cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
სკოტლანდ იარდი
მინი|250პქ|ახალი სკოტლანდ იარდი, ლონდონი ახალი სკოტლანდ იარდი (New Scotland Yard — ახალი შოტლანდიური ეზო), შემოკლებით სკოტლანდ იარდი — დიდი ლონდონის საქალაქო პოლიციის სამსახურის (Metropolitan Police Service) შტაბ-ბინაა. მოთავსებულია 20-სართულიან საოფისე ბლოკში ბროდვეისა და ვიქტორიის ქუჩების გასწვრივ ვესტმინსტერში, პარლამენტიდან დაახლოებით 450 მეტრში. განთქმული მოტრიალე აბრა (სურათზე), რომელიც ხშირად ჩანს ტელევიზიით და კინოფილმებში, შტაბ-ბინის მთავარი შესასვლელის წინ დგას ბროდვეიზე.
სუხოზემი
კატეგორია:ბულგარეთის სოფლები
სკოტლანდ იარდი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლონდონი
თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრი
თბილისის ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის ოპერისა და ბალეტის პროფესიული სახელმწიფო თეატრი — ოპერის სახლი ქ. თბილისში, საქართველოს მთავარი მუსიკალური თეატრი, თბილისის ერთ-ერთი ღირსშესანიშნაობა და ქალაქის კულტურული ცხოვრების ერთ-ერთი განმსაზღვრელი ცენტრი უკანასკნელი საუკუნენახევრის მანძილზე. დაარსდა 1851 წელს.
ისტორია
საქართველოში ოპერის თეატრის დაარსება იმ ზოგად პოლიტიკურ-კულტურული პროცესების უშუალო გამოძახილი და გაგრძელება იყო, რამაც იგი რუსეთის იმპერიასთან შეერთების შემდეგ მოიცვა და მეტად ნაყოფიერი აღმოჩნდა კულტურული ცხოვრების და ეროვნულ-საგანმანათლებლო მოძრაობის გააქტიურების თვალსაზრისით.
1844 წელს საქართველოში დანიშნულმა კავკასიის მთავარმართებელმა, გენერალ-ფელდმარშალმა, დიპლომატმა გრაფმა მიხეილ ვორონცოვმა მრავალ, სხვადასხვა სახის კულტურულ წამოწყებას ჩაუყარა საფუძველი. 1845 წელს მან სტავროპოლიდან მოიწვია მსახიობთა დასი იაცენკოს ხელმძღვანელობით, რომელთაც სპეციალური სცენა გამოუყო. ამ მიზნით იაცენკომ მანეჟის შენობა გამოიყენა, რომელიც გადააკეთებინა საოპერო სცენად და შეიქმნა თეატრის დირექცია ცხრა კაცის შემადგენლობით. დასმა სპექტაკლების გამართვა 1845 წლის 20 სექტემბრიდან დაიწყო. წარმოდგენები კვირაში ორჯერ იმართებოდა და უმთავრესად ვოდევილებისა და კომედიებისაგან შედგებოდა.
1845–1846 წლების სეზონში თეატრში დირიჟორობდნენ კამენსკი და პეტროვი, შემდეგ მოიწვიეს მალაგანი და შენინგი.
1846 წლის 15 სექტემბერს მალაგანის ხელმძღვანელობით სპექტაკლის დაწყებამდე შესრულდა ობერის ოპერა „ფენელას“ უვერტიურა, ხოლო შესვენების დროს — მალაგანის სიმფონია, რაც ოპერისათვის განკუთვნილ სცენაზე სიმფონიური მუსიკის შესრულების პირველი პრეცედენტი იყო. შემდგომში ეს ტრადიციადაც კი იქცა. ვორონცოვმა მსახიობები საიმპერატორო თეატრებიდანაც მოიწვია. შემდგომში წარმოდგენები ქართულ ენაზეც ითარგმნებოდა.
1850 წლის 2 იანვარს დაიდგა გიორგი ერისთავის კომედია „გაყრა“. ამ პროცესების პარალელურად თბილისში მუდმივი საოპერო თეატრი შენდებოდა. 1851 წლის გაზაფხულზე თბილისში მოწვეული იყო იტალიური საოპერო დასი იმხანად ცნობილი დირიჟორის ბარბიერის ხელმძღვანელობით, რომელმაც სამი თვის განმავლობაში თორმეტი საოპერო დადგმა განახორციელა. ამასთან დაკავშირებით ორკესტრი გამდიდრდა ახალი საკრავებით, ნოტებით. თბილისში ჩამოვიდნენ და დამკვიდრდნენ უცხოელი ორკესტრანტები.
1851 წლის 9 ნოემბერს თბილისის პირველი საოპერო სეზონიც გაიხსნა. წარმოდგენილი იყო გაეტანო დონიცეტის „ლუჩია დი ლამერმური“. სპექტაკლის დამთავრების შემდეგ, რომელსაც გრანდიოზული წარმატება ხვდა წილად, მასპინძლები ბარბიერის დასს და ოპერაში იმ საღამოს შეკრებილ საზოგადოებას მტკვრის მარცხენა სანაპიროსკენ წამოუძღვნენ. ჭეშმარიტად სახალხო ზეიმად ქცეულმა სანახაობამ პირდაპირ მდინარე მტკვარში გადაინაცვლა, სადაც ტივებზე მოკალათებული ხალხი მთელი ღამის განმავლობაში ზეიმობდა ოპერის თეატრის გახსნას თბილისში. არიებს იტალიური ოპერიდან დილამდე ენაცვლებოდა ადგილობრივი ქალაქური მუსიკის ჰანგები.
პირველ წარმოდგენას მოჰყვა „ერნანი“, „ნორმა“, „სევილიელი დალაქი“ და სხვა ოპერები. ამ შესანიშნავმა თეატრმა ახლად დადგმული საოპერო სპექტაკლებით მნიშვნელოვნად აამაღლა თბილისის კულტურული ცხოვრების საერთო დონე. თბილისელ მელომანთა შორის იტალიელი კომპოზიტორებიდან დიდი პოპულარობით სარგებლობდნენ ბელინი, დონიცეტი, როსინი, ვერდი. ლამაზი საბალეტო სცენებით და ვირტუოზული ვოკალური ტექნიკის მდიდარ საოპერო სპექტაკლებს არ შეიძლებოდა არ მიეზიდა სანახაობებისადმი ემოციური დამოკიდებულებით გამორჩეული ტემპერამენტული აუდიტორია. მას ხიბლავდა მეიერბერის „ჰუგენოტები“ და „აფრიკელი ქალი“, ჰალევის „კარდინალის ქალიშვილი“, ობერის „ფენელა“. მოგვიანებით თბილისში საოცარ დაინტერესებას იჩენდნენ გერმანული ოპერის, კერძოდ რიხარდ ვაგნერის მუსიკის მიმართ. შესანიშნავია ისიც, რომ ევროპაში შექმნილი ყოველი მაღალმხატვრული საოპერო თხზულება ერთი ან ორი წლის შემდეგ უკვე თბილისის ოპერის სცენაზე იდგმებოდა.
თბილისი XIX საუკუნის მეორე ნახევარში ფაქტობრივად „ოპერომანიით“ იყო შეპყრობილი. ამ გარემოებამ გადაწყვიტა საოპერო დასის შექმნაც, რაც აუცილებელი იყო სრულფასოვანი დადგმების განსახორციელებლად. ამ მიზნით 1852 წელს, უკვე მეორე სეზონზე მოიწვიეს რუსული საბალეტო დასი პეტერბურგიდან, რომელმაც 1852 წლის 5 ოქტომბერს მაყურებელს შესთავაზა ტალიონის ბალეტ „სილფიდას“ II მოქმედების ნაწყვეტი და სხვადასხვა ცეკვები. ეს იყო პირველი საბალეტო წარმოდგენა თბილისის ოპერის თეატრის სცენაზე. პირველი მთლიანი საბალეტო სპექტაკლი კი ბალეტმაისტერ მანოხინის მიერ დადგმული შმიდტის ბალეტი „გიტანა“ იყო, რომლის პრემიერა 1894 წლის 18 იანვარს შედგა. თეატრი არ კმაყოფილდებოდა მხოლოდ საოპერო სპექტაკლებით და 1860 წლის ზაფხულში ორკესტრი შენინგის და კატანის დირიჟორობით კონცერტებსაც მართავდა იმხანად ყველაზე დიდ, მუშთაიდის პარკში, აგრეთვე თბილისის სხვა შენობებში.
1874 წელს ოპერის შენობა დაიწვა, მიუხედავად ამისა დასმა მუშაობა არ შეწყვიტა და დროებით „საზაფხულო თეატრის“ სცენაზე გადაინაცვლა. ამ პერიოდმა 22 წელი გასტანა. თბილისის კულტურული ცხოვრება ახალ-ახალი ღირსშესანიშნავი მოვლენებით მდიდრდებოდა. თეატრის სცენაზე მუშაობა დაიწყო რუსულმა საოპერო დასმა; დაიდგა პეტრე ჩაიკოვსკის, ნიკოლაი რიმსკი-კორსაკოვის, ანტონ რუბინშტეინის ოპერები. თეატრის მხატვრული დონის ამაღლებას ხელი შეუწყო რუსი კომპოზიტორის — მიხეილ იპოლიტოვ-ივანოვის მოღვაწეობამ, რომელიც თეატრს სათავეში 1883—1893 წლებში ედგა.
80-იან წლებში განსაკუთრებით გამოცოცხლდა ქალაქის საკონცერტო ცხოვრება. თბილისში კონცერტებით გამოდიოდნენ ცნობილი შემსრულებლები: გალი, პატი, ბარძი, მაზინი, კუბელიკი, ჩაიკოვსკი, რუბინშტეინი, რახმანინოვი, ზარუდნაია, იაკოვლევი, უსატოვი და ამ უკანასკნელის მოწაფე, დიდი რუსი მომღერალი ფიოდორ შალიაპინი.
სხვადასხვა დროს ამ სცენაზე ცნობილი საოპერო და საბალეტო დასები გამოდიოდნენ: იტალიური ოპერა (1897-98, 1910), ვენის საიმპერატორო ოპერეტა (1903), მოსკოვისა და პეტერბურგის კომიკური ოპერები (1907), პეტერბურგის საიმპერატორო ბალეტი (1907-08, 1913); მღეროდნენ XIX—XX საუკუნეში მოღვაწე შესანიშნავი მომღერლები: შალიაპინი, სიბირიაკოვი, მოზჟუხინი, დავიდოვი, სობინოვი და სხვა. აღსანიშნავია, რომ 1905 წელს დაფუძნებულმა თბილისის ფილარმონიულმა საზოგადოებამ განახორციელა რუსული და დასვლეთ ევროპული ოპერების ქართულ ენაზე დადგმა, რაც საოპერო ხელოვნების შემდგომი დემოკრატიზაციის პროცესს უწყობდა ხელს და შესაბამისად, მოსახლეობის სულ უფრო ფართო ფენებს იზიდავდა. ყოველივე ამან და ქართულმა სასიმღერო თუ პოეტურმა ტრადიციამ ხელი შეუწყო ქართული ეროვნული ოპერის შექმნას, რომელსაც ახალი ქართული პროფესიული მუსიკის ისტორიის პირველი ეტაპი უკავშირდება.
ძველი შენობა
ვორონცოვის თაოსნობით 1847 წლის 15 აპრილს საძირკველი ჩაეყარა ოპერის თეატრის მშენებლობას, რომელიც იტალიელი არქიტექტორის ჯოვანი სკუდიერის ხელმძღვანელობით ოთხი წლის მანძილზე გრძელდებოდა და 1851 წლისათვის დასრულდა. ინტერიერი მოხატა და გააფორმა რუსმა მხატვარმა გ. გაგარინმა. თეატრი აიგო თბილისის ცენტრალურ, მაშინდელ ერევანსკის მოედანზე (დღევანდელი თავისუფლების მოედანი, ქალაქის მერიის მიმდებარე ტერიტორია). შენობის დაგეგმარების თავისებურება მშენებლობის პირობებით იყო ნაკარნახევი. მეფის ხაზინა უარს ამბობდა დაფინანსებაზე, ამიტომ კერძო პირს თბილისელ ვაჭარს ვინმე თამამშევს მიმართეს წინადადებით, რომ თეატრის გარდა შენობის დიდ ნაწილში სავაჭროები მოთავსდებოდა. ამასთან, მაღაზიები მის საკუთრებაში რჩებოდა, ხოლო თეატრი კი ქალაქს გადაეცემოდა. იტალიური რენესანსის სტილში აგებული მონუმენტური შენობა მაშინვე გაბატონდა მოედანზე. მუსიკალური თვალსაზრისით ერთობ „ჭრელი“ ქალაქური ფოლკლორის პირობებში, თბილისის ოპერის თეატრი ქვეყნის კულტურული ყოფის უმნიშვნელოვანეს კერად გადაიქცა. ამიერკავკასიის მასშტაბით პირველი ოპერის თეატრი, რომელიც 800 მაყურებელს იტევდა, ფასადით და შიდა ინტერიერით იმხანად არსებულ ევროპის თეატრებს შორის არქიტექტურული იერით გამოირჩეოდა. 1851 წლის 12 აპრილს თეატრი გაიხსნა გრანდიოზული მეჯლისით, რომელსაც თბილისის მაღალი საზოგადოება დაესწრო. რამდენიმე თვეში XIX საუკუნის ერთ-ერთ პოპულარულ პარიზულ გაზეთში „ილუსტრასიონი“ (1851 წლის 25 ოქტომბერის ნომერი) დაიბეჭდა ედმონდ დე ბარესის ვრცელი სტატია თეატრის შიდა ხედის ორი სურათით. სტატიის ავტორი წერდა: „ქალაქის ეს ერთადერთი თეატრი, რომლის ინტერიერი მთლიანად მავრიტანული სტილითაა გაფორმებული, უდავოდ წარმოადგენს ერთ-ერთ ყველაზე უფრო ელეგანტურ, მოხდენილ და წარმტაც სათეატრო ნაგებობას, რისი აღქმაც ადამიანს შეუძლია.“
ძველი შენობა 1874 წლის 11 ოქტომბრის ხანძარმა გაანადგურდა, პრაქტიკულად არ გადარჩა არც ერთი დეკორაცია, კოსტიუმი, თუ რეკვიზიტი, ვერ მოხერხდა მდიდარი სანოტო ბიბლიოთეკის გადარჩენაც. შენობა იმდენად დაზიანდა, რომ გადაწყდა ახლის აშენება(აღადგინეს მხოლოდ ზედა ნაწილი, სადაც ქარვასლა მდებარეობდა).
ახალი შენობა
1896 წლის 3 ნოემბერს გოლოვინის პროსპექტზე (ახლანდელი რუსთაველის გამზირი) დამთავრდა არქიტექტორ ვიქტორ შრეტერის მიერ დაპროექტებული ახალი — ე. წ. „სახაზინო თეატრის“ მშენებლობა, რომელიც 1200 კაცზე იყო გათვლილი (ეს არის დღევანდელი ოპერის თეატრის შენობა). თეატრის გეგმის პროტოტიპად რიჰარდ ვაგნერის ბაიროითის თეატრი იყო აღებული.
შენობის სახეს ისლამური არქიტექტურისთვის დამახასიათებელი ელემენტების ერთობლიობა განსაზღვრავს (კედლის სიბრტყის დამანაწევრებელი მუქი და ღია ფერის ჰორიზონტალური ზოლები, სწორკუთხა ნიშაში ჩასმული შეისრული და ნალისებური ღიობები, სტალაქტიტური ფრიზები, სტუკოს ტექნიკით შესრულებული კედლის მონაკვეთები, მუშარაბიანი სარკმლები და სხვ.). ფასადის მთავარ აქცენტს წარმოადგენს უხვად შემკული ორსართულიანი პორტიკი. ინტერიერს ნაძერწ შემკულობასთან ერთად ფსევდო-მავრიტანული მოხატულობა და ელეგანტური წვრილი სვეტების და აჟურული კონსოლებისგან შემდგარი რკინის კონსტრუქციები ამკობს.
რეკონსტრუქცია ხანძრის შემდეგ
მინი|left|დამწვარი ოპერა ხანძრის შემდეგ თეატრის შენობა საფუძვლიანად გადაკეთდა (არქიტექტორები — მეძმარიაშვილი, ჩაჩანიძე). რეკონსტრუქციის ავტორებმა შეძლეს შენობის აღმოსავლური, ფსევდომავრიტანული სტილის შენარჩუნება, რომელსაც ქმნის ისრული თაღები, დეკორატიული კოშკურები, სტალაქტიკური მორთულობა, ორნამენტული მოტივები და ა. შ; შენარჩუნდა შენობის წინა ფასადი. ცვლილება განიცადა გვერდითმა ფასადებმა, ზოგ ადგილას დაემატა ერთი სართული. განსაკუთრებით შეიცვალა და გაიზარდა სცენის ნაწილი, საფუძვლიანად შეიცვალა მაყურებელთა დარბაზის ფორმა და იერსახე. თეატრის მაყურებელთა დარბაზი 1065 მაყურებელს იტევს. სცენის პორტალის ზომებია 16x10 მ. სცენას აქვს 4 მოძრავი ბაქანი. თეატრში ექვსი სარეპეტიციო დარბაზია, მათ შორის სამი საბალეტო, ორი საოპერო და ერთი — ორკესტრისთვის. საორკესტრო ორმოს კონსტრუქცია ასაწევ-დასაწევი იატაკით სიმფონიური კონცერტების ჩატარების საშუალებას იძლევა. თეატრის ფოიეში მდებარეობს შესანიშნავი დარბაზები, ე. წ. წითელი დარბაზი და სარკეებიანი დარბაზები, სადაც შეიძლება კამერული კონცერტებისა და სხვადასხვა სახის შეხვედრების გამართვა.
2010 წელს თეატრის შენობაში მასშტაბური სარემონტო სამუშაოები. მიმდინარეობს ძირითადი შენობის, დარბაზის, დამხმარე ნაგებობების, ყველა ფლიგელისა და დონის, ასევე გარე ტეორიტორიის სრული განახლება და რეკონსტრუქცია. თეატრს დაემატება ახალი ფუნქციის მქონე ობიექტები და ტერიტორიები. სცენა და ასევე ყველა საჭირო კომუნიკაცია აღჭურვილია უახლესი ცენტრალიზებული და კომპიუტერიზირებული მართვის სისტემით. განახლებული თეატრის გახსნა დაგეგმილია 2015 წლის გაზაფხულზე.
პირველი ქართული ოპერა
თბილისის ოპერის თეატრის სცენაზე წარმოდგენილი პირველი ქართული ოპერა იყო რევაზ გოგნიაშვილის „ქრისტინე“ (1918 წლის 17 ივნისი), თუმცა ამ ჟანრის პირველ კლასიკურ ნიმუშებად ითვლება 1919 წელს თბილისის საოპერო თეატრის სცენაზე დადგმული ოპერები: 5 თებერვალს — დიმიტრი არაყიშვილის „თქმულება შოთა რუსთაველზე“, 21 თებერვალს — ზაქარია ფალიაშვილის „აბესალომ და ეთერი“, 11 დეკემბერს ვიქტორ დოლიძის „ქეთო და კოტე“. პირველი ქართული ოპერა დაკავშირებულია მელიტონ ბალანჩივაძის სახელთან. ფრაგმენტები მისი ოპერიდან „თამარ ცბიერი“ შესრულდა 1897 წლის 20 დეკემბერს პეტერბურგში, თუმცა სრული სახით თბილისის ოპერის სცენაზე მხოლოდ 1925-26 წლების სეზონში დაიდგა. ამ ოპერებმა პირველი წარმოდგენებიდანვე განსაზღვრა ქართული საოპერო თეატრის ეროვნული სახე. სწორედ მათში ავლენდნენ თავიანთ განსაკუთრებულ თვისებებს ქართული ვოკალური სკოლის საუკეთესო წარმომადგენლები: ვანო სარაჯიშვილი, სანდრო ინაშვილი, ნიკო ქუმსიაშვილი, დავით ანდღულაძე, პეტრე ამირანაშვილი, დავით გამრეკელი, დავით მჭედლიშვილი, ბათუ კრავეიშვილი, ნადეჟდა ხარაძე, ნადეჟდა ცომაია, ვერა დავიდოვა, მერი. ნაკაშიძე და სხვები.
1937 წლიდან თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრი ქართველი კლასიკოსის ზაქარია ფალიაშვილის სახელს ატარებს. თეატრი ამაყობს ისეთი შესანიშნავი მომღერლებით, როგორებიც არიან: ლამარა ჭყონია, მედეა ამირანაშვილი, თამარ გურგენიძე, ცისანა ტატიშვილი, მაყვალა ქარსაშვილი, ზურაბ ანჯაფარიძე, ნოდარ ანდღულაძე, ზურაბ სოტკილავა, პაატა ბურჭულაძე, თემურ გუგუშვილი, ლიანა კალმახელიძე, ჯემალ მდივანი, ელდარ გეწაძე, ვალერიანო გამგებელი (ესპანეთი), ლადო ათანელი (გერმანია), ნაირა გლუნჩაძე (გერმანია), ეთერ ჭყონია (ეთერ ლამორისი, ესპანეთი), იანო ალიბეგაშვილი (იანო თამარი, იტალია), შალვა მუქერია (ავსტრია), რომელიც სხვადასხვა წლებში მოღვაწეობდნენ და მოღვაწეობენ თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრში.
თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრში მუშაობდნენ ქართველი დირიჟორები: ივანე ფალიაშვილი, ევგენი მიქელაძე, ოდისეი დიმიტრიადი, ვახტანგ ფალიაშვილი, დიდიმ მირცხულავა, ზაქარია ხუროძე, ჯანსუღ კახიძე, გივი მუნჯიშვილი; რეჟისორები: ალექსანდრე წუწუნავა, კოტე მარჯანიშვილი, სანდრო ახმეტელი, ვახტანგ ტაბლიაშვილი, მიხეილ თუმანიშვილი, გიგა ლორთქიფანიძე; მხატვრები: ვ. სიდამონ-ერისთავი, სერგო ქობულაძე, თამარ აბაკელია, სიმონ ვირსალაძე, ივანე ასკურავა.
30-იანი წლებიდან ქართული ოპერები გასცდა საქართველოს ფარგლებს. ამიერიდან ისინი იდგმებოდა არა მხოლოდ თბილისის ოპერის თეატრის სცენაზე, არამედ საზღვარგარეთაც (რუსეთი, უკრაინა, სომხეთი, აზერბაიჯანი, პოლონეთი, გერმანია, ბულგარეთი, ჩეხეთი, სლოვაკეთი). 1966 წელს თბილისის ოპერის თეატრმა მონაწილეობა მიიღო უნგრეთში გამართულ საერთაშორისო ფესტივალში — „სეგედის საერთაშორისო თამაშობანი“ და საფრანგეთში გამართულ პარიზის მუსიკის IV საერთაშორისო ფესტივალში, სადაც წარმოადგინა ალექსი მაჭავარიანის „ოტელო“ და დავით თორაძის „გორდა“.
რეპერტუარი
თეატრის რეპერტუარში მსოფლიო საოპერო და საბალეტო კლასიკასთან ერთად წლების მანძილზე წარმოდგენილი იყო ქართველი კომპოზიტორების შალვა მშველიძის, ანდრია ბალანჩივაძის, ალექსი მაჭავარიანის, რევაზ გაბიჩვაძის, ოთარ თაქთაქიშვილის, დავით თორაძის, რევაზ ლაღიძის, ბიძინა კვერნაძის, გია ყანჩელის ნაწარმოებებით. სპექტაკლებს დგამენ რეჟისორები გიგა ლორთქიფანიძე, გიზო ჟორდანია, გურამ მელივა, რობერტ სტურუა, დავით საყვარელიძე. მხატვრები: ფარნაოზ ლაპიაშვილი, იური გეგეშიძე, გოგი ალექსი-მესხიშვილი, მურაზ მურვანიძე. ბოლო წლების მანძილზე საგასტროლოდ ჩამოსულ შემსრულებლებს შორის აღსანიშნავია მანუელ ბელტრანი, ბარი ანდერსონი, ელენე ობრაზცოვა, სერგეი ფილინი, სან-ფრანცისკოს საბალეტო დასი.
დასი
1982—2002 წლებში თეატრის სამხატვრო ხელმძღვანელი და მთავარი დირიჟორი იყო ქართველი მუსიკოსი და საზოგადო მოღვაწე ჯანსუღ კახიძე. ამჟამად თეატრის შტატი 780 თანამშრომელს მოიცავს. საოპერო დასში გაერთიანებულია 46 ვოკალისტი, გუნდში 78 მომღერალი, საბალეტო დასში 70 მოცეკვავე, ორკესტრში 121 მუსიკოსი. თეატრთან არსებობს სამხატვრო-საწარმოო სახელოსნოები სადაც მზადდება სპექტაკლებისათვის აუცილებელი მაკეტები, სასცენო დეკორაციები, იკერება კოსტიუმები.
თეატრის სამხატვრო ხელმძღვანელია ბადრი მაისურაძე, მთავარი დირიჟორი - ჯანლუკა მარჩიანო, ბალეტის სამხატვრო ხელმძღვანელი — ნინო ანანიაშვილი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თბილისის თეატრები კატეგორია:ოპერის თეატრები კატეგორია:რუსთაველის გამზირი კატეგორია:კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები თბილისში
შინგეტი
შინგეტი (არაბ. شنقيط) — ქალაქი და შუა საუკუნეების სავაჭრო ცენტრი ჩრდილოეთ მავრიტანიაში, ადრარის პლატოზე. ქალაქ ატარის აღმოსავლეთით.
დაარსდა XIII საუკუნეში, როგორც რამდენიმე ტრანს-საჰარული სავაჭორ გზის ცენტრი. დღეისათვის ეს პაწაწინა ქალაქი უამრავ მნახველს იზიდავს, რომლებსაც აღაფრთოვანებთ მისი არქიტექტურა, ეგზოტიკური ხედები და უძველესი ბიბლიოთეკები. ქალაქი სერიოზულადაა დაზიანებული უდაბნოს შემოჭრით. ქვიშის მაღალი დიუნები მის დასავლეთ საზღვარს შემოხაზავს, რამდენიმე სახლი კი უდაბნოს შეჭრის გამო მიტოვებულ იქნა.
ძველი ნაწილის ადგილობრივი საჰარული არქიტექტურა ხასაითდება წითელი ქვითა და ტალახის აგურის შენობებით, რომლებიც გამოირჩევიან პალმის ხისგან დამზადებული ბრტყელი სახურავებით. ძველი სახლების დიდ ნაწილს ხელით ნაკეთი კარი დამზადებულია უძველესი მასივის აკაციის ხისგან, რომელიც ამ ტერიტორიიდან დიდი ხანია გაქრა. ბევრ სახლს გააჩნია შიდა ეზო, რომლებიც ცენტრალური მეჩეთისკენ მიმავალი ვიწრო ქუჩების გასწვრივაა ჩამწკრივებული.
1996 წელს. ქალაქის ძველი ნაწილი იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შეიტანა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები მავრიტანიაში
Cyphomyrmex hamulatus
Cyphomyrmex hamulatus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cyphomyrmex-ის გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ჰატინოჰე
ჰატინოჰე (八戸市) — ქალაქი იაპონიაში, რომელიც მდებარეობს აომორის პრეფექტურაში.
გეოგრაფიული მდებარეობა
ქალაქი განლაგებულია ნახევარკუნძულ ჰონსიუზე, ტოჰოკუს რეგიონის პრეფექტურა აომორიში. ესაზღვრება დაბები ჰასიკამი, გონოჰე, ნამბუ, ოირასე და კურუმაი..
მოსახლეობა
ქალაქის მოსახლეობა შეადგენს, ხოლო სიმჭიდროვე — ადამიანი/კმ².
სიმბოლიკა
ქალაქის ხედ ითვლება Taxus cuspidáta, ყვავილად — ქრიზანთემა, ფრინველად — Larus crassirostris.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აომორის პრეფექტურის ქალაქები
კირაკოს განძაკეცი
მინი|კირაკოს განძაკეცის „სომხეთის ისტორია“, 1664 წლის ხელნაწერი, [[მატენადარანი, MS 2561]] კირაკოს განძაკეცი (Կիրակոս Գանձակեցի) (დ. 1201/1203 — გ. 1271) ასევე ცნობილი, როგორც კირაკოს განძაკელი — XIII საუკუნის სომეხი ისტორიკოსი. „სომხეთის ისტორიის“ ავტორი. კირაკოს განძაკეცის თხზულება სომხეთში, აგრეთვე მომიჯნავე ქვეყნებში, მათ შორის საქართველოში მონღოლთა ბატონობის ისტორიის უმნიშვნელოვანესი წყაროა.
სქოლიო
კატეგორია:გარდაცვლილი 1271 კატეგორია:სომეხი ისტორიკოსები კატეგორია:უცხოელი ავტორები საქართველოსა და ქართველების შესახებ
Aenictus minutulus
Aenictus minutulus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Aenictus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dorylinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:Aenictus
ზრნოვცის თემი
ზრნოვცის თემი (Општина Зрновци) — თემი ჩრდილოეთ მაკედონიაში. მდებარეობს ქვეყნის აღმოსავლეთ რეგიონში. მოსახლეობა შეადგენს 3 264 ადამიანს (2002 წლის აღწერის მონაცემები). მოსახლეობის სიმჭიდროვე — 58.47 კაცი/კმ²-ზე.
თემის ადმინისტრაციული ცენტრი — ზრნოვცი.
თემის ტერიტორიის ფართობი შეადგენს 55.82 კმ²-ს.
ესაზღვრება მაკედონიის შემდეგ თემებს:
თემის მოსახლეობის ეთნიკური სტრუქტურა :
თემის ტერიტორიაზე მიედინება მდინარე ბრეგალნიცა.
სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ მაკედონიის თემები
მანიარია
მანიარია — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ბასკეთის ავტონომიური გაერთიანების ბისკაიის პროვინციის დურანგესადოს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 17,73 კმ². მოსახლეობა — 522 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ბისკაიის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ბისკაიის ქალაქები
თითბერი
თითბერი — სპილენძის ფუძეზე დამზადებული შენადნობი, რომლის ძირითადი დანამატია თუთია (50%-მდე); თითბერი – ჯერ კიდევ ჩვ. წ. აღ -მდე ძველი ბერძნებისა და ეგვიპტელებისათვის იყო ცნობილი. XVIII საუკუნის ბოლომდე მას იღებდნენ ხის ნახშირთან შერეული სპილენძისა და თუთიის მადნის დნობით. XIX საუკუნიდან დაიწყეს სპილენძისა და თუთიის პირდაპირი შედნობა. სპილენძის შენადნობებიდან თითბერი ყველაზე გავრცელებულია. იგი ადვილად მუშავდება წნევით, ახასიათებს მაღალი მექანიკური თვისებები, ლამაზი ფერისაა და შედარებით იაფია. თითბერთაგან ამზადებენ ლენტებს, ფურცლებს, წნელებს, მილებს, მავთულს (დეფორმირებადი თუთბერი), აგრეთვე სხმულებს. თუთიის შემცველობის გაზრდასთან ერთად იცვლება თითბერის ფერი წითლიდან ღია ყვითლამდე. თითბერს, რომელიც შეიცავს 10%-მდე თუთიას, ტომპაკი ჰქვია, ხოლო 10-იდან 20%-მდე — შემცველს კი ნახევრადტომპაკი. ეს შენადნობები გამოირჩევა კოროზიამედეგობით და გადიდებული პლასტიკურობით. მათ იყენებენ რადიატორების მილების, ფურცლების, ლენტის დასამზადებლად, ფოლადის მისატკეცად.
თითბერს, რომელიც შეიცავს 20% თუთიას, იყენებენ ნაკეთობათა ცივი შტამპვით, დაწნეხითა და ადიდვით დასამზადებლად. მექანიკური, ანტიკოროზიულ და სხვა თვისებათა გასაუმჯობესებლად სპილენძისა და თუთიის ორმაგ შემადნობებს უმეტესად ალუმინს, რკინას, მანგანუმს, ნიკელს, ტყვიას და სხვა ელემენტებს უმატებენ (ჯამში დაახლოებით 10-მდე). თითბერს, რომელიც შეიცავს 15% Zn და 0,5% Al აქვს ოქროს ფერი, გადიდებული ატმოსფერული კოროზიამდგრადობა; მას იყენებენ, როგორც ოქროს შემცვლელს, წარჩინების ნიშნების, მხატვრულ ნაკეთობათა დასამზადებლად. თითბერი, რომელსაც დამატებული აქვს 1,5% Sn, ზღვის წყლის მიმართ კოროზიამედეგია. ტყვიის შემცველ თითბერს იყენებენ საავტომობილო და საათების მრეწველობაში. თითბერს იყენებენ აგრეთვე საერთო მანქანათმშენებლობაში, ხელსაწყოთმშენებლობაში, თბოტექნიკაში და წარმოების სხვა მრავალ დარგში.
ლიტერატურა
კატეგორია:შენადნობები
NGC 93
NGC 93 — გალაქტიკა ანდრომედას თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1854 წლის 26 ოქტომბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:ანდრომედას თანავარსკვლავედი
Rasta Revolution
Rasta Revolution — Bob Marley and the Wailers-ის 1974 წელს გამოცემული კომპილაციური ალბომი. მასში შეტანილია ალბომის Soul Rebels სიმღერების დიდი ნაწილი, ისევე, როგორც „Duppy Conqueror“-ის 7" ვერსია, ჩაწერილი ალბომის სესიების დროს (ალტერნატიული ვარიანტი მოხვდა Soul Revolution-ში) და „Mr. Brown“, უკანასკნელის კიდევ ერთი ვარიანტი.
სქოლიო
კატეგორია:Bob Marley and the Wailers-ის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:1974 წლის კომპილაციური ალბომები კატეგორია:Island Records-ის კომპილაციური ალბომები
კარატი
კარატი — ძველი ბერძნული წონის ერთეული; შუა საუკუნეებში გავრცელებული იყო ახლო და შუა აღმოსავლეთის ქვეყნებშიც. ბერძნულ-რომაული კარატი უდრიდა 0,189 გ, ეგვიპტური — 0,196 გ. საქართველოში დამკვიდრდა XI–XVII საუკუნეებში კერატის და XVII–XVIII საუკუნეებში ყირათის სახელწოდებით. კერატი შედიოდა დრამის წონით სისტემაში და მისი 1⁄12–ს, ანუ 1,212 გ იყო. ყირათი შეადგენდა მისხლის 1⁄24-ს, ანუ 0,192 გ.
კარატი არის ასევე ძვირფასი ქვების მასის საზომი. 1907 წელს პარიზის საერთაშორისო კონვენციის განსაზღვრით კარატი უდრის 200 მგ ან 2·10−4 კგ. ზოგ ქვეყანაში აღნიშნავს ასევე ძვირფასი ლითონების შენადნობთა სინჯს.
ლიტერატურა
კატეგორია:მასის საზომი ერთეულები
ასლან მასხადოვი
thumbnail|right|250px|ასლან მასხადოვი ასლან ალის ძე მასხადოვი (ჩეჩ. Аслан Али кӏант Масхадан, რუს. Аслан Алиевич Масхадов) (დ. 21 სექტემბერი, 1951 ― გ. 8 მარტი, 2005, სოფ.ტოლსტოი-იურტი) — ჩეჩნეთის პრეზიდენტი.
ბიოგრაფია
რუსეთ-ჩეჩნეთის მეორე ომის დროს 2000 წელს მოსკოვმა მასზე ძებნა გამოაცხადა. საქმე ის არის, რომ ჩრი-ის პირველი პრეზიდენტის ჯ. დუდაევის მკვლელობის 21 აპრილი 1996 შემდეგ, კრემლის მესვეურნი იმედოვნებდნენ, რომ ჩეჩნეთის სათავეში მათი პოლიტიკური პარტნიორი მოვიდოდა, მაგრამ მასხადოვმა მცირედით არ გადაუხვია დამოუკიდებლობის კურსს და ბოლომდე უერთგულა მისი წინამორბედის მიერ განცხადებულ იდეას. განვითარებული მოვლენების გამო, იჩქერიის პრეზიდენტი იძულებული გახდა იატაკქვეშეთში გადასულიყო, რის გამოც ძალაუფლების ნაწილი იჩქერიაში მოსკოვმა იგდო ხელთ. აღსანიშნავია, რომ მისი გავლენა ფართო მასებში არ შესუსტებულა, ხოლო შეიარაღებული ძალების უდიდესი ნაწილი კვლავ მის განკარგულებაში იყო.
კატეგორია:ჩეჩენი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 21 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1951 კატეგორია:გარდაცვლილი 8 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 2005
აღმოსავლეთი გერმანია 1980 წლის ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე
აღმოსავლეთ გერმანიამ ზაფხულის ოლიმპიურ თამაშებზე მეოთხედ იასპარეზა 1980 წელს, სსრკ-ის დედაქალაქ მოსკოვში. ამ თამაშებზე მათ სხვადასხვა სინჯის 126 მედალი მოიპოვეს.
ცარაცოვო
ცარაცოვო (Царацово) — სოფელი ბულგარეთში. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 2143 კაცს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბულგარეთის სოფლები
Cyphomyrmex foxi
Cyphomyrmex foxi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Cyphomyrmex-ის გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
კავკასიის ინსტიტუტი
კავკასიის ინსტიტუტი (სომხ.Կովկասի ինստիտուտ, ინგლ.Caucasus Institute) — არის საექსპერტო და ანალიტიკური ცენტრი, რომელიც მდებარეობს ერევანში. ეს არის ერთ-ერთი წამყვანი ანალიტიკური და საგანმანათლებლო ცენტრი სომხეთში და შუალოდ რეგიონში. ინსტიტუტი ატარებს პოლიტიკურ მეცნიერებათა, სოციალურ და მედიის კვლევებს, როგორც სამხრეთ და ჩრდილოეთ კავკასიაში. ინსტიტუტის სამეცნიერო საქმიანობის სფერო ასევე მოიცავს რეგიონულ კვლევას უფრო ფართო კონტექსტში.
ინსტიტუტი მდებარეობს ერევნის ცენტრში, დაარსდა 2002 წელს, როგორც კავკასიის მედიის ინსტიტუტი, შემდეგ კი 2008 წელს, ეწოდა კავკასიის ინსტიტუტი.
ინსტიტუტის ერთ-ერთი ძირითადი მიზანია საზოგადოების ფართო ჩართულობის ხელშეწყობა პოლიტიკური გადაწყვეტილებების მიღებაში. ამ მიზნის მისაღწევად, ინსტიტუტი ახორციელებს სამეცნიერო კვლევებს, შეიმუშავებს და ეხმარება პოლიტიკის რეკომენდაციებს და ხელს უწყობს პლურალიზმისა და საზოგადოებრივი დისკურსის გაცნობიერებას.
ინსტიტუტის სამეცნიერო საქმიანობა მოიცავს დებატებს, კვლევით სამუშაოებს, კონსულტაციებსა და პუბლიკაციებს. დებატები ტარდება საზოგადოებისათვის მნიშვნელოვან საკითხებზე. კვლევა ავსებს ინფორმაციულ ხარვეზს, აცნობიერებს რეგიონს და მისი განვითარების პერსპექტივებს. მთელ კავკასიასა და ყოფილ საბჭოთა კავშირში გავრცელებული პუბლიკაციები ახალ პერსპექტივას გვთავაზობს რეგიონის პრობლემების შესახებ.
ინსტიტუტი არის როგორც ნეიტრალური და არაპოლიტიზირებული პლატფორმა რეგიონის პოლიტიკური და სოციალური განვითარების მწვავე საკითხებზე დისკუსიისთვის.
ინსტიტუტი დაარსდა შვეიცარიის განვითარებისა და თანამშრომლობის სააგენტოს დაფინანსებით. ძირითადი ტრენინგის პროგრამა 2002 წლის ოქტომბერში დაიწყო თორმეტ ასისტენტ ჟურნალისტთან სამი ქვეყნის - სომხეთის, მოლდოვისა და რუსეთის (ჩეჩნეთის რესპუბლიკა) წარმომადგენლებთამ ერთად. სტუდენტებმა გაიარეს კურსები და სტაჟირება ადგილობრივ მედიაში, ატარებდნენ ტრენინგებსა და პრაქტიკებს.
მიუხედავად იმისა, რომ ინსტიტუტი ერევანში იყო დაარსებული, მან რეგიონალური მასშტაბით დაიწყო მუშაობა მულტიკულტურული მიდგომის გამოყენებით. მრავალი სტაჟიორი ჩაერიცხა ინსტიტუტში სხვადასხვა ქვეყნიდან, მათ შორის აშშ-დან, ნიდერლანდებიდან, გერმანიიდან და შვეიცარიიდან, ასევე სტუდენტები სომხეთიდან, საქართველოდან, ბელორუსიიდან, ყირგიზეთიდან, მოლდოვადან, იორდანიიდან, რუსეთის სამხრეთით (ჩეჩნეთი, დაღესტანი, ყარაჩაი-ჩერქეზეთი, ყაბარდო-ბალყარეთი და ჩრდილოეთ ოსეთი).
2008 წელს ინსტიტუტის ხელმძღვანელობამ გადაწყვიტა დაერქმინა ინსტიტუტისთვის „კავკასიის ინსტიტუტი“, რათა მის საქმიანობაში შესულიყო სხვადასხვა პროგრამები, მათ შორის თანამედროვე პოლიტიკის შესწავლა, კავკასიის რეგიონების კვლევები, ადვოკატირება და კონსულტაცია.
სქოლიო
კატეგორია: კავკასიის ინსტიტუტები კატეგორია: სომხეთის ინსტიტუტები
კაცხის ციხე
მინი|250პქ| კაცხის ციხის ხედი ჯაბა ლაბაძის ფოტო კაცხის ციხე — ფეოდალური ხანის ციხის ნანგრევები სოფელ კაცხში, ჭიათურის მუნიციპალიტეტში, მდინარე კაცხურას მარჯვენა ნაპირზე.
სახელწოდება – „კაცხის ციხე“ გვხვდება გვიანდელი ფეოდალური ხანის წყაროებში. ციხე, თავდაპირველად ბაღვაშების საკუთრება იყო. მათი განდევნის შემდეგ კი მეფის ხელისუფლებას ექვემდებარებოდა.
XVII საუკუნის 60-იანი წლებიდან აბაშიძეთა ფეოდალურ საგვარეულოს ეკუთვნოდა, 1753 წლიდან კვლავ სამეფო ხელისუფლების, სოლომონ I-ის განმგებლობაშია. ამჟამად შემორჩენილია მისი ნანგრევები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ჭიათურის მუნიციპალიტეტის ციხესიმაგრეები
ტიშიტი
ტიშიტი (არაბ. تيشيت‎) — ნაწილობრივ მიტოვებული, უძველესი გამაგრებული სოფელი ცენტრალურ მავრიტანიაში, ტაგანტის პლატოს ძირში. ცნობილია ადგილობრივი არქიტექტურით. წარმოების მთავარ დარგს ფინიკის პალმის მოშენება წარმოადგენს.
ეს ტერიტორია ძვ. წ. 2000 წლისთვის დასახლებული იყო მიწათმოქმედებისა და მომთაბარეობის მიმდევარი გაერთიანებით. მაგრამ ძვ. წ. 500 წლისთვის, კლიმატის უფრო ცხელით შეცვლისა და სხვა ბუნებრივი პირობების გაუარესების გამო მიტოვებულ იქნა. მიმდებარე ტერიტორიებში აღმოჩენილია კლდის მხატვრობის ასობით ნიმუში, რომლებიც სხვადასხვა ცხოველსა და ნადირობის სცენას ასახავს. თანამედროვე დასახლება 1150 წელს დაარსდა.
1996 წლიდან ტიშიტი იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაშია შესული.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები მავრიტანიაში
Led Zeppelin III
Led Zeppelin III — ინგლისური მძიმე როკ-ჯგუფ ლედ ზეპელინის მესამე სტუდიური ალბომი. იგი ჩაწერილია 1970 წლის იანვარში-ივლისში. მუსიკალურად, ამ ნაშრომში უფრო გამოკვეთილია ფოლკური და აკუსტიკური ჟღერადობა. ამან ძალიან გააკვირვა მრავალი მსმენელი თუ კრიტიკოსი და რეაქციაც არაერთგვაროვანი იყო. დღესდღეობით ეს დისკი ითვლება ჯგუფში სტილისტური ცვლილებების ათვლის წერტილად.
გარეკანი
Led Zeppelin III თავისი დროისათვის იყო ნოვატორული შეფუთვა, რომელიც შექმნა დიზაინერმა ზაკრონმა.
გარეკანის გარე და შიდა მხარეზე წარმოდგენილი იყო სხვადასხვა ნივთისა თუ მოძრავი ობიექტის სიურეალისტური კოლაჟები. ყველა ობიექტი ერთმანეთს უკავშირდებოდა ფრენის თემით. გარეკანის შიდა მხარეს მიმაგრებული იყო დისკოს ფორმის კიდევ ერთი მუყაო, რომელზეც ასევე იყო გამოსახული მსგავსი თემატიკის მქონე ნივთები. მათი ხილვა შესაძლებელი იყო ამ, შიდა ფენის შემობრუნებით (შიდა მხრიდან მას სპეციალური სამაგრი ჰქონდა), წინა გარეკანზე ამოჭრილი ნახვრეტებიდან. ასეთი ჩანაფიქრის გადატანა კომპაქტ-დისკის გამოცემაში შეუძლებელი აჩმოჩნდა, თუმცა იაპონურ გამოცემებში სპეციალურად იქნა გამეორებული კონვერტის ზუსტი დიზაინი.
სქოლიო
კატეგორია:ლედ ზეპელინის ალბომები კატეგორია:1971 წლის ალბომები კატეგორია:ალბომები ჯიმი პეიჯის პროდიუსერობით
კოსტანდინ ერზნკაცი
კოსტანდინ ერზნკაცი, კონსტანტინე ერზინკელი (Կոստանդին Երզնկացի; დ. დაახლოებით 1250, ქალაქი ერზინკა, დასავლეთი სომხეთი — გ. XIV საუკუნის I ნახევარი) — სომეხი პოეტი. სწავლობდა ქალაქ ერზინკის ერთ-ერთ მონასტერში. თავისი დროის მოწინავე მოაზროვნე იყო. ლექსებში უმღეროდა გაზაფხულს, მზეს, ქალის სილამაზეს, ღვინოს. მისი რელიგიური ლექსებიც კი ბუნებისა და სიყვარულის ჰიმნია. კოსტანდინ ერზნკაცის ნაწარმოებებში ასახულია სომხეთის საზოგადოებრივი ცხოვრების მოვლენები, ზნეობა, სოციალური ეკონომიკური ურთიერთობანი.
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1250 კატეგორია:სომეხი პოეტები კატეგორია:სომეხი ისტორიკოსები
კლიშე (ტიპოგრაფია)
კლიშე (ფრანგ. cliché) — საბეჭდი ფორმა, იყენებენ საილუსტრაციო ორიგინალების მაღალი ბეჭდვის ხერხით აღწარმოებისათვის. სარეპროდუქციო ორიგინალის ხასიათის მიხედვით, კლიშე არის შტრიხული და რასტრული.
შტრიხულ კლიშეს იღებენ შტრიხებით შედგენილი გამოსახულებიდან (კალმით ნახატი, გრავიურის ანაბეჭდი, ნახაზი). რასტრულ კლიშეს ნახევრადტონოვანი გამოსახულებიდან, რომელიც შედგება სხვადასხვა ნაჯერობის ელემენტებისაგან (ფოტოსურათი, აკვარელით ან ზეთის საღებავებით ნახატი). კლიშეს აკეთებენ ხეზე, ლინოლეუმზე, თუთიაზე (ყველაზე მეტადაა გავრცელებული), ასევე თითბერზე, სპილენძზე, პლასტმასაზე.
ლიტერატურა
კატეგორია:პოლიგრაფია
Aenictus mocsaryi
Aenictus mocsaryi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Aenictus-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dorylinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:Aenictus
ვიეტნამის ეკონომიკა
ვიეტნამის ეკონომიკა შერეული სოციალისტურად ორიენტირებული საბაზრო ეკონომიკაა. 2020 წლის მონაცემებით, ნომინალური მთლიანი შიდა პროდუქტის მაჩვენებელით ვიეტნამი მსოფლიოში 37-ე, ხოლო მსყიდველობითი უნარის პარიტეტის მიხედვით 23-ე ადგილზეა. ვიეტნამი აზია-წყნარი ოკეანის ეკონომიკური თანამშრომლობის, სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის ქვეყნების ასოციაციისა და მსოფლიო სავაჭრო ორგანიზაციის წევრია.
1980-იანი წლების შუა ხანებიდან, Đổi Mới-ის რეფორმების შემდეგ, ვიეტნამი მკაცრად ცენტრალიზებული გეგმიური ეკონომიკიდან შერეულ ეკონომიკაზე გადავიდა. აღნიშნული ეკონომიკა თავისუფალ საბაზრო ეკონომიკასთან ერთად ხუთწლიანი გეგმების ფარგლებში როგორც დირექტიულ, ისე ინდიკატორულ დაგეგმვას მოიცავს. რეფორმების შემდეგ ვიეტნამის ეკონომიკა ზრდით გამოირჩევა. XXI საუკუნეში ვიეტნამი გლობალური ეკონომიკის უფრო აქტიური მონაწილე ხდება. ვიეტნამური საწარმოების უმრავლესობა მცირე და საშუალო საწარმოებს წარმოადგენს. ქვეყანა სასოფლო-სამეურნეო პროდუქტების მოწინავე ექსპორტიორია და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში უცხოური ინვესტიციებისთვის მიმზიდველი დანიშნულების ადგილია.
PricewaterhouseCoopers-ის 2017 წლის ანალიზის მიხედვით, ვიეტნამი მსოფლიოს ერთ-ერთი ყველაზე სწრაფად მზარდი ეკონომიკაა და წლიური მთლიანი შიდა პროდუქტის 5.1%-იანი პოტენციური ზრდის მაჩვენებელით 2050 წლისთვის შეიძლება მსოფლიოში სიდიდით მე-10 ეკონომიკა გახდეს. ჯიმ ო'ნილის პროგნოზით, ვიეტნამი ერთ-ერთია მომდევნო 11 სახელმწიფოს შორის, რომლებიც XXI საუკუნეში ბრიჩსის (ბრაზილია, რუსეთი, ინდოეთი, ჩინეთი, სამხრეთი აფრიკა) ქვეყნებთან ერთად მსოფლიოს უდიდესი ეკონომიკის მქონე ქვეყნები იქნებიან. ვიეტნამი შედის კივეთს-ის (კოლუმბია, ინდონეზია, ვიეტნამი, ეგვიპტე, თურქეთი, სამხრეთი აფრიკა) ჯგუფშიც.
ეკონომიკური მაჩვენებლები
ცხრილში მთავარი ეკონომიკური ინდიკტორებია მოცემული 1990-2019 წლების პერიოდში. 5%-ზე დაბალი ინფლაციის მაჩვენებელი მწვანედაა მოცემული.
სოფლის მეურნეობა, თევზჭერა და სატყეო საქმე
2003 წელს ვიეტნამმა დაახლოებით 30.7 მილიონი კუბური მეტრი ხე აწარმოა. დამუშავებული ხეების წარმოების მაჩვენებელი უფრო მცირე იყო ― 2 950 კუბური მეტრი. 1992 წელს ვიეტნმანმა მორებისა და ნედლი ხის მასალების ექსპორტი აკრძალა. 1997 წელს აკრძალვა ყველა სახის დამუშავებულ ხეზე გავრცელდა. 1990-იან წლებში ვიეტნამმა ტყეებისთვის მიწის ხელახლა ათვისება დაიწყო ხეების დარგვის პროგრამით.
ვიეტნამში თევზჭერას უხვი რესურსები უწყობს ხელს, რაც ქვეყნის გრძელი სანაპირო ხაზითა და მდინარეებისა და ტბების ფართო ქსელითაა განპირობებული. 2003 წელს საერთო თევზჭერის საერთო მოცულობამ 2.6 მილიონ ტონა შეადგინა. 1990-დან 2002 წლამდე პერიოდში ზღვის პროდუქტების ექსპორტის მაჩვენებელი გაოთხმაგდა. 2005 წელს ექსპორტის შემცირების საკომპენსაციოდ ზღვის პროდუქტების მრეწველობა შიდა მოთხოვნაზე ფოკუსირდა.
ვიეტნამი ბრინჯის ერთ-ერთი უმსხვილესი ექსპორტიორია მსოფლიოში. ბრაზილიის შემდეგ ვიეტნამი ყავის უმსხვილესი მწარმოებელია მსოფლიოში.
2018 წელს ვიეტნამმა 44 მილიონი ტონა ბრინჯი აწარმოა (მე-5 მაჩვენებელი მსოფლიოში, ჩინეთის, ინდოეთის, ინდონეზიისა და ბანგლადეშის შემდეგ); ასევე აწარმოა 17.9 მლნ ტონა შაქრის ლერწამი, 14.8 მლნ ტონა ბოსტნეული, 9.8 მილიონი ტონა მანიონი (მე-7 მსოფლიოში), 4.8 მლნ ტონა სიმინდი, 2.6 მლნ ტონა აკაჟუ (უდიდესი მწარმოებელი მსოფლიოში), 2 მლნ ტონა ბანანი, 1.6 მლნ ტონა ყავა, 1.5 მლნ ტონა ქოქოსი (მე-6 მსოფლიოში), 1.3 მლნ ტონა ტკბილი კარტოფილი, 1.2 მლნ ტონა საზამთრო, 1.1 მლნ ტონა რეზინი (მე-3 მსოფლიოში, ტაილანდისა და ინდონეზიის შემდეგ) და ა.შ.
2018 წელს ვიეტნამი ღორის ხორცის მე-5 უმსხვილესი ექსპორტიორი იყო მსოფლიოში (3.8 მლნ ტონა). ამავე წელს ვიეტნამმა 839 ათასი ტონა ქათმის ხორცი, 334 ათასი ტონა ძროხის ხორცი, 936 მილიონი ლიტრი ძროხის რძე და 20 ათასი ტონა თაფლი აწარმოა.
მომსახურება და ტურიზმი
2004 წელს მომსახურების სფეროებიდან მიღებული შემოსავლები მთლიანი შიდა პროდუქტის 38.2%-ს შეადგენდა. 2007 წელს ტურიზმიდან მიღებულმა შემოსავლებმა მთლიანი შიდა პროდუქტის 4.5% შეადგინა. მძიმე ინდუსტრიისა და ურბანული განვითარების შემდეგ უცხოელ ინვესტორთა დიდი ნაწილი ვიეტნამში ტურიზმზე კონცეტრირდა, განსაკუთრებით სასტუმროთა მშენებლობაზე. 2012 წელს ვიეტნამს 6.8 მილიონი საერთაშორისო ვიზიტორი ეწვია, ხოლო 2013 წელს ამ მაჩვენებელმა 7 მილიონს გადააჭარბა.
თავისუფალი სავაჭრო შეთანხმებები
ვიეტნამის მთავარ თავისუფალ სავაჭრო შეთანხმებებს შორისაა: სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის ქვეყნების ასოციაციის თავისუფალი სავაჭრო ზონა (AFTA); ასეანი-ავსტრალია-ახალი-ზელანდიის თავისუფალი სავაჭრო ზონა (AANZFTA) ― თავისუფალი სავაჭრო ტერიტორია ასეანისა და ახლო ეკონომიკური ურთიერთობების სახელმწიფოებს (ავსტრალია და ახალი ზელანდია) შორის. შეთანხმებას 2009 წლის 27 თებერვალს მოეწერა ხელი და 2010 წლის 1-ელ იანვარს შევიდა ძალაში; ასეანი-ჩინეთის თავისუფალი სავაჭრო ზონა (ACFTA) ― ძალაში შევიდა 2010 წლის 1-ელ იანვარს; ასეანი-ინდოეთის თავისუფალი სავაჭრო ზონა (AIFTA) ― ძალაში შევიდა 2010 წლის 1-ელ იანვარს; ასეანი-კორეის თავისუფალი სავაჭრო ზონა (AKFTA) ― ძალაში შევიდა 2010 წლის 1-ელ იანვარს; ასეანი-იაპონიის სრული ეკონომიკური პარტნირობა (AJCEP); აღმოსავლეთ აზიის სრული ეკონომიკურ პარტნიორობა; ტრანს-წყნაროკეანური პარტნიორობის სრული და პროგრესული შეთანხმება; თავისუფალი სავაჭრო შეთანხმება ევრაზიულ ეკონომიკურ კავშირთან ― ხელი მოეწერა 2015 წლის 29 მაისს. თავისუფალი სავაჭრო შეთანხმება ევროპის კავშირსა და ვიეტნამს შორის (EVFTA) ― ძალაში შევიდა 2020 წლის 1-ელ აგვისტოს; ვიეტნამის-ჩილეს თავისუფალი სავაჭრო შეთანხმება (VCFTA) ― ძალაში შევიდა 2014 წლის 1-ელ იანვარს; ვიეტნამი-კორეის თავისუფალი სავაჭრო შეთანხმება (VKFTA) ― ძალაში შევიდა 2015 წლის 20 დეკემბერს.
სტატისტიკა
ინსტიტუტების მაჩვენებლებით ვიეტნამი 89-ე ადგილზეა: უსაფრთხოების დონით ქვეყანას 61-ე ადგილი უკავია, სოციალური კაპიტალის დონით ― 90-ე, ჩეკებისა და ბალანსების დონით ― 135-ე, საჯარო სექტორის საქმიანობით ― 73-ე, გამჭვირვალობით ― 101-ე, საკუთრების უფლებებით ― 92-ე, კორპორატიული მმართველობით ― 104-ე, მთავრობის სამომავლო ორიენტაციით ― მე-40.
სასაქონლო ბაზრის მიხედვით ვიეტნამი 79-ე ადგილზეა: შიდა კონკურენციით 64-ე ადგილს იკავებს, ხოლო ვაჭრობის ღიაობით ― 91-ს; შრომის ბაზრის მიხედვით ― 83-ეა: მოქნილობის ინდექსით, ისევე როგორც მერიტოკრატიისა და ინიციატივების მხარდაჭერით ― 82-ე ადგილს იკავებს.
ვიეტნამში კარგადაა განვითარებული საფინანსო სისტემა (მე-60 ადგილი): სიღრმით 52-ე, ხოლო სტაბილურობით 101-ე ადგილზეა. ბაზრის ზომით ქვეყანა 26-ე ადგილს იკავებს. არც თუ ისე კარგადაა განვითარებული ბიზნესის დინამიკის მაჩვენებლები (89-ე ადგილი): ადმინისტრაციული მოთხოვნილებები 96-ე ადგილს იკავებს, ხოლო სამეწარმეო კულტურით ― 68-ს.
სქოლიო
კატეგორია:ვიეტნამის ეკონომიკა
პეჩენგას მონასტერი
პეჩენგას მონასტერი (რუს.: Печенгский монастырь) დაარსდა 1533 წელს მდ. პეჩენგას ბარენცის ზღვის შესართავთან, თანამედროვე მურმანსკიდან დაახ. 135 კმ-ში დასავლეთით, ნოვგოროდელი ბერი წმ. ტრიფონის მიერ. მრავალი საუკუნის განმავლობაში მსოფლიოში ყველაზე ჩრდილოეთით მდებარე სამონატრო კომპლექსი იყო.
სოლოვკის მაგალითზე ტრიფონს სურდა ადგილობრივი სამის ტომის ხალხი ქრისტიანობაზე მოექცია და დაემტკიცებინა ხალხისთვის, რომ რწმენას შეეძლო ამ ყველაზე არასტუმართმოსურნე მკაცრ პირობებშიც აყვავებულიყო. მის მაგალითს მრავალი სხვა რუსი ბერიც მიჰყვა. 1572 წლისთვის პეჩენგას მონასტერში 50 ძმა და 200 მორწმუნე ჰყავდა. წმ. ტრიფონის გარდაცვალებიდან 6 წელიწადში მონასტერს შვედები დაესხნენ თავს, გაძარცვეს და დაწვეს იგი. გადმოცემით ამ თავდასხმას 51 ბერი და 65 მორწმუნე-მსახური შეეწირა, რამაც ტრიფონის დაარსებულ საქმეს ბოლო მოუღო.
XIX საუკუნეში რუსების მიერ კოლას ნახევარკუნძულის კოლონიზაციის დაჩქარების პერიოდში პეჩენგას მონასტერი მის თავდაპირველ ადგილას აღადგინეს 1886 წელს. რუსეთის რევოლუციამდე მონასტერი ორი ნაწილისგან შედგებოდა: ზემო მონასტერში ტრიფონისა და 1589 წლის შემოსევით დაღუპულთა საფლავები იყო, ახალ ქვემო მონასტერში კი, პეჩენგას უბესთან, აქტიური მღვდელთმსახურება წარმოებდა.
სტავროპეგული მონასტერი აყვავდა 1920 წლიდან, პეჩენგას ფინეთის განკარგვაში გადასვლიდან. 1944 წელს ფინეთ-რუსეთის ომის დასრულებისას სულიერი ძმები ახალ ვალამოს მონასტერში გაიხიზნენ, სადაც 1984 წლამდე ავტონომია შეინარჩუნეს, როცა ბოლო მათგანი 110 წლის ასაკში გარდაიცვალა.
კატეგორია:რუსეთის მონასტრები
ოჩანდიანო
ოჩანდიანო (Ochandiano, Otxandio) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ბასკეთის ავტონომიური გაერთიანების ბისკაიის პროვინციის დურანგესადოს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 12,43 კმ². მოსახლეობა — 1330 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ბისკაიის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ბისკაიის ქალაქები
GNU General Public License
thumb|200px|right|GNU-ს ლოგო
GNU General Public License (GNU GPL ან უბრალოდ GPL) — ლიცენზია თავისუფალი პროგრამული უზრუნველყოფისათვის, რომელიც დაწერილია რიჩარდ სტოლმანის მიერ GNU პროექტისათვის (რომლის მიზანსაც თავისუფალი ოპერაციული სისტემის შექმნა წარმოადგენდა). ამის შემდეგ ის გახდა თავისუფალი პროგრამული უზრუნველყოფის ლიცენზიებს შორის ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული. ლიცენზიის მეორე ვერსია გამოქვეყნდა 1991 წელს. GNU Lesser General Public License (LGPL), მეორე ფართოდ გავრცელებული ლიცენზია წარმოადგენს GPL-ის მოდიფიცირებულ ვერსიას, რომელიც გათვლილია ზოგიერთ პროგრამულ კომპონენტებზე.
GNU GPL 2.1-ის შინაარსი
GNU GPL მოიცავს რამდენიმე თავს:
<li>განმარტებები <li>კოპირების და გავრცელების უფლება</li> <li>პროგრამის ცვლილება
</li></ol>
თარგმანის მაგალითი
GNU General Public License-ის ქართული თარგმანის შესახებ
ეს არის GNU General Public License-ის ქართული თარგმანი. თარგმანი იმ მიზნით შესრულდა, რომ გაადვილოს GNU General Public License-ის (GNU GPL) გაგება. თუმცა ეს არ წარმოადგენს ოფიცილაურ ან იურიდიულად აღიარებულ თარგმანს. Free Software Foundation არ არის ამ თარგმანის გამომცემელი და მას ეს თარგმანი არც ორიგინალ GNU-GPL-ის სამართლებრივ შემცვლელად უნცია.
თარგმანი არ არის ადვოკატების მიერ გულდასმით შემოწმებული და, მაშასადამე, მთარგმნელი დარწმუნებული ვერ იქნება, რომ იგი ზუსტად წარმოადგენს GNU General Public License-ის სამართლებრივ შინაარსს. თუ გნებავთ დარწმუნდეთ, ნებადართულია თუ არა თქვენი განზრახული მოქმედება GNU General Public License- ის მიერ, გადახედეთ ინგლისურენოვან ორიგინალს.
Free Software Foundation ძალიან გთხოვთ ეს თარგმანი არ გამოიყენოთ თქვენ მიერ დაწერილი პროგრამის ოფიციალურ ლიცენზიად. ამისთვის, გთხოვთ Free Software Foundation-ის მიერ გამოქვეყნებული ინგლისურენოვანი ორიგინალი გამოიყენოთ.
This is a translation of the GNU General Public License into Georgian. This translation is distributed in the hope that it will facilitate understanding, but it is not an official or legally approved translation.
The Free Software Foundation is not the publisher of this translation and has not approved it as a legal substitute for the authentic GNU General Public License. The translation has not been reviewed carefully by lawyers, and therefore the translator cannot be sure that it exactly represents the legal meaning of the GNU General Public License. If you wish to be sure whether your planned activities are permitted by the GNU General Public License, please refer to the authentic English version.
The Free Software Foundation strongly urges you not to use this translation as the official distribution terms for your programs; instead, please use the authentic English version published by the Free Software Foundation.
GNU GENERAL PUBLIC LICENSE
1991 წლის ივნისის, ვერსია 2-ის, ქართული თარგმანი
Copyright (C) 1989, 1991 Free Software Foundation, Inc.	675 Mass Ave, Cambridge, MA 02139, USA
ამ თარგმანს არ გააჩნია ინგლისურენოვანი ორიგინალის სამართლებრივი ძალმოსილება!
პრეამბულა
უმეტეს პროგრამათა ლიცენზიები იმ მიზანს ემსახურება, რომ ჩამოგართვათ პროგრამის გავრცელებისა და შეცვლის უფლება. GNU General Public License (GNU საერთო სახალხო ლიცენზია) კი პირიქით, იმისთვის შეიქმნა, რომ მოგანიჭოთ უფასო პროგრამების გავრცელებისა და მასში ცვლილებების შეტანის უფლების გარანტია --- უზრუნველყოს, რომ უფასო პროგრამა მისი ყველა მომხმარებლისათვის უფასოდვე დარჩეს. ამ საერთო სახალხო ლიცენზიას ექვემდებარება Free Software Foundation- ის მიერ გამოცემულ პროგრამათა უმეტესობა, ასევე ყველა ის პროგრამა, რომლის ავტორმაც თავისი ნამუშევარი ამ ლიცენზიას დაუქვემდებარა. (Free Software Foundation-ის სხვა პროგრამები ექვემდებარება GNU Library General Public License-ს --- GNU საერთო სახალხო ლიცენზია ბიბლიოთეკათათვის.) თქვენ შეგიძლიათ მას თქვენი პროგრამაც დაუქვემდებაროთ.
როცა ჩვენ free software-ზე ვლაპარაკობთ, ვგულისხმობთ თავისუფლებას და არა გადასახადს. ჩვენი საერთო სახალხო ლიცენზიები იმ მიზნით შეიქმნა, რომ უფლება მოგენიჭოთ პროგრამის ასლები თავისუფლად გაავრცელოთ (და, თუ მოისურვებთ, ამ სამსახურისათვის გარკვეული საზღაური მოითხოვოთ); პროგრამის წყარო მიიღოთ, ან შეგეძლოთ მისი მიღება სურვილის შემთხვევაში; შეიტანოთ ცვლილებები პროგრამაში ან მისი ნაწილი ახალ უფასო პროგრამებში გამოიყენოთ, და რომ იცოდეთ თქვენი ამ უფლების შესახებ.
თქვენი უფლებების დასაცავად, ჩვენ შეზღუდვები უნდა დავაწესოთ, რათა ყველას აეკრძალოს თქვენთვის ამ უფლებების მინიჭებაზე უარის თქმა, ან თქვენგან უფლებების დათმობის მოთხოვნა. ამ შეზღუდვებიდან გამომდინარე, პროგრამის გავრცელებისას ან მასში ცვლილებების შეტანისას, გარკვეული მოვალეობა თქვენც გეკისრებათ.
მაგალითად, თუ თქვენ ასეთ პროგრამას გაავრცელებთ უფასოდ თუ საზღაურის მოთხოვნით, მიმღებს ყველა ის უფლება უნდა მიანიჭოთ, რაც თქვენ მოგენიჭათ. თქვენ უნდა უზრუნველყოთ, რომ მათაც მიიღონ ან შეძლონ პროგრამის წყაროს მიღება. ასევე, თქვენ მათ უნდა გააცნოთ ეს პირობები, რათა მათ თავიანთი უფლებები იცოდნენ.
ჩვენ თქვენს უფლებებს ორ საფეხურად ვიცავთ: (1) პროგრამას საავტორო უფლებებს (Copyright) ვუქვემდებარებთ, და (2) გთავაზობთ ამ ლიცენზიას, რაც იურიდიულ უფლებას განიჭებთ გაამრავლოთ, გაავრცელოთ და/ან შეცვალოთ პროგრამა.
გარდა ამისა, ავტორებისა და საკუთარი თავის დასაცავად, ჩვენ გვსურს უზრუნველვყოთ, ყველამ იცოდეს, რომ ეს უფასო პროგრამა გარანტიას არ ექვემდებარება. თუ პროგრამაში ცვლილებებს ვინმე სხვა შეიტანს და ისე გაავრცელებს მას, გვინდა მიმღებმა იცოდეს, რომ მას ორიგინალი არ მიუღია, რათა სხვა პირების ჩარევის შემდეგ წარმოქმნილმა პრობლემებმა პირველად ავტორთა რეპუტაცია არ შელახოს.
დასასრულ, ყოველ უფასო პროგრამას მუდმივად ემუქრება პროგრამის დაპატენტების საშიშროება. ჩვენ გვსურს ის საშიშროება გამოვრიცხოთ, რომ უფასო პროგრამის რედისტრიბუტორმა ინდივიდუალური პატენტის ლიცენზია მიიღოს, შედეგად პროგრამა საკუთრება გახადოს. ამის თავიდან ასაცილებლად, ჩვენ ცხადვყოფთ, რომ ყოველი პატენტი ან ლიცენზირებულ უნდა იქნას ყველასთვის თავისუფლად გამოყენებისათვის, ან საერთოს არ უნდა იქნას ლიცენზირებული.
შემდეგი წარმოადგენს გამრავლების, გავრცელებისა და შეცვლის პირობებს.
გამრავლების, გავრცელებისა და შეცვლის პირობები
§0. ამ ლიცენზიას ექვემდებარება ყოველი პროგრამა ან ნამუშევარი, რომელშიც საავტორო უფლებების მფლობელის მიერ მითითებულია, რომ იგი შეიძლება გავრცელებულ იქნას ამ საერთო სახალხო ლიცენზიის პირობებით. შემდგომ "პროგრამად" იწოდება ამგვარი პროგრამა ან ნამუშევარი, ხოლო "პროგრამაზე დაფუძნებულ ნამუშევრად" იწოდება პროგრამა, ან საავტორო უფლებათა კანონის შესაბამისად დამუშავებული პროგრამა: ანუ ნამუშევარი, რომელსაც შეიცავს პროგრამა ან მისი ნაწილი, იმისდა მიუხედავად, შეტანილი იქნება თუ არა მასში ცვლილებები და/ან გადათარგმნილი იქნება თუ არა იგი სხვა ენაზე. (შემდგომ, თარგმანი შედის ტერმინში "ცვლილებების შეტანა".) ლიცენზიის ყველა მიმღები წოდებული იქნება როგორც "თქვენ".
ეს ლიცენზია არ განიხილავს გამრავლების, გავრცელებისა და ცვლილებების შეტანის გარდა სხვა ქმედებებს; ისინი მის სფეროში არ შედის. პროგრამის გაშვების [გამოძახების, running] მოქმედება არ არის შეზღუდული, ხოლო პროგრამის ამონაბეჭდი [output] ამ ლიცენზიას ექვემდებარება, თუ მისი შინაარსი რომელიმე პროგრამაზე დაფუძნებულ ნამუშევარს წარმოადგენს (არ აქვს მნიშვნელობა ამონაბეჭდი პროგრამის გაშვების შედეგია თუ არა). ეს გამართლდება თუ არა, დამოკიდებულია პროგრამის ფუნქციაზე.
§1. თქვენ უფლება გენიჭებათ მიღებული პროგრამის წყარო, ნებისმიერი მედიუმის საშუალებით, უცვლელი სახით გაავრცელოთ (იმ მდგომარეობაში, რა მდგომარეობაშიც თქვენ იგი მიიღეთ), იპ პირობით, რომ ყველა ასლს შესაბამისად დაურთოთ შესაბამისი მითითება საავტორო უფლებების შესახებ და გარანტიის უარყოფა; შეუცვლელად დატოვოთ ყოველი მითითება, რომელიც ამ ლიცენზიას და გარანტიის უარყოფას შეეხება; ასევე, პროგრამის ყველა სხვა მომხმარებელს, პროგრამასთან ერთად, ამ ლიცენზიის ასლიც წარუდგინოთ.
თქვენ შეგიძლიათ ასლის მიწოდების მოქმედებისათვის საზღაური მოითხოვოთ, ასევე სურვილის შემთხვევაში, შეგიძლიათ პროგრამას გარანტია გაუწიოთ და ამისათვის საზღაური მოითხოვოთ.
§2. თქვენ უფლება გენიჭებათ ცვლილებები შეიტანოთ პროგრამის თქვენეულ ასლში ან ასლებში ან მის ნებისმიერ ნაწილში, შედეგად შექმნათ პროგრამაზე დაფუძნებული ნამუშევარი, ხოლო §1-ის პირობების შესაბამისად გაამრავლოთ ან გაავრცელოთ ამგვარად დამშავებული ნამუშევარი, იმ პირობით, რომ თქვენ ასევე შეასრულებთ შემდეგ პირობებს: