cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ibrahim Khalil Alkatiri
Karier
Baim sampun kathah main sinétron, kados sinétron Doo Bee Doo, Cerita SMA, Tarzan Cilik, Baim Anak Sholeh, Buku Harian Baim, Koboi Cabe Rawit, Arti Sahabat, Bintang untuk Baim, lan Baim Jaim. Sanèsipun ing jagad sinétron, Baim ugi naté main filem Bersama Ceria. Baim ugi laris dados bintang iklan, kados iklan Curcuma Plus, Enfagrow En-Plus, Nutrilion Royal 3, Sharp AQUOS, Vita Jelly Drink, Gery Pasta, Gery Meses, XL, Daihatsu Xenia. Samenik Baim dherek satunggalipun grup band alit Radja Cilik satunggalipun grup band damelanipun Moldy Radja.
Prosciutto
Prosciutto minangka ham Italia sing wis garing garing sing biasane diiris tipis lan disajikake ora dimasak; gaya iki diarani prosciutto crudo ing basa Italia (utawa mung crudo ) lan dibedakake karo ham masak, prosciutto cotto.
Jeneng prosciutto lan prosciutto crudo umume, lan ora dijenengi sebutan, lan bisa uga menehi jeneng utawa nggambarake macem-macem ham sing kurang luwih mirip karo crudo prosciutto Italia utawa ham garing sing wis garing liyane ing saindenging jagad. ka|jmpl| Prosciutto di Parma jmpl| Uyah ditambahake ing sikil daging babi
Gunakake
Irisan prosciutto crudo ing masakan Italia asring dadi antipasto, dibungkus nganggo grissini, utawa diiringi melon utawa ara. Uga dipangan minangka iringan sayuran musim semi sing dimasak, kayata asparagus utawa kacang polong. Iku bisa uga ing prasaja pasta sauce digawe karo krim, utawa Tuscan sajian saka tagliatelle lan sayuran. Iki digunakake kanggo diiseni kanggo daging liyane, kayata daging sapi, minangka bungkus daging sapi utawa steak, ing roti isi, utawa topping pizza.
jmpl| Sepiring prosciutto jmpl| Culatello jmpl| Antipasto karo Prosciutto
Nia Dinata
Nia Iskandar Dinata inggih punika satunggalipun sutradara saking Indonésia.
Karier
Wiwitan karier sutradara èstri punika saking damel klip video lan filem iklan. Ing wiwitanipun taun 2000, Nia damel perusahaan filem independen Kalyana Shira Film. Nia lajeng dados sutradara filem Ca Bau Kan (2002) ingkang dipunanngkat saking novèl kanthi irah-irahan ingkang sami karyanipun novelis Remy Sylado. Setting carita dipundamel kados taun 1930-an, ingkang nyaritakaken kisah tokoh pejuang kabangsan Tionghoa. Film punika angsal pirang-pirrang kanugrahan saking festival Internasional. Ing taun 2004, Nia dados sutradara filem Arisan! sukses sanget saking pajengipun ing masarakat lan komentar saking komentar kritikus. Film punika angsal kathah kanugrahan, kalebet saking Festival Film Indonésia lan MTV Movie Awards. Karya ingkang salajengipun ugi angsal pangalembana lan kritik saking pandemen filem, filem punika Berbagi Suami, filem ingkang mbahas babagan poligami wonten ing tigang segmen sarta nglibataken kathah juru main filem lan teater kawakan kados Ria Irawan, Jajang C. Noer, lan Tio Pakusadewo.
Filmografi
Film ingkang sampun dipuntanganii déning Nia Dinata inggih punika: Meraih Mimpi (2009) (penulis), Perempuan Punya Cerita (2007; segmen Cerita dari Cibinong), Quickie Express (2007) (prodhuser), Long Road to Heaven (2007) (prodhuser), Berbagi Suami (2006) (sutradara, penulis), Janji Joni (2005) (prodhuser), Ajang ajeng (2004)-serial TV (prodhuser), Arisan! (2003) (sutradara, prodhuser èksekutif), Joni Be Brave (2003) (prodhuser), Biola Tak Berdawai (2003) (ko-prodhuser), Ca Bau Kan (2002) (sutradara, prodhuser).
Askvoll
Askvoll punika dhusun ingkang kapernah ing praja Nurwègen.
Aurlandsvangen
Aurlandsvangen punika dhusun ingkang kapernah ing praja Nurwègen.
Asseim
Asseim punika dhusun ingkang kapernah ing praja Nurwègen.
Protista
Protista iku organisme kang duwé sipat madan padha karo jamur, tuwuhan, lan kéwan.
Ciri-ciri Protista
Lumrahé Protista olih panganan nganggo cara iki: Protista dikelompokaké miturut meh padha karo organisme apa umpamané Protista mirib jamur yaiku jamur lendhir lan jamur banyu. Protista kang meh padha karo kéwan iku Protozoa, lan protista kang meh padha karo tuwuhan kang dijenengi alga utawa ganggang.
Rp1
Rp1 (diwaca: siji rupiah) ya iku duit kertas lan koin kang dicetak uga diedarake  kanthi resmi ing Indonésia.Duit kanthi nominal Rp1 diedarake lan dicetak déning aneka rupa emisi dan seri.
Kabiskopan Agung Pescara-Penne
Kabiskopan Agung Pescara-Penne (Archidioecesis Piscariensis-Pinnensis) yaiku wilayah grejawi Katulik Roma ing tengah Itali. Kabiskopan kasebut didegake ing 1982, karo ngeganti jeneng lan ningkatke status saka Kabiskopan Penne e Pescara. Kabiskopan iku dhewe didegake ing 1949, nalika Kabiskopan Penne-Atri diparo, karo Atri ngadegake Kabiskopan Teramo-Atri. Kabiskopan Atri dinyawijike karo Kabiskopan Penne ing 1252.
Tahta biskop agunge ana ing Katedral Pescara.
Vaksin
Vaksin iku penerapan biotéknologi kanggo nyegah lelara kang disebabaké mikroorganisme.
Cara gawé vaksin
Nanging cara gawé vaksin ing dhuwur isih tradhisional dadi isih ana éfék samping kaya iki: Kanggo ngurangi risiko ing dhuwur, saiki wis dikembangaké cara gawé vaksin kang nganggo rékayasa génetika. Prinsip-prinsip rékayasa génetika antarané:
Barbecue Korea
jmpl| Bakar-bakar Korea-Galbi ''Barbekyu Korea ( Koréa: 고기구이, gogi-gu-i, 'daging panggang') nuduhake cara populer ing masakan Korea daging panggang, biasane daging sapi, daging babi, utawa pitik. Piring kasebut asring disiapake ing panggangan gas utawa areng sing dipasang ing meja makan dhewe. Sawetara restoran Korea sing ora duwe panggangan internal nyedhiyakake kompor portebel kanggo para pangguna kanggo mangan ing meja. Utawa, koki nggunakake panggangan sing ditampilake tengah kanggo nyiyapake pasugatan sing dipesan.''
Chadolbegi iku panganan kang digawé saka thinly ngiris daging sapi balung sikil, kang ora diolès. Roti lancip banjur dimasak meh enggal nalika dicelehake menyang wajan sing digawe panas.
Olahan Filipina
jmpl|350x350px| Pilihan sajian sing ditemokake ing masakan Filipina Masakan Filipina ( Filipino  ) kasusun saka masakan luwih saka satus klompok etno-linguistik sing beda sing ditemokake ing saindenging Nusantara Filipina. Nanging, mayoritas masakan Filipina utama sing nyusun masakan Filipina yaiku saka masakan macem-macem klompok etnolinguistik lan suku Nuswantara, kalebu Ilocano, Pangasinan, Kapampangan, Tagalog, Bicolano, Visayan (Cebuano, Hiligaynon lan Waray), Chavacano lan Klompok etno-linguistik Maranao. Gaya nggawe panganan lan panganan sing ana gandhengane wis berkembang wiwit pirang-pirang abad wiwit asale Austronesia (dituduhake karo masakan Malaysia lan Indonesia ) nganti masakan campuran pengaruh India, Tionghoa, Spanyol lan Amerika, selaras karo gelombang pengaruh utama sing ngasilake budaya ing Nusantara, uga liyane sing diadaptasi karo bahan-bahan pribumi lan langit-langit lokal.
Piring diwiwiti saka sing paling gampang, kayata panganan iwak asin goreng lan nasi, nganti kari iwak, kari pitik, paellas kompleks lan cozidos sing asale Iberia digawe kanggo fiesta. Piring populer kalebu: lechón (babi panggang), longganisa (sosis Filipina), tapa (daging sapi sing diobati), torta (omelet), adobo (pitik utawa daging babi sing diolah ing papak, cuka, minyak lan kecap, utawa dimasak nganti garing), dinuguan (rebus getih daging babi), kaldereta (daging rebus saos tomat lan pasta ati), mechado (daging sapi larded ing kecap lan tomat), pochero (daging sapi lan pisang ing saos tomat), afritada (pitik utawa daging babi lan sayuran direndhem ing saos tomat), kare-kare ( oxtail lan sayuran sing dimasak ing saus kacang ), pinakbet (labu kabocha, terong, kacang buncis, okra, lan rebus tomat sing dibumbui karo pasta udang), pata renyah (sikil babi goreng), hamonado (daging babi manis ing saus nanas), sinigang (daging utawa panganan laut ing duduh kaldu asem), pancit (mie), lan lumpia (gulung spring seger utawa goreng). Maneka sarjana panganan wis nyathet manawa masakan Filipina multi-segi lan paling misuwur ing jagad kuliner kanggo panganan ing "sisih wetan ketemu karo kulon".
jmpl| [[Lumpia minangka gulung asal-usul Tionghoa sing umume ditemokake ing Filipina.]] jmpl| [[Pantun|Beras minangka panganan pokok ing masakan Filipina.]] jmpl| [[Pinakbet .]] ka|jmpl|240x240px| [[Jeruk siyem|Kalamansi .]] ka|jmpl|240x240px| [[Haleang ube|Ube halaya .]] ka|jmpl| [[Silog|Tapsilog .]] ka|jmpl| [[Puto ing lapisan godhong gedhang.]] kiri|jmpl| [[Haleang ube|Ube halaya, sapin-sapin, kalamay, suman, lan macem-macem kakanin liyane.]] ka|jmpl| Lechón lagi dipanggang ing Cadiz, Negros Occidental, Filipina.
Ence Bagus
Ence Bagus naté pikantuk kanugrahan minangka pemenang Pembantu Jaler Paling Sae wonten ing adicara FTV Awards taun 2011. Priyantun jaler ingkang gadhah badan ingkang alit punika pikantuk kanugrahan kanthi main ing FTV [[SCTV) ingkang irah-irahanipun "Papi, Mami, dan Tukang Kebun".
Karier
Ence Bagus wiwit misuwur amargi main ing Ekstravaganza kang tayang ing TransTV. Ence naté main filem kados filem Brownies taun 2005, Banyu Biru taun 2005, Catatan Akhir Sekolah taun 2005, Maskot taun 2006, Kamulah Satu-Satunya taun 2007, Namaku Dick taun 2008, Setannya Kok Beneran? taun 2008, Obama Anak Menteng taun 2010, lan Setannya Kok Beneran.
Beirut
Beirut (basa Arab: بيروت;, Bayrūt) utawa jeneng Prancisé, Beyrouth, iku kutha krajan nagara Libanon lan uga dadi kutha gedhé dhéwé ing nagara mau. Kutha iki dipanggoni déning 1,2 yuta juwa nanging yèn laladan metropolitan ing saubengé diitung dadi 2,1 yuta. Sadurungé Perang Sedulur Lebanon pecah, kutha iki olèh jejuluk "Paris ing Donya Wétan " amarga swasana kosmopolitané.
Saiki, Beirut wis ngalami manéka upaya rekonstruksi. Kutha iki dadi lokasi Jeux de la Francophonie taun 2009 lan dadi salah siji calon tuan omah potensial Olimpiade 2024. Manéka organisasi internasional uga duwé kantor ing Beirut kaya ta ILO lan UNESCO kang duwé kantor kanggo laladan Arab ing kutha iki.
Transportasi
Papan anggegana kang dumunung ing kutha iki ya iku Papan Anggegana Internasional Rafik Hariri, kang sadurungé duwé jeneng Papan Anggegana Internasional Beirut. Jeneng anyar mau dipigunakaké kanggo ngurmati Rafik Hariri, mantan Nayakotama Lebanon kang diprejaya.
Kutha kembar
🇨🇴
Motorola E365
Motorola E365 ya iku tilpun sélulèr kang diprodhuksi déning pabrikan Motorola. Sèri iki kawanuhaké ing kwartal 2 taun 2003, wis ora diprodhuksi manèh lan duwé ukuran 107 x 45 x 20 mm déné boboté 93 gram. Layaré TFT, 65K werna kanthi résolusi 128 x 160 piksel. Kanggo sesukan, uga ana game cacah 5 ya iku Magic II, Pacific Storm, Bubble Tea, Bowling and Big2Garden. Motorola E365 dipirantèni kodhak VGA. Ringtone ing tilpun iki jinis poliponik. Kanggo sesambungan lewat tulisan, bisa nggunakaké sarana SMS, MMS. Batréné bisa dicopot, nganggo jinis Li-Ion kapasitas on 750 mAh kanthi nomer sèri BA265 lan bisa kanggo nganti 140 jam nalika standby lan tahan 2 jam 30 menit nalika kanggo nélpon. Déné kanggo sesambungan, tilpun iki nggunakaké jaringan GSM.
Motorola E380
Motorola E380 ya iku tilpun sélulèr kang diprodhuksi déning pabrikan Motorola. Sèri iki kawanuhaké ing taun 2003, wis ora diprodhuksi manèh lan duwé ukuran 115 x 44 x 21 mm déné boboté 85 gram. Layaré CSTN, 4096 werna kanthi résolusi 96 x 65 piksel. Kanggo sesukan, uga ana game. Motorola E380 dipirantèni kodhak. Ringtone ing tilpun iki jinis poliponik. Kanggo sesambungan lewat tulisan, bisa nggunakaké sarana SMS, MMS. Batréné bisa dicopot, nganggo jinis Li-Ion kapasitas on 600 mAh lan bisa kanggo nganti 150 jam nalika standby lan tahan 2 jam 30 menit nalika kanggo nélpon. Déné kanggo sesambungan, tilpun iki nggunakaké jaringan GSM.
Saos palaver
Saus Palaver utawa saus palava utawa plasas minangka jinis rebus sing akeh dipangan ing Afrika Kulon, kalebu Ghana, Liberia, Sierra Leone lan Nigeria. Tembung palaver asale saka basa Portugis lan tegese pacelathon, debat dawa utawa pasulayan. Ora jelas kepiye carane nyebabake jeneng panganan rebus. Siji teori yaiku nalika rebus pisanan digawe, kanthi sayuran ijo sing dawa, wong-wong bakal miwiti padu kanthi nutupi siji-sijine karo sayuran ijo saka godhog. Liyane yaiku rempah-rempah sing digunakake ing rebusan campuran kaya swara banter nalika mbantah. Wis dianggep duwe kekuwatan kanggo tenang, utawa nyebabake. Jeneng liya kanggo sajian kalebu Kontonmire, Kentumere, Nkontommire lan pla'sas.
Iki nduweni variasi regional lan bisa ngemot daging sapi, iwak, urang, pepitas, singkong, godhong taro (cocoyam), lan minyak sawit. Dadi karo sega rebus, kentang, garri, fufu utawa ubi. Ing njaba Afrika, bayam asring digunakake minangka sulih kanggo sayuran ijo liyane. Ing godhong digunakake kanggo nggawe sayur sup iki ing Liberia sing disebut Molokhia utawa Mulukhiyah godhong.
Ascomycota
Ascomycota iku salah siji divisi saka jamur (fungi). Ciri-ciriné Ascomycota iku duwé talus kang asalé saka misélium kang ana sekaté. Ascomycota ana kang uripé dadi saproba lan ana kang uripé dadi parasit kang gawé penyakit mara tuwuhan. Cara réprodhuksiné séksual yaiku gawé askospora ing jeroné askus. Cara réprodhuksi kang aséksual iku nganggo spora konidium kang dikasilake ing pucuk konidiofor. Lumrahé askus digawé ing askokarp utawa askoma. Rupané askus iku béda-béda yaiku: Amarga jinis askus iku ana akèh, Ascomycota dibagi dadi telung kelas yaiku:
Kabiskopan Teramo-Atri
Kabiskopan Teramo-Atri (Dioecesis Aprutina seu Teramensis-Hatriensis seu Atriensis) yaiku wilayah grejawi Katulik Roma ing Abruzzo, tengah Itali. Kabiskopan kasebut didegake ing 1949, nalika Kabiskopan Teramo dinyawijike karo Kabiskopan Penne-Atri, ing Abruzzo. Kabiskopan kasebut menika suffragan saka Kabiskopan Agung Pescara-Penne.
Sarékat Islam
Sarékat Islam, sadurungé aran Sarékat Dagang Islam, iku pakumpulan sudagar bathik Jawa ing Indhiya-Nèderlan. Pakumpulan iki diyasa Haji Samanhudi, sudagar bathik, rikala 1905 ing Surakarta utawa 1912. Sarékat Dagang Islam duwé ancas mikuwati sudagar enggonan (lokal), mligi ing indhustri bathik. Yasaning pakumpulan iki kajiwani pakumpulan Jamiat Kheir.
Tut lakuning jaman, pakumpulan iki banjur ambal tata (réorganisasi) uga salin jeneng dadi Sarékat Islam. Kantor gedhé Sarékat Islam mapan ing Surabaya. Wong-wong wigati saka Sarékat Islam kaya ta H.O.S. Cokroaminoto lan Haji Agus Salim. H.O.S. Cokroaminoto duwé cantrik telu kang kondhang, kang padha mrabawani ing jagating pulitik Indonésia: Sukarno kang nasionalis, Semaun kang sosialis, lan Kartosuwirjo kang islamis. Haji Agus Salim gabung Sarékat Islam ing 1915 lan manuhaké modhèrenisme Islam. Sawenèh cantriking Salim kaya ta Kasman Singodimedjo, Mohammad Roem, lan Mohammad Natsir kang ing tembé dadi pangarep-pangarep nasionalis lan Islam ing Indonésia.
Babat
jmpl|300x300px| Tripe ing pasar Italia Tripe minangka jinis lapisan sing bisa dipangan saka weteng saka macem-macem kewan tani. Umume tripe yaiku sapi lan wedhus. Dina Tripe Donya dirayakake tanggal 24 Oktober, miturut Papan Pemasaran Tripe, amarga ing taun 1662, Samuel Pepys nulis dina kasebut "Dadi omah lan mangan ing kana karo bojoku nalika plancongan paling apik kanggo arahanku dhewe."
Motorola T190
Motorola T190 ya iku tilpun sélulèr kang diprodhuksi déning pabrikan Motorola. Sèri iki kawanuhaké ing Sèptèmber taun 2002, wis ora diprodhuksi manèh lan duwé ukuran 106 x 40 x 16 mm déné boboté 99 gram. Layaré monokrom kanthi résolusi 98 x 64 piksel. Kanggo sesukan, uga ana game cacah 3. Motorola T190 dipirantèni kodhak. Ringtone ing tilpun iki jinis monoponik. Kanggo sesambungan lewat tulisan, bisa nggunakaké sarana SMS. Batréné bisa dicopot, nganggo jinis NiMH kapasitas 550 mAh lan bisa kanggo nganti up - 120 jam nalika standby lan tahan up - 5 jam nalika kanggo nélpon. Déné kanggo sesambungan, tilpun iki nggunakaké jaringan GSM.
Perang Banjarmasin
Perang Banjarmasin iku kedadéan ing Banjarmasin taun 1859 kang diowahaké déning Pangéran Antasari. Ing perang iki Walanda Pangeran Antasari iku anaké Sultan Muhammad kang anti mara Walanda.
Sebab Perang Banjarmasin
Ing masa pemerintahané Sultan Adam, Walanda wiwit melbu ing Banjarmasin. Sultan Adam nyatakaké déné Karajaan Banjar lan Walanda iku ana gayutan ing taun 1826. Nanging wiwit taun 1850 wiwit ana tukaran ing kulawarga karajan lan Walanda milu njupuk pérangan ing tukaran iki. Walanda “ngadu dhomba” kulawarga karajan. Ing karajan dadiné ana telu pihak ya iku: Pangéran Hidayatullah ngawéh panyengkuyung mara Pangéran Antasari. Pangéran Hidayatullah dibuang déning Walanda mara Cianjur. Sebab Pangéran Hidayatullah dibuang mara Cianjur, rakyat Banjar ngangkat Pangéran Antasari dadi Sultan. Sawisé diangkat dadi Sultan, perang kedadéan manèh. Ing perang iki Pangéran Antasari luka lan séda ing taun 1862. Perlawanan ngelawan Walanda terus dilanjutaké déning anak-anaké Pangéran Antasari tekan akhiré ora ana manèh kabar perang iku.
Kabinet Kerja (2014–2019)
Kabinet Kerja, utawa Kabinet Kerja, sawijining kabinèt ing mangsa Papréntahan Présidhèn Soekarno Kabinet Kerja ya iku kabinèt kang diwangun déning présidhèn Joko Widodo lan wakil présidhèn Jusuf Kalla. Susunan kabinèt iki saka kalangan profésional, usulan parté pulitik pengusung pasangan Jokowi-JK ing Pilpres 2014 (PDI Perjuangan, PKB, Parté NasDem, lan Parté Hanura) ditambah PPP kang kadhapuk sawisé, sarta tim sukses pasangan Jokowi-JK ing Pilpres 2014. Susunan kabinèt dibiwara déning Présidhèn Jokowi ing 26 Oktober 2014. lan resmi dilantik sadina sawisé.
Mantri
Jumbuh karo program lan prioritas saka papréntahan Présidhèn Joko Widodo lan Wakil Présidhèn Jusuf Kalla, mula posisi anggota kabinèt uga owah, ing antarané Kementerian Perencanaan Pangyasa Nasional (PPN) utawa Kepala Badan Perencanaan Pangyasa Nasional (Bappenas) kang ora sangisore Menko Perekonomian manèh, nanging langsung sangisore Présidhèn. Ing kalamangsa sadurungé Kepala Bappenas berada di bawah koordinasi Menko Perekonomian. Mantri Kabinet Kerja.
Wakil mantri
Wiwit Undang-Undang Nomor 39 Tahun 2008 digunakaké, présidhèn bisa ngangkat wakil mantri ing kementerian tartemtu. Iki wakil mantri kang ngampingi sapérangan mantri ing Kabinet Kerja.
Réferènsi
! colspan=3 align=center|Kabinet papréntahan Indonésia
Pranala njaba
Daftar Nama-nama Menteri Kabinet Kerja Jokowi-JK
Kabiskopan Ariano Irpino-Lacedonia
Kabiskopan Ariano Irpino-Lacedonia (Dioecesis Arianensis Hirpina-Laquedoniensis) yaiku suffragan saka Kabiskopan Agung Benevento. Ing 1986, Kabiskopan Ariano dinyawijike karo Kabiskopan Lacedonia kanggo ngadegake Kabiskopan Ariano Irpino-Lacedonia.
Basidiomycota
Basidiomikota iku salah sijiné divisi saka fungi utawa Jamur. Basidiomikota iku racaké makroskopis (ukurané gedhé), jamur kang racaké tinemu ing lapangan lan ing alas-alas. Jamuré duwé pang lan tudhung kang dijenengi basidiokarp. Jamur iki duwé basidiospora ya iku basidium kang ngasilaké spora. Cara réprodhuksiné iku diwiwiti saka spora basidium utawa spora kanidium kang tukul dadi benang hifa kang duwé sekat lan inti siji. Hifa gawé miselium, miselium kang jinisé béda, ya iku kang positip lan kang negatip ketemu lan dadi siji, dhindhing sélé larut. Inti sél salah sijiné pindhah dadi ana sèl dikariotik. Saka sèl dikariotik, mengkoné tukul hifa lan miselium dikariotik. Miselium dikariotik tukul dadi “tubuh buah” contoné rupané dadi kaya payung Jinis basidiomycota kang dienggo ing kauripan sadina-dina iku
Olahan daging lan balung
jmpl| Daging lan balung Meat and bone meal ( MBM ) minangka salah sawijining olahan produk saka industri rendering. Biasane udakara 48-52% protein, awu 33-35%, lemak 8-12%, lan banyu 4-7%. Utamane digunakake ing formulasi pakan kewan kanggo nambah profil asam amino pakan. Panganan MBM menyang sapi dikira tanggung jawab nyebar panyebaran BSE (lelara sapi nesu); mulane, ing pirang-pirang wilayah, MBM ora diidini maneh kanggo panganan kewan ruminan. Nanging, isih digunakake kanggo menehi panganan kewan monogastrik. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[  <span title="This claim needs references to reliable sources. (January 2019)">perlu rujukan  ] ka|jmpl|300x300px| Saperangan jatah pellet sing diproduksi kanggo jaran
Motorola E360
Motorola E360 ya iku tilpun sélulèr kang diprodhuksi déning pabrikan Motorola. Sèri iki kawanuhaké ing Oktober taun 2002, wis ora diprodhuksi manèh lan duwé ukuran 115 x 44 x 20 mm déné boboté 85 gram. Layaré CSTN, 4096 werna kanthi résolusi 128 x 96 piksel. Kanggo sesukan, uga ana game cacah 5 ya iku Smack, Magic, Memory, Torpedo, Racing. Motorola E360 dipirantèni kodhak. Ringtone ing tilpun iki jinis poliponik. Kanggo sesambungan lewat tulisan, bisa nggunakaké sarana SMS. Batréné bisa dicopot, nganggo jinis Li-Ion kapasitas on 600 mAh lan bisa kanggo nganti 170 jam nalika standby lan tahan 7 jam nalika kanggo nélpon. Déné kanggo sesambungan, tilpun iki nggunakaké jaringan GSM.
Motorola T720
Motorola T720 ya iku tilpun sélulèr kang diprodhuksi déning pabrikan Motorola. Sèri iki kawanuhaké ing Oktober taun 2002, wis ora diprodhuksi manèh lan duwé ukuran 90 x 47 x 21 mm déné boboté 100 gram. Layaré CSTN, 4096 werna kanthi résolusi 120 x 160 piksel. Kanggo sesukan, uga ana game cacah 3 ya iku Wu Zi Qi, Sokoban & Black Jack bisa ditambah kanthi ngundhuh game kang adhedasar program java. Motorola T720 dipirantèni kodhak. Ringtone ing tilpun iki jinis poliponik. Kanggo sesambungan lewat tulisan, bisa nggunakaké sarana SMS, email. Batréné bisa dicopot, nganggo jinis Li-Ion kapasitas on 1100 mAh kanthi nomer sèri 98481/SNN5595 lan bisa kanggo nganti 340 jam nalika standby lan tahan 5 jam nalika kanggo nélpon. Déné kanggo sesambungan, tilpun iki nggunakaké jaringan GSM.
Dik Doank
Dik Doank ingkang gadhah jeneng dawa Raden Rizki Mulyawan Kertanagara Hayang Denada Kusuma inggih punika penyanyi, panatacara, lan desainer grafis saking Indonesia.
Karier
Wiwit alitipun Dik Doank sampun gadhah hobi nggambar lan ngarang komik. Hobi punika dipunkembangaken nalika umuripun 15 taun, Dik sampun wiwit ngripta lagu. Karyanipun asring ndhèrèk lomba, nanging dèrèng naté menang. Sasampunipun lulus SMA, Dik sinau ing Institut Kesenian Jakarta (IKJ) jurusan Desain Grafis spesifikasi cover album lan poster. Asil karyanipun Dik saged dipuntingali ing kover kaset albumipun Atiek CB, Chrisye, Broery Pesulima, Nike Ardilla, Ebiet G. Ade, Koes Plus lan AB Three. Sasampunipun dangu nyambut damel ing babagan damel cover album, pungkasanipun Dik Doank saged nembus dhapur rekaman ing taun 1997. Singel Pulang saking album ingkang ingkang sepisanan sampun saged damel namanipun Dik Doank misuwur. Salajengipun Dik damel album malih kanthi irah-irahan "Jangan Takut" kanthi singel hits Pak Posku lan Digoda Waria. Taun 2004, sasampunipun absen kinten-kinten gangsal taun, Dik ngedalaken album ingkang kaping tiga “180 Derajat”. Lirik lagu ing album “180 Derajat” taksih gadhah tema sosial kanthi ukara-ukara ingkang sakedhik nakal ingkang panci dados ciri khasipun Dik Doank. Sanajan sampun ngedalaken tiga album, nanging Dik Doank langkung misuwur amargi dados panatacara. Panjenenganipun naté dados panatacara kanggé adicara giyaran langsung Piala Donya FIFA taun 2002. Sapunika Dik Doank langkung temen ing babagan pendidikan.
Pranala njawi
di KapanLagi.com
Kabiskopan Agung Gorizia
Kabiskopan Agung Gorizia (Archidioecesis Goritiensis) yaiku kabiskopan agung Ritus Latin Greja Katulik ing Itali. Tahta episkopal agung Gorizia (Friulia: Gurizza/Gurizze; Görz; Gorica) didegake ing 1751 nalika Patriarkat Aquileia diparo.
Pai daging (Australia lan New Zealand)
Australia utawa New Zealand daging pie punika tangan-ukuran pie meat ngemot diced utawa meat minced lan saos, kadang karo trikatuka, jamur, utawa keju lan asring migunakaken minangka takeaway cemilan pangan.
Kabiskopan Agung Gorizia
Pangeran-Biskop Agung Gorizia
''lowong. Ditiadake ing 1788 lan direstorasi minangka kabiskopan ing 1797.''
Pai daging (Australia lan New Zealand)
Pai daging dianggep apik ing Australia lan Selandia Baru. Iki diterangake dening mantan Perdana Menteri New South Wales Bob Carr ing taun 2003 minangka " sajian nasional " Australia. Wong Selandia Anyar nganggep pie daging minangka bagean saka masakan New Zealand, lan dadi bagean identitas nasional Selandia Baru.
Kabiskopan Agung Gorizia
Biskop Görz-Gradisca
ora dingerteni
Biskop Agung Gorizia
lowong
Mpu Purwa
Mpu Purwa minangka pandhita Buddha Mahayana sing ditemokake ing Pararaton minangka bapak saka Ken Dedes.
Babad urip
Mpu Gnijaya krama karo Dewi Manik Geni supaya nglairake 7 pandhita sing umume diarani "Sapta Rsi" (7 Pendeta). Anak kaping telu Mpu Gnijaya jenenge Mpu Wiradnyana (salah sawijining Sapta Rsi) omah-omah karo putrine Mpu Panataran lan dikaruniai anak sing jenenge Mpu Wiranatha. Mpu Wiranatha krama karo Dewi Amertha Manggali kanggo nglairake anak telu, yaiku: Mpu Purwanatha, Ni Ayu Wetan lan Ni Ayu Tirtha. Mpu Purwanatha pindhah saka Daha / Kediri menyang Desa Panawijan, wilayah Tumapel amarga dheweke dirasakake Kerthajaya / Dandanggendis Raja Kediri, sing duwe 1116 - 1144 Isaka / 1194 -1223 M. Mpu Purwanatha duwe anak loro, yaiku Mpu Purwa lan Ken Dedes
Mpu Purwa dhaup karo putri aji Tatar kanggo nglairake anak sing jenenge Arya Tatar, Arya Tatar ngutus Ki Gusti Pasek Agung Anglurah Tatar, banjur ngutus De Pasek Tatar / De Pasek Kepala Desa Urban Tatar. Kendedes diculik lan dikawin karo Tunggul Ametung. Mpu Purwanatha, bapakné Kéndes, nesu karo kedadeyan iki lan ngipat-ipati penculik putriné supaya dipateni keris lan sumur ing Panawijen garing amarga warga ora gelem nglaporake tumindak kasebut. Ken Arok banjur krama karo Ken Dedes sawise Tunggul Ametung dipateni karo kerise Mpu Gandring.
Senen, Umanis, Sungsang, Sasih Karo (Juli 1335) De Pasek Tatar (putrane Mpu Purwa utawa putu Mpu Purwanatha) diangkat dadi Amancabhumi ing Gelgel, Bali nalika pamaréntahan Sri Tapahulung / Sri Gajah Waktra / Sri Gajah Wahana sing munggah tahta 1246 Isaka utawa 1324 M. Sabanjure "Mpu Purwa" minangka cikal bakal keturunan Pasek Tatar ing Bali, dene adhine "Ken Dedes" nglairake raja-raja gedhe ing Jawa. Ibu saka Presiden Republik Indonesia kaping pisanan, Ir Soekarno, yaiku Ni Nyoman Rai Serimben (garwane R. Soekemi Sostrodiharjo) minangka salah sawijining keturunan Pasek Tatar ing Bali sing keturunan langsung Mpu Purwa (adhine Ken Dedes). Pasek / peg = lait / tugu penguat. Pasek uga ateges pemimpin ing "agama dharma" lan "negara dharma". Dharma = kuwajiban luhur urip.
Saka kompilasi lontar kuno ing Bali sing asale saka Majapahit lan banjur dijabarake ing Edisi Lengkap Babad Pasek Silsilah, Mpu Purwanatha minangka bapak saka Mpu Purwa lan Ken Dedes. Dadi Mpu Purwa yaiku adhine Ken Dedes.
Zygomycota
Zygomycota iku salah sijiné divisi ing Jamur. Jamur iki dijenengi Zygomycota amarga gawé spora istirahat kang duwé dhindhing kang kandel kang dijenengi Zigospora. Zygomycota urip ing darat, ing lemah utawa ing luwihan organisme kang wis mati. Zygomicota duwé miselium kang duwé akèh pang lan ora duwé sekat. Hifané duwé sipat senositik. Zygomicota iku lumrahé dienggo kanggo nggawé témpé yaiku Rhizopus oryzae lan kanggo tapé yaiku Mucor javanicus. Rhizopus iku péranganing Zygomicota. Miselium ing Rhizopus ana telu jinisé yaiku: Cara réprodhuksi Zygomicota bisa séksual lan aséksual. Réprodhuksi séksual yaiku nganggo cara konjugasi. Réprodhuksi aséksual yaiku nganggo spora nonmotil kang dikasilaké déning sporangium. Reproduksi sèksual Rhizopus iku kaya ngéné:
Motorola T720i
Motorola T720i ya iku tilpun sélulèr kang diprodhuksi déning pabrikan Motorola. Sèri iki kawanuhaké ing Oktober taun 2002, wis ora diprodhuksi manèh lan duwé ukuran 90 x 47 x 21 mm déné boboté 100 gram. Layaré CSTN, 4096 werna kanthi résolusi 120 x 160 piksel. Kanggo sesukan, uga ana game cacah 3 ya iku Wu Zi Qi, Sokoban & Black Jack bisa ditambah kanthi ngundhuh game kang adhedasar program java. Motorola T720i dipirantèni kodhak. Ringtone ing tilpun iki jinis poliponik. Kanggo sesambungan lewat tulisan, bisa nggunakaké sarana SMS. Batréné bisa dicopot, nganggo jinis Li-Ion kapasitas on 1100 mAh kanthi nomer sèri 98481/SNN5595 lan bisa kanggo nganti up - 390 jam nalika standby lan tahan up - 3 jam 50 menit nalika kanggo nélpon. Déné kanggo sesambungan, tilpun iki nggunakaké jaringan GSM.
Motorola C350
Motorola C350 ya iku tilpun sélulèr kang diprodhuksi déning pabrikan Motorola. Sèri iki kawanuhaké ing kwartal 1 taun 2003, wis ora diprodhuksi manèh lan duwé ukuran 101 x 42 x 19 mm déné boboté 80 gram. Layaré CSTN, 4096 werna kanthi résolusi 96 x 64 piksel. Kanggo sesukan, uga ana game cacah 3 ya iku MotoGP, AstroSmash, Snood21. Motorola C350 dipirantèni kodhak. Ringtone ing tilpun iki jinis poliponik. Kanggo sesambungan lewat tulisan, bisa nggunakaké sarana SMS. Batréné bisa dicopot, nganggo jinis Li-Ion kapasitas on 600 mAh kanthi nomer sèri 77596 lan bisa kanggo nganti 190 jam nalika standby lan tahan 4 jam nalika kanggo nélpon. Déné kanggo sesambungan, tilpun iki nggunakaké jaringan GSM.
Kabiskopan Nocera Inferiore-Sarno
Kabiskopan Nocera Inferiore-Sarno (Latin: Dioecesis Nucerina Paganorum-Sarnensis) yaiku kabiskopan Katulik Roma sing ana ing wilayah Campania, Itali. Kabiskopan kasebut menika suffragan saka Kabiskopan Agung Salerno-Campagna-Acerno.
Atom
Atom ya iku ékan dhasar matèri, kang kasusun saka inti atom lan uga èlèktron minangka momotan négatif kang ngubengi. Inti atom kasusun saka proton kang muatané positif, lan neutron kang muatané nétral. Èlèktron-èlèktron kang ana ing siji atom kajiret ana ing inti atom déning gaya èlèktromagnètik. Sakumpulan atom iku bisa gegandhèngan siji klawan liyané lan minangka siji molekul. Atom kang ana kandhutané proton lan èlèktron kang padha sipaté nétral, déné kang duwÉ kandhutan proton lan èlèktron kang béda sipat positif utawa négatif lan dijenengi ion. Atom diklompokaké miturut gunggung proton lan neutron kang ana ing inti atom iku. Gunggung proton ana ing atom nentokaké unsur kimia atom iku, lan jumlah neutron nentukaké isotop unsur iku. Istilah atom asalé saka Basa Yunani (ἄτομος/átomos, α-τεμνω), kang tegesé ora bisa ditugel utawa ora bisa dibagi-bagi. Konsèp atom dadi komponèn kang ora bisa dibagi-bagi manèh pisanan diajokaké déning filsuf India lan Yunani. Ana ing abad kaping 17 lan kaping 18, para kimiawan nentokaké dhasar-dhasar pamikiran iki kanthi nuduhaké siji dat-dat kang ora bisa dibagi-bagi manèh nganggo métodhe-métodhe kimia. Nganti tekan pungkasaning abad kaping 19 lan wiwitan abad kaping 20, para fisikawan bisa nemu struktur lan komponèn-komponèn subatom ana ing sajeroné atom, iki mbuktèkaké yèn atom dudu ora bisa dibagi manèh. Prinsip-prinsip mékanika kuantum kang digunakaké para fisikawan banjur bisa gawé modhèl atom.
Sajarah
Konsèp yèn matèri kapérang saka ékan-ékan kapisah kang ora bisa dibagi manèh dadi ékan kang luwih cilik wis ana suwéné sakmilenium. Nanging, pamikiran mau isih asifat abstrak lan filosofis, tinimbang dhedhasar pangamatan èmpiris lan èkspèrimèn. Sacara filosofis, dhèskripsi sipat-sipat atom manéka variasi gumantung ing budaya lan ilènan filosofi mau, lan asring uga ngandhung unsur-unsur spiritual ing njeroné. Sanajan mangkono, pamikiran dhasar ngenani atom bisa ditampa déning para èlmuwan èwonan taun sabanjuré, amarga dhèwèké kanthi èlegan bisa njelasaké panemon-panemon anyar ing babagan kimia.
Rujukan paling awal ngenani konsèp atom bisa ditilik manèh ing jaman India kuna nalika taun 800 sadurungé masèhi, kang dijelasaké sajeroning naskah filsafat Jainisme minangka anu lan paramanu. Ilènan madahab Nyaya lan Vaisesika ngembangaké téyori kang njelasaké kepriyé atom-atom nggabung dadi bandha-bandha kang luwih komplèks. Saabad sabanjuré mijil rujukan ngenani atom ing donya Kulon déning Leukippos, kang sabanjuré déning muridé Demokritos pandhangan mau disistematisaké. Kira-kira nalika taun 450 SM, Demokritos nyiptakaké istilah átomos (ἄτομος), kang ateges "ora bisa ditugel" utawa uga "ora bisa dibagi-bagi manèh". Téyori Demokritos ngenani atom dudu usaha kanggo njlèntrèhaké siji fénoména fisis kanthi rinci, nanging siji filosofi kang nyoba kanggo mènèhi jawaban marang owah-owahan kang dumadi ing alam. Filosofi sarupa uga dumadi ing India, sanajan mangkono ngèlmu pangetauan modhèren mutusaké kanggo migunakaké istilah "atom" kang dicetusaké déning Demokritos.
Kamajuan luwih adoh ing pamahaman babagan atom diwiwiti kanthi ngrembakané ngèlmu kimia. Nalika taun 1661, Robert Boyle mublikasikaké buku The Sceptical Chymist kang duwé argumèn yèn matèri-matèri ing donya iki kapérang saka manéka kombinasi "corpuscules", ya iku atom-atom kang béda. Iki béda karo pandelengan klasik kang duwé pendhapat yèn matèri kapérang saka unsur-unsur udara, lemah, geni, lan banyu. Nalika taun 1789, istilah element (unsur) didhéfinisikaké déning siji bangsawan lan panliti Prancis, Antoine Lavoisier, minangka bahan dhasar kang ora bisa dibagi-bagi luwih adoh manèh kanthi migunakaké métodhe-métodhe kimia.
Nalika taun 1803, John Dalton migunakaké konsèp atom kanggo njlèntrèhaké ngapa unsur-unsur mesthi silih réaksi sajeroning pabandhingan kang bulat lan tetep, sarta ngapa gas-gas tinentu luwih larut sajeroning banyu dibandhingaké karo gas-gas liyané. Dhèwèké ngajokaké pendhapat yèn saben unsur ngandhut atom-atom tunggal unik, lan atom-atom mau sabanjuré bisa rumaket kanggo minangka senyawa-senyawa kimia.
Téyori partikel iki banjur dikonfirmasikaké luwih adoh manèh nalika taun 1827, ya iku nalika botaniwan Robert Brown migunakaké mikroskop kanggo ngamati lebu-lebu kang ngambang ing sandhuwuré banyu lan nemu yèn lebu-lebu mau obah kanthi acak. Fénoména iki banjur ditepungi minangka "Gerak Brown". Nalika taun 1877, J. Désaulx ngajokaké pendhapat yèn fénoména iki disebabaké déning obahan tèrmal molekul banyu, lan nalika taun 1905 Albert Einstein gawé analisis matématika tumrap obah iki. Fisikawan Prancis Jean Perrin banjur migunakaké asil makarya Einstein kanggo nemtokaké massa lan dhimènsi atom kanthi èkspèrimèn, kang banjur kanthi pesthi dadi vèrifikasi tumrap téyori atom Dalton.
Adhedhasar asil panalitèné marang sinar katode, nalika taun 1897 J. J. Thomson nemu èlèktron lan sipat-sipat subatomiké. Iki ngruntuhaké konsèp atom minangka ékan kang ora bisa dibagi-bagi manèh. Thomson percaya yèn èlèktron-èlèktron kadhistribusi kanthi rata ing saindhenging atom, lan momotan-muatané diseimbangaké déning anané lautan momotan positif (modhèl pudhing prem).
Nanging nalika taun 1909, para panliti ing sangisoré arahan Ernest Rutherford némbakaké ion hélium menyang lembaran tipis emas, lan nemu yèn sapérangan cilik ion mau dipantulaké kanthi pojok pantulan kang luwih lancip saka apa kang diprédhiksikaké déning téyori Thomson. Rutherford banjur ngajokaké pendhapat yèn momotan positif siji atom lan akèh-akèhé massané kakonsèntrasi ing inti atom, kanthi èlèktron kang ngupengi inti atom kaya déné planit ngupengi srengéngé. Muatan positif ion hélium kang ngliwati inti padhet iki kudu dipantulaké kanthi pojok pantulan kang luwih lancip. Nalika taun 1913, nalika lagi èkspèrimèn kanthi asil prosès paluruhan radhioaktif, Frederick Soddy nemu yèn ana punjul sakjinis atom ing saben posisi tabèl périodhik. Istilah isotop banjur diciptakaké déning Margaret Todd minangka jeneng kang trep kanggo atom-atom kang béda nanging wujud siji unsur kang padha. J.J. Thomson sabanjuré nemu tèhnik kanggo misahaké jinis-jinis atom mau lumantar asil kerjané ing gas kang kaionisasi.
Sauntara iku, nalika taun 1913 fisikawan Niels Bohr nglakokaké kajian ulang modhèl atom Rutherford lan ngajokaké pendhapat yèn èlèktron-èlèktron ana ing orbit-orbit kang kakuantisasi sarta bisa mlumpat saka siji orbit menyang orbit liyané, sanajan mangkono ora bisa kanthi bébas muter spiral lumebu utawa metu sajeroning kaanan transisi. Sawijining èlèktron kudu nyerep utawa uga mancaraké sapérangan ènèrgi tinentu kanggo bisa nglakokaké transisi antarané orbit-orbit kang tetep iki. Yèn cahya saka matèri kang dipanasaké mancar lumantar prisma, dhèèwèké ngasilaké siji spèktrum multiwerna. Paningalan garis-garis spèktrum tinentu iki kasil dijlèntrèhaké déning téyori transisi orbital iki.
Banjur ing taun 1916, roncèn kimia antar atom dijlèntrèhaké déning Gilbert Newton Lewis minangka interaksi antarané èlèktron-èlèktron atom mau. Amarga ana tematané sipat-sipat kimiawi sajeroning tabèl périodhe kimia, kimiawan Amérika Irving Langmuir taun 1919 duwé pendhapat yèn iki bisa dijlèntrèhaké yèn èlèktron-èlèktron ing siji atom silih gegandhèngan utawa kumpul sajeroning wangun-wangun tinentu. Saklompok èlèktron diprakirakaké nglungguhi saksèt kelopak èlèktron ing saubengé inti atom.
Panjanjalan Stern-Gerlach nalika taun 1922 mènèhaké bukti luwih adoh babagan sipat-sipat kuantum atom. Nalika sakberkas atom pérak ditembakaké lumantar médhan magnèt, berkas mau kapisah-pisah selaras karo arah momèntum pojok atom (spin). Amarga arah spin iku acak, berkas iki diarepaké nyebar dadi sakgaris. Nanging ing kasunyatané berkas iki kapérang dadi rong pérangan, gumantung saka apa spin atom mau duwé orièntasi munggah utawa uga mudhun.
Nalika taun 1926, kanthi migunakaké pamikiran Louis de Broglie yèn partikel kanthi prilaku kaya déné gelombang, Erwin Schrödinger ngrembakakaké siji modhèl atom matématis kang nggambaraké èlèktron minangka gelombang telung dhimènsi tinimbang minangka titik-titik partikel. Konsekuènsi panggunakan wangun gelombang kanggo njlèntrèhaké èlèktron iki ya iku yèn ora mungkin kanggo kanthi matématis ngétung posisi lan momèntum partikel kanthi bebarengan. Iki banjur ditepungi minangka prinsip kaoramesthinan, kang dirumusaké déning Werner Heisenberg nalika taun 1926. Miturut konsèp iki, kanggo saben pangukuran siji posisi, siji wong mung bisa éntuk kisaran pangaji-pangaji probabilitas momèntum, mangkono uga suwaliké. Sanajan modhèl iki angèl kanggo divisualisasikaké, dhèwèké bisa kanthi becik njlèntrèhaké sipat-sipat atom kang kadeleng kang sadurungé ora bisa dijlèntrèhaké déning téyori ngendi waé. Mula, modhèl atom kang nggambaraké èlèktron ngupengi inti atom kaya déné planit ngupengi srengéngé diguguraké lan digantèkaké déning modhèl orbital atom ing saubengé inti ing ngendi èlèktron paling mungkin ana.
Perkembangan ing spèktromètri massa ngidinaké dilakokaké pangukuran massa atom kanthi pas. Piranti spèktromèter iki migunakaké magnèt kanggo mbélokaké trayèktori berkas ion, lan akèhé deflèksi ditemtokaké kanthi rasio massa atom tumrap muatané. Kimiawan Francis William Aston migunakaké piranti iki kanggo nuduhaké yèn isotop duwé massa kang béda. Prabédan massa antar isotop iki wujud wilangan bulat, lan dhèwèké ingaran minangka kaidah wilangan bulat. Panjlèntrèhan ing prabédan massa isotop iki kasil dipecahaké sawisé tinemu neutron, siji partikel mawa momotan nétral kanthi massa kang mèh padha karo proton, ya iku déning James Chadwick nalika taun 1932. Isotop banjur dijlèntrèhaké minangka unsur kanthi gunggung proton kang padha, nanging duwé gunggung neutron kang béda sajeroning inti atom.
Nalika taun 1950-an, ngrembakané panyepet partikel lan dhetèktor partikel ngidinaké para èlmuwan nyinaoni dhampak-dhampak saka atom kang obah kanthi ènèrgi kang dhuwur. Neutron lan proton banjur dikawruhi minangka hadron, ya iku komposit partikel-partikel cilik kang ingaran minangka kuark. Modhèl-modhèl standhar fisika nuklir banjur dikembangaké kanggo njelasaké sipat-sipat inti atom sajeroning babagan interaksi partikel subatom iki.
Watara taun 1985, Steven Chu sarèncang ing Bell Labs ngrembakakaké siji tèhnik kanggo ngedhunaké tèmperatur atom migunakaké laser. Ing taun kang padha, saklompok èlmuwan kang diketuwai déning William D. Phillips kasil nyekel atom natrium sajeroning prangkap magnèt. Claude Cohen-Tannoudji banjur nggabungaké kaloro tèhnik mau kanggo ngedhemaké sapérangan cilik atom nganti sapérangan mikrokelvin. Iki ngidinaké èlmuwan nyinaoni atom kanthi présisi kang dhuwur banget, kang ing tembé wuri nggawa para èlmuwan nemu kondhènsasi Bose-Einstein.
Ing sajarahé, siji atom tunggal cilik banget kanggo dipigunakaké sajeroning aplikasi èlmiah. Nanging saiki, manéka piranti kang migunakaké siji atom tunggal logam kang digandhèngaké karo ligan-ligan organik (transistor èlèktron tunggal) wis digawé. Manéka panlitèn wis dilakokaké kanggo mrangkap lan ngalonaké laju atom migunakaké pangadheman laser kanggo ngéntukaké pamahaman kang luwih becik ngenani sipat-sipat atom.
Partikel subatom
Sanajan wiwitané tembung atom tegesé siji partikel kang ora bisa ditugel-tugel manèh dadi partikel kang luwih cilik, sajeroning tèrminologi ngèlmu kawruh modhèren, atom kasusun saka manéka partikel subatom. Partikel-partikel panyusun atom iki ya iku èlèktron, proton, lan neutron. Nanging hidrogen-1 ora duwé neutron. Mangkono uga ing ion hidrogen positif H+.
Saka kabèh partikel subatom iki, èlèktron iku kang paling ènthèng, kanthi massa èlèktron 9,11🇪🇸 kg lan duwé momotan négatif. Ukuran èlèktron cilik banget mula durung ana tèhnik pangukuran kang bisa dipigunakaké kanggo ngukur ukurané. Proton duwé momotan positif lan massa kaping 1.836 luwih abot tinambang èlèktron (1,6726🇪🇸 kg). Neutron ora duwé momotan listrik lan massa bébasé kaping 1.839 massa èlèktron atau (1,6929🇪🇸 kg).
Sajeroning modhèl standhar fisika, proton lan neutron kapérang saka partikel èlemèntèr kang ingaran kuark. Kuark kalebu sajeroning golongan partikel fermion lan wujud salah siji saka rong bahan panyusun matèri dhasar (kang liyané ya iku lepton). Ana enem jinis kuark lan saben kuark mau duwé momotan listrik fraksional +2/3 utawa uga −1/3. Proton kapérang saka rong kuark munggah lan siji kuark mudhun, nalika neutron kapérang saka siji kuark munggah lan loro kuark mudhun. Prabédan komposisi kuark iki mangaruhi prabédan massa lan momotan antarané kaloro partikel mau. Kuark rinoncé bebarengan déning gaya nuklir kuwat kang diprantarani déning gluon. Gluon iku anggota saka boson tolok kang wujud prantara gaya-gaya fisika.
Inti atom
Inti atom kapérang saka proton lan neutron kang karoncé bebarengan ing punjer atom. Sacara kolèktif, proton lan neutron mau diarani nukleon (partikel panyusun inti). Dhiamèter inti atom watara 10−15 tekan 10−14m. Driji-driji inti diprakirakaké padha karo fm, kanthi A iku gunggung nukleon. Iki cilik banget dibandhingaké karo driji-driji atom. Nukleon-nukleon mau karoncé bebarengan déning gaya silih tarik potènsial kang ingaran gaya kuwat résidual. Ing let luwih cilik saka 2,5 fm, gaya iki luwih kuwat saka gaya èlèktrostatik kang njalari proton silih tolak.
Atom saka unsur kimia kang padha duwé gunggung proton kang padha, ingaran nomer atom. Sawijining unsur bisa duwé gunggung neutron kang manéka variasiné. Variasi iki ingaran minangka isotop. Gunggung proton lan neutron siji atom bakal nemtokaké nuklida atom mau, éwadéné gunggung neutron rélatif marang gunggung proton bakal nemtokaké stabilitas inti atom, kanthi isotop unsur tinentu bakal nglakokaké paluruhan radhioaktif.
Gunggung proton lan neutron ing inti atom bisa diowahi, sanajan iki merlokaké ènèrgi kang dhuwur banget amarga gaya atraksiné kang kuwat. Fusi nuklir dumadi nalika akèh partikel atom padha nggabung minangka inti kang luwih abot. Minangka conto, ing inti Srengéngé, proton merlokaké ènèrgi watara 3–10 keV kanggo ngatasi gaya silih tulak antar pepadhané lan nggabung dadi sakinti. Fisi nuklir wujud walikan saka prosès fusi. Ing fisi nuklir, inti dipecah dadi rong inti kang luwih cilik. Iki lumrahé dumadi lumantar paluruhan radhioaktif. Inti atom uga bisa diowahi lumantar panémbakan partikel subatom kanthi ènèrgi dhuwur. Yèn iki ngowahi gunggung proton sajeroning inti, atom mau bakal malih unsuré.
Fusi rong inti kang ngasilaké inti kang luwih gedhé kanthi nomer atom luwih cendhèk tinimbang wesi lan nikel (gunggung total nukleon padha karo 60) lumrahé asifat èksotèrmik, kang tegesé yèn prosès iki ngeculaké ènèrgi. Prosès pangeculan ènèrgi iki kang agawé fusi nuklir ing lintang bisa dipertahanaké. Kanggo inti kang luwih abot, ènèrgi pangiketan per nukleon sajeroning inti wiwit tansaya medhun. Iki ateges yèn prosès fusi bakal asifat èndotèrmik.
Méga èlèktron
Èlèktron sajeroning siji atom ditarik déning proton sajeroning inti atom lumantar gaya èlèktromagnètik. Gaya iki ngiket èlèktron sajeroning sumur potènsi èlèktrostatik ing saubengé inti. Iki duwé teges yèn ènèrgi njaba diperlokaké supaya èlèktron bisa lolos saka atom. Saya cerak siji èlèktron menyang njero inti, saya gedhé gaya atraksiné, saéngga èlèktron kang ana cerak karo punjer sumur potènsi mbutuhaké ènèrgi kang luwih gedhé kanggo lolos.
Èlèktron, padha karo partikel liyané, duwé sipat kaya déné partikel uga kaya déné gelombang (dualisme gelombang-partikel). Méga èlèktron iku siji tlatah sajeroning sumur potènsi ing ngendi saben èlèktron ngasilaké sajinis gelombang meneng (ya iku gelombang kang ora obah rélatif marang inti) telung dhimènsi. Prilaku iki ditemtokaké déning orbital atom, ya iku siji fungsi matématika kang ngétung probabilitas siji èlèktron bakal mijil ing siji lokasi tinentu nalika posisiné diukur. Mung bakal ana siji hmpunan orbital tinentu kang ana ing saubengé inti, amarga pola-pola gelombang liyané bakal kanthi rikat ngluruh dadi wangun kang luwih stabil.
Saben orbital atom siluh korèspondhèn marang aras ènèrgi èlèktron tinentu. Èlèktron bisa malih kahanané menyang aras ènèrgi kang luwih dhuwur kanthi nyerep siji foton. Saliyané bisa munggah nuju aras ènèrgi kang luwih dhuwur, siji èlèktron bisa uga medhun menyang kaanan ènèrgi kang luwih cendhèk kanthi mancaraké ènèrgi kang turah minangka foton.
Ènèrgi kang diperlokaké kanggo ngeculaké utawa uga nambah siji èlèktron (ènèrgi pangiketan èlèktron) iku luwih cilik tinimbang ènèrgi pangiketan nukleon. Minangka contoné, mung diperlokaké 13,6 eV kanggo ngeculaké èlèktron saka atom hidrogen. Bandhingna karo ènèrgi kang gedhéné 2,3 MeV kang diperlokaké kanggo mecah inti deuterium. Atom kanthi momotan listrik nétral amarga gunggung proton lan èlèktroné kang padha. Atom kang kakurangan utawa uga kaluwihan èlèktron ingaran minangka ion. Èlèktron kang ana ing paling njaba saka inti bisa ditransfer utawa uga dibagi menyang atom paling cerak liyané. Kanthi cara iki, atom bisa silih karoncé minangka molekul.
Sifat-sipat nuklir
Adhedhasar dhéfinisi, rong atom kanthi gunggung proton kang idhentik ing intiné kalebu sajeroning unsur kimia kang padha. Atom kanthi gunggung proton padha nanging kanthi gunggung neutron béda iku loro isotop béda saka siji unsur kang padha. Minangka contoné, kabèh hidrogen duwé proton siji, nanging ana siji isotop hidrogen kang ora duwé neutron (hidrogen-1), siji isotop kang duwé siji neutron (deuterium), loro neutron (tritium), lsp. Hidrogen-1 iku wangun isotop hidrogen kang paling umum. Sok-sok dhèwèké diarani protium. Kabèh isotop unsur kang duwé nomer atom luwih gedhé saka 82 asifat radhioaktif.
Saka watara 339 nuklida kang kawangun kanthi alami ing Bumi, 269 ing antarané durung tau kadeleng ngluruh. Ing unsur kimia, 80 saka unsur kang dikawruhi duwé siji utawa luwih isotop stabil. Unsur 43, 63, lan kabèh unsur luwih dhuwur saka 83 ora duwé isotop stabil. Pitulikur unsur mung duwé siji isotop stabil, nalika gunggung isotop stabil kang paling akèh kadeleng ing unsur timah kanthi 10 jinis isotop stabil.
Massa
Amarga mayoritas massa atom asalé saka proton dan neutron, gunggung sakabèhé partikel iki sajeroning atom diarani nomer massa. Massa atom ing kaanan meneng asring dièksprèsikaké migunakaké ékan massa atom (u) kang uga diarani dalton (Da). Ékan iki didhéfinisikaké minangka saprarolas massa atom karbon-12 nétral, kang kira-kira gedhéné 1,66🇪🇸 kg. Hidrogen-1 kang wujud isotop paling ènthèng hidrogen duwé bobot atom 1,007825 u. Atom duwé massa kang kira-kira padha karo nomer massané dipingké ékan massa atom. Atom stabil kang paling abot ya iku timbal-208, kanthi massa 207,9766521 u.
Para kimiawan lumrahé migunakaké ékan mol kanggo nyatakaké gunggung atom. Sak mol didhéfinisikaké minangka gunggung atom kang ana ing 12 gram persis karbon-12. Gunggung iki ya iku watara 6,022🇪🇸, kang ditepungi uga kanthi jeneng tetapan Avogadro. Kanthi mangkono siji unsur kanthi massa atom 1 u bakal duwé sak mol atom kang massané 0,001 kg. Minangka conto, Karbon duwé massa atom 12 u, saéngga sak mol karbon atom duwé massa 0,012 kg.