cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
გაეროს განვითარების პროგრამა
პროექტები
1988 წლიდან გაეროს განვითარების პროგრამამ ჩაუშვა ახალი სატრენინგო პროგრამა სახელწოდებით EMPRETEC. პროექტის დაწყებიდან დღემდე, სატრენინგო პროგრამა მსოფლიოს მასშტაბით აერთიანებს უამრავ მეწარმეს.
1991 წლიდან გაეროს განვითარების პროგრამა თანამშრომლობს მსოფლიო ბანკთან ისეთი ადმინისტრაციული ინსტიტუტის საშუალებით, როგორიცაა გლობალური საინვესტიციო საშუალება, 2 მილიარდის ღირებულების ფონდი, რომელიც განვითარებად ქვეყნებს გარემოს შენარჩუნებაში ეხმარება. აღნიშნული ფონდი ხელს უწყობს ისეთ პროექტებს, როგორებიცაა ბიომრავალფეროვნება, მიწის შენარჩუნება, ოზონის შრის დაცვა და სხვ. გაეროს განვითარების პროგრამამ 1994 წლის რუანდის გენოციდის შემდეგ, ტანზანიაში შექმნა მიგრანტთა ბანაკები და შემდგომ განავითარა მშვიდობის მშენებლობის პროგრამები, რომლებიც გულისხმობს მასწავლებლების, სამართალდამცავების, მოსამართლეების და სხვა მნიშვნელოვანი სახელწმიფო სტრუქტურების გადამზადებას.
გაეროს განვითარების პროგრამა წამყვანია შიდსის წინააღმდეგ ბრძოლაში, 1996 წლიდან მოხდა UNAIDS-ის შექმნა. გაეროს განვითარების პროგრამისა და გლობალური ფონდის პარტნიორობით შიდსის, მალარიის, ტუბერკულოზის წინააღმდეგ დანერგილი პროგრამების მეშვეობით ყოველ წლიურად 2,2 მილიონი ადამიანის სიცოცხლის შენარჩუნება ხდება შესაძლებელი.
განვითარების პროგრამის მსოფლიო გამოკითხვა „ჩემი სამყარო“, რომელშიც 7 მილიონი ადამიანი იღებს მონაწილეობას და რომლის 50%-საც ქალები შეადგენენ, მიზნად ისახავს იმ პრობლემების წარმოჩენას, რომლებიც ადამიანებს აწუხებთ მსოფლიოს გარშემო. ამ ინტერნეტ-პორტალის მეშვეობით ადამიანებს შეუძლიათ საკუთარი წარმოდგენები დააფიქსირონ მდგრადი განვითარების მიზნების ჩამოყალიბებაში.
ამას გარდა UNDP განვითარებად ქვეყნებს ეხმარება ე.წ. ათასწლეულის განვითარების პროგრამ-ის მიღწევაში, რომელიც 2000 წლის ნიუ-იორკის სამიტის შემდეგ 2015 წლისათვის მსოფლიოში სიღარიბის განახევრებას ისახავდა მიზნად.
2014-2017 წლებში მოქმედებდა „სტრატეგიული გეგმა 2014-2017“ რომელიც ორიენტირის როლს თამაშობდა ამ მიზნების მიღწევაში. UNDP-ის ჩართულობის ფოკუსს წარმოადგენდა დემოკრატიული მმართველობა და სამართლიანი არჩევნები, ასევე კლიმატის ცვლილებების შედეგების დაძლევა. UNDP-მა სტრატეგიული გეგმის ფარგლებში, მეტი ეფექტურობის მისაღწევად მისი რეგიონალური ოფისების ავტონომიურობის გაზრდა გადაწყვიტა, რომლებიც ნიუ-იორკის სათავო ოფისზე ნაკლებად დამოკიდებული იქნებოდნენ.
2015 წელს, ათასწლეულის პროგრამის შემდეგ, 189 სახელმწიფო შეიკრიბა და მხარი დაუჭირა ახალ პროგრამას სახელწოდებით: SDG („მდგრადი განვითარების მიზნები“), რომელიც მის წინამორბედ პროგრამის მიზნებს სცდება და აღიარებს ბალანს, ეკონომუკურ და სოციალურ ზრდას, და მეორეს მხრივ გარემოს განვითარებას შორის. დღის წესრიგი 2030 „არის ყველაზე ამბიციური პროექტი მსოფლიოს ისტორიაში“ - ნათქვამია გაეროს განვითარების პროგრამის განცხადებაში. დემოკრატიული მმართველობა
აღნიშნული პროგრამის ფარგლებში გაეროს განვითარების პროგრამა მხარს უჭერს და ტექნიკურ დახმარებას უწევს როგორც გარდამავალ  ისე არსებულ დემოკრატიებს. UNDP-ი არსებულ ქვეყნებში ცდილობს ინსტიტუციების გაძლიერებას, რჩევების მიცემას ტექნიკურ საკითხებში, დემოკრატიული რეფორმების და დიალოგის მხარდაჭერას.
კრიზისების პრევენცია
გაეროს განვითარების პროგრამა აქტიურად მუშაობს როგროც შეიარაღებული კონფლიქტების ისე ადამიანის მიერ გამოწვეულ კატასტროფების პრევენციაზე, ამისთვის გაეროს განვითარების პროგრამა ცდილობს მოვლენებში თავიდანვე იყოს ჩართული. გაეროს განვითარების პროგრამა მისი რეგიონალური ოფისების მეშვებით ცდილობს ხელი შეუწყოს სტაბილური მდგომარეობის შენარჩუნებას.
ბიუჯეტი
2008 წლის მონაცემებით გაეროს განვითარების პროგრამის განვითარების პროგრამებისათვის ხელმისაწვდომი იყო 1,1 მილიარდი დოლარი გაეროს განვითარების პროგრამის 4,7 მილიარდი დოლარის რეგულარული ბიუჯეტიდან. ერთი მეხუთედი ყველა იმ ფინანსებისა, რასაც გაეროს ორგანიზაცია გაეროს ჩარჩოებში არსებული პროექტებისათვის გაიღებს, მოდის სწორედ გაეროს განვითარების პროგრამაზე. გაეროს განვითარების პროგრამას ხშირად ბიუჯეტისათვის გაეროს სხვა პროგრამებთან უწევს კონკურენცია. მიმღები ქვეყნების მიმართ არის მოლოდინი, რომ ადგილობრივ ხარჯებს, ისეთს როგორიცაა ამა თუ იმ პროექტის რეალიზების ხარჯებს თავად ეს ქვეყნები იღებენ. ბევრი დონორი ქვეყანა უპირატესობას ანიჭებს პირად კავშირებს მიზნობრივ ფონდებთან თუ სპეციალურ ფონდებთან, რაც იმას ნიშნავს რომ ბიუჯეტი უნდა მოხმარდეს მხოლოდ განსაზღვურლ პროექტებსა თუ ქვეყნებს. სწორედ ამიტომაც არის, რომ ხშირად არის სხვაობა ქვეყნების მიერ გაღებულ დონაციასა და გაეროს განვითარების პროგრამის რეალურ ბიუჯეტს შორის. მაგალითად თუ 2015 წელს გერმანიამ დონაციის სახით ორგანიზაციას 25,13 მილიონი დოლარი შესწირა, რეალურად თავად გაეროს განვითარების პროგრამას მიღებული წილი შეადგენს 3,79 მილიონ დოლარს. 2013 წლიდან 2014 წლამდე მიზნობრივი დონაციამ 59 % შეადგინა.
ამერიკის შეერთებული შტატები 2014 წლის მონაცემებით 500 მილიონ დოლარს უხდის გაეროს განვითარების პროგრამის და ამით ყველაზე მნიშვნელოვანი ფინანსურ კონტრიბუტორად ითვლება. გერმანია ყოველ წლიურად 150 მილიონ დოლარს იხდის, ხოლო ევროკავშირი ჯამში 400 მილიონ დოლარს.
ორგანიზაციის ხელმძღვანელობა
გაეროს განვითარების პროგრამას ხელმძღვანელობა რანგით მესამე უწყებაა გაეროს იერარქიაში, გაეროს გენერალური მდივნისა და მისი წარმომადგენლის შემდგომ. გაეროს განვითარების პროგრამის აღმასრულებელი საბჭო შედგება 36 წარმომადგენელი ქვეყნისაგან, რომლებიც როტაციის პრინციპით იცვლებიან.
აღმასრულებელი საბჭო კონტროლს უწევს არა მარტო გაეროს განვითარების პროგრამის საქმიანობას, არამედ გაეროს მოსახლეობის ფონდსაც. წევრი ქვეყნებისაგან ყოველ წლიურად 12 ქვეყანა აყალიბებს ეკონომიკურ და სოციალურ საბჭოს. 2006 წლიდან 12 წევრი ქვეყნისაგან შემდგარმა ქვეყანამ, რომელიც ძირითადად დასავლეთ ევროპის სახელწიფოებისაგან შედგება განავითარეს როტაციის მექანიზმი. რეგიონალური გეოგრაფიის გადაწყვეტილებით განვითარებადი ქვეყნები 20 ხმით მეტს ფლობენ აღმასრულებელ საბჭოში. საბჭოში კონსტრუქციული მუშაობა არის განვითარებად(მიმღებ ქვეყნებსა) და დონორ(ინდუსტრიულ) ქვეყნებს შორის, რადგანაც გადაწყვეტილება ერთსულოვნად უნდა იქნეს მიღებული.
2009 წლიდან გაეროს განვითარების პროგრამას ადმინსტრაციას, ახალი ზელანდიის ყოფილი პრემიერ-მინისტრი, ჰელენ კლარკი ხელმძღვანელობდა. 2017 წლის 18 აპრილს, გაეროს გენერალური მდივანი ანტონიუ გუტერეშმა გენერალურ ასამბლეას მიმართა წერილით და მხარი დაუჭირდა გერმანელი გაეროსა და პოლიტიკის ექსპერტის ახიმ შტაინერის დანიშვნის. 2017 წლის 19 ივნისიდან ეს პოსტი სწორედ შტაინერმა დაიკავა.
გაეროს განვითარების პროგრამა ასევე ხელმძღვანელობს „გაეროს კაპიტალის განვითარების ფონდს“, რომელიც იმისათვის შეიქმნა რათა განვითარებად ქვეყნებს დაეხმაროს კაპიტალის ზრდაში. კრედიტები გაიცემა არა მარტო სახელმწიფო ინსტიტუტებზე, არამედ კერძო პირებზეც. გაეროს განვითარების პროგრამა კოორდინაციას უწევს ასევე გაეროს მოხალისეებს, რომლის მეშვეობითაც 6000-ზე მეტი მოხალისე 130-მდე განვითარებად ქვეყნებში ჩართული არის მშვიდობისა და განვითარების პროექტების ფარგლებში.
მსოფლიო მოსახლეობის განვითარების ანგარიში
1990 წლიდან ყოველ წლიურად, ხდება მოფლიო მოსახლეობის განვითარების ანაგრიშ-ის წარდგენა რომელიც მიზნად ისახავს, არა ქვეყნის განვითარების არამედ, იმ გარემო პირობების შეფასებას სადაც ადამიანებს უწევთ ცხოვრება. გაეროს განვითარების პროგრამისათვის ამ ყოველ წლიურ მოხსენებებს იკვლევს მოსახლეობის განვითარების სამსახური. ამ ანალიზებში ვითარების შესაფასებლად იყენებენ ე. წ. „ადამიანური განვითარების ინდექსს“, რომელიც აერთიანებს ისეთ ღირებულებებს როგორიცაა განათლების ხარისხი, სიცოცხლის ხანგრძლივობა და საშუალო შემოსავალი ერთ სულ მოსახლეზე. მოგვიანებით ამ ინდიკატორებს დაემატა წერა-კითხვის ცოდნა და მსყიდველობითი უნარი.
2019 წლის მოხსენების მთავარი დევიზი არის „შემოსავლის მიღმა, საშუალოს მიღმა, დღევანდელი დღის მიღმა: უთანასწორობები ადამიანურ განვითარებაში 21-ე საუკუნეში“. შემოსავლის მიღმა, ამ ასპექტში იგულისხმება რომ მართალია შემოსავლის ოდენობა დოლარსა თუ სხვა რომელიმე ვალუტაში ასახავს ადამიანის განვითარებას, მაგრამ იგი არაა საკმარისი საერთო სურათის შესაფასებლად, რადგან არსებობს დიდი უთანასწორობები ჯანმრთელობის, განათლების და ადამიანის უფლებების დაცვის სფეროში.
საშუალოების მიღმა გულისხმობს იმას, რომ მხოლოდ ერთი განზომილება არაა საკმარისი საზოგადოების უთანასწორობის სრული სურათის შესაქმნელად. აგრეთვე, დღევანდელი დღის მიღმა ასპექტში იგულისხმება, რომ ორი მთავარი მოვლენა ცვლის XXI საუკუნეს, კლიმატის ცვლილებები და ტექნოლოგიური ტრანსფორმაცია. კლიმატის ცვლილებები მოწყვლად ჯგუფებზე ყველაზე დიდ გავლენას ახდენენ, მაშინ როცა ტექნოლოგიური ცვლილებები და ხელოვნური ინტელექტი ქვეყნებისთვის და ინდივიდებისთვის მნიშვნელოვანი საფრთხე გახდეს, ნათქვამია 2019 წლის მოხსენების მიმოხილვაში.
კეთილი ნების ელჩები
წარმოადგენს მოხალისეობრივ კამპანიას, რომელიც აერთიანებს მსოფლიოს ცნობად სახეებს იქნება ეს მეცნიერება, სპორტი თუ ხელოვნება. ამ კამპანიის მიზანია, სწორედ ამ ვარსკვლავების სახით მსოფლიოში სიღარიბესა და უთანასწორობასთან დაკავშირებული პრობლემების შესახებ ცნობიერებეის ამაღლება. ამ კამპანიის სათავეში არიან ისეთი გამოჩენილი სახეები, როგორებიცაა: ხელოვანი ოლაფურ ელიასონი, მსახიობები ანტონიო ბანდერასი, ნიკოლაი კოსტერ ვალდაუ, სპორტსმენი მარია შარაპოვა და სხვ.
რესურსები ინტერნეტში
განვითარების პროგრამა
ლისმორი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ლისმორი შეიძლება აღნიშნავდეს:
მტვრიანა
ყვავილში მტვრიანა ერთი ან ბევრია, თავისუფალი ან შეზრდილია სამტვრე პარკებით, ძაფებით, მთლიანად ან მიზრდილია ყვავილის სხვა ნაწილებთან — გვირგვინის ფურცლებთან, ბუტკოსთან.
ლიტერატურა
კატეგორია:მცენარეთა მორფოლოგია კატეგორია:დამტვერვა
ვულკანუსი
thumb|[[ანდრეა მანტენა, ვულკანი — ცეცხლის ღმერთი.]] ვულკანუსი (Vulcanus) — რომაულ მითოლოგიაში ცეცხლის, ბოლის და ლავის ღმერთი, მჭედლების მფარველი. მას ხშირად უროთი გამოსახავდნენ. ვულკანუსის საპატივცემულო ფესტივალი იმართებოდა 23 აგვისტოს. მისი ბერძნული ანალოგია — ჰეფესტოსი, რომელიც ასევე ცეცხლის დამჭედლების ღვთაება იყო. ეტრუსკულ მითოლოგიაში ვულკანუსი გაიგივებულია სეტლანსთან.
სქოლიო
კატეგორია:რომაული ქალღმერთები
ტირინფა
ტირინფა ტირინთი, ტირინთოსი (Τίρυνθα) — მიკენური არქეოლოგიური ძეგლი საბერძნეთში, პელოპონესის ნახევარკუნძულზე, არგოლისის პრეფექტურაში.
ისტორია
ტირინფა დასახლებული იყო ნეოლითის ხანაში. წარმოადგენდა ბორცვზე მდებარე გამაგრებულ დასახლებას. იყო აქაველთა სახელმწიფოს ცენტრი ძვ. წ. II ათასწლეულის დასაწყისში. განვითარების მწვერვალს მან ძვ. წ. 1400 -1200 წლებში მიაღწია. მისი გამორჩეული მახასიათებლები იყო მდებარეობა, ციკლოპური გვირაბები და განსაკუთრებით მისი კედლები, რომლის წყალობითაც ქალაქმა ჰომეროსისგან მიიღო ეპითეტი „ძლევამოსილკედლებიანი ტირიფნა". კედლები ქალაქს ძვ. .წ. 1400 წელს შემოავლეს. ის მოხსენიებულია ილიადაში და მოგვიანებით აღწერა პავსანია. კედლებს დატანებული ჰქონდა კოშკები, იარაღისა და სხვა სათავსოები, მისი სისქე ზოგ ადგილას აღწევდა 10 მეტრს. ციხესიმაგრე საიდუმლო გვირაბით უკავშირდებოდა მიწისქვეშა წყაროს.უძველეს დროში, ქალაქი დაკავშირებული იყო ჰერაკლესთან დაკავშირებულ მითებთან, ზოგიერთი წყარო კი მას ჰერაკლეს სამშობლოდ ასახელებს. ტირინთის მეფე ძვ. წ. 1240 წელს იყო დიომედე, რომელიც ტროის ომში მონაწილეობდა. დორიელების შემოსევის შემდეგ ტირინთის აკროპოლისი ხანძარმა გაანადგურა და აქ ცხოვრება შეწყდა. აკროპოლისის ძირში არსებული ქვედა ქალაქი განაგრძობდა არსებობას ძვ. წ. 470 წლამდე, სანამ არგოსელებმა არ გაანადგურეს.
ტირინფას ცნობილ მეგარონს (სასახლე) გააჩნდა ფართო, სტუმრების მისაღები დარბაზი. სასახლის გარკვეული ნაწილი ჰერას ტაძარს წარმოადგენდა. მიკენური პერიოდის ნიწურულს, ქალაქი დასუსტდა და ახ. წ. II საუკუნეში, როდესაც მას გეოგრაფი პავსანია ეწვია, დაცარიელებულ გაუდაბნოებულ ტერიტორიას წარმოადგენდა. ტერიტორია პირველად 1884-1885 წლებში ჰაინრიხ შლიმანმა გათხარა. არქეოლოგიური სამუშაოები ამჟამადაც მიმდინარეობს და მას ათენის გერმანული სკოლა, ასევე ჰაიდელბერგის უნივერსიტეტი აწარმოებს.
1999 წელს, ტირინფა იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შეიტანა.
სქოლიო
კატეგორია:ძველბერძნული ქალაქები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები საბერძნეთში
იაზიჯიკი, ნიკსარი
იაზიჯიკი — ქალაქი ტოკატის პროვინციის ნიკსარის რაიონში.
ისტორია
.ქალაქის სახელი მოხსენიებულია როგორც გეირანი 1530 წლის ოსმალეთის ჩანაწერებში. ოსმალეთის პერიოდის 1916 წლის აღწერის დოკუმენტებში ჩანს, რომ სოფელ გეირანში ცხოვრობდნენ თურქები და ქრისტიანი ბერძენი უმცირესობა. სოფელში 134 კომლი იყო და მოსახლეობა 945 იყო. დასახლება, რომელსაც 1960 წელს ეწოდა „Yazıcık“ დაარსდა მე-3 სახელმწიფო საბჭოში, რომელიც გამოქვეყნდა 1976 წლის 23 ივნისის ოფიციალურ გაზეთში და ნომრით 15625. სამმხრივი დადგენილებით, დეპარტამენტის 1976 წლის 29.04.1976 და ნომრით 1976/297-303 გადაწყვეტილებით, ქალაქის სტატუსი მოიპოვა. იაზიჩიკის მუნიციპალურ სტატუსს ვადა ამოეწურა 2013 წელს, როდესაც მისი მოსახლეობა 2000 ადამიანზე ნაკლებს შემცირდა. თუმცა, ადმინისტრაციული გაერთიანების შედეგად, ქალაქი გადარჩა დახურვისგან, როდესაც წლის ბოლოს მისმა მოსახლეობამ 2000-ს გადააჭარბა.
გეოგრაფია
.დეფნე ტოკატის ქალაქის ცენტრი 70 კმ, ნიკსარის ცენტრი 25 კმ. მუნიციპალიტეტი ცდილობს ტურისტებისთვის გახსნას კარაჩამის, დუდენისა და ლალდიზის მაღალმთიანები, რომლებიც იაზიჯიქის მაღალმთიანეთია. ქალაქ ნიკსარ იაზიჯიკში არის დიდი რაოდენობით ჩამოსხმული ბენტონიტის მაღარო და მათეთრებელი მიწა. Yazicik Town-ის მიწის უმეტესი ნაწილი და თითქმის მთელი ბენტონიტის ნიადაგის მაღარო შედგება.
მერიაში
ტუნჩერ უზუნოღლუ იაზიჯის მერად ზედიზედ 8 ვადით აირჩიეს.
1471
თარიღი უცნობია
*
Lasioglossum mestrei
Lasioglossum mestrei — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1906 წელს.
სქოლიო
mestrei
ეზიორაკი
ეზიორაკი (Jeziorak) — ტბა პოლონეთში, ვარმინო-მაზურის სავოევოდოში. მაქსიმალური სიგრძე — 27.45 კმ, მაქსიმალური სიგანე — 2.4 კმ; მისი ფართობი შეადგენს 3.219 ჰა; მაქსიმალური სიღრმე — 13 მ; ტბაში მდებარეობს 20 კუნძული.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პოლონეთის ტბები
იოანე ღვთისმეტყველის მონასტერი
იოანე ღვთისმეტყველის მონასტერი (Μονή του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου) — ბერძნული მართლმადიდებლური მონასტერი საბერძნეთის კუნძულ პატმოსზე. დაარსდა 1088 წელს. აშენებულია იმ ადგილას, სადაც გადმოცემის ადგილას იოანე მახარებელმა გამოცხადება მიიღო. 1999 წლიდან, მონასტერი შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში.
1088 წელს, ბიზანტიის იმპერატორმა ალექსი I კომნენოსმა კუნძულზე ჯარისკაცი-მღვდელი იოანე კრისტოდულოსი გაგზავნა, რომელმაც მონასტრის მშენებლობა დაიწყო და სამ წელში სამუშაოების უდიდესი ნაწილი დაასრულა. კომპლექსი არტემიდეს ტაძრის ნანგრევებზე აშენდა, გამოყენებული იქნა მისი ქვები. კრისტოდულოსმა განსაკუთრებით გაამაგრა მონასტრის გარეგანი ნაწილი, რადგან დიდი იყო თურქ-სელჩუკებისგან მომდინარე საფრთხე.
სუნდები
მარჯვნივ|მინი|სუნდები სუნდები — კუნძულ იავის დასავლეთ მთიან ნაწილში მცხოვრები ხალხი. რაოდენობა დაახლოებით 19 მილიონი კაცი (1978). ანთროპოლოგიურად სამხრეთ მონღოლოიდებს განეკუთვნებიან, ენითა და მატერიალური კულტურით ახლოს არიან იაველებთან. რელიგია — ისლამი, ინარჩუნებენ ტრადიციულ რწმენებსაც. I ათასწლეულის შუა ხანებიდან განვითარებული ჰქონდათ მიწათმოქმედება. XX საუკუნეში გავრცელდა საპლანტაციო კულტურები (ჩაი, ყავა, კაკაო, კაუჩუკი). მისდევენ აგრეთვე მეცხოველეობასა და ხელოსნობას.
ლიტერატურა
კატეგორია:მსოფლიოს ხალხები
სარგონ II
სარგონ II (აქადიურზე ܣܪܓܘܢ, Šarru-kinu ) — ასურეთის მეფე ძვ. წ. 722 -ძვ. წ. 705 წლებში. ტახტი ერგო სალმანასარ V-ისგან ძვ. წ. 722 წელს სახელმწიფო გადატრიალების შედეგად. გაურკვეველია ტიგლათფილესერ III-ის ძე იყო თუ უზურპატორი, რომელიც სამეფო ოჯახს არ ენათესავებოდა. საკუთარ ნაწერებში თავს ახალ კაცად აცხადებს და იშვიათად მიუთითებს მის წინამორბედებზე. თუმცა მან მიიღო სახელი შარუ-კინუ - „ნამდვილი მეფე“, სარგონ აქადელის მსგავსად, რომელმაც პირველი სემიტური იმპერია დააარსა რეგიონში 16 საუკუნით ადრე. სარგონი ამ სახელის ბიბლიური ფორმაა.
მოღვაწეობა
ატარებდა აქტიურ საგარეო პოლიტიკას. ძვ. წ. 721 წელს დაიპყრო ისრაელის სამეფო, აყარა და ასურეთში გადაასახლა მისი მოსახლეობა. ძვ. წ. 717 წელს დაიმორჩილა ჩრდილოეთი სირია. ძვ. წ. 714 წელს წარმატებით დალაშქრა ურარტუ. ძვ. წ. 710 წელს ქურუმებისა და ადგილობრივი არისტოკრატიის დახმარებით შეძლო ქ. ბაბილონის აღება. აქ განმტკიცების მიზნით ბაბილონს, ნიფურსა და სიფარს დაუბრუნა წინანდელი პრივილეგიები და ავტონომია. ძვ. წ. 707 წელს რეზიდენცია გადაიტანა ახლანდელი ხორსაბადის ადგილას აგებულ ქალაქ დურ-შარუქინში. დაიღუპა ერთ-ერთ ბრძოლაში ძვ. წ. 705 წელს. მის დროს ფართოდ იყო გაცარებული სააღმშენებლო სამუშაოები. დურ-შარუქინში ააგეს მეფის ბრწყინვალე სასახლე, რომლის კედლები დაფარული იყო ბრძოლებისა და ნადირობის სცენებით.
ლიტერატურა
კატეგორია:ასურეთის მეფეები კატეგორია:ბიბლიური მონარქები
პროკოფი რატიანი
პროკოფი რატიანი (დ. 7 მარტი, 1914, რგანი ― გ. 1987) ― ქართველი ისტორიკოსი, ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი (1963), პროფესორი (1964).
ბიოგრაფია
პროკოფი რატიანი 1914 წლის 7 მარტს სოფელ რგანში (დღევანდელი ჭიათურის მუნიციპალიტეტი) დაიბადა. 1938 წელს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი დაამთავრა. 1939-1953 წლებში სხვადასხვა თანამდებობაზე მუშაობდა. იყო გაზეთ „კომუნისტის“ რედაქტორი. 1953-1957 წლებში ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის ახალი ისტორიის განყოფილებას ხელმძღვანელობდა, ხოლო 1961 წლიდან ისტორიოგრაფიისა და საზოგადოებრივი აზრის ისტორიის განყოფილებას.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 7 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1914 კატეგორია:გარდაცვლილი 1987 კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები
ბექა II
ბექა II, ჯაყელი (გ. 1391), სამცხის გამგებელი, ათაბაგი 1361-1391 (ვახუშტის მიხედვით) — ყვარყვარე I-ის უფროსი ძე. 1334 წელს გიორგი V ბრწყინვალემ შემოიერთა სამცხე და ამ დროიდან მის მმართველებს, რომლებიც ათაბაგის საპატიო ტიტულს ატარებდნენ, საქართველოს მეფეები ნიშნავდნენ. თემურლენგის პირველი შემოსევის დროს ბექა II განუდგა საქართველოს მეფე ბაგრატ V-ს და მტერს დანებდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:სამცხე-საათაბაგოს ათაბაგები კატეგორია:გარდაცვლილი 1391 კატეგორია:ჯაყელები
მორზეს ანბანი
thumb|right|250px|მორზეს ანბანი thumb|right|250px|[[SOS სიგნალი მორზეს ანბანის საშუალებით]] მორზეს ანბანი — სიმბოლოთა კოდირების ერთ-ერთი საშუალება. მისი საშუალებით ანბანის თითოეული ასოს, ციფრების და სასვენი ნიშნების ნაცვლად გამოიყენება გრძელი და მოკლე სტანდარტული ელემენტები. ეს ელემენტები შეიძლება იყოს ხმოვანი სიგნალები ან ნიშნები და ცნობილია როგორც „წერტილები“ და „ტირეები“.
მისი შემქმნელია სამუელ მორზე და პირველად სწორედ მის ტელეგრაფში გამოიყენებოდა 1840-იან წლებში. ასევე აქტიურად იყენებდნენ რადიო კომუნიკაციაში 1890-იან წლებში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ტელეკომუნიკაცია კატეგორია:კოდირება
ჩარალიავე
გეოგრაფიული მდებარეობის გამო, ჩარალიავე გზაჯავრედინის როლს ასრულებს მიმდებარე ქალაქებისაკენ მიმავალ საგზაო სისტემაში.
ქალაქი დაარსდა 1681 წელს სახელით სანტა-როსა-დე-ლიმა-ჩარალიავე. სახელი მომდინარეობს ადგილობრივ ინდიელთა ტომ ჩარალიავესგან, რომლების საცხოვრებელიც კათოლიკურმა მისიამ ჩაანაცვლა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ვენესუელის ქალაქები
ტომას მარტინესი
ტომას მარტინეს გუერერო (Tomás Martínez; დ. 21 დეკემბერი, 1820, ნაგაროტე — გ. 12 მარტი, 1873, ლეონი) — ნიკარაგუელი პოლიტიკოსი და ნიკარაგუის მე-9 პრეზიდენტი.
მარტინესმა ძალაუფლება მიიღო 1857 წელს უილიამ უოლკერის წინააღმდეგ ბრძოლის დროს. პრეზიდენტობის დროს მისი მთავარი მიზანი იყო წესრიგის დამყარება სამოქალაქო ომის შემდეგ. მისი, როგორც კონსერვატული პარტიის წევრის, გაპრეზიდენტებით დაიწყო კონსერვატორების 35 წლიანი მმართველობის ხანა ნიკარაგუაში.
იგი დაქორწინებული იყო ხეტრუდის სოლორსანო სავალაზე და შეეძინათ ერთი ქალიშვილი:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ნიკარაგუის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 21 დეკემბერი კატეგორია:დაბადებული 1820 კატეგორია:გარდაცვლილი 12 მარტი კატეგორია:გარდაცვლილი 1873
მტვრის მარცვალი
მტვრის მარცვალი — თესლოვან მცენარეთა მამრობითი გამეტოფიტი. წარმოიქმნება მიკროსპორანგიუმში მიკროსპორადან. განვითარებას ამთავრებს დამტვერვის შემდეგ; შიშველთესლოვნებში — თესლკვირტის სამტვრე კამერაში, ფარულთესლოვნებში — ბუტკოს დინგზე მოხვედრის შემდეგ. მტვრის მარცვლის გარსები (გარეთა — ეგზინა, შიგნითა — ინტინა) ძირითადად შედგება პექტინოვანი ნივთიერებისა და უჯრედისისაგან. ეგზინას აქვს გათხელებული ებნები ან ხვრელები, ე. წ. აპერტურები — ღარები ან ფორები, საიდანაც მტვრის მილი გამოიზრდება.
თესლოვან მცენარეთა უმეტესობის მტვრის მარცვლები მარტოულია (მონადები). ზოგჯერ მიკროსპორები და მათგან განვითარებული მტვრის მარცვლები შეერთებულია და ქმნის დიადებს (ორ-ორი), ტეტრადებს (ოთხ-ოთხი), პოლიადებს (8, 12, 16, 32) ან პოლინიებს (ერთი ან ორი ბუდის მტვრის მარცვლები მთლიანად შეზრდილია). მტვრის მარცვლის ფორმა, ზომა და აღნაგობა სახეობრივ თავისებურებას შეადგენს და ამდენად, მათ მორფოლოგიურ შესწავლა (პალინოლოგია) დიდი მნიშვნელობა აქვს სისტემატიკისათვის. ეგზინის მდგრადობის გამო დანალექ ქანებში კარგად ინახება მტვრის მარცვლები, რომელთა ანალიზსაც ფართოდ იყენებენ პალეობოტანიკურ კვლევაში.
ლიტერატურა
კატეგორია:მცენარეთა მორფოლოგია
კათოლიციზმი აზერბაიჯანში
მინი|345x345პქ|მსოფლიოს ქვეყნები კათოლიკე მოსახლეობის პროცენტულობის მიხედვით კათოლიციზმი აზერბაიჯანში ― მსოფლიო კათოლიკური ეკლესიის ნაწილი აზერბაიჯანში, რომელიც ექვემდებარება რომის პაპის მმართველობას. 2016 წლის აღწერით, აზერბაიჯანში სულ 570 ადგილობრივი კათოლიკეა. 2011 წლიდან აზერბაიჯანის მთელი კათოლიკური ეკლესია გაერთიანებულია ბაქოს პრეფექტურაში. კათოლიკე თემს სულ შვიდი მღვდელი და ორი ფრეტი ემსახურება. ამას გარდა, ქვეყანაში კათოლიკე მისიონერები ეწევიან აქტიურ ქველმოქმედებას.
წარმოშობა
თანამედროვე აზერბაიჯანზე ქრისტიანული მოსახლეობა ჩვ. წ. I საუკუნეშივე გაჩნდა. მას შემდეგ, რაც არაბებმა ეს ტერიტორიები დაიპყრეს, ისლამი მასობრივად გავრცელდა და ქრისტიანები, განსაკუთრებით კი დასავლური წესის კათოლიკეები თითქმის საერთოდ გაქრნენ და უმცირესობაში აღმოჩნდნენ. უკვე 1320 წლიდან კათოლიკე მისიონერებმა დაიწყეს აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე მოღვაწეობა, ქადაგებები და აქ კათოლიციზმის გავრცელება, რასაც მოჰყვა ძირითად და დიდ ქალაქებში კათოლიკური ტაძრების მშენებლობა და იქ მათი კერის გაჩენა. მხოლოდ ნახჩევანის რეგიონში, XIV საუკუნეში თორმეტი მისია მოეწყო, რომელსაც ხელმძღვანელობდნენ დომენიკელები, კაპუცინები, ავგუსტინელები და ა.შ. 1660 წელს ისპაჰანში მოღვაწე კაპუცინელთა ორდენის მისიონერმა, მეუფე რაფაელ დე მანსმა ბაქოსა და შამახში შექმნა კათოლიკური სამრევლოები. 1680-იან წლებში კი იეზუიტებიც გამოჩნდნენ და განჯაში დაფუძნდნენ.
რუსული და საბჭოთა პერიოდი
მინი|311x311პქ|ბაქოს კათოლიკური ეკლესია XIX საუკუნეში, რუსეთის მიერ აზერბაიჯანის დაპყრობის შემდეგ, ეს მიწები ერთობ პოპულარული გახდა სხვადასხვა ქრისტიანული კონფესიების წარმომადგენელთათვის. აქ მცხოვრები კათოლიკეები უმეტესად ეთნიკური პოლონელები იყვნენ, რომლებმაც ბაქოსა და შამახის ტერიტორიებზე აქტიურად დაიწყეს მიგრაცია. ამ ტერიტორიაზე ასევე აქტიურად ჩამოსახლდნენ უკრაინელები, ქართველი და სომეხი კათოლიკეები და დასავლეთევროპელები. შამახში კათოლიკური მოსახლეობა 1859 წლის მიწისძვრამდე ცხოვრობდა, რომლის დროსაც 250 კათოლიკე დაიღუპა, რაც დიდი დანაკარგი იყო აზერბაიჯანში არსებული მცირერიცხოვანი კათოლიკე მრევლისათვის.
XX საუკუნის დასაწყისში ბაქოში არსებობდა პოლონელი, რუსი და გერმანელი იმიგრანტებისაგან შემდგარი საზოგადოება, რომელთა საჭიროებისთვისაც 1912 წელს აშენდა ყოვლადწმინდა ქალწული ღვთიმშობლის სახელობის ეკლესია. ამავე პერიოდში აშენდა კიდევ ორი კათოლიკური ეკლესია ზაქათალასა და გუსარში. 1916 წელს ბაქოში მცხოვრებ კათოლიკეთა რიცხვი 2500-ს სცდებოდა.
1920-იან წლებში ხელისუფლების სათავეში ბოლშევიკების მოსვლამ ბოლო მოუღო მანამდე არსებულ რელიგიურ თავისუფლებას, უკვე 1930-იან წლებში კი, სტალინის მმართველობისას, დაიწყო რელიგიურ პირთა მასობრივი რეპრესიები. ამ დროს მცირე საზოგადოების ერთადერთი მღვდელი, სტეფან დემუროვი სიკვდილით დასაჯეს. 1931 წელს კომუნისტურმა ხელისუფლებამ დაანგრია ბაქოს კათოლიკური ეკლესია. გუსარში არსებული ეკლესია კი სამხატვრო გალერეად იქნა გადაკეთებული და დღემდე ასე ფუნქციონირებს.
პოსტსაბჭოთა პერიოდი
მარცხნივ|მინი|254x254პქ|რომის პაპი [[იოანე პავლე II 2002 წელს აზერბაიჯანში ვიზიტისას]] 1996 წლიდან აზერბაიჯანი სეკულარული სახელმწიფო გახდა და აღდგა რელიგიური თავისუფლებაც, მაგრამ კანონი უცხოელებს უკრძალავს ქვეყანაში თავიანთი რელიგიის „პროპაგანდას“, კანონის დარღვევის შემთხვევაში კი ჯარიმით ან დეპორტაციით დაისჯებიან. რელიგიურ ორგანიზაციებთან მუშაობის სახელმწიფო კომიტეტის უფროსმა რაფიგ ალიევმა განაცხადა, რომ უცხოელთათვის რელიგიური მოღვაწეობის აკრძალვის კანონი შეიცვლება. 1992 წელს მიღებული აზერბაიჯანული კონსტიტუცია და მისი მუხლი „რწმენის თავისუფლების შესახებ“ უზრუნველყოფს ნებისმიერი ადამიანის რელიგიურ და ამის გამოხატვის თავისუფლებას.
1997 წელს კი აზერბაიჯანში პირველი კათოლიკე სლოვაკი მღვდელი ჩავიდა. როგორც იგი აღნიშნავდა, ეკლესიას არ ჰქონია სახელმწიფო სტრუქტურებთან პრობლემა და აზერბაიჯანში პაპის ვიზიტმა სახალხო დამოკიდებულებაც დადებითისკენ შეცვალა. 2002 წლის 23 მაისს რომის პაპი იოანე პავლე II, მიუხედავად მისი მყიფე ჯანმრთელობისა, აზერბაიჯანს ეწვია. იგი პრეზიდენტმა ჰეიდარ ალიევმა მიიღო. ვიზიტის წყალობით ალიევმა კათოლიკე მრევლს მიწის ნაკვეთი გადასცა ეკლესიის ასაშენებლად. ეკლესიის აშენებმა რომის პაპისა და სხვადასხვა შემოწირულობების დამსახურებით აშენდა. უკვე 2003 წელს კი აღმოსავლეთ ევროპის კათოლიკეთა კონგრესს აზერბაიჯანელი დელეგატებიც დაესწრნენ. როდესაც ეპისკოპოსი კლაუდიო გუჯეროტი აზერბაიჯანს ეწვია, იგი უამრავ მოხუც კათოლიკეს შეხვდა, რომლებიც 70 წელს ელოდნენ კათოლიკე მღვდელს კონფირმაციისათვის. 2007 წლის მარტში ბაქოს წმინდა მარიამის სახელობის კათოლიკური ეკლესია აღადგინეს. 2008 წლის 7 მარტს, 70-წლიანი პაუზის შემდეგ, აზერბაიჯანში კათოლიკური ღვთისმსახურება აღდგა. 2011 წლის 4 აგვისტოს კი შეიქმნა ბაქოს სამოციქულო პრეფექტურა, 520 კათოლიკე ადამიანით. მათი სამოციქულო პრეფექტი სლოვაკი ეპისკოპოსი ვლადიმერ ფეკეტეა. კათოლიკეთაგან მხოლოდ რამდენიმეა აზერბაიჯანელი, წირვა კი ლათინურ, ინგლისურ და რუსულ ენებზე აღევლინება.
2016 წელს პაოლო პეცის მიერ ხელდასმულ იქნა პირველი აზერბაიჯანელი კათოლიკე დიაკვანი, ბეჰმუდ მუსტაფაევი. 2017 წლის 7 მაისს იგი პაპმა ფრანცისკემ მღვლად აკურთხა. იმავე წლის ოქტომბერში პაპი ფრანცისკე თავად ეწვია აზერბაიჯანს.
სქოლიო
კატეგორია:კათოლიციზმი ქვეყნის მიხედვით
Lasioglossum metallicum
Lasioglossum metallicum — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 1995 წელს.
სქოლიო
metallicum
Master of Reality
Master of Reality — ინგლისური როკ-ჯგუფ Black Sabbath-ის მესამე სტუდიური ალბომი. გამოვიდა 1971 წელს. ალბომი გამოსცა ლეიბლმა Vertigo.
იპოთეკა
იპოთეკა (ძვ. ბერძნ. ὑποθήκη), იპოთეკური სესხი — კრედიტი უძრავი ქონების თავდებით. როგორც წესი გაიცემა ბანკის მიერ, თუმცა კრედიტორი შეიძლება გახდეს ასევე ნებისმიერი სხვა სამართლებრივი პირი. იპოთეკური კრედიტის ამღები საკუთარ ვალდებულებას კრედიტის დაფარვაზე მისი კუთვნილი უძრავი ქონების თავდებად ჩადებით უზრუნველყოფს.
იპოთეკური კრედიტი არის უძრავი ქონებით უზრუნველყოფილი გრძელვადიანი კრედიტი, რომლის მეშვეობით შეგიძლიათ შეიძინოთ, ააშენოთ ან გაარემონტოთ უძრავი ქონება — ბინა, სახლი, აგარაკი, მიწის ნაკვეთი. იპოთეკური კრედიტის უძრავი ქონებით უზრუნველყოფა გულისხმობს, რომ სესხის მოქმედების პერიოდში თქვენს მიერ აღებული სასესხო ვალდებულების შეუსრულებლობის შემთხვევაში ბანკს უფლება აქვს მოახდინოს უზრუნველყოფაში არსებული უძრავი ქონების რეალიზაცია. საქართველოში და რიგ სხვა ქვეყნებში ტერმინი „იპოთეკა“ ნიშნავს ბანკისგან კრედიტის მიღებას უძრავი ქონების შესასყიდად (მაგ. ბინის ან სახლის). ინგლისურში ამ სახის კრედიტისთვის არსებობს სპეციალური ტერმინი “mortgage”. ანუ, ამ კატეგორიაში არ ხვდება სესხი სხვა მიზნობირივი დანიშნულებით, რომელსაც თავდებით უძრავი ქონება ედება.
ტერმინი
ტერმინი „იპოთეკა“ პირველად საბერძნეთში გაჩნდა ჩვ. წ. VI ს.-ში. ბერძნები ასე აღნიშნავდნენ მოვალის პასუხისმგებლობას კრედიტორის წინაშე საკუთარი მიწით. მსესხებლის მიწის ნაკვეთის საზღვარზე სვამდენ ბოძს წარწერით, რომელიც აღნიშნავდა, რომ ეს მიწა სესხს უზრუნველყოფდა. სწორედ ეს ბოძი იწოდებოდა „იპოთეკად“, რომლის ძველი ბერძნულიდან ნიშნავს „მისადგმელს“.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იპოთეკა კატეგორია:სესხები კატეგორია:ფინანსები კატეგორია:საბანკო საქმე
გარდნო
გარდნო (Gardno) — ტბა პოლონეთში, პომერანიის სავოევოდოში. მაქსიმალური სიგრძე — 6.8 კმ, მაქსიმალური სიგანე — 4.7 კმ; ფართობი — 24.69 კმ²; მაქსიმალური სიღრმე — 2.6 მ.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:პოლონეთის ტბები
სტაროკუიანოვო
სტაროკუიანოვო (Иҫке Ҡуян; Старокуяново) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბაკალის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 379 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბაკალიდან დაშორებულია 7 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ტუიმაზი, რომელიც დაშორებულია 85 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები (74 %) შეადგენენ.
სქოლიო
კატეგორია:ბაკალის რაიონის სოფლები
რუსული შანსონი
რუსული შანსონი (აგრეთვე ცნობილი როგორც „ბლატნოი“ მუსიკა) — რუსული საბჭოთა მუსიკალური ჟანრი, რომელიც თავდაპირველად პატიმრებზე და დამნაშავეთა სამყაროსთან დაახლოებულ პირებზე იყო გათვლილი. დროთა განმავლობაში, ამ ჟანრში ისეთი სიმღერები დაიწერა, რომელიც მხოლოდ კრიმინალურ თემატიკას გასცდა, მაგრამ შეინარჩუნეს ჟანრის თავისებურებები (მელოდია, ჟარგონი, ეპიკურობა, მსოფლმხედველობა). 1990-იანი წლების შუახნებიდან, რუსულ მუსიკის ინდუსტრიაში "ბლატნოი" სიმღერებს სწორედ "რუსული შანსონის" სახელით მოიხსენიებენ.
აპოკალიფსის გამოქვაბული
აპოკალიფსის გამოქვაბული (Σπήλαιο Αποκάλυψης) — გამოქვაბული საბერძნეთის კუნძულ პატმოსზე, სადაც საეკლესიო გადმოცემის თანახმად, იოანე ღვთისმეტყველს სასწაულებრივი ხილვა ჰქონდა, რომელიც თავის აპოკალიფსის წიგნში ჩაიწერა. მდებარეობს იოანე ღვთისმეტყველის მონასტრის გვერდით, რომელთან ერთადაც იგი 1999 წელს იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შეიტანა.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ახალი აღთქმა კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები საბერძნეთში
1401
თარიღი უცნობია
*
ნიდერლანდების პროვინციები
მინი|300პქ|ნიდერლანდების პროვინციები თავისი დედაქალაქებით ნიდერლანდების პროვინციები — ადმინისტრაციული რგოლი მთავრობასა და მუნიციპალიტეტებს შორის. თითოეულ პროვინციას ჰყავს პარლამენტი — Provinciale Staten, რომელიც ირჩევა ოთხი წლით. მინი|მარცხნივ|ნიდერლანდების პროვინციების დროშები
დაყოფა
თანამედროვე ნიდერლანდები დაყოფილია თორმეტ პროვინციად (provincies) და სამ ზღვის იქითა საჯარო ორგანოდ. (openbare lichamen, ასევე უწოდებენ სპეციალურ მუნიციპალიტეტებსაც, რადგან ისინი არ შეადგენენ პროვინციების ნაწილს).
რეგიონები და მათი დედაქალაქები
თორმეტი პროვინცია:
ნიდერლანდების საჯარო ორგანოები
ნიდერლანდებს აქვს სამი სპეციალური პროვინცია, რომლებსაც საჯარო ორგანოები ეწოდება. ისინი ნიდერლანდების შემადგენლობაში 2010 წლის 10 ოქტომბერს შევიდნენ, თუმცა არ არიან რომელიმე პროვინციის ნაწილი.
სქოლიო
კატეგორია:ნიდერლანდების პროვინციები
სათადარიგო ბორბალი
სათადარიგო ბორბალი — 1978 წელს გადაღებული ქართული მოკლემეტრაჟიანი მხატვრული ფილმი. რეჟისორი ამირან დარსაველიძე.
სიუჟეტი
პროვინციული ქალაქის მკერავი გოგი ახალი წლის შესახვედრად მიემგზავრება. თოვლიან გზაზე მშვენიერ ქალიშვილს გადააწყდება, რომელსაც მანქანა გაუფუჭდა. გოგი თავისი მანქანის საბურავს ქალიშვილს დაუთმობს, თვითონ კი ქალიშვილით და საკუთარი საქციელით მოხიბლული, ახალ წელს უკაცრიელ გზაზე, მანქანაში მარტოდმარტო შეხვდება.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:1978 წლის ფილმები კატეგორია:კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ ფილმები კატეგორია:ფილმები ანბანის მიხედვით კატეგორია:ქართული მოკლემეტრაჟიანი ფილმები
შარანტა
შარანტა — დეპარტამენტი საფრანგეთის აღმოსავლეთ ნაწილში, პუატუ-შარანტში.
ისტორია
შარანტა არის იმ 83 დეპარტამენტიდან ერთ-ერთი, რომლებიც შეიქმნა საფრანგეთის რევოლუციის დროს 1790 წლის 4 მარტს.
გეოგრაფია
შარანტის ფართობია 5956 კმ². 1999 წლის მონაცემებით დეპარტამენტის მოსახლეობა 339,628 ადამიანს შეადგენს და მას 66-ე ადგილი უკავია, დეპარტამენტში მცხოვრებთა საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე შეადგენს 57 ადამიანს.
აქ ყველაზე გავრცელებული ენაა ფრანგული. შარანტის მმართველია მიშელ ბუტანი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საფრანგეთის დეპარტამენტები
მტირალა
მტირალა, დიდი მტირალა, ცისკარა — მთა საქართველოში, აჭარის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ქობულეთ-ჩაქვის ქედზე, მდინარეების ჩაქვისწლისა და ყოროლისწყლის წყალგამყოფზე. სიმაღლე ზღვის დონიდან 1381 მ. აგებულია შუაეოცენური ანდეზიტური განფენებით, ტუფებითა და ტუფ-ბრექჩიებით. მტირალას კალთები შემოსილია წიფლნარ-მუქწიწვიანებით. მთის დასავლეთი კალთა გამოყენებულია საზაფხულო დასასვენებელ ადგილად.
სქოლიო
კატეგორია:აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის მთები
ოტრადნოე (გაგრის მუნიციპალიტეტი)
ოტრადნოე (Аӡаԥшь [აძაფშჲ]; ყოფილი სიხარული, ყოფილი ოტრადნოე — გადაერქვა 1948 წლის 3 სექტემბერს ) — სოფელი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, გაგრის მუნიციპალიტეტში (კოლხიდის თემი), აფხაზეთის მთისწინეთში. ზღვის დონიდან 80 მ, გაგრიდან 4 კმ. 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ
ისტორია
ეს იყო სოფელ კოლხიდის ნაწილი, სადაც XX საუკუნის დასაწყისში იყო პრინც ოლდენბურგის მამული „ოტრადნოე“. შემდეგ აქ შექმნილ სოფელსაც ოტრადნოე შეერქვა. 1948 წელს მას ქართული სახელი სიხარული ეწოდა. 1955 წელს დაუბრუნდა სახელი ოტრადნოე. 1992-1993 წწ. ომის შემდეგ აფხაზებმა უწოდეს აძაფშ (Аӡаҧшь). სახელწოდება აფხაზურია (აძ — წყალი, იფშოუ-ფშ — წმინდა), შიიძლება იყოს „წმინდა წყალი“.
დემოგრაფია
1989 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობდა 1 055 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:კოლხიდის თემის სოფლები
იური კაჭარავა
იური კაჭარავა (დ. 22 მარტი, 1913, ბანძა ― გ. 22 თებერვალი, 1994) ― ქართველი ისტორიკოსი, საქართველოს მეცნიერებათა დამსახურებული მოღვაწე (1965), საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1988).
ბიოგრაფია
იური კაჭარავა 1913 წლის 22 მარტს სოფელ ბანძაში (დღევანდელი მარტვილის მუნიციპალიტეტი) დაიბადა. 1937 წელს თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი დაამთავრა.
1938 წლიდან სხვადასხვა სასწავლებელში ლექციებს კითხულობდა. 1946-1954 წლებში თბილისის რკინიგზის ტრანსპორტის ინჟინერთა ინსტიტუტში მარქსიზმ-ლენინიზმის კათედრის გამგე იყო. 1958 წლიდან ისტორიის, არქეოლოგიისა და ეთნოგრაფიის ინსტიტუტის საქართველოს ისტორიის განყოფილების ხელმძღვანელი იყო.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 22 მარტი კატეგორია:დაბადებული 1913 კატეგორია:გარდაცვლილი 22 თებერვალი კატეგორია:გარდაცვლილი 1994 კატეგორია:ქართველი ისტორიკოსები კატეგორია:მარტვილის მუნიციპალიტეტში დაბადებულები კატეგორია:საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსები
Lasioglossum metis
Lasioglossum metis — მწერი ჰალიქტიდების ოჯახისა. შედის მსოფლიოში ყველაზე მრავალრიცხოვან — Lasioglossum-ის გვარში. აღწერილია 2002 წელს.
სქოლიო
metis
პაქსე
პაქსე (ປາກເຊ) — ქალაქი ლაოსში. მდებარეობს სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში. აღწერის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 87000 კაცს.
კატეგორია:ლაოსის ქალაქები
დრავსკო
დრავსკო (Drawsko) — ტბა პოლონეთში, დასავლეთ პომერანიის სავოევოდოში. მაქსიმალური სიგრძე — 12.6 კმ, მაქსიმალური სიგანე — 3.9 კმ; ფართობი — 1,956 ჰა; მაქსიმალური სიღრმე — 79.7 მ.
სტარიე-ბალიკლი
სტარიე-ბალიკლი (Иҫке Балыҡлы; Старые Балыклы) — სოფელი რუსეთის ფედერაციაში, ბაშკირეთის რესპუბლიკის ბაკალის რაიონში.
2010 წლის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 489 ადამიანი. რაიონულ ცენტრ ბაკალიდან დაშორებულია 5 კილომეტრით. უახლოესი რკინიგზის სადგურია ტუიმაზი, რომელიც დაშორებულია 67 კმ-ით.
2002 წლის აღწერის მიხედვით მოსახლეობის უმრავლესობას თათრები (84 %) შეადგენენ.
სქოლიო
კატეგორია:ბაკალის რაიონის სოფლები
სუმბული
სუმბული (Hyacinthus) — მრავალწლოვანი ბოლქვიანი მცენარის გვარი შროშანისებრთა ოჯახისა. ცნობილია ერთი სახეობა აღმოსავლური სუმბული (Hyacinthus orientalis), რომელიც ველურად იზრდება ხმელთაშუა ზღვის აღმოსავლეთ ქვეყნებში.
სუმბულის ჯიშებს სხვადასხვა სიმკვრივის, ფერის, ზომისა და ფორმის ყვავილები აქვს. მოჰყავთ კარგად განათებულ, მსუბუქ თიხნარ და ნოყიერ ნიადაგზე. მრავლდება ბოლქვით, იშვიათად თესლით.
სუმბულის ყვავილისაგან მიღებულ ზეთს პარფიუმერიაში ხმარობენ. სუმბული საუკეთესო საორანჟერეო და სათაიგულე მცენარეა. იყენებენ რაბატებში, კლუბებსა და გაზონებში ყვავილწნულებად.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:შროშანისებრნი კატეგორია:ბოლქვიანი მცენარეები
აღმოსავლეთ შელდას ბრძოლა (1574)
წინა მოვლენები
1572 წლის აპრილში ქალაქებმა ფლუშინგმა, ვეერმა და არნემუიდენმა, რომლებიც მდებარეობდნენ კუნძულ ვალჩერენზე, ერთგულების ფიცი დადეს ჰოლანდიის პრიცნის წინაშე. თუმცა, კუნძულის კიდევ ერთი ქალაქი, მიდელბურგი, ესპანეთის მეფე ფილიპე II-ის ერთგული დარჩა და ამის გამო იგი ალყაში მოაქციეს. მას შემდეგ, რაც ექვს თვეზე მეტის სამყოფი საკვები, საბრძოლო მასალა და სხვა მასალები ამოიწურა, ესპანელ სარდალს სანჩო დ'ავილას ჰქონდა მეორე მცდელობა, რომ მიეწოდებინა ქალაქს რესურსი ზღვით (მისი პირველი მცდელობა წარუმატებელი აღმოჩნდა.). მესამე მცდელობაზე გაგზავნილი ხალხი დაბრუნდნენ მას შემდეგ, რაც ფორტ რამეკენსი დაიპყრობილ იქნა 1573 წლის აგვისტოში ჰოლანდიური და ინგლისური ძალების მიერ.
მტკაველი
მტკაველი — სიგრძის საზომი ერთეული საქართველოში XIX საუკუნემდე, სიგრძე გაშლილ ცერსა და ნეკს შორის უდრიდა 2 ციდას — 25,3 სმ.
აღმოსავლეთ შელდას ბრძოლა (1574)
წინა მოვლენები
ჰოლანდიელებს ჯარში მყოფი, ზელანდიის ადმირალის, ფლემინგ ლოდევიკ ვან ბოისოტის მეთაურობით, მათ სურდათ ესპანეთის ფლოტის დაპყრობა, ამის გამო შეხვდნენ სხვა ფლოტს ვიცე-ადმირალ ჯოს დე მურის მეთაურობით. ამავდროულად იყო თხოვნა მიდელბურგის გარშემო ალყაში მოქცეული მოლაშქრეების გაძლიერების შესახებ. მათ აიყვანეს საკმარისი ჯარი, რომელიც მოიცავდა ინგლისურ და შოტლანდიელ კამპანიებს პოლკოვნიკ თომას მორგანის მეთაურობით, შემდეგ ისინი გაემართნენ ესპანური ფლოტის მოსაძებნად.
მტკაველი
ლიტერატურა
კატეგორია:სიგრძის საზომი ერთეულები
აღმოსავლეთ შელდას ბრძოლა (1574)
წინა მოვლენები
ლუის რეკესენს ი სუნიიგამ, ესპანელმა მეთაურმა ჰოლანდიის აჯანყების დროს გადაწყვიტა გაეგზავნა საზღვაო ძალები ჰოლანდიელი აჯანყებულების ერთხელ და სამუდამოდ გასანადგურებლად. გარდა ამისა, როგორც კი ეს მოხდებოდა, მას იმედი ჰქონდა, რომ შეძლებდა ესპანეთის გარნიზონის განთავისუფლებას მიდელბურგში. მან უბრძანა დონ ჯულიან დი რომეროს და ფლამანდიელ ადმირალ ჟერარ დე გლიმსს, გაეცურათ ვალჩარენში შელდას შესართავში, სადაც მათხოვართა ფლოტი იყო.
მტკაველი
ლიტერატურა
Spanne Span
აღმოსავლეთ შელდას ბრძოლა (1574)
წინა მოვლენები
დონ ჯულიან დი რომერო, იყო ძლიერი კაპიტანი ხმელეთზე, მაგრამ მცირე გამოცდილება ჰქონდა საზღვაო საქმეებში, ამ ფაქტმა მას კიდევ ერთხელ შეახსენა ამ სფეროში თავისი გამოუცდელობის შესახებ, თუმცა მისი მხრიდან ეს ყველაფერი მაინც უყურადღებოდ დარჩა. მარაგის უმეტესი ნაწილით დატვირთული ფლოტი უკვე გზაში იყო, მაგრამ არ იყო Bergen op Zoom-ზე უფრო შორს. ბედის გამო შეშფოთებული ფლოტი მას თან ახლდა შელდას შესართავამდე.
ბრძოლა
29 იანვარს მათ გადაწყვიტეს აბარგება, დაელოდნენ მოქცევას და შემდეგ ბერგენიდან გაცურეს. გემებიდან რამდენჯერმე გაისროლეს, მათ გენერალური მისალმება შეასრულეს დიდი მეთაურის პატივსაცემად, მაგრამ ერთ-ერთი გემზე გასროლის დროს ცეცხლი გაჩნდა, შედეგად კატასტროფულმა აფეთქებამ არა მხოლოდ გაანადგურა გემი, არამედ დაღუპა ყველა ბორტზე მყოფი. ფლოტი ნელა მიცურავდა, იმიტომ რომ ვალჩერენის მახლობლად რეიმერსვაალთან მათ შენიშნეს დიდი ფლოტი. ესპანელებს ეგონათ, რომ ეს გემები მათი მოკავშირეების იყო და წავიდნენ მათ შესახვედრად, მაგრამ მალევე აღმოაჩინეს, რომ ფლოტი სინამდვილეში იყო ზელანდიის ადმირალის ლოდევიკ ვან ბოისოტის ფლოტი. ისინი ცდილობდნენ უკან დაბრუნებას, ამას თან ახლდა უამინდობა და უკვე ძალიან გვიანი იყო, ამ ყველაფრის ფონზე ბრძოლის დაწყება გარდაუალი გახდა. ბოაზოტმა ბრძანა შეტევა და ორივე ფლოტმა საბრძოლო პოზიცია შეარჩია, შელდტის შესართავში.
რომეროს პირველი დივიზიონი მიუახლოვდა და მიაღწია თავის პირველ ფართო მხარეს, მაშინ როდესაც შოტი და კლააფზუნი ორივე სასიკვდილოდ დაიჭრნენ. ადმირალმა ბუაზომ დაკარგა თვალი და ბევრი ოფიცერი. ალყისთვის განკუთვნილიმაჯარისკაცებმა ბრძოლაში თავი გამოიჩინეს და ამით ესპანელები გააოცეს. ჰოლანდიურმა გემებმა შეძლეს გვერდით მისვლა და ჯარისკაცებმა სათითაოდ შეძლეს ესპანურ გემებზე ასვლა. რომეროს იმდენი ხომალდი, რამდენიც შესაძლებელი იყო, აღმოჩნდა ვიწრო შესართავში და მალევე აღმოჩნდნენ ერთმანეთთან მჭიდრო ბრძოლაში. არაერთი მეომარი ხელჩართულ ბრძოლაში დაიღუპა.
შოტლანდიური კამპანიის კაპიტანი, სახელად რობინსონი, ხელმძღვანელობდა თავის კაცებს, მან ხელში ჩაიგდო ერთ-ერთი ადმირალის გემი. ესპანელებმა სრული არეულობით მოახერხეს თავის დაღწევა ცუდ ამინდში, მაგრამ დაკარგეს კიდევ ხუთი ხომალდი დევნაში, რომელიც შეჩერდა დაღამების გამო, ამ დროისთვის ბრძოლა დასრულდა.
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისის ბრძოლები კატეგორია:ესპანეთის ბრძოლები კატეგორია:ნიდერლანდების ბრძოლები კატეგორია:ბრძოლები კატეგორია:ნიდერლანდების რევოლუცია
1402
თარიღი უცნობია
*
ჯონ ბოინტონ პრისტლი
ჯონ ბოინტონ პრისტლი (John Boynton Priestley; დ. 13 სექტემბერი, 1894, ბრედფორდი, ინგლისი – გ. 14 აგვისტო, 1984, ინგლისი) — ინგლისელი მწერალი. ლიტერატურული მოღვაწეობა დაიწყო 20-იან წლებში. წერდა ლექსებსა და ლიტერატურულ-კრიტიკულ წერილებს. პოპულარობა მოუტანა რომანმა "გულითადი ამხანაგები" (1929). პრიესტლის რომანებში ასახული საზოგადოება დემოკრატიულია, პერსონაჟები უმთავრესად უბრალო, "პატარა ადამიანები" არიან. აღსანიშნავია ამ ნაწარმოებთა პატრიოტიზმი, "ინგლისური ტრადიციების" გაიდეალება. პრიესტლის მნიშვნელოვანი რომანებია: "ანგელოზის ქუჩა" (1930), "ისინი დადიან ქალაქში" (1936), "ნათელი დღე" (1946), "ფესტივალი ფარბრიჯში" (1951), "ლონდონის ჩიხი" (1969) და სხვა. პრიესტლის ეკუთვნის პიესებიც, რომლებშიც სვამს სოციალურ და მორალურ პრობლემებს, მაგრამ ხშირად მიმართავს ექსპერიმენტს, პირობითობას, დროთა აღრევას. წარმატება მოიპოვა პიესებმა "სახიფათო მოსახვევი" (1932), "ტირიფების ჭალა" (1933), "სამოთხის კიდე" (1934), "დრო და კონვეის ოჯახი" (1937), "განძი" (1953), "შუშის გალია" (1958) და სხვა.
სქოლიო
კატეგორია:ინგლისელი მწერლები კატეგორია:ინგლისელი პოეტები კატეგორია:დაბადებული 1894 კატეგორია:გარდაცვლილი 1984
ფერნანდო გუსმანი
ფერნანდო გუსმან სოლორსანო (Fernando Guzmán დ. 30 მაისი, 1812, ტიპიტაპა — გ. 19 ოქტომბერი, 1891, გრანადა) — ნიკარაგუელი პოლიტიკოსი და ნიკარაგუის მე-10 პრეზიდენტი 1867-1871 წლებში. გუსმანი იყო ნიკარაგუის კონსერვატული პარტიის წევრი.
იგი იყო კარლოს ხოსე სოლორსანოს, ნიკარაგუის 37-ე პრეზიდენტის, ნათესავი.
სქოლიო
კატეგორია:ნიკარაგუის პრეზიდენტები კატეგორია:დაბადებული 30 მაისი კატეგორია:დაბადებული 1812 კატეგორია:გარდაცვლილი 19 ოქტომბერი კატეგორია:გარდაცვლილი 1891
მილიონი (ერთეული)
მილიონი — სიგრძის საზომი ერთეული ბიზანტიაში, რომელიც შეესაბამებოდა რომაულ მილს. გავრცელებული იყო საქართველოშიც, სავარაუდოა IV–VI საუკუნეებიდან. წყაროებში გვხვდება IX საუკუნიდან. იყენებდნენ XIII საუკუნემდე, შეადგენდა ფარსანგის 1/3-ს (1,386 კმ).
აღსთაფა (მდინარე)
აღსთაფა, აღსტევი, (Ağstafacay, Աղստև) — მდინარე სომხეთსა და აზერბაიჯანში, მტკვრის მარჯვენა შენაკადი. სიგრძე 121 კმ, აუზის ფართობი 2500 კმ². სათავე აქვს პამბაკის ქედის კალთებზე, ზემოთში მიედინება ტყიან ვიწრო ხეობაში, რომელიც ქალაქ დილიჯანთან რამდენადმე ფართოვდება, ქვემოთ უფრო ვრცელ ხეობაში გამოდის. იყენებენ სარწყავად.
აღსთაფა ჩამოუდის ქალაქებს ყაზახს, დილიჯანსა და იჯევანს.
ლიტერატურა
კატეგორია:სომხეთის მდინარეები კატეგორია:აზერბაიჯანის მდინარეები კატეგორია:მტკვრის შენაკადები
ხინალუღური ენა
thumb|წითელ ფერში ენის გავრცელების არეალი ხინალუღური ენა — ნახურ-დაღესტნურ ენათა ოჯახის ლეზგიური ქვეჯგუფის ენა. გავრცელებულია აზერბაიჯანის რაიონულ ცენტრებში (ყუბაში, ხაჩმაზში) და სოფლებში (ხინალუღში, სუდათში). ხინალუღურ ენაზე ლაპარაკობს დაახლოებით 1500 კაცი. იგი აზერბაიჯანული ენის დიდ გავლენას განიცდის, რის გამოც ხმოვანთა სისტემა გართულებულია, გაჩენილია უმლაუტიზებული ხმოვნები ä, ü, ö და ირაციონალური ხმოვანი ə. არის აგრეთვე მოკლე, გრძელი და ნაზალიზებული ხმოვნები. თანხმოვნები წარმოდგენილია ხშულთა ოთხეული და სპირანტთა მჟღერი აფრიკატები ძ, ჯ.
ხინალუღურ ენაში რთული გრამატიკულ კლასთა სისტემაა. მხოლობითში გარჩეულია 4 გრამატიკული კლასი, მრავლობითში — 2. კლასის ნიშნებად გამოყენებულია ბ, ფ, ზ, ს, ც, ჲ, ... ექსპონენტები. ამასთან ერთად ზმნა რთულდება ნაცვალსახელური ელემენტებით, რომლებითაც ასევე იცვლება გრამატიკული კლასების მიხედვით.
დამწერლობა
კირილიცას ვერსია:
ლათინური ვერსია:
სქოლიო
კატეგორია:ხინალუღური ენა
ზღვისპირა შარანტა
ზღვისპირა შარანტა — დეპარტამენტი საფრანგეთის აღმოსავლეთ ნაწილში, პუატუ-შარანტში.
ისტორია
ზღვისპირა შარანტა არის იმ 83 დეპარტამენტიდან ერთ-ერთი, რომლებიც შეიქმნა საფრანგეთის რევოლუციის დროს 1790 წლის 4 მარტს.
გეოგრაფია
ზღვისპირა შარანტის ფართობია 6864 კმ². 1999 წლის მონაცემებით დეპარტამენტის მოსახლეობა 557,024 ადამიანს შეადგენს და მას 39-ე ადგილი უკავია, დეპარტამენტში მცხოვრებთა საშუალო სიმჭიდროვე კმ²-ზე შეადგენს 81 ადამიანს.
აქ ყველაზე გავრცელებული ენაა ფრანგული. ზღვისპირა შარანტის მმართველია დომინიკ ბუსერო.
დავით მუჯირი
დავით მუჯირი (2 იანვარი 1979, თბილისი) — ქართველი ფეხბურთელი, საქართველოს ეროვნული ნაკრების ყოფილი შემტევი ნახევარმცველი. 2015 წლის 13 ოქტომბრიდან საქართველოს ფეხბურთის ფედერაციის გენერალური მდივანი.
ეროვნულ ნაკრებში ჩატარებული აქვს 26 მატჩი.
პირადი ცხოვრება
ის არის 70-იანი წლების ცნობილი ქართველი მცველის, დავით (დიმიტრი) მუჯირის შვილი.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1978 კატეგორია:ქართველი ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის დინამოს ფეხბურთელები კატეგორია:თბილისის ლოკომოტივის ფეხბურთელები კატეგორია:ტირასპოლის შერიფის ფეხბურთელები კატეგორია:გრაცის შტურმის ფეხბურთელები კატეგორია:კრილია სოვეტოვის ფეხბურთელები კატეგორია:მოსკოვის ლოკომოტივის ფეხბურთელები კატეგორია:ზესტაფონის ფეხბურთელები კატეგორია:საქართველოს ნაკრების ფეხბურთელები კატეგორია:ეროვნული ლიგის ფეხბურთელები
ტანრეკისებრნი
ტანრეკისებრნი (Tenrecidae) — ძუძუმწოვრების ოჯახი მწერიჭამიების რიგისა. მათი სხეულის სიგრძე 4-40 სანტიმეტრს აღწევს, დაფარულია რბილი ან ჯაგრისმაგვარი ბალნით, ზოგჯერ ეკლებით. წყლის ტანრეკს უკანა თათებზე საცურავი აპკი აქვს. ოჯახი აერთიანებს 10 გვარის 20-მდე სახეობას. გავრცელებულნი არიან კუნძულ მადაგასკარზე და კომორის კუნძულებზე, ზოგიერთი სახეობა აკლიმატიზებულია ინდოეთის ოკეანის ცალკეულ კუნძულებზე. ბინადრობენ ტენიან ტყეებში, ბუჩქნარებში, ველებზე. ხმელეთის ცხოველებია (გარდა წყლის ტანრეკისა). აქტიურად არიან ღამით. იკვებებიან ცხოველებით, იშვიათად მცენარეებით. მრავლდებიან წელიწადში ერთხელ, შობენ 1-4, ზოგჯერ 25-მდე ნაშიერს. ზოგი სახეობის ხორცს ადგილობრივი მოსახლეობა საკვებად იყენებს.
ლიტერატურა
კატეგორია:ტანრეკისებრნი
კერკირა (ქალაქი)
კერკირა (Κέρκυρα) — ქალაქი და ყოფილი მუნიციპალიტეტი საბერძნეთის კუნძულ კერკირაზე. 2011 წლიდან, ადგილობრივი თვითმმართველობის რეფორმის შედეგად, შედის კერკირის მუნიციპალიტეტის შემადგენლობაში. წარმოადგენს საბერძნეთის ერთ-ერთი ადმინისტრაციული ერთეულის - იონიის კუნძულების პერიფერიის დედაქალაქს. 2001 წელს, მისი მოსახლეობა 39 487 ადამიანს შეადგენდა. ქალაქი საბერძნეთის მნიშვნელოვან ტურისტულ ღირსშესანიშნაობას წარმოადგენს და მნიშვნელოვან როლს თამაშობს VIII საუკუნიდან მოყოლებული. ძველად ის ცნობილი იყო როგორც კასტროპოლისი (ციხესიმაგრის ქალაქი), მისი ორი ციხესიმაგრის გამო.
ქალაქის კლიმატი ხმელთაშუაზღვიურია. ზაფხული თბილი და ზოლიერად ტენიანია ტემპერატურა 33 °C (91 °F). ზამთარი რბილია, ტემპერატურა 10 °C (50 °F) ფარგლებშია.
კერკირის ძველი ნაწილი 2007 წელს იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლთა სიაში შეიტანა.
სქოლიო
thumb|მარცხნივ|800px| ძველი ქალაქის პანორამული ხედი
კატეგორია:საბერძნეთის ქალაქები კატეგორია:მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლები საბერძნეთში კატეგორია:ბერძნული ქალაქ-სახელმწიფოები
სომხეთის გეოგრაფია
280px|thumb|მთა არაგაწი - სომხეთის უმაღლესი წერტილი სომხეთი უმთავრესად მდებარეობს სამხრეთ კავკასიის ვულკანურ მთიანეთში, სადაც ერთმანეთს ენაცვლება ნაოჭა, ნაოჭალოდა ვულკანური მთები, ლავური პლატოები და ვაკეები. ტერიტორიის 90 % მდებარეობს 1000 მეტრზე მაღლა (საშუალო სიმაღლე — 1830 მ.). უმაღლესი წერტილია მთა არაგაწი (4090 მ).
რელიეფი
სომხეთის ტერიტორია მოქცეულია ხმელთაშუა ზღვის ნაოჭა გეოსინკლინური სარტყლის შიგა ნაწილში. აქ გვხვდება თითქმის ყველა სისტემისა და ასაკის ნალექები განსაკუთრებით ფართოდაა გავრცელებული იურული და პალეოგენური ვულკანური დანალექი წყებები. სომხეთის ტერიტორიის 1/3 ნაწილი დაბარულია ბაზალტით, ტუფით, პემზით, პერლიტითა და ვულკანური მოქმედების სხვა პროდუქტებით.
კლიმატი
სომხეთი მდებარეობს სუბტროპიკულ ზონაში. ქვეყნის მთიანი რელიეფი განაპირობებს ჰავის ტიპების მრავალფეროვნებას. ჰავაზე დიდ გავლენას ახდენს შავი და კასპიის ზღვების სიახლოვე, აგრეთვე გვალვიანი ირანისა და მცირე აზიის მთიანეთებთან მეზობლობა. მზის რადიაციის ინტენსივობა შუადღისას მაის-ივნისში არაგაწზე 1,16 კვტ/მ²-ს აღწევს. მზის ნათების ხანგრძლივობის მაქსიმუმი (2800 სთ წელიწადში) არარატის ვაკესა და სევანის ტბის აუზშია. ვაკესა და მთისწინეთში ჰავა მშრალი, კონტინენტურია, იცის ცხელი ზაფხული და ზომიერად ცივი ზამთარი. ივლისის საშუალო ტემპერატურაა 24-26°C, მაქსიმალური 42 °C; იანვარში — −5 °C. ნალექები 200—400 მმ წელიწადში. საშუალმთიანეთში ზომიერი ჰავაა, ივლის-აგვისტოს საშუალო ტემპერატურაა 18 °C, იანვრისა — −2, −8 °C. ნალექები 600—800 მმ წელიწადში. მაღალმთიანეთში ცივი ჰავაა. ზაფხული გრილია ზამთარი ცივი. მეღრისა და ნოემბერიანის რაიონებში მშრალი სუბტროპიკული ჰავაა, ნალექები — 300 მმ წელიწადში.
ნიადაგები, ფლორა და ფაუნა
უმეტესად გავრცელებულია მთის შავმიწა ნიადაგები. არის უდაბნოს მურა-თიხნარი, მურა-ქვიანი, წაბლა, მთა-მდელოსა და სხვა ნიადაგები. მცენარეულობა გამოირჩევა ფორმების მრავალფეროვნებითა და ენდემების სიმრავლით. ბარში ჰალოფიტური მცენარეულობაა, მთისწინეთში - ფრიგანოიდული; სტეპში ვაციწვერიანი წივანიანი მცენარეულობაა გავრცელებული. სომხეთის ჩრდილო-აღმოსავლეთ და სამხრეთ-აღმოსავლეთი რაიონები შემოსილია ფოთლოვანი ტყით (აღმოსავლური წიფელი, რცხილა, მუხა), რომელსაც ტერიტორიის 13% უკავია. მთის ზონაში მარცვლოვანი და ალპური მდელოებია.