cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
აფხაზური ენა
ანბანი
საბოლოო ჯამში ენათმეცნიერები, რომლებიც სხვადასხვა დროს აფხაზური ანბანის შექმნაზე ზრუნავდნენ, იყვნენ პეტერ ფონ უსლარი, დიმიტრი გულია, კონსტანტინე მაჭავარიანი, ალექსეი ჭოჭუა და ნიკო მარი.
გრამატიკა
აფხაზურ ენაზე ყველა საზოგადო არსებითი და ზედსართავი სახელის, აგრეთვე, მასდარისა და მიმღეობის და სახელების ფორმა იწყება а-თავსართით.
а-баӷәаза, а-гәыла, а-ду, а-дәы, а-жә, а-кәац, а-қәаб და სხვები.
გამონაკლისი: a-თავსართის გარეშე იწყება ყველა სხვა მეტყველების ნაწილები.
иахьа, уаҵәы, иацы, ирласны, нанду, нхыҵ და სხვები.
აფხაზურ ენაში გვხვდება ერთპირიანი, ორპირიანი, სამპირიანი და ხანდახან ოთხპირიანი ზმნები. ერთპირიანი ზმნის ფორმა შედარებით მარტივია. აფხაზურ ზმნას აქვს ორი — მხოლობითი და მრავლობითი რიცხვი. ზმნა გამოხატავს კლასს, აგრეთვე პირს: პირველს, მეორე და მესამეს.
აფზახური ზმნა შეიძლება იყოს მარტივი (მაგ.: атәара (а-тәа-ра), агылара (а-гыла-ра), абара (а-ба-ра), агара (а-га-ра)) და შედგენილი (მაგ.: абзиабара (а-бзиа-ба-ра), аԥатуқәцара (а-ԥату-қәҵа-ра), аԥсшәаҳәара (а-ԥсшәа-ҳәа-ра)).
მარტივი ზმნა შედგება: а — სალექსიკონო (ზოგადი) ფორმის პრეფიქსი, ფუძისაგან და ра — სუფიქსისაგან. უღლების დროს, პრეფიქსი — а და სუფიქსი — ра იკარგება.
აფხაზური ზმნის კლასოვან-პიროვან პრეფიქსებში გამოიყოფა პრეფიქსების ორი რიგი: დ-ს რიგის და ლ-ს რიგის. დ-ს რიგის ნიშანი (с, у, б, д, и) ზმნის დასაწყისში დგას, ხოლო ლ-ს რიგის პირის ნიშანი (с, у, б, и, л, и(а)) დ-ს რიგის მერე, ან დ-სა და ლ-ს შორის შეიძლება სხვა გრამატიკული ელემენტები იყოს განლაგებული:
ერთპირიან (გარდაუვალ) ზმნას რომელიც დ-რიგის ზმანს განეკუთვნება იწარმოება შემდეგნაირად:
ორპირიანი ზმნები ლ-რიგის ზმნებს განეკუთვნებიან და ისინი იწარმოებიან შემდეგნაირად:
იმ ზმნებში რომელთა ნაცვალსახელის პირის ნიშნები с, шә, ҳ დგანან б, г, д, ж, жә, ӡ, ҩ თანხმოვნების წინ, მჟღერდებიან და გადადიან з, жә, аа-ში.
აფხაზურ ენაში ზმნები იყოფა სტატიკურ და დინამიკურ ზმნებად. მდგომარეობის და კუთვნილების აღმნიშვნელი ზმნები სტატიკურია, ხოლო მოქმედებისა და მოძრაობის — დინამიკური.
სტატიკური ზმნის ფუძედ ხშირად გამოიყენება არსებითი ან ზედსართავი სახელი:
დინამიკურ და სტატიკურ ზმნებში აწმყო სხვადასხვანაირად იწარმოება.
აწმყო (სტატიკური ზმნა)
სტატიკური ზმნებით აწმყოს ფორმა იწარმოება -уп / -оуп სუფიქსების მეშვეობით.
პირის ნიშანი + ზმნის ძირი + уп / -оуп
თუ ფუძე მთავრდება ხმოვანზე ან а-ზე, იქნება оуп (а+уп), თუ თანხმოვანზე ან ხმოვან ы-ზე, მაშინ — уп (о არ იქნება).
აწმყო (დინამიკური ზმნა)
დინამიკური ზმნებით აწმყოს ფორმა იწარმოება -оит / -уеит სუფიქსების მეშვეობით.
პირის ნიშანი + ზმნის ძირი + оит / уеит
თუ ფუძე მთავრდება ხმოვანზე, იქნება оит დაბოლოება, თუ თანხმოვანზე, аа-ზე ან ҳа-ზე, მაშინ — уеит.
ნაწმყო (სრული)
ნაწმყო სრული დრო იწარმოება -ит / -еит სუფიქსების მეშვეობით.
პირის ნიშანი + ზმნის ძირი + ит / еит
თუ ფუძე მთავრდება а ხმოვანზე, იქნება еит დაბოლოება, ყველა დანარჩენ შემთხვევაში იქნება — ит.
ნაწმყო (უსრული)
პირის ნიშანი + ზმნის ძირი + он / уан
თუ ფუძე მთავრდება ხმოვანზე, იქნება он დაბოლოება, თუ თანხმოვანზე, аа-ზე ან ҳа-ზე, მაშინ — уан.
ნაწმყო განუსაზღვრელი დრო იწარმოება -н სუფიქსის მეშვეობით.
მყოფადი
მყოფადი დრო იწარმოება -п//шт სუფიქსების მეშვეობით.
პირის ნიშანი + ზმნის ძირი + п//шт
მყოფადი (კატეგორიული)
მყოფადის კატეგორიული ფორმა იწარმოება -рауп / -роуп სუფიქსების მეშვეობით.
პირის ნიშანი + ზმნის ძირი + рауп / роуп
თუ ფუძე მთავრდება а ხმოვანზე, იქნება роуп დაბოლოება, ყველა დანარჩენ შემთხვევაში იქნება — рауп???.
არსებითი სახელის ფორმა — გარდაქცევითობა
აფხაზურ ენაში არსებით სახელს ე. წ. გარდაქცევითობის ფორმა გააჩნია. აღნიშნული ფორმა იწარმოება შემდეგი ფორმულის მიხედვით: ₳ -....+ с
არსებითი სახელის ფორმა — ინსრტუმენტალისი
აფხაზურ არსებით სახელს აგრეთვე აქვს ე/ წ/ ინსტრუმენტალისი. აღნიშნული ფორმა იწარმოება შემდეგი ფორმულის მიხედვით: ₳ -....+ ла
აფხაზური ენაში თვლის სისტემა ოცობითია.
აფხაზურ ენაში ზედსართავი სახელი შეიძლება იყოს ვიტარებითი და მიმართებითი.
ვითარებითი ზედსართავი სახელი მომდინარეობს სხვა მეტყველების ნაწილებისაგან აფიქსების დართვის გარეშე: ахьшәашәа, аҵар, аиҵбы, ашуәакәа, аҟаԥшь... ვითარებითი ზედსართავი სახელი შესატყვისებებში მსაზღვრელია და მოსდევს საზღვრულს (არსებით სახელს ან მეტყველების სხვა ნაწილს): аӡӷаб ԥшӡа, аҵәа хаа, ахаҵа ӷәӷәа, ахшыҩ ҵар...
ზედსართავი სახელის კითხვებია: дзеиԥшроузеи? როგორი? (სულიერი ადამიანი); изеиԥшроузеи? როგორი? (უსულო საგნები და ცხოველები).
შედარებითი და აღმატებითი ხარისხები:
აფხაზურ ენაშ თანდებულები შედარებით ცოტაა. ისევე, როგორც ქართულში ისინი ადგილს, დროს, მიმართულებას აღნიშნავენ. აფხაზური თანდებულებია: -ахь, -аҿы , -ҟа , -нӡа , -ҟны , -зы , -шҟа , -нтә(и).
არის შემთხვევები, როდესაც მიმართულების თადებულები წინადადებაში არ გამოიყენება, მაგრამ მიმართულების მიმართულება იგუისხმება: Лана лаб Аҟәа дцеит.
ევლია ჩელები
აფხაზური ენის შესახებ არსებული პირველი ცნობები, რომლებიც დღემდე შემოინახა ХVII საუკუნის ცნობილ თურქ მოგზაურს ევლია ჩელების (Evliya Çelebi) ეკუთვნის. ევლია ჩელები თავის მოგზაურობას 1640 წელს შესდგომია და დაუსრულებია 1670 წელს. მას მოუვლია ყირიმი, რუმელია, ავსტრია, ალბანეთი, კრეტა, დალმაცია, თესალონიკი, აზერბაიჯანი, საქართველო და თავისი შთაბეჭდილებები ერთ წიგნად შეუკრავს, ხოლო წიგნისთვის კი „სეაჰათნამე“ (სამოგზაურო წიგნი) უწოდებია. მოგზაურს გარდა ზოგადი ცნობებისა არაბული ასოებით ჩაუწერია ზოგი აფხაზური სიტყვა. აფხაზური ენა ახალგაზრდა სამწერლობო ენაა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აფხაზეთი კატეგორია:საქართველოს ენები კატეგორია:ენები ოცობითი თვლის სისტემით
სინათლე
სინათლე — ელექტრომაგნიტური გამოსხივება თვალისთვის ხილული ტალღის სიხშირით, ან ტექნიკური ან მეცნიერული მნიშვნელობით, ნებისმიერი სიხშირის ელექტრონაგნიტური გამოსხივება. ხილული სინათლის ტალღის სიგრძე იცვლება 380–400 ნანომეტრიდან 760–780 ნმ–მდე, სიხშირით 405 ტჰც-დან 790 ტჰც–მდე. ფიზიკაში ტერმინი სინათლე მოიცავს გამოსხივების მოსაზღვრე რეგიონებს: ინფრაწითელს (დაბალ სიხშირეში) და ულტრაიისფერს (მაღალში), რომელიც ადამიანის თვალის მიერ ვერ აღიქმება. ელემენტარული ნაწილაკი, რომელიც განსაზღვრავს სინათლეს არის ფოტონი. სინათლის სამი ძირითადი მახასიათებელია (ანუ ყველა ელექტრომაგნიტური გამოსხივების):
მისი სიჩქარე, ვაკუუმში 300 000 000 მეტრი წამში (300 000 კილომეტრი წამში), ბუნების ერთ–ერთი ძირითადი მუდმივაა. სინათლეს ახასიათებს ორივე – ტალღისა და ნაწილაკის თვისებები. ეს მახასიათებელი ცნობილია, როგორც ტალღურ–ნაწილაკური დუალიზმი. მეცნიერებას სინათლის შესახებ ოპტიკას უწოდებენ, ის თანამედროვე ფიზიკის კვლევის მნიშვნელოვანი სფეროა.
ლიტერატურა
კატეგორია:სინათლე
Lasioglossum asaphes
Lasioglossum asaphes — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1986 წელს.
სქოლიო
asaphes
აქიუ
აქიუ, აფხაზ სპელეოლოგთა მღვიმე — კარსტული მღვიმე გუდაუთის მუნიციპალიტეტში, დაბა ახალი ათონის მახლობლად, მდ. ფსირცხის მარცხენა ნაპირზე. ზღვის დონიდან 160 მ. 30 მ სიგრძის ვიწრო ხვრელით უერთდება 30 მ სიმაღლის მთავარ დარბაზს. სტალაგმიტებითა და სტალაქტიტებით მორთული დარბაზების საერთო სიგრძეა 125 მ. აქიუში ნაპოვნია მღვიმური დათვის ძვლები.
ლიტერატურა
კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მღვიმეები კატეგორია:გუდაუთის მუნიციპალიტეტი
1271
თარიღი უცნობია
*
ხაკობო არბენს გუსმანი
ხაკობო არბენს გუსმანი (Jacobo Árbenz Guzmán; დ. 14 სექტემბერი, 1913 — გ. 27 იანვარი, 1971) — გვატემალელი სამხედრო ოფიცერი და პოლიტიკური მოღვაწე, რომელიც 1944—1951 წლებში მუშაობდა გვატემალის თავდაცვის მინისტრად, 1951—1954 წლებში კი იყო ქვეყნის პრეზიდენტი.
იგი ჩამოგდეს აშშ-ის მთავრობისა და ცენტრალური სადაზვერვო სააგენტოს მიერ მოწყობილი სახელმწიფო გადატრიალიბის შედეგად, სახელმწიფოს სათავეში სამხედრო ხუნტა მოვიდა გენერალ კარლოს კასტილიოს ხელმძღვანელობით.
გადატრიალების შემდეგ ის ქვეყნიდან გაიქცა და 1971 წელს მექსიკაში გარდაიცვალა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გვატემალის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 14 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1913 კატეგორია:გარდაცვლილი 27 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1971
ტოლსტოი
ტოლსტოი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ექიმები საზღვრებს გარეშე
ექიმები საზღვრებს გარეშე (Médecins sans frontières) — არასამთავრობო საერთაშორისო ორგანიზაცია, რომელიც უზრუნველყოფს შეიარაღებული კონფლიქტებითა და ბუნებრივი კატასტროფებით დაზარალებული მოსახლეობის სამედიცინო მომსახურებას.
ორგანიზაცია დაარსდა პარიზში 1971 წელს, რათა დახმარებოდა ნიგერიის შეიარაღებული კონფლიქტის მსხვერპლთ.
ორგანიზაციას 1999 წელს გადაეცა ნობელის პრემია მშვიდობის განმტკიცების დარგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საერთაშორისო ორგანიზაციები კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები მშვიდობის განმტკიცებაში
კიმ დე ჯუნი
კიმ დე ჯუნი (, დ. 3 დეკემბერი, 1924, მოკფო — გ. 18 აგვისტო, 2009) — სამხრეთ კორეის პრეზიდენტი (25 თებერვალი, 1998 — 24 თებერვალი, 2003). ნობელის პრემიის ლაურეატი მშვიდობის განმტკიცების დარგში. დემოკრატიული პარტიის ლიდერი.
დაიბადა 1924 წელს მოკფოში, გლეხის ოჯახში. 1953 წელს დაამთავრა კონგუკის უნივერსიტეტი. პოლიტიკური კარიერა დაიწყო 1954 წელს. 1960 წელს არჩეული იქნა კორეის ეროვნული კრების დეპუტატად. 1971 წელს გახდა ახალი დემოკრატიული პარტიის კანდიდატი საპრეზიდენტო არჩევნებში. 1973-1978 წწ. იყო დაპატიმრებული ანტისამთავრობო მოღვაწობისათვის. 1980 წელს კვლავ დააპატიმრეს და გამოუტანეს სასიკვდილო განაჩენი, მაგრამ მალევე შეუცვალეს სამუდამო პატიმრობით. 1982წელს გაათავისუფლეს და მიღო აშშ-ში გამგზავრების გადაწყვეტილება. 1985 წელს დაბრუნდა კორეაში და დაიწყო ბრძოლა ჩონ დუ ხვანის რეჟიმის წინააღმდეგ. 1987 და 1992 წელს ჩაება საპრეზიდენტო არჩევნებში, მაგრამ წარუმატებლად.
1997 წლის 18 დეკემბრის საპრეზიდენტო არჩევნები მოიგო და დაიკავა ქვეყნის მეთაურის თანამდებობა 5 წლით. 2000 წელს გახდა ნობელის პრემიის ლაურეატი მშვიდობის დარგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სამხრეთ კორეის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 3 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1924 კატეგორია:გარდაცვლილი 18 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 2009 კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები მშვიდობის განმტკიცებაში
ტიპი ჰედრენი
ტიპი ჰედრენი (Tippi Hedren; 19 იანვარი, 1930) — ამერიკელი მსახიობი, მოდელი და ცხოველტა უფლებების დამცველი. მან სახელი გაითქვა ალფრედ ჰიჩკოკის ფილმებში „ჩიტები“ და „მარნი“ შესრულებული როლებით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 1930 კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
ჟოზეფინ ბატლერი
ჟოზეფინ ელიზაბეტ ბატლერი ( დ.13 აპრილი,1828, მილფილდში, ნორთუმბერლენდი, ინგლისი — 30 დეკემბერი,1906, ვულერი, ნორთუმბერლენდი, ინგლისი) — ინგლისელი ფემინისტი და სოციალური რეფორმატორი ვიქტორიანულ ეპოქაში, რომელმაც დიდი როლი ითამაშა ქალთა განათლებისა და საზოგადოებრივი ჯანდაცვის პირობების გაუმჯობესებაში.
ადრეული წლები
ჯოზეფინ გრეი დაიბადა 1828 წლის 13 აპრილს, მილფილდში, ნორთუმბერლენდში, მდიდარი პოლიტიკური რეფორმატორების ოჯახში. იგი იყო ჰანა ანეტის და ჯონ გრეის მეოთხე ქალიშვილი. მისი ბიძაშვილი იყო ერლ გრეი, ბრიტანეთის პრემიერ მინისტრი 1830–1834 წლებში. ჯოზეფინ გრეი განათლებას ძირითადად შინ იღებდა. ჯონი შვილებს თანაბრად ექცეოდა. მათ ასწავლა პოლიტიკა და სოციალური საკითხები. ჯონის პოლიტიკურმა მოღვაწეობამ და იდეოლოგიამ ძლიერი გავლენა მოახდინა მის ქალიშვილზე, ისევე როგორც რელიგიურმა სწავლებამ, რომელიც მან დედისგან მიიღო.
ოჯახური ცხოვრება
1852 წელს იგი დაქორწინდა ჯორჯ ბატლერზე, რომელიც იყო მეცნიერი და ანგლიკანური ეკლესიის სასულიერო პირი. ის იზიარებდა მის სიძულვილს სოციალური უსამართლობის მიმართ. წყვილს ასევე ჰქონდა ძლიერი მარცხნივ|მინი|ჟოზეფინ ბატლერი, 1851, ჯორჯ რიჩმონდის პორტრეტი ქრისტიანული რწმენა. ჯორჯის კარიერამ ისინი ჯერ ოქსფორდში წაიყვანა, სადაც ჟოზეფინმა ქალისათვის უჩვეულო და შეუძლებელი განათლება მიიღო. 1852 წლის ნოემბერში ბატლერებს შეეძინათ ვაჟი, ჯორჯ გრეი ბატლერი, 1854 წლის მაისში კი არტურ სტენლი. ჟოზეფინის ოქსფორდის მოგონებები ძირითადად ქალთმოძულე საზოგადოებასთან იყო დაკავშირებული. იგი ხშირად ერთადერთი ქალი იყო სოციალურ შეკრებებზე.1857 წელს წყვილი ოქსფორდიდან კლიფტონში, ბრისტოლის მახლობლად გადავიდა მას შემდეგ, რაც ჯორჯ ბატლერი დაინიშნა ჩელტენჰემის კოლეჯის ვიცე-დირექტორად. 1857 წელს დაიბადა მათი მესამე ვაჟი ჩარლზი. 1859 წლის მაისში ბატლერებს შეეძინათ მათი საბოლოო შვილი, ევანჯელინ მერი, რომელიც ევას სახელით არის ცნობილი. 1864 წლის აგვისტოში ევა კიბის მოაჯირიდან გადავარდნისას დაიღუპა. ამ ამბის შემდეგ ჟოზეფინი დეპრესიაში ჩავარდა და რამდენიმე წელი უძილობა აწუხებდა. ის მომხდარზე 30 წლის განმავლობაში ვერ საუბრობდა. თავის მწუხარებასთან გამკლავების მიზნით, ბატლერმა საქველმოქმედო საქმიანობა დაიწყო.
პოლიტიკური საქმიანობა
მინი|ჯორჯ ბატლერი, ჟოზეფინის მეუღლე 1867 წელს ჯოზეფინ ბატლერი დაინიშნა ჩრდილოეთ ინგლისის ქალთა უმაღლესი განათლების საბჭოს პრეზიდენტად. შემდეგ წელს ჟოზეფინი ჩაერთო კამპანიაში, რათა დაერწმუნებინა კემბრიჯის უნივერსიტეტი, მეტი შესაძლებლობები მიეცა ქალი სტუდენტებისთვის. ამ კამპანიის შედეგად ჩატარდა ლექციები ქალებისთვის და მოგვიანებით შეიქმნა ნიუნჰემის კოლეჯი. 1869 წელს ჯოზეფინ ბატლერმა დაიწყო კამპანია გადამდებ დაავადებათა კანონის წინააღმდეგ. ეს აქტები შემოღებულ იქნა 1860-იან წლებში, შეიარაღებულ ძალებში ვენერიული დაავადების შემცირების მცდელობით. ბატლერმა ძირითადად გააპროტესტა კანონები, რომლებიც მხოლოდ ქალებს ეხებოდა. ბატლერს დიდი სიმპათიით იყო განწყობილი მეძავი ქალების მდგომარეობის მიმართ, რომლებიც, მისი აზრით, დაბალი შემოსავლისა და უმუშევრობის გამო მისდევდნენ ამ საქმიანობას. 1890 წელს, ქმრის გარდაცვალების შემდეგ, ჟოზეფინმა დაწერა ჯორჯ ბატლერის მოგონებები (1892) და დიდი ჯვაროსნული ლაშქრობის პირადი მოგონებები (1896). ცხოვრების ბოლო რამდენიმე წლის განმავლობაში, ჟოზეფინა სუფრაჟისტების ეროვნული კავშირის მხარდამჭერი გახდა.
გარდაცვალება და მემკვიდრეობა
1901 წლიდან ბატლერმა დაიწყო საზოგადოებრივი ცხოვრებიდან წასვლა, თანამდებობის დატოვება და უფრო მეტი დროის გატარება დაიწყო ოჯახთან. 1903 წელს იგი გადავიდა ვულერში, ნორთუმბერლენდში, უფროს ვაჟთან ახლოს საცხოვრებლად. 1906 წლის 30 დეკემბერს იგი სახლში გარდაიცვალა და ახლომდებარე სოფელ კირკნიუტონში დაკრძალეს. 2006 წელს, დურჰამის უნივერსიტეტს, მე-19 საუკუნის სოციალური რეფორმატორის, ჯოზეფინ ბატლერის სახელი ეწოდა, რომელმაც დიდი გავლენა მოახდინა საზოგადოების შეხედულებებზე ქალთა ჯანმრთელობაზე და განათლებაზე. ლონდონის ეკონომიკის სკოლის ქალთა ბიბლიოთეკაში ინახება ბატლერთან დაკავშირებული მრავალი კოლექცია. მათ შორისაა ქალთა ეროვნული ასოციაციის ნაშრომები, ჟოზეფინ ბატლერის წერილების კოლექცია; და ჯოზეფინ ბატლერის საზოგადოებრივი ბიბლიოთეკა, რომელიც შედგება საზოგადოების მიერ შეგროვებული წიგნებისა და ბროშურებისგან.
მირჩა მოხუცებული
მინი|მარჯვნივ|200პქ|მირჩა მოხუცებული მირჩა მოხუცებული (დ. 1355 — გ. 1418) — ვლახეთის თავადი 1386–1418 წწ. ბასარაბების დინასტიის წარმომადგენელი. დიდი როლი ითამაშა ქვეყნის დამოუკიდებლობისათვის ბრძოლის საქმეში. იგი თავად რადუ I-ისა და კალინიკას შვილია.
სქოლიო
კატეგორია:ვლახეთის მმართველები კატეგორია:რუმინეთის ისტორია კატეგორია:დაბადებული 1355 კატეგორია:გარდაცვლილი 1418
ანგერა
ანგერა (Anguera) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, ბაიას შტატში. მიეკუთვნება ბაიას შტატის ჩრდილო-ცენტრალურ მეზორეგიონს.
2011 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 10 248 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 158.729 კმ²-ია. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 64.56 კმ²-ზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბაიას შტატის მუნიციპალიტეტები
Microdaphne morrisoni
Microdaphne morrisoni — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
აძლაგარა
აძლაგარა — სოფელი საქართველოში, აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკის გუდაუთის მუნიციპალიტეტში (ლიხნის თემი), მდინარეების გუდოუსა და აძლაგარის მდინარეთაშუეთზე. ზღვის დონიდან 25 მ, გუდაუთიდან 6 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ.
სქოლიო
კატეგორია:ლიხნის თემის სოფლები
Deus ex machina
დეუს ექს მახინა (ტრანსლიტერაცია ლათინური სიტყვებისა:Deus ex machina, რომლებიც თარგმანია ბერძნული ფრაზისა: ἀπὸ μηχανῆς θεός — „მანქანიდან გამოსული ღმერთი“) — დრამატურგიული და სადადგმო ხერხი ძველ ბერძნულ თეატრში: სცენაზე ღმერთის მოულოდნელი გამოჩენა, რომელიც ცვლიდა მოქმედების განვითარებას, წყვეტდა ძირითად კონფლიქტს, განსაზღვრავდა პიესის გმირების ბედს. ღმერთის როლის შემსრულებელ მსახიობს სცენაზე მაღლიდან საგანგებო ამწე მანქანის — ეორემის დახმარებით ჩამოუშვებდნენ ხოლმე. ეს ხერხი გამოიყენა სოფოკლემ „ფილოქტეტეში“, ევრიპიდემ ტრაგედიებში: „ელენე“, „იპოლიტე“, „ელექტრა“, „იფიგენია ტავრიდაში“ და სხვ. გადატანითი მნიშვნელობითი ფრაზა ნიშნავს ამა თუ იმ კონფლიქტის მოულოდნელ გადაწყვეტას.
სქოლიო
კატეგორია:ლათინური ტერმინები და ფრაზები
სირაუენი
სირაუენი პატარა, მთის ღრმა ტბაა, რომლის ფსკერიც დაფარულია ქვიშითა და ნაწილობრივ ტალახით.
წარსულში, იყო დიდი, უწყვეტი ჰიდროლოგიური სისტემის ნაწილი, რომელმაც წარმოქმნა თვითონ სირაუენი, ტბა კუიტსეო და ტბა პაცკუარო. მათი წყლით იკვებებოდა მდინარე ლერმა. დღეს, კუიტსეო და პაცკუაროს მსგავსად, ეს ჩაკეტილი აუზია, თუმცა ეკოლოგები მას მიიჩნევენ ლერმა-ჩაპალას აუზის სუბ-აუზად.
ტბაში გავრცელებულია თევზი Allotoca meeki, რომელიც ამ ტბისთვის ენდემურია.
სქოლიო
კატეგორია:მექსიკის ტბები
გულნარა პატარიძე
გულნარა (გულიკო) პატარიძე (Goulnara Kethevan Pataridze) (დ. 22 ივლისი, 1943, პარიზი, — გ. 2 ივნისი, 2003, იქვე; დაკრძალულია ლევილის სასაფლაოზე) — საფრანგეთში მოღვაწე ქართველი ჟურნალისტი.
დაიბადა პოლიტიკური ემიგრანტების — ელისე პატარიძისა და თამარ ალშიბაიას ოჯახში. დაამთავრა ჟან დე ლეფონტენის ლიცეუმი, შემდეგ — პარიზის უნივერსიტეტის მთარგმნელთა და თარჯიმანთა უმაღლესი სკოლა. 1967 წლიდან მუშაობდა „რადიო თავისუფლების“ ქართულ რედაქციაში, 1986 წლიდან გარდაცვალებამდე კი იყო მისი დირექტორი. ქართულის და ფრანგულის გარდა თავისუფლად ფლობდა რუსულ, გერმანულ და ინგლისურ ენებს, რაც საშუალებას აძლევდა მოეპოვებინა მსმენელთა ფართო წრისთვის ხშირად მიუწვდომელი ინფორმაცია. თანამშრომლობდა ემიგრანტულ ბეჭდვით პრესაშიც („ივერია“, „თავისუფლების ტრიბუნა“). ცნობილი იყო საქართველოს ამბების ობიექტური გაშუქებით. დაქორწინებული იყო დავით (დათიკო) ურატაძეზე (გრიგოლ ურატაძის ძმისშვილი, დ. 1916 — გ. 1978). გულნარა პატარიძის ძმა — ოთარ პატარიძე საფრანგეთის ქართული სათვისტომოს ერთ-ერთი ხელმძღვანელია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 2 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1943 კატეგორია:გარდაცვლილი 2 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 2003 კატეგორია:ქართველი ჟურნალისტები კატეგორია:ქართველები საფრანგეთში კატეგორია:ლევილის სასაფლაო
23 ივლისი
23 ივლისი — გრიგორიანული კალენდრის 204-ე დღე (ნაკიან წლებში – 205-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 161 დღე.
იხილეთ აგრეთვე
სხვა თვეები
0723
სან-ხოსე (დინაგატის კუნძულები)
სან-ხოსე (ოფიციალურად სან-ხოსეს მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa San Jose; Bayan ng San Jose) ― მეოთხე კლასის მუნიციპალიტეტი დინაგატის კუნძულების პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 26 375 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 12 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:დინაგატის კუნძულების მუნიციპალიტეტები
Waiting for the Sirens' Call
Waiting for the Sirens' Call — ინგლისური როკ-ჯგუფ New Order-ის მერვე სტუდიური ალბომი, გამოცემული 2005 წელს. დღეისათვის იგი არის ჯგუფის უკანასკნელი სტუდიური დისკი. წარმატება იქონია მისმა სინგლმა „Krafty“. სიმღერა „Hey Now What You Doing“ მოხვდა Indesit Moon-ის რეკლამაში.
კლამშელის ჩანჩქერი
კლამშელი — ჩანჩქერი აღმოსავლეთ ავსტრალიაში, კვინსლენდის შტატში. ეს ადგილი მდებარეობს ვურუნურანის ეროვნული პარკში. კლამშელის ჩანჩქერიდან 46 კილომეტრში მდებარეობს მარჯნის ზღვა, ხოლო ჩანჩქერიდან 1330 კილომეტრში მდებარეობს შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი ბრისბენი.
Waiting for the Sirens' Call
სქოლიო
კატეგორია:New Order-ის ალბომები კატეგორია:2005 წლის ალბომები კატეგორია:London Records-ის ალბომები კატეგორია:ალბომები სტიუარტ პრაისის პროდიუსერობით კატეგორია:ალბომები ჯონ ლეკის პროდიუსერობით კატეგორია:ალბომები სტივენ სტრიტის პროდიუსერობით
კლამშელის ჩანჩქერი
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:კუინზლენდის ჩანჩქერები
აქსაკოვი (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი აქსაკოვი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
აქლემისებრნი
აქლემისებრნი (Camelidae) — მცოხნელი ძუძუმწოვრების ოჯახი კორძფეხიანთა (Tylopoda) ქვერიგისა. აქვთ დიდი, ტლანქი სხეული (სიმაღლე მინდაოში 70-210 სმ), გრძელი კისერი, გაყოფილია ზედა ტუჩი, კიდურებზე ორ-ორი თითი, რომლებიც პატარა ჩლიქებით ბოლოვდება. აქლემისებრთათვის დამახასიათებელია ოვალური ერითროციტები, რაც გამონაკლისია ძუძუმწოვრებში. გავრცელებული არიან აზიაში, აფრიკასა და სამხრეთ ამერიკაში. ცნობილია სამი გვარი: აქლემი, ვიკუნია და ლამა. ველურად გვხვდება ჰუანაკო, ვიკუნია და ორკუზიანი აქლემი.
სქოლიო
*
I'm Breathless
I'm Breathless: Music from and Inspired by the Film Dick Tracy — მომღერალ მადონას მეშვიდე სტუდიური ალბომი. ალბომი სპეციალურად ჩაიწერა ისე, რომ მისი გამოსვლა ფილმ „დიკ ტრეისის“ პრემიერას - 1990 წლის 22 მაისს დამთხვეოდა (რომელშიც ჟღერს სიმღერები ამ ალბომიდან). ალბომი 7 მილიონი ასლის ოდენობით იქნა გაყიდული.
სერტიფიცირებები
!scope="row"|მსოფლიო
მასუდ ფანაჰი
მასუდ ფანაჰი (Məsud Pənahi დ. 10 იანვარი, 1943, ზენჯანი) — აზერბაიჯანელი და გერმანელი ანიმაციური რეჟისორი, კინომხატვარი, ანიმატორი და სცენარისტი.
ბიოგრაფია
მასუდ ფანაჰი დაიბადა 1943 წლის 10 იანვარს ირანის ქალაქ ზენჯანში ცნობილი აზერბაიჯანელი მწერლის აბას ფანაჰი მაკულუს ოჯახში. წლების შემდგომ ოჯახი ბაქოში გადმოდის საცხოვრებლად, სადაც მასუდმა 1966 წელს დაამთავრა აზიმ აზიმზადეს სახელობის სამხატვრო სკოლა, ხოლო 1972 წელს დაამთავრა კინემატოგრაფიის საკავშირო სახელმწიფო ინსტიტუტის და სარეჟისორო კურსები ანიმაციის საკავშირო სახელმწიფო კინემატოგრაფიის ინსტიტუტში.
1973-1979 წლებში მუშაობდა ჯაფარ ჯაბარლის სახელობის კინოსტუდიაში „აზერბაიჯანფილმი“ ანიმაციური ფილმების რეჟისორად და მხატვრად. ამ წლებში მან ანიმაციის რამდენიმე კურსი ჩაატარა და მოამზადა ათობით ანიმაციის სპეციალისტი.
1979 წლიდან ცხოვრობს გერმანიაში. მან მონაწილეობა მიიღო 60-ზე მეტი ანიმაციური ფილმის გადაღებაში ბერლინის ცენტრალურ ტელევიზიაში და სხვადასხვა ანიმაციურ სტუდიაში.
ფანაჰის ერთ-ერთი უკანასკნელი ნამუშევარია ანიმაციური ფილმი „დუმილის დარღვევა“ („Zerstörter Friede“), რომელიც 2012 წელს გადაიღეს ბერლინში აზერბაიჯანული დიასპორის მხარდაჭერით. ფილმი მოგვითხრობს ხოჯალის ხოცვა-ჟლეტის შესახებ.
2020 წელს, გერმანიაში, ბერლინში გამოიცა მასუდ ფანაჰის ავტობიოგრაფიული წიგნი.
აქსელროდი (მრავალმნიშვნელოვანი)
საკუთარი სახელი აქსელროდი შეიძლება აღნიშნავდეს ერთ-ერთ შემდეგ პიროვნებათაგანს:
უელინგტონი
უელინგტონი (ინგლ. Wellington, მაორ. Te Whanga-nui-a-Tara) — ახალი ზელანდიის დედაქალაქი. მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით ქვეყნის მეორე ქალაქი ოკლენდის შემდეგ, ოკეანეთის ქვეყნებში ყველაზე დიდი დედაქალაქი და მსოფლიოში ყველაზე სამხრეთით მდებარე დედაქალაქი. ქალაქი მდებარეობს უელინგტონის რეგიონში, ჩრდილოეთი კუნძულის სამხრეთ ნაწილში. მაორის ენაზე უელინგტონის დასახელებაა — ტე ფანგა-ნუი-ა-ტარა (მაორ. Te Whanga-nui-a-Tara).
ეტიმოლოგია
ქალაქ უელინგტონს სახელი დაერქვა ბრიტანეთის იმპერიის გამოჩენილი მხედართმთავრის, ვატერლოოს ბრძოლის გამარჯვებულის, გაერთიანებული სამეფოს პრემიერ-მინისტრის, უელინგტონის I ჰერცოგის ართურ უელსლის პატივსაცემად „ქალაქის მომავლის მეტროპოლიასთან სამუდამო დაკავშირების“ მიზნით, ასევე ჰერცოგისთვის მადლიერების ნიშნად, რომელმაც მხარი დაუჭირა ქალაქის დამფუძნებელის უილიამ უეიკფილდის კოლონიზაციური გეგმების პრინციპებს.
ახალი ზელანდიის მკვიდრი მოსახლეობა — პოლინეზიელი ხალხი მაორები, ქალაქს იცნობენ სამი დასახელებით. პირველი მათგანია — ტე ფანგა-ნუი-ა-ტარა (მაორ. Te Whanga-nui-a-Tara, ითარგმნება როგორც „ტარას დიდი უბე“). მეორე — პონეკე (მაორ. Pōneke), მესამე — ტე უპოკო-ო-ტე-იკა-ა-მაუი (მაორ. Te Upoko-o-te-Ika-a-Māui, ითარგმნება როგორც „თევზ მაუის თავი“).
ამას გარდა, უელინგტონს აქვს რამდენიმე მეტსახელი: დედაქალაქი-უბე (The Harbour Capital), ველივუდი (Wellywood = Wellington + Hollywood) და ქარების ქალაქი (Windy City).
ერთი კვირით, 2012 წლის ნოემბერში უელინგტონს ოფიციალურად გადაერქვა სახელი და ეწოდა მიდლ-ოფ-მიდლ-ირთ (Middle of Middle-earth, ანუ „ხმელეთის შუა ნაწილი“).
ბუნებრივი პირობები
უელინგტონი მდებარეობს ჩრდილოეთი კუნძულის სამხრეთ-დასავლეთ ნაწილში, ვულკანური წარმოშობის — უელინგტონის უბის ნაპირას, რომელიც ჩრდილოეთის და სამხრეთის კუნძულების ერთმანეთისგან გამყოფი კუკის სრუტის ნაწილია. კარგ ამინდში ქალაქიდან მკაფიოდ ჩანს სამხრეთის კუნძულზე მდებარე კაიკურას მთები. ქალაქიდან ჩრდილოეთით მდებარეობს კაპიტის სანაპიროს პლაჟები, აღმოსავლეთით — რიმუტაკას მთები.
უელინგტონი საკმაოდ ხშირად განიცდის ძლიერ შტორმულ ქარებს. კლიმატი — ზღვის სუბტროპიკულია. იანვრის საშუალო ტემპერატურაა — +16 °C, ხოლო ივლისის — დაახლოებით +8 °C. წელიწადში საშუალოდ მოდის 1445 მმ ნალექი, ძირითადად წვიმის სახით. თოვლი მოდის მხოლოდ მაღლა მთებში. ქალაქი მიჩნეულია სეისმო საშიშად. ბუნებრივი მცენარეულობა წარმოდგენილია ხეებით და ბუჩქებით, რომელთა შორის ჭარბობს მარადმწვანე სახეობები.
ქალაქში მდებარეობს 102 პარკი და დასასვენებელი და გასართობი ადგილი. უელინგტონის ფართობი შეადგენს 289,9 კმ²-ს.
განვითარების ისტორია
XIX საუკუნის დასაწყისში ევროპელების მიერ დაიწყო მკვიდრი მაორის მოსახლეობის მიწების მიტაცების პროცესი. 1839 წელს პოლკოვნიკმა უილიამ უეიკფილდმა, რომელიც მსახურობდა ახალზელანდიურ კომპანიაში, დააარსა ქალაქი ოდნავ ჩრდილოეთით მისი თანამედროვე მდებარეობიდან. მაგრამ 1840 წელს მდინარე ჰატის (Hutt, მაორ. Awakairangi) ძლიერმა ადიდებამ მოსახლეობა აიძულა გადასახლებულიყო სამხრეთით. პირველმა გადასახლებულებმა ქალაქს დაარქვეს უელინგტონი ფელდმარშალის, უელინგტონის I ჰერცოგის, გაერთიანებული ინგლისურ-ჰოლანდიური ჯარის მთავარსარდლის — ართურ უელსლის პატივსაცემად, იმ დახმარებისათვის, რომელიც მან გაუწია პირველ გადასახლებულებს. 1848 წლის ძლიერმა მიწისძვრამ ქალაქში გამოიწვია სერიოზული ნგრევები, ხოლო 1854 წელს ასევე ძლიერი მიწისძვრის გამო დაიღუპა ბევრი ადამიანი. 1865 წელს უელინგტონი გახდა ახალი ზელანდიის დედაქალაქი.
მოსახლეობა
2013 წლის მონაცემებით უელინგტონის საქალაქო ზონის მოსახლეობის რაოდენობა შეადგენდა 381 090 ადამიანს, ხოლო საქმიანი ცენტრის (Wellington City) რაოდენობა — 190 956 ადამიანს. ქალაქთან მიმდებარე დასახლებულ პუნქტებში, რომლებიც რეგიონალურად ეკუთვნიან „დიდ უელინგტონს“ ცხოვრობს კიდევ 190 134 ადამიანი. მოსახლეობის ყოველწლიური ზრდა საშუალოდ შეადგენს 3,5 %-ს.
მოსახლეობის რაოდენობის დაახლოებით 19 %-ს შეადგენენ 15 წელზე უმცროსი ბავშვები და დაახლოებით 9 %-ს 65 წელზე უფროსი ადამიანები. ეთნიკური ჯგუფების მიხედვით ჭარბობენ ევროპელები, რომლებიც შეადგენენ ქალაქის მოსახლეობის საერთო რაოდენობის დაახლოებით 70,2 %-ს. მეორე დიდი ეთნიკური ჯგუფია მაორები — ქალაქის მოსახლეობის საერთო რაოდენობის დაახლოებით 7,8 %-ს. ქალაქის მოსახლეობის დანარჩენი ნაწილი ძირითადად აზიელები და პოლინეზიური ქვეყნების ხალხის წარმომადგენლებია.
ძირითადი სასაუბრო ენაა ინგლისური. სხვა ყველაზე უფრო გამოსაყენებელი ენებია ფრანგული, მაორი, სამოური, გერმანული და ჩინური.
უელინგტონის მოსახლეობის დიდი ნაწილი ქრისტიანია. ქალაქში ასევე ცხოვრობენ ისლამის, იუდაიზმისა და ბუდიზმის მიმდევრები.
კულტურული მნიშვნელობა
უელინგტონი — ლამაზი და მშვიდი ქალაქია, ხიდების, ვიადუკების, გვირაბების, პარკების და სკვერების დიდი რაოდენობით. მრავალფეროვანია მისი არქიტექტორული სახე: ელექტიკური ნაგებობები, რომლებიც მიეკუთვნება XIX-XX საუკუნის პირველ ნახევარს, ქალაქის ქუჩებში შერწყმულია თანამედროვე ტიპის შენობებს და ხის მასობრივ ნაგებობებს. დედაქალაქის ერთ-ერთი საინტერესო ნაგებობაა — პარლამენტის მრგვალი შენობა, რომელსაც ქალაქის მოსახლეობა ეძახის ულეის. პარლამენტის მოპირდაპირე მხარეს მდებარეობს მთავრობის ყოფილი სასახლე, რომელიც მსოფლიოში სიდიდით მეორეა სისგან აშენებულ შენობებს შორის. ასევე ყურადღებას იპყრობს პავლე მოციქულის მონასტერი. შესანიშნავია დედაქალაქის ბოტანიკური ბაღი, რომელიც მდებარეობს მაღალი მთის ფერდოზე. ქალაქის დიდ სიამაყედ ასევე ითვლება ზოოპარკი, რომელშიც ცხოველები მოთავსებული არიან არა მარტო შემოფარგლულ უჯრედებში, არამედ ღია ფართე ვოლიერებში.
სქოლიო
კატეგორია:ახალი ზელანდიის ქალაქები კატეგორია:ოკეანეთის დედაქალაქები
სერბეთ-ოსმალეთის ომები (1876-1878)
სერბეთ-ოსმალეთის ომები (სერბულად: Српско-османски ратови [Srpsko-osmanski ratovi]), ასევე ცნობილი, როგორც სერბო-თურქების ომები ან სერბეთის ომი დამოუკიდებლობისთვის (Српски ратови за независност, Srpski ratovi za nezavisnost), იყო ორი დაპყრობითი ომი (1876-1877 და 1877-1878 წლებში), რომელიც გაიმართა სერბეთის სამთავროსა და ოსმალთა იმპერიას შორის. მონტენეგროს სამთავროსთან ერთად, სერბეთმა ოსმალეთის იმპერიას ომი გამოუცხადა 1876 წლის 30 ივნისს. მთავარი ევროპული ძალების ჩარევის შედეგად, ცეცხლის შეწყვეტა მოხდა შემოდგომაზე და მოეწყო კონსტანტინოპოლის კონფერენცია. მშვიდობას ხელი მოეწერა 1877 წლის 28 თებერვალს "სტატუს-კვო ანტე ბელუმის" საფუძველზე. მოკლევადიანი ფორმალური მშვიდობის შემდეგ, სერბეთმა ოსმალეთის იმპერიას ომი გამოუცხადა 1877 წლის 11 დეკემბერს. განახლებული საომარი მოქმედებები გაგრძელდა 1878 წლის თებერვლამდე. ომების ფინალური შედეგი ბერლინის კონგრესმა გადაწყვიტა (1878 წ.). სერბეთმა მოიპოვა საერთაშორისო აღიარება, როგორც დამოუკიდებელმა სახელმწიფომ და მისი ტერიტორიები გაფართოვდა.
კონფლიქტის დასაწყისში, სერბეთის ჯარი ცუდად იყო გაწვრთნილი და სუსტად შეიარაღებული, ოსმალთა იმპერიის ჯარისგან განსხვავებით. სერბული ჯარის შეტევითი მიზნები, რომლის შესრულებასაც ისინი ცდილობდნენ, ასეთი ძალის კვალობაზე გადაჭარბებულად ამბიციური იყო. მათ რამდენჯერმე განიცადეს დამარცხება, რაც იყო ცუდი დაგეგმვისა და ქრონიკული დაქსაქსულობის შედეგი. ამან საშუალება მისცა ოსმალთა ძალებს მოეგერიებინა სერბული ჯარის პირველი შეტევები და უკუეგდო ისინი. 1876 წლის შემოდგომაზე ოსმალთა იმპერიამ განაგრძო წარმატებული შეტევა, რომლის კულმინაცია იყო სოფელ ჯუნისთან მაღლობებზე გამარჯვების მოპოვება. მეორე კონფლიქტის დროს, 1877 წლის 13 დეკემბერსა და 1878 წლის 5 თებერვალს შორის პერიოდში, სერბეთის ჯარი გადაჯგუფდა იმპერიული რუსეთის დახმარებით, რომელიც, თავის მხრივ, რუსეთ-ოსმალეთის ომში იყო ჩაბმული. სერბებმა შექმნეს 5 სამხედრო კორპუსი, სამხრეთის მიმართულებით შეუტიეს ოსმალთა ჯარებს და ერთმანეთის მიყოლებით აიღეს რამდენიმე ქალაქი: ნიში, პიროტი, ლესკოვაცი და ვრანიე. ეს ომი დაემთხვა ბულგარელების აჯანყებას, მონტენეგრო-ოსმალეთის ომს და რუსეთ-ოსმალეთის ომსაც, რაც ერთად ცნობილია, როგორც ოსმალთა იმპერიის "დიდი აღმოსავლური კრიზისი".
წინაპირობები და მოწინააღმდეგე ძალები
1875 წელს სერბების რევოლუცია დაიწყო ოსმალთა იმპერიის პროვინციაში, კერძოდ, ჰერცეგოვინაში, რაც მალე ბოსნიის ვილაიეთის სხვა რეგიონებშიც გავრცელდა, ხოლო 1876 წლის გაზაფხულზე ქრისტიანი მოსახლეობის აჯანყების კერა გახდა ბულგარეთი. მიუხედავად იმისა, რომ ოსმალეთის იმპერიამ მყისიერად ჩაახშო რევოლუცია ბულგარეთში, ჰერცეგოვინასა და ბოსნიაში ბრძოლები გაგრძელდა. ამავე დროს, პოლიტიკური არასტაბილურობა თურქულ დედაქალაქში მომწიფდა 30 მაისს (1876 წ.), როცა სულთანი აბდულაზიზი გადააყენეს და ის ჩაანაცვლა მურად V-მ. ამ შესაძლებლობით ისარგებლეს და ორმა ნახევრად-დამოუკიდებელმა სერბეთისა და მონტენეგროს სამთავროებმა აირჩიეს დამოუკიდებლობა. შესაბამისად, მათ გამოაცხადეს ომი ოსმალეთის იმპერიის წინააღმდეგ 1876 წლის 18 ივნისს.
შეიარაღებული ძალები
მარცხნივ|მინი|200x200პქ| სერბეთის სამხედრო ბანაკი ომის დროს 1876 წელს. სერბეთის მთავარმა არმიამ რუს გენერალ მიხაილ ჩერნიაევის მთავარსარდლობით თავი მოიყარა ალექსინაცის სამხრეთ ციხესიმაგრესთან. ის შედგებოდა სამი სერბული დივიზიისგან და სხვადასხვა მოხალისე ფორმირებისგან, ჯამში 45 000 კაცით. ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ზაეჩარში მყოფმა მილოიკო ლეშიანინმა ქვეით ჯარს (6 000 კაცი) მისცა ბრძანება, რომელსაც მხარს უჭერდა კავალერია და ბულგარული ლეგიონი (2 000 კაცი). დასავლეთში იყო ორი სუსტი დივიზია (3 500 - თითოეულში) - ერთი - სამხრეთ-დასავლეთით უჟიცეში ფრენსის ზაკის ხელმძღვანელობით, ხოლო მეორე - ჩრდილო-დასავლეთით შაბაშში რანკო ალიმპიჩის მეთაურობით. მთავარი საბრძოლო იარაღი იყო "Peabody M.1870", რომელიც იყო რუსული შაშხანის მსგავსი ("M1867 Krnka"). მიუხედავად იმისა, რომ "Peabody" იყო სერბებისთვის ხელმისაწვდომი საუკეთესო იარაღი, ბევრ მათგანს მოუწია სხვა სახის იარაღების გამოყენება, როგორებიცაა - "M.1867 სერბული მწვანე კონვერსია" და სხვა სახის სავაზნე კოლოფიდან დასატენი იარაღები, ისევე, როგორც ლულიდან დასატენი იარაღებიც კი (მათ შორის, 39 000 რუსული მუშკეტი მოდელით "1845/63" და 7 000 ბელგიური შაშხანა მოდელით "1849/56"). ოფიცრები შეიარაღებული იყვნენ რევოლვერებით ("Francotte m/1871"). საარტილერიო ქვედანაყოფები იყენებდნენ უმეტესად ბრინჯაოს იარაღებს, თუმცა თითქმის ყველა მათგანი ჩამორჩებოდა ოსმალურ "Krupps"-ს. ბუნებაზე მორგებული კავალერიის ძალიან ცოტა ესკადრილიები არსებობდა და ისინიც კი ცუდად იყვნენ აღჭურვილი. იმ დროს, სერბეთი თავის რიგებში ყველა მოხალისეს იღებდა, რომელთა შორის იყვნენ რუსები, ბულგარელები, ჯუზეპე გარიბალდის იტალიელი მიმდევრები, პრუსიელი ოფიცრები, ასევე, ინგლისელები, ფრანგები, ბერძნები, რუმინელები და პოლონელები. ყველაზე დიდი რაზმები ჰყავდათ რუსებსა და ბულგარელებს. 1876-1877 წლების ომების დროს, გარიბალდის ინიციატივით, შეიქმნა რაზმი რამდენიმე ასეული იტალიელი მოხალისის მონაწილეობით. რუსი მოხალისეები, რომლებიც ფორმალურად დამოუკიდებლები იყვნენ რუსული სახელმწიფოსგან, სერბეთის თავდაცვის სადარაჯოზე იდგნენ. რუსი მოხალისეების ყველაზე დიდი ნაწილი, დაახლოებით 2 200 მამაკაცი, მსახურობდა "ტიმოკ-მორავას ჯარში", საიდანაც 650 იყო ოფიცერი, ხოლო 300 - სამედიცინო პერსონალი.
ოსმალეთის მთავარი არმია დაფუძნებული იყო სოფიაში, აბდულ ქერიმის მეთაურობით. ის აერთიანებდა 50 000 კაცს, არარეგულარულ ნაწილებს (ბაში-ბაზუკი) და დამატებით, ჩერქეზებს. საზღვარზე მდებარე ნიშის ციხესიმაგრესთან იყო გარნიზონი, რომელსაც ხელმძღვანელობდა მეჰმედ ალი 8 000 კაცით. ვიდინში, ოსმან ნურის ჰყავდა 23 000 კაცი. დასავლეთით, "ბოსნიის სანჯაკში" იმყოფებოდნენ ბიელინას და ზვორნიკის პატარა გარნიზონები (12 000 კაცი, უმეტესად ეგვიპტელები), რომლებიც ორგანიზებული იყვნენ სამ ქვეით პოლკად ჰოსნი რაშიდ ფაშას (ეგვიპტის არმია), დერვიშ ფაშას და მეჰმედ ფაშას წინამძღოლობით. ამ ომისთვის გამოიძახეს რედიფის ჯარისკაცების მნიშვნელოვანი რაოდენობა, რომლებიც შეიარაღებული იყვნენ უმეტესწილად ბრიტანული შაშხანებით ("Sniders"). საუკეთესო შაშხანა "Peabody-Martini" სულ უფრო ფართოდ ხელმისაწვდომი ხდებოდა და განსაკუთრებით გამოიყენებოდა ეგვიპტელი ჯარისკაცების მიერ. "Krupp"-ის სავაზნე კოლოფიდან დასატენი შაშხანები ყველაზე ხშირად არის მოხსენიებული, თუმცა, იქ უნდა ყოფილიყო ბრინჯაოს იარაღების შესამჩნევი რაოდენობა. ოსმალთა ჯარები კარგად წარმოჩინდნენ ომის დროს, თუმცა, ცუდი ოფიცრობა ჰყავდათ და არაადეკვატური მომარაგება ჰქონდათ.
პირველი ომი (1876-1877)
მარცხნივ|მინი|235x235პქ| ოსმალეთის არმიის გენერალური შტაბის უფროსი აბდულ ქერიმი. მარჯვნივ|მინი|200x200პქ| სერბული სასწრაფო დახმარება 1876 წ. პირველი ეტაპი, რომელიც ცნობილია, როგორც სერბეთ-ოსმალეთის პირველი ომი (Први српско-турски рат/Prvi srpsko-turski rat), გაიმართა 1876 წლის 30 ივნისიდან 1877 წლის 28 თებერვლამდე პერიოდში. სერბეთის მთავრობამ ოსმალეთის იმპერიას ომი გამოუცხადა სიმბოლურ ვიდოვდანზე (27 ივნისი), კოსოვოს ბრძოლის დღეს (1389 წ.) (მიუხედავად იმისა, რომ ბრძოლა მოხდა 15 ივნისს მე-14 საუკუნეში და მას არ სჭირდებოდა გრიგორიანულ კალენდარზე გადაყვანა. თუმცა, გადაყვანის შემთხვევაშიც კი, სწორი თარიღი იქნებოდა 23 ივნისი, რადგან მათ შორის სხვაობა მე-14 საუკუნეში უნდა ყოფილიყო 8 დღე). სერბეთის თავდაპირველი სამხედრო გეგმა იყო ნიშის დაცვა და ჩერნიაევის მეთაურობით მთავარი არმიის სოფიაზე შეტევა. სხვა არმიები ამავდროულად დაიწყებდნენ დივერსიულ შეტევებს, მაგრამ დასავლეთში მოხდა მათი მოგერიება. ჩრდილო-აღმოსავლეთით გენერალი მილოიკო ლეშიანინი დამარცხდა კიორთან ახლოს, მას შემდეგ, რაც ვერ შეძლო ოსმალთა წინსვლის შეჩერება ტიმოკის მდინარის თავზე. მიუხედავად იმისა, რომ ლეშიანინმა თავი შეაფარა საიკარის ციხესიმაგრეს, ოსმალთა ჯარმა მოახერხა მისი აღება 1876 წლის 7 აგვისტოს. სერბული ჯარის მთავარი წინსვლა სამხრეთით თავდაპირველად წარმატებული აღმოჩნდა, როცა ის სწრაფად გადაადგილდა ქვევით ნიშავას ხეობაში და დაიკავა ბაბინა პიროტის ჩრდილოეთით, გლავას მნიშვნელოვანი მაღლობები. თუმცა, ისინი იძულებული გახდნენ უკან დაეხიათ, როცა ოსმალებმა გადაწყვიტეს ორი კოლონის მეშვეობით სერბული პოზიციისთვის ფლანგიდან შემოვლა. გენერალმა რანკო ალიმპიჩმა გადაკვეთა მდინარე დრინა 1876 წელს, მაგრამ ბიელინას დაკავება ვერ შეძლო.
ოსმალეთის სარდალმა აბდულ ქერიმმა გადაწყვიტა არ წასულიყო რთულ მთიან რელიეფზე ტიმოკსა და მორავას მდინარეებს შორის და, ამის ნაცვლად, 40 000-იან ჯარს თავი მოუყარა ნიშში. შემდეგ, ის გაემართა უფრო ადვილი გზით, მორავას ხეობის გავლით ალექსინაცისკენ. ჩერნიაევს ჰყავდა 30 000 კაცი და ოსმალთა სარდლისგან განსხვავებით, ჯარი განალაგა ვიწროდ მორავას მდინარის ორივე მხარეს და მთებში. ამის შედეგად, როცა ამ ორ ძალას შორის საბრძოლო კონტაქტი შედგა, სერბი ჯარისკაცები მოექცნენ ოსმალთა მასიური ცეცხლის ქვეშ. ამას მალე მოჰყვა ხიშტებით იერიშის მიტანა და სერბი ჯარისკაცები საბრძოლო მოედნიდან განიდევნენ. აბდულ ქერიმის გადაუწყვეტელობისა და ჰორვატოვიჩის ახალი ძალების მოსვლის წყალობით, ახალი სერბული თავდაცვითი ხაზი შეიქმნა ჯუნისში.
ამ უკუსვლებისა და მარცხის სერიების შემდეგ, სერბეთმა თხოვნით მიმართა ევროპულ ძალებს შეემუშავებინა დიპლომატიური გამოსავალი ამ ომთან დაკავშირებით. ევროპული ძალების ერთობლივმა ულტიმატუმმა ოსმალეთის იმპერია აიძულა სერბეთთან დაედო 1 თვიანი დროებითი ზავი, რომლის დროსაც გაიმართა სამშვიდობო მოლაპარაკებები. თუმცა, ოსმალების მიერ შემოთავაზებული პირობები ევროპულმა ძალებმა ძალიან მკაცრად აღიქვეს და უარყვეს კიდეც.
როდესაც ზავის დრო ამოიწურა, ომი გაგრძელდა და სერბეთის ახალმა სარდალმა, ჰორვატოვიჩმა, 1876 წლის 28 სექტემბერს, ჯუნისიდან ალექსინაცამდე ფართო პერიმეტრზე განფენილ ოსმალთა პოზიციებზე იერიში მიიტანა, თუმცა ოსმალებმა შეტევები მოიგერიეს. ოსმალური ძალები რეორგანიზდნენ, გადაჯგუფდნენ და 1876 წლის 19 ოქტომბერს ადილ ფაშას ჯარმა მოულოდნელი შეტევა წამოიწყო სერბების წინააღმდეგ, რამაც სერბები აიძულა დელიგრადში დაბრუნებულიყვნენ.
1876 წლის 31 ოქტომბერს, როცა საზარელი სიტუაცია შეიქმნა და სერბეთის ჯარი დაშლის პირას იყო, რუსეთმა თავის არმიას მობილიზება გაუკეთა და ოსმალეთს დაემუქრა, რომ ომს დაიწყებდა, თუკი 48 საათის განმავლობაში ის ზავს არ დადებდა და არ განაახლებდა სამშვიდობო მოლაპარაკებებს სერბეთთან. ეს მოლაპარაკებები გაგრძელდა 1877 წლის 15 იანვრამდე და ეფექტურად დაასრულა ბრძოლა სერბეთსა და ოსმალთა იმპერიას შორის, სანამ სერბეთმა, რუსეთისგან ფინანსური მხარდაჭერის მიღების შემდეგ, 1877 წელს ხელახლა არ გამოაცხადა ომი ოსმალთა იმპერიის წინააღმდეგ.
მეორე ომი (1877-1878)
მეორე ეტაპი, რომელიც ცნობილია, როგორც სერბეთ-ოსმალეთის მეორე ომი (Други српско-турски рат/Drugi srpsko-turski rat), გაიმართა 1877 წლის 13 დეკემბერსა და 1878 წლის 5 თებერვალს შორის პერიოდში. ის დასრულდა სერბეთის გამარჯვებით. მინი| ვრანიეს ბრძოლა გაიმართა 1878 წლის 26-31 იანვარს და ის წარმოადგენდა მეორე ომის საბოლოო ეტაპს. 1878 წლის დასაწყისში სერბეთის სამეფო არმიამ დაიკავა სამხრეთ მორავას აუზის უმეტესი ნაწილი და მიაღწია პრეშევოსა და ვიტინას. 31 იანვარს მათ დაიკავეს ვრანიე.
შედეგები
სერბეთ-ოსმალეთის ომების შედეგად ბევრი ბავშვი დაობლდა. სერბეთში სიტუაცია იყო საკმაოდ სერიოზული, რომელსაც ზოგიერთი აღწერდა, როგორც "ბავშვების უზარმაზარი ჯგუფები, რომლებიც უახლოვდებიან ქალაქებს". იმ დროს, სერბეთს ჰქონდა განუვითარებელი სოციალური დაცვის სისტემა. ამ ყველაფრის გაცნობიერებით, 1879 წელს ტერაზიეს სკვერში, სასტუმრო კასინაში ბელგრადის 50-მა ყველაზე გამორჩეულმა მოქალაქემ გადაწყვიტა დაეარსებინა "საზოგადოება ბავშვთა აღზრდისა და დაცვისთვის". ამ დაწესებულებაში დაარსდა პირველი სერბული პროფესიონალური სკოლა.
1876-1878 წლების სერბეთ-ოსმალეთის ომების განმავლობაში და მის შემდეგ, 30 000-დან 70 000-მდე ოსმალეთის მიმართ ლოიალურად განწყობილი უმეტესწილად ალბანელი პირი ყოფილი "ნიშის სანჯაკიდან" საცხოვრებლად გადავიდა თურქულ "კოსოვოს ვილაიეთში".
ბასარაბები
მინი|მარჯვნივ|250პქ|[[კურტია-ვეკე — ბასარაბების რეზიდენციის ნანგრევები ბუქარესტში]] ბასარაბები (Basarabilor) – ვლახეთის მმართველ თავადთა დინასტია. ქვეყანას მართავდა XVI–XVII საუკუნეებში. სახელწოდება მომდინარეობს დამაარსებლის ბასარაბ I სახელისაგან. XV საუკუნეში დინასტია გაიყო ორ ერთმანეთთან დაპირისპირებულ შტოდ დანეშტებად (დამაარსებელი დანა I) და დრაკულეშტებად დამაარსებელი ვლად II დრაკულა).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუმინეთის ისტორია კატეგორია:დინასტიები
დიდი ოტვეის ეროვნული პარკი
thumb|250px|[[ჰოპეტონი (ჩანჩქერი)|ჩანჩქერი ჰოპეტონი]] დიდი ოთვეის ეროვნული პარკი მდებარეობს ავსტრალიის შტატ ვიქტორიაში, მელბურნის სამხრეთ-დასავლეთით, 162 კმ-ის დაშორებით. პარკი დაარსდა 1981 წელს. მისი ფართობი 103 კმ²-ს შეადგენს. პარკი გამორჩეულია მისი მრავალფეროვანი პეიზაჟებითა და მცენარეების ტიპებით. პარკი პოპულარულია საერთაშორისო ტურისტებს შორის. ბევრი კომპანია აწარმოებს ტურებს პარკის მიდამოებში.
კატეგორია:ავსტრალიის ეროვნული პარკები კატეგორია:ავსტრალიის ტყეები
არაზბარი (მუღამი)
„არაზბარი“ (Arazbarı ) ერთ-ერთი რიტმული აზერბაიჯანული მუღამია, რომელიც ზარბი-მუღამის მიმდინარეობას ეკუთვნის. პოეტური ტექსტი შედგება ხალხური სიმღერებისგან. არაზბარი, ისევე როგორც აშუღური მელოდიები, აშუღ ოსტატების შემოქმედებითი მემკვიდრეობის ნაწილია. მომავალში ისინი გამოიყენეს აზერბაიჯანული ხალხური მუსიკის სხვა ელემენტებთან ერთად კლასიკური ევროპული ტრადიციის მუსიკალურ კომპოზიციებში. კერძოდ, კომპოზიტორმა უზეირ ჰაჯიბეკოვმა შექმნა არაზბარის სიმფონიური ვერსია და გამოიყენა იგი პირველ აზერბაიჯანულ ოპერაში „ლეილი და მეჯნუნი“.
სკულკილი
thumb|300px|მდინარე სკულკილი [[ფილადელფია|ფილადელფიის მიდამოებში]] სკულკილი (ინგლ. Schuylkill River, გამოითქმის /ˈskuːkəl/) — მდინარე პენსილვანიაში, აშშ; დაახლ. 209 კმ სიგრძითა და 5.000 კმ² აუზით მთლიანად ამ შტატში მდებარეობს. აღმოსავლეთის შტო სათავეს აპალაჩის მთებში იღებს რუსკარორას წყაროებთან, სკულკილის საგრაფოში. დასავლეთის შტო მაინერსვილში იწყება და აღმოსავლეთის შტოს ქალაქ სკულკილ-ჰეივენთან უერთდება. სკულკილი შემდეგ დელავერის მდინარეს უერთდებას, როგორც მისი უდიდესი მასაზრდოებელი, ყოფილი ფილადელფიის ფლოტის ეზოებთან, რომელიც ამჟამად ფილადელფიის ფლოტის ბიზნეს ცენტრია, ფილადელფიის საერთაშორისო აეროპორტის ჩრდილო-აღმოსავლეთით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აშშ-ის მდინარეები
Lasioglossum asellum
სქოლიო
asellum
მასკულიზმი
ქესი იანგის თქმით მასკულისტი აქტივისტების მიერ წამოყენებული უმთავრესი ინტერესებია დისკრიმინაცია და ცრურწმენები კაცების წინააღმდეგ.
ასევე, ეს ტერმინი შეიძლება გამოხატავდეს ანტიფემინიზმსა და კაცთა დომინანტობას.
ძალადობა
მასკულისტებს აწუხებთ საზოგადოების მხრიდან კაცებზე ძალადობის გამოყენება იმ დროს, როდესაც ქალთა მიმართ ძალადობა კანონით იკრძალება; ასევე ის, რომ კაცებს ასწავლიან იყვნენ უფრო მკაცრები და მათგან სიმკაცრეს და ულმობლობას მოელიან.
სქოლიო
კატეგორია:მასკულიზმი კატეგორია:გენდერი კატეგორია:ნეოლოგიზმები კატეგორია:მასკულინობა კატეგორია:სოციალური თეორიები კატეგორია:გენდერული კვლევები
მაზერის ქედი
მაზერის ქედი,  სვანეთის კავკასიონის მთავარი წყალგამყოფი ქედის სამხრეთ განშტოების უშბის მასივის დასავლეთი დაბოლოება, მდინარეების დოლრაჭალისა და გულიჭალის (ენგურის აუზი) წყალგამყოფი, მესტიის მუნიციპალიტეტში. ქედის უმაღლესი მწვერვალია მაზერი  (სიმაღლე 3900 მ). აგებულია პალეოზოური გრანიტოიდებითა და კრისტალური ფიქლებით. ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე არის პატარა მყინვარი, რომელიც უშბის მყინვარს ასაზრდოებს. მაზერის ქედის სამხრეთი კალთის ქვემო ნაწილში ალპური მდელოებია, თხემზე — სუბნივალური ლანდშაფტი.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის ქედები კატეგორია:მესტიის მუნიციპალიტეტი
დეტერმინანტი
, სადაც α, β, γ,..., ω არის 1,2,3,...,n რიცხვების ნებისმიერი გადანაცვლება(იხ. კომბინატორიკა).
სქოლიო
კატეგორია:დეტერმინანტი კატეგორია:მატრიცათა თეორია კატეგორია:წრფივი ალგებრა კატეგორია:ალგებრა
შაჰ-თამაზ I-ის თეზქერე
„თეზქერე“ შაჰ-თამაზ I-ისა, თამაზ I-ის მიერ ოსმალეთის ელჩებთან 1562 წელს გამართული საუბრის ჩანაწერი. სხვა მოსაზრებით — შაჰ-თამაზ I-ის „დღიურები“ ან „მემუარები“. „თეზქერეში“ თანმიმდევრულადაა ასახული ირან-ოსმალეთის პირველი ომის (1514—1555) მსვლელობასთან დაკავშირებული მოვლენები, რომელთა დიდი უმრავლესობა ორგანულად უკავშირდება ამიერკავკასიის ქვეყნებს. გარდა ამისა, ძეგლში ნაჩვენებია ამიერკავკასიის საერთო პოლიტიკური მდგომარეობა, დაცულია ისეთი ცნობები აზერბაიჯანის, სომხეთისა და საქართველოს (კახეთის, სამცხე-საათაბაგოს, ქართლის) ისტორიის შესახებ, რომელთა მსგავსი არ გვხვდება იმ ეპოქის ამსახველ სხვა სპარსეულ წყაროებში.
ლიტერატურა
კატეგორია:ირანის ისტორია
Microdaphne trichodes
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ლარიზაცია
ლარიზაცია არის დე–დოლარიზაცია ქართული ვალუტისათვის – ლარისათვის. ტერმინი "ლარიზაცია" შესაძლოა გამოიყენებოდეს ორი მნიშვნელობით: ლარიზაციის ზრდა მნიშვნელოვანია ქვეყანაში სტაბილური ეკონომიკური გარემოს მისაღწევად. ამ შემთხვევაში ქვეყანას უმცირდება სავალუტო რისკი, შესაბამისად საგარეო შოკს უფრო ნაკლები გავლენა ექნება ეკონომიკაზე. გაზრდილი ლარიზაციის პირობებში ეროვნული ბანკის მონეტარული პოლიტიკა გახდება უფრო ეფექტიანი, რაც აუცილებელი წინაპირობაა ეკონომიკური სტაბილურობისათვის. ამდენად ეროვნული ბანკის ერთ–ერთი ძირითადი ამოცანა სწორედ ლარიზაციის ზრდაა. ამასთან მნიშვნელოვანია, რომ ლარიზაციის ზრდა მიღწეულ იქნას ბუნებრივად, ყოველგვარი ადმინისტრაციული ზომების შემოღების გარეშე.
კატეგორია:ეკონომიკა კატეგორია:მონეტარული ეკონომიკა
The Memory Remains
The Memory Remains — ამერიკული მძიმე მეტალ ჯგუფ მეტალიკის პირველი სინგლი 1997 წლის ალბომიდან ReLoad.
ტექსტი და მუსიკა
სიმღერა დაწერილია ჯეიმზ ჰეტფილდისა და ლარს ულრიხის მიერ. ტექსტი ეხება ერთ დროს დიდებულ, ახლა კი დავიწყებულ ცნობილ სახეს, რომელიც თავგანწირვით ცდილლობს იცხოვროს დიდების დღეებით, მაგრამ ამგვარად იგი იზოლირდება გარე სამყაროსგან. იგი შესაძლოა იყოს გამოხმაურება ფილმისა Sunset Boulevard, რომელშიც მოთხრობილია ისტორია ცნობილი პიროვნების შესახებ, რომლის დიდება წარსულს ჩაბარდა, მაგრამ მას გონება აერია და ჰგონია, რომ კვლავ ცნობილია. სიტყვები ტექსტში „ash to ash, dust to dust, fade to black“, სავარაუდოდ ირიბი მინიშნებაა მათივე ადრინდელ სიმღერაზე Fade to Black. მერიენ ფეიტფულის ერთადერთი ფრაზა სიმღერის დასასრულისკენ „Say yes... at least say hello...“, რომელსაც იგი ორჯერ იმეორებს, აღებულია ფილმიდან The Misfits მერილინ მონროს მონაწილეობით, შერჩეულია თავად მერიენის მიერ.
საკონცერტო ვერსიები
სიმღერა პირველად შესრულდა ცოცხლად jam ვერსიაში 1996 წლის 2 ივლისს ნობლსვილში, ინდიანა, აშშ, ალბომის ReLoad გამოსვლამდე ერთი წლით ადრე. იგი იყო პირველი სიმღერა ამ ალბომიდან, რომელიც ცოცხლად შესრულდა.
სიმღერა მხოლოდ ერთხელ შესრულდა დუეტში მერიენ ფეიტფულთან ერათად 1997 წლის 6 დეკემბერს შაბათ ღამეს პირდაპირ ეთერში, სადაც მეტალიკა მუსიკალური სტუმრის სტატუსით იმყოფებოდა. სიმღერის საკონცერტო ვერსია გამოცემული იქნა როგორც სინგლის The Unforgiven II B-მხარე. მოგვიანებით შესრულდა სან-ფრანცისკოს სიმფონიური ორკესტრის თანხლებითაც (მაიკლ კამენის დირიჟორობით) და შეტანილი იქნა საკონცერტო ალბომში S&M. კიდევ ერთი საკონცერტო ვერსია წარმოდგენილია ალბომში Orgullo, Pasión y Gloria. როცა მეტალიკა ასრულებს ამ სიმღერას, მერიენის პარტიას დამსწრე აუდიტორია მღერის.
მუსიკალური ვიდეო
მუსიკალური ვიდეო, რომლის რეჟისორიცაა პაულ ანდერსენი, გადაღებულია 1997 წლის ოქტომბერში ვენ ნაიზის აეროპორტში, კალიფორნია. მისმა ღირებულებამ 400 000 დოლარს გადააჭარბა, რომელშიც შედიოდა ფართო პლატფორმის ღირებულება 100 000 დოლარის ოდენობით. ვიდეოს მსოფლიო პრემიერა გაიმართა MTV-ზე 1997 წლის ოთხ ნოემბერს (თუმცა Encyclopedia Metallica პრემიერის თარიღად 15 ნოემბერს ასახელებს ).
მუსიკალური ვიდეო Memory Remains შეიცავს სიურრეალისტურ, ანტიგრავიტაციულ კონცეფციას. ჯგუფი უკრავს ფართო, დაკიდებულ პლატფორმაზე, რომელიც სრულ და გამუდმებულ ბრუნვაშია შესრულებისას, უზარმაზარი საქანელას მსგავსად. გადაღებისას პლატფორმა და ჯგუფი უძრავად არის, ხოლო ოთახი, გიგანტური კონტრუირებული ყუთი, ბრუნავს მის გარშემო. მერიენ ფეითფული მღერის ჩაბნელებულ კორიდორში. ზოგიერთ სცენაში ფულის წვიმა მოდის, რაც ალეგორიულ მინიშნებას წარმოადგენს.
არსებობს მუსიკალური ვიდეოს ორი ვერსია, რომლებიც მცირედით განსხვავდება ერთმანეთისგან პირველ ხუთ წამში: ერთ ვერსიაში ჯეიმზ ჰეტფილდი უკრავს გიტარაზე, მეორეში - ჯეისონ ნიუსტედი უკრავს ბას-გიტარაზე.
ქავერები
რამდენიმე ჯგუფმა შეასრულა სიმღერის ქავერი, მათ შორის The Kovenant, Spleen, Iron Horse და Stanford Harmonics.
ჩარტები
სინგლი წარმატებული გამოდგა, მიაღწია რა #28 ადგილს ბილბორდის საუკეთესო ასეულში, #3 ჩარტში მეინსტრიმული როკ ტრეკები და #13 გაერთიანებული სამეფოს სინგლების ჩარტში. ეს იყო მეტალიკის უკანასკნელი გამოჩენა ბილბორდის ცხელი ასეულის საუკეთესო ორმოც სიმღერას შორის, სანამ არ გამოვიდა The Day That Never Comes 2008 წელს.
სიმღერების სია
CD სინგლი (გაერთიანებული სამეფო, ნაწ. 1)
CD სინგლი (გაერთიანებული სამეფო, ნაწ. 2)
CD 2-ტრეკიანი სინგლი (აშშ და კანადა) & 7 სინგლი (ევროპა)
სქოლიო
კატეგორია:მეტალიკის სიმღერები კატეგორია:1997 წლის სინგლები
The Marshall Mathers LP
The Marshall Mathers LP — ამერიკელი რეპერ ემინემის მეორე სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოიცა ლეიბლზე Aftermath Entertainment, 2000 წელს.