cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
თისელი (ნასოფლარი)
თისელის ნასოფლარი — არქეოლოგიური ძეგლი ახალციხის მუნიციპალიტეტის სოფელ თისელში. ნასოფლარის ცენტრი მდებარეობდა თითქმის საძირკვლამდე დანგრული ეკლესია. ნასოფლარი სამხრეთიდან და აღმოსავლეთიდან შემოსაზღვრულია მთებით, ჩრდილოეთიდან და სამხრეთიდან აკრავს გაშლილი ველი. ძეგლს დასავლეთიდან დაახლ. 1,5 კილომეტრის დაშორებით ჩამოუდის პატარა მდინარე თისელი, რომელიც მდინარე მტკვრის მარცხენა შენაკადია. განათხარი ნასოფლარის ნაშთი შემორჩენილია ერთმანეთთან მჭიდროდ მიჯრილი საცხოვრებელი და სამეურნეო ნაგებობებით, რომლებიც განლაგებულია აღმოსავლეთიდან დასავლეთით დაქანებულ ფერდობზე. არქეოლოგიური ექსპედიციის მიერ გათხრილი და შესწავლილი იქნა ოთხი ძირითადი ნაგებობა, რომელთაგან ორი საცხოვრებელია შიგ გამართული კერითა და თონით, ორი კი სამურნეო დანიშნულების შენობა იყო. აქვე გამოვლინდა ქვიშაქვის საშუალო ზომის დაუმუშავებელი ქვებით ნაგები სამეურნეო ორმო - ხარო. თისელის ნასოფლარის გათხრებისას მიკვლეული არქეოლოგიური მასალის უდიდესი ნაწილი კერამიკაა. გვხვდება ლითონის, ქვისა და მინის ნივთებიც.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ახალციხის მუნიციპალიტეტის არქეოლოგიური ძეგლები
ლიეტუვის სეიმი
ლიეტუვის რესპუბლიკის სეიმი (Lietuvos Respublikos Seimas) — ლიეტუვის უმაღლესი საკანონმდებლო ორგანო.
საერთო აღწერა
სეიმი შედგება ერთი პალატისაგან, რომლის შემადგენლობაშიც საყოველთაო, თანასწორუფლებიანი, ფარული კენჭისყრის საფუძველზე არჩეული 141 დეპუტატია, მათგან 71 დეპუტატს ირჩევენ ერთმანდატიანი ოლქებიდან მაჟორიტარული სისტემით, 70-ს კი — პროპორციული სიით 5 %-იანი ბარიერის გადალახვის შედეგად. ლიეტუვის კონსტიტუციის მეხუთე თავის მიხედვით სეიმის დეპუტატად აირჩევა ლიეტუვის მოქალაქე, რომელიც მუდმივად ცხოვრობს ლიეტუვაში.
სეიმი ყოველწლიურად იკრიბება ორჯერ — საგაზაფხულო და საშემოდგომო სესიებზე. საგაზაფხულო სესია იწყება 10 მარტს და გრძელდება 30 ივნისამდე. საშემოდგომო სესია კი იწყება 10 სექტემბერსს და მთავრდება 23 დეკემბერს. რიგგარეშე სესიის მოწვევა შეუძლია პარლამენტის თავმჯდომარეს დეპუტატების საერთო რაოდენობის 1/3-ის მოთხოვნით ან პრეზიდენტს.
სეიმის სხდომას უძღვება სეიმის თავმჯდომარე (2013 წლის ოქტომბრიდან ლორეტა გრაუჟინიენე) ან მისი მოადგილე. ახლადარჩეული პარლამენტის პირველ სხდომას ხსნის და უძღვება ასაკით ყველაზე უფროსი წევრი.
ისტორია
1990 წლის 24 თებერვალს მოწვეულმა სეიმმა 1990 წლის 11 მარტს გამოაცხადა დამოუკიდებლობის აღდგენა, მას ლიეტუვის ისტორიაში ეწოდა "აღმდგენი სეიმი". დამოუკიდებლობის გამოცხადების შემდეგ პირველი საპარლამენტო არჩევნები გაიმართა 1992 წლის ოქტომბერ-ნოემბერში, მეორე სეიმი მოწვეულ იქნა 1996-2000 წლებში. ამჟამად მოქმედებს მეხუთე მოწვევის სეიმი, რომელიც აირჩიეს 2008 წელს და რომლის უფლებამოსილების ძალაც გრძელდება 2012 წლამდე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლიეტუვის პოლიტიკა
დიატომეები
დიატომეები (კაჟოვანი წყალმცენარეები, Diatomeae ანუ Bacillariophyta) — ერთუჯრედიანი ან კოლონიური, უძრავი, კაჟოვანგარსიანი ორგანიზმებია, ყვითელი ან ღია წაბლისფერი შეფერილობის, სახამებელი არ მოეპოვებათ. სქესობრივი პროცესი აქვთ.
დიატომეები ფართოდაა გავრცელებული ბუნებაში, ცხოვრობენ მტკნარ და მლაშე წყალში; ხშირია პლანქტონური და ბენთოსური ფორმები, გვხვდება აგრეთვე წყლის მცენარეებზე, წყალქვეშა საგნებზე, ნესტიან მიწაზე, ქვებზე, ხავსზე და სხვა. დიატომეები უაღრესად მგრძნობიარენი არიან გარემო პირობების, განსაკუთრებით წყლის მარილიანობის მიმართ, ამიტომაც ხმარობენ მათ წყლის მარილიანობის ხარისხის გამოსარკვევ ინდიკატორებად.
სქოლიო
კატეგორია:დიატომეები
ისმაილ იბნ-შუაბი
ისმაილ იბნ-შუაბი — თბილისის საამიროს ამირა, დაახლოებით 809-813 წწ. შუაბიანთა საგვარეულოს წარმომადგენელი, რომლის წინაპრები ჯერ კიდევ VIII საუკუნის 30-იან წლებში ისხდნენ თბილისში. შესაძლოა, ის იყო შვილი საიდ იბნ-ალ-ხაისამ იბნ-შუაბის, რომელიც არაბი ისტორიკოსის იაკუბის ცნობით, VIII საუკუნის დამლევს და IX საუკუნის დამდეგს ლაშქრობდა ჯურზანში (ქართლში) და სანარიაში (წანარების წინააღმდეგ). ისმაილი, იაკუბის ცნობითვე, ორჯერ განუდგა ხალიფას: 809 წელს — ხალიფა ალ-ამინს და 813 წელს — ხალიფა ალ-მამუნს, რომელმაც იგი გადააყენა.
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის ამირები
თაზაქენდი (ალგეთის თემი)
თაზაქენდი — სოფელი საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის მარნეულის მუნიციპალიტეტში, ალგეთის თემში. მდებარეობს მარნეულის ვაკეზე, მდინარე ალგეთის ნაპირას. ზღვის დონიდან 310 მ სიმაღლეზე. ქალაქ მარნეულიდან დაშორებულია 10 კილომეტრით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 2076 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:მარნეულის მუნიციპალიტეტის სოფლები
კუთხენოჯიხევი
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 206 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ხობის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ზოროასტრიზმი
მინი|250პქ|მარჯვნივ|ზოროასტრული ტაძარი 100px|მარჯვნივ|მინი|ფარავაჰარი - ადამიანის სულის გამოსახულება დაბადებამდე და გარდაცვალების შემდეგ ზოროასტრიზმი (ატროშანი, მაზდეანობა) (სპარს. زرتشتی‌گری) — ირანული წარმოშობის დუალისტური რელიგია, წარმოადგენდა ოფიციალურ რელიგიას სასანიანთა იმპერიაში.ასევე მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა სპარსეთის აქემენიანთა და პართთა იმპერიებში.
ჩაისახა და აღმოცენდა სპარსეთში. რელიგიის დასაბამს წინასწარმეტყველ ზარათუშტრას მიაკუთვნებენ, რომელსაც დასავლეთში იცნობენ მისი სახელის ბერძნული ვერსიით — ზოროასტრით. მისი სახელის ეტიმოლოგია საკამათოა და რამდენიმე განსხვავებული ახსნა არსებობს. თანამედროვე სპარსული ფორმით წინასწარმეტყველის სახელი არის ზართოშთი (زرتشت).
ზარათუშტრა ცხოვრობდა ძვ. წ. VII-VI სასუუკუნეებში. თუმცა პლატონი მას ძვ. წ. 64-ე საუკუნეს მიაკუთვნებს. ზარათუშტრამდე მაზდეანობა გავრცელებული იყო სპარსელების წინაპარ არიელებში. ზარათუშტრამ მისცა საბოლოო სახე მოძღვრებასა და ღვთისმსახურების წესებს. მას მიაწერენ გათას პოემების კრებულს, რომელიც მის მიმდევართა მიერ ზეპირსიტყვიერებით შემონახულ იქნა საუკუნეების განმავლობაში, ხოლო პართიელთა და სასანიდთა პერიოდში ავესტა (რომლის მთავარი ნაწილი გათასი იყო) ხელნაწერებში იქნა გადატანილი.
ზოროასტრიზმის მიმდევართა გეოგრაფიული არეალი ერთ დროს ანატოლიიდან სპარსეთის ყურემდე იყო გადაჭიმული და მათი რიცხვი მილიონებს შეადგენდა. მისი მიმდევრები დღეს სამხრეთ აზიაში, ირანსა და ამ ხალხთა უცხო ქვეყნების დიასპორაში არც ისე მრავალრიცხოვანია, თუმცა რელიგია დღესაც ცოცხალი და დინამიურია. ის შეცვლილი სახითაა შემორჩენილი ინდოეთში, სადაც არსებობს ფასების სექტა, ასევე ირანში გებრების სექტა. ზოროასტრიზმის ელემენტებს შეიცავს ეზიდების რელიგიური პრაქტიკაც.
ზოროასტრიზმში უმაღლესი ღვთაებაა აჰურა მაზდა. მას დასაბამიდანვე უპირისპირდება ბოროტების და წყვდიადის მეუფე აჰრიმანი. ბოროტებას და სიკეთეს შორის ეს დაპირისპირება მსოფლიოს განვითარების და ცივილიზაციის საფუძველია. აჰურა მაზდას გვერდით დგანანნ კეთილი ძალები მითრა, რომელიც აჰურა მაზდას შვილია, ციდან ჩამოვიდა და კაცის სახე მიიღო, ასევე კეთილი ანგელოზები ― აზატები. აჰრიმანთან არიან ბოროტი სულები: დევები და ეშმაკები. აჰურა მაზდას სიმბოლოა ცეცხლი. მაზდეანურ ტაძრებში, ათეშგებში, მუდმივად ენთო ცეცხლი საკურთხევლის წინ. არსების სერიით (ფუნქციითა და სტატუსით ანგელოზთა მსგავსად), რომლებიც აჰურა მაზდას (უზენაესი არსება) თანმხლები არიან და ქმნიან კეთილისმყოფელ შვიდეულს და მეორე ბოროტი და დესტრუქციული შვიდეულით. სწორედ ეს დაუსრულებელი კონფლიქტი ბოროტსა და კეთილს შორის განასხვავებს ზოროასტრიზმს სხვა მონოთეისტური მოძღვრებებისგან, რომელთაც მხოლოდ ერთი უზენაესი ძალა გააჩნიათ.
ბურთი
thumb|კალათბურთის ბურთი thumb|ჩოგბურთის ბურთი thumb|ფეხბურთის ბურთი
ბურთი — დრეკადი (ტყავი, რეზინი) ან მკვრივი მასალისაგან დამზადებული მრგვალი ან ოვალური საგანი. იყენებენ სპორტულ თამაშებში. ძირითად ჯგუფს შეადგენს ფეხბურთის, კალათბურთის, ფრენბურთის, წყალბურთის, ხელბურთისა და რაგბის ბურთები, რომლებსაც აქვთ ტყავის საფარი და გასაბერი რეზინის კამერები. აგრეთვე არსებობს დატენილი ბურთები, რომლებიც ამოვსებულია შალის ან ბამბის ანაძენძით. ბურთები ერთმანეთოსაგან განსხვავდება წონით, საფრის სისქით, დიამეტრით და ფორმით. ჰოკეის ბურთი მზადდება დაწნეხილი კორპის გულისაგან, მაგიდის ჩოგბურთის ბურთი — თეთრი და თხელი ცელულოიდისაგან, ჩოგბურთის — რეზინისა და მაუდისაგან.
სქოლიო
კატეგორია:სპორტული ინვენტარი
კაჭახიძე
საკუთარი სახელი კაჭახიძე შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
მუჰამედ იბნ-ათაბი
მუჰამედ იბნ-ათაბი — თბილისის საამიროს ამირა 813-829 წლებში. არ მიეკუთვნებოდა შუაბიანთა საგვარეულოს. არაბი ისტორიკოსის იაკუბის ცნობით, იგი ამირად დანიშნა ხალიფა ალ-მამუნმა, ისმაილ იბნ-შუაბის ნაცვლად. 829 წელს განუდგა ხალიფას და დაამარცხა არმენიის ვალი აბდ ალ-ალა. მუჰამედის დამორჩილება შეძლო არმენიის ახალმა ვალიმ ხალიდ იბნ-იაზიდმა, რომელმაც ის გადააყენა. როგორც ჩანს, მისი ამირობის დროს ამირა საჰაკი იბრძვის მუჰამედის წინააღმდეგ და ცოტა ხნით ახერხებს გაამირებას, თუმცა შემდეგ ისევ მუჰამედი იგდებს ხელთ ამირობას.
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის ამირები
შაქარი (გოქჩაი)
შაქარი (Şəkər) — სოფელი აზერბაიჯანში, გოქჩაის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა  —   1 299 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გოქჩაის რაიონის სოფლები
ბეღურა
ბეღურა (Passer) — ფრინველების გვარი ბეღურასნაირთა რიგისა. რამდენიმე სახეობა სინანთროპულია. იკვებებიან მარცვლეულით, ჩვილ ბარტყებს მწერებით კვებავენ. გვარში გაერთიანებულია 27–28 სახეობა. დასახლებულ პუნქტებში (ჩრდილოეთისა და ნაწილობრივ შორეული აღმოსავლეთის გარდა) გავრცელებულია სახლის ბეღურა (Passer domesticus), რომელიც ზოგან, განსაკუთრებით სამხრეთში, გარკვეულ ზიანს აყენებს მარცვლეულ კულტურებს, გადააქვს სხვადასხვა მავნებლები და შინაური ფრინველების დაავადების გამომწვევნი.ფართოდაა გავრცელებული მინდვრის ბეღურა (Passer montanus). იკვებება უმთავრესად მწერებით და სარეველების თესლით, რითაც საკმაო სარგებლობა მოაქვს სოფლის მეურნეობისათვის, თუმცა ზოგჯერ მარცვლეულის ნათესებსაც აზიანებს. შუა აზიაში დიდი რაოდენობითაა ესპანური ანუ შავგული ბეღურა (Passer hispaniolensis), რომელიც ამიერკავკასიაშიც გვხვდება.
სქოლიო
* კატეგორია:ბეღურასებრნი
ალი იბნ-შუაბი
ალი იბნ-შუაბი — თბილისის საამიროს ამირა 829-830 წლებში. იგი უნდა იყოს ისმაილ იბნ-შუაბის ძმა. ამირად დანიშნა არმენიის ვალიმ ხალიდ იბნ-იაზიდმა, გადაყენებული მუჰამედ იბნ-ათაბის ნაცვლად. ამირად იყო ერთი წელი.
პირღებულის მონასტერი
პირღებული — ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი, XIII საუკუნის ღვთისმშობლის სახელობის სამონასტრო კომპლექსი თეთრიწყაროს სამხრეთ-დასავლეთით 10 კმ-ზე, მდინარე ხრამის მარცხენა ნაპირზე. შემონახულია კომპლექსის ცენტრალური ნაგებობა — დიდი ეკლესია, რომელიც ფრაგმენტებისა და წარწერის თანახმად აგებულია რუსუდანის მეფობის ხანაში (1222-1245). ეკლესია შიგნით მოხატული იყო. გარედან კედლებზე წარწერებია. ერთ-ერთ მათგანში ნათქვამია, რომ თბილელ ელისე საგინაშვილს XVII საუკუნეში ეკლესიისათვის სამხრეთიდან კარიბჭე და საძვალე მიუშენებია (ახლა დანგრეულია). ეკლესიას გარს ერტყა გალავანი, რომელშიც ჩართული იყო სამსართულიანი სამრეკლო (დარჩენილია 2 სართული). I სართული ჭიშკარს წარმოადგენდა. ეკლესიის სამხრეთ-დასავლეთით დიდი შენობის ნაშთია. კლდეებში განლაგებული გამოქვაბულები, როგორც ჩანს, ბერების სადგომ სენაკებად იყო გამოყენებული. ეკლესიის ზემოთ, ფერდობზე, გვიანდელი ხანის დარბაზული ეკლესიაა.
ალი იბნ-შუაბი
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის ამირები
პირღებულის მონასტერი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
Cochlespira beuteli
Cochlespira beuteli — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
კაგავის პრეფექტურა
კაგავის პრეფექტურა (იაპ. 香川県) — პრეფექტურა იაპონიაში, კუნძულ სიკოკუს ჩრდილოეთ ნაწილში. მოიცავს კუნძულ სიოდოსაც. ფართობი 1864,7 კმ2. მოსახლეობა 1.006.329 კაცი, მათ შორის დაახლოებით 50% ქალაქში ცხოვრობს. მთავარი ქალაქი და აღმოსავლეთი ცენტრი — ტაკამაცუ. ტერიტორიის უმეტესი ნაწილი (70%) უჭირავს მთებს და მაღლობებს, ჩრდილოეთით დაბლობის ვიწრო ზოლია.
კაგავა სასოფლო-სამეურნეო რაიონია. მთავარი კულტურაა ბრინჯი, რომელსაც უჭირავს პრეფექტურის დამუშავებული ფართობის დაახლოებით 77%. განვითარებულია მეხილეობა (მანდარინი, ატამი). თევზჭერა, ზღვის სარეწები. იღებენ ქვამარილს. დამუშავებითი მრეწველობის დარგებიდან წამყვანია მსუბუქი და კვების მრეწველობა. სპილენძისა და პოლიმეტალების ბაზაზე განვითარდა ფერადი მეტალურგია. იზრდება ქიმიური მრეწველობის პროდუქცია. ტურიზმი.
ლიტერატურა
კატეგორია:იაპონიის პრეფექტურები
კაჭკაჭიშვილი
საკუთარი სახელი კაჭკაჭიშვილი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
კატეგორია:ქართული გვარები
აპიანე
აპიანე ალექსანდრიელი (Ἀππιανὸς Ἀλεξανδρεύς; დაახ. 100 - 180) — ბერძენი ისტორიკოსი, ადმინისტრაციული თანამდებობები ეკავა ალექსანდრიაში, შემდეგ მან რომის მოქალაქეობა მიიღო და რომში გადავიდა, სადაც ჯერ იმპერატორ ტრაიანეს ვექილი იყო, ხოლო მოგვიანებით კი იმპერატორის პროკურორი გახდა. წერა დაიწყო 160 წლამდე. მას ეკუთვნის ნაშრომი „რომის ისტორია“ (Historia Romana) 24 წიგნად. ეს ნაწარმოები ასახავს რომის სახელმწიფოს გაფართოებას, მოთხრობილია იმ პროვინციების შესახებ, რომლებიც იმპერიაში შედიოდა, იმ თანმიმდევრობით, როგორც ისინი დაპყრობილ იყვნენ. ამრიგად ყოველი წიგნი წარმოადგენს სრულ ისტორიას შესაბამის პროვინციაზე და აქვს შესაბამისი სათაური. ჩვენამდე მთლიანად მოაღწია VI-VIII, XI-XVII წიგნებმა, ასევე IX წიგნის მეორე ნახევარმა. აპიანეს ისტორია ფასეული წყაროა, იგი ბევრ ინფორმაციას შეიცავს, ხოლო ზოგი ცნობები მხოლოდ მის წიგნებში არის.
კუროსთავი
საქართველოს გარდა კუროსთავი გავრცელებულია აზიისა და აფრიკის ტროპიკულ და სუბტროპიკულ ქვეყნებში, სამხრეთ ევროპასა და ავსტრალიაში.
კუროსთავისაგან დამზადებულ პრეპარატებს იყენებენ მედიცინაში. მისი ეკალი შეიცავს ტანინს, გლიკოზიტებს, ეთერზეთებს და ა. შ. მას იყენებენ მატონიზირებელ საშუალებად.
სქოლიო
კატეგორია:ორყურასებრნი
837
თარიღი უცნობია
*
კლიტოციბე
კლიტოციბე (Clitocybe) — ქუდიანი სოკოების გვარი ტრიქოლომასებრთა ოჯახისა. ხასიათდება ფეხის მიმართ დაღმავალი თეთრი ან ღიად შეფერილი ფირფიტებით. ცნობილია 250-მდე სახეობა. ფართოდ არიან გავრცელებული ყველა კონტინენტზე. კლიტოციბეებს შორისაა საჭმელი და შხამიანი სოკოები. საჭმელებიდან ყველაზე გავრცელებულთა შორისაა: მინდვრის სოკო (C. nebularis), რომელიც ხშირად წარმოქმნის ე.წ. „ქაჯის წრეს“; სურნელოვანი კლიტოციბე (C. odo­ra) მოცისფრო-მომწვანი ქუდითა და ანისულის სურნელის მქონე თეთრი რბილობით და სხვ. შხამიანებიდან ხშირად გვხვდება: ცვილისებრი კლიტოციბე (C. phyllophila), ჭუჭყისფერ-თეთრი ქუდით, ცენტრში კუზისებრი ამონაზარდით; მოთეთრო კლიტოციბე (C. dealbata) ძაბრისებრი ქუდით და სხვ. ტყის ცხოვრებაში ყველა ეს სოკო მნიშნელოვან როლს თამაშობს — შლიან ტყია ნაფენს და ნიადაგს ამდიდრებენ საკვები ნივთიერებებით. უხვად გაზრდის დროს ალამაზებენ ტყეს.
სქოლიო
კატეგორია:ტრიქოლომასებრნი
ბერიოზოვსკი (ბაშკირეთი)
ბერიოზოვსკი (Берёзовка; Берёзовский) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის მელეუზის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 4 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ მელეუზიდან დაშორებულია 45 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია მელეუზი, რომელიც დაშორებულია 45 კმ-ით.
სქოლიო
კატეგორია:მელეუზის რაიონის სოფლები
Cochlespira cedonulli
Cochlespira cedonulli — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
თურშსუ (შუშა)
თურშსუ (Turşsu) — დაბა აზერბაიჯანში, შუშის რაიონის სოფელ თურშსუს ადმინისტრაციულ თემში. 1992 წლიდან ოკუპირებული იყო სომხეთის შეიარაღებული ძალების მიერ. ყარაბაღის მეორე ომის შემდეგ, 2020 წლის 10 ნოემბრის სამმხრივი შეთანხმების შედეგად, დაბა თურშსუ გადავიდა რუსეთის სამშვიდობო ძალების კონტროლის ქვეშ.
ტოპონიმი
დასახლების სახელწოდება იქვე მდებარე „თურშსუს“ (მჟავე წყალი) წყაროს სახელწოდებიდან მომდინარეობს.
ისტორია
სოფელი მდებარეობს მდინარე „ზარისლის“ ხეობაში. 1972 წლამდე, ლისაგორსკის სოვხოზთან არსებულ დაბად მოიხსენიებდნენ. XX საუკუნის დასაწყისში, რუსეთის იმპერიის გადასახლების პოლიტიკის შესაბამისად, რუსები ჩამოასახლეს. წარსულში დაბა „ნაჯაფგულის“ სახელით ცნობილი ერთ-ერთი პირის საზაფხულო საძოვარი ტერიტორია იყო.
XX საუკუნის დასაწყისში, რუსებით დასახლებული ეს ტერიტორია ელიზავეტპოლის გუბერნიის შუშის მაზრის სოფლად შეიქმნა. „კავკასიის კალენდრის“ მონაცემების მიხედვით, 1914 წლისთვის სოფელში 36 ადამიანი, ძირითადად რუსები ცხოვრობდნენ.
დაბა, ყარაბაღის ომის დროს, ბრძოლების ეპიცენტრად იქცა. სომხების შეტევების მიუხედავად, მათ დაბა 1992 წლის 15 მაისამდე ვერ დაიკავეს, როდესაც აზერბაიჯანულმა ძალებმა ბრძანების თანახმად დატოვეს დაბა. ამის შემდეგ, სომხებმა უბრძოლველად დაიკავეს დაბა.
სქოლიო
კატეგორია:შუშის რაიონის სოფლები
პირშუშხა
პირშუშხა (Armoracia) — მრავალწლოვან ბალახოვან მცენარეთა გვარი კომბოსტოსებრთა ოჯახისა. მოიცავს 2 სახეობას, რომელიც იზრდება ევროპასა და აზიაში.
საქართველოში გვხვდება მხოლოდ 1 სახეობა — ჩვეულებრივი პირშუშხა (Armoracia rusticana). მოჰყავთ ბოსტანში. ხშირად ველურდება. ფესვსა და ფოთოლში არის ვიტამინები, ეთეროვანი ზეთები, მინერალური მარილები, ფიტონციდები და ფერმენტი ლიზოციმი.
ფესვის ცხარე გემო და სპეციფიკური სუნი გამოწვეულია მასში მდოგვის ზეთისა და გლიკოზიდ სინიგრინის არსებობით. ფესვი იჭმება (ნედლი, მოხარშული), ფესვის გამონაწური კი სურავანდის საწინააღმდეგო საუკეთესო საშუალებაა. მრავლდება ვეგეტატიურად. მოსავალს იღებენ (100-300 ც/ჰა) გვიან შემოდგომაზე.
უწყვეტობის განტოლება
უწყვეტობის განტოლება — ფიზიკაში, დიფერენციალური განტოლება, რომელიც აღწერს რაიმე შენახვადი სიდიდის გადატანას, როგორიცაა მასა, მუხტი, ენერგია, იმპულსი და ა. შ.
უწყვეტობის განტოლება არის შენახვის კანონის (უფრო მკაცრი) ლოკალური ფორმა. ქვემოთ განხილული სხვადასხვა სახის უწყვეტობის განტოლებებს ფიზიკის სხვადასხვა დარგებში მსგავსი ფიზიკური აზრი აქვს, რომელიც ასე შეიძლება ჩამოყალიბდეს: ნებისმიერი შენახვადი სიდიდის ოდენობა რაიმე მოცულობაში შეიძლება შემცირდეს მხოლოდ ამ მოცულობის საზღვრებიდან მისი გადინებისა ან შემოდინების შედეგად. შენახვადი სიდიდის ოდენობა არ შეიძლება გაიზარდოს, ან შემცირდეს, ის შეიძლება მხოლოდ გადაადგილდეს ერთი ადგილიდან მერეში.
ნებისმიერ უწყვეტობის განტოლებას აქვს ე.წ. ინტეგრალური ფორმა (ფორმულირება ნაკადის ინტეგრალის მეშვეობით), რომელიც აღწერს შენახვადი სიდიდს დინამიკას რაიმე სასრულ არეში, და დიფერენციალური ფორმა, რომელიც აღწერს სიდიდის დინამიკას რაიმე წერტილში.
ზოგადი ფორმულირება
უწყვეტობის განტოლების ზოგადი სახე ასეთია
სადაც არის რაიმე სიდიდე, \mathbf{v} არის რაღაცა ვექტორული ფუნქცია, რომელიც აღწერს -ს ნაკადს, ხოლო s აღწერს -ს გაჩენას (გაქრობას). ეს განტოლება შეიძლება მიღებული იქნას თუ განვიხილავთ სიდიდს დინამიკას უსასრულოდ მცირე მოცულობაში. თუ შენახვადი სიდიდეა, მაშინ გაჩენის (გაქრობის) ტემპი ნულის ტოლია, და გვაქვს: ეს ზოგადი განტოლება შეიძლება გამოყენებული იქნას ნებისმიერი ტიპის უწყვეტობის განტოლების მისაღებად.
ფიზიკური არსი
დენის სიმკვრივე ახასიათებს მუხტი გადაადგილებას. უწყვეტობის განტოლება ამტკიცებს, რომ თუ მუხტი გამოედინება რაიმე უსასრულოდ მცირე მოცულობიდან (ანუ დენის სიმკვრივის დივერგენცია დადებითია), მაშინ მუხტის რაოდენობა ამ მოცულობაში მცირდება.
ჰიდროდინამიკა
ჰიდროდინამიკაში უწყვეტობის განტოლება არის მასის შენახვის კანონის (ლოკალური) მათემატიკური მათემატიკური ფორმულირება, რომელიც ამტკიცებს, რომ რაიმე მოცულობაში მასის ცვლილება შესაძლებელია მხოლოდ ამ მოცულობიდან ნივთიერების გამოდინების (შედინების) შედეგად. უწყვეტობის განტოლებას აქვს სახე:
სადაც \rho არის სითხის სიმკვრივე, t არის დრო, ხოლო u არის სითხის სიჩქარე. თუ სიმკვრივე (\rho) მუდმივია (როგორც ეს არის უკუმშვად სითხეში), მაშინ მასის უწყვეტობის განტოლება კიდევ უფრო მარტივდება:
კვანტური მექანიკა
კვანტურ მექანიკაში ალბათობის შენახვის გამო ასევე არსებობს უწყვეტობის განტოლება. თუ P(x, t) არის ალბათობის სიმკვრივე, მაშინ
სადაც j არის ალბათობის ნაკადი.
სქოლიო
კატეგორია:ფიზიკის კანონები კატეგორია:ელექტროდინამიკა კატეგორია:ჰიდროდინამიკა
სკუმბრია
სქოლიო
კატეგორია:სკუმბრიასებრნი
fa:اسقمری اطلس
ჰერვი-ბეი
ჰერვი-ბეი (Hervey Bay) — ქალაქი აღმოსავლეთ ავსტრალიაში, კუინზლენდის შტატში. მდებარეობს ტასმანიის ზღვის სანაპიროზე, შტატის ადმინისტრაციულ ცენტრ ბრიზბენიდან 292 კილომეტრის მანძილზე, ხოლო ქალაქ ბანდაბერგიდან 113 კილომეტრითაა დაშორებული. ქალაქის სიახლოვეს მდებარეობს ჰერვი-ბეის აეროპორტი.
2006 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 41 225 ადამიანს, ამ მაჩვენებლით მას სახელმწიფოს მასშტაბით 29–ე ადგილი უკავია. მოსახლეობის საშუალო სიმჭიდროვე 1 კმ²-ზე შეადგენს 17,50 ადამიანს. ჰერვი-ბეის ფართობია 2356 კმ². ყველაზე ცხელი თვეებია იანვარი და თებერვალი, ხოლო ყველაზე ცივი — ივლისი და აგვისტო. ატმოსფერული ნალექების საშუალო წლიური რაოდენობა შეადგენს 1061,6 მმ-ს.
ორმაშენი
ორმაშენი — სოფელი საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის დმანისის მუნიციპალიტეტში (იფნარის თემი), მდებარეობს ლუკუნის მთის ჩრდილოეთ კალთაზე. ზღვის დონიდან 1320 მეტრზე, დმანისიდან დაშორებულია 22 კილომეტრით. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 206 კაცი.
სქოლიო
კატეგორია:დმანისის მუნიციპალიტეტის სოფლები
პერიანდრე
პერიანდრე (Περίανδρος; დ. ძვ. წ. 667 – გ. ძვ. წ. 585) — კორინთის ტირანი ძვ. წ. 627 წლიდან. კიფსელიდების დინასტიის წარმომადგენელი. მისი მმართველობის დროს კორინთმა მიაღწია უდიდეს ეკონომიკურ და პოლიტიკურ აყვავებას, გახდა მსხვილი სახღვაო სახელმწიფოს ცენტრი. პერიანდრემ განახორციელა მასშტაბური საგარეო ექსპანსია. მისი კონტროლის ქვეშ იყო იონიის ზღვის რიგი კუნძულები (მ.შ. კერკირა); აქტიური კონტაქტები ჰქონდა სიცილიაზე ადრე დაარსებულ კოლონიებთან. ურთიერთობები განავითარა მილეტთან და ლიდიასთან, სამხრეთში — ეგვიპტესთან. კონტინენტზე თავის ხელისუფლებას დაუმორჩილა ეპიდავრი. საბერძნეთში დიდი გავლენით სარგებლობდა. კორინთის ყელზე გაიყვანა ნავსათრევი გზა (დიოლკოსი), რამაც კორინთს საშუალება მისცა ბერძნული სამყაროს აღმოსავლეთ და დასავლეთ ნაწილებს შორის ვაჭრობაში მონოპოლია მოეპოვებინა. მის დროს ფართო განვითარება პოვა კერამიკის წარმოებამ: ხარისხითა და მხატვრული შესრულებით შესანიშნავი კორინთული კერამიკა ხმელთაშუა ზღვის რეგიონში გაბატონდა. ატარებდა არისტოკრატიის წინააღმდეგ მიმართულ პოლიტიკას და მხარს უჭერდა წვრილ გლეხობას; განახორციელა ფართო მშენებლობები, შემოიღო ბაჟი, დაქირავებულებისაგან შექმნა სამხედრო ნაწილები. თავის კარზე მიიწვია კულტურის მოღვაწეები (მ.შ. არიონი). პერიანდრე ძველი საბერძნეთის არქაიკული („ძველი“) ტირანიის ნათელი მაგალითია. თანამედროვეები მის პიროვნებასა და მოღვაწეობას სხვადასხვანაირად აფასებენ; ერთნი გადმოგვცემენ პერიანდრეს მიერ ჩადენილი მცეხური სისასტიკეების შესახებ, მეორენი აღწერენ როგორც ბრძენ და სამართლიან მმართველს და „შვიდ ბრძენს“ შორისაც კი ასახელებენ.
სქოლიო
კატეგორია:გარდაცვლილი ძვ. წ. 585 კატეგორია:კორინთის ტირანები კატეგორია:ძვ. წ. VII საუკუნის ბერძნები კატეგორია:არქაული ტირანები კატეგორია:ძვ. წ. VI საუკუნის ბერძნები
კომპტონის ეფექტი
მინი|კომპტონის ეფექტი კომპტონის ეფექტი — თავისუფალ ელექტრონებზე ელექტრომაგნიტური გამოსხივების დრეკადი გაბნევა, რასაც თან ახლავს ტალღის სიგრძის გადიდება; აღმოაჩინა ართურ კომპტონმა 1922 წელს. კვანტური თეორიის თანახმად, ელექტრომაგნიტური ტალღების გაბნევა დამუხტულ ნაწილაკებზე განიხილება როგორც ნაწილაკისა და ელექტრომაგნიტური ველის კვანტის — ფოტონის დაჯახების შედეგი.
კომპტონის ეფექტი თავს იჩენს, როდესაც გამა კვანტს გააჩნია დაახ.: 2MeV-მდე (მეგა ელექტრონული ვოლტი) ენერგია. აქაც, ისევე როგორც ფოტოეფექტის დროს, ადგილი აქვს დაჯახებების შედეგად ენერგიის გადაცემას, მაგრამ ფოტონი მხოლოდ მისი ენერგიის ნაწილს გადასცემს ელექტრონს, თვითონ კი დრეკადულად გაიბნევა (აირეკლება, ფრენის ტრაექტორიას შეიცვლის). ესეიგი ფოტონი არ გასცემს მთელ თავის ენერგიას და არ შთაინთქმება დაჯახებისას. აქედან გამომდინარე შეიძლება ითქვას, რომ კომპტონის ეფექტი გამოსხივების (ამ შემთხვევაში გამა გამოსხივებაზეა საუბარი) ინტენსიურობას არ ამცირებს — ამ დროს გამა კვანტი კარგავს მხოლოდ ნაწილს ენერგიისას, ეს კი მას „გრძელ ტალღოვან“ გამა კვანტად აქცევს და უცვლის ფრენის მიმართულებას.
გვერდზე მოყვანილი ნახატის განხილვა:
დაჯახებამდე γ-ს გააჩნია ენერგია Eγ = (hc)/λ, სადაც c = λν აქედან გამომდინარეობს → Eγ = (hc)/λ აქ ნათლად ჩანს, რომ გამა კვანტის ენერგია და ტალღის სიგრძე უკუპროპორციულ დამოკიდებულებაშია ერთმანეთთან, ეს კი ხსნის ზემოთ მოხსენებულ ფრაზას, რომ როდესაც გამა კვანტის ენერგია მცირდება იგი ხდება გრძელ ტალღოვანი.
Eγ = Eγ' + Eკინ e-
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ატომური ფიზიკა
გოლდ-კოსტი
გოლდ-კოსტი (Gold Coast) — ქალაქი ავსტრალიაში. მდებარეობს ქვეყნის აღმოსავლეთ ნაწილში, კუინზლენდის შტატში. 2011 წლის აღწერის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 494 501 ადამიანს, ავსტრალიის ქალაქებს შორის მოსახლებობის მიხედვით გოლდ-კოსტს მეექვსე ადგილი უკავია, ხოლო კუინზლენდის შტატში მეორე. მოსახლეობის საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე 352,71 ადამიანია. ფართობი — 1402 კმ². შტატის ადმინისტრაციულ ცენტრ ბრიზბენიდან დაშორებულია 94 კილომეტრით. დაარსდა 1959 წელს. გაშენებულია ტასმანიის ზღვის სანაპიროზე. გოლდ-კოსტის ყველაზე ცხელი თვეებია დეკემბერი და თებერვალი, ყველაზე ცივი ივლისი და აგვისტო. ნალექების ყოველწლიური რაოდენობა უტოლდება 1218,2 მმ-ს.
შექილი (გოქჩაი)
შექილი (Şəkili) — სოფელი აზერბაიჯანში, გოქჩაის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა  —    316 კაცი.
გოლდ-კოსტი
გეოგრაფია
ქალაქი გოლდ-კოსტი გადაჭიმულია 60 კმ-ზე ავსტრალიის აღმოსავლეთ სანაპიროს გასწვრივ, რომელსაც გარს ეკვრის მარჯნის ზღვა, კუინზლენდის შტატის დასახლება ბინლიდან ამავე შტატის დასახლება კულანგატამდე ახალი სამხრეთი უელსის შტატის საზღვრის შორიახლოს. ტუიდ-ჰედსის და ბოდეზერტის დასახლებები ასევე ჩვეულებრივ განიხილება გოლდ-კოსტის რეგიონის შემადგენელ ნაწილად, თუმცა ისინი არ შედიან ქალაქ გოლდ-კოსტის სტატისტიკურ საზღვრებში.
შექილი (გოქჩაი)
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გოქჩაის რაიონის სოფლები
გოლდ-კოსტი
გეოგრაფია
ქალაქის კომერციული ცენტრებია — ქალაქი-თანამგზავრები საუთპორტი და სერფერს-პარადაისი. ქალაქ გოლდ-კოსტის რეგიონების — ბინლის და ლოგან-სიტის აქტიური დასახლების შედეგად ბრიზბენი დღეისათვის წარმოადგენს კონურბაციას.
ქალაქის მთავარი მდინარეა ნერანგი. ძველად სანაპიროსა და გოლდ-კოსტის შიდა რაიონებს შორის სივრცე დაკავებული იყო დაჭაობებული ადგილებით, რომელთა დიდი ნაწილი შემდგომში ამოაშრეს. მაგრამ ჭაობის ნაწილი გადაიქცა ხელოვნურ საწყლოსნო გზებად (საერთო სიგრძე — დაახლოებით 260 კმ ) და მომცრო კუნძულებად.
გოლდ-კოსტის დასავლეთი ნაწილი ესაზღვრება დიდ წყალგამყოფ ქედს. უშუალო სიახლოვეს მდებარეობს ლამინგტონის ეროვნული პარკი, რომელიც გონდვანის ტენიანი ტყეების ნაწილია და მიეკუთვნება მსოფლიო მემკვიდრეობის ობიექტებს.
ისტორია
არქეოლოგიური მონაცემების თანახმად, თანამედროვე ქალაქ გოლდ-კოსტის ტერიტორიაზე ავსტრალიელი აბორიგენები დასახლდნენ 23 ათას წელზე უფრო მეტი ხნის წინ ევროპელების გამოჩენამდე. XIX საუკუნის დასაწყისისთვის ამ ტერიტორიაზე ცხოვრობდა რვა ტომი, რომელთა წევრები იყვნენ იუგამბეჰის (Yugambeh people) ხალხის წარმომადგენლები. ადგილობრივი მოსახლეობის ძირითადი საქმიანობა იყო ნადირობა და თევზჭერა. თანამედროვე გოლდ-კოსტის თანამგზავრის — ბანდელის (Bundall) შორიახლოს მდებარეობდა ადგილობრივი ტომების ტრადიციული შეკრების ადგილი.
პირველი ევროპელების გამოჩენის შემდეგ, რომლებმაც დაიწყეს ფერმერობა და ტყის გაჩეხვა, იუგამბეჰის ტომები იძულებული გახდნენ დაეტოვებინათ საკუთარი ტრადიციული სანადირო ადგილები და გადასახლებულიყვნენ მატერიკის შიდა რაიონებში. 1890 წლისთვის ტომების წარმომადგენლების დარჩენილი ნაწილი გადაასახლეს რეზერვაციებში ქალაქ გოლდ-კოსტის რაიონის ფარგლებს გარებს.
პირველი ევროპელი, რომელიც ეწვია თანამედროვე გოლდ-კოსტის ტერიტორიას, ითვლება ინგლისელი მოგზაური ჯეიმზ კუკი, რომელიც ამ ადგილის გვერდით მიცურავდა 1770 წლის 16 მაისს. 1802 წელს თანამედროვე გოლდ-კოსტის ტერიტორიის გვერდით გაცურა მეორე მოგზაურმა მეტიუ ფლინდერსმა, მაგრამ ამ ადგილებში ევროპელები არ დასახლებულან 1823 წლამდე, სანამ მერმეიდის პლაჟზე არ გადავიდა მკვლევარი ჯონ ოკსლი. მიუხედავად იმისა, რომ გოლდ-კოსტის ტერიტორია კოლონიალურ რუკებზე გაჩნდა შედარებით უფრო ადრე, ის არ იწვევდა განსაკუთრებულ ინტერესს ევროპელ კოლონიზატორებში 1840 წლამდე, როდესაც რეგიონი დაიტანეს რუკებზე ახალმა სამხრეთ უელსელმა ტოპოგრაფებმა.
1885 წელს კუინზლენდის გუბერნატორმა ენტონი მასგრეივმა (Anthony Musgrave) გოლდ-კოსტის თანამედროვე თანამგზავრ — საუთპორტის ჩრდილოეთით ბორცვზე ააშენა დასასვენებელი სახლი. იმ დღიდან იქვე მდებარე სანაპირო გახდა საკურორტე ადგილი ბრიზბენის მდიდარი და გავლენიანი წრეებისთვის. 1889 წელს საუთპორტამდე მიიყვანეს რკინიგზა, რაც გახდა ამ ადგილის განვითარების ერთ-ერთი საბაბი.
XX საუკუნის პირველ მეოთხედამდე რეგიონის მუდმივი მოსახლეობა იზრდებოდა საკმაოდ ნელა. მაგრამ 1925 წელს სანაპირო გზის, რომელიც ბრიზბენს საუთპორტთან აერთებდა, ასევე საუთპორტიდან ორ კმ-ში მდებარე ოტელ სერფერს-პარადაისის გახსნის შემდეგ, დაიწყო ნამდვილი ტურისტული ბუმი.
1930-იან წლებში ავტოტრანსპორტის განვითარებასთან დაკავშირებით ტურისტების ნაკადი მუდმივად იზრდებოდა, რის გამოც 1935 წლისთვის სანაპიროს დიდ ნაწილზე საუთპორტსა და ახალი სამხრეთ უელსის საზღვარს შორის გაშენდა დიდი კერძო სახლები და სასტუმროები. 1933 წელს ამ ადგილს დაერქვა სერფერს-პარადაისი. 1936 წელს ამავე დასახელების ოტელი დაიწვა, მაგრამ უკვე მალევე მის ადგილას აშენდა კიდევ უფრო გრანდიოზული კომპლექსი, რომელშიც არსებობდა საკუთარი ზოოპარკი.
მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ რეგიონი რჩებოდა საკმაოდ პოპულარულ ტურისტულ ადგილად და 1940-იანი წლების ბოლოსათვის ჟურნალისტებმა მას დაარქვეს «Gold Coast» (ინგლისური ენიდან თარგმანში «ოქროს სანაპირო»). 1958 წლის 23 ოქტომბერს საუტ-კოსტის (South Coast Town Council) საქალაქო საბჭოს ოფიციალურად ეწოდა გოლდ-კოსტი. სულ ცოტა ერთი წლის შემდეგ დასახლება გამოცხადდა ქალაქად (city).
1960 წლისთვის გოლდ-კოსტის ინფრასტრუქტურა მნიშვნელოვნად გაფართოვდა, გაჩნდა პირველი მაღალი საცხოვრებელი სახლები და სასტუმროები. 1981 წელს გაიხსნა გოლდ-კოსტის აეროპორტის ტერმინალი, ხოლო მთელი 1980-იანი წლები გახდა წარმატებული უცხოური ინვესტიციების თვალსაზრისით: იაპონელმა ბიზნესმენებმა ჩადეს უზარმაზარი თანხები ცათამბჯენების მშენებლობაში და თემატურ პარკებში.
ადგილობრივი თვითმმართველობა
ადგილობრივ დონეზე ქალაქი იმართება გოლდ-კოსტის საქალაქო საბჭოს (Gold Coast City Council) მიერ. 1958 წლის 23 ოქტომბერს ადგილობრივმა ადმინისტრაციამ შექმნა გოლდ-კოსტის დასახლებული პუნქტის საბჭო (Gold Coast Town Council), მაგრამ სულ ექვსი თვის შემდეგ, 1959 წლის 16 მაისს, კუინზლენდის მთავრობამ დასახლეობას მიანიჭა ქალაქის სტატუსი (city). 1995 წელს გოლდ-კოსტის საქალაქო საბჭოში შევიდა ალბერტის საგრაფოს (Albert Shire Council) საბჭო.
ეკონომიკა
გოლდ-კოსტში ეკონომიკური საქმიანობის ძირითადი დარგია მომსახურების სფერო, უპირველეს ყოვლისა, ტურიზმი. განსაკუთრებული პოპულარობით სარგებლობს ადგილობრივი პლაჟები, ასევე მაღალი ტალღები, რომლებიც იზიდავენ სერფინგის მოყვარულებს. წელიწადში ერთხელ ქალაქში ტარდება განთქმული IRL IndyCar-ის სერიის რბოლები — გოლდ-კოსტის გრან პრი.
სქოლიო
კატეგორია:კუინზლენდის ქალაქები
კლიმოვკა (ბაშკირეთი)
კლიმოვკა (Климовка; Климовка) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის მელეუზის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 20 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ მელეუზიდან დაშორებულია 25 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ზიგრანი, რომელიც დაშორებულია 7 კმ-ით.
სქოლიო
კატეგორია:მელეუზის რაიონის სოფლები
შავი ომი
''შავი ომი-ეს იყო სასტიკი კონფლიქტის პერიოდი ბრიტანელ კოლონისტებსა და აბორიგენ ტასმანიელებს შორის ტასმანიაში,1820-იანი წლების შუა პერიოდიდან 1832 წლამდე. კონფლიქტის დროს დაიღუპა 600-დან 900-მდე აბორიგენი და 200 ევროპელი კოლონისტი. აბორიგენი ტასმანიელების თითქმის განადგურებამ და მასობრივი მკვლელობების ხშირმა შემთხვევამ, გამოიწვია დებატები ისტორიკოსებს შორის იმის შესახებ, უნდა განისაზღვროს თუ არა შავი ომი გენოციდის აქტად.''
პოლიტიკური ფონი
''ტერმინები "შავი ომი" და "შავი ხაზი" გამოიგონა ჟურნალისტმა ჰენრი მელვილმა 1835 წელს, მაგრამ ისტორიკოსი ლინდალ რაიანი ამტკიცებს, რომ იგი ცნობილი უნდა იყოს როგორც ტასმანიის ომი. მან ასევე მოუწოდა ომის ორივე მხრიდან დაღუპულთა სახალხო მემორიალის აღმართვას.''
შავი ხაზი, 1830 წლის ოქტომბერი-ნოემბერი
''შავი ხაზი შედგებოდა 2 200 კაცისგან: დაახლოებით 550 ჯარისკაცი - ვან დიმენის მიწის მთელი გარნიზონის ნახევარზე ცოტა მეტი - ასევე 738 მსჯავრდებული მოსამსახურე და 912 თავისუფალი დასახლებული ან მშვიდობიანი მოქალაქე. არტურმა, რომელიც ინარჩუნებდა საერთო კონტროლს, ძალების მეთაურად 63-ე პოლკის მაიორი შოლტო დუგლასი დანიშნა. სამი სამხედრო დანაყოფის და აბორიგენული გიდების დახმარებით, მათ შექმნეს 300 კმ-ზე მეტი სიგრძის შემაძრწუნებელი ფრონტი, რომელმაც 7 ოქტომბრიდან  სამხრეთით და აღმოსავლეთით დასახლებული ოლქების გასწვრივ დაიწყო მოძრაობა, რათა შეექმნათ საკინძების მოძრაობა ცხრა აბორიგენული ტომიდან ოთხის დასაჭერად. ტომები გადაიყვანეს ფორესტერის და ტასმანის ნახევარკუნძულებზე, რომელებიც არტურმა აბორიგენების ნაკრძალად დაასახელა.''
''კამპანიას მოჰყვა მძიმე ამინდი, უხეში რელიეფი, გაუვალი ბუჩქნარი და უზარმაზარი ჭაობები, არაადეკვატური რუკები და ცუდი მიწოდების ხაზები. მტრულმა რელიეფმა მალევე გამოიწვია კორდონის გატეხვა, რამაც მრავალი ფართო უფსკრული დატოვა, რომლის გადაცურვაც აბორიგენებმა შეძლეს. ბევრმა მამაკაცმა მიატოვა ხაზი და სახლში დაბრუნდა. კამპანიის ერთადერთი წარმატება 25 ოქტომბრის გამთენიისას ჩასაფრება იყო, რომელშიც ორი აბორიგენთა ტომი ტყვედ ჩავარდა და ორიც მოკლეს. შავი ხაზი 26 ნოემბერს დაიშალა.''
''ლინდალ რაიანის შეფასებით, 300 აბორიგენი ჯერ კიდევ ცოცხალი იყო მთელ კუნძულზე, მათ შორის 200 იმ რეგიონში, სადაც შავი ხაზი მოქმედებდა. მიუხედავად ამისა, მათ განახორციელეს მინიმუმ 50 თავდასხმა დასახლებებზე - როგორც ხაზის წინ, ისე უკან - კამპანიის დროს, ხშირად ძარცვავდნენ ქოხებს საკვებისთვის.''
დანებება და ხაზის მოხსნა
''კოლონისტებში მშვიდობის იმედი გაიზარდა 1830-31 წლების ზაფხულში, რადგან აბორიგენების თავდასხმები დაბალ დონეზე დაეცა და გაზეთი Colonial Times ვარაუდობდა, რომ მათი მტერი ან განადგურდა ან შეშინებული იყო, მაგრამ ჩრდილოეთი კვლავ სახიფათო ადგილად დარჩა. 29 იანვარს რძის დაბლობზე ქალი მოკლეს - სამი თვის შემდეგ, რაც მისი ქმარი გარდაიცვალა მსგავსი თავდასხმის შედეგად - და, მარტში დედა, რომელსაც ბავშვი ჰყავდა. მას სასიკვდილოდ დაარტყეს შუბი, როდესაც მუშაობდა აღმოსავლეთ თამარში, თავის ბაღში. მიუხედავად იმისა, რომ 1831 წელს თავდასხმების რიცხვი წინა წლის მესამედზე ნაკლები იყო - სულ 70, 1830 წელს 250-თან შედარებით - დასახლებულები იმდენად შეშინებულები იყვნენ, რომ ბევრმა მამაკაცმა უარი თქვა სამუშაოზე გასვლაზე.''
''თუმცა, როგორც აბორიგენების კომიტეტმა ახალი მოსმენების სერიაში აღმოაჩინა, იყო გარკვეული დადებითი სიახლეები ევანგელისტური ჰუმანიტარის, ჯორჯ ავგუსტუს რობინსონის მოღვაწეობიდან, რომელიც 1829 წელს დაინიშნა ბრუნის კუნძულზე, აბორიგენების საცავში. 1830 წლის იანვრიდან რობინსონმა დაიწყო ექსპედიციების სერია კუნძულზე, რათა დაემყარებინა კონტაქტი აბორიგენებთან და ნოემბერში მან უზრუნველყო 13 მათგანის ჩაბარება, რის გამოც მან მიწერა არტურს. ის აცხადებდა,რომ შეეძლო „მთელი შავკანიანი მოსახლეობის“ მოცილება. 1831 წლის 4 თებერვალს, ახალ მოხსენებაში, აბორიგენების კომიტეტმა შეაქო რობინსონის „შემრიგებლური მისიისთვის“ და მისი ძალისხმევა ადგილობრივი ენების შესწავლაში. კომიტეტმა რეკომენდაცია გაუწიამას. აბორიგენები, რომლებიც ჩაბარდნენ, უნდა გაეგზავნათ ბასის სრუტეში.''
დაღუპულთა რაოდენობა
''ტასმანიის აბორიგენული მოსახლეობის შეფასებები 1803 წელს, პირველი ბრიტანელების ჩამოსვლის წელს, მერყეობს 3000-დან 7000-მდე. ლინდალ რაიანის პოპულაციის კვლევების ანალიზმა მიიყვანა დასკვნამდე, რომ დაახლოებით 7000 იყო გავრცელებული კუნძულის ცხრა ტომში.''
''აბორიგენების რიცხვმა მაშინ დაიწყო კლება, როდესაც ძალადობრივი შეტაკებები დაფიქსირდა ჰობარტის რეგიონში, ხოლო პორტ დალრიმპლში, კოლონიის ჩრდილოეთით, ლეიტენანტ-გუბერნატორმა უილიამ პატერსონმა, როგორც ვარაუდობენ, უბრძანა ჯარისკაცებს ესროლათ აბორიგენებისთვის იქ, სადაც ნახავდნენ, რაც მიგვიყვანდა ჩრდილოეთ მიდლენდის ტომების ვირტუალურ გაუჩინარებმდე ამ რეგიონში 1806 წლის შემდეგ. 1809 წელს ახალი სამხრეთ უელსის გენერალმა ჯონ ოქსლი იტყობინება, რომ თეთრკანიანთა მიერ კენგურუზე ნადირობამ გამოიწვია "სიცოცხლის მნიშვნელოვანი დაკარგვა ადგილობრივ მოსახლეობაში" მთელს კოლონიაში. ერთი დასახლებული, მსჯავრდებული ავანტიურისტი იორგენ იორგენსენი, ასევე ამტკიცებდა, რომ აბორიგენების რიცხვი "ძალიან შემცირდა კოლონიის პირველი ექვსი ან შვიდი წლის განმავლობაში", რადგან თეთრკანიანები "დაუსჯელად ავიწროებდნენ მათ". 1819 წლისთვის აბორიგენულმა და ბრიტანულმა მოსახლეობამ მიაღწია თანასწორობას თითოეულიდან დაახლოებით 5000-ით, თუმცა კოლონისტებს შორის კაცები ქალებს ოთხიდან ერთზე აჭარბებდნენ. იმ ეტაპზე პოპულაციის ორივე ჯგუფს კარგი ჯანმრთელობა ქონდა. ინფექციური დაავადებები მხოლოდ 1820-იანი წლების ბოლოს გავრცელდა.''
რაიანის გამოთვლებით 1826 წელს, შავი ომის დაწყებისას 1200 აბორიგენი ცხოვრობდა დასახლებულ რაიონში, ხოლო კლემენტსი თვლის, რომ რიცხვი ტასმანიის აღმოსავლეთ ნაწილში დაახლოებით 1000 იყო.
''ისტორიკოსები განსხვავდებიან თავიანთ შეფასებებში შავ ომში დაღუპულთა საერთო რაოდენობის შესახებ და აღიარებენ, რომ აბორიგენების მკვლელობების უმეტესობა შეუმჩნეველი დარჩა. გაზეთი Colonial Advocate 1828 წელს იტყობინება, რომ "ქვეყნის მახლობლად, ხდება შემთხვევები, როდესაც ადგილობრივებს ესვრიან ისე, როგორც ყვავებს". შავი ომი დაიწყო დაახლოებით 1000 ძირძველი მოსახლეობით, ამ დროს 900 დაიღუპა. კლემენტსი ვარაუდობდა, რომ დაახლოებით ერთი მესამედი შეიძლება დაიღუპულიყო შიდა კონფლიქტის, დაავადებებისა და ბუნებრივი სიკვდილის შედეგად.''
სქოლიო/ლიტერატურა
http://eprints.utas.edu.au/17070/2/Whole-Clements-thesis.pdf
https://books.google.ge/books?id=78zBuSb_HIoC&printsec=frontcover&dq=isbn:9781742370682&hl=en&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false
https://books.google.ge/books?id=JC1zAAAAMAAJ&dq=isbn:9780670912209&hl=en&sa=X&redir_esc=y
https://books.google.ge/books?id=fKrTnQEACAAJ&dq=isbn:9780702250064&hl=en&sa=X&redir_esc=y
https://books.google.ge/books?id=RABKcZ_LPj8C&q=isbn:0330298925&dq=isbn:0330298925&hl=en&sa=X&redir_esc=y
https://books.google.ge/books?id=LGQimQEACAAJ&dq=isbn:9781863954914&hl=en&sa=X&redir_esc=y
ისჰაკ იბნ-შუაბი
მინი|300პქ|[[ატენის სიონის წარწერები|ატენის სიონის წარწერა ბუღა თურქის ლაშქრობისა და საჰაკის სიკვდილით დასჯის შესახებ.]] ისჰაკ იბნ-შუაბი (ქართულ წყაროებში საჰაკი; გ. 853) — თბილისის საამიროს ამირა 830-853 წლებში. ისმაილ იბნ-შუაბის შვილი. მის შესახებ ცნობები მოგვეპოვება, როგორც ქართულ, ისე არაბულ წყაროებში. არაბული წყაროებიდან ირკვევა, რომ იგი ადრეც იბრძოდა ხელისუფლების მოსაპოვებლად და ცოტა ხნით კიდეც წაართვა ამირობა მუჰამედ იბნ-ათაბის. საჰაკი 23 წლის მანძილზე უწყვეტად მართავდა თბილისის საამიროს. არაბი ისტორიკოსი ალ-ტაბარი მის შესახებ წერს: საჰაკი რამდენიმეჯერ განუდგა ხალიფას, საბოლოოდ ის სიკვდილით დასაჯა ბუღა თურქმა 853 წელს, თბილისის აღების შემდეგ. საჰაკი იყო უკანასკნელი ამირა შუაბინთა დინასტიიდან.
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის ამირები კატეგორია:გარდაცვლილი 853 კატეგორია:სიკვდილით დასჯილი ადამიანები
პირჩიტა
პირჩიტა — კარულ-ხეობის ტიპის მყინვარი საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს აწუნთის ქედის ჩრდილო-აღმოსავლეთ კალთაზე, მდინარე პირიქითი ალაზნის აუზში. სიგრძე 0,8 კმ, ფართობი 0,75 კმ². მყინვარის ენა ეშვება 3270 მ-მდე. პირჩიტა საზრდოობს მყინვარული ნაკადებითა და ზვავებით. პირჩიტის ენის ბოლოზე სათავე აქვს მდინარე პირიქითი ალაზნის სათავეს — ქვახიდისწყალს.
ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის მყინვარები
თეთრი სამყურა
თეთრი სამყურა (სინ. მხოხავი სამყურა ლათ. Trifolium repens) — მრავალწლოვანი ბალახოვანი საძოვრის მცენარე. თეთრი (ზოგჯერ თეთრი — მკრთალადმოწითალო) თავაკა ყვავილებით. 5-20 სმ-მდე სიმაღლის მოგრძო (40 სმ-მდე) მხოხავი ღეროებით და მასზე განლაგებული ფართო ლანცეტური, სამ-სამ ფოთოლაკიანი ფოთლებით.
ფართოდაა გავრცელებული საქართველოს დაბლობებსა და მთიანი ზოლის მინდვრებსა და ტყის პირებში. კარგი თაფლოვანი, ამასთან ყუათიანი მწვანე ბალახოვანი საკვებია საქონლისათვის. წითელ სამყურასთან შედარებით იწვევს საქონლის ნაკლებ შებერილობას.
სქოლიო
კატეგორია:პარკოსნები
ლარჩვა
ლარჩვა — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ხობის მუნიციპალიტეტში, ხეთის თემი (სოფლები: ლარჩვა, ნოჩხონი, ოხვამეკარი, წინაგოლა, ხეთა). მდებარეობს ოდიშის დაბლობზე, ხობი-ზუგდიდის სარკინიგზო და საავტომობილო გზაზე. რკინიგზის სადგური ხეთა. ზღვის დონიდან 60 მეტრზე, ხობიდან დაშორებულია 7 კილომეტრით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 1103 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:ხობის მუნიციპალიტეტის სოფლები
განდაგანი
„განდაგანი“ — ქართული (აჭარული) ცეკვა ქალ-ვაჟისა. მისი ძირითადი ელემენტებია: ორი დაკვრით გვერდული გადაადგილება, „ჩაკვრის“ ტიპის სპეციფიკური სახასიათო მოძრაობა და სხვა. შედგება სამი — ნელი, ჩქარი და ნელი ნაწილისაგან. შეიძლება შესრულდეს ჯგუფურადაც. მუსიკალური ზომა 6/8.
838
თარიღი უცნობია
*
Cochlespira crispulata
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
თაზაქენდი (სადახლოს თემი)
თაზაქენდი — სოფელი საქართველოში, მარნეულის მუნიციპალიტეტში, სადახლოს თემში. მდებარეობს მდინარე დებედის მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 480 მ სიმაღლეზე. ქალაქ მარნეულიდან დაშორებულია 40 კილომეტრით, სადახლოდან (უახლოესი რკინიგზის სადგური) 9 კილომეტრით.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 478 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:მარნეულის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ნორმან კუკი
ნორმან კუკი (სრული სახელი კვენტინ ლეო კუკი, დ. 16 ივლისი, 1963), აგრეთვე ცნობილი სასცენო სახელით Fatboy Slim — ინგლისელი დიჯეი, მუსიკოსი, რეპერი და მუსიკალური პროდიუსერი. როგორც სოლო შემსრულებელი, არის MTV-ის მუსიკალური ვიდეოების 10 ჯილდოს და Brit-ის ორი ჯილდოს მფლობელი. Fatboy Slim-ის სახელით გამოცემულმა ჩანაწერებმა პოპულარობა მოუტანეს ბიგ-ბიტის ჟანრს, რომელიც 1990-იან წლებში წარმატებული იყო,
კუკის კარიერა დაიწყო 1980-იანი წლების ბოლოს, ინდი-როკ ჯგუფ The Housemartins-ის ბას-გიტარისტის სახით. ჯგუფის მთავარი, ბრიტანული #1 ჰიტი იყო Isley-Jasper-Isley-ის სიმღერის "Caravan of Love" ა კაპელა ვერსია. დაშლის შემდეგ კუკმა ჩამოაყალიბა Beats International, რომლის სადებიუტო ალბომის მნიშვნელოვანი ჰიტი იყო "Dub Be Good to Me" - ბრიტანეთის ჩარტში #1 ადგილით და 1990 წლის შედეგებით რიგით მეშვიდე ყველაზე გაყიდვადი სინგლის სახით. კუკის სხვა პროექტები იყო Freak Power, Pizzaman და The Mighty Dub Katz.
Fatboy Slim-ის ფსევდონიმი კუკმა 1996 წელს აიღო და გამოსცა ალბომი Better Living Through Chemistry. მას კრიტიკოსთა აღიარება მოჰყვა. შემდეგი ალბომები You've Come a Long Way, Baby და Halfway Between the Gutter and the Stars, დაკავშირებული სინგლებით "The Rockafeller Skank", "Praise You", "Right Here Right Now" და "Weapon of Choice" ასეცე დადებითი შეფასებებით და კომერციული წარმატებით აღინიშნა.
2008 წელს კუკმა ჩამოაყალიბა პროექტი The Brighton Port Authority. იგი აგრეთვე არის მრავალი რემიქსის ავტორი შემსრულებლებისთვის, რომელთა შორის არიან Cornershop, ბისტი ბოიზი, A Tribe Called Quest და Wildchild.
სქოლიო
კატეგორია:ბრიტანელი მუსიკოსები კატეგორია:ბრიტანელი ელექტრო-მუსიკოსები კატეგორია:დაბადებული 16 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1963
პიტაკი
პიტაკი (Pittasium — პერგამენტის ნაჭერი < ბერძნ. pittakion — საწერი ფირფიტა, ქაღალდი, ფურცელი), წერილი, საბუთი („ქარტაჲ დაწერილი“) ძველ საქართველოში. ტერმინი „პიტაკი“ წერილობით თხოვნას ანუ „სავედრებელს“ — „უდარესისაგან უაღრესისა მიმართ მინაწერს“ (საბა) და წყალობა-ბოძებისა თუ თარხნობის სიგელს აღნიშნავდა. სამდივანმწიგნობრო ენასა და ტერმინოლოგიაში იგი შედარებით იშვიათად იხმარებოდა (თანამედროვე სიტყვახმარებაში პატაკი).
ლიტერატურა
კატეგორია:ძველი ქართული სამართალი
კორინთის ყელი
250პქ|მინი|მარჯვნივ|[[ნასას თანამგზავრული ფოტოსურათი]]
კორინთის ყელი — ყელი კორინთისა და სარონიკოსის ყურეებს შორის. აერთებს პელოპონესის ნახევარკუნძულს ცენტრალური საბერძნეთის რაიონებთან. სიგრძე 42 კმ, სიგანე 6,3-იდან 16 კმ-მდე. კორინთის ყელის დიდი ნაწილი უჭირავს ერანიის კირქვიან ჭიუხს. ჭარბობს ნახევარუდაბნოს ლანდშაფტი. კორინთის ყელზე გადის რკინიგზა და საავტომობილო გზა, რომელიც ათენს კორინთთან აკავშირებს. გადაკვეთილია კორინთის არხით.
კორინთის ყელის ძველი სახელია ისთმოსი (’Ισθμός — „ყელი“). მასზე მდებარეობდა ძველი საბერძნეთის მსხვილი სავაჭრო-სამრეწველო ცენტრები — მეგარა და კორინთი. ძვ. წ. 582 წლიდან ახ. წ. IV საუკუნის შუა ხანებამდე აქ 2 ან 4 წელიწადში ერთხელ იმართებოდა პოსეიდონისადმი მიძღვნილი ისთმოსური თამაშები; მის პროგრამაში შედიოდა გიმნასტიკური, საცხენოსნო, პოეტური და მუსიკალური შეჯიბრებები.
რეკორდი (ფილმი)
სიუჟეტი
ფილმი გადაღებულია ჩეხი მწერლის კარელ ჩაპეკის მოთხრობის მიხედვით, რომელიც ფილმის ავტორებმა სამეგრელოს ყოფას მიუსადაგეს. ერთ-ერთ სოფელში „მსოფლიო რეკორდს ბირთვის ტყორცნაში“ თავისდაუნებურად ამყარებს ფილმის გმირი, რომელსაც მხოლოდ მაშინ შეუძლია ამის გაკეთება, როცა აგინებენ.
1975 წელს ფილმმა მიიღო თბილისის სატელევიზიო ფილმების მე–6 საკავშირო ფესტივალის პრიზი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართული ფილმები კატეგორია:ფილმები ანბანის მიხედვით კატეგორია:კინოსტუდია ქართული ფილმი კატეგორია:1973 წლის ფილმები კატეგორია:1973 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:კომედიური ფილმები კატეგორია:გურამ პატარაიას ფილმები
წითელი სამყურა
წითელი სამყურა (Trifolium pratense) — მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარე 10-30 სმ-მდე სიმაღლისა, კვერცხისებრი, ან ელიპტური, ოდნავ წაგრძელებული შებუსული ღეროთი და სამყურა ფოთლებით. ყვავილები მუქი წითელი ფერისაა.
ლილონგვე
ლილონგვე (Lilongwe) — მალავის დედაქალაქი; გაშენებულია ქვეყნის სამხრეთ-დასავლეთით, მდინარე ლილონგვეს ნაპირის დასავლეთით, მოზამბიკის და ზამბიის საზღვართან ახლოს. საავტომობილო გზით უკავშირდება ნავსადგურ სალიმას (ნიასის ტბის სანაპირო). მცხოვრებთა რაოდენობა 902 000 ადამიანი (2009). თამბაქოს მწარმოებელი და გადამამუშავებელი რაიონის ცენტრი.
წითელი სამყურა
წითელი სამყურა გავრცელებულია ევროპისა და დასავლეთ აზიის დაბლობებსა და მთიანი ზოლის საძოვრებზე.
ლილონგვე
გეოგრაფია
ქალაქი მდებარეობს ზღვის დონიდან 1110 მეტრზე, მდინარე ლილონგვეზე, რომელიც მაისიდან ოქტომბრის ჩათვლით პერიოდში, როდესაც ჭარბობს სამხრეთ-აღმოსავლეთის ქარი და თითქმის არ მოდის ნალექები, მეჩხერია. კლიმატი ეკვატორულ-მუსონურია. ყველაზე ცხელი — ნოემბრის თვის საშუალო ტემპერატურაა +25 °C, ხოლო ივლისის — +15 °C. +30 °C-ზე მეტი სიცხე შეიმჩნევა საკმაოდ იშვიათად. ივნის-აგვისტოში იშვიათად დგება სუსხი. ნალექების საშუალო წლიური მაჩვენებლია — 1200 მმ. ქალაქის ტერიტორიაზე ჭარბობს ფოთლოვანი მარადმწვანე ტყეები. ქალაქის 370 აკრი ფართობი ბუნებრივ ნაკრძალს უკავია, სადაც ბევრი სხვადასხვა სახეობის ტროპიკული ფრინველი და ძუძუმწოვარი ბინადრობს, მათ შორის: ვეფხვი, ჯიქი, აფთარი და სხვ. აქვე მოედინება ნიანგებით მდიდარი მდინარე ლინგაძი.
ისტორია
ლილონგვე შედარებით ახალგაზრდა ქალაქია. დააარსეს ინგლისელებმა 1902 წელს. 1975 წელს ქვეყნის დედაქალაქი ზომბიდან ლილონგვეში გადაიტანეს. დღეისათვის ქალაქში გაძლიერებული ტემპებით მიმდინარეობს საცხოვრებელი ბინების მშენებლობა, ასევე ვითარდება განათლების სფერო.
წითელი სამყურა
სქოლიო
კატეგორია:პარკოსნები
ლილონგვე
მოსახლეობა, ენა, სარწმუნოება
thumb|275px|პარლამენტის შენობა thumb|275px|ქალაქის ხედი ლილონგვეში ცხოვრობს დაახლოებით 900 ათასი ადამიანი. უმრავლესობა ეკუთვნის ადგილობრივი წარმოშობის აფრიკელებს: ჩევას, იაოს, ტუმბუკას, ლომვეს, სენას, ტონგას, ნგონდეს, ნგონის ხალხებს. დედაქალაქში ასევე ცხოვრობენ ევროპელები და აზიელები. მაცხოვრებლების თითქმის ნახევარი 15 წელზე ახალგაზრდაა, რაც აიხსნება მოსახლეობის სწრაფი ზრდით და მაღალი შობადობით. ოფიციალურ ენებად ითვლებიან ინგლისური, რომელიც გამოიყენება სახელმწიფო დაწესებულებებში და განათლების სფეროში, და ჩიჩევა. მოსახლეობა სარგებლობს ჩევა და ტუმბუკა ენებით. ქალაქში გავრცელებულია ქრისტიანობა, უფრო მეტად კათოლიციზმი და პრესვიტერიანობა, ნაკლებად ანგლიკანიზმი. დედაქალაქის მოსახლეობის მნიშვნელოვანი რაოდენობა ადგილობრივი აფრიკული სარწმუნოების, ანუ პოლითეიზმის მიმდევარია. მცირე რაოდენობით გავრცელებულია ისლამი.
კულტურული მნიშვნელობა
დედაქალაქის მოზრდილი მოსახლეობის დაახლოებით 44 %, სხვადასხვა შეფასებით, დღემდე გაუნათლებელია. კვალიფიცირებული კადრების უკმარისობის გამო სამედიცინო მომსახურება საკმაოდ ცუდ მდგომარეობაშია. ლილონგვე ძირითადად განაშენიანებულია საკმაოდ უსახური თანამედროვე სახლებით. ახალი ქალაქის ცენტრს სხვადასხვა ადმინისტრაციული შენობები ავსებენ: სამინისტროები, ოფისები, საელჩოები, ტურისტული სააგენტოები. გაცილებით მეტი, მხატვრული თვალსაზრისით საინტერესო და მიმზიდველი ადგილები ეგრეთ წოდებულ ძველ ქალაქში მდებარეობს. მაგალითად, ბაზარი, რომელშიც შეიძლება ყველაზე მრავალფეროვანი საქონლის ყიდვა: ხელით მოხატული ქსოვილები, ვუდუსებური თილისმები, ხის ნიღბები და სხვადასხვა სახის მორთულობები.
სქოლიო
კატეგორია:მალავის ქალაქები კატეგორია:აფრიკის დედაქალაქები
Cochlespira elegans
Cochlespira elegans — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ორთაღი
ორთაღი (ortak — ამხანაგობა, ასოციაცია) — XII-XIII საუკუნეების საქართველოში საკრედიტო-სავაჭრო ასოციაცია, რომელიც სესხად გასცემდა ფულსა და საქონელს (გირაოდ იტოვებდა სესხის ამღების უძრავ ქონებას და იღებდა სარგებელს).
XII-XIII საუკუნეების საქართველო მსოფლიო კომერციულ ცხოვრებაში იყო ჩართული. თბილისში ორთაღის სახით მოქმედებდა მსხვილი საკრედიტო-სავაჭრო ასოცოაცია, რომლის შესახებ ცნობა დაცულია კახა თორელის მიერ 1259 რკონის ეკლესიისადმი გაცემულ სიგელში: „... წავედი, ორტაღთაგან ლარი და თეთრი ავიღი. ვარებადი და ვყიდდი თუალსა მარგალიტსა და ზარქაშსა“. ვაჭრობა კი მოგებას იძლეოდა „... ორტაღთა მათი (ნასესხები — პაატა გუგუშვილი) ხელთავე მივსცი. ... ხოვლისა ფასი მითა მოვიგე და ვიყიდე ხოვლე“. ამგვარად, იმდროინდელ საქართველოში შუასაუკუნეობრივ, ე.ი. ემბრიონულ ფორმებში განვითარებული იყო როგორც იპოთეკური, ისე კომერციული კრედიტი, რომელიც მევახშური კრედიტის ფორმით არსებობდა.
კონარევკა
კონარევკა (Конаревка; Конаревка) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის მელეუზის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 94 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ მელეუზიდან დაშორებულია 18 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია მელეუზი, რომელიც დაშორებულია 18 კმ-ით.
სქოლიო
კატეგორია:მელეუზის რაიონის სოფლები
შიხბეი
შიხბეი (Şıxbəy) — სოფელი აზერბაიჯანში, გოქჩაის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა  —    	 	504  კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გოქჩაის რაიონის სოფლები