cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ჭყონდიდის ეპარქია
ისტორია
პირველი ეკლესია წმინდა მოციქულს მთელს ეგრისში ცნობილი კერპის - მუხის ხის, მეგრულად „ჭყონი დიდი“ მოკვეთილი მასალისგან აუგია. გადმოცემით, მისი სახელწოდებაც „ჭყონდიდი“ სწორედ აღნიშნულ ფაქტს უკავშირდება. IV საუკუნიდან ქვეყნის მოქცევასთან ერთად ეს კუთხეც გაქრისტიანდა, მაგრამ VI ს. II ნახევრიდან ამ მხარეში დაარსებულ ბერძნულენოვან ეპარქიებს შორის გადანაწილდა. აფხაზთა მეფეების მიერ IX-X საუკუნეებში ამ მხარეში დაარსებულ ქართულენოვან ეპარქიათა შორის (მოქვი, ბედია, ცაიში...) ჭყონდიდი ოდიშის უპირველეს სამღვდელმთავრო ეპარქიად ითვლებოდა. ჭყონდიდის სამღვდელმთავრო კათედრა დაარსებიდან (X ს.), მთელი მისი არსებობის მანძილზე უმნიშვნელოვანესი და დასავლეთ საქართველოს ერთ-ერთი უპირველესი ეპარქია იყო. ჭყონდიდელი მღვდელმთავრის დიდი გავლენისა და ავტორიტეტის გამო წმინდა მეფე დავით აღმაშენებელმა უმაღლესი საერო თანამდებობა - მწიგნობართუხუცესობა მიანდო და მეფის შემდეგ სამეფოს პირველ პირად აქცია. შემდეგში მეფე დავითმა ჭყონდიდელს კიდევ ორი ეპარქია - ბედია და ალავერდი დაუქვემდებარა, რაც მისი მზარდი გავლენის მიმანიშნებელია. ჭყონდიდელ-მწიგნობართუხუცესი ზოგჯერ საქართველოს უპირველესი საეკლესიო იერარქი - კათოლიკოსიც ხდებოდა.
საქართველოს პოლიტიკური დაშლილობის ხანაში, XV-XVIII სს. ჭყონდიდელი ეპისკოპოსი აფხაზეთის კათოლიკოსს ექვემდებარებოდა და სამეგრელოს სამთავროსა და მთლიანად დასავლეთ საქართველოს პოლიტიკურ ცხოვრებაში მნიშვნელოვან ფუნქციას ასრულებდა. XVII ს-ის 80-იან წლებამდე ოდიშის სამთავროში არსებულ ექვს სამღვდელმთავრო კათედრიდან ჭყონდიდი უპირველესად ითვლებოდა და გარკვეულ დროს ბედიისა და ცაგერ-სვანეთის ეპარქიების სამწყსო ტერიტორიასაც მართავდა.
სქოლიო
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ეპარქიები
მონტგომერის ავტობუსის ბოიკოტი
სქოლიო
კატეგორია:ადამიანის უფლებები კატეგორია:ადამიანის უფლებათა დარღვევა კატეგორია:მოძრაობები ამერიკის შეერთებულ შტატებში
საბჭოთა ოკუპაციის მუზეუმი
საბჭოთა ოკუპაციის მუზეუმი — საქართველოს ეროვნული მუზეუმის შემადგენლობაში შემავალი ერთ-ერთი მუზეუმი, რომელიც დაარსდა 2006 წლის 26 მაისს, თბილისში. მუზეუმი დაფუძნდა საქართველოს პრეზიდენტის მიხეილ სააკაშვილის და პარლამენტის წევრის ნიკოლოზ რურუას ინიციატივით. მუზეუმში დაცულია დამოუკიდებელი საქართველოს ბოლშევიკური რუსეთის მიერ ოკუპაცია-ანექსიისა (1921 წლის თებერვალი-მარტი) და ანტისაოკუპაციო, ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის (1921-1990) ისტორიის ამსახველი მნიშვნელოვანი დოკუმენტური და ფოტომასალა, აგრეთვე, აღნიშნული მოძრაობის თვალსაჩინო მოღვაწეთა მემორიალური ნივთები და მათ მოღვაწეობასთან დაკავშირებული მასალა. ამასთან, მნიშვნელოვანია 1920-იან-1940-იანი წლების "წითელი ტერორის" დროს დახვრეტილ და გადასახლებულ მამულიშვილთა სიები, ქართული ეკლესიის და სასულიერო მოღვაწეთა სასტიკი დევნის შესახებ დოკუმენტური მასალა და ა.შ. აღსანიშნავია იმ ვაგონებიდან ერთ-ერთი, რომლებშიც 1924 წელს შორაპანში დახვრიტეს აღნიშნული წლის აგვისტოს ეროვნული აჯანყების მონაწილენი. მუზეუმის დარბაზში წარმოდგენილია, აგრეთვე, ინსტალაციები და ციხის 6 კარი.
მუზეუმის დიზაინის ავტორები არიან ხათუნა ოჩიაური, გიორგი ჯაოშვილი, ირაკლი ზაუტაშვილი და დავით ცხადაძე. მინიატიურა|მარცხნივ|ციხის კარები ამჟამად ექსპოზიცია მოიცავს 3000-ზე მეტ ექსპონატს. ექსპოზიცია აღჭურვილია 8 მონიტორით, რომლებიც პერიოდების მიხედვით გადმოსცემს ანტისაოკუპაციო მოძრაობასთან დაკავშირებულ დოკუმენტურ კადრებს. გარდა ამისა, მუზეუმში დაცულია სხვა დიდძალი მასალა, რომლის საფუძველზეც იქმნება მუზეუმის საარქივო ფონდი. მუზეუმში წარმოდგენილი საარქივო და ფოტო მასალა მოპოვებულ იქნა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საარქივო სამსახურის ყოფ. "უშიშროების კომიტეტის" (სუკ-ის) საარქივო ფონდიდან, ყოფ. "პარტარქივიდან", საქართველოს ეროვნული არქივის ახალი და უახლესი ისტორიისა და საისტორიო სახელმწიფო არქივებიდან, კინო-ფოტო-ფონო დოკუმენტების სახელმწიფო არქივიდან, საქართველოს პარლამენტის ილია ჭავჭავაძის სახელობის ეროვნული ბიბლიოთეკის საარქივო ფონდიდან, ეროვნული არქივის სხვა ფონდებიდან და არაერთი კერძო არქივიდან. ეროვნულ-განმათავისუფლებელ მოძრაობასთან და ამ მოძრაობის მოღვაწეებთან დაკავშირებული დოკუმენტების, ფოტოებისა და მემორიალური ნივთების მოძიება პერმანენტულ ხასიათს ატარებს.
ცალკე აღნიშვნის ღირსია მუზეუმში შემუშავებული საგანმანათლებლო პროგრამა, რომელიც ეძღვნება საქართველოს ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის ცალკეულ მნიშვნელოვან მოვლენებს და ქვეყნის სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობისთვის მებრძოლ გმირებს. მუზეუმის ეგიდით დაგეგმილია თემატური კრებულების გამოცემა. 2007 წელს მუზეუმმა ქართულ და ინგლისურ ენებზე გამოსცა აშშ-ის კონგრესის მიერ 1954 წელს მომზადებული სპეციალური ანგარიში "კომუნისტური გადატრიალება და საქართველოს ოკუპაცია". 250პქpx|მინიატიურა|მარცხნივ|მუზეუმის ექსპონატი მუზეუმის ეგიდით ტარდება თემატური სამეცნიერო სესიები. მუზეუმი აქტიურად თანამშრომლობს ხელნაწერთა ეროვნულ ცენტრთან, ტელეკომპანია "საქართველო"–სთან და სხვა ორგანიზაციებთან.
მუზეუმთან შექმნილია საქართველოს ეროვნულ–განმათავისუფლებელი მოძრაობის ისტორიის არქივი, რომლის შევსება–სრულყოფას აქვს პერმანენტული ხასიათი.
2006–2008 წლებში მუზეუმს განაგებდა დავით ცხადაძე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თბილისის მუზეუმები კატეგორია:საქართველოს ეროვნული მუზეუმის გაერთიანება
Ikarus-55
thumb|300 px|იკარუს 55 იკარუსების გამოფენაზე ქალაქ [[ტატაში (უნგრეთი)]] იკარუს-55 — უნგრული საერთოშორისო ავტობუსი, რომელიც გამოდიოდა 1953 წლიდან 1972 წლამდე. 1962 წლიდან 1972 წლამდე გამოდიოდა მოდიფიკაცია ლიუკსი, რომელიც ძირითადად საბჭოთა კავშირის მიეწოდებოდა. 1980 წლამდე გამოდიოდა საერთოშორისო ხაზებზე და ასევე გამოდიოდა სამოქალაქო ვარიანტები იკარუს-66, რომელიც უფრო ადრე გამოვიდა ვიდრე იკარუს-55, მაგრამ ის საბჭოთა კავშირს არ მიეწოდებოდა.
კონსტრუქცია
thumb|200 px|იკარუს 55 ბუნდესვერის არქივებიდან როგორც ყველა ძველ ავტობუსს, მისი ძრავა უკანა ნაწილში იყო, მგზავრებისთვის კი იყო 32 + 1 სავარძელი კონდუქტორისთვის და კიდევ ერთიც მძღოლისთვის.
უპირატესობები ლაზთან შედარებით
ლაზ-697 და იკარუსის ტევადობა ერთნაირი იყო, თუმცა იკარუსი ჯობდა მას კომფორტულობით. უპირატესობას ისიც აძლევდა, რომ მას ძრავა ჰქონდა უკან, რაც ამცირებდა გაზისაგან მოწამვლას. ეს ავტობუსი იყო ძალიან გამძლე მანქანა. მას შეეძლო დიდი მანძილის გავლა ისე, რომ არ შეეკეთებინათ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ავტობუსები
თომა სლავი
თომა სლავი (დ. 760 — გ. 823) — ბიზანტიელი მოღვაწე, სამხედრო და საზღვაო ფლოტის მეთაური, ერთ-ერთი ყველაზე ხალხმრავალი აჯანყების (821–825) ლიდერი.
თომა წარმოშობით სლავი იყო (სხვა ვერსიით სკვითი ან სომეხი) და ღარიბთა წრეს მიეკუთვნებოდა. ჯერ კიდევ ლეონ V-ის დროს (813–820) იგი ტურმარხად, ანუ სამხედრო მეთაურად ითვლებოდა მცირე აზიის ერთ-ერთ თემში. მან დაყმევების პროცესში მყოფი გლეხების უკმაყოფილებით ისარგებლა, აჯანყების მეთაური გახდა და თავისი თავი იმპერატორად გამოაცხადა. უშედეგოდ ილაშქრა კონსტანტინოპოლში. მისი აჯანყება გამცემლობის და ბულგარელების დახმარების შედეგად ჩაახშეს. თომა სლავის მომხრეები კი ბრძოლას განაგრძობდნენ 825 წლამდე.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბიზანტიელები კატეგორია:დაბადებული 760 კატეგორია:გარდაცვლილი 823
პონსიანო კორალ აკოსტა
კატეგორია:ნიკარაგუის პრეზიდენტები
შუშანიკ კურღინიანი
შუშანიკ კურგინიანი (დ. 18 აგვისტო, 1876 — გ. 24 ნოემბერი, 1927) — სომეხი პოეტი, რომელსაც საკუთარი სიცოცხლის პერიოდში აღიარება არ ჰქონია. მიუხედავად იმისა, რომ თავად სოციალისტი იყო და მრავალი ლექსი მიუძღვნა მუშათა აჯანყებას, საბჭოთა პერიოდში ის დაუფასებელი დარჩა. ამჟამად ის თითქმის უცნობია და არ მოიხსენიება სომხეთის ლიტერატურაში. მიუხედავად ამისა, ის იყო პირველი რევოლუციონერი პოეტი ქალი სომხურ ლიტერატურაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სომეხი პოეტები კატეგორია:კომიტასის პანთეონში დაკრძალულები
ბოჟურეცი
ბოჟურეცი (Божурец) — სოფელი ბულგარეთში. 2010 წლის აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 111 კაცს.
კატეგორია:ბულგარეთის სოფლები
ბლოქტონი
ბლოქტონი (Blockton) — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიოვის შტატის ტეილორის ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 192 კაცს.
Lasioglossum ordubadense
Lasioglossum ordubadense — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1916 წელს.
სქოლიო
ordubadense
2005 წელი მუსიკაში
ბილბორდის წლის ტოპ 5 ალბომი
კატეგორია:2005 წელი მუსიკაში
გრიშუას ბაღი
გრიშუას ბაღი, ცინცაძეების ცირკი, ჭიდაობის გასამართი ერთ-ერთი პოპულარული ადგილი ძველ თბილისში, დიდუბეში, ეკლესიასთან ახლოს.
ლიტერატურა
კატეგორია:თბილისის ისტორია კატეგორია:თბილისის ბაღები და პარკები
წნევა სითხესა და აირში
სითხის იმ ზედაპირს, რომელიც არ ეხება ჭურჭლის კედლებს, სითხის თავისუფალი ზედაპირი ეწოდება. დენადობის გამო სითხე ყოველთვის ისეთ ფორმას იღებს, რომ მისი თავისუფალი ზედაპირი მასზე მოქმედი ძალის მართობულია. ამიტომ ჭურჭელში სიმძიმის ძალის მოქმედებით გაწონასწორებული წყლის ზედაპირი ჰორიზონტალურია. ამ თვისებას იყენებენ თარაზოში - ხელსაწყოში, რომლითაც შეიძლება დავადგინოთ, თარაზულია თუ არა ზედაპირი. ნებისმიერ ჰორიზონტალურ ზედაპირს დონე ეწოდება. ცდები ადასტურებს, რომ სითხეში წნევა ერთსა და იმავე დონეზე ყველა მიმართულებით ერთნაირია. სითხის თავისუფალი ზედაპირიდან სიღრმის გაზრდისას წნევა იზრდება. სიმძიმის ძალის მოქმედებით გამოწვეულ სითხის წნევას ჰიდროსტატიკური წნევა ეწოდება.
ბააკა დვალიძე
ბააკა დვალაძე — XVII საუკუნის I ნახევრის სახალხო მელექსე. მოხსენიებული ჰყავს არჩილ მეფეს „რუსთველისა და თეიმურაზის გაბაასებაში“ და მწერლობას უწუნებს, „შოთას ვერ წაბაძაო“. ზ. ჭიჭინაძის ცნობით, დვალიძეს უნდა ეკუთვნოდეს „ცხენის ლექსი“.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველი პოეტები კატეგორია:XVII საუკუნის ქართველები
დოლნა-კრეპოსტი
დოლნა-კრეპოსტი (Долна крепост) — დასახლება ბულგარეთში. მდებარეობს კირჯალის ოლქში, შედის კირჯალის მუნიციპალიტეტში. მოსახლეობა შეადგენს 131 ადამიანს.
პოლიტიკური სიტუაცია
ადგილობრივ გორნა-კრეპოსტის საკმეტოში, რომლის შემადგენლობაშიც შედის დოლნა-კრეპოსტი, კმეტის (უხუცესის) თანამდებობას ასრულებს ხაფიზე ლატიფ რასიმი (მოძრაობა უფლებებისა და თავისუფლებებისთვის) არჩევნების შედეგების მიხედვით.
მუნიციპალიტეტის კმეტი (მერი) — ჰასან აზისი (მოძრაობა უფლებებისა და თავისუფლებებისთვის) არჩევნების შედეგების მიხედვით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კირჯალის მუნიციპალიტეტის დასახლებული პუნქტები
წმინდა აითალე
წმინდა აითალე (გ. 380) — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე  არის ძველი სტილით 1 სექტემბერი, ახალი სტილით - 14 სექტემბერი. წმიდა მოწამე აითალე დიაკონი სპარსეთის მეფის, შაპურ II-ის ბრძანებით ქრისტეს აღსარებისთვის ქვებით ჩაქოლეს 380 წელს.
ლიტერატურა
კატეგორია:IV საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები კატეგორია:მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები კატეგორია:გარდაცვლილი 380
დეივიდ ბოუის დისკოგრაფია
ისტორია
ბოუის სადებიუტო ჩანაწერი იყო 1964 წლის სინგლი „Liza Jane“, გამოცემული Davie Jones & the King Bees-ის სახელით. კიდევ ორი სინგლი, The Manish Boys-ის და Davy Jones & the Lower Third-ის სახელით, მან გამოსცა 1965 წელს. დეივიდ ბოუის სახელით გამოცემული პირველი ჩანაწერი იყო 1966 წლის სინგლი „Can't Help Thinking About Me“ (მითითებული იყო The Lower Third-იც). შემდეგი იყო 1966 წლის „Do Anything You Say“, რომელზეც უკვე მხოლოდ ბოუი ეწერა. მუსიკოსმა გამოუშვა კიდევ ოთხი სინგლი და სადებიუტო David Bowie, მაგრამ ბრიტანეთში პირველი წარმატება მოიპოვა 1969 წლის სინგლით „Space Oddity“, რომელიც სინგლების ადგილობრივ ჩარტში მეხუთე პოზიციამდე ავიდა. წარმატებას, მისი თემატიკის გამო, ხელი შეუწყო Apollo 11-ის გაშვებამდე ხუთი დღით ადრე გამოცემამ.
The Rise and Fall of Ziggy Stardust and the Spiders from Mars-ით (1972) ბოუი საბოლოოდ მოხვდა ბრიტანეთის ალბომების ჩარტის მეხუთე პოზიციაზე, თუმცა მანამდე გამოსცა სამი ნაკლებად წარმატებული ალბომი - David Bowie (1969), The Man Who Sold the World (1970) და Hunky Dory (1971). Ziggy Stardust-ის წარმატების შემდეგ Hunky Dory-ს გაყიდვებმა იმატა და იგი საბოლოოდ ბრიტანეთის ჩარტის #3 პოზიციაზე ავიდა. RCA-მა 1969 წლის David Bowie გამოუშვა Space Oddity-ს სახელწოდებით (ზიგი სტარდასტის პერიოდის იმიჯის გამოსახულებით), ისევე, როგორც The Man Who Sold the World. ისინი, შესაბამისად, მოხვდნენ ჩარტის #17 და #26 პოზიციებზე. RCA-ზე გამოვიდა მუსიკოსის კიდევ ცხრა ალბომი, საიდანაც ხუთი ბრიტანეთში ხუთეულში აღმოჩნდა. აქედან ოთხი, Aladdin Sane (1973), Pin Ups (1973), Diamond Dogs (1974) და Scary Monsters (And Super Creeps) (1980), პირველ ადგილს იკავებდა. EMI-ზე გამოიცა შემდეგი სამი ალბომი - Let's Dance (1983) (სასათაურო სიმღერით, რომელიც ბოუის პირველი სინგლი იყო, მოხვედრილი ერთდროულად ბრიტანეთის და აშშ-ის ჩარტების სათავეებში) Tonight (1984) და Never Let Me Down (1987). Let's Dance და Tonight ბრიტანეთში #1 პოზიციას იკავებდნენ, ხოლო Never Let Me Down — მეექვსეს. Let's Dance-ის წარმატებამ ბოუის ჩანაწერებისადმი დიდი ინტერესი გამოიწვია. 1983 წლის ზაფხულში ბრიტანეთის ჩარტში მისი ერთდროულად რამდენიმე ალბომი მოხვდა. იმავე წლის 16 ივლისს ამ წარმატებამ კულმინაცია იქონია — ჩარტში ერთდროულად ათი ალბომით (რაც მანამდე მხოლოდ ელვის პრესლიმ შეძლო ).
1989 წელს ბოუიმ ჩამოაყალიბა როკ-ჯგუფი Tin Machine, რომელმაც EMI-ზე სადებიუტო ალბომი გამოსცა. ჩანაწერი ბრიტანეთის ჩარტში #3 ადგილზე მოხვდა, თუმცა კომერციულად მაინც წარუმატებელი აღმოჩნდა, რის გამოც EMI-მ ჯგუფთან კონტრაქტი არ განაახლა. Tin Machine II, მეორე ალბომი, გამოვიდა 1991 წელს, London Records-ზე და მხოლოდ #23 პოზიციამდე ავიდა, შესაბამისად, იყო ჩარტებში ბოუის ყველაზე წარუმატებელი ნამუშევარი (კარიერის წარმატებული წლების შემდეგ). კვლავ სოლო შემსრულებლის სახით, ბოუიმ გამოუშვა Black Tie White Noise (1993), რომელმაც ბრიტანეთის ჩარტში #1 პოზიცია მოიპოვა. მუსიკოსმა გამოუშვა კიდევ შვიდი სტუდიური ალბომი, სხვადასხვა დროს მოხვედრილი ბრიტანეთის ათეულებში. ათწლიანი შესვენების შემდეგ 2013 წელს გამოვიდა The Next Day, Black Tie White Noise—ის შემდეგ დეივიდის პირველი ალბომი, რომელიც ბრიტანეთში პირველ ადგილს იკავებდა. უკანასკნელი სტუდიური ალბომი, Blackstar, გამოვიდა 2016 წლის 8 იანვარს, ბოუის 69-ე დაბადების დღეს და მის გარდაცვალებამდე ორი დღით ადრე. Blackstar-ის დებიუტი შედგა ბრიტანეთში #1 პოზიციით. ეს იყო დეივიდის პირველი ალბომი, რომელიც აშშ-ის Billboard 200-ში #1 გახდა.
მსოფლიოში გაყიდულია ბოუის 136 მილიონზე მეტი დისკი — ამ მხრივ იგი შედის ბრიტანეთის პოპულარული მუსიკის ისტორიაში ყველაზე წარმატებული შემსრულებლების სიაში. მისი ექვსი ალბომი შედის Rolling Stone-ის „ყველა დროის 500 საუკეთესო ალბომის“ სიაში (აქედან სამი 1972-1973 წლებშია გამოცემული), დანარჩენი სამი კი — 1976-1977 წლებში. 2004 წელს Rolling Stone-მა ბოუი დაასახელა „ყველა დროის 100 უდიდესი როკ-შემსრულებლის“ სიის #39 ადგილზე და „ყველა დროის 100 უდიდესი ვოკალისტის“ სიის #23 ადგილზე. .
ხელახალი გამოცემები
1984 წელს, ბოუისთან კონტრაქტის ამოწურვისას, RCA-მ მისი ყველა ალბომი გამოსცა CD ფორმატში. თუმცა, 1989 წელს ბოუიმ დაიბრუნა უფლება ამ ჩანაწერებზე. Rykodisc-ს, Rhino-ის მცდელობების მიუხედავად, გადაეცა RCA-ს სრული კატალოგის გამოცემის უფლება. ეს ალბომები გამოვიდა Sound + Vision-ის სერიაში. 1997 წელს ბოუიმ უფლება ჩანაწერების გამოცემაზე გადასცა EMI-ს 2013 წელს უფლებების მფლობელი Warner Music Group გახდა.
სქოლიო
დისკოგრაფია კატეგორია:ბრიტანელი შემსრულებლების დისკოგრაფიები კატეგორია:როკ-მუსიკის დისკოგრაფიები
1317
თარიღი უცნობია
*
დეზერტირების ბაზარი
დეზერტირების ბაზარი, დეზერტირის ბაზარი, დიდუბის სასოფლო-სამეურნეო ბაზრის თბილისელთა შორის გავრცელებული სახელწოდება. ახლანდელ ბაზარს (წინამძღვრიშვილის ქ. №186) უჭირავს დაახლ. 2,000 მ² ფართობი და გათვლილია 500 სავაჭრო ადგილზე.
სენ-ბენეზეს ხიდი
სენ-ბენეზეს ხიდი (Pont Saint-Bénezet) აგრეთვე ცნობილი როგორც ავინიონის ხიდი — შუა საუკუნეების ცნობილი ხიდი სამხრეთ საფრანგეთის ქალაქ ავინიონში.
მდინარე რონაზე გადებული ხიდი თავდაპირველად ერთმანეთთან აკავშირებდა ავინიონსა და ვილნევ-ლეზ-ავინიონს. აშენდა 1171 - 1185 წლებში და იმ დროისთვის მისი სიგრძე 900 მეტრი იყო, მაგრამ ხშირი დატბორვების გამო რამდენიმეჯერ ჩამოიქცა და კვლავ აღადგინეს. საუკუნეთა განმავლობაში, ხიდი უფრო მეტად საშიში ხდებოდა, რადგან ჩამოქცეული თაღები არაგამძლე ხის მასალით ჩაანაცვლეს.
1668 წელს, კატასტროფული წყალდიდობისას ხიდი ხმარებიდან საბოლოოდ გამოვიდა, სტრუქტურის უდიდესი ნაწილი წყალმა წაიღო. ამის შემდეგ, ხიდი ყველას მიავიწყდა და მისი შეკეთების არანაირი მცდელობაც კი არ ყოფილა. დაიწყო გადარჩენილი თაღების ნელ-ნელა ჩამოქცევა და ამჟამად, თავდაპირველი 22 თაღის ნაცვლად, მხოლოდ ოთხია შემორჩენილი.
ხიდს დიდი სტრატეგიული მნიშვნელობა გააჩნდა, რადგან წარმოადგენდა მდინარის გადაკვეთის ერთადერთ მყარ გზას ლიონსა და ხმელთაშუა ზღვას შორის. აქედან გამომდინარე, მდინარის ორივე მხარეს ის დაცული იყო. მარცხენა სანაპიროს, რომელსაც საფრანგეთის მონარქის ხელში იყო, კონტროლდებოდა იქვე მდებარე უზარმაზარი ფილიპ IV ლამაზის ციხესიმაგრიდან და ვილნევ-ლეზ-ავინიონის ციტადელიდან. ავინიონის მხარეს, ხიდი გაივლიდა XIV საუკუნეში აგებულ ფართო ჭიშკარს.
ავინიონის ხიდი მთელ მსოფლიოში ცნობილი გახდა მისადმი მიძღვნილი სიმღერით "Sur le pont d'Avignon" (ავინიონის ხიდზე).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საფრანგეთის შენობა-ნაგებობები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები საფრანგეთში
ნაბახტევის ღვთისმშობლის ეკლესია
მინი|250პქ|ნაბახტევის ღვთისმშობლის ეკლესიის ხედი 250px|მინიატიურა|[[ნაბახტევის მხატვრობა|ნაბახტევის მხატვრობის ფრაგმენტი]] ნაბახტევის ღვთისმშობლის ეკლესია — ეკლესია შიდა ქართლის მხარის ხაშურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნაბახტევის განაპირას, სამხრეთ-აღმოსავლეთით, მთაზე. აგებულია ჭერათხევის ხეობის ფეოდალის ქუცნა ამირეჯიბის დაკვეთით XV საუკუნის დასაწყისში.
მოხატულობა
ეკლესიის მოხატულობა შესრულებულია 1412-1431 წლებში. იგი ძლიერ დაზიანებულია. ზოგიერთი კომპოზიცია საქართველოს ხელოვნების მუზეუმშია გადატანილი. აფსიდის კონქში შემორჩენილია ტახტზე მჯდომი ღვთისმშობლის გამოსახულება ორივე მხარეს წმინდანების ფიგურებით, სატრიუმფო თაღში წარმოდგენილნი იყვნენ მღვდელმთავრები და წინასწარმეტყველნი. დარბაზისა და საკურთხევლის გამყოფი კედლის მოხატულობა დაყოფილია სამ რეგისტრად. ზედა რეგისტრში გამოსახულია ფხიზელი თვალი, მეორეში აბრაამის სტუმართმოყვარეობა (აქვე იყო იოანე ნათლისმცემლის ფიგურა, რომელიც საქართველოს ხელოვნების მუზეუმშია გადატანილი), ხოლო მესამეში წარმოდგენილნი არიან ეკლესიის მამანი და სვიმეონ მესვეტე.
ეკლესიას 2006 წლის, საქართველოს პრეზიდენტის ბრძანებულების თანახმად მიენიჭა ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია.
სქოლიო
კატეგორია:ხაშურის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესიები კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
თომა სლავის აჯანყება
თომა სლავის აჯანყება – ერთ-ერთი ყველაზე ხალხმრავალი სახალხო აჯანყება ბიზანტიაში. მიმდინარეობდა 821–825 წწ. განმავლობაში, აჯანყების მეთაური იყო სამხედრო და საზღვაო ფლოტის მეთაური, ტურმარხი, თომა სლავი, რომლის სახელის მიხედვითაც მიიღო სახელწოდება აჯანყებამ.
აჯანყების მონაწილეთა ძირითად ბირთვს შეადგენდნენ დამოუკიდებელი გლეხები, მონები, სტრატიოტები და დაპყრობილი ტომები. მოძრაობაში ჩაებნენ ასევე პავლიკიანელები. მცირე აზიიდან აჯანყება მაკედონიასა და თრაკიაში გავრცელდა. აჯანყებულებს ჰყავდათ ძლიერი შეიარაღებული ძალები და საზღვაო ფლოტიც კი გააჩნდათ. მათ კონსტანტინოპოლს შემოარტყეს ალყა, რომელიც ერთი წლის განმავლობაში გრძელდებოდა. 823 წელს გამცემლობის და ბულგარელების დახმარების შედეგად, თომა სლავის აჯანყება ჩაახშეს. თომა სლავის ერთგული მომხრეები 825 წლამდე განაგრძობდნენ ბრძოლას იმპერიის სხვადასხვა ნაწილებში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბიზანტიის ისტორია
ვიქტორ სუვოროვი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუსი მწერლები კატეგორია:რუსი ისტორიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1947
გეორგ ვილჰელმ ფრიდრიხ ჰეგელი
გეორგ ვილჰელმ ფრიდრიხ ჰეგელი (დ. 27 აგვისტო, 1770, შტუტგარტი — გ. 14 ნოემბერი, 1831, ბერლინი) — გერმანელი ფილოსოფოსი, გერმანული კლასიკური ფილოსოფიის წარმომადგენელი.
შტუტგარტის გიმნაზიის დამთავრების შემდეგ სწავლობდა ტიუბინგენის უნივერსიტეტის თეოლოგიურ ფაკულტეტზე. (1788-1793) ახალგაზრდა ჰეგელი აღფრთოვანებით შეხვდა საფრანგეთის რევოლუციას. 1793-1801 კერძო მასწავლებლად მუშაობდა ჯერ ბერლინში, შემდეგ კი მაინის ფრანკფურტში. ამ პერიოდში საფუძვლიანად სწავლობდა ფილოსოფიისა და თეოლოგიის პრობლემებს. ამავე წლებში დაინტერესდა პოლიტიკისა და პოლიტეკონომიის საკითხებით.
შრომები
1801 ჰეგელი აქვეყნებს შრომას „განსხვავება ფიხტესა და შელინგის სესტემებს შორის“, რომელშიც იცავს ფ. შელინგის თვალსაზრისს. ამავე წელს მოღვაწეობას იწყებს იენის უნივერსიტეტში. 1802-1803 ფ. შელინგთან ერთად დაარსებულ „ფილოსოფიის კრიტიკულ ჟურნალში“ აქვეყნებს სტატიებს, რომლებშიც ჩანს, რომ იგი აღარ იზიარებს ფ. შელინგის თვალსაზრისს, 1807 გამოცემულ „გონის ფენომენოლოგიაში“ კი უკვე აშკარად უპირისპირდება მას.
1807-1808 ჰეგელი „ბამბერგის გაზეთის“ რედაქტორი იყო, 1808-1816 ნიურნბერგის გიმნაზიას ედგა სათავეში. 1812 გამოაქვეყნა თავისი „ლოგიკის მეცნიერების“ I ტომი, 1816 — II ტომი. ამავე წელს იწყებს მოღვაწეობას ჰაიდელბერგის უნივერსიტეტში. ერთი წლის შემდეგ გამოდის მისი „ფილოსოფიურ მეცნიერებათა ენციკლოპედია“. 1818 ჰეგელი მიიწვიეს ბერლინის უნივერსიტეტში. 1820 გამოაქვეყნა „სამართლის ფილოსოფია“. 1829-1830 ჰეგელი იყო ბერლინის უნივერსიტეტის რექტორი.
გონის ფენომენოლოგია
დიალექტიკური მეთოდის გამოყენების შესანიშნავი ნიმუში იყო „გონის ფენომენოლოგია“, რომელიც ჰეგელის თავდაპირველი განზრახვით ფილოსოფიური სისტემის პირველი ნაწილი უნდა ყოფილიყო. არსებითად ეს ნაშრომი შეკუმშული სახით შეიცავს ჰეგელის მიერ თითქმის ყველა უძირითადეს მომენტს, ამიტომ, როგორც კ. მარქსი აღნიშნავდა, იგი წარმოადგენს ჰეგელის ფილოსოფიურ ჭეშმარიტ წყაროსა და საიდუმლოს.
„გონის ფენომენოლოგია“ გვიხასიათებს მიმართებებს სუბიექტსა და ობიექტს, ცნობიერებასა და მის საგანს შორის. თავდაპირველად საგანი ევლინება აზრს როგორც უცხო, მისგან არსებითად განსხვავებული რამ. ცნობიერების დიალექტიკური განვითარების პროცესი ამ გაუცხოების მოხსნაა. ეს გზა იწყება ცნობიერების უმარტივესი ფორმით — „გრძნობადი უეჭველობით“, რომლის შინაგანი წინააღმდეგობების გამოაშკარავებით ცნობიერება გადადის სულ უფრო რთულ ფორმებზე. ინდივიდუალური ცნობიერების განვითარების ეტაპების ანალიზის შემდეგ ჰეგელი ახასიათებს კაცობრიობის ისტორიის ძირითად ეტაპებს და აბსოლუტური გონის წინსვლის ძირითად საფეხურებს, ავლენს იმ ღრმა კავშირს, რომელიც არსებობს ინდივიდუალურ ცნობიერებასა და კაცობრიობის ისტორიას შორის: ინდივიდი თავისი განვითარების პროვესში მოკლედ გადის იმ გზას, რომელიც კაცობრიობამ გაიარა.
ცნობიერების განვითარება, მისი მოძრაობა ცნობიერების უფრო რთული და სრულყოფილი ფორმებისაკენ ამავე დროს ამაღლებაა მოჩვენებითი, ბუნებრივი ცოდნიდან აბსოლუტურ ცოდნამდე — ფილოსოფიამდე. ცნობიერება საკუთარი შინაგანი წინააღმდეგობების დაძლევის გზით მაღლდება თვითცნობიერებამდე, ეს უკანასკნელი გომები საფეხურს აღწევს, გონება თავის საფუძველს გონში პოულობს. „გონის ფენომენოლოგიის“ ბოლო „აბსოლუტური ცოდნის“ საფეხურზე აღმოჩნდება, რომ ობიექტი, რომელიც აქამდე სუბიექტისათვის უცხო იყო, სინამდვილეში სუბიექტის იგივეობრივია: სუბიექტიცა და ობიექტიც აზროვნებაა, გონებაა.
ლოგიკა
აზროვნებას მისი წმინდა სახით ლოგიკა სწავლობს. ყოფიერებისა და აზროვნების გაიგივების საფუძველზე ამ ფილოსოფიურ დისციპლინას ჰეგელის მოძღვრებაში საფუძველმდებელი მნიშვნელობა ენიჭება. რამდენადაც ყოფიერების გარკვეულობები ემთხვევა აზროვნების გარკვეულობებს, ლოგიკას ეკისრება ონტოლოგიის ფუნქციები. ლოგიკა იკავებს ტრადიციულ მეტაფიზიკურ ადგილს: ის იკვლევს სამყაროს ზეგრძნობად არსებას. რამდენადაც ეს საწყისი — უსასრულო გონება — იგივე ღმერთია, ლოგიკა ამავე დროს არის მოძღვრება ღვთის შესახებ, ე. ი. თეოლოგია: ის თავისი კატეგორიების საშუალებით წვდება ღვთის მარადიულ არსებას, ახასიათებს ღვთაებას მისი წმინდა — ბუნებისა და გონისაგან განყენებული სახით. ლოგიკის კატეგორიების დიალექტიკური განვითარება მარტივიდან რთულისაკენ სულ უფრო მაღალი ღირებულების გარკვეულობებზე გადასვლაცაა, ამიტომ ლოგიკა აქსიოლოგიაც არის.
ჰეგელის „ლოგიკის მეცნიერება“ მასალის სიმდიდრით, ანალიზის სიღრმითა და დასაბუთების თავისებურებით სრულიად განსაკუთრებული ფილოსოფიური გამოკვლევაა. ამ თხზულების სამივე ნაწილი — მოძღვრება არსზე, არსებასა და ცნებაზე — ფილოსოფიის კატეგორიების დიალექტიკური ბრწყინვალე მაგალითია. ჰეგელი შეეცადა კატეგორიათა გადასვლები ლოგიკის სფეროში დაეკავშირებინა ფილოსოფიური აზრის ისტორიის განვითარების პროცესთან: ლოგიკის კატეგორიები თავისებურად გამოხატავენ ისტორიულად არსებული ფილოსოფიური სისტემის ძირითად პრინციპებს. კატეგორიების ლოგიკურ თანამიმდევრობაში ამ პრინციპთა თანამიმდევრობაა უკუფენილი. ამრიგად, ჰეგელის ფილოსოფიური ისტორია შეცდომათა გაგალერეა კი არ არის, არამედ აბსოლუტის შემეცნების პროცესია, რომელიც მოხსნილი სახითაა შენახული „ლოგიკის მეცნიერებაში“.
ლოგიკის კატეგორიათა სისტემა ყოფიერების, ყოველი არსებულის უზოგადესი სტრუქტურების დახასიათებას იძლევა. ამიტომ ლოგიკა, ჰაგელის თანახმად, ფილოსოფიური სისტემის პირველი ნაწილია. ლოგიკა შეიძლება წარმოვადგინოთ როგორც გეგმა, პროექტი, რომელიც ხორციელდება ბუნებისა და გონის სფეროებში.
ბუნების ფილოსოფია
ჰეგელის ფილოსოფიური სისტემის მეორე ნაწილი „ბუნების ფილოსოფია“ იკვლევს გონის რეალიზაციას არაორგანული და ორგანული ბუნების სფეროში. ბუნება ჰეგელისთვის ღვთის არასრულყოფილი, არაადეკვატური გამოვლენაა. გონება, ღმერთი თავისთავად არ არის ისეთი, როგორიც ჩანს ბუნებაში: ღმერთი თავისუფლებაა, ბუნებაში კი აუცილებლობასა და შემთხვევითობას ვხვდებით. ბუნება, ჰეგელის სიტყვებით, იდეის „სხვადყოფნაა“, „გაუცხოებაა“. ამ სფეროში იდეა თავის მიმართ გარეგნულია, თავად ბუნების საფეხურებიც ერთიმეორის მიმართ გარეგნული რჩება. მაგრამ ბუნების შინაგანი და დაფარული არსება იდეაა, ბუნებაში ვლინდება იდეის მისწრაფება თავისი თავის შემეცნებისაკენ, ამიტომ ბუნება ჰეგელის მიერ გაგებულია როგორც გარკვეული ტელეოლოგიური სისტემა, რომლის მიზანია გონი. ბუნების სფეროში იდეა გადის სამ ძირითად საფეხურს (მექანიკის, ფიზიკისა და ორგანიკის) და მაღლდება გონის საფეხურამდე. ამ წერტილიდან იწყება ტავისთავად ახალი სამყარო — გონის სამყარო, რომელსაც ჰეგელის ფილოსოფიური სისტემის მესამე ნაწილი იკვლევს.
ობიექტური გონის განვითარება დროში წარმოადგენს მსოფლიო ისტორიას, რომელიც ჰეგელს ესახება როგორც პროგრესი თავისუფლების გაცნობიერების გზაზე.
„გონის ფილოსოფიის“ ბოლო ნაწილი „აბსოლუტური გონი“ აღწერს იმ საფეხურებს, რომელიც მთავრდება თავისუფლების რეალიზაცია, იდეის დაბრუნება თავის თავთან, ე. ი. ღვთის თვითშემეცნებისა და თვითგანხორციელების პროცესი. ეს საფეხურებია ხელოვნება, რელიგია და ფილოსოფია. ფილოსოფიაა სწორედ ღვთაების შემეცნების ყველაზე ადეკვატური ფორმა. ამ სფეროში პოულობს ღმერთი თავისთავს, აქ იქცევა აზროვნება თავისივე საგნად. ფილოსოფიურ საფეხურზე განვითარება უნდა დასრულდეს; ამას მოითხოვდა ისეთი სისტემის აგების აუცილებლობა, რომელიც ღვთის აბსოლუტური ძლიერების პრინციპს ეყრდნობოდა. მარქსიზმის კლასიკოსებმა ჰეგელის ფილოსოფიის ერთ-ერთ ძირითად წინააღმდეგობად მიიჩნიეს სწორედ ეს დაპირისპირება დიალექტიკურ ძირითად ტენდეციასა და სისტემის მოთხოვნას შორის. ჰეგელის ფილოსოფიის კრიტიკული გადამუშავება მათ მიერ გულისხმობდა დიალექტიკის განთავისუფლებას იდეალიზმით განპირობებული შეუსაბამობებისაგან.
სქოლიო
კატეგორია:გერმანელი ფილოსოფოსები კატეგორია:დაბადებული 1770 კატეგორია:გარდაცვლილი 1831 კატეგორია:გეორგ ვილჰელმ ფრიდრიხ ჰეგელი კატეგორია:XVIII საუკუნის ესეისტები კატეგორია:XVIII საუკუნის გერმანელი ფილოსოფოსები კატეგორია:XVIII საუკუნის გერმანელი მწერლები კატეგორია:XVIII საუკუნის გერმანელი მამაკაცი მწერლები კატეგორია:XVIII საუკუნის ფილოსოფოსები კატეგორია:XIX საუკუნის ესეისტები კატეგორია:XIX საუკუნის გერმანელი ფილოსოფოსები კატეგორია:XIX საუკუნის გერმანელი მწერლები კატეგორია:XIX საუკუნის გერმანელი მამაკაცი მწერლები კატეგორია:XIX საუკუნის ფილოსოფოსები კატეგორია:კულტურის კრიტიკოსები კატეგორია:ეპისტემოლოგები კატეგორია:გერმანული იდეალიზმი კატეგორია:გერმანელი მამაკაცი ესეისტები კატეგორია:გერმანელი მამაკაცი არამხატვრული მწერლები კატეგორია:ჰაიდელბერგის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:კანტიანიზმი კატეგორია:მეტაფიზიკოსები კატეგორია:ონტოლოგები კატეგორია:ფენომენოლოგები კატეგორია:ხელოვნების ფილოსოფოსები კატეგორია:კულტურის ფილოსოფოსები კატეგორია:განათლების ფილოსოფოსები კატეგორია:ისტორიის ფილოსოფოსები კატეგორია:ენის ფილოსოფოსები კატეგორია:ლოგიკის ფილოსოფოსები კატეგორია:გონების ფილოსოფოსები კატეგორია:ფსიქოლოგიის ფილოსოფოსები კატეგორია:რელიგიის ფილოსოფოსები კატეგორია:მეცნიერების ფილოსოფოსები კატეგორია:სოციალური კრიტიკოსები კატეგორია:სოციალური ფილოსოფოსები კატეგორია:შტუტგარტელი მწერლები
კვიპრიანე კართაგენელი
კვიპრიანე კართაგენელი — მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანი, ხსენების დღე არის ძველი სტილით 31 აგვისტო, ახალი სტილით — 13 სექტემბერი.
მოღვაწეობა
ამასობაში ტახტზე ავიდა ღვთისმოძულე დეციუსი (249-251), რომლის შესახებაც წმინდანმა წინასწარ შეიტყო სიზმრისეული ჩვენებით. დაიწყო ქრისტიანების სასტიკი დევნა.
ეპისკოპოსი კვიპრიანე მორწმუნეთა დაჟინებული თხოვნით გაიხიზნა, რომ საკუთარი სიცოცხლის შენარჩუნებით დახმარებოდა დევნილებს. კართაგენში კი ამაზრზენი ამბები დატრიალდა: ცხადად გამოჩნდა, თუ რა სახიფათოა შემსჭვალვა ამქვეყნიურ კეთილდღეობებზე, როგორ ანელებს ის ღვთის სიყვარულს. გულგრილმა ქრისტიანებმა, ყოველგვარი ძალდატანების გარეშე დაიწყეს წარმართული მსხვერპლშეწირვის აღსრულება. ზოგიერთები არ სწირავდნენ კერპებს მსხვერპლს, მაგრამ ყიდულობდნენ მოწმობებს, რომ ეს წესი შესრულებული ჰქონდათ და ამგვარად ინარჩუნებდნენ სიცოცხლესა და ქონებას. განდგომილები ისე მრავლად იყვნენ, რომ მსაჯულები ვერ აუდიოდნენ უარყოფის ბარათების მიღებას და მომდევნო დღისთვის გადაჰქონდათ. თავის წერილებში წმინდა კვიპრიანე მოუწოდებდა ქრისტიანებს, მიემართათ ლოცვისთვის, როგორც ერთადერთი საიმედო იარაღისთვის, სთხოვდა ხუცესებს, ეზრუნათ სუსტებზე და უძლურებზე, ეღვაწათ დაცემულთა აღდგინებისათვის, ბრძანა, მთელი მისი ქონება გლახაკ მართლმორწმუნეთათვის დაერიგებინათ, რომ უპოვარების გამო არ მიმხრობოდნენ წარმართებს. იგი ითხოვდა, ჩაენიშნათ მოწამეთა მიცვალების დღეები, რომ შემდგომ ყოველწლიურად ამ დღეებში მათი ხსენება აღენიშნათ. წმინდა მამა ხარობდა მათ გამო, ვინც არ შეუშინდა მტარვალთა წინაშე ქრისტეს აღიარებას, მაგრამ შიშობდა, რომ ამ ღვაწლს ამპარტავნებაში არ ჩაეგდო აღმსარებლები და მამაშვილურად აფრთხილებდა: „დაე იყვნენ ისინი თავმდაბალნი, მშვიდნი და კეთილი მაგალითი მისცენ სხვებს შემდგომი მოქმედებითაც. ყველაზე მკაცრი გამოცდა ჯერ კიდევ წინაა. უფალმა ბრძანა: „რომელმან დაითმინოს სრულიად, იგი ცხოვნდეს“. დაე ჰბაძვიდნენ იესო ქრისტეს, რომელმაც სწორედ თავისი ვნების წინ გვიჩვენა თავმდაბლობის უდიდესი მაგალითი, ფეხები დაჰბანა რა თავის მოწაფეებს... ახლა კიდევ უფრო მეტად, ვიდრე ოდესმე, უნდა ეშინოდეთ მათ მტრის ხაფანგში მოხვედრისა, რომელიც, ნაგემები დამარცხებისთვის შურისძიების სურვილით აღძრული, მონდომებით ესხმის თავს ყველაზე ძლიერებს“.
კვიპრიანეს შიში გამართლდა: კართაგენის ეკლესიას განდგომილთა სულმოკლეობა იმდენად არ ტანჯავდა, რამდენადაც ზოგიერთი აღმსარებლის შეუფერებელი ამპარტავნება და საძრახი საქციელი. მათი ნაწილი, აღსრულებული ღვაწლით გაამაყებული, არღვევდა ეკლესიის წეს-კანონებს და საკუთარი სახელით აძლევდა წერილობით ნებართვებს იმ განდგომილებს, რომელთაც კრებულში დაბრუნება სურდათ; ეკლესიაში კი ოდითგანვე არსებობდა წესი, რომ მძიმე ცოდვილები მხოლოდ სრული მონანიების შემდეგ მიეღოთ უკან. გამოცდის ვადა იყო ერთი წლიდან სამ წლამდე, ცოდვის სიმძიმის მიხედვით, წეს-კანონების დარღვევამ ააღელვა რომისა და კართაგენის ეკლესიები და წარმოშვა განხეთქილება. რომაელმა ხუცესმა ნოვაციანემ დაიწყო იმის მტკიცება, რომ ღვთისგან განდგომილების უფლის ეკლესიაში მიღება ყოვლად დაუშვებელია და ვერანაირ სინანულს ვერ ძალუძს მათი ცოდვის აღხოცა. მას ბევრი მიმდევარი გამოუჩნდა. წმინდა კვიპრიანე თავის ეპისტოლეებში გმობდა ნოვაციანელთა მწვალებლობას და იძლეოდა რჩევას, განდგომილებთან ურთიერთობაში შუალედური გზა აერჩიათ: თავი შეეკავებინათ ქარაფშუტული შემწყნარებლობისაგან, რომელიც შეცოდებულთაგან სინანულს არ ითხოვდა და ზედმეტი სიმკაცრისგანაც, სახარებისეული სწავლების სულს რომ არ ეთანხმებოდა.
ორი წლის შემდეგ, როდესაც დეციუსი გარდაიცვალა, კვიპრიანე კართაგენში დაბრუნდა. მისი არყოფნისას მორწმუნეთა შორის წარმოქმნილი სადავო საკითხების გადასაწყვეტად ნეტარმა მღვდელმთავარმა მოიწვია ადგილობრივი კრება, რომელმაც აღელვებულ ეკლესიაში მშვიდობის ჩამოგდება და ერთობის დამყარება სცადა.
რამდენიმე ხნის შემდეგ ტახტზე ავიდა გალიენუსი (253-268), რომელმაც განაახლა ქრისტიანთა დევნა. კვიპრიანემ ამჯერად გადაწყვიტა, დარჩენილიყო ეპარქიაში და მრევლი ქრისტიანული მოვალეობების შესასრულებლად მოემზადებინა.
მოლოდინის საპირისპიროდ, აფრიკის ოლქში მკვიდრ ქრისტიანებს ამჯერად დევნა თითქმის არც განუცდიათ, მაგრამ სხვა უბედურება დაატყდათ თავს - შავი ჭირის ეპიდემია. ყოველდღე ათასობით ადამიანი იღუპებოდა. აქ ცხადად გამოჩნდა მართლმადიდებლური სარწმუნოების ძლიერება. მღვდელმთავარ კვიპრიანეს მადლმოსილი სიტყვებით და პირადი მაგალითით აღფრთოვანებული ქრისტიანები არც სიცოცხლეს და არც ქონებას არ ზოგავდნენ მიცვალებულთათვის საკადრისი პატივის მისაგებად და განწირულთა დასახმარებლად, ზოგი მათგანი საკუთარ სახლში იფარებდა ავადმყოფებს. ამ დროს დაწერა წმინდა მამამ წიგნი „სიკვდილიანობის შესახებ“, სადაც წუთისოფლის ამაოებასა და სწრაფწარმავლობაზე საუბრობს და ცდილობს, ქრისტიანთა გონება მომავალი, მარადიული ცხოვრებისაკენ მიმართოს.
253 წელს ტახტზე ავიდა იმპერატორი ვალერიანუსი (253-260). მისი მეფობის პირველი ექვსი, მშვიდობიანი წლის მანძილზე კვიპრიანე გულმოდგინედ ზრუნავდა საეკლესიო საქმეების მოსაწესრიგებლად, იმპერატორ ვალერიანეს თავისი კეთილგანწყობა ქრისტიანთა მიმართ საყვარელი კარისკაცის, ვალერიანე მაკრინეს წაქეზებით სიძულვილით შეეცვალა - სწორედ ამან გამოიწვია მაცხოვრის მსასოებელთა დევნის განახლება. კართაგენის პროკონსულმა პატერნემ მღვდელმთავარ კვიპრიანეს კერპებისთვის მსხვერპლის შეწირვა მოსთხოვა. წმინდანმა უარი განაცხადა როგორც ამ მოთხოვნის შესრულებაზე, ისე კართაგენელ მღვდელმსახურთა სახელებისა და ადგილსამყოფელის გაცხადებაზე. ამისთვის ნეტარი მამა ზღვისპირა ქალაქ კურუბისში გადაასახლეს. დიაკონი პონტიუსი ნებით გაჰყვა მას თან. იმ დღეს, როდესაც წმინდა ეპისკოპოსი გადასახლების ადგილზე ჩავიდა, უფალმა სიზმრისეული ჩვენებით აუწყა, რომ ზუსტად ერთი წლის შემდეგ მოწამეობრივად აღესრულებოდა. დევნილობისას წმინდანმა მრავალი ეპისტოლე და წიგნი დაწერა.
დაახლოებით 258 წელს ნეტარი მამა კურუბისიდან გაიწვიეს და სამსჯავროზე წარადგინეს. პროკონსულის ავადმყოფობის გამო სხდომა ერთი დღით გადაიდო. ის ღამე წმინდანმა ერთ-ერთი წარმართი მოხელის სახლში გაატარა. ქალაქში ცნობილი გახდა მისი ადგილსამყოფელი და ამ სახლის სიახლოვეს უამრავმა ხალხმა მოიყარა თავი. დილით, როდესაც მღვდელმთავარი სამსჯავროს შენობისკენ წაიყვანეს, შეკრებილი ქრისტიანები თან გაჰყვნენ მას. მსაჯულმა კერპებისთვის მსხვერპლის შეწირვა მოსთხოვა ნეტარს და როდესაც პასუხად მტკიცე უარი მიიღო, მახვილით თავის მოკვეთა მიუსაჯა. განაჩენი რომ მოისმინა, ქრისტეს ტარიგმა ღაღადჰყო: „დიდება უფალს!“ ხალხმა კი იხუვლა: „ჩვენც მასთან ერთად გვსურს სიკვდილი!“ სიკვდილით დასჯის ადგილს რომ მიაღწიეს, კვიპრიანემ აკურთხა ყველა და განკარგულება გასცა, მისი სახელით ოცდახუთი ოქროს მონეტა ებოძებინათ ჯალათისთვის. შემდეგ საკუთარი ხელით აიკრა თვალები, ხელები იქვე მდგარ ხუცესსა და იპოდიაკონს შეაბორკვინა და ქედი მოუდრიკა მახვილს. ნეტარი მამა 258 წელს აღესრულა მოწამეობრივად. მისი წმნიდა ცხედარი ღამით წაასვენეს და პატივით დაფლეს პროკურატორ მაკრობიუს კანდიდიანეს კერძო საძვალეში.
მოგვიანებით, კარლოს დიდის (771-814) დროს მღვდელმოწამის უხრწნელი ნაწილები პატივით გადაასვენეს საფრანგეთში.
წმინდა კვიპრიანე კართაგენელმა ძვირფასი მემკვიდრეობა დაგვიტოვა: ღვთივსულიერი თხზულებები და ოთხმოცი ეპისტოლე. ისინი მიღებულ იქნა, როგორც მართლმადიდებლური სარწმუნოების ნიმუშები და მსოფლიო კრებებზე (ეფესოს III და ქალკედონის IV) იკითხებოდა.
სქოლიო
კატეგორია:III საუკუნის ქრისტიანი წმინდანები კატეგორია:მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდანები კატეგორია:გარდაცვლილი 258
ბლუმფილდი
ბლუმფილდი (Bloomfield) — ქალაქი აშშ-ში. მდებარეობს აიოვის შტატის დეივისის ოლქში. 2010 წლის მონაცემებით ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს 2640 კაცს.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:აიოვის ქალაქები
ალქიმიკოსი
ალქიმიკოსი არის ადამიანი, რომელიც მისდევს ალქიმიას. ალქიმიკოსი აგრეთვე შეიძლება აღნიშნავდეს:
დავით მურადიანი
დავით მურადიანი ( Դավիթ Մուրադյան , 1951 წლის 12 დეკემბერი ერევანში, სომხეთი ) არის სომეხი ფილოლოგი, მწერალი, კინოკრიტიკოსი და პუბლიცისტი. 1986 წლიდან არის ერევნის სახელმწიფო უნივერსიტეტისა და კინოსა და თეატრის ინსტიტუტის ლექტორი.
ბიოგრაფია
2000 წელს ევროპის 40 ქვეყნის წარმომადგენელთან ერთად მონაწილეობდა „ლიტერატურულ ექსპრესში“. ისინი მოგზაურობენ მატარებლით, ერთი დედაქალაქიდან მეორეში, რათა შექმნან კავშირები ევროპის ხალხებს შორის კულტურისა და მთავრობის მეშვეობით1. ის თავის წიგნში, მატარებლებსა და სადგურებში ყვება ამ გამოცდილებას კონტრაბანდისტთა კულტურებზე. მას გულით უწევს ხელი შეუწყოს თანამედროვე სომხურ კულტურას 80-იანი წლების შემდეგ, რომელიც ჯერ კიდევ "საბჭოთა დათბობით" გამოირჩევა. სომხური კინემატოგრაფია ამ ადამიანის კომუნიკაციას დიდ ვალში ატარებს. მისი პიესები და მოთხრობები ითარგმნა გერმანულ, ინგლისურ, ქართულ, რუმინულ, რუსულ, ტაჯიკური, უკრაინულ და ფრანგულ ენებზე.
კინოსა და თეატრის ეროვნული ინსტიტუტის პროფესორი მურადიანი ჩართულია ინსტიტუტებსა და ეროვნულ ორგანიზაციებში. 1999-2000 წლებში იგი გახდა სტუდია Hayfilm-ის ვიცე პრეზიდენტი. ახორციელებს რამდენიმე აქტივობას. 1994-1996 და 2001-2008 წლებში იყო სომხეთის მწერალთა კავშირის ვიცე-პრეზიდენტი. 2008-2010 წლებში იგი კულტურის სამინისტროს ვიცე-მინისტრის თანამდებობიდან გადადგომამდე გახდა. მრავალი წლის განმავლობაში, თავდადებით მართავდა ტელევიზიას და დაწერა რამდენიმე სცენარი მოკლემეტრაჟიანი ფილმებისთვის. ამჟამად არის ერევნის თეატრისა და კინოს ინსტიტუტის პროფესორი. ის არის სომხეთის კინოს ეროვნული აკადემიის პრეზიდენტი, ასევე არის კინოკრიტიკოსთა საერთაშორისო ფედერაციის (FIPRESCI) წევრი.
ის ყველაზე ცნობილია 2003 წელს დაწერილი მოკლე რომანით, ჩვენი ძველი პიანინო, რომელიც სცენარის და პიესის როლს ასრულებდა და ტელეფილმ2-ზე გავიდა.
სქოლიო
<references group="" responsive="1"> კატეგორია:XXI საუკუნის მამაკაცი მწერლები კატეგორია:XX საუკუნის მამაკაცი მწერლები კატეგორია:დაბადებული 1951
მალა-ლეპეტიხა
მალა-ლეპეტიხა (Мала Лепетиха) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ხერსონის ოლქის კახოვკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 2235 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კახოვკის რაიონის სოფლები
ლევან ბერძენიშვილი
ლევან ბერძენიშვილი (დ. 23 ოქტომბერი, 1953, ბათუმი) — ქართველი ფილოლოგი, პოლიტიკოსი.
გულიანთა
გულიანთა — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ონის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მდინარე ჯეჯორის (რიონის მარცხენა შენაკადი) მარჯვენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 1440 მეტრზე. 1990 წლამდე სამხრეთ ოსეთის აო ჯავის რაიონის ნაწილი. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ
ლევან ბერძენიშვილი
ბიოგრაფია
ლევან ბერძენიშვილი დაიბადა ბათუმში. 1970 წელს დაასრულა ბათუმის საშუალო სკოლა. 1970-1972 წლებში სწავლობდა საქართველოს პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში, ხოლო 1977 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტის კლასიკური ფილოლოგიის განყოფილება. 1990 წელს დაიცვა დისერტაცია არისტოფანეს შესახებ და მიენიჭა ფილოლოგიის მეცნიერებათა კანდიდატის ხარისხი.
გულიანთა
სქოლიო
კატეგორია:ონის მუნიციპალიტეტის სოფლები კატეგორია:საქართველოს ოკუპირებული სოფლები
ლევან ბერძენიშვილი
ბიოგრაფია
1978-1995 წლებში მუშაობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, კითხულობდა ლექციებს ანტიკური ლიტერატურის ისტორიაში, ასწავლიდა ძველ ბერძნულ და ლათინურ ენებს. 1978 წლიდან ეწეოდა დისიდენტურ საქმიანობას. 1978 წლის 21 მაისს ვახტანგ ძაბირაძესთან, ვახტანგ შონიასთან და დავით ბერძენიშვილთან ერთად შექმნა საქართველოს რესპუბლიკური პარტია. დისიდენტური საქმიანობის გამო იყო პოლიტიკური პატიმარი 1984-1987 წლებში (გასამართლებული იყო საქართველოს სსრ სისხლის სამართლის კოდექსის 71-ე მუხლით „ანტისაბჭოთა აგიტაცია და პროპაგანდა“). სასჯელი სრულად მოიხადა მორდოვეთის ასსრ ტენგუშოვის რაიონის სოფელ ბარაშევოში, მკაცრი რეჟიმის კოლონიაში ЖX 385/3-5.
1996 წლიდან შეუდგა მოღვაწეობას არასამთავრობო სექტორში. იყო „სამოქალაქო საზოგადოების ინსტიტუტის“ დირექტორი (1996-1997), დააარსა „სამოქალაქო განვითარების საერთაშორისო ცენტრი“ (1996), იყო ფონდ „ქართუს“ დირექტორი (1997-1998). 1998 წლიდან დაინიშნა საქართველოს პარლამენტის ილია ჭავჭავაძის სახელობის ეროვნული ბიბლიოთეკის გენერალურ დირექტორად. 2004-2008 წლებში იყო საქართველოს მე-6 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ნაციონალური მოძრაობა — დემოკრატები“.
2009-2011 წელს მუშაობდა ამერიკის შეერთებულ შტატებში, კითხულობდა ლექციებს ამჰერსტის, მოუნტ ჰოლიოკის, სტენფორდისა და კოლუმბიის უნივერსიტეტებში. 2012-2016 წლებში იყო საქართველოს მე-8 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ბიძინა ივანიშვილი — ქართული ოცნება“. ამჟამად არის ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის სრული პროფესორი, საქართველოს საზოგადოებრივ საქმეთა ინსტიტუტის პროფესორი და კავკასიის უნივერსიტეტის ასოცირებული პროფესორი.
2021 წლის 4 ივნისს დატოვა საქართველოს რესპუბლიკური პარტია.
იყო რესპუბლიკური პარტიის მდივანი და ეროვნული კომიტეტის წევრი. ჰყავს მეუღლე და ქალიშვილი. მისი ძმა, დავით ბერძენიშვილი აგრეთვე პოლიტიკოსია.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 23 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1953 კატეგორია:ქართველი ფილოლოგები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის რეპრესიების მსხვერპლნი საქართველოში კატეგორია:საქართველოს VI მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს VIII მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:საქართველოს ეროვნული ბიბლიოთეკის დირექტორები კატეგორია:ბათუმში დაბადებულები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები ლევან
კანჩისის პროვინცია
250პქ|მინი|მარჯვნივ|პროვინციის მდებარეობა კუსკოს რეგიონში კანჩისი — პროვინცია პერუში, კუსკოს რეგიონში. პროვინციის დედაქალაქია სიკუანი. პროვინციის ფართობია 3 999,27 კმ², მოსახლეობა შეადგენს 103 974 ადამიანს.
პროვინცია ადმინისტრაციულად იყოფა 8 რაიონად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კუსკოს რეგიონის პროვინციები
Lasioglossum orihuelicum
Lasioglossum orihuelicum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1924 წელს.
სქოლიო
orihuelicum
ფიის წმინდა თევდორეს ეკლესია
ფიის წმინდა თევდორეს ეკლესია — არქიტექტურული ძეგლი საქართველოში, ასპინძის მუნიციპალიტეტის სოფელ ფიის ჩრდილო-დასავლეთით 100 მეტრში, ნასოფლარ ფიას ტერიტორიაზე.
ძეგლის აღწერა
დარბაზული ეკლესია ნაგებია ადგილობრივი ანდეზიტისა და ბაზალტის ქვით (გარე ზომებია 5.6 X 4.2 მ.) ეკლესიას ერთადერთი შესასვლელი სამხრეთიდან აქვს. სწორკუთხა დარბაზის სივრცე კრონშტეინებზე დაბჯენილი თაღით ორ ნაწილად არის გაყოფილი. აფსიდში სარკმელი მცირე ტაძრისათვის უჩვეულოდ მაღლაა. აფსიდში, საკურთხევლის სარკმლის ქვემოთ, ერთიანი ქვის ბლოკისაგან ტრაპეზის ქვაა გამოთლილი. მის გვერდზე აფსიდში მცირე ზომის ნიშია. აფსიდის მხრები და სატრიუმფო თაღი დაბალია. ტაძრის მეორე სარკმელი დასავლეთის კედელშია გაჭრილი. ინტერიერი კარგად გათლილი ქვით არის ამოყვანილი, რომელიც შელესილი და მოხატული ყთფილა. დღეისათვის მნატვრობა მხოლოდ კონქშია შემორჩენილი (შესაძლოა, ადრეული ტაძრების მსგავსად თავიდან აქაც მხთლოდ საკურთხეველი, აფსიდი და კონქი იყო მოხატული).
თაღების საყრდენი კრონშტეინები და პილასტრების კაპიტელები მარტივია, თაროსებრი შვერილის სამნაწილიანი საფეხურებით. ინტერიერში და ფასადებზე ყველა არქიტექტურული დეტალი ზუსტადაა გამოკვეთილი.
ტაძრის ფასადები სადაა, ქვის წყობა კარგად გათლილი დიდი ზომის თბილი ტონალობის მოყვითალო კვადრებითაა ამოყვანილი (გრძივ ფასადებზე ცოკოლიდან კარნიზამდე სულ ხუთი რიგია). სამხრეთ ფასადზე ერთი არქიტრავით გადახურული სწორკუთნა კარია, მის ზემოთ, ფასადზე სიმეტრიულად განლაგებული ორი სწორკუთნა შვერილია (შესაძლოა მთის არქიტექტურაში გავრცელებული ვერძის თავის იმიტაცია იყოს). ჩრდილოეთის ფასადი ყრუა. აღმოსავლეთისა და დასავლეთის ფასადებზე თითო-თითთ სარკმელია გაჭრილი.
საკურთნევლის სარკმლის თავსართი სწთრკუთნა ქვაზე ამოზიდული პარალელურკიდეებიანი, მცირედ თაღოვანი, ქვედა მხარეს ხერხისმაგვარი კბილანებითაა გაფორმებული. სარკმლის გასწვრივ ფრონტონის წვერში რელიეფური ჯვარია გამოსახული. დასავლეთის სარკმლის თავსართიც სწორკუთხა ქვაა, დაბალი კვეთის გრაფიკული ნახატით. სამკუთხა კბილანებით შედგენილ ქვის მოჩარჩოებასა და თავსართს ორი ჯვარი და ასომთავრული წარწერა ემატება. წარწერა ასე იკითხვბა „მჭედლისა არს გაბლისას“ წარწერა ცოტა გაუგებარია, მაგრამ ქვაზე წარწერის გასაგრძელებლად სხვა ადგილი არ არის. სავარაუდოდ ეს წარწერა მხოლოდ ამ ქვას ეხება და არა მთელ ტაძარს. სარკმლის ზემოთ, ფრონტონის წვერში კიდევ ერთი ქვაა ზედ ამთკვეთილი ჯვრით.
ფიის წმინდა თევდორეს ფასადებს მარტივი პროფილის თაროსებრი კარნიზი ასრულებს. საინტერესოა მოკლე ფასადებზე გრძივი ფასადების თაროსა და ქანობის კარნიზის თავშეყრა, გადანაკეცის ნაცვლად აქ არის ფრონტონის კარნიზის გაგრძელება, რაც იშვიათად გვხვდება ქართულ ხუროთმოძღვრებაში. თავდაპირველი კარნიზი, რთმელიც მთელ ტაძარზე თითქმის მთლიანადაა შერჩენილი, ხერხულა ან ჯვრული ღარებითაა შემკული. ტაძარი ბაზალტის ლორფინით არის გადახურული.
წარწერები
ტრაპეზის ქვაზე შესრულებული სამშენებლო წარწერა ტაძრის აგების ზუსტ თარიღს გვაწვდის. ასომთავრული წარწერა ქარაგმების გახსნის შემდეგ ასე იკითნება: „სახელითა ღმრთისაჲთა მე ჩქრმან და ძმათა ჩემთა დავდგით ესე ეკლესიაჲ ქორონიკონი იყო სიე“.
ტაძრის ამშენებლის ვინაობა ჩქრმან (ქარაგმების განსნის შემდეგ სავარაუდოდ ჩუქურმან) და ძმათა ჩემთა, ასევე თარიღი „სიე“ (215, რომელსაც ემატება ქორონიკონი 780) ნათლად იკითნება და ტაძარი 995 წელს ჩვენთვის უცნობმა ჩუქურმანმა და მისმა ძმებმა ააგეს.
ტაძრის ხუროთმთძღვრების გაცნობა გვიდასტურებს ტრაპეზის ქვაზე ამოკვეთილ წარწერაში დასახელებულ თარიღს.
მოხატულობა
ფიის ეკლესიის საკურთხეველში ფრაგმენტულადაა შემორჩენილი მხატვრობა, რომელიც ძალზე მონუმენტურია ნაგებობის ზომებთან შედარებით. მას უკავია მთელი კონქი და წარმოგვიდგენს აღსაყდრებულ მაცხოვარ-პანტოკრატორს მკერდთან მიტანილი მაკურთხეველი მარჯვენითა და მუხლზე დაყრდნობილი გადაშლილი სახარებით. წიგნის ფურცლებზე ასევე ფრაგმენტულადაა დაცული მსხვილი, მრგვლოვანი ასოებით ნაწერი ტექსტი — „მე ვარ ნათელი სოფლისაჲ, რომელი შემომიდგეს მე [არა ვიდოდეს ბნელსა არამედ აქვნდეს ნათელი ცხოვრებისაჲ] (იოანე 8,10).
გამთსახულებისგან ამჟამად დარჩენილია მნოლოდ გრაფიკული ნაწილი რომელიც შავი ფერისაა და საკმაოდ სქელი, მოუხეშავი ხაზებითაა შედგენილი. მაცხოვრის სახისა და სხეულის ნაკვთები დიდი ზომისაა, მნოლოდ ხელის მტევანი ჩანს მომცრო ზომის. მომრგვალებული მარცხენა თვალი (მარჯვენა აღარაა დარჩენილი) მსხვილკაკლიანია და თხელ ცნვირთან და პატარა ტუჩებთან შედარებით საგანგებოდაა აქცენტირებული. საკმაოდ ტლანქია უფლის მარჯვენა ტერფი (მარცხენა არაა შემორჩენილი), რომელიც პროფილითაა ნაჩვენები.
ფორმის ერთგვარ განზოგადებულობასთან ერთად მაცხოვრის ამ გამოსახულებისთვის დამახასიათებელია აგრეთვე ცალკეული დეტალების გულდასმით აღნიშვნა. უფლის შარავანდში მოჩანს ჯვრის მკლავი ძვირფასი ქვით; შარავანდის კონტური სიმეტრიულად განლაგებული მარგალიტებითაა მოვლებული; მარგალიტებითაა მორთული აგრეთვე ქიტონის გულისპირი, კლავუსი და აგრეთვე ფეხსადგამის კიდეები. ყურადღებას იქცევს გადაშლილი სახარების ყდიდან გამოშვერილი სამი შესაკრავი (ასეთი შესაკრავებით გამოისანებოდა წიგნები ადრექრისტიანულ ხანაში — მაგ. სინას მთის VI-VII საუკუნეების ენკაუსტიკურ ხატზე, სადაც აღსაყდრებული უფალი წარმოდგენილია ერთდრთულად, როგორც ძველთა დღეთაი, პანტოკრატორი და ევმანუელი).
საერთო შთაბეჭდილება ფიის მხატვრობიდან ისეთია, როგორსაც ახდენს ადრექრისტიანული ხანის „არქაული სტილის“ მხატვრობის ნიმუშები — მონუმენტური, მოუხეშავი, დაძაბული, ექსპრესიული, დიდად შთამბეჭდავი. მისგან მომდინარე ემოციურ მუხტს აძლიერებს ის გარემოება, რომ ეს გამოსახულება ტაძარში წარმოდგენილია როგორც ერთადერთი ფრესკული ხატი (მის გარდა მხთლოდ დასავლეთის კედელზეა შემორჩენილი თითქოსდა დაუდევრად მიხატული წითელი ჯეარი) და რომ იგი ძალზე დიდია ტაძრის ზომასთან შედარებით.
იკონოგრაფიით, მნატვრული სტილითა და პალეოგრაფიით ფიის მაცხოვარი დათარიღებულია X საუკუნის დასასრულითა და XI საუკუნის დასაწყისით. დადგენილია, რომ ამ მხატვრობას უახლოესი ანალოგები ეძებნება ტაო-კლარჯეთში და ზემო სვანეთში არსებულ X საუკუნის მონუმენტური მნატვრობის ძეგლთა შთრის.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ასპინძის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:ეროვნული მნიშვნელობის კატეგორიის კულტურის უძრავი ძეგლები
დვალურა
დვალურა (Polygonum bistorta) — მრავალწლოვანი ბალახოვანი მცენარე მატიტელასებრთა ოჯახისა. აქვს კენწრულ თავთავად შეკრებილი წითელი ან ვარდისფერი წვრილი ყვავილები.
გავრცელებულია ევროპისა და აზიის ჩრდილოეთ ნაწილში. საქართველოში გვხვდება სუბალპურ და ალპურ მდელოებზე, უფრო ხშირად დეკიანებში.
ლიტერატურა
კატეგორია:მატიტელასებრნი
სანახაობა (ჟურნალი)
„სანახაობა“ — ქართული ჟურნალი „ხელოვნების“ ყოველკვირეული დამატება, გამოდიოდა 1925–1926 წლებში თბილისში ქართულ და რუსულ ენაზე (რუსულ ენაზე ერქვა „ზრელიშჩე“). გამოსცემდა სარედაქციო კოლეგია. გამოიცა 1925 წლის № 1 — № 7; 1926 წელს № 8.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართულენოვანი ჟურნალები
როზა პარქსი
როზა ლუიზა მაკალაი პარქსი (დ. 4 თებერვალი, 1913 — გ. 24 ოქტომბერი, 2005) — აფრიკელ-ამერიკელი სამოქალაქო უფლებების დამცვეელი. მას უწოდებდნენ „თანამედროვე ამერიკული სამოქალაქო უფლებების მოძრაობის დედასა“ და „თავისუფლებისთვის მოძრაობის დედას“.