cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
მიუნსტერის ზავი
მინი|მიუნსტერის ზავის ხელმოწერა, [[გერარდ ტერბორხი, 1648]] მიუნსტერის ზავი, ასევე მიუნსტერის მშვიდობა — სამშვიდობო ხელშეკრულება გაერთიანებულ ნიდერლანდებსა და ესპანეთს შორის, დადებული 1648 წელს. ეს იყო მნიშვნელოვანი გარიგება ჰოლანდიის რესპუბლიკისთვის და ერთ-ერთი გადამწყვეტი მომენტი ჰოლანდიის ისტორიაში. ამ ხელშეკრულებით გაერთიანებული ნიდერლანდები საბოლოოდ გახდა დამოუკიდებელი საღვთო რომის იმპერიისგან. ეს ხელშეკრულება იყო ვესტფალიის სამშვიდობო ხელშეკრულების ნაწილი, რომელმაც დაასრულა ოცდაათწლიანი და ოთხმოცწლიანი ომები.
ლიტერატურა
კატეგორია:ნიდერლანდების ისტორია კატეგორია:XVII საუკუნის სამშვიდობო ხელშეკრულებები
შაქი (ისტორიული ოლქი)
მინი|[[კავკასიის ალბანეთი]] შაქი — ისტორიული ოლქი ჩრდილოეთ აზერბაიჯანში. III-V საუკუნეებში იგი კავკასიის ალბანეთის ოლქი იყო. 654 წელს დაიპყრეს არაბებმა. XIV საუკუნის დასასრულს იხსენიება, როგორც დამოუკიდებელი სახელმწიფო წარმონაქმნი. 1551 წელს ირანმა დაამარცხა და დამოუკიდებლობა დაკარგა. XVIII საუკუნის II ნახევარში შაქის ტერიტორიაზე აღმოცენდა დამოუკიდებელი შაქის სახანო.
ლიტერატურა
კატეგორია:აზერბაიჯანის ისტორია
ვახტანგ ქარსელაძე (პოლიტიკოსი)
ვახტანგ ქარსელაძე  (დ. 4 ნოემბერი, 1953, თბილისი ) — ქართველი ინჟინერი, პოლიტიკოსი.
1976 წელს დაამთავრა შრომის წითელი დროშის ორდენოსანი, ვ. ი. ლენინის სახელობის საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი. 2004-2008 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ნაციონალური მოძრაობა - დემოკრატები “.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 4 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1953 კატეგორია:საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები (1976) კატეგორია:თბილისში დაბადებულები ვახტანგ
Camponotus rectangularis rectangularis
Camponotus rectangularis rectangularis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
დიდი რუმინეთი
მინი|მარჯვნივ|250პქ|რუმინეთის ისტორიული რეგიონები 1930 წელს
ბალკანეთის მეორე ომის დროს (1913 წ.) რუმინეთის შემადგენლობაში შევიდა სამხრეთი დობრუჯა. რუსეთის იმპერიის დაშლის შემდეგ ბესარაბიაში გამოცხადდა მოლდავეთის დემოკრატიული რესპუბლიკა, რომელიც 1918 წელს შეიერთა რუმინეთმა. ავსტრია-უნგრეთის იმპერიის დაყოფის შემდეგ ჩეხოსლოვაკია-უნგრეთის ომის ფარგლებში რუმინეთმა მოახდინა ტრანსილვანიისა და ბუკოვინის ანექსია. რუმინეთის საზღვრების გაფართოებამ თავის აპოგეას მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში მიაღწია. ომის შემდეგ კი იდეამ კრახი განიცადა. საბჭოთა კავშირის დაშლის და ჩაუშესკუს რეჟიმის დამხობის შემდეგ იდეამ ტრანსფორმაცია განიცადა და გაიჟღერა მოლდოვისა და რუმინეთის ერთიანი სახელმწიფოს შექმნის შესაძლო წინადადებებმა.
სქოლიო
კატეგორია:რუმინეთის ისტორია კატეგორია:ირედენტიზმი
გროს-ზეეჰორნი
გროს-ზეეჰორნი (Gross Seehorn) — მთა სილვრეტის ალპებში. მდებარეობს შვეიცარია-ავსტრიის საზღვარზე.
გროს-ზეეჰორნი 3 000 მეტრზე მაღალი უკიდურესი დასავლეთი მწვერვალია ავსტრიაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები კატეგორია:ავსტრიის მთები
უაინაპუტინა
დამტკიცებულია, რომ ამ ამოფრქვევამ მნიშვნელოვანი კლიმატური ცვლილებები გამოიწივია ე. წ. „პატარა გამყინვარების ხანაში“.
გეოგრაფია და სტრუქტურა
უაინაპუტინა პერუს სამხრეთში, მოკეგუას რეგიონში მდებარეობს, ქალაქ არეკიპიდან 80 კმ-ში. მიეკუთვნება ცენტრალურ ვულკანურ ზონას — ანდების სეგმენტს, რომელიც გადაჭიმულია პერუსა და ჩილეს გასწვრივ. მიუხედავად იმისა, რომ ვულკანი ზღვის დონიდან 4 800 მეტრზე მდებარეობს, მას პატარა ამოზნექილობა გააჩნია, 1 000 მეტრზე ნაკლები. იგი აღმართულია ნალის ფორმის 2,5 კმ სიგანის კრატერში, რომელიც ასევე მოიცავს სამ 100 მ სიღრმის კონუსს, რომლებიც წარმოიქმნა 1600 წლის ამოფრქვევის მტვრის ნალექებისგან.
ისტორია
ამერიკის ესპანურ კოლონიზაციამდე, რეგიონის ისტორიაზე ბევრი რამ არაა ცნობილი. მაგრამ ცნობილია, რომ ადგილობრივები მთაზე რიტუალურად სწირავდნენ მსხვერპლად ადამიანებსა და ცხოველებს. მას შემდეგ, რაც ესპანელებმა კათოლიციზმი შეიტანეს და მსხვერპლშეწირვის ტრადიციას ბოლო მოეღო, 1600 წლის ამოვრქვევას ადგილობროვები სწორედ მსხვერპლის ნაკლებობას მიაწერდნენ, რადგან მიაჩნდათ, რომ ამან სიკვდილის ღმერთი სუპაი განარისხა.
სქოლიო
კატეგორია:პერუს ვულკანები
სიქსტეს კაპელა
thumb|250px|სიქსტეს კაპელა [[წმ. პეტრეს ტაძარი|წმ. პეტრეს ტაძრის გუმბათიდან.]] thumb|250px|სიქსტეს კაპელას ინტერიერი სიქსტეს კაპელა (Cappella Sistina) — მდებარეობს მოციქულეობრივ სასახლეში, ვატიკანი, რომელიც რომის პაპის ოფიციალური რეზიდენციაა.
მართკუთხა ფორმის კაპელა ზომით სოლომონის ტაძრის ტოლია (40.93 X 13.41 მ), როგორც მოცემულია ძველ აღთქმაში. მისი სიმაღლეა 20.70 მ. არქიტექტურული პროექტი ეკუთვნის ბაკიო პონტელის, ხოლო სამშენებლო სამუშაოებს ხელმძღვანელობდა ჯოვანი დე დოლჩი 1473-84 წლებში, სიქსტუს IV-ის მითითებებით.
2022 წლის 26 ივნისს სიქსტის კაპელაში თბილისის სამების საკათედრო ტაძრის მგალობელთა გუნდმა კონცერტი გამართა. კონცერტი საქართველოს პრეზიდენტსა და რომის პაპს შორის 2021 წელს, წმინდა საყდარში ოფიციალური ვიზიტისას მიღწეული შეთანხმების საფუძველზე გაიმართა. სიქსტის კაპელაში ქართველებმა პირველად იგალობეს. საქართველოს საპატრიარქო გუნდის კონცერტი ვატიკანის ტელევიზიით პირდაპირ ეთერში გადაიცემოდა.
ფენე
ფენე  — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის გალისიის ავტონომიური გაერთიანების ლა-კორუნიის პროვინციის ფეროლის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 26,29 კმ². მოსახლეობა — 12 868 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ლა-კორუნიის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ლა-კორუნიის ქალაქები
დიდი სერბეთი
მინი|300პქ|დიდი სერბეთის რუკა დიდი სერბეთი (Велика Србија) — სერბი რადიკალ-ირედენტისტების პოპულისტური იდეა. მიმართული დიდი ხორვატიისა და დიდი ალბანეთის იდეის წინააღმდეგ.
სუდანი
სუდანი (السودان, as-Sūdān), ოფიციალურად სუდანის რესპუბლიკა (مهورية السودان, Jumhūrīyat as-Sūdān) — ფედერალური, საპრეზიდენტო, წარმომადგენლობითი დემოკრატიის არაბული რესპუბლიკა ჩრდილო-აღმოსავლეთ აფრიკაში. არაბულ სამყაროში, ალჟირისა და საუდის არაბეთის შემდეგ ფართობის მხრივ მესამე უდიდესი სახელმწიფოა, ისევე, როგორც აფრიკაში, ალჟირსა და კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკას შემდეგ და მეთხუთმეტე მსოფლიოს სუვერენულ სახელმწიფოებს შორის. ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება ეგვიპტე, ჩრდილო-დასავლეთიდან ლიბია, დასავლეთიდან ჩადი, სამხრეთ-დასავლეთიდან ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკა, სამხრეთიდან სამხრეთი სუდანი, აღმოსავლეთიდან ეთიოპია და ერიტრეა, ჩრდილო-აღმოსავლეთიდან გასასვლელი აქვს წითელ ზღვაზე. დედაქალაქია ხარტუმი. მდინარე ნილოსი ქვეყანას ორ ნაწილად, აღმოსავლეთ და დასავლეთ ნაწილებად ჰყოფს. რელიგიებიდამ უმეტესად გავრცელებულია ისლამი. დამოუკიდებლობა მოიპოვა 1956 წელს, ამავე წელს გახდა გაეროს წევრი. 2011 წლის 9 ივლისს სუდანს ოფიციალურად გამოეყო სამი სამხრეთი რეგიონი, რომლის ტერიტორიაზეც რეფერენდუმის შედეგად ახალი დამოუკიდებელი სახელმწიფო სამხრეთი სუდანი ჩამოყალიბდა.
დიდი სერბეთი
დიდი სერბეთის იდეას საფუძველი ჩაეყარა XIX საუკუნეში, როდესაც ელიტარულ წრეებში მომწიფდა სერბეთის ოსმალეთის ბატონობისაგან გათავისუფლებისა და სამხრეთ სლავების ერთიანი ძლიერი სახელმწიფოს ჩამოყალიბების საკითხი. 1808 წელს ყარაგეორგევიჩების მთავრობის მინისტრმა ივან იუგოვიჩმა შექმნა მომავალი სერბიული სახელმწიფოს გეგმა, რომელიც მოიცავდა ძველ სერბეთს (თანამედროვე კოსოვო), ჩერნოგორიას და ბოსნიია-ჰერცეგოვინას. თუმცა რუსეთმა უარი განაცხადა პროექტზე და აღნიშნა, რომ გეგმა ნაადრევია.
სუდანი
სუდანი რამდენიმე ისეთი ძველი ცივილიზაციის კერა იყო, როგორებიცაა: ქუშის სამეფო, კერმა, ნობატია, ალვა, მაკურია, მეროე და სხვები, მათი უმეტესობა ნილოსის გასწვრივ მდებარეობდა. ძვ. წ. 3300 წელს, პრედინასტიული პერიოდისას ნუბია და ნაგადანის ზემო ეგვიპტე ფარაონების მმართველობის ერთობლივად განვითარებული, იდენტური სისტემები იყვნენ. ეგვიპტესთან მისი სიახლოვის წყალობით, სუდანი ახლო აღმოსავლეთის ფართო ისტორიის მონაწილე იყო, თავდაპირველად, როგორც VI საუკუნისთვის გაქრისტიანებული ერთეული, ხოლო VII საუკუნიდან, როგორც — ისლამიზებული. გაქრისტიანების წყალობით, ძველი ნუბიური ენა ყველაზე ძველ ჩაწერილ ნილო-საჰარულ ენად გვევლინება (ადრეული ჩანაწერები IX საუკუნით თარიღდება).
დიდი სერბეთი
1844 წელს იდეა კვლავ ააღორძინა სერბეთის სამთავროს პოლიტიკურმა მოღვაწემ ილია გარაშანინმა. დიდი სერბეთის იდეამ გაიჟღერა ასევე მეორე მსოფლიო ომის შემდეგაც.
სუდანი
სუდანი გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის, აფრიკის კავშირის, არაბული ქვეყნების ლიგის, ისლამური კოოპერაციის ორგანიზაციის და მიუმხრობლობის მოძრაობის წევრია, აგრეთვე, დამკვირვებელია მსოფლიო სავაჭრო ორგანიზაციაში. დედაქალაქი ხარტუმი, ქვეყნის პოლიტიკური, კულტურული და სავაჭრო ცენტრია. სუდანის პოლიტიკა რეგულირდება საპარლამენტო ორგანიზაციის მიერ, სახელად ეროვნული ასამბლეა. სუდანის საკანონმდებლო სისტემა შარიათის წესებზეა დაფუძნებული.
დიდი სერბეთი
აღნიშნული იდეის ახალი აღორძინება მოხდა XX სუკუნის 80-იან წლებში რადიკალური პარტიის მიერ, რომლის ლიდერიც არის  ვოისლავ შეშელი. მათი აზრით დიდ სერბეთს უნდა მოეცვა ბოსნიის, ჰერცეგოვინის, მაკედონიისა და ჩერნოგორიის მიწები, თუმცა იუგოსლავიის ომების შემდეგ იდეამ დაკარგა აქტუალობა.
სქოლიო
კატეგორია:სერბეთის ისტორია კატეგორია:ირედენტიზმი
სუდანი
ძველი და შუა საუკუნეები
უძველეს პერიოდში თანამედროვე სუდანის მნიშვნელოვანი ნაწილი, რომელიც ატარებდა ჯერ ქუშის, ხოლო შემდეგ ნუბიის სახელს, დასახლებული იყო ძველი ეგვიპტელების მონათესავე სემიტურ-ქამიტური და ქუშიტური ტომებით. ნუბიელები ვაჭრობდნენ ძველ ეგვიპტელებთან და განიცდიდნენ გამანადგურებელ თავდასხმებს მათი მხრიდან. სამხრეთიდან სუდანის ტერიტორიაზე ასევე იჭრება ნეგროიდული ტომები (ნილოტების წინაპრები). მინი|მარცხნივ|ნობატიას ცენტრის, [[ძველი დონგოლას ნანგრევები.]] VII საუკუნიდან სუდანის ტერიტორიაზე ჩამოყალიბდა რამდენიმე პატარა ქრისტიანული სახელმწიფო (ალოა, მუკურა, ნობატია). 640-იანი წლებში, ჩრდილოეთიდან, ეგვიპტის გავლით დაიწყო არაბული ექსპანსია. არაბებმა აქ გაავრცელეს ისლამი და საკუთარი კულტურა, ასევე ფეოდალური წყობილება. არაბთა გავლენა ძირითადად გავრცელდა ჩრდილოეთ და დასავლეთ სუდანში.
XVI-XVII საუკუნეებში სუდანის ტერიტორიაზე არსებობდა დამოუკიდებელი სახელმწიფოები. მათ შორის უმთავრესი იყო სენარისა და დარფურის სასულთნოები. თუმცა XVIII საუკუნის შუა ხანებიდან სასულთნოები დაიშალა ცალკე ფეოდალურ სამთავროებად და დამოუკიდებელ ტომთა გაერთიანებებად.
XIX საუკუნე
1819-1822 წლებში ეგვიპტემ დაიპყრო სუდანის ტერიტორიის უდიდესი ნაწილი. 1841 წლის პორტას გადაწყვეტილებით ამ ტერიტორიებს ეწოდა „ეგვიპტის სუდანი“ და მისი მართვა დაევალა ეგვიპტის ვიცე-მეფეს, ამ თვალსაზრისით სუდანი შევიდა ოსმალეთის იმპერიის შემადგენლობაში, თუმცა იმყოფებოდა ეგვიპტის გავლენის ქვეშ. მინი|მარცხნივ|სუდანის მმართველი [[მუჰამად აჰმადი.]] XIX საუკუნის მეორე ნახევარში სუდანში გაძლიერდა დიდი ბრიტანეთის გავლენა. 1877 წელს სუდანის გენერალ-გუბერნატორი გახდა ინგლისელი გორდონი. სასტიკმა ექსპლუატაციამ და ეროვნულმა ჩაგვრამ ძლიერი სახალხო მოძრაობა გამოიწვია რელიგიურ-რეაქციული მიმართულებით. რელიგიურმა ლიდერმა მუჰამედ აჰმადმა თავი გამოაცხადა „მაჰდიდ“ (მესიად) და ცდილობდა გაეერთიანებინა დასავლეთი და ცენტრალური სუდანის ტომები ოსმალების წინააღმდეგ. აჯანყება დასრულდა ხართუმის აღებით, რომლის შედეგადაც ქვეყნიდან გააძევეს ევროპელი, ოსმალი და ეგვიპტელი ჩინოვნიკები. აჯანყების მეთაური მალევე გარდაიცვალა და მისი თანამდებობა დაიკავა აბდალლაჰ იბნ მუჰამად ალ-ტაიშამ, რომელიც ინგლისურ-ეგვიპტურმა ძალებმა დაამხეს 1898 წელს.
XX საუკუნე
პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ ბრიტანელმა კოლონიზატორებმა ქვეყანაში დაიწყეს ბამბის აქტიური წარმოება. ქვეყანაში ჩამოყალიბება დაიწყო ეროვნულმა ბურჟუაზიამ.
ბრიტანელებმა თავიანთი ხელისუფლების გასაძლიერებლად, ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში დაიწყეს ანტიისლამური და ანტიარაბული პროპაგანდა, მხარს უჭერდნენ ტრადიციულ რწმენას და ქრისტიანობას.
1921 წელს სუდანის მეცხრე ბატალიონის ოფიცერმა, მონის შვილმა, დინკას ტომის წარმომადგენელმა ალი აბდ ალ-ლატიფმა ჩამოაყალიბაპირველი პოლიტიკური გაერთიანება - „გაერთიანებული ტომების სუდანური საზოგადოება“, რომელიც ქვეყნის დამოუკიდებლობის მოთხოვნით გამოდიოდა. მან გამოსცა მანიფესტი, რომელიც მოსახლეობას შეიარაღებული აჯანყებისაკენ მოუწოდებდა.
მეორე მსოფლიო ომის დროს იტალიის არმიამ რომელიც ეთიოპიაში აწარმოებდა საომარ მოქმედებებს დაიკავა სუდანის ტერიტორიის ნაწილიც, მაგრამ უკვე 1941 წელს იტალიელები იძულებული გახდნენ უკან დაეხიათ, სუდანი გახდა ბრიტანეთის შეიარაღებული ძალების ძირითადი ბაზა აფრიკაში.
1951 წლის 15 ოქტომბერს ეგვიპტის პარლამენტმა მიიღო კანონი, რომლის მიხედვითაც გაუქმდა ინგლის-ეგვიპტის 1936 წლის ხელშეკრულება და ინგლის-ეგვიპტის 1899 წლის შეთანხმება, ეგვიპტის მეფე ფარუქი გამოცხადდა ეგვიპტისა და სუდანის მეფედ.
1952 წლის ივლისის რევოლუციის შემდეგ ეგვიპტემ აღიარა სუდანელი ხალხის თვითგამორკვევის უფლება. 1956 წლის 1 იანვარს სუდანმა დამოუკიდებლობა გამოაცხადა. ქვეყნის პირველი პრეზიდენტი გახდა იბრაჰიმ აბუდი (1958-1964 წწ.), ხოლო 1969-1985 წლებში ქვეყანაში სოციალისტური კავშირის ლიდერის ჯაფარ ნიმეირის დიქტატურა მყარდება. 1989 წლიდან კი ქვეყნის სათავეშია ომარ ალ-ბაშირი.
XXI საუკუნე
კოლონიალურ პერიოდში სუდანის საზღვრები ხელოვნურად ჩამოყალიბდა და არ გაითვალისწინეს ეთნიკური და რელიგიური თავისებურებები, რამაც თითქმის განუწყვეტელი სამოქალაქო ომი გამოიწვია. მუდმივი კონფლიქტების შედეგად 2011 წელს ქვეყანა ორ ნაწილად გაიყო.
2003-2004 წლებში მთავრობასა და სამხრეთ სუდანს შორის მოლაპარაკებებმა შედეგი არ გამოიღო, შეტაკებები კვლავ გრძელდებოდა. 2005 წელს მხარეები შეთანხმდნენ, რომ სამხრეთი სუდანი მიიღებდა ავტონომიას 6 წლის განმავლობაში, რის შემდეგაც დამოუკიდებლობის საკითხი გადაწყდებოდა რეფერნდუმზე, ხოლო ნავთობის შემოსავლებს ამ პერიოდის განმავლობაში თანამბრად გაიყოფდა ორივე მხარე. 2005 წლის ივლისში აჯანყებულთა ლიდერი ჯონ გარანგი სუდანის ვიცე-პრეზიდენტის თანამდებობას იკავებს. პარლამენტში და მთავრობაში ადგილები განაწილდა ჩრდილოეთისა და სამხრეთის წარმომადგენლებს შორის, როგორც მმართველ პარტიასა და ოპოზიციას შორის. მინი|250პქ|სამთავრობო მილიცია [[დარფურის რეგიონი|დარფურში.]] სამხრეთ სუდანის გარდა, რომელიც დამოუკიდებელი გახდა 2011 წლის 9 ივლისს, ცენტრალური ხელისუფლების ისლამიზაციისა და არაბიზაციის პოლიტიკამ გამოიწვია სეპარატისტული მოძრაობების აღმასვლა სხვა, ისტორიულად და ეთნიკურად განსხვავებულ რეგიონებში, დარფურში და კორდოფანში. დარფურში დაპირისპირება 2003 წელს გადაიზარდა ფართომასშტაბიან კონფლიქტში.
2010 წელს სუდანში გაიმართა არჩევნები, რომლის შედეგად ეროვნულმა კონგრესმა და ომარ ალ-ბაშირმა შეინარჩუნეს ხელისუფლება. 2011 წლის 9-15 იანვარს გაიმართა სამხრეთ სუდანის დამოუკიდებლობის რეფერენდუმი, რომლის შედეგად მოსახლეობის უმრავლესობამ (98,83 %) მხარი დაუჭირა დამოუკიდებლობას. 9 ივლისს გამოცხადდა სამხრეთი სუდანის დამოუკიდებლობა. სუდანი გახდა პირველი ქვეყანა, რომელმაც აღიარა მსოფლიოს ახალი 194-ე ქვეყანა. 11 ივლისს გაეროს უშიშროების საბჭომ სუდანში სამშვიდობო მისიის დასრულების შესახებ განაცხადა.
2011 წლის მაისში ჯერ კიდევ ერთიანი ქვეყნის არსებობს პერიოდში დაიწყო კონფლიქტი სამხრეთ კორდოფანში, რომელიც სუდანისა და სამხრეთ სუდანის ჯერ კიდევ გადაუჭრელ პრობლემად რჩება.
გეოგრაფია
thumb|left|[[ჯებელ ბარკალის მთა ნუბიაში, იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი.]] thumb|left|სუდანის სატელიტური სურათი სუდანი მოთავსებულია აფრიკის ჩრდილოეთ ნაწილში და გააჩნია 853 კმ (530 მილის) სიგრძის სანაპირო ზოლი, რომლითაც წითელ ზღვას ესაზღვრება. ზღვის გარდა იგი ესაზღვრება 7 სახელმწიფოს: ეგვიპტეს, ერიტრეას, ეთიოპიას, სამხრეთ სუდანს, ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკას, ჩადს და ლიბიას. ქვეყნის ფართობი შეადგენს 1 886 068 კვადრატულ კილომეტრს (728 215 კვადრატულ მილს) და, ამ მხრივ, წარმოადგენს აფრიკის კონტინენტის მესამე ყველაზე უფრო დიდ ქვეყანას (ალჟირისა და კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის შემდეგ). სუდანი მოთავსებულია ჩრდილოეთის განედის 8° და 23° გრადუსებს შორის.
ლურჯი და თეთრი ნილოსი ერთმანეთს ხვდებიან ხართუმში, რათა შექმნან მდინარე ნილოსი, რომელიც მიედინება ჩრდილოეთისაკენ ეგვიპტის გავლით და ჩაედინება ხმელთაშუა ზღვაში. ლურჯი ნილოსის გზა სუდანის ფარგლებში დაახლოებით 800 კილომეტრს (497 მილს) შეადგენს და მას უერთდება მდინარეები დინდერი და რაჰადი სენარსა და ხართუმს შორის. თეთრ ნილოსს სუდანის ფარგლებში არ გააჩნია რაიმე მნიშვნელობანი შენაკადები.
ქვეყანაში ნალექების სიდიდე (წვიმის სახით) იზრდება სამხრეთის მიმართულებით. ცენტრალურ და ჩრდილოეთ ნაწილში მდებარეობს უკიდურესად მშრალი უდაბნო ადგილები, როგორიცაა ნუბიის უდაბმნო ჩრდილო-აღმოსავლეთში და ბაიუდას უდაბნო აღმოსავლეთში; სამხრეთში მდებარეობს ჭაობები და წვიმიანი ტყე. წვიმების სეზონი დაახლოებით სამ თვეს გრძელდება (ივლისიდან სექტემბრამდე) ჩრდილოეთში და ექვს თვემდე (ივნისიდან ნოემბრამდე) სამხრეთში. მშრალ რეგიონებს აზიანებს ხოლმე ქვიშის ქარიშხლები, რომლებიც ცნობილია ჰაბუბის სახელით და რომელსაც შეუძლია სრულიად დაფაროს მზის შუქი. ჩრდილოეთის და დასავლეთის ნახევრადუდაბნო არეებში მოსახლეობა იშვიათ წვიმებს იყენებს ძირითადი აგრიკულტურული საჭიროებებისათვის და მათი დიდი ნაწილი მომთაბარეა, თავიანთი ცხვრის და აქლემის ფარებით მოგზაურობენ ქვეყნის შიგნით. მდინარე ნილოსთან უფრო ახლოს ბევრი კარგად მორწყული ფერმებიც გვხვდება, რომლებშიც მარცვლეული მოჰყავთ. მზით განათებული პერიოდის ხანგრძლივობა ძალიან მაღალია ქვეყნის მთელ ტერიტორიებში, მაგრამ ეს განსაკუთრებით საგრძნობია უდაბნოებში, სადაც მზე შეიძლება წელიწადში 4000 საათს აცხუნებდეს.
თეთრ და ცისფერ ნილოსზე რამდენიმე კაშხალია აგებული, მათ შორისაა სენნარისა და როსეირესის კაშხლები ცისფერ ნილოსზე და ჯებელ აულიას კაშხალი თეთრ ნილოსზე. სუდან-ეგვიპტის საზღვარზე მდებარეობს ნასერის წყალსაცავი.
სასარგებლო წიაღისეულიდან აღსანიშნავია აზბესტი, ქრომიტი, კობალტი, სპილენძი, ოქრო, გრანიტი, თაბაშირი, რკინა, კაოლინიტი, ტყვია, მანგანუმი, ბუნებრივი აირი, ნიკელი, ნავთობი, ვერცხლი, კალა, ურანი და თუთია.
გაუდაბნოება მნიშვნელოვანი ეკოლოგიური პრობლემაა სუდანისათვის. შეშფოთებას იწვევს, ასევე, ნიადაგის ეროზია. სოფლის მეურნეობის გაფართოებისათვის, როგორც კერძო, ისე სახელმწიფოს მიერ გაწეულმა ღონისძიებებმა შედეგი არ გამოიღო. ეკოლოგიურ პრობლემებს შორისაა ტყის ჩეხვა და წყლის საფარის შემცირებაც.
ქვეყნის ველურ ბუნებას საფრთხეს უქმნის ნადირობა. 2001 წლის მდგობარეობით, ძუძუმწოვრების ოცდაერთი სახეობა და ფრინველების ცხრა სახეობა იმყოფებოდა საფრთხის ქვეშ, ისევე როგორც მცენარეთა ორი სახეობა. საფრთხეს დაქვემდებარებულ სახეობებს შორის შედიოდნენ: ჩრდილოეთის მელოტი იბისი, ჩრდილოეთის თეთრი მარტორქა, ანტილოპა ალცელაფუსი, ვიწრორქიანი გაზელი, და ქორისნისკარტა ზღვის კუ. საჰარული ორიქსი აქაურ ველურ ფლორაში საერთოდ ამოწყდა.
თავდაცვა
2004 წლის დარფურის კრიზისის შემდეგ, ცენტრალური ხელისუფლების უსაფრთხოების დაცვა ისეთი გასამხედროებული, აჯანყებული, შეიარაღებული ჯგუფების წინააღმდეგობისგან, როგორიც სამართლიანობისა და თანასწორობის მოძრაობა, სუდანის სახალხო განმათავისუფლებელი და სუდანის განმათავისუფლებელი არმიებია, სახელმწიფოს შეიარაღებული ძალების ერთ-ერთ პრიორიტეტად იქცა. არაოფიციალურად, სუდანის შეიარაღებული ძალები ასევე ნომადურ მილიციასაც იყენებენ, მათ შორის აჯანყებულებთან ბრძოლაში ყველაზე გამოჩენილი ჯანჯაუედის ძალები იყო. სასტიკ შეტაკებებში, დაახლოებით 200 000-დან 400 000-მდე ადამიანი დაიღუპა.
დემოგრაფია
2008 წლის აღწერით, სუდანის ჩრდილოეთი, დასავლეთი და აღმოსავლეთი ნაწილის მოსახლეობა ერთად 30 მილიონს შეადგენდა. სამხრეთ სუდანის გამოყოფის შემდეგ, ხსენებული აღწერის გათვალისწინებით, დღევანდელი სუდანის მოსახლეობა შეიძლება შევაფასოთ, როგორც 30 მილიონზე ოდნავ მეტი. წინა ორ დეკადაში მოსახლეობის მნიშვნელოვანი ზრდა აღინიშნებოდა, შედარებისათვის, 1983 წლის აღწერით სუდანის მთელი მოსახლეობა, დღევანდელი სამხრეთ სუდანის ჩათვლით, 21,6 მილიონს შეადგენდა. ქვეყნის მთავარი მეტროპოლისის, ხართუმის მოსახლეობა (აქ შედის საკუთრივ ხართუმი, ომდურმანი და ხართუმის ჩრდილოეთი სატელიტები) სწრაფად იზრდება და აღწერის დროს შეადგენდა 5,2 მილიონს.
მიუხედავად იმისა, რომ ამ ქვეყნიდან დღესდღეობით გარბიან თავიანთი ლტოლვილები, სუდანი სხვა ქვეყნებიდან ლტოლვილთა ნაწილს თავისთანაც იფარებს. „2008 წლის ლტოლვილთა მსოფლიო მიმოხილვის“ თანახმად, რომელიც გამოქვეყნებული იქნა ლტოლვილთა და იმიგრანტთა აშშ კომიტეტის მიერ, 2007 წელს სუდანში ცხოვრობდა 310 500 ლტოლვილი და თავშესაფრის მაძიებელი. ამ მოსახლეობის უმეტესი ნაწილი მოვიდა ერითრეიდან (240 400 პირი), ჩადიდან (45 000), ეთიოპიიდან (49 300) და ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკიდან (2500). სუდანის მთავრობამ 2007 წელს ძალის გამოყენების მოახდინა, სულ მცირე, 1.500 ლტოლვილისა და თავშესაფრის მაძიებლის დეპორტირება. სუდანი წარმოადგენს 1951 წ. ლტოლვილთა სტატუსთან დაკავშირებული კონვენციის მხარეს.
ეთნიკური ჯგუფები
სუდანელი არაბების ეთნოსი 2008 წლის შეფასებით სუდანის მოსახლეობის 70 %-ს შეადგენს. სხვა ეთნოსებს შორის აღსანიშნავია ნუბიელი ხალხის არაბიზებული ეთნიკური ჯგუფი, ზაგაუები და კოპტები.
სუდანში 597 ჯგუფი ცხოვრობს, რომლებიც 400-ზე მეტი განსხვავებულ ენასა და დიალექტზე საუბრობს. სუდანელი არაბები ჯერჯერობით ამ ქვეყნის უდიდეს ეთნიკურ ჯგუფს შეადგენენ. ისინი თითქმის ყველანი მუსულმანები არიან; მაშინ როდესაც მათი უმრავლესობა საუბრობს სუდანურ არაბულ დიალექტზე, ქვეყნის სხვა ზოგიერთი არაბული ტომები საუბრობს სხვა არაბულ დიალექტებზეც, მაგალითად: აუადიას და ფადნიას ტომები და ბანი არაქის ტომები, რომლებიც საუბრობენ ნაჯდი არაბულად; რუფა'ას, ბანი ჰასანის, ალ-აშრაფის, ქინანას და რაშაიდას ტომები, რომლებიც საუბრობენ ჰეჯაზი არაბულად. დამატებით, ქვეყნის დასავლეთ ნაწილში სხვა ეთნიკური ჯგუფებიცაა გავრცელებული, მაშინ როცა ჩრდილოეთი ნაწილის, რიზეიგატის რამდენიმე არაბული ბედუინური ტომი და სხვები, რომლებიც სუდანურ არაბულ დიალექტზე საუბრობენ, იზიარებენ ამავე სუდანური არაბებისათვის დამახასიათებელ კულტურას.
ენები
thumb|200px|არაბულად მოლაპარაკე [[რაშაიდას ხალხი|რაშაიდები მოვიდნენ სუდანში არაბეთის ნახევარკუნძულიდან დაახლოებით 170 წლის წინ]] სუდანის სხვადასხვა აბორიგენული ჯგუფებისთვის დაახლოებით 70 ენაა მშობლიური.
სუდანური არაბული არის ქვეყნის ყველაზე უფრო გავრცელებული ენა. იგი წარმოადგენს სახესხვაობას (დიალექტს) არაბული ენისა, რომელიც, თავის მხრივ, მიეკუთვნება სემიტურ ენათა ოჯახის აფრო-აზიურ შტოს. დიალექტმა ლექსიკონის ნაწილი ისესხა ადგილობრივი ნილო-საჰარული ენებისაგან: ნუბიური ენისაგან (ნობიინი), ფურის ენისაგან, ზაგაუას ენისაგან. ამან მოგვცა შედეგად არაბულის იმგვარი სახესხვაობა, რომელიც უნიკალურია სუდანისათვის და ნილოსური, არაბული და დასავლური კულტურების ისტორიული ურთიერთქმედების შედეგია. სუდანის ზოგიერთ მომთაბარე ტომს საუდის არაბეთის მსგავსი არაბული აქცენტი გააჩნია. კიდევ სხვა მნიშვნელოვან ენებს შორის შეიძლება ჩამოვთვალოთ ბეჯა (იგივე ბედაუი), რომელიც გავრცელებულია წითელი ზღვის გასწვრივ. იგი წარმოადგენს აფრო-აზიურ ენათა ოჯახის კუშიტური ენების) შტოს ერთადერთ ენას, რომელიც დღეს ამ ტერიტორიაზეა გავრცელებული.
რელიგია
thumb|[[მინარეთი სუდანის პორტში]] 2011 წელს დაყოფის შემდეგ, რომელმაც ცალკე მოხლიჩა სამხრეთ სუდანი, სუდანში დარჩენილი მოსახლეობის 97 % მისდევს ისლამს. მუსლიმები ორ ჯგუფად იყოფა: სუფიებად და სალაფიებად (ანსარ ალ სუნა). ორი პოპულარული ჯგუფი, ანსარები და ხათმია ასოცირდება, შესაბამისად, ოპოზიციურ პარტია უმასთან და დემოკრატიულ უნიონისტურ პარტიასთან.
ხართუმში და ქვეყნის ჩრდილოეთი ნაწილის სხვა ქალაქებში ცხოვრობენ კოპტი მართლმადიდებლებისა და ბერძენი მართლმადიდებლების ძირძველი ქრისტიანული ჯგუფები. ხართუმსა და აღმოსავლეთ სუდანში აგრეთვე გვხვდებიან ეთიოპი და ერითრეელი ქრისტიანული თემები, რომლებიც ძირითადად ბოლო რამდენიმე დეკადის განმავლობაში შემოსახლდნენ, როგორც ლტოლვილები და მიგრანტები. დასავლურ ქრისტიანობასთან აფილირებული ყველაზე დიდი ჯგუფებია რომის კათოლიკე და ანგლიკანური ეკლესიის ქრისტიანები. სხვა, უფრო მცირერიცხოვან ქრისტიანულ ჯგუფებს შორის აღსანიშნავია აფრიკის საკუთარი ეკლესიის, სომხური სამოციქულო ეკლესიის, სუდანის ქრისტეს ეკლესიის, სუდანის შიდა ეკლესიის, იეჰოვას მოწმეების, სუდანის აღდგომის ეკლესიის და სუდანის ევანგელიკური პრესვიტერიული ეკლესიის (ჩრდილოეთში) მრევლი. სამთავრობო აქციები ნუბას ხალხის წინააღმდეგ, რომლებიც მინერალებით მდიდარი ნუბას მთების ტრადიციულ მცხოვრებთ წარმოადგენენ, ჩათვლილი იქნა ეთნიკურ წმენდად.
NGC 7505
NGC 7505 — გალაქტიკა პეგასის თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1886 წლის 25 სექტემბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
დიდი მაკედონია
მინი|350პქ|დიდი მაკედონიის რუკა დიდი მაკედონია ან გაერთიანებული მაკედონია (Обединета Македонија) – მაკედონელ რადიკალ-ირედენტისტების პოპულისტური, პანსლავური და პანბალკანური იდეა. ჩამოყალიბდა დიდი ალბანეთისა და დიდი სერბეთის იდეების საპირისპიროდ. იდეა და თავად ტერმინი გაჩნდა 1913 წელს ბუქარესტის შეთანხმების შედეგად.
დიდი მაკედონიის შემადგენლობაში მოიაზრებოდა თანამედროვე მაკედონიის რესპუბლიკა, საბერძნეთის მაკედონია, ბულგარეთის ბლაგოევგრადის ოლქი, ალბანეთის სამხრეთ-აღმოსავლეთი ოლქები და სერბეთის სამხრეთი ნაწილი.
Camponotus rectangularis
Camponotus rectangularis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
კომერიო (პუერტო-რიკო)
სქოლიო
კატეგორია:პუერტო-რიკოს მუნიციპალიტეტები კატეგორია:სან-ხუანი-კაგვასი-გვანაიბოს მეტროპოლიტენური ტერიტორია
გროს-ლიცნერი
გროს-ლიცნერი (Gross Litzner) — მთა სილვრეტის ალპებში. მდებარეობს შვეიცარია-ავსტრიის საზღვარზე. სიმაღლე 3 109 მეტრი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები კატეგორია:ავსტრიის მთები
Ղ
Ղ, ղ (ղատ) — სომხური ანბანის მეთვრამეტე ასო. ტრანსკრიფციაა — [ł]; გამოითქმის, როგორც ქართული „ღ“; რიცხვითი მნიშვნელობაა — 90 (ოთხმოცდაათი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სომხური ასოები
ფეროლი
ფეროლი  — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის გალისიის ავტონომიური გაერთიანების ლა-კორუნიის პროვინციის ფეროლის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 82,65 კმ². მოსახლეობა — 65 560 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ლა-კორუნიის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ლა-კორუნიის ქალაქები
შეპიაკი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:წალკის მუნიციპალიტეტის ტაძრები
პესკარის პროვინცია
პესკარა (Provincia di Pescara) — პროვინცია იტალიაში, აბრუცის რეგიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიის პროვინციები
ესპანეთის კომარკები
300px|მინი|ესპანეთის კომარკები ესპანეთის კომარკები (Comarcas de España) — მეორე დონის ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დანაყოფი ესპანეთში. კომარკები ერთიანდებიან პროვინციებში და თავის მხრივ იყოფიან მუნიციპალიტეტებად. ამჟამად ესპანეთის ტერიტორიაზე 324 კომარკაა.
სქოლიო
კატეგორია:ესპანეთის ადმინისტრაციული დაყოფა
გრიგოლ ქობალია
გრიგოლ ქობალია (დ. 10 აპრილი, 1946, კორცხელი, ზუგდიდის რაიონი — გ. 8 მაისი, 2008) — ქართველი იურისტი, პოლიტიკოსი.
დაამთავრა სსრკ შინაგან საქმეთა სამინისტროს აკადემიის როსტოვის ფილიალი სამართალმცოდნის სპეციალობით და საქართველოს სუბტროპიკული მეურნეობის ინსტიტუტი. 2004-2008 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ნაციონალური მოძრაობა — დემოკრატები“.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 10 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1946 კატეგორია:გარდაცვლილი 8 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 2008 კატეგორია:საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს სუბტროპიკული მეურნეობის ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები გრიგოლ
ნიდერლანდების რევოლუცია
ნიდერლანდების ბურჟუაზიული რევოლუცია (Tachtigjarige Oorlog — «ოთხმოცწლიანი ომი») — ომი ნიდერლანდების მიწებსა და ესპანეთის მეფეს შორის, რომელიც 1568-1648 წლებში მიმდინარეობდა. რევოლუციის შედეგად საღვთო რომის იმპერიამ შვიდი გაერთიანებული პროვინციის დამოუკიდებლობა ცნო. ოლქებმა, რომლებსაც დღეს ბელგია და ლუქსემბურგი ეწოდება (იმ ჩვიდმეტთაგანი, რომლებიც ჰაბსბურგების განკარგვაში დარჩა), სამხრეთ ნიდერლანდების სახელი მიიღეს. შეიქმნა ჰოლანდიის რესპუბლიკა.
ომის წინა პირობები
thumb|left|[[ფილიპე II (ესპანეთი)|ფილიპე II]]
ფილიპე II
1555 წელს აუგსბურგის ზავის შემდეგ კარლ V-ის ვაჟმა ფილიპე II-მ მიიღო ნიდერლანდები, ესპანეთი თავისი კოლონიებით და ნეაპოლიტანია (სამხრეთ იტალია). მას სურდა გამხდარიყო ევროპის უძლიერესი მეფე, ამიტომ უაღრესად გაურთულდა ურთიერთობა ინგლისთან, საფრანგეთთან და ოსმალეთთან. საფრანგეთთან და ოსმალეთთან გამართული ომები, ცალკეულ გამარჯვებათა მიუხედავად, უშედეგოდ დამთავრდა. ინგლისთან დაპირისპირებამ კი ესპანეთი კატასტროფის პირამდე მიიყვანა.
ფილიპე II იყო კათოლიკობისა და აბსოლუტიზმის (თვითმპყრობელობის) თავგამოდებული დამცველი. ამის გამო მას უდიდესი სირთულეები შეექმნა საშინაო პოლიტიკაში, უპირველეს ყოვლისა ნიდერლანდებთან ურთიერთობაში.
სქოლიო
* კატეგორია:ნიდერლანდების ისტორია კატეგორია:რევოლუციები კატეგორია:XVI საუკუნის ომები კატეგორია:XVII საუკუნის ომები
ადამიანური ლაქა (რომანი)
ადამიანური ლაქა (The Human Stain) — ამერიკელი მწერლის ფილიპ როთის 2000 წელს გამოცემული რომანი, რომელშიც მოქმედება 1990-იანი წლების ბოლოს მიმდინარეობს აშშ-ში, ახალი ინგლისის რეგიონში.
ქართული გამოცემა
ქართული გამოცემა ეკუთვნის გამომცემლობა „პალიტრა L“-ს. ქართული თარგმანი გამოვიდა 2013 წელს.
ეკრანიზაცია
ნაწარმოები „ადამიანური ლაქა“ ამავე სახელწოდებით ფილმად გადაიღო რეჟისორმა რობერტ ბენტონმა 2003 წელს. მთავარ როლებს ასრულებენ ენტონი ჰოპკინზი, ნიკოლ კიდმანი და გერი სინიზი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკული რომანები კატეგორია:2000 წლის რომანები კატეგორია:ფილიპ როთის რომანები
კრენტენი
კრენტენი (Krönten) — მთა ურნერის ალპებში, შვეიცარიაში. მდებარეობს ვალეს კანტონში; გადაჰყურებს მდინარე როისის ხეობას. სიმაღლე 3 108 მეტრი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:შვეიცარიის მთები
Camponotus reaumuri
Camponotus reaumuri — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
სოლომონის ტაძარი
სოლომონის ტაძარი, რომელიც ოქროთი და ძვირფასი ქვებით იყო მორთული, ოდესმე აგებულთაგან ერთ-ერთი ყველაზე ძვირადღირებული შენობა იყო. მნიშვნელოვანია, რომ ტაძრის სამშენებლო გეგმა თავად სოლომონისგან მომდინარეობდა. ტაძრის გვერდით უზარმაზარი ეზოები და ადმინისტრაციული შენობები იყო განლაგებული.
მისი მშენებლობა, რომელზეც 180000-ზე მეტი კაცი მუშაობდა, შვიდწელიწად-ნახევარს გაგრძელდა და ძვ. წ. 1027 წელს დასრულდა (1მფ. 5:13—16; 6:1, 38). კარვის მსგავსად ტაძარიც „ჭეშმარიტ კარავს“, ღმერთის სულიერ ტაძარს განასახიერებდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იერუსალიმი კატეგორია:ძველი აღთქმა კატეგორია:ებრაული ტაძრები კატეგორია:დანგრეული ტაძრები
Ճ
Ճ, ճ (ճէ) — სომხური ანბანის მეცხრამეტე ასო. ტრანსკრიფციაა — [č]; გამოითქმის, როგორც ქართული „ჭ“; რიცხვითი მნიშვნელობაა — 100 (ასი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სომხური ასოები
დიდი იტალია
[[ფაილი:GreaterItalia.jpg|thumb|right|400px|დიდი იტალიის რუკა.
]] დიდი იტალია (Grande Italia), ან  იმპერიული იტალია (Italia Imperiale) —  ამბიციური პრექტი, რომელიც შემუშავდა ფაშისტური იტალიის მიერ. პროექტის მიზანი იყო შეექმნა იტალიის იმპერია, სადაც გარდა იმ ტერიტორიებისა, რომელზეც პრეტენზიას აცხადებდნენ ირედენტისტები (კორსიკა, ნიცა, დალმაცია, მალტა) უნდა შესულიყო ხმელთაშუა ზღვის მიმდებარე ევროპული და აფრიკის გარკვეული ტერიტორიები. კერძოდ: ალბანეთი, ჩერნოგორია, ტუნისი, ლიბია. აღნიშნული პროექტით იტალია, ფაქტობრივად, ცდილობდა აღედგინა კონტროლი რომის იმპერიის დაცემის შემდეგ დაკარგულ ტერიტორიებზე.
ლიტერატურა
კატეგორია:იტალიის ისტორია კატეგორია:ირედენტიზმი
გურამიშვილი (თბილისის მეტრო)
„გურამიშვილი“ (ყოფილი „თემქა“) — თბილისის მეტროპოლიტენის პირველი ხაზის ერთ-ერთი სადგური. მდებარეობს „სარაჯიშვილისა“ და „ღრმაღელეს“ შორის, ელმავალმშენებელ ქარხანასთან. იგი 1985 წელის 16 ნოემბერს გაიხსნა. არქიტექტორი — ნ. ლომიძე, მხატვრები — ი. ტაბიძე, ა. ხარებავა, თ. ცხომელიძე. სამშენებლო სამუშაოები განახორციელა „თბილმეტრომშენმა“.
მიწისზედა პავილიონი არა აქვს. მეტროში შესასვლელი მიწისქვეშა გადასასვლელიდანაა (ესკალატორის საშუალებით). სადგური ღია წესითაა აგებული, კედლები მოპირკეთებულია სალიეთის წითელი და ურალის ღია ფერის მარმარილოთი, იატაკი — კურსების გრანიტით და მოლითის მარმარილოს ფილებით.
სადგურის მოსაცდელი ვესტიბულის შესასვლელის ზემოთ და მოპირდაპირე კედელზე ჰორელიეფური გამოსახულებებია. რელიეფზე ხელოვნებისა და მეცნიერების სხვადასხვა დარგის სიმბოლური გამოსახულებებია დატანილი, რომლებსაც ადამიანები განასახირებენ.
სქოლიო
კატეგორია:ახმეტელი-ვარკეთილის ხაზი
NGC 7508
NGC 7508 — გალაქტიკა პეგასის თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1825 წლის 13 ოქტომბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:პეგასის თანავარსკვლავედი
გორგითიონი
გორგითიონი (ბერძნ. Γοργυθίων) ბერძნული მითოლოგიით ტროას მეფე პრიამის ერთ-ერთი ვაჟი ტროას ომის პერიოდში და ჰომეროსის ილიადაში არის მოხსენიებული, როგორც მეორეხარისხოვანი გმირი. დედამისი კასტიენიერა აისიმელი იყო.
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია კატეგორია:ტროის ომი
ბაზილიკა
thumb|300px|right|[[წმ. პეტრეს ბაზილიკა ვატიკანში.]] ბაზილიკა ( — მეფის სახლი) — გეგმით სწორკუთხედის ფორმის, რომელსაც შიგნით, სიგრძივი ან ბურჯების რიგი სამ ან ხუთ ნავად ყოფას. აფსიდით დაბოლოებული შუა ნავი ცალფერდა სახურავებით გადახურულ გვერდითა ნავებზე განიერი და მაღალია. სინათლე შემოდის მისი კედლების ზედა ნაწილში დაყოლებული სარკმლებიდან. ადრინდელ ქრისტიანულ ბაზილიკას ხშირად დასავლეთი მხრიდან ეკვრის დიდი, გეგმით სწორკუთხოვანი ატრიუმი. ატრიუმსა და ძირითად ეკლესიას შორის, შესასვლელის წინ, მოთავსებულია სტთა. ხოლო საკურთხევლის აფსიდსა და ნავებს შორის განივი ნავი ტრანსეპტი. რომაულ და ადრინდელ ქრისტიანულ ბაზილიკებში გამოყენებული იყო ხის ნივნივებიანი ღია გადახურვა, რომელიც მოგვიანებით კამაროვანი გადახურვით შეიცვალა. ბაზილიკას ძველ საბერძნეთში უწოდებდნენ კარიბჭეს, სადაც სხდომებს ატარებდა ათენის არქონტი - ბაზილევსი, ძველ რომში - სასამართლოსა და სავაჭრო გარიგებათა შენობას (პორციუსის ემილიუსის, იულიუსის, ულპიუსის, მაქსენციუსის ბაზილიკები). შემდეგში ბაზილიკა გახდა ადრინდელ ქრისტიანულ ტაძრის ძირითადი ტიპი. იგი განვითარებული სახით გვხვდება ბიზანტიურ, რომაულ, გოტიკურ, აგრეთვე, აღორძინების ხანის ბაროკოს ხუროთმოძღვრებაში. ძირითადად სახალხო დანიშნულების, ძველ საბერძნეთში - ტრიბუნალი. ჰელენისტურ ქალაქებში საზოგადოებრივი ბაზილიკები ძვ. წ. II საუკუნიდან ჩნდება.
რომის იმპერიის ოფიციალურად გაქრისტიანების შემდეგ ტერმინის მნიშვნელობა განივრცო და მიუთითებს ვრცელ, მნიშვნელოვან ეკლესიაზე, რომელსაც პაპის მიერ განსაკუთრებული მნიშვნელობის რელიგიური ცერემონიების ჩატარების უფლება მიეცა. ეს უმაღლესი და უმნიშვნელოვანესი სალოცავი ადგილებია წმინდა რომის კათოლიკურ ეკლესიაში, რომელსაც შემდეგ იერარქიით მოჰყვება საკათედრო ტაძრები, ეკლესიები და ბოლოს კაპელები. შესაბამისად, ეს სიტყვა დღეს ინარჩუნებს ორმაგ მნიშვნელობას — არქიტექტურულსა და ეკლესიასტიკურს.
საქართველოში ბაზილიკა გავრცელებული იყო უმეტესად ადრინდელ ფეოდალურ ხანაში. ქართულ ბაზილიკას არ აქვს ატრიუმი, ნართექსი და ტრანსპეტი. კონსტრუქციულად დამახასიათებელია კამაროვანი გადახურვა, მასიური ბოძები ან თაღები, საშენ მასალად გამოყენებულია ქვა, საქართველოში შემუშავდა აგრეთვე ბაზილიკის თავისებური ვარიანტი, რომელსაც ქართველმა მეცნიერებმა სამეკლესიიანი ბაზილიკა უწოდეს. ყველაზე მნიშვნელოვანი ქართული ბაზილიკები (ბოლნისის სიონი, ურბნისი, ხაშმი, ანჩისხატი, წყაროსთავი და სხვა) - V-VI საუკუნეებს განეკუთვნება.
სან-ხუანი-კაგვასი-გვაინაბოს მეტროპოლიტენური ტერიტორია
სან-ხუანი-კაგვასი-გვანაიბოს მეტროპოლიტენური ტერიტორია (San Juan–Caguas–Guaynabo metropolitan area) ― აშშ-ის სტატისტიკური აღწერის ბიუროს მიერ შემუშავებული მეტროპოლიტენური სტატისტიკური ტერიტორია პუერტო-რიკოში, ქალაქ სან-ხუანის ირგვლივ. 2009 წლის 1-ელი ივლისის აღწერის მიხედვით, ტერიტორიის მოსახლეობა 2 617 089 ადამიანს შეადგენდა, რაც 2000 წლის მონაცემებთან შედარებით 4.31%-ით მეტია.
მუნიციპალიტეტები
სან-ხუანი-კაგვასი-გვაინაბოს მეტროპოლიტენური ტერიტორია პუერტო-რიკოს უდიდესი მეტროპოლიტენური ტერიტორიაა მოსახლეობის მიხედვით და კუნძულის თითქმის ნახევარს მოიცავს. მთავარი ქალაქებია: სან-ხუანი, ბაიამონი და კაროლინა.
სან-ხუანი-კაგვასი-გვაინაბოს მეტროპოლიტენური ტერიტორიის შემადგენლობაში 41 მუნიციპალიტეტი (municipios) შედის. ტერიტორიის საერთო ფართობი 1 902.45 კვადრატული მილია. 2020 წლის მონაცემებით, მოსახლეობის მიხედვით, სან-ხუანი-კაგვასი-გვაინაბოს მეტროპოლიტენური ტერიტორია 35-ე ადგილზეა მეტროპოლიტენურ სტატისტიკურ ტერიტორიებს შორის (ჩამორჩება დიდი კლივლენდის ტერიტორიას და აღემატება სან-ხოსეს მეტროპოლიტენურ ტერიტორიას).
ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 2012: კვალიფიკაცია ჯგუფი G
შედეგები
<div id="მონტენეგრო v უელსი">
<div id="ინგლისი v ბულგარეთი">
<div id="ბულგარეთი v მონტენეგრო">
<div id="შვეიცარია v ინგლისი">
<div id="მონტენეგრო v შვეიცარია">
<div id="უელსი v ბულგარეთი">
<div id="შვეიცარია v უელსი">
<div id="ინგლისი v მონტენეგრო">
<div id="უელსი v ინგლისი">
<div id="ბულგარეთი v შვეიცარია">
<div id="ინგლისი v შვეიცარია">
<div id="მონტენეგრო v ბულგარეთი">
<div id="ბულგარეთი v ინგლისი">
<div id="უელსი v მონტენეგრო">
<div id="შვეიცარია v ბულგარეთი">
<div id="უელსი v შვეიცარია">
<div id="ბულგარეთი v უელსი">
<div id="შვეიცარია v მონტენეგრო">
სქოლიო
კვალიფიკაცია
დიდი იდეა (საბერძნეთი)
მინი|285პქ|დიდი საბერძნეთის (Μεγάλη Ἑλλάς) რუკა [[სევრის ხელშეკრულება|სევრის ხელშეკრულების მიხედვით]] დიდი იდეა (Μεγάλη Ιδέα - მეგალი იდეა) – ბერძნების ირედენტისტული კონცეფცია ოსმალეთის იმპერიის ბატონობის ქვეშ ყოფნის დროს, რომელიც გულისხმობდა ბიზანტიის იმპერიის აღდგენას ცენტრით კონსტანტინოპოლში.
ტერმინმა Μεγάλη Ιδέα პირველად გაიჟღერა საბერძნეთის პრემიერ-მინისტრის იოან კოლეტის სიტყვაში, ქვეყნის ახალი კონსტიტუციის დებატებისას 1844 წელს. იდეამ აქტუალობა მოიპოვა სევრის ხელშეკრულების დადების შემდეგ, რომლის ძალითაც მოკავშირები ინაწილებდნენ ოსმალეთის იმპერიას.
სქოლიო
კატეგორია:საბერძნეთის ისტორია კატეგორია:ირედენტიზმი
რობინია
რობინია (Robinia) — მცენარეთა გვარი პარკოსანთა ოჯახისა. ფოთოლმცვივანი ხეები და ბუჩქებია. თეთრი, ვარდისფერი და წითელი ყვავილები მტევან ყვავილედში აქვთ თავმოყრილი. 20-მდე სახეობა ძირითადად გავრცელებულია ჩრდილოეთ და ცენტრალურ ამერიკაში.
საქართველოში კულტივირებულია 4 სახეობა, მათ შორის უფრო გავრცელებულია ცრუაკაცია (თეთრი აკაცია), რომელიც ველურდება (მაგ., კოლხეთში) და ხშირად წარმოადგენს სარეველა მცენარეს.
ლიტერატურა
კატეგორია:პარკოსნები
J2ME
thumbnail|100px|right|დიუკი, ჯავას თილისმა
J2me არის ჯავა პროექტის განშტოება რომელიც განკუთვნილია შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე ელექტრონული ხელსაწყოების პროგრამირებისთვის. ასეთი ხელსაწყოებია მობილური ტელეფონი, ციფრული პერსონალური ასისტენტი, ვიდეო თამაშების დანადგარი, საოჯახო ელექტრონული ტექნიკა და მრავალი სხვა. ხელსაწყოების მრავალფეროვნების გამო საჭირო გახდა მათი კლასიფიკაცია თითოეულის შესაძლებლობების მიხედვით. კლასიფიკაციის ყველაზე ქვედა ფენას წარმოადგენენ კონფიგურაციები. მათ მაღლა თავს იყრიან პროფილები, რომლებიც უფრო დაწვრილებით აღწერენ ჯავა აპიებს ყოველი ხელსაწყოს ტიპისთვის. ბოლო ფენაში კი მოთავსებულები არიან დამატებითი ნაკრებები განსაკუთრებული თვისებების მისანიჭებლად.
J2ME და JVM (Java Virtual Machine)
J2ME დამზადებულია J2SE მაგალითზე და ჯავა პროგრამირების ენის ყველა თვისებას შეიცავს. J2ME ჯავა ვირთუალური მანქანის(JVM) და ჯავა ბიბლიოთეკის მინიმალურ ნაკრებს იყენებს, რაც საკმარისია მხოლოდ შეზღუდული უნარიანობის მქონე ხესლაწყოების ასამუშავებლად. დროთადრო როდესაც ხელსაწყოების დამამზადებელი ფირმა მსოფლიო ბაზარზე ახალი მოდელებით გამოდის, ჯავას მინიმალური ნაკრები ფართოვდება დამატებითი ბიბლიოთეკების დამზადებით. სწორედ ამ დამატებითი ბიბლიოთეკების მეშვეობით შესაძლებელია ახალ მოდელებში საინტერესო თვისებების შემოღება.
კონფიგურაციები და პროფილები
კონფიგურაციების და პროფილების კრებული კლასიფიცირდება ელექტრონული ხელსაწყოს მეხსიერების, ინფორმაციის გადამუშავების და I/O შესაძლებლობების გათვალისწინებით. მრავალი ერთმანეთისაგან განსხვავებული ელექტრონული ხელსაწყო წააგავს ერთმანეთს ელემენტარული ფუნქციონირების თვალსაზრისით. მათი გაერთიანების მიზნით შეიქმნა კონფიგურაცია. კონფიგურაცია შედგება ჯავა ვირტუალური მანქანის და მინიმალური კლასობრივი ბიბლიოთეკისგან, რომლებიც განკუთვნილნი არიან მსგავსი ელქტრონული ხელსაწყოების ასამოქმედებლად. არსებობს 2 ასეთი კონფიგურაცია CDC (Connected Device Configuration) და CLDC (Connected Limited Device Configuration). CDC განკუთვნილია ძლიერი ელქტრონული ხელსაწყოებისთვის. ამ ხელსაწყოებს უფრო დიდი მეხსიერება, სწრაფი მიკროპროცესორი და დიდი ქსელური ტევადობა გააჩნიათ. CLDC დამზადებულია უფრო სუსტ ხელსაწყოებისთვის. მათ შორის პეიჯერები, მობილური ტელეფონები, ციფრული პერსონალური ასისტენტები და ა.შ. იმის გამო რომ CLDC თავისი თვისებებით უახლოვდება CDC-ს, მისი გამოყენაბა ხდება აგრეთვე ბოლო თაობის სმარტფონებზე.
სქოლიო
კატეგორია:პროგრამირების ენები
კონტრაქტების სახლი
კონტრაქტების სახლი (უკრ.: Контрактовий будинок) სავაჭრო სახლია კიევის პოდილის უბანში, უკრაინა. ქალაქის მმართველობა კონტრაქტებს ამ შენობაში აწერდა ხელს, რის გამოც მას ეს სახელი შერჩა. შენობა კონტრაკტოვას მოედანზე მდებარეობს, რომელიც პოდილის მთავარი სავაჭრო ცენტრი იყო ერთ დროს. შენობა კლასიკური არქიტექტურის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს ნიმუშად ითვლება ქალაქში.
1811 წელს დიდმა ხანძარმა პოდილის ნაწილი გაანადგურა. ამ უბანში პირველი კონტრაქტების სახლიც დაიწვა. მისი შემცვლელი ნაგებობა 1815-17 წლებში აიგო კლასიკურ სტილში ინგლისელი არქიტექტორი ვ. გესტის პროექტით, რომელსაც არქიტექტორი ალექსანდრე მალენსკი ხელმძღვანელობდა.
კონტრაქტის სახლი ერთი მთლიანი ანსამბლის ნაწილი უნდა გამხდარიყო, რომელიც მოიცავდა საფოსტო დაწესებულებას, მაგისტრატის რეზიდენციას და ამ შენობას. თუმცა საბოლოოდ მხოლოდ ეს სახლი აშენდა. შენობის ფრონტალური და დასავლეთის ფასადები დორიული სვეტებითაა მორთული, აღმოსავლური კი - იონიურით, რომელიც პორტიკოზეა აღმართული. ფრონტალურ ფასადს სამკუთხა ფრონტონი ამშვენებს.
შენობას ორი სართული აქვს. მეორე სართული საკონცერტო დარბაზის ფუნქციას ასრულებს და კოლონადის მწკრივი აქვს დატანებული. შენობის ინტერიერს განსაკუთრებული დეკორაციები არ აქვს, გარდა ზედა სართულის ოთახებისა, რომლებიც მელენსკის მითითებით მორთეს. თუმცა შენობის აგების დღიდან მისი ინტერიერის გეგმა უკვე შეცვლილია.
სახელწოდების მიუხედავად ეს შენობა ხშირად გამოიყენებოდა საზეიმო დღესასწაულებებისა და კონცერტებისთვის. თავის დროზე აქ მრავალი განთქმული პიროვნება მოსულა, მათ შორის ალექსანდრე პუშკინი, ნიკოლაი გოგოლი, ონორე დე ბალზაკი, ტარას შევჩენკო, ადამ მიცკევიჩი და დენის დავიდოვი.
კატეგორია:კიევის არქიტექტურა კატეგორია:უკრაინის ნეოკლასიკური არქიტექტურა
ტერამოს პროვინცია
ტერამო (Provincia dell'Aquila) — პროვინცია იტალიაში, აბრუცის რეგიონში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიის პროვინციები
Camponotus rasilis
Camponotus rasilis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
Backstreet Boys-ის დისკოგრაფია
აქ წარმოდგენილია ამერიკული პოპ-ჯგუფ Backstreet Boys-ის დისკოგრაფია. მასში შედის რვა სტუდიური, ერთი საკონცერტო და სამი კომპილაციური ალბომი, აგრეთვე 28 სინგლი და 25 მუსიკალური ვიდეო.
სქოლიო
კატეგორია:Backstreet Boys კატეგორია:ამერიკელი მომღერლების დისკოგრაფიები კატეგორია:პოპ-ჯგუფების დისკოგრაფიები
Մ
Մ, մ (մեն) — სომხური ანბანის მეოცე ასო. ტრანსკრიფციაა — [m]; გამოითქმის, როგორც ქართული „მ“; რიცხვითი მნიშვნელობაა — 200 (ორასი).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სომხური ასოები
სანტა-კომბა
სანტა-კომბა  — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის გალისიის ავტონომიური გაერთიანების ლა-კორუნიის პროვინციის შალიასის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 203,7 კმ². მოსახლეობა — 9362 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ლა-კორუნიის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ლა-კორუნიის ქალაქები
Camponotus raphaelis
Camponotus raphaelis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
კეშა
კეშა როუზ სებერტი (Kesha Rose Sebert; დ. 1 მარტი, 1987, ლოს-ანჯელესი) — ამერიკელი მომღერალი და კომპოზიტორი.
„ჩემი ალბომით მე მსურს, ადამიანები გავაბედნიერო. ვფიქრობ, ჩემი მუსიკა ერთგვარი დღესასწაული იქნება ახალგაზრდებისა და მთლიანად, სიცოცხლისათვის“, – ასეთი თამამი განცხადება დაურთო თავისი პირველი ალბომის — Animal-ის პრეზენტაციას კეშამ, რომლის სინგლმა — „Tik Tok“, წერტილი დაუსვა ბრიტანული „ნიჭიერის“ ვარსკვლავის — სიუზენ ბოილის ექვსკვირიან ლიდერობას ჩარტებში.
ცხოვრების ადრეული წლები
ამერიკელი მომღერალი კეშა როუზ სებერტი, 1987 წლის 1 მარტს ლოს-ანჯელესში დაიბადა.იგი დედასთან კომპოზიტორ პიბ სებერტთან და უფროს ძმებთან – ლაგანთან და ლუისთან ერთად ცხოვრობდა. სებერტების ოჯახი მძიმე ფინანსურ კრიზისს განიცდიდა და 1991 წელს პიბიმ ტენესის შტატის ქალაქ ნეშვილში, ამერიკული ქანთრის სამშობლოში, თავის მშობლებთან საცხოვრებლად გადასვლა გადაწყვიტა, სადაც გაიარა კიდეც კეშას ბავშვობამ. პიბი ადგილობრივი ხმის ჩამწერი სტუდიების ხშირი სტუმარი იყო და მას მუდამ თან ახლდა კეშა, რომელიც სკოლისგან თავისუფალი დროის უმეტეს ნაწილს სტუდიებში ატარებდა. სკოლაში კი კეშა ყველასგან გამორჩეული იყო: იისფრად შეღებილი თმისა და უზარმაზარი, მეწამული ფერის შარვლის ტარების გამო, კეშას ხშირად იძახებდა თავის კაბინეტში დირექტორი შენიშვნის მისაცემად, ხოლო თანაკლასელები მასთან ურთიერთობაზე უარს აცხადებდნენ, რადგან, ექსტრავაგანტური გარეგნობის მომავალ ვარსკვლავს მარსიდან ჩამოფრენილად მიიჩნევდნენ.
გზა წარმატებისკენ
2006 წელს კეშას დაწერილი მუსიკა პირველად გამოჩნდა ამერიკულ ტელევიზიაში, სხვადასხვა ტელეშოუებსა და სერიალებში. იმავე პერიოდში მან მონაწილეობა მიიღო ავსტრალიური ჯგუფის – „ზი ვერონიქის“ სინგლის შექმნაში, რომელიც პოპულარული გახდა მწვანე კონტინენტზე. გარდა ამისა, კეშას ეკუთვნოდა ბეკ-ვოკალი ბრიტნი სპირსის სიმღერაზე – „Lace and Leather“, ხოლო პოპ-სცენის კიდევ ერთმა დამწყებმა ვარსკვლავმა, კეტი პერიმ, კეშა სულაც სათამაშოდ მიიწვია თავის კლიპში. სიმღერას „I Kissed a Girl“ წარმატება ხვდა წილად თინეიჯერებში, ხოლო მუსიკალურ სამყაროში ლაპარაკი დაიწყეს კეტი პერისა და კეშას არატრადიციული ორიენტაციის შესახებ. კეშამ და კეტიმ ერთმანეთი ლოს-ანჯელესის ერთ-ერთ კლუბში გაიცნეს და მას შემდეგ განუყრელი მეგობრები არიან. მათ ახალისებთ ის ფაქტი, რომ ისინი ყველას ლესბოსელები ჰგონია. სხვათა შორის, ერთ-ერთ ინტერვიუში კეშამ არ დამალა და განაცხადა, რომ მისთვის საუკეთესო მეგობრები „ცისფერები“ არიან, რადგან მათ არ იციან ღალატი და საიდუმლოს შენახვაც ქალებზე უკეთ შეუძლიათ.
საახალწლო დღესასწაულების შემდეგ, კეშამ, რომლის სახელის ინგლისურ ვარიანტში, ლათინური S-ის ნაცვლად დოლარის ნიშანი იწერება, გასაყიდად პირველი სტუდიური ალბომი გამოუშვა, სახელწოდებით „Animal“. აღსანიშნავია, რომ სიმღერები ალბომისთვის შვიდი წლის განმავლობაში იწერებოდა და, საბოლოოდ, დაახლოებით 200 კომპოზიციიდან, კეშამ პირველი ალბომისთვის 14 საუკეთესო შეარჩია.
2012-2013: Warrior და დავა Dr. Luke-თან
მინი|კეშა ამერიკულ ტელე შოუ "Today"-ში. ნოემბერი, 2012
კეშამ მეორე სტუდიური ალბომი, Warrior რომელზეც მუშაობა 2011 წელს, ტურნეს მიმდინარეობისას დაიწყო, გამოუშვა 2012 წლის 30 ნოემბერს. ალბომის პირველი სინგლი იყო „Die Young“. სიმღერამ პირველივე კვირაში ბილბორდის ცხელ ასეულში მეცამეტე პოზიცია დაიკავა, ხოლო შემდეგ მე-2 პოზიციამდეც მიაღწია. ალბომის მეორე სინგლმა, სახელად „C'Mon“ კომერციული თვალსაზრისით ვერ გაამართლა ლეიბლის მოლოდინი და დაიკავა მხოლოდ 27-ე პოზიცია ამავე ასეულში. 2013 წლის მარტში, ალბომის მხარდასაჭერად, კეშამ გამოაცხადა მომავალი ტურნეს შესახებ, სახელწოდებით Warrior Tour, რომლის ჩრდილო-ამერიკულ ნაწილსაც მართავდა ამერიკელ რეპერ, Pitbull-თან ერთად. ალბომ Warrior-ის მესამე სინგლი გახდა „Crazy Kids“. იგი გაყიდვაში გამოვიდა 2013 წლის აპრილში და განსაკუთრებით დიდი წარმატება მოიპოვა სამხრეთ კორეასა და ბელგიაში. 2013 წლის აპრილშივე, ტელეარხ MTV-ზე გამოჩნდა ახალი, დოკუმენტური სერიალი კეშას შესახებ, სახელწოდებით Ke$ha: My Crazy Beautiful Life.
სინგლების „C'Mon“ და „Crazy Kids“ წარუმატებლობა კეშას ფანებმა მის პროდიუსერ Dr. Luke-ს დააბრალეს. 2013 წლის სექტემბერში ერთ-ერთმა ფანმა გამოაქვეყნა პეტიცია, სადაც მოითხოვდა, რომ „კეშა Dr. Luke-ისგან გაეთავისუფლებინათ“ და პროდიუსერს კეშას, როგორც ხელოვანის შემოქმედებითი განვითარებისთვის ხელის შეშლაში ადანაშაულებდა. პეტიციამ დღესდღეობით ათი ათასზე მეტი ხელმოწერა მოიპოვა.
საკონცერტო ტურნეები
ჰედლაინერი
კო-ჰედლაინერი
Opening act
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი მომღერლები კატეგორია:დაბადებული 1987 კატეგორია:დაბადებული 1 მარტი
რიზე
რიზე (Rize; ριζα — „მთის ფერდები“) — ქალაქი თურქეთის ჩრდილო-აღმოსავლეთში, რიზეს პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი.
ისტორია
ქალაქის ისტორიული სახელი იყო „რიზეუმი“. რიზე მდებარეობდა ისტორიულ ჭანეთში. 1547 წლიდან, მას შემდეგ რაც ჭანეთი ოსმალეთის იმპერიამ დაიკავა, გახდა ლაზისტანის სანჯაყის ცენტრი. 1918-1921 წლებში ერთა ლიგამ რიზე აღიარა საქართველოს შემადგენლობაში, თუმცა მასზე ქართული იურისდიქცია არ გავრცელებულა. 1921 წლიდან ქალაქი ყარსის ხელშეკრულებით თურქეთის შემადგენლობაში მოექცა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თურქეთის ქალაქები კატეგორია:შავიზღვისპირა ქალაქები
მერაბ მეგრელაძე
მერაბ მეგრელაძე (დ. 26 იანვარი, 1956, მახარაძე, საქართველოს სსრ — გ. 25 იანვარი, 2012, ქუთაისი) — ქართველი და საბჭოთა ფეხბურთელი. გამოირჩეოდა საგოლე ალღოთი და ოსტატური, მოულოდნელი დარტყმებით. საქართველოს ეროვნულ ჩემპიონატში გამოდიოდა წყალტუბოს „სამგურალში”, ქუთაისის „ტორპედოში“, ზესტაფონის „მარგვეთში”. კარიერა 44 წლის ასაკში დაასრულა ნოვოსიბირსკის „ჩლაკოვეცში“. გარდაიცვალა 2012 წლის 24 იანვარს.