cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ალექს ბუდა
ბიოგრაფია
ალექს ბუდა დაიბადა 1910 წლის 7 სექტემბერს ოსმალეთის იმპერიის ქალაქ ელბასანში (ამჟამად ალბანეთი) ებრაული წარმოშობის ოჯახში.
დაწყებით სკოლაში სწავლობდა ლეჩეში (იტალია), ხოლო საშუალო სკოლა დაამთავრა ზალცბურგში (ავსტრია) 1930 წელს. ამის შემდეგ ჩაირიცხა ვენის უნივერსიტეტში, სადაც სწავლობდა ფილოსოფიასა და ლიტერატურას, მაგრამ ალბანეთში ისე დაბრუნდა, რომ სწავლა არ დაუსრულებია.
თანამედროვე ისტორიკოსები თვლიან, რომ ალექს ბუდას ნაშრომებში კარგადაა გაშუქებული ალბანელი ხალხის წარმოშობა. ის ასევე ითვლებოდა ილირიის ისტორიის წამყვან ალბანელ მეცნიერად და მიეკუთვნებოდა იმ ისტორიკოსთა ჯგუფს, რომლებიც თვლიდნენ, რომ როდესაც მე-11 საუკუნეში ალბანელების შესახებ პირველი დოკუმენტები გამოჩნდა,  მე-6 და მე-11 საუკუნეებს შორის ილირიელების არანაირი  კვალი არ არსებობდა. ალბანელთა ილირიული წარმოშობის ჰიპოთეზაზე დაყრდნობით ბუდამ ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ალბანელები ბალკანეთისა და ევროპის უძველეს მკვიდრებს მიეკუთვნებიან.
ბუდა ეკუთვნოდა ალბანელ ინტელექტუალთა მცირე ჯგუფს, რომლებსაც ალბანეთის კომუნისტური რეჟიმის დროს მიეცათ წვდომა უცხოურ ლიტერატურაზე, რათა გამოეყენებინათ ეს წყაროები სხვა აკადემიური კოლეგების მიერ გამოყენებული ნაწარმოებების მოსამზადებლად.
ალექს ბუდა გარდაიცვალა 1993 წლის 7 ივლისს ალბანეთში, ტირანაში. მის სახელს ატარებს ტირანის ერთ-ერთი გიმნაზია.
1972 წლის ოქტომბერში ალბანეთის ეროვნული ასამბლეის პრეზიდიუმის განკარგულებით შეიქმნა ალბანეთის რესპუბლიკის მეცნიერებათა აკადემია. მეცნიერებათა აკადემიის ასამბლეის პირველ სხდომაზე, რომელიც გაიმართა 1973 წლის 25 იანვარს, პროფესორი ალექს ბუდა აირჩიეს ალბანეთის მეცნიერებათა აკადემიის პირველ პრეზიდენტად. მისი ბიუსტი დამონტაჟებულია მეცნიერებათა აკადემიის წინ მოედანზე (ტირანის ცნობილი საცალფეხო ქუჩის — Shëtitorja Murat Toptani ბოლოში).
სქოლიო
.
კატეგორია:დაბადებული 7 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1910 კატეგორია:გარდაცვლილი 7 ივლისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1993 კატეგორია:ალბანელი მეცნიერები კატეგორია:ალბანელი ისტორიკოსები
ნექტანებ II
ნექტანებ II (ან ნახტჰორჰები) — ოცდამეათე დინასტიის მესამე და უკანასკნელი წარმომადგენელი. ნექტანებ II მოიხსენიება, როგორც ძველი ეგვიპტის უკანასკნელი ადგილობრივი ფარაონი, იგი მებობდა ძვ.წ 360–342 წლებში. ნექტანებ II-ის მმართველობის დროს ეგვიპტე აყვავდა. მისი მეფობის დროს ეგვიპტურ ხელოვნებაში შეიქმნა სპეციალური სტილი, რომელმაც განსაკუთრებული ნიშანი დატოვა ბარელიეფში, პტოლემეების ეპოქის დროს. ნექტანებ II-მ ნექტანებ I-ის მსგავსად დიდი ყურადღება გამოიჩინა ყველა ეგვიპტური კულტის მიმართ და ეგვიპტის ასზე მეტი ადგილი ატარებს მისი ყურადღების მტკიცებულებას. ნექტანებ II-მ საკუთარ თავზე უფრო მეტი ნაგებობის აშენება და რესტავრაცია აიღო, ვიდრე ნექტანებ I-მა, კერძოდ ღვთაება ისიდას უზარმაზარი ტაძრის მშენებლობა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ეგვიპტის ოცდამეათე დინასტიის ფარაონები
ლილე
ლილე — მზე ან მზის ღვთაება სვანურ მითოლოგიაში. რაიმე ჩამოყალიბებული მითი ამ ბუნდოვან სახეზე არ შემონახულა, მაგრამ სასიმღერო ჰიმნის ფრაგმენტებიდანაც და სიმღერის ხასიათითაც აშკარაა, რომ ესაა უძველესი წარმართული ღვთაება სინათლისა, შუმერთა ენლილეს და ეგვიპტელთა რას, ბერძენთა ფებოსის მსგავსი. უფრო სავარაუდოა, რომ სვანთა ლილე შუმერთა ენლილეს შემონახული სახეა. ეს ჰიმნი ძალზე პოპულარულია საქართველოში. ფრაგმენტებიდან დამუშავებული და გადმოქართულებული ჩვენი ტექსტი სიმღერის შესატყვისია და დაახლოებით იძლევა ამ მრავალათასწლიანი ჰიმნის სიტყვიერ, ინტონაციურ, აზრობრივ სურათს:
ლილეო-და დიდება შენდა! სინათლის დედავ, ნუ ჩახვალ დარჩი!
ო, თეთრო მზეო, დიდება შენდა! შენ ხარ იმედი პირმშოთა შენთა! სინათლის დედავ, ნუ ჩახვალ დარჩი! მსხვერპლად შეგწიროთ ჯიხვი და არჩვი სამთის ფერხულით გაგიძღვეთ წინ და ფიქალის კოშკი აგიგოთ წმინდა, რომ მისი მსგავსი არ იყოს არსად, ქორ-შევარდენი უვლიდეს გარსა, არწივი კრავდეს კამარას მაღლა, შუნი და ჯიხვი წვებოდეს დაბლა!
ოქროს სასახლე გიდგას, ლილეო, ოქროს გალავნით თვალს გაგიხარებს. მთა საბუღრაოდ ეცოტავებათ ოქროსრქებიან შენს საღმრთო ხარებს. იალაღებზე რომ ბუღრაობენ, იდრიკებიან თეთრი ქედები. საღვთო ვერძებიც არყევენ ბურჯებს შავი საუფლო რქების კვეთებით. ჯახი მთაგრეხილს ხერხემალს ურყევს და აქანავებს ცათა სწორ მურყვნებს. ო, თეთრო მზეო! ჩვენდა იმედად რონინობ ცაზე, ათასი წელი გადიდებთ ასე:
დიდება შენდა! დიდება შენდა! გვარიდე სუსხი, სენი და სევდა, ნუ მიგვატოვებ პირმშოთა შენთა! იმედით სავსე, შენ კი ჩადიხარ... დიდება შენდა!
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართული მითების პერსონაჟები
მსოფლიო ჩემპიონატი სნუკერში ექვსი წითლით
მსოფლიო ჩემპიონატი სნუკერში ექვსი წითლით — სნუკერის მოწვევითი ტურნირი, რომელშიც ტრადიციული სნუკერისგან განსხვავებით გამოიყენება ექვსი წითელი ბურთულა. ტარდება ტაილანდში, ბანგკოკში, Montien Riverside Hotel-ში. მოცემული ფორმა (ექვსი წითელი) ჯერჯერობით ექსპერიმენტულად ითვლება. მისი მიზანია პუბლიკისა და თვითონ მოთამაშეების რეაქციის შეფასება. ეს ნაბიჯი გადაიდგა პუბლიკის მხრიდან სნუკერისადმი ინტერესის გაზრდის მიზნით. ჯერჯერობით ამგვარი მოწვევითი ტურნირები ტარდება WPBSA-ს კონტროლის გარეშე. მოცემული ტურნირი ტარდება აზიის ბილიარდის ასოციაციის ეგიდის ქვეშ. მოთამაშეების თითქმის ნახევარს წარმოადგენენ მეინ-ტურის წარმომადგენლები, დანარჩენები კი აზიის საუკეთესო მოთამაშეები არიან, ძირითადად ტაილანდიდან. თამაშის ასეთი ფორმატის დროს მაქსიმალური ბრეიკი შეადგენს 75 ქულას. 2008/09 წლების სეზონზე ტურნირში გაიმარჯვა რიკი უოლდენმა. დაფიქსირდა ექვსი 75-ქულიანი მაქსიმუმი. 2009/10 წლების სეზონზე გამარჯვება მოიპოვა პუბლიკის ფავორიტმა ჯიმი უაითმა. ამ ტურნირზე გაკეთდა 3 მაქსიმალური ბრეიკი, ერთ-ერთი მათგანი კი თვითონ უაითს ეკუთვნოდა. მიმდინარე ჩემპიონია სტივენ მაგუაიერი.
ფორმატი
საწყის სტადიაზე 8 ჯგუფია 6-6 მოთამაშით.
თითოეული ჯგუფიდან 4 მოთამაშე გადის 1/16 ფინალში. შემდეგ — პლეი-ოფი.
ემუს ომი
ემუს ომი (Emu War), ასევე ცნობილია, როგორც ემუს დიდი ომი (Great Emu War) და სირაქლემას ომი — ავსტრალიაში ჩატარებული წარუმატებელი სამხედრო ოპერაცია ველური ბუნების წინააღმდეგ, რომელიც 1932 წლის ბოლოს ჩატარდა. ოპერაციის მიზანი საზოგადოებრივი შეშფოთების შემცირება იყო, რომელიც კამპიონში, დასავლეთი ავსტრალიაში ემუს რაოდენობის ზრდით იყო გამოწვეული. ემუს პოპულაციის შემცირების წარუმატებელ მცდელობას, რომელიც ავსტრალიის მკვიდრი მსხვილი ფრინველია, ლევისის იარაღით აღჭურვილი ჯარისკაცები ცდილობდნენ, შედეგად მედიაში ამ ოპერაციას „ემუს ომი“ ეწოდა. მიუხედავად იმისა, რომ ოპერაციის შედეგად გარკვეული რაოდენობის ფრინველი დაიღუპა, ემუს პოპულაცია შენარჩუნდა და განაგრძო ავსტრალიელი ფერმერების მოსავლის განადგურება.
წინაისტორია
thumb|left|ნასვენი მიწა ემუს შემდეგ პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ, ბევრი ყოფილი ავსტრალიელი სამხედრო პირი, რამდენიმე ბრიტანელ ვეტერანთან ერთად, დასავლეთ ავსტრალიაში ფერმერობით დაკავდა, ხშირად მარგინალურ ადგილებში. 1929 წელს, დიდი დეპრესიის დაწყებისთანავე, ავსტრალიის მთავრობამ ფერმერებს ხორბლის მოსავლის გაზრდის მიზნით დახმარების პირობა დაუდო, თუმცა, მთავრობას დაპირებული სუბსიდია არ გაუწია. მიუხედავად რეკომენდაციებისა და დაპირებული სუბსიდიებისა, ხორბლის ფასები კვლავ ეცემოდა და 1932 წლის ოქტომბრისთვის სიტუაცია უფრო მწვავე გახდა: ფერმერები ემზადებოდნენ სეზონის მოსავლის ასაღებად, იმავდროულად ფერმერები იმუქრებოდნენ ხორბლის დატვირთვაზე უარის თქმით.
ფერმერების წინაშე მდგარი სირთულეები კიდევ უფრო გაიზარდა მას შემდეგ, რაც 20 000 ემუ ჩამოვიდა ამ ტერიტორიებზე. ემუ სეზონურად, რეგულარულად მიგრირებს კონტინენტის შიდა რეგიონებიდან სანაპირო რეგიონებში. დასავლელ ავსტრალიელი ფერმერების მიერ სუფთა მიწისა და დამატებით წყლის მიწოდების შედეგად, ემუსთვის დამუშავებული მიწები საცხოვრებლად საუკეთესო გარემო გამოდგა, შედეგად, მათ დაიწყეს ფერმის ტერიტორიაზე ჩასახლება, კერძოდ კი ქალაქ ჩენდლერისა და უალგულანის გარშემო. ემუ მოსავლის მოხმარების გარდა მას აფუჭებდა, ასევე დიდად აზიანებდა ღობეებს, საიდანაც შესაძლებელი ხდებოდა კურდღლების შემოსევა, რაც დამატებით პრობლემებს იწვევდა.
სქოლიო
კატეგორია:ემუ კატეგორია:1932 წელი ავსტრალიაში კატეგორია:სამხედრო ოპერაციები
კოდორის კრიზისი (2006)
კოდორის კრიზისი (2006) — სამხედრო-პოლიტიკური კრიზისი 2006 წლის ივლისში, რომლის დროსაც საქართველოს შეიარაღებულმა ძალებმა განდევნეს კოდორის ხეობიდან გასამხედროებული დაჯგუფება „მონადირის“ წევრები და აღუდგინეს რეგიონზე კონტროლი ცენტრალურ მთავრობას.
წინაისტორია
შეიარღებული დაჯგუფება „მონადირე“ ჩამოყალიბდა 1992 წელს, აფხაზეთის ომის მიმდინარეობისას. სწორედ „მონადირეს“ საქმიანობას ასახელებენ ერთ-ერთ მთავარ მიზეზად თუ რატომაც ვერ შეძლეს აფხაზეთის სეპარატისტული რესპუბლიკის სამხედრო ძალებმა კოდორის ხეობის ზედა ნაწილის დამორჩილება. დაჯგუფება შედგებოდა 300-400 ადამიანისგან, ძირითადად ადგილობრივი სვანებისგან. მათი ლიდერი იყო ემზარ კვიციანი. „მონადირე“ პატრულირებდა და იცავდა კოდორის ხეობას გარეშე მტრის შემოჭრისგან. 1998 წელს საქართველოს მთავრობამ „მონადირე“ შეიყვანა საქართველოს შეიარაღებულ ძალების შემადგენლობაში ცალკეული ბატალიონის სტატუსით, თუმცა ფაქტობრივად იგი ცენტრალური მთავრობისგან დამოუკიდებლად მოქმედებდა. ოფიციალური სტატუსის მინიჭების შემდეგ დაჯგუფების შეიარაღებაზე, ძირითადად მსუბუქი ტიპის იარაღით, უკვე თავდაცვის სამინისტრო ზრუნავდა. 2001 წელს საქართველოს პრეზიდენტმა ედუარდ შევარდნაძემ ემზარ კვიციანი თავის რწმუნებულად დანიშნა კოდორის ხეობაში. 2003 წლის ვარდების რევოლუციის დროს „მონადირე“ მხარს ედუარდ შევარდნაძეს და მაშინდელ მთავრობას უჭერდა, რაც შემდგომში დაპირისპირების ერთ-ერთი მიზეზი გახდა დაჯგუფებასა და ახალ მთავრობას შორის. 2004 წელს საპრეზიდენტო არჩევნებში გაიმარჯვა მიხეილ სააკაშვილმა, ხოლო საპარლამენტო არჩევნებში — „ერთიანმა ნაციონალურმა მოძრაობამ“. იმავე წლის დეკემბერში გაუქმდა პრეზიდენტის რწმუნებულის წოდება, 2005 წლის აპრილში კი საქართველოს თავდაცვის მინისტრმა ირაკლი იქრუაშვილმა ხელი მოაწერა განკარგულებას „მონადირის“ დაშლის შესახებ.
კონფლიქტი
თავდაცვის სამინისტროს განკარგულების მიხედვით „მონადირე“ უნდა განიარაღებულიყო, თუმცა ეს ასე არ მოხდა. კოდორის ხეობის მოსახლეობამ გააპროტესტა მთავრობის მიერ მიღებული გადაწყვეტილება, რადგან მიიჩნევდა, რომ „მონადირე“ მნიშვნელოვნად იცავდა კოდორს აფხაზეთის სეპარატისტული რესპუბლიკის სამხედრო შენაერთებისგან. 2006 წლის 22 ივლისს დაჯგუფებამ მთავრობას დაუმორჩილებლობა გამოუცხადა.
ხელისუფლება „მონადირის“ განიარაღებას მოითხოვდა, ვინაიდან თვლიდა, რომ არაფორმალური შეიარაღებული დაჯგუფების არსებობა ქვეყანაში დაუშვებელი იყო. მის საწინააღმდეგო აზრზე ირაკლი ალასანია აღმოჩნდა. ალასანია მიიჩნევდა, რომ „მონადირის“ ამ ფორმით გაუქმება შეცდომა იყო, რადგან „მონადირე“ ადგილობრივი მოსახლეობისგან შედგებოდა, რომლებიც ზედმიწევნით იცნობდნენ კოდორის ხეობას და შეეძლოთ მისი დაცვა. ალასანია ამტკიცებდა, რომ მას „მონადირის“ წევრებისგან ჰქონდა ინფორმაცია, რომ ისინი მზად იყვნენ, აღრიცხულიყო მათი იარაღი და გადასულიყვნენ სამართალდამცავი ორგანოს დაქვემდებარებაში. რომელი იქნებოდა ეს ორგანო, ეს თავად ხელისუფლებას უნდა განესაზღვრა. ამ რაზმის დაშლა კი, ალასანიას რწმენით, კოდორის ხეობის ფაქტობრივად დაუცველად დატოვების ტოლფასი იქნებოდა.
ფრაქცია „ახალი მემარჯვენეების“ წევრი, სხდომის მონაწილე ფიქრია ჩიხრაძის განცხადებით, ალასანია საკმაოდ არგუმენტირებულად ადასტურებდა თავის პოზიციას და მოითხოვდა, რომ „მონადირე“ შენარჩუნებულიყო, მაგრამ საქართველოს შეიარაღებული ძალების კონტროლქვეშ. ჩიხრაძე ასევე იხსენებს, რომ სხდომაზე მან თავისი ფრაქციის სახელით ალასანიას მხარდასაჭერი განხცადება გააკეთა. ალასანიამ და ხელისუფლების მცირე ნაწილმა კომიტეტს პროექტი შესთავაზეს, რომლის თანახმად, „მონადირე“ უნდა შენარჩუნებულიყო, ხოლო ბატალიონის იმ წევრებს, რომელებსაც კანონდარღვევაში ედავებოდნენ, ქვედანაყოფი უნდა დაეტოვებინათ, კოდორის ხეობის უსაფრთხოება კი ადგილობრივი მოსახლეობისგან დაკომპლექტებულ ოფიციალურ ბატალიონს უნდა დაეცვა. ამის მიუხედავად, კომიტეტის სხდომაზე ალასანიას და მისი თანამოაზრეების გეგმამ მხრადაჭერა ვერ ჰპოვა და საქართველოს თავდაცვისა და უშიშროების კომიტეტმა მხარი ირაკლი ოქრუაშვილის ინიციატივას დაუჭირა, რომელიც ამტკიცებდა, რომ „მონადირე“ უნდა დაშლილიყო და კოდორის ხეობის უსაფრთხოება არა ადგილობრივ, არამედ ოფიციალურ საჯარისო ფორმირებებს უნდა დაეცვათ, ხოლო „მონადირეს“ წინააღმდეგ უნდა ჩატარებულიყო სპეცოპერაცია მისი წევრების განიარაღებისა და რეგიონზე ცენტრალური მთავრობის ძალაუფლების აღდგენისთვის.
2006 წლის 25 ივლისს მთავრობამ დაიწყო საპოლიციო სპეცოპერაცია სამხედრო შენაერთების დახმარებით კოდორის ხეობის „მონადირისგან“ გაწმენდის მიზნით. სპეცოპერაციაში დაახლოებით 800 სამართალდამცველი მონაწილეობდა. 26 ივლისს სამთავრობო ძალებმა შეძლეს დაჯგუფების 60-კაციანი შენაერთის განიარაღება. შინაგან საქმეთა მინისტრმა ვანო მერაბიშვილმა კვიციანს ულტიმატუმი წაუყენა ერთ საათში იარაღის დაყრის და დანებების მოთხოვნით, თუმცა ეს შემოთავაზება კვიციანმა არ მიიღო. ამის შემდეგ სამართალდამცველებმა ცეცხლი გაუხსნეს ემზარ კვიციანის სახლს სოფელ ჩხალთში, შემდგომ კი მას საჰაერო დარტყმები მიაყენა ავიაციამ. თვითონ ემზარ კვიციანმა მოახერხა თავი რუსეთისთვის შეეფარა. საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს განცხადებით, საზღვარზე კვიციანს რუსეთის მესაზღვრეები და სპეცსამსახურები მიეგებენ და მისი უსაფრთხოება უზრუნველყვეს. 27 ივლისს მიხეილ სააკაშვილმა გამოაცხადა სპეცოპერაციის დასრულებისა და კოდორზე ცენტრალური მთავრობის კონტროლის აღდგენის შესახებ.
სპეცოპერაციის დროს დაიღუპა ხუთი სპეცრაზმელი.
გაეროს რეაქცია
2006 წლის 13 ოქტომბერს გაეროს გაეროს უშიშროების საბჭომ ერთხმად მიიღო რეზლუცია №1716, რომელმაც შეშფოთება გამოთქვა საქართველოს მიერ კოდორის ხეობაში შეიარაღებული ძალების შეყვანის თაობაზე და მოუწოდა კონფლიქტის ორივე მხარეს პატივი სცეს 1994 წლის მოსკოვის შეთანხმებას, რომლის მიხედვითაც საქართველოს არ ჰქონდა უფლება შეეყვანა შეიარაღებული ძალები აფხაზეთში.
სქოლიო
კატეგორია:2006 წელი საქართველოში კატეგორია:რუსეთ-საქართველოს ურთიერთობები კატეგორია:აფხაზეთის კონფლიქტი კატეგორია:საქართველოს სამხედრო ისტორია კატეგორია:2006 წლის კონფლიქტები კატეგორია:მიხეილ სააკაშვილი
სვენ II
სვენ II ესტრიდსენი (Svend Estridsen; დ. 1019 — გ. 28 აპრილი, 1076) — დანიის პირველი მეფე ესტრიდსენების დინასტიიდან 1047-76 წლებში. დანიის ხუთი მეფის მამა. გარდა ამისა, ეწეოდა აქტიურ სამხედრო კამპანიას ინგლისსა და ნორვეგიასთან.
ბიოგრაფია
სვენი დაიბადა 1019 წელს ინგლისში გადასახლებული დანიელი დიდგვაროვნის, ულფ ტორგილსსონისა და ესტრიდ სვენსდატერის ოჯახში. დედამისი ესტრიდი, თვით დანიის, ინგლისისა და ნორვეგიის მეფე სვენ I-ის ასული იყო. მისი ამ კავშირის გამო, რომელიც დანიის სამეფო ოჯახთან ჰქონდა, ადრეულ წლებშივე აპროტესტებდა და მოითხოვდა დანიის ტახტს. იგი აშკარად ებრძოდა ნორვეგიის მეფე მაგნუს I-ს, რომელსაც დანიის ტახტი ჰქონდა მიტაცებული. მოგვიანებით, დანიელი დიდგვაროვნებისა და ჰარალდ ჰარდრადას დახმარებით მეფის წინააღმდეგ ბრძოლა დაიწყო, 1047 წელს კი, მაგნუსის უშვილოდ დაღუპვის შემდეგ იგი ოფიციალურად გახდა დანიის მეფე სვენ II-ის სახელით.
ტახტზე ასვლის შემდეგ იგი ჰარალდ ჰარდრადას ებრძოდა, რომელმაც ნორვეგიის ტახტზე ასვლა შეძლო და ახლა უკვე დანიაზე ჰქონდა პრეტენზია. მათი ომი საკმაოდ დიდხანს გაგრძელდა და მხოლოდ 1064 წელს დასრულდა, როდესაც ჰარალდმა დანიის ტახტზე უარი თქვა. მოგვიანებით, სვენმა ეკლესიასთან თანამშრომლობით მოახერხა თავისი ძალაუფლების განმტკიცება. მას აქტიური მიმოწერა ჰქონდა თავად რომის პაპთან. ამასთან, იგი მეტად განათლებული და წიგნების მოყვარე კაცი ყოფილა, რის გამოც, მისი ბრძანებით, 1070 წელს შეადგინეს დანიის სამეფო ოჯახის გენეოლოგიური ხე და მისი ისტორია.
აღსანიშნავია, რომ სვენ II ეხმარებოდა ედგარ ეთელინგს, რომელიც 1066 წელს ინგლისის ტახტიდან ჩამოაგდო ნორმანდიის ჰერცოგმა უილიამ I დამპყრობელმა. მან თავისი ჯარები ინგლისშიც კი გააგზავნა, თუმცა უილიამის მიერ იორკის აღების შემდეგ, სვენი უილიამის მხარეს გადავიდა და ედგარს თავშესაფრის მიცემაზეც კი უარი უთხრა, რის გამოც იგი შოტლანდიაში გაიქცა.
სვენ II 1076 წელს გარდაიცვალა, რის შემდეგაც მის ვაჟებს შორის ტახტისათვის ატყდა ბრძოლა. მომდევნო წლებში მისი ხუთი ვაჟი ავიდა ტახტზე, რომლებიც ერთმანეთს ხოცავდნენ და შემდეგ ასე ანაცვლებდნენ. მისი ბოლო ვაჟი, მეფე ნიელსი 1134 წელს მოკლეს. აღსანიშნავია, რომ სვენმა სათავე დაუდო ესტრიდსენთა დინასტიას, რომელიც 1375 წლამდე მართავდა დანიას და ცოტახნით შვედეთსა და ნორვეგიასაც.
ქორწინებები და შვილები
სვენი თავდაპირველად დაქორწინდა შვედეთის მეფის ასულ გიდაზე, რომლის ნაადრევად დაღუპვის შემდეგაც ცოლად გიდას დედინაცვალი, გუნჰილდა სვეინსდოტერი შეირთო. ამგვარი ახლონათესავური ქორწინების გამო, დიდად უკმაყოფილო დარჩა ბრემენის არქიეპისკოპოსი, რომელმაც აიძულა პაპი ლეო IX მათი ქორწინება ანულირებულად ეცნო. ამის შემდეგ სვენი მესამედ ქორწინდება ჰარალდ ჰარდრადას ქვრივ ტორა ტორბერგსდატერზე. მიუხედავად ამისა, მას კანონიერი შვილი მხოლოდ მეორე ცოლთან ჰყავდა, თუმცა უამრავი სხვადასხვა საყვარლისგან 19 არალეგიტიმური შვილი შეეძინა.
მას გუნჰილდასთან ჰყავდა ერთი ვაჟი:
სხვადასხვა და უცნობი საყვარლებისგან:
ბაგრატიდები (მრავალმნიშვნელოვანი)
ბაგრატიდები შეიძლება აღნიშნავდეს:
ჭუნირი
250px|მინი ჭუნირი — უძველესი ქართული სიმებიანი საკრავი.
ჭუნირი მხოლოდ მთის მცხოვრებლებმა შემოინახეს პირვანდელი სახით. სვანეთში ჭუნირი დღესაც ეროვნულ საკრავად ითვლება და ამ კუთხეს უნდა ვუმადლოდეთ მის გადარჩენას. ჭუნირი სხვადასხვა კუთხეში განსხვავებულ სახელს ატარებს: სვანეთში (ჭუნირი), რაჭაში, ხევსურეთსა და თუშეთში (ჭიანური). 21-ე საუკუნის დასაწყისში ის გურიაშიც ჭიანურის სახელწოდებით იყო ცნობილი. ძველად ჭუნირზე ჩანგთან ერთად ქალებიც უკრავდნენ ანსამბლში. ჭუნირზე უკრავენ ქალებიც და მამაკაცებიც (სვანეთი, თუშეთი). ხემიანი საკრავი სააკომპანემენტო საკრავია. ხშირად მას უკრავენ სალამურთან ერთად. მისი თანხლებით ასრულებენ ერთხმიან სიმღერებს - საგმირო ლექსებს, მათზე სრულდება აგრეთვე საცეკვაო მელოდიები. ჭუნირი და ჩანგი ანსამბლად ერთიანდებიან სამხმიანი სიმღერების შესრულების დროს. მეორე ხმა სრულდება სოლოდ, ხოლო ბანისა და პირველი ხმის პარტია გადატანილია ჭუნირზე, რომელიც აკომპანემენტის როლს ასრულებს. ორი ან მეტი ჭუნირის ერთროულად გამოყენება ხალხურ ყოფაში არ დასტურდება. თუშურ ჭიანურზე ძირითადად საცეკვაო მელოდიები სრულდება.
ჭუნირი ხშირად ჩანგთან ერთად გამოიყენება და მის თანხლებას ემყარება. დამოწმებული ფაქტია, რომ ჭუნირზე დაკვრა სცოდნიათ მიცვალებულთან, დასაფლავების წინა ღამით. მიცვალებულის ერთ-ერთი ნათესავი (კაცი) დაჯდება და წყნარი ხმით ჭუნირზე დაამღერებს. იგი იგონებს მიცვალებულს და ამ გვარის სხვა მიცვალებულებს. ჭიანურს სევდიან სიმღერებთან აკავშირებენ. თუმცა მას იყენებენ დღეობებსა და ქორწილშიც. საერთოდ ის მწუხარების საკრავად აქვთ წარმოდგენილი. სვანეთში არის გამოთქმა - „ჭიანური ჭირის არისო“.
ჭუნირს ფართო ადგილი ეჭირა სარიტუალო პრაქტიკაშიც. ამ მხრივ აღსანიშნავია სვანეთში დამოწმებული „სულის დაჭერის“ წესი: როცა ვინმე სახლიდან შორს გარდაიცვლებოდა და გვამს სახლში მიიტანდნენ, იწყებოდა ზრუნვა მისი სულის დაბრუნებაზეც. ძველი რწმენით, სული რჩება სიკვდილის ადგილას. ნათესავები მოიწვევდნენ ჭუნირის კარგ დამკვრელს, სახლიდან წაიყვანდნენ მამალს და წავიდოდნენ იმ ადგილას, სადაც მათი ნათესავი დაიღუპა. დაიწყებდნენ დაკვრას და უკრავდნენ მანამ, ვიდრე სულის პოვნის რაიმე ნიშანს არ მიიღებდნენ. ანალოგიური რიტუალი სრულდებოდა რაჭაში ზვავით გატანილის სულის მოსაძებნად და სახლში დასაბრუნებლად. ხემიანი საკრავის კავშირი მიცვალებულის კულტთან მის სიძველეზე მეტყველებს.
სვანეთი ჭუნირის სიმებს სიმღერის ხმების სახელები აქვთ: კივ (მაღალი ხმა), მაჟოლ (დამწყები), ბან (ბანი). დაკვრის წინ ხემის ძუას გაუსვამენ ფისზე, რომელიც საკრავის კორპუსზე არის წასმული, რათა ხემმა ხრინწიანი ბგერები არ გამოსცეს. ჟღერადობის გასაუმჯობესებლად საკრავს დაკვრის წინ მზეზე ან ცეცხლთან ათბობენ.
აღწერა
ჭუნირის ძირითადი ნაწილებია: კორპუსი, ტარი და დამხმარე ნაწილები. ბგერათწარმოება ხემით ხდება. სვანური ჭუნირის კორპუსი საცრისებურია. მასზე გადაკრულია ტყავი, რომელიც თასმებითაა მიმაგრებული. კორპუსი ქვემოდან ღიაა. ტარი მთლიანი და ბრტყელია. თავზე გაკეთებული აქვს სამი ნახვრეტი სიმების დამჭერი მოქლონებისთვის. დამხმარე ნაწილებია მოქლონები, ჯორა და ფეხი. ტარის ბოლოზე მიმაგრებულია ძუის სიმები. ხემი მშვილდისებურია. მასზე გაკეთებულია ჭდეები ძუის ჩამოსაცმელად.
რაჭული ჭიანურის კორპუსი ნავისებურია, გამოთლილია მთლიანი ხისგან და ამოღრუებულია. მასზე გაკეთებულია 2 ნახვრეტი, რომელთა დიამეტრია 5-6 მმ. კორპუსს გადაკრული აქვს ტყავი, რომელიც მიმაგრებულია საკრავის უკანა ნაწილზე გაყრილი კანაფით. ტარი მთლიანია. თავი მომრგვალებულია. მასზე გაკეთებულია ორი (ან სამი) ნახვრეტი მოქლონებისათვის. ყელი ბოლოსკენ განიერდება. ხევსურულ და თუშურ ჭიანურებს მრგვალი კორპუსი აქვთ. ჭიანურზე უკრავენ მჯდომარე მდგომარეობაში. საკრავი უჭირავთ ვერტიკალურად, კორპუსი მოთავსებულია მუხლებს შორის (დაყრდნობილია მუხლებზე), სახელური მიყრდნობილია მარცხენა მხარეზე. ბგერათწარმოება ხდება ხემის მეშვეობით, რომელიც შემსრულებელს მარჯვენა ხელში უჭირავს. მარცხენა ხელის თითები სიმებს ეხებიან და ბგერის სიმაღლეს ცვლიან. სიმებს თითების „ბალიშებით“ ეხებიან და თითს ტარამდე არ აჭერენ, რის გამოც ჭიანურის ბგერები ფლაჟოლეტურია. ხემს ერთდროულად ყველა სიმზე უსვამენ, ამიტომ ამ საკრავზე მხოლოდ სამხმიანი თანაბგერადობები არსებობს.
დამზადება
სვანური ჭუნირის კორპუსის დამზადებისათვის იყენებენ წიწვოვანი ხის ჯიშებს: ნაძვს, სოჭსა და ფიჭვს. ტარს ძირითადად არყისა და მუხისგან ამზადებენ. სიმებად ცხენის ძუას ხმარობენ. რაჭაში ჭიანურის კორპუსისთვის იყენებენ ფიჭვს ან სოჭს. სიმებად აქაც ძუაა გამოყენებული. რაჭული ჭიანური ორსიმიანია. მისი წყობაა დიდი ტერცია. სამსიმიანი სვანური ჭუნირის წყობა სეკუნდურ-ტერციულია. ასეთივე წყობა აქვს თუშურ ჭიანურს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მუსიკალური ინსტრუმენტები ანბანის მიხედვით კატეგორია:ქართული ხალხური საკრავები კატეგორია:საქართველოს არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები
ჩიფლიკი (დემირ-კაპიის თემი)
ჩიფლიკი  (Чифлик) — სოფელი ჩრდილოეთ მაკედონიაში, დემირ-კაპიის თემში (ვარდარის რეგიონი). მდებარეობს ზღვის დონიდან 184 მეტრზე. 2002 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 0 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:დემირ-კაპიის თემის სოფლები
ჰერცეგ-ბოსნიის ხორვატთა რესპუბლიკა
ჰერცეგ-ბოსნიის ხორვატთა რესპუბლიკა (Hrvatska Republika Herceg-Bosna; ასევე Hrvatska Zajednica Herceg-Bosna ჰერცეგ-ბოსნიის ხორვატთა ერთობა) — ბოსნიელ ხორვატთა სეპარატისტული წარმონაქმნი, რომელიც არსებობდა 1992 წლიდან 1994 წლამდე ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის ტერიტორიაზე. ამ რესპუბლიკის წარმომადგენლების განცხადებით, იგი წარმოადგენდა განსხვავებულ პოლიტიკურ, კულტურულ, ეკონომიკურ და ტერიტორიულ მთლიანობას ბოსნიაში. მეორე მხრივ, ხორვატების მტკიცებით, ჰერცეგ-ბოსნიას არასდროს გამოუცხადებია ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის რესპუბლიკიდან გამოყოფა, ან დაუსახავს ასეთი მიზანი რომელიმე ოფიციალურ განცხადებაში და იგი ყოველთვის ცნობდა ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის რესპუბლიკის სუვერენიტეტს. თუმცა ჰააგის ტრიბუნალის გამოძიებამ დაასკვნა, რომ ჰერცეგ-ბოსნია სწორედ იმ მიზნით შეიქმნა, რომ ბოსნიის ხორვატებით დასახლებული ტერიტორიები გამოყოფოდა შემდგომში ხორვატიასთან შეერთების მიზნით. ეს მიზნები, ასევე მხარდაჭერილი ხორვატიის რესპუბლიკის მხრივ, დამატებით დასტურდება იმითაც, რომ ხორვატია საშუალებას აძლევდა ამ წარმონაქმნს გამოეყენებინა ხორვატულ ვალუტა და ხორვატული პასპორტები. ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის რესპუბლიკის საკონსტიტუციო სასამართლომ ჰერცეგ-ბოსნიის ხორვატთა ერთობა უკანონო ორგანიზაციად გამოაცხადა 1992 წლის 14 სექტემბერს. წარმონაქმნმა ოფიციალურად არსებობა შეწყვიტა 1994 წელს, როდესაც იგი ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის ფედერაციას შეუერთდა ვაშინგტონის შეთანხმების საფუძველზე ხორვატიასა და ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის რესპუბლიკას შორის. რესპუბლიკის ოფიციალურ დედაქალაქს წარმოადგენდა მოსტარი, მაგრამ რადგან მოსტარი საომარი ზონა იყო (აღმოსავლეთ მოსტარი ომის დასასრულამდე ბოსნიის არმიის კონტროლქვეშ იყო), ადმინისტრაციული ცენტრი მდებარეობდა ქალაქ გრუდეში.
ეტიმოლოგია
ტერმინი ჰერცეგ-ბოსნია მეოცე საუკუნის დასაწყისში გაჩნდა და მას ზოგიერთი ბოსნიელი იყენებდა მთელი ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის ტერიტორიის აღსანიშნავად. მაგალითად ჰამდია კრეშევლაკოვიჩი, ვლადკო მაჩეკი, იუგოსლავიის მეფე ალექსანდრე I კარაჯორჯევიჩი.
90-იანების დასაწყისში ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის ხორვატების დემოკრატიული გაერთიანება (Hrvatska demokratska zajednica Bosne i Hercegovine; HDZ BiH) იყენებდა ამ ტერმინს იგივე მნიშვნელობით. ჰერცეგ-ბოსნიის რესპუბლიკის გამოცხადების შემდეგ კი მან უკვე კონკრეტული მნიშვნელობა შეიძინა. ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის ფედერაციის ერთ-ერთი კანტონი ატარებდა სახელს ჰერცეგ-ბოსნია, მაგრამ 1997 წელს ბოსნიის საკონსტიტუციო სასამართლომ ეს სახელი კონსტიტუციის საწინააღმდეგოდ ცნო და ამ კანტონს უბრალოდ მეათე კანტონი ეწოდა.
იუგოსლავიის დაშლა
იუგოსლავიის დაშლის პროცესის დასაწყისში, როცა ნაციონალისტური ძალები გააქტიურდნენ და მოახერხეს არჩევნებში გამარჯვებაც, ბოსნიაში გამოიკვეთა სამი ძირითადი ძალა – დემოკრატიული მოქმედების პარტია (Stranka demokratske akcije; SDA), რომელსაც ბოსნიელი ალია იზეთბეგოვიჩი ედგა სათავეში, სერბთა დემოკრატიული პარტია (Српска демократска Странка; СДС) რომლის ლიდერი იყო რადოვან კარაჯიჩი და ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის ხორვატების დემოკრატიული გაერთიანება (Hrvatska demokratska zajednica Bosne i Hercegovine; HDZ BiH), სტეპან კლუიჩით სათავეში. სამივე მათგანი ანტიკომუნისტი იყო და იდევნებოდა დისიდენტობისთვის იუგოსლავიის პერიოდში, თუმცა კარაჯიჩს, ისევე როგორც ბოსნიელ სერბთა დიდ ნაწილს, სურდა იუგოსლავიის შენარჩუნება, სადაც დომინანტი სერბეთი იყო. იზეთბეგოვიჩი კი პირიქით, კატეგორიული წინააღმდეგი იყო დარჩენილიყო იუგოსლავიის ნაწილად, მით უმეტეს მას შემდეგ, რაც ხორვატია და სლოვენია, რომლებიც მეტ–ნაკლებად აბალანსებდნენ სერბეთის გავლენას, გამოეყვნენ ფედერაციას. კლუიჩი მხარს უჭერდა იზეთბეგოვიჩის მთავრობას, თუმცა ბოსნიის ხორვატთა უმეტესობას ხორვატიასთან შეერთება სურდა, რასაც მხარს უჭერდა ხორვატიის პრეზიდენტი ტუჯმანიც.
ტუჯმანისა და გოიკო შუშაკის ძალისხმევით ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის ხორვატების დემოკრატიული გაერთიანებაში დაწინაურდნენ რადიკალური პოზიციის მქონე ლიდერები – მათე ბობანი, დარიო კორდიჩი, მარიო ჩერქეზი და სხვები. ტუჯმანი ყველანაირად უჭერდა მხარს ბოსნიელი ხორვატების რადიკალიზაციას, მათ სეპარატისტულ მისწრაფებებს და ბოსნიის ხორვატული მხარეების ეთნიკურ წმენდას არახორვატებისგან.
კარაჯორჯევოს შეთანხმება
ტუჯმანსა და ჯერ კიდევ იუგოსლავიის პრეზიდენტ მილოშევიჩს შორის 1991 წლის 25 მარტს კარაჯორჯევოს ნაკრძალში მომხდარი შეხვედრის დროს, მოხდა შეთანხმება იუგოსლავიის გადანაწილების გეგმაზე. ამ გეგმის თანახმად, სერბეთისა და ხორვატიის საზღვრები გადაიხედებოდა ეთნიკური საზღვრების გასწვრივ იმგვარად, რომ სერბებით კომპაქტურად დასახლებული რეგიონები ხორვატიაში სერბეთის შემადგენლობაში შევიდოდა, ხოლო ხორვატია მიიღებდა ბოსნიას მდინარე ნერეტვამდე, სადაც ძირითადად ხორვატები ცხოვრობდნენ. დანარჩენი ბოსნია სერბეთის კუთვნილება გახდებოდა. ზუსტი დეტალები უცნობია, რადგან ხრვოიე შარინიჩის, იმჟამად პრეზიდენტ ტუჯმანის მრჩევლის თქმით, პრეზიდენტები დიდი ხნის განმავლობაში საუბრობდნენ განმარტოებით.
ხორვატიის ომის დასაწყისი
ხორვატიის ომის დაწყებისას ბოსნიის ხორვატები ბოსნიელების მხარდაჭერით წინააღმდეგობას უწევდნენ ფედერალურ არმიას, ცდილობდნენ მათი ქვედანაყოფების ბლოკირებას ხორვატიისკენ მიმავალ გზებზე. 1991 წლის 20 სექტემბერს იუგოსლავიის სახალხო არმიამ ვუკოვარის ფრონტზე დამატებითი ძალები გადაისროლა ჩრდილო–აღმოსავლეთ ბოსნიის გავლით. ადგილობრივმა ბოსნიელებმა და ხორვატებმა ბარიკადები აღმართეს და კოლონა, რომელიც 60 ტანკისგან შედგებოდა, შეაჩერეს. ძალის გამოყენებით კოლონამ მაინც შეძლო გავლა მეორე დღეს. ხუთი დღის შემდეგ არმიის არტილერიამ დაბომბა ხორვატული სოფელი რავნო აღმოსავლეთ ბოსნიაში, რომელიც აყოვნებდა დუბროვნიკისკენ მიმავალ სამხედრო ნაწილებს.
ხორვატული სეპარატიზმი
1991 წლის 12 ნოემბერს ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის ხორვატთა დემოკრატიული გაერთიანების რადიკალურმა ფრთამ მიიღო მანიფესტი, რომლის თანახმად, ბოსნიის ხორვატებს უნდა ემოქმედათ, რომ აესრულებინათ ხორვატი ხალხის საუკუნოვანი ოცნება — ერთიან ხორვატულ სახელმწიფოში ცხოვრება. 1991 წლის 18 ნოემბერს მათე ბობანმა და დარიო კორდიჩმა შექმნეს ჰერცეგ-ბოსნიის ხორვატთა ერთობა, როგორც განსხვავებული პოლიტიკური, კულტურული, ეკონომიკური და ტერიტორიული მთლიანობა ბოსნიის ტერიტორიაზე. ჰააგის ტრიბუნალის დასკვნით, მათ სურდათ ამ მთლიანობის გაწმენდა არახორვატებისგან და ამის მისაღწევად უკან სამხედრო დანაშაულებზეც არ დაუხევიათ.
1992 იანვარში ტუჯმანის მითითებით ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის ხორვატთა დემოკრატიული გაერთიანების რადიკალურმა ფრთამ დაიწყო მიზეზების ძიება, რომ სტეპან კლუიჩი პარტიის ლიდერობიდან გადაეყენებინათ, რადგან იგი ბოსნიელებთან თანამშრომლობის მომხრე იყო და მის მაგიერ მოეყვანათ მათე ბობანი, რომელიც კარაჯორჯევოს შეთანხმების თანახმად, ბოსნიის ხორვატული ტერიტორიების ხორვატიასთან შეერთების მომხრე იყო. 1992 წლის 9 იანვარს სერბები აცხადებენ სერბთა რესპუბლიკას. მათი განცხადებით, ბოსნიელ სერბთა უმცირესობაში ყოფნა მეორე მსოფლიო ომის დროს უსტაშების მიერ განხორციელებული გენოციდის შედეგი იყო, ხოლო ისინი ამგვარი გენოციდის გამეორებას არ დაუშვებდნენ. სერბთა პოზიციის დასაძლევად ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის რესპუბლიკის პრეზიდენტმა ალია იზეთბეგოვიჩმა დანიშნა საყოველთაო რეფერენდუმი დამოუკიდებლობის შესახებ. რეფერენდუმი 1992 წლის 29 თებერვალსა და 1 მარტს ჩატარდა. სერბებმა მას ბოიკოტი გამოუცხადეს, მაგრამ რეფერენდუმზე ბოსნიის მოსახლეობის 64% გამოცხადდა, მათმა 93%–მა კი ხმა მისცა ბოსნიის დამოუკიდებლობას.
ბოსნიის დამოუკიდებლობა
1992 წლის 3 მარტს, ცხადდება ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის რესპუბლიკის დამოუკიდებლობა. ამ დროს სარაევო დაყოფილია ეთნიკური ნიშნით და მიმდინარეობს სისხლიანი დაპირისპირება – 1992 წლის 1 მარტს სერბული ქორწილის დროს მექორწილეებმა სერბული დროშით გაიარეს ბაშჩარშიას ბაზართან. შეიარაღებულმა პირებმა ისინი გააჩერეს და მოსთხოვეს დროშის ჩამოხსნა. შელაპარაკება სროლაში გადაიზარდა, რასაც ნეფის მამა, ნიკოლა გარდოვიჩი (რომელსაც დროშა ეკავა) ემსხვერპლა. სერბული ცნობებით, მკვლელობა ჩაიდინეს მწვანე ბერეტების ოთხმა მებრძოლმა – მუჰამმად შვრაკიჩმა (მწვანე ბერეტების ფორმირების მეთაურის, ემინ შვრაკიჩის ვაჟი), სუად შაბანოვიჩმა, ტაიბ ტორლაკიჩმა და რამიზ დელალიჩმა. მეორე დღეს სერბული ფორმირებები იკავებენ სერბულ უბნებს და აწყობენ ბლოკპოსტებს, ხოლო მათი ნაწილი ცდილობს ბოსნიის პარლამენტის შენობის ბლოკირებას, თუმცა სარაევოს ათასობით მცხოვრები ახერხებს მათ განეიტრალებას. შეტაკებებში ოთხი ადამიანი დაიღუპა.
ომისწინა კრიზისი
იზეთბეგოვიჩმა მოითხოვა გაეროს ჯარების შეყვანა ქვეყანაში, რადგან მის ხელთ აღმოჩნდა მხოლოდ მსუბუქად შეიარაღებული ტერიტორიული თავდაცვის ძალები, რომლებსაც იუგოსლავიაზე საგარეო აგრესიის დროს პარტიზანული ბრძოლა უნდა ეწარმოებინათ, ხოლო იუგოსლავიის სახალხო არმიის მთავარი შტაბი ბელგრადში იმყოფებოდა. ისინი მხარს უჭერდნენ სერბთა გამოყოფას ბოსნიიდან და მათ დასახმარებლად შემდეგი მოიმოქმედეს – ბოსნიაში მყოფი სამხედრო ნაწილები ბოსნიელი სერბებით შეავსეს, ამგვარად ბოსნიელ სერბთა რესპუბლიკამ მიიღო აბსოლუტური სამხედრო უპირატესობა როგორც ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის რესპუბლიკის არმიასა და ტერიტორიული თავდაცვის ძალებზე, ასევე ხორვატთა ადგილობრივ ფორმირებებზე. იარაღის ემბარგო, რომელიც ბოსნიას დაუწესდა, რეალურად სწორედ ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის რესპუბლიკის არმიას აზარალებდა, რადგან სერბები და ხორვატები ახერხებდნენ იარაღის შემოტანას თავისი მხარდამჭერი ქვეყნებიდან – სერბეთიდან და ხორვატიიდან. ბრძოლები და შეტაკებები მთელი ბოსნიის ტერიტორიაზე ხდებოდა. 1992 წლის 25–26 მარტს სიეკოვაცში, ხორვატიის საზღვართან მოკლეს 12 სერბი სამოქალაქო პირი, თუმცა მათი მიზანმიმართული დახოცვა არ დადასტურდა, თვითმხილველების (მათ შორის სერბების) განცხადებით, ისინი სროლაში მოყვნენ, ან იარაღს ატარებდნენ.
სერბულ ფორმირებებსა და ადგილობრივებს შორის შეტაკებები მოხდა ცაპლინასთან 7 მარტს, ბოსანსკი ბროდში 15–24 მარტს და გორაჟდესთან 15 მარტს, არმიის არტილერიამ დაბომბა ნეუმი 19 მარტს, ხოლო მარტის ბოლოს სერბებმა დაიკავეს ბიელინა, სადაც სერბ მოხალისეთა გვარდიის შენაერთებმა ჩაატარეს ეთნოწმენდა – ადგილობრივი ბოსნიელები აიძულეს ქალაქი დაეტოვებინათ. 3 აპრილიდან 11 აპრილამდე ბოსნიის ხორვატულ ქალაქ კუპრესთან მიმდინარეობდა ბრძოლა ბოსნიელ ხორვატ მებრძოლებსა და იუგოსლავიის არმიას (ბოსნიელ სერბთა მხარდაჭერით) შორის. ბოსნიელ ხორვატებს სურდათ დახმარებოდნენ თავის თანამემამულეებს, რომლებიც კნინის კრაინაში სერბ სეპარატისტებს ებრძოდნენ და მოეხდინათ მათი ბლოკირება. ბრძოლა იუგოსლავიის არმიის გამარჯვებით დასრულდა, თუმცა ბრძოლას ორივე მხრიდან 200–ზე მეტი ადამიანი შეეწირა.
ბოსნიის ომი
ბოსნიის ომის დაწყებიდან ორ დღეში, 1992 წლის 8 აპრილს ჰერცეგ-ბოსნიის ხელმძღვანელობამ შექმნა თავისი შეიარაღებული ორგანიზაცია – ხორვატთა თავდაცვის ვეჩე. ბოსნიის ხორვატებს ასევე ჰქონდათ მეორე სამხედრო ორგანიზაცია – ხორვატთა თავდაცვის ძალები, რომელსაც ბლაჟ კრალევიჩი ედგა სათავეში. კრალევიჩი ზომიერ პოლიტიკას ემხრობოდა და არ იზიარებდა ხორვატ სეპარატისტთა მიზნებს. ბოსნიის ომის დროს ვეჩეს მებრძოლები იკავებდნენ ჰერცეგ-ბოსნიის ტერიტორიად მიჩნეულ მუნიციპალიტეტებს, ადგილობრივ ბოსნიელ ლიდერებს აძევებდნენ, დაამყარეს კონტროლი რადიო- და ტელესადგურებზე, საიდანაც გადასცემდნენ ხორვატულ პროპაგანდას, ხორვატული სიმბოლიკა და ვალუტა იქნა შემოღებული მათ კონტროლირებად ტერიტორიაზე, მრავალ ბოსნიელი და სერბი გაათავისუფლეს სახელმწიფო სამსახურიდან ან წაართვეს კერძო ბიზნესი. ჰუმანიტარული დახმარება არახორვატების საზიანოდ ნაწილდებოდა. ბევრი არახორვატი დაპატიმრებული და გადაყვანილი იქნა საკონცენტრაციო ბანაკებში – ჰელიოდრომში, დრეტელში, გაბელაში, ვოინოში, სუნეში და სხვაგან.
გრაცის შეთანხმება
1992 წლის 6 მაისს სერბთა რესპუბლიკის პრეზიდენტი რადოვან კარაჯიჩი და ბობანი ხვდებიან ერთმანეთს გრაცში, სადაც თანხმდებიან გაიყონ ბოსნია და ჰერცეგოვინა. ხორვატულ და სერბულ ნაწილებს შორის რჩებოდა მცირე ბუფერი, რომელსაც "ალიას საფაშო" უწოდეს. შეთანხმების მიხედვით, ბოსნიელების კონცენტრაცია აქ უნდა მომხდარიყო მას შემდეგ, რაც სერბები და ხორვატები თავის ტერიტორიებს გაწმენდდნენ მათგან. შეხვედრაზე ბობანმა განაცხადა: "სერბები ჩვენი ძმები არიან ქრისტეში, ხოლო მუსლიმები კი – არაფერი! გარდა იმისა რომ ასწლეულების განმავლობაში აუპატიურებდნენ ჩვენს დედებსა და დებს!" კარაჯიჩმა კვერი დაუკრა მას და განაცხადა: "ხორვატებსა და სერბებს გასაყოფი არაფერი აქვთ, 1918 წლამდე ჩვენ არასდროს გვქონია კონფლიქტი. როდესაც ჩვენი ტერიტორიების გამიჯვნა მოხდება, ჩვენ აღარასდროს გვექნება კონფლიქტი."
ლაშვას ხეობა
ხორვატები თანდათანობით გადავიდნენ იგივე ტაქტიკაზე, რაზეც სერბები. 1992 წლის ოქტომბერში ხორვატები თავს დაესხნენ ქალაქ პროზორს, გადაწვეს ბოსნიელთა სახლები და აიძულეს ბოსნიელები დაეტოვებინათ იგი.
ცენტრალურ ბოსნიაში ხორვატთა თავდაცვის ვეჩემ სცადა ნოვი ტრავნიკისა და გორნი ვაკუფის აღება, თუმცა ბოსნიელთა წინააღმდეგობის დაძლევა ვერ შეძლეს. ეს ორივე ქალაქი მნიშვნელოვანი იყო მათთვის, რადგან მათი სეპარატისტული წარმონაქმნის ორ ძირითად ნაწილს – ლაშვის ხეობასა და ჰერცეგოვინას შორის მდებარეობდა.
1993 10 იანვარს ხორვატთა ძალების ადგილობრივმა ლიდერმა, ლუკა შეკერიამ მოითხოვა პოლკოვნიკ ტიხომირ ბლაშკიჩისა და ჰერცეგ–ბოსნიის პრემიერ–მინისტრ დარიო კორდიჩისგან ნაღმმტყორცნის ჭურვები, ხოლო მეორე დღეს ხორვატები შეეცადნენ ბოსნიის რესპუბლიკის არმიის შტაბის აფეთქებას გორნი ვაკუფში. წარუმატებელი მცდელობის შემდეგ ქალაქში ატყდა სროლები, ხოლო ღამით ქალაქი ხორვატთა არტილერიამ და ნაღმმტყორცნებმა დაბომბეს. ხორვატების განცხადებით, გორნი ვაკუფში თავს აფარებდნენ ელ-მუჯაჰიდის რაზმის მეომრები, მაგრამ გაეროს სამშვიდობო ძალების ბრიტანულმა ბატალიონმა, რომელიც გორნი ვაკუფში იყო განლაგებული, უარყო იქ მუჯაჰიდების ყოფნა. ხორვატებმა ბოსნიის არმიას მოსთხოვეს იარაღის დაყრა, წინააღმდეგ შემთხვევაში ქალაქის მიწასთან გასწორებით დაიმუქრნენ. ბოსნიის არმიამ მოთხოვნა უარყო და ხორვატებმა საარტილერიო დაბომბვის შემდეგ რამდენიმეჯერ სცადეს ქალაქი აღება, მაგრამ წარუმატებლად. მათ დაიკავეს გორნი ვაკუფის გარშემო მყოფი ბოსნიელების სოფლები – ბისტრიცა, უზრიჩე, დუშა, ჟდრიმცი, ჰრასნიცა. ამ სოფლებში მათ დახოცეს ბოსნიელები, გადარჩენილები ზოგი დაატყვევეს და ტყვეთა ბანაკებში გადაიყვანეს, ზოგი კი აიძულეს დაეტოვებინათ საცხოვრებლები. 1993 წლის 13 აპრილს ელ-მუჯაჰიდის მეომრებმა, რომლებიც ზენიცასთან ახლოს იყვნენ განლაგებული, ტყვეებში გადაცვლის მიზნით მოიტაცეს რამდენიმე ხორვატი ოფიცერი – თავდაცვის ვეჩეს ბრიგადის მეთაურის მოადგილე სამ თანხმლებ ოფიცერთან ერთად, ხოლო 15 აპრილს ვეჩეს სამხედრო პოლიციის უფროსი ჟივკო ტოტიჩი.
ხორვატებმა განაახლეს იერიში ბოსნიურ პოზიციებზე, დაიკავეს მდინარე ლაშვას ხეობაში მდებარე ბოსნიელთა სოფლები და ქალაქები: ბუსოვაჩა, აჰმიჩი, კრუშჩიცა, ლონჩარი, მერდანი, პუტიში და სხვები. წმენდის მეთოდიკა სერბების ანალოგიური იყო – დასახლების დაკავების შემდეგ რამდენიმე ბოსნიელს კლავდნენ, დანარჩენებს კი აძევებდნენ და ატყვევებდნენ, დატყვევებულები გადაჰყავდათ ჯერ ადგილობრივ ბანაკებში კაონიკთან და ვიტეზთან, შემდეგ კი დიდ ბანაკებში ჰერცეგოვინის ტერიტორიაზე, როგორებიც იყო  ჰელიოდრომი, დრეტელი, ჩელებიჩი და სხვა. მამაკაცების მკვლელობა და ქალებზე ძალადობა აქაც ხდებოდა, თუმცა უფრო მცირე მასშტაბებში. ხეობის წმენდის კულმინაცია იყო აჰმიჩის ხოცვა-ჟლეტა 1993 წლის 16 აპრილს. აჰმიჩის 1178 მცხოვრებიდან 509 იყო ბოსნიელი, 592 ხორვატი, 30 სერბი და 47 სხვა ეროვნების. 16 აპრილს გამთენიისას ხორვატთა თავდაცვის ვეჩემ იერიში მიიტანა სოფელზე, რომელიც წინასწარ იყო დაგეგმილი და მომზადებული, რადგან ხორვატი ქალებისა და ბავშვების ევაკუაცია ბრძოლის დაწყებამდე მოხდა. სოფლის აღების შემდეგ მოკლეს 120 ბოსნიელი, მათ შორის 32 ქალი და 11 ბავშვი. ხორვატებმა გადაწვეს ბოსნიელთა სახლები და ააფეთქეს მეჩეთი. დარიო კორდიჩმა უარყო აჰმიჩის ხოცვაში მისი ჯარისკაცების მონაწილეობა და განაცხადა, რომ მისი ჯარისკაცები კარგი ქრისტიანები იყვნენ და ამგვარ რამეს არ იკადრებდნენ. თუმცა მოგვიანებით ხორვატიის პრეზიდენტმა სტეპან მესიჩმა ჰააგის ტრიბუნალს გადასცა ჩანაწერები, რომლებიც ამტკიცებს, რომ მის წინამორბედს, ფრანიო ტუჯმანს, სურდა მოეწყო აჰმიჩის მსგავსი შეტევა, რომელსაც ლაშვას ხეობის ბოსნიელებში შიში უნდა დაეთესა და ეიძულებინა ისინი დაეტოვებინათ ლაშვას ხეობა, ხოლო მოგვიანებით იგი მონაწილეობდა ამ და სხვა დანაშაულების მიჩქმალვაში.
იაბლანიცა
იგივე პერიოდში ხორვატიის თავდაცვის ვეჩე სამხრეთიდან აქტიურად უტევდა იაბლანიცას, რომელიც ასევე დიდი ბოსნიური ქალაქი იყო ლაშვას ხეობასა და ჰერცეგოვინას შორის. არტილერიის დახმარებით მათ მოახერხეს დაეკავებინათ სოფლები სოვიცი და დოლიანი, თუმცა თავად იაბლანიცაზე შეტევა ვეღარ მოახერხეს.
მოსტარი
1993 წლის 9 მაისს ხორვატთა თავდაცვის ვეჩემ ალყაში მოაქცია მოსტარის აღმოსავლეთ უბანი, სადაც ბოსნიური უმრავლესობა ცხოვრობდა. დაიწყო ქალაქის ამ ნაწილის დაბომბვა არტილერიით. მოსტარისკენ მიმავალი ყველა გზა გადაიკეტა ვეჩეს ძალების მიერ, გაეროს სამშვიდობო ძალებს აეკრძალათ მოსტარში შესვლა. ხორვატებმა მოსტარის რადიოს საშუალებით გამოაცხადეს, რომ ყოველ ბოსნიელს სახლზე თეთრი დროშა გამოეფინა დანებების ნიშნად.
thumb|200px|ბოგირი ხორვატების მიერ [[მოსტარის ხიდი|დანგრეული ხიდის ადგილას]] დასავლეთ მოსტარიდან ბოსნიელები აღმოსავლეთ მოსტარში განდევნეს, რასაც თან ახლდა ძალადობა, გაუპატიურებები, მკვლელობები, დაშინება და ა.შ. მოსტარის ალყამ 9 თვე გასტანა, ხორვატთა საარტილერიო ცეცხლმა შეიწირა აღმოსავლეთ მოსტარის შენობების უმრავლესობა, ხოლო 1993 წლის 9 ნოემბერს ხორვატებმა გაანადგურეს მოსტარის ძველი ხიდი, რომელიც მოსტარის აღმოსავლეთ და დასავლეთ ნაწილებს ერთმანეთთან აკავშირებდა (დანარჩენი სამი ხიდი – ცარინსკის, ტიტოვისა და ლუცკის ხიდები იუგოსლავიის სახალხო არმიამ დაანგრია). ძველი ხიდის ნაცვლად ომის დასრულების შემდეგ აღმოსავლეთ და დასავლეთ მოსტარს ბოგირი აკავშირებდა, 2004 წელს კი ხიდი პირვანდელი სახით აღადგინეს.
რესპუბლიკის გამოცხადება
ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის ხორვატების დემოკრატიული გაერთიანების ხელმძღვანელობა მონაწილეობდა ჟენევის მოლაპარაკებებში, რომლის მიხედვითაც ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის ტერიტორია უნდა გადანაწილებულიყო. მაგრამ ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის რესპუბლიკამ (რომელიც ძირითადად ბოსნიელებს წარმოადგენდა) უარი თქვა ამაზე. მოლაპარაკებების დასრულების შემდეგ, 1993 წლის 23 აგვისტოს სეპარატისტ ხორვატთა ლიდერებმა გამოაცხადეს ჰერცეგ-ბოსნიის ხორვატთა რესპუბლიკა. ამგვარი გამოცხადება უკანონოდ ცნო ბოსნიის სასამართლომ 1994 წლის 20 იანვარს.
ვაშინგტონის შეთანხმება
1994 წლის 18 მარტს ვაშინგტონსა და ვენაში ხელმოწერილი იქნა შეთანხმება ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის რესპუბლიკასა და ჰერცეგ-ბოსნიის ხორვატთა რესპუბლიკას შორის. შეთანხმებას ხელს აწერდნენ ჰარის სილაიჯიჩი ბოსნიის რესპუბლიკის მხრივ, კრეშიმირ ზუბაკი ჰერცეგ-ბოსნიის მხრივ და მათე გრანიჩი ხორვატიის მხრივ. ეს შეთანხმება ასრულებდა ომს ბოსნიის ხორვატებსა და ბოსნიელებს შორის, ქმნიდა ფედერაციას, რომელიც ათ კანტონად იყო დაყოფილი. ჰერცეგ–ბოსნია, რომელიც არაღიარებულ წარმონაქმნს წარმოადგენდა, გაუქმდა და ნებაყოფლობით შევიდა ბოსნიის რესპუბლიკის შემადგენლობაში, რომელიც ბოსნიისა და ჰერცეგოვინის ფედერაციად გარდაიქმნა. ამ შეთანხმებამ დაასრულა ხორვატებსა და ბოსნიელებს შორის ომი სამხრეთ ბოსნიაში.
მემკვიდრეობა
ჰერცეგ-ბოსნიის ხელმძღვანელობა, მათ შორის დარიო კორდიჩი, მარიო ჩერქეზი, იადრანკო პრლიჩი, ბრუნი სტოიჩი, სლობოდან პრალაკი, მილივოი პეტკოვიჩი, ვალენტინ ჩორიჩი, ბერისლავ პუშიჩი, მლადენ ნალეტინიჩი, ვინკო მარტინოვიჩი, ტიხომირ ბლაშკიჩი და სხვები ცნობილ იქნენ კაცობრიობის წინააღმდეგ ჩადენილ დანაშაულში, ეთნიკურ წმენდასა და სამხედრო დანაშაულებში ჰააგის ტრიბუნალის მიერ. ამ დანაშაულებში მათ მხარს უჭერდა და მფარველობდა ხორვატიის მთავრობა და პირადად პრეზიდენტი.
2005 წლიდან ბოსნიელი ხორვატი პოლიტიკოსები ახმიანებენ იდეას ჰერცეგ-ბოსნიის აღდგენის შესახებ. ივო მირო იოვიჩმა განაცხადა – "მე არ ვეწინააღმდეგები სერბებს, მაგრამ თუ მათ აქვთ სერბთა რესპუბლიკა), ასევე უნდა შეიქმნას ხორვატთა და ბოსნიელთა რესპუბლიკებიც!" ბოსნიის საპრეზიდენტო საბჭოს ხორვატი წევრის, ჟელკო კომშიჩის თქმით, ასეთი რამ დღის წესრიგში არ დგას, მაგრამ ზოგიერთი ბოსნიელი ხორვატი პოლიტიკოსი ითხოვს ხორვატულ წარმონაქმნს ბოსნიასა და ჰერცეგოვინაში.
ქალაქ გრუდეს ცენტრში იქნა აღმართული მემორიალური დაფა ჰერცეგ-ბოსნიისა და მათე ბობანის პატივსაცემად. ქალაქში ასევე არის ბობანის სახელობის ქუჩაც. ბობანის ქუჩა ასევე არის კუპრესში, ჩაპლინაში, ლივნოში, პოსუშეში, ლუბუშკიში და ხორვატული უმრავლესობით დასახლებულ სხვა ადგილებში.
სქოლიო
კატეგორია:ისტორიული სახელმწიფოები კატეგორია:იუგოსლავიის ომები კატეგორია:ბოსნია და ჰერცეგოვინის ისტორია
სერგეი აკინინი
სერგეი იგორის ძე აკინინი (Сергей Игоревич Акинин; დ. 15 მარტი, 1998) — რუსი ფეხბურთელი, რომელიც ამჟამად თამაშობს „ხიმკი-მ“-ში.
საკლუბო კარიერა
მისი დებიუტი შედგა რუსეთის პროფესიონალურ ლიგაში, 2018 წლის 26 ივლისს „ხიმიკ ნოვომოსკოვსკის“ წინააღმდეგ, „ხიმკი-მ“-ის რიგებში.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 15 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1998 კატეგორია:რუსი ფეხბურთელები კატეგორია:ხიმკის ფეხბურთელები
ლაშარელა
ლაშარელა — „ფშაველთა ხელმწიფე“, ღვთისშვილი, ძველი მითური სახე, ხევსურულ ფოლკლორში შემორჩენილი. ერთ მითში მორიგე ღმერთს შესჩივის, მჭედელი პირქუში რად გაგვინაწყენე, ერთგული ყმა ხთისი ბერიძისშვილი რად მოუკალიო.
სქოლიო
კატეგორია:ქართული მითოლოგია
ბაზარიანკა
ბაზარიანკა (Базар'янка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ოდესის ოლქის ტატარბუნარის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 1153 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტატარბუნარის რაიონის სოფლები
Extreme Championship Wrestling
Extreme Championship Wrestling (ECW) (ექსტრემალური ჩემპიონატი რესლინგში) — პროფესიონალური რესლინგ-პრომოუშენი, რომელიც დაარსდა 1992 წელს, ტოდ გორდონის მიერ ფილადელფიაში (პენსილვანია). 2001 წელს კომპანიამ თავი გაკოტრებულად გამოაცხადა. 2006 წლის ივნისში WWE-მ გამოისყიდა ECW-ის ყველა უფლება და იგი გახდა RAW და SmackDown!-თან ერთად კომპანიის მესამე ბრენდი, რომელმაც 2010 წლამდე იარსება.
ECW TNN-ზე და გაკოტრება
1999 წლის აგვისტოს ECW-ს შოუების ტრანსლაცია დაიწყო ტელეარხმა TNN-მა და კომპანიებს შორის დაიდო სამწლიანი კონტრაქტი. მცირე ბიუჯეტისა და რეკლამის მიუხედავად, ECW TNN-ზე ყველაზე პოპულარული შოუ გახდა. მაგრამ, მიუხედავად ამისა, 2000 წლის ოქტომბერში, კონტრაქტი გაუქმდა და TNN-მა WWF Raw-ს ჩვენება ამჯობინა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რესლინგ-პრომოუშენები კატეგორია:კომპანიები დაარსებული 1992
ჰიდეჰიკო ნაკაძავა
ჰიდეჰიკო ნაკაძავა (იაპ. 中澤英彦 ნაკაძავა ჰიდეჰიკო) — იაპონელი ფილოლოგი, სლავისტი. ჰიდეჰიკო ნაკაძავას სამეცნიერო სფერო — რუსული ენა, აგრეთვე უკრაინული ენა.
ცხოვრება და კვლევითი საქმიანობა
ჰიდეჰიკო ნაკაძავა დაიბადა გუმას პრეფექტურაში; 1973 წელს დაასრულა სწავლა ტოკიოს უნივერსიტეტში უცხოური ფილოლოგიის ფაკულტეტზე რუსული ენის განხრით; ორი წლის შემდეგ დაამთავრა მაგისტრატურა რუსული ენის სპეციალიზაციით და სლავურ ფილოლოგიაზე დაიკავა ასისტენტის ადგილი. 2009 წლიდან ნაკაძავას უჭირავს ამავე უნივერსიტეტის აპირანტურის პროფესორის ადგილი და ითვლება რუსული ენის სპეციალისტად.
კირილიზაცია
იაპონელი ენათმეცნიერის ჰიდეჰიკო ნაკაძავას სახელი ცნობილია აგრეთვე როგორც პრაქტიკული იაპონურ-რუსული ტრანსკრიფციის შემქმნელისა. არსებობს იაპონურ-რუსული პრაქტიკული ტრანსკრიფციის სულ ოთხი ვარიანტი, მაგრამ ჰიდეჰიკო ნაკაძავასეული სატრანსკრიფციო სისტემა არის ერთადერთი და ჯერჯერობით პირველი, რომლის ავტორიც არის იაპონელი.
ნაკაძავასეული სისტემა
2009 წელს იაპონურ-რუსული პროექტის ფარგლებში, რომელიც მიზნად ისახავდა ორივე ენისთვის პრაქტიკული ტრანსკრიფციის შემუშავებას, ჰიდეჰიკო ნაკაძავამ შექმნა შემდეგი ნაშრომი ニューエクスプレス ウクライナ語 [Українська мова. Діалоги]. — 東京: 白水社, 2009. — 頁18—19. :
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იაპონელი ენათმეცნიერები კატეგორია:იაპონური დამწერლობა კატეგორია:ტრანსკრიფცია კატეგორია:კირილიცა  კატეგორია:ტრანსლიტერაცია
ჯიულიანი
ჯიულიანი  (Cülyan) — სოფელი აზერბაიჯანში, მთიანი შირვანის რეგიონის   ისმაილის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა  —  1,262  კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ისმაილის რაიონის სოფლები
Suillellus queletii
Suillellus queletii (ადრე Boletus queletii) — სოკოს სახეობა ბოლეტუსისებრთა ოჯახისა. იშვიათი სოკოა, რომლის გავრცელების არეალი მოიცავს ევროპის კონტინენტს.
აპოსტოლოვე
აპოსტოლოვე (Апостолове) — ქალაქი უკრაინაში. მდებარეობს დნიპროპეტროვსკის ოლქში. 2013 წელს ქალაქის მოსახლეობა 14513 კაცს შეადგენდა.
Suillellus queletii
სოკო პირველად აღწერა ავსტრიელმა მიკოლოგმა შტეფან შულცერმა 1885 წელს როგორც Boletus queletii.
სამეცნიერო სინონიმები:
აპოსტოლოვე
სქოლიო
კატეგორია:დნიპროპეტროვსკის ოლქის ქალაქები
Suillellus queletii
აღწერა
ქუდის დიამეტრი 15 სმ-მდე აღწევს, მომრგვალებულია, ამოზნექილი წაბლისფერ-ყავისფერი, თავდაპირველად ხავერდოვანი, ასაკთან ერთად გლუვი ხდება, მშრალია, შეზრდილი.
რბილობი ხორციანია, მკვრივი, მოყვითალო, ფეხის რბილობი მოყავისფროა, გაჭრისას ლურჯდება.
ფეხის სიგრძე — 4-15 სმ, სიგანე — 1-3,5 სმ ცილინდრული, ძირში გამსხვილებული, მთლიანი. ზედაპირი ბადისა და ქერცლის გარეშე. თითქმის გლუვი, ყვითელ-ყავისფერი.
ჰიმენოფორი თავისუფალი, მილების სიღრმე — 1,5-3 სმ, ფორები წვრილი, მომრგვალებული, ქუდის ქვედა ზედაპირი ნარინჯისფერია, ხელის დაჭერისას ლურჯდება.
სპორების ფხვნილი — ზეთისხილისფერი, სპორები 10-14 × 5-7 მკმ, თითისტარისებრი, გლუვი.
ეკოლოგია და გავრცელება
იშვიათი სოკოა. იზრდება ფართოფოთლოვან ტყეებში. მიკორიზას ქმნის მუხასთან, ასევე ნაწილობრივ რცხილასთან და ცაცხვთან, იშვიათად წიფელთან და თხილთან.
გავრცელების არეალი მოიცავს ევროპას. ჩეხეთში გადაშენების პირასაა. აზიაში სოკო დაფიქსირებულია ტაივანში.
სქოლიო
კატეგორია:ბოლეტუსისებრნი კატეგორია:საჭმელი სოკოები
მოლდოვა-საქართველოს ურთიერთობები
მოლდოვა-საქართველოს ურთიერთობები —  წარმოადგენს  ურთიერთობებს მოლდოვასა და საქართველოს შორის. მოლდოვასთან დიპლომატიური ურთიერთობები დამყარდა 1992 წლის 25 ივნისს.
საქართველოსა და მოლდოვის რესპუბლიკას შორის თანამშრომლობა ვითარდება როგორც ორმხრივ, ასევე მრავალმხრივ ფორმატში. მათ საგარეო უწყებებს შორის არსებობს ორმხრივი პოლიტიკური კონსულტაციების პრაქტიკა. 2010 წლის 19 თებერვალს, ქ. კიშინიოვში, საქართველოსა და მოლდოვის რესპუბლიკის საგარეო საქმეთა უწყებებს შორის ჩატარდა პოლიტიკური კონსულტაციები, მინისტრის მოადგილეების დონეზე. ორ ქვეყანას შორის, ასევე ხორციელდება პარლამენტთაშორისი თანამშრომლობა.
საქართველოსა და მოლდოვას შორის თანამშრომლობა ვითარდება კულტურის, განათლების, მეცნიერების, სპორტისა და ახალგაზრდობის, ტრანსპორტის და ტურიზმის სფეროებში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს დიპლომატიური ურთიერთობები კატეგორია:მოლდოვის დიპლომატიური ურთიერთობები
Helix
Helix (ყოფილი Helix Group) — ქართული ვებ-დეველოპერული კომპანია, რომელიც წარმოადგენს კვალიფიციური პროექტ მენეჯერების, დიზაინერების და პროგრამისტებისგან შემდგარ გუნდს. კომპანიის მომსახურების სფერო მოიცავს ნებისმიერი მოცულობის და სირთულის ვებ-გვერდის დამზადებას. კომპანიის ამოცანაა, ფართო აუდიტორიას გააცნოს დამკვეთის პროდუქტები და სერვისები, რისთვისაც მიმზიდველ და ფუნქციონალურ საიტებს ქმნის.
ისტორია
კომპანია Helix 2010 წელს დაარსდა. მისი დამფუძნებლები თორნიკე გელაშვილი (ტექნიკური დირექტორი CTO) და ლაშა კვანტალიანი (დირექტორი CEO) არიან.
ტექნოლოგიები
კომპანიის მიერ გამოყენებული ტექნოლოგიები მოიცავს:
''Back-end: ''
''Databases ''
''Front-end ''
კომპანიას ვებ-გვერდების დამზადების გარდა, შეუძლია ონლაინ კონსულტაციების სისტემების, ინტერნეტ-ბანკებისა და მაღაზიების დამზადება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს კომპანიები კატეგორია:2010 წელს დაარსებული კომპანიები
დაჰარი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ისმაილის რაიონის სოფლები
ბაზარინცი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ზბარაჟის რაიონის სოფლები
ჰოკლის ოლქი
ჰოკლის ოლქი (Hockley County) — ოლქი აშშ-ში, ტეხასის შტატში. ადმინისტრაციული ცენტრი — ქ. ლეველენდი. შეიქმნა 1876 წელს. ოლქის ფართობია კმ². 2010 წლის აღწერის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენს კაცს.
სქოლიო
კატეგორია:ტეხასის ოლქები
კრკი
კრკი (Vegl; Curicta; Veglia; დალმაც. Vikla; ძვ. ბერძნ. Κύρικον, Kyrikon) — ხორვატიის კუნძული ჩრდილოეთ ადრიატიკის ზღვაში. მდებარეობს რიეკას მახლობლად კვარნერის უბეში და შედის პრიმორიე-გორსკი-კოტარის მხარეში.
მრავალი წლის განმავლობაში ითვლებოდა, რომ კრკი 405.78 კმ² ფართობით იყო ადრიატიკის უდიდესი კუნძული, თუმცა ბოლო გამოთვლებით მეზობელ კუნძულ ცრესსაც იგივე ფართობი აქვს. სამაგიეროდ კრკი ადრიატიკის ყველაზე დასახლებულ კუნძულს წარმოადგენს, მასზე 19,286 (2011) ადამიანი ცხოვრობს.
სქოლიო
კატეგორია:ადრიატიკის ზღვის კუნძულები