cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
პალეონტოლოგია
ქვეკატეგორიები
პალეოეკოლოგია იკვლევს ურთიერთქმედებას სხვადასხვა უძველეს ორგანიზმებს შორის, როგორიცაა მათი კვების ჯაჭვი და ორმხრივი ურთიერთქმედება მათ გარემოსთან. მაგალითად, ბაქტერიების მიერ ჟანგბადის ფოტოსინთეზის განვითარებამ გამოიწვია ატმოსფერული ჟანგბადის მარაგის ზრდა და მნიშვნელოვნად გაზარდა ეკოსისტემების პროდუქტიულობა და მრავალფეროვნება. ერთად, ამან გამოიწვია ევკარიოტული უჯრედების ევოლუცია, საიდანაც აგებულია ყველა მრავალუჯრედიანი ორგანიზმი.
პალეოკლიმატოლოგია, უფრო მეტად ფოკუსირებულია დედამიწის კლიმატის ისტორიასა და მექანიზმებზე, რომლებმაც იგი შეცვალა. მაგალითად დევონის პერიოდში მიწის მცენარეების სწრაფმა გაფართოებამ გამოიწვია მეტი ნახშირორჟანგის გამოდინება ატმოსფეროდან და ამით ხელი შეუწყო გამყინვარების პერიოდის დაწყებას.
ბიოგეოგრაფია შეისწავლის დედამიწის ზედაპირზე სხვადასხვაგვარი ბიოცენოზის, აგრეთვე ცხოველების, მცენარეებისა და მიკროორგანიზმების გავრცელებისა და განსახლების კანონზომიერებებს.
ნამარხი სხეული
ორგანიზმების ნამარხი, როგორც წესი, ყველაზე ინფორმაციული ტიპის მტკიცებულებაა. ყველაზე გავრცელებული ტიპებია ხე, ძვლები და ნიჟარები. გაქვავება იშვიათი მოვლენაა და ნამარხების უმეტესობა განადგურებულია ეროზიით ან მეტამორფიზმით. აქედან გამომდინარე, მათი გამოკვლევა საკმაოდ ძნელია. ჩვეულებრივ ინახება ორგანიზმების მხოლოდ ის ნაწილები, რომლებიც უკვე მინერალიზებულია, მაგალითად, მოლუსკების გარსი. ვინაიდან ცხოველთა უმრავლესობას რბილი ქსოვილი აქვს, ისინი იშლება მალევე.
ნაკვალევი
ნაკვალევი პალეონტოლოგიაში განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია. ის წარმოადგენს მონაცემთა დიდ წყაროს. მიუხედავად იმისა, რომ ნაკვალევის ზუსტად დადგენა ზოგადად შეუძლებელია, კვალმა შეიძლება გაგვაგებინოს სხვადასხვა ცხოველის ფიზიკური მდგომარეობის შესახებ.
გეოქიმიური დაკვირვებები
გეოქიმიურმა დაკვირვებებმა შეიძლება განსაზღვროს ბიოლოგიური აქტივობის გლობალური დონე გარკვეული პერიოდის განმავლობაში, ან გარკვეული ნამარხების მსგავსება. მაგალითად, ქანების გეოქიმიური მახასიათებლებით შეიძლება გავიგოთ, თუ როდის გაჩნდა სიცოცხლე დედამიწაზე და შეიძლება იყოს მტკიცებულება ეუკარიოტული უჯრედების არსებობის შესახებ. ნახშირბადის იზოტოპების კოეფიციენტების ანალიზი დაგეხმარებათ კლიმატის ცვლილებების იდენტიფიცირებაში.
უძველესი ორგანიზმების კლასიფიკაცია
ლინეს ტაქსონომია ჩვეულებრივ გამოიყენება ცოცხალი ორგანიზმების კლასიფიკაციისთვის, მაგრამ სირთულეები წარმოიქმნება ახლად აღმოჩენილ ორგანიზმებთან, რომლებიც მნიშვნელოვნად განსხვავდება ცნობილი აწ უკვე ორგანიზმებისგან. მაგალითად: ძნელია იმის გადაწყვეტა, თუ რა დონეზე უნდა განთავსდეს ახალი უმაღლესი დონის ჯგუფი, მაგ. გვარი, ოჯახი ან რიგი. ეს მნიშვნელოვანია, რადგან თუ ჯგუფი სხვა დონეზე გადაინაცვლებს, მას სახელი უნდა შეეცვალოს.
პალეონტოლოგები ძირითადად იყენებენ მიდგომებს კლადისტიკაზე დაყრდნობით, ეს არის ორგანიზმების ევოლუციური „ოჯახის ხის“ შემუშავების ტექნიკა. ის მუშაობს ლოგიკით, რომ თუ B და C ჯგუფებს აქვთ უფრო მეტი მსგავსება ერთმანეთთან, ვიდრე რომელიმე A ჯგუფს, მაშინ B და C უფრო მჭიდროდაა დაკავშირებული ერთმანეთთან ვიდრე A-სთან. შედარება შეიძლება მოხდეს ანატომიურად, ან მოლეკულურად, დნმ -ის ან ცილების მიმდევრობით. წარმატებული ანალიზის შედეგია კლასების იერარქია - ჯგუფები, რომლებსაც ჰყავთ საერთო წინაპარი. ძირითადად ,,ოჯახის ხეს" აქვს მხოლოდ ორი ტოტი თითოეული კვანძიდან (შეერთება). კლადისტური ტექნიკა ხანდახან ცდომილებადია, რადგან ზოგიერთი მახასიათებელი, როგორიცაა ფრთები ან თვალები, არაერთხელ განვითარებულა.
გ. ხარატიშვილის სახელობის გეოლოგიიისა და პალეონტოლოგიის მუზეუმი
მუზეუმში გამოფენილი თემატური მასალა ასახავს დედამიწის აგებულებისა და განვითარების ისტორიას. აქ გამოფენილია გეოლოგიური ჭრილების ამსახველი მასალა, მაკეტები, პანოები, სურათები, ნამარხი ორგანიზმების მულიაჟები, გამოჩენილ მეცნიერთა პორტრეტები, რუკები და განმარტებითი ტექსტები. მუზეუმში ასევე არის ფონდები, რომლის საცავებში ინახება ათასობით ქანის, ნამარხის და მინერალის ნიმუში.
მუზეუმის მეორე დარბაზში წარმოდგენილია პალეონტოლოგიური და გეოლოგიური ექსპონატები, რომლებიც ასახავენ დედამიწის ქერქის და სიცოცხლის განვითარების ისტორიას. დარბაზის ცენტრალურ ნაწილში არის კარადების ორი მწკრივი (პალეონტოლოგიური ნაწილი), სადაც გამოფენილია უხერხემლოთა ნიმუშები (უმარტივესები, ღრუბლები, ნაწლავღრუიანები, მოლუსკები, მხართფეხიანები, კანეკლიანები და სხვა), კედლებთან კი განლაგებულია დედამიწის გეოლოგიური განვითარების ამსახველი მასალა. დარბაზის შესასვლელში, მარჯვენა მხარეს გამოფენილია თანამედროვე ცხოველთა კოლექცია.
ზეზვა და მზია
1984 წელს დმანისში აღმოაჩინეს პრიმიტიული ხელსაწყოები, რომელსაც ძველი ადამიანები იყენებდნენ. რამდენიმე წლის შემდეგ, 1991 წელს დმანისში ადრეული ადამიანები იპოვეს, Homo georgicus, რომელიც ჰომო ერექტუსის ქვესახეობად მოიაზრება. არქეოლოგებმა და პალეონტოლოგებმა მათ ზეზვა და მზია დაარქვეს. ძვლები 1,8 მილიონი წლით თარიღდება. ეს ძვლები ქართველმა მეცნიერმა დავით ლორთქიფანიძემ აღმოაჩინა.
სქოლიო
კატეგორია:პალეონტოლოგია საქართველოში კატეგორია:მეცნიერება კატეგორია:მეცნიერებები სიცოცხლის შესახებ კატეგორია:მეცნიერებები კატეგორია:საქართველოს მეცნიერება
Inquisitor vexillum
Inquisitor vexillum — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ფსალმუნი (H-1665)
ფსალმუნი (H-1665) — XVII საუკუნის ქართული ხელნაწერი წიგნი, ფსალმუნი. ხელნაწერი მდიდრულადაა გაფორმებული, სავარაუდოდ შექმნლია მაღალი არისტოკრატიული ოჯახისათვის. დამკვეთი — ზილიხან ბატონიშვილი. ტექსტი გიორგი მთაწმიდელის რედაქციისაა. უძღვის დავით წინასწარმეტყველის გამოსახულება, დართული აქვს ტექსტზე ადრეული მაღალმხატვრული მინიატიურები.
საწერ მასალად გამოყენებულია ქაღალდი. შეიცავს 236 ფურცელს, რომელთა ზომებია 25X17,5 სანტიმეტრი.
ფსალმუნის ეს ხელნაწერი დღეს დაცულია საქართველოს ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის H ფონდში (H-1665).
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული სასულიერო ხელნაწერები კატეგორია:ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის H ფონდი
დეიტონი
დეიტონი (Dayton) — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიდაჰოს შტატში, ფრანკლინის ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 463 კაცს.
სქოლიო
კატეგორია:აიდაჰოს ქალაქები
მომავალი საქართველო
მომავალი საქართველო — პოლიტიკური პარტია საქართველოში. დაფუძნდა 2008 წლის 16 თებერვალს, ხოლო ოფიციალური რეგისტრაცია გაიარა 2008 წლის 22 თებერვალს.
პარტიის დაფუძნების ერთ-ერთი მთავარი ინიციატორი იყო გიორგი ლაღიძე, რომელიც პარტიის მთავარი კომიტეტის მიერ არჩეულ იქნა პარტიის თავმჯდომარედ. გიორგი ლაღიძე პროფესიით იურისტია.
ორგანიზაციული სტრუქტურა
პარტიის აღმასრულებელი ორგანოა მთავარი კომიტეტი, რომელიც შედგება 7 წევრისგან და არჩეულნი არიან 4 წლის ვადით. პარტიის მაკონტროლებელი ორგანოა საკონტროლო კომისია.
ალეკო მზევაშვილი
ალეკო მზევაშვილი (დ. 7 იანვარი, 1995, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი, თბილისის „ლოკომოტივის“ თავდამსხმელი. გამოდიოდა საქართველოს 17 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრების რიგებში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1995 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის ლოკომოტივის ფეხბურთელები კატეგორია:ქუთაისის ტორპედოს ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 7 იანვარი
შინაგან საქმეთა სახალხო კომისარიატი
მინი|კომისარიატის ემბლემა შინაგან საქმეთა სახალხო კომისარიატი, შსსკ (Народный комиссариат внутренних дел, НКВД) — ყოფილი საბჭოთა კავშირის სახელმწიფო მმართველობის ცენტრალური ორგანო კრიმინალთან ბრძოლაში და საზოგადოებრივი წესრიგის დაცვაში 1917-1946 წლებში. შემდგომში შინაგან საქმეთა სამინისტრო დაერქვა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საბჭოთა კავშირის ისტორია კატეგორია:პოლიტიკური რეპრესიები საბჭოთა კავშირში
ორისაბა (მთა)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მექსიკის მთები კატეგორია:მექსიკის ვულკანები
არკოზი
მინი|220პქ|არკოზი არკოზი (Arcose) — გრანიტის, გნაისისა და მათი მსგავსი მჟავე ქანების დაშლით წარმოქმნილი ფხვიერი მასალა. შედგება კვარცისა (60 %) და მინდვრის შპატის (დაახლ. 25 %) მარცვლებისაგან, ზოგჯერ ქარსის მინარევით. არკოზული მასალის შეცემენტებით წარმოიქმნება არკოზული ქვიშაქვა. მაცემენტებელია თიხა, ჰიდროქარსი, კარბონატი, კვარცი და სხვ. ზოგჯერ ცემენტი ცოტაა და არკოზული ქვიშაქვა გრანიტოიდსა ჰგავს.
არკოზული ქვიშაქვა გავრცელებულია ნაოჭა მხარეებში, მ.შ. კარბონულ, პერმულ, იურულ და სხვა გეოლოგიურ სისტემებში. გამოხატულია საფრანგეთში, გერმანიაში, ბელგიაში, საქართველოში და სხვ. ხანდახან შეიცავს მინერალებსაც.
აქვს მკრთალი-მონაცისფრო და მოვარდისფრო შეფერილობა.
ლიტერატურა
კატეგორია:დანალექი ქანები
სიძვა
სიძვა — ძველ საქართველოში დაუქორწინებელი ქალ-ვაჟის სქესობრივი კავშირი, „უმეუღლეობის ბოზობა“ (საბა). ასეთ ქალს „მეძავი“, მამაკაცს კი „მსიძავი“ ერქვა. „მეძვისაგანი“ ანუ „სიძვით შობილი“ აღნიშნავდა ნაბიჭვარს, „სიძვის სასყიდელი“ — როსკიპის („წარმდები“, „სიძვის დედაკაცი“) გასამრჯელოს, ხოლო „მეზავთ-საძოვნებელი“ და „მეძავთუხუცესი“ („დიდი სჯულისკანონის“ ქართული თარგმანი) — სამეძაო სახლსა და მის პატრონს. „სიძვით დაცემისათვის“ სჯულისკანონი 3 თუ 7 წლით უზიარებლობას აწესებდა („სიძვისა კანონით“ განკანონება). „ცთუნება ქალწულისა უთხოველისაჲ“ ხალხური ზნეობით სისხლის აღებას იწვევდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ძველი ქართული სამართალი
ვილა ესკუდეროს პლანტაციები
ვილა ესკუდეროს პლანტაციები (Villa Escudero Plantations) - 800 ჰექტარის ქოქოსის პლანტაცია და ვილა, რომელიც მდებარეობს 10 კილომეტრში  ქალაქ სან პაბლოს სამხრეთით ლაგუნას პროვინციაში, ფილიპინების კეზონის პროვინციის საზღვართან. 1981 წლიდან პლანტაციამ კარი გააღო, როგორც კურორტმა, რომელიც გვთავაზობს სოფლის ტურებს, სამუზეუმო ტურებს, საკვებს და საცხოვრებელს. მან მოიპოვა მსოფლიო რეპუტაცია, როგორც ფილიპინების კულტურისა და ისტორიის მშვენიერი სოფლის გამოცდილების მსურველთა დანიშნულების ადგილი.
პლანტაცია ორი პროვინციის სამ მუნიციპალიტეტში მდებარეობს ქალაქი სან პაბლო ლაგუნაში და ქალაქები ტიაონგი და დოლორესი კეზონის პროვინციაში. კურორტის შესასვლელი მდებარეობს ლაგუნასა და კეზონის სასაზღვრო თაღიდან სულ რამდენიმე მეტრში.
ისტორია
ვილა ესკუდეროს პლანტაციები დაარსდა 1872 წელს დონ პლასიდო ესკუდეროს და მისი მეუღლის, დონია კლაუდია მარასიგანის მიერ. თავდაპირველად შაქრის ლერწმის პლანტაცია, გადააკეთა ქოქოსის პლანტაციებად მათმა შვილმა, დონ არსენიო ესკუდერომ, 1900 -იანი წლების დასაწყისშინ - პიონერი სოფლის მეურნეობის მრეწველობაში, მან ააშენა ქვეყნის პირველი სამუშაო ჰიდროელექტროსადგური ლაბასინ კაშხალი, რათა მიეწოდებინა თავისი ქოქოსის ქარხანა და ესკუდეროს პლანტაციის სახლი, რომელიც მან და მისმა მეუღლემ, დონია როსარიო ადაპმა ააგეს 1929 წელს.
პლანტაცია საზოგადოებისთვის გაიხსნა 1981 წელს, როგორც ტურისტული ატრაქციონი, რომელიც გვთავაზობს პლანტაციების ცხოვრებას. ოჯახის ეკლექტიკური კერძო კოლექცია ქმნიდა მუზეუმს. კარაბაოს კალათაზე გასასეირნებელი ადგილი მნახველებისთვის საკურორტო ზონაში, გარშემორტყმულია პარკის მსგავსი გარემოთი, ხოლო ადგილობრივები ხშირად აწყობენ იქ სერენადებს. ვახშამი შემოთავაზებულია უნიკალურ ფრესკულ რესტორანში, სადაც სასადილო მაგიდები განლაგებულია ჰიდროელექტროსადგურის კაშხლის ქვემოთ (ლაბასინის ჩანჩქერები). შემდგომ გასართობებს მიეკუთვნება ცოცხალი მუსიკალური მუსიკის შემსრულებელი ეროვნული მხატვრის რამონ ობუსანის ქორეოგრაფიული ცოცხალი კულტურული საცეკვაო შოუ. მას შემდეგ კურორტი გაფართოვდა. დაემატა საცხოვრებლები, მეტი რესტორანი, სპორტული ობიექტები და საკონფერენციო ცენტრი.
2008 წელს 415 ჰექტარი (1,030 ჰექტარი), ქონების ნახევარზე მეტი, გადაკეთდა ექსკლუზიურ საცხოვრებელ სახლად, სახელად ვილა ესკუდერო.
მუზეუმი
ესკუდეროები ცნობილი ოჯახი იყვნენ კეზონში 1800-იანი წლების ბოლოდან. მუზეუმი შეიცავს ოჯახის კერძო კოლექციებს მათი ადგილობრივი მოგზაურობებიდან და მთელი მსოფლიოდან. კოლექციის შეგროვება დაიწყეს არსენიომ და როზარიო ესკუდერომ და გადასცეს ოჯახის ცოცხალ თაობებს. ასორტიმენტ კოლექციებში შედის, სხვათა შორის, რელიგიური ნიმუშები, ჩინური ფაიფური, ანტიკური ავეჯი, ეთნიკური ტანსაცმელი, მეორე მსოფლიო ომის რელიქვიები, ფილიპინების პრეზიდენტების ტანსაცმელი, პეპლების კოლექციები, ხოსე რიზალის წერილები მის წიგნებში. 1987 წელს ვრცელი კოლექცია გადაიტანეს და გამოფინეს პლანტაციის ეკლესიაში. მუზეუმის დათვალიერება მიმზიდველია ფილიპინების ისტორიის მოყვარულთათვის.
ლაბასინის ტბა
ლაბასინის ტბა არის ვიწრო ტბა ან წყალსაცავი, რომელიც შეიქმნა ლაბასინის ჰიდროელექტრონული კაშხლის მიერ. კურორტის ვიზიტორებისთვის ერთ -ერთი გასართობი არის ჯომარდობა. ბამბუკის რაფტები ხელმისაწვდომია და შედის ერთდღიან ტურში. ზოგიერთი საცხოვრებელი, რომელიც შექმნილია ადგილობრივი მასალით, ლამაზად არის მოპირკეთებული ტბის მახლობლად.
ლიტერატურა
villa escudero cookbook
სქოლიო
კატეგორია:მუზეუმის ტიპები კატეგორია:მუზეუმები დაარსების წლის მიხედვით კატეგორია:მუზეუმები აზიაში კატეგორია:მუზეუმები კატეგორია:მუზეუმები ფილიპინებში კატეგორია:აზიის მუზეუმები
Inquisitor vulpionis
Inquisitor vulpionis — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ფსალმუნი (H-75)
ფსალმუნი (H-75) — XVI საუკუნის ქართული ხელნაწერი წიგნი, ფსალმუნი. წიგნი გადაწერილია დასავლეთ საქართველოში, სოფელ გვარაში, თეთროსნის სახელწოდებით ცნობილ ეკლესიაში ქაიხოსრო გურიელისა და მისი დედის, თამარ დედოფლის, დაკვეთითა და ფინანსური უზრუნველყოფით. გადამწერი ვინმე გერმანოზია.
საწერ მასალად გამოყენებულია აღმოსავლური ქაღალდი. ხელნაწერი შეიცავს 144 ფურცელს, რომელთა ზომებია 23X17,5 სანტიმეტრი. ტექსტი გაფორმებულია ადრეული ხანის 55 მინიატიურით.
ფსალმუნის ეს ხელნაწერი დღეს ინახება საქართველოს ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის H ფონდში (H-75).
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული სასულიერო ხელნაწერები კატეგორია:ხელნაწერთა ეროვნული ცენტრის H ფონდი
ფიზიკური გეოგრაფია
ფიზიკური გეოგრაფიის საგანი
მინი|მარცხნივ|160პქ|[[ალექსანდერ ჰუმბოლდტი - ფიზიკური გეოგრაფიის მამამთავარი]] ფიზიკური გეოგრაფია შედგება გეოგრაფიული გარსის და მისი სტრუქტურული ნაწილების — ბუნებრივი ტერიტორიული კომპლექსების - ზოგადი თავისებურებების შემსწავლელი მეცნიერებისა (დედამიწისმცოდნეობა, ლანდშაფტმცოდნეობა, პალეოგეოგრაფია) და კერძო, გეოგრაფიული გარსის ცალკეული კომპენენტების შემსწავლელ მეცნიერებათაგან (გეომორფოლოგია, კლიმატოლოგია, ხმელეთის ჰიდროლოგია, ოკეანოლოგია, გლაციოლოგია, გეოკრიოლოგია, ნიადაგების გეოგრაფია, ბიოგეოგრაფია). კერძო მეცნიერებები და პალეოგეოგრაფია განეკუთვნება როგორც ფიზიკურ გეოგრაფიას, ასევე ერთ-ერთ მომიჯნავე საბუნებისმეტყველო მეცნიერებას (მაგ.,: გეომორფოლოგია და პალეოგეოგრაფია — გეოლოგიას, ბიოგეოგრაფია — ბიოლოგიას და სხვ.). ფიზიკური გეოგრაფია მჭიდროდაა და კავშირებული ასევე კარტოგრაფიასთან და ეკონომიკურ გეოგრაფიასთან.
ტექნიკური, სოფლის მეურნეობის, მედიცინისა და სხვა მეცნიერებების მიჯნაზე ყალიბდება ფიზიკური გეოგრაფიის გამოყენებითი მიმართულებანი.
ფიზიკური გეოგრაფიის საწყისები ანტიკური ავტორების შრომებში შეინიშნება (თალესი, ანაქსიმანდრე, — ძვ. წ. VI-IV სს.) ძვ. წ. VI-V სს. მიჯნაზე დედამიწა უკვე სფეროდ მიაჩნდათ და წარმოდგენა ჰქონდათ დედამიწის სითბური სარტყლების შესახებ. არისტოტელეს და მის მიდევრებს აინტერესებდათ დედამიწის გარსების ურთიერთობა, წყლისა და ჰაერის წრებრუნვა, ატმოსფერული მოვლენების წარმოქმნის მიზეზები და სხვა მსგავსი საკითხები.
გასული საუკუნის 30-იან წწ. ფიზიკური გეოგრაფიის ძირითადი მიმართულებანი დაამუშავეს ლევ ბერგისა და ანდრია გრიგორიევის მიმდევრებმა.
ფიზიკური გეოგრაფია საქართველოში
საქართველოს ტერიტორია ფიზიკურ-გეოგრაფიულ რაიონებად პირველად ივანე ფიგუროვსკიმ დაყო. საქართველოს კომპლექსური ფიზიკურ-გეოგრაფიული დახასიათება ამიერკავკასიის ფონზე მოგვცეს ალექსანდრე ლაისტერმა და გრიგორ ჩურსინმა (1929). გასული საუკუნის 40-იან წწ. დაიწყო საქართველოსა და მისი რეგიონების ფიზიკურ-გეოგრაფიული (ლანდშაფტური) შესწავლა. ამ მიმართულებით მუშაობდნენ ბუნების ცნობილი მკვლევრები ალექსანდრე ჯავახიშვილი, ბორის დობრინინი, ლევან მარუაშვილი, დავით უკლება და სხვ. დაიბეჭდა მონოგრაფიები: „აღმოსავლეთ საქართველოს ფიზიკურ-გეოგრაფიული დარაიონება სოფლის მეურნეობის მიზნებისათვის“ და „აღმოსავლეთ საქართველოს მთიანი მხარეების ლანდშაფტური და ფიზიკურ-გეოგრაფიული რაიონები“ (1968 და 1974).
მნიშვნელოვანია ლევან მარუაშვილის „საქართველოს ფიზიკური გეოგრაფია“. გამოქვეყნებულია ასევე საქართველოს ლანდშაფტური რუკა (მელენტი სანებლიძე, დავით უკლება, ქრისტეფორე ჯაყელი; 1970), აგრეთვე ამიერკავკასიის ლანდშაფტური რუკა (დავით უკლება, მუსეიბ მუსეიბოვი, ბუდაგ ბუდაგოვი; 1981). 1965 წლიდან დაიწყო ლანდშაფტის ექსპერიმენტული კვლევა თსუ-ის მარტყოფის ფიზიკურ-გეოგრაფიულ სტაციონარში.
ლიტერატურა
კატეგორია:გეოგრაფიის დარგები
UTC-02:00
thumb|500px|UTC−02:00: ლურჯი (დეკემბერი), ნარინჯისფერი (ივნისი), ყვითელი (მთელი წელი), ღია ზურჯი - ზღვის ტერიტორიები
UTC−02:00 — სასაათო სარტყელი, რომელიც ვრცელდება შემდეგ რეგიონებში:
რესურსები ინტერნეტში
UTC-02:00
არუთა (ყულანურხვის თემი)
არუთა — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (ყულანურხვის თემი). ზღვის დონიდან 120 მ, შავი ზღვიდან 6 კმ, გუდაუთიდან 14 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:ყულანურხვის თემის სოფლები
სამართლის წიგნი
სამართლის წიგნი, კანონთა სისტემური კრებულის (იშვიათ შემთხვევებში - სასამართლო გადაწყვეტილების) ძველი ქართული სახელწოდება. ხშირად „სამართლის წიგნის“ მაგიერ შეკლებული გამონათქვამი „სამართალი“ იხმარებოდა. სამართლის წიგნი სამართლის სხვადასხვა დარგის ნორმებს აერთიანებდა. მის ცალკეულ დარგობრივ ნაწილებს „კარი“ ეწოდებოდა (მაგ., „კარი ქურდობისა“ და „კარი ნასყიდობისა“ ვახტანგ VI-ის სამართლის წიგნში). ჩვენამდე მოღწეული ქართული ეროვნული სამართლის წიგნებიდან უძველესია ბაგრატ კურაპალატის სამართალი, ყველაზე მნიშვნელოვანი კი - „სამართალი ბატონისშვილის ვახტანგისა“. ზოგიერთი სამართლის წიგნი ადგილობრივი დანიშნულებისა იყი (მაგ., გიორგი ბრწყინვალის „ძეგლის დადება“ მთიულეთისათვის) და პოლიტიკურ განკერძოებულობასაც გამოხატავდა (ბექას და აღბუღას სამართლის წიგნი სამცხე-საათაბაგოს სამთავროში).
ლიტერატურა
კატეგორია:ძველი ქართული სამართალი
ლიუისვილი
ლიუისვილი (Lewisville) — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიდაჰოს შტატში, ჯეფერსონის ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 458 კაცს.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:აიდაჰოს ქალაქები
ალალინჰორნი
ალალინჰორნი (Allalinhorn) — მწვერვალი შვეიცარიაში, პენინის ალპებში, მიჩაბელჰერნერის ჯგუფში. მდებარეობს ცერმატისა და საას-ფეეს მუნიციპალიტეტებს შორის, ვალეს კანტონში. სიმაღლე 4 027 მ.
მთა პირველებმა 1856 წლის 28 აგვისტოს დალაშქრეს ლონდონელმა ადვოკატმა ედვარდ ლევი ეიმესმა, მღვდელმა იოჰან ჯოზეფ იმსენგმა და მისი ოჯახის სხვა წევრებმა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შვეიცარიის მთები კატეგორია:ალპები
რიდოს არხი
რიდოს არხი (Canal Rideau) — საწყლოსნო არხი კანადაში, რომელიც ერთმანეთთან აერთებს ქალაქ ოტავასა და კინგსტონს. გაიხსნა 1832 წელს, როგორც წინასწარი სამზადისის შემადგენელი ნაწილი აშშ-თან ომის შემთხვევაში და ის დღემდე გამოიყენება. მისი სტრუქტურის უდიდესი ნაწილი ხელუხლებელია და თავდაპირველ სახეს ინარჩუნებს. არხის სისტემა იყენებს მდინარეთა სექციებს, მათ შორისაა რიდო და კატარაკი, ასევე ზოგიერთ ტბას. იგი უწყვეტად ფუნქციონირებადი უძველესი არხის სისტემაა მთელს ჩრდილოეთ ამერიკაში. 2007 წლიდან შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში.
დღეისათვის არხი ფუნქციონირებს როგორც რეკრეაციული ატრაქცია. სისტემის ჩამკეტები იხსნება მაისის შუა რიცხვებში და იხურება ოქტომბრის შუა რიცხვებში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კანადის არქიტექტურა კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები კანადაში
ხავიერ მარიასი
ხავიერ მარიასი (დ. 20 სექტემბერი, 1951) — ესპანელი რომანისტი, მთარგმნელი და მესვეტე. გამოქვეყნებული აქვს თხუთმეტი რომანი, მათ შორის: „გული ისეთი თეთრია“ (1992) და „ხვალ ბრძოლაში ჩემზე იფიქრე“ (1994). რომანების გარდა, გამოქვეყნებული აქვს მოთხრობათა სამი კრებული და სეები. მისი შემოქმედება თარგმნილია ორმოცდაოთხ ენაზე და მსოფლიოს მასშტაბით მისი წიგნების რვანახევარ მილიონზე მეტი ეგზემპლიარია გაყიდული. მიღებული აქვს არაერთი ლიტერატურული პრემია, მათ შორისაა რომულო გალეგოს პრემია (1994), დუბლინის საერთაშორისო ლიტერატურული პრემია (1997) და ავსტრიის სახელმწიფო პრემია ევროპულ ლიტერატურაში (2011).
ქართულ ენაზე თარგმნილია მისი 2017 წლის რომანი „ბერტა ისლა“.
ბიოგრაფია
დაიბადა მადრიდში. მამამისი, ხოსე ორტეგა ი გასეტის მოსწავლე და მადრიდის სკოლის წევრი, ფილოსოფოსი და „დონ კიხოტის“ ერთ-ერთი გამოჩენილი მკვლევარი, ხულიან მარიასი იყო, რომელიც დიქტატორმა ფრანკომ მცირე ხნით ციხეში ჩასვა, შემდეგ კი პედაგოგიური მოღვაწეობა აუკრძალა (სწორედ ამგვარი ბიოგრაფია აქვს მარიასის რომანის „შენი სახე ხვალ“ პროტაგონისტის მამას). ხუთი ვაჟიდან მარიასი მეოთხე იყო. ბავშვობის დიდი ნაწილი შეერთებულ შტატებში გაატარა, სადაც მამამისი სხვადასხვა სასწავლებლებში ფილოსოფიას ასწავლიდა, მათ შორის იელის უნივერსიტეტსა და უელესლის კოლეჯში. 26 წლის ასაკში დედა გარდაეცვალა. მისი პირველი ლიტერატურული საქმიანობა დედის ძმისთვის, ხესუს ფრანკოსთვის, „დრაკულას“ თარგმნა იყო.
მწერლობა
მარიასმა წერა ადრეულ ასაკში დაიწყო. პირველი რომანი, „მგლის სამფლობელო“, 17 წლის ასაკში პარიზში გაქცევის შემდეგ დაწერა. მისი მეორე რომანი „მოგზაურობა ჰორიზონტის გასწვრივ“ სათავგადასავლო ხასიათისაა და ანტარქტიდის ექსპედიციის შესახებ გვიამბობს.
მადრიდის კომპულტენსის უნივერსიტეტის დასრულების შემდეგ მარიასმა ინგლისურენოვანი რომანების ესპანურად თარგმნა დაიწყო. იგი თარგმნიდა აპდაიკს, ჰარდის, კონრადს, ნაბოკოვს, კიპლინგს, ჯეიმზს, სტივენსონს, ბრაუნის და შექსპირს. 1979 წელს მან ლორენს სტერნის „ტრისტრამ შენდის“ თარგმნისთვის ესპანეთის ეროვნული ჯილდო მიიღო. 1985-83 წლებში იგი ოქსფორდის უნივერსიტეტში ესპანურ ლიტერატურას ასწავლიდა.
1986 წელს გამოაქვეყნა „გრძნობათა კაცი“, ხოლო 1988 წელს „ყველა სული“, რომელშიც მოქმედება ოქსფორდის უნივერსიტეტში ხდება.
1992 წელს კომერციული და კრიტიკული წარმატება მოიპოვა მარიასის რომანმა „გული ისეთი თეთრია“, რომლისთვისაც მთარგმნელთან ერთად დუბლინის საერთაშორისო ლიტერატურული პრემია მოიპოვა. 1994 წელს გამოქვეყნებული რომანისთვის „ხვალ ბრძოლაში ჩემზე იფიქრე“ რომულო გალიეგოსის სახელობის ვენესუელური პრემია მიიღო.
2006-2008 წლებში მარიასი ესპანეთის სამეფო აკადემიის წევრი იყო.
რესურსები ინტერნეტში
publisher
სქოლიო
კატეგორია:XX საუკუნის მთარგმნელები კატეგორია:ესპანელი მამაკაცი რომანისტები კატეგორია:XX საუკუნის ესპანელი მწერლები
შერმაზან ყაყიჩაშვილი
შერმაზან ყაყიჩაშვილი დაიბადა ქალაქ თბილისში. სწავლობდა თბილისის პირველ ვაჟთა გიმნაზიაში (ამჟამად პირველი კლასიკური გიმნაზია). დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფიზიკის ფაკულტეტი 1959 წელს. 1960-1963 წლებში მუშაობდა აბასთუმნის ასტროფიზიკური ობსერვატორიის მეცნიერ-თანამშრომლად. 1963 წლიდან ხელმძღვანელობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის, კიბერნეტიკის ინსტიტუტის ოპტიკური კვლევების ლაბორატორიას, სადაც მისი თაოსნობით შეიქმნა პირველი წრიული ჰოლოგრამა. 1975 წელს დაიცვა საკანდიდატო დისერტაცია ფიზიკა-მათემატიკურ მეცნიერებაში, კიევის ფიზიკის ინტიტუტში. 1982 წელს სანქტ-პეტერბურგის, ვავილოვის სახელობის ფიზიკის ინსტიტუტში, მიენიჭა ფიზიკა-მათემატიკურ მეცნიერებათა დოქტორის აკადემიური ხარისხი, ხოლო 1986 მიენიჭა პროფესორის წოდება. აქვს მინიჭებული გამომგონებლის სტატუსი (1979). შერმაზან ყაყიჩაშვილი ითვლება პოლარიზაციული ჰოლოგრაფიის ფუძემდებლად. პირველმა შექმნა წრიული ჰოლოგრამა, რომელზეც თავისი თავი ასახა. მას დიდი წვლილი მიუძღვის ჰოლოგრაფიის განვითარებაში. მისი ავტორობით გამოცემულია 250-მდე სტატია. მის სახელს უკავშირდება 22 გამოგონება. შერმაზან ყაყიჩაშვილი ეწეოდა პედაგიგიურ საქმიანობას, როგორც თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, ასევე შუა აზიის ქვეყნებშიც. გარდაიცვალა თბილისში 65 წლის ასაკში.
მის მიერ შექმნილი ჰოლოგრამები გამოფენილ იყო მრავალ საერთაშორისო გამოფენაზე, მათ შორის საფრანგეთში, რუსეთში, ჩეხეთში, ავსტრიაში, ირანში, ვიეტნამში, სირიაში, ესპანეთში. მისი ჰოლოგრამები გამოფენილია პარიზის ჰოლოგრაფიის მუზეუმის მუდმივმოქმედ ექსპოზიციაზეც.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი ფიზიკოსები კატეგორია:დაბადებული 12 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 18 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1936 კატეგორია:გარდაცვლილი 2001
ჩრდილო-დასავლეთი (სარ)
ჩრდილო-დასავლეთი (North West, Noordwes, Nyakatho-Ntshonalanga, ტსვანა Bokone Bophirima) — სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის 9 პროვინციიდან ერთ-ერთი. 2011 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენს 3 509 953 ადამიანს, რითაც იგი მეშვიდეა სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის პროვინციებში, ხოლო მისი ფართობია – 104 882 კმ². პროვინციას ჩრდილო-აღმოსავლეთით ესაზღვრება ლიმპოპო, დასავლეთით – გაუტენგი, სამხრეთ-აღმოსავლეთით ფრი-სტეიტი, სამხრეთ-დასავლეთით ჩრდილოეთი კაპლანდი, ხოლო ჩრდილოეთით – ბოტსვანა. შეიქმნა 1994 წელს ადმინისტრაციული რეფორმის შემდეგ. პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი მაფიკენგი. ყველაზე დიდი ქალაქია — რუსტენბურგი.
გეოგრაფია და კლიმატი
ტერიტორიის დიდი ნაწილი წარმოადგენს სწორ ველებს ბალახოვანი მცენარეულობით და ცალკეული ხეებით. მაგალისბერგის მთის ქედი გადაჭიმულია ჩრდილო-აღმოსავლეთით 130 კმ-ზე პრეტორიიდან რუსტენბურგამდე. მდინარე ვაალი ასევე წარმოადგენს პროვინციის სამხრეთ საზღვარს.
ტემპერატურა მერყეობს 17 °С-დან 31 °С-მდე ზაფხულის თვეებში და 3 °С-დან 21 °С-მდე ზამთრის თვეებში. ნალექების წლის საშუალო დონე შეადგენს 360 მმ-ს, რომელთა დიდი ნაწილი მოდის ოქტომბრიდან აპრილის ჩათვლით.
მუნიციპალიტეტები
ჩრდილო-დასავლეთის პროვინცია იყოფა 4 ოლქად, რომლებიც თავის მხრივ იყოფიან 20 ადგილობრივ მუნიციპალიტეტებად.
ეკონომიკა
პროვინციის ეკონომიკის საფუძველია სამთომომპოვებელი მრეწველობა, რომელიც შეადგენს მისი მთლიანი შიდა პროდუქტის ნახევარზე მეტს და სამუშაო ადგილებით უზრუნველყოფს მოსახლეობის დაახლოებით მეოთხედს. ძირითადი სასარგებლო წიაღისეულს მოიცავენ ოქრო, ურანი, პლატინა და ალმასი.
პროვინციის ჩრდილოეთში და დასავლეთში განვითარებულია მეცხვარეობა და მსხვილი რქოსანი საქონლის გამრავლება. პროვინციის აღმოსავლეთი და სამხრეთი – სასოფლო-სამეურნეო რეგიონებია, სადაც მოჰყავთ სიმინდი, მზესუმზირა, თამბაქო, ბამბა, ციტრუსები.
სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის პროვინციები
ჟერარდ სარაგოსა
ჟერარდ სარაგოსა მულეტი (დ.20 იანვარი, 1982) — ესპანელი მწვრთნელი, 2012–2013 წლებში წვრთნიდა თბილისის ლოკომოტივს, 2013 წლიდან თავკაცობდა ქუთაისის „ტორპედოს“. 2014 წლიდან იგი რევაზ ძოძუაშვილმა ჩაანაცვლა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1982 კატეგორია:ესპანელი ფეხბურთის მწვრთნელები კატეგორია:თბილისის ლოკომოტივის მწვრთნელები კატეგორია:ქუთაისის ტორპედოს მწვრთნელები კატეგორია:დაბადებული 20 იანვარი
ოსმოსური წნევა
thumb|350px|ოსმოსური წნევა. მარჯვენა დიაგრამაზე სითხის სვეტების სიმაღლეებს შორის განსხვავება ოსმოსური წნევის შედეგია. ამ სვეტის წნევა კი ოსმოსურ წნევას უდრის ოსმოსური წნევა (იგივე ტურგორი) — ძალა, რომელიც ოსმოსის დროს ნახევრადგამტარ მემბრანაზე მოქმედებს და მიმართულია უფრო კონცენტრირებული სხნარიდან უფრო განზავებულისკენ. იგი ტოლია იმ წნევისა, რომლითაც უნდა ვიმოქმედოთ კონცენტრირებულ ხსნარზე, რათა მასში სითხის გადასვლა შეჩერდეს.
ოსმოსური წნევა საკმაოდ მნიშვნელოვანი შეიძლება იყოს. მაგალითად, ოსმოსური წნევის საშუალებით მცენარე ფესვებით მიწიდან წყალს იწოვს და მცენარის წვენი ფესვებიდან ხის წვერამდე ადის. მცენარის წვენი გლუკოზას შეიცავს, ოსმოსის საშუალებით მას ფესვებიდან წყალი ემატება, მისი მოცულობა მატულობს და ხის კენწეროს აღწევს. თუკი კონცენტრირებული ხსნარი დახურულ სივრცეში იმყოფება, მაგალითად სისხლის უჯრედში, მაშინ ოსმოტურმა წნევამ შეიძლება ამ უჯრედის გასკდომა გამოიწვიოს.
thumb|350px|ოსმოსური წნევის გავლენა ერითროციტებზე.სწორედ ამიტომ წამლები, რომლებიც სისხლში შეჰყავთ, იზოტონურ ხსნარში მზადდება, რომელიც ზუსტად იმდენ ნატრიუმის ქლორიდს (სუფრის მარილს) შეიცავს, რომ უჯრედის ციტოპლაზმის ოსმოსური წნევა გააწონასწოროს. წამლებში მარილის კონცენტრაცია თუ უფრო დაბალი იქნა, ოსმოსურ წნევათა სხვაობა წარმოიშობა, რომლის შედეგად სისხლის უჯრედებში წყლის შესვლა მოხდება, რაც მათ გასკდომას გამოიწვევს. და პირიქით: თუ სისხლში დიდი რაოდენობით ნატრიუმის ქლორიდს შევიყვანთ, სისხლის უჯრედებიდან წყალი გამოიდევნება და ისინი მოიჭმუჭნება.
ხსნარის ოსმოსური წნევა მასში გახსნილ ნივთიერებათა რაოდენობაზეა დამოკიდებული, და არა მათ ქიმიურ თვისებებზე. რაც უფრო კონცენტრირებულია ხსნარი, მით მეტია მისი ოსმოსური წნევა. ეს წესი, რომელსაც ოსმოსური წნევის კანონი ჰქვია, გამოიხატება მარტივი ფორმულით, რომელიც ძალიან ჰგავს იდეალური აირის კანონს.
ოსმოსური წნევის კანონის გამოყენება შეიძლება მოცემული ნივთიერების მოლეკულური მასის გამოსათვლელად.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:მოლეკულური ბიოლოგია კატეგორია:ოსმოსი კატეგორია:წნევა
ანი ერნო
ანი ერნო (დ. 1 სექტემბერი, 1940) — ფრანგი მწერალი და ლიტერატურის პროფესორი. ნობელის პრემიის ლაურეატი ლიტერატურაში (2022). მისი შემოქმედება, რომელიც ძირითადად ავტობიოგრაფიულია, მჭიდრო კავშირშია სოციოლოგიასთან.
ბავშვობა და განათლება
გაიზარდა ნორმანდიაში, მუშათა კლასის ოჯახში, თუმცა მისი მშობლები კაფე-მაღაზიის მფლობელები იყვნენ. სწავლობდა რუანისა და ბორდოს უნივერსიტეტებში, სადაც სკოლის მასწავლებლის კვალიფიკაცია მოიპოვა, მოგვიანებით კი თანამედროვე ლიტერატურაში ხარისხი მიიღო (1971).
1970-იანი წლების დასაწყისში ასწავლიდა ბონევილის ლიცეუმში, მოგვიანებით კი დისტანციური სწავლების ეროვნულ ცენტრს შეუერთდა.
ლიტერატურული მოღვაწეობა
ერნოს ლიტერატურული დებიუტი 1974 წელს ავტობიოგრაფიული რომანით Les Armoires vides შედგა. 1984 წელს მან რენოდოს პრემია მოიპოვა მორიგი ავტობიოგრაფილი რომანისთვის La Place, რომელიც მამასთან მის ურთიერთობაზე, საფრანგეთის პატარა ქალაქში გატარებულ ბავშვობაზე, ზრდასრულობაში გადასვლასა და მშობლებთან დაშორებაზე მოგვითხრობს.
ერნოს შემოქმედებაში ერთმანეთს ერწყმის ისტორიული და ინდივიდუალური გამოცდილება. თავის რომანებში იგი წერს თავისი მშობლების სოციალურ პროგრესზე, თინეიჯერობის წლებზე, ქორწინებაზე, აღმოსავლეთ ევროპელ მამაკაცებთან სასიყვარულო ურთიერთობებზე, აბორტზე, ალცჰაიმერის დაავადებაზე, დედის გარდაცვალებაზე და მკერდის კიბოზე.
მწერლის მაგნუმ ოპუსად ითვლება 2008 წელს გამოქვეყნებული ისტორიული მემუარი „წლები“. ამ რომანში ავტორი საკუთარ თავზე მესამე პირში საუბრობს, რითაც მეორე მსოფლიო ომის დასრულებიდან 2000-იანი წლების დასაწყისამდე ფრანგული საზოგადოების ცოცხალ სურათს წარმოგვიდგენს. ესაა ქალისა და იმ საზოგადოების განვითარების ისტორია, რომელშიც იგი ცხოვრობდა. რომანისთვის ავტორმა მოიპოვა მარგარეტ დიურასის და ფრანსუა მორიაკის სახელობის პრემიები (2008). აგრეთვე მიიღო ჟურნალ Télégramme-ის მკითხველთა პრემია (2009), ევროპული სტრეგა (2016) და ჰემინგუეის პრემია (2018).
სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი ქალი რომანისტები კატეგორია:XXI საუკუნის ფრანგი რომანისტები კატეგორია:XX საუკუნის ფრანგი რომანისტები
პარვუსი
პარვუსი (Párvusz; ნამდვილის სახელი ნორბერტ კიში, დ. 1 მარტი, 1981) — უნგრელი გრაფიკოსი და პიროგრაფი.
სტილი და ნამუშევრები
thumb|left|220px|პარვუსს ნახატები ნორვეგიაში სწავლობდა ბუდაპეშტში და სეგედში. პარვუსის ნამუშევრები ძირითადად დახატულია ტუშით. ზოგჯერ მხატვარი იყენებს აკვარელს, თუმცა აქაც ძირითადი ფერი შავი და თეთრია.
მის შემოქმედებაზე დიდი გავლენა მოახდინეს უნგრელმა მხატვარმა ენდრე სასმა და ნიდერლანდელმა მორის ეშერმა. 2004 წელს მხატვარმა საკუთარი სტილი დახვეწა. 2005 წელს ლაპლანდიაში წავიდა. უნგრეთში დაბრუნების შემდეგ ხატვას საამის სიმბოლოებით იწყებს. ამ პერიოდის საუკეთესო ნახატია „საამი მონა ლიზა“, რომელიც ნორვეგიაში გაიყიდა. 2007 წელს მისი შვიდი სურათი იქნა გამოფენილი ნორვეგიის გალერეაში, ტრომსოში. 2009 მხატვარმა ხელოვნების ახალი გზა აღმოაჩინდა და პიროგრაფიით, ხეზე ამოწვით, დაკავდა.
სქოლიო
კატეგორია:უნგრელი ილუსტრატორები კატეგორია:დაბადებული 1981 კატეგორია:დაბადებული 1 მარტი
ალის კვირაცხოვლის ეკლესია
thumb|300px| ალის კვირაცხოვლის ეკლესია ჯაბა ლაბაძის ფოტო thumb|300px| სამშენებლო წარწერა ეკლესიის კედელზე ჯაბა ლაბაძის ფოტო ალის კვირაცხოვლის ეკლესია - არქიტექტურული ძეგლი ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ალის ცენტრში. აგებულია 1810-1820 წლებში. 1977 წელს მოსახლეობას შეუკეთებია.
ეკლესია გუმბათოვანია (14,35X10,62 მეტრი), ნაგებია აგურითა და რიყის ქვით. სამხრეთ-დასავლეთით მიშენებული აქვს ეგვტერი და სამრეკლო. ეკლესიას ორი შესასვლელი აქვს - დასავლეთით (ამოქოლილია) და სამხრეთით, კედლის დასავლეთ მონაკვეთში. ეკლესიის შიდა სივრცეს ჯვრის ოთხი მკლავი და მათ გადაკვეთაზე აღმართული გუმბათი ქმნის. ჯვრის მკლავები სხვადასხვა სიღრმისაა: სამხრეთი და ჩრდილოეთი მკლავები მოკლეა, დასავლეთისა შედარებით ღრმაა, აღმოსავლეთისა კი აფსიდითა და ბემით მთავრდება. გუმბათქვეშა კვადრატი საკურთხევლის შვერილებსა და დასავლეთის ორ ბოძს ეყრდნობა. გრძივი კედლების ნახევარწრიული თაღები პილასტრების იმპოსტებსა და გუმბათქვეშა ბურჯებზე გადადის. აფსიდში და სამივე მკლავში თითო სარკმელია, გუმბათის ყელში - 12. აფსიდში სარკმლის ორივე მხარეს ღრმა თაღოვანი ნიშებია. საკურთხევლის ჩრდილოეთით და სამხრეთით პატარა სწორკუთხა სათავსებია - სადიაკვნე და სამკვეთლო. სამკვეთლოს აღმოსავლეთ კედელში თაღოვანი სარკმელია, სამხრეთისაში - მცირე ზომის სწორკუთხა ნიში. სადიაკვნის სამხრეთ კედელში სწორკუთხა, ხოლო ჩრდილოეთისაში პატარა ნახევარწრიული ნიშია. ამ სათავსში აღმოსავლეთით ერთი თაღოვანი სარკმელია. ორივე სათავსი დასავლეთის კედელში გაჭრილი სწორკუთხა კარით ეკლესიის დარბაზს უკავშირდება.
ეკლესიის აღმოსავლეთ ფასადზე, სარკმლის თავზე დიდი რელიეფური ჯვარია გამოსახული, დასავლეთ ფასადზე, კედელში დატანებული ქვიშაქვის კვადრებზე - რელიეფური ხელი. აქვეა მხედრული სამშენებლო წარწერაც „წელსა ჩყი/1810/ ეკლესია აშენებულია და უწოდებიათ კვირაცხოველი“. ცილინდრული გუმბათის ყელი თორმეტწახნაგაა. წახნაგებს შორის თაღოვან შეღრმავებებში გაჭრილია სწორკუთხა სარკმლები. წახნაგების წიბოებს ერთმანეთთან თაღებით დაკავშირებული მსხვილი ლილვები დაუყვება. თაღებს ზემოთ შემორჩენილია ორი რელიეფური ჯვარი.
ეგვტერის (6,7X3,88 მეტრი) აღმოსავლეთ კედელში გაჭრილი შესასვლელი უსწორო თაღით არის გადახურული. შიგნით ეკვტერი შელესილი და შეთეთრებულია. დასავლეთის კედელში განიერი სწორკუთხა ნიშია, ხოლო სამხრეთის კედელში - ვიწრო თაღოვანი სარკმელი. სამხრეთ კედელს მთელ სიგრძეზე საფეხური (სიმაღლე 0,4 მეტრი) გასდევს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
გრიგოლ ვაშაძე
გრიგოლ ვაშაძე (დ. 19 ივლისი, 1958, თბილისი) — ქართველი დიპლომატი და პოლიტიკოსი, საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრი 2008 წლის 6 დეკემბრიდან — 2012 წლის 25 ოქტომბრამდე.
ბიოგრაფია
გრიგოლ (გია) ვაშაძე დაიბადა თბილისში, ნოდარ ვაშაძისა და ელენე ბაქრაძის ოჯახში. ნოდარ გრიგოლის ძე ვაშაძე (1928–1992) იყო გეოლოგი, ინჟინერი, საქართველოს საბინაო-კომუნალური მეურნეობისა (1976–1983) და საშენ მასალათა მრეწველობის (1983–1988) მინისტრი. ნოდარის მამა, გრიგოლ (გრიშა) ბესარიონის ძე ვაშაძე (1901–1990) იყო 1924 წ. აგვისტოს აჯანყების ერთ-ერთი ხელმძღვანელი ჭიათურაში, ხოლო გრიშა ვაშაძის მამა — ბესარიონ იაკობის ძე ვაშაძე (1869–1937) იყო მღვდელი, პედაგოგი, რომელიც დახვრიტეს საბჭოთა რეპრესიების პერიოდში.
გრიგოლ ვაშაძემ 1975 წელს დაამთავრა ქ. თბილისის 61-ე საშუალო სკოლა. 1981 წელს წარმატებით დაამთავრა მოსკოვის სახელმწიფო საერთაშორისო ურთიერთობების ინსტიტუტი, საერთაშორისო სამართლის ფაკულტეტი. 1981-1988 წლებში მუშაობდა საბჭოთა კავშირის საგარეო საქმეთა სამინისტროში საერთაშორისო ორგანიზაციების განყოფილებაში, შემდგომ, კოსმოსის და ბირთვული შეიარაღებების განყოფილებაში. 1988-1990 წლებში იყო დიპლომატიური აკადემიის ასპირანტი.
1990 წლიდან 2008 წლამდე ვაშაძე დაკავებული იყო კერძო ბიზნესით და ხელმძღვანელობდა მის მიერ დაარსებულ კომპანიებს: „Georgia Arts Management“ და „Gregory Vashadze and BR“.
2008 წლიდან ისევ დაუბრუნდა სახელმწიფო სამსახურს, 6 თებერვალს საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილედ დანიშვნით. 2008 წლის 2 ნოემბერს დაინიშნა საქართველოს კულტურის, ძეგლთა დაცვისა და სპორტის მინისტრად. 2008 წლის 6 დეკემბრიდან 2012 წლამდე იყო საგარეო საქმეთა მინისტრი.
2017 წლიდან პარტიის დატოვებამდე იყო „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ პოლიტიკური საბჭოს წევრი.
2018 წლის ივლისში გრიგოლ ვაშაძის კანდიდატურა საპრეზიდენტო არჩევნებზე წამოაყენა კოალიცია „ძალა ერთობაშიამ“. ვაშაძემ პირველ ტურში მოაგროვა ხმების 37.73%, ხოლო მეორე ტურში 40.48% და დაიკავა მეორე ადგილი.
„ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ მერვე ყრილობაზე, 2019 წლის 24 მარტს, გრიგოლ ვაშაძე პარტიის თავმჯდომარედ აირჩიეს. 2020 წლის საპარლამენტო არჩევნებზე „ერთიანმა ნაციონალურმა მოძრაობამ“ და გაერთიანებულმა ოპოზიციამ „ძალა ერთობაშია“ ქუთაისის საარჩევნო ოლქის მაჟორიტარობის კანდიდატად წარადგინა. ვაშაძემ ხმების 34,72% (24639) მიიღო და მეორე ადგილი დაიკავა. მეორე ტურში მონაწილეობაზე და პარლამენტში პარტიული სიით შესვლაზეც უარი განაცხადა (მთლიანად ოპოზიციასთან ერთად, გაყალბებული არჩევნების მოტივით). ოფიციალურად არის საქართველოს X მოწვევის პარლამენტის წევრი, საარჩევნო ბლოკიდან „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გაერთიანებული ოპოზიცია „ძალა ერთობაშია“. 15 დეკემბერს განაცხადა პარტიის თავმჯდომარის პოსტიდან და პარტიიდან წასვლის შესახებ, მიზეზად უთანხმოება დაასახელა.
პირადი ცხოვრება
ჰყავს მეუღლე ნინო ანანიაშვილი და ორი შვილი – ნოდარი და ელენე. ფლობს რუსულ, ინგლისურ, პორტუგალიურ, იტალიურ, ესპანურ, ფრანგულ ენებს. მინიჭებული აქვს სრულუფლებიანი და საგანგებო დესპანის დიპლომატიური რანგი.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი დიპლომატები კატეგორია:საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრები კატეგორია:დაბადებული 1958 კატეგორია:დაბადებული 19 ივლისი კატეგორია:საქართველოს X მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:მოსკოვის საერთაშორისო ურთიერთობების სახელმწიფო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
Unkle
Unkle — ბრიტანული მუსიკალური კოლექტივი, ჩამოყალიბებული 1994 წელს, სკოლის მეგობრების ჯეიმზ ლავილისა (James Lavelle) და ტიმ გოლვორთის (Tim Goldsworthy) მიერ. პროექტის ძირითადი მიმდინარეობა არის ტრიპ-ჰოპი. სხვა მუსიკოსებთან ერთად კოლექტივში იყო პროდიუსერი დიჯეი შედოუ (DJ Sadow).
პირველი ინკარნაცია (1994—1996)
იაპონური ჰიპ–ჰოპ ჯგუფი Major Force-ის (შემდგომში Major Force West) წევრებმა მასაიუკი კუდომ და ტოშიო ნაკანიშიმ შეკრიბეს ჯეიმზ ლავილი და ტიმ გოლვორთი. მათ ასევე მოიყვანეს რამდენიმე მუსიკოსი, მათ შორის მანი მარკი (Money Mark) (ჯგუფ ბისტი ბოიზის მეკლავშე), ჯგუფი Scratch Perverts, იაპონელი ტანსაცმლის დიზაინერი ნიგო და ტაგაკი კანი (ასევე Major Force-ის წევრები). მათ 1994 წელს გამოუშვეს პირველი EP სახელწოდებით The Time Has Come ლავილის ხმის ჩამწერ სტუდიაში Mo' Wax.
1995 წელს სადებიუტო ალბომზე მუშაობისას ლავილს და გოლდვორთის უთანხმოება მოუვიდათ მუსიკის სტილთან დაკავშირებით, მაშინ როდესაც გოლდვორთის უნდოდა შეენარჩუნებინა ძველი მიმდინარეობა, ლავილი აპირებდა პროექტში მოეწვია სხვადასხვა ჰიპ-ჰოპ და როკ შემსრულებლები, რის გამოც ტიმ გოლდვორთიმ დატოვა პროექტი და დაიწყო მუშაობა ბელფასტელ მუსიკოსთან და პროდიუსერთან დევიდ ჰოლმსთან (David Holmes) ერთად.
ამ პერიოდის ჩანაწერებიდან, Bary Meditation და რამდენიმე სხვა სიმღერა, მანი მარკისა და ბისტი ბოიზის პროდიუსერის მარიო კალდატო უმცროსის (Mario Caldato Jr.) მონაწილეობით, მოგვიანებით იქნა გამოშვებული როგორც სინგლები, რამდენიმე მათგანი გამოშვებული იქნა Major Force West-ის 1997 წლის ალბომში ლავილის სახელის გარეშე. 1998 წელს იაპონიაში იქნა გამოშვებული სამი ექსკლუზიური EP, რომელშიც შედიოდა ზემოთ ხსენებული სიმღერები, ცნობილი როგორც Unkle-ის ადრეული ნამუშევრების უკანასკნელი გამოცემა.
მეორე ინკარნაცია (1997—1999)
ლავილი იწყებს მუშაობას პროდიუსერ დიჯეი შედოუსთან ერთად და უშვებენ ერთობლივ სადებიუტო ალბომს რომელშიც უარყოფილია ყველა მანამდე ჩაწერილი მასალა. 1998 წელს უშვებენ სადებიუტო ალბომს სახეწოდებით Psyence Fiction, რომელმაც გამოიწვია დიდი გამოხმაურება. ალბომში შედიოდა თანამშრომლობიები მთელ რიგ ვარსკვლავებთან როგორებიც არიან ტომ იორკი (Radiohead), მაიკ დი (ბისტი ბოიზი) ქულ ჯი რეპ (Kool G. Rap), ჯეისონ ნიუსტედი (Jason Newsted) (მეტალიკა), ბედლი დროუნ ბოი (Badly Drawn Boy) და რიჩარდ აშკროფტი (Richard Ashcroft) (ვერვი).
მესამე ინკარნაცია (2000—2007)
2001 წელს ლავილმა და ფაილმა გადაარქვეს პროექტს სახელი და დაარქვეს Unklesounds, და იაპონური რადიოებისთვის გამოუშვეს დიჯეი მიქსი Do Androids Dream of Electric Beats?. რელიზი ხაზს უსვამდა ელექტრონული მუსიკის მიმდინარეობას რომელიც ჯგუფმა იმ პერიოდისთვის აირჩია. რელიზში შედიოდა რამდენიმე ამბიენტის სტილში გამიქსული სიმღერა ალბომიდან Psyence Fiction.
2003 წელს რიჩარდ ფაილმა თანაპროდიუსირება გაწია, დაუკრა და იმღერა ალბომში Never, Never, Land, რომელიც ასევე ძირითადად შედგებოდა სხვადასხვა, მაღალი რანგის, მუსიკოსებთან თანამშრომლობიებით. სხვებთან ერთად ალბომში შესულია თანამშრომლობიები'იან ბრაუნთან, ჯოშ ჰომთან (Josh Homme) (Queens of the Stone Age), რობერტ დელ ნაიასთან (Robert Del Naja) (Massive Attack) და Mani-სთან (The Stone Roses, Primal Scream). ლეიბლის შეცვლისა და ლავილის სავაჭრო ნიშნის მიერ, ალბომის სხვადასხვა ფორმატით გამოშვების, დაჟინებული მოთხოვნის შედეგად ალბომი არ იყო საკმარისად წარმატებული (ალბომი გამოუშვა რამდენიმე ლეიბლმა, Mo' Wax, Universal Island Records და Global Underground).
ლავილი და ფაილი აგრძელებენ რელიზებს Unklesounds-ის სახელწოდებით. მათ, ლონდონის თანამედროვე ხელოვნების ინსტიტუტის წვეულებისთვის „After Dark 2004“, გამოუშვეს მიქსების ალბომი Edit Music for a Film: Original Motion Picture Soundtrack Reconstruction, რომელშიც შევიდა ფილმების სემპლები და საუნდტრეკები.
2006 წელს Global Underground-მა გამოუშვა Never, Never, Land-ის სიმღერების რიმეიქებისგან შემდგარი CD კრებული Self Defence: Never, Never, Land Reconstructed and Bonus Beats. სეტში ასევე შესული იყო სიმღერები, რომლებიც მანამდე ხელმისაწვდომი იყო მხოლოდ ალბომის (Never, Never, Land) DVD ვერსიაში და Unkle-ის მომდევნო ალბომიდან სიმღერის Burn My Shadow რემიქსები.
პროექტის მომდევნო ალბომი War Stories გამოვიდა 2007 წლის ზაფხულში უკვე Unkle-ის სახელწოდებით. წინა ორი ალბომის მსგავსად ამ ალბომშიც იქნა შენარჩუნებული სხვადასხვა მუსიკოსებთან თანამშრომლობიების ტენდენცია. ამჯერად სიმღერებში გაისმა ჯოშ ჰომის, გევინ კლარკის (Gavin Clarke), რობერტ დელ ნაიას, იან ესტბარის, დიუკ სპირიტის (The Duke Spirit), აუტოლუქსის და ნეილ დევიჯის (Neil Davidge) ვოკალი. სინგლის Hold My Hand გამოშვების შემდეგ პაბლო კლემენტსი (Pablo Clements) (The Psychonauts) გახდა პროექტის წევრი.
მეოთხე ინკარნაცია (2008—დღემდე)
ამავე წლის მარტში ლონდონში, Lazarides Gallery-ში გაიმართა გამოფენა სახელწოდებით „War Paint“, სადაც გამოფენილი იყო, Unkle-ის ალბომის, War Stories მიერ შთაგონებული მხატვრების ნამუშევრები, მათ შორის რობერტ დელ ნაია, ვარენ დუ პრე, ნიკ თორნტონ ჯონსი, ვილიამ ბანკჰედი და ბენ დრუდი.
Unkle-მა დაიწყო ტურნე დიდ ბრიტანეთში Zoot Woman და Sebastian and Mr. Flash-თან (Ed Banger Records). კონცერტი შედგებოდა ოთხი ნაწილისგან რომლებშიც ცოცხლად ასრულებდნენ Unkle-ის ყოფილი თანაშემსრულებლები Badly Drawn Boy, ლეილა მოსი (Leila Moss) (The Duke Spirit), გარვინ კლარკი და ჯოელ კეტბერი (Joel Cadbury) (South).
End Titles... Stories for Film Unkle-ის რიგით მეოთხე ალბომი გამოვიდა 2008 წლის ივლისში. და შეიცავს თანამშრომლობიებს მუსიკოსებთან: კრის გოსი (Chris Goss), ბლექ მაუნტინი (Black Mountain), ფილიპ შეპარდი (Philip Sheppard), დეივ ბეიტმენი (Dave Bateman), ჯოელ კეტბერი და ჯეიმზ პეტრალი (James Petralli) (White Denim). ლავილის განცხადებით „ეს არ არის ტიპური გაგებით ახალი ალბომი, ეს არის მოძრავი გამოსახულებით შთაგონებული ახალი მუსიკა“. ეს ალბომი შეიძლება ჩაითვალოს ერთდროულად ორი ალბომის, War Stories და Edit Music for a Film-ს ნაწილად.
2010 წლის მაისში გამოვიდა მეხუთე სტუდიური ალბომი Where Did the Night Fall. მასზე მუშაობდნენ: მარკ ლანეგანი, ჯოელ კეტბერი ჯგუფიდან South, The Black Angels, Sleepy Sun, კათრინ ფორდი, ELLE J და გევინ კლარკი. ალბომი ხელმისაწვდომია ციფრულ ფორმატში UNKLE-ის საიტზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბრიტანული ელექტრონული ჯგუფები კატეგორია:1990-იანი წლების მუსიკალური ჯგუფები კატეგორია:2000-იანი წლების მუსიკალური ჯგუფები კატეგორია:ინგლისური ტრიპ-ჰოპ ჯგუფები კატეგორია:1994 წელს ჩამოყალებული ჯგუფები
ამენჰოტეპ IV
thumb|ეხნატონის ქანდაკება [[ეგვიპტის მუზეუმი (ქაირო)|ეგვიპტის მუზეუმში.]] ამენჰოტეპ IV (ძვ. ეგვიპტ. „ამონი კმაყოფილია“), ეხნატონი („ატონისათვის მარგი“) — ეგვიპტის ფარაონი XVIII დინასტიიდან, მეფობდა ძვ. წ. 1353–1336, 1351–1334 ან 1365–1349 წლებში. ამენჰოტეპ III-ის მეორე ვაჟი, რომელიც უფროსი ძმის, თუტმოსის გარდაცვალების შემდეგ მამამისის მემკვიდრე გახდა. მმართველობის დასაწყისში ლოიალური იყო XVIII დინასტიისათვის ტრადიციული თებეს (მ.შ. ამონ-რას) კულტის მიმართ, თუმცა დიდი მნიშვნელობა მისცა მზის ძველი ღმერთის, რა-ჰარახუტის კულტს. დაახლ. 1359 წელს დედაქალაქი გადაიტანა ახლად აშენებულ ქალაქ ახეტატონში („ატონის ჰორიზონტი“, კომპლექსი ელ-ამარნა; ამის მიხედვით ამენჰოტეპის ზეობას — ამარნის ხანად, ხოლო მის რელიგიას ამარნის რეფორმად მოიხსენიებენ), თავად კი ეხნატონი დაირქვა. დაიწყო ღმერთ ატონის (ძვ. ეგვიპტ. Itn — „მზის დისკო“) თაყვანისცემა. 1356 წლიდან ახეტატონის ტექსტებში შეწყვიტეს ტრადიციული ეგვიპტური ღმერთების მოხსენიება (მ.შ. დაუშვებელი იყო მამამისის სახელის წერისას ამონის ხსენებაც). 1353 წლიდან აიკრძალა მათი თაყვანისცემა და ატონის სიტყვა „ღმერთით“ მოხსენიება (როგორც ფარაონს, მასაც „მბრძანებლით“ მოიხსენიებდნენ). ამენჰოტეპს ძლიერ სჯეროდა ატონისადმი მისი რწმენის ჭეშმარიტების, თვლიდა, რომ მასთან მუდმივ კონტაქტში იმყოფებოდა და ატონის ნების ასრულებაზე იყო დამოკიდებული მისი საქმეების წარმატებულობა. მისი აზრით, ტრადიციული ეგვიპტური ღმერთები ატონთან მტრულად იყვნენ განწყობილნი, თუმცა მათ თაყვანისცემას დიდი ხნის განმავლობაში არ კრძალავდა, რათა საზოგადოებაში უკმაყოფილება არ გამოეწვია. როგორც ჩანს, შეუწყნარებლად ეკიდებოდა სხვადყოფნის წარმოდგენას (ღმერთთა განსაკუთრებულ სამყაროზე, იმქვეყნიურ ცხოვრებაზე) და ნამდვილად არსებულად თვლიდა მხოლოდ დედამიწას, სადაც უშუალოდ იმყოფებოდა ატონიც. მიუხედავად ამისა, ამენჰოტეპის ზეობის დროს ტრადიციული ეგვიპტური ღმერთების თაყვანისცემა პრაქტიკულად ყველგან შენარჩუნდა.
ფარაონის საგარეო პოლიტიკა წარუმატებელი იყო. მის დროს ეგვიპტის სამხედრო ძლიერება დაეცა. სირია და პალესტინა ცდილობდნენ ეგვიპტის ბატონობისაგან განთავისუფლებას. 1350-იანი წლების პირველ ნახევარში ეგვიპტემ მითანთან ომში სამხრეთი სირია დაკარგა. დაახლ. 1356–1355 წლებში მითანი დაამარცხა ხეთების სამეფომ და ეს უკანასკნელი ეგვიპტეს გაუმეზობლდა. დაიწყო აღმოსავლეთ ხმელთაშუაზღვისპირეთში ეგვიპტის ვასალების გადაბირება. შიდა პოლიტიკაში ამენჰოტეპი ეყრდნობოდა საზოგადოების ქვედა ფენებიდან გამოსულ ადამიანებს, რომლებსაც მის დროს უმნიშვნელოვანესი თანამდებობები ეკავათ (ე.წ. ნემხუ — „ობლები“). ამენჰოტეპ IV-ის გარდაცვალების შემდეგ მისი რელიგიის რეფორმა გააუქმეს და ამონის კულტი კვლავ აღადგინეს.
გარდაცვალების შემდეგ სამეფო კარმა ახეტატონი მიატოვა, ქალაქი შემდგომში დაინგრა. იგი ახალი სამეფოს პერიოდის ეგვიპტის საქალაქო ცხოვრების ცნობების მნიშვნელოვანი წყაროა. ამენჰოტეპ IV-ისა და მისი წინამორბედის, ამენჰოტეპ III-ის საგარეო პოლიტიკის ისტორიის შესწავლა მნიშვნელოვნად ეფუძნება წინა აზიის მეფეებთან მიმოწერების ლურსმული დამწერლობის არქივის მონაცემებს, რომელიც ახეტატონში აღმოაჩინეს (ე.წ. ამარნის არქივი). ამენჰოტეპის დროის ხელოვნებას ახასიათებს განსაკუთრებული ნოვატორული და პირობითობებით უხვი სტილი. თავის ოფიციალურ ტექსტებში იყენებდა მისი დროის სალაპარაკო ენასთან განზრახ მიახლოებულ ენას.
ჰყავდა ორი ცოლი: ნეფერტიტი, რომელთანაც 6 ქალიშვილი შეეძინა, და, მეფობის ბოლოს, კიია, რომელთანაც, როგორც ჩანს, კიდევ ერთი ქალიშვილი ეყოლა. საეჭვოა ვარაუდები მამამისთან ერთად ხანგრძლივი თანამმართველობისა (9-დან 12 წლამდე) და აგრეთვე იმის შესახებ, რომ ტუტანხამონი მისი ვაჟი იყო.
სქოლიო
კატეგორია:ეგვიპტის მეთვრამეტე დინასტიის ფარაონები კატეგორია:რელიგიების დამაარსებლები კატეგორია:ქალაქების დამაარსებლები
ნაგატო
ნაგატო (長門), იგივე პეინი (ペイン) — გამოგონილი პერსონაჟი ნარუტოს სამყაროდან. შექმნილია მასაში კიშიმოტოს მიერ. იგი ეს-რანგის ნინძა ბოროტმოქმედთა კრიმინალური ორგანიზაციის - აკაცუკის ლიდერი იყო, აგრეთვე სათავეში ედგა ე.წ. „წვიმაში დამალულ სოფელს“, ამეგაკურეს. სერიებში იგი ერთ-ერთ უმთავრეს ანტაგონისტს წარმოადგენდა. აკაცუკის წევრებისთვის იგი ავტორიტეტული ლიდერი იყო, რომელიც თითოეული მათგანის საქმიანობას წარმართავდა და შესაბამის მითითებებს იძლეოდა. საიდუმლოდ ნაგატო ობიტო უჩიჰასთან თანამშრომლობდა.
ისტორია
thumb|left|პატარა ნაგატო ნაგატო წარმოშობით უძუმაკის კლანიდანაა, რასაც მისი თმის ფერიც მოწმობს.
ნაგატოს ტრაგიკული ისტორია შინობთა მეორე მსოფლიო ომის დროიდან იღებს სათავეს, როდესაც „დამალული წვიმა“ (ამეგაკურე), მიმდებარე სოფლებთან ერთად, ბრძოლის ველად იყო ქცეული. ნაგატოც ერთ-ერთ ასეთ სოფელში დაიბადა და ოჯახთან ერთად იქ იმალებოდა. ომის მსვლელობისას მის სახლში მტერი ქვეყნის, კონოჰას ორი შინობი საკვების საშოვნელად შეიჭრება. სახლიდან უჩუმრად გაპარვას ოჯახი ვერ შეძლებს. ნაგატოს მშობლები პირველები გადავლენ შეტევაზე და შვილის გაქცევისთვის საჭირო დროის მოგების მიზნით მათ შეჩერებას შეეცდებიან. სიბნელეში კონოჰელები მათ მტრის ნინძებად აღიქვამენ და ნაგატოს თვალწინ დახოცავენ ორთავეს. მხოლოდ ამის შემდგომ გააცნობიერებენ, რომ ისინი ჩვეულებრივი ადგილობრივი მაცხოვრებლები ყოფილან. პეინის თქმით, მშობლების დახოცვით განცდილი ტკივილი მასში იმწუთიერად ბრმა სიძულვილად გარდაიქმნა, რამაც გაააქტიურა მისი რინეგანი და გაუცნობიერებლად დაახოცვინა მკვლელები.
მშიერი და მიუსაფარი ბიჭი საჭმლის სათხოვნელად კარდაკარ იწყებს სიარულს, თუმცა პურის ერთ ნაჭერსაც კი არავინ გაიმეტებს მისთვის. შიმშილისგან წაქცეულ ნაგატოს ძაღლი ჩიბი გადაარჩენს, რომელიც ალოკავს გონებადაკარგულ ბიჭს და გონს მოიყვანს. ნაგატოს თქმით, იგი ძილშივე დაიღუპებოდა, ჩიბი რომ არ გამოჩენილიყო. იმ დღიდან ჩიბი მისი მუდმივი თანამგზავრი და მფარველი ანგელოზი ხდება.
თანდათანობით, იაჰიკო ნაგატოსთვის მისაბაძი მაგალითი ხდება - მისი გამბედაობა, მიზანდასახულობა და, რაც მთავარია, მისი ოცნება სამყაროდან სიძულვილისა და ტკივილის განდევნაზე ნაგატოსთვის მთავარ შთამაგონებლად იქცევა.