cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
დიდოსტატის კონსტანტინეს მარჯვენა
პერსონაჟები
როგორც ვიცით, ოვსთა მეფის ასული ბორენა იყო გიორგი პირველის ვაჟის – ბაგრატ მეოთხის მეუღლე, რომელსაც მიეწერება ერთი მშვენიერი ლექსი – „რომელმან ეგე ევას მიუზღე ვალი“. კონსტანტინე გამსახურდიამ „ბორენა“ შორენათი“ შეცვალა, მიანიჭა ამ სახელს უფრო მეტი კეთილხმოვნება და ამიტომაც სწრაფად გავრცელდა. თუმცა, არის ცნობა, რომ ეს სახელი არსებულა ძველ საქართველოში. როგორც პროფესორი ზურაბ ჭუმბურიძე აღნიშნავს, ბორენა ყოფილა სკვითურ-ალანური სიტყვა და ნიშნავს „წაბლისფერთმიანს”.
ისტორიული და გამოგონილი პერსონაჟები
კონსტანტინე გამსახურდია ხშირად იმეორებდა: ისე ვებრძვი ქართულ სიტყვას, როგორც ბიბლიური იაკობი – თავის მრისხანე ღმერთსო. როგორც ვხედავთ, ამ სიმბოლიკით ქართულ სიტყვას ღმერთთან აიგივებდა, თავის თავს – იაკობთან.
იაკობს ჰყავდა თორმეტი ძე, რომელთა სახელები დაერქვა მათგან წარმოშობილ ისრაელის თორმეტ ტომს. ღმერთი მფარველობდა იაკობს, მაგრამ, ღამით, იორდანეზე გადასვლის წინ, დაუხვდა თავის რჩეულს და ანგელოსის სახით დაეჭიდა. მთელი ღამე იბრძოდნენ, მაგრამ ვერ სძლია ანგელოსმა იაკობს, მხოლოდ დააკოჭლა იგი – თეძოს სახსარი უღრძო შეხებით (დაბადება, თ. 32, მ. 24-32).
იაკობი ღმერთმებრძოლი გმირია, უფლის მეტოქე და მძლეველი...
განგების ნებასთან ბრძოლას ადარებს მწერალი შემოქმედებას, უფლისთვის კურთხევას თუ მარადიული ცეცხლის წართმევას, რათა იგი ხალხს გადასცეს...
ეს მოდელი გადავიდა „დიდოსტატის მარჯვენაში”, სადაც არსაკიძე ხატავს იაკობის შერკინებას უფალთან. ღმერთს კათალიკოს მელქისედეკის თვალები აქვს, იაკობს – ხუროთმოძღვრისა. სასიკვდილო ზმანებაშიც მგლისფერთვალება მოხუცს ერკინება მკლავმოკვეთილი არსაკიძე, მაგრამ, არ მისცა სული კათალიკოსის სახით მოსულ ქრისტიანულ ღმერთს მომაკვდავმა, რადგან სვეტიცხოვლისთვის, ანუ ხელოვნებისთვის შეეწირა იგი.
იაკობი და ისაევი ტყუპები იყვნენ. მათი მეტოქეობა დაიწყო დედის მუცლიდანვე და მთელი ცხოვრება გაგრძელდა. განმეორდა აბელისა და კაენის მითი, რომლის სიმბოლიკითაც კაენი იაკობს უნდა ეწოდოს, როგორც ძმის მოშუღლარსა და მამის კურთხევის მოტყუებით მიმტაცებელს.
რევაზ მიშველაძე წერს: მეფე გიორგი დიდოსტატის მარჯვენის ერთი უაღესად საინტერესო და გამოკვეთილი სახეა. ბაგრატიონთა ამ სახელოვან შთამომავალს მძიმე დროში მოუხდა მეფობა. მას, ჯერ კიდევ უწვერულ ჭაბუკს, თორმეტი წლის ყმაწვილს სამეფო სკიპტრა მისცეს ხელთ და ქვეყნის საშინაო და საგარეო საკითხების ურთულეს პოლიტიკაში გარკვევა მიანდეს. ავტორმა საოცარი ზომიერებით, მოკრძალებით და მხატვრული ტაქტით შექმნა მეფე-მონარქის კოლორიტული სახე. გვიამბო ტრაგიკულ ბედზე ახალგაზრდა ბრძენი მეფისა, რომელმაც ხანმოკლე სიცოცხლის მანძილზე ყველა ღირსება და ნაკლი თავისი ერისა შეურცხვენლად ატარა, როგორც მეფემ და როგორც კაცმა.
სქოლიო
კატეგორია:კონსტანტინე გამსახურდიას ნაწარმოებები კატეგორია:ქართული რომანები კატეგორია:1939 წლის რომანები კატეგორია:ისტორიული რომანები კატეგორია:მოდერნისტული რომანები კატეგორია:ექსპრესიონიზმი
ჟან კორბელი
ჟან კორბელი (Jean Corbel; დ. 8 თებერვალი 1920, ლიონი, საფრანგეთი, — გ. 22 თებერვალი 1970, კუენკა, ესპანეთი) — ფრანგი გეოგრაფი. კარსტოლოგია-სპელეოლოგიის მკვლევარი. პროფესორი. თავისი მოღვაწეობა დაიწყო როგორც მასწავლებელმა და სპელეოლოგიის მოყვარულმა, მოგვიანებით დაკავდა კარსტის კვლევით. მონაწილეობა მიიღო შპიცბერგენზე ჩატარებულ ექსპედიციაში (ნორვეგია). ჟან კორბელი სპელეოლოგებისათვის აქვეყნებდა შრომებს ჟურნალებში. თავის ცხოვრების უდიდესი ნაწილი მოგზაურობაში გაატარა. მოიარა მთელი მსოფლიო, მათ შორის ანტარქტიდა, გრენლანდია, დიდი ბრიტანეთი, ესპანეთი, იტალია, კოსტა-რიკა და ა.შ. კარსტულ გამოკვლევებს ატარებდა პირენეებსა და ალპებში.
გარდაიცვალა ესპანეთის მოყინულ გზაზე, საავტომობილო კატასტროფაში, 50 წლის ასაკში.
სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი გეოგრაფები
Polyrhachis braxa
Polyrhachis braxa — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
მანაკაუს მთა
მანაკაუს მთა (Manakau) — მწვერვალი ახალ ზელანდიაში, მარლბოროს რეგიონში, სამხრეთ კუნძულზე. ზღვის დონიდან 2608 მ სიმაღლით, იგი კაიკურის ქედის ზღვისპირა ნაწილის უმაღლესი მწვერვალია.
ლიტერატურა
კატეგორია:ახალი ზელანდიის მთები
ფარსალოსის ბრძოლა
ფარსალოსის ბრძოლა — ძვ. რომში სამოქალაქო ომის დროს (ძვ. წ. 49-45 წწ.) გადამწყვეტი ბრძოლა იულიუს კეისრისა და პომპეუსის ჯარებს შორის ფარსალოსთან, თესალიაში, საბერძნეთი. მიზეზი რომში ერთპიროვნული ძალაუფლების დამყარება. ფარსალოსის ბრძოლაში იულიუს კეისარი ამარცხებს პომპეუსის ჯარებს.
მსვლელობა
იულიუს კეისრის ქვეითმა ჯარმა მტერს ფრონტიდან შეუტია. პომპეუსის ცხენოსანი ჯარი ფლანგიდან გამოედევნა კეისრის უკანდახეულ ცხენოსან ჯარს, ამ დროს ფლანგიდან კეისრის სათადარიგო ქვეითმა ჯარმა დაარტყა მტრის გამოტყუებულ ცხენოსან ჯარს და უკუაგდო იგი. ამის შემდეგ კეისრის ქვეითი და ცხენოსანი ჯარი ერთიანად შეიჭრა მტრის ზურგში და ალყაში მოაქცია. პომპეუსი ზღვისკენ გაიქცა და იქიდან გემით ეგვიპტეში გაემგზავრა. მიტოვებული ჯარი ტყვედ ჩავარდა.
სქოლიო
კატეგორია:რომის რესპუბლიკის ბრძოლები კატეგორია:ძვ. წ. I საუკუნის ბრძოლები
სერგო ამაღლობელი
სერგო ივანეს ძე ამაღლობელი (დ. 11 ივლისი, 1898, ამაღლება, ახლანდელი ვანის მუნიციპალიტეტი ― გ. 13 თებერვალი, 1938) ― ქართველი თეატრალური მოღვაწე, კრიტიკოსი, დრამატურგი.
ბიოგრაფია
1920–1924 წლებში სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის იურიდიულ და ეკონომიკურ ფაკულტეტებზე, ამავე დროს მუშაობდა გაზეთ „ტრიბუნაში“. 1924–1928 ლექციებს კითხულობდა თსუ-სა და კონსერვატორიაში. 1925 წელს იყო რუსთაველის თეატრის დირექტორი, 1926–1927 — სახკინმრეწვის დირექტორი. 1928–1931 წლებში სათავეში ედგა მოსკოვის სხვადასხვა შემოქმედებით დაწესებულებას, 1931–1932 წლებში იყო მოსკოვის ახალი თეატრის, 1933-1936 წლებში კი მოსკოვის მცირე თეატრის დირექტორი და სამხატვრო ხელმძღვანელი.
1928–1937 წლებში მოსკოვის ჟურნალ-გაზეთებში სისტემატურად იბეჭდებოდა ამაღლობელის კრიტიკული და თეორიული წერილები თეატრისა და კინოს შესახებ. რუსულ ენაზე დაწერა რამდენიმე პიესა: „კარგი ცხოვრება“ (1934 დადგა მოსკოვის მეორე სამხატვრო თეატრმა). „ჩემი ქვეყანა“ და სხვა. ამაღლობელის მნიშვნელოვანი ნაშრომებია: „თეატრისა და კინოს პრობლემები“, თბ., 1928; მოსკოვში რუსულ ენაზე გამოცემული „ქართული თეატრი“, 1930; „დიდი ბრძოლების დრამატურგია“, 1933; „მცირე თეატრი“, 1935.
1938 წელს სერგო ამაღლობელი დაააკავეს და წაუყენეს ბრალდება, რომ იგი იყო კონტრრევოლუციური, ტროცკისტული ორგანიზაციის ერთ-ერთი შემქმნელი მოსკოვში, რომელიც აერთიანებდა და სათავეში ედგა მოსკოვის ქართულ, ნაციონალისტურ საზოგადოებას. მის თანამონაწილეებად განიხილეს და დააპატიმრეს მისი მეგობრებიც, რომლებიც მას ჰყავდა მოსკოვში სამუშაოდ მიწვეული 1936 წლიდან: პეტრე ოცხელი, ვახტანგ აბაშიძე და გიორგი ჟორდანია. ოთხივე მათგანს მიესაჯა დახვრეტა.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი დრამატურგები კატეგორია:ვანის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში სერგო კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
ბეჭისციხე
ბეჭისციხე — ციხესიმაგრე ისტორიულ სამხრეთ საქართველოში (ამჟამად თურქეთშია). პირველად იხსენიება XI საუკუნეში. ვახუშტის მიხედვით, ეს უნდა იყოს შემდეგდროინდელი ქუმურლუს ციხე კოლას პროვინციაში (მტკვრის სათავეები).
ლიტერატურა
კატეგორია:თურქეთის ციხესიმაგრეები კატეგორია:ქართული არქიტექტურული ძეგლები საზღვარგარეთ
ჩხუში
ჩხუში — ქართული აბორიგენული წითელყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში სამეგრელოდან.
გავრცელებულია მაღლარების სახით აჭარაში, ქედის მუნიციპალიტეტში.
ივანე ჯავახიშვილის ცნობით, ოდესღაც აჭარაში თეთრყურძნიანი ჩხუშიც ყოფილა გავრცელებული.
ბოტანიკური აღწერა
ზრდასრული ფოთოლი საშუალო ან საშუალოზე დიდია, ოვალური, სამი, იშვიათად ხუთნაკვთიანი. ფოთლის ქვედა მხარე ძლიერ ქეჩისებრადაა შებუსული. ყვავილი მდედრობითია. მტევანი პატარა ან საშუალო ზომისაა, ცილინდრული ფორმის, ზოგჯერ დატოტვილი, თხელი, იშვიათად ააშულო სიკუმსის. მარცვალი საშუალო ზომისაა, მომრგვალო ან ოდნავ ოვალური, თითქმის შავია, კანი საკმაოდ სქელია და მკვრივი, ცვილისებრი ფიფქით უხვად დაფარული. რბილობი წვნიანია, წვენი — შეუფერავი.
ჩხუში საშუალო ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 190 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის ბოლოს, ნოემბრის დასაწყისში შედის. მტევნის საშუალო წონა 126 გრამია, საჰექტარო მოსავლიანობა კი 5.0-5.5 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 18.3%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 9.5 გ/ლ-ს.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამეგრელოს ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის წითელყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
არშაულა
სიუჟეტი
ფილმი მოგვითხრობს კულაკთა გააფთრებულ წინააღმდეგობაზე, ხელი შეუშალონ საბჭოთა ხელისუფლების მიერ მეტად საჭირო მადნის, ანდეზიტის მოპოვების საქმეს. "არშაულა" წმინდა მთადაა მიჩნეული და ამ საბაბის მოშველიებით ბობოლები ცდილობენ აამხედრონ მორწმუნენი მშენებლობის წინააღმდეგ. მტრების შავბნელი ხრიკების წყალობით მთის აფეთქებისას უდანაშაულო ადამიანი იღუპება. პროვოკატორი შეპყრობილია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1935 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:სსრკ-ის ფილმები კატეგორია:1935 წლის ფილმები
კამარლო
კამარლო — სოფელი საქართველოში, დმანისის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (კამარლო, შახმარლო, ქარიანი). მდებარეობს დმანისის პლატოზე, ზღვის დონიდან 1390 მ. დმანისიდან დაშორებულია 7 კმ-ით, კაზრეთიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) — 37 კმ.
ისტორია
სოფლის სახელწოდება „დიდი კამარლო“ დაფიქსირებულია 1898 წლის რუსეთის ერთვერსიან რუკაზე „Бол. Камарло“ სახით. კამარლო და მის თემში შევალი სოფლებში საბჭოთა პერიოდში შედიოდნენ დმანისის სადაბო საბჭოში, 1981 წლის შემდგომ გამოიყვნენ ცალკე ადმინისტრაციულ ერთეულად.
სქოლიო
კატეგორია:დმანისის მუნიციპალიტეტის სოფლები
დედოფალ მარიას დაწესებულებათა უწყება
მინი|დედოფალ მარიას დაწესებულებათა უწყების ემბლემა დედოფალ მარიას დაწესებულებათა უწყება (Ведомство учреждений императрицы Марии) — რუსეთის იმპერიაში უწყება, რომელსაც ექვემდებარებოდა კეთილშობილ ქალთა ინსტიტუტები, ქალთა გიმნაზიები, ბავშვთა თავშესაფრები, უსინათლო და ყრუ-მუნჯ ბავშვთა სასწავლო დაწესებულებები, ზოგიერთი საავადმყოფო. ოფიციალურად სახელი ეწოდა 1854 წელს იმპერატორ პავლე I-ის ცოლის, დედოფალ მარია თეოდორეს ასულის მიხედვით, რომელსაც 1797 წლიდან ჩაბარებული ჰქონდა კეთილშობილ ქალთა სააღმზრდელო საზოგადოებაზე მზრუნველობა. XX საუკუნის დასაწყისისთვის ამ უწყების გამგებლობაში იყო: 70 ქალთა ინსტიტუტი და გიმნაზია, 176 ბავშვთა თავშესაფარი, 21 სასწავლებელი უსინათლო და ყრუ-მუნჯი ბავშვებისათვის, 21 უპოვართა თავშესაფარი, 40 საავადმყოფო, მრავალი უმაღლესი დაწყებითი სასწავლებელი და სხვ.; მაგრამ განსაკუთრებული ყურადღება ექცეოდა კეთილშობილ ქალთა ინსტიტუტებს. მაღალჩინოსან მოხელეთა ოჯახებს ამ დაწესებულებებში საგვარეულო ადგილები ჰქონდათ. სწავლაში წარჩინებული მოსწავლე ქალებისათვის დაწესებული იყო ოქროსა და ვერცხლის მედლები, ხოლო უმაღლესი ჯილდო იყო შავი ხავერდის დიდ ბანტზე მიმაგრებული, უმაღლესი სინჯის ოქროსაგან ჩამოსხმული რუსული ინიციალების МФ-ის (მარია თევდორეს ასული) მონოგრამა, რომელსაც დაჯილდოებული მარცხენა ბეჭზე იკეთებდა. თბილისში იყო დედოფალ მარიამის უწყების სასწავლებლები, მ. შ. კეთილშობილ ქალთა ინსტიტუტი, რომელსაც ამიერკავკასიის ქალთა ინსტიტუტი ერქვა. უწყებამ იარსება 1917 წლამდე.
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის იმპერია
პეტრე ვრანგელი
thumb|პეტრე ნიკოლოზის ძე ვრანგელი პეტრე ნიკოლოზის ძე ვრანგელი (Пётр Никола́евич Вра́нгель; დ. 27 აგვისტო [ ძვ. სტ. 15 აგვისტო ], 1878, ნოვოალექსანდროვსკი, კოვენის გუბერნია, რუსეთის იმპერია — გ. 25 აპრილი, 1928, ბრიუსელი, ბელგია) — რუსი ბარონი , მხედართმთავარი, გენერალი, რუსეთ-იაპონიის ომის გმირი და პირველი მსოფლიო ომის გმირი, რუსეთის სამოქალაქო ომის დროს თეთრი მოძრაობის (1918—1920 წლებში) ლიდერი. რუსული არმიის მთავარსარდალი ყირიმსა და პოლონეთში (1920 წელს), გენერალური შტაბის გენერალ-ლეიტენანტი, (1918). წმინდა გიორგის ორდენის კავალერი.
ბიოგრაფია
1917 წლის იანვრიდან იყო უსურიის ცხენოსანი დივიზიის მე-2 ბრიგადის მეთაური, 1917 წლის ივლისიდან მე-7 საკავალერიო დივიზიის მეთაური, შემდეგ შერეული საკავალერიო კორპუსის სარდალი. 1918 წლის დასაწყისიდან მოხალისეთა არმიაში ცხენოსანი დივიზიის მეთაური. გენერალ დენიკინთან უთანხმოების გამო ტოვებს მოხალისეთა არმიას და საცხოვრებლად გადადის სტამბოლში. 1919 წლის ნოემბრიდან ისევ უერთდება თეთრგვარდიელთა მოძრაობას, ბრუნდება რუსეთში და აგრძელებს აქტიურ მოღვაწეობას. 1919 წლის დეკემბრიდან მოხალისეთა არმიის სარდალია ყირიმში. 1920 წლის აპრილიდან გენერალ დენიკინისგან იბარებს თეთრგვარდიული მოძრაობის ხელმძღვანელობას. იმავე თვიდან მან სახელი გადაარქვა სამხრეთ რუსეთის არმიას და უწოდა რუსული არმია. 1920 წლის აპრილის ბოლოდან იგი რუსული არმიის უმაღლესი მთავარსარდალი და სამხრეთ რუსეთის სახელმწიფოს უმაღლესი მმართველია. თეთრგვარდიული მოძრაობის დამარცხებისა და წითელი არმიის მიერ ყირიმის დაკავების შემდეგ 1920 წლის შემოდგომიდან მიდის ემიგრაციაში, მოკავშირეთა მიერ ოკუპირებულ სტამბოლში. 1922 წელს საცხოვრებლად გადადის სერბეთის, ხორვატიისა და სლოვენიის სამეფოში. 1927 წლიდან ბრიუსელშია, სადაც გარდაიცვალა უეცრად 1928 წელს. ზოგიერთი ვერსიით მოწამლა შინსახკომის აგენტმა. დაკრძალეს ბრიუსელში და 1929 წელს გადაასვენეს ბელგრადში.
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:დაბადებული 27 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1878 კატეგორია:გარდაცვლილი 25 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1928
Polyrhachis brendelli
Polyrhachis brendelli — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
კატაკანა
კატანა (იაპ: かたかな, カタカナ)
კატეგორია:იაპონური ენა
Kana (skriftsystem)
სან-ფრანცისკო
სან-ფრანცისკო (San Francisco;, ოფიციალურად სან-ფრანცისკოს ქალაქი და ოლქი) — ჩრდილოეთ კალიფორნიისა და სან-ფრანცისკოს ყურის ფინანსური და კულტურული ცენტრი.
სან-ფრანცისკოს ნახევარკუნძულის ჩრდილოეთით, კალიფორნიაში შექმნილი ეს თვითმართვადი ქალაქი გადაჭიმულია 121 კმ²(46.9 კვადრატული მილი)-ის ფართობის ტერიტორიაზე. აქ ყოველ კვადრატულ კილომეტრზე 6,803 ადამიანი ცხოვრობს. იგი ყველაზე მჭიდროდ დასახლებული ქალაქია მთელ კალიფორნიაში, ხოლო ამერიკის შეერთებულ შტატებში მეორე, პირველი ადგილი კი ნიუ-იორკს ეკუთვნის. სან-ფრანცისკოს მოსახლეობა 2013 წლის აღწერით 837,442-ს შეადგენს და ამ მაჩვენებლით იგი კალიფორნიის შტატში მეოთხე ყველაზე ხალხმრავალი ქალაქია ლოს-ანჯელესის, სან-დიეგოსა და სან-ხოსეს შემდეგ, ამერიკის შეერთებულ შტატებში კი მხოლოდ მეთოთხმეტე. ქალაქი ასევე წარმოადგენს თავისი რეგიონის კულტურულ და ფინანსურ ცენტრს.
სან-ფრანცისკოს დაარსება 1976 წლის 29 ივნისით თარიღდება და ესპანელ კოლონიზატორებს მიეწერებათ.. 1849 წელს დაწყებულმა კალიფორნიის ოქროს ციებ-ცხელებამ ქალაქის მოსახლეობის სწრაფი ზრდა გამოიწვია და ამ დროისთვის სან-ფრანცისკო უკვე ამერიკის დასავლეთ სანაპიროს ყველაზე ხალხმრავალ ქალაქი არის. მოსახლეობის ზრდამ კი 1856 წელს, თავის მხრივ, ქალაქის თვითმართვად ერთეულად ჩამოყალიბება განაპირობა. სან-ფრანცისკოს სერიოზული პრობლემები შეუქმნა 1906 წლის მიწისძვრამ და ხანძარმა, რამაც მისი სამი-მეოთხედი ნაწილი მიწასთან გაასწორა, თუმცაღა იგი მალევე ფეხზე დადგა და 1915 წელს პანამის კონტინენტურ ექსპოზიციას უმასპინძლა. ქალაქი აქტიურად იყო ჩართული მეორე მსოფლიო ომშიც. ომის შემდეგ მასიურმა იმიგრაციამ, მოსახლეობის ლიბერალურმა მისწრაფებებმა და მრავალმა სხვა ფაქტორმა ქალაქს სიყვარულის ზაფხულისკენ უბიძგა, რამაც სან-ფრანცისკო ლიბერალიზმის კერად აქცია მთელ ამერიკაში.
სან-ფრანცისკოს, რომელიც ცნობილია თავისი თავბრუდამხვევი ზაფხულით, ნისლით, ციცაბო ბორცვებით, დახვეწილი არქიტექტურითა და ისეთი ღირსშესანიშნაობებით, როგორიცაა: ოქროს კარიბჭე, ტრამვაი ქსელი, ალკატრასის ციხე, ალკატრასის კუნძული, ჩაინა თაუნი და ლომბარდიის ქუჩა, მუდამ აღტაცებაში მოჰყავს ტურისტები.
ისტორია
1821 წელს დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ ეს ტერიტორია მექსიკამ იგდო ხელთ. მექსიკის შემადგენლობაში ყოფნისას სან-ფრანცისკოს ტერიტორიაზე ორდენის მმართველობა დასრულდა და მიწების პრივატიზება დაიწყო. პირველი თავისუფალი მესაკუთრე ინგლისელი უილიამ რიჩარდსონი არის, რომელმაც 1835 წელს ააშენა კარმიდამო დღევანდელი პორტსმუთის სკვერის ტერიტორიაზე.მერთან ერთად სწორედ ამ პიროვნებას მიუძღვის უდიდესი წვლილი ამ მზარდი ტერიტორიის დაპროექტებასა და ქალაქ იერბა-ბუენად ჩამოყალიბებაში. ამერიკა-მექსიკის ომისას, 1846 წლის 7 ივლისს კომოდორ ჯონ დრეიკ სლოუტიმ იერბა-ბუენა მოითხოვა. მომდევნო წლის 30 იანვარს ქალაქს სახელი შეუცვალეს და სან-ფრანცისკო დაარქვეს და ქალაქიც ოფიციალურად გადავიდა ამერიკის შეერთებული შტატების საკუთრებაში. მიუხედავად მიმზიდველი მდებარეობის, როგორც საპორტო, ისე სანაოსნო თვალსაზრისით, სან-ფრანცისკო მაინც პატარა დასახლებად რჩებოდა, რომელსაც გეოგრაფიული თავისებურებები კიდევ უფრო არასტუმართმოყვარეს ხდიდა. მინიატიურა|მარჯვნივ|სან-ფრანცისკოს პორტი 1851 წელს მინიატიურა|მარცხნივ|[[პორტსმუთის სკვერი 1851 წელს]] სან-ფრანცისკოს ცხოვრებაში ახალი ეტაპი დგება 1848 წელს. კალიფორნიის ოქროს ციებ-ცხელებამ ქალაქში საფუარით გამომცხვარი პურის კმაყოფაზე მყოფი უამრავი ოქროს მაძიებელი შეყარა, რამაც მოსახლეობის მკვეთრი ზრდა გამოიწვია: თუ 1848 წელს სან-ფრანცისკოს მოსახლეობა 1,000-ს უდრიდა, 1849 წლისთვის ეს რიცხვი 25,000-მდე გაიზარდა. ჯადოსნური გამდიდრების სურვილითა და იმედით შეპყრობილი ჯგუფები უკანმოუხედავად ტოვებდნენ გემებს და თავქუდმოგლეჯილნი გარბოდნენ ოქროს საბადოებისკენ. სან-ფრანცისკო მომთაბარეთა მცირე დასახლებიდან დიდ ქალაქად იქცა, მოკირწყლული ქუჩებით, ეკლესიებით, სკოლებით და სამთავრობო დაწესებულებებით. მრავალი ქალაქი აშენდა მთელს კალიფორნიაში. შეიქმნა კანონთა სისტემა და მთავრობა, რის გამოც კალიფორნია 1850 წელს აშშ-ის შტატად გამოცხადდა. ვერცხლის საბადოების აღმოჩენამ კი 1959 წელს ოპორტუნისტთა ახალი ჯგუფი მიიზიდა. მიუხედავად ბევრი დადებითი შედეგისა ოქროს ციებ-ცხელებამ სან-ფრანცისკო გარყვნილების, თაღლითობის, პროსტიტუციისა და უკანონობის კერად აქცია.
ადგილობრივებმა დახმარების ლოდინს საქმის სწრაფად დაწყება ამჯობინეს და მართლაც, აღდგენითი სამუშაოები სწრაფად და მასშტაბურად დაიწყო და ასევე გაგრძელდა. დაზარალებულებს გვერდში ამოუდგა ამერიკის ბანკის დამაარსებელი და დირექტირი ამადეო გიანინი, რომელმაც სესხები გასცა მოსახლეობის იმ ნაწილზე, რომელიც უსახლკაროდ დარჩა. 1910 წელს შეიქმნა სან-ფრანცისკოს დაგეგმარებისა ურბანული კვლევის ასოციაცია, რომელსაც მოსახლეობის ხელახლა დასახლებაზე უნდა ეზრუნა. მიწისძვრამ დააჩქარა ქალაქის დასავლეთით მდებარე დასახლებების განვითარება, მათ შორის ფასიფიქ ჰეითი, სადაც მრავალმა მდიდარმა დაიდო ბინა. მენშენ ჰილზე დანგრეული სასახლეების ადგილი სასტუმროებმა დაიკავეს. ხელახლა, ბოზ-არტის სტილში აშენდა სან-ფრანცისკოს სითი ჰოლი და ქალაქმა საბოლოოდ ხელახლა დაბადება 1915 წელს აღნიშნა პანამის კონტინენტურ ექსპოზიციაზე.
გეოგრაფია
მინიატიურა|მარჯვნივ|[[სან-ფრანცისკოს ნახევარკუნძული]]
სან-ფრანცისკო მდებარეობს ამერიკის შეერთებული შტატების დასავლეთ სანაპიროსა და სან-ფრანცისკოს ნახევარკუნძულის ჩრდილოეთით და მოიცავს სან-ფრანცისკოს ყურესა და წყნარი ოკეანის ნაწილს. ქალაქის შემადგენლობაში ასევე შედის: თრეჟერ აილენდი, ალკატრასის, იერბა ბუენას კუნძულები და წითელი კლდის კუნძულის, ალამედას კუნძულისა და ენჯელ აილენდის ნაწილი. იგი ასევე მოიცავს სანაპიროდან 43 კილომტრით (27 მილი) დაშორებულ ფარალონის დაუსახლებელ კუნძულებს. საბოლოოდ, სან-ფრანცისკოს ტერიტორია, მის შემადგენლობაში არსებული წყნარი ოკეანის ნაწილის ჩეთვლით, დაახლოებით 600.7 კმ² (232 კვადრატული მილი) არის.
მინიატიურა|მარცხნივ|[[რაშენ ჰილი(სან-ფრანცისკო)|რაშენ ჰილიდან მომავალი მანქანები ლომბარდიის ქუჩაზე]]
კანკანი
thumb|[[ანრი ტულუზ-ლოტრეკის გაფორმებული აფიშა, 1895 წ.]] კანკანი (cancan, ქართულად — ხმაური) — ფრანგული ცეკვა; გაჩნდა პარიზში XIX საუკუნის 30-იან წლებში მონპარნასის მუშათა კლასის საჯარო მეჯლისებზე. მუსიკალური ზომა 2/4; ენერგიული და მოძრავი ტემპი; დამახასიათებელი პა: ფეხის ამოგდება, ხტუნვა.
რესურსები
კატეგორია:ცეკვები
სან-ფრანცისკო
გეოგრაფია
ქალაქი ცნობილია გორაკებით, რომელთა რაოდენობაც 50-ს აღწევს. აქ ზოგიერთი ქუჩას, ნობ ჰილის, რასელ ჰილისა და პოტრერო ჰილის ჩათვლით, იმ გორაკის სახელი ჰქვია, რომელზეც მდებარეობს. ქალაქის გეოგრაფიულ ცენტრთან ახლოს, სამხრეთ-დასავლეთით ნაკლებად დასახლებული გორაკებია განლაგებული. თვინ პიქსი კი, რომელიც სან-ფრანცისკოს ერთ-ერთ ყველაზე მაყალი წერტილია, საუკეთესო ადგილს წარმოადგენს ქალაქის ხედების საცქერად. სან-ფრანცისკოს უმაღლეს გორაკს კი 282 მეტრი (103 ფუტი) სიმაღლის დევიდსონის ბორცვი წარმოადგენს, რომელსაც 1934 წელს აღმართული 31 მეტრიანი ჯვარი ამშვენებს. ამავე არეალში მდებარეობს სუტრო თოუერი, წითელ და თეთრ ფერებში გადაწყვეტილი ტელე-რადიო გადამცემი ანძა.
სან-ფრანცისკო სეისმურად არცთუ უსაფრთხო ადგილზე მდებარეობს, რამეთუ მასთან ახლოსაა სან-ანდრეასისა და ჰეიარდის ნაწევები, რომლების გამოც მოხდა 1905 და 1989 წელს მიწისძვრა. აქ უმნიშვნელო მიწისძვრები რეგულარულად ხდება, მნიშვნელოვანი მიწისძვრის შიში კი არსებით როლს თამაშობს ქალაქის ინფრასტრუქტურის განვითარებაში. სან-ფრანცისკოს ხანძარსაწინააღმდეგო სამსახურმა ააგო წყლის მიწოდების სისტემა. ქალაქის მთავრობა ასევე აქტიურად მუშაობს ძველი შენობების მოდერნიზებასა და ახალი შენობების თანამედროვე სტანდარტებით აგებაზე. სან-ფრანცისკოს ხელმძღვანელობის თავდადებული შრომის მიუხედავად ქალაქში მაინც ათასობით პატარა დაუცველი შენობაა.
სან-ფრანცისკოს სანაპირო უკვე გასცდა თავის ბუნებრივ საზღვრებს. მთელი რიგი უბნები, ისეთები როგორებიცაა: მარინას ოლქი, ჰანტერს ფოინთი და მიშენ ბეი ოკეანეში ხელოვნურად შექმნილ ტერიტორიაზე მდებარეობენ. ასეთი ნაპირი კი მიწისძვრის დროს სიმყარით, რა თქმა უნდა, არ გამოირჩევა. მსგავს ტერიტორიებზე გრუნტის გათხელების დიდი საფრთხე არსებოსბს, რაც მარინას ოლქმა 1989 წლის მიწისძვრისას საკუთარ თავზე იწვნია. .
არგენტინა 1936 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქვეყნები 1936 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:არგენტინა ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე კატეგორია:სამხრეთ ამერიკის ქვეყნები ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
ისრაფილ ჰაჯიევის სასახლე
ქერბალაი ისრაფილ ჰაჯიევის სასახლე (Kərbəlayi İsrafil Hacıyevin evi) — შენობა ჯაფარ ჯაბარლის ქუჩაზე, ქალაქ ბაქოს იასამალის რაიონში. აზერბაიჯანის რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 2001 წლის 2 აგვისტოს ბრძანებით შენობა გადავიდა სახელმწიფო დაცვის ქვეშ, როგორც ეროვნული მნიშვნელობის ისტორიისა და კულტურის არქიტექტურული ძეგლი.
1910-1912 წლებში შენობა აშენდა გოტიკურ სტილში, იოსიფ პლოშკოს პროექტის მიხედვით. შენობა აშენდა მენავთობე მილიონერის, ბაქოს საქალაქო დუმის წევრის, ქერბალაი ისრაფილ ჰაჯიევის დაკვეთით.
შენობის კომპოზიციის სქემა საკმაოდ დინამიურია და აქვს ნათელი მოდერნისტული სტილის დამახასიათებელი თვისებები.
შენობის ინტერიერში წარმოდგენილია მარმარილოს წინა კიბე, კარნიზის ნიმუშის თხელი დამახასიათებელი ხაზები, პლაფონები და კარები ვიტრაჟებით. განსაკუთრებულ ყურადღებას იპყრობს კაბინეტის პლაფონი.
შენობა არქიტექტურული ძეგლია და ქალაქის ისტორიული მემკვიდრეობის განუყოფელი ნაწილია.
სქოლიო
კატეგორია:1912 წელს დაარსებულები კატეგორია:ბაქოს სასახლეები კატეგორია:შენობები და ნაგებობები აზერბაიჯანში ტიპის მიხედვით
მოგოლისტანი
მოგოლისტანი (მოგოლთა ულუსი, ჯეთეს ულუსი, მამლაქათი და მოგოლისტანი ) — XIV საუკუნეში წარმოქმნილი სახელმწიფო სამხრეთ–აღმოსავლეთ ყაზახეთის და ყირგიზეთის (აღმოსავლეთ თურქესტანის) ტერიტორიაზე, ჩაღათას ულუსის დაცემის შედეგად.
მოგოლისტანის პოლიტიკური ისტორია XIV მეორე ნახევარში ნაკლებადცნობილია. წყაროებში არ არის სათანადო ცნობები ჩრდილოეთის ოლქებზე — შვიდმდინარეთსა და ტიან–შანზე. შედარებით სარწმუნო ცნობებს გვაწვდის მირზა მუჰამედ ჰაიდარ დუგლატი თავისი ოჯახით ისტორიის შესახებ. მომთაბარე ცხოვრების მოწინააღმდეგე ყაზან ყაენის გარდაცვალების შემდეგ მოგოლთა ტომების უხუცესებმა მიიღეს გადაწყვეტილება ჩაღათაიდებისგან შეექმნათ სახელმწიფო. ახალი სახელმწიფოს ცენტრი გახდა დუგლატის ტომის სამფლობელოები ე.წ. „მანგლაი–სუბე“ ანუ შვიდმდინარეთის სამხრეთ–დასავლეთი აღმოსავლეთ თურქესტანის ოლქებით – ფერგანიდან კუჩასა და ჩერჩენამდე.
რამდენადაც ყველა მონოთოლური სახელმწიფოს ხანი ტრადიციის თანახმად ჩინგიზიდი უნდა ყოფილიყო, დულატის (დუგლატი, დოგლატი) ტომების ემირმა პულადჩიმ დამოუკიდებელი სახანოს ჩამოყალიბებისას, მის ნომინალურ (დაქვმდბარბულ, ქვშვრდომ) ხანად გამოაცხადა 18 წლის თოღლუკ–თემური. მოგოლისტანის პირველი ხანი 1347/48 წლებში აქსაში სახანოს ტახტზე აიყვანა ემირმა პულადჩიმ.
ეტიმოლოგია
მიღებულია, რომ ტერმინი "Moghulistan" (Mogolistan) წარმოდგა თანამედროვე ეთნონიმისაგან — "MOGUL" ("MOGOL"), რომლებიც, შუა აზიასა და ყაზახეთში მიღებული თურქულ– და ირანულენოვანი ისტორიკოსების წარმოთქმის შესაბამისად და ეთნონიმ "მონგოლს" აღნიშნავს. ეს იყო ჩაღათას ეპოქის დიდი რეგიონი თანამედროვე სამხრეთ–აღმოსავლეთ ყაზახეთის, ყირგიზეთისა და ჩრდილო–აღმოსავლეთ თურქესტანის ტერიტორიებზე. მოცემულ რეგიონში დღემდე შემონახულია მესაქონლეთა ყოფაცხოვრება. ამ მიწებზე მომთაბარეობდნენ გაცილებით მეტი მონღოლები ვიდრე სხვა რეგიონებში. ამრიგად, მოგოლისტანის მოსახლეობა ჩამოყალიბდა დიდი რაოდენობით თურქულენოვანი მონღოლების და საკუთრივ, თურქული ტომებისაგანː დუგლატების(დულატები), კანგალების (ბეკჩიკები) და სხვ. ამ ტომების მნიშვნელოვანი ნაწილი შევიდა საბოლოოდ, ყაზახეთის შემადგენლობაში, ხოლო მეორე ნაწილი გაითქვიფა ტიან–შანისპირეთსა და აღმოსავლეთ თურქესტანში — ყირგიზებისა და უიგურების შემადგენლობაში..
ისტორია
220px|მინიატიურა|მოგოლი ელჩები პეკინში XVII საუკუნე მოგოლისტანის პოლიტიკური ისტორია სავსეა ფეოდალური ომებით, არეულობებით, უცხო სახელმწიფოთა მხრიდან თავდასხმებით. პირველმა ხანმა თოღლუკ–თემურმა (1347—1362) ხელისუფლების განმტკიცებისათვის სახელმწიფოში გაატარა მთელი რიგი ადმინისტრაციული, პოლიტიკური და ეკონომიკური რეფორმები. შემოიღო ისლამი, რომელიც გამოიყენებოდა, როგორც მართვის იარაღი. 1361 წლისათვის თოღლუკ–თემურს მცირე ხნით დაიპყრო მთელი მავერანაჰრი.
თოღლუკ–თემურის ვაჟის ილიას ხოჯა–ხანის დროს (ზამთარში 1362/1363—1365/6) მოგლისტანში დაიწყო ფეოდალური დაქუცმაცებულობა. ილიას ხანი ერთ ხანს ცდილობდა განემტკიცებინა ხანის ხელისუფლება, მაგრამ ურთიერთშორის ომებმა გამოიწვია სახელმწიფოს დაშლა ცალკეულ ნაწილებადː შვიდმდინარეთში ბატონობდა ემირ დულატოვი კამარ ად–დინი, ილის ხეობას და ტარბაგატაეს მართავდა ენგე–ტორე, ხოლო კანგლისა და კარლუკის ტომები იყვნენ მრავალრიცხოვანი და ცხოვრობდნენ უბატონოდ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მონღოლური სახელმწიფოები კატეგორია:ყაზახეთის ისტორია კატეგორია:ყირგიზეთის ისტორია კატეგორია:უზბეკეთის ისტორია კატეგორია:აზიის ისტორიული სახელმწიფოები
აკა მორჩილაძე
აკა მორჩილაძე (ნამდვილი სახელი — გიორგი ახვლედიანი; დ. 10 ნოემბერი, 1966) — ქართველი პოსტმოდერნისტი მწერალი, ისტორიკოსი და სცენარისტი. ლიტერატურული პრემია „საბას“ ექვსგზის ლაურეატი.
Ы
Ы, ы — კირილური დამწერლობის ასო. ის ხმოვანია და უწოდებენ მძიმე, ან მაგარი ი-ს.
აკა მორჩილაძე
ბიოგრაფია
1988 წელს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი დაამთავრა. აქვე მუშაობს ბოლო 17 წლის განმავლობაში. ჰყავს მეუღლე და ორი შვილი. ადრეულ 90-იან წლებში პარალელურად იგი საპარლამენტო სხდომების მიმომხილველად მუშაობდა „რეზონანსი“-სთვის და სხვა რამდენიმე ბულვარული გაზეთისთვის; მუშაობდა თსუ–ს ლაბორანტად 1988–1991წლებში, მასწავლებლად 1991 წლიდან;
ეპიკურე
ეპიკურე (Ἐπίκουρος; დ. ძვ. წ. 341, სამოსი — გ. ძვ. წ. 270, ათენი) — ძველი ბერძენი ფილოსოფოსი, მორალისტი, ათეისტი, ეპიკურეიზმის დამაარსებელი.
Ы
დამატებითი ინფორმაცია
მის წარმოსათქმელად სარტიკულაციო აპარატს ვამზადებთ ისე თითქოს ბგერა ი-ს წარმოთქმა გვინდოდა, მაგრამ მის ნაცვლად წარმოვთქვამთ ბგერა ე-ს.
აკა მორჩილაძე
ბიოგრაფია
თვითონ თავს უვარგის ჟურნალისტს უწოდებს — „ჩვენთან მწერლად ყოფნა სულ სხვა რამეა, დანარჩენ მსოფლიოში კი, სულ სხვა. ამიტომ, მე მწერლად თავს ვერ ჩავთვლი. ჩემის მოკლე ჭკუით, ამას ისა სჯობს, რომ აღიარო, წერა მსიამოვნებს და ვწერ, ვინაიდან ამის უფლება ყველას აქვს-თქო.“
ეპიკურე
ეპიკურე დაიბადა ქ. სამოსში, 14 წლისა გაეცნო ფილოსოფიას, შეისწავლა დემოკრიტეს მოძღვრება, ხოლო 18 წლისა ათენში პერიპატეტელებს უსმენდა, მოგვიანებით დაარსდა სკოლა, რომლის შესასვლელთან ეწერა „მგზავრო, აქ თავს კარგად იგრძნობ. აქ სიამოვნებაა უმაღლესი სათნოება“. ეპიკურეს მრავალი შრომა დაუწერია (300–მდე), აქედან უმთავრესი მნიშვნელობისაა „ბუნების შესახებ“ (37 წიგნად), რომლის ფრაგმენტებია შემორჩენილი. ეპიკურეს მოძღვრების გასაგებად დიდი მნიშვნელობა აქვს, აგრეთვე მის წერილებს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ძველი ბერძენი ფილოსოფოსები კატეგორია:დაბადებული ძვ. წ. 341 კატეგორია:გარდაცვლილი ძვ. წ. 270 კატეგორია:ძვ. წ. III საუკუნის ბერძნები კატეგორია:გონების ფილოსოფოსები
აკა მორჩილაძე
ბიოგრაფია
მისი მთავარი ლიტერატურული ნამუშევრები რომანებია: „ფალიაშვილის ქუჩის ძაღლები“ (1995), „მოგზაურობა ყარაბაღში„ (1992), „აგვისტოს პასიანსი“ (2001), „სხვანი„ (2002), „შობის ღამის ალქაჯები“ (2002), „სანტა ესპერანსა“ (2004), მადათოვის ტრილოგია („გადაფრენა მადათოვზე და უკან“, „გაქრები მადათოვზე?“, „ვეშაპი მადათოვზე“) (1998-2004) და სხვ. რომანი „ფალიაშვილის ქუჩის ძაღლები“ მოგვიანებით ადაპტირებულ იქნა პიესად და პირველად 1999 წელს დაიდგა სანდრო ახმეტელის თეატრში. მასში 1992-93 მძიმე წლების ქართული ცხოვრებაა აღწერილი. მისი წიგნები საქართველოში ბესტსელერებია (2003 წელს მას 15.000 ასლი ჰქონდა გაყიდული).
Ы
დამატებითი ინფორმაცია
აფხაზურ ანბანში ასევე გამოიყენება აღნიშნული გრაფემა, მაგრამ მისი ჟღერადობა რუსული მაგარი ი-სგან განსხვავებულია, ის უფრო მაგარ უ-სა და ე-ს შორის ხმოვანს მოგვაგონებს.
აკა მორჩილაძე
ბიოგრაფია
ექვსჯერ აქვს მიღებული ლიტერატურული პრემია „საბა“ საუკეთესო რომანისთვის 2003, 2005, 2006, 2010, 2012 და 2019 წლებში. 2010 წელს მისმა რომანმა „მამლუქმა“ მიიღო ილიას უნივერსიტეტის პრემია წლის საუკეთესო რომანისთვის.
კემულარია
საკუთარი სახელი კემულარია შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთს ჩამოთვლილთაგან:
კატეგორია:ქართული გვარები
აკა მორჩილაძე
სქოლიო
კატეგორია:აკა მორჩილაძე კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები გიორგი
Ы
დამატებითი ინფორმაცია
აღნიშნული ასო გამოიყენება შემდეგ ენებში:
სან-ლორენსო (გიმარასი)
სან-ლორენსო (ოფიციალურად სან-ლორენსოს მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa San Lorenzo; Bayan ng San Lorenzo) ― მეხუთე კლასის მუნიციპალიტეტი გიმარასის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 29 444 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 12 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:გიმარასის მუნიციპალიტეტები
სერგეი ლოზნიცა
სერგეი ვლადიმიროვიჩ ლოზნიცა (Серге́й Влади́мирович Лозни́ца; უკრ: Сергій Володимирович Лозниця; ბელ: Сяргей Уладзіміравіч Лазніца; დ. 5 სექტემბერი, 1964) ― უკრაინელი კინორეჟისორი. ცნობილია დოკუმენტური და დრამატული ფილმებით.
ბიოგრაფია
ლოზნიცა 1964 წლის 5 სექტემბერს ბელორუსში, ბარანოვიჩში დაიბადა. იმ დროისთვის ბელორუსი საბჭოთა კავშირის შემადგენლობაში შედიოდა. მოგვიანებით ლოზნიცას ოჯახი კიევში (უკრაინა) გადასახლდა. ლეზნიცამ უმაღლესი სკოლა იქვე დაასრულა.
1987 წელს კიევის პოლიტექნიკური ინსტიტუტი მათემატიკის განხრით დაამთავრა. 1987-1991 წლებში კიბერნეტიკის ინსტიტუტში მუშაობდა, დიზაინის შემქმნელ სისტემებსა და ხელოვნურ ინტელექტზე. პარალელურად იაპონური ენიდან მთარგმნელად მუშაობდა. 1991 წელს გერასიმოვის კინემატოგრაფიის ინსტიტუტში ჩაირიცხა, სადაც ნანა ჯორჯაძესთან რეჟისურას სწავლობდა. ინსტიტუტი 1997 წელს დაამთავრა.
2000 წელს სანქტ-პეტერბურგში დოკუმენტურ ფილმზე მუშაობდა. 2001 წელს ოჯახთან ერთად გერმანიაში გადასახლდა.
2010 წელს ლოზნიცას ფილმი „ჩემი ბედნიერება“ კანის კინოფესტივალისთვის შეირჩა. 2012 წელს „ნისლში“ კანის კინოფესტივალზე ოქროს რტოზე იყო ნომინირებული. 2014 წლის მაისში ფილმის, „მაედანი“ მსოფლიო პრემიერა კანში სპეციალურ ჩვენებაზე გაიმართა.
ცვითე
ცვითე, წვიტე — ქართული აბორიგენული თეთრყურძნიანი საღვინე ვაზის ჯიში აჭარიდან.
ბოტანიკური აღწერა
ცვითე საშუალო ზრდისაა. სავეგეტაციო პერიოდი კვირტის გაშლიდან სრულ სიმწიფემდე 199 დღეა. სრულ სიმწიფეში ოქტომბრის მეორე ნახევარში შედის. მტევნის საშუალო წონა 104 გრამია. საჰექტარო მოსავლიანობა კი 5.5-6.0 ტონა. ყურძნის სრული სიმწიფის პერიოდში მისი შაქრიანობა აღწევს 17.5-18%-ს, ხოლო მჟავიანობა — 8.5-9.2 გ/ლ-ს.
მიიღება სუფრის თეთრი მშრალი ღვინო.
ლიტერატურა
კატეგორია:აჭარის ვაზის ჯიშები კატეგორია:ვაზის თეთრყურძნიანი საღვინე ქართული ჯიშები
ზურ-ბულიაკი
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 82 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ იაზიკოვოდან დაშორებულია 17 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბლაგოვარი, რომელიც დაშორებულია 32 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას ბაშკირები შეადგენენ (90 %).
ფარსმან თმოგველი
ფარსმან თმოგველი — ჯავახეთის დიდი ფეოდალი XI საუკუნის შუა წლებში, თმოგვის მემამულე, ჯავახეთის ერისთავთერისთავი, სათხის ეკლესიის (ახლანდელი ნინოწმინდის რაიონი) ამშენებელი. ეკუთვნოდა ახალი ჩორჩანელთა საგვარეულოს, რომელიც წარმოიქმნა IX საუკუნეში, ჩორჩანელებისა და ბაჰლაუნდების დანათესავების შედეგად (უშუალოდ გარდაცვლილი გიორგი ჩორჩანელის მამულს და საგვარეულო სახელწოდებას დაეუფლა მისი დის — მირიან ბაჰლაუნდის ცოლის თეკლას შთამომავლობა).
ფარსმან თმოგველი სულას შვილი ყოფილა. შეიძლება ვივარაუდოთ, რომ სულა იყო შვილი ივანე სულას ძისა, რომელმაც X საუკუნის 70-იან წლებში მონაწილეობა მიიღო დავით კურაპალატის ლაშქრობაში ბარდა სკლიაროსის წინააღმდეგ და რომელიც მოხსენიებულია ზარზმის სამრეკლოში ჩატანებულ წარწერაში ეგვტერის ამშენებლად.
XI საუკუნის 50-იან წლებში ფარსმან თმოგველმა, ბეშქენ ჯაყელთან ერთად, მხარი დაუჭირა ლიპარიტ ბაღვაშს ბაგრატ IV-ის წინააღმდეგ ბრძოლაში. მესხეთის აზნაურთა მეორე ჯგუფი გამოვიდა ლიპარიტის წინააღმდეგ. ლიპარიტის დამარცხებას მოჰყვა მისი მომხრე მესხი ფეოდალების დამცრობა. როგორც ჩანს, ფარსმან თმოგველს მეფემ ჩამოართვა თმოგვი. ფარსმან თმოგველი (ისევე როგორც ლიპარიტი) ათონის ივერთა მონასტერში არსენის სახელით შედგა ბერად. „ათონის კრებულში“ შეტანილია ფარსმან თმოგველისა და მისი ძმის გიორგი ჩორჩანელის რამდენიმე აღაპი, საიდანაც ჩანს, რომ ფარსმან თმოგველმა დიდი ღვაწლი დასდო მონასტერს, რის გამოც ის მისი წინამძღვარის გახდა.
პირველ თმოგველთა გვარის ისტორია ფარსმან თმოგველით იწყება და ფარსმანითვე მთავრდება: გიორგი II-მ (1072-1089) თმოგვი უბოძა ნიანია ქუაბულისძეს, ბოლოს თამარ მეფემ ის გადასცა სარგის მხარგრძელს, რომელმაც საფუძველი ჩაუყარა ახალ თმოგველების საგვარეულოს (XIII-XIV საუკუნეები).
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი დიდი ფეოდალები
არჩევანი (ფილმი)
არჩევანი — ზაზა კოლელიშვილის ფილმი.
სიუჟეტი
ფილმი ასახავს პროვინციულ სახალხო თეატრში შექმნილ ტრაგი–კომიკურ სიტუაციას. თეატრი საზღვარგარეთ საგასტროლო მოგზაურობისათვის ემზადება. ქალაქიდან ჩამოსული რეჟისორი კონკურსის წესით არჩევს სპექტაკლში მთავარი როლების შემსრულებლებს. კახური კოლორიტი და შექსპირის "ოტელო" მეტად საინერესო კონტრასტს ქმნის.
სქოლიო
კატეგორია:2003 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:2003 წლის ფილმები კატეგორია:ზაზა კოლელიშვილის ფილმები
Love the Way You Lie (სიმღერა)
Love the Way You Lie — ემინემის სიმღერა ალბომიდან Recovery. იგი გამოიცა ალბომის მეორე სინგლის სახით, 2010 წლის აგვისტოში. სიმღერას ემინემი ასრულებს მომღერალ რიანასთან ერთად.
დიდი ინტერესი გამოიწვია სიმღერის ოფიციალურმა მუსიკალურმა ვიდეომ, რომელშიც ემინემი და რიანა ალმოკიდებული სახლის ფონზე დგანან. კლიპში ასევე მონაწილეობენ მსახიობები მეგან ფოქსი და დომინიკ მონაგანი.
სიმღერები
კატეგორია:ემინემის სიმღერები კატეგორია:2010 წლის სიმღერები
კამიშლო
კამიშლო — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის დმანისის მუნიციპალიტეტში (ადმინისტრაციული ერთეული გუგუთი), დმანისის პლატოს სამხრეთ ნაწილში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1460 მ., დმანისიდან დაშორებულია 40 კმ-ით, ხოლო კაზრეთიდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) — 40 კმ-ში.
ისტორია
სოფლის სახელწოდება „კამიშლო“ დაფიქსირებულია 1898 წლის რუსეთის ერთვერსიან რუკაზე „Камышлы“ სახით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 127 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:დმანისის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ელგუჯა ამაშუკელი
ელგუჯა დავითის ძე ამაშუკელი (დ. 22 ივნისი, 1928, თბილისი ― გ. 10 მარტი, 2002) — ქართველი მოქანდაკე, საქართველოს დამსახურებული მხატვარი (1965). საქართველოს მხატვართა კავშირის თავმჯდომარე (1981-1996 წწ.). თბილისის საპატიო მოქალაქე (1981).
ბიოგრაფია
საშუალო განათლების მიღების შემდეგ, 1946 წელს შევიდა თბილისის სამხატვრო აკადემიაში ქანდაკების ფაკულტეტზე. აკადემიის დამთავრების შემდეგ სწავლა განაგრძო ასპირანტურაში, სადაც სამუშაო თემად ჰქონდა ვახტანგ გორგასლის ძეგლის პროექტი. 1955 წელს დაამთავრა თბილისის სამხატვრო აკადემია. 1958 წელს მონაწილეობა მიიღო თბილისის დამაარსებლის, ვახტანგ გორგასლის შესაქმნელად გამოცხადებულ კონკურსში და მიიღო პირველი პრემია. ძეგლი დაიდგა თბილისში, მეტეხის მოედანზე.
იყო ნიკოლოზ კანდელაკის მოწაფე. ამაშუკელი, რომლის შემოქმედება ჟანრობრივად მრავალფეროვანია, ძირითადად მონუმენტალისტია. მის ნამუშევრებს ახასიათებს შინაგანი დინამიზმი, ზოგ შემთხვევაში მკვეთრი ექსპრესია. ხშირად მიმართავს სიმბოლოებსა და ალეგორიებს. მნიშვნელოვანი ნამუშევრებია: „ქართლის დედა“ (ხე, 1958; ალუმინი, 1963, თბილისი, შ. რუსთაველის სახელმწიფო პრემია, 1966), ვახტანგ გორგასლის ძეგლი (1959, დაიდგა 1967, ბრინჯაო, თბილისი), დიდების მონუმენტი (1965, დაიდგა 1967, ბრინჯაო, ფოთი), თბილისის მეტროპოლიტენის სადგური „რუსთაველის“ პორტალის რელიეფი (1965), რელიეფები თბილისის შემოსასვლელებთან (1957-1958), ბარელიეფი „თბილისის 1500 წელი“ (1958), ქანდაკება „რევოლუცია“ (1966, ბრინჯაო), რაფიელ ერისთავის (1974, ბრინჯაო, თბილისი), ნიკო ფიროსმანაშვილის (1975, ბრინჯაო, თბილისი) ძეგლები.
აღსანიშნავია მისი ნამუშევრები ფერწერის, გრაფიკის და წიგნის მხატვრობის დარგში. ავტორია წიგნებისა: „წერილები ხელოვნებაზე“ (1984), „მეექვსე გრძნობა“ (1987), „დრო შემოქმედი“ (2000).
მინიჭებული აქვს საქართველოს სსრ დამსახურებული მხატვრის (1965), საქართველოს სახალხო მხატვრის (1984-89) წოდებები, იყო სსრკ მხატვართა კავშირის მდივანი (1984-89). რუსეთის სამხატვრო აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1988), „საპატიო ნიშნის“, შრომის წითელი დროშის, ხალხთა მეგობრობის ორდენის კავალერი, საბჭოთა კავშირისა და ბულგარეთის სახალხო რესპუბლიკის სახელმწიფო პრემიების ლაურეატი.
დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრ-კორესპონდენტები კატეგორია:ქართველი მოქანდაკეები კატეგორია:დაბადებული 1928 კატეგორია:გარდაცვლილი 2002 კატეგორია:თბილისის საპატიო მოქალაქეები (1981) კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის კურსდამთავრებულები კატეგორია:შოთა რუსთაველის სახელობის პრემიის ლაურეატები
Polyrhachis bubala
Polyrhachis bubala — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Polyrhachis-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Formicinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
არჩილ ასათიანი
არჩილ ვლადიმერის ძე ასათიანი (დ. 28 აპრილი, 1933, თბილისი — გ. 29 აპრილი, 2007, იქვე) — ქართველი ფიზიოლოგი, პედაგოგი, პროფესორი (1973), საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი (1979), თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის რექტორი (1985—1991), საქართველოს პარლამენტის წევრი (1999—2004).
ბიოგრაფია
არჩილ ასათიანმა 1956 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის სამკურნალო ფაკულტეტი, 1957 წლიდან განაგრძო სწავლა და მეცნიერული მუშაობა ამავე ინსტიტუტის ადამიანის ნორმალური ფიზიოლოგიის კათედრის ასპირანტურაში. ასპირანტურის დამთავრებისა და მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატის სამეცნიერო ხარისხის მოპოვების შემდეგ მოღვაწეობა დაიწყო ნორმალური ფიზიოლოგიის კათედრაზე ჯერ ასისტენტად, შემდეგ დოცენტად. 1972 წელს დაიცვა დისერტაცია მედიცინის მეცნიერებათა დოქტორის სამეცნიერო ხარისხის მოსაპოვებლად. ა. ასათიანი 1973 წლიდან თსსი–ს ნორმალური ფიზიოლოგიის კათედრის პროფესორია, 1987 წლიდან – 2004 წლამდე ამავე კათედრის გამგეა. 1975 წლიდან – 1985 წლამდე იყო თსსი–ის პრორექტორი სამეცნიერო მუშაობის დარგში, 1985 – 1991 წლებში კი თსსი–ის (ამჟამად უნივერსიტეტი) რექტორი.
არჩილ ასათიანი 1999 – 2004 წლებში იყო საქართველოს პარლამენტის წევრი. დაჯილდოებული იყო ღირსების ორდენით.
არჩილ ასათიანი გარდაიცვალა 2007 წელს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის წევრ-კორესპონდენტები კატეგორია:ქართველი პედაგოგები კატეგორია:ქართველი ფიზიოლოგები კატეგორია:საქართველოს V მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები
მოცეკვავე სახლი
thumb|შენობის ფასადი მოცეკვავე სახლი (ჩეხ.: Tančící dům) ან ფრედი და ჯინჯერი საოფისე შენობის მეტსახელია პრაღის ცენტრში, ჩეხეთის რესპუბლიკა. აიგო ვაკანტურ მდინარისპირა ნაკვეთზე ჩეხი სცენარისტისა და ყოფილი პრეზიდენტის ვაცლავ ჰაველის სახლის გვერდით 1997 წელს ხორვატიაში დაბადებული ჩეხი არქიტექტორი ვლადო მილუნიჩის მიერ ამერიკელ არქიტექტორ ფრენკ გერისთან თანამშრომლობით. ვაცლავ ჰაველის ავანგარდული არქიტექტურის ძლიერმა მხარდაჭერამ განაპირობა ამ საკამათო დიზაინის შენობის პროექტის დამტკიცება და აგება. მეტსახელი ’’ფრედი და ჯინჯერი’’ მომდინარეობს ფრედ ასტერისა და ჯინჯერ როჯერსისგან, ვინაიდან შენობა მოცეკვავე წყვილს ჰგავს და საკმაოდ გამოირჩევა გვერდით მდგომი ნეო-ბაროკოს, ნეო-გოთიკისა და არტ-ნუვოს სტილის შენობებისგან, რომლითაც პრაღა განთქმულია, თუმცა ეს შენობა მათთან კონფლიქტში არ მოდის. შენობის სახურავზე განთქმული ფრანგული რესტორანია.
რესურსები ინტერნეტში
მოცეკვავე სახლი პრაღაში ფრენკ გერის მიერ thumb|center|400px|ხედი მდინარის მოპირადაპირე მხრიდან.
კატეგორია:პრაღის არქიტექტურა კატეგორია:დეკონსტრუქტივიზმი
საქართველოს მიწათმოქმედების სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი
საქართველოს სსრ სასოფლო-სამეურნეო წარმოების სახელმწიფო კომიტეტის იულონ ლომოურის სახელობის საქართველოს მიწათმოქმედების სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი — მდებარეობდა მცხეთაში, თბილისიდან 22 კმ-ზე. ინსტიტუტი შეიქმნა 1956 წელს საქართველოს მემინდვრეობის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის ბაზაზე, ატარებდა იულონ ლომოურის სახელს.
ინსტიტუტი იკვლევდა მინდვრის კულტურების სელექცია-მეთესლეობისა და მათი კომპლექსური აგროტექნიკური ღონისძიებების შემუშავების, ნიადაგის გაკულტურებისა და ეროზიისაგან დაცვის, ფიზიოლოგიურ-ბიოლოგიურის, საკვებმოპოვების, სტანდარტიზაციისა და სოფლის მეურნეობის ეკონომიკა-ორგანიზაციის საკითხებს. ჰქონდა შემდეგი განყოფილებები: სელექციო-გენეტიკის, მეთესლეობის, საკვებმოპოვების, მარცვლეული კულტურების, მებოსტნეობის. მცენარეთა დაცვის, აგროქიმიის, თესლბრუნვის და ნიადაგის მინიმალური დამუშავების, სოფლის მეურნეობის ეკონომიკა-ორგანიზაციის., სამეცნიერო-ტექნიკური ინფორმაციის; ლაბორატორიები: ბიოქიმიურ-ფიზიოლოგიური; ქიმიური.
ინსტიტუტს ექვემდებარებოდა კახეთის, გორის, გარდაბნის, წყალტუბოსა და აჯამეთის საცდელი სადგურები, აგრეთვე მცხეთის სასელექციო სადგური; წილკნის, ჯინისის, სამგორის, ახალქალაქის, ხობის ექსპერიმენტული მეურნნეობები. ინსტიტუტს ჰქონდა ასპირანტურა, გამოსცემდა სამეცნიერო „შრომებს“.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ყოფილი სამეცნიერო ორგანიზაციები
BAFTA საუკეთესო ფილმისთვის
BAFTA საუკეთესო უცხოენოვანი ფილმისთვის — ბაფტას ჯილდო, რომელიც ყოველწლიურად გადაეცემა საუკეთესო ფილმებს. არსებობს სამი ნომინაცია საუკეთესო ფილმების შერჩევისთვის: BAFTA საუკეთესო ფილმისთვის, BAFTA საუკეთესო არაინგლისურენოვანი ფილმისთვის, ალექსანდრე კორდას ჯილდო საუკეთესო ბრიტანული ფილმისთვის. ჯილდო დაარსებულია ბრიტანეთის ფილმისა და სატელევიზიო ხელოვნების აკადემიის მიერ, რომელიც ყოველწლიურად აჯილდოებს სატელევიზიო და საბავშვო ფილმებს, 1948 წლიდან.
პაპეეტე
პაპეეტე (Papeete, Pape’ete) — საფრანგეთის პოლინეზიის დედაქალაქი, მდებარეობს არქიპელაგ საზოგადოების კუნძულებზე არსებულ კუნძულ ტაიტიზე.
კლიმატი
thumb|right|250px|პაპეეტეს კომუნა კლიმატი პასატურია სუბეკვატორულთან მსგავსი. ტემპერატურა მთელი წელი პრაქტიკულად მუდმივია. სეზონი ნოემბრიდან მაისამდე ტენიანია, ხოლო ივნისიდან ოქტომბრამდე მშრალი. ამასთან ერთად ნალექი მშრალ სეზონშიც მოდის და ამიტომ ისინი თანდათანობით შეუმჩნევად ერწყმიან ერთმანეთს.
ისტორია
მისიონერი უილიამ კრუკი იყო პირველი ევროპელი, რომელიც 1818 წელს ეწვია პაპეეტეს და იქვე დასახლდა. ХІХ საუკუნეში მიმდინარეობდა ქალაქის მზარდი განვითარება და გაფართოება. პაპეეტე იქცა ქვეყნის მთავარ სავაჭრო და სატრანსპორტო ცენტრად. ის 1827 წელს გახდა ტაიტის დედოფლის პამარე IVს რეზიდენცია, რომელმაც 1830 წელს პაპეეტე ქვეყნის დედაქალაქად გამოაცხადა. საფრანგეთის მმართველობის პერიოდში 1843 წელს ტაიტიზე შეიქმნა პროტექტორატი, ეს ქალაქი უკვე ფრანგული პოლინეზიის ოფიციალური დედაქალაქი გახდა.
1884 წელს ხანძარმა პაპეეტეს მნიშვნელოვანი ნაწილი დაანგრია, ქალაქს მნიშვნელოვანი ზიანი 1906 წლის ციკლონმაც მიაყენა. ამასთან ერთად ქალაქში ჩასახლდა ზოგიერთი ჩინელი, რამაც გამოიწვია მისი მოსახლეობის სწრაფი ზრდა და იმ დროისათვის შეადგინა 5000 ადამიანი. მეორე მსოფლიო ომის დროს ქალაქი იბომბებოდა იაპონიის მიერ, რამაც მას ასევე მნიშვნელოვანი ზიანი მიაყენა.
ადრე პაპეეტეს ტრანსპორტის ინტენსიური მოძრაობის, 1960 წელს აშენებული ბეტონის ნაგებობების, კრიმინალის, პროსტიტუციის და გარემოს დაჭუჭყიანების გამო ჰქონდა საკმაოდ ცუდი რეპუტაცია. მაგრამ ბოლო დროს ქალაქის მესვეურთა დიდი შრომის შედეგად ჩატარდა ქალაქის მთლიანი რემონტი, ამიტომაც დღეს იგი წარმოადგენს ცხოვრებისათვის მშვენიერ რაიონს სუფთა ჰაერით და დასვენების ყველა საშუალებებით.
მოსახლეობა
მოსახლეობის რაოდენობა ქალაქ პაპეეტეში შეადგენს 26 017 ადამიანს (2007), მაგრამ მისი აგლომერაცია გაცილებით მრავალრიცხოვანია — 130 ათასი ადამიანი (2007 წელი).
ტრანსპორტი
პაპეეტე არის ფრანგული პოლინეზიის მთავარი საზღვაო პორტი, ქალაქის სიახლოვეს მდებარეობს ფააას საერთაშორისო აეროპორტი, რომლიდანაც მრავალ ქვეყანაში ხორციელდება რეისები.
საინტერესო ფაქტები
1891 წლიდან ამ ტერირტორიაზე ცხოვრობდა პოლ გოგენი. მოკლე დროით საფრანგეთში დაბრუნების შემდეგ (1893—1895), ავადმყოფობისა და უსახსრობის გამო ის სამუდამოდ გადასახლდა ოკეანეთში — პირველად ტაიტიზე, 1901 წლიდან კი კუნძულ ჰივა-ოაზე (მარკიზის კუნძულები).
1980 წლის 20 აგვისტოს აქ გარდაიცვალა ჯო დასენი.
2013 წელს აქ ჩატარდა მსოფლიოს ჩემპიონატი პლაჟის ფეხბურთში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საფრანგეთის პოლინეზიის ქალაქები კატეგორია:ოკეანეთის დედაქალაქები
ეტოშის ეროვნული პარკი
ეტოშის ეროვნული პარკი (Etosha National Park) — ეროვნული პარკი ჩრდილოეთ ნამიბიაში. დაარსდა 1907 წლის 22 მარტს. ფართობი 22,269 კმ². მდებარეობს კალაჰარის უდაბნოს ჩრდილოეთ-დასავლეთ კიდეზე, ეტოშის მლაშობის ტერიტორიაზე. აქ დიდი რაოდენობით არის თავმოყრილი მსხვილი ნადირი; გარდა ამისა გვხვდება ლომი, სპილო, მარტორქა, კანა, ზებრა და სხვა. ორნითოფაუნას ქმნის ფლამინგო, აფრიკული სირაქლემა, არწივი, ციცარი და სხვა. სულ გვხვდება დაახლოებით ძუძუმწოვართა — 114, ფრინველთა — 340, ქვეწარმავალთა — 110, ამფიბიათა — 16 და თევზების — 1 სახეობა. ეტოშის მლაშობი პირველად შენიშნეს ევროპელებმა ფრენსის გალტონმა და ჩარლზ ჯონ ანდერსონმა 1851 წლის 29 მაისს. სახელწოდება „ეტოშა“ (გვიანდელ ლიტერატურაში „ეტოთა“) წარმოსდგება ნდონგა ენიდან და ქართულად „დიდ თეთრ სივრცეს“ ნიშნავს. ეტოშის მლაშობის სიახლოვეს სახლობდნენ ოვამბოს ხალხი. 2010 წელს პარკი მოინახულა 200000 ადამიანმა. არის ტურისტული ბანაკები.
სეზარი
სეზარი (César) — ფრანგული კინოპრემია. 1975 წელს ჟორჟ კრავენმა დააარსა კინოხელოვნებისა და ტექნიკის აკადემია, რომლის მიზანი იყო კინემატოგრაფიაში მოღვაწე გამოჩენილი პირების დაჯილდოება, რათა ამერიკულ ოსკარს ფრანგული ანალოგი გასჩენოდა. 1976 წლის 3 აპრილს გაიმართა სეზარის გადაცემის პირველ ცერემონიალი, რომელსაც ჟან გაბენი თავმჯდომარეობდა. სახელწოდება მომდინარეობს მოქანდაკე სეზარ ბალდაჩინისაგან. ეს უკანასკნელი ავტორია იმ ქანდაკებისა, რომელსაც გამარჯვებულებს გადასცემენ. სეზარის გადაცემის ცერემონიალი იმართება პარიზში, შატელეს თეატრში, თებერვლის თვეში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფრანგული კინო კატეგორია:კინემატოგრაფიული ჯილდოები კატეგორია:სეზარის ჯილდოები კატეგორია:1976 წელს დაარსებული დაჯილდოების ცერემონიები‎ კატეგორია:1976 წელს დაარსებული პერიოდული ღონისძიებები
ნაზოდელავოს მღვიმე
ნაზოდელავოს მღვიმე — კლასტოკარსტული მღვიმე საქართველოში, ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მდინარე ხობისწყლის მარცხენა შენაკადის — ზანის ხეობის მარცხენა ფერდობზე, ზღვის დონიდან 240 მ სიმაღლეზე.
გამომუშავებულია ნეოგენური ასაკის კონგლომერატებში. ჯამური სიგრძე 600 მ. ჰორიზონტალური, გამჭოლი მღვიმეა. იხსნება შესასვლელი დარბაზით, რომელიც წარმოადგენს სუბჰორიზონტული განტოტვილი ტალანის (გვირაბის) ბოლო ნაწილს. შესასვლელის სიმაღლე 12–15 მ, სიგანე 25 მ. 8 მ-ის შემდეგ ჭერის სიმაღლე კლებულობს და გვირაბში გადადის. კანიონი ღრმად არის ჩაჭრილი. მისი სიღრმე ზოგან 7–8 მ აღწევს. პატარა კანიონის ორივე კიდეზე ტერასები გაუყვება.
მთავარ ტალანს გამოეყოფა ორი გვერდითი განშტოება, რომლებიც მასთან შედარებით უფრო ვიწრო და მოკლეა. ერთ-ერთი ტალანი გამჭოლია და ზემო ბოლოთი სამზეოზე გადის. სამივე ხვრელის ჯამური სიგრძე 600 მ ჭარბობს.
ნაზოდელავოს მღვიმე ქიმიური ნალექებით ღარიბია. გვხვდება ჩანასახური წვრილი სტალაქტიტები, აგრეთვე ტრავერტინის დანაგროვები; მექანიკურიდან კონგლომერატული მასალა; ორგანოგენული ნალექებიდან გუანო. ჰავა დინამიურია.
გაედინება მოზრდილი ნაკადი, რომლის სიღრმე 0,4 მ-ია. შესასვლელ მზით განათებულ დარბაზში იზრდება ბუჩქები და პატარა ხეებიც კი, რომელთა ფოთლების განლაგება მკვეთრად გამოხატულ ჰელიოტროპიას ამჟღავნებს. მღვიმესა და მის მიმდებარე ტერიტორიაზე ზაფხულობით გვხვდება ხელფრთიანები. გავლა ადვილია. ბუნების ძეგლია.
სქოლიო
კატეგორია:IUCN კატეგორია III კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მღვიმეები კატეგორია:საქართველოს ბუნების ძეგლები
ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია
ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია (ქსე) — პირველი ქართული მრავალტომეული უნივერსალური სამეცნიერო ცნობარი. წარმოადგენს 12 ტომეულს (11 ძირითადი და 1 სპეციალური ტომი „საქართველოს სსრ“ 2 წიგნად, ქართულ და რუსულ ენებზე, 1975-87 წლებში) და მოიცავს 70 ათასამდე ტერმინს. გამოვიდა საქართველოს კპ ცკ-ისა და საქართველოს სსრ მინისტრთა საბჭოს 1965 წლის 24 სექტემბრის დადგენილების საფუძველზე. გამოსცა ქართული საბჭოთა ენციკლოპედიის მთავარმა სამეცნიერო რედაქციამ (მთავარი რედაქტორი — ირაკლი აბაშიძე, რედაქტორი — როინ მეტრეველი).
იგი ასახავს ადამიანის ცოდნისა და პრაქტიკული საქმიანობის ყველა ძირითად სფეროს და აღიარებულია ქართული კულტურისა და მეცნიერების დიდ გამარჯვებად. ენციკლოპედიაში შეტანილია ივანე ჯავახიშვილის, კორნელი კეკელიძის, სიმონ ჯანაშიას, გერონტი ქიქოძისა და სხვა გამოჩენილ ქართველ მოღვაწეთა საენციკლოპედიო წერილები, რომელთაც დღემდე არ დაუკარგავთ სამეცნიერო ღირებულება.