cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ეგვიპტური იეროგლიფების გაშიფვრა
ეგვიპტური იეროგლიფების გაშიფვრის ადრეული მცდელობები
ამ საქმეში ახალი სიტყვის თქმა გერმანელმა მეცნიერმა ათანასიუს კიხერმა სცადა. მანაც უამრავი შეცდომა დაუშვა და შესაბამისად, ვერ მოახერხა იეროგლიფების წარმატებით გაშიფვრა, მაგრამ პირველმა გაამახვილა ყურადღება კოპტური დამწერლობის მნიშვნელობაზე და მართალიც აღმოჩნდა, რაც ეგვიპტურო დამწერლობის შემდგომმა შესწავლამ ცხადყო.
მომდევნო მეცნიერი, რომელმაც კიდევ უფრო წინ წაწია კვლევა და საერთოდაც, სწორი გზისკენ შეატრიალა ცნობილი დანიელი მკვლევარი კარლსტერ ნიბურია. იგი დააკვირდა რამდენიმე გარემოებას, კერძოდ იმას, რომ მთელი ამ ხნის მანძილზე არც ისე ბევრი იეროგლიფი იყო აღმოჩენილი, რომ ლექსიკური მარაგისთვის საკმარისი ყოფილიყო და გარდა ამისა, მანვე შეამჩნია, რომ იეროგლიფები პირობითად 2 ჯგუფად იყოფოდა: დიდებად და პატარებად. მოცემულის გაანალიზებით კარლსტერ ნიბური მიხვდა, რომ შეიძლებოდა ამ იეროგლიფების ნაწილს იდეური, ნაწილს კი ანბანური მნიშვნელობა ჰქონოდა. მან წარმატებას ვერ მიაღწია, ბოლომდე ვერ ჩასწვდა ეგვიპტური დამწერლობის საიდუმლოს.
XIX საუკუნეში კიდევ ერთმა მკვლევარმა მიუძღვნა თავი ამ საქმეს და ძალიანაც დადებითი შედეგები მოუტანა. ესაა ინგლისელი მეცნიერი ტომას იუნგი, რომელმაც შენიშნა, რომ წარწერაში გარკვეული ნაწილი გამოყოფილი იყო ჩარჩოთი, რაც წესით რაიმე ან ვინმე მნიშვნელოვანის აღმნიშვნელი უნდა ყოფილიყო.
ეგვიპტოლოგიის დაარსება და როზეტის ქვა
მინიატიურა|მარცხნივ|[[დემოტური დამწერლობა|დემოტური წარწერა როზეტის ქვაზე]] ამ ექსპედიციისას აღმოაჩინა პიერ ფრანსუა ბუშარმა როზეტის ქვა, შავი ბაზალტის ტრილინგვა, რომელიც იწონის 760 კილოგრამს ( 1801 წელს ალექსანდრიის მარცხისა და კაპიტულაციის გამო ფრანგებმა ეს ქვა ინგლისელებს გადასცეს, თუმცა ასლი კი ჰქონდათ გაკეთებული). რაც შეეხება ზომებს, როზეტის ქვა 112 სმ სიმაღლის, 75 სმ სიგანისა და 28 სმ სისქისაა. ქვა საკმაოდაა დაზიანებული, ამდენად მასზე შესრულებული სამი ტექსტიდან არცერთი არ იკითხება სრულად. ქვის დასაწყისში ამოტვიფრული წარწერები ეგვიპტური იეროგლიფებია, რაც ყველაზე მეტადაა დაზიანებული; მხოლოდ 14 ხაზის ხილვაა შესაძლებელი. აქედან ყველა მათგანს მარჯვენა მხარე აქვს ჩამოტეხილი, ხოლო 12-ს მარცხენა. შუა ნაწილი უკავია დემოტურ ტექსტს, რაც ყველაზე უკეთაა შენახული. იგი 32 ხაზისგან შედგება და აქედან მხოლოდ 14 ხაზის მარჯვენა მხარეა მსუბუქად დაზიანებული. ზომით უდიდესია ქვის ქვედა ნაწილზე დატანებული ბერძნული ტექსტი, რომელიც 54 ხაზს აერთიანებს და მათგან მხოლოდ ნახავარია სრულად შემორჩენილი. მოკლედ, როზეტის ქვა მხოლოდ ფრაგმენტია სრული ტექსტისა, ტექსტისა, რომელიც საგრძნობლად დიდია ჩვენს ხელთ არსებულ ქვაზე, მაგრამ იგი მაინც საკმარისი რესურსი აღმოჩნდა იეროგლიფების მთელი სისტემის გასაშიფრად. მისი გაშიფვრა კი 1822 წლის 27 სექტემბერს ფრანგმა ჟან ფრანსუა შამპოლიონმა შეძლო.
ჟან ფრანსუა შამპოლიონი
მინიატიურა|მარჯვნივ|[[ჟან ფრანსუა შამპოლიონი]]
ფიჟაკში დაბადებულმა ყმაწვილმა არქეოლოგიით დაინტერესება სიყრმის ასაკშვე გამოამჟღავნა, ისევე, როგორც ეგვიპტის სიყვარული. 1801 წელს იგი ძმამ გრენობლში წაიყვანა უკეთესი განათლების მისაღებად, სადაც წილად ხვდა პატივი, შეხვედროდა სახელგანთქმულ ფიზიკოსსა და მათემატიკოსს — ჟან ბატისტ ფურიეს, რომელიც ეგვიპტოლოგიით იყო გატაცებული. მან ბიჭი თავისთან მიპატიჟა და ეგვიპტური კოლექცია უჩვენა, რამაც ჟანი იმდენად განაცვიფრა, რომ ამ დღიდან განიზრახა ეგვიპტური იეროგლიფების გაშიფვრა. ამისთვის იგი მიზანმიმართულ მუშაობას შეუდგა. დაიწყო ისეთი ენების შესწავლა, რომელიც ეგვიპტური დამწერლობის გაშიფვრაში გამოადგებოდა და ასეთები აღმოჩნდა: არაბული, სირიული, ქალდეური, კოპტური (შეადგინა კოპტური ლექსიკონიც, რომელიც რამდენიმე ასეულ გვერდს მოიცავდა), ძველი ჩინური (რადგანაც ერთ-ერთი ჰიპოთეზის თანახმად, რომელიც ჟოზეფ დე გინის ეკუთვნოდა, ჩინელები ეგვიპტელი კოლონისტები იყვნენ ). სწავლობდა ძველსპარსულ, სპარსულად და ფალაურ წარწერებს. მოგვიანებით ხელი მოჰკიდა დემოტური ენის შესწავლასაც. მისი მუშაობა მხოლოდ ენების შესწავლით არ გამოიხატებოდა, არამედ დაწვრილებით სწავლობდა ეგვიპტის ისტორიას და ამას ეძღვნება მისი ნაშრომი „ეგვიპტე ფარაონების ხანაში“. ეს არის წიგნი, რომელმაც შამპოლიონს მეცნიერთა შორის აღიარება და აკადემიის წევრობა მოუტანა 17 წლის ასაკში. მოგვიანებით იგი ცნობილ მეცნიერს, პიტერ დე სასის მიებარა (ძმის დახმარებით).
ეგვიპტური იეროგლიფების გაშიფვრა
მინიატიურა|მარცხნივ|[[ფილეს ობელისკი]] 1808 წლიდან მან დაიწყო მუშაობა როზეტის ქვის გაშიფვრაზე და საბოლოოდ, 1815 წლამდე დაასრულა. იეროგლიფების გაშიფვრა შამპოლიონამდე ბევრმა სცადა, მაგრამ უშედეგოდ. ამის მიზეზი იეროგლიფებთან დაკავშირებით არსებული არასწორი წარმოდგენა იყო, რაც IV საუკუნეში იღებდა სათავეს. ამის მიზეზი იყო უკვე ხსენებული ჰორაპოლონის წარმოდგენები, კერძოდ ის, თითქოს იეროგლიფები ხატოვანი დამწერლობა იყო. მისი წამკითხველებიც თავს იმტვრევდნენ, რომ დაედგინათ თითოეული ნახატის სიმბოლური მნიშვნელობა. რაც შეეხება შამპოლიონს მას მეტი ფანტაზიის უნარი აღმოაჩნდა, უარყო რა ეს ტრადიცია და თითოეულ იეროგლიფში არა სიმბოლური მნიშვნელობის არამედ მარცვალის, ასოს ძებნა დაიწყო და იპოვნა კიდეც. როზეტის ქვაზე წერია, რომ ქურუმებმა გადაწყვიტეს განსაკუთრებული პატივი მიეგოთ მეფე პტოლემაიოს ეპიფანესთვის. ეს ცხადი იყო ბერძნული ტექსტიდან, ახლა საჭირო იყო ამ ტექსტის იეროგლიფებთან შესაბამება. პირველი აღმოჩენა იყო ის, რომ მეფის სახელი გამოყოფილი უნდა ყოფილიყო დანარჩენი ტექსტიდან და ასეც იყო — პტოლემაიოსის სახელი ოვალურ ჩარჩოში ანუ კარტუშში იყო ჩასმული. შამპპოლიონმა სიტყვა პტოლემაიოსის შემადგენელ იეროგლიფებს შეუსაბამა ბერძნული ასოები და დადგინდა ასოთა მნიშვნელობა.
ამგვარად ნაპოვნი იყო იეროგლიფების გაშიფვრის გასაღები. 1828 წლიდან 1829 წლამდე შამპოლიონმა ექსპედიცია მოაწყო ეგვიპტეში, რამაც დიდი ტრიუმფით ჩაიარა. ხალხი მას დიდი სიხარულით ეგებებოდა. მან მიმოიხილა მით-რაჰინი, მემფისი, ტელ-ამარნა და აქაც მნიშვნელოვანი გამოკვლევები ჩაატარა, კერძოდ, მემფისში განსაზღვრა ეპოქა და დააჯგუფა ქვის სამტეხლოების კარიერები; მით-რაჰანში აღმოაჩინა ორი ტაძარი და მკვდარი ქალაქი; ტელ-ამარნაში გაარკვია, რომ უზარმაზარი შენობა, რომელიც მანამდე მარცვლეულის საცავად მიაჩნდათ, სინამდვილეში ქალაქის დიდი ტაძარი იყო.
სქოლიო
კატეგორია:ეგვიპტური კულტურა
ხათუნა ოჩიაური
ხათუნა ოჩიაური (დ. 9 ივნისი, 1959, თბილისი ) — ქართველი თანამდებობის პირი, პოლიტიკოსი, არქიტექტორი.
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემია. 2008-2012 წლებში იყო საქართველოს მე-7 მოწვევის პარლამენტის წევრი პარტიული სიით, საარჩევნო ბლოკი: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა — გამარჯვებული საქართველოსთვის“.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 9 ივნისი კატეგორია:დაბადებული 1959 კატეგორია:საქართველოს VII მოწვევის პარლამენტის წევრები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის კურსდამთავრებულები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები ხათუნა
თაფანი (დაშქესანი)
თაფანი (Tapan) — სოფელი აზერბაიჯანში,  დაშქესანის  რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა  —   	758    კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაშქესანის რაიონის სოფლები
ბუენოს-აირესის პარკი
სქოლიო
კატეგორია:ერევნის პარკები
მეტეოიდიოტი
მეტეოიდიოტი — ნანა ჯორჯაძის 2008 წლის ფილმი.
სიუჟეტი
დათოს, რომელიც ციხიდან ახლახან გამოსულია, არაფერი გააჩნია, არც ძალა, არც ფული. ამიტომ ცოლი გაურბის, შვილები კი არ აღიარებენ. დათოს პრობლემების გადაჭრაში ზებუნებრივი ძალები დაეხმარებიან.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ქართულენოვანი ფილმები კატეგორია:მელოდრამები კატეგორია:2008 წლის ქართული ფილმები კატეგორია:ნანა ჯორჯაძის ფილმები
აკადიის უნივერსიტეტი
მინი|აკადიის უნივერსიტეტი აკადიის უნივერსიტეტი (Acadia University) — კერძო სასწავლო უნივერსიტეტი კანადაში, ქალაქ ვულფვილში (ახალი შოტლანდია). დაარსდა 1838 წელს. ამჟამინდელი სახელი და სტატუსი მიენიჭა 1891 წელს. უნივერსიტეტში ძირითადად საბაკალავრო პროგრამები (ხელოვნების, პროფესიული განათლების, მეცნიერების, თეოლოგიის, განათლების) მოქმედებს და ამ მხრივ კანადის ერთ-ერთი წამყვანი სასწავლო დაწესებულებაა.
სქოლიო
კატეგორია:კანადის უნივერსიტეტები
იუჟნოუკრაინსკი
იუჟნოუკრაინსკი (Южноукраїнськ) — ქალაქი უკრაინაში. მდებარეობს მიკოლაივის ოლქში. 2013 წელს ქალაქის მოსახლეობა 40404 კაცს შეადგენდა.
სქოლიო
კატეგორია:მიკოლაივის ოლქის ქალაქები
ლუკა გუგუჩია
ლუკა გუგუჩია (დ. 10 დეკემბერი, 1991) — ქართველი ფეხბურთელი, საფეხბურთო კლუბ „ზუგდიდის“ შემტევი ნახევარმცველი.
საკლუბო
კარიერა დაიწყო ზუგდიდის „ბაიაში“, რომელიც ახლა ზუგდიდის სახელით გამოდის. 2011 წლის იანვრიდან ნახევარი სეზონის განმავლობაში იჯარის წესით იმყოფებოდა ქუთაისის „ტორპედოში“. იჯარის დამთავრების შემდეგ ზუგდიდში დაბრუნდა, სადაც 2012 წლის იანვრამდე დარჩა, შემდეგ მან „ზესტაფონთან“ სამწლიანი კონტრაქტი გააფორმა, თუმცა იანვარში, შეკრებისთანავე ფეხბურთელმა ხერხემლის ტრავმა მიიღო, რის გამოც გუნდს შეკრებაზეც არ წაჰყოლია. 2012-13 წლების სეზონის დასაწყისში გუგუჩია „ზუგდიდში“ დაბრუნდა, სადაც 2013-14 წლების სეზონის ბოლომდე დარჩა, შემდეგ კი ფოთის „კოლხეთში“ გადავიდა. „კოლხეთში“ გატარებული ნახევარი სეზონის შემდეგ მშობლიური ქალაქის კლუბს დაუბრუნდა.
სანაკრებო
საქართველოს 17 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრებში ჩატარებული აქვს 3 მატჩი, თითო მატჩი ჩაატარა 19 და 21 წლამდელთა შორის. 19 წლამდელთა შემადგენლობაში ერთადერთი მატჩი ჩაატარა 2009 წლის 14 ოქტომბერს მონტენეგროელი თანატოლების წინააღმდეგ, სადაც 61 წუთზე შეცვალეს, მატჩი ფრედ (1-1) დასრულდა, საბოლოო ანგარიში ჯანო ანანიძემ დააფიქსირა, ხოლო 21 წლამდელთა შემადგენლობაში მისი ერთადერთი მატჩი ჩაატარა 2011 წლის 10 აგვისტოს ამხანაგურ მატჩში მოლდოვის წინააღმდეგ, სადაც მე-80 წუთზე ვალერი ყაზაიშვილი შეცვალა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1991 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:ზუგდიდის ფეხბურთელები კატეგორია:ქუთაისის ტორპედოს ფეხბურთელები კატეგორია:ზესტაფონის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 10 დეკემბერი კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები
ასავბაშევო
ასავბაშევო (Аҫаубаш) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის აურგაზის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 414 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ თოლბაზიდან დაშორებულია 25   კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია სტერლიტამაკი, რომელიც დაშორებულია 34 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას ჩუვაშები შეადგენენ (93%),.
სქოლიო
კატეგორია:აურგაზის რაიონის სოფლები
რელიგია აფხაზეთში
რელიგიები აფხაზეთში — რელიგიები, რომლებიც გავრცელებულია აფხაზეთში.
რელიგიურ თემატიკაზე ბოლო აღწერა 2003 წელს ჩატარდა, რომლის თანახმად აფხაზეთის მოსახლეობის 60 % ქრისტიანია; 16 % — მუსლიმი; 8 % — ათეისტი და არარელიგიური პირი; 5 % — წარმართი; 3 % — აფხაზური ტრადიციული რელიგიის მიმდევარი; 2 % — სხვა; 6 %-მა უარი განაცხადა პასუხზე.
მართლმადიდებლობა
ქრისტიანული საეკლესიო გადმოცემის თანახმად აფხაზეთში ქრისტიანობა მოციქულთა ხანიდან გავრცელდა. პირველი მქადაგებლები იყვნენ ანდრია პირველწოდებული და სვიმონ კანანელი. ეს უკანასკნელი ანაკოფიაში მოაწამეობრივად აღესრულა და იქვე დაიკრძალა. IX საუკუნეში მის საფლავზე გუმბათოვანი ტაძარი აშენდა. საუკუნეების განმავლობაში აფხაზეთში ბევრი მართლმადიდებლური სიწმინდე და საეკლესიო რელიქვია იყო დავანებული, მათ შორისაა წმინდა იოანე ნათლისმცემლის თავის ქალის ნაწილი, წმინდა იოანე ოქროპირის სარკოფაგი და სხვა.
I-III საუკუნეებში აფხაზეთში ქრისტიანთა რიცხვი იმდენად გაიზარდა, რომ მათ საკუთარი ეპარქია ― ბიჭვინთის საეპისკოპოსო შექმნეს. 325 წელს ნიკეის პირველ საეკლესიო კრებაზე ბიჭვინთელი ეპისკოპოსი სტრატოფილეც მონაწილეობდა. 451 წელს ქალკედონის საეკლესიო კრებაზე მონაწილეობდა ნიკოფსიის ეპისკოპოსი. ეს ეპარქიები ძირითადად ბერძნულენოვან მოსახეობას აერთიანებდა, მაგრამ მათ თანდათან უერთდებოდა მკვიდრი მოსახლეობაც. V საუკუნეში ვახტანგ გორგასალმა გააერთიანა საქართველო, თუმცა VI საუკუნეში მომხდარი ეგრისის დიდი ომიანობის შედეგად VII საუკუნეში დასავლეთ საქართველო და აფხაზეთი მოექცა ბიზანტიელთა მმართველობის ქვეშ, შესაბამისად, აღნიშნული რეგიონი ექვემდებარება ბერძნულენოვანი ლაზიკის სამიტროპოლიტოს და აბაზგიის საარქიეპისკოპოსოს. ბიზანტიელი ისტორიკოსების თანახმად იუსტინიანე I დიდის დროს მოხდა აფხაზეთის მოსახლეობის სრული გაქრისტიანება. კონსტანტინოპოლს დაქვემდებარებულ სამღვდელმთავროებში აქტიურად მიმდინარეობდა ტაძრების ინტენსიური აღმშენებლობა. იუსტინიანემ ააშენებინა ტაძარი ბიჭვინათში. იმ პერიოდში, როდესაც დასავლეთ საქართველოს საეკლესიო ცენტრები კონსტანტინეპოლის შემადგენლობაში შედიოდა, ღვთისმსახურება ბერძნულ ენაზე აღესრულებოდა.
VIII-IX საუკუნეებში ბიჭვინთის საეპისკოპოსომ, ისევე როგორც ფოთის საეპისკოპოსომ კონსტანტინოპოლისგან ავტოკეფალია მოიპოვა. ბიჭვინთის საარქიეპისკოპოსო დასავლეთ საქართველოს დედა-ეკლესიად იქცა და მისმა ეპისკოპოსმა კათოლიკოსის ტიტული მიიღო. ასე ჩამოყალიბდა აფხაზეთის საკათალიკოსო, რომლის ქვეშ გაერთიანდა მთელი დასავლეთ საქართველო. ბიჭვინთაში განთავსდა აფხაზეთის საკათოლიკოსო კათედრა, აფხაზეთის კათალიკოსს ბიჭვინთის კათალიკოსსაც უწოდებდნენ. X საუკუნიდან ბერძნული საეპისკოპოსოების სანაცვლოდ ქართული სამღვდელმთავრო კათედრების დაფუძნება დაიწყო, მღვდელმსახურებაში ბერძნული ენა ჩაანაცვლა ქართულმა. აფხაზეთის კათოლიკოსმა ტიტული შეინარჩუნა საქართველოს სამეფოს გაერთიანების შემდეგაც. 1054 წლის დიდი სქიზმის შემდეგ აფხაზეთის საკათალიკოსო მართლმადიდებლობის წიაღში დარჩა.
ერთიანი საქართველოს სამეფოს დაშლის და აფხაზეთში ოსმალეთის იმპერიის გავლენის ზრდის შემდეგ, XVI საუკუნის შუა პერიოდისათვის აფხაზეთის კათალიკოსმა ევდემონ I–მა დატოვა აფხაზეთის სამთავრო და ბიჭვინთიდან გელათში გადაიტანა საკათალიკოსო რეზიდენცია; სწორედ ამ პერიოდს ემთხვევა აფხაზეთის ტერიტორიაზე არსებული ტაძრების მოქმედების შეწყვეტა, რაც გამოწვეული იყო მუსლიმი მოსახლეობის მატებით. გაუქმდა მოქვის და დრანდის ეპარქიები და მხარე ქრისტიანი სასულიერო პირებისგან თითქმის სრულად დაიცალა. აფხაზეთის საერისთავოზე მმართველობის აღდგენა შეძლო სამეგრელოს მთავარმა ლევან II დადიანმა (1611-1657 წწ.) მმართველობის აღდგენის შედეგად მოხდა აფხაზეთის საერისთავოს მოსახლეობის მონათვლა და შესაბამისად - მათთვის ეპისკოპოსის დანიშვნა.
1810-იანი წლებიდან აფხაზეთი იმერეთის ეპარქსიის დაქვემდებარებაში შევიდა. აფხაზეთის სამთავროში რუსეთის იმპერიასთან შეერთების დროს არცერთი ეკლესია არ მოქმედებდა. 1860 წელს შეიქმნა „კავკასიაში მართლმადიდებელი სარწმუნოების აღმდგენი საზოგადოება“, რომელმაც აფხაზეთში მისიონერები გაგზავნა. იმპერიის მთავრობა ადგილობრივი მოსახლეობის რუსიფიკაციას ისახავდა მიზნას, რასაც ადგილობრივი მოსახლეობის ანტიკოლონიური და ანტიეკლესიური გამოსვლები მოჰყვა. იმპერიის ხელისუფლებამ საპასუხოდ დაიწყო მუსლიმი აფხაზების იძულებითი გადასახლება მუჰაჯირობა. ყველაზე მასშტაბური გადასახლებები 1866 წლის და 1877 წლის აჯანყებებს მოჰყვა. 1869-1885 წლებში იმერეთის ეპისკოპოსი გაბრიელი წარმატებით ეწეოდა მისიონერულ საქმიანობას აფხაზეთში. მან საღვთისმეტყველო ლიტერატურა აფხაზურ ენაზე ათარგმნინა კესარია შარვაშიძეს. 1875 წელს დაარსდა ახალი ათონის მონასტერი, რომელსაც ჰქონდა დიდი მამულები, საწარმოები და კავკასიაში პირველი ჰიდროელექტროსადგური. მონასტერი დიდ რელიგიურ, პოლიტიკურ და ეკონომიკურ ცენტრად იქცა. ის ასევე აფხაზეთში რუსეთის იმპერიის სახელმწიფო-ნაციონალური კურსის გამტარის როლს ასრულებდა. 1885 წელს იმერეთის ეპარქიას გამოეყო სოხუმის ეპარქია და მას სათავეში ჩაუდგა რუსი ეპისკოპოსი, რომელსაც გამოხატული ანტიქართული განწყობები ჰქონდა. წირვა-ლოცვების რუსულ ენაზე აღსრულების გარდა, რუსი ეპისკოპოსები ცდილობდნენ ეთნიკურ ნიადაგზე დაპირისპირების გაღვივებასაც. 1906 წელს აფხაზეთის ეპისკოპოსად დანიშნეს კირიონ II, მაგრამ მალევე გადააყენეს აფხაზთა გაქართველების ბრალდებით. 1916 წელს რუსეთის წმინდა სინოდმა დააპირა აფხაზეთის ეპარქიის საქართველოსაგან მოკვეთა, რადგან სერიოზულად ხედავდნენ საქართველოს ეკლესიის ავტოკეფალიის გამოცხადების შესაძლებლობას და საფრთხეს. პროექტმა საქართველოს საეგზარქოსოს მხარდაჭერაც კი ვერ მოიპოვა. აფხაზეთის ეპარქიის საქართველოს ეკლესიის შემადგენლობაში დარჩენაში დიდი წვლილი შეიტანა აფხაზმა პოეტმა და საზოგადო მოღვაწემ გიორგი შერვაშიძემ.
აფხაზეთში არსებულ მართლმადიდებლურ ტაძრებში აფხაზეთის ომამდე წირვა-ლოცვა აღევლინებოდა ოთხ ენაზე: ქართულ, აფხაზურ, ბერძნულ და რუსულ ენებზე. 1993 წელს აფხაზეთის ომის შემდეგ ცხუმ-აფაზეთის ეპისკოპოსი დანიელი იძულებული გახდა დაეტოვებინა აფხაზეთი. ეპარქია მღვდელმთავრის გარეშე დარჩა. ამ ეპარქიის რუსულენოვან მრევლს დღემდე მოსკოვის საპატრიარქო მართავს.
2010 წლის 21 დეკემბრის სინოდის სხდომის გადაწყვეტილებით, საქართველოს კათოლიკოს პატრიარქის ტიტულატურა შემდეგნაირად განისაზღვრა: უწმიდესი და უნეტარესი, საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი, მთავარეპისკოპოსი მცხეთა-თბილისისა და მიტროპოლიტი ბიჭვინთისა და ცხუმ-აფხაზეთისა. ამჟამად, ბიჭვინთისა და ცხუმ-აფხაზეთის ეპარქია მოიცავს სოხუმის, ოჩამჩირის, გუდაუთის, გალის, გაგრისა და გულრიფშის რაიონებს.
ბოლო პერიოდში გავრცელდა არაერთი ფაქტი აფხაზეთში არსებული კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლების დაზიანებისა და კვალის წაშლისა. ყველაზე გახმაურებული შემთხვევა უკავშირდება X საუკუნის ბედიის მონასტერს, რომელშიც თეთრად გადაღებეს კედლები, ფრესკები და ბედიის სამონასტრო კომპლექსის აღმშენებელ ბაგრატ III-ის გამოსახულებაც, იგივე ბედი გაიზიარა ილორის წმინდა გიორგის ეკლესიამაც რომელიც თეთრად გადაღებეს, რუსული გუმბათი დაადგეს და ქართული წარწერებიც გადაფარეს.
მიუხედავად იმისა, რომ რუსეთის საპატრიარქო არ ცნობს აფხაზეთის ეკლესიის დამოუკიდებლობას, ეს მხოლოდ ფორმალობაა. აფხაზეთის ტერიტორიაზე მდებარე ყველა ტაძარს (ახალი ათონის მონასტრის გარდა) მოსკოვის საპატრიარქო აკონტროლებს, რომელსაც აფხაზეთში 15-მდე მღვდელი ჰყავს დადგენილი.
კათოლიციზმი და ლუთერანობა
აფხაზეთში კათოლიკური მოსახლეობა 1280 წლიდან ანაკოფიასა და სოხუმში გენუელთა სავაჭრო ფაქტორიების დაარსების შემდეგ გაჩნდა .1318 წელს აფხაზეთში გაიხსნა კათოლიკური ეპარქია, რომელმაც ორი საუკუნე იარსება. პროპაგანდა ფიდეს მქადაგებლები აფხაზეთში XIX საუკუნემდე მოღვაწეობნენ და ზოგჯერ წირვისთვის მართლმადიდებლურ ტაძრებსაც იყენებდნენ, მაგალითად დრანდაში.
1864 წლის კატალოგის თანახმად, ამ დროს სოხუმში 2739 კათოლიკე ცხოვრობდა, რომლებიც ძირითადად სომხები, რუსეთის არმიაში მომსახურე პოლონელები და 1860-70-იან წლებში რუსეთის ხელისუფლების მიერ ჩამოსახლებული სხვადასხვა ეროვნების ხალხი იყვნენ. სოხუმში 1908 წელს კათოლიკურმა თემმა ააშენა წმინდა სვიმონ კანანელის სახელობის კათოლიკური ტაძარი.
XIX-XX საუკუნეების მიჯნაზე აფხაზეთში გაჩნდა პროტესტანტული ეკლესიები. გერმანელი და ბალტიისპირელი ლუთერანები სამუშაოდ ჩადიოდნენ აფხაზეთში. 1913 წელს აიგო ლუთერული ტაძარი. ორივე თემი აქტიურად აწარმოებდა სათემო ცხოვრებას XIX საუკუნეშიც და სალოცავად საკუთარ კერძო სახლებში იკრიბებოდნენ. ამჟამად თემის გამაერთიანებელი არის მათი კანტორი, ანუ ორივე ტაძრის მგალობელთა გუნდის ხელმძღვანელი.
სოხუმის ლუთერანულ თემს ეთნიკური გერმანელები და ესტონელები წარმოადგენდნენ. 1913 წლისთვის, გერმანელების და ესტონელების რაოდენობა 400 ან 600 ადამიანს შეადგენდა. ამ ეტაპისათვის ლუთერული ეკლესიის მრევლს 20-მდე ოჯახი თუ შეადგენს და მათი სულიერი წინამძღოლია მიხაილ შლეგელმილხი. ტაძრის ანუ კირხას რეაბილიტაცია გასული საუკუნის 90-იანი წლების დროს მოხერხდა გერმანიიდან მიღებული დახმარების გამოყენებით.
ისლამი
ქართველი მკვლევარების მოსაზრებით, აფხაზეთში ისლამის გავრცელებას სათავე დაედო მას შემდეგ, რაც კავკასიელმა მთიელებმა, კერძოდ კი ადიღეური წარმოშობის ტომებმა, დაიწყეს დასახლება და აღნიშნული რელიგიის გავრცელება. სწორედ ამ პირებს მიაწერენ აფხაზეთში ისლამის შეტანას ადგილობრივ აფხაზ მოსახლეობაში. ინტენსიური ისლამიზაცია აფხაზეთის სამთავროში XVI საუკუნეში დაიწყო ოსმალეთის იმპერიის ზეგავლენით.
აფხაზეთში ძირითადად ხის და საკმაოდ მოკრძალებული მეჩეთები იდგა, მაგრამ არ არის შემორჩენილი XX საუკუნის დასაწყისამდე აშენებული არცერთი მეჩეთი. ყველაზე ძველი სამლოცველო შენობა განთავსებულია ქალაქ ოჩამჩირეში, რომელიც მხოლოდ რამდენიმე წელი ფუნქციონირებდა და პირველი მსოფლიო ომის შემდეგ დაიკეტა. საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ აფხაზეთში დაიკეტა ყველა მოქმედი მეჩეთი.
აფხაზეთში მცხოვრები მუსლიმების მნიშვნელოვან ნაწილს შეადგენენ მუჰაჯირობის შედეგად გადასახლებული და შემდგომში აფხაზეთში დაბრუნებული პირების შთამომავლები. 2005 წლის 20 მარტს აფხაზეთში გაიმართა მუსლიმთა პირველი ყრილობა, რომლის ფარგლებშიც აფხაზთა მთავარ მუფტად აირჩიეს მუჰაჯირთა შთამომავალი ადილ გაბლია, რომელიც დაიბადა თურქეთში და მოგვიანებით დასახლდა გაგრაში. 2005 წლის მონაცემებით აფხაზეთში ფუნქციონირებდა ორი მეჩეთი, სოხუმსა და გუდაუთაში .მუსლიმები უმეტესად გუდაუთის რაიონის ტერიტორიაზე ცხოვრობენ და სუნიტები არიან.
2004 წელს, რუსეთის მუფტების სამმართველომ გახსნა საკუთარი წარმომადგენლობა აფხაზეთში, რომელიც მიზნად ისახავდა აფხაზეთსა და რუსეთს შორის სულიერი და რელიგიური კავშირების გაძლიერებას და განვითარებას.
იუდაიზმი
საქართველოში 1897 წელს ჩატარებული აღწერის თანახმად, თბილისში, სოხუმსა და ქუთაისში იყო დიდი ებრაული თემი. XX საუკუნის დასაწყისში სოხუმში აშენდა დიდი სინაგოგაც. 1926 წელს ჩატარებული აღწერის თანახმად, აფხაზეთის რეგიონის ებრაული მოსახლეობა იყო 1100 ადამიანი. რეგიონში შერეულად ცხოვრობდნენ ქართველი და ევროპული წარმოშობის ებრაელები, აშკენაზები.
2004 წელს, რუსულენოვანი ებრაელების მედია საშუალება „ლეხაიმი“ აქვეყნებს წერილს, რომელიც შედგენილია აფხაზეთში დარჩენილი რუსულენოვანი ებრაელების თემის ერთ-ერთი ლიდერის ლევ ხაიკინის მიერ. თავის წერილში ხაიკინი აღწერს, რომ 1989 წელს აფხაზეთში 2000-მდე ებრაელი ცხოვრობდა, ომის დროს კი ისრაელმა მათი ნაწილი სამი ბოინგით და გემებით წაიყვანა ისრაელში. ხაინიკის თქმით 90-იანი წლების ბოლოს შეიქმნა ორგანიზაცია „შალომ“, რომელიც ცდილობდა თემის გადარჩენას, დაზიანებული სინაგოგის და სასაფლაოს რეაბილიტაციას.
აფხაზეთის ომამდე სოხუმში ფუნქციონირებდა ორი სინაგოგა, ერთი ქართველი ებრაელების, მეორე კი რუსულენოვანი აშკენაზი ებრაელების. 2016 წლის მონაცემებით, აფხაზეთში ფუნქციონირებს მხოლოდ ერთი სინაგოგა, რომელიც მდებარეობს სოხუმში ინალ-იპას ქუჩაზე. ამავე წლის სტატისტიკის თანახმად - სოხუმში ცხოვრობს 128 ებრაელი, ძირითადად ევროპული, ანუ აშკენაზური წარმომავლობის. აფხაზეთში მოქმედებს ებრაელთა საქველმოქმედო ფონდი „იმედი“, რომელიც გაჭირვებულ ებრაელებს ეხმარება. დაზიანებულია რიტუალური ნაგებობები, რაც ხელს უშლის თემის დამოუკიდებელ ფუნქციონირებას; თემის სულიერ ცხოვრებას სათავეში უდგას სოჭელი რაბინი.
აფხაზეთის ტრადიციული რელიგია
აფხაზეთში, შავი ზღვის სანაპიროზე ძვ. წ. IX-VIII საუკუნეებში ბერძNული ქალაქ-კოლონიები არსებობდა. დადასტურებულია, რომ იქ იქ ელინური კერპები და ტაძრები იდგა. აბორიგენი მოსახლეობა ასევე თაყვანს სცემდა ქვათა, ხეთა და მნათობთა კულტს. აფხაზთა ტრადიციული რელიგია, ან როგორც ზოგიერთი წყარო მოიხსენიებს „აფხაზური წარმართობა“, არის პოლითეისტურ რწმენათა ნაკრები, რომელსაც აქვს მრავალფეროვანი მახასიათებელი და აერთიანებს რწმენის უამრავ ობიექტსა და ფიგურას. რწმენის თანახმად, უმაღლესი სულიერი ფუნქცია ეკისრება „ანცეას“, რომელიც პოლითეისტური რწმენით არის ბუნებისა და ადამიანების შემოქმედი და ყოვლისშემძლე. ანცეას აქვს სრულყოფილებისათვის საჭირო ყველა მახასიათებელი, როგორიც არის: ყოვლისშემძლეობა, გამჭრიახობა, გულთმისნობა და სხვა .ადგილობრივმა ბუნებითმა რწმენა-წარმოდგენებმა ხელახალი აყვავება XVII-XVIII საუკუნეებში განიცადა.
ოკუპირებულ აფხაზეთში არსებული დიმიტრი გულიას სახელობის აფხაზეთის ჰუმანიტარული კვლევების ინსტიტუტის მიერ გამოქვეყნებული კვლევის მიხედვით, აფხაზთა ტრადიციული რელიგია ავტოქტონია, რადგან მისი ჩამოყალიბება მოხდა მსოფლიოს სხვა რელიგიათა გავლენის გარეშე. მიუხედავად იმისა, რომ აფხაზეთში საკმაოდ დიდი ისტორია აქვთ ისეთ რელიგიებს, როგორიც არის იუდაიზმი, ქრისტიანობა და ისლამი - აღნიშნულ რელიგიებს ძალიან მცირე გავლენა თუ ჰქონიათ აფხაზთა ტრადიციული რელიგიის ჩამოყალიბებაზე. ინსტიტუტის მკვლევარები ამტკიცებენ, რომ ტრადიციული რელიგიის აღორძინების პროცესი დაემთხვა საბჭოთა კავშირის დაშლის პერიოდს და 90-იანებში დიდი როლი შეასრულა აფხაზთა ეროვნული იდენტობის ჩამოყალიბებასა და აფხაზური სეპარატიზმის გაღვივებაში. გარკვეულ დონეზე საუბარიც კი იყო მის სახელმწიფო რელიგიად გამოცხადებაზე. ინსტიტუტის მიერ გამოცემული პუბლიკაციების თანახმად, „აფხაზეთში, ქრისტიანობა, ისლამი და ათეიზმი ასრულებდნენ არა რელიგიის, არამედ სახელმწიფო იდეოლოგიის როლს“.
რელიგიურ თემატიკაზე ჩატარებული ბოლო აღწერა 2003 წელს გაიმართა და მის თანახმად აფხაზური ტრადიციული რელიგიის მიმდევარი გახლავთ 3 %.
სქოლიო
კატეგორია:აფხაზეთის ისტორია კატეგორია:რელიგია საქართველოში
თაზაქენდი (დაშქესანი)
თაზაქენდი (Təzəkənd) — სოფელი აზერბაიჯანში,  დაშქესანის  რაიონში. მოსახლეობის რაოდენობა  —  560 კაცი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაშქესანის რაიონის სოფლები
აკადიის ოროგენეზი
მინი|აპალაჩების აუზის პალეოგეოგრაფიული რეკონსტრუქცია შუა დევონურ პერიოდში. აკადიის ოროგენეზი — მთათწარმოქმნის ხანგრძლივი პროცესი (ოროგენეზი) ჩრდილოეთ ამერიკაში, რომელიც დევონურ პერიოდში მოიცავდა აპალაჩების გეოსინკლინის ჩრდილოეთ ნაწილს დღევანდელი ნიუ-იორკიდან ნიუფაუნდლენდამდე. ოროგენეზი ყველაზე ინტენსიური ჩრდილოეთ ახალ ინგლისში იყო. მის წარმოშობას ჩრდილოეთ ამერიკის ტექტონური ფილის ჩრდილო-აღმოსავლეთი ნაწილის დასავლეთ ევროპასთან შეჯახებას უკავშირებენ. ოროგენეზის დამადასტურებელ ნიშნებად პრედევონური და დევონური კლდეების დეფორმაცია ითვლება.
ლიტერატურა
კატეგორია:ოროგენი
სან-ხავიერ-დე-ალპაბამბის რაიონი
სან-ხავიერ-დე-ალპაბამბის რაიონი (Distrito de San Javier de Alpabamba) — რაიონი პერუში, აიაკუჩოს რეგიონის პაუკარ-დელ-სარა-სარის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2 630 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 348 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 3.7 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 92.87 კმ²-ია.
ნოვუ-ორიენტი-დუ-პიაუი
ნოვუ-ორიენტი-დუ-პიაუი (Novo Oriente do Piauí) — მუნიციპალიტეტი ბრაზილიაში, პიაუის შტატში; მდებარეობს ზღვის დონიდან 235 მეტრზე. მიეკუთვნება პიაუის ჩრდილო-ცენტრალურ მეზორეგიონს. შედის ეკონომიკურ-სტატისტიკურ მიკრორეგიონ ვალენსა-დუ-პიაუის შემადგენლობაში.
2010 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 6 498 ადამიანს შეადგენდა, მოსახლეობის სიმჭიდროვე 12.37 კმ²-ზე. ფართობი 525 334 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პიაუის შტატის მუნიციპალიტეტები
ზვიად სიხარულია
ზვიად სიხარულია (დ. 1 აგვისტო, 1992, ზუგდიდი) — ქართველი ფეხბურთელი, ცენტრალური ნახევარმცველი. თამაშობდა საქართველოს 19 და 21 წლამდე ფეხბურთელთა ნაკრებების რიგებში. ნათამაშები აქვს „ზუგდიდის“, საჩხერის „ჩიხურას, „ზესტაფონის“, ბოლნისის „სიონის“, „შევარდენისა“ და მარტვილის „მერანის“ შემადგენლობაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1992 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:ზუგდიდის ფეხბურთელები კატეგორია:საჩხერის ჩიხურას ფეხბურთელები კატეგორია:ზუგდიდის მუნიციპალიტეტში დაბადებული ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 1 აგვისტო კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის შევარდენის ფეხბურთელები კატეგორია:ბოლნისის სიონის ფეხბურთელები კატეგორია:მარტვილის მერანის ფეხბურთელები
მარმარისი
მარმარისი (Marmaris) — ქალაქი დასავლეთ თურქეთში, მუღლის პროვინციაში, მდებარეობს ხმელთაშუა ზღვის სანაპიროზე და არის ერთ-ერთი უდიდესი შემოსავლის წყარო თურქეთში ტურიზმის მიხედვით. მარმარისს აქვს ძალიან კარგი მდებარეობა, იგი არის ყველაზე მნიშვნელოვანი და დიდი ქალაქი საკუთარ პროვინციაში, ადმინისტრაციულ ცენტრ ქალაქ მუღლასა და ბოდრუმის შემდეგ.
მარმარისი აღმოსავლეთით ესაზღვრება აგრეთვე მუღლის პროვინციის ქალაქებ ულასა და ქიოჩეგიზს. ხოლო დასავლეთით — ქალაქ დათჩას. ქალაქ მარმარისს აქვს მერია და ჰყავს მერი — მუჰამედ ალი აჯარი.
2010 წლის მონაცემებით მარმარისში ცხოვრობს 30,957 ადამიანი. ტურისტების მაქსიმალური რაოდენობა მარმარისში ტურისტული სეზონის დროს, აღწევს 400 000-ს.
ისტორია
საუკუნეების წინ მარმარისი ცნობილი იყო როგორც "ფისკოს". (Φύσκος) ალექსანდრე მაკედონელმა, ფისკოს ალყა შემოარტყა მისი აღების მიზნით. ფისკოს ჰქონდა ერთი ციხესიმაგრე, რომლის აღებაც საკმაოდ რთული იყო და სწორედ მან შეუქმნა ალექსანდრეს ყველაზე დიდი პრობლემა. მაგრამ გარკვეული ხნის შემდეგ, ქალაქის მაცხოვრებლები მიხვდნენ, რომ მტერთან ბრძოლას აზრი არ ჰქონდა და დაწყვეს ყველაფერი, რაც კი ღირებული გააჩნდათ, რათა ისინი მტრის ხელში არ აღმოჩენილიყო. ხოლო ქალები და ბავშვები მთებში გაიხიზნენ. ეს კი იმას ნიშნავს, რომ მარმარისი ჩვენს წელთ აღრიცხვამდეც არსებობდა, ოღონდ სხვა სახელით იყო ცნობილი.
საუკუნეების განმავლობაში მარმარისის ციხესიმაგრე ძალიან ცნობილი გახდა. ის საიმედო დასამალ ადგილად ითვლებოდა. თუ მტერი ძალიან ძლიერი და ბრწყინვალედ აღჭურვილი არ იქნებოდა, მაშინ მისი აღება თითქმის შეუძლებელი იყო.
მარმარისი შემდგომში შევიდა ბიზანტიის იმპერიის შემადგენლობაში. XV საუკუნეში, ოსმალეთის სულთანმა და კონსტანტინოპოლის დამპყრობელმა, მეჰმედ II ფათიჰმა, ქალაქი დაიპყრო. მარმარისი და მისი სასახლე რამდენიმე საუკუნის განმავლობაში ოსმალეთის იმპერიას ემსახურებოდა, ხოლო ოსმალეთის დაშლის შემდგომ შევიდა თურქეთის რესპუბლიკაში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:თურქეთის ქალაქები კატეგორია:ძველბერძნული ქალაქები
ირენე ანგელინა
ირენე ანგელინა (Ειρήνη Αγγελίνα, Irene Angela, Irene Angelina; დ. 1181 — გ. 27 აგვისტო, 1208) — ანგელოსების დინასტიის წარმომადგენელი. ბიზანტიის იმპერატორ ისააკ II-ის ქალიშვილი. სიცილიის დედოფალი და ტოსკანის მარკიზა როგორც როჯერ III-ის მეუღლე. გერმანიის დედოფალი და შვაბიის ჰერცოგინია 1197-1208 წლებში როგორც ფილიპ შვაბიელის მეუღლე.
ბიოგრაფია
ირენე დაიბადა 1181 წელს კონსტანტინოპოლში. იგი იყო ბიზანტიის იმპერატორ ისააკ II-ისა და მისი მეუღლის, დედოფალ ირენე პალეოლოგინას უფროსი ქალიშვილი. 1185 წელს მამამისმა დიდ წარმატებას მიაღწია ნორმანებისა და ბალკანელების წინააღმდეგ ბრძოლაში და დემეტრიცეს ბრძოლაში დაამარცხა სიცილიელები. 1193 წელს, ალიანსის შექმნის მიზნით, ისააკი და სიცილიის მეფე ტანკრედი შეთანხმდნენ, რომ ირენე ანგელინა დაქორწინდებოდა მის უფროს ვაჟ როჯერზე. მათი ქორწინება იმავე წელს შედგა, თუმცა თარიღი უცნობია. ვინაიდან როჯერი მამის თანამმართველი იყო, ირენე სიცილიის დედოფალი გახდა, მაგრამ ეს დიდ ხანს არ გაგრძელებულა, რადგან 1193 წლის 24 დეკემბერს როჯერი მოულოდნელად გარდაიცვალა. 1194 წლის 20 თებერვალს გარდაიცვალა მეფე ტანკრედიც, რის გამოც სიცილიის ტახტზე მისი მამიდა, კონსტანცია სიცილიელი ავიდა, რომელიც საღვთო რომის იმპერატორ ჰაინრიხ VI-ზე იყო დაქორწინებული. მას შემდეგ, რაც მათ სიცილიის სამეფოს დაპყრობა მოახდინეს, კონსტანციამ 1194 წლის 29 დეკემბერს დაატყვევა ახალგაზრდა ირენე და 1197 წლის 25 მაისს თავის მაზლზე, გერმანიის მეფე ფილიპ შვაბიელზე დააქორწინა. აღსანიშნავია, რომ მეორე ქორწინების შემდეგ მას სახელი შეუცვალეს და გერმანელებმა მარია დაარქვეს.
მას შემდეგ, რაც იმპერატორი ჰაინრიხი გარდაიცვალა, მიულუზში 1198 წლის 8 მარტს ფილიპე გერმანიის მეფედ ეკურთხა. დედოფალ ირენეს მამა, ისააკ II, რომელიც 1195 წელს გადადგა ტახტიდან, ფილიპე საღვთო რომის იმპერიის ტახტისათვის ბრძოლისკენ მოუწოდებდა, რომელიც ბრაუნშვაიგის ჰერცოგ ოტო IV-მ მიისაკუთრა. ირენეს ძმა, ამ დროისათვის უკვე იმპერატორი ალექსი III, რომელიც მეოთხე ჯვაროსნული ლაშქრობის მზადებისას დიდ დროს ატარებდა ფილიპეს კარზე, მას დახმარებას ჰპირდებოდა ტახტისათვის ბრძოლაში. იგი მართლაც აპირებდა მასთან დამხმარე ჯარების გაგზავნას, მაგრამ ჯვაროსნებმა 1204 წელს იერუსალიმის ნაცვლად კონსტანტინოპოლი აიღეს და მიწასთან გაასწორეს, რის გამოც ბიზანტიელებს გერმანიის საშინაო საქმეებში ჩარევის ძალა აღარ შესწევდათ. ყოველივე ამან, ფილიპე აიძულა, რომ ოტო IV იმპერატორად ეღიარებინა. 1208 წლის 21 ივნისს ფილიპ შვაბიელი ბავარიის ჰერცოგმა მოკლა, რის გამოც ირენე მეორედ დაქვრივდა.
მეორედ დაქვრივებული და ორსულად მყოფი დედოფალი ირენე იმპერატორ ოტო IV-ის შიშით ჰოენშტაუფენის ციხესიმაგრეში შეიკეტა. ამ ამბიდან ორ თვეში, 1208 წლის 27 აგვისტოს ირენე ანგელინა მშობიარობას გადაჰყვა. იგი დაკრძალეს ლორხის სააბატოში, გერმანიაში.
შვილები
ირენეს შვილები მხოლოდ მეორე ქმართან, ფილიპ შვაბიელთან ჰყავდა:
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 1181 კატეგორია:გარდაცვლილი 27 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 1208 კატეგორია:ანგელოსები კატეგორია:ბიზანტიელები კატეგორია:სიცილიის დედოფლები კატეგორია:გერმანიის დედოფლები კატეგორია:მშობიარობის დროს გარდაცვლილები კატეგორია:ხელახლა დაქორწინებული სამეფო კონსორტები
მამაის ყორღანი
2014 წლიდან მამაის ყორღანი შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის საცდელ სიაში.
ეტიმოლოგია
სახელწოდება მამაის ყორღანი დიდი ხანია ცნობილია. თავისი სახელწოდება ლეგენდარულმა მამაის ყორღანმა მიიღო ოქროს ურდოს პერიოდიდან. გორაკზე მდებარეობდა სადარაჯო პუნქტი, რომელიც შექმნა ოქროს ურდოს დუმნის მეთაურმა მამაიმ.
არსებობს ლეგენდა რომ დუმნისთავი მამაი დაკრძალულია ყორღანში და სახელიც მის პატივსაცემად ეწოდა, მაგრამ საფლავი ჯერ კიდევ არაა აღმოჩენილი.
ანსამბლი
ანსამბლის ძირითადი კომპოზიცია შედგება შემდეგი ნაგებობებისგან:
ყორღანის ტერიტორიაზე ჩვენს პერიოდამდე ასევე შემორჩენილია:
მემორიალური კომპლექსის „კედწლი-ნანგრევი“ და „სამხედრო დიდების დარბაზის“ მონახულებისას თან ახლავს ხმის კომპოზიციები.
მწუხარების მოედნიდან იწყება აღმართი ყორღანის მწვერვალისკენ, სადაც დგას ძირითადი მემორიალი „დედასამშობლო გეძახის“. ბორცვზე დაკრძალულია 34505 მებრძოლი - ქალაქის დამცველები, აქვეა 37 გრანიტის საფლავი სადაც დაკრძალულია საბჭოთა კავშირის ის გმირები, რომლებიც მონაწილეობდნენ სტალინგრადის ბრძოლაში.
ქანდაკება „დედასამშობლო გეძახის“ არის მთელი ანსამბლის კომპოზიციური ცენტრი. ეს არის ქალი, რომელსაც ხელში უჭირავს ხმალი და დგას საბრძოლო მოწოდების პოზაში. ძეგლის სიმაღლეა 85 მეტრი ხმალთან ერთად და 52 მეტრი ხმლის გარეშე. ქანდაკება რკინაბეტონითაა შექმნილი, გამოყენებულია 5 500 ტონა ბეტონი და 2 400 ტონა მეტალის კონსტრუქცია.
ყორღანის ძირიდან მის მწვერვალამდე 200 გრანიტის საფეხურია, რომელიც სტალინგრადის ბრძოლის 200 დღეს ეძღვნება.
ისტორია
1967 წლის 15 ოქტომბერს შედგა ძეგლის საზეიმო გახსნა. ცერემონიალში მონაწილეობდნენ საბჭოთა კავშირის კომპარტიის ცენტრალური კომპარტიის გენერალური მდივანი ლეონიდ ბრეჟნევი, საბჭოთა კავშირის თავდაცვის მინისტრი ანდრეი გრეჩკო, საბჭოთა კავშირის მარშლები ანდრია ერიომენკო და ვასილი ჩუიკოვი.
თავდაპირველი პროექტი ითვალისწინებდა ანსამბლის მეორე ეტაპის მშენებლობას - ლენინის გამზირიდან ვოლგამდე. ამ გზაზე უნდა გაშენებულიყო საფეხმავლო ხეივანი სადაც განთავსებული იქნებოდა სტელები ყველა იმ შენაერთის სახელობისა, რომლებიც მონაწილეობდნენ სტალინგრადის ბრძოლაში.
2008 წლის 31 იანვარს შეიტანეს რუსეთის ფედერალური მნიშვნელობის ძეგლების სიაში და ამ პერიოდიდან ფედერალური კუთვნილებაა. რუსეთის კულტურის უწყებისაათვის გადაცემის წინ იგი გაერთიანდა მუზეუმ-პანორამასთან „სტალინგრადის ბრძოლა“. გაერთიანებული დაწესებულების დირექტორად დაინიშნა ალექსანდრე ველიჩკინი, რომელიც მრავალი წლის მანძილზე ხელმძღვანელობდა ოლქის კულტურის განყოფილებას.
ბაშტანკა
ბაშტანკა (Баштанка) — ქალაქი უკრაინაში. მდებარეობს მიკოლაივის ოლქში. 2013 წელს ქალაქის მოსახლეობა 12696 კაცს შეადგენდა.
მამაის ყორღანი
ისტორია
2008 წელს დირექციამ განაცხადა ახალი საგამოფენო დარბაზის აშენების შესახებ.
ბაშტანკა
სქოლიო
კატეგორია:მიკოლაივის ოლქის ქალაქები
მამაის ყორღანი
ისტორია
2008 წლის 12 ივნისს მოსკოვში წითელ მოედანზე გამოაცხადეს კონკურსის „რუსეთის შვიდი საოცრების“ შედეგი. რეზულტატის მიხედვით მამაის ყორღანი შევიდა რუსეთის შვიდი საოცრების სიაში.
სქოლიო
კატეგორია:სტალინგრადის ბრძოლის ძეგლები კატეგორია:რუსეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლები ვოლგოგრადის ოლქში კატეგორია:ვოლგოგრადის ღირსშესანიშნაობები
Scream If You Wanna Go Faster
Scream If You Wanna Go Faster — მომღერალ ჯერი ჰოლიუელის მეორე სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 2001 წლის 14 მაისს. მნიშვნელოვანი წარმატება იქონია მასში შეტანილმა სიმღერამ „It's Raining Men“.
სქოლიო
კატეგორია:2001 წლის ალბომები კატეგორია:ჯერი ჰოლიუელის ალბომები კატეგორია:EMI Records-ის ალბომები
რელიგია მონღოლეთში
მინი რელიგია მონღოლეთში - რელიგიური პრაქტიკების ერთობლიობა მონღოლეთში. ტრადიციულად მონღოლეთში დონინანტური რელიგიებია მონღოლური ბუდიზმის სკოლები და მონღოლური შამანიზმი (მონღოლების ხალხური რელიგია). ისტორიულად მონღოლთა იმპერია განიცდიდა ქრისტიანობის (ნესტორიანიზმი და კათოლიციზმი) და ისლამის დიდ გავლენას, მაგრამ ამ რელიგიებმა ქვეყანაში დომინირება ვერ მოიპოვეს. კომუნისტური მმართველობის პერიოდში (1924–1992) ნებისმიერი რელიგიური პრაქტიკა იხშობოდა, მაგრამ 1990–იან წლებში საპარლამენტო რესპუბლიკის გამოცხადების შემდეგ მოხდა მოსახლეობაში სარწმუნოების აღორძინება. 2020 წლის ეროვნული აღწერის თანახმად მონღოლთა 51.7% ბუდისტია, 40.6% არ მიიჩნევს თავს რომელიმე რელიგიის მიმდევრად, 3.2% მუსლიმი (ძირითადად ყაზახური ეროვნების წარმომადგენელი), 2.5% მონღოლთა შამანური ტრადიციის მიმდევარი, 1.3% ქრისტიანი (პროტესრანტი, კათოლიკს ან მორმონი) და 0.7% სხვა რელიგიების მიმდევარი.
ბუდიზმი
ბუდიზმი მონღოლეთის უდიდესი რელიგიაა, რომელსაც 2020 წლის აღწერის მონაცემებით მონღოლეთის მოსახლეობის 51,7% მისდევს. მონღოლური ბუდიზმის ნიშან-თვისებები ტიბეტური ბუდიზმს ემსგავსება, კერძოდ გელუგისა და კაგიუს სკოლებს, მაგრამ იგი საკუთარი გამოკვეთილი მახასიათებლებით გამოირჩევა.
მონღოლეთში ბუდიზმის ისტორია იუანის დინასტიის (1271-1368) იმპერატორების მიერ ტიბეტური ბუდიზმშის მიღებით დაიწყო. მონღოლთა იმპერიის დაშლის შემდეგ მონღოლები დაუბრუნდნენ შამანურ ტრადიციებს, თუმცა XVI და XVII საუკუნეებში ბუდიზმი მონღოლეთში კვლავ გავრცელდა. კომუნისტური მმართველობის დროს (1924–1992 წლებში) ბუდიზმი სხვა რელიგიებთან ერთად ჩახშობილი იყო, მაგრამ 1990-იან წლებში, კომუნისტური მმართველობის დასრულების შემდეგ ქვეყანაში ბუდიზმი კვლავ აღორძინდა. ამას ხელი შეუწყო როგორც სახელმწიფო ინსტიტუტებმა, ასევე ბუდიზმის ახალი, მონოთეისტური რელიგიებით შთაგონებული მიმდინარეობების გავრცელებამ.
მონღოლური შამანიზმი
მონღოლური შამანიზმი, განზოგადებულად მონღოლური ხალხურ რელიგია, ან ზოგჯერ თენგერიზმი აღნიშნავს ანიმისტურ და შამანურ ხალხურ რელიგიას, რომელსაც მონღოლები პრეისტორიული ხანიდან მისდევენ. პრაქტიკის მონღოლური სახელია "ბოო მორგილ". უძველეს პერიოდში შამანისტური რელიგია დაკავშირებული იყო სოციალური ცხოვრების ყოველ ასპექტთან, მათ შორის ტომების ორგანიზაციისთან და ძალაუფლებასთან. ბუდიზმის მიღებამ შამანიზმზე დიდი გავლენა მოახდინა, მოხდა მისი გარკვეული შერწყმა ახალ რელიგიასთან, რომელიც დღესაც იგრძნობა. იმპერიის დაშლის შემდეგ მოსახლეობა შამანიზმს დაუბრუნდა. XX საუკუნის კომუნისტური რესპუბლიკის დროს ხდებოდა ხალხური რდლიგიის სასტიკი რეპრესირება, მაგრამ კომუნიზმის დაცემის შემდეგ იგი გარკვეულწილად აღორძინდა. 2020 წლის აღწერის თანახმად, მონღოლეთის მოსახლეობის 2.5%, ანუ 82.422 ადამიანი იდენტიფიცირდება, როგორც შამანისტი.
მონღოლური შამანიზმი ეფუძვნება სულების და ღმერთების თაყვანისცემას, მათ შორის მთავარი ღმერთის - თენგრტის ("ცა", "ცის ღმერთი" ან "ღმერთი") თაყვანისცემას. მონღოლურ ხალხურ რელიგიაში ჩინგიზ-ყაენი, ითვლება უზენაესი ღმერთის ერთ – ერთ ან მთავარ განასახიერებად. ეს ჩინგიზ-ყაენის მავზოლეუმის გაფორმებაშიც ჩანს, რომელიც მონღოლური შამანიზმის მნიშვნელოვანი ცენტრია.
იუხარი-დაშქესანი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაშქესანის რაიონის სოფლები
რელიგია მონღოლეთში
აბრაამული რელიგიები
მონღოლეთში ქრისტიანობა 42 859 ადამიანის რელიგიაა (2020 წლის აღწერის მონაცემებით), რაც მოსახლეობის 1.3% -ს შეესაბამება. მონღოლეთში პროტესტანტები, კათოლიკეები, მართლმადიდებელი ქრისტიანები და მორმონები ცხოვრობენ.
2020 წლის აღწერის მონაცემებით ისლამი მონღოლეთში 105 500 ადამიანის რელიგიაა, რაც მოსახლეობის 3.2% -ს შეესაბამება. ის ძირითადად ყაზახური ეთნიკური უმცირესობის რელიგიაა, რომელიც მრავლადაა ბაიან-ალგიის და ხოვდის პროვინციის რაიონებში, დასავლეთ მონღოლეთში, თუმცა ყაზახები მთელი მონღოლეთის ტერიტორიაზე ცხოვრობენ.
წყაოოები
კატეგორია:რელიგია მონღოლეთში
ჩესტერფილდი
ჩესტერფილდი (Chesterfield) — ქალაქი დიდ ბრიტანეთში.
ქალაქი ჩესტერფილდი მდებარეობს ინგლისის ცენტრალურ ნაწილში, დერბიშირის საგრაფოს ტერიტორიაზე, ისტ-მიდლენდსის რეგიონში, შეფილდიდან სამხრეთით.
1204 წელს ინგლისის მეფე ჯონ უმიწაწყლომ ჩესტერფილდს ვაჭრობის უფლება მისცა. XIX საუკუნეში ჩესტერფილდი სწრაფად გადაიქცა დიდი ქალაქად, განსაკუთრების მას შემდეგ, რაც ჯორჯ სტეფენსონმა ააგო სარკინიგზო ხაზი ლიდზი — დერბი, რომელიც ჩესტერფილდზე გადიოდა.
ქალაქის სიმბოლოა წმინდა მარიასა და ყველა წმინდანის ტაძრის სამრეკლოს მრუდი (სპირალური) წვერო (აგებულია XIV საუკუნეში).
პარტნიორი ქალაქები
კატეგორია:ინგლისის ქალაქები
ტრიფენეშტი (სინჯერეის რაიონი)
ტრიფენეშტი  (Trifăneşti) — სოფელი მოლდოვაში, სინჯერეის რაიონში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 177 მეტრზე. 2004 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 593 ადამიანს შეადგენდა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:სინჯერეის რაიონის სოფლები
ნოა ბაუმბახი
ნოა ბაუმბახი (ინგლ. Noah Baumbach; დ. 3 სექტემბერი, 1969, ნიუ-იორკი, ნიუ-იორკის შტატი, აშშ) — ამერიკელი რეჟისორი, სცენარისტი და პროდუსერი. ოსკარზე ნომინირებული იყო ორჯერ საუკეთესო ორიგინალური სცენარის კატეგორიაში, ფილმებისთვის „კალმარი და ვეშაპი“ (2005) და „ქორწინების ისტორია“. ასევე მის გადაღებულ ფილმებს მიეკუთვნება „მარგო ქორწილში“ (2007), „საყვარელი ფრენსისი“ (2012), „სანამ ახალგაზრდები ვართ“ (2014) და „მაიროვიცის ოჯახის ისტორიები“ (2017).
ადრეული ცხოვრება
ბაუმბახი ბრუკლინში, ნიუ-იორკში დაიბადა. იგი რომანისტისა და კინოკრიტიკოსის, ჯონათან ბაუმბახისა და The Village Voice-ს კრიტიკოსის, ჯორჯია ბრაუნის მესამე შვილია. 1987 წელს დაასრულა ბრუკლინის მიდვუდის უმაღლესი სკოლა. 1991 წლამდე ვასარის კოლეჯში ინგლისური ფილოლოგიის მიმართულებით სწავლობდა.
კინო-კარიერა
ბაუმბახმა თავისი სადებიუტო ნამუშევარი 26 წლის ასაკში გადაიღო, რომლის სცენარისტიც თავად იყო. ფილმი, სახელწოდებით „ წიხლის კვრა და ყვირილი“ 1995 წელს გამოვიდა და ის მოგვითხრობს ოთხი ბიჭის ისტორიას, რომლებიც კოლეჯში სწავლას ასრულებენ და ცხოვრების გაგრძელებაზე უარს ამბობენ. ფილმში მონაწილეობენ ჯოშ ჰამილტონი, კრის ეიგემენი და კარლოს სკოტი. მისი პრემიერა 1995 წელს ნიუ-იორკის კინოფესტივალზე შედგა. მინი|285x285პქ|დასტინ ჰოპმანი, ნოა ბაუმბახი, ემა ტომპსონი, ბენ შტილერი და ადამ სენდლერი კანის კინოფესტივალზე 2017 წელს. მისი 2005 წელს გამოსული ფილმი, „კალმარი და ვეშაპი“, ნახევრადავტობიოგრაფიული ნამუშევარია და ასახავს ბაუმბახის ბავშვობას, მისი მშობლების განქორწინების გავლენას მასზე და მის ოჯახზე. ფილმში მშობლების როლს ჯონათან ლეთემი და ლორა ლინი ასრულებენ. „ კალმარი და ვეშაპი“ წარმატებული გამოდგა და ის 2005 წელს სანდენსის კინოფესტივალსა და ოსკარზე საუკეთესო ორიგინალური სცენარის კატეგორიაში იყო ნომინირებული. ფილმი ასევე ნომინირებული იყო ოქროს გლობუსის 3 კატეგორიაში.
2019 წელს გამოვიდა ბაუმბახის შემდეგი ფილმი, სახელწოდებით „ქორწინების ისტორია“. ბაუმბახი მისი სცენარის ავტორი და რეჟისორია. ფილმში მთავარ როლებს ადამ დრაივერი, სკარლეტ იოჰანსონი, ლორა დერნი, ალან ალდა, რეი ლიოტა, ჯული ჰეგერტი და მერიტ ვევერი ასრულებენ. ფილმი მოგვითხრობს წყვილის, მსახიობისა (იოჰანსონი) და თეატრის რეჟისორის (დრაივერი) შესახებ.
გავლენები
ბაუმბახმა აღნიშნა, რომ ვუდი ალენმა მასზე „აშკარა გავლენა“ მოახდინა. როგორც რეჟისორი ამბობს, ფილმები „მანჰეტენი“ (1979, რეჟ. ვუდი ალენი), „ ზელიგი “ (1983, რეჟ. ვუდი ალენი), და „ დენი როუზის ბროდვეი “ (1984, რეჟ. ვუდი ალენი) მისთვის განსაკუთრებული მნიშვნელობის მატარებელია. ბაუმბახმა ასევე დაასახელა სხვა რეჟისორებიც, რომლებმაც ზემოქმედება იქონიეს მასზე: ერნსტ ლუბიჩი, მაქს ოფულსი, ჟან რენუარი, რობერტ ალტმენი, პიტერ ბოგდანოვიჩი, სპაიკ ლი, უიტ სტილმენი, სტივენ სპილბერგი და ფრანგული ახალი ტალღის რეჟისორები.
პირადი ცხოვრება
ბაუმბახი მსახიობ ჯენიფერ ჯეისონ ლის 2001 წელს შეხვდა. ისინი 2005 წლის 2 სექტემბერს დაქორწინდნენ და ჰყავთ შვილი, რომერი. ლიმ განქორწინების საბუთები 2010 წელს შეავსო, ხოლო საბოლოოდ, პროცესი 2013 წელს დასრულდა.
2011 წლის დასასრულს ბაუმბახმა რომანტიკული ურთიერთობა დაიწყო მსახიობ, მწერალ და რეჟისორ გრეტა გერვიგთან. ისინი ერთმანეთს 2010 წელს, „გრინბერგის “ გადაღებებზე შეხვდნენ. 2019 წელს მათ შვილი, სახელად ჰაროლდი შეეძინათ.
სქოლიო
კატეგორია:ამერიკელი სცენარისტები კატეგორია:ამერიკელი კინორეჟისორები კატეგორია:დაბადებული 3 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1969 კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მწერლები კატეგორია:XXI საუკუნის ამერიკელი მამაკაცი მწერლები კატეგორია:ამერიკელი მამაკაცი სცენარისტები კატეგორია:ენის ჯილდოს მფლობელები
ვალტერ სანაია
ვალტერ სანაია (დ. 24 სექტემბერი, 1925, ოჩამჩირე, აფხაზეთის სსრ, ამიერკავკასიის სფსრ — გ. 29 ოქტომბერი, 1999, მოსკოვი, რუსეთი) — ქართველი და საბჭოთა ფეხბურთელი, მეკარე. საბჭოთა კავშირის სპორტის ოსტატი (1946).
ბიოგრაფია
იცავდა სოხუმის „დინამოს“, თბილისის „დინამოს“, მოსკოვის „დინამოსა“ და ბაქოს „ნეფტიანიკის“ ღირსებას. საბჭოთა კავშირის ბრინჯაოს პრიზიორი (1946) თბილისის „დინამოს“ შემადგენლობაში. საბჭოთა კავშირის ჩემპიონი (1949), ვიცე-ჩემპიონი (1950), ბრინჯაოს პრიზიორი (1952) და საბჭოთა კავშირის თასის გათამაშების (1950) ფინალისტი მოსკოვის „დინამოს“ შემადგენლობაში.
ორჯერ იყო დასახელებული საბჭოთა კავშირის წლის 33 საუკეთესო ფეხბურთელის სიაში.
თბილისის „დინამოს“ ძირითად შემადგენლობაში საბჭოთა კავშირის ჩემპიონატის ფარგლებში პირველად 1945 წლის 13 მაისს, საკავშირო პირველობის მე-8 ტურის კალენდარულ მატჩში, ლენინგრადის „დინამოს“ წინააღმდეგ გამოვიდა მინდორზე. შეხვედრა თბილისის „დინამოს“ სტადიონზე გაიმართა და მას 30 ათასი ფეხბურთის გულშემატკივარი დაესწრო. დინამოელებმა თამაში ასეთი შემადგენლობით დაიწყეს: ვალტერ სანაია, გრიგოლ გაგუა, ბორის ფროლოვი, არჩილ კიკნაძე, მიხეილ ბერძენიშვილი, გრიგოლ ჭელიძე, გაიოზ ჯეჯელავა, გიორგი ანთაძე, ვიქტორ პანიუკოვი, ვიქტორ ბერეჟნოი და ავთანდილ ღოღობერიძე. დაპირისპირება ვიქტორ პანიუკოვის დუბლის წყალობით თბილისელთა გამარჯვებით, ანგარიშით — 2–1 დამთავრდა.
ვალტერ სანაია 74 წლის ასაკში, 1999 წლის 29 ოქტომბერს გარდაიცვალა. დაკრძალულია მოსკოვში, ტროეკუროვის სასაფლაოზე.
საინტერესო ფაქტები
2015 წლის 24 სექტემბერს ბორის პაიჭაძის სახელობის სტადიონზე „დინამო-არენა“ ვალტერ სანაიას 90 წლისადმი მიძღვნილი საღამო გაიმართა. ფეხბურთელის იუბილე დამსწრე საზოგადეობას მიულოცეს აფხაზეთის მთავრობის თავმჯდომარის მოვალეობის შემსრულებელმა ვახტანგ ყოლბაიამ, ვეტერანმა ფეხბურთელებმა და ვალტერ სანაიას მეგობრებმა. ღონისძიება ოჩამჩირელების კავშირის „ერთობის“ ორგანიზებით გაიმართა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1925 კატეგორია:დაბადებული 24 სექტემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1999 კატეგორია:გარდაცვლილი 29 ოქტომბერი კატეგორია:ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:საბჭოთა ფეხბურთელები კატეგორია:საბჭოთა კავშირის საფეხბურთო ჩემპიონატის ფეხბურთელები კატეგორია:სოხუმის დინამოს ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები კატეგორია:მოსკოვის დინამოს ფეხბურთელები კატეგორია:ბაქოს ნეფთჩის ფეხბურთელები კატეგორია:ტროეკუროვის სასაფლაოზე დაკრძალულები
ახმეროვო (აურგაზის რაიონი)
2010 წლის მონაცემებით, სოფელში ცხოვრობს 67 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ თოლბაზიდან დაშორებულია 25 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ბელოი-ოზერო, რომელიც დაშორებულია 51 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით, მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები შეადგენენ (89%),.
სქოლიო
კატეგორია:აურგაზის რაიონის სოფლები
შაიზარის ალყა
შაიზარის ალყა — ალყა, რომელიც შემორტყმული იყო ქალაქ შაიზარს ქრისტიანთა გაერთიანებული ლაშქრის მიერ. მიმდინარეობდა 1138 წლის 28 აპრილიდან 21 მაისამდე. ერთმანეთს დაუპირისპირდნენ ერთის მხრივ ბიზანტიის იმპერია, ანტიოქიის სამთავრო და ედესის საგრაფო, ხოლო მეორე მხრივ მუნკიდჰიტები და ზენგიდები. ალყა ასეთი შედეგით დასრულდა: შაიზარის ამირამ კომპენსაცია გადაიხადა და თავი ბიზანტიის ვასალად სცნო. ამ კამპანიამ ხაზი გაუსვა ბიზანტიის სუვერენიტეტის შეზღუდულ ხასიათს ჩრდილოეთ ჯვაროსნულ სახელმწიფოებზე და გამოაშკარავა საერთო მიზნის ნაკლებობა იმპერატორსა და ჯვაროსან მმართველებს შორის.
ლიტერატურა
კატეგორია:პირველი ჯვაროსნული ლაშქრობის შემდგომი პერიოდი კატეგორია:XII საუკუნის ბრძოლები
სან-ხოსე-დე-უშუას რაიონი
სან-ხოსე-დე-უშუას რაიონი (Distrito de San José de Ushua) — რაიონი პერუში, აიაკუჩოს რეგიონის პაუკარ-დელ-სარა-სარის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 3 040 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 193 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 11 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 17.33 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:აიაკუჩოს რეგიონის რაიონები კატეგორია:პაუკარ-დელ-სარა-სარის პროვინციის რაიონები
ჯორჯე კრკელიჩი
ჯორჯე კრკელიჩი (დ. 10 სექტემბერი, 1990) — მონტენეგროელი ფეხბურთელი, თავდამსხმელი. 2014 წელს იცავდა საფეხბურთო კლუბ „ზუგდიდის“ ღირსებას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1990 კატეგორია:დაბადებული 10 სექტემბერი კატეგორია:მონტენეგროელი ფეხბურთელები კატეგორია:ნაპრედოკის ფეხბურთელები კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები კატეგორია:ზუგდიდის ფეხბურთელები
ყაზახეთის საპრეზიდენტო არჩევნები (2019)
ყაზახეთის საპრეზიდენტო არჩევნები (2019) — ვადამდელი საპრეზიდენტო არჩევნები ყაზახეთში, რომელიც 2019 წლის 9 ივნისს გაიმართა. ამომრჩეველთა აქტივობამ 77,4% შეადგინა. ხმათა 70,76%-ით გაიმარჯვა ყასიმ-ჟომართ თოყაევმა „ნურ ოტანიდან“.
წინაპირობა
2015 წელს ნურსულთან ნაზარბაევი მეხუთე ვადით აირჩიეს ყაზახეთის პრეზიდენტად; შემდეგი არჩევნების ჩატარება იგეგმებოდა 2020 წელს, მაგრამ, მოულოდნელად, 2019 წლის მარტში ნაზარბაევმა თანამდებობა დატოვა. დროებით პრეზიდენტად დაინიშნა ყასიმ-ჟომართ თოყაევი, რომელმაც ნაადრევი საპრეზიდენტო არჩევნები 2019 წლის 9 ივნისს დანიშნა.
კანდიდატები
ყაზახეთის ცენტრალურმა საარჩევნო კომისიამ დააკმოყიფილა 9 კანდიდატის მოთხოვნა არჩევნებში რეგისტრაციაზე.
მოხსნეს კანდიდატურა ან და უარი ეთქვათ:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საპრეზიდენტო არჩევნები ყაზახეთში
ერთობლივი ალბათური განაწილება
ალბათობის თეორიასა და სტატისტიკაში, ალბათურ სივრცეზე განსაზღვრული შემთხვევითი X, Y, ... ცვლადების ერთობლივი ალბათური განაწილება იძლევა ალბათობას იმისა, რომ ამ ცვლადებიდან თითოეული იღებს მნიშვნელობებს გარკვეულ ინტერვალებში ან დისკრეტულ წერტილებში. ერთობლივი ალბათური განაწილება შესაძლებელია მოიცეს კუმულატიური ალბათური განაწილების ფუნქციით, ალბათური მასის ფუნქციით (დისკრეტული შემთხვევითი ცვლადებისთვის) ან ალბათური სიმკვრივის ფუნქციით (უწყვეტი შემთხვევითი ცვლადებისთვის).
ერთობლივი ალბათური განაწილება იძლევა საშუალებას განისაზღვროს პირობითი და მარგინალური განაწილებები.