cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
NGC 7562A
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:თევზების თანავარსკვლავედი
იკატა
იკატა (伊方町) – პატარა ქალაქი ნიშიუვის ოლქში, ეჰიმეს პრეფექტურაში, იაპონია. მისაკასა და სეტოს მიერთების შემდეგ მან მოიცვა მთელი სადამისაკის ნახევარკუნძული, იაპონიის ყველაზე ვიწრო ნახევარკუნძული და კუნძულ სიკოკუს ყველაზე დასავლეთ წერტილი.
მისმა უნიკალურმა გეოგრაფიულმა მდებარეობამ ხელი შეუწყო იკატას განვითარებას. ამავდროს მას აქვს მნიშვნელოვანი ურბანული პრობლემები, მთელი მისი ხანგრძლივი ისტორიის განმავლობაში. ულამაზესმა მთებმა და ზღვის ხედმა, ასევე ინფრასტრუქტურაში გაკეთებულმა ინვესტიციებმა ამ ქალაქში ტურისტული ბუმი გამოიწვია.
კატანიის მეტროპოლიტენი
კატანიის მეტროპოლიტენი (Metropolitana di Catania) — მეტროსისტემა ქალაქი კატანიაში, სიცილია; სამხრეთი იტალია.
მეტრო 1999 წლიდან მუშაობს და 3.8 კმ სიგრძის ერთი ხაზი აქვს. ხაზის ძირითადი ნაწილი მიწისქვეშაა. მატარებლების ბაქანზე გამოჩენა მხოლოდ 15 წუთში ერთხელ ხდება, რადგან ხაზის თითქმის ნახევარი მონაკვეთი ცალლიანდაგიანია. ამიტომაც, მატარებლები მკაცრი განრიგით მოძრაობენ.
ისტორია
სადგურ ბორგოსა და ფ.ს. ცენტრალეს შორის მონაკვეთი ვიწროლიანდაგიანია, რომელიც 1995 წელს აშენდა ადგილობრივი რკინიგზისთვის. ლიანდაგი მოგვიანებით ჩაიტანეს მიწისქვეშ ზემოთ დარჩენილი მარშრუტის მომიჯნავედ. მოსალოდნელია ხაზის სამხრეთის მიმართულებით დაგრძელება.
კატანიის მეტროპოლიტენში სულ ექვსი სადგურია:
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:იტალიის მეტროპოლიტენები მეტროპოლიტენი
ნიკლას ბენდტნერი
ნიკლას ბენდტნერი — დანიელი ფეხბურთელი, დანიის ეროვნული ნაკრებისა და საფეხბურთო კლუბ „არსენალის“ ფეხბურთელი. 2009 წელს დასახელდა დანიის წლის საუკეთესო ფეხბურთელად. მონაწილეობა მიიღო 2010 წლის მსოფლიოსა და 2012 წლის ევროპის ჩემპიონატებზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:დაბადებული 1988 კატეგორია:დანიელი ფეხბურთელები კატეგორია:ლონდონის არსენალის ფეხბურთელები კატეგორია:სანდერლენდის ფეხბურთელები კატეგორია:იუვენტუსის ფეხბურთელები
ამფიარაოსი
ამფიარაოსი (Άμφιάραος) — არგოსის მეფე, კალიდონიის ნადირობისა და არგონავტთა ლაშქრობის მონაწილე. მონაწილეობდა აგრეთვე (სხვა მხედართმთავრებთან ერთად) თებეს წინააღმდეგ ლაშქრობაში. ცნობილი წინასწარმეტყველი.უმამაცესი იყო ბრძოლაში, რადგან იცოდა როდის მოკვდებოდა. როდესაც ამფირაოსმა ერიფილეს ცოლობა სთხოვა, ერიფილე იმ პირობით დათანხმდა, თუ ყოველგვარ სურვილს შეუსრულებდა. მისი ცოლად შერთვის შემდეგ ამფიარაოსმა ადრასტოსი არგოსიდან განდევნა. ერიფილემ აიძულა ამფიარაოსი მონაწილეობა მიეღო თებეს წინააღმდეგ ლაშქრობაში მიუხედავად იმისა, რომ ქმარმაც და ცოლმაც იცოდნენ, რომ ამფიარაოსი ამ ომში უნდა დაღუპულიყო. ომში წასვლის წინ ამფიარაოსმა თავის შვილებს ალკმეონსა და ამფილოქეს დაავალა, სამაგიერო გადაეხადათ ერიფილესათვის. თებე კარებთან წარუმატებლობის შემდეგ, ამფიარაოსი გაქცევისას მიწამ ჩაყლაპა. ამის შემდეგ მას ღმერთებმა უკვდავება აჩუქეს. ამფიარაოსის კულტი საბერძნეთის ბევრ ქალაქში იყო გავრცელებული. ამფიარაოსის ტაძრებთან იყო სამისნოებიც. ამფიარაოსი წინაბერძნული მოსახლეობის ღვთაება ჩანს.
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია კატეგორია:რომაული მითოლოგია კატეგორია:შვიდნი თებეს წინააღმდეგ კატეგორია:კლასიკური ორაკულები კატეგორია:მითური მეფეები
ერიკ წითური
thumb|200px ერიკ თორვალდსონი (Eirīkr Þōrvaldsson, უფრო მეტად ცნობილი, როგორც ერიკ წითური (Eiríkur rauði) დ. 950 — გ. 1003) — ნორვეგიული წარმოშობის ისლანდიელი ვიკინგი, გრენლანდიის აღმომჩენი. ზედწოდება მიიღო წითური თმისა და წვერის გამო. იგი არის ლეიფ და თორვალდ ერიქსონების ამერიკის აღმომჩენების მამა.
ერიკ წითური დაიბადა ნორვეგიაში, მაგრამ ჰარალდ I-ის მმართველობის პერიოდში მკვლელობის გამო იძულებული გახდა ნორვეგიიდან გაქცეულიყო და დასახლდა ისლანდიაში. საიდანაც 982 წელს გადასახლდა გრენლანდიაში.
სქოლიო
კატეგორია:ვიკინგები კატეგორია:დაბადებული 950 კატეგორია:გარდაცვლილი 1003 კატეგორია:შუა საუკუნეების მოგზაურები
ქალთა V საჭადრაკო ოლიმპიადა
'''18 სექტემბერი - 13 ოქტომბერი 1972. სკოპიე, იუგოსლავია'''
ისტორია
სკოპიეში პირველად გაიმართა ვაჟთა და ქალთა ოლიმპიადები ერთდროულად. აქვე გაიმართა ფიდე-ს 43-ე კონგრესი. მაკედონიელებმა უმოკლეს დროში ააგეს ოლიმპიური სოფელი, სამი დიდი დარბაზი. გამოუშვეს ოლიმპიადისადმი მიძღვნილი წიგნები, პროგრამები, მარკები. მოკლედ ბრწყინვალედ მოემზადნენ მსოფლიოს წამყვანი მოჭდრაკეების მისაღებად. სკოპიეში ასამდე ქვეყნის ნაკრები ჩამოვიდა. მათ შორის იყო 23 ქალთა ნაკრები გუნდი. შეჯიბრება ორ ეტაპად გაიმართა. პირველ ეტაპზე გუნდები ოთხ ქვეჯგუფად დაიყვნენ და შემდეგ დაკავებული ადგილების მიხედვით თამაშობდნენ I-VIII, IX-XVI და XVII-XXIII ადგილებისათვის გამართულ ფინალურ ტურნირებში. საბჭოთა გუნდის ღირსებას მსოფლიოს ჩემპიონი, ნონა გაფრინდაშვილი, მსოფლიოს ვიცე-ჩემპიონი, ალა კუშნირი და სსრკ-ს 1971 წლის ჩემპიონი, ირინა ლევიტინა იცავდნენ. ნაცნობი სახეები იყვნენ რუმინეთის (ალექსანდრა ნიკოლაუ, ელიზაბეტა პოლიქრონიადე, გერტრუდა ბაუმშტარკი) და უნგრეთის (მარია ივანკა, ჟუჟა ვერეცი) გუნდებში. სწორედ ისინი იყვნენ საბჭოთა ნაკრების მთავარი მეტოქეები. ქვეჯგუფებში ფავორიტებს არავითარი პრობლემა არ შექმნიათ ისე გავიდნენ ნახევარფინალში. საბჭოელებმა, მაგალითად მხოლოდ ნახევარი ქულა დათმეს რვა პარტიაში. სენსაცია მოხდა მესამე ქვეჯგუფში. იუგოსლავიელებმა მოულოდნელად წააგეს ინგლისელებთნ, ფრედ ითმაშეს ჩეხებთან და მთავარი ფინალის მიღმა დარჩნენ. ფინალის მიღმა დარჩნენ პოლონელებიც, რომლებიც ნახევარი ქულით ჩამორჩნენ გფრ-ს გუნდს. ფინალური ტურნირის პირველსავე ტურში ერთმანეთს მთავარი მეტოქეები, საბჭოთა და რუმინელი მოჭდრაკეები შეხვდნენ. გაფრინდაშვილმა მოუგო ნიკოლაუს, ხოლო კუშნირმა - პოლიქრონიადეს. საბჭოელებმა წარმატებულ სტარტს ასევე წარმატებული სვლა მიაყოლეს და ფინიშამდე ერთი ტურით ადრე გაინაღეს ჩემპიონის წოდება. მეტად მნიშვნელოვანი იყო მეოთხე ტურის მატჩი რუმინეთისა და უნგრეთის გუნდებს შორის. უფრო გამოცდილმა რუმინელებმა ორივე პარტია მოუგეს თავიანთ ახალგაზრდა ოპონენტებს და როცა ბოლო ტურში უნგრელები საბჭოელებთნაც დამარცხდნენ, მყის წამოეწივნენ მათ და პირადი მოგების ხარჯზე მეორე ადგილზე მოკალათდნენ.
Iridomyrmex mattiroloi
Iridomyrmex mattiroloi — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Iridomyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
ქალთა V საჭადრაკო ოლიმპიადა
ტექნიკური შედეგები
პირველი ეტაპი
I ქვეჯგუფი: 1.- 7,5 2.-5 3.🇳🇱- 4 4.🇦🇺- 3 5.🇮🇪-0,5
II ქვეჯგუფი: 1.🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿-8,5 2.-8 3.-7,5 4.🇦🇹-3,5 5.-2 6.🇯🇵- 0
III ქვეჯგუფი: 1.-8 2.🇧🇬-8 3.🇲🇳-4,5 4.🇧🇷-4 5.🇮🇱-3 6. 🇨🇭-2,5
ფინალური ეტაპი
XVII-XXIII ადგილები 17.🇸🇪-9 18.🇮🇱-9,5 19.🇸🇬 singapore - 6 20.🇮🇪- 5,5 21.🇫🇮- 5,5 22.-4,5 23.🇯🇵-3
IX-XVI ადგილები 9.🇵🇱 -10,5 10. - 8,5 11.🇦🇹- 7 12.🇳🇱-7 13.🇸🇪- 6,5 14.🇧🇷 - 6 15.🇲🇳 - 5,5 16.🇦🇺- 5
I-VIII ადგილები
! style="background: #ddffdd;"|ა ! s! style="background: #ddffdd;"|გუნდები ! s! style="background: #ddffdd;"|1 ! s! style="background: #ddffdd;"|2 ! s! style="background: #ddffdd;"|3 ! s! style="background: #ddffdd;"|4 ! s! style="background: #ddffdd;"|5 ! s! style="background: #ddffdd;"|6 ! s! style="background: #ddffdd;"|7 ! s! style="background: #ddffdd;"|8 ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ
ჩემპიონის შედეგები მატჩების მიხედვით
! style="background: #ddffdd;"| ! s! style="background: #ddffdd;"|🇦🇹 ! s! style="background: #ddffdd;"| ! s! style="background: #ddffdd;"|🇳🇱 ! s! style="background: #ddffdd;"|🇮🇪 ! s! style="background: #ddffdd;"| ! s! style="background: #ddffdd;"|🏴󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿󠁧󠁢󠁥󠁮󠁧󠁿 ! s! style="background: #ddffdd;"|🇧🇬 ! s! style="background: #ddffdd;"| ! s! style="background: #ddffdd;"| ! s! style="background: #ddffdd;"|🇩🇪 ! s! style="background: #ddffdd;"|🇭🇺 ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|+ ! s! style="background: #ddffdd;"|= ! s! style="background: #ddffdd;"|-
პრიზიორთა შემადგენლობა და შედეგები
ალექსანდრა ნიკოლაუ - 7 (+6=2-1), ელიზაბეტა პოლიქრონიადე - 6 (+5=2-3), გერტრუდა ბაუმშტარკი - 3 (+2=2-0). 🇭🇺
მარია ივანკა - 7,5 (+6=3-1), ჟუჟა ვერეცი - 6 (+5=2-3), ეილინ კრიჟნი - 2,5 (+2=1-1).
საუკეთესო შედეგები დაფების მიხედვით
! style="background: #ddffdd;"|პირველი დაფა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|%
! style="background: #ddffdd;"|მეორე დაფა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|%
! style="background: #ddffdd;"|სათდარიგო დაფა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქვეყანა ! s! style="background: #ddffdd;"|ქ ! s! style="background: #ddffdd;"|პ ! s! style="background: #ddffdd;"|%
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საჭადრაკო ოლიმპიადები 05
ვიკინგი (მრავალმნიშვნელოვანი)
ტერმინით ვიკინგები შეიძლება აღნიშნული იყოს:
ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1976
ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატი 1976 — უეფა-ს მიერ ჩატარებული რიგით მეხუთე საფეხბურთო ჩემპიონატი. ჩატარდა ბელგიაში 16 ივნისიდან 20 ივნისამდე. გაიმარჯვა ჩეხოსლოვაკიის ნაკრებმა, რომელმაც ფინალში დასავლეთი გერმანია დაამარცხა.
კვალიფიკაცია
საკვალიფიკაციო ეტაპი მიმდინარეობდა 1974 წლის 1 სექტემბრიდან 1976 წლის 22 მაისამდე.
ბადე
thumb|300px|ფინალური ეტაპის მონაწილეები
რესურსები ინტერნეტში
1976 კატეგორია:1976 წელი ფეხბურთში
კინემატოგრაფიული ხელოვნებისა და მეცნიერების აკადემია
thumb|200პქ|ოფიციალური ლოგო
კინემატოგრაფიული ხელოვნებისა და მეცნიერების აკადემია (ინგლ. აბრევიატურა: AMPAS) — მაღალი დონის დაჯილდოების ამერიკული ორგანიზაცია, რომელიც დაარსდა 1927 წლის 11 მაისს, ლუი მაიერის მიერ. აკადემია, მსოფლიოს მასშტაბით, ცნობილია მისი კინოაკადემიის დაჯილდოებით („ოსკარი“). აკადემია ასევე აწესებს ყოველწლიურ აკადემიის სტუდენტთა ჯილდოს.
აკადემია შედგება 6,687-ზე მეტი პროფესიონალი წევრისგან, რომელთა უმეტესობა აშშ-ში მოღვაწეობს, ხოლო დანარჩენი მცირე ნაწილი მთელ მსოფლიოში არიან განაწილებული.
აკადემიის ამჟამინდელი პრეზიდენტია შერილ ბუნ აიზეკსი.
სქოლიო
კატეგორია:ოსკარი კატეგორია:1927 წელს დაარსებული ორგანიზაციები
ოსტრობრამსკის ღვთისმშობლის ხატის ტაძარი
ეკლესიის მისამართი: რუსეთის ფედერაცია, როსტოვის ოლქი, კონსტანტინოვსკის რაიონი, ხუტორი სტაროზოლოტოვსკი.
ისტორია
სტანიცა ზოლოტოვსკში პირველი ცნობები მოქმედი ტაძრის შესახებ მიეკუთვნება 1763 წელს. ამ პერიოდში ძველი ეკლესიის ადგილზე ააშენეს და აკურთხეს ახალი ხის ეკლესია მიქაელ მთავარანგელოზის სახელზე. 1817 წელს აუცილებელი გახდა ახალი ეკლესიის აგება, რომელიც ააშენეს კიდეც, მაგრამ დაიწვა 1884 წელს. ამავე წელს კაზაკებმა ააშენეს ახალი ერთსაკურთხევლიანი ეკლესია, კვლავ მიქაელ მთავარანგელოზის სახელზე, მაგრამ ახლა უკვე ქვის საძირკველზე. მისი უკანასკნელი მღვდელი იყო ნიკოლოზი, რომელიც დააპატიმრეს 1938 წელს, თავად ეკლესია კი დახურეს.
1941 წელს სტანიცაში მოქმედი ხის ეკლესია დაანგრიეს, რათა მდინარეზე გადასასვლელი აეშენებინათ, რომელიც შემდეგ გერმანელმა ფაშისტებმა ააფეთქეს.
მომავალში საეკლესიო ცხოვრება აღორძინდა ხუტორ სტაროზოლოტოვსკში. 1990-იანი წლების ბოლოს ახალ სტანიცაში ნოვოზოლოტოვსკში, რომელიც დააარსეს მდინარე დონის მარცხენა ნაპირზე, კაზაკების ინიციატივით ძველი ეკლესიის ადგილზე დააყენეს და აკურთხეს ჯვარი.
2004 წელს ხუტორში ააგეს კარის ეკლესია ოსტრობრამსკის ღვთისმშობლის ხატის სახელზე. ტაძარი აკურთხეს 2005 წლის 3 ოქტომბერს, დაადგეს გუმბათი და სამრეკლო.
ფრესკები, კანკელი და ხატები მოხატეს როსტოველმა ხატმწერებმა. ეკლესიასთან ააგეს სამრევლო სახლი, სადაც იგეგმება სასულიერო-საგანმანათლებლო ცენტრის აგება. ტაძრის დღესასწაულია ძვ. სტილით 26 დეკემბერი (ახ. სტილით 8 იანვარი).
სქოლიო
კატეგორია:როსტოვის ოლქის ეკლესიები
ქედის მუნიციპალიტეტის დროშა
ქედის მუნიციპალიტეტის დროშა — ქედის მუნიციპალიტეტის სახელმწიფო სიმბოლო გერბთან ერთად. მიღებულია ქედის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს მიერ 2011 წლის 28 ოქტომბერს №30 დადგენილებით.
აღწერილობა
დროშა ვერტიკალურადაა გაყოფილი მეწამულ და მწვანე ველებად. მეწამული ველის ზედა ნაწილში გამოსახულია ჰერალდიკური ოქროს ჯვარი, რომელიც ზომით დროშის სიმაღლის 2/7-ია და ზედა კიდეს დაშორებულია 1/7-ით.
დროშის პროპორციაა 2:3.
Camponotus victoriae
Camponotus victoriae — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ლასკანო (მუნიციპალიტეტი)
ლასკანო (Lazcano, Lazkao) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ბასკეთის ავტონომიური გაერთიანების გიპუსკოის პროვინციის გოიერის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 11,37 კმ². მოსახლეობა — 5830 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:გიპუსკოის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:გიპუსკოის ქალაქები
ბელარუსის სახელმწიფო ფილარმონია
ბელარუსის სახელმწიფო ფილარმონია (Беларуская дзяржаўная -філармонія) — ფილარმონია მინსკში, არქიტექტორი გ. ბენედიქტოვი.
ოფიციალურად გაიხსნა 1937 წლის 25 აპრილს სიმფონიური ორკესტრის, ბელორუსიის სახალხო ინსტრუმენტების ორკესტრის, ბელორუსიის სახალხო სიმღერისა და ცეკვის ანსამბლის და ბელორუსიის საგუნდო კაპელის შემადგენლობით.
1963 წლის აპრილში გაიხსნა 930 ადგილიანი საკონცერტო დარბაზი იაკუბ კოლასის მოედანთან.
2004 წელს შენაბას ჩაუტარდა სარემონტო სამუშაოები, რომლის დროსაც გაუმჯობესდა დარბაზის აკუსტიკა, განათა. მაყურებელთა დარბაზში ადგილები 688-მდე შემცირდა და გაიხსნა გ. შირმას სახელობის მცირე დარბაზი (200 ადგილიანი).
2005 წლის 26 იანვარს განახლებულ დარბაზში ჩატარდა პირველი კონცერტი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:საკონცერტო დარბაზები კატეგორია:შრომის წითელი დროშის ორდენით დაჯილდოვებული ორგანიზაციები კატეგორია:ბელარუსის შენობა-ნაგებობები კატეგორია:1937 წელს დაარსებულები
NGC 7564
NGC 7564 — გალაქტიკა თევზების თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1885 წლის 7 ოქტომბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:თევზების თანავარსკვლავედი
Iridomyrmex mccooki
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
მარკიანე (ბიზანტია)
მარკიანე (ფლავიუს მარკიანე) (დ. 392 — გ. 27 იანვარი, 457) — აღმოსავლეთ რომის იმპერატორი 450-457 წლებში. ცხოვრების დიდი ნაწილი ლაშქრობებში გაატარა. სპარსეთის ომის დროს (420-422 წწ.) იყო გუთების ლეგიონში. 443 წელს აფრიკაში ვანდალებმა დაატყვევეს. გაათავისუფლა თავად ვანდალთა მეფემ გაიზერიხმა, რომელმაც იმპერატორობა უწინასწარმეტყველა და პირობაც ჩამოართვა, რომ იმპერატორობის შემთხვევაში ვანდალების წინააღმდეგ არ იომებდა. თეოდოსიუს II-ის გარდაცვალების შემდგომ მისი კანდიდატურა სენატს შესთავაზეს, ხოლო პულხერია მას ცოლად უნდა გაჰყოლოდა იმ პირობით, რომ ის დარჩებოდა ქალწულად. რაზეც მარკიანე დათანხმდა.
ლიტერატურა
კატეგორია:V საუკუნის ბიზანტიის იმპერატორები კატეგორია:დაბადებული 392 კატეგორია:გარდაცვლილი 27 იანვარი კატეგორია:გარდაცვლილი 457
ფილმების ეროვნული რეესტრი
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:კონგრესის ბიბლიოთეკა კატეგორია:ამერიკული კინო
სამეფო ოჯახების სია
აქ წარმოდგენილია მსოფლიოს უძველესი ქვეყნების მმართველების დინასტიები.
სხვა
კატეგორია:სამეფო ოჯახები
ცხენი
ლიტერატურა
* კატეგორია:ცხენისებრნი
Gorillaz-ის დისკოგრაფია
ბრიტანული ვირტუალური ჯგუფ Gorillaz-ის დისკოგრაფიაში შედის 4 სტუდიური ალბომი, 3 კომპილაციური ალბომი, 2 EP, ერთი რემიქსული ალბომი და 16 სინგლი.
Gorillaz ჩამოყალიბდა 1998 წელს, ალტერნატიული როკ-ჯგუფ Blur-ის ლიდერ დეიმონ ოლბარნის და კომიქსის Tank Girl თანაავტორ ჯეიმი ჰიულეტის მიერ. 2001 წელს ჯგუმა გამოსცა სადებიუტო სტუდიური ალბომი Gorillaz, რომელსაც 2005 წელს მოჰყვა Demon Days, 2010 წელს — Plastic Beach, 2011 წელს — The Fall, ხოლო 2017 წელს — Humanz. 2011 წლის ნოემბერში გამოიცა ჯგუფის კომპილაციური ალბომი The Singles Collection 2001–2011.
სქოლიო
დისკოგრაფია კატეგორია:ბრიტანელი შემსრულებლების დისკოგრაფიები
რაუფ ბაბაევი
სასიცოცხლო
რაუფ ბაბაევი დაიბადა 1937 წლის 30 დეკემბერს სომხეთის სსრ ქალაქ ლენინაკანში (ახლანდელი გიუმრი), სადგურის უფროსის ოჯახში. სწავლობდა ბაქოს მე-8 საშუალო სკოლაში. 1956 წელს დაამთავრა ბაქოს მუსიკალური კოლეჯი, სადაც პირველად დაინტერესდა ჯაზით და შეხვდა თავის მომავალ კოლეგებს „გაიას“ კვარტეტიდან. ადრეულ წლებში მუშაობდა მუსიკოსად და ვოკალისტად აზერბაიჯანის სახელმწიფო რუსულ დრამატულ თეატრში, აზერბაიჯანის სახელმწიფო საესტრადო სიმფონიურ ორკესტრში და აზერბაიჯანის სახელმწიფო ფილარმონიულ საზოგადოებაში და ასრულებდა ჯაზ-კონცერტებს. 1965 წელს, მურად კაჟლაევის მიწვევით, აზერბაიჯანელ ხელოვანთა ჯგუფთან ერთად გაემგზავრა მახაჩყალაში, სადაც გახდა დაღესტნის ფილარმონიაში ორგანიზებული ვოკალური და ინსტრუმენტული ანსამბლის „გუნიბის“ სოლისტი.
Camponotus vicinus
Camponotus vicinus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
რაუფ ბაბაევი
სასიცოცხლო
2003 წლიდან ხელმძღვანელობდა საბავშვო ვოკალურ ანსამბლ „ბერიბახს“. 1978 წელს მიიღო აზერბაიჯანის სსრ დამსახურებული არტისტის წოდება, ხოლო 2006 წელს - აზერბაიჯანის სახალხო არტისტის. 2016 წელს დაჯილდოვდა დიდების ორდენით.
Camponotus vicinus
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
რაუფ ბაბაევი
სასიცოცხლო
რაუფ ბაბაევი ბაქოში 2020 წლის 27 მარტს გარდაიცვალა.
NGC 7566
NGC 7566 — გალაქტიკა თევზების თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1784 წლის 20 სექტემბერი. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:თევზების თანავარსკვლავედი
კლივლენდის ქუჩის სკანდალი
მინი|ართურ სომერსეტის კარიკატურა, [[1887]] კლივლენდის ქუჩის სკანდალი — რომელსაც ადგილი ჰქონდა 1889 წელს ლონდონში, კლივლენდის ქუჩაზე, როდესაც პოლიციამ ჰომოსექსუალური საროსკიპო აღმოაჩინა. იმხანად მამაკაცებს შორის სექსუალური კავშირი იკრძალებოდა, ამიტომაც, საროსკიპოს კლიენტებისთვის შესაძლოა იყო სისხლის სამართლის პასუხისმგებლობა დაეკისრებინათ. სკანდალმა ბევრ ჭორს მისცა გავრცელების საშუალება, მაგალითად, უელსის პრინცი ალბერტ ვიქტორიც ბორდელის კლიენტად იქნა დასახელებული, რომელიც უელსის მეფის ვაჟი და ბრიტანეთის ტახტზე რიგით მეორე პრეტენდენტი იყო. ხელისუფლებას დაევალა, რომ უფლისწულის სახელი ამ სკანდალში არ გარეულიყო, ამიტომაც, ბრიტანულ პრესაში მისი სახელი არც ერთხელ არ არის ნახსენები.
ერთ-ერთი კლიენტი, უელსის პრინცის მეჯინიბე ლორდი ართურ სომერსეტი იყო, რომელმაც საროსკიპოს მფლობელ ჩარლზ ჰამონდთან ერთად გაქცევა მოახერხა საზღვარგარეთ, რათა მართლმსაჯულებას გარიდებოდა. დაქირავებულ ბიჭებს, რომლებიც, შეთავსებით, საფოსტო კანტორაში კურიერებადაც მუშაობდნენ, მსუბუქი სასჯელები დააკისრეს, კლიენტებს კი არაფერი უთხრეს. იმხანად, სკანდალს მოსახლეობის დაბალი ფენების მიერ გავრცელებული მოსაზრებაც კვებავდა, თითქოს, ჰომოსექსუალიზმი არისტოკრატების მახასიათებელი იყო, რომელიც დაბალი ფენის კლასებს რყვნიდა. რამდენიმე წლის შემდეგ, ეს თემა ისევ წამოიწია, როდესაც მარკეს ქუინსბერელმა ოსკარ უაილდს დასდო აქტიურ მამათმავლობაში ბრალი.
წყაროები
კატეგორია:სექსუალური ორიენტაცია
Iridomyrmex meinerti
Iridomyrmex meinerti — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Iridomyrmex-ს გვარიდან. მიეკუთვნება Dolichoderinae-ს ქვეოჯახს. .
სქოლიო
კატეგორია:ჭიანჭველები
Camponotus vezenyii
Camponotus vezenyii — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ამორძალები
thumb|right|225პქ| „დაჭრილი ამორძალი“, [[ფიდიასი ]] ამორძალები ან ამაზონები (Αμαζόνες) — მითური მებრძოლი ქალები, რომლებიც, მითების თანახმად, ცხოვრობდნენ მეოტიდის (აზოვის) ზღვისა და პონტოს ზღვის სანაპიროზე ან მცირე აზიაში. შთამომავლობის შენარჩუნების მიზნით, ამორძალები უკავშირდებოდნენ უცხოტომელ მამაკაცებს და შემდეგ კვლავ სამშობლოში უშვებდნენ. ამის შემდეგ, თუ ვაჟი შეეძინებოდათ, მამასთან გზავნიდნენ, ხოლო ქალებს მეომრებად ზრდიდნენ. ზოგიერთი ძველი მითის მიხედვით, იმ მიზნით, რომ მარცხენა ძუძუს იარაღის ხმარების დროს ხელი არ შეეშალა, ბავშვობაშივე ამოწვავდნენ ხოლმე. ამ მითს ეყრდნობა ზოგიერთი მეცნიერი ამორძალის (ამაძონის) ეტიმოლოგიის დადგენისას („ამაზონ“ ბერძნულად შეიძლება უძუძოს მნიშვნელობით გავიგოთ), მაგრამ ხელოვნების ნიმუშებში ამაძონები გამოსახული არიან ლამაზ, კუნთმაგარ ქალებად, ყოველგვარი დამახინჯებისა და ამომწვარი ძუძუს გარეშე. ამორძალებთან მრავალი მითია დაკავშირებული. მაგალითად, ჰერაკლე იტაცებს ამორძალების დედოფლის — ჰიპოლიტას ქამარს; თეზევსი იტაცებს ამორძალების დედოფალს — ანტიოპეს და ცოლად ირთავს;  ამორძალები, დედოფალ პენთესილეას მეთაურობით, ეხმარებიან ტროელებს ტროას ომის დროს, აქილევსი პენთესილეას კლავს ომში და სხვა.
ამორძალთა იარაღი იყო ორპირი ცული, მშვილდ-ისარი, შუბი, ნახევარმთვარისებრი ფარი. თქმულებები ამორძალების შესახებ შეიქმნა წინაბერძნულ საზოგადოებაში და უნდა ასახავდეს მატრიარქატის ეპოქას. ლეგენდამ პოპულარობა მოიპოვა შუა საუკუნეებში, კერძოდ დიდი გეოგრაფიული აღმოჩენების პერიოდში, როდესაც მათი ადგილსამყოფელის ძებნაც კი დაიწყეს. ამაძონების სახელთანაა დაკავშირებული ამერიკის უდიდესი მდინარის სახელწოდება „ამაზონი“. ამორძალთა სახეები წარმოდგენილია არაერთ მხატვრულ ნაწარმოებში. მაგალითად, ცნობილია ფიდიასის ქანდაკება „დაჭრილი ამორძალი“. გადატანითი მნიშვნელობით, ამორძალებს უწოდებენ მებრძოლ, ვაჟკაცური თვისებების მქონე ქალებს.
არის ვერსიები, რომ ამორძალები რეალურად არსებობდნენ. ევჰემერისტები იმასაც ამტკიცებენ, რომ ამორძალები მამაკაცები არიან. მათი აზრით, ისინი სინამდვილეში არსებობდნენ, მაგრამ მართლა ქალები კი არ იყვნენ, როგორც ამას ძველი მითოგრაფები გადმოგვცემენ, არამედ წვერ-ულვაშგაპარსული და თმამოშვებული მამაკაცები.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ბერძნული მითოლოგია კატეგორია:ტროის ომის მონაწილეები
ლეგორეტა
ლეგორეტა — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ბასკეთის ავტონომიური გაერთიანების გიპუსკოის პროვინციის გოიერის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 8,62 კმ². მოსახლეობა — 1421 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:გიპუსკოის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:გიპუსკოის ქალაქები
Black Sabbath-ის დისკოგრაფია
აქ წარმოდგენილია ბრიტანული მძიმე მეტალ ჯგუფ Black Sabbath-ის დისკოგრაფია.
ჯგუფი ჩამოყალიბდა 1968 წელს. მასში შედიოდნენ ოზი ოსბორნი (ვოკალი), ტონი აიომი (წამყვანი გიტარა), ტერენს „გიზერ“ ბატლერი (ბას-გიტარა) და ბილ უორდი (დასარტყმელი საკრავები). მას შემდეგ კოლექტივის შემადგენლობა იცვლებოდა. მიუხედავად იმისა, რომ უკანასკნელში, რომელმაც შექმნა ჩანაწერები Black Sabbath-ის სახელით, შედიოდნენ რონი ჯეიმზ დიო, ვინი ეპისი, აიომი და ბატლერი, „ამჟამინდელის“ სტატუსს ატარებდა ორიგინალური შემადგენლობა. 2007 წლის სესიებს მოჰყვა ერთჯერადი პროექტი Heaven and Hell და 2009 წლის დისკი The Devil You Know. 2013 წლის ივნისში მოხდა ჯგუფის ნაწილობრივ გაერთიანება. ჩაიწერა ახალი ალბომი 13 და გაიმართა საკონცერტო ტურნე. ეს იყო ჯგუფის პირველი ჩანაწერები ოსბორნის მონაწილეობით, 1978 წლის Never Say Die!-ს შემდეგ. 49 წლიანი არსებობის შემდეგ, კოლექტივი 2017 წლის მარტში ოფიციალურად დაიშალა.
სქოლიო
კატეგორია:Black Sabbath კატეგორია:მძიმე მეტალ ჯგუფების დისკოგრაფიები კატეგორია:ბრიტანელი შემსრულებლების დისკოგრაფიები
სალტის პროვინცია
სალტა (Provincia de Salta) – არგენტინის პროვინცია, მდებარეობს ქვეყნის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. ადმინისტრაციული ცენტრი – სალტა. პროვინციის მოსახლეობა – 1 079 051 კაცი (2001). ფართობი – 155 488 კმ². პროვინცია მოიცავს 23 დეპარტამენტსა და 58 მუნიციპალიტეტს.
ისტორია
კოლუმბამდელ პერიოდში პროვინციის ტერიტორია დასახლებული იყო ინდიელებით. პირველი ესპანელი კონკისტადორი დიეგო დე ალმაგრო აქ 1535 წელს გამოჩნდა.
იხილეთ აგრეთვე
კატეგორია:არგენტინის პროვინციები
შინაური ვირი
ვირს სასაპალნე და შესაბმელ პირუტყვად იყენებენ. განსაკუთრებით მთაგორიან ადგილებში და ბილიკებით სავალ გზებზე. ვირს საშუალოდ შეუძლია ზურგით 70-80 კგ-მდე ტვირთის გადატანა, საზიდრით კი — 2,5 ტ-მდე. ვირს სამუშაოდ 2 წლიდან იყენებენ. საქართველოში (კახეთში, მესხეთ-ჯავახეთში, აფხაზეთში) გავრცელებული ვირი ტანად პატარაა, სიმაღლით 95 სმ. მოვლა-კვების მიმართ ნაკლებმომთხოვნია, გამძლე და ამტანია, იშვიათად ავადდება.
ლიტერატურა
კატეგორია:ვირები კატეგორია:ცხენი
ილია იტკინი
ილია იტკინი (Илья Борисович Иткин; დ. 19 ოქტომბერი, 1973, მოსკოვი) — რუსი ენათმეცნიერი.
ფილოლოგიის მეცნიერებათა კანდიდატი, მთარგმნელი, რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიის აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი. ფილოლოგიის სკოლის დოცენტი, რუსეთის ეროვნული კვლევითი უნივერსიტეტის „ეკონომიკის უმაღლესი სკოლის“ ჰუმანიტარულ მეცნიერებათა ფაკულტეტის მეცნიერ-თანამშრომელი და უფროსი მასწავლებელი.
პუბლიკაციები
ილია იტკინი არის ოცდაათზე მეტი სამეცნიერო შრომის ავტორი ენათმეცნიერების სხვადასხვა საკითხებზე, ასევე ტექსტის ლინგვისტურ ანალიზზე.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:რუსი ენათმეცნიერები კატეგორია:რუსი ფილოლოგები კატეგორია:დაბადებული 1973 კატეგორია:დაბადებული 19 ოქტომბერი
ციხისძირი (დუშეთის მუნიციპალიტეტი)
ციხისძირი — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის დუშეთის მუნიციპალიტეტში, ანანურის თემში. მდებარეობს მდინარე მთიულეთის არაგვის მარჯვენა სანაპიროზე, საქართველოს სამხედრო გზაზე, ზღვის დონიდან 900 მეტრი. დუშეთიდან 28 კმ. თბილისიდან 65 კმ.
სოფლის სამხრეთით მდინარე ქვემო ჯახის მარცხენა ნაპირზე აღმართულია ჯახის ციხე.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 271 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ბლეიკ ლაივლი
ბლეიკ კრისტინა მისტერი (Blake Christina Lively; დ. 25 აგვისტო, 1987, ლოს-ანჯელესი, კალიფორნია, აშშ) — ამერიკელი მსახიობი და მოდელი. გოგონას ყველაზე დიდი პოპულარობა მოუტანა სერენა ვან დერ ვუდსენის როლმა სერიალ „ჭორიკანაში“. მან ასევე ითამაშა ფილმებში: „ჩაჭრილები“, „მოგზაური შარვლების კავშირი“, „პიპა ლის პირადი ცხოვრება“, „ქურდების ქალაქი“ და „მწვანე ლამპარი“.
ცხოვრების ადრეული წლები
ბლეიკ ლაივლი დაიბადა 1987 წლის 25 აგვისტოს ტარზანაში, კალიფორნიაში. მამა — მსახიობი ერნი ლაივლი, დედა — ნიჭიერების მოძიების მენეჯერი ელეინ ლაივლი. ბლეიკის ორი ძმა (ერიკი და ჯეისონი) და ორი და (ლორი და რობინი) ჰყავს, ყველანი მშობლების კვალს გაყვნენ და გასართობ ბიზნესში მოღვაწეობენ. ბლეიკი გაიზარდა, როგორც სამხრეთელი ბაპტისტი. ის ყველაზე პატარაა 5 და-ძმიდან. .
კარიერა
ბლეიკმა სამსახიობო კარიერა დაიწყო 11 წლის ასაკში,1998 წელს,როდესაც ითამაშა ფილმში „Sandman“, რომელიც მისმა მამამ დააპროდიუსერა. ამის შემდეგ, ბლეიკი დაბრუნდა სასწავლად სკოლაში, მაგრამ 2004 წელს ისევ შეწყვიტა სწავლა ფილმის „მოგზაურ შარვლების კავშირში“ გადასაღებად. ბრიჯიტის როლის კასტინგისთვის ბლეიკიმ გაუგზავნა თავისი სურათი ნებისმიერი მონაცემის გარეშე, პროდიუსერებმა იფიქრეს, რომ ეს ხუმრობა იყო, მაგრამ როდესაც იგი მოვიდა მოსმენებზე, განაჩენი კარგად ჩანდა - იგი იმდენად შესაფერისი იყო ამ როლისთვის რომ დიდი შემოწმებები არც გაუვლია. ფილმში ბრიჯიტ ვრილენდის – მისი გმირის მამას თამაშობს მისი ნამდვილი მამა.
ამ ფილმის შემდეგ,მან ასევე ითამაშა ფილმებში „სიმონი ამბობს“, ჩაჭრილები“, „ელვისი და ანაბელი“, და ა.შ. ბლეიკისთვის ყველაზე წარმატებული აღმოჩნდა სერენა ვან დერ ვუდსენის როლი სატელევიზიო სერიალში „ჭორიკანა“.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1987 კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:დაბადებული 25 აგვისტო კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
NGC 7575
NGC 7575 — გალაქტიკა თევზების თანავარსკვლავედში. აღმოჩენის თარიღია 1864 წლის 29 აგვისტო. ეს ობიექტი შედის ახალ საერთო კატალოგში.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:გალაქტიკები კატეგორია:თევზების თანავარსკვლავედი
ბეტანი ჯოი ლენცი
ბეტანი ჯოი ლენცი (Bethany Joy Lenz)(დ. 2 აპრილი, 1981, ჰოლივუდი (ფლორიდა), აშშ) — ამერიკელი მსახიობი, მომღერალი, სიმღერების ავტორი და რეჟისორი. ცნობილია ჰეილი ჯეი სკოტის როლით სერიალში One Tree Hill. იგი აგრეთვე არის ჯგუფ Everly-ს სოლისტი.
რესურსები ინტერნეტში
კატეგორია:ამერიკელი მსახიობები კატეგორია:ამერიკელი კომპოზიტორები კატეგორია:ამერიკელი მუსიკოსები კატეგორია:დაბადებული 1981 კატეგორია:დაბადებული 2 აპრილი კატეგორია:XX საუკუნის ამერიკელი ქალი მსახიობები
მუტილოა
მუტილოა — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი ესპანეთში, შედის ბასკეთის ავტონომიური გაერთიანების გიპუსკოის პროვინციის გოიერის კომარკის შემადგენლობაში. ფართობი — 9 კმ². მოსახლეობა — 255 კაცი (2020 წ.).
სქოლიო
კატეგორია:გიპუსკოის მუნიციპალიტეტები კატეგორია:გიპუსკოის ქალაქები
ხევსურთსოფელი
ხევსურთსოფელი (ყოფილი ნადირაანთხევი) — სოფელი აღმოსავლეთ საქართველოში, მცხეთა-მთიანეთის მხარის თიანეთის მუნიციპალიტეტში. თემის ცენტრი (სოფლები: დევენაანთხევი, საყდრიონი). მდებარეობს ერწოს ქვაბულში, ზღვის დონიდან 1070 მეტრზე. თიანეთიდან დაშორებულია 25 კილომეტრით.
ისტორია
ხევსურთსოფელს ადრე ნადირაანთხევი ერქვა. იოანე ბაგრატიონი XVIII საუკუნის მიწურულისათვის მას „ნადირაანის“ სახელწოდებით მოიხსენიებს. XI–XVI საუკუნეებში სოფელი სვეტიცხოვლის მონასტრის საკუთრება იყო. XVII–XVIII საუკუნეებში კი ქართლ-კახეთის მეფეთა სახასო საკუთრება გახდა. XIX საუკუნის II ნახევარში ნადირაანთხევში ამღიდან, დათვისიდან, ქმოსტიდან, ბაცალიგოდან, როშკიდან, გუდანიდან და ჯუთიდან ხევსურები ჩამოსახლდნენ. სამხედრო ტერიტორიის დაყოფით, საქართველოს რუსეთთან შეერთებამდე, სოფელი კახეთის სამეფოს რუსთველი ეპისკოპოსის სადროშოში შედიოდა, შემდეგ კი — თიანეთის მაზრაში.
დემოგრაფია
2014 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 215 ადამიანი.
სქოლიო
კატეგორია:თიანეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები
ლუქსემბურგი (ქალაქი)
ლუქსემბურგი (ლუქსემბ. Lëtzebuerg, გერმ. Luxemburg, ფრანგ. Luxembourg) — ლუქსემბურგის დიდი საჰერცოგოს დედაქალაქი და უდიდესი ქალაქი. მდებარეობს ქვეყნის სამხრეთ ნაწილში, მდინარეების, ალზეტეს და პეტრუსის შესართავთან.
2019 წლის 31 დეკემბრის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა შეადგენდა 122,273 ადამიანს. ლუქსემბურგი ეთნიკური მრავალფეროვნებით გამოირჩევა. დედაქალაქში 160 ეროვნების ადამიანი ცხოვრობს. ლუქსემბურგელები ქალაქის მოსახლეობის მხოლოდ 30%-ს შეადგენენ, მათი 70% კი საზღვარგარეთაა დაბადებული. ლუქსემბურგში უცხოელთა რიცხვი ყოველწლიურად მკვეთრად იზრდება.
2011 წელს ლუქსემბურგი ერთ სულ მოსახლეზე მშპ-ს მაჩვენებლით მსოფლიოში მეორე ქალაქი იყო. ამევე წელს, მერსერის კვლევის მიხედვით, რომელიც მსოფლიოს მასშტაბით 221 ქალაქში ჩატარდა, ლუქსემბურგი პირადი უსაფრთოების დონით პირველ ადგილზე, ხოლო ცხოვრების ხარისხის ინდექსის მიხედვით მე-19 ადგილზე გავიდა.
ლუქსემბურგი ბრიუსელთან, ფრანკფურტთან და სტრასბურგთან ერთად ევროკავშირის ერთ-ერთი დე ფაქტო დედაქალაქია. ქალაქში ორგანიზაციის შვიდი ინსტიტუტის შტაბ-ბინაა განლაგებული. ესენია: მართლმსაჯულების ევროპული სასამართლო, ევროპის აუდიტორთა სასამართლო, ევროპული პარლამენტის სამდივნო, ევროპის საინვესტიციო ბანკი, ევროპის საინვესტიციო ფონდი და და ევროპის სტატისტიკის სამსახური.
ლუქსემბურგი ბრიუსელიდან 213, პარიზიდან 372, ხოლო კელნიდან 209 კილომეტრის მანძილზე მდებარეობს.
ისტორია
რომაელთა პერიოდში, ქალაქის ტერიტორიაზე რომის იმპერიის ორი გზა იკვეთებოდა, რომელთა სამეთვალყურეოდაც საფორტიფიკაციო დანიშნულების კოშკი იდგა. ტრიერის წმინდა მაქსიმის სააბატოსთან, არდენების გრაფ ზიგფრით I-თან და იმპერატორ ოტო I-თან გაცვლითი ხელშეკრულებების დადების შედეგად, ლუქსემბურგში ფეოდალური მამულები გაჩნდა.
987 წელს ტრიერის ეპისკოპოსმა, ეგბერტმა, ხსნის ტაძარში, რომელიც დღეს წმინდა მიქაელ მთავარანგელოზის ტაძარია, ხუთი სამსხვერპლო ააშენა. ტაძართან რომაელთა გზა გადიოდა, რომელიც დროთა განმავლობაში, ქალაქის განვითარებასთან ერთად, სავაჭრო ადგილი გახდა.
ქალაქი მისი გეოგრაფიული მდებარეობის გამო, ისტორიის მანძილზე სამხედრო თვალსაზრისით სტრატეგიული მნიშვნელობის ადგილად ითვლებოდა. პირველი საფორტიფიკაციო შენობა-ნაგებობები ლუქსემბურგში X საუკუნეში აშენდა. XII საუკუნეში, ქალაქი დასავლეთით წმინდა ნიკოლოზის, დღევანდელი პარიზის ღვთისმშობლის ტაძრამდე გაფართოვდა. იმ პერიოდში, ქალაქში ახალი გალავანი აშენდა, რომლის შემოსაზღვრული ტერიტორიის ფართობი 5 ჰექტარს უდრიდა. დაახლოებით 1340 წელს, იოანე ბოჰემიელის მეფობის დროს, ლუქსემბურგში ახალი საფორტიფიკაციო დანიშნულების ნაგებობები აშენდა, რომლებიც ქალაქში 1867 წლამდე იდგა.
1443 წელს ლუქსემბურგი ბურგუნდიელებმა ფილიპ III-ის მთავარსარდლობით დაიპყრეს. ქალაქი ჯერ ბუნგუნდიის, შემდეგ კი ესპანეთის და ავსტრიის იმპერიების მმართველობის ქვეშ მოექცა. XVI საუკუნისთვის, ლუქსემბურგი ევროპის ყველაზე გამაგრებული და დაცული ქალაქი იყო. შემდგომში ის ბურგუნდიელებმა, ესპანელებმა ფრანგებმა, კვლავ ესპანელებმა, ავსტიელებმა, კვლავ ფრანგებმა და პრუსიელებმა დაიპყრეს.
საფრანგეთის რევოლუციური ბრძოლების პერიოდში, ლუქსემბურგი საფრანგეთის მიერ ორჯერ იყო ოკუპირებული: პირველად 1792-1793 წლებში, ხოლო მეორედ 1794-1795 წლების შვიდთვიანი ალყის შემდეგ. ფრანგმა პოლიტიკოსმა და სამხედრო ინჟინერმა, ლაზარე კარნოტმა ლუქსემბურგს ხანგრძლივი გამძლეობისთვის „გიბრალტარის შემდეგ მსოფლიოში საუკეთესო ციხე-სიმაგრე“ უწოდა, რის შემდეგაც ქალაქმა მეტსახელი – „ჩრდილოეთის გიბრალტარი“ მიიღო. საბოლოოდ, ავსტრიელთა გარნიზონი დანებდა და საფრანგეთის რესპუბლიკამ ლუქსემბურგის ანექსია მოახდინა. 1815 წლის პარიზის ზავის შემდეგ, რითაც ნაპოლეონის ომები დასრულდა, როგორც გერმანიის კავშირის წევრი ქალაქი, ლუქსემბურგი პრუსიელთა სამხედრო კონტროლის ქვეშ მოექცა.
ლუქსემბურგის კრიზისის შემდეგ, 1867 წლის ლონდონის ხელშეკრულების საშუალებით ქალაქში საფორტიფიკაციო ნაგებობების დანგრევა მოითხოვეს, რამაც თექვსმეტ წელს გასტანა და 1.5 მილიონი ფრანკი დაჯდა. დაინგრა 24 კილომეტრის სიგრძის მიწისქვეშა სამალავი გვირაბები და ოთხ ჰექტარზე გაშლილი ყაზარმები, კაზემები და სხვა თავდაცვითი ნაგებობები.
1890 წელს ნიდერლანდების მეფე ვილემ III მემკვიდრის გარეშე გარდაიცვალა, რის შემდეგაც ლუქსემბურგი თავისუფალი სახელმწიფოს დედაქალაქი გახდა.
1921 წელს ქალაქის საზღვრები საგრძნობლად გაფართოვდა. ლუქსემბურგი ქვეყენაში უდიდესი კომუნა გახდა.
1940 წელს გერმანიამ კვლავ მოახდინა ლუქსემბურგის ოკუპაცია, მას შემდეგ, რაც ნაცისტებმა ქვეყანას მიმდებარედ მდებარე გერმანული პროვინციიდან შეუტიეს. ოკუპაციის პერიოდში დედაქალაქის ყოველმა ქუჩამ ახალი, გერმანული სახელწოდება მიიღო. მაგალითისთვის, თავისუფლების გამზირს ადოლფ ჰიტლერის სახელი ეწოდა. 1944 წლის 10 სექტემბერს ქალაქი ოკუპაციისგან გათავისუფლდა. ამავე წლის დეკემბერსა და მომდევნო წლის იანვარში დედაქალაქი გერმანიის მიერ აქტიურად იბომბებოდა.
ომის დასრულების შემდეგ ლუქსემბურგმა ნეიტრალური პოზიცია დათმო. ქვეყანა მთავრობათაშორისი და სამთავრობო ინსტიტუტების დამფუძნებელი წევრი გახდა. 1952 წელს დედაქალაქში ევროპის ქვანახშირისა და ფოლადის გაერთიანების შტაბ-ბინები განალაგეს. 1981 წლამდე ლუქსემბურგმა ევროპის პარლამენტის რამდენიმე სესიას უმასპინძლა. ქალაქში ევროკავშირის შვიდი ინსტიტუტის შტაბ-ბინა მდებარეობს. ესენია: მართლმსაჯულების ევროპული სასამართლო, ევროპის აუდიტორთა სასამართლო, ევროპული პარლამენტის სამდივნო, ევროპის საინვესტიციო ბანკი, ევროპის საინვესტიციო ფონდი და და ევროპის სტატისტიკის სამსახური.
რელიეფი
დედაქალაქი ლუქსემბურგის პლატოს სამხრეთ ნაწილში მდებარეობს, რომელიც ქვეყნის ორ მესამედს ფარავს. ქალაქში მიედინება მდინარეები, ალზეტე და პეტრუსი, რომლებიც ერთმანეთს ქალაქის ტერიტორიაზევე უერთდებიან. დედაქალაქში უამრავი ხიდი და ვიადუკი მდებარეობს, მათ შორის აღსანიშნავია ადოლფისა და ლუქსემბურგის დიდი ჰერცოგინა შარლოტას ხიდები.
ქალაქ ლუქსემბურგის ფართობი 51 კმ²-ია, რითაც ქვეყანაში უდიდესი ურბანული სივრცე და სიდიდით მეოთხე კომუნაა. მოსახლეობის სიმჭიდროვე 1 კმ²-ზე 1,700 კაცია. ლუქსემბურგი მწვანე იერსახით გამოირჩევა. ქალაქში ვრცელი პარკები, ტყის მასივები და სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწები გვხვდება. დედაქალაქში არაერთი კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლია.
კლიმატი
ლუქსემბურგში ოკეანური ჰავაა, რომლისთვისაც დამახასიათებელია თბილი ზაფხული, ცივი ზამთარი და ზომიერი ნალექიანობა. ქალაქში წლის ორი მესამედის მანძილზე ზომიერი ან ღრუბლიანი ამინდია.
ადგილობრივი ხელისუფლება
ლუქსემბურგის კონსტიტუციის მიხედვით ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანო კომუნის საბჭოა. საბჭო 27 წევრისგან შედგება, რომლებსაც მოსახლეობა ყოველ ექვს წელიწადში ერთხელ ირჩევს. არჩევნები ოქტომბრის პირველ შაბათს ტარდება და საბჭო ახალი შემადგენლობით მუშაობას მომდევნო წლის 1-ლი იანვრიდან იწყებს. დედაქალაქის კომუნის საბჭო უდიდესია ქვეყანაში. საბჭოში წამყვანი პოზიცია დემოკრატიულ პარტიას უკავია, რომელიც ქვეყანაში სიდიდით მეორე პარტიაა. ლუქსემბურგის საბჭოში დემოკრატიული პარტია რვა წევრითაა წარმოდგენილი.
ღირსშესანიშნაობები
ლუქსემბურგის მთავარ ღირსშესანიშნაობებს შორისაა აღორძინების ხანაში გოთიკურ სტილში აგებული ღვთისმშობლის ტაძარი, დიდი ჰერცოგის სასახლე, პირველ მსოფლიო ომში დაღუპულ ლუქსემბურგელ მოხალისეთა მემორიალი, ნოიმიუნსტერის სააბატო, მოედანი Place d'Armes და ადოლფის ხიდი.
დედაქალაქში მეორე მსოფლიო ომში დაღუპულ ამერიკელ ჯარისკაცთა სასაფლაო და მემორიალი მდებარეობს. სასაფლაოზე 5,076 ამერიკელი სამხედროა დაკრძალული, მათ შორის გენერალი ჯორჯ პატონი. იქვეა აღმართულია 371 ამერიკელი ჯარისკაცის მემორიალი, რომელთა იდენტიფიცირება ან ნეშტების აღმოჩენა ვერ მოხერხდა.
კულტურა
დედაქალაქში რამდენიმე მნიშვნელოვანი მუზეუმი მდებარეობს, მათ შორისაა ისტორიისა და ხელოვნების ეროვნული მუზემი, ქალაქ ლუქსემბურგის ისტორიის მუზეუმი, დიდი ჰერცოგი ჟანის სახელობის თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმი და ბუნების ისტორიის ეროვნული მუზეუმი.
დედაქალაქის სასცენო სივრცეები ორ თეატრს და ფილარმონიისა და კონსერვატორიის საკონცერტო დარბაზებს მოიცავს. ლუქსემბურგი პირველი ქალაქია, რომელიც ევროპის კულტურულ დედაქალაქად ორჯერ დასახელდა. პირველად 1995 წელს, ხოლო მეორედ 2007 წელს, როცა მასთან ერთად ეს წოდება რუმინეთის ქალაქმა, სიბიუმ მიიღო.
სპორტი
2006 წლის ივნისიდან ლუქსემბურგში ყოველწლიურად ტარდება მარათონი. 2014 წელს მარათონში მონაწილეობა 11,000-მა ადამიანმა მიიღო, ხოლო ღონისძიებას თვალს 100,000-ზე მეტი ადამიანი ადევნებდა.
დედაქალაქში ასეევე ყოველწლიურად ჩოგბურთის ტურნირი ტარდება, რომელიც პირველად 1991 წელს ჩატარდა.
ლუქსემბურგს ორი საფეხბურთო კლუბი ჰყავს. დედაქალაქში მდებარეობს ქვეყნის ეროვნული სტადიონი ჯოზი ბარტელი, რომელიც 8,000 მაყურებელს იტევს.
ტრანსპორტი
ლუქსემბურგი ევროპის ოქროს სამკუთხედშია მოქცეული, რომელსაც ამსტერდამი, ფრანკფურტი და პარიზი ქმნიან. ქალაქში რამდენიმე მაგისტრალი და საერთაშორისო მარშრუტი გადის.
ლუქსემბურგი მგზავრებს როგორც ადგილობრივი, ისე საერთაშორისო სარკინიგზო კომპანიების მომსახურებას სთავაზობს. დედაქალაქში სახელმწიფო სარკინიგზო კომპანიის ხუთი რკინიგზის სადგური მდებარეობს.
ქალაქში 31 მარშრუტის ავტობუსი მოძრაობს.
2017 წლის 10 დეკემბერს ლუქსემბურგში, კირჩბერგის კვარტალში ტრამვაის პირველი განახლებული ხაზი ამოქმედდა, რომელიც 2018 წელს გაფართოვდა.
დედაქალაქში ქვეყნის ერთადერთი საერთაშორისო აეროპორტი — ლუქსემბურგის აეროპორტი მდებარეობს, რომელიც ქალაქის ცენტრიდან ექვსი კილომეტრის მანძილზეა.
საერთაშორისო ურთიერთობები
300პქ|მინი|მარცხნივ|ქალაქ ლუქსემბურგის ერთ-ერთი ხედი ქალაქი ლუქსემბურგი არის მეცის, ზაარბრიუკენის და ტრირის გვერდით ზაარ-ლორ-ლუქსის დიდი რეგიონის ცენტრი. 2006 წლიდან მოყოლებული ეს ოთხი ქალაქი ე.წ. უსაზღვრებო ქალაქების ქსელს ჰკრავს, რომელსაც კვატროპოლის სახელით იცნობენ. კვატროპოლის ამ ოთხ ქალაქს შორის არსებობს წარმატებული ურთიერთთანამშრობლობა სხვადასხვა სფეროში. ეს თანამშრომლობა დღითიდღე სულ უფრო ინტენსიურ ხასიათს იძენს.
2007 წელს ლუქსემბურგი რუმინეთის ქალაქ სიბიუსთან ერთად დასახელებული იყო ევროპის კულტურულ დედაქალაქად.
სქოლიო
კატეგორია:ლუქსემბურგი კატეგორია:ევროპის დედაქალაქები კატეგორია:ევროპის კულტურული დედაქალაქები კატეგორია:ლუქსემბურგის ქალაქები
ჯაფარ ვალიბეოვი
ჯაფარ მეჰდი ოღლუ ვალიბეოვი (1907, აკერაკი, ეჩმიაძინის ოლქი - 1981, ბაქო) — ამასიას მხარის პარტიული კომიტეტის პირველი მდივანი, სომხეთის სსრ დამსახურებული ჟურნალისტი (1971).
სასიცოცხლო
ჯაფარ ვალიბეოვი დაიბადა 1907 წელს ტალინის რაიონის სოფელ აკერაკში. დაახლოებით 20 წელი იყო გაზეთის რედაქტორი. 22 წლის ასაკში მუშაობდა ერევნის თურქული დრამატული თეატრის დირექტორად, 25 წლის ასაკში ბასარკეჩარის ოლქის კომსომოლის კომიტეტის მდივნად, შემდეგ ამასიას რაიონში გამომავალ გაზეთ „მალდარლიგ ჯაბჰედსა“-ს რედაქტორად. იყო ამასიის რაიონის პარტიული კომიტეტის მდივანი. 1938-1947 წლებში ჯაფარ ვალიბაოვი მუშაობდა გაზეთ „საბჭოთა სომხეთის“ რედაქტორად, 1947-1949 წლებში კი ყარაბაღის ოლქის პარტიული კომიტეტის პირველ მდივნად. 1949 წელს ჯაფარ ვალიბაოვი კვლავ დაინიშნა „საბჭოთა სომხეთის“ რედაქტორად და ხელმძღვანელობდა სარედაქციო ჯგუფს 1961 წლამდე.
სქოლიო
კატეგორია:დაბადებული 1907 კატეგორია:გარდაცვლილი 1981
ყარაღაჯის განძი
ყარაღაჯის განძი — XIV საუკუნის I ნახევრის უკანასკნელი ჰულაგუიანების ვერცხლის მონეტების განძი. 1940 და 1949 წელს შემთხვევით აღმოჩნდა სოფელ ყარაღაჯში (სიღნაღის მუნიციპალიტეტი) მიწის სამუშაოების დროს. შეიცავს 214 ვერცხლის დირჰემსა და ნახევარ დირჰემს, რომლებიც მოჭრილია ირანის ილხანების სულეიმანისა (1339-1343 წწ.) და ანუშირვანის (1343-1356 წწ.) სახელებით სხვადასხვა ზარაფხანაში. აღსანიშნავია, რომ განძის 15 მონეტა თბილისშია მოჭრილი, 2 - ყარაღაჯში, ხოლო 2 - ანისში. განძის ყველაზე ადრინდელი მონეტა თარიღდება 1345 წლით, უგვიანესი - 1355 წლით. ყარაღაჯის განძი დაფლული უნდა იყოს 1356 წლის შემდეგ. დაცულია სიმონ ჯანაშიას სახელობის საქართველოს სახელმწიფო მუზეუმსა და ერევნის ისტორიულ მუზეუმში.
Camponotus vetus
Camponotus vetus — ფეხსახსრიანთა ტიპის მწერთა კლასის ჭიანჭველასებრთა ერთ-ერთი ნაირსახეობა Camponotus-ს გვარიდან.
სქოლიო
კატეგორია:Camponotus
ოძრხოსი
ოძრხოსი — ლეონტი მროველის ცნობით, ქართველ ხალხთა ერთ-ერთი ეთნარქი.
ქართლის ცხოვრება
ლეონტი მროველი წერს:
ლიტერატურა
კატეგორია:ქართველთა ეთნარქები
კონორ მაკგრეგორი
კონორ ენტონი მაკგრეგორი (Conchúr Antóin Mac Gréagóir; დ. 14 ივლისი, 1988) — ირლანდიელი შერეული საბრძოლო ხელოვნების მებრძოლი. აბსოლუტური საბრძოლო ჩემპიონატის ყოფილი მებრძოლი. UFC-ის ყოფილი ჩემპიონი მსუბუქ და ქვემსუბუქ წონაში.
კრივში პროფესიონალურ დონეზე სადებიუტო ბრძოლაში დამარცხდა ფლოიდ მეივეზერთან. მაკგრეგორი 2021 წლის მონაცემებით შეყვანილია Forbes-ის მაღალანაზღაურებად სპორტსმენთა სიაში, გამოიმუშავა $180 მილიონი. ამავე სიაში შედიოდა 2018 წელს, მაშინ მან სიაში მეოთხე ადგილი დაიკავა გამომუშავებული $99 მილიონით.
სტეპის ზონები
სტეპის ზონები — ხმელეთის ბუნებრივი ზონები, რომელთა ლანდშაფტში ჭარბობს სტეპი. გავრცელებულია ჩრდილოეთი და სამხრეთი ნახევარსფეროების ზომიერ და სუბტროპიკულ სარტყლებში ამჟამად სტეპის ზონების ტერიტორიის მნიშვნელოვანი ნაწილი გადახნულია.
ლიტერატურა
კატეგორია:ბუნებრივი ზონები
აშხაბადი
აშხაბადი (1919–1927 წლებში პოლტორაცკი; თურქმ. Aşgabat, სპარს. عشق آباد, ‎) — თურქმენეთის დედაქალაქი და უმსხვილესი ქალაქი. 2001 წლის აღწერის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 695 300 ადამიანი იყო. მდებარეობს ყარაყუმის უდაბნოსა და ქოფეთ-დაღის ქედს შორის. აშხაბადში სახლობენ რუსული, სომხური და აზერბაიჯანული ეთნიკური უმცირესობები. 250 კმ-ის დაშორებით მდებარეობს ირანის მეორე უდიდესი ქალაქი მეშჰედი.
ქალაქი დაარსდა 1881 წელს, რომლის ფუძეც აჰალ ტეკე-ს ტომის სოფელი იყო. ის 1924 წელს გახდა თურქმენეთის სოციალისტური რესპუბლიკის დედაქალაქი. ქალაქის დიდი ნაწილი განადგურდა 1948 წელს მომხდარი აშხაბადის მიწისძვრის შედეგად, მაგრამ მას შემდეგ მნიშვნელოვნად აღდგა საპარმურათ ნიაზოვის პროექტის "თეთრი ქალაქის" ფარგლებში. შედეგად მივიღეთ შესანიშნავი პროექტები გახვეული ძვირადღირებულ თეთრ მარმარილოში. საბჭოთა დროინდელი კარაკუმის არხი გადის ქალაქში და მდინარე ამუ დარიას წყლებს აღმოსავლეთიდან დასავლეთით ატარებს. 2019 წლიდან აშხაბადი აღნიშნულია როგორც ერთ-ერთი ყველაზე მაღალი ე.წ "ცხოვრების ღირებულების" მქონე ქალაქი მსოფლიოში, რაც ძირითადად გამოწვეულია ინფლაციითა და იმპორტის პრობლემებით.
სახელწოდება
აშხაბადი თურქმენულად არის - ''Aşgabat, ხოლო რუსულად - Ашхабад. 1991 წლამდე ქალაქი ინგლისურად იწერებოდა როგორც -'' Ashkhabad, რაც რუსული ვარიანტის შედეგი იყო. 1919-დან 1927 წლამდე ქალაქს ერქვა პოლტორაცკი, ადგილობრივი რევოლუციონერის პაველ პოლტორაცკის საპატივცემულოდ.
მიუხედავად იმისა რომ მისი სახელი თანამედროვე სპარსულში სიყვარულის ქალაქს ნიშნავს, შესაძლოა ის შეცვლილი იყოს ხალხური ეტიმოლოგიის გავლენით. თურქმენ ისტორიკოსს ოვეზ გუნდოგდიევს სჯერა, რომ ქალაქის სახელწოდება სათავეს პართიის სამეფოს დროიდან, ანუ ჩვენს წელთაღრიცხვამდე მე-3 საუკუნიდან იღებს და მას საფუძვლად პართიის იმპერიის დამაარსებლის, არშაკ I-ის სახელი უდევს.
ისტორია
აშხაბადი აშენდა კონჯიკალას ნანგრევებზე. ეს უკანასკნელი პირველად იხსენიება ჩვენს წელთაღრიცხვამდე მე-2 საუკუნეში როგორც აქტიური მეღვინეობით დაკავებული სოფელი, ჩვ.წ პირველ საუკუნეში კი აღნიშნულ დასახლებას მიწისძვრა ანადგურებს. კონჯიკალა კვლავ ააშენეს, ვინაიდან მას ჰქონდა ხელსაყრელი მდებარეობა აბრეშუმის გზისთვის და ჰყვაოდა კიდეც მე-13 საუკუნემდე სანამ მონღოლებმა არ გაანადგურეს. ამის შემდეგ ის იყო პატარა სოფელი მანამდე, სანამ ის რუსებმა არ აიღეს მე-19 საუკუნეში.
ქალაქი ფორმალურად სპარსეთის ნაწილი იყო, თუმცა დე ფაქტო ავტონომიას ადგილობრივი თურქმენული ტომები ფლობდნენ, სანამ ისინი რუსულმა ძალებმა არ დაამარცხეს 1881 წელს. სპარსეთმა აშხაბადი რუსეთს გადასცა. ქალაქი ოფიციალურად დაარსდა 1881 წლის 18 იანვარს, როგორც გამაგრებული გარნიზონი. რუსეთმა ამ არეალის განვითარებას მიჰყო ხელი, ბრიტანეთის გავლენის ქვეშ მყოფ სპარსეთთან სიახლოვის გამო. ტრანს-კასპიური რკინიგზა აშხაბადამდე 1886 წელს მივიდა. მოსახლეობის რაოდენობა გაიზარდა 2 500-დან (1881 წელი) 19 428-მდე (1897). ამათგან ერთ მესამედს სპარსები შეადგენდნენ.
ქალაქი ითვლებოდა მშვენიერ მუნიციპალიტეტად სადაც იყო ევროპული სტილის შენობები, მაღაზიები და სასტუმროები. ქუჩებს სახელები რუსი სამხედრო მოღვაწეების საპატივცემულოდ დაარქვეს, რაც ნათლად ასახავდა აქაურობის სტატუსს - ქალაქი-გარნიზონი. ქალაქის მთავარი მოედანი რუსი გენერლის მიხაილ სკობელევის სახელს ატარებდა, ხოლო მთავარი გამზირი ასევე გენერალ ალექსეი კუროპატკინის.
საბჭოთა პერიოდი
საბჭოთა მმართველობა აშხაბადში 1917 წლის დეკემბერში დამყარდა. თუმცა, 1918 წლის ივლისში მენშევიკების, სოციალ-რევოლუციონერებისა და იმპერიული რუსული არმიის ყოფილი ოფიცრების კოალიცია ბოლშევიკების წინააღმდეგ აჯანყდა და ჩამოაყალიბა აშხაბადის აღმასრულებელი კომიტეტი. მიუხედავად ამისა 1919 წლის აპრილში საბჭოელებმა დაიბრუნეს ქალაქზე კონტროლი. მინი|პუშკინის ბიუსტი აშხაბადში|259x259პქ 1919 წელს, ქალაქს გადაერქვა სახელი და ადგილობრივი რევოლუციონერის საპატივცემულოდ პოლტორაცკი ეწოდა. თურმენეთის საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკა ჩამოყალიბდა 1924 წელს. პოლტორაცკი კი დედაქალაქი გახდა. თავდაპირველი სახელი ქალაქს 1927 წელს დაუბრუნდა. სტანდარტული საბჭოთა ჩვეულების მიხედვით ქუჩებს სახელები შეეცვალათ სხვადასხვა გამოჩენილი საბჭოთა ფიგურების პატივსაცემად. მაგალითად სკობოლევის მოედანი კარლ მარქსის მოედნად იქცა, გროდეკოვის ქუჩა - ოსტროვსკის ქუჩად, ხოლო კუროპატკინის გამზირის სახელწოდება თავისუფლების გამზირმა შეცვალა (აღნიშნული ასევე ატარებდა სტალინის გამზირის სახელსაც, სტალინის გარდაცვალებიდან (1953) მოყოლებული 1961 წლამდე).
ამ პერიოდიდან მოყოლებული ქალაქმა განიცადა აქტიური განვითარება და ინდუსტრიალიზაცია, თუმცა ამ ყველაფერს ხელი შეუშალა ძლიერმა მიწისძვრამ, 1948 წლის 6 ოქტომბერს. მიწისძვრა რიხტერის შკალით 7.3 ბალიანი იყო და მან იმდროინდელი ქალაქის მოსახლეობის 2/3 შეიწირა, რაც 110-176 000 ადამიანს შეადგენდა. ამის მიუხედავად საბჭოთა ახალმა ამბებმა მსხვერპლის რაოდენობა გამოაცხადეს როგორც მხოლოდ 40 000.
დამოუკიდებლობა
2003 წლის ივლისში, ქუჩის სახელები, გარდა 9 ძირითადი გამზირისა, შეიცვალა 4-ციფრა სერიული ნომრებით. 2006 წელს, პრეზიდენტ ნიაზოვის სიკვდილის შემდეგ, ქუჩებს საბჭოთა დროინდელი სახელები დაუბრუნდათ, თუმცა შემდეგ მრავალი მათგანი კვლავ შეიცვალა თურქმენი პოეტების, სამხედრო მოღვაწეების, სწავლულების და ა.შ პატივსაცემად. ასე გადაიქცა მაგალითად კარლ მარქის მოედანი - დამოუკიდებლობის მოედნად.
2013 წელს, აშხაბადი შეყვანილ იქნა გინესის მსოფლიო რეკორდების წიგნში, როგორც ქალაქი რომელშიც ყველაზე მეტი შენობაა თეთრი მარმარილოთი ნაგები.
დემოგრაფია
1897 წელს - 19 426 მოსახლე 1908 წელს - 39 867 მოსახლე
1911 წელს - 45 384 მოსახლე
რუსები - 52.4%
სპარსელები - 4.3%
თურქმენები - 2.2%
სხვა ეროვნებები - 29.8%
სულ 51 593 ადამიანი. 1939 წლისთვის, აშხაბადში უკვე 126 500 კაცი ცხოვრობდა, მათ შორის 11.7% თურქმენები იყვნენ. 1959 წლის გამოკითხვით, ქალაქში 169 900 ადამიანი ცხოვრობდა, ხოლო 1983 წელს ეს მაჩვენებელი 338 000-მდე გაიზარდა, სადაც შედიოდა 105 ეროვნება. თურქმენების წილმა კი 40%-ს მიაღწია.
2012 წლის გამოკითხვის მიხედვით, თურქმენები ქალაქის მოსახლეობის 85%-ს იკავებენ. მათ მოჰყვებიან რუსები 7.7%-ით, სომხები 1.5%-ით, თურქები 1.1%-ით, უზბეკები 1.1%-ით და აზერბაიჯანელები 1%-ით.
მეცნიერება და განათლება
ოთხი საერთაშორისო სკოლა ოპერირებს აშხაბადში. რუსეთის საელჩო ასპონსორებს პუშკინის სახელობის რუსო-თურქმენულ სკოლას. ფრანგული სამშენებლო კომპანია, მისი ფრანგულენოვანი თანამშრომლების შვილებისთვის ფრანგულ სკოლას უწევს დაფინანსებას. თურქეთის საელჩო თურქულ-თურქმენულ სკოლას, ხოლო ამერიკის საელჩო აშხაბადის საერთაშორისო ინგლისურენოვან სკოლას ასპონსორებენ.
თურქმენეთში საბჭოთა რეჟიმის დამყარებამდე, აშხაბადში მხოლოდ 11 სკოლა იყო და ქალაქს არცერთი სამეცნიერო ან კვლევითი ცენტრი არ გააჩნდა. 1948 წლისთვის, აქ უკვე 3 უმაღლესი განათლების დაწესებულება, 20 ტექნიკური სკოლა, 60 ბიბლიოთეკა და დაახლოებით ამდენივე საბავშვო ბაღი იყო.