cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ტალსი გაბარდი
ტალსი გაბარდი (Tulsi Gabbard, დ. 12 აპრილი, 1981, ლელოალოა, ამერიკის სამოა) — ამერიკელი პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე. 2013 წლიდან აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატის წევრი ჰავაის მეორე საარჩევნო ოლქიდან, წარმომადგენელთა პალატის საგარეო საქმეთა კომიტეტის წევრი, დემოკრატიული ეროვნული კომიტეტის (დემოკრატიული პარტიის ხელმძღვანელი ორგანო) ყოფილი ვიცე-პრეზიდენტი. აშშ-ის ისტორიაში კონგრესის პირველი ინდუიზმის მიმდევარი წევრი. აშშ-ის ეროვნული არმიის მაიორი. ერაყის ომის ვეტერანი. 2019 წლის იანვარში წამოაყენა წინადადება, რომ სურდა კენჭისყრა აშშ-ის 2020 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში.
გაბალდი მხარს უჭერს აბორტის ლეგალიზაციას აშშ-ში, გამოდის ტრანსწყნაროკეანური პარტნიორობის წინააღმდეგ, გამოდიოდა გლას-სტიგოლის კანონის აღდგენის მომხრედ და მხარს უჭერს ერთსქესიანი ქორწინების ლეგალიზაციას. თავისი პოლიტიკური კარიერის დასაწყისში იგი ერთსქესიანთა ქორწინებისა და აბორტების ლეგალიზაციის წინააღმდეგი იყო, თუმცა მ ოგვიანებით შეიცვალა შეხედულებები. გაბალდი ასევე ეწინააღმდეგება ამერიკის სამხედრო ჩარევას სუვერენული ქვეყნების საშინაო საქმეებში. იგი გარკვეულ ასპექტებში აკრიტიკებდა ამერიკის პოლიტიკას ერაყში, ლიბიასა და სირიაში. 2017 წელს იგი საიდუმლოდ ჩავიდა სირიაში და შეხვდა მის პრეზიდენტს ბაშარ ასადს. ამ ქმედებით მან მკვეთრი კრიტიკა დაიმსახურა.
ბიოგრაფია
ტალსი გაბალდი დაიბადა 1981 წლის 12 აპრილს ამერიკის სამოის ქალაქ ლელოალოაში. იგი ბიზმესმენისა და მომავალში პოლიტიკოს მაიკ გაბარდისა და მისი მეუღლის კეროლ გაბარდის ხუთი შვილიდან მესამე იყო. 1980-1990-იან წლებში მაიკ და კეროლ გაბარდები იყვნენ კრიშნაიზმის გურუს კრის ბატლერის აქტიური მიმდევრები, რომელმაც დააარსა ჰავაის კრიშნაიტული ორგანიზაცია, სადაც კეროლს ეკავა ადმინისტრაციული თანამდებობები. კრიშნაიზმის მიმდევრობის გამო მაიკმა და კეროლმა თავის შვილებს ინდუისტური სახელები უწოდეს, ტალსის კი ინდუიზმის წმინდა მცენარის तुलसी, ) სახელი უწოდეს.
1983 წელს, როდესაც ტალსი ჯერ კიდევ 2 წლისა იყო, გაბარდების ოჯახი ჰავაიში გადავიდა, სადაც ტულსიმ თავისი ბავშვობა და ახალგაზრდობა გაატარა. მან საოჯახო განათლება მიიღო, ორი წელი კი ფილიპინების მისიონერთა სკოლაში სწავლობდა. უმაღლესი განათლება მიიღო ჰავაის წყნარი ოკეანის უნივერსიტეტში, რომელიც დაასრულა 2009 წელს ბიზნესის ბაკალავრის ხარისხით.
ატიუშა
ატიუშა (Атюша) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს ჩერნიჰივის ოლქის კოროპის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 1570 კაცს შეადგენდა.
ტალსი გაბარდი
ბიოგრაფია
პოლიტიკური კარიერა 2000-იანი წლების დასაწყისში დაიწყო. 2002 წელს 21 წლის ასაკში გაიმარჯვა ჰავაის შტატის წარმომადგენელთა პალატის არჩევნებში და გახდა პალატის წევრი 42-ე საარჩევნო ოლქიდან და ამერიკის ისტორიაში გახდა ყველაზე ახალგაზრდა წევრი, რომელიც აირჩიეს წარმომადგენელთა პალატაში. ჰავაის კონგრესში ტალსი იყო განათლების, ტურიზმისა და ეკონომიკური განვითარების კომიტეტების წევრი.
ატიუშა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კოროპის რაიონის სოფლები
ტალსი გაბარდი
ბიოგრაფია
2006 წელს, ერაყში ორწლიანი სამხედრო სამსახურის შემდეგ დაბრუნდა აშშ-ში და კვლავ პოლიტიკური მოღვაწეობით დაკავდა. წინასაარჩევნო კამპანიის დროს მხარს უჭერდა ბარაკ ობამას. 2012 წლის 6 ნოემბრის კონგრესის არჩევნებზე ტალსიმ დამაჯერებელი გამარჯვება მოიპოვა, მიიღო ამომრჩეველთა ხმების 81 %.
პირადი ცხოვრება
ტალსი გაბარდის პირველი ქორწინება ედუარდ ტამაიოსთან დასრულდა 2006 წელს განქორწინებით. 2015 წელს ცოლად გაყვა კონემატოგრაფ აბრაამ უილიამსს. სარწმუნოების მიხედვით ტალსი კრიშნაიზმის მიმდევარია, დაბადებიდან ვეგანია, მისი მაგალითი და მისაბაძი ადამიანია მაჰათმა განდი. მისი სულიერი სახელმძღვანელოა ბჰაგავადგიტა, მას შემდეგ რაც აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატის წევრი გახდა ფიცი სწორედ ბჰაგავტგიტას ასლზე დადო , რომელიც ტალსის აჩუქა ინდოეთის პრემიერ-მინისტრმა ნარენდრა მოდიმ, ინდოეთში მისი ვიზიტის დროს.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 12 აპრილი კატეგორია:დაბადებული 1981 კატეგორია:ამერიკელი პოლიტიკოსი ქალები კატეგორია:აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატის წევრები კატეგორია:აშშ-ის დემოკრატიული პარტიის წევრები კატეგორია:ამერიკელი პოლიტიკოსები
ვაროვი
ვაროვი (Vərov) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის იარდიმლის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 563 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იარდიმლის რაიონის სოფლები
ინგუშეთის დროშა
ინგუშეთის რესპუბლიკის სახელმწიფო დროშის დღედ გამოცხადებულია 11 ივლისი. ეს არის ინგუშეთის დღესასწაული, რომელიც დადგენილია ინგუშეთის რესპუბლიკის ხელმძღვანელის ბრძანებულებით, 2014 წლის 11 სექტემბერს.
აღწერა
დროშას ზედა და ქვედა ნაწილების მთელი სიგრძის გასწვრივ ორი მწვანე ზოლი აქვს ერთანეთის პარალელურად განლაგებული. მზის ნიშნის შიდა წრის სხივი არის დროშის სიგანის ერთი მეთერთმეტედი ნაწილი. მზის ნიშნის წრის შემქმნელი ზოლის სიგანე არის დროშის სიგანის ერთი მეთერთმეტედი, ხოლო მზის ნიშნის სამი სხივის სიგანე არის დროშის სიგანის ერთი მეოცედი.
მზის ნიშნის ერთი სხივი ვერტიკალურად მდებარეობს დროშის სიგრძის მიმართ და განლაგებული არის ინგუშეთის რესპუბლიკის სახელმწიფო დროშის ზედა ნაწილში. სხივების ბოლოს არასრული წრის ზედა წერტილსა და მზის ნიშნის გარე წრეს შორის მანძილი არის დროშის სიგანის ერთი მეცხრედი. სამივე სხივი თანაბრად არის დაშორებული და განლაგებული მზის ნიშნის მთელი წრეწირის გარშემო და მიმართულია ერთმანეთის საწინააღმდეგოდ.
ინგუშის დროშა შეიქმნა კონკურსისთვის 1993 წელს, ის წარადგინა ინგუშეთის რესპუბლიკის პირველი პრეზიდენტის ეროვნული არჩევნების მომზადების საინიციატივო ჯგუფმა, რომელიც მოგვიანებით გახდა საარჩევნო კომისია. დროშის ავტორი და შემქმნელია პროფესორი იბრაჰიმ აბდურახმანოვის ძე დაკილგოვი. .
1994 წლის დროშა
დროშა შედგება თეთრი და მწვანე ჰორიზონტალური ზოლებისაგან. თეთრი ზოლი მდებარეობს დროშის ცენტრში, რომელიც 4-ჯერ უფრო ფართოა ვიდრე დანარჩენი ზოლები, ცენტრში არის წითელი მზის ნიშანი, მზის ნიშნის შიდა წრის დიამეტრი უდრის დროშის სიგანის ერთ მესამედს. დროშის სიგრძე ორჯერ მეტია მისი სიგანე, ამიტომაც მათი პროპორციული ფარდობა 1:2-ის ტოლია.
სქოლიო
კატეგორია:ინგუშეთი
კიტანდინია
კიტანდინია (Quitandinha) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 845 მეტრზე. მიეკუთვნება კურიტიბის აგლომერაციის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ რიუ-ნეგრუს შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 17 089 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 38.23 კმ²-ზე. ფართობი 447 024 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
რეინაუტ ვილემ ვან ბემელენი
რეინაუტ ვილემ ვან ბემელენი (Reinout Willem van Bemmelen; დ. 14 აპრილი, 1904, ჯაკარტა — გ. 19 ნოემბერი, 1983, ობერდრაუბურგი, ავსტრია) — ნიდერლანდელი გეოლოგი და ვულკანოლოგი.
ფიტსანულოკის პროვინცია
ფიტსანულოკის პროვინცია (พิษณุโลก) — ტაილანდის ერთ-ერთი პროვინცია, რომელიც მდებარეობს ქვეყნის ცენტრალური ნაწილის ჩრდილოეთით. პროვინციაში არის 4 ეროვნული პარკი და რამდენიმე ტაძარი. ბოლო წლების განმავლობაში, ფიტსანულოკი ხშირად განიცდის დატბორვას.
გეოგრაფია
პროვინციას კვეთს ფჰეტჩაბუნის მთები, საიდანაც უამრავი მცირე მდინარეები მოედინება აქ. ფიტსანულოკის პროვინციის უდიდესი მდინარებია - ნანი და იომი, სხვა მდინარეები შედის მათ აუზში. პროვინციის ტერიტორიაზე მდებარეობს მინიმუმ 9 ჩანჩქერი, ასევე არსებობს რამდენიმე გამოქვაბული. კლიმატი - ტროპიკული და ნოტიო, წლიური ნალექი 1800 მმ. არსებობს წვიმების და მშრალი სეზონი, მთაში კლიმატი ცივია.
რეინაუტ ვილემ ვან ბემელენი
1927 წელს დაამთავრა დელფტის ტექნიკური უნივერსიტეტი. 1928-1943 წლებში იყო ყოფილი ჰოლანდიის ოსტ-ინდოეთის სახელმწიფო სამსახურის გეოლოგი. იყო გეოლოგიის ინსტიტუტის პროფესორი ქალაქ უტრეხტში. ვულკანოლოგიისა და ტექტონიკის დარგში წამოწია რიგი ორიგინალური იდეა. ამუშავებდა გეოტექტონიკურ ჰიპოთეზას, რომელსაც მან უნდაციური უწოდა. გეოსინკლინებში გაჩენილ აზევებებსა და დაძირვებს იგი გეოუნდაციებს უწოდებდა. უნდაციური ჰიპოთეზა ანუ ტალღური ჰიპოთეზა ბემელენმა 1933 წელს წამოაყენა.
ფიტსანულოკის პროვინცია
ეკონომიკა და ინფრასტრუქტურა
ეკონომიკას ფიტსანულოკის პროვინციაში ამოძრავებს სოფლის მეურნეობა, კომერციული თევზჭერობა, მინერალური რესურსები და ტურიზმი. ბრინჯი — წარმოების ცენტრალური კომპონენტია სოფლის მეურნეობის სექტორში. პროვინცია მდიდარი შავი ნიადაგით, რთული არხის სისტემები და უხვი ნალექი უზრუნველყოფს იდეალურ გარემოს ბრინჯის გასაზრდათ.
რეინაუტ ვილემ ვან ბემელენი
თავდაპირველად ბემელენი გეოლოგიურ პროცესებს 50 კმ სიღრმემდე განიხილავდა, იყო ფიქსიზმის მომხრე. 1950-1960 წლებში შემოგვთავაზა ჯაჭვური რეაქციების თეორია, რომელიც მოიცავს პლანეტის ყველა ნივთიერებებს მის ბირთვამდე; ამრიგად კონტინენტების დრიფტის მომხრე გახდა. ცდილობდა ფიქსისტური და მობილისტური პოზიციების შეთავსებას.
ფიტსანულოკის პროვინცია
ეკონომიკა და ინფრასტრუქტურა
ფიტსანულოკში არსებობს აეროპორტი. პროვინციაში მთავარი ტრანსპორტია - ავტობუსები, მოტოციკლები და ტუკ-ტუკები.
რელიგია
center|240px|thumb
რეინაუტ ვილემ ვან ბემელენი
სქოლიო
კატეგორია:ნიდერლანდელი გეოლოგები
ფიტსანულოკის პროვინცია
რელიგია
2010 წლისთვის მოსახლეობის 95% არის ბუდისტი.
ადმინისტრაციული დაყოფა
left|thumb|200px|ფიტსანულოკის პროვინციის რაიონები
ფიტსანულოკის პროვინცია დაყოფილია 9 რაიონად (ამფხე), რომლებიც, თავის მხრივ, შედგება 93 ქვეზონისგან (ტამბონ) და 1032 სოფლისგან (მუბანი).
• 2
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტაილანდის პროვინციები
The Elder Scrolls V: Skyrim – Dragonborn
The Elder Scrolls V: Skyrim – Dragonborn — ღია სამყაროს მოქმედებითი როლური ვიდეო თამაშის The Elder Scrolls V: Skyrim-ის ფართომასშტაბიანი დამატება. Dragonborn შეიმუშავა Bethesda Game Studios-მა და გამოსცა Bethesda Softworks-მა. Xbox 360-ის ვერსია გამოვიდა Xbox Live Marketplace-ის მეშვეობით 2013 წელს, Microsoft Windows-ის ვერსია გამოიცა 2013 წლის 5 თებერვალს, ხოლო PlayStation 3-ის ვერსია - 2013 წლის 12 თებერვალს.
თამაშზე მუშაობა დაიწყო 2012 წელს. 2 ნოემბერს Bethesda Softworks-მა თავისი Twitter-ის პროფილზე გამოაქვეყნა ინფორმაცია, რომ ოფიციალური ტრეილერს გაასაჯაროებდნენ 5 ნოემბერს. Bethesda-ზე დაყრდნობით, დამატებაში შეტანილი იქნებოდა ახალი ტერიტორია სოლსთჰეიმი, აბჯარი და სხვადასხვა ტიპის იარაღები.
დრაკონდაბადებულის გეიმპლეის სტილი არის სკაირიმის მსგავსი; ღია სამყაროს დიზაინი მოთამაშეს საშუალებას აძლევს თავისუფლად გადაადგილდეს თამაშის სამყროს ნებისმიერ წერტილში, გამოიკვლიოს ტერიტორიები, შეასრულოს კუესტები ან გადადოს ისინი განუსაზღვრელი ვადით, შექმნას პერსონაჟი და ა.შ. მასში ასევე დამატებული არის ახალი სახის მტრები, ლოკაციები, ჯავშანი, იარაღები და რაც ყველაზე მთავარია დაემატა დრაკონის გაწრთვნისა და მისი მშევეობით გადაადგილების შესაძლებლობა.
სიუჟეტი ვითარდება პერსონაჟის გარშემო, რომლის მიზანია პირველი დრაკონდაბადებულის მირააკის მიზნების ჩაშლა და მისი დამარცხება. თამაშის მოქმედება სოლსთჰეიმის კუნძულზე მიმდინარეობს, რომელიც ასევე ფიგურირებს The Elder Scrolls-ის რიგით მესამე ნაწილის Morrowind-ის დამატება Bloodmoon-ში.
Dragonborn დადებითად მიმიღო სათამაშო პრესამ. საერთო შეფასების საიტ GameRankings-ზე თამაშის Xbox 360-ის ვერსია ფლობს 82.54%, PC ვერსია - 82.67% და PS3-ის ვერსია - 83.33%. ხოლო რაც შეეხება Metacritic-ს, Xbox 360-ის ვერსიას დაუწერა 82/100, PC ვერსიას - 83/100 , ხოლო PS3-ის ვერსიას - 82/100.
სქოლიო
კატეგორია:2012 წელს შექმნილი როლური ვიდეო თამაშები კატეგორია:მოქმედებითი როლური ვიდეო თამაშები კატეგორია:დრაკონები ვიდეო თამაშებში კატეგორია:ფენტეზის ჟანრის ვიდეო თამაშები კატეგორია:Kinect-ის თამაშები კატეგორია:ღია სამყაროს ვიდეო თამაშები კატეგორია:PlayStation 3-ის თამაშები კატეგორია:Steam Workshop-ის თამაშები კატეგორია:The Elder Scrolls კატეგორია:ვიდეო თამაშები შემუშავებული ამერიკის შეერთებულ შტატებში კატეგორია:ვიდეო თამაშები სქესის არჩევის შესაძლებლობით კატეგორია:Windows-ის თამაშები კატეგორია:Xbox 360-ის თამაშები კატეგორია:2012 წლის ვიდეო თამაშები კატეგორია:ვიდეო თამაშების დამატებები კატეგორია:Bethesda Game Studios-ის თამაშები
ბელეშტევიცა
ბელეშტევიცა (Белештевица) — სოფელი ჩრდილოეთ მაკედონიაში, ველესის თემში (ვარდარის რეგიონი). მდებარეობს ზღვის დონიდან 260 მეტრზე. 2002 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 15 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:ველესის თემის სოფლები
ხანბულაგი (იარდიმლის რაიონი)
ხანბულაგი (Xanbulaq) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის იარდიმლის რაიონში.
სქოლიო
კატეგორია:იარდიმლის რაიონის სოფლები
კარლ გოტფრიდ ნოიმანი
მინი|კარლ გოტფრიდ ნოიმანი კარლ გოტფრიდ ნოიმანი (Carl Gottfried Neumann; დ. 7 მაისი, 1832, კალინინგრადი — გ. 27 მარტი, 1925, ლაიფციგი) — გერმანელი მათემატიკოსი. ჰალეს (1863-იდან), ტიუბინგენის (1865-იდან), ლაიფციგის (1868-იდან) უნივერსიტეტების პროფესორი. ნოიმანს ეკუთვნის გამოკვლევები კერძოწარმოებულებიან დიფერენცირებულ განტოლებათა თეორიაში. გამოიკვლია მეორე სასაზღვრო ამოცანა. ავტორია შრომებისა ალგებრულ ფუნქციათა რიმანის თეორიაში. გერმანელ მათემატიკოს ალფრედ კლებშთან ერთად დააარსა ჟურნალი „Mathematische Annalen“ (1868).
ლიტერატურა
კატეგორია:გერმანელი მათემატიკოსები კატეგორია:დაბადებული 7 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1832 კატეგორია:გარდაცვლილი 27 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1925
აუდიტორივკა
აუდიტორივკა (Аудиторівка) — სოფელი უკრაინაში. მდებარეობს კიროვოჰრადის ოლქის სვიტლოვოდსკის რაიონში. 2013 წელს სოფლის მოსახლეობა 220 კაცს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სვიტლოვოდსკის რაიონის სოფლები
Adjarasport
adjarasport, აჭარასპორტი — ქართული სპორტული პლატფორმაა, რომელიც Adjara.com-მა დააფუძნა.
აჭარასპორტის შემადგენლობაში შედის როგორც სატელევიზიო არხები adjarasport1 და adjarasprot2, ასევე ახალი ამბების სააგენტო, რომელიც აშუქებს ქართულ და მსოფლიო სპორტში მიმდინარე მნიშვნელოვან მოვლენებს.
აჭარასპორტის სატელევიზიო პლატფორმა 2019 წელს, კომპანიის რებრენდინგის შემდეგ ჩამოყალიბდა. აჭარასპორტი საქართველოში ექსკლუზიურ უფლებას ფლობს, გააშუქოს ინგლისის პრემიერლიგა, ავსტრიის ბუნდესლიგა , ესპანეთის, იტალიის , გერმანიის, პორტუგალიისა და ინგლისის ასოციაციის თასი , შერეული საბრძოლო ხელოვნებების (MMA) UFC ტურები და მამაკაცთა და ქალთა საჩოგბურთო ტურნირები.
აჭარასპორტის სატელევიზიო კონტენტი ხელმისაწვდომია საქართველოში მცხოვრები ყველა მოქალაქისთვის. სპორტული ტურნირების ხილვა შესაძლებელია ნებისმიერი ადგილიდან, ნებისმიერი მოწყობილობით. გარდა ამისა, საფეხბურთო და საჩოგბურთო მატჩების, ასევე შერეული საბრძოლო ხელოვნებების (MMA) UFC ტურების მიმოხილვების, სპორტსმენების ინტერვიუების, მატჩების განხილვებისა და სხვადასხვა ტიპის გასართობი და შემეცნებითი გადაცეების ხილვა შესაძლებელია აჭარასპორტის სოციალური მედიის პლატფორმაზეც.
ისტორია
კომპანია 2013 წელს დაარსდა და მას შემდეგ, სპორტით დაინტერესებული ქართულენოვანი აუდიტორიისთვის, ინფორმაციის მიღების ერთ-ერთ მთავარ პლატფორმად ჩამოყალიბდა. 2019 წელს აჭარასპორტმა პირველი ქართული სპორტული სტრიმინგ პლატფორმა adjarasport.tennis შექმნა, სადაც ერთი კალენდარული წლის განმავლობაში, მაყურებელმა 35-ზე მეტი მთავარი, საჩოგბურთო ტურნირი იხილა.
2018 წლის მაისიდან, აჭარასპორტი ქართულენოვან აუდიტორიას სთავაზობს სუმოს ტრანსლაციებს, როგორც სოციალურ მედიაში, ასევე adjarasport.tv-ის არხზე. ამ გადაწყვეტილებით საგრძნობლად გაიზარდა სუმოთი დაინტერესებული ადამიანების რაოდენობა და სპორტის ამ სახეობის პოპულარობა. ლეგენდარული ჰაკუჰოსა და ქართველი ტოჩინოშინის დაპირისპირება პირდაპირ ეთერში 50 000-ზე მეტმა მაყურებელმა იხილა.
2019 წლის ზაფხულში, აჭარასპორტმა პოპულარული საფეხბურთო ჩემპიონატის, ინგლისის პრემიერლიგის ტრანსლაციების ჩვენების ექსკლუზიური უფლება მოიპოვა. პრემიერლიგის მატჩების ხილვა ქართულენოვან აუდიტორიას შეუძლია როგორც ტელევიზიის, ისე სტრიმინგ-პლატფორმა adjarasport.tv-ის საშუალებით.
2019 წელსვე, კომპანიამ შეიძინა ინგლისის ასოციაციის თასის, ესპანეთის, იტალიის, გერმანიისა და პორტუგალიის თასების ტრანსლაციების უფლებები. შედეგად, აჭარასპორტი რეგიონში ერთ-ერთი უმსხვილესი სპორტული მედიაჰოლდინგი გახდა.
სატელევიზიო სახეები
სატელევიზიო ეთერში სპორტული ღონისძიებების წარმდგენები და წამყვანები არიან საქართველოს ნაკრების და ინგლისის პრემიერლიგის ყოფილი ფეხბურთელი ზურაბ ხიზანიშვილი; საჩოგბრუთო ტურებისა და გადაცემის წამყვანია სანდრო ქავთარაძე; შერეული საბრძოლო ხელოვნების (UFC) ტურების წამყვანები და მიმომხილველები, მინდია წიკლაური და ლადო ნაცვლიშვილი არიან. ყოველდღიური სპორტული ამბების მიმომხილველი და წამყვანი სანდრო საპანაძეა. საფეხბურთო სამყაროში მიმდინარე აქტუალური მოვლენებისა და აუდიტორიისთვის საინტერესო ამბების მიმომხილველია ლეკო ჯაყელი.
ფეხბურთის კომენტატორები
კომენტატორები, რომლებიც აჭარასპორტის ეთერში სხვადასხვა საფეხბურთო ჩემპიონატებს და თასის მატჩებს უძღვებიან:
ჩოგბურთის კომენტატორები
კომენტატორები, რომლებიც აჭარასპორტის ეთერში ქალთა და მამაკაცთა საჩოგბურთო ტურნირებს უძღვებიან:
UFC კომენტატორები
კომენტატორები, რომლებიც აჭარასპორტის ეთერში შერეული საბრძოლო ხელოვნების ტურების ტრანსლაციებს უძღვებიან:
სქოლიო
კატეგორია:საქართველოს სპორტი კატეგორია:საქართველოს ტელეკომპანიები
კირკანი
კირკენი (Chircani) — სოფელი მოლდოვაში, კაჰულის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 82 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 7688 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კაჰულის რაიონის სოფლები
მირზა ალექპერ საბირის სახელობის ქალაქის ცენტრალური ბიბლიოთეკა
ქალაქის ცენტრალური ბიბლიოთეკა (Mirzə Ələkbər Sabir adına Mərkəzi Şəhər Kitabxanası) — ბიბლიოთეკა, რომელიც შეიქმნა აზერბაიჯანში, ქალაქ ბაქოში 1919 წელს.
ქალაქის ცენტრალური ბიბლიოთეკის გახსნაში მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანეს ისეთმა საზოგადო მოღვაწეებმა, როგორებიც იყვნენ ნარიმან ნარიმანოვი, დადაშ ბუნიათზადე, აბდულრაგიმ ხაგვერდიევი, იუსიფ ჩემენზემენლი, მამედ ორდუბადი. 1920 წელს ბიბლიოთეკა განლაგებული იყო შენობა № 13 მეორე სართულზე, რომელიც განლაგებული იყო აზიზბეკოვის ქუჩაზე (დღევანდელი ისლამ საფარლის ქუჩა). გახსნისას წიგნების ფონდი შედგებოდა თურქული, არაბული და სპარსული ლიტერატურის ნიმუშებისგან, ასევე მცირე რაოდენობის აზერბაიჯანული ლიტერატურისგან. 1941 წელს საბირის სახელობის ბიბლიოთეკაში აზერბაიჯანის ბიბლიოთეკებს შორის შეიქმნა პირველი ბიბლიოგრაფიული განყოფილება.
სქოლიო
კატეგორია:ეროვნული ბიბლიოთეკები კატეგორია:ბაქოს ბიბლიოთეკები კატეგორია:ბაქოს ღირსშესანიშნაობები
ტაკამაკა
ტაკამაკა (Takamaka) — სეიშელის კუნძულების ერთ-ერთი რაიონი, მდებარეობს კუნძულ მაეს სამხრეთში.
მოსახლეობის ეკონომიკური აქტივობა გამოიხატება ადგილობრივ ტრადიციულ სოფლის მეურნეობაში და თევზჭერაში. არსებობს ტურიზმთან დაკავშირებული ზოგიერთი ინფრასტრუქტურა, რომელიც მოიცავს 4 მინი ოტელს.
მოსახლეობის უმრავლესობა დაკავებულია მომსახურების სფეროთი და ვაჭრობით (სახელმწიფო სამსახური, კერძო კომერცია (ტურიზმის ჩათვლით).
როგორც ყველა ოლქში, ტაკამაკაშიც ფუნქციონირებს სკოლა, სამედიცინო ცენტრი, პოლიციის უბანი და ოლქის ადმინისტრაცია, რომლებიც ადგილობრივი კათოლიკური ეკლესიის ირგვლივ ან სიახლოვეს არიან განლაგებულნი.
ოლქიდან ერთ საათში ავტობულით შესაძლებელია 25 კმ-ით დაშორებულ დედაქალაქ ვიქტორიაში ჩასვლა. რეგულარული საავტობუსო მარშრუტი მუშაობს ყოველდღე დაახლოებით 05.30 საათიდან 20.00 საათამდე.
ბე-ლაზარი
ბე-ლაზარი (Baie Lazare) — სეიშელის კუნძულების ერთ-ერთი რაიონი, მდებარეობს კუნძულ მაეს სამხრეთში. მას სახელი დაერქვა ფრანგი მკვლევარი ლაზარ პიკოს პატივსაცემად.
სქოლიო
კატეგორია:სეიშელის კუნძულების ოლქები
ცეფევსის თანავარსკვლავედი
მინი|ცეფევსის თანავარსკვლავედი ცეფევსის თანავარსკვლავედი (Cepheus) — ცის ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს თანავარსკვლავედი. ყველაზე ბრწყინვალე ვარსკვლავის — ალდერამინის ვიზუალური ვარსკვლავიერი სიდიდეა 2,4. ცეფევსის თანავარსკვლავედშია ცვალებადი ვარსკვლავი δ ცეფევსისა, რომლის მსგავს ცვალებად ვარსკვლავთა კლასს ცეფეიდები ეწოდება. დაკვირვებისათვის საუკეთესო პირობებია ივლისსა და სექტემბერში. ჩანს მთელი წლის განმავლობაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თანავარსკვლავედები კატეგორია:ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს თანავარსკვლავედები
იენი-აბდინლი
იენი-აბდინლი  (Yeni Abdinli) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის იარდიმლის რაიონში.
სქოლიო
კატეგორია:იარდიმლის რაიონის სოფლები
წეროს თანავარსკვლავედი
მინი|წეროს თანავარსკვლავედი წეროს თანავარსკვლავედი (Grus) — ცის სამხრეთ ნახევარსფეროს თანავარსკვლავედი. მასში ორი ყველაზე ბრწყინვალე ვარსკვლავის ვიზუალური ვარსკვლავიერი სიდიდეებია 1,7 და 2,1. დაკვირვებებისათვის ყველაზე ხელსაყრელი პირობები აგვისტოსა და სექტემბერშია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თანავარსკვლავედები კატეგორია:სამხრეთ ნახევარსფეროს თანავარსკვლავედები
ბუზალკოვო
ბუზალკოვო (Бузалково) — სოფელი ჩრდილოეთ მაკედონიაში, ველესის თემში (ვარდარის რეგიონი). მდებარეობს ზღვის დონიდან 452 მეტრზე. 2002 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 456 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:ველესის თემის სოფლები
აგუას-ვერმელიასი
აგუას-ვერმელიასი (Águas Vermelhas) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 1430 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სალინასის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 12 722 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 10.1 კმ²-ზე. ფართობი 1 259 279 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
აფანასიივკა
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სნიჰურივკის რაიონის სოფლები
იოლოჯაქი
იოლოჯაქი  (Yolocaq) — სოფელი აზერბაიჯანში, ლენქორანის რეგიონის იარდიმლის რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა — 1,131 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იარდიმლის რაიონის სოფლები
იბერიული ფოცხვერი
იბერიული ფოცხვერი, ესპანური ფოცხვერი, პირენეული ფოცხვერი (Lynx pardinus) — მტაცებელი ძუძუმწოვარი კატისებრთა ოჯახისა. ძლიერ ჰგავს ევრაზიულ ფოცხვერს, თუმცა მას ზომაში ჩამორჩება, განსხვავდება აგრეთვე მოკლე კუდის მუქი ბოლოთი და წვერისმაგვარი ბეწვით ნიკაპის ქვემოთ. ზრდასრული იწონის 10–15 კილოგრამს, სიგრძეში 80–130 სანტიმეტრს აღწევს, სიმაღლე მხრებში 45–70 სანტიმეტრია. XIX საუკუნეში იბერიული ფოცხვერის გავრცელების არეალი იყო ესპანეთი, პორტუგალია და სამხრეთ საფრანგეთის ზოგიერთი ნაწილი. დღეისათვის იგი წარმოდგენილია რამდენიმე ადგილას სამხრეთ-დასავლეთ ესპანეთში. ფოცხვერის რაოდენობა მნიშვნელოვნად შეამცირა მთავარი საკბილოს — ბოცვრის (Oryctolagus cuniculus) — დაავადებების, მიქსომატოზისა (1950-იან წლებიდან) და ჰემორაგიული დაავადების (1980-იანი წლების ბოლოდან) გავრცელებამ. საბინადრო გარემოს დაკარგვამ, სატრანსპორტო საშუალებების დაჯახებებმა და ნადირობამ აგრეთვე იქონია გავლენა 1960-იანი წლებიდან რიცხოვნობის 80%-ით შემცირებაზე. XXI საუკუნის დასაწყისიდან მიმდინარეობს ტყვეობაში გამრავლებისა და მონიტორინგის პროგრამები, რამაც გარკვეული შედეგი მოიტანა. 2002 წლიდან ბუნების დაცვის საერთაშორისო კავშირის მიერ მიჩნეული იყო კრიტიკული საფრთხის ქვეშ მყოფ სახეობად (CR), 2014 წლიდან საფრთხეში მყოფი სახეობაა (EN).
სქოლიო
კატეგორია:ფოცხვერი
ქიამილ ალიევის სახლ-მუზეუმი
ქიამილ ალიევის სახლ-მუზეუმი (Kamil Əliyevin ev-muzeyi) — მუზეუმი ბაქოში, ჩერერი შეჰერის (ძველი ქალაქის) ერთ-ერთი ღირსშესანიშნაობა.
ექსპოზიცია
მუზეუმი მიძღვნილია საბჭოთა აზერბაიჯანელი მხატვრისა და მეხალიჩის ქიამილ ალიევის (1921—2005), აზერბაიჯანის სსრ რესპუბლიკის სახალხო ხელოვნებისადმი. სახლ-მუზეუმში დაცულია 127 საავტორო ხალიჩა. არის ასევე დაიუსრულებელი ნაშრომებიც.
ისტორია
მუზეუმის შენობის კედელს ამშვენებს მემორიალური დაფა. მოქანდაკე — ზეინალაბდინ ისკანდეროვი. მუზეუმი გაიხსნა ბინაში, რომელშიც მხატვარი ცხოვრობდა თავისი ცხოვრების უკანასკნელი 11 თვის განმავლობაში. მხატვარი გარდაიცვალა 83 წლის ასაკში.
წლის 29 ოქტომბერს მუზეუმის კედელი დაამშვენა ქიამილ ალიევისადმი მიძღვნილმა მემორიალურმა დაფამ.
სქოლიო
კატეგორია:ბაქოს მუზეუმები კატეგორია:აზერბაიჯანის სახლ-მუზეუმები კატეგორია:აზერბაიჯანის ბიოგრაფიული მუზეუმები
აგრიხანი
აგრიხანი (Agrihan) — კუნძული მარიანას არქიპელაგში, წყნარ ოკეანეში. ეკუთვნის ჩრდილოეთ მარიანას კუნძულებს და შედის ჩრდილოეთის კუნძულების მუნიციპალიტეტის შემადგენლობაში.
გეოგრაფია
thumb|250px|left|კუნძულის ხედი კოსმოსიდან კუნძული აგრიხანი მდებარეობს მარიანას არქიპელაგის ჩრდილოეთ ნაწილში. გარს ეკვრის წყნარი ოკეანის წყლები. კუნძულიდან 102 კმ-ში ჩრდილო-დასავლეთით მდებარეობს კუნძული ასუნსიონი, 62 კმ-ში სამხრეთით — კუნძული პაგანი. უახლოესი მატერიკი, აზია, მდებარეობს 2600 კმ-ში.
კუნძულ აგრიხანს, როგორც მარიანის არქიპელაგის სხვა კუნძულებს, აქვს ვულკანური წარმოშობა და წარმოადგენს არქიპელაგში ყველაზე დიდ ოვალურ ვულკანურ კონუსს და მდებარეობს 4000-მეტრიან წყალქვეშა ვულკანის მწვერვალზე, რომელიც სიმაღლის მიხედვით მეორეა მარიანის არქიპელაგში. წაგრძელებულ კალდერას, რომლის სიგანე შეადგენს 1×2 კმ-ს, აქვს ბზარი ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში, საიდანაც ლავა მიედინება ოკეანისკენ და ქმნის ლავის დელტას. ვულკანის ბოლო ამოფრქვევა მოხდა 1917 წელს. რელიეფი მთიანია. ერთადერთი ვაკე ადგილი მდებარეობს ვულკანის კალდერის ჩრდილოეთ ნაწილში და აგრიხანის სამხრეთ-აღმოსავლეთ სანაპიროზე. კუნძულის უმაღლესი წერტილი აღწევს 965 მეტრს და შედეგად ვულკანი აგრიხანი ყველაზე მაღალია მარიანას არქიპელაგზე. კუნძულის ფართობი შეადგენს 43,51 კმ²-ს.
კლიმატი ნოტიო ტროპიკულია. კუნძულზე ხდება ვულკანური ამოფრქვევები და ციკლონები.
ადგილობრივი ფლორა წარმოდგენილია უპირატესად მისკანტუსით (Miscánthus), რომელიც იზრდება ვულკანის ფერდოების მინდვრებზე, ქოქოსის პალმით, პურის ხით და ნესვის ხით. ხეობებში მდებარეობს ტროპიკული ტყეები. ნიადაგი ნაყოფიერია, არსებობს ფოსფორიტების დანალექები.
ისტორია
აგრიხანის კუნძულს აქვს მდიდარი ისტორია და იყო საიპანის ჩრდილოეთით მდებარე ერთადერთი კუნძული, რომელზეც მუდმივად ცხოვრობდა მოსახლეობა. კუნძულის პირველი ევროპელი აღმომჩენია ესპანელი, კათოლიკე მისიონერი დიეგო ლუის დე სანვიტორესი (Diego Luis de Sanvitores), რომელმაც კუნძული აღმოაჩინა 1669 წელს.
კუნძული იყო მარიანის არქიპელაგის მკვიდრი მოსახლეობის ჩამოროელების და ესპანელების წინააღმდეგობის ბოლო ადგილი, რის შედეგადაც ესპანელებმა დაიკავეს არქიპელაგი XVII საუკუნეში [https://edit.britannica.com/getEditableToc?tocId=9004082 ენციკლოპედია ბრიტანიკა. კუნძული აგრიხანი. ] . 1810 წელს ამერიკელმა და ჰავაელმა კოლონისტებმა კუნძულზე დააარსეს კოლონია და დაიწყეს ქოქოსის პალმის მოყვანა კოპრის წარმოებისათვის. მაგრამ მალე ესპანურმა ადმინისტრაციამ ისინი კუნძულიდან გააგდო.
1899 წლის 12 თებერვალს ესპანეთმა მარიანას არქიპელაგი მიჰყიდა გერმანიის იმპერიას. გერმანელების პერიოდში აგრიხანის კუნძულზე მოსახლეობა აწარმოებდა კოპრას. 1907 წლიდან კუნძული იყო გერმანიის ახალი გვინეის ნაწილი, რომელიც ემორჩილებოდა კაროლინის კუნძულების საოლქო ოფიცერს. 1909 წლიდან 1912 წლამდე პერიოდში გუგუანის კუნძულზე მიმდინარეობდა ადგილობრივი ჩიტების დაჭერა ფრთების შესაგროვებლად, რომლებიც შემდგომში გამოიყენებოდა იაპონელთა და ევროპელთა ქუდების მორთულობისთვის.
1914 წლის 14 ოქტომბერს მარიანის არქიპელაგი ოკუპირებული იქნა იაპონელების მიერ. 1920 წელს კუნძულებზე დაწესდა ერთა ლიგის მანდატი, რომლის მართვასაც აწარმოებდა იაპონია. მეორე მსოფლიო ომის წლებში აგრიხანის კუნძულზე აშენდა ამერიკული სამხედრო ბაზა.
1990 წელს მოსახლეობა აგრიხანის კუნძულიდან ევაკუირებული იქნა, მაგრამ შემდგომში მათი ნაწილი უკან დაბრუნდა.
მოსახლეობა
ადგილობრივი მოსახლეობა ლაპარაკობდა მიკრონეზიული ენების ერთ-ერთ ენაზე — კაროლინურზე.
2010 წლისთვის ჩრდილოეთის კუნძულების მუნიციპალიტეტის ყველა კუნძული, მათ შორის კუნძული აგრიხანიც, დაუსახლებელია.
ნურ-ჯაჰანი
მეჰრ-უნ-ნისა ბეგუმი იგივე ნურ-ჯაჰანი (დ. 31 მაისი, 1577, ყანდაარი — გ. 17 დეკემბერი, 1645, ლაჰორი) — დიდ მოგოლთა სპარსელი დედოფალი, იმპერატორ ჯაჰანგირის რიგით მეოცე და გამორჩეული ცოლი. დიდი გავლენა ჰქონდა მეუღლეზე და აქტიურად იყო ჩართული სახელმწიფო საქმეებში.
ბიოგრაფია
მეჰრ-უნ-ნისა ბეგუმი დაიბადა 1577 წელს, ქალაქ ყანდაარში, სპარსელი არისტოკრატის, მირზა ღიას ბეგის ოჯახში. უცნობი მიზეზის გამო ღიას ბეგს იმავე წელს მოუწია მოგოლთა იმპერატორ აქბარისთვის ეთხოვა თავშესაფარი. მისი ოჯახი ქალაქ აგრაში დაბინავდა. ის იქ გაიზარდა და 1594 წელს, 17 წლის ასაკში მიათხოვეს ყოფილ ყიზილბაშ ალი-ყული უსთაჯლუს. უსთაჯლუმ უღალატა სეფიანებს და სამსახური დაიწყო აქბართან. მალე მან წარმატებებს მიაღწია და ერთ-ერთ ვეზირად დანიშნეს. ნურ-ჯაჰანი გავლენიანი სარდლის გავლენიან ცოლად იქცა. მისი სილამაზე ინდოელთა გაოცებას იწვევდა.
სწორედ 1606 წელს გაიცნო ჯაჰაგირმა მისი მომავალი მეუღლე. 1 წლის შემდეგ ალი-ყაული უსთაჯლუ ბენგალის მმართველთან დაპირისპირებას შეეწირა. არსებობს ვერსია, რომ უსთაჯლუს თავიდან მოშორება ნურ-ჯაჰანით მოხიბლულმა ჯაჰანგირმა ბრძანა. ამის შემდეგ, მეჰრ-უნ-ნისა ბეგუმი თავის ქალიშვილთან, ლადლი ბეგუმთან ერთად ფადიშაჰმა აგრას სასახლეში მიიწვია. თავდაპირველად ის ჰარამხანის მოახლე იყო. მისი და ჯაჰანგირის რომანის შესახებ მთელს იმპერიაში საუბრობდნენ. 1611 წლის 25 მაისს დიდ მოგოლთა იმპერატორმა მეჰრ-უნ-ნისა ბეგუმზე იქორწინა, მას ნურ-ჯაჰანი („მსოფლიოს სინათლე“) უწოდა და იმპერიის მთავარი დედოფლობაც კი უბოძა.
დედოფლობა და უკანასკნელი წლები
ამრიგად, 1611 წელს დაიწყო ნურ-ჯაჰანის დედოფლობა დიდ მოგოლთა იმპერიაში. ის ინდოეთის ისტორიის ერთ-ერთ უძლიერეს მმართველ ქალად ითვლება. მას ჯაჰანგირთან შვილი არ ჰყოლია. სამაგიეროდ დედობა გაუწია იმპერატორის დაობლებულ ვაჟებს: ხურამსა და შაჰრიარს. მათ აღზრდაში ძალ-ღონეს არ იშურებდა, მაგრამ თავიდანვე გამორჩეულად შაჰრიარს ეპყრობოდა. დაუახლოვდა ჯაჰანგირის დედობილსა და აქბარის ქვრივს, რუქაია სულთან ბეგუმს და მალევე ჰარამხანის მმართველიც გახდა. მან ჰარემზე გაბატონება არ იკმარა და ქმრის დაყოლიება მოახერხა მისი ერთადერთი ქალიშვილის, ლადლი ბეგუმისა და შაჰრიარის ქორწინებაზე. ასევე მისი გავლენის წყალობით, ჯაჰანგირმა 1621 წელს დაიწყო სეფიანთა ირანის წინააღმდეგ ომი, რომელშიც დამარცხდა. ისტორიკოსების აზრით, ჯაჰანგირის ტახტიდან ჩამოგდებისკენ მიმართული 1622 წლის აჯანყება, რომელსაც ხურამი მეთაურობდა, ნურ-ჯაჰანის ინტრიგების გამო მოხდა.
ნურ-ჯაჰანს თაყვანისმცემლებთან ერთად ბევრი მტერიც გამოუჩნდა. ამას განაპირობებდა რელიგიური საკითხი. დედოფალი შიიტი მუსლიმი იყო (მოგოლები სუნიტები იყვნენ.). მის ძლიერებაზე ის ფაქტი მეტყველებს, რომ იმპერატორზე ქორწინების შემდეგ რჯული არ შეიცვალა. მიუხედავად ამისა, გამოირჩეოდა რჯულშემწყნარებლობითა და ქველმოქმედებით. თავისი სახსრებით აშენებდა მეჩეთებს, რაჯპუტებისა და ქრისტიანების ტაძრებს. 1627 წლის 28 ოქტომბერს გარდაიცვალა ჯაჰანგირი. წესის თანახმად ტახტზე მისი უფროსი ვაჟი, ხურამი უნდა ასულიყო, თუმცა ნურ-ჯაჰანი სხვაგვარად ფიქრობდა. მას თავისი დიდების გაგრძელების მიზნით, მოგოლთა საიმპერატორო ტახტზე მისი შვილობილისა და სიძის, შაჰრიარის აყვანა სურდა. ლაჰორში მან შაჰრიარი იმპერატორად გამოაცხადა. ამ ფაქტმა გამოიწვია დინასტიური ომი, რომელიც 3 თვემდე გაგრძელდა.
რევოლუცია პოლონეთის სამეფოში (1905–1907)
1905 წლის რუსეთის რევოლუციის ძირითადი ნაწილი მოხდა დანაწევრებულ პოლონეთში, რომელიც გაგრძელდა 1907 წლამდე. ამ პერიოდის ერთ-ერთი მთავარი მოვლენა იყო ლოდში აჯანყება 1905 წლის ივნისში. მთელი ამ პერიოდის განმავლობაში, ერთ მხარეს გლეხებსა და მუშებს შორის სხვა მცირე მანიფესტაციები, დემონსტრაციები და შეიარაღებული ბრძოლები, მეორე მხარეს კი მთავრობა. დემონსტრანტების მოთხოვნებში შედიოდა როგორც მშრომელთა საცხოვრებელი პირობების გაუმჯობესება, ასევე პოლიტიკური თავისუფლება, განსაკუთრებით პოლონეთის ავტონომიის გაზრდასთან დაკავშირებით. 1905 წელს პოლონეთი ახალი აჯანყების, რევოლუციის და სამოქალაქო ომის პირას იყო. ზოგიერთი პოლონელი ისტორიკოსი იმ პერიოდის მოვლენებს პოლონეთის მეოთხე აჯანყებადაც კი მიიჩნევს რუსეთის იმპერიის წინააღმდეგ.
ნურ-ჯაჰანი
დედოფლობა და უკანასკნელი წლები
1627 წლის ნოემბერში შაჰრიარის არმია შეებრძოლა ამბოხებული ხურამის მომხრეთა ჯარს. ბრძოლა შაჰრიარის დამარცხებით დასრულდა. ლაჰორში მასთან ერთად შეიპყრეს ტახტის სხვა პრეტენდენტები, დავარ ბაქში, გარშაფი და ჰოშანგი. შაჰზადა ხურამი შაჰ-ჯაჰანის ანუ „მსოფლიოს მმართველის“ სახელით ავიდა ტახტზე. მან მაშინვე ბრძანა მისი ამბოხებული ძმისა და ბიძაშვილების სიკვდილით დასჯა. ნურ-ჯაჰანი საგონებელში ჩავარდა. მისი მომხრეთა რიცხვი ისევ მრავალ ჯარისკაცს ითვლიდა, მაგრამ მას აღარ ჰყავდა ტახტზე ამსვლელი უფლისწულის კანდიდატურა. შაჰ-ჯაჰანის ვეზირებმა ის შეიპყრეს და სიკვდილით დასჯაც კი დაუპირეს, მაგრამ ფადიშაჰმა ბოლო წამს გადაიფიქრა და მისი აღმზრდელი ლაჰორის სასახლეში გამოკეტა. ნურ-ჯაჰანმა იქ თავის დაქვრივებულ ქალიშვილთან ერთად 1645 წლამდე დაჰყო. მიუხედავად ტყვეობისა, ნურ-ჯაჰანმა გააგრძელა პრივილეგიით სარგებლობა და მისი შვილიშვილი შაჰ-ჯაჰანის მემკვიდრეს, აურანგზებს მიათხოვა. ძლევამოსილი და სილამაზით განთქმული დედოფალი 1645 წლის 17 დეკემბერს გარდაიცვალა ლაჰორის სასახლეში, 68 წლის ასაკში. ის დიდი პატივით დაკრძალეს ჯაჰანგირის აკლდამაში.
რევოლუცია პოლონეთის სამეფოში (1905–1907)
რევოლუციის უკანა ფონი
მინი|პოლონეთის სამეფო, ადმინისტრაციული დაყოფა [[1907 წელს]] ეკონომიკური პირობების გაუარესებამ (1901-1903 წლების რეცესია) ხელი შეუწყო პოლიტიკური დაძაბულობის ზრდას რუსეთის იმპერიაში, მათ შორის პოლონეთში; პოლონეთის სამეფოს ეკონომიკა მნიშვნელოვნად განიცდიდა რუსეთ-იაპონიის ომის უარყოფით შედეგებს; 1904 წლის ბოლოს 100000-ზე მეტმა პოლონელმა მუშაკმა დაკარგა სამუშაო. რუსეთის ჯარში გაწვევამ და რუსულმა პოლიციამ კიდევ უფრო დაამძიმეს პოლონეთის მოსახლეობის ყოფა. 1905 წლის რუსეთის რევოლუციის შესახებ ახალი ამბები და დამოკიდებულება სწრაფად გავრცელდა სანქტ-პეტერბურგიდან (სადაც 22 იანვარს ხდებოდა დემონსტრანტების ხოცვა) რუსეთის იმპერიის მასშტაბით და რუსეთის მიერ კონტროლირებად პოლონეთში. ეს გამოიყენეს რუსეთისა და პოლონეთის ფრაქციებმა, რომელთაც მეტნაკლებად რადიკალური ცვლილებები სურდათ. ამასობაში პოლონეთის პოლიტიკურ ლიდერებს შორის ორი დაჯგუფება დაუპირისპირდა ერთმანეთს. პოლონეთის სოციალისტური პარტიის ფრთა (Polska Partia Socjalistyczna, PPS), რომელიც ერთგული იყო იოზეფ პიუსუდსკისადმი, თვლიდა, რომ პოლონელებმა უნდა გამოავლინონ თავიანთი გადაწყვეტილება დამოუკიდებლობის აღსადგენად რუსების წინააღმდეგ აქტიური, ძალადობრივი პროტესტით. ეს მოსაზრება არ გაიზიარა რომან დმოვსკის ეროვნულ-დემოკრატიულმა პარტიამ (endecja) და არც PPS– ის საკუთარმა „მემარცხენე“ (ან „ახალგაზრდა“) ფრთამ. ნაციონალურ დემოკრატებს სჯეროდათ, რომ პოლონელებმა უნდა იმუშაონ რუსეთის ხელისუფლებასთან ერთად და გაზარდონ თავიანთი წარმომადგენლობა დუმაში (რუსეთის პარლამენტი), სოციალისტური საზოგადოება უფრო მნიშვნელოვანია, ვიდრე პოლონეთის დამოუკიდებლობა.
ნურ-ჯაჰანი
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1577 კატეგორია:გარდაცვლილი 1645 კატეგორია:დაბადებული 31 მაისი კატეგორია:გარდაცვლილი 17 დეკემბერი
რევოლუცია პოლონეთის სამეფოში (1905–1907)
რევოლუცია
მარცხნივ|მინი|მიოდოვას ქუჩა ვარშავაში, 1906, PPS- ის ბომბის აფეთქების შემდეგ. 28 იანვარს PPS– მა და პოლონეთის სამეფოს სოციალ – დემოკრატიამ გამოაცხადა საყოველთაო გაფიცვა. 400000-ზე მეტი მუშა ჩაერთო გაფიცვებში პოლონეთის მასშტაბით, ოთხი კვირის განმავლობაში. ეს იყო მხოლოდ პრელუდია გაფიცვების კიდევ უფრო დიდი სერიისა, რომელიც მომავალი წლის განმავლობაში განვითარდა პოლონეთში. 1905-1906 წლებში მოხდა 7000-მდე გაფიცვა და სხვა სამუშაო შეჩერებები, რომელშიც მონაწილეობდა 1.3 მილიონი პოლონელი. მომიტინგეები მოითხოვდნენ როგორც მუშათა გაუმჯობესებულ პირობებს, ასევე პოლონელებისთვის მეტ პოლიტიკურ თავისუფლებას. თებერვლისთვის პოლონეთის უნივერსიტეტების სტუდენტები შეუერთდნენ დემონსტრანტებს, რომლებიც აპროტესტებდნენ რუსიფიკაციას და მოითხოვდნენ პოლონურ ენაზე სწავლის უფლებას. მათ შეუერთდნენ საშუალო სკოლის მოსწავლეები და დაწყებითი სკოლების ნაწილიც კი. მიუხედავად იმისა, რომ რუსეთის მთავრობა ნებდებოდა და ეთანხმებოდა გარკვეულ დათმობებს პოლონური ნაციონალისტური მოძრაობის მიმართ (მოხსნა გარკვეული შეზღუდვები საკლასო ოთახებში პოლონური ენის გამოყენებასთან დაკავშირებით), ბევრი - განსაკუთრებით მუშები - კვლავ უკმაყოფილონი იყვნენ. პოლონეთის ზოგიერთ ადგილას სასკოლო გაფიცვა სამ წლამდე გაგრძელდა. ძირითადი დემონსტრაციები მოხდა 1 მაისს (შრომის დღე) და ვარშავაში ჩატარებული დემონსტრაციების დროს 30 ადამიანი დახვრიტეს. იმავე თვის ბოლოს, ვარშავაში საზოგადოებრივი წესრიგი დაიშალა გარკვეული პერიოდის განმავლობაში სპონტანური კამპანიის დროს, როგორც კრიმინალური ელემენტების, ასევე რუსი თანამშრომლების წინააღმდეგ.
სქოლიო
კატეგორია:კონფლიქტები რუსეთის მონაწილეობით კატეგორია:კონფლიქტები დროის მიხედვით კატეგორია:კონფლიქტები საუკუნეების მიხედვით კატეგორია:კონფლიქტები ათწლეულის მიხედვით კატეგორია:კონფლიქტები კატეგორია:კონფლიქტები ათასწლეულების მიხედვით კატეგორია:რევოლუცია კატეგორია:რევოლუციები კატეგორია:რევოლუციები ტიპის მიხედვით კატეგორია:რევოლუციები ქვეყნის მიხედვით
გლასი
გლასი (Glacis) — სეიშელის კუნძულების ერთ-ერთი რაიონი, მდებარეობს კუნძულ მაეს ჩრდილოეთში.
სქოლიო
კატეგორია:სეიშელის კუნძულების ოლქები
ფრედერიკე კაროლინე ნოიბერი
მინი|ფრედერიკე კაროლინე ნოიბერი ფრედერიკე კაროლინე ნოიბერი (Friederike Caroline Neuber; დ. 9 მარტი, 1697, რაიხენბახი — გ. 30 ნოემბერი, 1760, დრეზდენი) — გერმანელი მსახიობი ქალი, გერმანული სცენის რეფორმატორი. მისი სასცენო მოღვაწეობა 1717 წელს დაიწყო. გამოდიოდა სასახლის კარის თეატრებში. 1727–1743 და 1744–1750 წლებში ხელმძღვანელობდა საკუთარ დასს ლაიფციგში. იბრძოდა სცენაზე გაბატონებული უხეში ნატურალიზმის, ზღვარგადასული პათოსის, ბუფონადის წინააღმდეგ. დგამდა ფრანგი კლასიცისტების ტრაგედიებს, განმანათლებელთა ტრაგედიებს, განმანათლებელთა დრამებსა და გოტჰოლდ ეფრაიმ ლესინგის ადრინდელ ლიტერატურულ კომედიებს.
ლიტერატურა
კატეგორია:გერმანელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 9 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1697 კატეგორია:გარდაცვლილი 30 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1760
რიუ-ნეგრუ (პარანა)
რიუ-ნეგრუ (Rio Negro) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პარანის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 780 მეტრზე. მიეკუთვნება კურიტიბის აგლომერაციის მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ რიუ-ნეგრუს შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 31 274 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 51.77 კმ²-ზე. ფართობი 604 138 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პარანის შტატის მუნიციპალიტეტები
ხვლიკის თანავარსკვლავედი
მინი|ხვლიკის თანავარსკვლავედი ხვლიკის თანავარსკვლავედი (Lacerta) — ცის ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს თანავარსკვლავედი. მასში ყველაზე ბრწყინვალე ვარსკვლავის ვიზუალური ვარსკვლავიერი სიდიდეა 3,8. დაკვირვებისათვის ყველაზე ხელსაყრელი პირობები აგვისტოსა და სექტემბერშია. ჩანს საქართველოდანაც.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თანავარსკვლავედები კატეგორია:ჩრდილოეთ ნახევარსფეროს თანავარსკვლავედები
ჯორჯიანა კავენდიში
ჯორჯიანა კავენდიში (Georgiana Cavendish; დ. 7 ივნისი, 1757, ნორთჰემპტონშირი, ინგლისი — გ. 30 მარტი, 1806, ლონდონი, ინგლისი) — ინგლისელი არისტოკრატი, სოციალისტი, აქტივისტი, ავტორი, პოლიტიკური ორგანიზატორი და XVIII საუკუნის ინგლისური მოდის ერთ-ერთი შემქმნელი. დევონშირის ჰერცოგინია 1774-1806 წლებში როგორც ჰერცოგ უილიამ კავენდიშის მეუღლე.
იგი ცნობილია თავისი სასიყვარულო ურთიერთობით შემდგომში დიდი ბრიტანეთის პრემიერ-მინისტრ ჩარლზ გრეისთან. ასევე მისი, მისი ქმრისა და ელიზაბეთ ფოსტერის სასიყვარულო სამკუთხედით.
აღსანიშნავია, რომ ჯორჯიანას ძმის შთამომავალი იყო უელსის პრინცესა დიანა სპენსერი.
ბიოგრაფია
ჯორჯიანა სპენსერი დაიბადა 1757 წლის 7 ივნისს ნორთჰემპტონშირში. იგი იყო სპენსერის ერლ ჯონ სპენსერისა და მისი ცოლის, მარგარეტ ჯორჯიანა პოინცის ქალიშვილი. აღსანიშნავია, რომ იგი მალბოროს პირველი ჰერცოგის, ჯონ ჩერჩილის შთამომავალი იყო.
ჯორჯიანა ყოველთვის გამოირჩეოდა როგორც ლამაზი, გონიერი და ქარიზმატული ქალი. მას ძალიან უყვარდა კარგად და ექსტრავაგანტულად ჩაცმა, რის გამოც შესაძლოა ითქვას, რომ იგი თავისი დროის ინგლისური მოდის შემქმნელია, რადგან რასაც ის ერთხელ ჩაიცვამდა, მეორე დღესვე ყველა ქალი ცდილობდა მისთვის მიებაძა. ვინაიდან იგი მთელ ქვეყანაში ერთ-ერთი უმდიდრესი ქალი იყო, აქტიურად ერეოდა პოლიტიკაში, ამასთან მფარველობდა მწერლებსა და მხატვრებს.
1774 წლის 6 ივნისს ჯორჯიანა დაქორწინდა დევონშირის ჰერცოგ უილიამ კავენდიშზე, რითაც იგი ჰერცოგინია გახდა და გვარიც შეიცვალა. მართალია ქორწინება კატასტროფულად უიღბლო იყო, მაგრამ იგი მაინც ახერხებდა ბრწყინვალედ ეცხოვრა. იმ ხანად ასეთ რამეს ამბობდნენ: „ჰერცოგი ერთადერთი მამაკაცია მთელ საჰერცოგოში, რომელსაც ჰერცოგინია არ უყვარსო“. მათ ქორწინებაში არსებული მრავალი ბზარის ერთ-ერთი მიზეზი უვაჟობაც იყო, რადგან 16 წელი ჯორჯიანა უშედეგოდ ცდილობდა ვაჟის გაჩენას. ამ პერიოდში მან ორი გოგონა გააჩინა, 1790 წელს კი ქვეყანას დევონშირის მომდევნო ჰერცოგიც მოავლინა, თუმცა ამან ცოლ-ქმარი დაახლოების ნაცვლად უფრო დააშორა ერთმანეთს. ორივე თვლიდა, რომ თავისი მოვალეობა უკვე შეასრულა, ამიტომაც ერთმანეთს მხოლოდ საუზმეზე, სადილსა და ვახშამზე ხვდებოდნენ.
აღსანიშნავია ის გარემოება, რომ ჯორჯიანამ სამი ორსულობის შემდეგაც მოახერხა ფორმების შენარჩუნება და საზოგადოებაში კვლავ ძველი ადგილი ეკავა.
ბავშვის გაჩენის შემდეგ ჯორჯიანამ ჩარლზთან ურთიერთობა გაწყვიტა და შეიძლება ითქვას, რომ შეეგუა უილიამისა და ელიზაბეთის რომანს. ამის შემდეგ იგი აქტიურად ჩაება სხვადასხვა პოლიტიკურ კამპანიაში და აზარტულ თამაშებსაც მიეჩვია. მიუხედავად იმისა, რომ სპენსერები და კავენდიშები საკმაოდ მდიდრები იყვნენ, ჯორჯიანას გარდაცვალებისას ათასობით ფუნტი დარჩა ვალი, რომელიც თამაშისას დაედო.
რამდენადაც ცნობილია, უკანონო ბავშვის გასაჩენად ჯორჯიანა საფრანგეთში გაემგზავრა, რათა ინგლისში მისი სახელი არ შელახულიყო. აღსანიშნავია, რომ სილამაზით ცნობილი და საოცარი სტილის გრძნობის მქონე ჯორჯიანა კავენდიში მალევე დაუმეგობრდა საფრანგეთის დედოფალ მარი ანტუანეტს, რომელიც ასევე იყო ფრანგული მოდის ფუძემდებელი. როგორც ცნობილია, საფრანგეთში შეიქმნა ჯორჯიანასა და დედოფლის მეგობრის, პოლინიაკის ჰერცოგინიის საერთო პორტრეტი, სადაც ისინი შიშვლები იყვნენ, თუმცა შემდგომში ეს პორტრეტი რევოლუციისას განადგურდა.
ჯორჯიანა კავენდიში გარდაიცვალა 1806 წლის 30 მარტს ლონდონში, 48 წლის ასაკში. ამის შემდეგ მისმა ქმარმა ცოლად ელიზაბეთ ფოსტერი შეირთო, თუმცა უილიამი 1811 წელს გარდაიცვალა, რის გამოც კავენდიშის ახალი ჰერცოგი ჯორჯიანას ვაჟი გახდა.
შვილები
მას ჩარლზ გრეისაგან ასევე ჰყავდა ერთი უკანონო ქალიშვილი:
ბერიზალი
ბერიზალი (Berizal) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 680 მეტრზე. მიეკუთვნება მინას-ჟერაისის შტატის ჩრდილოეთ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ სალინასის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 4 370 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 8.94 კმ²-ზე. ფართობი 488 756 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:მინას-ჟერაისის შტატის მუნიციპალიტეტები
კოლიბაში
კოლიბაში (Colibaşi) — სოფელი მოლდოვაში, კაჰულის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 5 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 021 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კაჰულის რაიონის სოფლები
ჯვრის თანავარსკვლავედი
მინი|ჯვრის თანავარსკვლავედი ჯვრის თანავარსკვლავედი სამხრეთის ჯვარი (Crux) — ცის სამხრეთ ნახევარსფეროს თანავარსკვლავედი. მასში ყველაზე ბრწყინვალე ვარსკვლავთა ვიზუალური ვარსკვლავიერი სიდიდეებია: 0,8; 1,3; 1,6; 2,8. ეს ვარსკვლავები ცაზე რომბის ფიგურას ქმნიან.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თანავარსკვლავედები კატეგორია:სამხრეთ ნახევარსფეროს თანავარსკვლავედები
ვეტერსკო
ვეტერსკო (Ветерско) — სოფელი ჩრდილოეთ მაკედონიაში, ველესის თემში (ვარდარის რეგიონი). მდებარეობს ზღვის დონიდან 492 მეტრზე. 2002 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 9 ადამიანს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:ველესის თემის სოფლები
ლეილი და მეჯნუნი (ბალეტი, 1969)
ლეილი და მეჯნუნი (Leyli və Məcnun) — აზერბაიჯანელი კომპოზიტორის ყარა ყარაევის ერთაქტიანი ბალეტი; პირველი დადგმის სცენარისტი და ბალეტმეისტერი — ნ. მ. ნაზიროვა. ლიბრეტო დაწერილია ნიზამი განჯევის პოემის «ლეილი და მეჯნუნის» მოტივებზე. (მესამე წიგნი «ხამსე», XII საუკუნე). პრემიერა შედგა 1969 წლის 25 მაისს მ. ფ. ახუნდოვის სახელობის აზერბაიჯანის ბალეტისა და ოპერის თეატრში, მხატვარი ე.გ. ალმასზადე, დირიჟორი რ. დ.აბდულაევი; მეჯნუნი — ვ. ნ. პლეტნიოვი, ლეილი — ტ. ნ. მამედოვა. ნაზიროვას დადგმა დაედო საფუძვლად ფილმ-ბალეტს „მითების სამყაროში“, რომელიც გადაღებული იქნა გაერთიანება „ეკრან“-ის მიერ 1975 წელს. მთავარ პარტიებს ასრულებდნენ თამილა მამედოვა და ვლადიმირ პლეტნიოვი. 2001 წელს მ. ფ. ახუნდოვის სახელობის აზერბაიჯანის ბალეტისა და ოპერის თეატრის დაკვეთით ბალეტმეისტერმა გიორგი ალექსიძემ განახორციელა პიესის ახალი დადგმა. ბალეტის პრემიერა შედგა 2001 წლის 17 თებერვალს (სოლისტები რ.ისკანდეროვი, გ.მირზოევი), იმავე წლის 4 დეკემბერს დადგმა ნაჩვენები იქნა მოსკოვში რუსეთის სახელმწიფო აკადემიური დიდი თეატრის სცენაზე.
სქოლიო
კატეგორია:აზერბაიჯანული კულტურა
ბორის ფთორიდი
ბორის ფთორიდი (ბორის სამფთორიდი, B (III) ფთორიდი) — არაორგანული ნაერთი ქიმიური ფორმულით BF3. ეს მკვეთრი სუნის მქონე უფერო ტოქსიკური აირი ნოტიო ჰაერში თეთრად ბოლავს. იგი წარმოადგენს ლიუისის მჟავას და ფართოდ გამოიყენება, როგორც წინამორბედი (პრეკურსორი), ბორის სხვა ნაერთების მისაღებად.
ბმები და სტრუქტურა
BF3-ის მოლეკულის გეომეტრია სამკუთხა-პლანარულია. მისი სიმეტრია კარგად უთანხმდება VSEPR თეორიის პროგნოზებს. მოლეკულას არ გააჩნია დიპოლური მომენტი მისი მაღალი სიმეტრიულობის გამო. გარე შრის აგებულების მიხედვით, მოლეკულა იზოელექტრონულია კარბონატის ანიონთან, CO32−.
BF3 -ს ხშირად მოიხსენიებენ, როგორც „ელექტრონ-დეფიციტურს“, ეს აღწერა ეფუძნება ლიუსის ფუძეებთან ამ ნაერთის რეაქციების ეგზოთერმულობას.
ბორის ტრიჰალოგენიდებში, რომელთა საერთო ფორმულაა BX3, B-X ბმების სიგრძე (1,30 Å) უფრო მოკლეა, ვიდრე შეიძლება ეს გვევარაუდა ერთმაგი ბმებისათვის, და ეს სიმოკლე შეიძლება აჩვენებდეს უფრო ძლიერ π-ბმას ბორის ფთორიდისათვის. ერთ-ერთ ახსნაში ითვალისწინებენ ბორის ატომის p-ორბიტალის გადაფარვას ფთორის ატომების ერთნაირად ორიენტირებული სამ p-ორბიტალთან. სხვა წყაროები მიუთითებენ ბორის ფთორიდში ბმების იონურ ბუნებაზე.
სინთეზი და შენახვა
BF3 (ბორის ფთორიდი) მიიღება ბორის ოქსიდის რეაქციით მლღობ მჟავასთან:
ჩვეულებრივ, ამ პროცესისთვის საჭირო ფთორწყალბადს ადგილზევე იღებენ გოგირდის მჟავისა და ფლუორიტისგან (CaF2). ყოველწლიურად 2300-4500 ტონა ბორის ფთორიდი მიიღება მთელ მსოფლიოში.
ლაბორატორიულად, ბორის ფთორიდს იღებენ ხოლმე დიაზონიუმის მარილების თერმული დაშლით:
სადაც Ph _ ფენოლის ბირთვია, ხოლო PhF = C6H5F.
ალტერნატიული გზით, ეს ქიმიური ნივთიერება შეიძლება დავასინთეზოთ ნატრიუმის ტეტრაფთორბორატისგან, ბორის (III) ოქსიდისგან და გოგირდმჟავასაგან:
ბორის უწყლო ფთორიდს გააჩნია დუღილის წერტილი -100,3 გრადუს ცელსიუსზე და კრიტიკული წერტილი (სამმაგი წერტილი) _ მინუს 12,3 გრადუს ცელსიუსზე. ასე რომ, თხევად მდგომარეობაში მისი შენახვა მხოლოდ ამ ტემპერატურებს შორის ინტერვალში შეიძლება. სატრანსპორტო ბალონები უნდა უძლებდნენ მაღალ წნევას, რადგანაც გაცივების სისტემის გათიშვამ შეიძლება გამოიწვიოს ბალონში წნევის ზრდა კრიტიკულ 49,85 ბარ (4,985 მპა) წნევამდე.
ბორის ფთორიდი კოროზიული აგენტია. მასთან კონტაქტისთვის გამოსადეგია უჟანგავი ფოლადი, მონელი (ნიკელის და სპილენძის შენადნობი) ანდა „ჰეინზ ინტერნეშენელ, ინკორპორეიტიდ“ (Haynes International, Inc.)-ის მიერ გამომუშავებული შენადნობი ჰასტელოი, რომელიც მრავალ-ელემენტიანია და შეიცავს შემდეგ ელემენტებს: Co, Cr, Mo, W, Fe, Si, Mn, Ni.
წყლის ორთქლის, ტენის თანაობისას ბორის ფთორიდი იწვევს ჩვეულებრივი ფოლადის კოროზიას, დიდი ხნის კონტაქტისას შეიძლება შეჭამოს უჟანგავი ფოლადიც.
ბორის ფთორიდი რეაქციაში შედის პოლიამიდებთან. სამაგიეროდ, პოლიტეტრაფთორეთილენი, პოლიქლორფთორეთილენი, პოლივინილიდენის ფთორიდი და პოლიპროპილენი საკმაო მედეგობას იჩენენ. ლუბრიკანტი ან საპოხი ზეთი, რომელიც შესაბამის აპარატურაში უნდა გამოვიყენოთ (რასაც კი კონტაქტი ექნება ბორის ფთორიდთან), უნდა იყოს დაფუძნებული ფთორნახშირბადის ბაზაზე, რადგანაც ნახშირწყალბადებზე დაფუძნებულ ლუბრიკანტებთან ბორის ფთორიდი რეაქციაში შედის.
რეაქციები
ალუმინის და გალიუმის ტრიჰალოგენიდებისგან განსხვავებით, ბორის ტრიჰალოგენიდები ყველანი მონომერულია. ისინი შედიან მიმოცვლის რეაქციებში, მაგალითად: ამგვარი მიმოცვლა იმდენად იოლად წარმოებს, რომ ჰალიდების ნარევიდან მათი სუფთა ფორმით მიღება მარტივი საქმე არაა.
ბორის ფთორიდი ძლიერ მოქნილად შედის რეაქციებში, როგორც ლიუისის მჟავა და წარმოქმნის ადუქტებს იმგვარ ლიუისის ფუძეებთან, როგორიცაა ფთორიდები და მარტივი ეთერები:
ტეტრაფთორბორატის მარილები საზოგადოდ გამოიყენება, როგორც არა-კოორდინირებადი ანიონები. ბორის ტრიფთორიდის დიეთილ-ეთერატი ან უბრალოდ ბორის ფთორიდის ეთერატი, BF3·O(Et)2, სადაც Et = C2H5 ანუ ეთანოლის ნაშთია, ოთახის ტემპერატურაზე სითხეს წარმოადგენს და ბორის ფთორიდის მოსახერხებელი და ფართოდ გამოყენებადი წყაროცაა ლაბორატორიულ პირობებში. ეს ნაერთი მდგრადია ეთერის ხსნარში, მაგრამ აღწერილი სტექიომეტრია ამგვარ ხსნარში დაცული აღარაა ხოლმე. სხვა გავრცელებული ლიუისური ნაერთია დიმეთილ-სულფიდი, BF3·S(Me)2, რომელიც ასევე თხევადია.
ფარდობითი მჟავიანობა ლიუსის მიხედვით
ბორის სამივე მსუბუქი ტრიჰალოგენიდი, BX3, სადაც X = F, Cl, Br, ქმნის სტაბილურ ადუქტებს ლიუსის ფუძეებთან. მათი ფარდობითი მჟავური ბუნება ლიუსის მიხედვით შეიძლება შევაფასოთ ადუქტების სინთეზის რეაქციების ფარდობითი ეგზოთერმულობის მიხედვით. ამგვარმა გაზომვებმა შემდეგი რიგი მიუთითა:
ამგვარ კანონზომიერებას, ჩვეულებრივ, მიაწერენ ხოლმე π-ბმებს, რომლებიც თანდათან იკარგება, როცა ბორის ტრიჰალოგენიდის მოლეკულა ბრტყელი სტრუქტურიდან პირამიდულზე გადადის;  π-ბმები ყველაზე ძლიერია ბორის ფთორიდში:
π-ბმების ფარდობითი ძალის შეფასების კრიტერიუმები მაინც ნათელი არაა.
ერთი ახსნა ისაა, რომ ფთორის ატომი უფრო მცირეა, ვიდრე ქლორის და ბრომის ატომები, ამიტომაც გაუწყვილებელი ელექტრონი ფთორის pz ორბიტალიდან უფრო იოლად გადაეცემა და გადაიფარება ბორის ცარიელ  pz ორბიტალთან. შესაბამისად, ფთორის π-დონაციის ეფექტი მეტია, ვიდრე, შესაბამისად, ქლორისა და ბრომისა.
π-დონაცია (პი-ელექტრონის გადასვლა ფთორიდან ბორის ცარიელ Pz ორბიტალზე) უფრო მეტი ალბათობით ხორციელდება ბორის ფთორიდში. შესაბამისად, ბმაც X3B-L უფრო სუსტია ფთორის შემთხვევაში. შესაბამისად, ბორის ფთორიდის უფრო სუსტი მჟავიანობა ლიუისის მიხედვით აიხსნება სწორედ ამ ბმის სისუსტით შესაბამის ადუქტებში F3B-L.
ჰიდროლიზი
ბორის ფთორიდი განიცდის ჰიდროლიზს წყლის გარემოში. რეაქცია იწყება აკვა-ადუქტის, H2O-BF3 -ის მიღებით, რომელიც შემდეგ კარგავს ფთორწყალბადს, იძლევა რა ტეტრაფთორბორის მჟავას და ბორის მჟავას (ჰიდროქსიდს).