cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ინდო-ბერძნული სამეფო
მეფე მენანდრეს სამეფოს გაძლიერება
ევკრატიდეს მოძრაობა შეჩერებულ იქნა მენანდრეს მიერ, რომელიც დაეყრდნო ინდოელთა ძალას და ზედიზედ რამდენიმე გამარჯვა ბაქტრიაზე, რის შემდეგაც დაიწყო აღმოსავლეთით გაფართოება. მენანდრე შეიძლება ჩაითვალოს ყველაზე წარმატებულ ინდო–ბერძენ მეფედ, რომელმაც ტერიტორიების მაქსიმუმი დაიმორჩილა. მისი მონეტები დიდი რაოდენობით არის გავრცელებული უზარმაზარ ფართობზე. ტერმინი "მენანდრეს მთები" ძვ.წ. I აღნიშნავდა ინდოსტანის უკიდურესი აღმოსავლეთის მთიან ქედებს. მენანდრე მოხსენებულია ბუდისტურ ლიტერატურაში როგორც მეფე მილინდა, რომელიც ეზიარა ბუდიზმს, გახდა არჰატი და მისი წმინდა ნაწილები საგულდაგულოდ ინახება, როგორც ბუდას წმინდა ნაწილები.
ძვ.წ. 125 წ. ინდო–ბერძნულ ტერიტორიაზე შეიჭრნენ ბერძებ–ბაქტრიელები ევკრატიდეს ვაჟის, მეფე ჰელიოკლომის მეთაურობით, მაგრამ იმავე დროს იუეჩჟებმა დაიწყეს შემოტევა ბაქტრიაზე ჩრდილო–დასავლეთის მხრიდან და დაიკავეს იგი. დანარჩენი სამეფო ორ ნაწილად გაიყო. ერთ ნაწილზე მეფობდა მეფე მენანდრეს დინასტია, მეორე ნაწილი კი დაიშალა წვრილ სამთავროებად.
აღმოსავლეთის ტერიტორიები
220px|მინიატიურა|მარცხნივ|ინდო–ბერძნული სამეფოს უკანასკნელი მეფე სტრატონ II მენანდრეს შემდეგ, დაახლოებით ოცი მეფე მართავდა ინდო–ბერძნულ სამეფოს. მენანდრეს შემდგომ ქვეყანას მართავდა მისი ქვრივი, დედოფალი აგათოკლე, რომელიც თავისი მცირეწლოვანი შვილის, სტრატონ I–ის მეურვეობას ახორციელებდა.
დაახლოებით ძვ.წ. 100 წელს ინდოელმა მეფეებმა შეძლეს დაებრუნებინათ მატჰურა და აღმოსავლეთ პენჯაბი აღმოსავლეთით მდ. რავიმდე. ამის შემდეგ მათ დაიწყეს საკუთარი ფულის მოჭრა. ძვ.წ. I საუკუნიდან ინდოელმა მეფეებმა დაიწყეს ფულის მოჭრა ინდო–ბერძნულ სტილში.
დასავლეთის მეფე ფილოქსეამ მცირე ხნით, ძვ.წ. 100–95 წ.წ. შეძლო დაეკავებინა დარჩენილი ბერძნული ტერიტორიები პაროპამისადიდან დასავლეთ პენჯაბამდე, მაგრამ მალევე სამეფო დაეცა და აღმოსავლეთის მეფეებმა შეძლეს უკან დაებრუნებინათ დაკარგული ტერიტორიები თითქმის არაქოზიამდე.
დაახლოებით, ძვ.წ. 80 წლიდან ინდო–სკვითების მეფე მეუსი (შესაძლოა, ის იყო ინდო–ბერძენთა სამხედრო ხელმძღვანელი) რამდენიმე წელი მართავდა ინდოეთის ჩრდილო–დასავლეთ ნაწილს, მაგრამ ინდო–ბერძნებმა მაინც შეძლეს საკუთარი ხელისუფლების აღდგენა. მეფე ჰიპოსტრატე (ძვ.წ. 65-55 წ.წ.) იყო ყველაზე წარმატებული უკანასკნელ მეფეთა შორის, თუმცა მოგვიანებით მან განიცადა მარცხი, რის შემდეგაც ინდო–სკვითების მეფე აზეს I– მა დაამყარა ახალი დინასტიის მმართველობის ხანა.
ძვ.წ. I საუკუნეში ინდო–ბერძნები ნელ–ნელა კარგავდნენ ტერიტორიებს ინდო–სკვითების თარეშის წყალობით, სანამ ინდო–ბერძენთა უკანასკნელი მეფე სტრატონ II საბოლოოდ არ დაამარცხეს ახ.წ.10 წელს. ხელისუფლებაში მოვიდა ახალი მმართველი რაჯუვულა.
დასავლეთის ტერიტორიები
ინდო–ბერძნული სამეფოს დასავლეთ ნაწილს პაროპამისადში (ქაბულის სიახლოვეს) მართავდა ჰელიოკლ I, მაგრამ იუეჩჟეის მიერ ბაქტრიის დაპყრობისას იქნა ჩამოგდებული. მან მოჭრა რამდენიმე მონეტა]. მისი მემკვიდრე ზოილ I–მა მოჭრა მონეტა ჰერაკლესა და გამარჯვების სიმბოლოს გამოსახულებით. ჩანს, ის ალიანსში შევიდა იუეჩჟისთან.
ცნობილია, დასავლეთ ინდო–ბერძნული სამეფოს დაახლოებით რვა მეფე, რომელთაგან უკანასკნელი ჰერმეი ქვეყანას მართავდა ძვ.წ. 70 წლიდან ახალ წელთაღრიცხვამდე, სანამ ის ბაქტრიიდან მოსულმა იუეჩჟებმა არ შეცვალეს. ჩინური ქრონიკები გვიამბობს, რომ ჩინელი გენერალი ვენ ჩჟუნი დაეხმარა ჰერმეის ინდო–სკვითების წინააღმდეგ იუეჩჟებთან კავშირის შეკვრაში. ძვ.წ. 70 წლიდან იუჩჟებმა დაიწყეს პაროპამისადის მართვა, მაგრამ ამის მერე, კიდევ 30 წელი უშვებდნენ ჰერმეის მონეტებს, რომელიც მოგვიანებით შეცვალეს ქუშანის მონეტებით.
ჰერმეის შემდეგ, სავარაუდოდ, იუჩჟებმა დაიკავეს პაროპამისადი. წყაროებში მოხსენებული პირველი იუჩჟი უფლისწული საპატბიზი მეფობდა დაახლოებით ახ.წ. 20 წლამდე. ბერძნული წყაროები მის სესახებ იმავე სტილით გვიამბობენ, როგორც დანარჩენ ბერძენ მმართველებზე. იუჩჟი ახ. წ. I ს. გაფართოვდა აღმოსავლეთით და დააარსეს ქუშანის იმპერია. ქუშანის პირველი მეფე კაჯულა კადფიზი საკუთარ თავს წარმოადგენდა თავის მონეტებზე ჰერმეისთან ერთად, როგორც ჩანს, ამით ის ხაზს უსვამდა სამეფო ტახტზე თავისი უწყვეტი მემკვიდრეობის სამართლიან უფლებას.
ინდურ–ბერძნული კავშირები
220px|მინიატიურა|მარცხნივ|ვერცხლის მონეტა ორენოვანი წარწერით: "მეფე მხსნელი – მენანდრე." ბერძნებს შეეძლოთ მაურიების დინასტიის მოკავშირედ მიეჩნიათ თავი, მას შემდეგ, რაც სელევკე I–მა შეთანხმება გააფორმა ჩანდრაგუპტა მაურიასთან. მეფეებმა ეს კავშირი განამტკიცეს ნათესაური ქორწინებით, რომლის შესახებ გვიამბობს იუნან იუსტინი. კლდის 13 ედიქტიდან ერთ–ერთს, აშოკა მოიხსენიებს იმ ქვეყნების რიცხვში, სადაც გაიმარჯვა დჰარმამ.
ცნობილია, რომ ინდო–ბერძნულ სამეფოში აყვავდა ბუდიზმი. არსებობს მოსაზრება იმის შესახებ, რომ ბაქტრიელი ბერძნების ინდოეთში შეჭრა განპირობებული იყო არა მხოლოდ ბერძენ მოქალაქეთა დაცვის, არამედ შუნგას ბრაჰმანისტული დინასტიის მხრიდან მაურიების ძველი იმპერიის ბუდისტური მოსახელობის რელიგიური დევნისაგან დაცვის მიზნითაც.
ლაშქრობის მომწყობი დემეტრიოსი მოიხსენება ინდურ პურანებში, აგრეთვე, მის მიერ დაარსებული ქალაქი სირკაპი ითვლება შერწყმული ინდური–ბერძნული კულტურის მნიშვნელოვან ადგილად. ინდო–ბერძენი მეფისადმი მიძღვნილი პირველი მონეტები შეიცავს ეპითეტს "βασιλευς σωτηρ" (მეფე–მხსნელი).
მეფე მენანდრეს ზიარება ბუდიზმთან
მეფე მენანდრე I (მილინდა) იყო დემეტრიოსის ერთ–ერთი ყველაზე წარმატებული და ცნობილი შთამომავალი, ის ქვეყანას მართავდა ძვ.წ. 150 – 135 წ. წ. ბერძენი ავტორები მას ზოგჯერ ალექსანდრე მაკედონელს ადარებენ. მის სიდიადესა და დაპყრობებზე წერს სტრაბონი.
მენანდრე, რომელიც იწოდება "მხსნელად", ეზიარა ბუდიზმს და მისი როლი ბუდიზმის გავრცელებაში ბუდისტურ ლიტერატურაში ისევე მაღალ დონეზეა შეფასებული, როგორც მეფე აშოკასი და ქუშანის მეფე კანიშკისა. მისი დიალოგები ბუდისტ ბერებთან გადმოცემულია თხზულება
ბუდიზმის გავრცელება
150px|მინიატიურა|მარცხნივ|განდჰარას ბუდა მაჰავამსის თანახმად, ბერძენი ბერი მაჰადჰარმარაქსიტა მოვიდა ქალაქ ალექსანდრიიდან (სავარაუდოდ, კავკასიური ალექსანდრია ქაბულთან ახლოს) 30 ათასი ბერით შრი-ლანკაში ანურადჰაპურას მაღალი საფეხურის გახსნის ცერემოანიაზე. ეს ცნობა მოწმობს იმ მნიშვნელოვან როლზე, რომელიც ჰქონდათ ბერძნებს ბუდისტურ საზოგადოებაში.
ბერძნულ–ბუდისტური ხელოვნება
ბერძნულ–ბუდისტური ხელოვნების პერიოდის ნიმუშები ძალზედ მწირია, შემორჩენილია მხოლოდ ამ პერიოდის მონეტები, ქვის სადგამი. ხშირად ნამუშევრები უფრო გვიანდელი პერიოდისაა და განეკუთვნება ინდო–სკვითურ, ინდო–პართიულ ან ქუშანის სამეფოს პერიოდს. ძნელდება მათი დათარიღება. ზოგიერთის მოსაზრებით, ინდური და ბერძნული სიმბოლიკის შესწავლით დასტურდება, რომ ნამუშევრები მოხატულია ჩვ.წ. პირველი საუკუნის ბერძენი მოხეტიალე მხატვრების მიერ. სავარაუდოა, ასევე, რომ ინდო–ბერძნული პერიოდში გავრცელებული იყო ბერძნული ტრადიციით გამოსახული ბუდისტური ქანდაკებები, თუმცა მისი ზუსტი დათარიღება ასევე არ ხერხდება.
ზოროასტრიზმი
220px|მინიატიურა|მარცხნივ|ქუშანელი ტუნიკში ძვ. წ. 130 წლიდან ინდოევროპული წარმოშობის მესაქონლე ტომები (სკვითები და იუჩჟები შეესიენ ბაქტრიას ჩრდილოეთით. ძვ. წ. 125 ინდო–ბერძენთა მეფე ჰელიოკლემ დატოვა ბაქტრია და თავისი დედაქალაქი გადაიტანა მდინარე ქაბულის ხეობაში, საიდანაც ის მართავდა საკუთარ სამფლობელოებს ინდოეთში.
გიორგი გვაზავა
გიორგი ბეჟანის ძე გვაზავა (დ. 23 აპრილი, 1869, სუჯუნა, სენაკის მაზრა — გ. 20 იანვარი, 1941 , პარიზი) — ქართველი პოლიტიკური მოღვაწე, იურისტი, მწერალი, მთარგმნელი, პუბლიცისტი, ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის ერთ-ერთი დამფუძნებელი და ლიდერი, საქართველოს ეროვნული საბჭოსა და დამფუძნებელი კრების წევრი.
ინდო-ბერძნული სამეფო
ზოროასტრიზმი
ინდო–სკვითების მეფე მაიმ ძვ.წ. 80 წელის დაიკავაგანდჰარა და ტაქსილა. მისი გარდაცვალების შემდეგ სამეფომ ვერ შეძლო არსებობა, რადგან ინდო–ბერძნებმა მოახერხეს დინასტიის აღდგენა, რომელმაც კვლავ წარმატებით განაგრძო მოღვაწეობა. წარმატება გამოიხატებოდა მეფე აპოლოდოტ II–ისა და ჰიპოსტრატეს მიერ მონეტების გამოშვებაში მანამდე, სანამ აზეს I–მა ახ.წ. 55 წელს საბოლოოდ, არ დაამყარა სკვითური ხელისუფლება ჩრდილო–დასავლეთში. ინდო–სკვითურ მონეტებზე გამოსახულია ბერძნული მითოლოგიის პერსონაჟთა გამოსახულებანი.
გიორგი გვაზავა
ბიოგრაფია
დაიბადა ვაჭრის ოჯახში. დაობლდა ადრეულ ასაკში. ზრდიდა ბიძა, ბლაღოჩინი შალამბერიძე სოფელ ნოქალაქევსა და მარტვილში. განათლება მიიღო თბილისის სასულიერო სემინარიასა და მეორე გიმნაზიაში, რომელიც ოქროს მედალზე დაამთავრა. გიმნაზიის დამთავრებისთანავე, 1889 წელს შევიდა მოსკოვის საიმპერატორო უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე სამთავრობო სტიპენდიით. უნივერსიტეტის დასრულების შემდეგ პარიზში გაემგზავრა და ერთი წლის განმავლობაში იყო სორბონის უნივერსიტეტის თავისუფალი მსმენელი. 1892-1893 წლებში მონაწილეობა მიიღო ქართული სტუდენტური გაერთიანება „თავისუფლების ლიგის“ შექმნაში, რისთვისაც სისხლის სამართლის პასუხისგებაშიც მისცეს, მაგრამ, ბრალდების სიმცირის გამო, არ დაუსჯიათ, საქმე წარმოებით შეწყდა.
1895 წელს სამშობლოში დაბრუნების შემდეგ ცხოვროდა თბილისში და მუშაობდა ადვოკატად, ეწეოდა აქტიურ საზოგადოებრივ და პუბლიცისტურ მოღვაწეობას, თანამშრომლობდა ქართულ და რუსულ პრესაში. 1905 წელს შეადგინა „საქართველოს ავტონომიის სტატუტის“ პროექტი. მისი მიხედვით საქართველო 12 კანტონად დაიყოფოდა, თითოეულს ექნებოდა საკუთარი თვითმმართველობა, საქართველოს კი ავტონომია რუსეთის შემადგენლობაში. 1905-1906 წლებში აქტიურად მონაწილეობდა ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის ფუძემდებლური დოკუმენტების შემუშავებაში, თუმცა მაშინ პარტიის დაარსება ვერ მოხერხდა. 1906 წელს იყო გაზეთ „ავტონომიური საქართველოს" დაარსების ინიციატორი, მაგრამ გამოცემის სახელწოდებას დიდი წინააღმდეგობა შეხვდა და საქმე ჩაიშალა. 1907 წელს მისი რედაქტორობით დაფუძნდა ეროვნულ-დემოკრატიული მიმართულების რუსულენოვანი ყოველკვირეული გაზეთი „Грузинская мысль“. გაზეთი პირველივე ნომრის გამოცემისთანავე ცენზურამ აკრძალა, ხოლო რედაქტორი გადაასახლეს. 1907 წლის ივნის-ოქტომბერში ესწრებოდა ჰააგის საერთაშორისო კონფერენციას, რომელსაც ვარლამ ჩერქეზიშვილთან ერთად წარუდგინა „საქართველოს ხალხის მემორანდუმი" საქართველოს დამოუკიდებლობის მოთხოვნით. 1910 წელს ჟურნალ „ერის" ფურცლებზე დაიბეჭდა მისი წერილების სერია „ჩეხია", რომელიც ცალკე ბროშურადაც გამოიცა. ამ, „სახელმწიფოში არსებული წესწყობილების დარღვევისაკენ მიმართული თხზულების გავრცელებისათვის“ გიორგი გვაზავას ერთი წლით მეტეხის ციხეში ჩასმა მიესაჯა.
ინდო-ბერძნული სამეფო
ზოროასტრიზმი
ინდო–ბერძნული სამეფოს მეფეებმა უკანასკნელ პერიოდში მიაღწიეს მხარდაჭერას ჩინეთის იმპერიისაგან. გვიანდელი ხანების დინასტიის ქრონიკა აღწერს, ჩინეთის ჩრდილოეთში მდებარე პროვინცია განსუს მმართველის, გენერალ ვენ ჩუნის გალაშქრებას ქაბულის ხეობაში ინდო-სკვითების წინააღმდეგ ძვ.წ. 50 წელს. გამარჯვებულ ჩინელებს თავიანთი მეფეც კი დაუსვამთ დაპყრობილ მიწებზე ჩინური ატრიბუტებით, რაც ჩინეთის იმპერიის გავლენის ქვეშ ყოფნას ნიშნავდა, მაგრამ მოგვიანებით მათ დაუკარგავთ ინტერესი ასეთი შორეული მიწების მიმართ.
გიორგი გვაზავა
ბიოგრაფია
1914 წელს იყო ჟურნალ „კლდეს“ ერთ-ერთი დამაარსებელი. 1917 წელს რუსულ ენაზე გამოსცა ნაშრომი „საქართველო საერთაშორისო სამართლის თვალსაზრისით“, რომელიც საქართველოს სახელმწიფოებრიობის აღდგენის მართლზომიერებას ასაბუთებდა. 1917 წელს შედიოდა ამიერკავკასიის განსაკუთრებული კომიტეტის ეროვნებათა საბჭოს შემადგენლობაში. 1917 წელს იყო ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის ერთ-ერთი დამფუძნებელი და მისი მთავარი კომიტეტის წევრი. პარტიის დამფუძნებელ ყრილობაზე, როგორც ყრილობის თავმჯდომარის მოადგილე, პრეზიდიუმში აირჩიეს. მოხსენებით გამოვიდა ყრილობის პირველ საკითხზე „საქართველოს ავტონომიის შესახებ“. 1917 წლის ნოემბერში აქტიური მონაწილეობა მიიღო საქართველოს ეროვნული ყრილობის მუშაობაში, აირჩიეს ეროვნული საბჭოსა და მისი აღმასკომის წევრად. 1918 წელს იყო ამიერკავკასიის სეიმის წევრი, მონაწილეობა მიიღო ტრაპიზონის სამშვიდობო კონფერენციასა და ბათუმის მოლაპარაკებებში ამიერკავკასიის სახელმწიფოებსა და ოსმალეთის იმპერიას შორის. იყო საქართველოს დამოუკიდებლობის აქტის პროექტის ერთ-ერთი ავტორი და ხელი მოაწერა მას. 1918 წლის განმავლობაში იყო ედპ-ის ფრაქციის ლიდერი საქართველოს პარლამენტში. 1919 წელს იყო ცენტრალური საარჩევნო კომისიის ხაზინადარი. არჩეულ იქნა საქართველოს დამფუძნებელი კრების დეპუტატად, იყო საკონსტიტუციო კომისიის წევრი და მდივანი, კონსტიტუციის სარედაქციო კომისიის წევრი, შედიოდა ასევე, კრების სარეგლამენტო და საგარეო საქმეთა კომისიებში. 1920 წელს გამოსცა ნაშრომი „ძირითადი პრინციპები საკონსტიტუციო უფლებისა“.
ინდო-ბერძნული სამეფო
ზოროასტრიზმი
უკანასკნელი ინდო–ბერძენი მეფეები ჩამოგდებული იქნენ ელინიზებული იუეჩჟების მიერ დაახლოებით ძვ.წ. 70 წელიდან თაბდათანობით, თუმცა ისინი ძვ.წ. 40 წლამდე მაინც განაგრძობდნენ ინდო–ბერძნული მონეტების გამოშვებას. ცენტრალური ოლქების ერთ–ერთი უკანასკნელი მმართველი ჰიპოსტრატი ძვ.წ. 50 წელს იქნა ჩამოგდებული ინდო–სკვითების მიერ, თუმცა აღმოსავლეთში ინდო–ბერძენი მმართველები ძვ.წ. 10 წლამდე ინარჩუნებდნენ ხელისუფლებას. უკანასკნელი მმართველი იყო სტრატონ II. ახ. წ. I ჯერ კიდევ რჩებოდნენ წვრილ–წვრილი "მეფეები", რომლებიც მართავდნენ მცირე ბეძნულ საზოგადოებებს ფულის მოჭრის უფლებების გარეშე. მათ შორის ცნობილია ფეოდამი განდჰარას ჩრდილოეთში. იუეჩჟებმა მოგვიანებით აქ შექმნეს ქუშანის იმპერია. კულტურული და პოლიტიკური თვალსაზრისით, ისინი გახდნენ ინდო–ბერძენთა მემკვიდრეები – გადაიღეს ინდო–ბერძენთა დამწერლობა, ბუდისტური ხელოვნება, განაგრძობდნენ მონეტების მოჭრას, რითაც დაადასტურეს თავიანთი უფლელები ინდო–ბერძნულ მემკვიდრეობაზე.
გიორგი გვაზავა
ბიოგრაფია
1921 წლიდან წავიდა გიორგი გვზავა ემიგრაციაში. აქტიურად მონაწილეობდა ემიგრაციის პოლიტიკურ ცხოვრებაში, თანამშრომლობდა ემიგრანტულ პრესასთან. 1926 წლიდან იყო „პრომეთეს“ ლიგის ერთ-ერთი დამფუძნებელი, 1926-1939 წლებში იყო ფრანგულ ენოვან ჟურნალ „პრომეთეს“ რედაქტორი. ეწეოდა მთარგმნელობით მუშაობას. თარგმნა სოფოკლეს „ანტიგონე“ (1912), პ. ჟ. კრებიიონის „ფარსმან, მეფე ივერიისა“, „რადამისტი და ზენობია“ (1929), ჟ. რასინის „მითრიდატე“ (1934), ესქილეს „მიჯაჭვული პრომეთე“ (1935) და სხვ. 1928-1931 წლებში პარიზში ქართულ ენაზე გამოაქვეყნა ხუთი წერილი საერთო სათაურით „საქართველო და ეროვნულ-დემოკრატიული პარტია“, რომლებშიც აღწერა პარტიის ისტორია დაარსებოდან 1920-იანი წლების შუამდე. მისი რედაქტორობით 1929-1935 წწ. პარიზში გამოდიოდა „საქართველოს გაერთიანებული ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის საზღვარგარეთული კომიტეტის ორგანო“ გაზეთი „საქართველო“. წერდა ფსევდონიმებით: „Politicys“, „X“, „გ. გ“, „მეთვალყურე“, „მკითხველი“,  „სტამბოლელი“,  „წკიპურტი“. 1938 წელს პარიზში გამოიცა მის მიერ ფრანგულად თარგმნილი „ვეფხისტყაოსნის“ პროზაული ვარიანტი. გიორგი გვაზავა 1941 წელს გარდაიცვალა პარიზში, დაკრძალულია ბატინიოლის სასაფლაოზე.
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს დამფუძნებელი კრების წევრები კატეგორია:ქართველი იურისტები კატეგორია:ქართველი პუბლიცისტები კატეგორია:დაბადებული 23 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1869 კატეგორია:გარდაცვლილი 20 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1941 კატეგორია:ქართველი ნაციონალისტები კატეგორია:დაკრძალულები საფრანგეთში კატეგორია:საქართველოს ეროვნული საბჭოს წევრები კატეგორია:ქართველები საფრანგეთში კატეგორია:ქართველთა შორის წერა-კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების წევრები კატეგორია:ქართველი მთარგმნელები კატეგორია:აბაშის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:საქართველოს საისტორიო და საეთნოგრაფიო საზოგადოების წევრები
ინდო-ბერძნული სამეფო
გენეტიკა
220px|მინიატიურა|ჰადას ბიუსტები. III საუკუნე მეცნიერები შეეცადნენ მოეძიათ ბერძენთა გენეტიკური როლი ინდოსტანის ნახევარკუნძულზე. ამისათვის დნმ–ის კვლევაც კი ჩაატარეს. აღმოჩნდა, რომ ზოგიერთი თვისება, რომელიც დამახასიათებელია თანამედროვე ბერძნებისათვის საერთოდ არ აღმოჩენილა ინდოსტანის მოსახლეობში გავრცელებული. პენჯაბის რაიონში ბერძენთა და ევროპელთა გენეტიკურ გავლენას აფასებენ 0%–15% ინტერვალში. დეტალურად იხილეთ: Kivisild et al. «Origins of Indian Casts and Tribes».
ამასთან, ბერძენთა გარკვეული გენეტიკური თავისებურებანი უნდა დარჩენილიყო ჰინდიყუშის და ტაჯიკეთის მთიანი ბადახშანის მხარეში. აქ მოსახელობის ზოგიერთი ჯგუფი საკუთარ თავს თვლის უშუალოდ ბერძენთა შთამომავლად (კერძოდ, კაშალები და ხუნზები პაკისტანში და ნურისტანელები ავღანეთში).
არსებობს ვარაუდიც, რომ ალექსანდრე დიდის არმიაში დიდი რაოდენობით იყვნენ არა მხოლოდ ბერძნები არამედ სპარსული, სკვითური და თრაკიული წარმოშობის ჯარისკაცები და ამდენად, აქ ბერძენთა კვალი მცირე რაოდენობით შემორჩა.
მეფეთა ქრონოლოგია და ტერიტორიები
220px|მინიატიურა|მარცხნივ|[[დემეტრიოს I ბაქტრიელი. ინდო–ბერძნული სამეფოს დამაარსებელი]] ევტიდემის შთამომავალი ბერძენ–ბაქტრიელი მეფეები დაახლოებით ძვ.წ. 180 წელს შეიჭრნენ ჩრდილოეთ ინდოეთში მიღწიეს აღმოსავლეთ ინდოეთის დედაქალაქ პატალიპუტრამდე, მოახდინეს ჰინდიყუშისა და მატჰურას შორის მდებარე ტერიტორიების ოკუპაცია და კონტროლი დაამყარეს მთელ ჩრდილოეთ ინდოეთზე.
დემეტრიოსის ტერიტორია ბაქტრიიდან პატალიპუტრამდე გაყოფილ იქნა ორ ნაწილად აღმოსავლეთ და დასავლეთ ტერიტორიებად. მათ დემეტრიოსის შემდეგ ცალკ–ცალკე მმართველები მართავდნენ. დასავლეთ ტერიტორიებს შემდგომში მართავდნენ ბერძნულ–ბაქტრიული სამეფოს მეფეები ჰელიოკოლამდე (დაახლოებით ძვ.წ. 130 წლამდე).
აღმოსავლეთ ნაწილს კი, რომელიც მოიცავდა ტერიტორიებს – პაროპამისადი, არაქოზია, განდჰარა და პენჯაბი მატჰურამდე მართავდა დინასტია, რომელიც იწოდება ინდო–ბერძნულად.
ტერიტორიები: პაროპამისადი და მატჰურა (ევტიდემის დინასტია)
უზურპატორმა ევკრატიდმა შეძლო დინასტიის ჩამოგდება ტახტიდან და დაიკავა მათი ტერიტორიები მდინარე ინდამდე ძვ.წ. 170–145 წლებს შორის პერიოდში. მოგვიანებით ევკრატიდი მოკლა საკუთარმა ვაჟმა, რის შემდეგ მეფე მენანდრე I–მა თავის კონტროლს დაუქვემდებარა ჰინდიყუშის დასავლეთით მდებარე მიწები.
ტერიტორიები ჰინდიყუშიდან მატჰურამდე (ძვ.წ.150—125 წ.წ.)
მენანდრეს გარდაცვალების შემდეგ მისმა შთამომავლებმაც დაკარგეს ჰინდიყუშის დასავლეთით მდებარე მიწები. ისინი კვლავ გადავიდნენ აღმოსავლეთით განდჰარაში. დაკარგული პაროპამისადი და არაქოზია გადავიდა დასავლეთ ინდო–ბერძნული სამეფოს შემადგენლობაში. მოგვიანებით, აღმოსავლეთის მეფეებმა კიდევ უფრო დასავლეთით პენჯაბამდე დაიხიეს.
ტერიტორიები განდჰარადან/დას. პენჯაბი მატჰურამდე (ძვ.წ.125—100წ.წ.)
ძვ.წ.100 წლის შემდეგ ინდოელი მეფეები დაეუფლნენ მატჰურას და აღმოსავლეთ პენჯაბს მდინარე რავის გაღმა. მათ დაიწყეს საკუთარი მონეტების მოჭრა. დასავლეთის მეფე ფილოქსენი მცირე ხნით კვლავ დაეუფლა ტერიტორიებს პაროპამისადიდან დას. პენჯაბამდე ძვ.წ. 100–95 წ.წ. შორის.
ჩვ.წ.აღ.მდე I ს–ში ინდო–ბერძნები თანდათანობით კარგავდნენ თავიანთ ტერიტორიებს ინდო–სკვითების ხშირი თავდასხმების შედეგად. უკანასკნელი მეფე სტრატონ II აღმოსავლეთ პენჯაბს მართავდა ძვ.წ. 10 წლამდე.
დასავლეთ პენჯაბის ტერიტორიები ( ძვ.წ. 95—55 წ.წ.)
დაახლოებით ძვ. წ. 80 წ. აღმოსავლეთ პენჯაბის ნაწილები კვლავ მოექცა კონტროლქვეშ.
დასავლეთის მიწები
მენანდრე I–ის სიკვდილის შემდეგ პაროპამისადი და არაქოზია ჩამოსცილდა სამეფოს. დასავლელი მეფეები შეიჭრნანენ განდჰარაშიც. ამ მათგან ზოგიერთი ევკრატიდის დინასტიას ეკუთვნოდა.
ტერიტორიები: პაროპამისადი, არაქოზია და განდჰარა (ძვ.წ. 130–95 წ.წ.)
ფილოქსენის შემდეგ დასავლეთის სამეფო დასუსტდა და დაეცა. შემდგომი მეფეები ფლობდნენ მემკვიდრეობას პაროპამისადის ოლქში.
პაროპამისადის ტერიტორია (ძვ. წ.95—70 წ.წ.)
სავარაუდოდ, იუეჩჟებმა პაროპამისადი ჰერმეის შემდეგ დაიკავეს. მატიანეებში ცნობილი იუჩჟის პირველი პრინცი – საპადბიზი ქვეყანას მართავდა დაახლოებით ახალი წელთაღრიცხვის 20 წლამდე. მასზე ისევეა საუბარი ბერძნულ მატიანეებში, როგორც სხვა დანარჩენ ბერძენ მეფეებზე. იუეჩჟები აღმოსავლეთით განსახლდნენ სავარაუდოდ ახ.წ. I ს. და შექმნეს ქუშანის იმპერია. პირველი ქუშანელი მეფე კუჯულა კადფიზი საკუთარ მონეტებზე თავს გამოსახავდა ჰერმეისთან ერთად. ჩანს, ამით ხაზს უსვამდა მემკვიდრეობითობას ან ტახტზე სამართლებრივ უფლებას.
გვიანდელი ბერძენი მეფეები
მას შემდეგ, რაც ინდო–სკვითებმა დაიკავეს ჩრდილოეთ ინდოეთის ტერიტორია, ცალკეული ბერძნული საზოგადოებები დ სოფლები კიდევ აგრძელებდნენ არსებობას ბერძენი მეთაურებით სათავეში.
სატავაჰანი მეფეების წარწერების მიხედვით თუ ვიმსჯელებთ, ინდო–ბერძენი სამხედროები ახ.წ. II ს. ჯერ კიდევ მნიშვნელოვან როლს თამაშობდნენ რეგიონის პოლიტიკაში..
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია: ბუდიზმის ისტორია კატეგორია: ძველი ინდოეთი კატეგორია: ელინისტური სახელმწიფოები კატეგორია: სახელმწიფოები ინდოეთის ისტორიაში კატეგორია: სახელმწიფოები პაკისტანის ისტორიაში
კოტის პრეფექტურა
კოტის პრეფექტურა (高知県) — პრეფექტურა იაპონიაში, სიკოკუს რეგიონში, კუნძულ სიკოკუზე. ფართობი 7,103 კმ², მოსახლეობა	688 870 ადამიანი (2021 წლის 1 მარტის მდგომარეობით). ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი კოტი. ჩრდილო-დასავლეთით ესაზღვრება ეჰიმეს პრეფექტურა, ხოლო ჩრდილო-აღმოსავლეთით ტოკუსიმის პრეფექტურა. მოსახლეობა კონცენტრირებულია ტოსის ვაკის ფარგლებში, რომელიც სამხრეთი ნაწილის გამოკლებით, მთებითა შემოსაზღვრული. არის რამდენიმე ეროვნული პარკი.
სქოლიო
კატეგორია:იაპონიის პრეფექტურები
გორნა-მალინა
გორნა-მალინა (Горна Малина) — სოფელი ბულგარეთში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 1513 კაცს.
კატეგორია:ბულგარეთის სოფლები
როჯერ მორტიმერი
მინი|XIV საუკუნის მანუსკრიპტი, რომელზეც წინა პლანზე გამოსახულია როჯერ მორტიმერი და [[იზაბელა (ინგლისის დედოფალი)|იზაბელა ფრანგი]] როჯერ მორტიმერი, მარჩის პირველი გრაფი Roger Mortimer, 3rd Baron Mortimer, 1st Earl of March; დ. 25 აპრილი, 1287 — გ. 29 ნოემბერი, 1330) — ინგლისელი დიდგვაროვანი, ინგლისის დე-ფაქტო მმართველი სამი წლის განმავლობაში, ედუარდ II-ის წინააღმდეგ განხორციელებული წარმატებული აჯანყების შემდეგ. ის თავად ედუარდის ვაჟმა, ედუარდ III-მ ჩამოაგდო. მორტიმერი ასევე ედუარდ II-ის მეუღლის, იზაბელას საყვარელი იყო, რომელიც მას ქმრის ტახტიდან გადაგდებაში დაეხმარა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მარჩის გრაფები კატეგორია:დაბადებული 25 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1287 კატეგორია:გარდაცვლილი 29 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1330 კატეგორია:ინგლისის რეგენტები
Cephalotes duckei
Cephalotes duckei — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cephalotes-ის გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
სეფიანთა სამეფო დინასტია
სეფიანთა სამეფო დინასტია — დინასტია, რომელიც მართავდა სეფიანთა იმპერიას 1502-1736 წლებში. თავს თვლიდნენ სეფევიეს შთამომავლებად. XV საუკუნის შუა ხნებიდან მსხვილ ფეოდალებად იქცნენ და აქტიურად მონაწილეობდნენ აზერბაიჯანში ატეხილ პოლიტიკურ შინაომებში. სეფიანებმა პირველობა ხელთ იგდეს ყიზილბაშების სამხედრო დახმარებით. დინასტიის დამაარსებელი იყო ისმაილ I. სეფიანთა დინასტიის უკანასკნელი წარმომადგენელი აბას III მოკლეს ნადირ-ხან ავშარის ბრანებით 1736 წელს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ირანის მუსლიმური დინასტიები
NGC 891
NGC 891 — გალაქტიკა ანდრომედას თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1783 წლის 27 აგვისტო. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:ანდრომედას თანავარსკვლავედი
თამარ ავალიშვილი
თამარ ავალიშვილი (დ. 28 სექტემბერი, 1948) — ქართველი ექიმი.
თამარ ავალიშვილი დაიბადა ქალაქ თბილისში. 1972 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფი სამედიცინო ინსტიტუტის პედიატრიული ფაკულტეტი. 1976–1980 წლებში იყო მცხეთის რაიონის სოფელ დიღმის პოლიკლინიკის ექიმი–პედიატრი. 1980 კი წელს თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო ინსტიტუტის ბავშვთა სნეულებათა პრობლემური კათედრის ასისტენტი. 1992 წლიდან ამავე კათედრის დოცენტია. აქვს 55 სამეცნიერო ნაშრომი ახალშობილთა და ჩვილ ბავშვთა სეფსისის პრობლემების შესახებ. ხელმძღვანელობს მ. გურამიშვილის სახელობის პედიატრიული კლინიკის ჩვილ ბავშვთა პათოლოგიის განყოფილებას. არის პედიატრი, მედიცინის მეცნიერებათა კანდიდატი და დოცენტი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1948 კატეგორია:დაბადებული 28 სექტემბერი კატეგორია:ქართველი ექიმები
ქოდალოს განძი
ქოდალოს განძი — XIII-XIV საუკუნეების ილხანების ვერცხლის მონეტების განძი. შემთხვევით აღმოჩნდა 1940 წელს გურჯაანის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქოდალოში. ჩაფლული იყო უჭურჭლოდ. შეიცავს 501 ვერცხლის დირჰემსა და ორიან დირჰემს, რომლებიც მოჭრილია ირანის ილხანების ყაზან-ყაენისა (1295-1304 წწ.) და ოლჯაითუ-ყაენის (1304-1317 წწ.) სახელებით სხვადასხვა ზარაფხანაში. 165 მონეტა მოჭრილია თბილისში, 17 - ახალციხეში, 4 - ანისში. განძის ადრეული მონეტა თარიღდება 1298 წლით, უგვიანესი - 1306 წლით. განძი დაფლული უნდა იყოს 1307 წლის შემდეგ.
Dorylus gaudens
Dorylus gaudens — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Dorylus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dorylinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
კონჩეს თემი
კონჩეს თემი (Општина Конче) — თემი ჩრდილოეთ მაკედონიაში. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-აღმოსავლეთ რეგიონში. მოსახლეობა შეადგენს 3 536 ადამიანს (2002 წლის აღწერის მონაცემები ). მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 15.17 კაცი/კმ²-ზე.
თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — კონჩე. ადმინისტრაციული ცენტრის ჩათვლით თემის შემადგენლობაში შედის 15 დასახლება.
თემის ტერიტორიის ფართობი შეადგენს 233.05 კმ²-ს.
სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ მაკედონიის თემები
ერი (ისტორიული)
ერი — ძველი ქართული ტერმინი, ერთდროულად აღნიშნავდა ხალხსაც და ჯარსაც; წარმოშობილი უნდა იყოს სამხედრო დემოკრატიის ხანაში, როდესაც ხალხი და ჯარი ერთმანეთისაგან განუყრელი იყო. სტრაბონის მესამე გენოსის („მიწისმოქმედნი და მეომარნი“) ქართული სახელწოდება „ერი“ უნდა ყოფილიყო. სტრაბონისდროინდელი ერი იბერიის თავისუფალი მოსახლეობის უმრავლესობას შეადგენდა, მაგრამ განსხვავდებოდა ძველი ერისგან, მას აღარ გააჩნდა სუვერენობის ძირითადი ნიშნები (მმართველობის უმაღლესი ორგანოები, საბჭო და სახალხო კრება). ყოველი თავისუფალი მიწისმოქმედი მეომარიც იყო. იბერიის თავისუფალი მიწისმოქმედი საზოგადოება საჭირო შემთხვევაში ლაშქრობის ვალდებულიც იყო. შემდეგში შეიქმნა მეომართა ფენა, რომელიც მუდმივ სამხედრო სამსახურში იმყოფებოდა. მათგან გამოვიდნენ ანაურ-წარჩინებულებულთა და მხედართა სოციალური წინაპრები. შემდგომში, ფეოდალიზმის განვითარების შედეგად, ერის დაშლის პროცესი უფრო გაღრმავდა. ადრინდელი ფეოდალური ხანის ქართული წყაროებით წინანდელი თავისუფალი ერი უკვე სხვაზეა დამოკიდებული, ამიტომ, როდესაც ამა თუ იმ ფეოდალის სიძლიერეს აღნიშნავდნენ, იტყოდნენ, რომ ის ყველას აღემატებოდა „სიმრავლითა ერთა“ („სერაპიონ ზარზმელის ცხოვრება“). ამ ვითარების შედეგია, რომ ერის გვერდით ხმარობენ წვრილ ერსაც. ეს სახელწოდება პირველად დამოწმებულია ჯუანშერთან V საუკუნის ამბებთან დაკავშირებით. „წურილი ერი“ თავის თავს ერს ეძახდა და თავისი ძველი უფლებებისათვის ბრძოლას განაგრძობდა. ერის ნაშთები „ჰეროვანთა“ სახით მთაში, ხოლო „ერისაგანთა“ სახით ბარში განვითარებული ფეოდალიზმის ხანაშიც გვხვდება.
„ერისთაგანნი“ თავიანთ „უფალთა“ („პატრონთა“) „ყმებად“ ითვლებოდნენ ცალ-ცალკე თუ თემობით და ამის შესაბამისად ემსახურებოდნენ მათ. ისინი ამასთანავე ლაშქრობის მოვალენიც იყვნენ და ამის გამო, ტერმინი „ერისაგანი“, რომელიც სოციალურად „აზნაურს“ უპირისპირდებოდა, ჩვეულებრივ მოლაშქრის მნიშვნელობითაც იხმარებოდა. მას შემდეგ, რაც მატერიალურ დოვლათის მწარმოებელი საზოგადოება ჩვენში ძირითადად „გლეხთა“ კლასში გაერთიანდა, ზეპირი თუ მწიგნობრული ტრადიციით „ერი“ ხალხისა და ლაშქრის აღსანიშნავად დარჩა, მაგრამ დამოუკიდებელი სოციალური შინაარსით აღარ იხმარებოდა. XIX საუკუნის შეცვლილ პოლიტიკურ და სოციალურ-ეკონომიკურ ვითარებაში, როდესაც საქართველოში ჩამოყალიბდა ადამიანთა ახალი სოციალური-ისტორიული ერთობის ფორმა — ნაცია, ერი ამ ცნების აღმნიშვნელ სიტყვად იქცა.
ლიტერატურა
კატეგორია:ტერმინები კატეგორია:საქართველოს ისტორია
მიქაელ I (მთავარეპისკოპოსი)
ლიტერატურა
კატეგორია:მცხეთის მღვდელთმთავრები
თინათინ გონიაშვილი
თინათინ გონიაშვილი (დ. 10 სექტემბერი, 1913, თბილისი — გ. 1990) — ქართველი ენათმეცნიერი, მეცნიერი, ფილოლოგი.
ბიოგრაფია
1931 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი ენათმეცნიერების განხრით.
1932-1933 წლებში მუშაობდა კორექტორად, შემდეგ სტილისტად გაზეთ „კომუნისტის“ რედაქციაში. 1933 წელს ჩაირიცხა საკავშირო მეცნიერებათა აკადემიის კავკასიათმცოდნეობის ინსტიტუტის ასპირანტად თბილისში. 1936 წელს ლენინგრადში, საკავშირო მეცნიერებათა აკადემიის ენისა და აზროვნების ინსტიტუტში გაიარა ასპირანტურის ერთწლიანი კურსი. მუშაობდა ზოგადი ენათმეცნიერებისა და კავკასიურ ენათა საკითხებზე. მეცნიერ-მუშაკთა სრულიად საკავშირო კონკურსზე, სსრკ მეცნიერებათა აკადემიის საქართველოს ფილიალის-ნიკო მარის სახელობის ენის, ისტორიისა და მატერიალური კულტურის ინსტიტუტის წარდგენის თანახმად თინათინ გონიაშვილის ნაშრომს, „ადიშის ოთხთავის დიალექტიზმებისათვის“ უმაღლესი შეფასება მისცეს და ავტორს სრულიად საკავშირო მეორე პრემია გადაეცა. ნაშრომი მოთავსებულია ნის, ისტორიისა და მატერიალური კულტურის ინსტიტუტის მოამბე 1938.
თბილისში დაბრუნების შემდეგ უმცროს მეცნიერ-თანამშრომლად მუშაობდა საკავშირო მეცნიერებათა აკადემიის საქართველოს ფილიალის ნიკო მარის სახელობის ენის, ისტორიისა და მატერიალური კულტურის ინსტიტუტში. 1938 წელს დაიცვა დისერტაცია ფილოლოგიის მეცნიერებათა კანდიტატის ხარისხის მოსაპოვებლად თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში. 1938 წელს ენიმკის სამეცნიერო საბჭომ თინათინ გონიაშვილი აირჩია უფროს მეცნიერ-თანამშრომლად, ამავე წელს უნივერსიტეტის სამეცნიერო საბჭომ იგი კავკასიურ ენათა კათედრის დოცენტად დაამტკიცა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 10 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1913 კატეგორია:გარდაცვლილი 1990 კატეგორია:ქართველი ფილოლოგები
ტოკუსიმის პრეფექტურა
ტოკუსიმის პრეფექტურა (徳島県) — პრეფექტურა იაპონიაში, სიკოკუს რეგიონში, კუნძულ სიკოკუზე. ფართობი 4,146 კმ², მოსახლეობა 721 721 ადამიანი (2020 წლის 1 სექტემბრის მდგომარეობით). ჩრდილოეთით ესაზღვრება კაგავის პრეფექტურა, დასავლეთით ეჰიმეს პრეფექტურა, ხოლო სამხრეთ-დასავლეთით კოტის პრეფექტურა. ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი ტოკუსიმა. პრეფექტურა გარშემორტყმულია კიის არხით.
სქოლიო
კატეგორია:იაპონიის პრეფექტურები
Cephalotes dorbignyanus
Cephalotes dorbignyanus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cephalotes-ის გვარიდან.
გია ნუცუბიძე
გია ნუცუბიძე (დ. 20 თებერვალი, 1960, თბილისი) — ქართველი პოლიტიკოსი, ფილოლოგი.
Cephalotes dorbignyanus
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
გია ნუცუბიძე
1982 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი. 2004-2007 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ნაციონალური მოძრაობა — დემოკრატები “.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 20 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1960 კატეგორია:საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები გია
დიმიტრი ბაგრატიონი (პოეტი)
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი პოეტები კატეგორია:დაბადებული 1746 კატეგორია:გარდაცვლილი 1826
უნისანი (კესონი)
უნისანი (ოფიციალურად უნისანის მუნიციპალიტეტი; Bayan ng Unisan) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი კესონის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 25 448 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 36 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:კესონის მუნიციპალიტეტები
ამურიო
ამურიო  — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ბასკეთის ავტონომიური გაერთიანების ალავის პროვინციის კუადრილია-დე-აიალის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 96,36 კმ². მოსახლეობა — 10 264 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ალავის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ალავის ქალაქები
ბანგლადეშის ეკონომიკა
ბანგლადეშის ეკონომიკა განვითარებადი საბაზრო ეკონომიკით ხასიათდება. — — —Siddiqi, Dina M. “Miracle Worker or Womanmachine? Tracking (Trans)National Realities in Bangladeshi Factories.” Economic and Political Weekly, vol. 35, no. 21/22, Economic and Political Weekly, 2000, pp. L11–17. —Paksha Paul, B. (2010), "Does corruption foster growth in Bangladesh?", International Journal of Development Issues, Vol. 9 No. 3, pp. 246-262. —Chowdhury, M.S. (2007), "Overcoming entrepreneurship development constraints: the case of Bangladesh", Journal of Enterprising Communities: People and Places in the Global Economy, Vol. 1 No. 3, pp. 240-251. —Bashar, Omar K. M. R., and Habibullah Khan. “Liberalisation and Growth in Bangladesh: An Empirical Investigation.” The Bangladesh Development Studies, vol. 32, no. 1, Bangladesh Institute of Development Studies, 2009, pp. 61–76. —Ahamed, Md Mostak. “Market Structure and Performance of Bangladesh Banking Industry: A Panel Data Analysis.” The Bangladesh Development Studies, vol. 35, no. 3, Bangladesh Institute of Development Studies, 2012, pp. 1–18. —Abdin, MD. Joynal, The Nature and Evolution of Capitalism in Bangladesh (March 16, 2016). Abdin, M.J. (2016). The Nature and Evolution of Capitalism in Bangladesh, “The Nature and Evolution of Capitalism in All World”, March 16, 2016. იგი მსოფლიოში სიდიდით 41-ე ეკონომიკაა ნომინალური მთლიანი შიდა პროდუქტის მიხედვით, ხოლო 30-ე ადგილზეა მსყიდველობითი უნარის პარიტეტის მიხედვით. მიეკუთვნება საშუალო კლასის ეკონომიკებს და ჯიმ ო'ნილის კლასიფიკაციით შემდეგი თერთმეტი (Next Eleven) სახელმწიფოს ნაწილია. 2019 წლის პირველ კვარტალში ბანგლადეში მსოფლიოში მეშვიდე ყველაზე სწრაფად მზარდი ეკონომიკის მქონე სახელმწიფო იყო როგორც რეალური მთლიანი შიდა პროდუქტის, ისე მუდმივ ფასებში მოცემული მთლიანი შიდა პროდუქტის მიხედვით და წლიური ზრდის მაჩვენებელი 8.3%-ს უტოლდებოდა. ქვეყნის ფინანსური ცენტრები დაკა და ჩიტაგონგია, სადაც დაკის საფონდო ბირჟა და ჩიტაგონგის საფონდო ბირჟაა განთავსებული. ბანგლადეშის ფინანსური სექტორი მეორე ადგილზეა ინდოეთის სუბკონტინენტზე. ბანგლადეში ერთ-ერთი ყველაზე სწრაფად მზარდი ეკონომიკაა როგორც სამხრეთ აზიაში, ისე მთელს მსოფლიოში.
2004 წლის შემდეგ ათწლეულში ბანგლადეშის მთლიანი შიდა პროდუქტი საშუალოდ 4.5%-ით იზრდებოდა. აღნიშნული ზრდა მეტწილად ტექსტილის ნაწამის ექსპორტით, ფულადი გზავნილებითა და სოფლის მეურნეობის სექტორით იყო განპირობებული. ქვეყანა ექსპორტზე ორიენტირებულ ინდუსტრიალიზაციაზე აკეთებს აქცენტს. ექსპორტის წამყვანი სექტორებია ტექსტილი, გემთმშენებლობა, ზღვის პროდუქტები, ტყავის საქონელი და ჯუთი. ბანგლადეშში ეროვნულ დონეზე მოთხოვნილების დაკმაყოფილებისთვის საკმარისადაა განვითარებული ფარმაცევტული, ლითონებისა და კვების ინდუსტრია. ბოლო წლებში სწრაფად გაიზარდა ბანგლადეშის ტელეკომუნიკაციების მრეწველობა და უცხოური კომპანიებიდან დიდი რაოდენობით ინვესტიციები მოიზიდა. ბანგლადეშს ბუნებრივი აირის მნიშვნელოვანი რეზერვები აქვს და აზიის მასშტაბით მეშვიდე ადგილზეა ბუნებრივი აირის წარმოების მხრივ. ბენგალის ყურეში, ბანგლადეშის საზღვაო ტერიტორიაზე იზრდება ბუნებრივი აირის ოფშორული მოპოვების მასშტაბები. ქვეყანას კირქვის დიდი რაოდენობით დეპოზიტებიც აქვს. ქვეყნის მასშტაბით ზრდადი საინფორმაციო ტექნოლოგიების სექტორია განვითარებისთვის ქვეყანა ციფრული ბანგლადეშის სქემის დანერგვას უჭერს მხარს.
ბანგლადეში ნეპალისა დ აბჰუტანისთვის სტრატეგიული მნიშვნელობის მქონე სახელმწიფოა. ზღვაზე გასასვლელის არმქონე ამ სახელმწიფოებისთვის ზღვაზე წვდომას ბანგლადეშის საზღვაო პორტები უზრუნველყოფენ. ბანგლადეში პოტენციური გასასვლელია ჩინეთის სამხრეთ-დასავლეთი ნაწილისთვისაც, მათ შორის ტიბეტის, სიჩუანისა და იუნანისთვის.
ბანგლადეში D-8 ეკონომიკური თანამშრომლობის ორგანიზაციის, სამხრეთ აზიის რეგიონული თანამშრომლობის ასოციაციის, საერთაშორისო სავალუტო ფონდის, მსოფლიო ბანკისა და ინფრასტრუქტურის ინვესტიციების აზიური ბანკის წევრია.
სოფლის მეურნეობა
სოფლის მეურნეობა ბანგლადეშში დასაქმების უდიდეს სექტორს წარმოადგენს. 2017 წელს ბანგლადეშის მთლიანი შიდა პროდუქტის 14.2% სოფლის მეურნეობაზე მოდიოდა და ამ სექტორში სამუშო ძალის 42.7% იყო დასაქმებული. ამ სექტორის საქმიანობას ძალიან დიდი გავლენა აქვს მთავარ მაკროეკონომიკურ ინდიკატორებზე, როგორებიცაა დასაქმება, უმუშევრობის შემცირება, ადამიანური რესურსების განვითარება, საკვებით უზრუნველყოფით უსაფრთხოება და სხვა ეკონომიკური და სოციალური მაჩვენებლები. ბანგლადეშელთა დიდი ნაწილის საარსებო წყარო სოფლის მეურნეობაა. არაერთი ფაქტორის გათვალისწინებით, მიუხედავად არასათანადო პირობებისა, ბანგლადეშში ინტენსიური სოფლის მეურნეობა სტაბილურად ვითარდება. გაუმჯობესდა წყალდიდობის კონტროლი და ირიგაცია, უფრო ეფექტურად გამოიყენება სასუქები და განაწილებისა და სასოფლო კრედიტების ქსელიც განვითარდა.
ტურიზმი
მსოფლიო მოგზაურობისა და ტურიზმის საბჭოს 2013 წლის მოხსენების მიხედვით, ბანგლადეშში მოგზაურობისა და ტურიზმის სფეროში 2012 წელს პირდაპირ 1 281 500 სამუშაო ადგილი იყო შექმნილი, რაც ქვეყნის დასაქმებული მოსახლეობის მთლიანი ნაწილის 1.8%-ს შეადგენდა. ამ მაჩვენებლით ბანგლადეში მსოფლიო მასშტაბით 178 ქვეყნიდან 157-ე ადგილზე იმყოფებოდა. პირდაპირი და არაპირდაპირი სამუშაო ადგილების რაოდენობა 2 714 500 იყო, რაც ქვეყნის დასაქმებული მოსახლეობის 3,7%-ს შეადგენს. 2012 წლისთვის მთლიან შიდა პროდუქტში მოგზაურობისა და ტურიზმის სფეროდან პირდაპირი შემოსავლების პროცენტული მაჩვენებლით ბანგლადეში მსოფლიოს 176 ქყვეყანას შორის 142-ე ადგილზე იმყოფებოდა. მსოფლიო მოგზაურობისა და ტურიზმის საბჭო 2023 წლისთვის ბანგლადეშში ტურიზმის სფეროში 1 785 000 სამუშაო ადგილის შექმნას ვარაუდობს, ხოლო საერთო ჯამში ― 3 891 000 სამუშაო ადგილის, რაც ქვეყნის დასაქმებულთა დაახლოებით 4.2%-ს უტოლდება.
მაკროეკონომიკური ტრენდები
ქვემოთ მოცემულია მთლიანი შიდა პროდუქტის მაჩვენებლები ბანგლადეშისთვის მიახლოებული საბაზრო ფასებით, რომელიც საერთაშორისო სავალუტო ფონდის მიერაა მოცემული ბანგლადეშურ ტაკაში. ცხრილში მხოლოდ ფორმალური სექტორის მაჩვენებლებია ასახული.
2009 წლისთვის საშუალო საათობრივი ანაზღაურება 0.58 $-ს უდრიდა.
ქვემოთ მოცემულია მთავარი ეკონომიკური ინდიკატორები 1980–2019 წლებისთვის. 5%-ზე ნაკლები ინფლაცია მწვანედაა ნაჩვენები.
სქოლიო
კატეგორია:ბანგლადეშის ეკონომიკა
მდინარის ჩამონადენი
მინი|მდინარე [[იანძის ჩამონადენი ერთ-ერთი უდიდესია მსოფლიოში]] მდინარის ჩამონადენი — წყლის გადაადგილება ნაკადის სახით მდინარის კალაპოტში. იქმნება გრავიტაციის ზემოქმედების შედეგად. წარმოადგენს წყლის წრებრუნვის უმნიშვნელოვანეს ელემენტს, რის შედეგადაც ხდება წყლის გადაადგილება ხმელეთიდან ოკეანეში ან გაუდინარ არეში. დროის ერთეულში ჩამონადენის რაოდენობრივ მაჩვენებელს ეწოდება წყლის ხარჯი, რომელიც წარმოადგენს ნაკადის ცოცხალ კვეთში გავლილ წყლის საშუალო, მინიმალურ ან მაქსიმალურ ხარჯს. ზედაპირულ ჩამონადენში განარჩევენ კალთურ ჩამონადენსა და კალაპოტურ ჩამონადენს.
მდინარის ჩამონადენის რეგულირება ეწოდება მდინარის ჩამონადენის მოცულობის განაწილებას დროის განმავლობაში, მისი რეჟიმის შეცვლას სახალხო მეურნეობის სხვადასხვა დარგის მოთხოვნათა შესაბამისად.
{|
ლიტერატურა
კატეგორია:ჰიდროლოგია
ხანჩალი
ხანჩალის ტბა — ტბა სამხრეთ საქართველოში, ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ჯავახეთის ვულკანური მთიანეთის ცენტრალურ ნაწილში, ზღვის დონიდან 1928 მ სიმაღლეზე. სარკის ფართობი 13,3 კმ², აუზის ფართობი 182 კმ². უდიდესი სიღრმე 0,8 მ, წყლის მოცულობა 6,4 მლნ. მ³. საზრდოობს თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით.
წყლის მაქსიმალური დონე გაზაფხულის ბოლოსაა, მინიმალური — თებერვლის ბოლოს. ქვაბული წარმოქმნილია სინკლინური ჩადაბლების ლავური ნაკადით გადაგუბვის შედეგად. ტბის აუზი, განსაკუთრებით მისი სამხრეთ ნაწილი, ხასიათდება საკმაოდ მჭიდრო ჰიდროგრაფიული ქსელით. სამხრეთიდან და სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან ტბას უერთდება ათამდე მცირე შენაკადი, რომელთა ჩამონადენი მცირდება ზაფხულში, მაგრამ არ შრება. აუზის ჩრდილო ნაწილი, რომელიც მოიცავს უფრო დიდ ტერიტორიას, არ ხასიათდება მუდმივი შენაკადების დიდი რაოდენობით. აუზში მრავლად არის წყაროები, რომლებიც ასაზრდოებენ ტბის შენაკადებს. ხანჩალის ტბის ნაპირები დაბალია.
ტბის ჩრდილოეთი ნაწილიდან გამოედინება მდინარე აგრიჩაი, რომელიც უერთდება მდინარე ფარავანს სოფელ ყაურმასთან. ხანჩალის დაცლა ხდება წყლის დონის მარეგულირებელი არხებითაც.
ხანჩალის ტბა ყველაზე დაბალი სიღრმეებით ხასიათდება ჯავახეთის მთიანეთის ტბებს შორის. მისი ფსკერი სწორია და დაფარულია შლამის სქელი ფენით, რომლის სიმძლავრე 30 მეტრს აღემატება. ტბაში კარგად არის გავრცელებული წყლისა და წყლის მოყვარული მცენარეულობა. წლის თბილ პერიოდში ტბაზე დიდი რაოდენობით იყრის თავს წყალხმელეთა გადამფრენი ფრინველები. ტბის დონის ამპლიტუდა წლის განმავლობაში 1 მეტრს აღწევს.
ამჟამად ტბა დამბის მეშვეობით გაყოფილია ორ ნაწილად. ერთი ნაწილი ფაქტობრივად დამშრალია და მას ადგილობრივი მოსახლეობა იყენებს საძოვრებად და სათიბად, ხოლო მეორეში შენარჩუნებულია წყლის გარკვეული რაოდენობა. ხანჩალის ტბა მოქცეულია ხანჩალის ტბის აღკვეთილის შემადგენლობაში, რომლის საერთო ფართობია 839 ჰექტარი.
ტბა თითქმის მთლიანად წყლის მცენარეებითაა დაფარული. გამდინარეა, წყალი მტკნარია, მოყავისფრო. მარილიანობა — 110 მგ/ლ. ყინულითაა დაფარული ნოემბრის ბოლოდან აპრილის ბოლომდე. თევზი ცოტაა. ტბის წყალშემკრები აუზის მცენარეული საფარი ძირითადად წარმოდგენილია ბალახეული ფორმაციებით. ტბის ირგვლივ გაშენებულია ქალაქ ნინოწმინდის რამდენიმე უბანი და სოფლები: დიდი ხანჩალი და პატარა ხანჩალი.
სქოლიო
კატეგორია:სამცხე-ჯავახეთის მხარის ტბები
Dorylus gerstaeckeri
Dorylus gerstaeckeri — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Dorylus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dorylinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
648
თარიღი უცნობია
*
ქობაირის მონასტერი
ქობაირის მონასტერი — ქართული მართლმადიდებლური მონასტერი დღევანდელი სომხეთის ტერიტორიაზე. მდებარეობს ქ. თუმანიანის მახლობლად, დებედას ხეობაში, მთის წვერზე. თავდაპირველი სახით დაარსდა 1171 წელს, ტაშირ-ძორაგეტის მეფის, კვირიკე II-ის ასულის, მარიამის მიერ. ორი საუკუნის შემდეგ, ძლიერი მიწისვძრის შედეგად მნიშვნელოვნად დაინგრა. ცნობილია თავისი უნიკალური ფრესკებით, რომელიც ქართული და ბიზანტიური ტრადიციისამებრ არიან შექმნილი.
ტაძარში თამარ მეფის ამირსპასალარის, ზაქარია მხარგრძელის და მისი ოჯახის საძვალე მდებარეობს. აღსანიშნავია, რომ ქობაირის მონასტრის სიახლოვეს სხვა რამდენიმე ქართული არქიტექტურის ნაშთიც მდებარეობს, რომლებიც მსურველი მნახველებისთვის სრულიად მიუდგომელია. თავად მონასტერი ნაწილობრივ დანგრეულია.
მონასტრის ტერიტორიაზე აღმოჩენილია არაერთი ქართული წარწერა-ეპიტაფია, რომელიც იხსენიებს მხარგრძელთა სახლის წევრებს — ივანეს, შანშეს და მის ძმა ბერ პიმენს, შალვას, ვარამს, თამარს და მის მეღლეს სულა გურკენელს. წარწერებში ასევე მოხსენიებულნი არიან სარდალ ჯაყელის ასული რუსუდანი, ასევე მხარგრძელთა მეღვინეთუხუცესი ივანე და მისი მეუღლე ხათუნა, შანშე მხარგრძელის მწიგნობართუხუცესი მათე და მისი მეუღლე თეონა.
ქობერის ქართული წარწერები გვხვდება მთელ რიგ შენობებზე (დიდი ეკლესია, ეგვტერი, სამრეკლო-სამარხი), სომხური გვხვდება მხოლოდ და მხოლოდ პატარა ეკლესიაზე. ლეონ მელიქსეთ-ბეგის დასკვნის მიხედვით ეს უთუოდ იმის მაჩვენებელია, რომ მონასტერს განუცდია გარდატეხა XII-XIII საუკუნეების მიჯნაზე იმ მხრივ, რომ წინათ ის ყოფილა სომეხთა ანტიქალკედონისტ მონოფიზიტთა სავანე, ხოლო შემდგომ გადაქცეულა სომეხ-ქართველ ქალკედონისტ მართლმადიდებელთა სავანედ, რასაც სხვათა შორის, ქართული წარწერების გარდა, ამტკიცებს მთავარი ეკლესიის საკურთხევლის აგებულება ქალკედონისტური რიტუალის მოთხოვნილებისამებრ და აგრეთვე იმავე ეკლესიისა და ეგვტერის კედლის მხატვრობა ქართული ასომთავრული წარწერებითურთ.
ეტიმოლოგია
სახელის ფუძე არის ქართული სიტყვა „ქვაბ“. ნაგებობა მართლაც ქვაბში, მღვიმის სიღრმეში მოთავსებული მონასტრის შთაბეჭდილებას ახდენს.
სქოლიო
კატეგორია:ქართული ეკლესია-მონასტრები სომხეთში კატეგორია:ქართული არქიტექტურული ძეგლები საზღვარგარეთ
მონბლანი
მონბლანი (Mont Blanc, Monte Bianco, სიტყვასიტყვით „თეთრი მთა“) — კრისტალური მასივი და ამავე სახელწოდების მწვერვალი დასავლეთ ალპებში, საფრანგეთისა და იტალიის საზღვარზე, ყველაზე მაღალი დასავლეთ ევროპაში (4808 მ) და მე-11 მსოფლიოში. მასივის სიგრძეა 50 კმ.
მონბლანის ქვეშ გაყვანილია 11,6 კმ სიგრძის საავტომობილო გვირაბი, რომელიც საფრანგეთსა და იტალიას აერთებს. მონბლანის დასავლეთ კალთის ძირში, საფრანგეთის მხარეს, მდებარეობს განთქმული სამთო-სათხილამურო კურორტი შამონი, სადაც ისტორიაში პირველი ზამთრის ოლიმპიური თამაშები გაიმართა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ალპები კატეგორია:საფრანგეთის მთები კატეგორია:იტალიის მთები
გურგულიატი
გურგულიატი (Гургулят) — სოფელი ბულგარეთში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 29 კაცს.
კატეგორია:ბულგარეთის სოფლები
Cephalotes dieteri
Cephalotes dieteri — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cephalotes-ის გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
NGC 898
NGC 898 — გალაქტიკა ანდრომედას თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1786 წლის 17 ოქტომბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:ანდრომედას თანავარსკვლავედი
უმბრიის სკოლა
უმბრიის სკოლა — პატარა პროვინციული სკოლა XIII — XVI საუკუნის იტალიაში, უმბრიის რეგიონში, ქალაქ პერუჯაში. უმბრიის სკოლის ცნობილი წარმომადგენლები იყვნენ პიეტრო პერუჯინო და რაფაელი.
გალერეა
კატეგორია:იტალია კატეგორია:სკოლები
არსენიეგა (ალავა)
არსენიეგა (Arceniega, Artziniega) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ბასკეთის ავტონომიური გაერთიანების ალავის პროვინციის კუადრილია-დე-აიალის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 27,45 კმ². მოსახლეობა — 1800 კაცი (2020 წ.).
დიმიტრი ბაგრატიონი
დიმიტრი პეტრეს ძე ბაგრატიონი (დ. 1863 ― გ. დაახლოებით 1911) — რუსეთის არმიის გენერალ-მაიორი, პ. ი. ბაგრატიონის შვილიშვილის შვილი. დაამთავრა პოლოცკის სამხედრო გიმნაზია და ნიკოლოზის საკავალერიო სკოლა. 1882 დაინიშნა ვლადიმირის 38-ე დრაგუნთა პოლკში. 1897 ჩარიცხეს საკავალერიო სკოლის ოფიცერთა მუდმივ შემადგენლობაში.1909-იდან იყო ამავე სკოლის უფროსის თანაშემწე. სამხედრო სამსახურთან (კავალერისტ-ინსტუქტორი) ერთად ეწეოდა მეცნიერულ მუშაობასაც. თარგმნა და რამდენიმეჯერ გამოსცა დ. ფილისის „ცხენის ხედნისა და ცხენოსნობის საფუძვლები“, რომელიც რუსულ კავალერისტ ოფიცერთა სამაგიდო წიგნი გახდა. 1901 წელს გამოსცა არქივის მასალების საფუძველზე დაწერილი „ვლადიმირის პოლკის ისტორია“. 1906 დააარსა ჟურნალ „ვესტნიკ რუსსკოი კონნიცი“.
არსენიეგა (ალავა)
სქოლიო
კატეგორია:ალავის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ალავის ქალაქები
დიმიტრი ბაგრატიონი
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის იმპერიის გენერალ-მაიორები კატეგორია:დაბადებული 1863 კატეგორია:გარდაცვლილი 1911 კატეგორია:ქართველი გენერლები კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:მუხრანელების სამეფო შტო
ფრედერიკ ბაკმანი
ფრედერიკ ბაკმანი (დ. 2 ივნისი, 1981) — შვედი მწერალი, ბლოგერი და მესვეტე. მის ცნობილ რომანებს შორისაა: „კაცი, სახელად უვე“ (2012), „ბებიამ მთხოვა, თქვენთვის მეთქვა, რომ ბოდიშს იხდის“ (2013). ბაკმანის წიგნები ოცდახუთზე მეტ ენაზეა თარგმნილი.
სქოლიო
კატეგორია:შვედი მამაკაცი მწერლები კატეგორია:შვედი ჟურნალისტები კატეგორია:XXI საუკუნის შვედი მწერლები კატეგორია:შვედი მამაკაცი რომანისტები
ნოვო-სელოს თემი (ჩრდილოეთი მაკედონია)
ნოვო-სელოს თემი (Општина Ново-Село) — თემი ჩრდილოეთ მაკედონიაში. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ-აღმოსავლეთ რეგიონში. მოსახლეობა შეადგენს 11 567 ადამიანს (2002 წლის აღწერის მონაცემები ). მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 48.64 კაცი/კმ²-ზე.
თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — ნოვო-სელო. ადმინისტრაციული ცენტრის ჩათვლით თემის შემადგენლობაში შედის 16 დასახლება.
თემის ტერიტორიის ფართობი შეადგენს 237.83 კმ²-ს.
ჰაიტის რევოლუცია
ჰაიტის რევოლუცია (1791-1804) დასავლეთ ნახევარსფეროში აფრიკელ მონათა აჯანყებების სერიაში ყველაზე წარმატებული იყო, რის შედეგადაც შეიქმნა ქვეყანა ჰაიტი - ისტორიაში პირველი თავისუფალი შავკანიანების რესპუბლიკა. კუნძულის აფრიკულმა და აფრიკული წარმოშობის მოსახლეობამ, იხელთა რა თეთრკანიანთა შორის გაჩენილი უთანხმოებით იმაზე თუ როგორ უნდა განეხორციელებინათ საფრანგეთის რევოლუციის რეფორმა კოლონიურ საზოგადოებაში, მონობისა და კოლონიზაციისგან თავისუფლება მოიპოვა.
ისტორიკოსები ტრადიციულად აჯანყების კატალისტად ერთ ვუდუ ცერემონიას მოიხსიენიებენ, რომელიც 1781 წლის აგვისტოში მღვდელმა დუტი ბუკმანმა ბუა-კაიმანში გამართა. მოვლენათა სერიამ, რომელიც მას შემდეგ განვითარდა დასაბამი მისცა უმნიშვნელოვანეს რევოლუციას აფრიკელთა მონობის ისტორიაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რევოლუციები კატეგორია:საფრანგეთის რევოლუცია კატეგორია:ჰაიტის ისტორია
Cephalotes depressus
Cephalotes depressus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cephalotes-ის გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ერი (ჟურნალი)
„ერი“ — ქართული ყოველკვირეული პოლიტიკური, სამეცნიერო და ლიტერატურული ჟურნალი; გამოდიოდა თბილისში 1909 წლის 13 სექტემბრიდან 1910 წლის 22 ნოემბრამდე. ჟურნალში თანამშრომლობდნენ კიტა აბაშიძე, ალექსანდრე ყიფშიძე, აკაკი წერეთელი, ვაჟა-ფშაველა, ფილიპე გოგიჩაიშვილი, ნიკო ლორთქიფანიძე, სანდრო შანშიაშვილი, მიხეილ წერეთელი, ზ. ედილაშვილი და სხვა. 1909 წლის სექტემბრის ბოლოს (II ნომრის გამოსვლის შემდეგ) „ერი“ დროებით დაიხურა ადგილობრივი ხელისუფლების განკარგულებით, განახლდა 1910 წლის თებერვლიდან. შუალედში „ერის“ ნაცვლად გამოდიოდა „ჩვენი ერი“ (1909 წლის 27 სექტემბრიდან 4 ოქტომბრამდე), „ქართველი ერი“ (1909 წლის 11 ოქტომბრიდან 18 ოქტომბრამდე), „საქართველოს მოამბე“ (1909 წლის 1 ნოემბრიდან 1910 წლის 24 იანვრამდე), „მოამბე“ (1910 წლის 31 იანვრიდან თებერვლამდე). რედაქტორ-გამომცემლები — პეტრე სურგულაძე (1909 № 1-25), სოფრომ მგალობლიშვილი (1910 № 1-26).
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს ჟურნალები კატეგორია:ქართულენოვანი ჟურნალები
ანთაქია
ანთაქია (Antakya, ძველი ანტიოქია 'Αντιόχεια, Antiochia) – ქალაქი თურქეთის სამხრეთ ნაწილში, ჰათაის პროვინციის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა 145 ათასი ადამიანი (2000). მდებარეობს მდინარე ორონთზე.
ისტორია
უძველეს დროში ანთაქია (იგივე ანტიოქია) იყო სელევკიდების სამეფოს მთავარი პოლიტიკური და კულტურული ცენტრი. 1198–1268 წლებში იგი ჯვაროსნების მიერ შექმნილი ანტიოქიის სამთავროს დედაქალაქი იყო. 1516 წელს დაიპყრეს თურქებმა. 1918 წელს შევიდა სირიის შემადგენლობაში. 1938 წლიდან კი თურქეთის შემადგენლობაშია. აქვე იყო ანტიოქიის მართლმადიდებელი ეკლესიის ცენტრიც, მანამ სანამ მას გადაიტანდნენ დამასკოში.
thumb|center|650px| ანტიოქიის პანორამა წმ. პიერის ეკლესიიდან
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თურქეთის ქალაქები
Eciton
Eciton (მომთაბარე ჭიანჭველები ეციტიონები) — საშუალო და პატარა ზომის მომთაბარე ჭიანჭველების გვარი. Formicidae-ს ოჯახის Ecitoninae-ს ქვეოჯახიდან.
Frantic (სიმღერა)
Frantic — ამერიკული მძიმე მეტალ ჯგუფ მეტალიკის მეორე სინგლი და პირველი სიმღერა მათივე 2003 წლის სტუდიური ალბომიდან St. Anger. იგი გამოვიდა 2003 წლის 15 სექტემბერს სხვადასხვა ვერსიებით მსოფლიოს სხვადასხვა მხარეში.
Eciton
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები