cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
არამ ხაჩატურიანი
ბიოგრაფია
ახალგაზრდობაში აღტაცემაში მოჰყავდა მუსიკას რომელიც მის ირგვლივ ესმოდა, თუმცა თავდაპირველად მას მუსიკა ან მისი კითხვა არ შეუსწავლია. 1921 წელს ის მოსკოვში მოგზაურობს მარტოდმარტო მუსიკის შესწავლის დასაწყებად, მიუხედავად იმისა, რომ პირველად მუსიკალური განათლება არ გააჩნდა და ერთი სიტყვა რუსული არ ესმოდა. თუმცა ისეთი მუსიკალური ტალანტი გამოამჟღავნა, რომ გნესინისი ინსტიტუტში ჩაირიცხა, სადაც ჩელოს სწავლობდა მიხაილ გნესინის ზედამხედველობის ქვეშ და 1925 წელს კომპოზიციის კლასში რიცხავენ. 1929 წელს ის მოსკოვის კონსერვატორიაში გადადის, სადაც ნიკოლაი მიასკოვსკისთან სწავლობს. 1930-იანებში ის ნინა მაკაროვას ირთავს ცოლად, მიასკოვსკის კლასის თანაკურსელს. 1951 წელს ის გნესინის სახელმწიფო მუსიკალური და პედაგოგიური ინსტიტუტისა და მოსკოვის კონსერვატორიის პროფესორი ხდება. მას ასევე სხვადასხვა მნიშვნელოვანი პოსტი უჭირავს კომპოზიტორთა კავშირში. ამ უკანასკნელმა მოგვიანებით მისი რამდენიმე ნაშრომი სასტიკად გაკიცხა ე.წ. „ფორმალიზმისთვის“ პროკოფიევისა და შოსტაკოვიჩის მსგავსად. მიუხედავად ამისა, ეს სამი კომპოზიტორი საბჭოთა მუსიკის ე.წ. „ტიტანები“ გახდნენ, მსოფლიო-კლასის რეპუტაციითა და საუკუნის კომპოზიტორთა ტიტულის დამკვიდრებით.
სქოლიო
კატეგორია:სომეხი კომპოზიტორები კატეგორია:სომეხი დირიჟორები კატეგორია:სომეხი პედაგოგები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:დაბადებული 6 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1903 კატეგორია:გარდაცვლილი 1 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1978 კატეგორია:კომიტასის პანთეონში დაკრძალულები კატეგორია:სომხეთის სსრ-ის II მოწვევის უმაღლესი საბჭოს დეპუტატები
Lasioglossum taninense
Lasioglossum taninense — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1984 წელს.
სქოლიო
taninense
ბადენი
ჯერ კიდევ შუა საუკუნეებიდან მოყოლებული გერმანიაში ერთი და იმავე წარჩინებული ოჯახის სხვადასხვა შტოები მართავდნენ სამთავროებს „ბადენის“ სახელწოდებით, თუმცა ისინი სხვადასხვა ტერიტორიებს მოიცავდნენ. ნაპოლეონის ეპოქაში, XIX საუკუნის დასაწყისში დაარსებული ბადენის დიდი საჰერცოგო 1871 წელს გერმანიის იმპერიის დაარსებისას მის შემადგენლობაში შევიდა, საზღვრები კი მეორე მსოფლიო ომის დასრულებამდე იგივე დარჩა.
1947-1952 წლებში არსებობდა ბადენის მიწა, რომელიც მეორე მსოფლიო ომის მოკავშირეთა ოკუპაციის გამო ისტორიული ბადენის მხოლოდ სამხრეთ ნაწილს მოიცავდა, ჩრდილოეთი ნაწილი კი ვიურტემბერგ-ბადენის მიწის შემადგენლობაში შედიოდა. 1952 წელს ბადენი და ვიურტემბერგ-ბადენი, ასევე ვიურტემბერგ-ჰოენცოლერნის მიწა გაერთიანდა და შეიქმნა ბადენ-ვიურტემბერგი, რომელიც დღემდე გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის ერთ-ერთი ფედერაულირი მხარეა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გერმანიის ისტორია კატეგორია:ისტორიული სახელმწიფოები
ძვ. წ. 662
გარდაიცვალნენ
*
Cerapachys xizangensis
Cerapachys xizangensis — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cerapachys-ის გვარიდან. მიეკუთვნება Cerapachyinae-ს ქვეოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
წითელი მთა
წითელი მთა — მთა საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარეში, ონის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს რაჭის კავკასიონის მთავარი ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარეების ჭანჭახისა (რიონის მარცხენა შენაკადი) და ბუბისწყლის (ჭანჭახის მარჯვენა შენაკადი) წყალგამყოფზე. სიმაღლე 2691 მ. აგებულია პალეოზოური ასაკის კრისტალური ქანებით. გუმბათისებრია. მთის ჩრდილოეთ კალთა ციცაბო და კლდოვანია, აღმოსავლეთ და სამხრეთი — დამრეცი. წითელი მთა შემოსილია ალპური ბალახეულით.
ლიტერატურა
კატეგორია:რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის მთები
მეკლენბურგ-შტრელიცი
thumb|მეკლენბურგ-შტრელიცის გერბი მეკლენბურგ-შტრელიცი (გერმ. Mecklenburg-Strelitz) — საჰერცოგო და შემდგომ დიდი საჰერცოგო გერმანიის იმპერიაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გერმანია
Meklenburgo
19th Nervous Breakdown
— ინგლისური როკ-ჯგუფ როლინგ სტოუნზის სიმღერა. იგი სინგლის სახით 1966 წელს გამოიცა. ჩაიწერა ალბომზე Aftermath მუშაობისას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:როლინგ სტოუნზის სიმღერები კატეგორია:1966 წლის სიმღერები
გიგანტი (1956 წლის ფილმი)
გიგანტი (Giant) — 1956 წელს გამოსული ოსკაროსანი ამერიკული ფილმი, ედნა ფერბერის რომანის ეკრანიზაცია. კინოდრამა ვესტერნის სტილში. მთავარ როლებს ასრულებენ საკულტო გმირად ქცეული ჯეიმზ დინი და მომხიბლავი ელიზაბეთ ტეილორი. ფილმის თემებია მეორე მსოფლიო ომის წინა და ომისშემდგომი ვითარება ტეხასში, ნავთობის წარმოების ბუმი და რასიზმი იმიგრანტ მექსიკელთა მიმართ. ფილმის სლოგანიება The legendary epic that’s as big as Texas“ და „Sometimes any man can be a giant…“
სიუჟეტი
მოქმედება ვითარდება აშშ-ში, ტეხასში. ფილმში ნაჩვენებია ორი დიდი ოჯახის ბენედიქტებისა და რინკების ისტორია. ჯორდან ბენედიქტი (როკ ჰადსონი) არის დიდი ფერმის ხელმძღვანელი. მასთან მუშაობს ჯეტ რინკი (ჯეიმზ დინი), რომელსაც ბენედიქტების ოჯახი არცთუ პატივისცემით ეპყრობა და რომელიც თავის მხრივ ცდილობს ნავთობის აღმოჩენას. ჯეტი შრომისმოყვარე და მიზანსწრაფული ტიპია და ძალიან გამბედავი. ის არ უხრის თავს უფროსებს და ყოველთვის იცავს ღირსებას. თან ძალიან უყვარს ჯორდანის მეუღლე, ახალგაზრდა და ულამაზესი ლესლი ლინტონი (ელიზაბეთ ტეილორი) და ყველანაირად ცდილობს თავი მოაწონოს მას. ლესლიც სიმპატიურადა განწყობილი მის მიმართ, მაგრამ მაინც მდაბიოდ მიიჩნევს, როგორც ღარიბს. დიდი შრომისა და ოფლისღვრის შემდეგ, ჯეტი თავის მიწის ნაკვეთში აღმოაჩენს ნავთობს და ეს ხდება მისი ცხოვრების გადამწყვეტი მომენტი. ის, ნავთობით გაშავებული, მაშინვე მივარდება ბენედიქტების ოჯახს და ლესლის შესთავაზებს გაცილდეს ქმარს და წავიდეს მასთან, რამეთუ ის უკვე გაცილებით მდიდარია ვიდრე ჯორდანი, რასაც მოჰყვება კიდეც დაპირისპირება და ხელჩართული ჩხუბი ჯეტ რინკსა და ბიკ ბენედიქტს შორის. ჯეტ რინკი მიდის ქალაქიდან და 20 წლის შემდეგ ბრუნდება, უკვე როგორც სახელგანთქმული, ერთ-ერთი უმდიდრესი ნავთობმაგნატი, ნამდვილი გიგანტი და ეწვევა ლესლისა და მის ქმარს. ყოფილი ჭუჭყიანი მუშა, ახლა უკვე ბენედიქტებზე ათასჯერ მდიდარი იწყებს სამაგიეროს გადახდას წარსულში დამცირებისთვის. ის ყველანაირად ავიწროებს ჯორდანსა და მის ახლობლებს, რომლებიც სისხლსრშრობდნენ ადრე და ყველაზე მტკივნეულ ადგილზე ურტყამს ლესლისა და ჯორდანს, ცდილობს შეაცდინოს მათი ახალგაზრდა გოგონა. ჯეტ რინკი, რომელიც იყო უსამართლობისა და ჩაგვრის წინააღმდეგი თვითონ იქცა უსამართლობის სიმბოლოდ და ბოლოს დაიღუპა კიდეც, მაგრამ დარჩა მისი ქონება და მისი სახელი - გიგანტი.
გადაღება
ფილმი გადაღებულია ედნა ფერბერის რომანის მიხედვით. მთავარი გმირის, ჯეტ რინკის პროტოტიპია ნავთობმაგნატის გლენ ჰერბერტ მაკკარტის (1907 – 1988). რინკის როლი შეასრულა ჯეიმზ დინმა, რომლისთვისაც ეს უკანასკნელი როლი იყო. ამ ფილმში დინს პირველად გაუკეთეს მაკიაჟი. დინის გასამრჯელო იყო მხოლოდ 1500 დოლარი, როცა ელიზაბეთ ტეილორმა მიიღო მილიონზე მეტი;
რეჟისორმა ჯორჯ სტივენზმა როკ ჰადსონს მისცა უფლება თვითონ აერჩია თუ ვინ ყოფილიყო მის პარტნიორი ლესლის როლში, ელიზაბეთ ტეილორი თუ გრეის კელი. ჰადსონმა ტეილორი არჩია. უილიამ ჰოლდენი იყო მთავარი კანდიდატი ჯორდან ’’ბიკ’’ ბენედიქტის როლზე.ბარბარა ბარისთვის „გიგანტი“ იყო კინოდებიუტია.
პრემიერა და შეფასებები
პრემიერა გაიმართა 1956 ნოემბერში, ნიუ-იორკში, სადაც სატელევიზიო სადგურმა DuMont მოიწვია შოუ-ბიზნესის ვარსკვლავები და ჩაწერა მათთან ინტერვიუ. ჯეიმზ დინი პრემიერას ვერ მოესწრო, ის ფილმის გამოსვლამდე გარდაიცვალა. ეს მასალა გამოიცა DVD ფორმატში 50 წლის იუბილესთან დაკავშირებით. 40 წლის იუბილესთან დაკავშირებით, 1996 წლის შემოდგომაზე, ამერიკაში შედგა ფილმის ხელახალი პრემიერა.
გამორჩეულად იქნა აღნიშნული ჯეიმზ დინის პერფორმანსი. ერთ-ერთი ეპიზოდი, რომელშიც დინს საყვედურობენ საქმის არასწორად შესრულებისთვის და ის თავის მხრივ თავის სიმართლეს ამტკიცებს, მიჩნეულია ერთ-ერთ საუკეთესოდ კინოს ისტორიაში. მსახიობმა მარლონ ბრანდომ უმაღლესი შეფასება მისცა ჯეიმზ დინის ამ ნამუშევარს: „დინი ”საშინლად” კარგია „გიგანტში“. რომ არა ადრეული სიკვდილი, ვფიქრობ ის გახდებოდა საუკეთესო მსახიობი ჩვენს შორის“. დინი მეორეჯერ წარადგინეს ოსკარზე სიკვდილის შემდეგ (პირველად იყო კოლ ტრასკის როლი ფილმიდან სამოთხიდან აღმოსვლეთით). დღემდე დინი რჩება ერთადერთ მსახიობად, რომელიც სიკვდილის შემდეგ ორჯერ წარადგინეს ოსკარზე მამაკაცის როლის საუკეთესო შესრულებისთვის;
„სუპერმენის“ გამოსვლამდე „გიგანტი“ იყო ყველაზე ძვირადღირებული და შემოსავლიანი ფილმი სტუდიისთვის Warner Brothers.
ჯილდოები
ოსკარი
ალან პაკულა
ალან ჯეი პაკულა (Alan Jay Pakula; დ. 7 აპრილი, 1928, ნიუ-იორკი — გ. 19 ნოემბერი, 1998, ნიუ-იორკი) — ამერიკელი კინორეჟისორი, პროდიუსერი და დრამატურგი.
ბიოგრაფია
დაიბადა ქალაქ ნიუ-იორკში, პოლონეთიდან ემიგრირებული ებრაელების ოჯახში. თავისი ჰოლივუდური კარიერა დაიწყო Warner Bros.-ში, როგორც პროდიუსერის ასისტენტმა ანიმაციურ კინოში. 1957 წელს შედგა მისი როგორც პროდიუსერის დებიუტი. იყო აგრეთვე პროდიუსერი ფილმისა „ნუ მოკლავ ჯაფარას“, რომელიც 1962 წელს ოსკარზე იყო ნომინირებული. 1957–1968 წლებში თანამშრომობდა რეჟისორ რობერტ მალიგანთან. 1969 წელს პაკულამ გადაიღო თავისი პირველი სრულმეტრაჟიანი ფილმი „უნაყოფო გუგული“, სადაც მთავარი როლი შეასრულა ლაიზა მინელიმ. აქვს გადაღებული მრავალი ცნობილი ფილმი. მის მიერ გადაღებული ორი ფილმი: „სოფის არჩევანი“ და „პრეზიდენტის მთელი გარემოცვა“ ნომინირებული იყო ოსკარზე. ორჯერ იყო დაქორწინებული. ალან პაკულა ტრაგიკულად დაიღუპა ავტოსაგზაო შემთხვევისას, 1998 წლის 19 ნოემბერს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი რეჟისორები კატეგორია:ამერიკელი დრამატურგები კატეგორია:დაბადებული 7 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1928 კატეგორია:გარდაცვლილი 19 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1998 კატეგორია:ნიუ-იორკელები კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ბიზნესმენები
ესეკიელ-სამორა
ესეკიელ-სამორა (Municipio Ezequiel Zamora) — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, ბარინასის შტატში. წარმოადგენს ბარინასის შტატის 12 მუნიციპალიტეტიდან ერთ-ერთს. ვენესუელის ეროვნული სტატისტიკის ინსტიტუტის 2007 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით ესეკიელ-სამორას მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 51 436 ათასი ადამიანი. ფართობი 4 042 კმ². ადმინისტრაციული ცენტრი ქალაქი სანტა-ბარბარა.
ბარინასის შტატის მთელი მოსახლეობის 6,8% მოდის ესეკიელ-სამორას მუნიციპალიტეტზე. მოსახლეობის სიმჭიდროვე შეადგენს 12.7 ადამიანს კვადრატულ კილომეტრზე.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ბარინასის შტატის მუნიციპალიტეტები
ოფოფა
ოფოფა (Scandix) — მცენარეთა გვარი ქოლგოსანთა ოჯახისა. ერთწლოვანი ბალახებია.
20-მდე სახეობა გავრცელებულია ძირითადად ხმელთაშუაზღვისპირეთში. საქართველოში ოფოფას გვარის მხოლოდ 2 სახეობა იზრდება: Scandix iberica (ამიერკავკასია-ანატოლიის სახეობა) და Scandix pectenveneris, რომელიც ფართო არეალით ხასიათდება (ხმელთაშუაზღვისპირეთის რეგიონის უძველესი სახეობაა).
ოფოფა იზრდება მშრალ ფერდობებზე, ზოგჯერ რუდერალურ ადგილებზეც.
ლიტერატურა
კატეგორია:ქოლგოსანნი
მექსიკა
მექსიკა, ოფიციალურად მექსიკის შეერთებული შტატები (Estados Unidos Mexicanos) — ფედერაციული სახელმწიფო ჩრდილოეთ ამერიკაში. ხმელეთზე მისი ყველაზე დიდი მეზობელია, ჩრდილოეთით მდებარე ამერიკის შეერთებული შტატები, სამხრეთით და დასავლეთით ესაზღვრება წყნარი ოკეანე. მექსიკის სამხრეთელი მეზობლებია გვატემალა და ბელიზი. აღმოსავლეთით ესაზღვრება კარიბის ზღვა და მექსიკის ყურე. ქვეყნის ფართობი შეადგენს დაახლოებით 2 მილიონ კვადრატულ კილომეტრს (760 000 კვადრატული მილი), მექსიკა მეთოთხმეტე სახელმწიფოა მსოფლიოში ფართობის მიხედვით. მოსახლეობის რაოდენობა დაახლოებით 113 მილიონ ადამიანს შეადგენს. ამ მაჩვენებლით მექსიკას მსოფლიოში მეთერთმეტე ადგილი უკავია. მოსახლეობის უდიდესი ნაწილი ესპანელ-მექსიკელია, რაც მექსიკას მსოფლიოში პირველ ადგილზე აყენებს ესპანურენოვანი მოსახლეობის რაოდენობის მხრივ. მექსიკა იყოფა ოცდათერთმეტ შტატად და ერთ ფედერალური რაიონად.
კოლუმბამდელ პერიოდში, თანამედროვე მექსიკის ტერიტორიაზე არსებობდა მრავალი სახელმწიფო, რომლებიც განვითარების საკმაოდ მაღალ საფეხურზე იმყოფებოდნენ. მათ შექმნეს მოწინავე ცივილიზაციები, პირველი მექსიკური სახელმწიფოების დაარსება ჯერ კიდევ ქრისტეს შობამდე იწყება. ქრისტეფორე კოლუმბის მიერ ამერიკის აღმოჩენის დროს, აქ არსებობდა აცტეკების და მაიას სახელმწიფოები; ამ ორ ქვეყანას შორის მუდმივი დაპირისპირება არსებობდა, რაც ეს ორივე მათგანს აზიანებდა და ასუსტებდა. უკვე 1521 წელს განხორციელდა ესპანელების პირველი ექსპედიცია. ესპანელმა დამპყრობლებმა დასუსტებული მექსიკური სახელმწიფოები ადვილად დაიპყრეს და დაიმორჩილეს. შეიქმნა ახალი სახელმწიფო — ახალი ესპანეთი. მის შემადგენლობაში მოექცა მთლიანად მექსიკის და არა მარტო მექსიკის ტერიტორიები. 1810 წელს დაიწყო მექსიკელი ხალხის ბრძოლა დამოუკიდებლობისთვის; 1821 წელს ქვეყანამ ესპანეთისგან დამოუკიდებლობა მოიპოვა. ახალ სახელმწიფოს ეწოდა მექსიკის იმპერია. 1910 წელს მექსიკაში რევოლუცია მოხდა. 1917 წლის კონსტიტუციით მექსიკა ფედერაციული სახელმწიფოდ გამოცხადდა. 2000 წელს ჩატარებული არჩევნებით ქვეყნის მმართველი ხდება მექსიკის ეროვნული მოქმედების პარტია (Partido Revolucionario Institucional, მემპ), ხოლო 2006 წელს ჩატარებული არჩევნებით ქვეყნის პრეზიდენტი გახდა ფელიპე კალდერონი. 2012 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში ენრიკე პენია ნიეტომ მოიპოვა გამარჯვება.
1994 წლიდან მექსიკა გაწევრიანებულია ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების ორგანიზაციაში (OECD). განვითარების მხრივ მიეკუთვნება ახალად ინდუსტრიალიზებულ ქვეყნებს. მთლიანი შიდა პროდუქტის გაანგარიშებით მექსიკას 11-ე ადგილი უკავია. მექსიკის ეკონომიკა ძლიერადაა დამოკიდებული ჩრდილოეთ ამერიკის თავისუფალი სავაჭრო შეთანხმებაზე, განსაკუთრებით განვითარებულია ვაჭრობა აშშ-სთან. მექსიკის ეკონომიკისთვის უდიდესი შემოსავალი მოაქვს ტურიზმის ინდუსტრიას; ყოველწლიურად ქვეყანას დაახლოებით 21,4 მილიონი ტურისტი სტუმრობს. მექსიკაში განვითარებულია ხელოვნება და კულტურა, საქვეყნოდაა ცნობილი მექსიკური სამზარეულო. ქვეყანაში იუნესკოს მიერ მსოფლიო მემკვიდრეობად აღიარებული 31 ძეგლია; ამ მაჩვენებლით მექსიკას პირველი ადგილი უკავია ამერიკაში.
ისტორია
1821 წელს გამოაცხადა დამოუკიდებლობა ესპანეთისაგან. 1824 წლიდან რესპუბლიკაა. 1845-1848 წლებში აშშ-სთან ომის შედეგად დაკარგა ტეხასი და სხვა ტერიტორიები. მე-2 მსოფლიო ომში ანტიჰიტლერული კოალიციის მხარეს იყო. 1992 წელს აშშ-სა და კანადასთან მოაწერა ხელი შეთანხმებას ჩრდილოეთ ამერიკაში თავისუფალი ვაჭრობის შესახებ.
გეოგრაფია
thumb|250პქ ქვეყანა მდებარეობს ცენტრალურ ამერიკაში, უკავის ჩრდილოეთ ამერიკის კონტინენტის სამხრეთი ნაწილი. მოსაზღვრე ქვეყნებია: აშშ, გვატემალა, ბელიზი.
ჰავა
მექსიკის კლიმატი არის მრავალფეროვანი, რომელიც იცვლება მისი სიმაღლის და ფართობის მიხედვით. ცენტრალური დაბლობი გამოირჩევა მშრალი კლიმატით. მწვერვალები წელიწადის თითქმის ყველა პერიოდში დაფარულია თოვლით. სანაპირო ზოლი ნოტიოა. საშუალო ტემპერატურა ქვეყნის ტერიტორიაზე ერთნაირია, მერყეობს 10 °C დან 30 °C-მდე. ჩვეულებრივ გაანასხვავებენ მშრალ და ნოტიო სეზონს, რომელიც ფორმირდება ტროპიკული ციკლონებით, მათ მოაქვთ ჭარბი ნალექი, ხანდახან იმ დონეზე, რომ აქვს დამანგრეველი ძალა. ყველაზე წვიმიანი თვეებია მაისი და ოქტომბერი.
გუგუში
გუგუში (აზერბ. Ququş; ინგლის. Googoosh, სპარს. گوگوش‎; ნამდვილი სახელი — Faige Atəşin (აზერ. Faiqə Atəşin; სპარს. فائقه آتشین‎); 5 მაისი, 1950, თეირანი) — ირანელი მომღერალი და მსახიობი. 1970-იან წლებში ის იყო ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული მომღერალი და მსახიობი ირანში. ასევე ცნობილია თურქეთში, ამიერკავკასიაში, აშშ- სა და ცენტრალურ აზიაში. სსრკ-ში პოპულარობა მოიპოვა  ფილმის "გრძელი ღამის" წყალობით.
მექსიკა
მდინარეები და ტბები
ქვეყნის მდინარეების უდიდესი ნაწილი თავმოყრილია სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. შედარებით ნაკლები მდინარე გვხვდება ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. სამხრეთ-აღმოსავლეთის მდინარეები დიდი სიგრძით არ გამოირჩევიან, მათ აქვთ ჩქარი დინება. ჩრდილო-დასავლეთის მდინარეები უფრო გრძელია, მაგრამ ღრმა არ არის. ყველაზე დიდი მდინარებია: რიო-გრანდე, ლერმა, რომელიც ტბა ჩაპალადან გამოედინება, სწორედ ესაა ყველაზე დიდი ტბა მექსიკაში.
გუგუში
ცხოვრება და შემოქმედება
ფაიგე ათეშინი დაიბადა 1950 წლის 5 მაისს თეირანში, სარჩეშმის ქუჩაზე, მისი მშობლები იყვნენ აზერბაიჯანელი ემიგრანტები საბჭოთა კავშირიდან
მექსიკა
ფლორა და ფაუნა
მინი|250პქ|[[ქვემო კალიფორნიის უდაბნო]] მექსიკის ფლორა მრავალფეროვანია, დაახლოებით 12 000-ზე მეტი მცენარეა, მათი 2/3 ენდემურია. ჩრდილოეთ ნაწილში გვხვდება ნახევარუდაბნოები და უდაბნოები, რომლებიც გამოირჩევიან თავისებური ფლორით, მიმოზისებრი ბუჩქებით. სამხრეთ ნაწილში კი გვხვდება დაბურული ეკლიანი ბუჩქები. მთებისთვის დამახასიათებელია ფოთლოვანი და შერეული ტყეები (მუხა, ცაცხვი, ფიჭვი, სოჭი და სხვა) სამხრეთ და სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში არის ტროპიკული ტყეები. დასავლეთით მშრალი ფიჭვნარი.
გუგუში
ცხოვრება და შემოქმედება
ფაიგე ბავშვობიდან გამოდიოდა სცენაზე მამასთან ერთად. შვიდი წლის ასაკიდან უკვე ფილმებში იღებდნენ. 13 წლამდე ასრულებდა საბავშვო როლებს. ზრდასრულ ასაკში მისი პირველი ნამუშევარი იყო  1965 წელს შესრულებული როლი ფილმში ეშმაკი. მან ითამაშა 25-ზე მეტ ფილმში, რომელთაგან ერთ-ერთი კომერციულად ყველაზე წარმატებული  გამოდგა.
მექსიკა
ეკონომიკა
მინი|250პქ|[[მექსიკის საფონდო ბირჟა]]
ტრანსპორტი
ქვეყანას აქვს განვითარებული სატრანსპორტო ქსელი. განვითარებულია ავია ტრანსპორტი, თვითმფრინავები ასრულებენ რეისებს ყველა მიმართულებით. მეხიკოში მრავალი საერთაშორისო აეროპორტია. ძალიან დიდ როლს თამაშობს საზღვაო ტრანსპორტი. მექსიკის დიდი ნავსადგურებია: ტამპიკო, ვერაკრუსი, კოაცაკოალკოსი, სალინა-კრუსი. საზოგადოებრივ ტრანსპორტს წარმოადგენენ ავტობუსები, ტაქსები, მეტროპოლიტენი.
ტურიზმი
მინი|250პქ|[[კანკუნი]] ბრწყინვალე პლაჟები და ტურისტები, სასიამოვნო ჰავა, მრავალფეროვანი ბუნების ობიექტები: ვულკანები, უდაბნოები, ფლორის და ფაუნის მრავალფეროვნება, პირამიდები, უძველესი ისტორია და კულტურა - ეს ყველაფერი ძლიერ იზიდავს ტურისტებს.
გუგუში
ცხოვრება და შემოქმედება
1971 წელს ფაიგემ ფრანგულ ენაზე  შეასრულა სიმღერები კანში  "Retour de la ville" და "J'entends crier je t'aime" და  დაიკავა 1 ადგილი. 1970- იან წლებში, მისი პოპულარობა გაიზარდა. მომღერალმა  ირანულ პოპ-მუსიკას ქვეყნის ფარგლებს გარეთ გაუთქვა სახელი. გუგუშმა პოპულარობა მოიპოვა თავისი საფირმო ვარცხნილობით და დახვეწილი ჩაცმის სტილით. იგი შთაგონების წყარო გახდა მრავალი ირანელი ქალისთვის. მისი მუსიკა შეიცავდა  1960-იანი და 1970-იანი წლების პოპ-მუსიკის ელემენტებს, რომელსაც ტრადიციული ელფერი დაჰკრავდა. ასრულებდა ემოციურ ბალადებს სიყვარულზე, დანაკარგზე, რომელიც ახლოს იყო შანსონის, განსაკუთრებით ედიტ პიაფის სტილთან. ფაიგეს მუსიკა ასევე პოპულარული იყო არასპარსულენოვან მსმენელებში.
მექსიკა
მემკვიდრეობა
მეხიკოს ისტორიული ცენტრი, პრე-ესპანური ქალაქები პალენკე, ტეოტიუაკანი, ჩიჩენ-იცა, ისტორიული ქალაქები ოახაკა-დე-ხუარესი, პუებლა, გუანახუატო, მონასტრები პოპოკატეპეტლის ფერდობებზე.
სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ ამერიკის ქვეყნები კატეგორია:ესპანურენოვანი ქვეყნები კატეგორია:გაეროს წევრი სახელმწიფოები
გუგუში
ცხოვრება და შემოქმედება
ფაიგე ათეშინმა სასცენო სახელად აირჩია სომხური სახელი „გუგუში“, რომელსაც ჩეულებრისამებრ ბიჭებს არქმევდნენ. გუგუში მას დაბადებისთანავე ერქვა, მაგრამ იმის გამო, რომ სახელი მამრობითი სქესისაა, რეგისტრაციისას პრობლემები შეექმნა, ამიტომ იგი დაარეგისტრირეს, როგორც "ფაიგე."
გუგუში მღერის სპარსულ ენაზე, გარდა ამისა, იგი ასრულებს სიმღერებს აზერბაიჯანულ, არაბულ, სომხურ, ინგლისურ, იტალიურ, ესპანურ და ფრანგულ ენებზე. თავად ირანში თანამედროვეობის სიმბოლოა და დიდი პოპულარობით სარგებლობს. მარცხნივ|მინი|მამასთან ერთად მინი|ჩოგბურთის თამაშის დროს. 1970 წ. 1979 წლის ირანის ისლამური რევოლუციის დროს, გუგუში    ლოს-ანჯელესში იმყოფებოდ,. თუმცა ირანში არჩია დაბრუნება რაც "სამშობლოს სიყვარულით" ახსნა. მიუხედავად იმისა, რომ რევოლუციის შემდეგ მდგომარეობა ქვეყანაში რადიკალურად შეიცვალა, გუგუში სამშობლოში დარჩა.მას აეკრძალა ირანში გამოსვლა. როდესაც პრეზიდენტი მოჰამედ ჰათამი მოვიდა სათავეში, მომღერალს ნება დართო ქვეყნის გარეთ საგასტროლო ტურნე მოეწყო.
მომღერალი 2000 წელს გადასახლდა ამერიკის შეერთებულ შტატებში, ქალაქ ლოს-ანჟელესში, სადაც აგრძელებს მოღვაწეობას.
2002 წელს მისი სიმღერა "Garibi-Ashina" გახდა ახლო აღმოსავლეთის ყველაზე პოპულარული სიმღერა  BBC-ის მიხედვით.
აზერბაიჯანულ ენაზე შესრულებული პოპულარული სიმღერა იყო კომპოზიცია "Ayrılıq" ( "განშორება"), რომელიც მომღერალმა ჩაწერა და პირველად შეასრულა 1972 წელს, სოლო კონცერტის დროს.
ამერიკის შეერთებულ შტატებში გადასვლის შემდეგ მომღერალმა განაგრძო გასტროლები და  რამდენიმე ქვეყანაში ჩაატარა კონცერტები. ყოფილი სსრკ-ის ტერიტორიაზე მომღერალი პირველად გამოვიდა 2017 წლის 31 აგვისტოს ერევანში და 2017 წლის 3 სექტემბერს —  თბილისში. გუგუში არაერთხელ იყო მიწვეული აზერბაიჯანში კონცერტის ჩასატარებლად, მაგრამ მომღერლის გამოსვლა ბაქოში არ შედგა.
ოჯახი
მომღერალი 3-ჯერ იყო დაქორწინებული. მესამე იყო ქმარი გახლდათ ბეჰრუზ ვოსუგი, რომელთანაც ითამაშა რამდენიმე ფილმში, მაგრამ ქორწინება დიდხანს არ გაგრძელებულა. პირველი ქორწინებიდან ჰყავს ვაჟი კამბიზი.
მერინოსი
მერინოსი (ესპ. merinos) — ცხვრის ჯიში, რომლის ერთგვაროვანი შტაპელური აგებულების კანძი შედგება ერთგვაროვანი წმინდა ბეწვისაგან. სამშობლო ესპანეთია. XIX საუკუნესა და XX საუკუნის დასაწყისში რუსეთში შეიყვანეს რამდენიმე ტიპის მერინოსი. მეცხვარეებმა გამოიყვანეს მერინოსული ცხვრის მაღალპროდუქტიული ჯიშები: ასკანიური, საბჭოური მერინოსი, აზერბაიჯანული მთის მერინოსი, კავკასიური, ალთაური, სალსკური, სტავროპოლური, გროზნოული და სხვა ჯიშები.
ლიტერატურა
კატეგორია:ცხვრის ჯიშები
არმენაგ ჰაიგაზიანი
არმენაგ ჰაიგაზიანი (სომხ. Armenak Haykazեան, დ. 1870 — გ. 1921) — სომეხი ღვთისმეტყველი, განმანათლებელი, მეცნიერი, ენათმეცნიერი და მუსიკოსი, ნიუ-იორკ თაიმზის მიერ მიჩნეული როგორც "ყველაზე გამოჩენილი სომეხი განმანათლებელი", დაიბადა ჰარუტუნ ჰაიგაზიანისა და მერი ტავონკიანის ოჯახში, 1870 წლის 22 სექტემბერს, ჰაჯინში, კილიკიაში.
ბიოგრაფია
1885 წელს, ჰაჯინში საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ, იგი გადავიდა აინტაბში, სადაც დადიოდა ცენტრალური თურქეთის კოლეჯში. ამავე დაწესებულებაში, მოგვიანებით ასწავლიდა მათემატიკას. მან მიიღო ბაკალავრის ხარისხი 1889 წელს, ცხრამეტი წლის ასაკში.
შემდეგ იგი ჩაირიცხა მარაშის სასულიერო სემინარიაში, რომელიც დაამთავრა 1892 წელს; მიიღო ლიცენზია, რომ სომხურ ევანგელური ეკლესიაში ექადაგა. მან მომდევნო ორი წელი გაატარა, მათემატიკისა და ფიზიკური გეოგრაფიის ინსტრუქტორად, ტარსუს წმინდა პავლეს ინსტიტუტში.
1894 წელს ის ამერიკის შეერთებულ შტატებში გადავიდა სწავლის გასაგრძელებლად. ჩიკაგოს უნივერსიტეტში სემიტიზმისა და შედარებითი რელიგიის ერთწლიანი სწავლის შემდეგ, ის დადიოდა ჰარტფორდის სასულიერო სემინარიაში, სადაც სწავლობდა ძველ ახლო აღმოსავლეთის ენებს. 1896 წელს მას მიენიჭა S.T.B. ხარისხი, სპეციალური მოწინავე დიპლომისშემდგომი მუშაობის და მაღალი აკადემიური სტატუსის აღიარებით.
სკოლის დამთავრების შემდეგ მცირე ხნით სწავლობდა მუსიკას და ჰარმონიას ტორონტოს უნივერსიტეტში. 1899 წელს ის დაბრუნდა ჩიკაგოში, შემდეგ თურქეთში და შეუერთდა კონიაში სამოციქულო ინსტიტუტის ფაკულტეტს, როგორც აკადემიკოსი. ინსტიტუტი ასევე ასევე ცნობილია როგორც ჯენანიანის კოლეჯი (დაარსდა 1892 წელს). იგი დაინიშნა ინსტიტუტის დირექტორად, შემდეგ კი პრეზიდენტად, ამ თანამდებობაზე იგი გარდაცვალებამდე იყო. ინსტიტუტს მთლიანად მართავდნენ სომხები.
1913-1914 წლებში მან ცამეტი თვე გაატარა შეერთებულ შტატებში ინსტიტუტისთვის ახალი შენობების სახსრების მოპოვებისთვის. იქ ყოფნისას მან მონაწილეობა მიიღო მეორე მსოფლიო ქრისტიანული მოქალაქეობის კონფერენციაში, რომელიც გაიმართა პორტლანდში, ორეგონში, 29 ივნისიდან 6 ივლისამდე, 1913 წელს. კონფერენცია, მასპინძლობდა მომხსენებლებს მსოფლიოს თითოეული ქვეყნიდან. მომხსენებლებს შორის იყო დოქტორი ჰაიგაზიანი, დელეგატი თურქეთიდან.
ის დაბრუნდა კონიაში 1914 წელს, პირველი მსოფლიო ომის ოფიციალურ გამოცხადებამდე ორი დღით ადრე. ინსტიტუტი დაიხურა 1915 წელს, სომეხი მოსახლეობის მასობრივი დეპორტაციის შემდეგ, სომეხთა გენოციდის დაწყებისთანავე. მშობლების დაჟინებული მოთხოვნით ინსტიტუტი გაიხსნა 1919 წლის სექტემბერში სამასი სტუდენტის ჩარიცხვით.
დოქტორი ჰაიგაზიანი 1902 წლის 14 ივლისს დაქორწინდა მატილდა სურფოი გარაბედიანზე (1879-1968). ის იყო გამოჩენილი სომეხი ევანგელური პასტორის ასული რევ. დიკრან ლაზარეს კარაბედიანის და ანა კაპრიელიანის შვილი. მათ ჰყავდათ ექვსი ქალიშვილი, მერი (1903-2002), დეიზი (1905-1987), ლილი (1907-1970), ნელი (1909-2006), პენსი (1911-2010) და არმინე (1917-2002). 1920 წლის 18 თებერვალს, სანამ თურქეთში ქემალისტური მთავრობა მოვიდოდა ხელისუფლებაში, ჰაიგაზიანმა თავისი ცოლი და სამი ქალიშვილი ნელი, პანსი და არმინე გაგზავნა კონსტანტინოპოლში. მათი უსაფრთხოების და განათლების მიზნით, მისი ცოლი, ხუთ ქალიშვილთან ერთად გაემგზავრა ნიუ-იორკში.
მერაბ მამარდაშვილი
მერაბ მამარდაშვილი (დ. 15 სექტემბერი, 1930 ― გ. 25 ნოემბერი, 1990) — ქართველი ფილოსოფოსი, მეცნიერებათა დოქტორი (1968), პროფესორი (1972).
არმენაგ ჰაიგაზიანი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იელის უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:სომეხი პედაგოგები კატეგორია:გარდაცვლილი 1921 კატეგორია:დაბადებული 1870
მერაბ მამარდაშვილი
ბიოგრაფია
დაიბადა ქალაქ გორში. 1955 წელს დაამთავრა მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოსოფიის ფაკულტეტი. 1968-1987 წლებში სამეცნიერო ჟურნალის „ვოპროსი ფილოსოფიი“ მთავარი რედაქტორის მოადგილე, მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორი და რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის მოსკოვის ფილოსოფიის ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ თანამშრომელია.
1987-1990 წლებში მამარდაშვილი საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ს. წერეთლის სახელობის ფილოსოფიის ინსტიტუტის ბუნებისმეტყველების ფილოსოფიის განყოფილების გამგეა და თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორი. სხვადასხვა დროს ლექციებს კითხულობდა გერმანიაში, საფრანგეთსა და სხვა ქვეყნებში.
გერმანული ფილოსოფიის (განსაკუთრებით იმანუელ კანტის) გავლენის მუშაობდა აღქმის რაციონალისტურ თეორიაზე. მნიშვნელოვანია მისი წვლილი მეცნიერების ფილოსოფიაშიც. გამოქვეყნებული აქვს მარსელ პრუსტის შემოქმედების კვლევები.
მერაბ მამარდაშვილს სურდა, რომ გონიერი საწყისი შეეტანა ქართველების ეროვნულ მოძრაობაში. მას ჰქონდა სათქმელი ქართველი ხალხისთვის, განსაკუთრებით კი ახალგაზრდებისთვის. ადამიანს, რომელიც ლონდონსა თუ ვენაში, რომსა თუ ნიუ-იორკში, ერის ღირსებას იცავდა, სამშობლოში სამწუხაროდ ხმის ამოღების საშუალება არ მისცეს. 1989 წლის ზაფხულში, სახალხო ფრონტის ყრილობაზე, რადიკალურ ჯგუფებს განსაკუთრებით არ მოეწონათ მამარდაშვილის შეფარული ბრალდება: „ფრონტი კომუნისტური პარტიის კი არა, „სხვა ძალების“ სათამაშო ხდებაო“. მერაბ მამარდაშვილმა კი „სხვა ძალებში“ პრეზიდენტ ზვიად გამსახურდიას მომხრეები იგულისხა. სწორედ ამავე ყრილობაზე წარმოთქვა მერაბ მამარდაშვილმა ფრაზა – „ჭეშმარიტება ყველაფერზე მაღლა დგას!“. ფილოსოფოსს, მერაბ მამარდაშვილს მაშინ არ მოუსმინეს. ის აღშფოთებით და გაშმაგებით ყოველთვის იმეორებდა, რომ „თავისუფლება – ესაა, როდესაც ერთის თავისუფლება არ ეღობება მეორის თავისუფლებას და ეს უკანასკნელი აქვს პირობად აღებული“.
ბავშვობა
მამა, კონსტანტინე (კოტე) მამარდაშვილი სამხედრო პირი, პოლკოვნიკი იყო. ამიტომ ქვეყნის სხვადასხვა მხარეში უხდებოდა სამსახური და ცხოვრება. იმჟამად, მერაბის დაბადების დროს, გორში მსახურობდა. დედა, ქსენია პლატონის ასული გარსევანიშვილი დიასახლისი იყო. იგი შვილების უზადო აღმზრდელი და ერთგული მეუღლე გახლდათ.
მეორე მსოფლიო ომის დაწყებამდე რამდენიმე თვით ადრე კოტე მამარდაშვილს ცოლ-შვილი გორიდან თბილისში გადმოჰყავს. ბინას აძლევენ ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის შენობის წინ, ჭავჭავაძის N 24-ში. მერაბი, სწავლას აგრძელებს თბილისის მე-14 საშუალო სკოლაში. იგი ბავშვობიდან გამორჩეული მოაზროვნე იყო, არ აკმაყოფილებდა მიღებული ცოდნა. მუდამ ძიებაში მყოფს, უჭირდა იმის პოვნა, რაც მის მოუსვენარ სულს და ცნობიერებას დააკმაყოფილებდა.
სტუდენტობა
მერაბ მამარდაშვილი სწავლას აგრძელებს მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, ფილოსოფიის ფაკულტეტზე. სწავლას მოწყურებული ახალგაზრდა ეწაფება ბერძნულ ფილოსოფიას, ფრანგულს და გერმანულს. ადვილად ეუფლება ენებს. წერს კი მხოლოდ ქართულად და რუსულად. მერაბ მამარდაშვილი ასე იგონებს სტუდენტობის წლებს: „მე გამიტაცა კითხვის ნაკადმა, რომელიც შემთხვევით ფრანგული საკითხავი მასალა აღმოჩნდა: მონტენი, მონტესკიე, ლიბოესი, რუსო, სწორედ მათ ჩამოაყალიბეს ჩემი სიჭაბუკე. ჩემი თავი სიმარტოვეში ჩამოვაყალიბე, ფრანგული წიგნების წყალობით და არც კი ვიცოდი, რომ ჩემს გვერდით, თბილისის უნივერსიტეტში იყვნენ ადამიანები, რომლებიც ნამყოფი იყვნენ გერმანიაში. ქართველები, რომლებიც იყვნენ გერმანიაში გაგზავნილნი ფილოსოფიის შესასწავლად და დაბრუნდნენ. მე კი „სიბრძნის შესასწავლად“ მოსკოვის უნივერსიტეტში გავემგზავრე და იქ ვერაფერი ვიპოვე.“ გორიდან მოვკოვში სასწავლებლად ჩამოსული ქართველი ბიჭი, ყველაზე პარტიულ-იდეოლოგიური ფაკულტეტის სტუდენტი უნივერსიტეტში, ასპირანტი, შემდეგ კიდევ უფრო პარტიულ-იდეოლოგიური ჟურნალის - „მსოფლიო და სოციალიზმის პრობლემების“ მუშაკი და აგრეთვე ჟურნალის „ფილოსოფიის საკითხები“ მთავარი რედაქტორის მოადგილე იყო. ამ ყველაფერთან ერთად ქვეყანაში ის იყო ერთადერთი, ვინც ფლობდა დასავლური ფილოსოფიური აზროვნების სრულ აპარატს.
მოღვაწეობა
1957-1961 წლებში წერს და აქვეყნებს სტატიებსა და მიმოხილვებს (ზოგიერთი მიმოხილვა ქვეყნდება ფსევდონიმით მ. კ. მერაბოვი). ამ წლების განმავლობაში სტატიები „აზროვნების ფორმისა და შინაარსის კონცეფციის შესახებ ჰეგელის ლოგიკაში“, „ანალიზისა და სინთეზის პროცესები“, „ფილოსოფიის, როგორც ცოდნის ისტორიის ისტორიის შესწავლის ზოგიერთი კითხვა“, და ა.შ.
1961 წელს - დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია, სახელწოდებით - „შემეცნების ფორმების ჰეგელური დოქტრინის კრიტიკისათვის“. 1961 წლისთვის ის საუბრობს ოთხ ენაზე: ინგლისური, ფრანგული, გერმანული და იტალიური.
1961-1966 წლებში მერაბ მამარდაშვილი ცხოვრობს ჩეხეთში, პრაღაში. სწორედ ამ პერიოდში ის ურთიერთობს ევროპელ ინტელექტუალებთან, მათ შორის აღსანშნავია: ჟან-პოლ სარტრი, ანტონინ ლიმი, ანრი კარტიე-ბრესონი, ჟაკ ბელფროი, ალენ მანვი, მილოშ ფორმანი და სხვები.
1969 წელს ჩაატარა სპეციალური კურსები - „ეგზისტენციალიზმი“ და „ჰეგელის სულის ფენომენოლოგია“ მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოსოფიის ფაკულტეტზე.
1972-1974 წლებში მერაბ მამარდაშვილი კითხულობს ლექციების სერიას („ცნობიერების ანალიზის პრობლემები“) მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფსიქოლოგიის ფაკულტეტზე.
მერაბ მამარდაშვილის მიერ უნივერსიტეტში წაკითხული ფილოსოფიის კურსი საჯარო ლექციებად იქცა, ამავე დროს ისიც, უნდა ითქვას, რომ მან ახალგაზრდებში დიდი პოპულარობა მოიპოვა და ახალგაზრდების საყვარელი ფილოსოფოსი გახდა. ლექციაზე შესულს არა მხოლოდ ფეხზე ადგომით არამედ ტაშით ეგებებოდნენ. მსმენელებით გადაჭედილი აუდიტორიის მაგიდაზე უამრავი ჩამწერი იდო. ამ ჩანაწერებს ლექციის შემდეგ უსმენდნენ, შიფრავდნენ, აკონსპექტებდნენ. „იმის გამო, რაც იმ კასეტებზე იყო ჩაწერილი, მარქსიზმ-ლენინიზმის ორი მთავარი იდეოლოგი – ლენინი და სტალინი – სიმწრისგან საფლავში ამოტრიალდებოდნენ, რადგანაც ეს ყველაფერი მატერიალისტურისა და მარქსისტულის საწინააღმდეგო იყო“ – იგონებს მწერალი გივი მარგველაშვილი.
1980-1990 წელბში მუშაობდა თბილისში, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ფილოსოფიის ინსტიტუტში, განყოფილების უფროსად.
1984-1985 წლებში კითხულობდა ლექციების კურსს მარსელ პრუსტზე - „გზის ფსიქოლოგიური ტოპოლოგია“, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში.
გარდაცვალება
მერაბ მამარდაშვილი გარდაიცვალა 1990 წლის 25 ნოემბერს გულის უკმარისობით მოსკოვში, ვნუკოვოს აეროპორტში, როდესაც ბრუნდებოდა სამშობლოში. დაკრძალულია თბილისში, საბურთალოს პანთეონში. 2001 წლის მაისში თბილისში გაიხსნა მამარდაშვილის ბიუსტი (ძეგლის ავტორი: ერნსტ ნეიზვესტნი)
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი ფილოსოფოსები კატეგორია:დაბადებული 1930 კატეგორია:დაბადებული 15 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1990 კატეგორია:გარდაცვლილი 25 ნოემბერი კატეგორია:მოსკოვის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:გორში დაბადებულები
ევრაზიის ფილა
მინი|265პქ|ევრაზიის ფილა ევრაზიის ფილა — ტექტონიკური ფილა, რომელიც არაბეთის სუბკონტინენტისა და ჩერსკის მთაგრეხილის გამოკლებით მოიცავს ევრაზიის კონტინენტის დიდ ნაწილსა და ინდოეთის სუბკონტინენტს, ამას გარდა, აერთიანებს დასავლეთისაკენ შუაატლანტიკურ ქედამდე და ჩრდილოეთისაკენ გაკელის ქედამდე გადაჭიმულ ოკეანურ ქერქს.
დასავლეთით, ჩრდილოეთითა და ჩრდილო-აღმოსავლეთით ესაზღვრება ჩრდილოეთ ამერიკის ფილა. დასავლეთით და ჩრდილოეთით ეს საზღვარი დივერგენტულია, რომელზედაც წარმოიქმნა შუაატლანტიკური ქედი. აღმოსავლეთით საზღვარი კონვერგენტულია. ჩრდილოეთით შვედეთის ტერიტორია და სამხრეთი ნორვეგია დაემორჩილა უწყვეტ აზევებით მოძრაობას დაახლოებით 1.5 მლრდ. წლის განმავლობაში. აზიის კონტინენტის ჩრდილო-აღმოსავლეთი ნაწილი ეკუთვნის ჩრდილოეთ ამერიკის ფილას, მაშინ როდესაც კორიაკთა მთიანეთისა და კამჩატკის ტერიტორია ევრაზიის ფილას; თუმცა საზღვრის პროცესი არ არის საკმარისად შესწავლილი.
ევრაზიის ფილა აგრეთვე ესაზღვრება ბერინგისა და წყნარი ოკეანის ფილებს, რომლებიც აზიდულია ევრაზიის ფილის ქვეშ და ქმნის კონვერგენტულ საზღვარს. წყნარი ოკეანისა და ევრაზიის ფილებს შორის განლაგებულია ტექტონიკურად აქტიური ოხოტის ფილა და ამურის ფილა, რომელთაგან პირველი ადრე ჩრდილოეთ ამერიკის ფილას მიეკუთვნებოდა, ხოლო მეორე ევრაზიის ფილას. ევრაზიის ფილის სამხრეთი საზღვარი გადის აფრიკის, ანატოლიის, არაბეთისა და ინდოეთ-ავსტრალიის ფილებთან დაახლოებით 12 ათ. კმ სიგრძის ალპურ-ჰიმალაიური ნაოჭა სარტყლის სახით, რომელიც გიბრალტარის სრუტით უკავშირდება ატლასის მთების ალპურ სტრუქტურებსა და ალპურ ქედებს აზიაში. ეს საზღვარი მოიცავს ატლასს, პირენეებს, ალპებს, აპენინებს, კარპატებს, როდოპებს, კავკასიონს, ტიან-შანს, ტიბეტს, ჰიმალაებს მიანმარამდე და ანდამანის ზღვას.
დამახასიათებელია რთული გეოლოგიური აგებულება; მისი დასავლეთი ნაწილი ცნობილია „ევროპის ფილის“ სახელწოდებით. კონვერგენტულ აღმოსავლეთ საზღვარში შეიცავს სუბდუქციის ზონას.
ანატოლიისა და ევროპის ფილების კოლიზიის შედეგად წარმოიქმნა კავკასიონი, ხოლო საქართველო მოქცეულია ევრაზიისა და არაბეთის ფილების კონტინენტური კოლიზიის ვრცელ არეში, რომელიც მაღალი სეისმურობითა და ტექტონიკური პროცესების მიმდინარეობით განირჩევა.
სქოლიო
კატეგორია:ტექტონიკური ფილები
მამია გურიელი
მამია გურიელი ფსვედ: ფაზელი (დ. 9 თებერვალი [ ძვ. სტ. 28 იანვარი], 1836, ლესა — გ. 6 აგვისტო [ ძვ. სტ. 25 ივლისი] , 1891, ქუთაისი) — ქართველი პოეტი. არის ასზე მეტი ლექსის, ერთი პოემისა და რამდენიმე თარგმანის ავტორი. მისი ყველაზე ცნობილი ლექსია „ადამიანი“.
ბიოგრაფია
მამია გურიელი დაიბადა სოფელ ლესაში 1836 წელს შეძლებული ფეოდალის ოჯახში. ბავშვს ბებიამისის სურვილის თანახმად დაერქვა გურულებისთვის უჩვეულო ქართულ-სომხური სახელი მამიკონე, რომელიც შემდეგ მამიად გადაკეთდა. მისი მამა, დავით გურიელი იყო მთავრის, ვახტანგ III გურიელის შვილიშვილი და გურიელების საგვარეულოს მემკვიდრე. რომ არა გურიის სამთავროს გაუქმება 1840 წელს, მამიას მამა დავითი გურიის მთავარი უნდა გამხდარიყო. დედა, ეკატერინე კი იყო ნიკო დადიანის ასული. მამია თავად-აზნაურთა ცხოვრებით იზრდებოდა. დავითის ოჯახს ეკუთვნოდა 80 აზნაური მისი მიწებით. ოჯახის სამფლობელი აღწევდა ზღვამდე 17 ვერსის სივრცეზე, მათ ეკუთვნოდათ გრიგოლეთისა და მალთაყვის ნავების საბაჟო მოსაკრებელი. მისი მშობლების ოჯახში ხშირი იყო სტუმრობა, ლხინი, ჯირითი, შაირობა და სხვა. მამია იცნობდა გლეხთა ყოფა-ცხოვრებასაც რადგან მას ზრდიდნენ ძიძა გლეხი ჯორბენაძის ცოლი და კახელი ქალი ჯანვერდი. მამიას ჰყავდა დედმამიშვილები ჯამბაკურ, ვახტანგ, ტელემაკ, ვარდენი, ივდითი და მაკა.
6-7 წლის ასაკში ისწავლა წერა-კითხვა კარის მღვდელი იოსებ გიგინეიშვილისაგან. 7 წლის ასაკში დაიწყო შაირების თხზვა და მონაწილეობდა ოჯახში გამართულ შაირობებში. 11 წლის ასაკში შეისწავლა რუსული წერა კითხვა ოზურგეთში, რუსი სამხედრო პირის, პოლკოვნიკი არსენიევის ოჯახში. ამ დროს მამია გურიელი უკვე ლექსებს წერდა. 1851-53 წლებში სწავლობდა ქუთაისის გიმნაზიაში.
1851 წელს მამიას მამა, დავით გურიელი მალთაყვაში მასპინძოლბდა კავკასიის მეფისნაცვალ ვორონცოვს, რომელსაც შეჰპირდა, რომ მის შვილს, მამიას, თბილისში სამხედრო სამსახურში გაუშვებდა. დავითი ასეც მოიქცა 1853 წელს. იმავე წლის 1 ნოემბერს დაიწყო ყირიმის ომი. მამია გურიელი განწესებულ იქნა გრენადერთა პოლკში უნტერ-ოფიცრად. მონაწილეობა მიიღო რამდენიმე ბრძოლაში. გრენადერის პოლკი შეადგენდა ალექსანდრეპოლის რაზმის ნაწილს. მამია მონაწილეობას იღებდა ბაშკადიკლარის ბრძოლაში, სადაც თავადმა ვასილ ბებუთოვმა 19 ნოემბერს 9 ათასი კაცით დაამარცხა 37 ათასიანი ჯარი და დაიმორჩილა ოსმალოთა მთელი ბანაკი 24 ზარბაზნით. მამია გურიელი ამ ბრძოლაში ივანე მუხრანბატონის ხელქვეით ჯარში იმყოფებოდა. 1854 წლის 24 ივნისს მამია იღებდა მონაწილეობას კიურუკ-დარას ბრძოლაში, სადაც ალექსანდრეპოლის რაზმმა, რომელშიაც 20 ათასი კაცი იყო, იმავე ბებუთოვის თაოსნობით დაამარცხა ოსმალთა 60 ათასიანი კორპუსი. 1855 წლის მაისიდან სექტემბრამდე მამია გურიელი იმყოფებოდა ყარსის გარშემო დაბანაკებულ ჯარში, მაგრამ ყარსის აღებას ვერ მოესწრო, რადგანაც 17 სექტემბერს ის დაჭრეს მარჯვენა ფეხში და სამი თვე საავადმყოფოში გაატარა.
მამია გურიელს მამა გარდაეცვალა 1856 წელს. აქედან მოყოლებული მას გული აუცრუვდა სამხედრო სამსახურზე. 1857-1859 წლებში მამია გურიელი მსახურობდა დიდოს საზოგადოებაში და ყოისუს მარჯვენა ნაპირზე. 1860 წელს ის იყო ადაგუნის რაზმში, რომელსაც უნდა გაეყვანა გზა ეკატერინოდარიდან ზემო-ადაგუნამდე. ამ რაზმში ყოფნისას მამია გურიელმა გააბა რომანი ადგილობრივ ქალთან, რამაც ის კინაღამ დუელამდე მიიყვანა. ამ წლებში მამია გურიელი სულ უფრო მეტ დროს ატარებდა შვებულებაში სახლში. 1861 წელს მან შეწყვიტა სამხედრო სამსახური. მხოლოდ 1864 წელს ახლდა ის გენერალ-ადიუტანტ მირსკის დასავლეთ კავკასიის დასამორჩილებლად, როგორც შტატ-გარეშე შტაბს-კაპიტანი.
ამის შემდეგ ის ცხოვრობდა ხან გურიაში, ხან ქუთაისში, მეტწილად კი თბილისში. იყენებდა ფაზელის ფსევდონიმს. იყო ლიტერატურული და სალონური შეკრებების ხშირი სტუმარი. იყო პოპულარული პოეტი და დეკლამატორი. თბილისში 1868 წელს მან ცოლად შეირთო მარიამ მელიქიშვილი. მათი ცოლ-ქმრობა მხოლოდ ორ წელიწადს გაგრძელდა. ეყოლათ ერთადერთი შვილი კახაბერი.
1875 წელს მამია დაუბრუნდა სამსახურს, ის შევიდა ცხენოსანთა პოლკში, რომელიც ქუთაისში იდგა. როცა დაიწყო რუსეთ-ოსმალეთის ომი, 1877 წლის 17 აპრილს მამია დანიშნეს გურიის ქვეითი რაზმის კომანდირად. 1878 წლის 17 ნოემბერს რაზმი დაიშალა და მამია გურიელი ამჟამად უკვე როგორც კაპიტანი, ისე დაუბრუნდა ქუთაისი პოლკს, რომელშიც იმყოფებოდა 1884 წლამდე. 1880 წელს მის წინააღმდეგ აღიძრა სისხლის სამართლის საქმე, სადაც ბრალდებოდა უფლებების გადამეტება, კორუფცია, თანხების გაფლანგვა და სხვა. მასზე დადიოდა ჭორები, რომ ოზურგეთში ყოველდღე წვეულებებსა და უზომო ღვინის სმებს აწყობდა სახაზინო თანხებით, მაგრამ ოზურგეთში მყოფმა დროებითმა სამხედრო სასამართლომ ის გაამართლა. 1884 წლის 5 თებერვალს ეს პოლკი გადაკეთდა დივიზიონად და მამია გადაყვანილ იქნა არმიის კავალერიის თადარიგში. ამით სამუდამოდ დასრულდა მამია გურიელის სამხედრო მოღვაწეობა.
შემოქმედება
მის ლექსებში, „ფანტაზია“ (1868) „ოცნება“ (1887) და სხვა, აისახა მოუწყობელი საზოგადოებრივი და პირადი ცხოვრებით, მარტოობითა და სიღარიბით გამოწვეული სულიერი განცდები, მელანქოლია, ხოლო ლექსებში „რა კარგია ყმაწვილობა“, (1881) „რათ მინდა?“ (1887) აისახა ბოჰემური განწყობილება, ღვინისა და ქალის ტრფიალი. მამია გურიელის პოეზიის ერთ-ერთი ძირითადი მოტივია პატრიოტიზმი. პატრიოტული ლექსებია „პოეტი და ჩვენება“ (1883) „ჩემი ალავერდი“, (1879),, „კარჩხალის მთები“. სოციალური ჩაგვრა და გლეხობის უმწეო მდგომარეობა ასახა ლექსში „ქობულეთური ყანის სიმღერა“. სხვა ცნობილი ლექსებია „მოხუცის ბაასი“, „ნატვრა“, „ჩემს შვილს კახაბერს“, „დემონი“, „მარაოზედ“, „ფიცი“, „ჩემს სურათზედ”, „ჩემს რძალს ელეონორას”, „ქალები”, „ნაძლევი“.
მამია გურიელი ავტორია ისტორიულ-რომანტიკული პოემისა „რაშიდ ვარდან ოღლი“ (1872 - 1879). ქართულად ნათარგმნი აქვს პუშკინის, ბაირონის, ლერმონტოვის, კოლცოვისა და სხვათა ლექსები.
ოჯახი
1868-70 წლებში დაქორწინებული იყო მარიამ მელიქიშვილზე. ჰყავდათ შვილი კახაბერი. მამია გურიელის ძმები, ჯამბაკური და ტელემაკი ცნობილი მომღერლები იყვნენ. ჯამბაკურ (იგივე ჯაბა) გურიელი (დ? - გ. 1902) ზიჩიმ გამოიყენა ვეფხისტყაოსნის დასურათებისას ფარსადან მეფის ტიპაჟისთვის. ტელემაკს დაბადებით ალექსანდრე ერქვა. გატაცებული იყო ქართული რუსული, ევროპული და ელინურ-ლათინური ლიტერატურით, განსაკუთრებით ბერძნული მითოლოგიით და ამიტომ დაირქვა ტელემაკი, ხოლო ქალიშვილს იუნონა დაარქვა. იყო ქართველთა შორის წერა–კითხვის გამავრცელებელი საზოგადოების ქუთაისის განყოფილების წევრი 1915 წლიდან. ცხოვრობდა რაღაც პერიოდი ევროპაში. გარდა ქართულისა და რუსულისა, იცოდა ინგლისური და ფრანგული ენები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართველი პოეტები კატეგორია:დაბადებული 1836 კატეგორია:გარდაცვლილი 1891 კატეგორია:ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:გურიელები კატეგორია:რუსეთის იმპერიის სამხედრო პირები კატეგორია:ქართველი სამხედრო მოღვაწეები კატეგორია:ქართველი მთარგმნელები
ძვ. წ. 663
გარდაიცვალნენ
*
კანსკოე
კანსკოე (Канское) — სოფელი რუსეთში, ვოლოგდის ოლქში, უსტ-კუბინსკის რაიონში. სოფელი შედის ვისოკოვის სასოფლო დასახლების შემადგენლობაში, მოსახლეობა 2002 წლის მონაცემებით 11 ადამიანს შეადგენდა.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:უსტ-კუბინსკის რაიონის დასახლებული პუნქტები
Cerapachys zimmermani
Cerapachys zimmermani — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cerapachys-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Cerapachyinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
რეტიროლანდია
რეტიროლანდია (Retirolândia) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში, ბრაზილიის ჩრდილოეთ-აღმოსავლეთი რეგიონში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის ჩრდილო-აღმოსავლეთ მეზორეგიონს.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 12 055 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 203.786 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 59.16 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
Exile on Main St.
სიმღერების სია
ყველა სიმღერის ავტორი - ჯეგერი/რიჩარდსი, გარდა მითითებულისა.
სქოლიო
კატეგორია:როლინგ სტოუნზის ალბომები კატეგორია:1972 წლის ალბომები
კენიის ეროვნული ასამბლეა
კენიის ეროვნული ასამბლეა – კენიის ერთპალატიანი საკანონმდებლო ორგანო. ამჟამინდელ ეროვნულ ასამბლეაში 224 ადგილია საიდანაც 210 არჩეულია ერთმანდატიანი ოლქებიდან ხმათა უმრავლესობით. 14  (მათ შორის სპიკერი და საზოგადოებრივი მინისტრი) კი დანიშნულია თანამდებობების მიხედვით (ex officio).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კენიის პოლიტიკა
Lasioglossum tannaense
სქოლიო
tannaense
Certifiable: Live in Buenos Aires
ალბომი შედგება ორი აუდიო და ორი DVD დისკისგან. პირველ და მეორე აუდიო დისკზე ჩაწერილია ბუენოს აირესის (არგენტინა) შოუ, ჩაწერილი 2007 წლის 1-2 დეკემბერს. პირველ DVD დისკზე მოთავსებულია 109-წუთიანი ფართოეკრანიანი კონცერტი Dolby და ჩვეულებრივი სტერეო ჟღერადობით. მეორე DVD დისკზე შეტანილია 50-წუთიანი დოკუმენტური ფილმი „Better Than Therapy“, ჯგუფის ინტერვიუებით და ფოტოგალერეით. ეს ფილმი ასევე გამოიცა Blu-Ray დისკის ფორმატში.
Blu-Ray
იგივე, რაც DVD დისკებზე
კომპაქტ დისკები
იგივე რაც კომპაქტ დისკებზე
DVD
ბუენოს აირესის კონცერტი (იგივე სიმღერები, რაც კომპაქტ დისკებზე)
სქოლიო
კატეგორია:The Police-ის ვიდეო ალბომები კატეგორია:The Police-ის საკონცერტო ალბომები კატეგორია:2008 წლის საკონცერტო ალბომები კატეგორია:A&M Records-ის საკონცერტო ალბომები კატეგორია:A&M Records-ის ვიდეო ალბომები კატეგორია:Universal Records-ის საკონცერტო ალბომები
ძვ. წ. 664
გარდაიცვალნენ
*
დონური ცხენი
მინიატიურა|დონური ცხენი დონური ცხენი — საჯდომ-შესაბმელი ჯიშის ცხენი. ძველთაგანვე მოუშენებიათ დონის კაზაკებს. ჯიშის გამოსაყვანად გამოყენებულია სტეპის ადგილობრივი სამხრეთ რუსული ცხენები, რომლებიც შეჯვარებულია სპარსულ, ყარაბაღულ, არაბულ და თურქმენულ ცხენებთან, შემდეგ — რუსულ და ინგლისურ წმინდასისხლიან აჯილღასთან. თანამედროვე დონური ცხენი ტანად მსხვილი და მასიურია. სანაშენე აჯილღას საშუალო განაზომები (სმ-ობით): სიმაღლემინდაოში 159, ტანის ირიბი სიგრძე 160, გულმკერდის ირგვლივი ზომა 185, ნებისა 21; ფაშატისა (შესაბამისად) — 156, 160, 187, 19,7. ფერად თაფლაა, მოოქროსფერო ელფერი დაჰკრავს, ამტანია, მაგარი კონსტიტუციისა. დონური ცხენი გავრცელებული როსტოვის ოლქსა და სტავროპოლის მხარეში. იპოდრომზე გამოცდისას დონურმა ცხენმა 1200მ დაფარა 1 წთ, 19 წმ-ში. 1800 მ — 1 წთ, 58,8 წმ-ში, 2000 მ — 2 წთ, 15,5 წმ-ში, 3000 მ — 3 წთ, 28 წმ-ში. გარბენის შედეგია: 200 კმ — 16 სათ-ში; უდიდესი წევის ძალა — 4,6 კნ (460 კგძ).
ლიტერატურა
კატეგორია:ცხენის ჯიშები
2000 Light Years from Home
2000 Light Years from Home — ინგლისური როკ-ჯგუფ როლინგ სტოუნზის სიმღერა. იგი სინგლზე She's a Rainbow 1967 წელს გამოიცა. შეტანილია ალბომში Their Satanic Majesties Request.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:როლინგ სტოუნზის სიმღერები კატეგორია:1967 წლის სიმღერები
ობისპოსის მუნიციპალიტეტი
ობისპოსი (Municipio Obispos) — მუნიციპალიტეტი ვენესუელაში, ბარინასის შტატში. წარმოადგენს ბარინასის შტატის 12 მუნიციპალიტეტიდან ერთ-ერთს. ვენესუელის ეროვნული სტატისტიკის ინსტიტუტის 2007 წლის მოსახლეობის აღწერის მიხედვით ობისპოსის მუნიციპალიტეტში ცხოვრობდა 31,694 ათასი ადამიანი. ფართობი 1 753 კმ². ადმინისტრაციულ ცენტრს წარმოადგენს ქალაქი ობისპოსი.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:ბარინასის შტატის მუნიციპალიტეტები
აიუ
აიუ (Plecoglossus altivelis) — თევზი აიუსებრთა ოჯახისა. თავის გვარისა და ოჯახის ერთადერთი წარმომადგენელი. სხეულის სიგრძე 30 სმ-ია. მოხდენილი და მოძრავი თევზია, ზურგი მუქი მწვანეა, მუცელი თეთრი; სალაყუჩე სარქვლის უკან ნარინჯისფერი ლაქაა; ფარფლები მკვეთრი ყვითელია, ზედა ყბა თეთრი, ქვედა ყბა მწვანე, თვალის ზედა მხარე ნარინჯისფერი. ზურგის ფარფლი მუცლის ფარფლის ზემოთ მდებარეობს. ქერცლი წვრილია. გავრცელებულია კორეის, ჩინეთისა და იაპონიის ნაპირებთან. ქვირითის დასაყრელად შედის მდინარეებში. ტოფობის შემდეგ იღუპება. წებოვან ქვირითს ქვებზე ყრის. 14–20 დღის შემდეგ იჩეკებიან ლიფსიტები, რომლებიც მაშინვე ზღვაში შედიან. იკვებება პლანქტონით, ცოცხლობს 2–3 წელს. ძვირად ფასობს, როგორც საკვები პროდუქტი, განსაკუთრებით — იაპონიაში. იჭერენ კავიანი მოწყობილობებით, მახეებით, გაწვრთნილი ჩვამებით (კისერზე უკეთებენ რგოლს, რათა ნადავლი ვერ გადაყლაპოს).
სქოლიო
კატეგორია:ცქიმურასნაირნი
ალაჯის ბრძოლები
რუსეთის კავკასიის კორპუსმა (სარდალი გენერალი მ. ლორია-მელიქოვი) ვერ გაუძლო შემოტევას, ყარსს ალყა მოხსნა და კურიუკ-დარ-ბაშგედიქლერის პოზიციებისაკენ დაიხია. ოსმალთა ჯარის მთავარმა ძალებმა მუხთარ-ფაშის სარდლობით 7-19 ივლისს დაიკავეს ალაჯის სიმაღლეები. რუსეთის ჯარის (56 ათასი კაცი, 220 ზარბაზანი) შეტევა მტერმა (38 ათასი კაცი, 74 ზარბაზანი) კონტრშეტევით მოიგერია. 27 სექტემბერს/9 ოქტომბერს რუსეთის ჯარი კვლავ გადავიდა შეტევაზე და მარჯვენა ფრთის გარშემოვლით მოწინააღმდეგის ზურგში შეიჭრა. 3-15 ოქტომბერს გენერალ ივანე ლაზარევის რაზმმა იერიშით აიღო გამაგრებული ავლიარის მთა და ოსმალებს ყარსისაკენ დასახევი გზა გადაუჭრა. ოსმალთა არმია განადგურდა (დაიღუპა და დაიჭრა დაახლოებით 5-6 ათასი კაცი, 8,5 ათასი ტყვედ ჩავარდა. რუსეთის ჯარმა დაკარგა 1,5 ათ. კაცი). 13-25 ოქტომბერს რუსეთის ჯარი კვლავ შემოერტყა ყარსს და 6-18 ნოემბერს იერიშით აიღო. ალაჯის ბრძოლებში რუსებმა ჯარის მართვისათვის პირველად გამოიყენეს ფართოდ სატელეგრაფო კავშირი.
ლიტერატურა
კატეგორია:რუსეთის ბრძოლები კატეგორია:ოსმალეთის ბრძოლები კატეგორია:XIX საუკუნის ბრძოლები
Close to the Edge
Close to the Edge — ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ Yes-ის მეხუთე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა 1972 წელს.
ისტორია
ამ ალბომით ჯგუფი შეეცადა ეპიკური პიესების შექმნას, შედეგად დისკი შედგენილი იქნა სამი ხანგრძლივი კომპოზიციისგან. ცენტრალური ნომერია თავად სასათაურო კომპოზიცია. უფრო გვიან გამოცემულ დისკებზე ასევე იქნა გამოყენებული მსგავსი მიდგომა.
სამივე კომპოზიციის ჟღერადობაში შეიმჩნევა ალბომის Tales from Topographic Oceans მსგავსი ელემენტები, განსაკუთრებით - ხმოვანი ეფექტების სახით.
1972 წლის ივნისში ბილ ბრუფორდმა მოულოდნელად დატოვა ჯგუფი, ალბომის ჩაწერის შემდეგ. იგი გადავიდა კინგ კრიმსონის შემადგენლობაში, ხოლო Yes-ს შეუერთდა ჯგუფის Plastic Ono Band ყოფილი წევრი, ალან უაიტი.
ალბომის გარეკანის ავტორია როჯერ დინი.
2003 წლის 26 აგვისტოს გამოიცა ალბომის რემასტერი. მასში დამატებული იქნა კომპოზიციები „America“ და „Total Mass Retain“ და კომპოზიციების „And You and I“ / „Siberian Khatru“ პირველი ვერსიები.
1972 წელს ალბომმა ბრიტანეთში დაიკავა ჩარტის #4, ხოლო აშშ-ში - #3 ადგილი. მთლიანობაში ჩარტში მან 32 კვირა გაატარა. ნიდერლანდებში მისი წარმატება ყველაზე დიდი იყო - #1 ადგილი ჰოლანდიურ ჩარტში.
2013 წლის გამოცემა
2013 წელს გამოვიდა ალბომის ორი ახალი რემასტერი. სტივ ჰოფმანი (Audio Fidelity Records) ხელმძღვანელობდა CD და Super Audio CD შედგენის პროცესს. Panegyric-ისთვის მომზადებულ მიქსზე მუშაობდა სტივენ უილსონი, რომელმაც გამოიყენა ორიგინალური ფირები. აქედან მომზადდა 2013 წლის სტერეო, 5.1 მოცულობითი ჟღერადობის და ორიგინალური სტერეო მიქსები, როგორც CD/DVD-Audio, ასევე CDBlu-Ray დისკის ფორმატებში. დამატებითი სიმღერების სახით შეტანილია სინგლების ვერსიები, Close to the Edge-ის ადრეული მიქსი და ალბომის სამივე კომპოზიციის ინსტრუმენტული ვერსიები.
სქოლიო
კატეგორია:Yes-ის ალბომები კატეგორია:1972 წლის ალბომები კატეგორია:Atlantic Records-ის ალბომები კატეგორია:ალბომები როჯერ დინის გარეკანის დიზაინით
წითელგორისთავი
წითელგორისთავი — მთა საქართველოში, კახეთის მხარეში, ყვარლის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს კახეთის კავკასიონის მთავარი ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ალაზნის მარცხენა შენაკადების — დურუჯისა და ბურსის წყალგამყოფ წითელგორის ქედზე. სიმაღლე 2217,5 მ. აგებულია იურული თიხაფიქლებით. კალთები ციცაბოა. მწვერვალი შემოსილია სუბალპური ბალახეულით, კალთები — შერეული ფოთლოვანი ტყით.
კომიცია
კომიცია ძველ რომში სახალხო კრებები სადაც წყდებოდა სხვადასხვა სახის საკითხები. comitium - შეკრების ადგილი, comitia - შეკრება, ან შეკრებილი ხალხი. უფრო მკაცრი განმარტებით კომიცია არის მაგისტრატუსების მიერ მოწვეული შეკრება რაიმე საკითხის კენჭის საყრელად.
თავდაპირველად რომის ხალხში (populus) მოიაზრებოდნენ მხოლოდ პატრიციები, ხოლო პლებეები და კლიენტები სახელმწიფოს მართვაში არ იღებდნენ მონაწილეობას. პატრიციები იყოფოდნენ სამ კურიად და შესაბამისად არსებობდა მხოლოდ კურიატული კომიციები (comitia curiata). მეფე სერვიუს ტულიუსმა ჩამოაყალიბა ცენტურიალური კომიციები (comitia centuriata), სადაც პლებეებიც მონაწილეობდნენ. ამ დროდან populus პატრიციებს და პლებეებს აღნიშნავდა. სერვიუს ტულიუსმა ამის გარდა მოახდინა ქალაქის სამ ტრიბად დაყოფა და შეიქმნა ტრიბების კომიცია (comitia tributa).
კატალური კომიცია
ყვეელაზე ძველი სახალხო კრება (COMITIA CALATA). იგივ და კურიალური კომიციები ერთადერთი იყო რომში სერვიუს ტულიუსამდე. მასში იგივე ხალხი შედიოდა რაც კურიულ კომიციებში, ანუ Populus - თავისუფალი მოქალაქეები, თუმცა კატალურ და კურიულ კომიციებს სხვადასხვა მიზნები, ჩატარების წესი და ადგილი ჰქონდათ. კატალურ კომიციებს ხელმძღვანელობდა პონტიფიკუსების კოლეგია, რომელიც კრებდა კომიციას, სწორედ სიტყვიდან Carale - მოოდება წამოვიდა კომიციის სახელწოდებაც.