში პირველად გამოჩნდა და Dance Party USA-ს წინამორბედ Dancin' On Air-ის ეთერში "Hungry Like The Wolf" და "Rio" დაუკრა.
Rio ამ დროიდან უკვე ცნობილი გახდა, როგორც საცეკვაო ალბომი და აშშ-ში ნოემბერში გამოვიდა. დაიწყო მისი ჩარტებში მოძრაობაც - ევროპული წარმატებიდან 6 თვის შემდეგ. MTV-ის ეთერში აქტიურად გადიოდა "Hungry Like The Wolf" და ჯგუფის სხვა ვიდეოები. სინგლიც და ალბომიც 1983 წლის დასაწყისში აშშ-ის ჩარტების მაღალ პოზიციებზე მოხვდნენ. ბალადა "Save A Prayer" ასევე წარმატებული აღმოჩნდა. Rolling Stone წერდა, რომ ჯგუფი მუსიკალური ტელევიზიისთვის ბუნებრივად გამოიყურებოდა. „შესაძლოა, ეს პირველი როკ-ჯგუფია, რომელიც ვიდეოტალღით მოგზაურობს.“ აშშ-ში ალბომმა #6 პოზიციამდე მიაღწია და მთლიანად ჩარტში 129 კვირის განმავლობაში იმყოფებოდა. 2003 წელს NME-მ მას ყველა დროის უდიდესი ალბომების სიაში #65 პოზიცია მიანიჭა.
1983–1985: „შესანიშნავი ხუთეული“
1983 წელი დაიწყო ჯგუფის მიერ MTV-ის გადაცემაში New Year's Eve Rock 'n' Roll Ball გამოსვლით, "Hungry Like the Wolf"-ით, რომელიც აშშ-ის ჩარტებში კვლავ წინ მიიწევდა. სინგლი "Rio" აშშ-ში მარტში გამოვიდა. ამერიკის მხრიდან ინტერესის დასაკმაყოფილებლად ჯგუფმა პირველი ალბომი ხელახლა გამოსცა, რასაც ახლდა ახალი სინგლის "Is There Something I Should Know?" გამოსვლაც. იგი მოხვდა ბრიტანეთის ჩარტის #1 პოზიციაზე და იყო ჯგუფის სამშობლოში პირველი #1 სინგლი. ამერიკის ჩარტში მან #4 ადგილი დაიკავა. ალბომის პრომოკამპანიის ფარგლებში როუდზი და ლე ბონი MTV-ის მიერ მოწვეული წამყვანების სახით გამოჩნდნენ. გადაცემის დროს მათ აგრეთვე გაიცნეს ენდი უორჰოლი. "ჩვენი პირველი კონცერტები აშშ-ში იყო გიჟური", იხსენებდა როუდზი. "მაგრამ შემდეგ დავბრუნდით და Hungry ჰიტი იყო, ეს ქაოსი იყო. ბითლომანია იყო. "Girls on Film"-ის ვიდეოზე ავტოგრაფებს ვარიგებდით ტაიმზ-სქვერზე. მაღაზიიდან ვერ გამოვდიოდით. პოლიციელებმა ქუჩები გადაკეტეს." 1983 წელს როუდზმა იმუშავა პროდიუსერის სახით, ინგლისური ჯგუფ Kajagoogoo-ს ბრიტანულ #5 და აშშ #5 სინგლზე "Too Shy". ენდი ტეილორი კი Duran Duran-ის პირველი წევრი იყო, რომელმაც იქორწინა.
შემდეგი წელი კოლექტივმა გაატარა გადასახადებისგან თავის არიდებაში. ახალ სიმღერებს ამ მიზნით იგი უკვე იწერდა საფრანგეთში. მოგვიანებით Duran Duran ჩანაწერებზე მუშაობდა კუნძულ მონსერატზე, საბოლოოდ კი სიდნეიში გადაინაცვლა, სადაც ალბომის მიქსი დასრულდა. ზაფხულში ბრიტანეთში ორი კონცერტი გაიმართა - პირველი იყო 20 ივლისის გამოსვლა უელსის პრინცის და პრინცესას წინაშე, ხოლო მეორე იყო მათი ცნობილი კონცერტი ვილა პარკში. ამასთან, ჯგუფს სჭირდებოდა Rio-ს მსგავსი ჰიტური ალბომი, ამიტომ ჩაწერის ხანგრძლივობამ ექვს თვეს გადააჭარბა. ცხოვრების ახალ სტილს შეერწყა ნარკოტიკების მოხმარებაც. დოკუმენტურ ფილმში Extraordinary World, რომელიც ათი წლის შემდეგ გადაიღეს, როუდზი აღწერდა ამ ყველაფრის მათ მუსიკაზე გავლენას, როგორც "რთულად კონტროლირებად ისტერიას".
ახალი ალბომი Seven and the Ragged Tiger გამოვიდა 1983 წელს. მასში შეტანილი "Union of the Snake" ჰიტად იქცა. სინგლებით "Hungry Like the Wolf", "Rio", "Save a Prayer" და "Is There Something I Should Know?" Duran Duran-ს უკვე ხუთი აშშ ჰიტი ჰქონდა, რომლებიც ოცეულში მოხვდნენ. კოლექტივი აღმოჩნდა პრესის პირველ ფურცლებზე, როდესაც "Union of the Snake"-ის ვიდეო გამოვიდა თავად სინგლის რადიოში ერთი კვირით გამოჩენამდე. შემდეგი იყო "New Moon on Monday" - ბრიტანეთში #9. შემდეგი სინგლი, "The Reflex" (რომელიც აგრეთვე ნაილ როჯერსის მიერ რემიქსის სახით ჩაიწერა), იქცა ჯგუფის #1 აშშ ჰიტად. "The Reflex" აგრეთვე იყო Duran Duran-ის მეორე და უკანასკნელი ბრიტანული #1 სინგლი, აგრეთვე წარმატებული ბევრ სხვა ქვეყანაში.
სინგლის წარმატებას მოჰყვა ჯგუფის მსოფლიო ტურნე, რომელიც 1984 წლის პირველ ოთხ თვეს გაგრძელდა, ამერიკაში გამართული პირველი დიდი კონცერტებით. ფილმები, რომელიც რასელ მალკეჰიმ გადაიღო, Sing Blue Silver და Arena, ასახავს ჯგუფის ამ კონცერტებს. საკონცერტო ალბომი Arena აგრეთვე ჩაიწერა და გამოვიდა მოგვიანებით, ისევე, როგორც სინგლი "The Wild Boys", რომელიც ატლანტიკის ორივე მხარეს #2 ჰიტი იყო. 1984 წელს ჯგუფი Rolling Stone-ის გარეკანზე გამოჩნდა და მიიღო ორი გრემი ახალ კატეგორიებში ხანგრძლივი ფორმის ვიდეო და მოკლე ფორმის ვიდეო. ამასობაში "Save a Prayer"-ს ჩრდილოეთ ამერიკაში წარმატება ხვდა წილად. სიმღერის აშშ რემიქსი სინგლზე 1985 წლის იანვარში გამოჩნდა და Billboard Hot 100-ში მარტში #16 პოზიციამდე ავიდა. სიმღერის საკონცერტო ვერსია გამოიყენეს სინგლის B-მხარისთვის. იგი აღებულია Arena-ს/As the Lights Go Down-ის ვიდეო ვერსიიდან.