cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Polyrhachis decemdentata
Polyrhachis decemdentata — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
რუსთავი
რუსთავი — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის ადმინისტრაციული ცენტრი. ქალაქი 1948 წლის 19 იანვრიდან. მდებარეობს ქვემო ქართლის ვაკის აღმოსავლეთ ნაწილში, მდინარე მტკვრის ორივე ნაპირას, ზღვის დონიდან 350 მ სიმაღლეზე. რუსთავი თბილისის აგლომერაციაში მყოფი ქალაქებიდან უდიდესია. თბილისსა და რუსთავს შორის უმოკლესი მანძილია 7,66 კილომეტრი. ქალაქის ტერიტორია 60 კვ. კმ-ს შეადგენს, მოსახლეობა 125 103 ადამიანი. რუსთავი საქართველოს უმთავრესი სამრეწველო ქალაქია თბილისის შემდეგ.
გეოგრაფიული ცნობები
რუსთავი ქვემო ქართლის მხარის ყველაზე მსხვილი ქალაქია და მდებარეობს 41,5º განედსა და 41,5º გრძედზე, ზღვის დონიდან დაახლოებით 350 მეტრზე. რუსთავი აშენებულია სტეპის ტერიტორიაზე. მას უკავია 6060 ჰექტარი უნაყოფო სტეპის ტერიტორია თბილისის სამხრეთ-აღმოსავლეთით, 27 კილომეტრ მანძილზე. რუსთავის ადმინისტრაციული საზღვარი გადის მარნეულის და გარდაბნის მუნიციპალიტეტებთან, სამხრეთიდან და დასავლეთიდან აკრავს იაღლუჯისა და ჩათმის მთები, ხოლო აღმოსავლეთით გარდაბნისა და ფონიჭალის ველები. ქალაქს ორ ნაწილად ჰყოფს მდინარე მტკვარი (მარჯვენა და მარცხენა სანაპირო; ძველი და ახალი რუსთავი), რომელიც წყლის მთავარი არტერიაა. მის მარცხენა ნაპირთან იწყება გარდაბნის არხი, რომელიც ქალაქის სამხრეთ-აღმოსავლეთით ათასობით ჰექტარ მიწას რწყავს. ძველი და ახალი რუსთავი ერთმანეთისგან დაშორებულია 1 კმ-ით. მდინარის გასვწვრივ შემორჩენილი ჭალის ტყის კორომი ქმნის გამწვანებულ ზოლს. რუსთავის ტყე ამჟამად კულტურისა და დასვენების პარკის ნაწილია. პარკში მდებარეობს ხელოვნურად შექმნილი ტბა.
რუსთავზე გადის საერთაშორისო მნიშვნელობის საავტომობილო გზა — ს 4 „თბილისი-წითელი ხიდი (აზერბაიჯანის საზღვარი)“, რომელსაც ასევე ემთხვევა ევროპის ავტომაგისტრალი E60 სიგრძე 28 კმ (ყოფილი აბრეშუმის გზა). ქალაქი განაშენიანებულია მდინარე მტკვრისკენ ოდნავ დახრილ ვაკეზე. სამრეწველო საწარმოები, ადმინისტრაციული შენობები, რკინიგზის სადგური მდებარეობს მარცხენა სანაპიროზე, ე.წ. ძველ რუსთავში, რომელიც დაგეგმარებულია 1944 წელს. მტკვრის მარჯვენა სანაპიროზე 1955 წლიდან დაიგეგმა და განაშენიანდა საცხოვრებელი უბნები, ე.წ. ახალი რუსთავი.
270px|thumb|ხელოვნური ტბა რუსთავის კულტურისა და დასვენების პარკში
კლიმატი
რუსთავის კლიმატური პირობები გარდამავალია ხმელთაშუა ზღვისა და სტეპს შორის. ქალაქში მშრალი სუბტროპიკული ჰავაა. ხასიათდება ზომიერი, თოვლიანი ზამთრით და მშრალი, ზომიერი და ცხელი ზაფხულით. ნალექების რაოდენობაა 390 მმ წელიწადში. ახალი რუსთავი (მარჯვენა სანაპირო) შედარებით მშრალი და ცხელია, ვიდრე ძველი.
ქალაქის წლოვანება
რუსთავი საქართველოს ერთ-ერთი უძველესი ქალაქია. ქართლის ცხოვრების უძველესი ავტორი ლეონტი მროველი ქალაქ რუსთავის მშენებლობას ქართველთა წინაპრის, ქართლოსის ცოლს მიაწერს: „ცოლმან მისმან აღაშენა ბოსტან-ქალაქი, რომელსა აწ ჰქვიან რუსთავი.“ მანვე სიკვდილის შემდეგ მამული გაუნაწილა შვილებს: მცხეთოსს, გარდაბოსს, კუხოსს, კახოსს, გაჩიოსს. კუხოსს კი წილად ხვდა კუხეთი და ქალაქი რუსთავი. ამ მოსაზრებას მხარს უჭერს არქეოლოგიური მონაცემები, რომლის თანახმად, რუსთავში ბრინჯაოს ხანაში ძლიერი სამოსახლო არსებობდა.
ძველი რუსთავის მნიშვნელობა
რუსთავს ანტიკურ ხანაში სავაჭრო ფუნქციაც ჰქონდა. იალღუჯის მთის ჩრდილო აღმოსავლეთ ფერდობზე იყრიდა თავს საქარავნო-სავაჭრო გზები:
ეს გზები დღესაც მოქმედებს და აზერბაიჯანისკენ მიმავალ უმოკლეს გზას წარმოადგენს.
სახელწოდება
thumb|right|300px|მენახირეები იაღლუჯის საძოვრებზე რუსთავის ისტორიაში მნიშვნელოვანი ცვლილებები მოხდა IV საუკუნის მეორე ნახევრიდან. ამ დროს ჩნდება ქალაქის ვრცელი და ინტენსიური უბნები, რომლებიც ქალაქის ციხეს ეკვრის ჩრდილო-აღმოსავლეთ და სამხრეთ-აღმოსავლეთის მხრიდან. ისტორიული წყაროები, ქართლის ცხოვრება, მოქცევაჲ ქართლისაჲ და სხვა, რუსთავში ახალი მშენებლობის წამოწყებას უკავშირებენ ქართლის მეფის, თრდატ რევის ძის სახელს. თრდატ რევის ძე ქართლის სამეფო ტახტზე ასვლამდე განაგებდა კუხეთს და იწოდებოდა კუხეთისა და რუსთავის ერისთავად.
IV საუკუნის შუა წლებიდან რუსთავი იქცა რევიანთა რეზიდენციად, უფლისწულთა ქალაქად ანუ ვოსტან ქალაქად. „ვოსტან“ ირანული წარმოშობის სიტყვა და უფლისწულისთვის გამოყოფილ მამულს ნიშნავს. რუსთავს ვოსტან-ქალაქი ანუ ბოსტან-ქალაქი მთელი ადრეული შუა საუკუნეების მანძილზე ერქვა. IV საუკუნის ბოლო მეოთხედში უკვე გამეფებულმა თრდატ რევის ძემ, ბოსტან-ქალაქში მტკვრიდან ყარაიას ველებამდე გაიყვანა სარწყავი არხი, ანუ რუ.
სწორედ ამ არხიდან მიიღო ქალაქმა მეორე სახელწოდება — რუსთავი, ანუ რუს, სარწყავი არხის სათავე. ამ სახელს ქალაქი ვოსტან-ქალაქის პარალელურად VI საუკუნიდან ატარებდა. IX საუკუნიდან კი რუსთავი რევიანთა საუფლისწულო ქალაქი აღარ არის და ამიტომ მას რჩება მხოლოდ სახელი რუსთავი.
რუსთავი შუა საუკუნეებში
V საუკუნეში ვახტანგ გორგასალმა რუსთავში დააარსა საეპისკოპოსო კათედრა. VIII საუკუნეში რუსთავი გადაეცა ადარნასე ბაგრატიონს. ამ დროს წყაროებში ჩნდება რუსთავის კიდევ ერთი სახელწოდება „რიშა“. VIII საუკუნის 30-იანი წლებიდან, თბილისის საამიროს წარმოქმნის შემდეგ რუსთავი მის შემადგენლობაში შედიოდა. XI საუკუნეში ქალაქს დამოუკიდებელი ამირა განაგებდა. 1115 წელს რუსთავი საქართველოს სამეფოს შეუერთა დავით აღმაშენებელმა. ის სამეფოს ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი სავაჭრო ცენტრი გახდა. XII—XIII საუკუნეებში რუსთავში საქალაქო ცხოვრებამ განვითარების უმაღლეს საფეხურს მიაღწია. ქალაქში ყვაოდა ხელოსნობის ისეთი დარგები როგორიცაა კერამიკის, მინის, ლითონის, ტყავის, ძვლის, ხის, ასევე საფეიქრო წარმოება. რუსთაველი ხელოსნების მიერ დამზადებული ნაწარმი გამოირჩეოდა მაღალი ხარისხით. რუსთავი იმავ დროს ჩართული იყო მახლობელი აღმოსავლეთის სავაჭრო გზების ქსელში.
XII საუკუნის 80-იან წლებში რუსთავს განაგებდა ამირთამირა აბულასანი. იმავე საუკუნის 90-იან წლებში გადაეცა ამირსპასალარ ზაქარია მხარგრძელს. XIII საუკუნეში, ქართლში, მონღოლთა შემოსევები საბედისწერო აღმოჩნდა რუსთავისთვის. 1265 წლის ბექა-ყაენის ლაშქრობის შედეგად, აღდგომა დღეს რუსთავმა არსებობა შეწყვიტა.
XVII საუკუნის ბოლოს ერეკლე I-მა აქ სასახლე ააგო. გვიან შუა საუკუნეებში რუსთავს წერილობითი წყაროები უწოდებენ ნაგებს. ეს სიტყვა შეიძლება ორნაირად განვმარტოთ:
რუსთავის ციხე
280px|thumb|რუსთავის ციხე რუსთავის განადგურების შემდეგ მხოლოდ რუსთავის ციხის ნანგრევები გადარჩა. ციხე იყო თბილისის ირგვლივ აგებულ ციხეთა ერთ-ერთი რგოლი. თავისი არსებობის მანძილზე ციხეს ჰქონდა სამი სხვადასხვა პერიოდის ზღუდე. თავდაპირველად (V—VIII სს.) ზღუდეს ჰქონია ოთხკუთხა კოშკები, მეორეს, ე. წ. შიდა ზღუდეს, ნახევარწრიული კოშკები. შემდგომ ეს ორივე ზღუდე ერთ ზღუდედ გაუერთიანებიათ (IX—XI სს.). მესამე, ე. წ. გარე ზღუდეს გვირაბიანი კარიბჭე ჰქონია (XII—XIII სს.). ციხის აღმოსავლეთით ერთდოულად ორი ზღუდე ყოფილა. რუსთავის ციხე ერთადერთი ციხეა საქართველოში რომელშიც არის ფრესკები.
რუსთავის ციხის ნამდვილი სახელი
გასულ საუკუნეში რუსთავის ციხის ტერიტორიაზე არაქართული მოსახლეობა ცხოვროდა, რომელიც ციხეს რიშ-ყალას ეძახდა. რუსთავს რიშად მოხსენიებს ქართლის ცხოვრების სომხური თარგმანიც. რიშა ქართული რუსთავის დამახინჯებული ვარიანტია.
XX საუკუნის 20-იან წლებში ციხეს კიდევ ერთი ისტორიულად გაუმართლებელი სახელი დაუმკვიდრდა — არიშის ციხე. ეს სახელი მომდინარეობს პავლე ინგოროყვას გამოკვლევიდან — რუსთაველიანა, რომელშიც მან რუსთავის ციხე ჰერეთის დიდებულების — არიშიანების საგვარეულო ციხედ მიიჩნია და მას არიშის ციხე უწოდა. ეს მოსაზრება თავიდანვე უარყვეს იმდროინდელმა ისტორიკოსებმა. რუსთავი ყოველთვის კახეთ-კუხეთის განუყოფელი ნაწილი იყო და არასოდეს შედიოდა ჰერეთის შემადგენლობაში. ყველა ისტორიულ წყაროში ციხე მოხსენიებულია, როგორც რუსთავის ციხე-ქალაქი, ან რუსთავის ციხე.
რუსთაველთა საგვარეულო
VIII საუკუნის ბოლოს საქართველოში არსებობდა რუვისთაველთა ანუ რუსთაველთა ფეოდალური საგვარეულო. ისინი ფლობდნენ კუხეთსა და რუსთავს და ამიტომაც იწოდებოდნენ რუსთაველებად. აკადემიკოსმა ზ. ალექსიზემ გამოთქვა მოსაზრება, რომ XII—XIII საუკუნეების პოეტი შოთა რუსთაველი, შესაძლოა ამ საგვარეულოს ერთ-ერთი წარმომადგენელი იყო.
რუსთავის აღდგენა
1944 წელს ისტორიული ნაქალაქარის ტერიტორიაზე დაიწყო მეტალურგიული ქარხნის მშენებლობა. თითქმის მაშინვე საფუძველი ჩაეყარა თანამედროვე ქალაქის მშენებლობას. 1945 წლის 5 ივნისს რუსთავი დაბად გამოცხადდა. 1948 წლის 26 მარტს საქართველოს სსრ გარდაბნის რაიონის დაბა რუსთავს მიენიჭა ქალაქის სტატუსი. ამავე წელს დაარქვეს რუსთავის პირველ ქუჩებს სახელები. პირველ ქუჩას „ახალგაზრდა კომუნარების“ სახელი დაერქვა, მეორეს — „რუსთავის მშენებელთა“, მესამეს კი — „ბოსტან-ქალაქი“. საბჭოთა პერიოდში რუსთავი მსხვილი სამრეწველო ცენტრი იყო, მოქმედებდა მეტალურგიული, ქიმიური, მანქნათმშენებლობის, საშენ მასალათა საწარმოები. 1956 წელს აშენდა მეტალურგთა კულტურის სასახლე (მ. ნეპრინცევი), 1956-1957 წლებში აშენდა სტადიონი (დ. მელიქიშვილი). 1972 წელს დამტკიცდა გენერალური გეგმა.
რუსთავისა და კუხეთის შესახებ ქართულ წერილობით წყაროებში დაცული ცნობები
1. „მოქცევაჲ ქართლისაჲ“ (IX ს.)
2. ლეონტი მროველის „მეფეთა ცხოვრება“ (XI ს.).
3. ჯუანშერის „ცხოვრება ვახტანგ გორგასლისა“ (XI ს.)
4. „მატიანე ქართლისა“ (XI ს.)
5. დავით აღმაშენებლის ისტორიკოსი (XII ს.)
6. „ისტორიანი და აზმანი შარავანდედთანი“ (XIII ს.)
7. ჟამთააღმწერელი (XIV ს.)
8. „ახალი ქართლის ცხოვრება“ (XVIII ს.)
დემოგრაფია
2014 წლის მოსახლეობის აღწერის მონაცემებით ქალაქში ცხოვრობს 125 103 ადამიანი. აქედან:
ბოლო ათწლეულში როგორც საქართველოში, ასევე ქალაქ რუსთავშიც არსებითად შეიცვალა დემოგრაფიულ-სოციალური ვითარება, რაც გამოიხატებოდა მოსახლეობის რიცხოვნობის შემცირებით. მოსახლეობის ბუნებრივ და მექანიკურ მოძრაობაში გამოკვეთილი ნეგატიური ტენდენციების გამო (შობადობის შემცირება, გარემიგრაციული პროცესების ინტენსიურობა, მიგრანტთა შორის რეპროდუქტიული ასაკის მოსახლეობის მაღალი წილი და სხვა), გაიზარდა მოსახლეობის დაბერების მაჩვენებელი.
ადმინისტრაციული ერთეულები
რუსთავი არის თვითმმართველი ქალაქი. ქალაქის წარმომადგენლობითი ორგანოა ქალაქის საკრებულო, ხოლო აღმასრულებელო ორგანო — მერია. ადმინისტრაციულად რუსთავი იყოფა 10 ტერიტორიულ ორგანოდ:
ეკონომიკა
250px|thumb|[[რუსთავის მეტალურგიული კომბინატი ზვიად ავალიანის ფოტო ]] რუსთავი XX საუკუნეში საქართველოს უდიდესი სამრეწველო ცენტრი იყო თბილისის შემდეგ. ქალაქმა აღმავლობა საბჭოთა პერიოდში დაიწყო: აქ ფუნქციონირებდა 90-მდე დიდი და საშუალო საწარმო, მათ შორის: მეტალურგიული კომბინატი, აზოტის, ქიმბოჭკოს, ცემენტის, ამწემშენებელი ქარხნები, ს. ს. ლითონკონსტრუქცია და სხვა. საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ ძველი ეკონომიკური კავშირების მოშლის შედეგად მრავალი საწარმო გაკოტრების პირას დადგა. შედეგად, 90-იანი წლების ქალაქისთვის განსაკუთრებით მძიმე გამოდგა უმუშევრობისა და სიღარიბის დონის სწრაფი ზრდის გამო. 2004-2006 წლებში განხორციელდა სახელმწიფო ქონების ფართომასშტაბიანი პრივატიზაცია, რომელშიც ნაწილობრივ რუსთავის საწარმოებიც მოექცა. ქალაქის ეკონომიკა ისევ აღმავლობის გზას დაადგა.
ხანგრძლივი ეკონომიკური კრიზისისა და უკიდურესად მაღალი უმუშევრობის დონის გამო რუსთავში XX საუკუნის 90-იანი წლებიდან მოყოლებული მძიმე სოციალური მდგომარეობაა. გაჩერებული მსხვილი საწარმოებიდან გამოთავისუფლებული მუშა-ხელი სხვა სფეროებში დასაქმებას ვერ ახერხებს, რამაც ქალაქიდან კვალიფიცირებული მუშახელის მასიური მიგრაცია განაპირობა. დარჩენილი მოსახლეობის მნიშვნელოვანი ნაწილი ჩრდილოვანი ეკონომიკის (დაუბეგრავი/აღურიცხავი მცირე სამეწარმეო საქმიანობა) ხარჯზე ცხოვრობს.
ტრანსპორტი
250px|მინიატიურა|მეგობრობის გამზირი. [[ზვიად ავალიანის ფოტო ]] ქალაქში ფუნქციონირებს, როგორც მუნიციპალური, ისე კერძო ტრანსპორტი.
მუნიციპალური ტრანსპორტი:
კერძო ტრანსპორტი:
6 (რიცხვი)
ექვსი — მეექვსე ნატურალური რიცხვი. არის ხუთის მომდევნო და შვიდის წინამდგომი. აღინიშნება სიმბოლოთი — 6.
წყაროები
6
რუსთავი
კავშირგაბმულობა
ქალაქში ფუნქციონირებს ს. ს. „საქფოსტის“ და სს „საქართველოს გაერთიანებული სატელეკომუნიკაციო კომპანიის“ რუსთავის ფილიალები, შ. პ. ს. „მეტაკომი“, შ. პ. ს. „ერჯი გრუპი“; ფიჭური კავშირგაბმულობის სამი კომპანია: მაგთი, ჯეოსელი და ბილაინი.
მეტალურგიული კომბინატი
რუსთავის მეტალურგიული კომბინატი უდიდესი სამრეწველო ცენტრია საქართველოში. მისი აშენება გადაწყდა XX საუკუნის 40-იან წლებში. სპეციალური კომისიის მიერ სამშენებლო მოედნად შერჩეული იქნა რკინიგზის მაგისტრალურ ხაზთან მდებარე სადგურ „ველის“ ტერიტორია. მშენებლობა 1941 წლის გაზაფხულზე დაიწყო, მაგრამ მეორე მსოფლიო ომის გამო მალევე შეწყდა. 1944 წელს მისი მშენებლობა განახლდა, მაგრამ რადგანაც ძველი სამშენებლო მოედანი ვერ აკმაყოფილებდა საჭირო მოთხოვნებს, მშენებლობის გადატანა რუსთავის ველზე გადაწყდა. მშენებარე ქარხნის დირექტორად ნიკოლოზ გომელაური დაინიშნა. მშენებელთა რაოდენეობის ზრდასთან ერთად მატულობდა მოსახლეობის რიცხვი, რის შედეგადაც 1946 წლის 25 ივლისს რუსთავი დაბად გამოცხადდა და გარდაბნის რაიონს დაექვემდებარა. 1948 წელს კი — რესპუბლიკური დაქვემდებარების ქალაქად. 1950 წელს მეტალურგიულ ქარხანაში გამოადნეს პირველი ფოლადი, 1954 წელს — თუჯი და კოქსი, 1956 წელს — ამიაკი.
კულტურა
რუსთავის პირველი შვიდწლიანი შერეული სკოლა გაიხსნა 1944 წელს. დაწყებით კლასში ირიცხებოდა 4 მოსწავლე, ხოლო ზედა კლასებში — 7-8. სკოლაში მუშაობდა 5 პედაგოგი. 1948 წელს დაარსდა პირველი რვაწლიანი სკოლა (დღევანდელი მე-2 საჯარო სკოლა). 1967 წლის 30 ნოემბერს გაიხსნა რუსთავის სახელმწიფო დრამატული თეატრი. 1968 წელს შეიქმნა სიმღერისა და ცეკვის სახელმწიფო ანსამბლი რუსთავი.
დღეს ქალაქში 32 სახელმწიფო და 10 არასახელმწიფო ზოგადსაგანმანათლებლო სკოლაა, 5 საშუალო პროფესიული სასწავლებელი, 3 უმაღლესი სასწავლებელი. აქ ფუნქციონირებს 13 ბიბლიოთეკა, 1 თეატრი (რუსთავის თეატრი), 1 მუზეუმი (მხარეთმცოდნეობის), ფოლკლორული ანსამბლები, მათ შორის ანსამბლი „რუსთავი“. ქალაქში ყოველწლიურად ტარდება საერთაშორისო თეატრალური ფესტივალი „ოქროს ნიღაბი“, იმართება სახალხო ზეიმი „რუსთავქალაქობა“. რუსთავიდან მაუწყებლობს ქვემო ქართლის ტელერადიო კომპანია, გამოდის რამდენიმე გაზეთი.
სახელმწიფო აკადემიური ანსამბლი „რუსთავი“
„რუსთავი“ 1968 წელს დაარსდა. მისი დაარსებიდან 35 წლის არსებობის განმავლობაში ასნამბლმა 3000-ზე მეტი კონცერტი ჩაატარა მსოფლიოს 50 ქვეყანაში და მნიშვნელოვანი ბურჯი იყო ქართული კულტურის წარმოჩენის უცხოეთში.
იაგელონია ბელოსტოკი (საფეხბურთო კლუბი)
„იაგელონია“ ბელოსტოკი (Jagiellonia Białystok) — პოლონური კლუბი, რომელიც ჩამოყალიბდა ქალაქ ბელოსტოკში, ასპარეზობს ეკსტრაკლასაში. ასევე თამაშობდა ეკსტრაკლასაში 1997, 1990 და 1992-93 წლების სეზონებს შორის. ბოლოს პოლონეთის უმაღლეს ჩემპიონატში დაბრუნდა 2007 წელს. ასევეა ასპარეზობდა პოლონეთის პირველ ლიგაში 1975-1978, 1980-1981, 1983-1987, 1990-1992, 1993-1996, 2001-2002 და 2003-2007 წლების სეზონებში.
დაარსდა 1920 წელს. საშინაო მატჩებს მართავს ბელოსტოკის მუნიციპალურ სტადიონზე. 2010 წელს კლუბმა მოიგო პოლონეთის თასი, სუპერ თასი და გავიდა უეფა-ს ევროპის ლიგის მესამე საკვალიფიკაციო ეტაპზე. ეს იყო კლუბის პირველი გამოჩენა ევროსარბიელზე, 2010-11 წლის სეზონში კლუბმა დაიკავა მე-4 ადგილი ეკსტრაკლასაში.
ახალი სტადიონის მშენებლობის დამთავრება, რომელიც 22,386 მაყურებელს დაიტევს დაგეგმილია 2014 წელს.
იჯარით გაშვებული
(at ზაგლებიე ლუბინში)
სქოლიო
კატეგორია:პოლონეთის საფეხბურთო კლუბები
შემსიშაჰ სულთანი
შემსიშაჰ სულთანი (Şemsişah Sultan; დ. 1619, საქართველო — გ. 1698, სტამბოლი, ოსმალეთის იმპერია) — ოსმალეთის იმპერიის სულთნის, მურად IV-ის კანონიერი ცოლი. წარმოშობით ქართველი.
ბიოგრაფია
ზილიხანი დაიბადა 1619 წელს, სამეგრელოში. იგი იყო ოდიშის მთავრის, ლევან II დადიანისა და მისი მეორე ცოლის ნესტან-დარეჯან ჭილაძის ქალიშვილი.
მოგვიანებით იგი მოხვდა სულთან მურად IV-ის ჰარემში. მან მურადს ორი ქალიშვილი გაუჩინა: ჰაფსა სულთანი (1634–1636) და ფატმა სულთანი (1636–1640).
შემსიშაჰი გარდაიცვალა 1698 წელს, სტამბოლში.
სქოლიო
კატეგორია:ოსმალეთის სულთნების მეუღლეები კატეგორია:დაბადებული 1619 კატეგორია:გარდაცვლილი 1698
ბრაზილიის პირველი რესპუბლიკა
ბრაზილიის ძველი რესპუბლიკა (República Velha) ან პირველი რესპუბლიკა (Primeira República Brasileira) — ბრაზილიის ისტორიის პერიოდი რესპუბლიკის გამოცხადებიდან, 1889 წლიდან, 1930 წლის სახელმწიფო გადატრიალებამდე. სახელი ეწოდა იმის გამო, რომ სახელმწიფო გადატრიალების შედეგად ჟეტულიუ ვარგასის მიერ დამყარებულ სამხედრო რეჟიმს „ახალი რესპუბლიკა“ ეწოდა.
ამ პერიოდის განმავლობაში ქვეყანაში კონსტიტუციური დემოკრატია არსებობდა. ქვეყნის საპრეზიდენტო არჩევნებზე გავლენას ახდენდა ორი შტატი, სან-პაულუ და მინას-ჟერაისი, ხოლო პრეზიდენტების უმრავლესობა მასონთა ლოჟის წევრები იყვნენ. მასონთა ლოჟა დააარსეს სან-პაულუს უნივერსიტეტის იურიდიული ფაკულტეტის სტუდენტებმა. მინი|მარცხნივ|200პქ|ძველი რესპუბლიკის დროშა ძველი რესპუბლიკის პერიოდი პირობითად იყოფა ორ პერიოდად: „ხმლის რესპუბლიკა“ და „ოლიგარქიული რესპუბლიკა“. პირველი პერიოდის განმავლობაში ხელისუფლებაში დომინირებდნენ სამხედროები, ხოლო მეორე პერიოდის განმავლობაში, ხელისუფლებაში ძირითადად მთავარი შტატების წარმომადგენლები დომინირებდნენ (ე. წ. "გუბერნატორების პოლიტიკა") მოყოლებული პრეზიდენტ მანუელ კამპუს სალისიდან.
ძველი რესპუბლიკა სახელმწიფო გადატრიელების შედეგად დაემხო 1930 წლის ოქტომბერში. ჟეტულიუ ვარგასმა ხელისუფლება 3 ნოემბერს ჩაიგდო ხელში და გახდა დიქტატორი, რომელიც ქვეყანას 1945 წლამდე მართავდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბრაზილიის ისტორია
კალამბური
კალამბური — გალექსილ (იშვიათად პროზაულ) თქმაში სიტყვების ან მათი ნაწილების ისეთი თანმიმდევრობა, რომელიც აგებულია სიტყვათა ბგერით იგივეობასა (ომონიმზე) და მრავალმნიშვნელობიანობაზე. მაგ.: „მაღლით წვიმა მოდიოდა, ნაბადმა ვერ დამფარაო, დამასველა მან, თავიდან, ფეხებამდე მასხა რაო.“
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტერმინები
ესტანსია (ილოილო)
ესტანსია (ოფიციალურად ესტანსიის მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Estancia; Bayan ng Estancia) ― მეორე კლასის მუნიციპალიტეტი ილოილოს პროვინციის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 53 200 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 25 ბარანგაის.
Paul McCartney and Wings
Paul McCartney & Wings (იგივე Wings) — როკ-ჯგუფი, შექმნილი 1971 წელს. მასში ძირითადად შედიოდნენ პოლ მაკ-კარტნი, ლინდა მაკ-კარტნი და დენი ლეინი. ჯგუფმა 1981 წლამდე იარსება.
ესტანსია (ილოილო)
სქოლიო
კატეგორია:ილოილოს პროვინციის მუნიციპალიტეტები
Paul McCartney and Wings
Wings-ს ბრიტანეთში ჰქონდა 12 სინგლი, მოხვედრილი საუკეთესო 10-ეულში, ხოლო აშშ-ში - 14 სინგლი მოხვედრილი ადგილობრივ 10-ეულებში. ჯგუფის მიერ გამოცემული 23 სინგლი აშშ-ში მოხვდა საუკეთესო 40-ეულში (მათ შორის იყო „Junior's Farm/Sally G“). ჯგუფის ცხრა სტუდიური ალბომიდან ყველა მოხვდა აშშ-სა თუ ბრიტანეთის 10-ეულებში, ხოლო ხუთი ლიდერობდა აშშ ჩარტში.
პერსონალი
ათწლიანი არსებობის პერიოდში Wings-ის შემადგენლობამ განიცადა მრავალი ცვლილები. ამ პერიოდში იგი ორჯერ გახდა ტრიო (მაკ-კარტნი-მაკ-კარტნი-ლეინი).
სქოლიო
კატეგორია:1971 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები კატეგორია:1981 წელს დაშლილი ჯგუფები კატეგორია:პოლ მაკ-კარტნი კატეგორია:ლინდა მაკ-კარტნი  კატეგორია:ბრიტანული როკ-ჯგუფები კატეგორია:Capitol Records-ის შემსრულებლები კატეგორია:EMI Records-ის შემსრულებლები კატეგორია:Parlophone-ის შემსრულებლები კატეგორია:Columbia Records-ის შემსრულებლები კატეგორია:Apple Records-ის შემსრულებლები კატეგორია:გრემის ჯილდოს მფლობელები
ალბათური განაწილება
right|thumb|350px|[[ნორმალური განაწილება|ნორმალური განაწილების სიმკვრივე]]
ალბათობის თეორიასა და მათემატიკურ სტატისტიკაში ალბათური განაწილება უსაბამებს ალბათობებს შემთხვევითი სიდიდის მნიშვნელობებს, თუ შემთხვევითი სიდიდე დისკრეტულია და განსაზღვრავს მნიშვნელობის გარკვეული ინტერვალიდან მოსვლის ალბათობას, თუ შემთხვევითი სიდიდე უწყვეტია. დისკრეტულ შემთხვევაში ალბათურ განაწილებას ცხრილის სახე აქვს, უწყვეტ შემთხვევაში კი, როგორც წესი, ანალიზური სახით მოიცემა.
განსაზღვრება
დავუშვათ, მოცემულია ალბათური სივრცე მასზე განსაზღვრული შემთხვევითი სიდიდით. ანუ, ზომადი სივრცეს  ასახავს ზომად სივრცეში, სადაც  წარმოადგენს ბორელის სიგმა-ალგებრას ნამდვილ რიცხვთა სიმრავლეზე \mathbb{R}.
წარმოშობს ინდუცირებულ ალბათურ ზომას, რომელიც განისაზღვრება შემდეგნაირად: სხვანაირად
-ს ეწოდება შემთხვევითი სიდიდის განაწილება. ადგენს ალბათობას იმისა, რომ შემთხვევითი სიდიდე მიიღებს მნიშვნელობას ნამდვილ რიცხვთა ღერძის რომელიმე ინტერვალიდან.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მათემატიკა კატეგორია:ალბათობის თეორია კატეგორია:მათემატიკური სტატისტიკა
რადიოგრაფიული ტესტი
მინი|რადიოგრაფის შექმნა რადიოგრაფიული ტესტი (ინდუსტრიული რადიოგრაფია) — წარმოადგენს არადესტრუქციული შემოწმების (ინსპექციის) მეთოდს უხილავი ხარვეზების აღმოსაჩენად, რომელიც იყენებს მოკლე ელექტრომაგნიტურ ტალღებს (მაღალი ენერგეტიკული ფოტონები) სხვადასხვა მასალაში შესაღწევად.
რენტგენის აპარატი ან რადიოაქტიური წყარო (Ir-192, Co-60 ან ზოგიერთ შემთხევეაში Cs-137) შეიძლება გამოყენებულ იქნას როგორც ფოტონების წყარო. ნეიტრონული რადიოგრაფული ტესტი (NR) არის რადიოგრაფული ტესტის სახესხვაობა რომელიც ფოტონის სანაცვლოდ იყენებს ნეიტრონს სხვადასხვა მასალაში შესაღწევად. იგი ხედავს რენტგენისგან განსხვავებულ საგნებს რადგანაც ნეიტრონს შეუძლია ადვილად შეაღწიოს ტყვიასა და ლითონში, მაგრამ ვერ აღწევს პოლიეთილენში, წყალსა და ზეთში. რადგანაც მასალის მეორე მხრიდან გამოსული რადიოტალღების ნაწილი შეიძლება დაფიქსირდეს და გაიზომოს, ამ რაოდენობაში შემჩნეული ცვლილებები (ან ინტენსივობა)  შესაძლებელს ხდის მასალის სისქის ან შემადგენლობის განსაზღვრას.
შოვის ინსპექცია
რადიაციის სხივი მიმართული უნდა იყოს შესამოწმებელი ნაწილის ცენტისკენ და უნდა იყოს ნორმალური მასალის ზედაპირზე იმ მომენტისთვის, იმ განსაკუთრებული ტექნოლოგიების გარდა რომლის დროსაც ნაცნობი ხარვეზები უკეთესად გამოვლინდება სხივის განსხვავებული კუთხით დახრის დროს. შესამოწმებელი შოვის სიგრძე თითოეულ ექპოზიციისთვის უნდა იყოს ისეთი რომ დიაგნოსტიკური დაბოლოებების სისქე დაცემული სხივის მიმართულებით არ უნდა აღემატებოდეს მოცემული წერტილის რეალურ სისქეს 6%-ზე მეტით. შესამოწმებელი საგანი უნდა მოთავსდეს რადიოაქტიურ წყაროსა და გამომკვლევ მოწყობილობის შორის, ფირი უნდა მოთავსდეს დამჭერში, და რადიოტალღები უნდა შეიშვას შესამოწმებელ საგანში საჭირო დროის განმავლობაში რათა მოხდეს მისი სწორად ჩაწერა. შედეგად მივიღებთ შესამოწმებელი ნივთის ორ განზომილებიან გამოსახულებას ფირზე, რამელიც გამოავლენს ცვალებად სიხშირეებს თითოელ ადგილამდე მიღწეული რადიოაქტიური ტალღების რაოდენობის მიხედვით. ეს ცნობილია როგორც რადიოგრაფია. რადგანაც ფირი თავისი არსით კუმულატიურია შედარებით სუსტი რადიაცია შეიძლება დაფიქსირდეს დასხივების გახანგრძლივებით სანამ ფირი არ ჩაიწერს გამოსახულებას რომელიც გამოჩნდება გამჟღავნების შემდეგ. რადიოგრაფი მოწმდება როგორც ნეგატივი დაბეჭვდის გარეშე, ფოტოგრაფიასგან განსხვავებით, რადგანაც ბეჭვდის დროს გარკვეული ნაწილი ყოველთვის იკარგება.
რადიოგრაფიული ტესტის დაწყებამდე სასურველია კომპონენტების ვიზუალური შემოწმება რათა გამოირიცხოს რაიმე გარეგანი დაზიანება. თუ შოვის ზედაპირი ზედმეტად არასწორია, სასურველი იქნება მისი გახეხვა რათა მივიღოთ გლუვი ზედაპირი, მაგრამ ეს შეზღუდული იქნება იმ შემთხევევბში როცა არასწორმა ზედაპირმა შეიძლება გაართულოს შიდა დაზიანებების აღმოჩენას.
აბიტურიუმი
აბიტურიუმი (abituriens — წამსვლელი) — გერმანული გიმნაზიის ზედა საფეხურის დასრულება.
რადიოგრაფიული ტესტი
შოვის ინსპექცია
ვიზუალური დათვალიერების შემდეგ ოპერატორს წარმდგენა შეექმნება შოვის ორივე მხარის ხემისაწვდომობაზე რაც მნიშვნელოვანია როგორც მოწყობილობის დასადგმელად ასევე შესაფერისი ტექნოლოგიის ამოსარჩევად.
აბიტურიუმი
აბიტურის გამოცდამ უნდა აჩვენოს, თუ რამდენად შესძლო მოსწავლემ სკოლაში განვლილი საგნების წარმატებით ათვისება, რომელთა საფუძველზე მიღებული ცოდნა და უნარ-ჩვევები წარმოადგენს აუცილებელ წინაპირობას უმაღლეს სასწავლებლებში მეცნიერებათა და ხელოვნებათა დასაუფლებლად.
აბიტურიუმს გერმანულად ეწოდება [das Abitur] „აბიტურ“, ასევე მისი მოკლე გავრცელებული ფორმაა [das Abi] „აბი“.
რადიოგრაფიული ტესტი
შოვის ინსპექცია
ისეთი ხარვეზების აღმოჩენა, როგორიცაა დელამინაცია და ჰორიზონტალური ბზარები რთული აღმოსაჩენია რადიოგრაფიით, ამიტომაც გამოიყენება კონტრასტის გამაძლიერებლები. ასეთი გამაძლიერებლებია ვერცხლის ნიტრატი, თუთიის იოდინი, ქლოროფოლი და დიიოდომეთანი. გამაძლიერებელი შეირჩევა იმისდა მიხედვით თუ რამდენად ადვილად შეუძლია მას შეაღწიოს ბზარებში და რამდენად ადვილია მისი ბზარებიდან ამოღება. დიიოდომეთანს გააჩნია უპირატესობა, რადგანაც მუქია და ადვილად ამოდის ბზარიდან, რადგანაც შედარებით სწრაფად ორთქლდება. თუმცა, მან შეიძლება გამოიწვიოს კანის დამწვრობა.
კატეგორია:რადიოგრაფია
აბიტურიუმი
ისტორია
XVIII საუკუნის ევროპაში უნივერსიტეტები თავად ადგენდნენ სტუდენტთა მიღების წესებს. თავდაპირველად პრუსიაში 1788 წელს ე. წ. "აბიტურის რეგლამენტი"-ს მეშვეობით გახდა შესაძლებელი უმაღლეს სასწავლებელში შესვლის საყოველთაო წესების დადგენა; პრუსიის მაშინდელმა კულტურის მინისტრმა, კარლ აბრაამ ფონ ცედლიცმა (Karl Abraham von Zedlitz) ეკლესიის დიდი წინააღმდეგობის მიუხედავად მოახერხა სახელმწიფოს მასშტაბით შეემუშავებინა და დაენერგა საერთო საგანმანათლებლო სტანდარტი.
საერთო საგანმანათლებლო წესის შემოღება უკავშირება იოჰან ჰაინრიხ ლუდვიგ მაიეროტოს (Johann Heinrich Ludwig Meierotto) სახელს, მან ჰირშფელდის ლიცეუმში 1776 წელს პირველმა შემოიღო სკოლის დასრულებასთან დაკავშირებული განსაკუთრებული გამოცდა, რომელზედაც მოსწავლეები უნდა შეემოწმებინათ იმაში, თუ რამდენად იყვნენ ისინი მომზადებული უმაღლეს სასწავლებელში სწავლის გასაგრძელებლად. სწორედ აქედან მომდინარეობს სახელი „სიმწიფის ატესტატი“. „სიმწიფის ატესტატი“, ანუ „აბიტურიუმი“, ანუ „მატურა“.
ბაგირ-ხანი
მარჯვნივ|მინი|ბაგირ-ხანი ბაგირ-ხანი (დ. 1862 — გ. 1915) — რევოლუციური რაზმების (ფედაების) ხელმძღვანაელი თავრიზში ირანის რევოლუციის დროს (1905-1911), ირანის სახალხო გმირის სათარ-ხანის თანამებრძოლი. ხელობით კალატოზი. მონაწილეობდა შაჰის ჯარებისა და ხანების რეაქციული რაზმებისაგან თავრიზის დაცვაში, რისთვისაც თავრიზის ენჯომენმა „სალარე-ე მელის“ („სახალხო წინამძღოლის“) წოდება მიენიჭა. პირველი მსოფლიო ომის დროს ბაგირ-ხანი ირანის ბურჟუაზიული ნაციონალისტების მხაეზე გამოდიოდა; მოკლეს ქურთებთან შეტაკების დროს შირინის რაიონში.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1862 კატეგორია:გარდაცვლილი 1915 კატეგორია:ირანის ისტორია
ოსაპამპის პროვინცია
thumb|right|250px|ოსაპამპას პროვინცია. ოსაპამპა — პროვინცია პერუში, პასკოს რეგიონში. სამხრეთიდან ესაზღვრება ხუნინის რეგიონი, ჩრდილოეთიდან უანუკო, ხოლო აღმოსავლეთიდან უკაიალის რეგიონი. პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ოსაპამპა. 2005 წლის აღწერის შედეგად პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 78 108 ადამიანს, საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე 4,2 ადამიანს. ფართობი 18 673,79 კმ²-ს შეადგენს. პროვინცია იყოფა 7 რაიონად. პროვინციის სტატუსი მიენიჭა 1944 წლის 27 ნოემბერს.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:პასკოს რეგიონის პროვინციები
მურმანსკის ოლქი
მურმანსკის ოლქი (Мурманская область) — რუსეთის ფედერაციის სუბიექტი, შედის რუსეთის ჩრდილო-დასავლეთის ფედერალური ოკრუგის შემადგენლობაში. დაარსდა 1938 წლის 28 მაისს. ადმინისტრაციული ცენტრი — მურმანსკი.
გეოგრაფია
ოლქი მდებარეობს კოლის ნახევარკუნძულზე, თეთრი ზღვისა და ბარენცის ზღვის სანაპიროზე. სამხრეთიდან ესაზღვრება კარელია, დასავლეთიდან ნორვეგია და ფინეთი.
მოსახლეობა
2002 წლის აღწერის მიხედვით ოლქში ცხოვრობს:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუსეთის ფედერაციის ოლქები
ალექსანდროვკა (მელეუზის რაიონი)
ალექსანდროვკა (Александровка; Александровка) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის მელეუზის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 520 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ მელეუზიდან დაშორებულია 25 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია „მელეუზი“, რომელიც დაშორებულია 25 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ (92%).
სქოლიო
კატეგორია:მელეუზის რაიონის სოფლები
7 (რიცხვი)
შვიდი — მეშვიდე ნატურალური რიცხვი. არის ექვსის მომდევნო და რვის წინამდგომი. აღინიშნება სიმბოლოთი — 7.
წყაროები
7
არსენ მგელაძე
არსენ მგელაძე (დ. 27 ნოემბერი, 1955, სოფ. დანდალო, ახლანდ. ქედის მუნიციპალიტეტი – გ. 5 მაისი, 2016) — ქართველი პოლიტიკოსი, სოფლის მეურნეობის მუშაკი.
დაამთავრა საქართველოს ზოოტექნიკურ-სავეტერინარო სასწავლო-სამეცნიერო ინსტიტუტი. 1999-2004 წლებში იყო საქართველოს მე-5 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ქედის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი „საქართველოს აღორძინება“. 2004-2008 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი (ქედის მაჟორიტარი), საარჩევნო ბლოკი „დემოკრატიული აღორძინების კავშირი“.
Cypripedium macranthos
Cypripedium macranthos — მცენარე ჯადვარისებრთა ოჯახისა. უპირატესობას ანიჭებს ნოტიო, ჰუმუსით მდიდარ დრენირებულ ნიადაგს. ყვავის ივნისსა და ივლისში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჯადვარისებრნი
ბაგლერები
ბაგლერები (ძვ. ნორვეგიული ეპისკოპოსის კვერთხი) — XII საუკუნის ბოლოს და XIII საუკუნის დამდეგის ნორვეგიის სამოქალაქო ომების დროს მეფე სვერესა და ბირკებეინერების მოწინააღმდეგენი. მათი წინამძღოლები თავიანთი მიზნებისთვის იყენებდნენ გლეხთა ანტიფეოდალურ გამოსვლებს. ბაგლერებისა და ბირკებეინერების ბრძოლა გრძელდებოდა სვერეს სიკვდილის (1202 წლის) შემდეგაც და დასრულდა XIII საუკუნის 20-იან წლებში მათი ხელმძღვანელების შერიგებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ნორვეგიის ისტორია
ვენახი
მინი|300პქ|ვენახი სამხრეთ [[საფრანგეთი|საფრანგეთში]] ვენახი — ვაზის ბაღი. მიწის ნაკვეთი, რომელზეც გაშენებულია ვაზის პლანტაცია, სადაც მოყავთ ყურძენი ღვინისთვის, სასუფრე ყურძენი და უბრალო, უალკოჰოლო წვენისთვის. ეს წარმოება მევენახეობის სახელითაა ცნობილი, რომელიც როგორც სოფლის მეურნეობის დარგია, ასევე მეცნიერებაა.
მევენახეობის ყველაზე მაღალმთიანი რაიონებია ბოლივიაში (2500-3000 მეტრი ზღვის დონიდან), დაღესტანში (1400 მეტრი), აზერბაიჯანში (1300 მეტრი). ტროპიკულ სარტყელში ვაზის ვეგეტაცია უწყვეტად მიმდინარეობს, რაც წლის განმავლობაში ორი მოსავლის მიღების საშუალებას იძლევა. გასული საუკუნის 70-80-იან წლებში მთელ მსოფლიოში ვაზის ნარგავების ფართობები სტაბილური სახით 10 მილიონ ჰექტარს აღწევდა, რაც სოფლის მეურნეობისათვის გამოყენებული ფართობის 0,7% შეადგენდა.
ისტორია
ღვინოს, რამდენიმე მტკიცებით, ჯერ კიდევ 6000-5000 წლის წინ აწარმოებდნენ. ღვინის დამზადების ტექნოლოგიების განვითარებაში დიდი წვლილი ძველ ბერძნებს მიუძღვით, მაგრამ ძირითადი, საბოლოო სახე რომის იმპერიაში ჩამოყალიბდა.
სქოლიო
კატეგორია:სოფლის მეურნეობა
Polyrhachis delicata
Polyrhachis delicata — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
კალანდაძე
საკუთარი სახელი კალანდაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
იხილეთ აგრეთვე
* კატეგორია:ქართული გვარები
ტალიტაი
ტალიტაი (ოფიციალურად ტალიტაის მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Talitay) ― მუნიციპალიტეტი ჩრდილოეთ მაგინდანაოს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 17 463 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 9 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ მაგინდანაოს მუნიციპალიტეტები
კომპოზიცია (ლიტერატურა)
კომპოზიცია: ლიტერატურული ნაწარმოებისა (ლათ. compositio – შედგენა, შეთხზვა), მოიცავს მხატვრული ნაწარმოების თემის, იდეის, ფაბულის, სიუჟეტის, რითმის, რიტმის, სტროფის, ჩანართი ეპიზოდების, სიტყვიერი გამოსახვის ყველა მხატვრული საშუალების მიზანმიმართულ, მოტივირებულ, ურთიერთშეფარდებულ განლაგებას.
კომპოზიციაში ვლინდება ცხოვრების მოვლენათა, საზოგადოებრივ ურთიერთობათა ჩვენების კანონზომიერება მხატვრულ ნაწარმოებში. განსხვავდება არქიტექტონიკისაგან, რომელშიც წარმოჩენილია ნაწარმოების გარეგნული ნაწილების ურთიერთკავშირი.
ლიტერატურა
კატეგორია:ლიტერატურათმცოდნეობა
8 (რიცხვი)
რვა — მერვე ნატურალური რიცხვი. არის შვიდის მომდევნო და ცხრის წინამდგომი. აღინიშნება სიმბოლოთი — 8.
რესურსები ინტერნეტში
8
ოთხმჭრელიანები
ოთხმჭრელიანები (Duplicidentata) — ძუძუმწოვრების ყოფილი ქვერიგი, რომელსაც ადრე მღრღნელების რიგში აერთიანებდნენ. მოიცავდა 2 ოჯახს: კურდღლისებრთა და მებულულესებრთა. ამჟამად ოთხმჭრელიანებს დამოუკიდებელ რიგად — კურდღლისნაირებად თვლიან; ტერმინი აღარ გამოიყენება.
ლიტერატურა
კატეგორია:ძუძუმწოვრები
შროშა
შროშა — სოფელი საქართველოში, იმერეთის მხარის ზესტაფონის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფლები: ამსაისი, საწაბლე, ქვედა საწუმბო). მდებარეობს მდინარე ძირულის ხეობაში. ზღვის დონიდან 400 მეტრი, ზესტაფონიდან 18 კილომეტრი.
სოფელში გადის საქართველოს საავტომობილო მაგისტრალი ს1. განვითარებულია მეთუნეობა. სოფელში არის მარმარილოს კარიერი, საჯარო სკოლა. სოფელში არის საექიმო ამბულატორია.
სოფელში შემორჩენილია ციხის და ორი წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიის ნანგრევი, რომელთაგან ერთი XI-XII საუკუნეებისა, მეორე კი — XIV საუკუნის.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 400 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ზესტაფონის მუნიციპალიტეტის სოფლები
უმერკოტი
250px|მინი|უმერკოტის არქეოლოგიური მუზეუმი უმერკოტი — ქალაქი თანამედროვე პაკისტანის სინდის პროვინციაში. იგი მდებარეობს მდინარე ინდის ხეობაში. ქალაქი განსაკუთრებით გაძლიერდა დიდი მოგოლთა იმპერიის პერიოდში. აქ დაიბადა ფადიშაჰი აქბარი, როდესაც მისმა მამამ ჰუმაიონმა ერთ-ერთი დამარცხების შემდეგ თავი შეაფარა ქალაქს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პაკისტანის ქალაქები
სირქვა
სირქვა, სირგვა — სოფელი საქართველოში, ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში, კოჭიოს თემში. მდებარეობს ახალქალაქის პლატოზე, ზღვის დონიდან 1750 მ., ახალქალაქიდან 23 კმ, კოჭიოდან 1 კმ. საბჭოთა პერიოდში განვითარებული იყო მეცხოველეობა.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 110 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ილოს პროვინცია
thumb|right|250px|ილოს პროვინცია. ილო — პროვინცია პერუში, მოკეგის რეგიონში. დასავლეთიდან ესაზღვრება წყნარი ოკეანე, ჩრდილოეთიდან არეკიპას რეგიონი, ხოლო სამხრეთიდან ტაკნას რეგიონი. პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ილო. 2005 წლის აღწერის შედეგად პროვინციის მოსახლეობა შეადგენს 63 037 ადამიანს, საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე 45,7 ადამიანს. ფართობი 1 380,68 კმ²-ს შეადგენს. პროვინცია იყოფა 3 რაიონად. პროვინციის სტატუსი მიენიჭა 1970 წლის 26 მაისს.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:მოკეგის რეგიონის პროვინციები
აფორიზმი
აფორიზმი (ბერძნ. αφοριζειν, aphorismos - მოკლე გამონათქვამი) — დახვეწილი, ლაკონიური ფორმით გამოთქმული ბრძნული აზრი. შეიძლება იყოს პოეტურიცა და პროზაულიც. ხშირად დიდი მწერლების შემოქმედებაში. ქართულ ლიტერატურაში აფორიზმის დიდოსტატია რუსთაველი („სჯობს სიცოცხლესა ნაზრახსა სიკვდილი სახელოვანი“, „ვინც მოყვარესა არ ეძებს, იგი თავისი მტერია“ და სხვა). აფორიზმი არსებობს ჩანართებისა და დამოუკიდებელი ჟანრის ფორმითაც (მაგ., XVIII საუკუნის გერმანელ მოაზროვნის გ. კ. ლიხტენბერგის „აფორიზმები“). ეს ჟანრი პოპულარული იყო საფრანგეთშიც (ბ. პასკალი, ფ. ლაროშფუკო, ჟ. ლაბრუიერი, ს. რ. შამფორი). ფრანგულ ლიტერატურაში გავრცელებული „აზრები“ და „მაქსიმები“ (ფრანგ. „maxime“ - მორალის, ზნეობის ძირითადი პრინციპების მოკლე ფორმულა) აფორისტული ხასიათისაა. ლიტერატურაში ცნობილია ე. წ. „აფორისტული სტილი“, რომლისთვისაც დამახასიათებელია უკიდურესი ლაკონიზმი. XIX საუკუნის გერმანელ ფილოსოფებს ა. შოპენჰაუერისა და ფ. ნიცშეს წერის მანერა აფორისტული სტილის ნიმუშს წარმოადგენს. აფორიზმი ჭარბად გვხვდება იგავარაკული ჟანრის ნაწარმოებებში („ჰიტოპადეშა“, ესოპე, ფედრუსი, საადი, ჟ. ლაფონტენი, სულხან-საბა ორბელიანი, ი. კრილოვი და სხვა), უხვად არის გაბნეული ზეპირსიტყვიერებაშიც. მრავალი აფორიზმი საერთოდ ფოლკლორიდან მიმდინარეობს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ლიტერატურული ტერმინები
კალაძე
საკუთარი სახელი კალაძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
9 (რიცხვი)
ლიტერატურა
9
ულაფ V
thumb|კრონპრინცი ულაფი მეუღლე მართასთან ერთად, რომელიც დედოფალი არ გამხდარა. 1950
ულაფ V იგივე ოლაფ V (Olav V, დ. 2 ივლისი, 1903, — გ. 17 იანვარი, 1991) — 1957 წლიდან ნორვეგიის მეფე. ჰოკონ VII ვაჟი.
დაიბადა სანდრინჰემში, ნორფოლკის საგრაფო, დიდი ბრიტანეთი. მამის მხრიდან დანიის უფლისწული გლუქსბურგების გვარიდან, კრისტიან IX შვილთაშვილი, დედის მხრიდან (ნორვეგიის მომავალი დედოფალი მოდი) — კრისტიან IX ქალიშვილის ალექსანდრას ქმრის ბრიტანეთის მეფის ედუარდ VII შვილიშვილი. მამამისის შემდეგ ნორვეგიის სამეფო ტახტზე არჩევამდე ალექსანდრე ერქვა.
ბიოგრაფია
მიიღო სამხედრო განათლება. გატაცებული იყო თხილამურებითა და აფროსანი სპორტით, რამდენიმე ოლიმპიური თამაშის მონაწილე, 1928 წლის საზაფხულო ოლიმპიადის გამარჯვებული აფროსან სპორტში.
ნორვეგიის ნაცისტების მიერ ოკუპაციისას 1940-1944 წლებში კრონპრინცი ულაფი დიდ ბრიტანეთში, აშშ-სა და კანადაში იმყოფებოდა, ნორვეგიის ემიგრანტული და მოკავშირე ჯარების ინსპექტირებას ეწეოდა და რუზველტთან კარგ ურთიერთობას ინარჩუნებდა. ჰქონდა არაერთი სახელმწიფოს უმაღლესი ჯილდო. მონაწილეობა მიიღო ნორვეგიაში გერმანელთა განიარაღებაში, ომის შემდეგ ქვეყნის რაკეტსაწინააღმდეგო თავდაცვას ედგა სათავეში.
1928 წელს მართა შვედი შეირთო ცოლად, რომელიც 1954 წელს ქმრის გამეფებამდე გარდაიცვალა.
მეფობისას ძალიან პოპულარული იყო. ბევრს დადიოდა ქალაქში მანქანით (საჭესთან თვითონვე იჯდა, დაცვის გარეშე) და აცხადებდა, რომ 4 მილიონი პირადი მცველი ჰყავდა (ყველა ნორვეგიელი). სერიოზულად იყო დაკავებული სამხედრო საქმით, ცნობილი იყო სახელმწიფო ვიზიტებით. ზოგიერთი მონაცემებით, მეფის აღსასრული დააჩქარა ცნობამ 1991 წელს სპარსეთის ყურეში ომის დაწყების შესახებ. ულაფ V მემკვიდრედ მისი ერთადერთი ვაჟი ჰარალდი V დასახელდა.
კატეგორია:ნორვეგიის მეფეები კატეგორია:გლუქსბურგები კატეგორია:1928 წლის ზაფხულის ოლიმპიური თამაშების ჩემპიონები კატეგორია:დაბადებული 2 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1903 კატეგორია:გარდაცვლილი 17 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1991
Polyrhachis demangei
Polyrhachis demangei — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
უთო
მინი|ნახშირზე მომუშავე უთო XIX საუკუნის დასასრულს, XX საუკუნის დასაწყისში
ისტორია
მინი|მარცხნივ|უთოების მუზეუმი. [[რუსეთი]]
უთო გამოგონილი იქნა დიდი ხნის წინათ. ძვ. წ. IV საუკუნეში ძველმა ბერძნებმა შექმნეს ტანისამოსის და სხვა სახის ქსოვილების ნაკეცების გასასწორებელი მეტალის მოწყობილობა, რომელიც მხოლოდ გაცხელების შემდეგ შესანიშნავად ასრულებდა შემქმნელების ჩანაფიქრს. XVIII—XIX საუკუნეში უთო თანამედროვეობასთან ძალიან ახლოს მდგომ ლითონის იარაღს წარმოადგენდა, მას გაზზე ან ღუმელზე აცხელებდნენ.
XVIII საუკუნის შუა წლებში გამოჩნდა უთო, რომელშიც გავარვარებული ნაკვერჩხლები თავსდებოდა. ყველაზე გავრცელებული იყო გასათბობი უთოები - ისინი ღუმელში იდგმებოდა და ასე ცხელდებოდა. თუმცა იმ დროისთვის ყველაზე ძვირფასს მაინც სპირტის უთო წარმოადგენდა - XIX საუკუნეში მისთვის საკმაოდ ძვირ საფასურს ცხვარსაც კი არ იშურებდნენ. პირველი ელექტრონული უთო გამოჩნდა 1882 წელს გამომგონებელ ჰენრი სილის წყალობით.
კონტროლის სკალა
მაგალითი (აღებულია თანამედროვე მოწყობილობის ინსტრუქციიდან):
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საყოფაცხოვრებო ტექნიკა
ისარა
ისარა — მცენარეთა გვარი წყლის მრავალძარღვასებრთა ოჯახისა. წყლის ან ჭაობის მრავალწლოვანი ბალახებია, აქვთ სამგვარი ფოთოლი: წყალში ჩაყურსული, მოტივტივე და საჰაერო. ერთსახლიანი ან ორსახლიანი მცენარეებია.
ცნობილია 20-მდე სახეობა. უმრავლესობა გავრცელებულია ამერიკის ზომიერ და ტროპიკულ სარტყელში (მხოლოდ 3—4 სახეობაა ევრაზიაში). საქართველოში გვხვდება 3 სახეობა. მათგან ერთი — Sagittaria platyphylla — გზადმოყოლილია ჩრდილოეთ ამერიკიდან.
ისარა იზრდება ჭაობებში, წყალსატევების ნაპირებზე, სარეველად — ბრინჯის ნათესებში. ხშირად დიდ ფართობზე ქმნის შალდამებს. ზოგ სახეობას შემოდგომაზე უვითარდება სახამებლით მდიდარი გორგლები, რომლებიც იჭმება. ისარა წყლის ფრინველების საკვებია. ზოგი სახეობა დეკორატიულია.
ლიტერატურა
კატეგორია:მრავალძარღვასებრნი
სოლთანიე
სოლთანიე — ქალაქი ირანში, ზენჯანის ოსტანში, თეირანიდან 240 კმ-ით ჩრდილო-დასავლეთით. XIV საუკუნეში, ის სპარსეთის ილხანი მმართველების დედაქალაქი იყო. მისი სახელი ითარგმნება როგორც „იმპერიული“ 2005 წელს, ქალაქი იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.
ქალაქის ცენტრში მდებარეობს ილხანთა მმართველის, ოლჯაითუს მავზოლეუმი (აგრეთვე ცნობილი როგორც მუჰამედ ხუდაბანდას მავზოლეუმი), რომელსაც უფრო სოლთანიეს გუმბათის სახელით იცნობენ.
სქოლიო
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ირანში კატეგორია:ირანის ქალაქები
შესტიკოვო
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 217 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბირსკიდან დაშორებულია 17 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია უფა, რომელიც დაშორებულია 125 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები შეადგენენ (51 %).
ლეგენდა
ლეგენდა (ლათ. legenda – სიტყვასიტყვით, სავალდებულო წასაკითხი ტექსტი) — ზეპირმეტყველების თხრობითი ჟანრი. საფუძვლად უდევს ზღაპრული, სასწაულებრივი ამბავი ან ფანტასტიკური იერსახე. მასში შეიძლება ასახული იყოს წარსული, თანამედროვეობა და მომავალიც. თემატურად: რელიგიური, ისტორიული, გეოგრაფიული, საყოფაცხოვრებო ლეგენდები. თანამედროვე გაგებით ლეგენდას უწოდებენ ნაწარმოებს (განურჩევლად ჟანრისა), რომელშიც მხატვრული გამონაგონი ემყარება გმირულ, ფანტასტიკურ ამბავს.
შესტიკოვო
სქოლიო
კატეგორია:ბირსკის რაიონის სოფლები
ლეგენდა
კატეგორია:ლიტერატურული ჟანრები კატეგორია:ზეპირსიტყვიერება
Söylence
კორეული კალიგრაფია
კორეული კალიგრაფია-მხატვრული მწერლობის კორეული ტრადიცია. კორეული კალიგრაფია ცნობილია როგორც Seoye. კორეის კულტურაში კალიგრაფია მოიცავს როგორც ჰანჯას (ჩინური ლოგოგრაფი) და ჰანგულს (კორეული მშობლიური ანბანი).
ადრეული კორეული კალიგრაფია იყო ექსკლუზიურად ჰანჯაში, ან ჩინურზე დაფუძნებული ლოგოგრაფია, რომელიც პირველად გამოიყენებოდა კორეული ენის დასაწერად. გორიეოსა და ჯოსონის დინასტიების დროს უტილიტარულ ობიექტებს ხშირად აწერდნენ კალიგრაფიით, როგორიცაა ფუნჯების სადგამები, ბოქლომები, საკმევლის საცეცხლე, ფაიფური, ლაქი და საფირმო უთოები. 1443 წელს კორეული ანბანის ჰანგულის გამოგონების შემდეგაც კი, კორეელი კალიგრაფები უპირატესობას ანიჭებდნენ ჩინურ ასოებს, რადგან ისინი უფრო პრესტიჟულად თვლიდნენ. ჰანჯა მე-19 საუკუნის ბოლომდე გაგრძელდა ოფიციალურ დამწერლობად. ეს შეიცვალა, როდესაც ჩრდილოეთ კორეამ და სამხრეთ კორეამ, მათი განხეთქილების შემდეგ, ცალ-ცალკე დააწესეს ჰანგული, როგორც კორეულის ოფიციალური ორთოგრაფია. დღეს ბევრი კალიგრაფი, განსაკუთრებით სამხრეთ კორეაში, ატარებს ექსპერიმენტებს ჰანგულის ახალ სტილზე, რომელიც გახდა კორეული კალიგრაფიის პრაქტიკის მნიშვნელოვანი ნაწილი.
ისტორია
ჩინური კალიგრაფია კორეაში შემოვიდა მე-2 ან მე-3 საუკუნეებში და პოპულარული გახდა VII საუკუნეში. მე-8 საუკუნეში კიმ საენგი ცნობილი გახდა, როგორც ყველაზე ადრეული კორეელი კალიგრაფიის ოსტატი, რომელმაც შექმნა ნამუშევარი, რომელიც შედარებულია ჩინელი კალიგრაფის ოსტატთან ვანგ ქსიჟისთან. მე-9 საუკუნეში პოეტი ჩოე ჩივონი ცნობილი გახდა თავისი კალიგრაფიით როგორც მშობლიურ ქვეყანაში სილაში, ასევე ტანის დინასტიაში.
ადრეული ტანის ოსტატების, იუ შინანის, ოუიან ქსუნისა და იან ჟენკინგის კუთხური კალიგრაფიის სტილები პოპულარობით სარგებლობდნენ მე-14 საუკუნემდ. შემდეგ მოდაში შემოვიდა ჟაო მენფუს უფრო მომრგვალებული სტილი. მომდევნო წლებში კორეული კალიგრაფია სულ უფრო ფორმალისტური გახდა. გიმ ჯონგ-ჰუი (1786–1856), ასევე ცნობილი როგორც კიმ ჯონგ-ჰუი, ითვლება ჯოსონის დინასტიის უდიდეს კალიგრაფად და ის ასევე იყო მეცნიერი და თანამდებობის პირი, მხატვარი, ეპიგრაფი და ბუდისტი. ის იყო მრავალი კალიგრაფიული ფორმის ოსტატი, მაგრამ ყველაზე ცნობილია ჩუსაჩე, თამამი, თავისუფალი ფორმის სტილით. რომელიც მან სრულყო კუნძულ ჩეჯუს ემიგრაციაში ყოფნისას. იგი ცნობილია როგორც ჩუსას სტილი მისი კალმის სახელით 秋史, რომელიც შთაგონებულია ძველი ჩინური ლიშუ დამწერლობით.
ვინაიდან მეცნიერთა კლასები იყენებდნენ ჩინურ სიმბოლოებს, კორეული კალიგრაფია იყენებდა ჰანჯას 1910–1945 წლებში იაპონიის მიერ კორეის ოკუპაციამდე. ნაციონალისტურმა განწყობამ განაპირობა მშობლიური ჰანგულის ანბანის პოპულარიზაცია და ჰანგულის გამოყენებით კალიგრაფიული ნაწარმოებები მას შემდეგ აღორძინდა, თუმცა ჰანჯა კალიგრაფია დღესაც პოპულარულია.
კორეული კალიგრაფია ავითარებს საკუთარ სტილს. შრიფტები, რომლებიც არ არის კვადრატული, მუშავდება, ჯონგ-სუნგის ან ხმოვანთა შემდეგ მოსული ბგერის გათვალისწინებით.
იარაღების „ოთხი მეგობარი“
"ოთხი მეგობარი" კორეულ კალიგრაფიაში ნიშნავს ქაღალდს, ფუნჯს, მელნის ჯოხს და მელნის ქვას. მათ კორეულად Munbangsawoo (文房四友) ჰქვია. კორეულ კალიგრაფიაში გამოიყენება ტრადიციული ჰანჯი, რომელიც დამზადებულია კორეული თუთისგან. იგი კარგად შთანთქავს მელანს და მისი ფერები ნათლად აისახება. ჯაგრისისთვის ირჩევენ იმავე სიგრძის ცხოველის თმებს და აკეთებენ სწორ და მკვეთრად წვეტიან წვერს. მელნის ჯოხი მზადდება დამწვარი ხეებისა და წებოსგან. კარგი მელნის ჯოხს აქვს ძალიან წვრილი ნაწილაკები. დაბოლოს, მელნის ქვა უნდა იყოს დამზადებული მყარი ქვისგან, რომელიც არ იშლება მელნის ჯოხით ან ნეფრით. ოთხი ხელსაწყოს გარდა, კალიგრაფიას სხვა ნივთები ესაჭიროება: იონჯეოკი, წყლის კონტეინერი, რომელიც გამოიყენება მელნის დასამზადებლად, ჩექმის მაშები, ფუნჯების დასაჭერი კონტეინერი გამოყენების შემდეგ, მუნჯინი და ჯაგრისის სარეცხი თასი.
გიმბალი
გიმბალი (ოფიციალურად გიმბალის მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa Guimbal; Bayan ng Guimbal) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი ილოილოს პროვინციის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 35 022 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 33 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ილოილოს პროვინციის მუნიციპალიტეტები
ლექსი
ლექსი — რიტმულად და ინტონაციურად მოწესრიგებული მეტყველება, რომელიც ენის პროსოდიული ბუნების შესაბამისად განსაზღვრული ლექსთწყობის კანონებზეა დამყარებული (ტერფი – ანტიკურ ლექსში; ბაითი – არაბულ-სპარსულში; კვალიტატუროსა – ტაეპი თანაბარმარცვლიანი) ლექსი შეიძლება იყოს რითმიანი, ურითმო (თეთრი ლექსი), თავისუფალი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლიტერატურა კატეგორია:პოეზია
სულაიმან-ტოო
სულაიმან-ტოო – წმინდა მთა ყირგიზეთში მდებარეობს ქალაქ ოშის მახლობლად. მთა შედგება კირქვის 5 მწვერვალისაგან, რომელთა სიმაღლე მერყეობს 1119-1175 მ. შორის. აღმოსავლეთიდან დასავლეთისაკენ გადაჭიმულია 1400 მ-ზე, ხოლო სიგანე შეადგენს – 560 მეტრს.
სულაიმან-ტოო წარმოადგენდა საკრალური მნიშვნელობის მთას, რასაც ადასტურებს მის 7 მღვიმეში აღმოჩენილი პეტროგლიფები. მთის კალთებზე აშენებულია მისი ისტორიის მუზეუმი.
2009 წელს მთა გახდა ქვეყნის პირველი ობიექტი, რომელიც შეიტანეს იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:წმინდა მთები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები ყირგიზეთში
მემფისი
მემფისი იყო მეუღლე ეპაფუსის, ქალაქ მემფისის, ეგვიპტე, დამფუძნებელი ბერძნულ მითოლოგიაში. ის იყო ლიბიის დედა.
შესაბამისად, მემფისი რამდენიმე ქალაქს ჰქვია:
მემფისი ასევე ნაწილია შემდეგ ორგანიზაციათა სახელების:
ირაკლი ჩოგოვაძე
ირაკლი ჩოგოვაძე (დ. 19 აგვისტო, 1973, თბილისი) — ქართველი პოლიტიკოსი.
ბიოგრაფია
1990 წელს ჩააბარა ივ. ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფინანსებისა და კრედიტის ფაკულტეტზე. 1991 წელს სასწავლებლად გადავიდა პარიზში პარი IX-ის სახელობის უნივერისტეტში საბანკო და საფინანსო ორგანიზაციების მართვის ფაკულტეტზე, რომელიც 1996 წელს დაამთავრა მაგისტრის წოდებით. 1996-2003 წლებში სამუშაოდ გადავიდა ლონდონში IBRD-ში ანალიტიკოსად და შემდგომ — ბანკირად. 2004 წელს მუშაობდა მოსკოვში „ABN-AMRO Bank“-ში ბანკირად. 2004 წლის სექტემბერში დაინიშნა ს.ს.ი.პ. „საწარმოთა მართვის სააგენტოს“ თავმჯდომარის მოადგილედ, ხოლო 2004 წლის ნოემბერში − ს.ს.ი.პ. „საწარმოთა მართვის სააგენტოს“ თავმჯდომარედ. 2005 წლის ივნისში დაინიშნა საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრად. ეს პოსტი ეკავა 2006 წლის დეკემბრამდე.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ეკონომიკის მინისტრები კატეგორია:დაბადებული 19 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1973
Polyrhachis dentata
Polyrhachis dentata — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ტალაიანი
სქოლიო
კატეგორია:სამხრეთ მაგინდანაოს მუნიციპალიტეტები
დიატომიტი (ახალციხის მუნიციპალიტეტი)
დიატომიტი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარის ახალციხის მუნიციპალიტეტში, ანდრიაწმინდის თემში.
პროგრესული როკი
პროგრესული როკის ჟანრის კომპოზიციებში, როგორც წესი, შეტანილია კლასიკური ან ჯაზური მუსიკის ელემენტები. პროგრესული როკის კომპოზიციები ხშირად შედგება რამდენიმე ნაწილისგან, მათში ირღვევა ტემპი და რიტმი; ზოგჯერ გამოყენებულია სხვადასხვა ხმის ეფექტი და ა. შ. ამ ტიპის მუსიკალური ნაწარმოები, როგორც წესი, არ მონაწილეობს პოპულარული სიმღერების რეიტინგებში, თუმცა მუსიკოსები ხშირად, სიმღერის სინგლად გამოცემისათვის მიმართავენ სპეციალურ ხერხს — ამოკლებენ სიმღერას, რაც რადიოსადგურებსა და ტელევიზიას საშუალებას აძლევს, მოახდინონ სინგლის/კლიპის დემონსტრირება საკუთარი ეთერით.
დიატომიტი (ახალციხის მუნიციპალიტეტი)
დემოგრაფია
2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 72 ადამიანი.
პროგრესული როკი
სქოლიო
კატეგორია:პროგრესული როკი კატეგორია:როკ-მუსიკის ჟანრები
დიატომიტი (ახალციხის მუნიციპალიტეტი)
სქოლიო
კატეგორია:ახალციხის მუნიციპალიტეტის ისტორიული სოფლები
ჰარალდ V
ჰარალდ V (Harald V, დ. 21 თებერვალი, 1937) — ნორვეგიის მეფე 1991 წლის 17 იანვრიდან. ტახტზე მამამისის ულაფ V გარდაცვალების შემდეგ ავიდა.
ჰარალდი პირველი პრინცია, რომელიც ბოლო ასწლეულში ნორვეგიაში დაიბადა. 1940 წელს ქვეყანაში ნაცისტების შეჭრის შემდეგ სამეფო ოჯახმა დატოვა ოსლო და ვაშინგტონში ცხოვრობდნენ. 1945 წელს უფლისწული ნორვეგიაში დაბრუნდა და 1955 წელს ოსლოს უნივერსიტეტში ჩააბარა. ამის მერე სამხედრო აკადემიაში გადავიდა. 1960 წლიდან ოქსფორდში სწავლობდა.
1968 წელს ცოლად არათავადიშვილი, სონია ჰარალდსენი შეირთო, მისგან ორი შვილი: პრინცესა მართა ლუიზა და კრონპრინცი ჰოკონი შეეძინა, რომელიც ტახტის მემკვიდრედ მიიჩნევა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნორვეგიის მეფეები კატეგორია:გლუქსბურგები კატეგორია:დაბადებული 1937 კატეგორია:დაბადებული 21 თებერვალი
მანავატუ-უანგანუის რეგიონი
მანავატუ-უანგანუი (Manawatu-Wanganui Region) — ახალი ზელანდიის ერთ-ერთი ადმინისტრაციული რეგიონი. მდებარეობს ჩრდილოეთ კუნძულის სამხრეთ ნაწილში, ქალაქ პალმერსტონ-ნორთისა და უონგანუის ირგვლივ.