cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ოზი ოსბორნი
სოლო კარიერა
1989 წლის მარტს აგრეთვე გამოდის ლიტა ფორდთან ერთად ჩაწერილი სინგლი, Close My Eyes Forever, რომელმაც საპატიო ადგილი დაიკავა აშშ-ს ტოპ ათეულში. 1991 წელს გამოდის ალბომი No More Tears, თუმცა კონცერტები ჩვეულებრივზე ნაკლები ენთუზიაზმით ტარდება, რასაც ოზი იმით ხსნის, რომ ბოლო დროს მას სურს უფრო მეტი დრო დაუთმოს ოჯახს. ალბომის მხარდასაჭერ ტურნეს No More Tours უწოდეს, მაგრამ ალბომი საკმაოდ წარმატებული აღმოჩნდა. სიმღერებმა "I Don’t Want to Change the World" და "Mama, I’m Coming Home" (რომელიც შერონს მიუძღვნა) ჯილდოებიც მიიღეს. ამის შემდეგ ოზი აქტიური მუსიკალური მოღვაწეობის შეწყვეტას აცხადებს, თუმცა ეს მას ხელს არ უშლის 1992 წელს რამდენიმე კონცერტზე Black Sabbath-თან ერთად გამოსვლაში, რის გამოც დიო ჯგუფიდან მიდის.
1995 წელს რიკ უეიკმენთან და ზაკ უაილდთან ერთად ოზიმ ჩაწერა ალბომი Ozzmosis. ტურ-გიტარისტი რენდი როუდსის მოსწავლე გვარად ჰოლმსი გახდა.
1997 წელს გაირკვა, რომ ჭორები ოზისა და Black Sabbath-ის გაერთიანების შესახებ სინამდვილეა. ჯგუფმა ტურნე დანიშნა და ორიგინალური შემადგენლობით წარდგა პუბლიკის წინაშე. წევრემბა 2 ახალი სიმღერა ჩაწერეს, თუმცა შეპირებული ერთობლივი ალბომი არ გამოსულა. თანდათან ოზიც და ტონიც სოლო კარიერას დაუბრუნდნენ. 2000 წელს ოზი წერს სიმღერა "Who is Fooling Who"-ს ტონი აიომის სოლო ალბომისთვის.
2001 წელს გამოვიდა ოზის ალბომი Down to Earth. 2005 წელს გამოვიდა Under Cover, რომელშიც შესულია იმ სიმღერების ქავერ-ვერსიები, რომლებმაც ოზიზე ზეგავლენა მოახდინეს. 2007 წელს ოზიმ კიდევ ერთი ალბომი, Black Rain ჩაწერა. როგორც მუსიკოსმა თქვა, ეს მისი პირველი ალბომი იყო, რომელიც მან მთლიანად ფხიზელ მდგომარეობაში ჩაწერა. ახალი ალბომის, Soul Sucka-ს გამოშვება 2010 წლის ივლისში იგეგმებოდა. მოგვიანებით ოზიმ აზრი შეიცვალა ალბომის სახელთან დაკავშირებით და საბოლოოდ გადაწყდა, რომ მას Scream დაერქმია.
შავი პარასკევი
მინიატიურა|მარჯვნივ|„შავი პარასკევი“ ამერიკის ერთ-ერთ მაღაზიაში შავი პარასკევი — მადლიერების დღის მეორე დღე აშშ-ში. დღე, რომელიც ხშირად მიიჩნევა საშობაო ვაჭრობის დასაწყისად. აშშ-ში მრავალი მაღაზია ამ დღეს აწყობს მასშტაბურ ფასდაკლებებს და აქციებს სხვადასხვა პროდუქციაზე. ზოგიერთ შტატში ითვლება დასვენების დღედ. მთელი წლის განმავლობაში, ვაჭრობის მხრივ, ეს არის ერთ-ერთი ყველაზე დატვირთული დღე ამერიკის შეერთებულ შტატებში. ამ დღეს ფასდაკლებების მოწყობის ტრადიცია ჯერ კიდევ XIX საუკუნეში იღებს სათავეს, თუმცა ტერმინი „შავი პარასკევი“ 1966 წლიდან დამკვიდრდა. ტერმინის სამშობლოა ფილადელფიის შტატი და თავდაპირველად გამოიყენეს გზებზე დიდი საცობების აღსანიშნავად, მადლიერების დღის მეორე დღეს. „შავი პარასკევი“ ხვდება 23-იდან 29 ნოემბრამდე შუალედში.
სქოლიო
კატეგორია:აშშ-ის დღესასწაულები კატეგორია:აშშ-ის ეკონომიკა
Raphitoma pruinosa
Raphitoma pruinosa — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ლიანა ბაკურაძე
ლიანა ბაკურაძე (დ. 1939, ჯვარისა) — ქართველი ბიოლოგი, ინჟინერი.
1961 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექიკური ინსტიტუტის გორის ფილიალი.
1966 წელს გორის საკონსერვო ქარხანაში დაიწყო მუშაობა სხვადასხვა პოზიციაზე — მუშად, ბრიგადირად, ქარხნის ცენტრალურ ლაბორატორიაში დამხმარე მიკრობიოლოგად, ხოლო შემდეგომ მიკრობიოლოგად. ლ. ბაკურაძე 1991 წლიდან მიკრობიოლოგებისთვის გორის საკონსერვო ქარხნის ბაზაზე შექმნილ კვალიფიკაციის ასამაღლებელ კურსებს ხელმძღვანელობს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1939 კატეგორია:ქართველი ბიოლოგები კატეგორია:ქართველი ინჟინრები კატეგორია:საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის კურსდამთავრებულები
The Beatles (ალბომი)
The Beatles — ინგლისური როკ-ჯგუფ The Beatles-ის სტუდიური ალბომი, რომელიც გამოვიდა ბრიტანეთში, 1968 წლის 22 ნოემბერს. ამ ალბომს ხშირად The White Album (თეთრი ალბომი) უწოდებენ, მისი თეთრი გარეკანის გამო, რომელიც მოიგონა პოპ არტის ჟანრში მოღვაწე მხატვარმა რიჩარდ ჰამილტონმა. ეს აგრეთვე იყო პირველი ალბომი, რომელიც ჩაიწერა ბრაიან ეპსტაინის გარდაცვალების შემდეგ. თავდაპირველად დისკს A Doll's House ერქვა, მაგრამ მოგვიანებით სახელწოდება შეცვალეს.
წინარეისტორია
სიმღერების უმრავლესობა შეიქმნა 1968 წელს, ჯგუფის ინდოეთში მოგზაურობის გავლენით. იქ ოთხეული ესწრებოდა მაჰარიში მაჰეშ იოგის ტრანსცენდენტული მედიცინის სეანსებს. თუმცა, ეს ჯგუფისათვის უფრო სხვა პრობლემებისგან დასვენების საბაბი იყო. მომავალი ალბომისთვის შეგროვდა სიმღერები, რომლებსაც კოლექტივი უმთავრესად წარუმატებელ მასალად თვლიდა, თუმცა ლენონი აღიარებდა, რომ ზოგიერთი საუკეთესო სიმღერა სწორედ თეთრი ალბომისთვის დაწერა.
ინდური ცერემონიების მიმართ ინტერესი ჯერ რინგომ, შემდეგ პოლმა დაკარგა, ლენონმა და ჯორჯმა ინდოეთი ერთად დატოვეს. ლენონზე განსაკუთრებულად იმოქმედა დაუდასტურებელმა ინფორმაციამ, თითქოს მაჰარიშის ჰქონდა სექსუალური ლტოვა მია ფეროუს მიმართ, რომელიც ასევე თან ახლდა The Beatles-ს ამ მოგზაურობისას. მოგვიანებით ლენონმა მაჰარიშის მაკრიტიკებელი სიმღერაც კი დაწერა, Sexy Sadie.
1968 წლის მაისში ოთხეული შეიკრიბა და დემო ვერსიების სახით ჩაწერა 23 სიმღერა, რომელთა უმრავლესობის შავი ვერსია დაიწერა ინდოეთში.
ხმისჩამწერი სესიები
ჩაწერის სესიები მიმდინარეობდა 1968 წლის მაისიდან ოქტომბრამდე, უკვე ნაცნობ ები-როუდის სტუდიებში, ხოლო სესიების ნაწილი ჩატარდა სტუდიაში ტრიდენტი. ეს სესიები უდისციპლინოდ და სპონტანურად მიმდინარეობდა, ჯგუფში ბევრი დაძაბულობა იყო. პარალელურად გაიხსნა კომპანია Apple Corps, რომელიც დამატებითი სტრესის მიზეზად იქცა.
24 საათიანი სესია ჩატარდა მხოლოდ ერთხელ - ეს იყო ალბომის საბოლოო მიქსის პროცესი, რომელსაც მხოლოდ ლენონი, მაკ-კარტნი და პროდიუსერი ჯორჯ მარტინი ესწრებოდნენ.
იოუნ სოურ ბირგისონი
იოუნ სოურ „იოუნსი“ ბირგისონი (IPA: [ˈjouːn ˈθouːr ˈpɪrkɪsɔn, ˈjounsɪ] ; Jón Þór Birgisson; დ. 23 აპრილი, 1975) — ისლანდიური როკ ჯგუფის Sigur Rós-ის ვოკალისტი და გიტარისტი. აქვს გიტარაზე ვიოლინოს ხემით დაკვრის კარგი ტექნიკა და ასრულებს ფალსეტოს, სხვა ცნობებით ფლობს კონტრატენორს.
The Beatles (ალბომი)
სტუდიური უთანხმოებები
ალბომის ოფიციალური სახელწოდება The Beatles იყო, მაგრამ სინამდვილეში იგი უმთავრესად სოლო-ნამუშევრებს წარმოადგენდა. სამუშაო ატმოსფერო ამ ალბომით შეიცვალა. მაკ-კარტნი ხოლო მარტო იჯდა სტუდიაში და საკუთარ პარტიებს იწერდა, პარალელურად სხვა სტუდიაში ამას ლენონი აკეთებდა. ჯორჯ მარტინი ერთხელ გაღიაზიანებულიც კი იყო ამ სიტუაციით და მთელი სამუშაო დაუტოვა პროდიუსერ კრის თომასს
მარტინი ასევე აღნიშნავდა, რომ ჯგუფთან მუშაობის სტილი მისი მხრიდან შეიცვალა, მას აკვირვებდა ხანგრძლივი იმპროვიზაციები, რომლებიც მკვეთრად მოსაწყენი იყო. ხმის ინჟინერმა ჯეფ ემერიკმა, რომელიც მუშაობდა ოთხეულთან ალბომიდან Revolver მოყოლებული, სამუდამოდ დატოვა სტუდია, რადგანაც მას ასევე მობეზრდა ეს დაუსრულებელი სესიები.
იოუნ სოურ ბირგისონი
90-იან წლებში იოუნსი იყო გრანჯ ჯგუფ Stoned-ისა და Bee Spiders-ის ლიდერი. 1994-დან არის Sigur Rós-ის ლიდერი. იოუნსი მისი შეყვარებულის, ალექსის მსგავსად არის უმი საჭმლით ვეგანი.
The Beatles (ალბომი)
სტუდიური უთანხმოებები
თუმცა, ეს არა მხოლოდ სტუდიის გუნდს ეხებოდა. 22 აგვისტოს რინგომ ასევე დატოვა სტუდია და ახსნა ეს იმით, რომ მისი როლი უფრო მცირე იყო, ვიდრე სხვა წევრების და იგი დაიღალა ამ სამუშაოთი. თუმცა, ორი კვირის შემდეგ დანარჩენმა სამეულმა მას სთხოვა დაბრუნება. სტარის არყოფნისას პოლმა ჩაწერა დასარტყამი ინსტრუმენტების პარტიები სიმღერებისათვის Back in the U.S.S.R. და Dear Prudence. რინგო გაოცდა, როდესაც თავის დასარტყმელი საკრავები ლამაზად მორთული ნახა, წარწერით კეთილი იყოს შენი დაბრუნება.
სხვა მუსიკოსები
ერიკ კლეპტონი, ჰარისონის თხოვნით მოვიდა სტუდიაში და ჩაწერა პარტია სიმღერისათვის While My Guitar Gently Weeps, მოგვიანებით კი ჯორჯი თანამშრომლობდა მასთან.
იოუნ სოურ ბირგისონი
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 23 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1975 კატეგორია:ლგბტ მუსიკოსები კატეგორია:ლგბტ მომღერლები კატეგორია:ისლანდიელი მუსიკოსები კატეგორია:Sigur Rós-ის წევრები
The Beatles (ალბომი)
სხვა მუსიკოსები
ასევე ცნობილია, რომ სიმღერაში Revolution ფორტეპიანოზე უკრავდა ნიკი ჰოპკინზი. მელოტრონზე სიმღერაში The Continuing Story of Bungalow Bill უკრავს კრის თომასი. ასევე გამოყენებული იქნა ორკესტრი და დამატებითი გუნდი, რომელიც ჟღერს სიმღერაში Good Night.
ტექნიკური აღჭურვილობა
ჩაწერის დროს გამოიყენებოდა უკვე 8 ფირიანი ჩამწერი მანქანა, რაც მკვეთრად განსხვავდებოდა 4 ფირიანი მანქანის ტრადიციების გამოყენებისგან. ამ მხრივ აღსანიშნავია ტრიდენტში ჩაწერილი Hey Jude და Dear Prudence. 8 ფირიანი მანქანა დიდი ხნის განმავლობაში ინახებოდა სტუდიის საწყობში, რამაც გააოცა ოთხეული და ყველამ ისურვა ჩანაწერების მისი საშუალებით განხორციელება.
სერტიფიცირებები
† BPI-ს სერტიფიცირება შეეხო მხოლოდ 1994 წლიდან გაყიდულ დისკებს.
სქოლიო
კატეგორია:The Beatles-ის ალბომები კატეგორია:1968 წლის ალბომები კატეგორია:Apple Records-ის ალბომები კატეგორია:ები-როუდის სტუდიებში ჩაწერილი ალბომები კატეგორია:ალბომები ჯორჯ მარტინის პროდიუსერობით კატეგორია:Capitol Records-ის ალბომები
Lasioglossum eickwortellum
Lasioglossum eickwortellum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 2001 წელს.
სქოლიო
eickwortellum
საქართველოს იმედი
მინი|მარჯვნივ|350 პქ|ხატი „საქართველოს იმედი“ საქართველოს იმედი — ხატი, რომელიც სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის, მცხეთა-თბილისის მთავარეპისკოპოსისა და ბიჭვინთისა და ცხუმ-აფხაზეთის მიტროპოლიტის, უწმიდესისა და უნეტარესის ილია II-ის ლოცვა-კურთხევით სამი წლის განმავლობაში, 2009 წლიდან იქმნებოდა.
შექმნის ისტორია
„ღვთის მადლით შექმნილია ხატი, რომელსაც ჩვენ სამი წელი ვაკეთებდით. ეს არის დიდი ხატი, მსგავსი ხახულის ღვთისმშობლის ხატისა. მასზე 400-ზე მეტი წმიდანის პატარა ხატია მოთავსებული. შემკულია მინანქრისა და ოქროს ფირფიტებისაგან. ხატი სასწაულთმოქმედია.“ — აღნიშნა უწმიდესმა და მას „ხელთუქმნელი“ უწოდა.
2011 წლის 24 დეკემბერს დილის 11:00 საათზე საპატრიარქოს შენობიდან სიონის საკათედრო ტაძარში ხატის გადაბრძანებას უწმინდესი და უნეტარესი სამღვდელო და სამონაზვნო დასთან და მრევლთან ერთად წარუძღვა. მცირე პარაკლისის შემდეგ სიონის საკათედრო ტაძრიდან ხატი ყოვლადწმინდა სამების საკათედრო ტაძარში გადააბრძანეს, სადაც პარაკლისი შესრულდა.
ხატის შესაქმენლად შემოწირულობა ყოვლადწმინდა სამების საკათედრო ტაძარში სამი წლის განმავლობაში გროვდებოდა და მის შექმნაში თითოეულ ადამიანს შეეძლო მონაწილეობის მიღება.
ხატის აღწერილობა
„ხატი კარედის სახისაა, სამკარიანია და მასზე გამოსახულია საქართველოს ყველა წმინდანი, იგი მსგავსია ხატისა „საქართველოს დიდება“. რა თქმა უნდა, არის განსხვავებებიც. კერძოდ, ხატის შუა ნაწილში გამოსახულია ყოვლადწმინდა ღვთისმშობელი, ხოლო მის მაღლა ყოვლადწმინდა სამება, ასევე ხატზე „საქართველოს იმედი“, წმინდა სიდონია დაჩოქილია კვართით, როდესაც იგი უფალს მეორედ მოსვლისას ეგებება. ხატზე გამოსახულია ჯვრებიც, რომლებშიც ჩაბრძანებულია წმინდა ნაწილები“ — აღნიშნა ლაშა ჟვანიამ.
ჭედურობა შეასრულეს ბექა ვარდუკაძემ, დავით თევდორაშვილმა, ზაზა საღიანმა და ვიქტორ თოდუამ.
„საქართველოს იმედის“ ხატზე გამოსახულნი არიან: ყოვლადწმინდა ღვთისმშობელი, მის მაღლა ყოვლადწმინდა სამება. ღვთისმშობლის გარშემო მთავარანგელოზები — მიქაელი და გაბრიელი, ანდრია პირველწოდებული და წმინდა გიორგი. მეორე მხარეს კი წმინდა ნიკოლოზი და წმინდა ნინო. ასევე, მოწამე და მეომარი ქართველები, სასულიერო პირები. სულ ოთხასზე მეტი წმინდანი.
ზემო ხვედურეთის წმინდა გიორგის ეკლესია
ზემო ხვედურეთის წმინდა გიორგის ეკლესია — ეკლესია ქარელის მუნიციპალიტეტი სოფელ ზემო ხვედურეთში. მდებარეობს სოფლის სამხრეთით, დაახლოებით 1,5 კილომეტრზე, მთის ფერდობზე. სტილისტური ნიშნებით ეკლესია თარიღდება გვიანდელი ფეოდალური ხანით.
ეკლესია დარბაზულია (8,05 X 4,9 მ), ძირითადად ნაგებია ცუდად დამუშავებული ქვიშაქვით, წყობა ირეგულარულია; ნაგებობის ფასადების (შემორჩენილია დასავლეთ კედელზე) და საკურთხევლის კუთხეები, კარ-სარკმლების წირთხლები და თაღები კარგად გათლილი შირიმის მოზრდილი კვადრებითაა ამოყვანილი. შიგნიდან თაღოვანი, გარედან არქიტრავით გადახურული შესასვლელი სამხრეთითაა. ნახევარწრიული აფსიდი ოდნავ შებრტყელებულია. აფსიდის ღერძზე თაღოვანი სარკმელია. მარჯვნივ, საკურთხევლის კუთხეებთან მცირე ზომის ნიშია. მოგვიანებით ნაწყობი კონქი დამრეცია. კონქის მთელ პერიმეტრზე, ქუსლის დონეზე, პატარა საფეხურია. გვიანდელი შეკეთების კვალი დასავლეთის კედელსაც ატყვია. თითო სარკმელია სამხრეთით და დასავლეთით.
ეკლესია შიგნიდან შელესილი ყოფილა. ეკლესიას სამხრეთით მინაშენი ჰქონია (შემორჩენილია მცირე კვალი).
აღმოსავლეთ ფასადზე, სარკმლის თავზე, წყობაში ჩასმულია მწვანე ფერის ქვიშაქვის ორნამენტირებული ფრაგმენტი - კვადრატულ ბაზისზე დაყრდნობილი შეწყვილებული ლილვები (XI ს.).
ლიტერატურა
კატეგორია:ქარელის მუნიციპალიტეტის ტაძრები კატეგორია:წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიები
Coming Back to Life
„Coming Back to Life“ — ინგლისური პროგრესული როკ-ჯგუფ პინკ ფლოიდის სიმღერა ალბომიდან The Division Bell. David Gilmour in Concert-ს თანახმად, დეივიდ გილმორის თქმით, იგი ეძღვნება მის მეუღლეს, პოლი სემსონს.
ამერიკულ პრომოსინგლში ამ სიმღერით შეტანილია საკონცერტო ვერსია ალბომიდან Pulse – როგორც შემოკლებული, ასევე ვრცელი სახით.
კომპოზიცია
სიმღერა სრულდება მაჟორულ ტონალობაში. დო მაჟორის აკორდით დაწყებული, იგი გადადის გილმორის ვოკალურ შესავალში, რასაც მოჰყვება დასარტყმელი საკრავების მიერ შექმნილი რითმი. კომპოზიციას თანდათან უერთდება სხვა ინსტრუმენტებიც. სიმღერას ასრულებს იმპროვიზაცია გიტარაზე.
სიმღერა სრულდებოდა ჯგუფის 1994 წლის საკონცერტო ტურნეს მსვლელობისას, დეივიდ გილმორის 2001-2002 წლის აკუსტიკურ კონცერტებზე, და 2006 და 2015-2016 წლების სოლო-ტურნეებში On an Island და Rattle That Lock. იგი აგრეთვე შესრულდა Fender Stratocaster-ის 50 წლიანი იუბილესადმი მიძღვნილ საიუბილეო საღამოზე.
ჩანაწერები
სიმღერა შეტანილია შემდეგ ალბომებში ან საკონცერტო ვიდეოებში:
ტრიქოგრამა
ტრიქოგრამა (Trichogramma) — კვერცხიჭამია მხედრების გვარი სიფრიფანაფრთიანების რიგისა. პატარა (0,3—0,6 მმ) მწერებია, ყვითელი ან ლითონისებრ-მწვანეა. 215-ზე მეტი სახეობის ტრიქოგრამა მწერების კვერცხების პარაზიტებია. იყენებენ ბიოლოგიური ბრძოლის დროს. ყოფილ სსრკ-ში სამეურნეო მნიშვნელობა აქვს ჩვეულებრივ ტრიქოგრამას (Trichogramma evanescens), რომელიც პარაზიტობს პეპლების 100-მდე სახეობაზე (მათ შორის ვაშლის ნაყოფჭამიაზე, კომბოსტოს და ზამთრის ხვატარებზე, სიმინდის ფარვანაზე და სხვა). Trichogramma cacoecia და Trichogramma emhryophagum ასენიანებენ ნაყოფჭამიების და ფოთოლხვევიების კვერცხებს. Trichogramma euproctidis პარაზიტობს ხვატარებზე, ყურძნის ჭიაზე, კომბოსტოს თეთრულაზე და სხვა. მასპინძლობს კვერცხის ზომის მიხედვით ტრიქოგრამა მასზე ათავსებს თავის 1—40-მდე კვერცხს. ოპტიმალურ პირობებში ტრიქოგრამის განვითარება 2 კვირას გრძელდება. საქართველოში ძირითადად გავრცელებულია Trichogramma evanescens და Trichogramma cacoecia pollida.
ლიტერატურა
კატეგორია:სიფრიფანაფრთიანები
Moscow Music Peace Festival
thumb|200px
Moscow Music Peace Festival — 1989 წლის 12 და 13 აგვისტოს მოსკოვში ჩატარებული მუსიკალური ფესტივალის ჩანაწერი, სხვადასხვა შემსრულებლის მონაწილეობით. გამოიცა იმავე წელს.
ბონ-ჟეზუს-დუ-იტაბაპუანა
ბონ-ჟეზუს-დუ-იტაბაპუანა (Bom Jesus do Itabapoana) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, რიო-დე-ჟანეიროს შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 88 მეტრზე. მიეკუთვნება რიო-დე-ჟანეიროს შტატის ჩრდილო-დასავლეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ იტაპერუანის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 35 411 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 59.13 კმ²-ზე. ფართობი 598 825 კმ²-ია.
ხულიან კასტრო
ხულიან კასტრო კონტრერასი (Julián Castro Contreras; დ. 1810, პეტარე, მირანდა, ვენესუელა — გ. 12 ივნისი, 1875, ვალენსია, ვენესუელა) — ვენესუელელი პოლიტიკური და სამხედრო მოღვაწე. ვენესუელის პრეზიდენტი 1858–1859 წლებში.
1858 წლის მარტში მან დაიწყო პრეზიდენტ პედრო გუალ ესკანდონის საწინააღმდეგო გამოსვლები და აიძულა იგი 15 მარტს თანამდებობა დაეტოვებინა. ხულიან კასტრო პრეზიდენტი გახდა 18 მარტს. მისი პრეზიდენტობა მშფოთვარე იყო, 1859 წლის 20 იანვარს დაიწყო ფედერალური ომი, ეზეკიელ სამორასა და ხუან კრისოსტომო ფალკონს შორის.
1859 წლის 2 აგვისტოს სამხედრო პირებმა დააპატიმრეს და ციხეში ჩასვეს. 1860 წელს გაათავისუფლეს და კასტრო ვენესუელიდან წავიდა. 1870 წელს დაბრუნდა ვენესუელაში ანტონიო გუსმან ბლანკოს წინააღმდეგ მოწყობილი აპრილის რევოლუციის დროს და გარდაცვალებამდე დარჩა არმიაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვენესუელის პრეზიდენტები კატეგორია:ვენესუელელი პოლიტიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1810 კატეგორია:გარდაცვლილი 12 ივნისი კატეგორია:გარდაცვლილი 1875
ყიზილყუმი
მინი|250პქ|ყიზილყუმის სამხრეთი, უზბეკეთი. მინი|250პქ| ყიზილყუმი (უზბეკ: Qizilqum, ყაზახ. Қызылқұм წითელი ქვიშა) — მსოფლიოს სიდიდით მე-11 უდაბნო. მდებარეობს ცენტრალურ აზიაში, ყაზახეთის, უზბეკეთისა და ნაწილობრივ თურქმენეთის ტერიტორიაზე, მდინარეების - სირდარიასა და ამუდარიას შორის. მოიცავს 298 000 კმ² ტერიტორიას.
უდაბნო ძირითადად წარმოადგენს ზღვის დონიდან 300 მეტრზე მდებარე ვრცელ ვაკეს. ასევე მოიცავს მრავალ დეპრესიას და მაღლობს. ტერიტორიის უდიდესი ნაწილი ქვიშის დიუნებითაა დაფარული. წარმოდგენილია რამდენიმე ოაზისიც. მდინარეების გასწვრივ და ოაზისებში, სასოფლო-სამეურნეო დასახლებები მდებარეობს. ტემპერატურის ყველაზე მაღალი მაჩვენებელი მაისი შუა რიცხვებიდან სექტემბრის შუა რიცხვებამდე ფიქსირდება. მათ შორის მაქსიმალური 51.7 °C 1983 წლის ივლისში დაფიქსირდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ყაზახეთის უდაბნოები კატეგორია:უზბეკეთის უდაბნოები კატეგორია:თურქმენეთის უდაბნოები
ვეჰი
ვეჰი — პატარა აქტიური ვულკანური კუნძული სუმატრის ჩრდილო-დასავლეთით, ქალაქ ბანდა-აჩეჰიდან რეგლარული ჩქარი გემით 45 წუთის სავალ მანძილზე. თავდაპირველად იგი სუმატრასთან ყოფილა შეერთებული, თუმცა პლეისტოცენის ხანაში, ვულკანთა ამოფრქვევის შედეგად მას გამოეყო. მდებარეობს ანდამანის ზღვაში. უდიდესი ქალაქია საბანგი.
კუნძული ცნობილია თავისი ეკოსისტემით. ინდონეზიის მთავრობამ მთლიანი ვეჰი და მის გარშემო 60 კმ² ზღვა ველური ბუნების დაცულ ტერიტორიაად გამოაცხადა.
სქოლიო
კატეგორია:ინდონეზიის ვულკანები
წმინდა ირინეს ეკლესია
წმინდა ირინეს ეკლესია (Aya İrini, Αγία Ειρήνη) — კონსტანტინოპოლში შემორჩენილი ერთ-ერთი ყველაზე ადრეული ეკლესია. მდებარეობს სტამბოლის ისტორიულ ცენტრში, სულთანაჰმედის რაიონში, თოფქაფის სასახლის პირველ კარიბჭესთან. წმინდა ირინეს ეკლესია წარმოადგენს VI საუკუნის ახლებურ ბაზილიკას ჯვრის სახით. ეკლესიის კარიბჭეში დაცულია იუსტინიანე I-ის დროინდელი მოხატულობა. ეკლესიის შიგნით არის სარკოფაგი, რომელშიც, ლეგენდის თანახმად, კონსტანტინე I დიდის ნეშტია დაკრძალული.
ისტორია
200px|მინი|მარცხნივ|წმინდა ირინეს ეკლესიის საკურთხევლის ჯვარი პირველი ქრისტიანული ბაზილიკა ამ ადგილზე ააგეს კონსტანტინე I დიდის ბრძანებით IV საუკუნეში ძველი რომაული აფროდიტეს ტაძრის ადგილზე და ქალაქის მთავარი ეკლესია იყო აია-სოფიას აგებამდე. 381 წლის მაის-ივლისში წმინდა ირინეს ეკლესიაში გაიმართა მეორე მსოფლიო საეკლესიო კრება.
346 წელს 3000-ზე მეტი ადამიანი მოკლეს ტაძრის მახლობლად რელიგიური განსხვავებების გამო. 532 წელს, ნიკას აჯანყების დროს, ეკლესია გადაწვეს და აღადგინეს იუსტინიანე I-ს დროს 548 წელს. ეკლესია ძლიერ დაზიანდა 740 წლის მიწისძვრის შედეგად, რის გამოც იგი მთლიანად აღადგინეს. მოზაიკა მოისპო ხატმებრძოლეობის ეპოქაში. კონქში მაცხოვრის ტრადიციული ადგილზე, მოზაიკური ჯვარია გამოსახული.
1453 წელს, ოსმალების მიერ კონსტანტინოპოლის აღების შემდეგ ეკლესია არ გადაუკეთებიათ მეჩეთად და მის იერსახეში მნიშვნელოვანი ცვლილებები არ მომხდარა. ამის დამსახურებით, წმინდა ირინეს ეკლესია ერთადერთი ეკლესიაა ქალაქში, რომელმაც შეინარჩუნა პირვანდელი ატრიუმი (ფართო მაღალი ოთახი ეკლესიის შესასვლელთან).
XV-XVIII საუკუნეების განმავლობაში ტაძარს ოსმალები გამოიყენებდნენ იარაღის საწყობად, ხოლო 1846 წლიდან ტაძარი გადაკეთდა არქეოლოგიურ მუზეუმად. 1869 წელს წმინდა ირინეს ეკლესია გადაკეთდა საიმპერატორო მუზეუმად. რამდენიმე წლის შემდეგ, 1875 წელს, არასაკმარისი სივრცის გამო, მისი ექსპონატები გადაიტანეს კრამიტის პავილიონში. 1908 წელს ეკლესიაში გახსნეს სამხედრო მუზეუმი.
1980 წლიდან ეკლესია არის ყოველწლიური საერთაშორისო მუსიკალური ფესტივალის მთავარი ადგილი. XXI საუკუნის დასაწყისიდან წმინდა ირინეს ეკლესია საკონცერტო დარბაზის ფუნქციას ასრულებს. 2021 წლიდან დაკეტილია სანახევროდ, მიმდინარე რესტავრაციის გამო.
სქოლიო
კატეგორია:თურქეთის მუზეუმები კატეგორია:ბიზანტიური არქიტექტურა კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები თურქეთში
გენერალ-ლუნა (ჩრდილოეთი სურიგაო)
გენერალ-ლუნა (ოფიციალურად გენერალ-ლუნას მუნიციპალიტეტი; Lungsod sa General Luna; Bayan ng General Luna) ― მეხუთე კლასის მუნიციპალიტეტი ჩრდილოეთ სურიგაოს პროვინციაში, ფილიპინებში. 2020 წლის აღწერით, მუნიციპალიტეტის მოსახლეობა 22 853 ადამიანს შეადგენს. მოიცავს 19 ბარანგაის.
სქოლიო
კატეგორია:ჩრდილოეთ სურიგაოს მუნიციპალიტეტები
ჩხერი
ჩხერი (ჩხერე ) — მდინარე აღმოსავლეთ საქართველოში, ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში, მდინარე თერგის მარცხენა შენაკადი. სათავე აქვს მყინვარწვერის მასივის აღმოსავლეთ კალთაზე, ზღვის დონიდან 3565 მ სიმაღლეზე. სიგრძე 10 კმ, აუზის ფართობი 33 კმ². საზრდოობს მყინვარის, თოვლის, წვიმისა და მიწისქვეშა წყლით. წყალდიდობა გაზაფხულ-ზაფხულშია, წყალმცირობა — ზამთარში. საშუალო წლიური ხარჯი შესართავთან 1 მ³/წმ.
სქოლიო
კატეგორია:მცხეთა-მთიანეთის მხარის მდინარეები კატეგორია:ყაზბეგის მუნიციპალიტეტის მდინარეები კატეგორია:თერგის შენაკადები
აღმამედლო
აღმამედლო, აღამედლი — სოფელი საქართველოში, ქვემო ქართლის მხარის მარნეულის მუნიციპალიტეტში. კასუმლოს თემის საკრებულო. სოფელში არის აღმამედლოს სკოლა.
ისტორია
2019 წლის თებერვალში სოფელში ადგილობრივმა მცხოვრებმა კუთვნილი მიწის ნაკვეთის დამუშავებისას ადრეული შუა საუკუნეების სამარხი აღმოაჩინა. პირველადი დათვალიერებისა და შესწავლის საფუძველზე ახლად გამოვლენილი ობიექტი, სავარაუდოდ, ადრე შუა საუკუნეებში ფართოდ გავრცელებული ქვაყუთის ტიპის კოლექტიურ სამარხს წარმოადგენს და ის თანამედროვე მიწის ზედაპირიდან 92 სმ სიღრმეშია განთავსებული. მისი ზომები გარე პერიმეტრზე 210 სმ-ს, სიგანე 78 სმ-ს, ხოლო სიღრმე 41 სმ-ს შეადგენს. სამარხში ასევე აღმოჩნდა ქრისტიანული წესით, გულაღმა ჩასვენებული ორი ზრდასრული ადამიანის ძვლები.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 2289 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:მარნეულის მუნიციპალიტეტის სოფლები
Raphitoma pseudohystrix
Raphitoma pseudohystrix — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
როზგანოვცის ბრძოლა
მინი| როზგანოვცის ბრძოლა, უნგრული ილუსტრირებული ქრონიკა როზგანოვცის ბრძოლა ( Bitka pri Rozhanovciach ) — გაიმართა პარასკევს, 1312 წლის 15 ივნისს სოფელ როზგანოვცის მახლობლად (სლოვაკეთის ქალაქ კოშიცის მახლობლად) უნგრეთის მეფის ჩარლზ რობერტ ანჟუს ჯარებს შორის, რომლებსაც შეუერთდნენ სპისის ჯარები, საქსები (გერმანელები), წმინდა იოანეს ორდენის რაინდები, კოშიცეს არმია და ომოდეევიჩების (გარდაცვლილი პალატინ ომოდეუსის შვილები) ჯარები,  მატუს ჩაკ ტრენჩინსკის რაზმებთან ერთად.
ისტორიული სურათი
კარლ რობერტი, რომელიც 1308 წლის 27 ნოემბერს აირჩიეს მეფედ პეშტის სეიმზე, ხოლო 1310 წლის 27 აგვისტოს სეკესფეჰერვარში წმ. იშტვანის გვირგვინი დაადგეს (წინა კორონაციები 1301 და 1309 წლებში არ ტარდებოდა უნგრეთის ჩვეულებითი სამართლის შესაბამისად), გადაწყვიტა ებრძოლა ასეთი დიდებულების წინააღმდეგ. 1310 წელს ის კონფლიქტში შევიდა მატუს ჩაკთან და ჩამოართვა მას პალატინის თანამდებობა. მიუხედავად ამისა, მატუშს არ უთქვამს უარი ტიტულზე და გააგრძელა თვითნებობა 1311 წლის ზაფხულში იგი თავს დაესხა ბუდას ციხეს (მეფის რეზიდენციას) და გაძარცვა მეფისა და მთავარეპისკოპოსის ქონება. იმავე წლის შემოდგომაზე მეფემ მატუს ჩაკზე საპასუხო თავდასხმა განახორციელა, მაგრამ ბრძოლა წააგო.
ბრძოლის წინა ისტორია
ამ პერიოდში ომოდეევიჩებსა და ქალაქ კოშიცეს შორის დავა უკიდურეს დაძაბულობამდე მივიდა. ომოდეი აბა, რომელიც ჯერ კიდევ 1304 წელს გადავიდა მეფე ვენსლას III-დან (ლასლო V) კარლ რობერტის მხარეზე და ბრძოლით დაუბრუნა ქალაქი კოშიცე, 1311 წლის 5 სექტემბერს დაიღუპა კოშიცეს მაცხოვრებლებთან შეტაკებაში. ომოდეუსის შვილებმა მეფისგან სამართალი და დახმარება მოითხოვეს. თუმცა, მეფე კარლ რობერტმა გადაწყვიტა ეს სიტუაცია თავის სასარგებლოდ გამოეყენებინა. 1311 წლის 3 ოქტომბერს მიღებულ იქნა სასამართლო გადაწყვეტილება, რომლის საფუძველზეც ომოდეევიჩებს უნდა უარი ეთქვათ პრეტენზიებზე ქალაქ კოშიცესთან დაკავშირებით, მეფესთვის დაებრუნებინათ აბოვსკა და ზემპლინსკა ჟუპა, სამთო ქალაქი გელნიკა, სპიშკი-ჰრადი და სხვა სამეფო ციხე-სიმაგრეები. ისინი იძულებულები გახდნენ დამორჩილებოდნენ მეფეს,მისი ნებართვის გარეშე სხვა ციხე-სიმაგრეებს ვეღარ ააშენებდნენ. ომოდეევიჩები სასამართლოს გადაწყვეტილებას მხოლოდ ფორმალურად დაეთანხმნენ. ისინი შევიდნენ ალიანსში მატუს ჩაკთან და დაიწყეს შურისძიებისთვის მზადება. 1312 წლის მარტში მათ გაძარცვეს სამეფო ქალაქის საროსპატაკის შემოგარენი. მეფე ჯარით გაემართა ომოდეევიჩების წინააღმდეგ, რომლებმაც უკან დაიხიეს სპისის ციხესიმაგრისკენ. 1312 წლის 10 აპრილს მეფემ დაიწყო ციხის ალყა, გარნიზონის ნაწილი რამდენიმე კვირის შემდეგ დანებდა, მაგრამ ციხის კაპიტანი, ოსტატი დემეტრე არ დანებდა. 1312 წლის მაისის ბოლოს, მეფემ ჯარით უკან დაიხია შარისიდან სპიში, რადგან ინფორმაცია მიიღო მათუს ჩაკის ჯარის შესახებ, რომელიც აპირებდა ომოდეევიჩების დახმარებას. ეს იყო 1700 კარგად შეიარაღებული დაქირავებული მეომრის რაზმი, რომელსაც მეთაურობდა აბოი მშვენიერი (მეტსახელად დიდი). ამ დროის განმავლობაში, მეფემ, სპიშკი-ჰრადი ს ციხესიმაგრეში ყოფნისას, შეავსო თავისი ჯარი მეომრებით სპიშის შუბოსანთა და სლოვაკი გერმანელების რიგებიდან.
ბრძოლა
1312 წლის ივნისის დასაწყისში ომოდეევიჩების არმია, რომელსაც აბოი მშვენიერის რაზმი შეუერთდა, გაემართა ქალაქ კოსიჩესკენ. დაიწყო ქალაქის ალყა. ომოდეევიჩებს მამის მკვლელობასთან დაკავშირებით შურისძიების სურვილი ამოძრავებდათ, გარდა ამისა, კოშიცე სამეფო არმიაზე სუსტი მოწინააღმდეგე იყო. კარლ რობერტი სწრაფად დაწინაურდა მდინარე გორნადის ზემო დინების გასწვრივ, რათა დახმარებოდა თავის სტრატეგიულ მოკავშირეს (ქალაქი კოშიცე). ომოდეევიჩმა შეწყვიტა ალყა და გამოვიდა მეფის წინააღმდეგ. პარასკევს, 1312 წლის 15 ივნისს, ორი რაზმი საბოლოოდ შეხვდა სოფელ როზგანოვცის მახლობლად ქალაქ კოშიცესთან. მეფემ არახელსაყრელი პოზიცია დაიკავა მდინარე ტორისას ხეობაში, ხოლო მისი მოწინააღმდეგეები ბორცვის ძირში განლაგდნენ. ოსტატმა დემეტრემ, რომელიც მეთაურობდა ომოდეს ჯარების მოწინავე ნაწილს, შეუტია სამეფო არმიის ცენტრალურ ფლანგს. მეფის პოზიცია კრიტიკული იყო. ყველაფერი იმაზე მეტყველებდა, რომ მეფე ან მოკვდებოდა, ან ტყვედ ჩავარდებოდა. ომოდეევიჩმა დაიწყო ცენტრალური ფლანგის გაძლიერება, რის შედეგადაც გვერდითი ფლანგები უფრო სუსტი აღმოჩნდა. შემდეგ ომოდეევიჩების ჯარების მარცხენა ფლანგზე გამოვიდნენ წმინდა იოანეს ორდენის რაინდები (იმ დროს უნგრეთში ისინი საუკეთესოები იყვნენ დისციპლინისა და შეიარაღების ხარისხით), რომლებმაც დაამარცხეს ეს ფლანგი. კოშიცეს მაცხოვრებლების რაზმი მივიდა მეფის დასახმარებლად, შეუტია ომოდეევიჩის არმიის ერთ-ერთ ფლანგს. მალე მაგისტრი დემეტრე და აბოი მშვენიერი დაიღუპნენ, რის შედეგადაც მათუშ ჩაკის რაზმი გაიქცა. კარლის კონტრშეტევამ იოანიტების დროშის ქვეშ (სამეფო მედროშე გურკე გარდაიცვალა ბრძოლის დაწყებიდან მალევე) ბრძოლის ბედი გადაწყვიტა. სამხრეთიდან ბრძოლას შეუერთდნენ კოშიცეს მკვიდრთა ჯარები და სლოვაკი გერმანელები, რამაც გამოიწვია დაბნეულობა ომოდეევის ჯარების რიგებში, რომლებმაც საბოლოოდ უკან დაიხიეს.
შედეგები
ბრძოლაში, რომელშიც 10000-მდე ჯარისკაცი მონაწილეობდა, სამეფო არმიამ უდიდესი დანაკარგი განიცადა, მაგრამ ომოდეევიჩების დანაკარგებიც საკმაოდ ხელშესახები იყო. მეთაურების დემეტრესა და აბოი მშვენიერის გარდა დაიღუპნენ ომოდეუს მიკლოშის და დავითის ვაჟები, ასევე ომოდეევიჩების ოჯახის წევრების დიდი ნაწილი.
როზგანოვცის ბრძოლა ყველაზე დიდი რაინდული ბრძოლა იყო თათრების შემოსევის შემდეგ (1241 წ.). ბრძოლის შემდეგ კარლ რობერტ ანჟუიმ ჩამოართვა ომოდეევიჩებს და მათ ყველაზე ერთგული მხარდამჭერებს დიდი მამულები და მათი ქონების ნაწილი. ბრძოლამ დაასრულა აღმოსავლეთ სლოვაკეთში აბოვიჩის დე ფაქტო მმართველობა და აცნობა მატუს ჩაკ ტრენჩინსკის დე ფაქტო მმართველობის დასასრულს დანარჩენ სლოვაკეთში.
ბრილიანტი სანსი
სანსი — მკრთალი ყვითელი ბრილიანტი წვითისნაირი ფორმით. ზომა - 55,23 კარატი (11,046 გრამი). დამუშავების მიხედვით— ინდური წარმოშობის. ევროპის ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე ლეგენდარული ალმასი. პირველად ის ევროპაში ბურგუნდიის ჰერცოგ შარლ მამაცის მანტიაზე იხილეს. 1475 წელს ჰოლანდიელმა დიდებულმა ლუი დე ბერკერმა ის დამუშავების შემდეგ შარლ მამაცს უსახსოვრა. ჰერცოგი მთელი ევროპის დამორჩილებაზე ოცნებობდა, თავისი ქვის მაგიური ძალის დიდად სწამდა და ამიტომ ალმასი მუზარადში ჩაასმევინა.
1476 წელს შვეიცარიელებთან ბრძოლის დროს ჰერცოგმა ამ ალმასის ბრწყინვალებით დააბრმავა მეტოქე მეომარი და ის შუბით განგმირა. მაგრამ 1477 წლის ბრძოლაში შარლ მამაცი ალმასმა ვეღარ იხსნა, მისი მეომრები სასტიკად დამარცხდნენ, ჰერცოგმა თავს გაქცევით უშველა, ალმასი დაკარგა და იმავე დღეს მოკლეს. ქვა ბრძოლის ველზე იპოვა ერთმა შვეიცარიელმა ჯარისკაცმა, რომელმაც ის ერთ გულდენად მიჰყიდა ვიღაც პროტესტანტ მღვდელს, მან კი ქვა „უფრო ძვირად“, 3 გულდენად დაუთმო ესპანელ ნეგოციანტს, ვინც ალმასი პორტუგალიის მეფე ალფონს აფრიკელს მიჰყიდა, რის შემდეგაც ქვა 1570 წელს ოტომანთა სასახლის კარზე საფრანგეთის ელჩის, ფრანგი მარკიზის – ნიკოლ დე სანსის ხელში მოხვდა (სწორედ მისი გვარიდან მიიღო ქვამ თავისი სახელწოდება).
მარკიზ დე სანსი საფრანგეთის მეფის ანრი III-ის კარზე მსახურობდა და ხშირად ეხმარებოდა მონარქს ფინანსური გაჭირვების ჟამს მსხვილ ბანკირებთან ალმასის დაგირავებით. ერთხელ, მეფის სპეციალური დავალებით, დამხმარე მეომართა დასაქირავებლად მარკიზ დე სანსი შვეიცარიაში გაემგზავრა. ანრი III-მ საჭირო თანხის მისაღებად ძვირფასი ალმასის დაგირავება სთხოვა. მარკიზმა საფრანგეთში ქვა ერთგული მსახურის ხელით გაგზავნა, თან მძარცველების მხრიდან მოსალოდნელი საფრთხის შესახებ იგი საგანგებოდ გააფრთხილა. მსახურმა მარკიზს მოახსენა,რომ შეიძლება იგი თავად დაღუპულიყო, მაგრამ ალმასს მძარცველებს ხელთ არ ჩაუგდებდა. იურიის მთების მახლობლად, მსახურმა ყაჩაღების რაზმები შენიშნა და ალმასი სასწრაფოდ გადაყლაპა. ავაზაკებმა მსახური საგულდაგულოდ გაჩხრიკეს და გაბრაზებულებმა, რომ მისგან ვერაფერი სარგებელი ვერ ნახეს, მხედარი მოკლეს. შეშფოთებულმა მარკიზ დე სანსიმ დიდი ხნის ძებნის შემდეგ შეიტყო მსახურის ბედის შესახებ და მას გლეხთა სასაფლაოზე მიაგნო. თავისი მსახურის ერთგულებასა და გონიერებაში დარწმუნებულმა მარკიზმა გვამი ამოათხრევინა, გააკვეთინა, დაკარგულ ალმასს მიაგნო და საფრანგეთში გადაასვენებინა.
მეფე ანრი III–ის მოკვლის შემდეგ მარკიზი რამდენიმეჯერ შეეცადა ძვირფასი ქვის გამოსყიდვას, მაგრამ მარალი ფასის გამო ქვას მყიდველი არ უჩანდა. ბოლოს ის 60 000 ეკიუდ შეიძინა ინგლისის მეფე ჯეიმზ I-მა სტიუარტმა. მას მერე ცნობილმა ალმასმა ბევრი მფლობელი გამოიცვალა; 1649 წელს საფრანგეთს დაუბრუნდა და აღმოჩნდა კარდინალ ჯულიო მაძარინის განძეულობაში, ხოლო 1755 წელს ქვამ უკვე ლუი XVI–ის სამეფო გვირგვინი დაამშვენა.
მინი|მარცხნივ|ჯეიმზ I. ამ ნახატზე იგი გამოსახულია სანსისთან ერთად.
საფრანგეთის რევოლუციის დროს სხვა ძვირფასეულობასთან ერთად ალმასიც მოიპარეს და მის კვალს დიდხანს ვერ მიაგნეს. ნაპოლეონ ბონაპარტის დროს „სანსის“ გარდა ყველა ძვირფასი ქვა აღმოაჩინეს.
1830 წელს პარიზში გავრცელდა ხმები იმის შესახებ, რომ ურალის ქარხნების მფლობელმა მრეწველმა პაველ დემიდოვმა 500 000 ფრანკად ალმასი „სანსი“ თავისი საცოლის ავრორა შერნვალისთვის შეიძინა. დემიდოვს ამაში დაეხმარა სიცილიის მეფის ფრანსუა I-ის ასული ბერის ჰერცოგინია, რომელიც საფრანგეთის სამეფო ტახტზე თავისი მცირეწლოვანი ძის, ბურბონთა დინასტიის უფროსი შტოს უკანასკნელი წარმომადგენლის – ანრის გამეფებას ცდილობდა. მეუღლის გარდაცვალებამ და დიდმა ფინანსურმა გაჭირვებამ ჰერცოგინია აიძულა გაეყიდა თავისი უმდიდრესი ბიბლიოთეკა და, როგორც ჩანს, ალმასიც, მაგრამ ამ უკანასკნელის გაყიდვაზე თავად დუმილს არჩევდა. საფრანგეთის ელიტარულ წრეებში ცნობილი გახდა, რომ მრეწველი პაველ დემიდოვი ისტორიული ალმასის მეპატრონე გახდა. მალე მასზე სისხლის სამართლის საქმე აღიძრა. სასამართლოზე გამოცხადდა ბერის ჰერცოგინია და განაცხადა, რომ „სანსის“ ერთადერთ მესაკუთრედ ის ითვლებოდა, რადგანაც საფრანგეთის მეფემ ლუი XVI–მ ქვა უსახსოვრა მის ბებიას, ვისგანაც ქვა მემკვიდრეობით მას ერგო. საზოგადოებაში გავრცელებული ხმების თანახმად, ეს რომანტიკული ისტორია ორლოვს კიდევ 150 000 ფრანკი დაუჯდა. მრეწველმა ძვირფასი ქვა ქორწილის დღეს თავის მეუღლეს მიართვა, მაგრამ ეს ქორწინება უიღბლო აღმოჩნდა – შეუღლებიდან სამი წლის თავზე დემიდოვი გარდაიცვალა, დაქვრივებული ავრორა კი ცოლად რუსეთის არმიის გვარდიის ოფიცერს ანდრეი კარამზინს გაჰყვა და საცხოვრებლად პარიზში გადავიდა.
ლიტერატურა
ნინო გომართელი, ეს საბედისწერო ალმასები, „ომეგა“, № 2, 2003 წ., გვ.48
კატეგორია:ალმასები კატეგორია:ლუვრი კატეგორია:ძვირფასი თვლები კატეგორია:ბრილიანტები
Lasioglossum eickworti
Lasioglossum eickworti — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1986 წელს.
ტრუხილიო (ვენესუელა)
ტრუხილიო (Trujillo) — ქალაქი ჩრდილო-დასავლეთ ვენესუელაში, ტრუხილიოს შტატის ადმინისტრაციული ცენტრი. მოსახლეობა დაახლოებით 40 000 კაცი. მდებარეობს მარაკაიბოს ტბის აღმოსავლეთით, ანდების მთისწინეთში, ზღვის დონიდან 834 მ სიმაღლეზე.
ტრუხილიოს საფუძველი ჩაუყარა კონკისტადორმა დიეგო გარსია დე პარედესმა 1557 წლის 9 ოქტომბერს. 1678 წელს ფრანგმა მეკობრემ მიშელ დე გრამონტმა ექვსი გემითა და 700 შეიარაღებული მებრძოლით ტრუხილიოზე იერიში მიიტანა. ტრუხილიო ტრადიციების დამცველი ქალაქია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვენესუელის ქალაქები
მზის დაბნელება
thumb|270px|მზის სრული დაბნელების გეომეტრია right|275px მზის დაბნელება — ბუნებრივი მოვლენა, ხდება მთვარის მოხვედრისას მზესა და დედამიწას შორის, რის გამოც დედამიწაზე მყოფი დამკვირვებლისთვის მზე სრულად ან ნაწილობრივ დაფარულია. ეს შეიძლება მოხდეს მხოლოდ ახალ მთვარეზე, როდესაც მზე და მთვარე ერთმანეთს ეხებიან, როგორც ეს დედამიწიდან ჩანს. სულ მცირე ორი და მაქსიმუმ ხუთი მზის დაბნელება შეიძლება მოხდეს ყოველ წელს დედამიწაზე, რომელთაგან არც ერთი ან მაქსიმუმ ორი სრული დაბნელება შეიძლება იყოს. მიუხედავად ამისა, სრული დაბნელება იშვიათი მოვლენაა ნებისმიერ ადგილას, ვინაიდან ყოველი დაბნელებისას სისრულე არსებობს მხოლოდ ძალიან ვიწრო კორიდორის გასწვრივ მთვარის უმბრის შედარებით მცირე ნაწილზე.
მზის სრული დაბნელება საოცარი ბუნებრივი ფენომენია და მრავალი ადამიანი სპეციალურად მოგზაურობს შორი მანძილიდან ამ მოვლენაზე დასაკვირვებლად. ევროპაში 1999 წელს მზის სრულმა დაბნელებამ შესაძლებელი გახდა საზოგადოებრივი ცნობიერების ამაღლება ამ ფენომენზე. ბოლო მზის სრული დაბნელება მოხდა 2009 წლის 22 ივლისს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მზის დაბნელებები კატეგორია:ბუნებრივი მოვლენები კატეგორია:მზე
გიიომ-მარი-ან ბრიუნი
მინი|მარჯვნივ|გიიომ-მარი-ან ბრიუნი გიიომ-მარი-ან ბრიუნი (Guillaume-Marie-Anne Brune; დ. 13 მარტი, 1763, ბრივ ლა გაიარი, საფრანგეთი — გ. 2 აგვისტო, 1815, ავინიონი, საფრანგეთი) — ფრანგი სამხედრო და სახელმწიფო მოღვაწე, საფრანგეთის მარშალი.
ბიოგრაფია
1795 წლის ვანდემიერში ბრიუნმა მონაწილეობა მიიღო სექციონების აჯანყების ჩახშობაში პარიზში, ხოლო მომდევნო 1796 და 1797 წლებში მასენას არმიის შემადგენლობაში იბრძოდა იტალიაში. რივოლისთან ბრძოლაში (1797 წლის 14-15 იანვარი) მან დაამარცხა ავსტრიელები და დაინიშნა დივიზიის მეთაურად მარშალ ოჟეროს ხელქვეით. 1798 წელს ბრიუნს დაევალა ჰელვეციის რესპუბლიკის საჯაროდ გამოცხადება და მისი ჩამოყალიბება, რისთვისაც მან მოკლევადიანი მარშ-ლაშქრობა მოაწყო შვეიცარიაში.
1799 წელს იგი დაინიშნა ბატავიის რესპუბლიკის ჯარების სარდლად და იმავე წლის 19 სექტემბერს ქალაქ ბერგენთან დაამარცხა იორკის ჰერცოგი, 6 ოქტომბერს კვლავ დაამარცხა იგი, ამჯერად ქალაქ ბევერვიიკთან და ალკმაართან აიძულა იგი კაპიტულაცია გამოეცხადებინა და დაეცალა ნიდერლანდები. 18 ბრიუმერის შემდეგ ბონაპარტმა ბრიუნი ვანდეაში გააგზავნა, სადაც მან გენერალ ადუვიისთან ერთად ჩაახშო სამოქალაქო ომი.
1800 წლის აგვისტოში იგი ”იტალიის არმიის” მთავარსარდლად დაინიშნა. დეკემბერში მან თავისი არმიით გადალახა მდ. მინჩო, 1801 წლის იანვარში მდინარეები ადიჯე და ბრენტა და აიღო ქალაქები ვიჩენცა და როვერეტო. 1801 წლის 16 იანვარს ტრევიზოში ზავი დადო გენერალ ბელეგარდთან, რომელიც შემდგომში ლუნევილის ზავის საწინდარი გახდა. 1802 წელს ბრიუნი სახელმწიფო საბჭოში სამხედრო საქმეთა სექციის თავმჯდომარედ დაინიშნა. 1803-1805 წლებში იგი ელჩი იყო სტამბოლში. 1804 წელს მას საფრანგეთის მარშლის წოდება მიენიჭა.
1806 წელს ბრიუნი ჰანზის ქალაქების გენერალ-გუბერნატორად და შვედური პომერანიის არმიების მთავარსარდლად დაინიშნა. 1807 წელს მან აიღო ქალაქები შტრალზუნდი და რიუგენი. შვედეთის მეფე გუსტავ IV ადოლფი შეეცადა ბრიუნი ლუი XVIII-ის მხარეზე გადაებირებინა. მიუხედავად იმისა, რომ იგი ნაპოლეონის ერთგული დარჩა ამ მცდელობამ მაინც თავისი შედეგი გამოიღო. ნაპოლეონს მის ერთგულებაში ეჭვი შეეპარა და იგი დაკავებული თანამდებობებიდან მოხსნა. 1815 წელს იგი ელბადან დაბრუნებულ ბონაპარტს შეურთდა და საფრანგეთის პერის რანგში იქნა აყვანილი. ნაპოლეონმა მას ბურბონებისაგან ქალაქ ტულონის დაცვა დაავალა. მას შემდეგ რაც ბონაპარტი მეორედ გადადგა ტახტიდან მან პარიზში დაბრუნება გადაწყვიტა, მაგრამ 1815 წლის 2 აგვისტოს ქალაქ ავინიონში როიალისტ ფანატიკოსთა მიერ იქნა მოკლული.
ლიტერატურა
კატეგორია:საფრანგეთის მარშლები კატეგორია:დაბადებული 13 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1763 კატეგორია:გარდაცვლილი 2 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1815
სკეპარნა
სკეპარნა — დასავლეთ აბაზგების მთავარი, მთავრად აურჩევიათ აბაზგებს 550 წელს აღმოსახლეთ აბაზგიის მთავარ ოფსიტესთან ერთად ბიზანტიელთა ბატონობის წინააღმდეგ ბრძოლის ორგანიზაციისათვის. ბიზანტიელთა დამსჯელი ლაშქრის მოსვლისას წასული ყოფილა ირანში დახმარების მისაღებად.
ეველინ გლენი
დემი ეველინ ელიზაბეტ ენ გლენი (დაიბადა 1965 წლის 19 ივლისს, აბერდინშირი, შოტლანდია) - შოტლანდიელი პერკუსიონისტი და მუსიკოსი. იგი 2015 წლის პოლარული მუსიკალური პრემიის ორ ლაურეატად აირჩიეს.
ადრეული
გლენი დაიბადა აბერდინშირიში მეეტლიკში. მისი მამა იყო ჰერბერტ არტურ გლენი, შოტლანდიის ქანთრის საცეკვაო ჯგუფის აკორდეონისტი. ჩრდილო-აღმოსავლეთ შოტლანდიის ძირძველი მუსიკალური ტრადიციები მნიშვნელოვანი იყო, როგორც მუსიკოსისთვის, მის განვითარებაში. მისი პირველი ინსტრუმენტები იყო კლარნეტი. სხვა გავლენა ჰქონდა გლენ გოლდს, ჟაკლინ დუ პრეს და ტრილოკ გურტუს. იგი სწავლობდა ელონის აკადემიასა და სამეფო მუსიკალურ აკადემიაში, ასევე იყო შოტლანდიის ეროვნული ახალგაზრდული ორკესტრის წევრი. იგი იყო კულტების დასარტყამი ანსამბლის წევრი, რომელიც შეიქმნა 1976 წელს ადგილობრივი მუსიკალური განმანათლებლის რონ ფორბსის მიერ. მათ დაათვალიერეს და ჩაწერეს ერთი ალბომი, რომელიც Trunk Records -ზე რომელიც ხელახლა გამოვიდა 2012 წელს.
კარიერა
გლენის ტურები ჩრდილოეთ ნახევარსფეროში, ოთხ თვეში ჩატარდა შეერთებულ შტატებში, მან შეასრულა მრავალფეროვანი ორკესტრებთან და თანამედროვე მუსიკოსებთან ერთად კომპოზიციები, ჩაატარა 100 – ზე მეტი კონცერტი წელიწადში. იგი ასევე ასრულებს Great Highland Bagpipes- ს და აქვს საკუთარი რეგისტრირებული ტარტანი, რომელიც ცნობილია როგორც "ეველინ გლეინის რითმები". გლენი სამკაულის საკუთარი ასორტიმენტის წარმოების პროცესშია და მუშაობს სამოტივაციო სპიკერად. ეველინმა მიიღო მონაწილეობა ლონდონში 2012 წლის ოლიმპიური თამაშების გახსნის ცერემონიალზე, შემდეგ კი დაუკრა ალუფონი ოლიმპიური ქვაბის ანთების ცერემონიალზე.
სიყრუე
გლენი ღრმად ყრუ იყო 12 წლის ასაკიდან, რადგან მან 8 წლის ასაკში დაიწყო სმენის დაკარგვა. ეს არ აფერხებს მის შესრულების უნარს. ის რეგულარულად თამაშობს ფეხშიშველს ცოცხალი წარმოდგენებისა და სტუდიური ჩანაწერების დროს, რომ მუსიკა უკეთესად იგრძნოს. გლენის მტკიცებით, სიყრუე საზოგადოებაში მეტწილად არასწორად არის გაგებული. იგი განმარტავს, რომ საკუთარ თავს ასწავლიდა მისი სხეულის სხვა ნაწილებით ყურების გარდა მოსმენას. საპასუხოდ, რასაც მან მედიის მიერ ძირითადად არაზუსტი რეპორტაჟი უწოდა, გლენმა გამოაქვეყნა "ესეების მოსმენა", სადაც ის განიხილავს მის მდგომარეობას. გლენი ასევე განიხილავს თუ როგორ გრძნობს მას მუსიკას სხეულის სხვადასხვა ნაწილში 2003 წელს გამოქვეყნებულ TED- ის მოხსენებაში "როგორ უნდა მოუსმინო ჭეშმარიტად".
კოლაბორაციები
გლენი მონაწილეობდა ისლანდიელი მომღერლის ბიორკის ალბომში Telegram, სადაც ასრულებდა დუეტს "ჩემი ხერხემალი". იგი თანამშრომლობდა სხვა მუსიკოსებთან, მათ შორის ყოფილი Genesis გიტარისტი სტივ ჰეკეტი, ბელა ფლეკი, ბობი მაკფერინი, ფრედ ფრიტი, მარკ ნოპფლერი და The King's Singers. 2007 წლის 21 ნოემბერს, გაერთიანებული სამეფოს მთავრობამ გამოაცხადა, რომ 332 მილიონი გირვანქა სტერლინგი მიიღეს მუსიკალური განათლებისთვის. ამის შედეგი იყო წარმატებული ლობირება, რომელსაც სათავეში ჩაუდგნენ გლენი, სერ ჯეიმზ გალვეი, ჯულიან ლოიდ ვებერი და მაიკლ კამენი, რომლებიც ასევე (2002–03 წლებში) ერთად ქმნიდნენ მუსიკას განათლების კონსორციუმში. 2012 წელს იგი ითანამშრომლა Underworld– თან ლონდონის 2012 წლის ოლიმპიური თამაშების გახსნის ცერემონიალის საუნდტრეკზე და პირდაპირ ეთერში გამოვიდა სტადიონზე. 2018 წელს გლენი გრიგორი დორანთან და სამეფო შექსპირის კომპანიასთან მუშაობდა Troilus და Cressida– ს წარმოების მუსიკაზე. იმავე წელს მან დაიწყო თანამშრომლობა ექსპერიმენტულ ჯაზ ტრიო HLK– სთან, მათთან გასტროლები და გამოჩნდა მათი სადებიუტო ალბომი Standard Time. 2020 წელს გლენი თანამშრომლობდა მუსიკალურ საქველმოქმედო ორგანიზაციასთან Sound World და შეადგინა ახალი ნაწარმოებები "The Grace of Silence" მათი კორონავირუსის ფონდისთვის თავისუფალი მუსიკოსებისთვის. მან ჩაწერა სიმღერა ბრისტოლის ანსამბლის წევრებთან და გამოსცა Sound World– მა 2021 წლის იანვარში. მას მიენიჭა გაერთიანებული სამეფოს უნივერსიტეტების 15 საპატიო დოქტორის წოდება, ბრიტანეთის იმპერიის ყველაზე შესანიშნავი ორდენის ოფიცერი 1993 წელს. 2007 წლის საახალწლო წარჩინებები. იგი დაინიშნა საპატიო თანამგზავრების ორდენზე (CH) 2017 წლის საახალწლო წარჩინებებში. იგი ფლობს 2000 – ზე მეტ დასარტყმელ ინსტრუმენტს მთელი მსოფლიოს მასშტაბით და მუდმივად ემატება მის კოლექციას. გლენი არის სამეფო ბავშვთა ეროვნული ფონდის (ყოფილი გაერთიანებული საგანმანათლებლო ფონდის) ელჩი, რომელიც ეხმარება დაუცველი, სოციალურად დაუცველი ახალგაზრდებს. იგი ასევე იყო ლონდონის სამბას სკოლის დამფინანსებელი 1993 წლიდან. იგი 2016 წლის ოქტომბერში საერთაშორისო მუსიკალური საბჭოს მიერ დაინიშნა მუსიკის უფლებების ჩემპიონად.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 19 ივლისი კატეგორია:დაბადებული 1965 კატეგორია:პოპ-მუსიკა კატეგორია:შოტლანდიელი მომღერლები კატეგორია:შოტლანდიელი მომღერალი ქალები კატეგორია:შოტლანდიელი მუსიკოსები კატეგორია:შოტლანდიელი მომღერლები და სიმღერების ავტორები
ელმარენი
მინი|მარცხნივ|200პქ|ელმარენის ტბის მდებარეობა ელმარენი (Hjälmaren) — შვედეთის სიდიდით მეოთხე ტბა. მდებარეობს სტოკჰოლმის დასავლეთით, მელარენის ტბის მოსაზღვრედ. სტოკჰოლმთან დაკავშირებულია 13 კილომეტრიანი საწყლოსნო ელმარენის არხით.
ტბის ნაპირებს ესაზღვრება სედერმანლანდის, ნერკესა და ვესტმანლანდის პროვინციები.
ელმარენის სიგრძე 63 კმ-ია, სიგანე — 20 კმ, საშუალო სიღრმე — 6 მ, ზედაპირის ფართობი კი 485 კმ². მის დასავლეთ ნაპირზე მდებარეობს ქალაქი ერებრე. ტბის სანაპიროებზე იმართება მუსიკალური ფესტივალები. აქ გამოსვლები ჩაუტარებიათ ისეთ ბენდებს, როგორებიც არიან The Smashing Pumpkins, Sonic Youth და Pearl Jam. ტბაში მდებარე კუნძულ ენგელბრეკტსოლმენზე 1436 წელს მოკლეს შვედეთის ეროვნული გმირი, ამბოხებული — ენგელბრეკტ ენგელბრეკტსონი.
სქოლიო
კატეგორია:შვედეთის ტბები
1626
თარიღი უცნობია
*
ონომატოპეა
ხმაბაძვა არის სამეტყველო ბგერებით ბუნების მოვლენათა თანმხლები ხმების, ცოცხალ არსებათა ხმიანობის (ყვირილის, სტვენის და სხვ.) მიახლოებითი გადმოცემა. ამის საფუძველზე შექმნილი სიტყვების რამდენიმე სახეობა განირჩევა მათი ფორმებისა და ფუნქციების მიხედვით:
ონომატოპეა სხვადასხვა ენაში
მინი|კარის გატეხვის ხმა წარმოადგენს ონომატოპეას. ერთი და იგივე ხმიანობა სხვადასხვაგვარად ფასდება და გადმოიცემა სხვადასხვა ენაში ამ ენათა ბგერითი წყობის შესაბამისად. მაგალითად, მამლის ხმა სხვადასხვა ენაში გადმოიცემა შემდეგნაირად:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ენათმეცნიერება
დვალიანთკარი
გეოგრაფია
მდებარეობს მდინარეების პატარა ლიახვისა და მეჯუდის წყალგამყოფის სამხრეთ-აღმოსავლეთ კალთაზე, მეჯუდის ხეობაში. ზღვის დონიდან 1360 მეტრი, ცხინვალიდან 55 კილომეტრი.
ისტორია
1991 წლამდე შედიოდა ცხინვალის რაიონში, ხოლო 2006 წლამდე შედიოდა გორის მუნიციპალიტეტში. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ, ხოლო სოფელს დე ფაქტო აკონტროლებს სეპარატისტული სამხრეთ ოსეთის რესპუბლიკა, რომლის ტერიტორიაზე სოფელს მიანიჭეს ოსური სახელწოდება (Дуалитæ).
სქოლიო
კატეგორია:ბიყარის თემის სოფლები
აძაბის მღვიმე
აძაბა, აძაბის მღვიმე, ეშერის მღვიმე — კარსტული მღვიმე საქართველოში, აფხაზეთის ა/რ-ში, სოხუმის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ეშერის პლატოზე, მდინარე გუმისთის აუზში, ზღვის დონიდან 245 მ სიმაღლეზე. გამომუშავებულია ზედაცარცულ კირქვებში. მღვიმე იწყება მაღალი შესასვლელით (სიმაღლე 10-12 მ, სიგანე 5 მ). იგი სიღრმეში თანდათან ვიწროვდება (2-4X2-3 მ) და გვირაბის ფორმას იღებს. მღვიმის ჭერი წინა ნაწილში რამდენიმე ადგილას იხსნება. ძირითადი მაგისტრალი ინვითარებს განშტოებებს ვიწრო ნაპრალის სახით. მღვიმე ბოლო ნაწილში ორად იტოტება. ძირითადი მაგისტრალი ნახევარსიფონის შემდეგ უკავშირდება დარბაზს და შემდეგ სიფონით თავდება. მღვიმის ჯამური სიგრძე 280 მ აღწევს, ხოლო ძირითადი მაგისტრალი 160 მ. სტალაქტიტები და სტალაგმიტები სუსტადაა განვითარებული. მექანიკური ნალექებიდან გვხვდება ნგრევის ადგილობრივი მასალა (კირქვის ლოდები); ორგანოგენულიდან — გუანო. ჰავა დინამიურია. მღვიმეში გამდინარე ნაკადი ოთხ მოზრდილ ტბას აჩენს. მღვიმეში მოიპოვება ნიჩაბფეხიანი უდაბლესი კიბოები, ღამურები, ტოლფეხიანები, ობობები, მწერები და სხვა. ადვილი გასასვლელია, არსებობს გეგმა და ჭრილი.
სქოლიო
კატეგორია:აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მღვიმეები
Lasioglossum eidmanni
Lasioglossum eidmanni — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1926 წელს.
სქოლიო
eidmanni
9 ოქტომბერი
9 ოქტომბერი — გრიგორიანული კალენდრის 282-ე დღე (ნაკიან წლებში – 283-ე დღე). წლის ბოლომდე დარჩენილია 83 დღე.
იხილეთ აგრეთვე
სხვა თვეები:
ქართული ვაზის ჯიშები
ქართული ვაზის ჯიშები — ვაზის ჯიშები, რომლებიც გავრცელებულია, როგორც დღევანდელი საქართველოს ტერიტორიაზე, ისე მის მეზობელ ქვეყნებში.
9 ოქტომბერი
იხილეთ აგრეთვე
1009
ქართული ვაზის ჯიშები
დღევანდელი საქართველოს ტერიტორიაზე აბორიგენი მოსახლეობის რუდუნებითა და ღვაწლით ათასწლეულების განმავლობაში ხალხური სელექციის შედეგად ჩამოყალიბდა და გავრცელდა ქართული ვაზის (Vitis vinifera L. sativa) 525 ადგილობრივი ჯიში. აქედან: კახეთში 80, ქართლში 72, მესხეთ-ჯავახეთში 26, იმერეთში 74, რაჭა-ლეჩხუმში 50, გურიაში 59, სამეგრელოში 60, აჭარა 53, აფხაზეთში 51 ვაზის ჯიშია. საქართველოს ტერიტორიაზე დაფიქსირებულია კულტურული ვაზის წინაპრის, ველური ვაზის (Vitis vinifera L. silvestris) 400-ზე მეტი ფორმა.
ქართული ვაზის ჯიშები პროფესორ ა. ნეგრულის კლასიფიკაციის მიხედვით დაყოფილია შავი ზღვის აუზის (proles, pontica subproles georgica Negr.) და აღმოსავლეთ აზიის (proles, orientalis subproles caspica Negr.) ეკოლოგიურ-გეოგრაფიულ ჯგუფებად, რომლებიც შექმნილია კულტურული ვაზის ჯიშთა წარმოქმნის კოლხეთისა და ალაზნის კერებში და მათი უმრავლესობა მიეკუთვნება proles pontica subproles georgica Negr ეკოლოგიურ-გეოგრაფიულ ჯგუფს.
Raphitoma pupoides
Raphitoma pupoides — მოლუსკების ტიპის მუცელფეხიანთა კლასის ერთ-ერთი წარმომადგენელი. მიეკუთვნება Turridae-ს ოჯახს.
ქართული ვაზის ჯიშები
ვაზის ადგილობრივი ჯჯიშები, როგორც ქართული აგრონომიული მემკვიდრეობის სიმდიდრე წარმოდგენილი საღვინე ჯიშების დომინირებით სასუფრე დანიშნულების ჯიშებთან ერთად ოდითგანვე იწვევდა ქართველ და უცხოელ მკვლევართა ფართო ინტერესს.
Raphitoma pupoides
სქოლიო
კატეგორია:მუცელფეხიანები
ვოლდემარ ფოიგტი
ვოლდემარ ფოიგტი (2 სექტემბერი 1850 - 13 დეკემბერი 1919) იყო გერმანელი ფიზიკოსი, რომელიც ასწავლიდა გეტინგენის გეორგ აუგუსტის უნივერსიტეტში. შემდგომში ხელმძღვანელობდა გეტინგენის მათემატიკური ფიზიკის დეპარტამენტს. 1914 წლიდან იგი შეცვალა პეტერ დებიემ, რომელიც ფიზიკის ინსტიტუტის თეორიულ ფაკულტეტს ხელმძღვანელობდა.
ქართული ვაზის ჯიშები
ქართული სელექციური სკოლის ნაყოფიერი შემოქმედება, რომელიც შუალვერ-შომუთეფეს კულტურის უძველესი ტრადიციებიდან იღებს სათავეს გვირგვინდება XX საუკუნის მიღწევებით.
ვოლდემარ ფოიგტი
ფოიგტი ცნობილია 1858 წელს „ფოიგტის ეფექტის“ აღმოჩენით, რომელიც მაიკლ ფარადეის მიერ აღმოჩენილი მაგნიტურ-ოპტიკური ეფექტის მსგავსი წარმოშობისაა.
ქართული ვაზის ჯიშები
ქართველ მეცნიერთა სურვილი, რომ განესაზღვრათ ვაზის ქართული ჯიშების რაოდენობა, ძალიან გაძნელდა წყაროების სიმწირის, ჯიშების სინონიმური სახელების მრავალფეროვნებისა და საქართველოს ვაზის გენოფონდზე XIX საუკუნეში გავრცელებული სოკოვანი დაავადებებისა და ფილოქსერას მავნე ზემოქმედების გამო.
ვოლდემარ ფოიგტი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გერმანელი ფიზიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1850 კატეგორია:გარდაცვლილი 1919
ქართული ვაზის ჯიშები
ეროვნულ კოლექციას მინიჭებული აქვს გაერთიანებული ერების სოფლის მეურნეობისა და სურსათის საერთაშორისო ორგანიზაციის (FAO) საერთაშორისო კოდი GEO 038.
სსიპ სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო-კვლევით ცენტრში დღესდღეობით კვლავ ინტენსიურად გრძელდება ქართული ვაზის ჯიშების მოძიება და კონსერვაცია. ფართოვდება საკოლექციო ნაკვეთების არეალი რეგიონალურ ჭრილში. ცენტრის მეცნიერ თანამშრომლების მიერ OIV, UPOV, IPGRI-ის ჰარმონიზებული საერთაშორისო დესკრიპტორების გამოყენებით ისწავლება კოლექციაში დაცული ჯიშების ამპელოგრაფიული და სამეურნეო-ტექნოლოგიური მახასიათებლები, უცხოელ მკვლევარებთან ერთად მიმდინარეობს სელექციური სამუშაოები.
გამორჩეული მაღალხარისხოვანი ქართული საღვინე ვაზის ჯიშებია; რქაწითელი, საფერავი, მწვანე, ხიხვი, ქისი, ჩინური, ცოლიკოური, ციცქა, კრახუნა, ალექსანდროული, ოჯალეში, ჩხავერი, ალადასტური და სხვა.