cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
რამაზ ურუშაძე
რამაზ ურუშაძე (დ. 17 აგვისტო, 1939, ლანჩხუთი, საქართველოს სსრ — გ. 7 მარტი, 2012) — ქართველი და საბჭოთა ფეხბურთელი, მეკარე. იცავდა ქუთაისის „ტორპედოს“, თბილისის „დინამოსა“ და საბჭოთა კავშირის ეროვნული და ოლიმპიური საფეხბურთო ნაკრების ღირსებას. საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატი (1960).
გამოირჩეოდა სტაბილური, საიმედო და თანაბრად ძლიერი თამაშით, როგორც კარში სათანადო პოზიციის შერჩევისას, ასევე, კარიდან დროული გამოსვლის და ბურთისთვის ბრძოლის დროს. 121 შეხვედრაში შეინარჩუნა საკუთარი კარი აუღებლად, რაც საკმაოდ მაღალი შედეგია საბჭოთა ფეხბურთის ისტორიაში. ამ მაჩვენებლით (2018 წლისათვის არსებული სტატისტიკური მონაცემებით) იგი მე-20 ადგილს იკავებს, როგორც საბჭოთა, ისე, შემდგომი პერიოდის მეკარეთა შორის. ქართველი მეკარეებიდან უფრო მაღალი შედეგი, მხოლოდ ოთარ გაბელიას (130 მატჩი, მე-18 ადგილი) და ანზორ კავაზაშვილს (163 მატჩი, მე-7 ადგილი) აქვთ. ითვლება ქართული ფეხბურთის ყველა დროის ერთ-ერთ საუკეთესო მეკარედ.
1963 წელს დასახელებული იყო საბჭოთა კავშირის წლის 33 საუკეთესო ფეხბურთელის სიაში.
ბიოგრაფია
ფეხბურთის თამაში დაიწყო 1955 წელს ლანჩხუთში. გამოდიოდა საქართველოს პირველობის მესამე ჯგუფში მოასპარეზე ლანჩხუთის „განთიადში“. შემდეგ ლანჩხუთის „გურიის“ წინამორბედ — „კოლმეურნეში“, სადაც ვიქტორ ბერეჟნოიმ მიიწვია. 1958 წლიდან ქართული და საბჭოთა ფეხბურთის აღიარებული სპეციალისტის, საბჭოთა კავშირის დამსახურებული მწვრთნელის, ანდრო ჟორდანიას მიწვევით ქუთაისის „ტორპედოს“ რიგებში აგრძელებს თამაშს. ქუთათურთა გუნდის ახალწვეული რამაზ ურუშაძე ერევანში გამართულ თავის პირველივე გასვლით მატჩში, ადგილობრივი „არარატის“ წინააღმდეგ ორი პენალტის აღებას ახერხებს. მეკარის საფეხბურთო კარიერისთვის ასეთი შთამბეჭდავი დებიუტის შემდეგ მალევე იმკვიდრებს ადგილს გუნდის ძირითად შემადგენლობაში.
1959 წელს, ანდრო ჟორდანიას თბილისის „დინამოში“ იწვევენ. თბილისელთა „ახალ“ მწვრთნელს (რომელიც თავისი სამწვრთნელო მოღვაწეობის განმავლობაში მეოთხედ იკავებს დედაქალაქის გუნდის მთავარი დამრიგებლის თანამდებობას) რამაზ ურუშაძეც თან გადაყავს. საქართველოს უპირველესი გუნდის რიგებში ჩარიცხვა, თავისთავად მიუთითებს მისი, როგორც მეკარის და ზოგადად, როგორც სპორტსმენის მაღალ პროფესიონალიზმზე. თუმცა „დინამოელთა“ გუნდში მეკარის პოზიციაზე არსებული დიდი კონკურენციის გამო, იგი გარკვეული დროით, კვლავ ქუთაისში ბრუნდება, სადაც 1964 წლამდე თამაშობს.
ქართული ფეხბურთის ისტორიის მკვლევართა, ავტორიტეტულ ექსპერტთა, ისევე როგორც თანაგუნდელთა და იმ პერიოდის გულშემატკივართა აღიარებით მან დიდი წვლილი შეიტანა 60-იანი წლების ქუთაისის „ტორპედოს“ როგორც სათამაშო ოსტატობის ამაღლების, ასევე, სატურნირო აღმასვლის თვალსაზრისით მიღწეული თვალსაჩინო წარმატების საქმეში, კერძოდ, გუნდის საკავშირო ჩემპიონატების პირველი ლიგიდან უმაღლესი ლიგის გუნდებს შორის დამკვიდრებაში.
საკლუბო კარიერა
1959–1960 წლებში თბილისის „დინამოს“ დუბლშემადგენლობაშია, სადაც დუბლიორთა მიმდინარე საკავშირო ჩემპიონატის რვა შეხვედრაში გამოდის. 1960–1964 წლებში ქუთაისის „ტორპედოს“ ღირსებას იცავს, რომლის მაისურით პირველი ორი სეზონი (1960–1961) საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის პირველ ლიგაში თამაშობს. 1962 წლიდან „ტორპედო“ უმაღლეს ლიგაში ინაცვლებს, სადაც ზედიზედ ცხრა სეზონის განმავლობაში (1962–1970) ინარჩუნებს ადგილს. თბილისის „დინამოში“ გადასვლამდე იგი „ტორპედოს“ მაისურით უმაღლესი ლიგის საკავშირო ჩემპიონატების 91 შეხვედრაში იღებს მონაწილეობას. ქუთათურთა კლუბში მისი სტაბილური თამაში შეუმჩნეველი არ რჩებათ საბჭოთა ნაკრების მესვეურებს და სწორედ „ტორპედოში“ ასპარეზობისას იღებს იგი მოწვევას ჯერ საბჭოთა კავშირის ოლიმპიური, ხოლო შემდეგ ეროვნული ნაკრების ხელმძღვანელობიდან.
1965 წლიდან კვლავ თბილისის „დინამოშია“. „დინამოს“ რიგებში უმაღლესი ლიგის საკავშირო ჩემპიონატების 161 შეხვედრას, ხოლო საკავშირო თასის გათამაშების — 17 მატჩს ატარებს. „დინამოსთან“ ერთად იგი სამჯერ ხდება ქვეყნის პირველობის ბრინჯაოს პრიზიორი (1967, 1969, 1971). საფეხბურთო კარიერას 1971 წელს, 32 წლის ასაკში, ამავე კლუბში ასრულებს.
სანაკრებო კარიერა
წარმატებული და იმედისმომცემი სანაკრებო კარიერის დასაწყისის მიუხედავად, მან მხოლოდ ორი მატჩი ითამაშა საბჭოთა კავშირის ეროვნული ნაკრების შემადგენლობაში: იტალიისა და ურუგვაის ეროვნული ნაკრების წინააღმდეგ.
მეორე, საერთაშორისო ამხანაგური მატჩი — საბჭოთა კავშირისა და ურუგვაის ეროვნულ ნაკრებს შორის იმავე სტადიონზე, 1964 წლის 20 მაისს გაიმართა და კვლავ მასპინძელთა გამარჯვებით დამთავრდა — 1–0. ამჯერად, შეხვედრას 25 000 მაყურებელი ადევნებდა თვალს. მატჩის ერთადერთი გოლი ედუარდ მუდრიკმა გაიტანა (59').
იგი იყო ევროპის 1964 წლის ჩემპიონატის დასკვნითი ეტაპის მონაწილე საბჭოთა კავშირის ეროვნული ნაკრების წევრი, რომელმაც ამ ტურნირზე ვერცხლის მედლები მოიპოვა (როდესაც მეტად დრამატული ფინალი დათმო ესპანელებთან). თუმცა ფინალური ეტაპის მატჩებში მას მონაწილეობა არ მიუღია.
ასევე, შედიოდა საბჭოთა კავშირის ოლიმპიური ნაკრების შემადგენლობაში, რომლის რიგებშიც 1964 წლის ოლიმპიური თამაშების შესარჩევი ეტაპის ორ შეხვედრაში მიიღო მონაწილეობა.
ორივე შეხვედრა გერმანიის დემოკრატიული რესპუბლიკის ოლიმპიური ნაკრების წინააღმდეგ გაიმართა. პირველი მატჩი შედგა ლაიფციგის ცენტრალურ სტადიონზე 1964 წლის 31 მაისს და დამთავრდა ფრედ — 1–1. შეხვედრას 80 000 მაყურებელი ესწრებოდა. მასპინძლებმა ანგარიში მალევე გახსნეს. პირველივე ტაიმის მე-11 წუთზე ჰენინგ ფრენცელის გოლით გერმანელები დაწინაურდნენ. ამის შემდეგ, ორმხრივი მცდელობის მიუხედავად, მთელი მატჩის განმავლობაში ანგარიში უცვლელი რჩებოდა. თუმცა, საფინალო სასტვენამდე ერთი წუთით ადრე, შეხვედრის 89-ე წუთზე სევიდოვის გოლმა სტუმრებს საპატიო ფრე მოუტანა.
მეორე და საპასუხო დაპირისპირება მოსკოვის ლენინის სახელობის ცენტრალურ სტადიონზე 1964 წლის 7 ივნისს გაიმართა და იმავე ანგარიშით დასრულდა — 1–1. ამჯერად, მატჩის სანახავად 85 000 გულშემატკივარი შეიკრიბა. ანგარიში წინა მატჩის მსგავსად, პირველი ტაიმის დასაწყისშივე, შეხვედრის მე-15 წუთზე ოლეგ კოპაევის გოლით გაიხსნა, თუმცა მასპინძლებმა ვერ შეძლეს სასურველი ანგარიშის შენარჩუნება. 62-ე წუთზე ჰეინო კლეიმინგერის მიერ გატანილმა გოლმა გერმანელები დამარცხებისაგან იხსნა და საპასუხო მატჩის საბოლოო შედეგი დააფიქსირა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1939 კატეგორია:დაბადებული 17 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 2012 კატეგორია:გარდაცვლილი 7 მარტი კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:საბჭოთა ფეხბურთელები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები კატეგორია:ქუთაისის ტორპედოს ფეხბურთელები კატეგორია:ლანჩხუთში დაბადებულები რ კატეგორია:საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატები
მოდა
მინი|მოდის ილუსტრაცია [[ჟორჟ ბარბიერის მიერ 1912 წელს ჟურნალში "La Gazette du bon ton", იმ დროის ყველაზე გავლენიან მოდურ გამოცემაში.]] მოდა (ფრანგ. mode, ლათ.-გან modus — ზომა, სახე, საშუალება, წესი) — ტერმინი, რომელიც გამომსახველობის (ექსპრესიის) გაბატონებულ მიმდინარეობას მიუთითებს, თუმცა ხშირად ასევე ასახავს გამოსახვის კერძო მანერას, სტილს, რომელიც ყველასთვის დამახასიათებელი არ არის. მასში ასევე ჩაქსოვილია იდეა, რომ მოდა უფრო სწრაფად იცვლება, ვიდრე კულტურა ზოგადად. ტერმინები "მოდური" ან "მოდიდან გასული" გამოიყენება ვინმეზე ან რაიმეზე, რომელიც ექსპრესიის თანამედროვე პოპულარული მოდის ფარგლებში ჯდება. ტერმინს ხშირად დადებითი მნიშვნელობა ენიჭება და სტილისა და მომხიბვლელობის სინონიმია. თუმცა ხანდახან მოდას ნეგატიური მნიშვნელობაც აქვს, როგორც ყოფიერების და მატერიალიზმის სინონიმს.
მოდა წარმოადგენს დროის განსაზღვრულ პერიოდში დამკვიდრებულ ტენდენციას გარკვეული საგნების ტარებისა, მათი ხმარებისა და ასევე მათი შექმნისა. ასეთი ტენდენცია როგორც წესი, დიდხანს არ გრძელდება. ის დროთა განმავლობაში საზოგადოებრივი პროცესების შედეგად ახალი მიმდინარეობითა და ტენდენციებით ნაცვლდება. ამიტომ მოდა იმ დროის წყობილებისა და იდეების გამოხატულებაა, რომელშიც ის იქმნება.
მოდის ინდუსტრიაში პირველი დიზაინერი იყო ინგლისელი ჩარლზ ფრედერიკ უორტი (1826-1895). თავდაპირველად, მას ჰქონდა ქსოვილების პატარა სახლი, შემდეგ მოდის სახლი პარიზში. ფაქტობრივად ტანსაცმლის დიზაინი და მისი შექმნა ხელთ ეპყრო უცნობ მკერავს, მისგან მაღალ მოდას მემკვიდრეობით ერგო სამეფო კარის ჩაცმის სტილი. წარმატების მაჩვენებელი იყო ის, რომ მას შეეძლო ეკარნახა მყიდველებისთვის თუ რა ჩაეცვათ. ეს ის პერიოდი იყო, როდესაც მოდის სახლმა დაიწყო მსახიობების დაქირავება, რათა დაეხატათ თანსაცმლის დიზაინი. ნახატის მეშვეობით კლიენტს შეეძლო დაენახა ტანსაცმლის სახე, ეს უფრო იაფი ჯდებოდა ვიდრე მზა ტანსაცმლის შეკერვა და მორგება მოდელზე, თუ კლიენტს დიზაინი მოეწონებოდა, ისინი უკვეთავდნენ, ეს იქცა შემოსავლის წყაროდ მოდის სახლისთვის, შეკვეთილი ტანსაცმელი ქმნიდა ფულს. ამგვარად დაინერგა ტრადიცია, დიზაინერები წინასწარ ხატავდნენ ტანსაცმელს, ე.წ. მოდურ ილუსტრაციებს.
პრაქტიკულად მაღალი მოდა წარმოიშვა პარიზში. შემდეგ ლონდონში. მოდის მაღაზიები სხვადასხვა ქვეყნებიდან აგზავნიდნენ მოდური ჟურნალების რედაქტორებს მოდურ ჩვენებებზე. მაღაზიის ხელმძღვანელები აგზავნიდნენ მყიდველებს, ე.წ. „ბაიერებს“ პარიზის მოდის ჩვენებებზე, სადაც ისინი იძენდნენ ტანსაცმელს რათა ასლი გადაეღოთ. ფაქტობრივად ისინი ღიად იპარავდნენ ტანსსაცმლის სტილს, ხაზს, მორთულობას და მთლიან დეტალებს.
ამგვარად, როგორც მოდური სალონები, ასევე ტანსაცმლის მაღაზიები აჩვენებდნენ პარიზის მოდის ბოლო ტენდენციებს გამოყენებულს გასაყიდად. ამ პერიოდის მოდის ინდუსტრიაში საზღვარი „ოტ კუტიურის“ და უკვე წარმოებულ ტანსაცმელს შორის განსაზღვრული არ იყო. პროდუქციასა და შეკერილს შორის არ არსებობდა არავითარი კონკურენცია.
მე-20 საუკუნის დასაწყისში მოდურ ჟურნალებში გაჩნდა ფოტოები, რამაც დიდი გავლენა იქონია მოდის განვითარებასა და მის მომავალზე. მსოფლიოს ყველა ქვეყანაში ეს ჟურნალები ხალხის გემოვნებაზე დიდ გავლენას ახდენდა. ნიჭიერმა ილუსტრატორებმა, მათ შორის Paul Irib, George Lepape, ერდმა და გეორგ ბარბიერმა, დახატეს მოდური ილუსტრაციები ამ გამოცემისათვის. მოდის სიახლეები ჟურნალის ყდაზე ექცეოდა. ყველაზე ცნობილი ამ ჟურნალებიდან იყო La Gazette da bon, რომელიც გამოიცა 1912 წელს ლუსიენ ვოგელის მიერ და იბეჭდებოდა 1925 წლამდე.
ნანგადის რაიონი
ნანგადი (Nangade) — რაიონი მოზამბიკში, კაბუ-დელგადუს პროვინციაში.
ანსუმანე მანე
ანსუმანე მანე (Ansumane Mané, დ. 1940 — გ. 30 ნოემბერი, 2000) — გვინეა-ბისაუს სამხედრო და პოლიტიკური მოღვაწე. პრეზიდენტის მოვალეობის შემსრულებელი 1999 წლის 7-დან 14 მაისამდე. 3 სამხედრო გადატრიალების მცდელობის ორგანიზატორი. 1970-იან წლებში ჟოან ბერნარდო ვიეირას ხელმძღვანელობით იბრძოდა პორტუგალიის კოლონიური პოლიტიკის წინააღმდეგ და იყო მისი უახლოესი თანამებრძოლი. 1980 წელს, როდესაც სამხედრო გადატრიალების შედეგად ვიეირა მოვიდა ხელისუფლებაში, დაუჭირა მას მხარი და გაიკეთა სერიოზული სამხედრო კარიერა, 1998 წელს დანიშნეს გენერალური შტაბის უფროსად.
ნანგადის რაიონი
მოზამბიკის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტის მონაცემებით, 2007 წელს რაიონის მოსახლეობა 62 73 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 3 031 კმ²-ია, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 20.70 კაცი კმ²-ზე.
ანსუმანე მანე
1998 წლის დასაწყისში დაიწყო პოლიტიკური კრიზისი გვინეა-ბისაუში. კრიზისი გამოიწვია მომავალმა საპრეზიდენტო არჩევნებმა და ასევე სამოქალაქო ომმა მეზობელ სენეგალში:პრეზიდენტმა სახალხოდ დაადანაშაულა ანსუმანე მანე სენეგალელი სეპარატისტებისადმი იარაღის მიწოდებაში. მანემ თავის მხრივ დაადანაშაულა პრეზიდენტი და თავდაცვის მინისტრი.
ნანგადის რაიონი
რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი ნანგადი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მოზამბიკის რაიონები კატეგორია:კაბუ-დელგადუს პროვინცია
ანსუმანე მანე
1999 წლის მაისის დასაწყისში მანეს მხარდამჭერთა მიერ დაკავებულ იქნა საერთაშორისო აეროპორტი და დედაქალაქის იარაღის საწყობები. 7 მაისს ალყაში მოაქციეს პრეზიდენტის რეზიდენცია. ვიეირამ გაქცევა მოასწრო. მანემ როგორც უმაღლესი სამხედრო ხუნტის ხელმძღვანელმა ხელისუფლება ხელში აიღო, მაგრამ 14 მაისს ხელისუფლება გადააბარა სამოქალაქო მმართველს, პარლამენტის თავმჯდომარეს მალამ ბაკაი სანას.
2000 წელს ახალმა პრეზიდენტმა კუმბა იალამ შემოიღო ჯარის უმაღლეს თანამდებობებზე დანიშვნის ახალი წესები მანესთან შეუთანხმებლად, რაც გააპროტესტა მანემ და 2000 წლის 23 ნოემბერს დაიწყო შეტაკებები მანესა და მთავრობის ძალებს შორის. მანე გაიქცა ქვეყნის დასავლეთ პროვინცია ბოიმბოში, სადაც 30 ნოემბერს დაიღუპა მთავრობის ძალებთან შეტაკებისას.
ნაგოია
ნაგოია — საპორტო ქალაქი იაპონიაში, კუნძულ ჰონსიუზე. ის არის აიტის პრეფექტურის ადმინისტრაციული ცენტრი და ტოკაის ეკონომიკური რაიონის ბირთვი. პორტის წლიური ბრუნვა 110 მილიონ ტონა ტვირთს შეადგენს. thumb|left|200px|[[ნაგოიას ციხე-სიმაგრე]]
დაძმობილებული ქალაქები
ნაგოიას ჰყავს ხუთი დამეგობრებული ქალაქი:
ირაპუატო
ირაპუატო (Irapuato) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი მექსიკაში. მდებარეობს არანდასის მთის ძირში, გუანახუატოს შტატის სამხრეთ-ცენტრალურ ნაწილში. გაშენებულია მდინარე სილაოსა და გუანახუატოს შორის, ზღვის დონიდან 1 724 მეტრზე.
2005 წლის აღწერის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 342 561 ადამიანს შეადგენს და ამ მხრივ ის შტატის მეორე უდიდესი ქალაქია. მთლიანი მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 463 103-ს აღწევს.
ქალაქის ეკონომიკის ძირითადი დარგია სოფლის მეურნეობა; ცნობილია მისი მარწყვი, ღორები და მსხვილფეხა რქოსანი საქონელი. მთელს მექსიკაში განთქმულია ირაპუატოს ხილი, ყვავილები და მდიდრული ბაღები.
სქოლიო
კატეგორია:მექსიკის ქალაქები
Leptogenys keysseri
Leptogenys keysseri — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Leptogenys-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
პედრო პაბლო რამირესი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არგენტინის პრეზიდენტები კატეგორია:არგენტინელი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 30 იანვარი კატეგორია:დაბადებული 1884 კატეგორია:გარდაცვლილი 12 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1962 კატეგორია:მეორე მსოფლიო ომის პოლიტიკური ლიდერები
სენეგალის პრეზიდენტი
thumb|100px|სენეგალის დროშასენეგალის პრეზიდენტი — სენეგალის სახელმწიფოს მეთაური. ირჩევს მოსახლეობა 7 წლის ვადით. თანამდებობა დაარსდა 1960 წელს, მას შემდეგ, რაც ქვეყანამ მოიპოვა დამოუკიდებლობა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აფრიკის ქვეყნების პრეზიდენტები კატეგორია:სენეგალი *
სერინი
კატეგორია:ამინომჟავები
დოლი (ცხვარი)
დოლი (Dolly; დ. 5 ივლისი, 1996 — გ. 14 თებერვალი, 2003) — დედალი ცხვარი, პირველი ძუძუმწოვარი, რომლის კლონირებაც წარმატებით განხორციელდა ზრდასრული სომატური უჯრედისგან. მისი კლონირება მოხდა შოტლანდიის დედაქალაქ ედინბურგში, როსლინის ინსტიტუტში, სადაც ცხვარი ცხოვრობდა 6 წელი (სიკვდილამდე). მისი დაბადება 1997 წლის თებერვალს გამოცხადდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კლონირება კატეგორია:ცნობილი ცხვრები კატეგორია:კლონირებული ცხოველები
ფრანკ რიბერი
ფრანკ რიბერი (Franck Ribéry; დ. 7 აპრილი, 1983, ბულონ-სურ-მერი, საფრანგეთი) — ფრანგი ფეხბურთელი, ბოლოს თამაშობდა „მიუნხენის ბაიერნში“ ნახევამრცველის პოზიციაზე.
ბიოგრაფია
როდესაც ფრანკ რიბერი იყო 2 წლის, მისი ოჯახი მოყვა ავტოკატასტროფაში სადაც მან მიიღო სახის სერიოზული ტრავმები, რის გამოც მას სხეულზე ასზე მეტი ნაკერი ადევს. იგი ყოველი მატჩის წინ ხელებს მაღლა აღაპყრობს ცისკენ, და ისლამურად ლოცულობს. მას ჰყავს ცოლი ალჟირული წარმოშობის ფრანგი და ორი გოგო Hizya და Shakinez.
სქოლიო
კატეგორია:ფრანგი ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 1983 კატეგორია:მიუნხენის ბაიერნის ფეხბურთელები კატეგორია:ოლიმპიკი მარსელის ფეხბურთელები კატეგორია:გერმანიის ბუნდესლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:ლიგა 1-ის ფეხბურთელები კატეგორია:ბრესტის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 7 აპრილი
თავდგირიძეები
თავდგირიძეები (ზოგჯერ თავდირიძე, თაქთირიძე თადგირიძე, თაგდირიძე) — ფეოდალური საგვარეულო სამხრეთ საქართველოში.
წარმოშობა
იოანე ბატონიშვილის ცნობით, მათი წინაპარი იყო ვინმე „თადგირ“, ბუზმუნიელთა თავადი ვანის მხარეს, 1211 წელს, რომლებიც ახალციხეში მოვიდნენ. ეს ცნობა სარწმუნოდ არ მიიჩნევა გარდა იმ ნაწილისა, რომლის მიხედვითაც გვარი მისი მამათავრის, თადგირის სახელიდან მომდინარეობს. ვახუშტი ბატონიშვილის მიხედვით თავდგირიძეების თავდაპირველი საცხოვრისი სამცხე-საათაბაგოში იყო. ისინი მოხსენიებულნი არიან როგორც „სახელოვანნი თავადნი სამცხე-საათაბაგოსა“. გვარის პირველი წარმომადგენლები არიან ფოცხუერ თავდგირიძე (XIV ს.) და ამირა თავდგირიძე (XV ს.)
ისტორია
გიორგი თავდგირიძის შემდეგ თავდგირიძეთა ფეოდალური სახლის ქრისტიანულ შტროს მეთაურობდა გიორგის ძე, მამუკა. მამუკა თავდგირიძე დაუკავშირდა სოლომონ I-ს, რომელიც აქტიურად იბრძოდა ოსმალეთის წინააღმდეგ, და ცოლად შეირთო მისი და. 1768-74 წლების რუსეთ-ოსმალეთის ომის დროს მამუკა თავდგირიძე სოლომონ I-სა და რუსეთის ჯარს ეხმარებოდა ოსმალეთის წინააღმდეგ. მან აცნობა სოლომონს 1770 წელს ოსმალეთის 6000-იანი ჯარის მოძრაობა ბათუმიდან ფოთისკენ. ამ ინფორმაციის ფლობამ გადაარჩინა რუსეთის ჯარი, რომელიც ფოთის ალყას ახორციელებდა.
ქუჩუქ-კაინარჯის ზავით ოსმალეთი ქვემო გურიას და თავდგირიძეების სათავადოს დაეპატრონა. მამუკა თავდგირიძემ გაქცევა მხოლოდ ცოლ-შვილის, მათ შორის მემკვიდრე მაქსიმეს ოსმალებისთვის მძევლად დატოვების შედეგად შეძლო. თავდგირიძე საჯავახოში გადავიდა, მას თან ახლდა 400 ადამიანი, აქედან 60 შეიარაღებული კაცი. მამუკა თავდგირიძეს მამია IV გურიელმა უბოძა სოფელი აკეთი. აკეთში გადასული თავდგირიძეები ემზადებოდნენ ქვემო გურიის დაბრუნებისთვის. ამის ხელშესაშლელად ოსმალეთის დავალებით აჭარის ბეგმა აბდულ ხიმშიაშვილმა აკეთში ილაშქრა. მისი ამოცანა თავდგირიძეთა სახლის განადგურება იყო. 1784 წლის ახალ წელს აბდულ-ბეგის ლაშქრობა წარუმატებლად დასრულდა. მამუკა თავდგირიძეს გიორგი გუგუნავა დაეხმარა და ბრძოლაში აბდულ-ბეგი მოკლეს. ამის საპასუხოდ, იმავე წლის მარტში სოლომონ I-მა ბათუმზე გაილაშქრა, მაგრამ ნაჭიშკრევის ბრძოლაში დამარცხდა და ქვემო გურიის ოსმალეთისგან გათავისუფლება ვერ შეძლო.
მამუკა თავდგირიძე შეეგუა, რომ ძველ სათავადოს ვერ დაიბრუნებდა, შეირთო მეორე ცოლი, მაქსიმელიშვილის ასული და ეყოლა ექვსი ვაჟი: გიორგი, მირზაბეგ, სოლომონ, ალექსანდრე, ფრიდონ, ალმასხან. გიორგი თავდგირიძემ და მისმა შვილებმა, როსტომმა, მამუკამ და მაქსიმემ აკეთში, მდინარე სუფსის მარჯვენა ნაპირას ააშენეს სასახლე, ციხე და აღადგინეს მაცხოვრის ტაძარი. მასვე შესწირეს თეთროსნის ეკლესიიდან გადმოსვენებული ღვთისმშობლის ხატი.
1817 წელს გიორგი თავდგირიძე გარდა ბოქაულთუხუცესობისა, ასევე ფლობდა გურიის სამთავროს სარდლისა და მდივანბეგის სახელოებსაც. გიორგი თავდგირიძე შედიოდა გურიის სამთავროს სამმართველო საბჭოში, სადაც აქტიურად იცავდა დედოფალ სოფიოს ინტერესებს. იმავე პოზიციაზე იყო მისი ძმა, ალექსანდრე თავდგირიძე. თავდგირიძე თან გაჰყვა ოსმალეთში გაქცეულ სოფიოს. კიდევ ერთი ძმა, ფრიდონ თავდგირიძე, რომელიც აქტიურად მონაწილეობდა 1819-20 წლების აჯანყებაში და აჯანყების დამარცხების გამო ოსმალეთს აფარებდა თავს, 1832 წელს შეურიგდა რუსეთის იმპერიის ხელისუფლებას და დაბრუნდა. 1850 წელს თავდგირიძეებს რუსეთის მთავრობამ თავადთა წოდება დაუმტკიცა.
ალი-ფაშა თავდგირიძე
ოსმალეთის იმპერიაში დარჩენილ თავდგირიძეთაგან პირველმა ისლამი მამუკა თავდგირიძის ვაჟმა, მაქსიმემ მიიღო. ის სულეიმანად იწოდა და ოსმალებმა ჩურუქ-სუს კაზის გამგებლად დანიშნეს. სულეიმანის შვილი იყო მემედ-ბეგი, ხოლო მემედ-ბეგის შვილები ოსმან-ბეგი და ალი-ფაშა. წლების მანძილზე ცდილობდნენ თავდგირიძეები ფაშის ტიტული მიეღოთ, თუმცა ეს მხოლოდ ალი თავდგირიძემ შეძლო, რომელიც ისტორიას ალი-ფაშა თავდგირიძის სახელით შემორჩა.
ალი თავდგირიძე თავდაპირველად სტამბოლში, სამხედრო სასწავლებელში სწავლობდა, შემდეგ ოსმალეთის არმიაში მსახურობდა. მოგვიანებით დაბრუნდა მშობლიურ მხარეში, ქვემო გურიაში, რომელიც უკვე ჩურუქ-სუს სახით ოსმალეთის იმპერიის შემადგენლობაში იყო და გრიგოლ გურიელს დაუახლოვდა. ალი თავდგირიძის სახლში ღამეს ათევდნენ ყაჩაღები, რომლებიც გურიიდან გოგო-ბიჭებს იტაცებდნენ და შემდეგ ტყვედ ჰყიდდნენ ოსმალეთში. ის აჭარაში ერთ-ერთ სასტიკ მმართველად ითვლებოდა.
ალი-ფაშას ფაშად გახდომაში დიდი როლი ითამაშა მისმა დედამ, ლაზმა ქალმა დინდინ ხანუმმა. დინდინ ხანუმი ძლიერი და გაბედული ქალი იყო, აქტიურად იბრძოდა ყირიმის ომში რუსეთის იმპერიის წინააღმდეგ. ის სულთნის კარამდე ჩავიდა შვილისთვის ფაშას ტიტულის სათხოვნელად. მას შემდეგ, რაც ალი თავდგირიძემ ფაშობა მიიღო, კიდევ უფრო სასტიკი და დაუნდობელი გახდა. ანდაზაც იყო აჭარაში გავრცელებული: „ალი-ფაშას სამართალი ფულით იყიდებოდაო“.
1877-78 წლების რუსეთ-ოსმალეთის ომის დროს ალი-ფაშამ მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა. 1877 წელს გრიგოლ გურიელი აჭარის მმართველ ბეგებთან მოლაპარაკებას აწარმოებდა. გურიელი ბეგებს სთხოვდა რუსეთის არმიისთვის წინააღმდეგობა არ გაეწიათ და ბრძოლა არ გაემართათ. მათ შორის იყო ალი-ფაშაც. გურიელი სთხოვდა ალი-ფაშას, დაფიქრებულიყო და რუსეთის მხარეს გადასულიყო. თუ ასე მოიქცეოდა პატივი და დიდება არ მოაკლდებოდა. და არც ხალხი დაიღუპებოდა უაზრო ბრძოლაში. ალი-ფაშა მოლაპარაკებებისას შეხვდა ქუთაისის გუბერნატორს და შესთავაზა ქობულეთის მხარის მოსახლეობის მხარდაჭერა, თუ რუსეთი ომში გამარჯვების შემდეგ ქვემო გურიას მას დაუმტკიცებდა სამფლობელოდ. სხვადასხვა ცნობის მიხედვით, ალი ფაშას უნდოდა რუსეთის მხარეს გადასვლა, მაგრამ ოსმალო მმართველებს ვერ დააღწია თავი. ერთის მხრივ რუს გენერლებს წერილებს წერდა, მეორეს მხრივ კი ოსმალო მმართველებს ერთგულებას ეფიცებოდა. ოსმალებმა შეიტყვეს მისი ღალატი. სწორედ ოსმალეთისადმი ღალატის ეს ფაქტია ასახული მასზე შექმნილ ხალხურ სიმღერაში „ალი-ფაშა“. thumb|ალი-ფაშა მუჰაჯირებთან ერთად ხვანთქარი და რუსი ჩხუბობს, იგივ არის ორივ ეშვი
ალიფაშამ გვიღალატა ჩაგვიყვანა კვირიკეში
იმან ფულები აიღო ჩვენ ჩაგვყარა რუსის ხელში
კაი არც მას დამართნია ბაწრით ჩაითრიეს გემში
მისი ყვირილი ისმოდა სუფსას გაღმა ბაილეთში
ლეგენდის თანახმად, მას შემდეგ, რაც ალი-ფაშას ორგულობის შესახებ შეიტყვეს, ოსმალებმა გემზე აიყვანეს, ორი კილო ოქრო გაადნეს, პირში ჩაასხეს და ისე იძიეს შური. თუმცა წყაროების ცნობით ეს ფაქტი არ დასტუდება. ომის შემდგომ, რაც რუსეთის იმპერიამ აჭარა შეიერთაქართველი მუსლიმი გადასახლდა ოსმალეთში, ბევრი სწორედ ალი ფაშას დიდი ძალისხმევით. ალი-ფაშა ჯერ ბათუმში, შემდეგ ქობულეთში დაბრუნდა და მუჰაჯირობის მსურველებს უწყობდა ხელს ოსმალეთის იმპერიაში გადახვეწაში. ალი-ფაშა ხალხში დადიოდა და მოუწოდებდა, არ დარჩენილიყვნენ, მუსლიმობა ცუდ დღეში ჩავარდება და ყველას გაგაქართველებენო. ალი-ფაშა თავდგირიძე მიუხედავად მისი სისასტიკისა და უსამართლობისა ხალხში მაინც დიდი პატივისცემით სარგებლობდა. ის იყო ადამიანი, რომელსაც ხალხი უსმენდა. სწორედ ამ ფაქტორის გამო მას ხალხი ენდო. როგორც კი ალი-ფაშამ დაინახა ხალხის ნდობა, უკან სტამბოლში დაბრუნდა, სულთნის წინაშე წარდგა და უთხრა, მთელს ჩემს მხარეს ოსმალეთში გადმოსახლება სურს და ამ საქმეში დაგვეხმარეთო. სულთანმა ამის გამო ალი-ფაშა დააჯილდოვა და უკან საქართველოში გამოუშვა. ალი-ფაშა დაბრუნდა საქართველოში და ქობულეთში ხალხის მომზადება დაიწყო ოსმალეთში გადასასახლებლად. მუჰაჯირობის ტალღა კახაბერსა და მარადიდსაც გადასწვდა. ხალხი სახლებს, ქონებას ჩალის ფასად ჰყიდდა და ოსმალეთში მიდიოდა უკეთესი ცხოვრების იმედით. ოსმალეთში გადასახლდა თავად ალი-ფაშაც. მას იმ ღვაწლისთვის, რაც ოსმალეთის იმპერიისთვის გაიღო, პენსია დაუნიშნეს და ქალაქ სამსუნის მახლობლად დაასახლეს, სადაც მოგვიანებით გარდაიცვალა კიდეც.
ოსმალ-ფაშა თავდგირიძე
1877-1878 წლებში ბათუმის მუთესარიფი იყო ოსმან-ფაშა. ოსმალ-ფაშა იყო ალი-ფაშას ძმა. კარად იცოდა ქართული. ცხობრობდა ქედაში და იყო აჭარის ფაშა. 1878 წელს მან დიდი ძალისხმევა გასწია, რომ აჭარა გამოჰყოფოდა ოსმალეთის იმპერიას და ცალკე საფაშოდ ან საატაბაგოდ ჩამოყალიბებულიყო. ასეთი მოთხოვნით მან ხელი მოაწერა ბრიტანეთის მონარქისადმი გაგზავნილ თხოვნასაც. ამის გამო ოსმალეთის იმპერიის ხელმძღვანელობამ ოსმან-ფაშას ღალატში დსდო ბრალი. 1878 წელს ომსან-ფაშა იმპერიის შიდა რეგიონებში გადასახლდა და ვისაც ნახავდა ქართველ მაჰმადიანს, ყველას მოუწოდებდა, ოსმალეთი დაეტოვბინათ და რუსეთის იმპერიაში გადასულიყვნენ.
ჰასან-ბეგ თავდგირიძე
ჰასან-ბეგ თავდგირიძე იყო წარმოსადეგი, მოხდენილი კაცი. მისი მამა იყო მემედი, რომელიც ოსმალეთის მიერ დანიშნული იყო ჩურუქ-სუს კაზის სანჯაყის. მფარველობდა ტყვეებით მოვაჭრეებს. ოსმალეთის ხელისუფლებამ ის გადააყენა და მის ადგილას დანიშნა ჰასან-ბეგი. ჰასან-ბეგმა კარგად იცოდა ქართული და საქართველოს ისტორია. ჰასან-ბგ თავდგირიძის ძმები იყვნენ საულ-ბეგი, ჰუსეინ-ბეგი და ისმალ ბეგი; ბიძები: ასლან და საიდა ბეგები. ოსმალეთის იმპერიის ხელისუფლებამ იმავე მიზეზით გადააყენა ჰასანი, რის გამოც მამაისი ქობულეთის სანჯაყი მის ძმას, სულეიმან ბეგს მისცა. ჰასან-ბეგს ტყვეთა სყიდვის არეალი შეუზღუდა გურიის სამთავროს გაუქმებამ და მისმა შესვლამ რუსეთის იმპერიაში. ამიტომ ის აქტიურად ჩაერთო 1841 წლის გურიის აჯანყებაში საწყის ეტაპზე რუსეთის ხელისუფლების წინააღმდეგ, თუმცა შემდეგ, ერთ-ერთი ვერსიით, ქრთამის სანაცვლოდ, მიატოვა აჯანყებულები. მონაწილეობდა 1853-1856 წლებში ყირიმის ომში, გურიაში მიმდინარე სამხედრო მოქმედებებში. წარმატების შემთხვევაში მას ფაშის ტიტულის მიღებაზე ექნებოდა პრეტენზია. მოკლეს ომის დროს, 1854 წელს, ნიგოითის ბრძოლაში. მასზე შექმნილია სიმღერა „ხასანბეგურა“.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს ფეოდალური საგვარეულოები
ტოფუ
მინიატიურა|მარჯვნივ|ტოფუ ტოფუ, აგრეთვე სოიას ხაჭო, ანდა უფრო იშვიათად ლობიოს ყველი, (ჩინურად 豆腐 dòufu; იაპონურად 豆腐, tōfu; კორეულად: 豆腐/두부, ვიეტნამურად 豆腐 Đậu phụ (ასევე: đậu hủ, tàu hủ); რევიდირებული ვარიანტია: dubu: tubu) არის ჩინური და აქედან გამომდინარე მთელს სამხრეთსა და აღმოსავლეთ აზიაში გავრცელებული სურსათის სახეობა. ეს საკვები პროდუქტი დასავლეთშიც სულ უფრო და უფრო ცნობადი ხდება. ტოფუს განსაკუთრებით ხშირად მოიხმარენ ვეგეტარიანელები და ვეგანები.
ტოფუს ამზადებენ თეთრი სოიას მონაცომი მასისაგან, რომლის კოაგულაციის დროსაც სოიას რძე წარმოიქმნება. ხაჭოს კი, რომელიც ამ რძისაგან კეთდება, მცირე ბლოკებად, ფორმებად გამოწურავენ. დამზადების ეს პროცედურა ძალიან ჰგავს ყველის (რძისაგან) ამოყვანის ტექნოლოგიას.
ისტორია
ერთი რამ ცხადია, ტოფუს დამზადების წესს ადამიანები ამა თუ იმ ფორმით უძველესი დროიდან იცნობდნენ. ტოფუს ჯერ ჩვ. წელთაღრიცხვამდე II ათასწლეულში ამზადებდნენ ჩინეთის იმპერიაში, ხოლო გავრცელება ჰპოვა იაპონური ქრონოლოგიით ნარას ხანიდან (VIII საუკუნე) კორეასა და ოდნავ მოგვიანებით მთელს აზიაში. იაპონიაში მას „ტოფუ“ უწოდეს. ამ სამ ქვეყანაში ისევე როგორც ვიეტნამსა და ტაილანდში ტოფუ იქცა მთავარ საკვებ პროდუქტად.
ლიტერატურა
კატეგორია:სურსათი კატეგორია:ჩინური სამზარეულო კატეგორია:კორეული სამზარეულო კატეგორია:იაპონური სამზარეულო კატეგორია:ვიეტნამური სამზარეულო
ჰამზა იუსაფი
ჰამზა იუსაფი (Humza Yousaf; დ. 7 აპრილი, 1985, გლაზგო) — შოტლანდიელი პოლიტიკოსი. შოტლანდიის პირველი მინისტრი და შოტლანდიის ნაციონალური პარტიის ლიდერი 2023 წლის მარტიდან. 2018-2021 წლებში ნიკოლა სტარჯონის მთავრობის იუსტიციის მდივანი, ხოლო 2021-2023 წლებში ჯანდაცვის მდივანი. 2016 წლიდან შოტლანდიის პარლამენტის წევრი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შოტლანდიის პირველი მინისტრები
სიმონ ავალიანი
სიმონ ლუკას ძე ავალიანი (დ. 27 მარტი, 1881, ქუთაისი — გ. 12 აგვისტო, 1922, თბილისი) — ქართველი ისტორიკოსი.
ბიოგრაფია
1904 წელს დაამთავრა ოდესის უნივერსიტეტის ისტორიულ-ფილოლოგიური ფაკულტეტი. 1909 წელს იყო ამავე უნივერსიტეტის პრივატ-დოცენტი, მაგრამ მალე დაითხოვეს, როგორც პოლიტიკურად არასაიმედო. 1909–1916 წლებში მასწავლებლობდა ოდესის კერძო სასწავლებელში და თანამშრომლობდა სხვადასხვა გამომცემლობებში.1916–1918 წლებში იყო პეტროგრადის უნივერსიტეტის პრივატ-დოცენტი, 1919 წლიდან თსუ-ს პროფესორი, 1919–1920 წლებში - ფინანსთა მინისტრის ამხანაგი დამოუკიდებელი საქართველოს პირველ მთავრობაში. საქართველოში საბჭოთა ხელისუფლების დამყარების შემდეგ მუშაობდა საგარეო ვაჭრობის კომისარიატში. 1921–1922 წლებში იყო თბილისის პოლიტექნიკური ინსტიტუტის დირექტორი. დაწერილი აქვს 50-მდე შრომა ამიერკავკასიის სოციალურ-ეკონომიკური ისტორიის საკითხებზე.
ქართულ ისტოგრაფიაში ერთ-ერთმა პირველმა შეისწავლა მეცნიერულად 1861 წლის საგლეხო რეფორმის ისტორია ამიერკავკასიაში. ავალიანის გამოკვლევებს დღესაც არ დაუკარგავს მეცნიერული ღირებულება. ავალიანმა თსუ-ში პირველმა წაიკითხა ლექციების კურსი: კოოპერაციის, დასავლეთ ევროპის ეკონომიკის ისტორიის, საქართველოსა და დასავლეთ ევროპაში მიწათმფლობელობის, საქართველოში აგრარული რეფორმის, XIX-XX საუკუნეებში საქართველოს ეკონომიკის ისტორიის, საქართველოს სამთამადნო მრეწველობის და სხვა საკითხებზე.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები კატეგორია:დაბადებული 27 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1881 კატეგორია:გარდაცვლილი 12 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1922 კატეგორია:ქუთაისში დაბადებულები სიმონ კატეგორია:საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების წევრები
Leptogenys khaura
Leptogenys khaura — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Leptogenys-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
რეკლიუ
რეკლიუ (Reclus) — მოქმედი ვულკანი ჩილეში. სიმაღლე 1000 მ. აქვს კრატერი, რომლის დიამეტრია 1 კმ. ამჟამად განიცდის ჩამოყალიბებას მყინვარული ეროზიის შედეგად. სიახლოვეს მდებარეობს მყინვარი ამალია. 1987 წლამდე რეკლიუს აიგივენდნენ სერო-მანო-დელ-დიაბლოსთან.
სქოლიო
კატეგორია:ჩილეს ვულკანები კატეგორია:მოქმედი ვულკანები
მანესის ხიდი
მანესის ხიდი (Mánesův most) — მეათე ხიდი ვლტავაზე, მდინარის ქვემოთ პრაღაში. ხიდი არის 186 მ. სიგრძისა და 16 მ. სიგანის. მის გასწვრივ გადის ტრამვაის ხაზი. იგი აკავშირებს ჰრადჩანსკის მოედანს და მალა-სტრანას რაიონს (სტარომესტსკას მეტროს და მალოსტრანსკას მეტროს).
მშენებლობის ისტორია
ხიდის წინამორბედად შეიძლება ჩაითვალოს რუდოლფის საფეხმავლო ხიდი, რომელიც ამ ადგილებში აშენდა 1868-1869 წლებში.
მინი| რუდოლფის ხიდი (1885) მინი| მანესის ხიდი [[პრაღა|პრაღაში]] მინი| ხედი მანესის ხიდიდან მალა სტრანამდე, ჰრადჩანი და პრაღის ციხე ზამთარში (2016) მინი| ერთ-ერთი ქანდაკება მანესის ხიდზე [[პრაღა|პრაღაში]]
ახალი ხიდი დააპროექტეს ინჟინრებმა ფრანტიშეკ მენკლმა, ალოის ნოვიმ და არქიტექტორმა მეჩისლავ პეტრუმ. თავდაპირველად მას უწოდებდნენ „რუდოლფის ხიდს“. 1914 წლის თებერვალში, გახსნამდე ერთი თვით ადრე, საქალაქო საბჭოს გადაწყვეტილებით, ეწოდა „ერცჰერცოგის ფრანც ფერდინანდის ხიდი“ (Erzherzog Franz Ferdinand-Brücke), „როგორც ერცჰერცოგის ორმოცდამეათე წლისთავის მარადიული ხსოვნა“, რომელიც აღინიშნა წინა წელს.
ხიდი საზეიმოდ გაიხსნა 1914 წლის 11 მარტს, ქალაქის, სახელმწიფოსა და ეკლესიის მნიშვნელოვანი წარმომადგენლების თანდასწრებით; სხვებმა გაუგზავნეს მისალოცი დეპეშები. მერის მოადგილემ, სამშენებლო ზედამხედველობის თავმჯდომარემ ფრანტიშეკ კაშპარმა თავის გამოსვლაში ხაზი გაუსვა ამ მშენებლობის აუცილებლობას და აქტუალობას, იმ დროს მძიმედ დატვირთული კარლის ხიდის შესანარჩუნებლად. მერმა კარელ გროსმა პატივი მიაგო იმპერატორ ფრანც იოზეფს და მის მემკვიდრეს ფრანც ფერდინანდს და მადლობა გადაუხადა კარდინალ ლევ სკრბენსკის კურთხევისთვის, გუბერნატორის მოადგილეს ფრანტიშეკ ტუნს „ბოჰემიაში სამართლიანი მშვიდობის“ დამყარებისთვის და ყველას, ვინც პასუხისმგებელი იყო წარმატებულ შედეგზე. გუბერნატორის მოკლე გამოსვლის, ავსტრიისა და ჩეხეთის ეროვნული ჰიმნების საგუნდო შესრულებისა და მეორე მხარეს ერთად გადასვლის შემდეგ, ხიდი საზოგადოებისთვის გაიხსნა. თუმცა, ის ბოლომდე არ დასრულებულა 1916 წლის პირველ მსოფლიო ომამდე. ომის შემდეგ მას (არაოფიციალურად) ისევ მოიხსენიებდნენ რუდოლფის ხიდად (1918 წლამდე ჩეხეთი ავსტრია-უნგრეთის შემადგენლობაში შედიოდა). თავისი საბოლოო სახელწოდება — იოზეფ მანესის ხიდი მან 1920 წელს, უკვე დამოუკიდებელი ჩეხეთის სახელმწიფოს ჩამოყალიბებისას მიიღო(Mánesův most).
1960-იან წლებში გზის თავდაპირველი საფარი და ტროტუარის მოზაიკური საფარი ასფალტით შეიცვალა. თუმცა, მას სხვადასხვა პრობლემები შეექმნა, ამიტომ 1992-1994 წლებში რეკონსტრუქციის დროს ამოიღეს.
ჯერ კიდევ 1923 წელს იგეგმებოდა საცალფეხო პანდუსის აშენება, რომელიც დააკავშირებდა კამპას ტერიტორიას და სტრაკას აკადემიას მარცხენა სანაპიროზე მანესის ხიდის ქვეშ. 2000 წლის შემდეგ იდეა გაცოცხლდა პრაღაში ველოსიპედის ტრანსპორტის განვითარების პროგრამის ფარგლებში. 2008 წელს ქალაქმა მიმართა ამ პროექტის (რომლის ღირებულება შეფასებულია 15 მილიონ ჩეხურ კრონად) მხარდაჭერისთვის ევროკავშირის ფონდებს კონკურენტუნარიანობის პროგრამის ფარგლებში. თუ პროექტს ფინანსურ მხარდაჭერას დაჰპირდებოდნენ 2008 წლის შემოდგომაზე, მშენებლობა 2009 წელს უნდა დაწყებულიყო. თუმცა, საბოლოოდ, გეგმა არ განხორციელდა.
სამშენებლო და არქიტექტურული გადაწყვეტილებები
მთელი ხიდი ბეტონისაა და აქვს ოთხი განათებული თაღოვანი ყურე. ამ ხიდზე ნაწილობრივ უკვე გამოყენებულია რკინაბეტონი.
ხიდი გაფორმებულია მხატვრული სტილით, რომელიც შეესაბამება 1910 წლის შემდგომ მოდერნიზმს, რამდენიმე დეტალით ჩეხური კუბიზმის სტილში (მოქანდაკე ემანუელ ჰალმანის შადრევნები და ამჟამად არარსებული ფასიანი კოლექციონერების ჯიხურები). სვეტებზე მას ამშვენებს ფიგურული ფრიზები ვლტავას მოცურავეების ცხოვრების მოტივებით, ძველი ქალაქის მისადგომის გვერდებზე არის შადრევნები გარგოლებით, ხოლო მალოსტრანის მისადგომის გვერდებზე გამოსახულია ქალაქის და ქვეყნის სიმბოლოები. ძველი ქალაქის წინა ხედზე, იან პალახას მოედანზე ბოჰუმილ კაფკას მიერ შექმნილი მხატვარ იოზეფ მანესის ძეგლი დგას.
სქოლიო
კატეგორია:პრაღის ხიდები კატეგორია:პრაღის არქიტექტურა კატეგორია:ჩეხეთის ხიდები კატეგორია:1914 წელს დაარსებულები კატეგორია:თაღოვანი ხიდები
პემბა-მეტუჟის რაიონი
მოზამბიკის სტატისტიკის ეროვნული ინსტიტუტის მონაცემებით, 2007 წელს რაიონის მოსახლეობა 63 100 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 1 094 კმ²-ია, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 57.68 კაცი კმ²-ზე.
რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრია ქალაქი პემბა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მოზამბიკის რაიონები კატეგორია:კაბუ-დელგადუს პროვინცია
ფინლანდიზაცია
ფინლანდიზაცია (suomettuminen; finlandisering; soometumine; Finnlandisierung; финляндизация) — პროცესი, როდესაც ძლიერი სახელმწიფო მასზე სუსტ მეზობელ სახელმწიფოს აიძულებს დათანხმდეს მის წესებს საერთაშორისო ურთიერთობებში, სანაცვლოდ კი სთავაზობს ნომინალურად შეინარჩუნოს დამოუკიდებლობა და მისი პოლიტიკური სისტემა. ტერმინი სიტყვასიტყვით გულისხმობს „ფინეთად გადაქცევას“ და მიუთითებს საბჭოთა კავშირის გავლენას ფინეთის საგარეო პოლიტიკაზე ცივი ომის პერიოდში.
ტერმინოლოგია
თავად ტერმინი 1960-იანების დასავლეთ გერმანიაში წარმოიქმნა და სამეცნიერო დებატებში დაიკავა ადგილი. იგი ჩრდილო ატლანტიკური ხელშეკრულების ორგანიზაციის სხვა წევრებშიც გამოიყენებოდა და აღწერდა მდგომარეობას, როდესაც ესა თუ ის ქვეყანა უარს ამბობდა ძლიერი მეზობელი სახელმწიფოს მიმართ წინააღმდეგობაზე საკუთარი სუვერენულობის შესანარჩუნებლად. ამის გამო ტერმინს ხშირად ნეგატიური კონოტაციით გამოიყენებდნენ ხოლმე. მიუხედავად იმისა, რომ „ფინლანდიზაცია“ ძირითადად ფინეთის საგარეო პოლიტიკის აღსაწერად გამოიყენებოდა, ხშირად ამ ტერმინით მოიხსენიებდნენ 1871 და 1945 წლებში დანიის დამოკიდებულებას გერმანიის მიმართ და ასევე, შვედეთის მთავრობის პოლიტიკას ნაცისტური გერმანიასთან ურთიერთობისას მეორე მსოფლიო ომის დროს.
ტერმინი დასავლეთ გერმანიაში აშშ-ის პოლიტიკის გატარების მომხრეების მიერ გამოიყენებოდა, უფრო კონკრეტულად კი, ბავარიის ქრისტიან-სოციალური კავშირის ლიდერის, ფრანც იოზეფ შტრაუსის მიერ. თუმცა ტერმინი პოპულარული გახადეს გერმანელმა პოლიტიკის მეცნიერებმა ვალტერ ჰალშტეინმა და რიხარდ ლოვენტალმა, რომლებიც უფრთხოდნენ გერმანიის ტერიტორიიდან ამერიკული სამხედრო ნაწილების გაყვანას. ტერმინის გამოყენება ნატოს ქვეყნებში გერმანიაში ვილი ბრანდტის კანცლერობისას გახშირდა, რომელსაც სურდა აღმოსავლეთ გერმანიასთან ურთიერთობის ნორმალიზება, რაც დასავლეთ გერმანიაში ფართო სკეპტიციზმს იწვევდა. მოგვიანებით, საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ, ტერმინი თავად ფინეთში პრეზიდენტ ურო კეკონენის მმართველობის ბოლო პერიოდის აღსაწერად გამოიყენებოდა.
ისტორიული გამოცდილება
ისტორიულად ფინეთის საგარეო პოლიტიკის მიმართულებები ასეთი იყო: 1917 წელს მან დამოუკიდებლობა რუსეთის იმპერიისგან გერმანიის იმპერიის დახმარებით მოიპოვა; 1918-1920 წლებში ანტანტის ეგიდით მან მონაწილეობა მიიღო რუსეთის სამოქალაქო ომში, რუსეთისთვის ომის გამოცხადების გარეშე; 1922 წელს მან პოლონეთთან დაამყარა მოკავშირეობა; 1930-იან წლებში იგი იყო ნეიტრალური, რომელიც 1939 წლის ზამთრის ომმა დაასრულა; 1940 წელს კი, მან ნაცისტურ გერმანიასთან დაამყარა პარტნიორული ურთიერთობა, რადგან მხოლოდ ბერლინი იყო ფინეთის დამხმარე საბჭოთა ექსპანსიონისტური პოლიტიკების წინააღმდეგ. შედეგად, ფინეთი 1941 წელს მეორე მსოფლიო ომში ჩაერთო.
სტალინგრადის ბრძოლაში ვერმახტის სამხედრო ძალების დამარცხებამ ფინეთი აიძულა XIX საუკუნის ტრადიციული პოლიტიკა დაებრუნებინა. ფინეთის ლიდერებმა გაიაზრეს, რომ არსებულ მოცემულობაში საბჭოთა კავშირის მიმართ წინააღმდეგობა აზრს კარგავდა, რადგან მისი ერთადერთი საერთაშორისო დამცველი, ნაცისტური გერმანია ომს აგებდა და შესაბამისად, მისი მხარდაჭერაც მალე გაქრებოდა. ამ პერიოდში, შვედეთი არ წარმოადგენდა იმ ძალას, რომელიც მოსკოვს შეეწინაღმდეგებოდა, ხოლო სხვა დასავლური ძალები საბჭოთა კავშირის მოკავშირეები იყვნენ. შედეგად, ფინეთის მისი მძლავრი მეზობლის წინაშე მარტო დარჩა. ამიტომ ფინურმა პოლიტიკურმა ელიტამ გადაწყვიტა საბჭოთა კავშირი აღარ გამოეწვიათ, რათა საკუთარი დმაოუკიდებლობა შეენარჩუნებინათ.
ფინეთისთვის „ფინლანდიზაციის“ მიზეზი იყო რეალპოლიტიკის ამოსავალი მიზანი: გადარჩენა. საბჭოთა კავშირის შიში გამოიყენეს თავად ფინეთის შიდა პოლიტიკაში სხვადასხვა პოლიტიკური ძალების მიერ, რაც „ფინლანდიზაციის“ არგუმენტს კიდევ უფრო აძლიერებდა. 1940-იანი წლების ბოლოს ფინეთმა სტალინის საბჭოთა კავშირთან მიაღწია ისეთ შეთანხმებას, რომელსაც ორივე მხარე საბჭოთა კავშირის დაშლამდე პატივს სცემდა. მიუხედავად იმისა, რომ ფინურ პოლიტიკურ ელიტას ესმოდა „ფინლანდიზაციის“ საჭიროება, ფინური მოსახლეობისთვის მსგავსი ურთიერთობა საბჭოთა კავშირთა შეურაცხმყოფელი იყო. ფინელმა კარიკატურისტმა, კარი სოუმალაინენმა „ფინლანდიზაცია“ აღწერა, როგორც „თავის დახრა აღმოსავლეთისთვის, ისე რომ უკანალი არ ვუჩვენოთ დასავლეთს.“
პაასიკივი-კეკონენის დოქტრინა
1947 წელს ფინეთმა და საბჭოთა კავშირმა ხელი მოაწერეს პარიზის სამშვიდობო ხელშეკრულებას, რომელიც უზრუნველყოფდა შემდეგს:
1948 წლის აპრილში ფინეთმა და საბჭოთა კავშირმა ხელი მოაწერეს „მეგობრობის, თანამშრომლობისა და ურთიერთდახმარების შეთანხმებას“. შეთანხმების მიხედვით, ფინეთი ვალდებული გახდა, საბჭოთა კავშირთან ერთად, თავი დაეცვა დასავლური თავდასხმისგან, რომელშიც შემდგომში ძირითადად ნატოს წევრი ქვეყნების მოიაზრებოდნენ. ამასთანავე, ფინეთს თავი უნდა შეეკავებიდა დიდი საერთაშორისო ძალების კონფლიქტებში საკუთარი პოზიციების დაფიქსირებისგან. აღნიშნული შეთანხმება შემდგომში სამჯერ განახლდა, 1955, 1970 და 1983 წლებში. ამ შეთანხმებამ ფინეთს საშუალება მისცა შეენარჩუნებინა დამოუკიდებლობა, გაეძლიერებინა მრავალპარტიული საპარლამენტო სისტემა და ასევე, არ გაერთიანებულიყო აღმოსველთის ბლოკში, ე. წ. ვარშავის პაქტში. თუმცა მისთვის დასავლურ ალიანსებში, მათ შორის ნატოში გაწევრება და სხვა საგარეო პოლიტიკები მკაცრად შეზღუდული იყო.
მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ, აშშ-ის საგარეო პოლიტიკის ექსპერტები მუდმივად შიშობდნენ, რომ საბჭოთა კავშირის მხრიდან „ფინლანდიზაცია“ შეეხებოდა იაპონიასაც და დასავლეთ ევროპასაც, რაც ამერიკის მიმართ მხარდაჭერას მოსკოვის წინააღმდეგ გააქრობდა. შესაბამისად, ვაშინგტონში ფიქრობდნენ, რომ თუკი აშშ საკუთარ მოკავშირეებს ღია და აშკარა დახმარებას არ გაუწევდა მაშინ, როგორც ნატოს, ასევე აშშ-იაპონიის ალიანსს საფრთხე დაემუქრებოდა.
დოქტრინის კრიტიკა
ფინელები ხშირად აკრიტიკებდნენ პაასიკივი-კეკონენის დოქტრინას. განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც ეს მოცემულობა საკუთარ პერსონასთან გააიგივა პრეზიდენტმა კეკონენმა და ფინეთის მშვიდობის გარანტორად საკუთარი თავი აქცია, რამაც დიდი გავლენა იქონია ფინეთის შიდა პოლიტიკაში მისი ოპონენტების დასუსტებაზე. კრიტიკა შეეხებოდა ფინეთში გაძლიერებულ ცენზურას. 1960-იანი წლების ბოლოდან გაძლიერდა ტენდენცია, რომ მასმედიის დირექტორები თუ გამომცემლობები საბჭოთა ინტერესების შესაბამისად მაუწყებლოდნენ და წერდნენ. ერთგვარი თვითკონტროლითა და თვითცენზურით მათ დაიწყეს საბჭოთა კავშირის პოლიტიკისა და ღირებულებების უპირობოდ პოზიტიურ ჭრილში განხილვა. თვითცენზურა შეეხებოდა ფინურ რადიოსაც, სადაც ანტისაბჭოთა სიმღერების გაშვებას ერიდებოდნენ. მხოლოდ 1985 წლიდან, მას შემდეგ, რაც საბჭოთა კავშირის ლიდერი მიხეილ გორბაჩოვი გახდა, ფინურმა მედიამ საბჭოთა კავშირის კრიტიკა დაიწყო. გორბაჩოვი საკუთარი „ღიაობის“ პოლიტიკის საჩვენებლად დასავლური ქვეყნების ლიდერებს ხშირად, ფინური მედიის მაგალითისკენ მიუთითებდა.
ცენზურა შეეხო წიგნებსაც. მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ, მოსკოვმა ფინეთს 1700-ზე მეტი წიგნის ბიბლიოთეკებიდან და გამოცემა-გაყიდვიდან ამოღება მოსთხოვა.
ცენზურა ასევე შეეხო სხვა სახელოვნებო ნამუშევრებსაც, როგორებიც იყო ანტისაბჭოთა განწყობის ფილმები: ჯონ ფრანკენჰაიმერის „მანჯურიელი კანდიდატი“, ბილი ვაილდერის „ერთი, ორი, სამი“, კასპარ ვრედეს „ივან დენისოვიჩის ერთი დღე“ და რენი ჰარლინის „დაბადებული ამერიკელად“. ცენზურაში მოჰყვა ალექსანდრე სოლჟენიცინის წიგნი „არქიპელაგი გულაგიც“. თუმცა ცენზურას ერთგვარი წმენდის სახე არასდროს მიუღია. ანტისაბჭოთა წიგნების ქონა აკრძალული არ ყოფილა. მხოლოდ მათი ლეგალურად დაბეჭვდა და გაყიდვა იკრძალებოდა.
მოგვიანებით, ფინლანდიზაციის მიმართ კრიტიკა შემდეგ საკითხებს ეფუძნებოდა:
ცივი ომის განმავლობაში, ფინელი პოლიტიკოსების საბჭოთა კავშირთან ურთიერთობას „კეთილმეზობლურად“ მოიხსენიებდნენ, თუმცა ეს ურთიერთობა გარკვეულწილად გრილი და დისტანციური იყო. ჰელსინკიში და ქვეყნის სხვა ნაწილებშიც საბჭოური ყოფა იმდენად შეუგრძნობადი იყო, რომ ხშირად ფინელებს ავიწყდებოდათ, რომ კომუნისტური სამყაროს უშუალო საზღვარზე იმყოფებოდნენ. მაგალითისთვის, ფინეთში თითქმის ყველა მოსწავლე საჯარო სკოლაში ინგლისურს სწავლობდა მაშინ, როცა რუსული ენის სწავლით მხოლოდ მათი ერთი პროცენტი ინტერესდებოდა.
თავად ფინელებში საბჭოთა უნდობლობა მაინც არსებობდა და ფინური მოდელის გამეორებას სხვა ქვეყნებს არ ურჩევდნენ. ფინელების აზრით, ეს იყო მხოლოდ მათი ქვეყნის ისტორიული გამოცდილების და გეოგრაფიული მდებარეობის შედეგი.
დოქტრინის დასასრული
1990-1991 წლებში საბჭოთა კავშირის დასუსტებასა და შემდგომ უკვე მის დაშლას ფინელები სიფრთხილით უყურებდნენ. მათ ცალმხრივად გააუქმეს 1947-1948 წლების შეთანხმების მიერ მათზე დაწესებული შეზღუდვები, ბირთვული იარაღის ქონის შეზღუდვის გარდა; ფინეთი შემდგომ ნორდიკული ქვეყნების განცხადებას შეუერთდა მიხეილ გორბაჩოვის წინააღმდეგ გადატრიალების მცდელობის საკითხს, ხოლო ბალტიის ქვეყნების დამოუკიდებლობის ბრძოლას არაოფიციალურად უჭერდა მხარს.
ფინურ-საბჭოთა ურთიერთდახმარების პაქტი ჩაანაცვლა ფინურ-რუსული თანამშრომლობისა და ვაჭრობის ზოგადმა შეთანხმებებმა. ჰელსინკიმ მეგობრული ორმხირვი ურთიერთობა შეინარჩუნა მოსკოვთან. იგი ცდილობს გააქტიუროს სასაზღვრო კომერციული საქმიანობა, რათა რუსული ბაზარი ფინური ექსპორტმა აითვისოს. საგარეო პოლიტიკური პოზიციებით, ჰელსინკიმ მოსკოვს აჩვენა, რომ იგი პრეტენზიას აღარ გამოთქვამს მეორე მსოფლიო ომში დაკარგულ ფინურ ტერიტორიებზე და ხაზს უსვამს მოსკოვთან კარგი ორმხრივი ურთიერთობების მნიშვნელობას.
სქოლიო
კატეგორია:ცივი ომის ტერმინოლოგია კატეგორია:პოლიტიკური ტერმინები
ქიურდშაბანი
ქიურდშაბანი (Kürdşaban) — სოფელი აზერბაიჯანში, გოქჩაის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა  —      1 051 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გოქჩაის რაიონის სოფლები
ჟერარდ პიკე
ჟერარდ პიკე ი ბერნაბეუ (Gerard Piqué i Bernabeu ; დ. 2 თებერვალი, 1987, ბარსელონა) — ესპანელი ფეხბურთელი, თამაშობდა ცენტრალური მცველის პოზიციაზე.
2004 წელს, პიკე „ბარსელონას“ ახალგაზრდული გუნდიდან „მანჩესტერ იუნაიტედში“ გადავიდა, სადაც 4 წელი გაატარა, შემდეგ კი ჟოზეპ გვარდიოლას მიერ დამოძღვრილ „ბარსელონაში“ დაბრუნდა, ამჯერად ძირითად გუნდში. პიკესთან ერთად კლუბი გახდა პირველი ესპანეთიდამ, რომელმაც მოახერხა ერთ სეზონში სამი ჯილდოს მოპოვება ტრიპლეტის შესრულება. პიკე იმ სამ ფეხბურთელს შორისაა (მარსელ დესაი და პაულუ სოუზა), რომლებმაც ორი წლის მანძილზე სხვადასხვა გუნდის შემადგენლობაში მოიგეს ჩემპიონთა ლიგა.
ბიოგრაფია
პიკე პატარა ასაკიდან ჩაირიცხა „ბარსელონაში“, ხოლო 10 წლის ასაკში „აველინ ბ“-ს წევრი გახდა. მას შემდეგ გაიარა კლუბის ყველა ასაკობრივი გუნდი. „კადეტ ბ“-ში თამაშის დროს პიკეს მწვრთნელი ტიტო ვილანოვა იყო, რომელიც მას „ბარსელონაში“ დაბრუნების შემდეგ, პეპ გვარდიოლას თანაშემწის როლში დახვდა. თავდაუზოგავი შრომის შედეგად, პიკემ უნივერსალურობამდე მიაღწია და მიუხედავად იმისა, რომ მისი ძირითადი პოზიცია ცენტრალური მცველი იყო, არც გოლების გატანას ერიდებოდა.
2003-04 წლების სეზონში ახალგაზრდა მცველმა მშობლიურ კლუბთან გამომშვიდობება და „მანჩესტერ იუნაიტედში“ გადაბარგება გადაწყვიტა. მისი დებიუტი შედგა ინგლისში გადასვლიდან სამ კვირაში, როდესაც „მანჩესტერი“ კერლინგის თასზე „ქრიუ ალექსანდრას“ დაუპირისპირდა. ფერგისუონის გუნდში პიკე 2005-06 წლების სეზონამდე გაჩერდა, შემდეგ კი „რეალ სარაგოსაში“ იქნა განათხოვრებული. არაგონულ კლუბში პიკე უმეტესად საყრდენი ნახევარმცველის პოზიციაზე თამაშობდა. 2006-07 წლებში, „სარაგოსას“ შემადგენლობაში, მან 22 შეხვედრა ჩაატარა, რომელთაგან 18-ჯერ სასტარტო შემადგენლობაში იმყოფებოდა. იმ სეზონში პიკეს გუნდში გაბრიელ მილიტოსთან ერთად უწევდა თამაში. ეს უკანასკნელი კი მოგვიანებით მისი თანაგუნდელი „ბარსელონაშიც“ გახდა. 2007-08 წლების სეზონი პიკემ კვლავ „მანჩესტერში“ გაატარა და როგორც პრემიერლიგის, ასევე ჩემპიონთა ლიგის მოგებაც მოახერხა. უმაღლეს ევროპულ საკლუბო ტურნირზე კი კატალონიელმა ფეხბურთელმა ორი გოლის გატანა მოახერხა.
2008-09 წლების სეზონში პიკე კატალონიურ კლუბში დაბრუნდა. „ბარსელონაში“ დაბრუნებიდან პირველივე სეზონში მან დაამტკიცა, რომ პეპ გვარდიოლა მასზე იმედებს ტყუილად არ ამყარებდა. მალევე, პიკე კლუბის შეუცვლელ ფიგურად იქცა და ტრიუმფალურ სეზონში ჩატარებულ 45 შეხვედრაში თავი გატანილი გოლით სამჯერ გამოიჩინა. პიკე როგორც დაცვითი ფუნქციების კარგი შესრულებით, ასევე შეტევების წამოწყებით და მათ დასკვნით ეტაპზე კარგი თამაშითაც გამოირჩეოდა. ამის ნათელი მაგალითია სანტიაგო ბერნაბეუზე, „რეალ მადრიდთან“ 6:2 მოგებულ შეხვედრაში მის მიერ გატანილი ბოლო გოლი. ასევე წარმატებას მიაღზია სანაკრებო დონეზეც. ესპანეთის 21 წლამდელთა გუნდთან ერთად მონაწილეობას იღებდა კანადაში გამართულ 2007 წლის მსოფლიოს ჩემპიონატზე, 19 წლამდელთა ნაკრებში პოლონეთის 2006 წლის ევროპის ჩემპიონატზე (რომელიც ესპანელთა გამარჯვებით დასრულდა) და 17 წლამდელთა ნაკრებთან ერთად საფრანგეთის 2004 წლის ევროპის ჩემპიონატზე (ესპანეთი ფინალში დამარცხდა) მონაწილეობდა. 2009 წლის 6 თებერვალს შედგა მისი დებიუტი ეროვნულ ნაკრებში, ინგლისის წინააღმდეგ. ოფიციალურ დონეზე კი 2009 წლის კონფედერაციის თასზე, სამხრეთ აფრიკაში ითამაშა.
საკლუბო
მანჩესტერ იუნაიტედი:(3)
სანაკრებო
ესპანეთის ეროვნული ნაკრები:(3)
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1987 კატეგორია:დაბადებული 2 თებერვალი კატეგორია:კატალონიელი ფეხბურთელები კატეგორია:ესპანელი ფეხბურთელები კატეგორია:მანჩესტერ იუნაიტედის ფეხბურთელები კატეგორია:პრემიერ ლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:რეალ სარაგოსას ფეხბურთელები კატეგორია:ბარსელონის ფეხბურთელები კატეგორია:ესპანეთის პრიმერა დივიზიონის ფეხბურთელები კატეგორია:ესპანეთის ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:2009 წლის ფიფა-ს კონფედერაციის თასის ფეხბურთელები კატეგორია:2010 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:2012 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:2013 წლის ფიფა-ს კონფედერაციის თასის ფეხბურთელები კატეგორია:მსოფლიო ჩემპიონები ფეხბურთში კატეგორია:2014 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:2016 წლის ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:2018 წლის მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები
Leptogenys kitteli
Leptogenys kitteli — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Leptogenys-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
Mk 47 Striker
Mk 47 (წარმოითქმის მარკ 47) ან Striker 40 — 40 მმ-იანი ავტომატური ყუმბარსატყორცნი ინტეგრირებული ცეცხლის მართვის სისტემით, რომელსაც შეუძლია ჭკვიანი პროგრამირებადი ჰაერში ფეთქებადი 40მმ ყუმბარის გაშვება, სხვადასხვა უმართავი ჭურვების გარდა.
დიზაინი
მარცხნივ|მინი| USAF-ის მფრინავი მონიკა როიბალი, 386-ე საჰაერო ექსპედიციის ფრთის საზოგადოებასთან ურთიერთობის ფოტოჟურნალისტი, ისვრის MK-47 ავტომატურ ყუმბარსატყორცნს უდაირის კომპლექსში, [[ქუვეითი.]] Mk 47-ს აქვს უახლესი გრძნობის, დამიზნებისა და ბალისტიკის ტექნოლოგია. Raytheon-ის მიერ წარმოებული LVS, Mk 47-ის ცეცხლის მართვის სისტემა, იყენებს უახლეს ლაზერებს, დისტანციის გასარკვევად, I2 ღამის ხედვას და ბალისტიკური კომპიუტერების ტექნოლოგიას.
გარდა იმისა, რომ შეუძლია ნატოს სტანდარტის ყველა მაღალი სიჩქარის 40 მმ-იანი ტყვიის გასროლა, როგორც Mk 19 ყუმბარსატყორცნი, მას შეუძლია ისროლოს MK285 ჭკვიანი ყუმბარა, რომელიც შეიძლება დაპროგრამდეს ისე, რომ ჰაერში აფეთქდეს გარკვეული მანძილის შემდეგ. კომპიუტერიზებული სამიზნე მომხმარებელს საშუალებას აძლევს დაადგინოს ეს მანძილი.
სქოლიო
კატეგორია:შეიარაღება
მარგარეტ ჰასანი
ადრეული პერიოდი
თავდაპირველად მარგარეტი ირლანდიის დედაქალაქ დუბლინის გარეუბანში ცხოვრობდა, განათლება კი მან ლონდონში მიიღო. 27 წლის ასაკში იგი დაქორწინდა თაჰსინ ალი ჰასანზე, რომელიც ინგლისში ინჟინრის სპეციალობაზე სწავლობდა. 1972 წელს წყვილი გადასახლდა ბაღდადში, სადაც "ბრიტანული საბჭოს" ეგიდით მარგარეტი ინგლისურ ენას ასწავლიდა. 1991 წ.ომის შემდეგ იგი სათავეში ჩაუდგა ბრიუსელში ბაზირებული ჰუმანიტარული ორგანიზაციას CARE-ის ერაყის ოფისს, რომელმაც თავის პრიორიტეტად ჯანდაცვის, სანიტარულ და კვების საკითხებში ერაყელთა დახმარება დაისახა მიზნად.
ჰუმანიტარული ვითარება ერაყში
ირანთან გამაჩანაგებელი რვაწლიანი ომის შემდეგ 1990 წელს ერაყმა ქუვეითი დაიპყრო და მისი ანექსია მოახდინა. მას შედეგად მოჰყვა საერთაშორისო კოალიციის წინაააღმდეგ სპარსეთის ყურის პირველი ომი, რომელმაც დიდძალ მსხვერპლთან ერთად უმძიმესი ინფრასტრუქტურული კრიზისი გამოიწვია. 20-დან 18 ელექტროსადგურის მწყობრიდან გამოსვლის გარდა, დიდწილად განადგურდა ხიდები, გზები, ელექტროგადამცემი ხაზები, წყლის მომარაგების სისტემა.
საომარი მოქმედებების შეწყვეტის შემდეგ სადამ ჰუსეინის დასჯის მოტივით გაერომ მკაცრი ემბარგო შემოიღო. ბევრ სხვა ნივთთან ერთად, აიკრძალა სანიტარული პირსახოცის, შამპუნის, ქირურგიული ხელთათმანის, წყლის გასაწმენდი ქიმიური პრეპარატის, ქირურგიული ინსტრუმენტის, ტუალეტის ქაღალდის, კბილის პასტის თუ ჯაგრისის იმპორტი. მედიკამენტების დეფიციტმა ადამიანთა მკურნალობა მკვეთრად შეზღუდა, ხშირად კი შეუძლებელი გახადა. უმუშევართა რაოდენობამ მოსახლეობის 60%-ს მიაღწია.
მძიმე ვითარების ფონზე 1998-2000 წწ. გაეროს ჰუმანიტარული ოფისის ხელმძღვანელები ჰანს ვონ სპონეკი და დენის ჰალიდეი თანამდებობიდან გადადგნენ. მათი მონაცემებით, საერთაშორისო სანქციებთან დაკავშირებული გარემოებების შედეგად ყოველდღიურად ქვეყანაში 167 ბავშვი იღუპებოდა. მეტად სავალალო შედეგი მოჰყვა წყლის მოწამვლას და საკანალიზაციო სისტემის განადგურებას. საკვების ქრონიკულ უკმარისობას განიცდიდა ხუთ წლამდე ბავშვების 31%.