cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
შოთა რუსთაველის ჯგუფი
შოთა რუსთაველის ჯგუფ-პარტია — პოლიტიკური სუბიექტი,  რომელიც 1919 წლის თებერვალში საქართველოს დამფუძნებელი კრების არჩევნებში მე-10 ნომრად იღებდა მონაწილეობას. პოლიტიკურ სუბიექტს მხოლოდ ერთი კანდიდატი ჰყავდა ქართველი მწერლის - ევგენი დვალის სახით. პოლიტიკურმა სუბიექტმა დაწესებული ზღვარი ვერ გადალახა და შესაბამისად მისი წევრები ვერ მოხვდნენ დამფუძნებელ კრებაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს პოლიტიკური პარტიები კატეგორია:საქართველოს ისტორია კატეგორია:საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა
ქოიუნჯულარი (ხოფის რაიონი)
ქოიუნჯულარი (Koyuncular) — სოფელი ხოფის რაიონში, ართვინის პროვინცია, თურქეთი. სოფლის მოსახლეობა 2021 წლის მონაცემებით 418 ადამიანია.
სოფლის ძველი ისტორიული, ქართული სახელწოდებაა ზალონა.
სქოლიო
კატეგორია:ხოფის რაიონის სოფლები
ალექსანდრე ჩხაიძე
ალექსანდრე (შოშია) ვლადიმერის ძე ჩხაიძე  (დ. 29 თებერვალი, 1924, ბათუმი — გ. 27 იანვარი, 1998, იქვე) — ქართველი დრამატურგი, მწერალი, ჟურნალისტი, საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1983), სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1980), ღირსების ორდენის კავალერი. 1974-1998 აჭარის თეატრის მოღვაწეთა კავშირის თავმჯდომარე.
ბიოგრაფია
საშუალო სკოლის დასრულების შემდეგ სწავლა განაგრძო თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში ფილოლოგიურ ფაკულტეტზე, მაგრამ ომის გამო იძულებული გახდა შეეწყვიტა სწავლა და ფრონტზე წასულიყო. 1954 წელს დაამთავრა მოსკოვის სახელმწიფო ინსტიტუტის იურიდიული ფაკულტეტი. ალექსანდრე ჩხაიძემ მოღვაწეობა დაიწყო, როგორც ჟურნალისტმა. აქტიურად თანამშრომლობდა ჟურნალ-გაზეთებთან, რადიოსთან.
1951-დან ბეჭდავს პირველ მოთხრობას — „მეგობრობა“ (საქართველოს კომკავშირის ცენტრალური კომიტეტის და რესპუბლიკის განათლების სამინისტროს კონკურსის პრემია), ხოლო 1955 პირველ წიგნს. მისი პიესების — „ხიდი“, „სამიდან ექვსამდე“, „როცა ქალაქს სძინავს“ — მიხედვით შექმნილია მხატვრული ფილმები. იყო ჟურნალისტთა, მწერალთა, თეატრის მოღვაწეთა კავშირის წევრი.
ვილიასისი
ვილიასისი (ოფიციალურად ვილიასისი მუნიციპალიტეტი; პანგ: Baley na Villasis; Bayan ng Villasis; ილოკ: Ili ti Villasis) ― კლასის მუნიციპალიტეტი პანგასინანის პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 65 047 ადამიანს შეადგენს. მუნიციპალიტეტი 21 ბარანგაის მოიცავს.
ალექსანდრე ჩხაიძე
ბიოგრაფია
ალექსანდრე ჩხაიძის პიესები დადგმულია საბჭოთა კავშირის 50-ზე მეტ თეატრში, საქართველოს ყველა თეატრში, ასევე უცხოურ სცენებზეც. მათ შორის, ბულგარეთში, პოლონეთში, ჩინეთში, გერმანიასა და ჩეხოსლოვაკიაში.
ვილიასისი
სქოლიო
კატეგორია:პანგასინანის მუნიციპალიტეტები
ალექსანდრე ჩხაიძე
ბიოგრაფია
მწერლის გარდაცვალების შემდეგ, მისი სახელი მიენიჭა ბათუმის ერთ-ერთ ქუჩას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 29 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1924 კატეგორია:გარდაცვლილი 27 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1998 კატეგორია:ქართველი დრამატურგები კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები კატეგორია:ბათუმში დაბადებულები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის წევრები კატეგორია:საქართველოს სსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები ალექსანდრე კატეგორია:მოსკოვის საერთაშორისო ურთიერთობების სახელმწიფო ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:აჭარის ასსრ-ის ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწეები
Anochetus angolensis
სქოლიო
კატეგორია:Anochetus
თანამეგობრობის თასი 2004
თანამეგობრობის თასი 2004 — თანამეგობრობის თასის მეთორმეტე გათამაშება. ჩატარდა მოსკოვში 17-დან 25 იანვრამდე. გაიმარჯვა თბილისის „დინამომ“. მეორე ადგილზე გავიდა რიგის „სკონტო“.
რესურსები ინტერნეტში
2004
ინოკენტი XII
მინი|მარჯვნივ|ინოკენტი XII ინოკენტი XII (Innocentius PP. XII, ერისკაცობაში ანტონიო პინიატელი დელ რასტრელო; დ. 13 მარტი, 1615 — გ. 27 სექტემბერი, 1700) — რომის პაპი 1691–1700 წლებში.
ანტონიო პინიატელი დელ რასტრელო დაიბადა 1615 წლის 13 მარტს სამხრეთ იტალიაში, თავადის ოჯახში. იყო პაპის ნუნცია პოლონეთში და ვენაში. კარდინალის წოდება მიანიჭა ინოკენტი X-მ.
ლიტერატურა
კატეგორია:რომის პაპები კატეგორია:დაბადებული 13 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1615 კატეგორია:გარდაცვლილი 27 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1700
ელ-ამარნა
ელ-ამარნა (العمارنة) — ქალაქი ეგვიპტეში. კვეთს მდინარე ნილოსი. ქალაქი უძველესი დროიდან უმნიშვნელოვანეს როლს ასრულებდა ეგვიპტის ცხოვრებაში, აქ აღმოჩენილია მრავალი ნივთი და სარკოფაგი. ამჟამად ქალაქი რამდენიმე ნაწილისაგან შედგება, თითოეულ ნაწილში მრავალი ისტორიული ადგილა. ელ-ამარნაში უამრავი მუზეუმია. 58 კილომეტრითაა დაცილებული საგუბერნატოროს ადმინისტრაციულ ცენტრ ელ-მინიას, 312 კილომეტრით კაიროს, 402 კილომეტრით კი ლუქსორს. წარმოადგენს ელ-მინიის მნიშვნელოვან დასახლებულ პუნქტს.
აჰეტატონი
ელ–ამარნაში იყო ამენჰოტეპ IV–ის სატახტო ქალაქი და ატონის კულტურის ცენტრი აჰეტატონი. ეს იყო ერთიანი გეგმით გაშენებული ქალაქი, რომლის ცენტრში იდგა ფარაონის მთავარი სასახლე, ხოლო ჩრდილოეთ მხარეს დედოფალ ნეფერტიტის სასახლე. სასახლეები აგებული იყო ალიზით. ქალაქის დასავლეთ ნაწილში მდებარეობდა არსენალი, საპოლიციო უბანი, სააღლუმო მოედანი, სამხრეთ ნაწილში სასახლის კარის დიდებულთა სახლები, მოქანდაკეთა კვარტალი. მოქანდაკეთა უფროსის თუტმოსის სახელოსნოში აღმოჩნდა ეხნატონის, ნეფერტიტის და მათი ქალიშვილების სკულპტურები. ქალაქის ჩრდილოეთ ნაწილში ცხოვრობდნენ მოხელეები და ვაჭრები. ნილოსის სანაპიროზე იდგა ბეღლები, ზეგანზე იდგა ნეკროპოლი, რომლის მუშები ცხოვრობდნენ გალავანშემორტყმულ მჭიდრო კვარტალში.
ქალაქის არქეოლოგიური გათხრები 1891 წელს დაიწყ.
არქივი
ქალაქის ცენტრალურ ნაწილში განლაგებული იყო სახელმწიფო სამდივნოები, სადაც აღმოჩნდა ლურსმნულწარწერებიანი თიხის ფირფიტების მდიდარი არქივი. არქივი შემთხვევით აღმოჩინეს 1887 წელს. არქივი მიეკუთვნება ამენჰოტეპ III–ის და ამენჰოტეპ IV–ის ხანას. არქივში დაცულია ფარაონების დიპლომატიური მიმოწერა ბაბილონის, მითანის, ამურუს, ბიბლოსის მმართველებთან. მიმოწერა ძირითადად აქადურ ენაზეა, რამდნეიმე ტექსტი კი ხეთურ და ხურიტულ ენებზე.
იხილეთ აგრეთვე
==ლიტერატურა=
სქოლიო
კატეგორია:ეგვიპტის ქალაქები კატეგორია:ძველი ეგვიპტის ქალაქები კატეგორია:ელ-მინიის მუჰაფაზა
პენი მარშალი
პენი მარშალი (Penny Marshall; დ. 15 ოქტომბერი, 1943, ბრონქსი, ნიუ-იორკი, აშშ — გ. 17 დეკემბერი, 2018, ლოს-ანჯელესი, კალიფორნია, აშშ) — ამერიკელი კინორეჟისორი, პროდიუსერი და მსახიობი. კარიერა დაიწყო მცირე სატელევიზიო როლების შესრულებით. 90-იან წლებში დაიწყო რეჟისორობა, ხოლო 2000-იან წლებში — პროდიუსერობა.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი კინორეჟისორები კატეგორია:ნიუ-იორკელები კატეგორია:დაბადებული 15 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1943 კატეგორია:გარდაცვლილი 17 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2018 კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
არენი (უესკა)
არენი (Arén, Arén de Noguera) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების უესკის პროვინციის რიბაგორსის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 119,30 კმ². მოსახლეობა — 308 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:უესკის მუნიციპალიტეტები
დამოუკიდებელთა (უპარტიოთა) კავშირი
დამოუკიდებელთა (უპარტიოთა) კავშირი — საარჩევნო სუბიექტი,  რომელიც 1919 წლის თებერვალში საქართველოს დამფუძნებელი კრების არჩევნებში მე-11 ნომრად იღებდა მონაწილეობას. კავშირში იყვნენ მაშინდელი საქართველოს ინტელექტუალური საზოგადოების წარმომადგენლები, რომლებიც არცერთ სხვა პოლიტიკურ გაერთიანებას არ მიეკუთვნებოდნენ. სიაში იყვნენ: კონსტანტინე აფხაზი, კოტე მაყაშვილი, ზურაბ ავალიშვილი, ივანე ჯავახიშვილი, ვახტანგ ღამბაშიძე და სხვები. სულ 10 კანდიდატი. საარჩევნო სუბიექტმა დაწესებული ზღვარი ვერ გადალახა და შესაბამისად მისი წევრები ვერ მოხვდნენ დამფუძნებელ კრებაში.
ქვეყნების სია მშპ-ის (მუპ) მიხედვით
არსებობს სამი სია მსოფლიოს ქვეყნებისა, დამყარებული მათი მთლიანი შიდა პროდუქტის (მშპ) მოცულობაზე; რასაც განსაზღვრავს ერთი წლის განმავლობაში ქვეყნის საზღვრებში წარმოებული მთლიანი საბოლოო პროდუქციისა და მომსახურების საერთო ღირებულება. აღნიშნულ სიებში შიდა პროდუქტის გამოთვლა დოლარებში ხდება მსყიდველობითი უნარის პარიტეტის (Purchasing Power Parity (PPP)) მიხედვით.
პირველი სია შეიცავს 2011 წლის მონაცემებს საერთაშორისო სავალუტო ფონდის წევრი ქვეყნებისთვის. მეორე სია მსოფლიო ბანკის 2011 წლის მონაცემებზეა დამყარებული, ხოლო მესამე 1993 - 2011 წლების ცსს-ის ცნობარის მონაცემებია.
{| style="font-size:90%;"
სქოლიო
კატეგორია:დემოგრაფია კატეგორია:ეკონომიკა კატეგორია:საზოგადოებრივი გეოგრაფია
Lista de países por PIB قائمة الدول حسب الناتج المحلي الإجمالي (تعادل القوة الشرائية) Llista de países por PIB Страни по БВП (по паритета на покупателната способност) Liste der Länder nach Bruttoinlandsprodukt (Kaufkraftparität) List of countries by GDP (PPP) es:Anexo:Países por PIB (PPA) fa:فهرست کشورها بر پایه تولید ناخالص داخلی (برابری قدرت خرید) Liste des pays par PIB (PPA) מדינות (לפי תמ"ג) Országok GDP szerinti listája (PPP) Daftar negara menurut PDB (PPP) Listaan dagiti pagilian babaen ti GDP (PPP) Listo di landi e teritorii rangizita segun KLP Elenco di nazioni per PIL (PPA) 国の国内総生産順リスト (購買力平価) 구매력평가 기준 국내총생산순 나라 목록 Šalys pagal BVP Senarai negara mengikut KDNK (PPP) Lijst van landen naar bnp Kraje według PKB (PPP) Lista de países por PIB (Paridade do Poder de Compra) Список стран по ВВП (ППС) Zoznam štátov podľa HDP Lista över länder efter BNP மொத்த தேசிய உற்பத்தி அடிப்படையில் நாடுகள் பட்டியல் దేశాల జాబితా – జిడిపి(పిపిపి) క్రమంలో Tala ng mga bansa ayon sa GDP (PPP)‎ GSYİH (SGP) göre ülkeler listesi Список країн за ВВП 各国国内生产总值列表 (购买力平价)
ანტინატალიზმი
სქოლიო
კატეგორია:ანტინატალიზმი კატეგორია:ბიოეთიკა კატეგორია:ბიოლოგიური ფილოსოფია კატეგორია:ეთიკური თეორია
თურქმენეთის სახელმწიფო ჰიმნი
ჰიმნი თურქმენულ ენაზე
GARAŞSYZ, BITARAP,TÜRKMENİSTANYŇ DÖWLET GIMNI
Türkmenbaşyň guran beýik binasy Berkarar döwletim, jigerim - janym. Başlaryň täji sen, diller senasy Dünýä dursun, sen dur, Türkmenistanym!
Janym gurban sana, erkana ýurdum Mert pederleň ruhy bardyr könülde. Bitarap, Garaşsyz topragyn nurdur Baýdagyn belentdir dünýan önünde.
Gardaşdyr tireler, amandyr iller Owal-ahyr birdir bizin ganymyz. Harasatlar almaz, syndyrmaz siller Nesiller döş gerip gorar şanymyz.
Türkmenbaşyň guran beýik binasy, Berkarar döwletim, jigerim - janym. Başlaryň täji sen, diller senasy, Dünýä dursun, sen dur, Türkmenistanym!
Arkamdyr bu daglar, penamdyr düzler Ykbalym, namysym, togabym, Watan! Sana şek ýetirse, kör bolsun gözler Geçmişim, geljegim, dowamym, Watan!
ინგლისური თარგმანი
THE NATIONAL ANTHEM OF THE INDEPENDENT NEUTRAL TURKMENISTAN
I am ready to give life for native hearth The spirit of ancestors descendants are famous for My land is sacred. My flag flies in the world A symbol of the great neutral country flies.
My nation is united and is veins of tribes Ancestors' blood, undying flows Storms and misfortunes of times are not dreadful for us Let us increase fame and honour!
The great creation of Türkmenbaşy, Native land, sovereign state Turkmenistan, light and song of soul Long live and prosper for ever and ever!
Mountains, rivers and beauty of steppes Love and destiny, revelation of mine Let my eyes go blind for any cruel look at you Motherland of ancestors and heirs of mine!
სქოლიო
კატეგორია:ეროვნული ჰიმნები კატეგორია:თურქმენეთი
ღოღეთი
ღოღეთი — სოფელი საქართველოში, შიდა ქართლის მხარის ქარელის მუნიციპალიტეტში (ფცის თემი). მდებარეობს მდინარე ღოღურის (მტკვრის აუზი) ნაპირებზე. ზღვის დონიდან 760 მეტრი, ქარელიდან 24 კილომეტრი.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 122 ადამიანი.
უესტ-ენდი
thumb|ქუჩა „Tottenham Court Road“ უესტ-ენდი (West End) — ლონდონის უბანი, რომელიც მოიცავს ქალაქის მრავალ ღირსშესანიშნაობას. ამ ტერმინის გამოყენება დაიწყო მე-19 საუკუნეში, რომ გამოეხატათ მოდური ადგილები დასავლეთით. უესტ-ენდი არის ბრიტანეთის გასართობი ცენტრი ევროპაში უდიდესი სავაჭრო უბნებით, ბრიტანეთის თეატრისა და ინდუსტრიის სამშობლო, უამრავი ბარით, რესტორანით, სასტუმროთი და ღამის კლუბით.
მდებარეობა
მდებარეობს ისტორიული რომაული და შუა საუკუნეების ლონდონის დასავლეთში. უესტ-ენდი ძალიან მოსწონდა მდიდარ ხალხს იქაური სუფთა ჰაერის გამო, რაც ძლიერ განსხვავდებოდა ქალაქის ხალხმრავალი ცენტრისგან. უესტ-ენდი ასევე მდებარეობს უესტმინსტერთან ახლოს. იგი ვითარდებოდა XVII-XIX საუკუნეებში — შენდებოდა სასახლეები, ძვირადღირებული სახლები, მოდური მაღაზიები და გასართობი ადგილები.
კატეგორია:ლონდონის უბნები
The Fugitive (ტონი ბენქსის ალბომი)
The Fugitive — ტონი ბენქსის მესამე სტუდიური ალბომი. იგი გამოიცა 1983 წელს. ეს არის ბენქსის ერთადერთი დისკი, რომელზეც მისი ვოკალური ჩანაწერებია წარმოდგენილი.
სქოლიო
კატეგორია:ტონი ბენქსის ალბომები კატეგორია:1983 წლის ალბომები კატეგორია:Atlantic Records-ის ალბომები კატეგორია:Charisma Records-ის ალბომები
სუბტროპიკული ტყეები და ბუჩქნარები
thumb|right|300პქ|სუბტროპიკული ტყეების გავრცელების რუკა სუბტროპიკული ტყე — სუბტროპიკულ სარტყელში გავრცელებული ხშირი ფართოფოთოვანი ტყე. ხმელთაშუაზღვისპირეთის სუბტროპიკულ ტყეებში გაბატონებულია მარადმწვანე ბუჩქნარები და ტანდაბალი ხეები. ზონისთვის დამახასიათებელია ნაყოფიერი ყავისფერი ნიადაგები.
მარადმწვანე მცენარეულობა შეგუებულია ზაფხულის სიცხესა და სიმშრალეს. მათ სქელი პრიალა ფოთლები აქვთ, ზოგიერთს კი წვრილი და ბუსუსებიანი. ყოველივე ეს ამცირებს აორთქლებას. რბილი, წვიმიანი ზამთრის პირობებში უხვად იზრდება ბალახი.
ხეებს შორის მჭიდროს არის გაბატონებული სხვადასხვა სახის მცენარეები და ბუჩქნარები. ამ ტიპის ტყეები გაბატონებულია უმთავრესად ხმელთაშუაზღვისპირეთში, და ასევე ტროპიკებისა და სუბტროპიკული ზონების მაღალმთიან ადგილებში.
ხმელთაშუა ზღვისპირას ტყეები თითქმის მთლიანად გაჩეხილია. მათ ადგილზე გვხვდება მეორადი მარადმწვანე ბუჩქნარები და დაბალი ხეები — ხემარწყვა (რომლის ნაყოფი მარწყვს მოგვაგონებს), ქვა მუხა, კორპის მუხა, ველური ზეთისხილის ხე, ფიჭვი პინია, ღვია, კეთილშობილი დაფნა და სხვა მცენარეულობა.
სუბტროპიკები კონტინენტების აღმოსავლეთ განაპირა მხარეებზე ხასიათდება შედარებით ნოტიო კლიმატით. ატმოსფერული ნალექები არათანაბრად მოდის, თუმცა ზაფხულში ხშირია წვიმა. აქ ჭარბობს ხშირი ნოტიო ტყეები, სადაც ხარობს მარადმწვანე მუხა, მაგნოლია და სხვ. ხარობს ასევე ლიანები და ბამბუკი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტყეები
საქართველოს სსრ დამსახურებული არტისტების სია
წოდება „საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტი“ დაწესდა 1936 წლის 27 მაისს. ქვემოთ მოყვანილია საქართველოს სსრ-ის დამსახურებული არტისტების სია წლების მიხედვით.
რუ
მინი რუ (ფრ. Roux) - ზეთის ან მდნარი ქონის ფქვილთან ნარევი. გამოიყენება სოუზებისთვის და წვნიანებისთვის უფრო სქელი კონსისტენციის მისაცემად. გამოიყენება ასევე როგორც კერძის ბაზა, რომელსაც შემდეგ სხვა ინგრედიენტები ემატება. მოსამზადებლად ქონი და ფქვილი თანაბარ პროპორციაში ირევა და შემდეგ ფქვილის გემოს გაქრობამდე და ყავისფერის სასურველი ალფერის მიღებამდე ცხელდება. საბოლოო ფერი შეიძლება თითქმის თეთრიდან შავამდე იყოს გაცხელების დროის და სიძლიერის მიხედვით. ჩვეულებრივად მზადდება კარაქით ან ბეკონის ქონით.
გამოყენება
რუ პოპულარულია საფრანგეთის სამზარეულოში, სადაც უმეტესად კარაქისგან ან ფრინველის ქონისგან მზადდება. გამოიყენება სამივე ძირითადი კლასიკური ფრანგული სოუზის - ესპანიოლის, ბეშამეს და ველუტეს მოსამზადებლად. კაჯუნის - კანადიდან დეპორტირებული ფრანგულენოვანი კანადელების სამზარეულოში მზადდება ბეკონის ქონით მუქ ყავისფრამდე, რაც რუს უფრო ძლიერ გემოს აძლევს, მაგრამ ათხელებს. ცენტრალური ევროპის სლავურ ქვეყნებში რუ კეთდება ღორის ქონისგან ან ბოლო დროს კარაქით ან ბოსტნეულოვანი ზეთით (რომელიც, კარაქისგან განსხვავებით, არ იწვის მაღალ ტემოერატურებზე და ამიტომ ხშირად ენიჭება უპირატესობა მუქი რუს დამზადებისას), ცნობილია სლავური წარმოშობის სახელებით.
იაპონიაში იყენება იაპონური კარის სოუზის მოსამზადებლად ფქვილის, კარაქის ან ზეთის და ყვითელი კარის ფხვნილის შეზავებით, ცნობილია როგორც "კარერუ" - კარის რუ. გამოიყენება ოსმალურ და თურქულ სამზარეულოში XVI საუკუნიდან.
რუს მაგივრად მზარეულები კერძში ადუღებულ წყალს და ფქვილს ამატებენ, თუმცა წყლის ტემპერატურა არ არის საკმარისი ფქვილის გემოს მოსაცილებლად. რესტორნებში ეს მეთოდი ხშირად არ გამოიყენება, რადგან მაღალი კლასის მზარეულები მიუღებლად თვლიან მის შედეგად მიღებულ ფქვილის გემოს.
ვარიაციები
"ღია" ან "თეთრი" რუ დამატებისას არ ქმნის კერძის გემოში დიდ განსხვავებას და მხოლოდ გასასქელებლად იმატება. რაც უფრო მუქია რუ, მით უფრო ძლიერი გემო და ნაკლები სისქე აქვს. მუქ რუს უწოდებენ "ყავისფერ", "შოკოლადის", "არაქისის კარაქის" ან "ქერა" რუს. ყველაზე მუქ, თითქმის დამწვარ და გაშავებულ რუს მოწითალო ალფერის გამო "აგურის" რუს უწოდებენ. ნაკლებად კალორიული რუს მოსამზადებლად ცდილობენ ფქვილის შეწვას ზეთის და ქონის გარეშე ან სხვა ინგრედიენტების დამატებას მსგავსი თვისებებით, მაგრამ ასეთი რუ მხოლოდ ასქელებს კერძს და არ ცვლის მის გემოს.
ბოლო დროს ზოგმა მზარეულმა დაიწყო რუს მაგივრად იგივე ეფექტის მქონე ქიმიკატების დამატება - მათ არ აქვთ გემო, არ საჭიროებენ დიდ რაოდენობას და ზოგი მზარეული დანამატიანი კერძის საბოლოო ტექსტურას უკეთესად მიიჩნევს.
სტაკა
რუს ვარიაცია კრეტას სამზარეულოდან. მზადდება ცხვრის რძის კრემით და ხორბლის ფქვილით, გამოიყენება სხვადასხვა კერძების მოსამზადებლად, მათ შორის პილაფის, რომელიც ხშირად ქორწილებისთვის კეთდება. მომზადებისას მისგან გამოყოფილი ნაწილი გამოიყენება როგორც სოუზი პურთან ან კარტოფილ ფრისთან.
მირტოქსი
რუს კიდევ ერთი, ქურთული სახეობა. მოიხმარება როგორც საუზმის საკვები, ძირითადად მხოლოდ ქურთების მიერ.
წყაროები
https://sozluk.gov.tr/transfer?option=com_gts&kelime=MEYANE
https://books.google.ge/books/about/Le_guide_culinaire.html?id=wcy1jI7uQy4C&redir_esc=y
http://foodmuseum.cs.ucy.ac.cy/web/guest/parsintages/civitem/1682
კატეგორია:გასტრონომია
Anochetus armstrongi
Anochetus armstrongi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Anochetus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:Anochetus
ერგონომიკა
ერგონომიკა (ἔργον + ) — მეცნიერება, რომლის მიზანია შეიქმნას ოპტიმალური სისტემა: „ადამიანი-მანქანა“ — ბიოლოგიის, ფიზიოლოგიის, ფუნქციონალური ანატომიის, ფსიქოლოგიისა და ტექნიკურ მეცნიერებათა თანამედროვე მიღწევების დახმარებით, გამოინახოს შრომისა და ყოფა-ცხოვრების ყველაზე უფრო კომფორტული პირობები; შეიქმნა 40-იანი წლების დამლევს ინგლისში.
ეტიმოლოგია
პირველად გამოიყენა ვოიცეხ იასტშემბოვსკიმ.
სქოლიო
კატეგორია:ერგონომიკა
ფინარლი (ხოფის რაიონი)
სოფლის ძველი ისტორიული, ქართული სახელწოდებაა ანჭოროხი.
სქოლიო
კატეგორია:ხოფის რაიონის სოფლები
ტრიპოლის რაიონი
ტრიპოლის რაიონი (شعبية طرابلس) — ერთ-ერთი ადმინისტრაციული ერთეული ლიბიის 22 პირველი დონის ადმინისტრაციული დანაყოფიდან. მისი დედაქალაქი და უმსხვილესი ქალაქია ტრიპოლი. მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, ტრიპოლიტანიის რეგიონში.
2001-2007 წლებში რაიონი ამჟამინდელზე პატარა იყო და მოიცავდა მხოლოდ ქალაქ ტრიპოლისა და მის გარეუბნებს. 2007 წელს, ლიბიის ადმინისტრაციული რეორგანიზაციის შედეგად მისი ფართობი გაიზარდა.
სქოლიო
კატეგორია:ლიბიის რაიონები
ბორჩალოს მაზრის მუსულმანები
ბორჩალოს მაზრის მუსულმანები — საარჩევნო სუბიექტი,  რომელიც 1919 წლის თებერვალში საქართველოს დამფუძნებელი კრების არჩევნებში მე-12 ნომრად იღებდა მონაწილეობას. მათ ცენტრალურ საარჩევნო კომისიას ხუთკაციანი საკანდიდატო სია წარუდგინეს. საარჩევნო სუბიექტის საკანდიდატო სია და ბიულეტენები ძირითადად აზერბაიჯანულ და რუსულ ენაზე იყო შედგენილი, გარკვეული ნაწილი იყო ქართულადაც. საარჩევნო სუბიექტმა დაწესებული ზღვარი ვერ გადალახა და შესაბამისად მისი წევრები ვერ მოხვდნენ დამფუძნებელ კრებაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:საქართველოს პოლიტიკური პარტიები კატეგორია:საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა კატეგორია:ბორჩალოს მაზრა
ჯეიმზ ბიუკენენი
ჯეიმზ ბიუკენენი (James Buchanan; დ. 23 აპრილი, 1791 ― გ. 1 ივნისი, 1868) — აშშ-ის მე-15 პრეზიდენტი (1857-1861). იგი იყო უკანასკნელი XVIII საუკუნეში დაბადებული პრეზიდენტი, ერთადერთი პენსილვანიიდან და ერთადერთი, ვინც მთელი ცხოვრება უცოლო იყო.
მან რამდენიმეჯერ წარუმატებლად სცადა დემოკრატთა ნომინაციით საპრეზიდენტო არჩევნებში მონაწილეობა. ბიუკენენის ნომინირება 1856 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში იყო კომპრომისი ორ მხარეს შორის მონათმფლობელობის საკითხზე. მისი გამარჯვება არჩევნებში დიდ წილად განაპირობა ოპოზიციის ხმების ორ კანდიდატს შორის გაყოფამ. ბიუკენენი იყო ჩრდილოეთის შტატიდან, თუმცა სიმპატია სამხრეთელების მიმართ ჰქონდა. პრეზიდენტის რანგში მისმა მცდელობამ შეენარჩუნებინა მშვიდობა ჩრდილოეთსა და სამხრეთს შორის, უფრო დააშორა მხარეები. სამოქალაქო ომის წინა პერიოდში სამხრეთის შტატებმა უნიონიდან გამოყოფის შესახებ განაცხადეს. ბიუკენენის აზრით, გამოყოფა უკანონო იყო, თუმცა მას ომის დაწყება ამის შესაჩერებლად ასევე უკანონოდ მიაჩნდა. სწორედ ამიტომ მას მათთვის დიდი წინააღმდეგობა არ გაუწევია. იმ დროს როდესაც იგი პრეზიდენტის პოსტს ტოვებდა, საზოგადოებრივი აზრი მის მიმართ უარყოფითი იყო, ხოლო დემოკრატიული პარტია ორად იყო გაყოფილი. მისი საქმიანობის გამო, რაც წინ უძღვოდა სამოქალაქო ომს, იგი მიიჩნევა ერთ-ერთ ყველაზე ცუდ პრეზიდენტად აშშ-ის ისტორიაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აშშ-ის პრეზიდენტები კატეგორია:აშშ-ის სახელმწიფო მდივნები კატეგორია:აშშ-ის სენატორები კატეგორია:აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატის წევრები კატეგორია:დაბადებული 1791 კატეგორია:გარდაცვლილი 1868 კატეგორია:დაბადებული 23 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1 ივნისი
ულვაშა გოჭალა
ულვაშა გოჭალა (Barbatula) — მტკნარი წყლის თევზების გვარი. მათი სხეულის სიგრძე 10–22 სმ-ია, ტანი დაბალი, თითისტარასებრი და ლორწოთი დაფარულია. შეფერილობა ნარინჯისფერი, ოქროსფერი ან მოყვითალოა, აყრია მუქი ლაქები (განსაკუთრებით ფარფლებზე). პირი პატარაა, ქვემოთ განლაგებული, 6 ცალი ულვაშით. საცურავი ბუშტი მთლიანად ძვლოვან კაფსულაშია მოთავსებული. ფსკერის თევზებია; იკვებებიან უხერხემლოებით, მწერების მატლებით, მცენარეული საკვებით. ზამთარში იფლობიან შლამში, იტანენ წყალსატევების დროებით ამოშრობებს; მგრძნობიარეები არიან ამინდის ცვალებადობისადმი. ცნობილია 20-მდე სახეობა. ძირითადად ბინადრობენ ინდოეთის, ჩინეთის, მონღოლეთისა და ტიბეტის მდინარეების ზემო და შუა წელზე. საქართველოში გვხვდება ქვესახეობა კავკასიური გოჭალა (Barbatula barbatula caucasicus). სამეურნეო მნიშვნელობა არ აქვთ.
სქოლიო
*
ვისლიანელები
მინი|[[ცენტრალური ევროპა 870 წელს.]] ვისლიანელები (Wiślanie) — დასავლეთსლავური ტომი, რომელიც ცხოვრობდა მინიმუმ VII საუკუნედან მცირე პოლონეთის ტერიტორიაზე. IX საუკუნეში ვისლიანელებმა წარმოქმნეს ტომობრივი სახელმწიფო რომლის ცენტრი იყო კრაკოვი, სანდომირი და სტრადუვი.
ვისლიანელების ციხესიმაგრეები
მალოპოლსკის ვისლიანელების ციხესიმაგრეების დამახასიათებელი ნიშანი იყო, მოსახლეობის სიმცირე და დიდი ზომები მიახლოებით 10 ჰექტარამდე. ყურადღებას აქცევდნენ მთების ფერდობებს, ძირითადად დომინირებს წრიული, რგოლისებური მიწაყრილური კონსტრუქციის შენობები. დიდი ქალაქები რომლებიც ვისლიანებმა შექმნეს იყო კრაკოვი, სტრადოვი, დემბლინი, სტავახი და სხვა. ყველაზე დიდი ზომებით გამოირჩევა სტრადოვის ციხესიმაგრე რომლის ფართობი 25 ჰექტარია, მაგრამ ქალაქი ალბათ ამ სახით არასდროს არ არსებობდა, როგორც სიმაგრის ნაწილი იყო უკვე პიასტების დროს.
არქეოლოგიურმა კვლევებმა დაადასტურა, ამ ციხე-სიმაგრეების განვითარების დაბალი ხარისხი (ან მისი არ არსებობა), რომლებიც გამოიყენებოდა მოსახლებისა და მათი ქონების თავშესაფარად ომების დროს. ითვლება რომ მათი მთავარი დასახლებული პუნქტი იყო კრაკოვი, რასაც ადასტურებს არქეოლოგია
კრაკოვის ყორღანები
მალოპოლსკის (მცირე პოლონეთის) თავისებურებებს რომლითაც ის განსხვავდება პოლონეთის სხვა მიწებისაგან წარმოადგენს ასევე დიდი ყორღანები, რომელთა დიამეტრი საშუალოდ აღწევს 50 მეტრს, და კრაკოვში, სანდომირში და პერემიშლში მდებარეობენ. კრაკოვის შემოგარენში ცნობილია სამი დიდი ყორღანი - კრაკუსი, ვანდა, და ესტერი. ახლა შეისწავლება არქეოლოგების მიერ კრაკის გორაკი, რომელიც სავარაუდოდ მეერვე საუკუნეს მიეკუთვნება. ბევრი მოსაზრება არსებობს თუ ვინ იყო დასაფლავებული ამ ყორღანებში. სავარაუდოდ ფიქრობენ კერძოდ ავარიელებს ან ვიკინგებს. ყველაზე მისაღებ ჰიპოთეზას წარმოადგენს ის რომ, დასაფლავებულნი არიან ადგილობრივი მართველები, რასაც მიანიშნებს დიდი დასახლების კრაკოვის ახლოს ყოფნა რომელიც ბევრი სპეციალისტის აზრით დედაქალაქი უნდა ყოფილიყო.
ვისლიანელები წყაროებში
ისტორიულ წყაროებში ვისლიანები სამჯერ არიან მოხსენებულნი. ყველაზე ცნობილი მათ შორის არის ინფორმაცია წმინდა მიფოდის ცხოვრებიდან (აგრეთვე ცნობილი როგორც პანონის ლეგენდა) წინასწარმეტყველება რომლის ავტორიც მიფოდი უნდა იყოს.
მეორე წყარო რომელშიც მოხსენიებულია ვისლიანელები არის ბავარიელი გეოგრაფი, სადაც ავტორი მოიხსენიებს ვისლიანელების ტომს (Vuislane). მესამე წყაროს წარმოადგენს IX საუკუნეში შექმნილი მეფე ალფრედ დიდის მიერ, რომელიც შეიცავს V საუკუნის ამბებს, ვისლის შესახებ რომელიც მორავიის აღმოსავლეთით მდებარეობს და ესაზღვრება დაკიას.
ისტორია
IX საუკუნემდე თითქმის არაფერია ცნობილი ვისლიანების შესახებ. წმინდა მიფოდის ცხოვრებაში, აღწერილია მოვლენები, რომლებსაც ისტორიკოსები ტრადიციულად უკავშირებენ ამ ტომს. ის არ შეიცავს არავითარ ცნობას იმის შესახებ რომ ვისლიანების მიწა შედიოდა დიდი მორავიის შემადგენლობაში, მაგრამ ასეთი თეორია ერთ დროს მეტად პოპულარული იყო. ზოგიერთი მეცნიერის აზრით ამ ჰიპოთეზას ზურგს უმაგრებდა გალიციის სამხრეთში სიმაგრეების დანგრევის კვალი რომელიც IX საუკუნეში თავდასხმების შედეგად ჩნდებოდა. თუმცა ეს არ იყო უტყუარი არგუმენტი რადგან ისინი შეიძლება არა მარტო მორავიის რეიდების გამო დანგრეულოყო.თუმცა მოგვიანებით ასწლეულის ბოლოს 873-885 წწ. დაპყრობილნი იქნენ დიდი მორავიის მეფის სვიატოპოლკ I-ის მიერ და იძულებულნი იყვნენ მიეღოთ ქრისტიანობა.
პოლონელი ისტორიკოსები თვლიან რომ ვისლიანელები იყვნენ ერთ-ერთი ორ ტომთაგანნი რომლებსაც შეეძლოთ პოლონური მიწების გაერთიანება. სიტუაციიდან და გარემოებიდან გამომდინარე ეს პოლიანებმა შეძლეს, თუმცა არაა ცნობილი თუ რა ძალა და შესაძლებლობები ჰქონდათ ვისლიანელებს.
აქამდე უცნობია საკითხი თუ როგორ მოხვდა, რა მეთოდებით ვისლიანების მიწები პიასტების ხელში. არქეოლოგიური კვლევებმა ვერ იპოვეს რაიმე კვალი ომებისა ამ ტერიტორიებზე - მთელი რიგი ქალაქებისა ხელუხლებელია. X საუკუნეში ვისლიანელების მიწები შეერთებულ იქნა დასავლეთ პოლიანების მიწებთან (თუმცა როგორ როგორც ზემოთ ავღნიშნეთ უცნობია) და შეუერთეს პოლონეთს.
ლიტერატურა
ვიტოლდ ხრზანოვსკი, "სლავების ქრონიკა", ტ.1: დიდი მორავია და ვისლიანების ქვეყანა, კრაკოვი, 2008
სქოლიო
კატეგორია:პოლონეთის ისტორია კატეგორია:სლავები
ბენაბარე
ბენაბარე (Benabarre, Benavarri) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის არაგონის ავტონომიური გაერთიანების უესკის პროვინციის რიბაგორსის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 157,10 კმ². მოსახლეობა — 1142 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:უესკის მუნიციპალიტეტები
გამარჯვების გზა
„გამარჯვების გზა“ — ქართული საზოგადოებრივ-პოლიტიკური პერიოდული გამოცემა, რომელიც საბჭოთა პერიოდში გამოდიოდა ხაშურის რაიონში 1966 წლიდან 1990 წლამდე. რედაქტორი — ლევან კაკიაშვილი. გამოცემა ყოველდღიური იყო და ბეჭდავდა, როგორც ადგილობრივ სიახლეებს, ისე სრულიად საქართველოს სიახლეებს. 1966 წლამდე ერქვა „გამარჯვება“, ხოლო 1990 წლიდან, საქართველოს დამოუკიდებლობის აღდგენიდან დღემდე გამოცემას ჰქვია „ხაშურის მოამბე“.
1990 წლიდან გაზათი „გამარჯვების გზა“ შეიცვალა სახელწოდებით „ალიონი“ და 1990—1992 წლებში გამოდიოდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს გაზეთები კატეგორია:ქართულენოვანი გაზეთები კატეგორია:ხაშურის გაზეთები
ალფრედ სისლეი
ბიოგრაფია
ალფრედ სისლეი პარიზში, მდიდარი კომერსანტის ოჯახში დაიბადა. მისი მშობლები წარმოშობით ინგლისელები იყვნენ. მშობლებს სურდათ რომ ალფრედი ინგლისურ ენას სრულყოფილად დაუფლებოდა და მამამისის საქმიანობა შეესწავლა. 18 წლის სისლეი ლონდონში გაუშვეს, მაგრამ მან კომერციული საქმიანობის შესწავლას ფერწერა არჩია. ალფრედი 1862 წელს პარიზში დაბრუნდა და გლეის სასწავლებელში დაიწყო სწავლა, სადაც მონე, რენუარი და ბაზილი გაიცნო.
1863 წელს მეგობრებთან ერთად ის მიემგზავრება შაიოში სამუშაოდ. ხოლო 1866 წელს ის მარლოტში მუშაობს რენუართან ერთად. ამავე წელს მისი სურათები სალონში მიიღეს. მაგრამ ამ სურათებს არც ზოლა ახსენებს და არც სხვა თანამდებობის ქომაგი, თითქოს ისინი არც გამოფენილა. thumb|left|ბილიკი პატარა ქალაქის ახლობლად, 1864 1870 წელს მან დახატა სურათი „სენ-მარტენის არხი პარიზში“ ეს წინა იმპრესიონისტული ნახატია, რომელიც გამოირჩევა თავისი ფერებით. ფერების ჰარმონია ბუნებრივი და წმინდაა.
საფრანგეთ-პრუსიის ომის დროს (1870—1871 წწ.) სისლეი, როგორც ინგლისის მოქალაქე, ლონდონში გადასახლდა, სადაც დაუკავშირდა ძურან რუელს, რომელმაც მისი სურათები გამოფინა. სწორედ 1873 წელს გამოითქვა პირველი კრიტიკული აზრი სისლეის შესახებ. მისი სურათები მონესა და პისაროს სურათებთან იყო შედარებული. ერთ-ერთი კრიტიკოსის აზრით ამ სამ ხატვრიდან სისლეი „ყველაზე უფრო ჰარმონიული“ და ყველაზე უფრო „გაუბედავია“. ომის დროს სისლეის მამა გაკოტრდა და ლუკმა პურს იგი მხოლოდ ფერწერით შოულობდა. მას თავი ყოველთვის ღირსეულად ეჭირა და უცხო თვალი ვერც კი შეამჩნევდა მის გაჭირვებას. 1874 წლიდან ის მონაწილეობას იღებს „დამოუკიდებელთა“ (ასეც უწოდებდნენ იმ დროს იმპრესიონისტებს) პირველ გამოფენაში, სადაც 1877 წელს უკანასკნელად გამოფენს თავის ნამუშევრებს.
1880 წლამდე სისლეი ცხოვრობდა და მუშაობდა ვერსალისა და ლუვსეინის გარეუბანში. მისი პეიზაჟების დიდი სერიის თემა გახდა 1876 წლის „წყალდიდობა პორტ მარლში“. სინათლის ლივლივი წყალზე, რომელსაც ყველაფერი დაუფარავს ირგვლივ იმპრესიონისტების ტიპური მოტივი იყო. პარიზში ინახება ორი სურათი ამ სერიიდან.
1878 წელს სისლეის შთაბეჭდილება შეექმნა რომ საზოგადოება უკვე კეთილი თვალით უყურებდა მას, ამიტომ მან მიატოვა იმპრესიონისტების გამოფენები და სურათები გაგზავნა სალონში. მაგრამ მისი სურათები არ მიიღეს და ახლა იგი უფრო მარტო დარჩა, ვიდრე ოდესმე. ამას ერთვოდა მისი მატერიალური გაჭირვება.
პირველი სურათი რომელიც 1879 წელს სალონმა მიიღო არის „ფონტებლოს ტყის პირი“. ეს დიდი ზომის სურათია, მისი სიგრძე ორ მერტრზე მეტია. აღნიშნული სურათი „რეალისტულია“, მასში იგრძნობა კურბეს გავლენა, ერთგვარი სიმძიმე, მკაცრი და გულმოდგინე შესრულება, მუქი ტონები.
1880-იან წლებში სისლეი განიცდის კლოდ მონეს დიდი გავლენას. იგი იწყებს ქრომატიული (კაშკაშა) საღებავებით ხატვას, რაც მის კომპოზიციაში მყოფ საგნებს არამატერიალურის შეგრძნებას ანიჭებს.
thumb|left|წყალდიდობა პორტ მარლში, 1876 1880—1883 წლების პერიოდში მისი მდგომარეობა ოდნავ გაუმჯობესდა, იმის წყალობით, რომ ძურან რუელმა რამდენიმე სურათი იყიდა მისგან და მისი პირველი პერსონალური გამოფენა მოეწყო. მაგრამ სისლეი მის ამხანაგებზე ნაკლები მოწონება ხვდა წილად. ამასთან ძურან რუელი მის ნამუშევრებს უფრო და უფრო იშვიათად ყიდულობდა. მხატვარი ძალიან განიცდიდა თავის წარუმატებლობას და ზოგჯერ სრულ სასოწარკვეთილებამდეც მისულა.
1887 წელს კამილ პისარომ ასე შეაფასა სისლეის შემოქმედება: „იგი წინანდებულად ხელოვნური და ფაქიზია, მთლიანობაში კი ყალბია.“ 1890 წელს სისლეის ჯანმრთელობა შეირყა, მისთვის დიდი დარტყმა იყო მისი რეტროსპექტული გამოფენის წარუმატებლობა, სადაც კრიტიკამ დუმილით აუარა გვერდი გამოფენას. სისლეის მხარს უჭერდა რუანელი ფაბრიკანტი ფრანსუა დე კო. მისი ხელშეწყობით ის მიემგზავრება ინგლისში, სადაც ხატავს კლდოვან სანაპიროებს.
საფრანგეთში დაბრუნების შემდეგ სიკვდილამდე მხატვარი ცხოვრობს მორე სიულ ლუანში. ერთ-ერთი ცნობილი ფრანგი კრიტიკოსი, რომელიც ეწვია სისლეის მორეში წერდა: „სისლეი მაღალი კულტურისა და დიდი ღირსებების მქონეა, მაგრამ ძალიან სევდიანი ადამიანის შთაბეჭდილებას ტოვებს.“ მხატვარი მორჩილად იყო შეგუებული, რომ მის სიცოცხლეში დიდების სხივი ვერ გააბრწყინებდა მის შემოქმედებას. გამოფენიდან ერთი წლის შემდეგ სისლეის ყელის კიბო აღმოაჩნდა. სიკვდილის მოახლოება რომ იგრძნო, მონე დაიბარა, რომ გამოსთხოვოდა მას. ხოლო რვა დღის შემდეგ 1893 წლის 19 იანვარს ის გარდაიცვალა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფრანგი მხატვრები კატეგორია:იმპრესიონისტი მხატვრები კატეგორია:დაბადებული 30 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1839 კატეგორია:გარდაცვლილი 29 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1899
Anochetus bequaerti
Anochetus bequaerti — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Anochetus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Ponerinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:Anochetus
ჯეინ ფონდა
ჯეინ ფონდა (Jane Fonda; დ. 21 დეკემბერი, 1937) — ამერიკელი მსახიობი, მწერალი პოლიტიკური აქტივისტი და ყოფილი მოდელი. ცნობილია ვიეტნამის ომისა და ერაყის ომის საწინააღმდეგო აქტივობებით, ასევე ბირთვულ შეიარაღებასთან ბრძოლით. არის ლიბერალი და ფემინისტი. გამოცემული აქვს ორი ავტობიოგრაფია 2005 და 2011 წლებში.
ის მრავალი ჯილდოს მფლობელია მათ შორის აღსანიშნავია ორი ამერიკული კინო აკადემიის უმაღლესი ჯილდო „ოსკარი“,ორი ბრიტანული კინო აკადემიის ჯილდო, შვიდი „ოქროს გლობუსი“,  ამერიკული სატელევიზიო პრემია „ემის ჯილდო“, ამერიკული კინო ინსტიტუტის ცხოვრებისეული მიღწევის ჯილდო და ვენეციის კინო-ფესტივალის საპატიო „ოქროს ლომი“.
ჯეინ ფონდას სამსახიობო კარიერის დებიუტი შედგა 1960 წელს ბროდვეის თეატრალურ წარმოდგენაზე, რომელშიც მან „ტონის ჯილდო“ მოიპოვა როლის საუკეთესო შესრულებისთვის. იმავე წელს მან მიიღო მონაწილეობა რომანტიკული ჟანრის კომედიურ ფილმში “დიდი ისტორია“. 1960-იან წლებში ჯეინ ფონდა განაგრძობდა მის სამსახიობო კარიერას ისეთ ფილმებში როგორებიცაა: “შეწყობის პერიოდი“ (1962) „კვირა დღე ნიუ იორკში“ (1963) „კეტ ბალუ“ (1965) „ფეხშიშველა პარკში“ (1967) და „ბარბარელა“ (1968).
სხვა მნიშვნელოვანი ნომინაციები დაიმსახურა შემდეგი ფილმებისთვის: „ჯულია“ (1977), „ჩინური სინდრომი“ (1979) „ოქროს ტბორზე“ (1981) “მორიგი დილა“ (1986). 1984 წელს გადაღებულმა ფილმმა „თოჯინის შემქმნელმა“ ჯეინი ამერიკული სატელევიზიო პრემიის, ემის ლაურიატი გახადა.
1982 წელს ფონდამ მისი პირველი სავარჯიშო ვიდეო გამოუშვა, რომელიც იმ პერიოდში ყველაზე გაყიდვადი აღმოჩნდა. 13 წლის განმავლობაში ჯამურად დაახლოებით 17 მილიონი ასლი გაიყიდა.
სამსახიობო კარიერის მიღმა, ჯეინ ფონდა დაკავებული იყო პოლიტიკური აქტივიზმით. პოლიტიკური იდეოლოგიით ჯეინ ფონდა ლიბერალი ფემინისტია. 1960-იან წლებიდან ის აქტიურად იყო ჩართული პაციფისტურ მოძრაობებში. ფონდა საჯაროდ გმობდა აშშ-ს ჯარების ინტერვენციას ვიეტნამში. სხვა ცნობილ პირებთან ერთად ის მონაწილეობდა პაციფისტურ დემონსტრაციებში, საჯარო განხილვებსა და საუნივერსიტეტო მოსმენებში. 1971 წელს ჯეინი ეწვია ვიეტნამის დედაქალ ჰანოის ადგილობრივი მოსახლეობისა და ამერიკელი ტყვეების მოსანახულებლად. 1970-იანი წლებიდან დღემდე ჯეინ ფონდა აქტიურად იბრძვის ქალთა ჯგუფების მხარდასაჭერად. ის არაერთი საზოგადოებრივი კამპანიის აქტიური მონაწილეა, რომლის მიზანს ქალთა უფლებათა დაცვა და ძალადობის წინააღმდეგ ბრძოლა წარმოადგენს. ფონდა მხარს უჭერდა აგრეთვე ადგილობრივ ამერიკელებს თავიანთ უფლებათა დასაცავად, გარდა ამისა, წლების განმავლობაში აქტიურად იყო ჩართული გარემოს დაცვით სამოქალაქო კამპანიებში კლიმატური ცვლილებების შედეგებთან ბრძოლის მიზნით.
ადრეული წლები
ჯეინ სეიმურ ფონდა დაიბადა ამერიკაში, ქალაქ ნიუ იორკში 1937 წლის 21 დეკემბერს. დედა, ფრანცეს ფორდ ბრაკოვი (1908-1950) წარმოშობით კანადიდან იყო, მამა, ჰენრი ფონდა (1905-1982) ამერიკელი მსახიობი გახლდათ. ფონდას გვარი წარმოშობით იტალიიდან არის. მას სახელი ჰენრი VIII-ს მეუღლის, ჯეინ სეიმურის საპატივცემულოდ დაარქვეს, რომელთანაც ფონდას შორეული ნათესაობრივი კავშირი აქვს დედის მხრიდან.
ჯეინ ფონდას ჰყავდა ძმა პეტერ ჰენრი ფონდა (1940-2019) პროფესიით მსახიობი და ერთი ნახევარ-და დედის მხრიდან ფრენსის ბროკავი.
1950 წელს, როდესაც ჯეინი 12 წლის იყო, დედამისი სუიციდის შედეგად გარდაიცვალა ნიუ იორკის ფსიქიატრიულ საავადმყოფოში Beacon, New York. მოგვიანებით ჰენრი ფონდამ მეორე ცოლი შეირთო 23 წლის სუსან ბლანჩარდი. წყვილის ქორწინება საბოლოოდ განშორებით დასრულდა.
კარიერის დასაწყისი (1950-1962)
ჯეინ ფონდა სამსახიობო საქმიანობით თინეიჯერობის პერიოდში დაინტერესდა, მაშინ, როდესაც მამასთან ერთად ერთ-ერთ საქველმოქმედო ღონისძიებაზე თეატრალურ წარმოდგენაში მიიღო მონაწილეობა. ვასარის ლიბერალური ხელოვნების კოლეჯის დასრულების შემდეგ, ჯეინი 6 თვით პარიზში გაემგზავრა ხელოვნების შესასწავლად.
დაბრუნების შემდეგ, 1958 წელს, ფონდა ლი სტრასბერგს შეხვდა. ამ შეხვედრამ მისი ცხოვრება სრულიად შეცვალა. ფონდა იხსენებს: „მე სამსახიობო სტუდიაში დავდიოდი და ლი სტასბერგმა მითხრა, რომ მე ნიჭი მაქვს, ნამდვილი ნიჭი, ჩემთვის ეს იყო პირველი შემთხვევა, როდესაც მამაჩემის გარდა, სხვამაც გაამახვილა ყურადღება ჩემს შესაძლებლობებზე.“
ფონდას სასცენო მოღვაწეობამ 1950-იანი წლების ბოლოს, დაუდო საფუძველი მის კინო კარიერას 1960-იან წლებში. მთელი ათწლეულის განმავლობაში წლიურად ის საშუალოდ ორ ფილმში მონაწილეობდა. მისი პირველი როლი იყო 1960 წელს გადაღებული რომანტიკული კომედია „დიდი ისტორია“ სადაც ფონდას პარტნიორობას ცნობილი ამერიკელი მსახიობი   რობერტ რედფორდი უწევს. 1962 წელს მან მონაწილეობა მიიღო ორ ფილმში კომედიურ დრამაში „შეგუების პერიოდი“ და დრამაში „გასეირნება ველურ მხარეში” ამ უკანასკნელში, ფონდამ მეძავის როლი შეასრულა, რისთვისაც ის ოქროს გლობუსით დაჯილდოვდა ტიტულით „ყველაზე პერსპექტიული ახალგაზრდა მსახიობი“.
კარიერული აღზევების პერიოდი (1963-1969)
1963 წელს ფონდამ მონაწილეობა მიიღო რომანტიკულ კომედიაში „კვირა დღე ნიუ იორკში“. ფონდას სამსახიობო კარიერის მნიშვნელოვანი მომენტი იყო 1965 წელს ფილმ “კეტ ბალუ”-ში მონაწილეობა. აღნიშნულ ფილმში ჯეინი სკოლის დამრიგებლის როლს ასრულებდა. კომედიური ვესტერნი ხუთჯერ იყო ნომინირებული ამერიკის კინო აკადემიის უმაღლესი ჯილდოს „ოსკარების“ ცერემონიალზე. ფილმში ფონდას პარტნიორობას უწევდა ამერიკელი მსახიობი ლი მარვინი, რომელმაც ამერიკული კინოაკადემიის ჯილდო მოიპოვა როლის საუკეთესოდ შესრულებისთვის. 1966 წელს ჯეინ ფონდამ მონაწილეობა მიიღო ფილმში „დევნა“ სადაც მთავარ როლს ასრულებდა ამერიკელ მსახიობ რობერტ დენფორდთან და ორგზის ოსკაროსან ამერიკელ მსახიობ მარლონ ბრანდოსთან ერთად. ამის შემდეგ იყო კომედიური ჟანრის ფილმი „ნებისმიერ ოთხშაბათს“, სადაც ჯეინ ფონდა ამერიკელ მსახიობ ჯეისონ რობორდთან და დინ ჯონსთან ერთად თამაშობდა.
1968 წელს ფონდამ მონაწილეობა მიიღო სამეცნიერო ფანტასტიკაში „ბარბარელა“ რამაც განაპირობა ჯეინის სექს სიმბოლოდ აღიარებდა. ამის შემდეგ, ფონდამ მონაწილეობა მიიღო ამერიკულ ტრაგედიაში „ ცხენებსაც კლავენ, არა?“ რომელმაც კრიტიკოსთა აღიარება მოიპოვა და მნიშვნელოვანი გარდატეხა მოახდინა მსახიობის კინო კარიერაში. წარმატებული შესრულებისთვის ჯეინმა ნიუ იორკის კინო კრიტიკოსთა ჯილდო მიიღო როგორც „საუკეთესო მსახიობმა“. ის აგრეთვე ნომინირებულ იქნა ამერიკის კინო აკადემიის უმაღლესი ჯილდოს „ოსკარების“ ცერემონიალზე.
სამსახიობო კარიერა 1970-1979 წლებში
1971 წელს ჯეინ ფონდამ მონაწილეობა მიიღო კრიმინალური თრილერში „კლუტი“. ფილმში ფონდა კვლავ მეძავის როლს ასრულებდა. მიუხედავად იმისა, რომ აღნიშნული ფილმი არაერთხელ გამხდარა კრიტიკის ობიექტი, მან ჯეინს ფართო საზოგადოებრივი აღიარება მოუპოვა. 1972 წელს მან ამერიკული კინო აკადემიის უმაღლესი ჯილდო „ოსკარი“ დაიმსახურა როლის საუკეთესო შესრულებისთვის. 1971-1972 წლებში ჯეინ ფონდა დომინირებდა კინო ინდუსტრიაში თითქმის ყველა მნიშვნელოვანი ჯილდოს ცერემონიალზე. ოსკარის ჯილდოს მიღების შემდეგ, ამავე ფილმისთვის, ფონდამ დაიმსახურა „ოქროს გლობუსი“ როლის საუკეთესო შესრულებისთვის და ნიუ იორკის კინო კრიტიკოსთა ჯილდო, ასევე საუკეთესო შესრულებისთვის უკვე მეორედ.
1971 წლიდან 1970-იანი წლების ბოლო პერიოდამდე, ფონდას არ მიუღწევია მნიშვნელოვანი კარიერული წარმატებისთვის კინო ინდუსტრიაში. 1973 წელს მან მონაწილეობა მიიღო ფრანგულ-ამერიკულ დრამაში „თოჯინის სახლი“, 1976 წელს კი ამერიკულ ფილმში „ცისფერი ფრინველი.“ 1970-იან წლებში ფონდას კინო კარიერამ დაღმასვლა განიცადა. ჯეინ ფონდას პასიურობა სამსახიობო კარიერაში განპირობებული იყო პოლიტიკური აქტივიზმით, რაც მსახიობისთვის მნიშვნელოვან პრიორიტეტს წარმოადგენდა.
მის ავტობიოგრაფიულ წიგნში ფონდა წერს: „ბევრი ფიქრობს რომ ომის წინააღმდეგ მიმართულმა ჩემმა ქმედებებმა, ჩემი სამსახიობო კარიერა გაანადგურა, მაგრამ სინამდვილეში ის განადგურებისგან შორს არის, მეტიც მას შეემატა ის ენერგია, რომელიც აქამდე არასდროს ჰქონია“.
1977 წელს ჯეინ ფონდამ მონაწილეობა მიიღო ამერიკულ კომედიაში „გართობა დიკთან და ჯეინთან ერთად“. საზოგადოებამ აღნიშნული როლი აღიქვა, როგორც მსახიობის დაბრუნება კინო ინდუსტრიაში. 1977 წელს ფონდამ მონაწილეობა მიიღო ფილმ „ჯულიაში“, რომელიც ლილიან ჰელმანის წიგნის მიერ იქნა გადაღებული. აღნიშნულ როლზე მუშაობისას ფონდამ კინო კრიტიკოსებისგან დადებითი შეფასება დაიმსახურა. წარმატებული როლის წყალობით ჯეინ ფონდამ 1977 წელს პირველად დაიმსახურა ბრიტანული კინო აკადემიის ჯილდო წამყვანი როლის საუკეთესო შესრულებისთვის, მან მოიპოვა აგრეთვე რიგით მეორე ოქროს გლობუსი და ნომინირებულ იქნა ოსკარების ცერემონიალზე საუკეთესო როლის შესრულებისთვის.
1978 წელს ფონდამ მონაწილეობა მიიღო ფილმში „სახლში დაბრუნება“. აღნიშნულ ფილმში მონაწილეობით ჯეინ ფონდამ კარიერულ მწვერვალს მიაღწია, ის მეორედ გახდა ამერიკული კინო აკადემიის უმაღლესი ჯილდოს ოსკარის მფლობელი და მან ასევე მესამედ მოიპოვა ოქროს გლობუსი როლის საუკეთესო შესრულებისთვის.
1979 წელს ჯეინ ფონდამ დაიმსახურა რიგით მეორე ბრიტანული კინო აკადემიის ჯილდო ფილმში „ჩინური სინდრომი“ მონაწილეობისთვის. აღნიშნულ ფილმში მონაწილეობისთვის ის ასევე ნომინირებულ იქნა ოსკარის ცერემონიალსა და ოქროს გლობუსზე როლის საუკეთესოდ შესრულებისთვის. იმავე წელს, ფონდამ მონაწილეობა მიიღო სათავგადასავლო ფილმში „მექანიკური მხედარი“, სადაც მას პარტნიორობას კვლავ რობერტ რედფორდი უწევდა. მიუხედავად იმისა, რომ აღნიშნულ ფილმს არაერთგვაროვანი გამოხმაურება მოჰყვა კინო კრიტიკოსების მიერ, ის 1979 წელს რიგით მეთერთმეტე ყველაზე მაღალშემოსავლიან ფილმად დასახელდა. ფილმის მიერ მიღებული საერთო შემოსავალი 62 მილონ დოლარს უტოლდებოდა.
სამსახიობო კარიერა 1980-1990იან წლებში
1980 წელს ჯეინ ფონდამ მონაწილეობა მიიღო ფილმში „ცხრიდან ხუთამდე“. ფილმმა არნახული წარმატება მოიპოვა, 1980 წელს ის ყველაზე მაღალშემოსავლიან ფილმთა შორის რიგით მეორე იყო.
ფონდას დიდი ხნის განმავლობაში სურდა ემუშავა ფილმზე მამასთან ერთად, თვლიდა რომ ეს მათ ურთიერთობებს უფრო განამტკიცებდა. მან ამ მიზანს მიაღწია როდესაც მონაწილეობა მიიღო ფილმში „ოქროს ტბორზე“. ეს იყო პირველი მამა-შვილის დუეტი, რომელიც ნომინირებულ იქნა ოსკარების ცერემონიალზე. აღნიშნულ ფილმში მონაწილოებისთვის, ჯეინის მამამ, ჰენრი ფონდამ დაიმსახურა მისი პირველი აკადემიური ჯილდო როლის საუკეთესო შესრულებისთვის. ავადმყოფობის გამო ჯილდოს აღება ჯეინს მოუწია მამის მაგივრად. ხუთი თვის შემდეგ ჰენრი ფონდა გარდაიცვალა.
1980-იან წლებში ფონდა წარამატებით განაგრძობდა მის კინო კარიერას. 1984 წელს მან მოიპოვა ამერიკული სატელევიზიო პრემია „ემის ჯილდო“ წამყვანი როლის საუკეთესო შესრულებისთვის ფილმში „თოჯინას შემქმნელი“.
1986 წელს ფონდამ მონაწილეობა მიიღო ფილმში „მორიგი დილა“ სადაც ის ალკოჰოლზე დამოკიდებული მსახიობის როლს ასრულებს, რომელიც ეჭვმიტანილი იყო მკვლელობაში. 1990-იანი წლების ბოლოს მსახიობი გამოჩნდა ფილმში „ძველი გრინგო“, რომელსაც მოჰყვა 1990 წელს გადაღებული ფილმი „სტენლი და აირისი“, სადაც ფონდას პარტნიორობას ამერიკელი მსახიობი რობერტ დენირო უწევდა. ეს იყო მისი უკანასკნელი ფილმი მომდევნო 15 წლის განმავლობაში.
სპორტული აქტივობა და სავარჯიშო ვიდეოები
ფორმის შესანარჩუნებლად ჯეინ ფონდა წლების განმავლობაში იყო დაკავებული ბალეტით ფილმში „ჩინური სინდრომი“ მონაწილეობისას მსახიობმა ფეხის დაზიანება მიიღო რის გამოც ის ბალეტს ვეღარ დაუბრუნდა. ორგანიზმის გაძლიერების მიზნით ჯეინი აერობიკით დაკავდა ლენი კაზდენის მეთვალყურეობით. ლენისგან მიღებული ცოდნა დაეხმარა ფონდას შეემუშავებინა „ჯეინ ფონდას ვარჯიშების ციკლი“ რომელმაც არნახული საზოგადოებრივი პოპულარობა მოიპოვა.
1982 წელს ფონდამ მისი პირველი სავარჯიშო ვიდეო გამოუშვა, აგრეთვე გამოსცა წიგნი „ჯეინ ფონდას სავარჯიშო წიგნი“. მისი ვარჯიშის ვიდეოები წლების განმავლობაში ითვლებოდა ყველაზე მაღალშემოსავლიანად ამ სფეროში. 1995 წლისთვის მას უკვე გამოცემული ჰქონდა 5 წიგნი ვარჯიშის შესახებ და 13 აუდიო პროგრამა. 15 წლიანი პაუზის შემდეგ 2010 წლისთვის ჯეინ ფონდამ გამოუშვა ორი ახალი სავარჯიშო ვიდეო, რომელიც მიმართული იყო შედარებით ასაკოვანი აუდიტორიისთვის.
2005 წლიდან დღემდე
1991 წელს ჯეინ ფონდამ კინო ინდუსტრიიდან წასვლის შესახებ გააკეთა განაცხადი, 2005 წლის მაისში კი დაბრუნდა ფილმით „მონსტრი დედამთილი“ ჯენიფერ ლოპეზთან ერთად. ორი წლის შემდეგ, მან მონაწილეობა მიიღო ფილმში „ჯორჯიას წესები“. 2009 წელს ფონდა 1963 წლის შემდეგ პირველად დაუბრუნდა ბროდვეის თეატრს სადაც სპექტაკლში „33 ვარიაცია“ მიიღო მონაწილეობა. წამყვანი როლის საუკეთესო შესრულებისთვის ფონდამ ტონის ნომინაცია დაიმსახურა.
2011 წელს მან წამყვანი როლი შეასრულა ფილმში „ყველანი ერთად“. იმავე წელს ფონდამ მონაწილეობა მიიღო ფილმში „მშვიდობა, სიყვარული და გაუგებრობა.“ 2012 წელს მან შეასრულა მსხვილი მედია კომპანიის ხელმძღვანელის როლი, HBO-ს მიერ შექმნილ პოლიტიკურ დრამაში „საინფორმაციო სამსახური“. აღნიშნულ სერიალში ფონდა სამი სეზონი განმავლობაში მონაწილეობდა. მან ორჯერ მოიპოვა ამერიკული სატელევიზიო პრემია „ემის ჯილდო“ საუკეთესო მოწვეული მსახიობის ტიტულით.
2013 წელს ფონდას ეპიზოდური როლი ჰქონდა ფილმში „მსახურთუხუცესი“ სადაც ის პირველ ლედის, ნენსი რეიგანს ასახიერებდა. მომდევნო წლებში, მან მონაწილეობა მიიღო რამდენიმე კომედიური ჟანრის ფილმში, ჯეინი აგრეთვე ახმოვანებდა ანიმაციური ფილმ „სიმფსონების“ ერთ-ერთ პერესონაჟს.
2015 წელს ფონდამ მონაწილეობა მიიღო პაოლო სორენტინოს ფილმში „ახალგაზრდობა“, მამები და ქალიშვილები”. იმავე პერიოდში ფონდამ მონაწილეობა მიიღო ნეტფლიქსის ცნობილ სერიალში „გრეისი და ფრენკი“. 2017 წელს ჯეინისთვის რიგით მეოთხე კოლაბორაცია შედგა მსახიობ რობერტ რედფორდთან ფილმში „ჩვენი სულები ღამით“. 2018 წელს კი მან მონაწილეობა მიიღო ფილმში „წიგნის კლუბი“, მიუხედავად, იმისა რომ ფილმს არაერთგვაროვანი გამოხმაურება მოჰყვა კრიტიკოსების მიერ, ფილმი მაღალშემოსავლიანი გამოდგა.
2018 წელს HBO-მ გადაიღო ბიოგრაფიული სერიალი „ჯეინ ფონდა 5 მოქმედებაში“ სადაც აღწერილია მსახიობის ბავშვობის პერიოდი, სამსახიობო კარიერა და პოლიტიკური აქტივიზმი მიმდინარე პერიოდამდე. სერიალის გადაღებებში თავად ჯეინიც ღებულობდა მონაწილეობას.
პოლიტიკური აქტივიზმი
ჯეინ ფონდა ცნობილი პაციფისტია. თავად პაციფიზმი ომის საწინააღმდეგო მოძრაობაა, რომლის წევრები გმობენ ყოველგვარ ძალადობას, უარყოფენ რა სამართლიანი განმათავისუფლებელი ბრძოლის გამართლებულობას.
ფონდა 1960-იანი წლებიდან აქტიურად იყო ჩართული პოლიტიკურ აქტივიზმში ადამიანთა სამოქალაქო უფლებათა დასაცავად. ის აგრეთვე წლების განმავლობაში ჩართული იყო ვიეტნამის ომის წინააღმდეგ მიმართულ სამოქალაქო მოძრაობებში. ფონდას ვიზიტებმა საფრანგეთში განაპირობა მისი დაახლოება ფრანგ მემარცხენე ინტელექტუალებთან, რომლებიც ომს ეწინააღმდეგებოდნენ.
სხვა ცნობილ ადამიანებთან ერთად, ჯეინ ფონდა მხარს უჭერდა ამერიკელი ინდიელების მიერ 1969 წელს ალკატრაზის კუნძულების ოკუპაციას, რომელიც განასახიერებდა ბრძოლის საშუალებას დამოუკიდებლობის მოპოვების გზაზე.
1970იანი წლების დასაწყისში ჯეინ ფონდა მხარს უჭერდა რევოლუციონერ მარქსისტ-ლენინისტ ჰიუ ნიუტონსა და“ შავი პანტერების“ პილიტიკურ მოძრაობას. მისი სიტყვებით: „რევოლუცია სიყვარულის აქტია; ჩვენ რევოლუციის შვილები ვართ, მეამბოხეებად დაბადებული, ეს ჩვენს სისხლშია.“ ჯეინი მოძრაობა „შავი პანტერების“ წარმომადგენლებს რევოლუციურ ავანგარდად მიიჩნევდა „ჩვენ მათ მხარი უნდა დავუჭიროთ სიყვარულით, ფინანსური და პროპაგანდისტული საშუალებებით, რისკის ფასად“ 1970 იან წლებში ჯეინ ფონდა შეუერთდა ფემინისტურ მოძრაობას სამოქალაქო უფლებათა დასაცავად.
ვიეტნამის ომის წინააღმდეგობა
1970 წლის აპრილს ჯეინ ფონდამ ფრედ გარდენერთან და დონალდ საზერლენდთან ერთად შექმნა FTA Tour – “Free the Army”, რის მიზანსაც წარმოადგენდა არმიის თავისუფლება. საგზაო ტური ომის წინააღმდეგ იყო მიმართული. აღნიშნული ტური ფონდას მიერ აღწერილი იყო როგორც „ პოლიტიკური ვუდევილი“, რომლის ფარგლებშიც მან მოინახულა დასავლეთ სანაპიროს გასწვრივ არსებული სამხედრო ქალაქები. მას სურდა სამხედროებთან ეწარმოებინა დიალოგი ვიეტნამის ომის თაობაზე. მოგვიანებით დიალოგი გამოყენებულ იქნა 1972 წელს გამოშვებულ ფილმ (F.T.A)-ში, რომელშიც აღბეჭდილი იყო ომისადმი გულწრფელი კრიტიკა შეიარაღებული ძალებისა და სამხედრო მოსამსახურეების მიერ.
1970 წელს ნიუ მექსიკოს ერთ-ერთ უნივერსიტეტში გამოსვლისას ჯეინ ფონდა საზოგადოებას მიმართავდა მეორე მსოფლიო ომში მონაწილე პირთა უფლებათა დასაცავად. მოხსენების შემდეგ, აუდიტორიაში უხერხული სიჩუმე ჩამოვარდა, დუმილი დაარღვია არა ფხიზელ მდგომარეობაში მყოფმა პოეტმა გრეგორი კროსკომ, რომელიც სცენაზე ავარდა და დამსწრე საზოგადოების წინაშე მიმართა ჯეინ ფონდას, თუ რატომ არ გამოეხმაურა ის ოჰაიოს ეროვნული გვარდიის მიერ 4 სტუდენტის მკვლელობის ტრაგიკულ ამბავს.
ჯეინ ფონდა თავის ავტობიოგრაფიულ ჩანაწერებში იხსენებს: „შოკირებული ვიყავი ახალი ამბით, თავს სულელად ვგრძნობდი“ იმავე დღეს, იგი შეუერთდა საპროტესტო მსვლელობას უნივერსიტეტის პრეზიდენტის ფერელ ჰედის სახლის მიმართულებით.
მომიტინგეების სლოგანი იყო: „ისინი სტუდენტებს ესვრიან, არა?“ აღნიშნული ფრაზა ეხმიანებოდა ჯეინ ფონდას მონაწილეობით გადაღებულ ახალ ფილმს სახელწოდებით „ მათ ცხენებს ესროლეს, არა?“
იმავე წელს ფონდა ომის წინააღმდეგ გამოვიდა ვიეტნამის ვეტერანების მიერ გამართულ მსვლელობაზე პენსილვანიაში. ომის წინააღმდეგ მებრძოლ ვიეტნამის ვეტერანებს ფონდამ დახმარება შესთავაზა ფინანსური მხარდაჭერის მოსაპოვებლად. ამ დღეს ჯეინ ფონდა დაჯილდოვდა საპატიო ეროვნული კოორდინატორის ტიტულით. 1970 წლის 3 ნოემბერს ჯეინ ფონდამ აქტიურად დაიწყო ფონდების მოზიდვა ორგანიზაციის დახმარების მიზნით. როგორც, ნიუ იორკ თაიმსის ერთ-ერთ გამოცემაში იყო ნახსენები ფონდა ორგანიზაცია „ ომის წინააღმდეგ მებრძოლი ვიეტნამელი ჯარისკაცების“ მთავარი მფარველი გახდა.