cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ლიტურგია მართალთა
მართალთა ლიტურგია იწყება შემოკლებული დიდი კვერექსით, რომელიც მთავრდება ასამაღლებლით: “რათა ძლიერებითა შენითა...” ამის შემდეგ იგალობება: “რომელი ქერუბინთა საიდუმლოდ ვემსგავსენით, და ცხოველსმყოფელსა სამებასა, სამწმიდა არსობისა გალობასა შევსწირავთ, ყოველივე მსოფლიო დაუტევოთ ზრუნვა, და ვითარცა მეუფისა ყოველთასა, შემწყნარებელსა ანგელოსთაებრ უხილავად, ძღვნის შემწირველთა წესთასა, ალილუია, ალილუია, ალილუია”. გაიხსნება აღსავლის კარები, რადგან ახლა უნდა მოხდეს ძღვნის გადატანა სამკვეთლოდან ტრაპეზზე აღსავლის კარების გავლით. აღნიშნულ მოქმედებას ეწოდება “დიდი გამოსვლა”.
“ქერუბინთას” გალობის დროს მორწმუნენი ვემსგავსებით ქერუბიმებს, რომლებიც უფალს ემსა-ხურებიან. მართალია ეს გალობა ეკლესიებში დიდი გამოსვლით იყოფა ორ ნაწილად, მაგრამ შინაარსითა და წყობით ის ერთი მთლიანი საგალობელია.
წმ. ეკლესია მორწმუნეებს “ქერუბინთას” გალობით დაახლოებით შემდეგს მოუწოდებს: “ჩვენ, რომლებიც წმ. შესაწირავის გადატანისას საიდუმლოდ ვემსგავსენით ქერუბიმებს, მათთან ერთად ვგალობთ სამწმიდა გალობას წმ. სამებისადმი, ყოველგვარი ქვეყნიური ზრუნვა დავთმოთ, განვახლდეთ, განვიწმიდნეთ, რომ ვატაროთ მეუფე დიდებისა, რომელსაც ახლა სინამდვილეში ემსახურება ანგელოზთა სიმრავლე”.
მოხსენიების შემდეგ სამღვდელო პირნი შედიან საკურთხეველში აღსავლის კარით და ბარძიმ-ფეშხუმს დაასვენებენ ტრაპეზზე. მგალობელნი გალობენ “ქერუბინთას” მეორე ნაწილს: “და ვითარცა მეუფისა...”
ოდიკი, რომელზედაც დასვენდება ბარძიმ-ფეშხუმი ნიშნავს საფლავს მაცხოვრისას. დიდი დაფარნა, რომლითაც იხურება ბარძიმ-ფეშხუმი გამოხატავს იმ დიდ ლოდს, რითაც იქნა დაბეჭდილი ქრისტეს საფლავი; ვარსკვლავი, რომელიც რჩება ფეშხუმზე დროებით, ნიშნავს ბეჭედს, მართალ იოსების მიერ ქრისტეს საფალვის დაფარვის მიზნით მიგორებულ ლოდს, რომელიც შემდეგ დაბეჭდილ იქნა ებრაელების მიერ, კმევა წინადაგებული ძღვენისა ამ დროს ნიშნავს მაცხოვრის გვამისათვის ნელსაცხებლის ცხებას. აღსავლის კარისა და კრეტსაბმელის დახურვა მოასწავებს იესუ ქრისტეს ჯოჯოხეთში ჩასვლას მორწმუნეთა სულების გამოსახსნელად, აგრეთვე იმ მცველებს, რომლებიც დაყენებულ იყვნენ ურიების მიერ მაცხოვრის საფლავის დასაცავად.
კვერექსი მთავრდება ასამაღლებლით: “მოწყალებათათვის მხოლოდ-შობილისა ძისა შენისასა...”. ამ ასამაღლებლით ეკლესია გამოთქვამს აზრს, რომ შესაწირავის კურთხევისათვის საჭირო მადლს სულიწმიდისას მივიღებთ უფლის მოწყალების გამო.
მას შემდეგ მღვდელი აკურთხებს მორწმუნე ერს: “მშვიდობა ყოველთა”, დიაკონი მოუწოდებს მორწმუნეებს, რომ შეურიგდნენ ერთიმეორეს, შეიყვარონ ერთმანეთი, რამეთუ მშვიდობა და სიყვარულია საჭირო სული წმიდის მისაღებად: “ვიყვარებოდეთ ურთიერთარს, რათა ერთობით აღვიარებდეთ”. ეს არის მოწოდება ერთიანი სიყვარულისაკენ, რაზეც მგალობელნი პასუხობენ “მამასა და ძესა და წმიდასა სულსა, სამებასა, ერთარსებასა და განუყოფელსა”. ეს საგალობელი არის გაგრძელება დიაკვნის მიერ წარმოთქმული მოწოდებისა, “...რათა ერთობით აღვიარებდეთ”-ის შემდეგ ბუნებრივია ისმის კითხვა: ვინ უნდა ვაღიაროთ ერთობითა და სიყვარულით? პასუხი ამ კითხვაზე შემდეგია: წმიდა სამება, ერთარსება და განუყოფელი. ადრინდელ ქრისტიანულ ეკლესიებში აღნიშნული სიყვარულის დასამტკიცებლად მორწმუნენი ერთმანეთს ემთხვეოდნენ ხოლმე: მამაკაცები – მამაკაცებს, დედები – დედებს. თანამედროვე ეკლესიაში ეს წესი შემორჩა მხოლოდ საკურთხეველში, სამღვდელო პირებს შორის, რომლებიც ჯერ ემთხვევიან ფეშხუმს, დაფარნასა და ტრაპეზს და შემდეგ ერთმანეთს სიტყვებით: “ქრისტე არს ჩვენს შორის”, რაზეც პასუხობენ: “არს და იყოს”.
შემდეგ დიაკონი ამბობს: “კარნი, კარნი, სიბრძნით, მოხედენ”. ძველად ამ სიტყევბით დიაკონი მიმართავდა ეკლესიის კარებთან მდგომ მეკარეს, რათა ყურადღებით ედევნებინა თვალი კარებისათვის, რომ ტაძარში არ შემოსულიყო კათაკმეველთაგანი ან ვინმე ისეთი, ვისაც არ ჰქონდა ლიტურგიაზე დასწრების უფლება. სიტყვები “სიბრძნით მოხედენ” განკუთვნილი იყო მორწმუნეთათვის და ნიშნავდა შემდეგს: ვიყოთ ყურადღებით ღვთისადმი უსისხლო მსხვერპლის შეწირვისას. მორწმუნენი კი გახსნილი აღსავლის კარის წინ, როგორც უშუალოდ უფლის წინ, კითხულობენ სარწმუნოების სიმბოლოს – “მრწამსს”, რითაც ამტკიცებენ თავიანთ აღმსარებლობას და კიდევ იმას, რომ მათ შორის არ დგას მწვალებელი და წარმართი. დღეს სიტყვები “კარნი, კარნი”, ახსენებს მორწმუნეებს, რომ მათ გახსნან კარები თავიანთი გულისა და გონებისა, განდევნონ მათგან უცხო აზრები, რათა მიმართონ მთელი თავიანთი ყურადღება უდიდესი საიდუმლოსაკენ.
“მრწამსის” გალობის დროს მღვდელი იღებს დიდ დაფარნას და არხევს წინადაგებული ძღვენის თავზე, რაც მასზე სული წმიდის ძალისა და მადლის ფრქვევას მოასწავებს. აღსავლის კარისა და კრეტსაბმელის გახსნა ასამაღლებელზე “კარნი, კარნი...” ნიშნავს მიწისძვრასა და ტაძრის კრეტსაბმელის შუაზე გაპობას ჯვარზე იესუ ქრისტეს სიკვდილის დროს.
ამის შემდეგ იწყება ლიტურგიის უმთავრესი ნაწილი – კურთხევა წმიდა შესაწირავისა. დიაკონი ერთხელ კიდევ მოუწოდებს მორწმუნეებს, რომ შიშითა და მოკრძალებით მოემზადნენ წმ. საიდუმლოს შესასრულებლად: “ვსდგეთ კეთილად, ვსდგეთ შიშით, მოხედე წმიდასა ამას შესაწირავსა, მშვიდობით შეწირვადსა”. მორწმუნენი პასუხობენ: “წყალობა, მშვიდობა, შესაწირავი ქებისა”, რაც ნიშნავს: ჩვენ შემოგწირავთ იმ უსისხლო მსხვერპლს, რომელიც არის წყალობა და მადლი ღვთისა, რომელიც ადამიანებს მოგვეცა ღვთისაგან ნიშნად ღმერთისა და კაცის შერიგებისა.
ამის შემდეგ მღვდელი აკურთხებს და დალოცავს მორწმუნეებს წმ. სამების სახელით: “მადლი უფლისა ჩვენისა იესუ ქრისტესი და სიყვა-რული ღვთისა და მამისა, და ზიარება სულისა წმიდისა, იყავნ თქუენ ყოველთა თანა”. მორწ-მუნე ერიც იგივეს უსურვებს მღვდელს და პა-სუხობს: “და სულისაცა შენისა თანა”. მღვდელი განაგრძობს: “ზე გვაქვდინ გულნი”, ე.ი. უფლისადმი ავამაღლოთ გულები ჩვენნი. ამაზე მორწმუნენი პასუხობენ: “გვაქვს უფლისა მიმართ”, ე.ი. ჩვენ ავმაღლდით უფლისადმი და შევემზადენით დიდი საიდუმლოს შესასრულებლად.
მოამზადებს რა თავის თავსა და მორწმუნეთ წმ. საიდუმლოსათვის, მღვდელი გადადის საიდუმლოს შესრულებაზე.
აი, უმთავრესი და უწმიდესი ადგილი ლიტურგიისა. ამ დროს პური და ღვინო გარდაიქმნება ჭეშმარიტ ხორცად და სისხლად მაცხოვრისა. ღვთისმსახურნი და ყველა მორწმუნენი ტაძარში უდიდესი მოწიწებით ასრულებენ წმ. შესაწირავის წინ მეტანიას. მღვდელი წმ. ძღვენის კურთხევის შემდეგ მოიხსენებს მათ, ვისთვისაც შეიწირა ეს მსხვერპლი და უპირველეს ყოვლისა წმინდანებს, რამეთუ მათი სახითა და მათი მეოხებით წმიდა ეკლესია განიმზადებს აღთქმულ ზეციურ სასუფეველს. ამ წმინდანებიდან ჩვენ განსაკუთრებით გამოვყოფთ ღვთისმშობელს: “უმეტესად ყოვლად წმიდისა, უხრწნელისა...” მორწმუნენი ამაზე პასუხობენ ღვთისმშობლის საგალობლით: “ღირს არს ჭეშმარიტად...” მღვდელი განაგრძობს საიდუმლო ლოცვებს: 1.მიცვალებულთათვის; 2.ჯანმრთელობისათვის: ეპისკოპოსთა, მღვდელთა, დიაკონთა და ყოველთა მართლმადიდებელთა ქრისტიანეთათვის; მოიხსენებს აგრეთვე წმ. კათოლიკე და სამოციქულო ეკლესიას, ღვთივ-დაცულ ერს, მთავრობასა და მხედრობას; შემდეგ იხსენებს ეკლესიის მამამთავარს, რაზეც მორწმუნენი პასუხობენ: “ყოველთა და ყოვლისათვის”, ე.ი. მოიხსენე უფალო ყველა მორწმუნე მამაკაცი და დედაკაცი. შემდეგ მღვდელი ლოცულობს საიდუმლოდ ქალაქისა (სოფლისა) და მას შინა მცხოვრებთათვის, ლოცვას ამთავრებს ასამაღლებლით: “და მომეც ჩვენ უფალო ერთითა პირითა და ერთითა გულითა, დიდებად და გალობად ყოვლად პატიოსანსა და დიდად შუენიერსა სახელსა შენსა...” ამის შემდეგ მღვდელი აკურთხებს მორწმუნე ერს: “და იყვნენ წყალობანი დიდისა ღმრთისა და მაცხოვრისა ჩუენისა იესუ ქრისტესი თქუენ ყოველთა თანა”.
სამღვდელო პირთა ზიარების შემდეგ იხსნება კრეტსაბმელი და აღსავლის კარები ერისკაცთა საზიარებლად, რაც სიმბოლურად გვახსენებს მიწის ძვრას, რომელიც თან მოჰყვა ქრისტეს აღდგომასა და საფლავიდან ლოდის გადაგორებას. ზიარების შემდეგ მღვდლის ბარძიმით გამოსვლა ამბიონზე მოასწავებს იმას, რომ იესუ ქრისტე მკვდრეთით აღდგომის შემდეგ ეცხადებოდა ხალხს, ხოლო ბარძიმის საკურთხეველში შესვენება ნიშნავს მაცხოვრის ზეცად ამაღლებას.
დიაკონის მოწოდებაზე: “შიშითა ღმრთისათა და სარწმუნოებით მოვედით”, ერისკაცნი შიშითა და მოკრძალებით გულზე ხელგადაჯვარედინებულნი ამბობენ ზიარების ლოცვას (ამ ლოცვას ზიარების წინ კითხულობენ ასევე სამღვდელო პირნიც), რომელშიც აღიარებენ თავიანთ რწმენას ქრისტესადმი და ითხოვენ მისგან წმ. საიდუმლოს ღირსებით მიღებას. მღვდელი აზიარებს ერის ხალხს მაცხოვრის ხორცითა და სისხლით. ზიარების შემდეგ ზიარებულნი ემთხვევიან ბარძიმს გარედან და დააყოლებენ ღვინოს თბილი წყლით ანუ სარღვნელს, რათა პირის ღრუში არ დარჩეს მცირე ნაწილაკიც კი წმ. ხორცისა.
ერისკაცთა ზიარების შემდეგ საკურთხეველში შესული მღვდელი ფეშხუმზე დარჩენილ წმ. ნაწილებს ჩაუშვებს ბარძიმში, რაც ნიშნავს მათ წმ. სისხლით განწმენდა-განბანას მათი ცოდვებისაგან. შემდეგ მღვდლის მიერ ხდება ერის კურთხევა: “აცხოვნე, ღმერთო, ერი შენი და აკურთხე სამკვიდრებელი შენი”. ამაზე მგალობელნი პასუხობენ: “ნათელი ჭეშმარიტი ვიხილეთ, ზეცათა სული მოვიღეთ, ვპოვეთ სარწმუნოებაი ჭეშმარიტი და განუყოფელსა სამებასა თაყვანი ვცეთ, რათა გვაცხოვნეს ჩვენ”, რაც ნიშნავს, რომ წმ. ზიარებისაგან განვიწმიდებით ცოდვებისაგან და ვხედავთ ღვთის ნათელს. დიაკონს ფეშხუმი გადააქვს სამკვეთლოზე, მღვდელი მიიღებს ბარძიმს და დაბალი ხმით ამბობს: “კურთხეულ არს ღმერთი ჩვენი”. წმ. ბარძიმით აკურთხებს ხალხს და ხმამაღლა იტყვის: “ყოვლადვე აწ და მარადის და უკუნითი უკუნისამდე”, და გადაასვენებს სამკვეთლოზე. ეს არის უკანასკნელი გამოვლინება წმ. შესაწირავისა ხალხისადმი. მისი სამკვეთლოზე გადასვენება და მღვდლის ასამაღლებელი გვახსენებს იესუ ქრისტეს ზეცაში ამაღლებასა და მის აღთქმას: “და, აჰა, ესერა მე თქუენთანა ვარ ყოველთა დღეთა და ვიდრე აღსასრულამდე სოფლისა, ამინ”. მორწმუნენი წმ. შესაწირავის წინაშე ხრიან თავებს, როგორც უშუალოდ ქრისტეს წინაშე და მადლობენ ღმერთს წმ. საიდუმლოს მიღებისათვის. აქ იკითხება უკანასკნელი სამადლობელი კვერექსი, რომელიც მთავრდება მღვდლის ასამაღლებლით: “რამეთუ წმიდა ხარ შენ ღმერთო ჩვენო...”
წმ. შესაწირავის ტრაპეზიდან სამკვეთლოზე გადასვენებითა და კვერექსით მთავრდება საღმრთო ლიტურღია. მღვდელი მიმართავს მორწმუნეებს: “მშვიდობით წარვიდეთ” ე.ი. მშვიდობით გავიდეთ ტაძრიდან. ამაზე მორწმუნენი პასუხობენ: “სახელითა უფლისათა”. ამის შემდეგ მღვდელი გამოდის საკურთხევლიდან და ამბიონის წინ კითხულობს ლოცვას, სადაც იგი კვლავ შესთხოვს მაცხოვარს ხსნას ერისას, ეკლესიის, ღვთისმსახურთა და ყოველთა ქრისტიანთა კეთილდღეობას.
ამბიონის ლოცვის დამთავრების შემდეგ მორწმუნენი კვლავ აღავლენენ ლოცვას ღვთისადმი ამ სიტყვებით: “იყავნ სახელი უფლისა კურთხეულ ამიერითგან და უკუნისამდე”. შემდეგ იკითხება სამადლობელი ფსალმუნი 33-ე “ვაკურთხო უფალი ყოველსა ჟამსა...” ეს ის ფსალმუნია, რომელსაც ძველად მორწმუნეთა ზიარებისას გალობდნენ ქრისტიანები. ამის შემდეგ მღვდელი უკანასკნელად აკურთხებს ხალხს: “კურთხევა უფლისა თქვენზედა, მისითა მადლითა და კაცთმოყვარებითა...” და ბოლოს ასრულებს ჩამოლოცვას, სადაც ყოვლად-წმიდა ღვთისმშობლისა და სხვა წმინდანების შუამდგომლობით სთხოვს ღმერთს მორწმუნეთა შეწყალებასა და კეთილდღეობას. გუნდი გალობს მრავალჟამიერს. მორწმუნენი ემთხვევიან ჯვარს და მიიღებენ წმ. სეფისკვერს.
ქედის ტოტი
მინი|ქედის ტოტი. ტატრები ქედის ტოტი — მთაგრეხილიდან გამოყოფილი მეორე რიგის განსხვავებული მიმართულების ქედი. წარმოადგენს ქედის შედარებით მოკლე და ვიწრო განტოტებას. გამოეყოფა მსხვილ მთათა ჯაჭვს და დაბლდება მის პერიფერიისკენ; მეორე თანრიგის ქედია. ზოგჯერ წყალგამყოფია. წარმოიქმნება ძირითადი ქედის ეროზიული დანაწევრების ან ვირგაციის შედეგად. ზოგიერთი ქედის ტოტი წარმოიქმნება ადგილობრივი ნეოტექტონიკური აზევებების ხარჯზე. მაგალითად, საქართველოში არსებული კახეთის კავკასიონის განშტოებებიდან აღსანიშნავია ანდარაზანის ქედი, კახეთის ქედი, ნაქერალის ქედი, სპეროზის ქედი და სხვა. რაჭა-ლეჩხუმის კავკასიონის მსხვილ სამხრეთ განშტოებას წარმოადგენს მაგალითად ლეჩხუმის ქედი. ქედის ტოტი არსებობს მრავალ მსხვილ მთათა ჯაჭვში. შემოსილია მცენარეულობით, მდელოებით; ხშირად მასზე წარმოდგენილია რელიეფის ფორმები და სხვა.
ლიტურგია მართალთა
ლიტერატურა
კატეგორია:ქრისტიანობა
ქედის ტოტი
ლიტერატურა
კატეგორია:რელიეფის ფორმები
ალეგრეტო
ალეგრეტო (allegro — მხიარული, მკვირცხლი და etto — კნინობითი სუფიქსი) — მუსიკაში 1. ზომიერად ჩქარი, მაგრამ ალეგროზე ნელი ტემპი; 2. ამ ტემპით შესრულებული მუსიკალური პიესა ან მისი ნაწილი.
ლიტერატურა
კატეგორია:მუსიკალური ტერმინები
PUFFS
PUFFS არის NetBSD ბირთვის ქვესისტემით ფაილური სისტემების "მომხმარებლის სივრცეში" გასაშვებად. იგი დაემატა NetBSD 5.0 გამოშვებისას და გააჩნია FUSE-ს მხარდაჭერის ფენა რომელიც საშუალებას იძლევა სხვა ოპერაციული სისტემებიდან ფაილური სისტემების პორტირებას.
სქოლიო
კატეგორია:იუნიქსი
ფარდობითობის თეორია
ფარდობითობის თეორია — ფიზიკური თეორია, რომელიც შეისწავლის სივრცისა და დროის თვისებებს. ფარდობითობის თეორია კვანტურ მექანიკასთან ერთად თანამედროვე ფიზიკის საფუძველია. იგი ჩამოყალიბდა იმ ღრმა წინააღმდეგობათა გადალახვის შედეგად, რომლებიც წარმოიშვა კლასიკურ ფიზიკაში მექანიკური და ელექტრომაგნიტური მოვლენების თეორიების, როგორც ერთმანეთთან, ისე ექსპერიმენტთან შეთანხმების დროს. ამ წინააღმდეგობათა დასაძლევად აუცილებელი გახდა კლასიკური ფიზიკის ფუნდამენტური ცნებებისა და დებულებების შეცვლა. ეს ცვლილებები განსაკუთრებით შეეხო ჩვენს წარმოდგენებს სივრცესა და დროზე და მათთან მატერიის კავშირს. ფარდობითობის თეორიამ გამოააშკარავა მოძრავი ობიექტის სივრცული და დროითი მახასიათებლების დამოკიდებულება ათვლის სისტემის მიმართ ამ ობიექტის სიჩქარეზე და შემოიღო სივრცისა და დროის ერთიანი ოთხგანზომილებიანი კონტინუუმი – სივრცე–დრო. ყველა პროცესისათვის სივრცულ–დროითი კანონზომიერებანი ერთნაირია, რაც საშუალებას გვაძლევს ვილაპარაკოთ სივრცე–დროის თვისებებზე. ფარდობითობის ზოგადი თეორია, ანუ გრავიტაციის თეორია, სივრცულ–დროით თვისებებს შეისწავლის გრავიტაციულ ველში. ფარდობითობის სპეციალური თეორია ამ თვისებებს ისეთი მიახლოებით იკვლევს, როდესაც შესაძლებელია გრავიტაციული ეფექტების უგულვებელყოფა. მაშასადამე, ეს თეორია ფარდობითობის ზოგადი თეორიის კერძო შემთხვევაა. ფარდობითობის სპეციალურ თეორიას ხშირად აინშტაინის ფარდობითობის თეორიას, ან მოკლედ ფარდობითობის თეორიას უწოდებენ.
დავით IV (კათოლიკოს-პატრიარქი)
დავით IV (ზოგჯერ დავით III ; ერისკაცობაში დავით ჭავჭავასძე) — საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი 1443/47–1459 წლებში.
დავით IV მოიხსენიება 1447 წლის დეკემბერში მეფე გიორგი VIII-ის მიერ შედგენილ ქართლ-კახეთის საკათოლიკოსო მამულების სითარხნის გუჯარში, სადაც მეფე ამტკიცებს ალექსანდრე I-ის მიერ სვეტიცხოვლისადმი ბოძებულ სიგელს, რომლის თანახმად სვეტიცხოვლის კუთვნილი მამულები კახეთსა და ქართლში თავისუფლდებოდა გადასახადებისაგან. მისი პატრიარქობის დროს მეფე გიორგი VIII-მ სვეტიცხოველს შესწირა ნიაბის ბოლოს მდებარე სოფ. გობნი და დაიწესა 6 აღაპი თავისთვის და თავის ძმის დიმიტრისათვის. 1454 წელს დავით IV-მ კულუხის გამოსაღების წიგნი გადასცა და საწყაოს ოდენობა განუსაზღვრა ჯვარში მცხოვრებ მეკულუხეებს.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქები
პოლონეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები
პოლონეთის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები საერთაშორისო არენაზე პოლონეთს წარმოადგენს და ადმინისტრირებას პოლონეთის საფეხბურთო ასოციაცია უწევს.უმნიშვნელოვანეს ტამაშებს გუნდი ატარებს ქალაქ ხოჟუვში,სილეზიის სტადიონზე,მწვრთნელი არის ფრანჩისეკ სმუდა.
პოლონეთს ყველაზე ძლიერი ნაკრები ჰყავდა მეოცე საუკუნის 70-იან წლებში,როცა მან სტადიონ უემბლიზე ინგლისის ეროვნული ნაკრები დაამარცხა და 1974 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე ასპარეზობის უფლება მოიპოვა.ამ ჩემპიონატში პოლონელებმა მესამე ადგილისთვის მატჩში 1-0 დაამარცხეს ბრაზილიელები და ბრინჯაოს პრიზიორები გახდნენ.ტურნირის ოქროს ბუცის მფლობელი და ბომბარდირი კი პოლონელი გჟეგოჟ ლიატო გახდა.პოლონეთმა 1982 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზეც მესამე ადგილი აიღეს.
რაც შეეხება ოლიმპიურ თამაშებს,პოლონეთმა მოიგო 1972 წლის მიუნხენის ოლიმპიადა,1976 წლის მონრეალის და 1992 წლის ბარსელონას ოლიმპიურ თამაშებზე კი ვერცხლის პრიზიორი გახდა.
ევროპის ჩემპიონატებზე პოლონეთი პირველად მოხვდა 2008 წელს,ხოლო 2012 წლის ჩემპიონატზე ტურნირის თანა-მასპინძელის რანგში მონაწილეობს.
ადრეული 1919-1939 წლები
პოლონეთის ფეხბურთის ფედერაცია 1919 წლის 20 დეკემბერს ვარშავაში დაფუძნდა.პოლონეთის ნაკრებმა პირველი საერთაშორისო მატჩი გამართა 1921 წლის 18 დეკემბერს ბუდაპეშტში,სადაც ადგილობრივ უნგრეთის ნაკრებთან მინიმალურად-1:0 დამარცხდნენ.პირველი საერთაშორისო გამარჯვება იზეიმეს 1922 წლის 28 მაისს სტუმრად შვედეთის ნაკრებთან-2:1.1937 წელს პოლონელებმა ორჯერ დაამარცხეს იუგოსლავია 4:0 და 1:0 და ისტორიაში პირველად მოიპოვეს 1938 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის საგზური.
დებიუტანტი პოლონეთის ნაკრები გადაეყარა ბრაზილიის ნაკრებს,რომელიც იმ დროს სულაც არ მიიჩნეოდა მსოფლიოს ტოპ-გუნდად,მაგრამ ყველა აღიარებდა როგორც კარგ,ანგარიშგასაწევ ძალას.ასეთ პირობებში პოონეთის ნაკრების დამარცხება არავის აღუქვამს სენსაციად,რდაგანაც ყველა სამხრეთამერიკელბს უწინასწარმეტყველებდა წარმატებას.პოლონელებმა,მიუხედავად ერთადერთი ჩატარებული თამაშისა,გულშემატკივარი გააოცეს თავიანთი დასამახსოვრებელი თამაშით.ეს მატჩი,როგორც აღინიშნა,ბრაზილიელებმა მოიგეს დამატებით დროში-6:5.პოლონელთა მხრიდან ერნესტ ვილიმოვსკიმ 5 დან 4 გოლი გაიტანა.ეს დღესაც დიდებულ შედეგად მიიჩნევა მსოფლიო ჩემპიონატების ისტორიაში.
მეორე მსოფლიო ომის დაწყების წინ პოლონეთმა მხოლოდ ერთი მატჩის ჩატარება მოასწრო მსოფლიო ჩემპიონატის ვერცხლის პრიზიორ უნგრეთთან და 4:2 დაამარცხეს მეტოქე.ეს კი მიიჩნევა ძალიან დიდ შედეგად პოლონური ფეხბურთის ისტორიაში.
1946-1972
1948 წელს პოლონეთმა ისტორიაში ყველაზე გამანადგურებელი ანგარიშით 8:0 წააგო დანიასთან,მაგრამ 1963 წლის 4 სექტემბერს ნორვეგიასთან 9:0 გამარჯვებამ პოლონელებს ეს კოშმარი დაავიწყა.ეს მატჩი იმითაც იყო აღსანიშნავი,რომ დებიუტი ჰქონდა ვლადზიმეჟ ლიუბანსკის.ამ თამაშში გატანილი გოლით დაიწყო მისი ბომბარდირული აღმასვლა-48 გოლი 75 მატჩში.ეს გამარჯვება 2009 წლის 1 აპრილს სან მარინოსთან გამარჯვებამ გადაფარა.
1970 წლის 1 დეკემბერს პოლონურ ფეხბურთში რევოლუცია მოახდინა ერთმა ადამიანმა.ეს იყო კაზიმირ გორსკი,რომლის დამოძღვრილმა პოლონელებმა 1972 წლის ოლიმპიადაზე ოქროს მდელები აიღეს,1976 წელს ვერცხლი,ხოლო 1974 და 1982 წლის მსოფლიო ჩემპიონატებზე მესამე ადგილი.
მესამე ადგილი 1974 წლის მსოფლიო თასზე
1974 წლის მსოფლიო ჩემპიონატამდე პოლონეთის ნაკრები არ იყო დიდად სახელგანთმული საერთაშორისო არენაზე.თუმცა მსოფლიოში მესამე ადგილის დაკავება დიდი სიურპრიზი არ ყოფილა მსოფლიოსთვის,რადგანაც პოლონეთის ნაკრების იმ ბირთვმა,რომელიც მონაწილეობდა ამ მუნდიალზე,1972 წელს ოლიმპიადა მოიგო.დასავლეთი ოლიმპიადას სერიოზულ ტურნირად არ აღიქვამდა,მაგრამ აღმოსავლეთ ევროპის ქვეყნები სერიოზულად უდგებოდნენ ამ ტურნირს.პოლონელებმა საკვალიფიკაციო ეტაპზე ასპარეზობას გამოთიშეს ინგლისელები.
გერმანია 74-ის სადებიუტო შეხვედრაში პოლონელები არგენტინელებს დაუპირისპირდნენ,რომლებიც მეექვსედ მონაწილეობდნენ მსოფლიო ჩემპიონატზე.ეს მატჩი თეთრ-წითლების გამარჯვებით დასრულდა-3:2.გოლები პოლონელთა მხრიდან გჟეგოჟ ლიატომ (7;62) და შარმახმა (8) გაიტანეს,ხოლო სამხრეთამერიკელთა მხრიდან რამინერედიამ (60) და კარლოს ბაბინგტონმა(66) გაიტანეს.
მეორე მატჩში პოლონელებმა ადვილად, 7:0 დაამარცხეს კარიბის ზღვის ქვეყანა ჰაიტი.აქ ჰეთ-თრიკი შეასრულა შარმახმა,ხოლო ლიატომ დუბლი.ჯგუფური ეტაპის დასკვნით შეხვედრაში "თეთრ-წითლები" იტალიელებს დაუპირისპირდნენ,რომლებსაც იქამდეც შეხვედროდნენ-1970 წლის მსოფლიო თასზე.ჯგუფში პირველი ადგილის დასაკავებლად პოლონელებს ამ მატჩში ფრეც აწყობდათ.პოლონეთმა პირველი ტაიმი 2:0 მოიგო,იტალიელებმა 86 წუთზე მხოლოდ ფაბიო კაპელოს მიერ პრესტიჟის გოლი გატანა შეძლეს.ზედიზედ მესამე გამარჯვებამ აღმოსავლეთევროპელებს ჯგუფის ლიდერობა მოუტანა.მეორე ეტაპის პირველ თამაშში პოლონელებმა ლიატოს ერთადერთი გოლის წყალობით შვედეთი დაამარცხეს.შემდეგ იყო იუგოსლავია,რომელმაც პირველ ჯგუფურ ეტაპზე ბრაზილიასთან და შოტლანდიასთან ფრე ითამაშა,ხოლო ზაირს 9:0 მოუგო.24–ე წუთზე პოლონელებმა პენალტის დარტყმის უფლება მოიპოვეს,რომელიც დეინამ გოლად აქცია.43–ე წუთზე იუგოსლავიელებმა სტანისლავ კარასის გოლით გაათანაბრს,მაგრამ თეთრ–წითლებს აქაც ლიატო მოევლინათ მშველელად.საბოლოოდ 2:1 პოლონელთა სასარგებლოდ.
1974 წლის 3 ივლისს მაიმართა მეორე ეტაპის ბოლო მატჩი დასავლეთ გერმანიისა და პოლონეთის ნაკრებებს შორის.ამ დღეს გადაუღებლად წვიმდა.მოედანი მთლიანად დატბორილი იყო.პოლონელებმა მატჩის გადადება მოითხოვეს,მაგრამ ავსტრიელი არბიტრი ამის წინააღმდეგი იყო.ფრე მასპინძლებისთვის უფრო მისაღები იყო.პოლონელებს სველ მოედანზე ბურთის გორება უჭირდათ და აი,გერდ მიულერმა თამაშის 76-ე წუთზე გამარჯვების გოლი გაიტანა.მთელი ქვეყანა შოკში იყო.
1978 წლის მსოფლიო ჩემპიონატი
ჩემპიონატზე პირველ მატჩში პოლონეთმა ქულები გაიყო გერმანიასთან-0:0.მეორე შეხვედრაში გჟეგოჟ ლიატოს ერთადერთი გოლით პოლონელებმა აფრიკის წარმომადგენელი-ტუნისი დაამარცხეს.მესამე შეხვედრაში პოლონელმა ჟბიგნევ ბონიეკმა მსოფლიო ჩემპიონატზე თავისი დებიუტი 43-ე წუთზე გოლით აღნიშნა.52 წუთზე მექსიკელებმა ვიქტორ რანგელის გოლით წონასწორობა აღადგინეს,მაგრამ 4 წუთში კაზიმირ დეინამ პოლონელები კვლავ დააწინწურა.წერტილი კი 84-ე წუთზე ბონიეკმა დასვა.საბოლოოდ-3:1.
მეორე ეტაპზე პოლონელები სამი მეტოქიდან სამივე სამხრეთ ამერიკულ გუნდს გადაეყარნენ.ესენი იყვნენ-ბრაზილია,არგენტინა და პერუ.ბრაზილიას და არგენტინას წინა მსოფლიო თასზე განცდილი მარცხისთვის რევანში სწყუროდათ.ჯერ არგენტინამ დაამარცხა თეთრ-წითლები ჩემპიონატის მომავალი ბომბარდირის,მარიო კემპესის წყვილი გოლით.მეორე შეხვედრაში პოლონელებმა პერუს ნაკრებს ანდრეი შარმახის გოლით მოუგეს 1:0.პოლონელთა ბოლო მატჩში ბრაზილიელებმა ნელინიოსა და რობერტოს ორი გოლი პოლონელები დაამარცხეს.აღმოსავლეთევროპელებმა პირველი ტაიმის მიწურულს მხოლოდ პრესტიჟის გოლის გატანა შეძლეს.
ამჟამინდელი შემადგენლობა
! colspan="9" style="background:#b0d3fb; text-align:left;"|
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ევროპის ეროვნული საფეხბურთო ნაკრებები კატეგორია:პოლონეთის ფეხბურთი
კახათის წმინდა გიორგის ტაძარი
კახათის წმინდა გიორგის სახელობის ტაძარი — მდებარეობს ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის სოფელ კახათში.
ისტორია
კახათში წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიის მშენებლობას 2002 წელს ჩაეყარა საფუძველი. XX საუკუნეში კი ამ სოფელში მოქმედებდა წმინდა გიორგისა და ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესიები. გადმოცემით ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესია ხისგან ყოფილა აგებული, მის დანგრევას ხელმძღვანელობდა თურმე ვინმე მიშა ხორავა, გადარჩენილი ეკლესიის ჯვარი კი დაუწვავს სერაპიონ ლოგუას, რომლის შთამომავლობაც მთლიანად ამოწყდა. იმ დროს ეკლესიის წინამძღვარი ყოფილა მღვდელი ლუკა ხუნწარია.
რაც შეეხება წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიას, იგი 1937 წლის რეპრესიების მსხვერპლი გამხდარა. ეს ვანდალური საქმე შეუსრულებია სოფლის საბჭოს თავმჯდომარეს, რომელსაც ეკლესიის დანგრევის დროს თვალი ამოვარდნია. ეკლესიაში პირველი მღვდელი ყოფილა ნესტორ ჩიხლაძე, რომელიც ხონის რაიონის სოფელ გორდიდან ყოფილა წარმოშობით (იგი დადიანის ახლო ნათესავი ყოფილა). მისი გარდაცვალების შემდეგ ეკლესიაშუ მღვდლად აკურთხეს ყარამან ჩიხლაძე. მან სასულიერო სემინარია ოდესაში დაამთავრა. ყარამანის მამას კაცი ჰყავდა მოკლული, ამიტომ მას მტერი გამოუჩნდა, დააბეზღეს და შორეულ აღმოსავლეთში გადაასახლე (იაკუტია), საიდანაც ცოცხალი ვერ დაბრუნდა. ამ დროისათვის ეკლესიის დიაკვნები ყოფილან ზოსიმე ტაბაღუა და ივანე ჯიქია.
1883 წლის დეკემბერში გამოცემული გაზეთ „მწყემსში“ (#3 ) ვკითხულობთ:
2004 წლის 7 ნოემბერს, ახლადაგებული ეკლესია მისმა ყოვლადუსამღვდელოესობამ, ზუგდიდისა და ცაიშის ეპისკოპოსმა გერასიმემ წმინდა გიორგის სახელზე აკურთხა. ტაძრის წინამძღვარია დეკანოზი გაბრიელ გულორდავა, ქტიტორი - სოლომონ კაკულია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ზუგდიდის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:ზუგდიდისა და ცაიშის ეპარქია კატეგორია:წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიები
ბედნიერი ერი
thumb|290px|კადრები ვიდეო-კლიპიდან, სადაც ანრი ჯოხაძე აკეთებს [[ნინო ბურჯანაძე|ნინო ბურჯანაძის, სალომე ზურაბიშვილის, უცნობის, ინგა გრიგოლიასა და ირაკლი ოქრუაშვილის პაროდიას]] ბედნიერი ერი — ანრი ჯოხაძის სიმღერა. სიმღერის ტექსტი შექმნილია ილია ჭავჭავაძის ამავე სახელწოდების ლექსის მიხედვით. ავტორმა სიმღერა საქართველოში 2008-09 წლებში განვითარებულ მოვლენებს მიუძღვნა. კლიპში მომღერალი თავად განასახიერებს ქართულ პოლიტიკურ ელიტას - დაწყებული მიხეილ სააკაშვილით და დამთავრებული ოპოზიციის ლიდერების სახეებით. გარდა ამისა კლიპში ხვდება რუსეთის პრემიერ მინისტრიც – ვლადიმირ პუტინი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართული მუსიკალური ნაწარმოებები კატეგორია:2009 წლის სიმღერები
კავკასიის უნივერსიტეტი
კავკასიის უნივერსიტეტი (Caucasus University, CU) — უმაღლესი სასწავლებელი საქართველოში, ქალაქ თბილისში. დაარსდა 2004 წელს კავკასიის ბიზნესის სკოლის ბაზაზე.
რესურსები ინტერნეტში
*
დავით დევდარიანი
დავით დევდარიანი (დ. 28 ოქტომბერი, 1987, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი, თამაშობს დანიის სუპერლიგის კლუბ „ორჰუსში“, შემტევი ნახევარმცველის პოზიციაზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1987 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:სკ თბილისის ფეხბურთელები კატეგორია:რუსთავის მეტალურგის ფეხბურთელები კატეგორია:ორჰუსის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 28 ოქტომბერი
ოთარ ჯაფარიძე (სპორტსმენი)
ოთარ ჯაფარიძე (დ. 23 დეკემბერი, 1987, თბილისი, საქართველო) — ქართველი მოციგურავე. მონაწილეობდა ვანკუვერის 2010 წლის ზამთრის ოლიმპიადაზე. მისი პარტნიორია ელისონ რიდი.
ოთარ ჯაფარიძის მამა ირაკლი ჯაფარიძე არის საქართველოს ფიგურული სრიალის ფედერაციის პრეზიდენტი.
კატეგორია:ქართველი მოციგურავეები კატეგორია:დაბადებული 23 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1987 ო
მარინა ლადინინა
მარინა ალექსის ასული ლადინინა (Ладынина, Марина Алексеевна; დ. 24 ივნისი 1908, სკოტინინო, სმოლენსკი — გ. 10 მარტი 2003, მოსკოვი) — რუსი თეატრისა და კინოს მსახიობი. სსრკ სახალხო არტისტი (1950). სსრკ სახელმწიფო პრემიის ხუთგზის ლაურეატი (1941, 1942, 1946, 1948, 1951 წწ.).
ბიოგრაფია
მარინა ლადინინა დაიბადა 1908 წლის 24 ივნისს, სოფელ სკოტინინოში (სმოლენსკის გუბერნია), ალექსი (1879-1955 წწ.) და მარია (1889-1971 წწ.) ლადინინების ოჯახში. ახლო მომავალში მარინა ლადინინა ოჯახთან ერთად საცხოვრებლად გადავიდა ნაზაროვოში (კრასნოიარსკის მხარე). მარინას მშობლები უბრალო ქრისტიანები იყვნენ, მამამისს ალექსი ლადინინს, მხოლოდ სამი კლასი ჰქონდა დამთავრებული, ხოლო დედამისს განათლება საერთოდ არ ჰქონდა მიღებული.
ოჯახში სულ ოთხი ბავშვი იზრდებოდა, რომელთაგან მარინა ლადინინა ყველაზე უფროსი იყო. ბავშვობიდანვე ინტერესი გაუჩნდა წიგნებისა და სცენის მიმართ. სკოლაში სწავლებისას არსებობდა ადგილობრივი თეატრი, სადაც ლადინინა სუფლიორად აიყვანეს.
1933 წელს დაამთავრა თეატრალური ხელოვნების სახელმწიფო ინსტიტუტი. 1933-1935 წწ. მოსკოვის სამხატვრო თეატრის მსახიობია. პირველად კინოში გადაიღეს 1935 წელს („მტრის ბილიკები“, ლინკას როლი). სწორედ ამ ფილმის გადაღებებისას გაიცნო ლადინინამ თავისი მომავალი მეუღლე ცნობილი რეჟისორი ივანე პირიევი.
1936 წელს წყვილი დაქორწინდა. მარინა ლადინინა ივანე პირიევის დიდი ხნის მუზა იყო. ლადინინას ყველაზე ცნობილი კინონამუშევრებია: „ტრაქტორისტები“ (1939 წ.), „მეღორე ქალი და მწყემსი“ (1941 წ.), „საღამოს ექვს საათზე ომის შემდეგ“ (1944 წ.), „ყუბანელი კაზაკები“ (1950 წ.) და სხვ.
1954 წელს გამოდის კინოფილმი „ერთგულების შემოწმება“, რომლის შემდეგ უეცრად ცოლქმარი დაშორდა ერთმანეთს. განქორწინების შემდეგ მარინა ლადინინას კინოკარიერას ბოლო მოეღო. 1954 წლიდან ლადინინა კინოში ერთხელაც არ გამოჩენილა. ერთი პერიოდი იგი მუშაობდა თეატრალურ სტუდიაში. საბჭოთა პერიოდის პოპულარული მსახიობი მარინა ლადინინა გარდაიცვალა 95 წლის ასაკში, 2003 წლის 10 მარტს, მოსკოვის ერთ-ერთ საავადმყოფოში.
დაჯილდოებულია შრომის წითელი დროშის ორდენით.
სქოლიო
კატეგორია:რუსი მსახიობები კატეგორია:სსრკ-ის სახალხო არტისტები კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენის კავალრები კატეგორია:დაბადებული 24 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1908 კატეგორია:გარდაცვლილი 10 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 2003
ბეკეშევო (ბაიმაკის რაიონი)
ბეკეშევო (Бикеш) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბაიმაკის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 711 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბაიმაკიდან დაშორებულია 25 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია სიბაი, რომელიც დაშორებულია 70 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას რუსები შეადგენენ (68 %).
სქოლიო
კატეგორია:ბაიმაკის რაიონის სოფლები
კოტ-დ’ივუარის პირველი სამოქალაქო ომი
კოტ-დ’ივუარის პირველი სამოქალაქო ომი — სამოქალაქო ომი კოტ-დ’ივუარში. მიმდინარეობდა 2002–2007 წწ. მუსულმანურ ჩრდილოეთსა და ქრისტიანულ სამხრეთს შორის.
სამოქალაქო ომი დაიწყო 19 სექტემბერს. აჯანყებულთა მხარეს გადავიდა დიულას ტომი. სულ მალე აჯანყებულებმა თავის მხარეს გააერთიანეს მანდინკას, სენუფოსა და ლობის ტომები.
2007 წლისათვის აჯნყებულები ფლობდნენ ქვეყნის ტერიტორიის 60 %-ს, რომელიც შეინარჩუნეს 2011 წლამდე.
სქოლიო
კატეგორია:კოტ-დ’ივუარის ისტორია კატეგორია:XXI საუკუნის ომები
გერგეტის სამების ეკლესია
გერგეტის სამება — ხუროთმოძღვრული კომპლექსი საქართველოში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში, ზღვის დონიდან 2200 მეტრზე. სამება ხევის უმთავრესი სალოცავი იყო. გალავნით შემოზღუდულ კომპლექსში შედის სამების გუმბათოვანი ტაძარი (XIV საუკუნის 30-იანი წლები), სამრეკლო (XIV საუკუნის II ნახევარი) და საბჭეო (XV საუკუნე). გერგეტის სამებას 2006 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
ისტორია
თეიმურაზ ბატონიშვილის მიხედვით ხევში იმოგზაურა ანდრია მოციქულმა, რომელმაც გერგეტში აღმართა ჯვარი. გერგეტში ჯვარი აღმართა ასევე წმინდა ნინომ, რომელმაც ასევე იქადაგა ხევში. გადმოცემის მიხედვით ტაძრის აშენება უკავშირდება ვახტანგ გორგასალს. ტაძრის აგების ზუსტი თარიღი უცნობია, ის აშენებული უნდა იყოს XIV საუკუნის 30-იან წლებში. სამშენებლო ქვა მოჰქონდათ ორი კილომეტრის დაშორებით სოფელ ღეჭიდან. ტაძარი XIV საუკუნეში ფერისცვალების სახელზე იყო აგებული.
გერგეტის სამება და მასთან არსებული მონასტერი მოხსენიებულია 1392 წლით დათარიღებულ სითარხნის გუჯარში. ამავე გუჯარში გერგეტის სამების მონასტერთან ერთად მოხსენიებულია „ციხე გერგეტაული“.
ბაგრატ V-მ ტაძრის მოვლა-პატრონობა გერგეტელებს დააკისრა, რომლებიც „საყდრისშვილებად“ ითვლებოდნენ. ამ პატივს გერგეტელებს მომდევნო საუკუნეებში საქართველოს სხვა მეფეებიც უმტკიცებდნენ. ვახუშტი სამების ეკლესიას მიიჩნევს მცხეთის საკათალიკოსოს სამკაულთა და წმ. ნინოს ჯვრის სახიზარ ადგილად. გერგეტში იწერებოდა მატიანე „მოსახსენებელი სულთაი“ – დოკუმენტების კრებული, რომელიც საინტერესო ცნობებს შეიცავს ხევის და აგრეთვე საქართველოს ისტორიის შესახებ.
რუსეთის იმპერიის ხელისუფლებამ ზეთის საღებავით გადახატა ტაძრის ინტერიერი. 1966 წელს სოფელი გერგეტი დაბა ყაზბეგს შეუერთდა, მაგრამ ეკლესიის ძველი სახელწოდება უცვლელი დარჩა და მას ჩვეულების თანახმად კვლავ გერგეტის სამებას უწოდებენ. 2006 წელს კანკელის ნალესობის ქვეშ გამოჩნდა ტაძრის მხატვრობა, რომელიც XVI საუკუნით დათარიღდა. გამოჩნდა ღვთისმშობლის, მაცხოვრის, იოანე ნათლისმცემლისა და წმ. ნინოს გამოსახულებები.
არქიტექტურა
ტაძრის გეგმა მარტივია. მას საფუძვლად უდევს ჯვარი, რომლის მკლავებსშორისი მონაკვეთის შევსებით მიღებულია კვადრატთან დაახლოებული სწორკუთხედი. ტაძრის გუმბათი ეყრდნობა აფსიდის კედლებსა და თავისუფლად მდგარ 2 ბურჯს. ტაძარი ნაგებია კარგად გათლილი ანდეზიტის კვადრატებით. ფასადები და გუმბათის ყელი, აგრეთვე ორსართულიანი სამრეკლოს ფასადებიც მოჩუქურთმებულია. ტაძრის სამხრეთ კედელზე მიშენებულ მცირე ზომის საბჭეოში იკრიბებოდა ხევის უხუცესთა საბჭო, რომელიც თემის ცხოვრების უმნიშვნელოვანეს საკითხებს წყვეტდა. საბჭეო XV საუკუნის ბოლოს ან XVI საუკუნის დასაწყისში არის აშენებული. საბჭეოში იდგა ქვის გრძელი „სასხდომი ყადები“ და აქ იმართებოდა სათემო ყრილობები, სახალხო სასამართლოები, აქვე ინახებოდა სათემო დროშა ორყუში. ამ დროშაზე დებდნენ მეთემეები ერთგულების ფიცს.
ხატები
სამებაში ინახებოდა კუბოს კარად წოდებული კარის ფორმის ორი ხატი. ხატები ფიცარზე იყო ნახატი და ვერცხლის პერანგით შემოსილი ერთ მათგანს ეწოდებოდა საავდრო და მასზე გამოსახული იყო ღვთისმშობელი, ხარება, შობა, მირქმა და ნათლისღება. ხოლო მეორეზე, სადაროზე, გამოსახული იყო ჯვარცმა, წმ. სამება, აღდგომა, თომას გვერდის განხილვა, ლაზარეს აღდგინება და ქრისტეს შესვლა იერუსალიმში. ავდრისას გამოჰქონდათ სადარო ხატი, ხოლო გვალვისას გაჰქონდათ საავდრო და წყაროს წყალში ბანდნენ.
გალერეა
950px
სქოლიო
კატეგორია:ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები მცხეთა-მთიანეთის მხარეში
Adidas
Adidas AG — გერმანული ტრანსნაციონალური კომპანია, რომელიც აწარმოებს სპორტულ ფეხსაცმელებს, ტანსაცმელებსა და სხვადასხვა ინვენტარს. შტაბ-ბინა მდებარეობს ჰერცოგენაურახში, ბავარია. ეს არის სპორტული სამოსის ყველაზე მსხვილი მწარმოებელი ევროპაში და რიგით მეორე მსფოლიოში, რომლის წლიური ბრუნვა 2012 წლის მონაცემით 14.49 მილიონ ევროს შეადგენდა და 2014 წელს, მსოფლიოს მასშტაბით ჰყავდა 53,731 თანამშრომელი.
დაარსდა 1924 წელს Gebrüder Dassler Schuhfabrik-ის სახელწოდებით („ძმები დასლერების ფეხსაცმლის საწარმო“), ხოლო 1949 წელს ადოლფ დასლერმა დაარეგისტრირა, როგორც Adidas.
სქოლიო
კატეგორია:Adidas კატეგორია:სპორტული ბრენდები კატეგორია:1924 წელს დაარსებული კომპანიები კატეგორია:1980-იანი წლების მოდა კატეგორია:1990-იანი წლების მოდა კატეგორია:2000-იანი წლების მოდა კატეგორია:2010-იანი წლების მოდა
აპოკალიპტიკა
აპოკალიპტიკა (ფინ. Apocalyptica) — ფინური ჩელო მეტალ ჯგუფი ჰელსინკიდან, დაარსებული 1993 წელს. ჯგუფი შედგება კლასიკურ მუსიკაზე გაწვრთნილი ჩელოზე შემსრულებლებისგან და 2003 წლის შემდეგ, უკვე დრამერისგანაც. ჯგუფის სამმა წევრმა დაამთავრა სიბელიუსის აკადემია ჰელსინკიში, ფინეთი. მათი მუსიკა შეიცავს ელემენტებს როგორც კლასიკური მუსიკიდან, ასევე ნეო-კლასიკური მეტალიდან, სიმფონიური და თრეშ მეტალიდან. დღეისათვის გაყიდული აქვთ ოთხ მილიონზე მეტი ალბომი.
ბიოგრაფია
ჯგუფის ისტორია იწყება 1993 წელს, როცა ოთხი ჩელოზე შემსრულებელი, ეიკა ტოპინენი, პაავო ლოტიონენი, მაქს ლილია და ანტერო მანინენი, შეიკრიბნენ სიბელიუსის აკადემიაში მეტალიკის ქავერების შესასრულებლად. 1996 წელს აპოკალიპტიკამ გამოუშვა სადებიუტო ალბომი Plays Metallica by Four Cellos, რომელიც შედგებოდა მხოლოდ მეტალიკის ქავერებისგან, შესრულებული ჩელოებზე. 1998 წელს ჯგუფმა გამოუშვა მეორე სტუდიური ალბომი Inquisition Symphony, ჰიილი ჰიილესმაას პროდიუსირებით. ამ ალბომმა გააგრძელა მეტალიკის ქავერების ჩაწერის ტრადიცია, თუმცა მასში შეტანილი იქნა ასევე Faith No More-ის, სეპულტურას და პანტერას ქავერები. ამ ალბომში, ჯგუფის გადაწყვიტილებით, შესულია ეიკა ტოპინენის დაწერილი სამი საკუთარი სიმღერაც. 250პქ|მინი|მარცხნივ|აპოკალიპტიკა 2005 წლის კონცერტზე [[Wacken Open Air.]]
1999 წელს ანტერო მანინენმა დატოვა ჯგუფი. მის შემცვლელად მოიწვიეს პერტუ კივილააკსო, რომელიც ჯგუფის შემადგენლობაში ჯერ კიდევ 1995 წელს გამოჩნდა. 2000 წელს აპოკალიპტიკამ გამოუშვა მესამე სტუდიური ალბომი Cult, რომელშიც შედიოდა ათი საკუთარი და სამი ქავერ სიმღერა. სულ მალე ამ ალბომის ჩაწერიდან გამოვიდა აპოკალიპტიკის პირველი ტრეკი, რომელშიც ვოკალიც იყო ჩართული, სახელწოდებით Path Vol. 2. 2002 წელს მაქს ლილიამაც დატოვა ჯგუფი და შეუერთდა ჰევეინს, რის შემდეგაც აპოკალიპტიკაში მხოლოდ სამი წევრიღა დარჩა.
2003 წელს ჯგუფმა გამოუშვა მეოთხე სტუდიური ალბომი Reflections, რომელიც, პირველად აპოკალიპტიკის არსებობის მანძილზე, შედგებოდა მხოლოდ საკუთარი სიმღერებისგან. ამ ალბომში იყო უფრო მეტი ექსპერიმენტული მუსიკა, განსხვავებით წინა ალბომების აკუსტიკური სტილისა. დეივ ლომბარდომ სლეიერიდან შეასრულა დრამ-პარტია ხუთ სიმღერაში ალბომიდან Reflections; დანარჩენ სიმღერებში დრამზე უკრავდა აპოკალიპტიკის სესიური დრამერი სამი კუოპამეკი. რადგან ლომბარდომ ვერ შეძლო სცენზეც დაეკრა ჯგუფთან ერთად ალბომის მხარდამჭერ ტურნეზე, აპოკალიპტიკამ დაიქირავა მიკო სირენი, რომელიც ჯგუფთან დარჩა მომდევნო ტურნეებზეც და შემდეგი ალბომის ჩაწერისასაც.
2005 წელს აპოკალიპტიკამ გამოუშვა მეხუთე სტუდიური ალბომი Apocalyptica. ამ ალბომის ჩაწერაში მონაწილეობას იღებდა მრავალი მოწვეული მუსიკოსი, რომელთა შორისაც იყვნენ ვილე ვალო HIM-დან, ლაური ილონენი რასმუსიდან და, კიდევ ერთხელ, დეივ ლომბარდო. მათ ჩაწერეს ასევე შესავალი Bullet for My Valentine-ის ალბომისთვის The Poison.
2005 წლის დეკემბერში მიკო სირენი, მას შემდეგ, რაც ჯგუფთან ერთად დაუკრა ორასზე მეტ შოუზე, გამოცხადდა ჯგუფის ოფიციალურ წევრად.
2007 წლის 17 სექტემბერს აპოკალიპტიკამ გამოუშვა მეექვსე სტუდიური ალბომი Worlds Collide. მისი პროდიუსერი იყო ჯეიკობ ჰელნერი. მრავალი ფანის გასაკვირად, ალბომში შესული იყო დევიდ ბოუის სიმღერის Heroes გერმანულენოვანი ქავერი. სიმღერაში მოწვეული ვოკალისტის ამპლუაში ტილ ლინდემანი წარდგა მსმენელთა წინაშე რამშტაინიდან, რომელთათვისაც აპოკალიპტიკამ გახსნა ტურნე Reise, Reise, სიმღერას კი გერმანულად Helden ეწოდა. ალბომი აშშ-ში 2008 წლის 15 აპრილს გამოვიდა. პირველი სინგლის I'm Not Jesus ჩაწერაში მონაწილეობდა კორი ტეილორი Slipknot-იდან. ალბომმა Worlds Collide შეაღწია საუკეთესო ათეულში როგორც აქტიური როკის, ასევე ალტერნატიული როკის ჩარტებში.
2007 წლის დასასრულისთვის ჯგუფმა წარმატებით მოიარა რა ევროპის დიდი ნაწილი, 2008 წელს გააგრძელა ტურნე აშშ-ში, რომელიც შეიცავდა მრავალ შოუებს ევროპის ფესტივალებზე.
2008 წელს ჯგუფმა გამოაცხადა ფართო მსოფლიო ტურნე კონცერტებით ევროპასა და ჩრდილო ამერიკაში (მექსიკის ჩათვლით). 250px|მინი|პერტუ კივილააკსო 2009 წლის ილოსაარიროკის ფესტივალზე.
2008 წლის ივნისში Rock in Rio კონცერტის დროს ლისაბონში აპოკალიპტიკა შეუერთდა გრინპისის „ენერგიის [რ]ევულუვიის კამპანიას“ და დაუკრა ბეთჰოვენის მეხუთე სიმფონია სცენაზე.
2008 წლის ნოემბერში აპოკალიპტიკის თანამშრომლობამ ჯგუფის Three Days Grace მთავარ ვოკალისტ ადამ გონტიერთან I Don't Care პირველი ადგილი დაიკავა BDS-სა და Mediabase-ის აქტიური როკის ჩარტებში. მოგვიანებით იმავე თვეში აპოკალიპტიკა იყო მესამე ადილზე ბილბორდის ალტერნატიული სიმღერების ჩარტში, ხოლო ცხელი მეინსტრიმული როკ ტრეკების ჩარტში - მეორე, AC/DC-ის შემდეგ და, ბედის ირონიით, მეტალიკის წინ, რადგან მათ ხომ სწორედ მეტალიკის ქავერების შესრულებით დაიწყეს კარიერა. მოგვიანებით ამ სიმღერამ მიაღწია პირველ ადგილს ბილბორდის როკ ჩარტებში, რითაც აპოკალიპტიკა გახდა პირველი ფინური ჯგუფი აშშ-ის ჩარტების სათავეებში. სიმღერა I Don't Care გამოჩნდა ასევე სატელევიზიო სერიალ სმოლვილის მერვე სეზონის მეთექვსმეტე ეპიზოდში, რომელიც ეთერში 2009 წლის 19 მარტს გავიდა.
აპოკალიპტიკის მეშვიდე სტუდიური ალბომი 7th Symphony ევროპაში გამოვიდა 2010 წლის 23 აგვისტოს (გერმანიაში - 20 აგვისტოს), ხოლო შეერთებულ შტატებში - 24 აგვისტოს.
ალბომში შედის რვა ინსტრუმენტალი პლიუს ოთხი ტრეკი მოწვეულ ვოკალისტებთან ერთად. პირველი სინგლი End of Me ჩაიწერა დუეტში გევინ როსდეილთან ერთად, ცნობილი როგორც ბრიტანული ალტერნატიული როკ ჯგუფ ბუშის ვოკალისტი; სლეიერის დრამერი დეივ ლომბარდო უკრავს კომპოზიციაში „2010“; სიმღერაში Bring Them to Light მოწვეული ვოკალისტის ამპლუაშია ჯოსეფ დუპლანტიერი ფრანგული დეზ მეტალ ჯგუფიდან Gojira; სიმღერაში Broken Pieces გავიგონებთ ფლაილიფის ვოკალისტის ლეისი მოსლის ხმას, ხოლო სიმღერაში Not Strong Enough მღერის ბრენტ სმითი შაინდაუნიდან.
Broken Pieces და Not Strong Enough გამოშვებული იქნა, როგორც მეორე და მესამე სინგლები ალბომიდან. სმიტის ვოკალის სადისტრიბუციო უფლებებით შეზღუდვის გამო, Not Strong Enough ხელახლა ჩაიწერა დაგ რობთან ერთად ჰუბასტანკიდან, აშშ-ის რადიოებში გაჟღერებამდე 2011 წლის 18 იანვარს. .
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1990-იანი წლების მუსიკალური ჯგუფები კატეგორია:2000-იანი წლების მუსიკალური ჯგუფები კატეგორია:სიმფონიური მეტალ ჯგუფები კატეგორია:ფინური მძიმე მეტალ ჯგუფები კატეგორია:1993 წელს ჩამოყალიბებული ჯგუფები
ლანინის ეროვნული პარკი
ლანინის ეროვნული პარკი — ეროვნული პარკი არგენტინაში, ნეუკენის პროვინციაში. გამოირჩევა ტყის მრავალფეროვნებით.
პარკში მდებარეობს ცნობილი ვულკანი ლანინი. ასევე უეჩულაფკენის, ალუმინესა და ლაკარის ტბები. ბევრია მდინარე და ნაკადული, სადაც განვითარებულია სპორტული თევზაობა კალმახსა და ორაგულზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:არგენტინის ეროვნული პარკები კატეგორია:ნეუკენის პროვინციის დაცული ტერიტორიები კატეგორია:არგენტინის ბიოსფერული ნაკრძალები კატეგორია:1937 წელს დაარსებული დაცული ტერიტორიები
ტიტანობოა
ტიტანობოა (ნიშნავს „გიგანტურ ბოას“ ) — ნამარხი გველების გვარი, რომლებიც ცხოვრობდნენ 60-58 მლნ. წლის წინ, პალეოცენურ პერიოდში. ერთადერთი ცნობილი სახეობაა Titanoboa cerrejonensis, რომელიც დღემდე აღმოჩენილ ყველაზე დიდ გველს წარმოადგენს. მისი ნაშთიდან გამომდინარე შესაძლოა დავასკვნათ, რომ სიგრძეში გველი 13 მეტრს აღწევდა, სისქეში 1 მეტრს, წონით კი მიახლოებით 1,25 ტონა იყო. 2009 წელს, ქვანახშირის საბადოებში, კერეიონში, კოლუმბია აღმოჩენილი იქნა T. cerrejonensis-ის 28 დამოუკიდებელი ნაშთი. ამ აღმოჩენამდე ცოტაოდენი ნაშთი აღმოაჩინეს სამხრეთ ამერიკის უძველეს ტროპიკულ გარემოში.
გველი მეცნიერთა გუნდმა, ჯონათან ბლოჩისა და კარლოს ჯარამილოს ხელმძღვანელობით, ექსპედიციის დროს აღმოაჩინა. ბლოჩი ფლორიდის უნივერსიტეტის პალეონტოლოგია, კარლოს ჯარამილო კი სმიტსონიური ტროპიკულ გამოკვლევათა ინსტიტუტის პალეობოტანიკოსი.
ვინაიდან გველები ცივსისხლიანები არიან, მეცნიერებმა გამოთქვეს მოსაზრება იმის შესახებ, რომ ტროპიკები-ამ გველის საცხოვრებელი-გაცილებით ცხელი ადგილი ყოფილა, ვიდრე ამას გამოკვლევები ადასტურებენ. ტემპერატურას აქ, საშუალოდ, 32 °C უნდა მიეღწია.
ზომის შედარება
კოლუმბიაში აღმოჩენილ 28 გველიდან 8 განსაკუთრებით დიდი ზომით გამოირჩეოდა: მათი წონა - 1100 კილოგრამს აღწევდა, სიგრძე კი 12-15 მეტრს. დღეისათვის მსოფლიოს ყველაზე დიდი გველი ბადისებრი პითონია, სიგრძით 9 მეტრამდე, მწვანე ანაკონდა კი 7,5 მეტრს აღწევს. .
სქოლიო
კატეგორია:მახრჩობელასებრნი კატეგორია:ნამარხი გველები
ასტურ-ლეონური ლინგვისტური ჯგუფი
ლეონური ენა რომელიც არის ამ ჯგუფის დომინანტი ენა განიხელებოდა როგორც ესპანურის არაფორმალური დიალექტი მაგრამ 1906 წელს რამონ მენენდეს პიდალმა აჩვენა რომ ის იყო წარმოშობილი ლეონის სამეფოში ლათინურის ევოლუციით.
პორტუგალიაში, მირანდიული ენა არის ოფიციალურად აღიარებული.
ისტორია
ამ ნების ჯგუფი წარმოიშვა უხეში ლათინურიდან, მასთან რომანული ენების შერწყმით, რომლებსაც იყენებდნენ იბერიის ნახევარკუნძულზე მცხოვრები მოსახლეობა. კასტილიური ენა წარმოიშვა მოგვიანებით XIV საუუნეში, როდესაც ცენტრალურმა ხელისუფლებამ დაიწყო რეგიონში პოლიტიკური და საეკლესიო მმართველების გაგზავნა. thumb|240px| ასტურ-ლეონური ლინგვისტური ჯგუფის ენების გავრცელების არეალი
ასტურიული
1974 წლიდან დაიწყო ასტურიული ენის დაცვის და პოპულარიზაციის მცდელობა. 1981 წლიდან ასტურიული ან ბაიბლი ოფიციალურად მოიხსენიება როგორც ენა და ადგილობრივი მთავრობის მიერ სპეციალური დაცვის სუბიექტად იქნა ცნობილი. 1994 - ში 100 000 ადამიანისთვის ეს ენა იყო მშობლიური, და 450 000 ვისთვისაც მეორე ენა. მიუხედავად ამისა ასტურიულის მდგომარეობა კრიტიკულია, ბოლო ასი წლის განმავლობაში ამ ენაზე მოსაუბრეების მნიშვნელოვნად შემცირების გამო. მეოცე საუკუნუს ბოლოს ასტურიული ენის აკადემიამ (Academia de la Llingua Asturiana) ამ ენის გადასარჩენად დაიწყო ისეთი ინსტრუმენტების შექმნა როგორიცაა: გრამატიკა, ლექსიკონი და პერიოდული გამოცემები. ასტურიელი მწერლების ახალი თაობა ცდილობს დაიცვას ენა. ამ ცვლილებებმა ასტურიულ ენანის გადარჩენის იმედი შექმნა.
ლეონური
შექმნილ სიტუაციას ლეონური ენა მიჰყავს გაქრობამდე, ის იუნესკოს მიერ მიჩნეულია საფრთხეში მყოფ ენად. ადგილობრივი მთავრობა ცდილობს მიმართოს ენის გადარჩენის ღონისძიებებს, მოსახლეობაში მისი პოპულაციის გზით. თუმცა ზოგიერთი ანგარიშის მიხედვით ამ ენას ორ თაობაში გაქრობა მოელის.
მირანდიული
პორტუგალია უფრო წინ წავიდა მირანდიული ენის დასაცავად. რომელიც ახლოსაა ასტორიულ და განსაკუთრებით ლეონურ ენასთან. მირანდიული ოფიციალურად იქნა ცნობილი პორტუგალიის მიერ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რომანული ენები
პრონიხა (ვოლოგდის ოლქი)
პრონიხა (Прониха) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, ხაროვსკის რაიონში. სოფელი შედის აზლეცკოეს სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 4 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:ხაროვსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
ჭაკისმთა
ჭაკისმთა, ჭაკისმთა-მათურა — მთა საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, დუშეთის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მთიულეთ-ფშავის კავკასიონის მთავარ ქედზე, მდინარე ფშავის არაგვის მარჯვენა შენაკადის — მათურხევის სათავეში. სიმაღლე 3170 მ. აგებულია ქვედა-იურული ასპიდური ფიქლებით, თიხაფიქლებითა და ქვიშაქვებით. აქვს ძლიერ დახრილი კალთები. მთაზე შემორჩენილია მყინვარული ფორმები. შემოსილია ალპური ბალახეულით.
სქოლიო
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის მთები
საფრანგეთის ალპები
საფრანგეთის ალპები — დასავლეთ ალპების ნაწილი საფრანგეთში. მოქცეულია რონა-ალპებისა და პროვანსი-ალპები-ლაჟვარდოვანი ნაპირის ფარგლებში. სიგრძე დაახლოებით 330 კმ. განარჩევენ მთიან-მყინვარულ რელიეფიან (მონბლანის მასივი, კოტისა და გრაის ალპები და სხვა), წიწვოვანი ტყით, სუბალპური და ალპური მდელოებით შემოსილ ჩრდილოეთ საფრანგეთის ალპებს და შედარებით დაბალ სამხრეთ საფრანგეთის ალპებს (პროვანსისა და ზღვისპირა ალპები), რომლისთვისაც დამახასიათებელია ხმელთაშუა ზღვის ჰავისა და ლანდშაფტის ელემენტები. გეოლოგიური თვალსაზრისით მეტად მრავალფეროვანია. აგებულია გრანიტებითა და გნაისებით. საფრანგეთის ალპების ფარგლებში მდებარეობს ქალაქები: გრენობლი, შამონი, ანესი, შამბერი, ალბერვილე.
საფრანგეთის ალპების ფარგლებშია: გრაის ალპები, დოფინეს ალპები, კოტის ალპები, ზღვისპირა ალპები, სავოიის ალპები.
რესურსები ინტერნეტში
Géographie des Alpes Alpen
შოთა რუსთაველი
შოთა რუსთაველი, რუსთველი (*დაახ. 1160/65 – ? ) — XII საუკუნის დიდი ქართველი პოეტი და მოაზროვნე, ავტორი საქვეყნოდ ცნობილი პოემისა „ვეფხისტყაოსანი“. მსოფლიოს მრავალ ლიტერატურათმცოდნეთა მიერ მიიჩნევა შუასაუკუნეების მსოფლიო ლიტერატურის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს წარმომადგენლად.
წარმომავლობა
thumb|left|200px|შოთა რუსთაველის ფრესკა [[იერუსალიმის ჯვრის მონასტერი|იერუსალიმის ჯვრის მოსანტერში]] შოთა რუსთაველის ცხოვრებისა და მოღვაწეობის შესახებ ჩვენამდე თითქმის არავითარ ცნობას არ მოუღწევია. რიგი ისტორიული, ლიტერატურული და ფოლკლორული წყაროების საფუძველზე იქმნება დიდი პოეტის ცხოვრებისა და მოღვაწეობის არაერთი ვერსია. რუსთაველის ბიოგრაფიული მონაცემების დასადგენად ერთ-ერთი ძირითადი წყარო თვით მისი პოემაა.
რუსთაველის ავტორობას გვიმოწმებს „ვეფხისტყაოსნის“ პროლოგი („დავჯდე, რუსთველმან გავლექსე, მისთვის გულ-ლახვარსობილი“, „მე, რუსთველი, ხელობითა ვიქმ საქმესა ამა დარი“), ეპილოგი, აგრეთვე XV-XVIII საუკუნეების ქართული მწერლობა (ამაზე ადრინდელი ცნობები არ მოგვეპოვება). სახელწოდება რუსთაველი (რუსთველი) უკავშირდება გეოგრაფიულ პუნქტს რუსთავს და ნიშნავს რუსთავის მკვიდრს ან რუსთავის ციხე-ქალაქის გამგებელს, მეპატრონეს. იმდროინდელი საქართველოს სოციალურ-პოლიტიკური სინამდვილე გვაფიქრებინებს, რომ მეორე მნიშვნელობა უნდა იყოს სწორი. რუსთაველის სახელის შესახებ პირდაპირ ცნობას გვაწვდიან თეიმურაზ I (იგი „ვეფხისტყაოსნის“ პერსონაჟთა შესახებ ამბობს: „ესენი შოთა რუსთველმან შეამკო არსთა მკობითაო“) და XVII-XVIII საუკუნეებში სხვა ქართველი მწერლები. ამასვე ადასტურებს რუსთაველის ფრესკული პორტრეტი XIII საუკუნის I ნახევრის წარწერით, რომელიც რესტავრირებული სახითაა შემონახული იერუსალიმის ჯვრის მონასტრის სვეტზე (ტ. გაბაშვილის მიერ 1757-1758 ნანახი და შემდეგში ზეთის საღებავების სქელი ფენით დაფარული ფრესკა გამოავლინა იერუსალიმის სამეცნიერო ექსპედიციამ) და ამავე საუკუნეში მონასტრის სააღაპო წიგნში მოსახსენებელი „შოთაჲსა ჲ“, რომელიც იგივე რუსთაველი უნდა იყოს. ფრესკის წარწერის მიხედვით, რუსთაველს შეუკეთებია და განუახლებია ჯვრის მონასტერი.
thumb|ვეფხისტყაოსნის მანუსკრიპტი სავარაუდოა, რომ პოეტი ყოფილა სამეფო კარის დიდი მოხელე, ვეზირი, თამარ მეფესთან დაახლოებული პირი. როგორც ჩანს, მას ევალებოდა ქართულ საკულტო ძეგლებზე, მ. შ. ჯვრის მონასტერზე ზრუნვა. გამოთქმულია მოსაზრება, რომ პოეტი სიცოცხლის მიწურულს გაემგზავრა იერუსალიმში, აღიკვეცა ბერად, იქვე აღესრულა და იქვეა დასაფლავებული. არ მართლდება გადმოცემა პოეტის ბერად შედგომაზე: ფრესკაზე გამოხატული ქართველი დიდებული ერისკაცის სამოსელშია გამოწყობილი. თანაც რუსთაველს, როგორც ვეზირს, შეეძლო საქართველოდანვე წარემართა მონასტრის შეკეთება-განახლებისათვის საჭირო საქმიანობა. რუსთაველის ბიოგრაფიულ ცნობების შემცველ სხვა წერილობით წყაროებს ჩვენამდე არ მოუღწევია. ხალხური გადმოცემით, პოეტი მესხი უნდა იყოს. მესხად თვლის მას პოეტი არჩილ II. ვეფხისტყაოსნის გაგრძელებანიც მიგვანიშნებს შოთას მესხურ წარმოშობაზე. შეასძლებელია სახელწოდება რუსთაველი უკავშირდებოდეს მესხეთის რუსთავს, რომელიც მდებარეობს ახალციხე-ასპინძის შარაგზის მახლობლად.
1960 წელს პალესტინაში გაემგზავრნენ ქართველი მეცნიერები ი. აბაშიძე, გ. წერეთელი, ა. შანიძე, რომელთაც იერუსალიმის ჯვრის მონასტერში მოიძიეს და გადაიღეს სვეტზე გამოსახული შოთა რუსთაველის პორტრეტი. აქ მოპოვებული მასალით დასტურდება, რომ იგი იყო მეჭურჭლეთუხუცესი თამარის კარზე. ლეგენდის თანახმად, პოეტი გარდაიცვალა ჯვრის მონასტერში, თუმცა ეს ვერსია სადავოა.
აქედან გამომდინარე, შესაძლებელია, რომ პოეტის პიროვნება იყოს შოთა გრიგოლის ძე ჰერეთის ერისთავი, ისტორიულ წყაროებში მოხსენიებული შოთა კუპარად. მას ჟამთააღმწერელი დადებითად არ ახასიათებს, თუმცა არც იმას უარყოფს, რომ უდიდესი სახელმწიფო მოღვაწე იყო და იმდროინდელ ყველა მნიშვნელოვან აქციაში იღებდა მონაწილეობას, მათ შორის კოხტათავის შეთქმულებაში.
განათლება
შოთა რუსთაველმა, როგორც ჩანს, ბრწყინვალე განათლება მიიღო ჯერ საქართველოში, იყალთოს აკადემიაში, შემდეგ – ბიზანტიაში; შეისწავლა ბერძნული, არაბული და სპარსული ენები, იცნობდა არა მარტო ქართველ მოაზროვნეთა ნაშრომებს, არამედ ანტიკურ ფილოსოფიას, ემპედოკლეს, ჰერაკლიტეს, პლატონის ნაშრომებს, აღმოსავლურ ლიტერატურას (ფირდოუსი, გურგანი, ნიზამი და სხვა). ყოველივე ეს, აგრეთვე პოეტის განსწავლულობა ასტრონომიაში, ასტროლოგიაში, გეოგრაფიაში, მედიცინაში, ფილოსოფიაში, სამართალში, ისტორიაში, სამხედრო საქმეში და სხვა, ასახულია მის პოემაში.