cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ბრუნეის კულტურა
ენა
სტანდარტული მალაიური, ენა, რომელზეც ლაპარაკობენ ეთნიკური მალაიელები, არის ბრუნეის ოფიციალური ენა. ამასთან, ბრუნეიში ყველაზე ფართოდ გავრცელებული ენაა ბრუნეი მალაიური, რომელიც დიდად განსხვავდება სტანდარტული მალაიურისგან ისეთი საკითხებით, როგორიცაა გამოთქმა, ლექსიკა და სინტაქსი. გარდა ამისა, არსებობს მრავალი სხვა მალაიური დიალექტი, რომელზეც ადგილობრივი მოსახლეობა საუბრობს, მაგალითად, დაიაკები და იბანი. ამგვარი მალაიური დიალექტების გამოყენება შემცირდა, რადგან ეთნიკურმა კულტურამ ასიმილაცია განიცადა კულტურასთან; ამ დიალექტების ზოგიერთ სახეობას გადაშენების საფრთხე ემუქრება.
ბრუნეიში ასევე გამოიყენება ინგლისური ენა. ის ისწავლება როგორც დაწყებით, ასევე საშუალო საფეხურზე ბრუნეის სკოლებში და ხშირად ჩანს მთელ ქვეყანაში ქუჩის საგზაო ნიშნებზე. ასევე ფართოდ გამოიყენება ჩინური მანდარინი, ენა, რომელსაც უმცირესობაში მყოფი ჩინური საზოგადოება იყენებს. მიუხედავად იმისა, რომ ოფიციალურად არ არის აღიარებული, ეს ენა ისწავლება ჩინეთის მიერ მართულ ზოგიერთ სკოლაში და არჩევითი საგანია სახელმწიფო ბრუნეის უნივერსიტეტ დარუსალამში. ჩინურ დიალექტებზე, როგორიცაა ჰოკინი, ჩვეულებრივ ლაპარაკობენ ჩინურ საზოგადოებაში, თუმცა მათი გამოყენება მცირდება, რადგან ახალგაზრდა თაობამ დიალექტების ნაცვლად ჩინური მანდარინი  აირჩია.
რელიგია
ისლამი არის ბრუნეის ოფიციალური რელიგია. მუსლიმები მოსახლეობის 78% -ს შეადგენს. ბრუნეის კონსტიტუციაში ნათქვამია, რომ „ბრუნეის დარუსალამის რელიგია უნდა იყოს მუსლიმური რელიგია ამ რელიგიის შაფიტური სექტის თანახმად“, თუმცა იგი ასევე უზრუნველყოფს რელიგიურ თავისუფლებას, თუმცა შეზღუდვებითაც. მმართველი მონარქი გამოსახულია, როგორც ქვეყანაში ისლამის დამცველი იმ სისტემის ქვეშ, რომელსაც მალაის ისლამურ მონარქია უწოდებენ, მაშინ, როდესაც სახელმწიფოს რელიგიურ საქმეთა სამინისტრო ბრუნეიში ისლამს ოფიციალურად უწყობს ხელს.
2014 წელს ბრუნეიმ საკამათოდ მიიღო შარიათის კანონი და გახდა აღმოსავლეთ აზიის პირველი ქვეყანა, რომელმაც ეს გააკეთა. ეს კანონები ვრცელდება ქვეყანაში არამუსლიმებზე, რის გამოც მკაცრად გააკრიტიკა ისეთმა საერთაშორისო ორგანიზაციებმა, როგორიცაა გაერო და საერთაშორისო ამნისტია. შარიათის კანონის შემოღებამდე ბრუნეიმ უკვე მიიღო რელიგიურად მოტივირებული კანონები, როგორიცაა ქვეყანაში ალკოჰოლის გაყიდვის აკრძალვა.
ქრისტიანები და ბუდისტები ბრუნეიში არამუსლიმთა უდიდეს ნაწილს წარმოადგენენ. აქ არის რამდენიმე ქრისტიანული ეკლესია, ჩინეთის ბუდისტური ან დაოისტური ტაძრები და ინდუისტური ტაძრები, მაგრამ ამ არამუსლიმურ ჯგუფებს სალოცავო ადგილები არ გააჩნიათ. მათ არ აქვთ უფლება ჰქონდეთ თავიანთი რელიგიის ხილული ნიშნები ან აჩვენონ ისინი თავიანთ შენობაში. დაუშვებელია ამ რელიგიების პროზელიტიზაცია ან სხვების სარწმუნოებაზე მოქცევა. არამუსლიმი ქალი, რომელიც მუსლიმზეა დაქორწინებული, კანონით მოეთხოვება ისლამის მიღებას.
სპორტი
ფეხბურთი არის ძალიან სპორტის ყველაზე პოპულარული  სახეობა ბრუნეიში.
ბრუნეის სპორტსმენებმა მსოფლიო ასპარეზზე იასპარეზეს ისეთ შეჯიბრებში, როგორიცაა ოლიმპიური თამაშები, თანამეგობრობის თამაშები და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის თამაშები. 1996, 2000 და 2004 წლების ოლიმპიურ თამაშებში ბრუნეიმ გაგზავნა ერთი კონკურენტი სპორტსმენი, ხოლო 2012 წლის ლონდონის ოლიმპიურ თამაშებზე მან გაგზავნა ორი სპორტსმენი, მათ შორის მისი პირველი ქალი ოლიმპიური წარმომადგენელი. მიუხედავად იმისა, რომ 1990 წლის გამოშვების შემდეგ მან თანამეგობრობის თამაშებში სპორტსმენები გაგზავნა, ბრუნეის სპორტსმენებს ამ თამაშებზე მედლები ჯერ არ მიუღიათ. 1999 წლის სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის თამაშებს მასპინძლობდა ბრუნეი.
გიორგი ხუციშვილი
გიორგი ხუციშვილი (დ. 15 ნოემბერი 1948, თბილისი — გ. 4 ოქტომბერი, 2013, თბილისი) — ქართველი ფილოსოფოსი, კონფლიქტოლოგი, საზოგადო მოღვაწე.
ბიოგრაფია
1971 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მექანიკა-მათემატიკის ფაკულტეტი. 1980–1988 წლებში იყო ფილოსოფიის ინსტიტუტის მეცნიერ-თანამშრომელი; 1982–1992 წლებში თბილისის უცხო ენათა ინსტიტუტის დოცენტი; 1992–1993 წლებში ადამიანის უფლებათა დაცვისა და ეროვნებათაშორისი ურთიერთობის სახელმწიფო კომიტეტის კონფლიქტების ანალიზის ცენტრის ხელმძღვანელი; 1994 წელს დააარსა დამოუკიდებელი ორგანიზაცია კონფლიქტების და მოლაპარაკებების საერთაშორისო კვლევითი ცენტრი (ICCN), 1995–2013 წლებში გამოსცემდა ჟურნალებს: „დრო მშვიდობისა“, „კონფლიქტები და მოლაპარაკებები“, „კონფლიქტის ალტერნატივა“ და სხვა. წლების მანძილზე იგი მიწვეული იყო და პროფესორად მუშაობდა საქართველოსა და მსოფლიოს სხვადასხვა უნივერსიტეტში. გიორგი ხუციშვილმა წვლილი შეიტანა თეორიული აზროვნებისა და უსასრულობის არსის კვლევაში ფილოსოფიისა და მათემატიკის ურთიერთმიმართების საფუძველზე (1970–1980-იანი წლები). კონფლიქტებისა და მშვიდობის მეცნიერების დარგის საქართველოში დამკვიდრებასა და განვითარებას იგი 1990-იანი წლებიდან სიცოცოხლის ბოლომდე ემსახურებოდა. 20 მონოგრაფიის და 72 სამეცნიერო ნაშრომის ავტორია. გამოქვეყნებული აქვს მრავალი პუბლიცისტური წერილი. მისი ბიოგრაფია შეტანილია ცნობარებში: „International Directory of Distinguished Leadership“ და „International Who’s Who of Intellectuals“. გარდაიცვალა 2013 წლის 4 ოქტომბერს, 64 წლის ასაკში.
სქოლიო
კატეგორია:ქართველი კონფლიქტოლოგები კატეგორია:ქართველი საზოგადო მოღვაწეები კატეგორია:დაბადებული 15 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1948 კატეგორია:გარდაცვლილი 4 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2013 კატეგორია:საბურთალოს პანთეონში დაკრძალულები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები გ
ანტონია პორტუგალიელი
ბიოგრაფია
ანტონია დაიბადა 1845 წლის 17 თებერვალს ლისაბონში. იგი იყო პორტუგალიის დედოფალ მარია II-ისა და მისი მეორე მეუღლისა და თანამმართველის, მეფე ფერნანდუ II-ის უმცროსი ქალიშვილი. დედის მხრიდან იგი იყო ბრაზილიის იმპერატორ პედრუ I-ის შვილიშვილი, პედრუ II-ის მამიდაშვილი და ავსტრიის იმპერატორ ფრანც II-ისა და ესპანეთის მეფე კარლ IV-ის შვილთაშვილი. მისი ორი ძმა, პედრუ V და ლუიშ I შემდგომში პორტუგალიის მეფეები გახდნენ, ხოლო ლუიშის ხაზით ანტონია პორტუგალიის მეფე კარლუშ I-ს მამიდად ერგება.
1861 წლის 12 სექტემბერს ანტონია დაქორწინდა ჰოენცოლერნის მთავარ ლეოპოლდზე, რომელთანაც შეეძინა სამი ვაჟი:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 17 თებერვალი კატეგორია:დაბადებული 1845 კატეგორია:გარდაცვლილი 27 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1913 კატეგორია:ბრაგანსები კატეგორია:პორტუგალიის ინფანტები კატეგორია:დედოფალ მარია ლუიზას ორდენის კავალრები კატეგორია:წმინდა იზაბელის ორდენის კავალრები
სან-ვისენტე-დე-ლა-სონსიერა
სან-ვისენტე-დე-ლა-სონსიერა (San Vicente de la Sonsierra) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ლა-რიოხის პროვინციის აროს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 48,56 კმ². მოსახლეობა — 996 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ლა-რიოხის მუნიციპალიტეტები
სვერდლოვი (სომხეთი)
სვერდლოვი (Սվերդլով) — სოფელი სომხეთში, ლორეს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 500 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 157 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 45 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 25.52 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლორეს პროვინციის სოფლები
ოკუვირის რაიონი
ოკუვირის რაიონი (Distrito de Ocuviri) — რაიონი პერუში, პუნოს რეგიონის ლამპის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 4 230 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 244 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 2.6 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 878.26 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პუნოს რეგიონის რაიონები კატეგორია:ლამპის პროვინციის რაიონები
ნეპალის ქალაქების სია
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნეპალის ქალაქები
ბაიანი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ბაიანი შეიძლება აღნიშნავდეს:
გრიგოლ ბედიაშვილი
გრიგოლ (გია) ბედიაშვილი (დ. 2 თებერვალი, 1980, რუსთავი) — ქართველი ფეხბურთელი, მეკარე.
სანაკრებო
მისი სტაბილური თამაში შეუმჩნეველი არ დარჩენია საქართველოს ეროვნული ნაკრების მთავარ მწვრთნელ ექტორ რაულ კუპერს და 2008 წლის შემოდგომაზე ეროვნულ ნაკრებში გამოიძახა, თუმცა ბედიაშვილის დებიუტი ეროვნულ ნაკრებში 2009 წლის 10 ივნისს ალბანეთთან ამხანაგურ შეხვედრაში შედგა. ბედიაშვილმა შესანიშნავად გაართვა თავი ამ ტვირთს, თუმცა ერთადერთი შეცდომა დაუშვა და მეტოქემ თამაში წაგებისგან იხსნა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1980 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:რუსთავის მეტალურგის ფეხბურთელები კატეგორია:ნორჩი დინამოელის ფეხბურთელები კატეგორია:ბათუმის დინამოს ფეხბურთელები კატეგორია:ვიტ ჯორჯიას ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 2 თებერვალი კატეგორია:საქართველოს ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები
ლურუაკო
ლურუაკო (Luruaco) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ატლანტიკოს დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 28.097 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 246 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ატლანტიკოს დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ჩოვდარი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ჩოვდარი შეიძლება აღნიშნავდეს:
ალმასხან გუგუშვილი
ალმასხან შოთას გუგუშვილი (დ. 7 ოქტომბერი, 1937, თბილისი, — გ. 10 დეკემბერი, 2003, იქვე) — ქართველი ინჟინერ-ელექტრიკოსი; ტექნიკის მეცნიერებათა დოქტორი (1986), პროფესორი (1991).
დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ავტომატიკისა და გამოთვლითი ტექნიკის ფაკულტეტი (1960). 1960–1963 მუშაობდა თბილისის ხელსაწყოთმშენებლობის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში. 1967 წლიდან იყო საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტის ავტომატიკისა და ტელემექანიკის კათედრის დოცენტი, 1977 წლიდან — ამავე კათედრის გამგე. გუგუშვილის სამეცნიერო და მეთოლოგიური შრომები ეხება არაწრფივი სისტემების იდენტიფიკაციას, ოპტიმალური და ადაპტური მართვის თეორიას, გამოსახულების ციფრული დამუშავებისა და კომპიუტერული გრაფიკის აქტუალურ საკითხებს, ენერგეტიკის თეორიის გამოყენებას მართვის თეორიაში. 2001 წელს მისი ხელმძღვანელობით საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ხელნაწერთა ინსტიტუტში ჩატარდა სამუშაოები ხელოვნური კლიმატის მართვის სისტემის შესაქმნელად. 2004 წელს მიენიჭა საქართველოს სახელმწიფო პრემია (გარდაცვალების შემდეგ). დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (2003).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 7 ოქტომბერი კატეგორია:დაბადებული 1937 კატეგორია:გარდაცვლილი 10 დეკემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 2003 კატეგორია:ქართველი ინჟინრები კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები კატეგორია:თბილისში დაბადებულები ა
მოლაჰასანლი (მრავალმნიშვნელოვანი)
მოლაჰასანლი შეიძლება აღნიშნავდეს:
შაკოსკა
შაკოსკა (Chakoska) — იტალიელი მხატვრის, ამედეო მოდილიანის ნახატი, შესრულებული 1917 წელს. სურათი შეიქმნა საფრანგეთის დედაქალაქ პარიზში. „შაკოსკა“ ინახება ბრაზილიაში, სან-პაულუს ხელოვნების მუზეუმში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამედეო მოდილიანის ნახატები
ლუმბრერასი
ლუმბრერასი (Lumbreras) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ლა-რიოხის პროვინციის კამერო-ნუევოს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 142,92 კმ². მოსახლეობა — 152 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ლა-რიოხის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ლა-რიოხის ქალაქები
კალიმა (ვალიე-დელ-კაუკა)
კალიმა (Calima) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ვალიე-დელ-კაუკის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1.211 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 15 111 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 13.09 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 1 154 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვალიე-დელ-კაუკის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
თეღუტი (ლორე)
თეღუტი (Թեղուտ) — სოფელი სომხეთში, ლორეს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 750 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 755 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 79 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 9.51 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლორეს პროვინციის სოფლები
რალფ ნორმან ენჯელი
ბიოგრაფია
მინი| ენჯელის დაბადების ადგილი, ჰაი ჰოლბიჩის ქუჩაზე ენჯელი თომას ენჯელ ლეინის და მერი ლეინ ბრიტანის ექვსი შვილიდან ერთ – ერთი იყო. დაიბადა, ჰოლბიჩში, ლინკოლნშირში, ინგლისში. მისი სრული სახელი რალფ ნორმან ენჯელ ლეინი იყო, მაგრამ მოგვიანებით მიიღო ენჯელი როგორც მისი ერთადერთი გვარი. იგი სწავლობდა ინგლისის რამდენიმე სკოლაში, ალექსანდრე რიბოტის სახელობის ლიცეუმში, სანტ-ომერში, საფრანგეთში და ჟენევის უნივერსიტეტში.
ჟენევაში,ენჯელმა იგრძნო, რომ ევროპა "უიმედოდ იყო ჩაფლული გადაუჭრელ პრობლემებში". შემდეგ, ჯერ კიდევ მხოლოდ 17 წლის ასაკში, ის ემიგრაციაში წავიდა შეერთებული შტატების დასავლეთ ნაწილში, სადაც მან მრავალი წლის განმავლობაში იმუშავა ვაზის დამრგველად, სარწყავი-თხრილის მუშად, ფოსტის გადამზიდავად, და შემდეგ, მის ბუნებრივ უნარებთან ახლოს, როგორც St. Louis Globe-Democrat-ის რეპორტიორად და მოგვიანებით სან-ფრანცისკოს ქრონიკისათვის.
მცირე საოჯახო საკითხების გამო იგი ინგლისში დაბრუნდა 1898 წელს, შემდეგ საცხოვრებლად პარიზში გადავიდა ინგლისურენოვან Daily Messenger– ის ქვე – რედაქტორად სამუშაოდ შემდეგ კი როგორც გაზეთ Eclair– ის თანამშრომელი. ამ პერიოდის განმავლობაში იგი მუშაობდა ასევე, როგორც ფრანგი კორესპონდენტი ზოგიერთი ამერიკული გაზეთისათვის, რომელთაც ის უგზავნიდა სტატიებს დრეიფუსის საქმის განვითარებასთან დაკავშირებით. 1905–1912 წლებში, იგი გახდა პარიზის გაზეთ Daily Mail -ის რედაქტორი.
კვაჭი კვაჭანტირაძე (პერსონაჟი)
„კვაჭი კვაჭანტირაძე“ — მიხეილ ჯავახიშვილის რომან კვაჭი კვაჭანტირაძის ანტაგონისტი. თავისი ავანტურული ცხოვრებით ის მოიპოვებს დიდძალ ქონებას, რუსეთში დაუახლოვდება რასპუტინს და სამეფო ოჯახს. მოივლის მთელ ევროპას, გამოიცვლის საყვარლებს, მამას გაუყიდის სახლს, ბოლოს ციხეშიც აღმოჩნდება და აქაც თაღლითური გზით პატიმარს გააცურებს და თავს გამოაყვანინებს გარეთ.
რალფ ნორმან ენჯელი
ბიოგრაფია
1930-იანი წლების შუა პერიოდიდან ენჯელი აქტიურად აწარმოებდა კამპანიას გერმანიის, იტალიისა და იაპონიის აგრესიული პოლიტიკის საწინააღმდეგოდ. იგი გაემგზავრა შეერთებულ შტატებში 1940 წელს მეორე მსოფლიო ომში ბრიტანეთისთვის ამერიკის მხარდაჭერის მოსაპოვებლად და იქ დარჩა მანამ, სანამ მისი ავტობიოგრაფია გამოქვეყნდებოდა, 1951 წელს. იგი მოგვიანებით დაბრუნდა ბრიტანეთში და გარდაიცვალა 94 წლის ასაკში, კროიდონში, სარის საგრაფოში.
კვაჭი კვაჭანტირაძე (პერსონაჟი)
კვაჭი კვაჭანტირაძის განსახიერება ხელოვნებაში
კინოს გადაღების მრავალი მცდელობა ყოფილა. დაწერილია სცენარი, თუმცა მხატვრული ფილმი ჯერ არ გადაღებულა. 2000-იან წლებში რეჟისორმა დავით (თეიმურაზ) სიხარულიძემ რომანის მიხედვით შექმნა ანიმაციური სერიალი — „კვაჭის თავგადასავალი“.
მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2002: ფინალი
მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2002-ის ფინალი გაიმართა 2002 წლის 30 ივნისს, იოკოჰამაში, საერთაშორისო სტადიონზე. ბრაზილიის ეროვნულმა ნაკრებმა დაამარცხა გერმანიის ეროვნული ნაკრები, ანგარიშით 2-0. ორივე გოლი გაიტანა ტურნირის ბომბარდირმა რონალდომ, რითაც მან ბრაზილიის ნაკრებს მსოფლიო ჩემპიონის მეხუთე ტიტული მოუპოვა. ეს ამ გუნდების პირველი მატჩი იყო მსოფლიო ჩემპიონატებზე.
კვაჭი კვაჭანტირაძე (პერსონაჟი)
სქოლიო
კატეგორია:კვაჭი კვაჭანტირაძე კატეგორია:გამოგონილი პერსონაჟები
მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2002: ფინალი
ბრაზილიამ მოიგო ჩემპიონატის შვიდივე მატჩი დამატებითი დროსა და პენალტების სერიის გარეშე, რაც მსოფლიო ჩემპიონატების რეკორდია. გერმანიამ წააგო მეოთხე ფინალური მატჩი, რაც ასევე რეკორდული მაჩვენებელია. ამავე დროს, ეს მატჩი იყო ზედიზედ მესამე ფინალი ბრაზილიელი კაფუსთვის, რომელმაც ითამაშა 1994 წლისა და 1998 წლის ფინალებში, რაც მსოფლიო რეკორდია.
რალფ ნორმან ენჯელი
ბიოგრაფია
იგი დაქორწინდა ბეატრის კუველიეზე, მაგრამ ისინი დაშორდნენ და იგი ბოლო 55 წლის განმავლობაში მარტო ცხოვრობდა.
მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2002: ფინალი
გზა ფინალამდე
ორივე გუნდმა პირველი ადგილი დაიკავა საკუთარ ჯგუფებში. გერმანიამ მშრალად მოიგო პლეი-ოფის ეტაპი, ბრაზილია კი ამ ეტაპზე გაუშვა მხოლოდ ერთი გოლი ინგლისისგან.
რალფ ნორმან ენჯელი
ბიოგრაფია
მისი ნობელის პრემიის მედალი და თანმხლები გრაგნილი იმპერიული ომის მუზეუმში ინახება.
მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2002: ფინალი
გერმანია
ჩემპიონატის დაწყებამდე გერმანიას დააკლდა რამდენიმე ფეხბურთელი ტრავმის გამო. მათ შორის იყო გერმანული ფეხბურთის ამომავალი ვარსკვლავი სებასტიან დაისლერი, რომელმაც ავსტრიასთან ამხანაგური მატჩის დროს მიიღო მუხლის ტრავმა. ამავე მიზეზით დააკლდნენ ნაკრებს მველები იენს ნოვოტნი, კრისტიან ვერნსი და ნახევარმცველი მეჰმეთ შოლი.
რალფ ნორმან ენჯელი
დიდი ილუზია
ენჯელი ყველაზე მეტად ახსოვთ მისი 1909 წლის პამფლეტით, ევროპის ოპტიკური ილუზია, რომელიც მომდევნო წლებში გამოქვეყნდა, როგორც წიგნი, დიდი ილუზია. (ანტი საომარი ფილმი La Grande Illusion -ის სათაური, სწორედ მისი პამფლეტისგან წარმოდგება).
მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2002: ფინალი
გერმანია
გერმანია მოხვდა ჯგუფში ირლანდიის ნაკრებთან და დაბალრეიტინგიან საუდის არაბეთის და  კამერუნის ნაკრებებთან. გერმანია არ მოიაზრებოდა ტურნირის ფავორიტებს შორის ევრო 2000-ს ჩაგდების შემდეგ.
რალფ ნორმან ენჯელი
სქოლიო
კატეგორია:ნობელის პრემიის ლაურეატები მშვიდობის განმტკიცებაში კატეგორია:ინგლისელი ნობელის პრემიის ლაურეატები კატეგორია:ინგლისელი აგნოსტიკოსები
მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატი 2002: ფინალი
გერმანია
გერმანიამ მოიგო პირველივე მატჩი საუდის არაბეთის წინააღმდეგ 8-0. მიროსლავ კლოზემ შეასრულა ჰეტ-თრიკი. გერმენელთაგან ექვსმა სხვადასხვა ფეხბურთელმა გაიტანა გოლი. მეორე მატჩში ირლანდიის წინააღმდეგ გერმანია იგებდა 1-0-ს მთელი მატჩის განმავლობაში, მაგრამ ირლანდიელმა რობი კინმა გაათანაბრა მატჩის დასრულებამდე რამდენიმე წუთით ადრე. გერმანიას სჭირდებოდა გამარჯვება მესამე მატჩში ჯგუფში პირველი ადგილის დასაკავებლად. გერმანიამ მარტივად მოიგო 2-0 და კლოზემ გაიტანა მეხუთე გოლი ტურნირზე. გერმანიამ დაიკავა პირველი ადგილი 7 ქულით
მერვედფინალში გერმანია შეხვდა პარაგვაის ნაკრებს, რომელიც გავიდა მეორე ადგილზე B ჯგუფში. მატჩის ერთადერთი გოლი გაიატანა ოლივერ ნოივილმა 88-ე წუთზე. მეოთხედფინალში გერმანია შეხვდა აშშ-ის ნაკრებს. მატჩის ერთადერთო გოლი 38-ე წუთზე გაიტანა მიხაელ ბალაკმა ნახევარფინალში გერმანიას დაუპირისპირდა ტურნირის თანამასპინძელი სამხრეთ კორეის ნაკრები. მატჩის 71-ე წუთზე ბალაკმა მიიღო ტურნირზე მეორე ყვითელი ბარათი და შესაბამისად, დისკვალიფიკაცია შემდეგ მატჩში. ოთხი წუთის შემდეგ მანვე გაიატანა გამარჯვების გოლი და გერმანია გავიდა ფინალში.
ბრაზილია
წინა მსოფლიო ჩემპიონატზე ბრაზილიამ მიაღწია ფინალამდე, მაგრამ დამარცხდა საფრანგეთის ნაკრებთან 0-3. 2002 წლის ჩემპიონატზე გუნდს უკვე ახალი მწვრთნელი ჰყავდა ლუიშ ფელიპე სკოლარის სახით. სკოლარი ნაკრებს უფრო აგრესიული სტილით ათამაშებდა, რაც განსხვავდებოდა ბრაზილიის ნაკრების წინა წლების დახვეწილი სტილისგან. ნახევარმცველმა ჟუნინიო პაულისტამ ჩემპიონატის დაწყებამდე ინტერვიუში განაცხადა რომ გუნდიცა და გულშემატკივარიც პესიმისტურად იყო განწყობილი მომავალი ჩემპიონატის მიმართ.
მერვეფინალში ბრაზილია შეხვდა H ჯგუფის მეორეადგილოსან ბელგიას და დაამარცხა ის 2-0. გოლები გაიტანეს რივალდომ 67-ე და რონალდომ 87-ე წუთებზე. მეოთხედფინალში ინგლისის წინააღმდეგ ბრაზილიამ მიიღო ადრეული გოლი მაიკლ ოუენისგან 23-ე წუთზე. რივალდომ პირველივე ტაიმში გაათანაბრა, მეორე ტაიმში კი რონალდინიომ დააწინაურა ბრაზილია. მანვე გოლიდან შვიდ წუთში მიიღო წითელი ბარათი. ბრაზილიამ მოახერხა ანგარიშის შენარჩუნება. ნახევარფინალში ბრაზილიის მეტოქე კვლავ თურქეთი იყო. მეორე ტაიმის დასაწყისშივე რონალდომ გაიტანა მატჩის ერთადერთი გოლი.
სქოლიო
ფინალი კატეგორია:მსოფლიო საფეხბურთო ჩემპიონატის ფინალები
ჟანა ებიუტერნი ყვითელ სვიტერში
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამედეო მოდილიანის ნახატები
დავით საჯაია
დავით საჯაია (დ. 23 აგვისტო, 1993) — ქართველი ფეხბურთელი, ბოლნისი „სიონის“ მცველი.
2014-15 წლებში იცავდა თბილისის „დინამოს“ ღირსებას.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1993 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის ლოკომოტივის ფეხბურთელები კატეგორია:რუსთავის მეტალურგის ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები კატეგორია:ბოლნისის სიონის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 23 აგვისტო
საეკლესიო გალობის უმაღლესი სასწავლებელი
გიორგი მთაწმინდელის სახელობის საეკლესიო გალობის უმაღლესი სასწავლებელი — გიორგი მთაწმინდელის სახელობის საეკლესიო გალობის უმაღლესი სასწავლებლის მისიაა წამყვანი როლი შეასრულოს საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის ღვთისმსახურებაში მრავალსაუკუნოვანი ქართული ტრადიციული საეკლესიო გალობის საყოველთაო აღორძინებასა და დამკვიდრებაში.
ისტორია
სასწავლებელი დაარსდა 2006 წელს საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის, მცხეთა–თბილისის მთავარეპისკოპოსის, ბიჭვინთისა და ცხუმ–აფხაზეთის მიტროპოლიტის ილია II-ის ინიციატივით. სასწავლებლის შემქნის სათავეებთან იდგნენ ასევე მამა დავითის მონასტრის არქიმანდრიტი იოანე (კიკვაძე) და ქართული ხალხური სიმღერა-გალობის დიდი მოამაგე ანზორ ერქომაიშვილი. ინიციატივას გვერდით დაუდგა ბიზნესმენი ივანე ჩხარტიშვილი, რომლის ფინანსური მხარდაჭერით შესაძლებელი გახდა სასწავლებლის ჩამოყალიბება.
უმაღლესი სასწავლებელი ახორციელებს საეკლესიო მუსიკისა და საეკლესიო მუსიკათმცოდნეობის საგანმანათლებლო პროგრამებს უმაღლესი განათლების ორ საფეხურზე (საეკლესიო მუსიკის საბაკალავრო და საეკლესიო მუსიკისმცოდნეობის სამაგისტრო პროგრამებზე); სასწავლებელში ფუნქციონირებს მოსამზადებელი განყოფილება, სადაც აბიტურიენტებს შესაძლებლობა აქვთ მოემზადონ როგორც ერთიანი ეროვნული, ისე შიდა მისაღები გამოცდებისათვის.
სასწავლებელში ფუნქციონირებს საეკლესიო მუსიკისა და ქართული ხალხური სიმღერის კათედრა და შესაბამისი პროფილის ორი სახელოსნო — ანზორ ერქომაიშვილისა და მალხაზ ერქვანიძის. კვალიფიციური პედაგოგები სტუდენტებს შეასწავლიან ტრადიციულ ქართულ საგალობლებსა და სხვადასხვა კუთხის ქართულ ხალხურ სიმღერებს, მუსიკის თეორიას, სოლფეჯიოს, ქართული საეკლესიო მუსიკის ისტორიასა და თეორიას, ქართულ ხალხურ საკრავებს, ახალსა და ძველ აღთქმას, დოგმატიკას, ლიტურგიკას, ლიტურგიკულ კითხვას, მუსიკალურ ინფორმატიკას, საქართველოსა და საქართველოს ეკლესიის ისტორიას და სხვა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საქართველოს უმაღლესი სასწავლებლები
კარის წინ მჯდომარე ჟანა ებიუტერნი
„კარის წინ მჯდომარე ჟანა ებიუტერნი“ (Jeanne Hébuterne davanti ad una porta) — იტალიელი მხატვრის, ამედეო მოდილიანის ნახატი, შესრულებული 1919 წელს. შეიქმნა საფრანგეთის დედაქალაქ პარიზში. სურათზე გამოსახულია ამედეო მოდილიანის ჩვეული მოდელი და მისი არაოფიციალური მეუღლე ჟანა ებიუტერნი. იგი პარიზის კერძო კოლექციის ნაწილია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამედეო მოდილიანის ნახატები
ლოგრონიო
ლოგრონიო (Logroño) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ლა-რიოხის პროვინციის ლოგრონიოს კომარკის შემადგენლობაში. ლა-რიოხის ავტონომიური გაერთიანების ადმინისტრაციული ცენტრი. ფართობი — 79,6 კმ². მოსახლეობა — 152 485 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ლა-რიოხის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:ლა-რიოხის ქალაქები
ჰილვერსუმი
ჰილვერსუმი (Hilversum) — ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეული და ქალაქი ნიდერლანდებში, ჩრდილოეთ ჰოლანდიის პროვინციის აღმოსავლეთ ნაწილში.
სქოლიო
კატეგორია:ნიდერლანდების ქალაქები
ანრი-ჟორჟ კლუზო
ანრი-ჟორჟ კლუზო (Henri-Georges Clouzot; დ. 20 ნოემბერი, 1907, ნიორი — გ. 12 იანვარი, 1977, პარიზი) — ფრანგი რეჟისორი, სცენარისტი და პროდიუსერი. გადაღებული აქვს 1950-იანი წლების ერთ-ერთი საუკეთესო ფილმები. მეტწილად ცნობილია თრილერის ჟანრის ფილმებით.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ფრანგი კინორეჟისორები კატეგორია:დაბადებული 20 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1907 კატეგორია:გარდაცვლილი 12 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 1977
კახაბერ კაკაშვილი
კახაბერ 'კახა' კაკაშვილი (დ. 26 ივნისი, 1993) — ქართველი ფეხბურთელი, რუსთავის „მეტალურგის“ საყრდენი ნახევარმცველი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1993 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:ცხინვალის ფეხბურთელები კატეგორია:რუსთავის მეტალურგის ფეხბურთელები კატეგორია:დაბადებული 26 ივნისი
მალამბო (ატლანტიკო)
მალამბო (Malambo) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ატლანტიკოს დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 191.726 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 108 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ატლანტიკოს დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
ნესტარესი
ნესტარესი (Nestares) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ლა-რიოხის პროვინციის კამერო-ნუევოს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 21,61 კმ². მოსახლეობა — 80 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ლა-რიოხის მუნიციპალიტეტები
წაღკაბერი
წაღკაბერი (Ծաղկաբեր) — სოფელი სომხეთში, ლორეს პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 750 მეტრზე. 2008 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 1 303 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 36 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 35.73 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ლორეს პროვინციის სოფლები
დიდი ბუკჰემი
მინი|ჰაი-სტრიტი დიდ ბუკჰემში.
დიდი ბუკჰემი (Great Bookham) — სოფელი სარის საგრაფოში (ინგლისი). მდებარეობს ლეზერჰედს და გილდფორდს შორის. დიდი და პატარა ბუკჰემები წარმოადგენენ ბოჩემის ანგლოსაქსურ დასახლებებს. დიდ ბუკჰემში მდებარეობს რკინიგზის სადგური.
სქოლიო
კატეგორია:სარის საგრაფოს სოფლები
პალკის რაიონი (ლამპა)
პალკის რაიონი (Distrito de Palca) — რაიონი პერუში, პუნოს რეგიონის ლამპის პროვინციაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 4 020 მეტრზე. 2007 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 2 105 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 4.3 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 483.96 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პუნოს რეგიონის რაიონები კატეგორია:ლამპის პროვინციის რაიონები
ხოსეპ ბართომეუ
ხოსეპ მარია ბართომეუ ფლორეტა (Josep Maria Bartomeu Floreta; დ. 6 თებერვალი, 1963, ბარსელონა, ესპანეთი) — ესპანელი მეწარმე. საფეხბურთო კლუბ „ბარსელონის“ მე-40 პრეზიდენტი 2014 წლიდან 2020 წლამდე.
ესპანურ გუნდში ხოან ლაპორტას პრეზიდენტობის პერიოდში იყო სამეთვალყურეო საბჭოს წევრი და საკალათბურთო და სახელბურთო მიმდინარეობების თავმჯდომარე. 2010 წლის ივლისში, სანდრო როსელის გაპრეზიდენტების შემდეგ დაიკავა ვიცე-პრეზიდენტის თანამდებობა. ამ პოსტზე ბართომეუმ 2014 წლის 23 იანვრამდე იმუშავა, როდესაც სანდრო როსელი ე.წ. „ნეიმარის საქმესთან“ დაკავშირებით ატეხილი სკანდალის გამო გადადგა. მას შემდეგ 2015 წლის 18 ივლისამდე ასრულებდა პრეზიდენტის მოვალეობას. ხოსეპ მარია ბართომეუმ „ბარსელონას“ საპრეზიდენტო არჩევნებში 54.63%-ით გაიმარჯვა. 2020 წლის 27 ოქტომბერს გადადგა.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1963 კატეგორია:დაბადებული 6 თებერვალი კატეგორია:ესპანელი მეწარმეები კატეგორია:ბარსელონის პრეზიდენტები
კანდელარია (ვალიე-დელ-კაუკა)
კანდელარია (Candelaria) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ვალიე-დელ-კაუკის დეპარტამენტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 815 მეტრზე. 2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 68 820 ადამიანს შეადგენდა, სიმჭიდროვე 241.47 ადამიანი კმ²-ზე. ფართობი 285 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვალიე-დელ-კაუკის დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
გიორგი გუგუშვილი
გიორგი (გია) ბონდოს ძე გუგუშვილი (დ. 16 აგვისტო, 1952, თბილისი) — ქართველი მხატვარი.
დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემია (თსსა) 1977 წელს (პროფ. კ. მახარაძის სახელოსნო). 1983–1989 წლებში ასწავლიდა თბილისის მხატვრის სახლთან არსებულ ს. ქობულაძის სახელობის ნატიფი ხელოვნების სტუდიაში. 1987–1996 წლებში იყო საქართველოს მხატვართა კავშირის გამგეობის მდივანი, 2004-2006 წლებში თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის პრორექტორი, 2006-2009 წლებში — თსსა სრული პროფესორი, სახვითი ხელოვნების ფაკულტეტის დეკანი, 2014 წლიდან — თსსა რექტორი.
გუგუშვილის ნამუშევრებიდან აღსანიშნავია: სერია „ორი ფლეიტა“, „ჩიტებზე მონადირე“ (ორივე 1984, მხატვრის საკუთრება), „მუსიკოსი“ (1985), „უცნობი“, „დასაწყისი“ (ორივე 1986, საქართველოს ხელოვნების მუზეუმი), „დაგვიანებული მგზავრის სიზმარი“ (1987, კერძო კოლექცია, მოსკოვი), „პური“ (1988), „პასტორალი“ (1991), „დიალოგი“ (1992), „თავისუფალი კაცი“ (1997) და სხვ.; ნამუშევრების სერიისათვის „დავით გარეჯა“, „ღვთისმშობელი“, „ნოსტალგია“ — მიენიჭა საქართველოს სახელმწიფო პრემია (1994). აქტიურად მონაწილეობს საქართველოსა და საზღვარგარეთ გამართულ პერსონალურ თუ ჯგუფურ გამოფენებში. 1988 წელს ოსაკაში (იაპონია) საერთაშ. გამოფენაზე დაჯილდოვდა ოქროს მედლით. 2007 წელს გამარჯვება მოიპოვა დუბაის საერთაშორისო სიმპოზიუმზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 16 აგვისტო კატეგორია:დაბადებული 1952 კატეგორია:თბილისში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი მხატვრები კატეგორია:საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიის კურსდამთავრებულები გ
არტენი (ვულკანი)
არტენი (Արտենի) — პოტენციურად აქტიური ვულკანი სომხეთში. მდებარეობს არაგაწოტნის პროვინციაში, სოფელ თათულის, არევუტისა და არტენის სიახლოვეს. მწვერვალის სიმაღლე ზღვის დონიდან 2047 მეტრია, ხოლო შეფარდებითი სიმაღლე კი - 860 მეტრი და წარმოადგენს ორი შერწყმული ძირისაგან შემდგარ მთას (არტენი და მცირე არტენი).
ვულკანის უკანასკნელი ამოფრქვევა 1340 წელს დაფიქსირდა.
მტა ცნობილია თავისი ენდემური სახეობით - მასალსკის ზარით (Campanula massalskyi), რომელიც ამ ადგილის გარდა მხოლოდ თურქეთის შეზღუდულად მცირე არეალში გვხვდება. .
სქოლიო
კატეგორია:სომხეთის მთები კატეგორია:სომხეთის ვულკანები
ოსმან II
ოსმან II (, İkinci Osman; დ. 3 ნოემბერი 1604 — გ. 20 მაისი 1622) — ოსმალეთის იმპერიის სულთანი 1618–1622 წლებში.
ბიოგრაფია
ოსმანი 1604 წელს, სტამბოლში დაიბადა. იგი აჰმედ I-ის უფროსი შვილი იყო. 1617 წელს სულთან აჰმედის გარდაცვალების შემდეგ, ტრადიციისამებრ ტახტზე ოსმანი უნდა ასულიყო, მაგრამ გამომდინარე იქიდან, რომ იგი ჯერ მხოლოდ 12 წლის იყო, შეიჰ-ულ-ისლამის გადაწყვეტილებით ტახტზე აჰმედ I-ის უმცროსი ძმა მუსტაფა I ავიდა. აგრეთვე, ვარაუდობენ, რომ მუსტაფას ტახტზე ასვლაში მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა აჰმედ I-ის კანონიერმა მეუღლემ, ქიოსემ სულთანმა, რომელსაც ეშინოდა, რომ ოსმანის ტახტზე ასვლის შემთხვევაში, იგი ძმებს სიკვდილით დასჯიდა.
1618 წელს თურქეთის არმიის რამდენიმე მარცხის შემდეგ, ოსმალეთის იმპერიამ ზავი დადო სეფიანთა იმპერიასთან, რომელიც იმეორებდა 1612 წლის ხელშეკრულების პირობებს.
1621 წელს სტამბოლში დაბრუნებულმა ოსმანმა დაგეგმა რამდენიმე რეფორმა. ის აპირებდა შეექმნა ახალი არმია ანატოლიის და ჩრდილოეთ სირიის თურქული მოსახლეობისაგან, რათა მათი საშუალებით შეეცვალა აჯანყებისკენ მიმართული იანიჩარების კორპუსი. იგი ასევე აპირებდა დედაქალაქის აზიაში გადატანას. 1622 წლის მაისში მან გადაწყვიტა გადასულიყო კონსტანტინოპოლიდან ანატოლიაში იმ საბაბით, რომ დაემთავრებინა წმინდა ქალაქ მექის მოლოცვა. მაგრამ 19 მაისს დაიწყო იანიჩარების აჯანყება, რომლის დროსაც ოსმანი შეიპყრეს და ედიკულის ციხეში ჩასვეს. მეორე დღეს ის სიკვდილით დასაჯეს. ტახტზე კი ისევ ბიძამისი, მუსტაფა I აიყვანეს.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ოსმალეთის სულთნები კატეგორია:ოსმანების დინასტია კატეგორია:ბრძოლის ველზე მყოფი ოსმალეთის სულთნები კატეგორია:დაბადებული 1604 კატეგორია:გარდაცვლილი 1622 კატეგორია:დამხობილი მონარქები კატეგორია:დაბადებული 3 ნოემბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 20 მაისი კატეგორია:მოკლული მონარქები
დუბაის ოპერა
დუბაის ოპერა — 2000 ადგილიანი მრავალფორმატიანი საშემსრულებლო ხელოვნების ცენტრი, რომელიც მდებარეობს ქალაქ დუბაის ცენტრში. არაბთა გაერთიანებულ საამიროებში. იგი შეიქმნა Emaar Properties- ის მიერ, საოპერო და თეატრალური სპექტაკლების, ბალეტის, კონცერტების, კონფერენციების, გამოფენების და სხვადასხვა ღონისძიებების ჩასატარებლად. ოპერის აშენების გეგმა შეიხმა მოჰამედ ბინ რაშიდ ალ მაქტუმმა 2012 წლის მარტში გამოაცხადა. ოპერის მშენებლობა დასრულდა 2016 წელს. იგი საზეიმოდ გაიხსნა 2016 წლის 31 აგვისტოს პლასიდო დომინგოს სპექტაკლით. პირველ სეზონზე გამოდიოდა ლეგენდარული ტენორი ხოსე კარერასი. წარმოდგენილი იყო ბიზეს ოპერა "მარგალიტის მაძიებლები". დუბაის ოპერის ფართობი 1,800 კვადრატული მეტრია. შენობაში სართულის დაქირავება შესაძლებელია ქორწილებისთვის, გალა სადილებისთვის, მოდებiს ჩვენებებისა და გამოფენებისaთვის.
აღწერა
მარცხნივ|მინი|დუბაის რუკა დუბაის ოპერა მდებარეობს ოპერის რაიონის ნაწილში ქალაქ დუბაის ცენტრში. 1901-ადგილიანი საშემსრულებლო ხელოვნების ცენტრი შეიქმნა ჰოლანდიელი არქიტექტორ იანუს როსტოკის და არქიტექტურულ ფირმა ატკინსის მიერ. დუბაის ოპერა არის მთავარი ელემენტი და ნაწილი 20 მილიარდიანი პროექტისა Opera District. შენობის ექსტერიერი თანამედროვეა, ინტერიერი ძველებური და ტრადიციული. ოპერის შენობაში გაერთიანებულია, საოპერო დარბაზი, საკონცერტო დარბაზი და საგამოფენო სივრცე, დარბაზში 2000 ადამიანი ეტევა. თეატრის პროექტის კონსულტანტების გეგმის მიხედვით, ის შეიძლება გარდაიქმნას ტრადიციულ თეატრად, საკონცერტო დარბაზად, საბანკეტოდ ან საგამოფენო სივრცედ. ჰიდრავლიკური ლიფტებისა და ვაგონების გამოყენებით 2000 ადგილიდან 900 – მდე სავარძლის გადაადგილება შეიძლება, სივრცე შეიძლება გამოყენებულ იქნას სხვა ღონისძიებებისთვის, ხოლო დამატებითი ადგილები ინახება თეატრის ქვემოთ მდებარე ავტოფარეხებში. შენობაში სართულებს შორის არის ესკალატორები, რომელთაგან თითოეულში ბუფეტია განთავსებული, დღეისათვის ოპერის შენობა ველაზე თანამდროვეა მსოფლიოში.
დუბაის ოპერის დიზაინი შთაგონებულია არაბული ტრადიციული იალქნიანი ხომალდების - დაუს ფორმით.ძირითად კორპუსში განთავსებულია მთავარი საოპერო სცენა, ორკესტრი და სავარძლები. ხოლო მოგრძო კორპუსში განლაგებულია მოსაცდელი და პარკინგი. შენობის ფასადი პოპულარულ მოცეკვავე შადრევნებს გადაჰყურებს. სახურავზე მდებარეობს რესტორანი, საიდანაც ბურჯ ხალიფა ს ხედი იშლება.მსურველებს შეუძლიათ სახურავზე მდებარე ღია ბაღი მოინახულონ.
დუბაის ოპერა მალევე გახდა ქალაქის განვითარებისა და მომავლისაკენ სწრაფვის სიმბოლო.
.2015 წლის იანვარში ჯასპერ ჰოუპი, რომელიც იყო ლონდონის სამეფო ალბერტ ჰოლის აღმასრულებელი დირექტორი. დაინიშნა დუბაის ოპერის აღმასრულებელ დირექტორად.
პირველი მომღერალი, რომელიც არაბთა გაერთიანებული საამიროებიდან დუბაის ოპერის სცენაზე 2016 წლის 10 ოქტომბერს გამოვიდა, იყო ჰუსეინ ალ ჯასმი.
2019 წლის ბოლოსათვის, "ოპერის მოჩვენება" იყო სპექტაკლი, რომელიც ყველაზე ბევრჯერ გაიმართა დუბაის ოპერის სცენაზე.
4 წლიანი მუშაობის განმავლობაში, დუბაის ოპერამ მიიღო მრავალი ჯილდო, მათ შორის საუკეთესო თეატრალური სპექტაკლისათვის.
სქოლიო
კატეგორია:ოპერა ქვეყნის მიხედვით კატეგორია:არაბთა გაერთიანებული საამიროები კატეგორია:დუბაის არქიტექტურა
Midnite Vultures
Midnite Vultures — ამერიკელი ალტერნატიული როკ-მუსიკოს ბეკის მეოთხე ოფიციალური და საერთო ჯამში მეშვიდე სტუდიური ალბომი, გამოცემული 1999 წლის ნოემბერში DGC Records-ზე. იგი ჟანრობრივი ნაირფეროვნებით მუსიკოსის წინა ალბომებთან ახლოს არის, მაგრამ არ ჰქონია ისეთივე პოპულარობა, როგორც წინამორბედ Odelay-ს. მიუხედავად იმისა, იგი კრიტიკოსების მიერ აღიარებული და კომერციულად წარმატებული იყო.
სქოლიო
კატეგორია:1999 წლის ალბომები კატეგორია:ბეკის ალბომები კატეგორია:ალბომები ტონი ჰოფერის პროდიუსერობით კატეგორია:DGC Records-ის ალბომები კატეგორია:ალბომები The Dust Brothers-ის პროდიუსერობით კატეგორია:ალბომები ბეკის პროდიუსერობით კატეგორია:ალბომები მიკი პეტრალიას პროდიუსერობით
მარია კაროლინა სიცილიელი
ბიოგრაფია
მარია კაროლინა დაიბადა 1798 წლის 5 ნოემბერს კასერტას სამეფო სასახლეში. იგი იყო ნეაპოლისა და ორი სიცილიის მეფე ფრანჩესკო I-ისა და მისი პირველი ცოლის, მარია კლემენტინა ავსტრიელის უფროსი ქალიშვილი. მამის მხრიდან მისი ბებია-ბაბუა იყვნენ ნეაპოლისა და ორი სიცილიის მეფე ფერდინანდ I და მისი ცოლი მარია კაროლინა ავსტრიელი (ვის პატივსაცემადაც დაარქვეს სახელი), ხოლო დედის მხრიდან საღვთო რომის იმპერატორი ლეოპოლდ II და მისი ცოლი მარია ლუისა ესპანელი. მარია კაროლინას მშობლები იყვნენ პირველი თაობის ორმაგი ბიძაშვილები.
მან თავისი ბავშვობის წლები მთლიანად პალერმოსა და ნეაპოლში გაატარა. 1801 წელს მარია კაროლინას დედა გარდაიცვალა, მამამისი კი მეორედ დაქორწინდა თავის კიდევ ერთ პირველი თაობის ბიძაშვილ მარია ისაბელ ესპანელზე, რომელთანაც კიდევ თორმეტი შვილი შეეძინა.
1824 წელს საფრანგეთის უშვილო მეფე ლუი XVIII გარდაიცვალა, რის გამოც ახალი მეფე მარია კაროლინას მამამთილი შარლ X გახდა. 1830 წლის ივლისში საფრანგეთში მოხდა ე.წ. "ივლისის რევოლუცია", რა დროსაც ლუი ფილიპ ორლეანელმა დაამხო მეფე შარლის მმართველობა და დამყარდა ე.წ. "ივლისის მონარქია". ამ დროს საფრანგეთის ეროვნულმა ანსამლეამ ყველა ბურბონი გააძევა საფრანგეთიდან, რის გამოც შარლმა თავის ვაჟთან და რძლებთან ერთად სამშობლო დატოვა და შოტლანდიაში გაიქცა, სადაც ისინი ედინბურგში დაბინავდნენ. აქ თავად შარლი ჰოლირუდის სასახლეში ცხოვრობდა, თუმცა მარია კაროლინა თავის შვილებთან, მაზლთან და მის ცოლთან ერთად იქვე მდებარე რეგენტ ტერასში დაბინავდნენ.
შოტლანდიის კლიმატსა და ხალხს მარია კაროლინა ვერ ეგუებოდა, რის გამოც 1831 წელს მან შვილებთან ერთად სამუდამოდ დატოვა ედინბურგი და მშობლიური ნეაპოლისაკენ დაიძრა. იგი გემით ჯერ ჰოლანდიაში ჩავიდა, იქიდან პრუსიაში გადავიდა, საიდანაც ავსტრიის იმპერიაზე გავლით ჩავიდა ნეაპოლში. აქ იგი ძალიან მალე დაუახლოვდა ერთ-ერთ იტალიელ დიდგვაროვან მამაკაცს, სახელად ეტორე კარლო ლუჩესი-პალის, რომელიც ატარებდა ჰერცოგ დელა გრაციას ტიტულს. მარია კაროლინა და ეტორე კარლო ამავე 1831 წლის 14 დეკემბერს დაქორწინდნენ. 1832 წელს წყვილი მარსელში ჩავიდა. ისინი საფრანგეთში ორლეანელი მეფის დასამხობად და ბურბონთა დინასტიის კვლავ გასამეფებლად ჩავიდნენ. მათ გრაფი ვენდეს დახმარებით წარმატებით გაიარეს გზა და ბრეტანის ქალაქ ნანტში მშვიდობით ჩავიდნენ. თუმცა, ხუთთვიანი ბრძოლის შემდეგ მარია კაროლინა დამარცხდა, რაც 1832 წლის ნოემბერში მისი დაპატიმრებით დაგვირგვინდა.
ქმართან ერთად პატიმრობის დროს მან ქალიშვილები გააჩინა. ამ და კიდევ იმ მიზეზის გამო, რომ მეორედ გათხოვდა, მან ფრანგების დარჩენილი მხარდაჭერაც დაკარგა. პირველი ქორწინებით იგი ფრანგ დიდგვაროვნად იქცა, თუმცა მეორე ქორწინებით იტალიელად, რის გამოც განუდგნენ მას ფრანგები. ამის გამო საფრანგეთის მეფისათვის იგი უკვე საშიშროებას აღარ წარმოადგენდა, რის გამოც 1833 წლის ივნისში იგი გაანთავისუფლეს.
ამის შემდეგ იგი სიცილიაში თავის ქმართან ერთად გადასახლდა. ის ქალიშვილი რომელიც მან პატიმრობისას გააჩინა საპყრობილეშივე დაიღუპა, თუმცა ამის შემდეგ მან კიდევ ოთხი შვილი გააჩინა, რომელთაგან სამი გოგონა იყო. 1844 წელს კაროლინამ და მისმა ქმარმა ვენდრამინების დინასტიის საგვარეულო რეზიდენცია, ულამაზესი პალაცო კა'ვენდრამინი შეიძინეს.
მოგვიანებით ფრანგი ნოველისტი ალექსანდრე დიუმა თავის ორ ნაწარმოებში წერდა მისი თავგადასავლების შესახებ.
შვილები
შვილები პირველ ქმართან: შვილები მეორე ქმართან:
წინაპრები
მარია კაროლინა სიცილიელის წინაპრები
ლიტერატურა
კატეგორია:დაბადებული 5 ნოემბერი კატეგორია:დაბადებული 1798 კატეგორია:გარდაცვლილი 17 აპრილი კატეგორია:გარდაცვლილი 1870 კატეგორია:ბურბონები კატეგორია:დედოფალ მარია ლუიზას ორდენის კავალრები
მანატი (ატლანტიკო)
მანატი (Manatí) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი კოლუმბიაში, ატლანტიკოს დეპარტამენტში.
2005 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა 15.667 ადამიანს შეადგენდა. ფართობი 206 კმ²-ია.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ატლანტიკოს დეპარტამენტის მუნიციპალიტეტები და ქალაქები
გუგული გუგუშვილი
გუგული კოკის ასული გუგუშვილი (დ. 19 სექტემბერი, 1923, სოფ. ეწერი, ახლანდ. აბაშის მუნიციპალიტეტი, — გ. 10 აგვისტო, 2010, თბილისი) — ქართველი ენტომოლოგი; ბიოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1977), პროფესორი (1996).
1945 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ბიოლოგიის ფაკულტეტი. 1946 წლიდან მუშაობდა ს. ვირსალაძის სახელობის სამედიცინო პარაზიტოლოგიისა და ტროპიკული მედიცინის სამეცნიერო-კვლევით ინსტიტუტში. 1999 წლიდან იყო ამავე ინსტიტუტის ტრანსმისიულ სნეულებათა ეპიდემიოლოგიისა და სამედიცინო ენტომოლოგიის განყოფილების ხელმძღვანელი. ამავდროულად, 1950 წლიდან ეწეოდა პედაგოგიურ საქმიანობას თბილისის სახელმწიფო ექიმთა დახელოვნების ინსტიტუტში. უშუალოდ ხელმძღვანელობდა მალარიის ლიკვიდაციას კოლხეთის დაბლობზე და მალარიის გადამტანების პრევენციას აფხაზეთსა და აჭარაში. დაჯილდოებულია ღირსების ორდენით (1999).
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 19 სექტემბერი კატეგორია:დაბადებული 1923 კატეგორია:გარდაცვლილი 10 აგვისტო კატეგორია:გარდაცვლილი 2010 კატეგორია:აბაშის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:ქართველი ენტომოლოგები კატეგორია:თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის კურსდამთავრებულები კატეგორია:საქართველოს ღირსების ორდენის კავალრები გ
ორტიგოსა-დე-კამეროსი
ორტიგოსა-დე-კამეროსი (Ortigosa de Cameros) — მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ლა-რიოხის პროვინციის კამერო-ნუევოს კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 35,26 კმ². მოსახლეობა — 221 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:ლა-რიოხის მუნიციპალიტეტები
დიდი ბრიტანეთის კომუნისტური პარტია
მინი|პარტიის ლოგო
დიდი ბრიტანეთის კომუნისტური პარტია (The Communist Party of Great Britain, CPGB) — კომუნისტური პარტია გაერთიანებულ სამეფოში. იგი იყო უდიდესი კომუნისტური პარტია ბრიტანეთში, მიუხედავად იმისა, რომ არასოდეს ჰქონია საფრანგეთის ან იტალიის კომუნისტური პარტიების მსგავსი მოღვაწეობის მასშტაბი და გავლენა. იარსება 1920–1991 წლებში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კომუნისტური პარტიები კატეგორია:კომუნისტური პარტიები ქვეყნების მიხედვით‎
აშშ-ის საზღვაო ძალები
აშშ-ის საზღვაო ძალები (United States Navy, USN) — აშშ-ის საზღვაო ოპერაციების უწყება და შეიარაღებული ძალების განშტოება, ასევე, აშშ-ის ფორმიან სამსახურთაგან ერთ-ერთი. აშშ-ის საზღვაო ძალები, ამდროისთვის, ითვლება ყველაზე მსხვილ და მძლავრ საზღვაო ძალად მსოფლიოში, კომბინირებული საბრძოლო ფლოტის ყველაზე მაღალი ტონაჟით. მის დაქვემდებარებაშია მსოფლიოს უმსხვილესი ავიამზიდური ფლოტი, რომელთა შორის ათი საბრძოლო მწყობრშია, ოთხი სარეზერვო ფლოტშია,  აგების პროცესშია ახალი კლასის სამი ავიამზიდი. აშშ-ის საზღვაო ძალებში 328,186 მოქმედი მოსამსახურეა, 110,882 ადამიანი საზღვაო ძალების რეზერვში იმყოფება. 2015 წლის სექტემბრის მონაცემებით, მის დაქვემდებარებაშია 272 საბრძოლო გემი და 3 700-ზე მეტი მოქმედი საფრენი აპარატი.
აშშ-ის საზღვაო ძალები სათავეს კონტინენტური ფლოტიდან იღებს, რომელიც ამერიკის რევოლუციური ომის დროს ჩამოყალიბდა, და მალევე დაიშალა ცალკეული უწყების სახით. მან მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა ამერიკის სამოქალაქო ომში,რომლის დროსაც ახორციელებდა კონფედერატების ბლოკადას და კონტროლის მოპოვებას მდინარეებზე. მან მთავარი როლი შეასრულა მეორე მსოფლიო ომის დროს იაპონიის დამარცხებაში. XXI საუკუნეში აშშ-ის საზღვაო ძალები აქვს მნიშვნელოვანი გლობალური სამხედრო დასწრება, რომლის უზრუნველყოფა ხდება ისეთ რეგიონებში გაშლით, როგორებიცაა წყნარი ოკეანეს დასავლეთი, ხმელთაშუა ზღვა, ინდოეთის ოკეანე და ახლო აღმოსავლეთი. იგი წარმოადგენს ოკეანურ ფლოტს, რომელსაც შეუძლია საკუთარი ძალის წარმოდგენა მსოფლიოს ზღვისპირა რეგიონებში, შეუძლია მონაწილეობა ოპერაციებში მოწინავე ზონებში მშვიდობიანობის დროს და სწრაფი რეაგირება მოახდინოს რეგიონალურ კრიზისებზე, რაც მას აშშ-ის საგარეო და თავდაცვით პოლიტიკაში მნიშვნელოვან მოთამაშედ აქცევს.
აშშ-ის საზღვაო ძალების ადმინისტრაციულ მართვას აწარმოებს საზღვაო ძალების დეპარტამენტი, რომელსაც ხელმძღვანელობს საზღვაო ძალების მდივანი, სამოქალაქო პირი. საზღვაო ძალების დეპარტამენტი, თავის მხრივ, თავდაცვის დეპარტამენტის განყოფილებაა, რომელსაც თავდაცვის მდივანი ხელმძღვანელობს. საზღვაო ოპერაციების უფროსი არის ოთხვარსკვლავიანი ადმირალი და საზღვაო ძალების დეპარტამენტის უფროსი საზღვაო ოფიცერი. მაგრამ, საზღვაო ოპერაციების უფროსი ვერ იქნება შეიარაღებულ ძალებში უმაღლესი წოდების საზღვაო ოფიცერი, თუ შტაბების უფროსების გაერთიანებული კომიტეტის თავმჯდომარე, ან მისი მოადგილე არიან საზღვაო ოფიცრები, რადგან კანონით მათი წოდება საზღვაო ოპერაციების უფროსზე აღმატებულია.
მისია
ახალწვეულის სახელმძღვანელოდან:
აშშ-ის საზღვაო ძალები არის აშშ-ის შეიარაღებული ძალების საზღვაო განშტოება. საზღვაო ძალებს აქვთ პასუხისმგებლობის სამი ძირითადი მიმართულება:
აშშ-ის საზღვაო ძალების საწვრთნელი სახელმძღვანელოს მიხედვით, აშშ-ის შეიარაღებული ძალების მიზანია „მოამზადოს და ჩაატაროს სწრაფი და მდგრადი საბრძოლო ოპერაციები ეროვნული ინტერესების მხარდასაჭერად.“ აქედან გამომდინარე, აშშ-ის საზღვაო ძალების ფუნქციებში შედის ზღვის კონტროლი, ძალის დემონსტრირება და ბირთვული შემკავებლობა, ასევე საზღვაო გადაზიდვების უზრუნველყოფა.
წარმომავლობა
საზღვაო ძალებს საფუძველი ჩაეყარა ამერიკის ზღვაოსნობის ტრადიციებში, რომელმაც კოლონიალურ ხანაში წარმოშვა მეზღვაურების, კაპიტნების და გემთმშენებლების დიდი საზოგადოება. ამერიკის რევოლუციური ომის საწყის ეტაპებზე, მასაჩუსეტსს ჰქონდა საკუთარი საზღვაო ძალები. ეროვნული საზღვაო ძალების ჩამოყალიბება დავის საგანი იყო მეორე კონტინენტალური კონგრესის წევრებს შორის. მხარდამჭერები თავის პოზიციას ამყარებნენ იმით, რომ საზღვაო ძალები საზღვაო მიმოსვლის უსაფრთხოებას უზრუნველყოფდა, დაიცავდა სანაპიროებს და გაადვილებდა უცხო ქვეყნებში მხარდამჭერების ძიებას. მოწინააღმდეგეები კი, ამ წინადადებას წინდაუხედავს უწოდებნენ, რადგან ეროვნული საზღვაო ძალების ჩამოყალიბებას დიდი ბრიტანეთის გაღიზიანება მოყვებოდა. მათი აზრით, ეროვნული საზღვაო ძალების დაწესებით, სამეფო საზღვაო ძალების გამოწვევა სულელური ნაბიჯი იქნებოდა. დავას წერტილი დაუსვა მთავარსარდალმა ჯორჯ ვაშინგტონმა, რომლის ბრძანებითაც მწყობრში ჩადგა შვიდი საოკეანო კრეისერი USS Hannah-ის თაოსნობით. ახალ გემებს დავალებული ჰქონდათ ბრიტანული მომარაგების გემების მოქმედების შეზღუდვა და შეპყრობილი გემების შესახებ კონგრესისთვის შეტყობინება.
კონტინენტალურმა საზღვაო ძალებმა არაერთგვაროვანი შედეგი აჩვენეს; საზღვაო ძალებმა წარმატება მოიპოვეს რამდენიმე შეტაკებაში და თავს დაესხნენ ბევრ ბრიტანულ სავაჭრო გემს. თუმცა, საზღვაო ძალებმა დაკარგეს თავისი ოცდაოთხი გემი, საქმე მივიდა იქამდე, რომ საბრძოლო მზადყოფნაში მხოლოდ ორი გემი დარჩა. კონტინენტალური საზღვაო ძალები ომის დასრულებისთანავე დაიშალა.
აღდგენიდან სამოქალაქო ომამდე
250px|მინი|[[USS Constellation-ის ბრძოლა ფრანგულ L'Insurgente-თან კვაზი ომისას]] კონტინენტალური საზღვაო ძალების დაშლის შემდგომ, აშშ საზღვაო ძალების გარეშე თითქმის 10 წელი იმყოფებოდა, რა დროსაც მისი სავაჭრო გემები ბერბერელი მეკობრეების მხრიდან თავდასხმების სერიებს განიცდიდნენ. შეერთებული შტატების ერთადერთი შეიარაღებული უწყება, რომელიც წარმოდგენილი იყო ზღვაზე, 1790-დან აშშ-ის საზღვაო ძალების პირველი ხომალდების ჩაშვებამდე 1797 წელს, იყო აშშ-ის საბაჟო გემების სამსახური, რომელიც აშშ-ის სანაპირო დაცვის წინამორბედია. საბაჟო გემებს უწევდათ მეკობრეობის საწინააღმდეგო ოპერაციების ჩატარება, რაც მათ შესაძლებლობებს ბევრად აღემატებოდა. ამის საფუძველზე, კონგრესმა გამოსცა 1794 წლის საზღვაო კანონი, რომელმაც მუდმივი საზღვაო ძალები ჩამოაყალიბა. საზღვაო კანონი ავალდებულებდა 6 ფრეგატის აგებასა და აღჭურვას; 1797 წლის ოქტომბერში პირველი სამი გემი წყალში ჩაეშვა : USS United States, USS Constellation, USS Constitution. 1798–1799 წლებში აშშ-ის საზღვაო ძალები ჩაება გამოუცხადებელ კვაზიომში საფრანგეთთან.
აშშ-ის საზღვაო ძალებმა ეფექტიანად იმოქმედეს 1812 წლის ომში, სადაც მათ გამარჯვება მოიპოვეს ერთგემიან 11 დუელში სამეფო საზღვაო ძალებთან. ამერიკელებმა გამოყარეს მნიშვნელოვანი ბრიტანული ძალები ერის და შამპლეინის ტბებიდან და აღკვეთეს ამ ტერიტორიების ბრიტანეთის კონტროლის ქვეშ გადასვლა. ამ გამარჯვების შედეგად ნიუ-იორკში ბრიტანულმა შეჭრამ კრახი განიცადა და განეიტრალდა ბრიტანელების ინდოელი მოკავშირეებისგან მომდინარე საფრთხე. ამისდა მიუხედავად, ამერიკულმა ძალებმა ვერ მოახერხეს ამერიკულ პორტებზე ბრიტანული ბლოკადის და სამეფო ჯარების ამერიკის მიწაზე გადმოსხმის აღკვეთა. ომის შემდეგ, ამერიკის საზღვაო ძალებმა ყურადღება ისევ ამერიკული გადამზიდი გემების დაცვაზე გადაიტანა. ამისთვის იგი აგზავნიდა ესკადრონებს კარიბის და ხმელთაშუა ზღვებში, სამხრეთ ამერიკაში, აფრიკაში და წყნარ ოკეანეზე. 1819 წლიდან – სამოქალაქო ომამდე, აფრიკის ესკადრა ებრძოდა მონებით ვაჭრობას, დააკავა მონებით დატვირთული 36 გემი, მიუხედავად იმისა, რომ ამერიკული ძალები ბევრად ჩამორჩებოდა აფრიკაში წარმოდგენილ უზარმაზარ ბრიტანულ ფლოტს. 250პქ|მინი|მარცხნივ|[[HMS Guerriere-ს და USS Constitution-ის დაპირისპირება ინგლის-ამერიკის ომისას]] ამერიკა-მექსიკის ომში აშშ-ის საზღვაო ძალებმა თავისი წვლილი შეიტანეს მექსიკური პორტების ბლოკადით, მექსიკური ფლოტის კალიფორნიის ყურეში დაკავებითა და დაწვით, და ქვემო კალიფორნიის ნახევარკუნძულის ყველა ძირითადი ქალაქის დაკავებით; შემდგომ დაკავებული ტერიტორიები დაბრუნებულ იქნა. 1846–1848 წლებში წყნარი ოკეანის ესკადრონი, თავისი საზღვაო ქვეითებითა და მეზღვაურებით, კომოდორ რობერტ სტოკტონის მეთაურობით, გამოყენებულ იქნა მსხვილი სახმელეთო ოპერაციების ჩასატარებლად, რომელსაც კოორდინირებას კალიფორნიის ბატალიონში ორგანიზებული ადგილობრივი მილიცია უწევდა, რომლის მიზანი კალიფორნიის დაპყრობის გაადვილება იყო. საზღვაო ძალებმა უზრუნველყვეს ამერიკის შეიარაღებული ძალების პირველი მსვილი სადესანტო ოპერაცია, რომლის დროსაც, ერთ დღეში, 12 000 სამხედრო თავისი აღჭურვილობით გადაისხა ვერაკრუსში. როდესაც ვერაკრუსის დასაკავებლად საჭირო გახდა მსხვილკალიბრიანი შეიარაღება, საზღვაო ძალების მოხალისეებმა გადმოსხეს მსხვილკალიბრიანი საზღვაო ქვემეხები და აწარმოებდნენ ქალაქის წარმატებულ დაბომბვას, რომელიც ქალაქის დაკავებით დასრულდა. წარმატებულმა სადესანტო ოპერაციამ და ვერაკრუსის დაპყრობამ ამერიკას გზა გაუხსნა მეხიკოს დაკავებაზე, რითაც დასრულდა ამერიკა-მექსიკის ომი. კომოდორ მეთიუ პერის მოქმედებით იაპონიაში, რომელიც 1854 წელს კანაგავას შეთანხმების გაფორმებით დასრულდა, აშშ-ის საზღვაო ძალებმა საკუთარი ნიშა დაიკავა აშშ-ის საგარეო პოლიტიკაშიც.
აშშ-ის საზღვაო ძალებმა მნიშვნელოვანი როლი შეასრულა ამერიკის სამოქალაქო ომის დროს, რომლის დროსაც კავშირს ცხადი უპირატესობა ჰქონდა ზღვებზე. მოკავშირეებმა უზრუნველყვეს კონფედრატების ყველა მთავარი პორტის ბლოკადა, შეაჩერეს ექსპორტი და კაბოტაჟი. საზღვაო ძალების მიერ მდინარეებზე კონტროლის მოპოვებამ გაართულა კონფედერატების შიდა გადაადგილება, და გაუადვილა მოკავშირეებს. 1862 წელს, ჰემპტონის რეიდის ბრძოლაში, ომში პირველად მიიღეს მონაწილეობა ჯავშნოსანმა გემებმა, რა დროსაც ერთმანეთს დაუპირისპირდნენ მოკავშირეების USS Monitor და CSS Virginia. ომის შემდგომი ორი ათწლეულის განმავლობაში აშშ-ის საზღვაო ძალები მიტოვებულ იქნა, რამაც ტექნოლოგიური მოძველება გამოიწვია.
XX საუკუნე
250px|მინი|„დიდი თეთრი ფლოტი“ [[1907 წელს ამცნობს მსოფლიოს, რომ ამერიკას ჰყავს საოკეანო ფლოტი.]] საზღვაო ძალების მოდერნიზაციის პროგრამა 1880 წელს დაიწყო, როდესაც პირველმა საბრძოლო ფოლადის გემებმა ამერიკის ფოლადის ინდუსტრია აამუშავეს. ამერიკის საზღვაო ძალების სწრაფმა გამსხვილებამ და 1898 წელს ესპანურ ფლოტზე ადვილმა გამარჯვებამ ამერიკულ ტექნიკას და საზღვაო ძალებს სახელი გაუთქვა. ჯერ დრედნოუტამდელი კლასის, შემდგომ კი დრედნოუტის კლასის გემების სწრაფმა აგებამ, ამერიკა დააყენა ისეთი ქვეყნების მხარდამხარ, როგორებიცაა დიდი ბრიტანეთი და გერმანია. 1907 წელს ამერიკული ფლოტის ყველა საბრძოლო გემმა, რამდენიმე დამხმარე გემთან ერთად, მონაწილეობა მიიღო 14 თვიან მსოფლიო მოგზაურობაში; ამ შენაერთს „დიდი თეთრი ფლოტი“ უწოდეს. ამ მისიის დაწყების განკარგულება პრეზიდენტმა თეოდორ რუზველტმა გასცა, იდეა კი, მდგომარეობდა მსოფლიოსთვის ამერიკული საზღვაო ფლოტის მოქნილობის და მზადყოფნის ჩვენებაში, მოვლენების მსოფლიო თეატრში მონაწილეობისთვის. 1911 წლისთვის აშშ-მა დაიწყო სუპერ-დრედნოუტის კლასის გემების მშენებლობა იმ ტემპებით, რომ ბრიტანულ ფლოტთან თანაბარ ძალაზე გასულიყვნენ.