cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Barabudhur
Pangèran Siddhartha lan lairing Buddha (Lalitawistara)
Nalika Ibu Maya rumasa arep nglairaké, dhèwèké metu ing Taman Lumbini ing sajabaning Kutha Kapilawastu. Dhèwèké ngadeg ing sangisoring wit plaksa, nyekel pang sarana tangané tengen, banjur nglairaké bayi lanang aran Pangéran Siddhartha. Carita ing panil-panil iku terus baé nganti pangéran iku dadi Buddha.
Kauripaning Buddha kang dhisik (Jataka) lan wong-wong wigati liyané (Awadana)
Jataka iku carita-caritaning Buddha sadurung lair minangka Pangéran Siddhartha. Carita-carita iku bab kauripan-kauripaning Buddha kang dhisik ing wujud manungsa lan kéwan. Buddha ing tembé bisa ngéjawantah dadi raja, wong buwangan, déwa, gajah—nanging, ing wujud apa baé, dhèwèké nindakaké sawatara kautaman kang dadi telenging carita. Awadana mirib jataka, nanging paragané kang baku dudu boddhisattwa. Lelaku suci ing awadana ditindakaké wong-wong wigati liyané. Jataka lan awadana sok katunggalaké lan ing rélièf Barabudhur dadi nunggal pérangan carita.
Panil ngisor cacah rong puluh kang kawitan ing témboking gladri kapisan metha Sudhanakumarawadana utawa lelaku sucining Sudhana. Panil ndhuwur cacah 134 kang kawitan ing keliring gladri kang padha macak carita Jatakamala cacah 34. Panil cacah 237 liyané metha carita saka sumber-sumber liya, kaya ta panil ngisor saluwihé dalah panil ing gladri kapindho. Sawatara jataka kapetha ping pindho, kaya ta carita Ratu Sibhi (buyuting Rama).
Sudhana luru kasunyatan sampurna (Gandawyuha)
Nalika lelana, Sudhana nekani ora kurang saka guru cacah telung pulih, nanging ora ana kang maremaké dhèwèké kanthi temen. Dhèwèké banjur dikon Manjusri saperlu nemoni pandhita Megasri, kang mènèhi dhèwèké ajaran kang kapisan. Nalika mbajuraké lakuné, Sudhana kapapag (kanthi urut) Supratisthita, biksu aran Mégha (Sukmaning Kawruh), juru arta aran Muktata, pandhita aran Saradhwaja, upasika aran Asa (Sukmaning Pepadhang Mahaluhur), Bhismottaranirghosa, brahmin aran Jayosmayatna, Pangéran Maitrayani, pandhita aran Sudarsana, bocah lanang aran Indriyèswara, upasika aran Prabhuta, juru arta aran Ratnachuda, Ratu Anala, Déwa Siwah Mahadéwa, Ibu Maya, Boddhisattwa Maitréya lan bali manèh menyang Manjusri. Saben papagané iku mènèhi Sudhana ajaran, kawruh, lan kawicaksanan mirunggan. Manéka papagané iku kapacak ing gladri katelu.
Rampung papagan kang pungkasan karo Manjusri, Sudhana lunga menyang padununganing Boddhisattwa Samantabhadra, kaya kang kapetha ing gladri kapapat. Saindenging carita ing gladri kapapat macak ajaraning Samantabhadra. Panil carita rampung mawa adegan Sudhana kasil nggayuh Kawruh Mahaluhur lan Kasunyatan Pungkasan.
Reca Buddha
Ora mung rélièf carita kosmologi Buddha, Barabudhur uga ngemu akèh reca Buddha manéka rupa. Reca-reca kang lungguh sila mujudaké patraping lungguh tunjung (kembang traté) lan kasebar ing tlundhag pasagi cacah lima (tataran Rupadhatu), uga ing tlundhag pucuk (tataran Arupadhatu).
Reca-reca Buddha ana ing sajeroning clowokan (niche) ing tataran Rupadhatu, kapapanaké salarik ing winduning kelir kang njaba kanthi cacahing reca saya suda ing tataran kang saya dhuwur. Kelir kapisan ngemu clowokan cacah 104, kapindho cacah 104, katelu cacah 88, kapapat cacah 73, lan kalima cacah 64. Gunggungé ana reca Buddha cacah 432 ing tataran Rupadhatu. Ing tataran Arupadhatu (utawa tlundhag bunder cacah telu), reca-reca Buddha kapapanaké ing sajeroning stupa kang bolong-bolong. Tlundhag budher kapisan ngemu stupa cacah 32, kapindho cacah 24, lan katelu cacah 16, dalah stupané cacah 72. Saka reca Buddha lugu cacah 504, kang cacah 300 punjul wis padha rusak (pérangan gedhéné tanpa endhas), déné kang cacah 43 wis ilang. Kawit temuning yasan Barabudhur, endhas-endhasé padha dijupuki, kang pérangan gedhéné déning musiyum-musiyum Kulonan. Sawatara endhas-endhas Buddha iku saiki kapajang ing sawatara musiyum, kaya ta Tropenmuseum ing Amsterdam, Musée Guimet ing Paris, lan The British Museum ing London. Ing 2014, Jerman mbalèkaké barang jejupukané lan ngragadi kanggo masang bali endhas-endhas mau uga kanggo ngéwangi ngawètaké Barabudhur.
Satlereman, kabèh reca Buddha katon mirib, nanging ana béda sithik ing antaraning reca-reca iku ing babagan mudra utawa patraping tangan. Ana lima golonganing mudra: lor, wétan, kidul, kulon, lan punjer, kang nengeri kéblat cacah lima miturut ajaran Mahayana. Kelir cacah papat kang kawitan ngemu mudra cacah papat kang kawitan: lor, wétan, kidul, lan kulon, kang reca-reca Buddhané matrapaké mudra manut kéblaté dhéwé-dhéwé. Reca-reca Buddha ing kelir kalima lan ing sajeroning stupa cacah 72 ing tataran Arupadhatu matrapaké mudra kang padha: punjer. Saben mudra makili siji Buddha Semadi Lima; sabené ngemu simbul kang séjé.
Manut urutaning pradaksina (ngubengi manut lakuning pandom jam) saka kulon, mudra-mudra ing reca-reca Barabudhur ana:
Pusaka
Rancanganing Barabudhur kang titi tur édi-péni, uga gedhéné kang magrong, njalari wong Indonésia mongkog. Kaya déné Angkor Wat tumrap Kamboja, Barabudhur dadi simbul kang kuwat tumrap Indonesia — minangka seksi marang kala wingi-unining Indonésia kang agung. Présidhèn Indonésia kapisan aran Sukarno nuduhaké sasana iku marang panggedhé-panggedhé mancanagara. Réjim Suharto — sadhar marang kabisan ékonominé kang gedhé — miwiti proyèk gedhé saperlu maluyakaké yasan Barabudhur mawa pitulunganing UNESCO. Akèh musiyum ing Indonésia ngemu tetironing Barabudhur kang cilik. Yasan iku mèh dadi ikon lan katunggalaké bareng wayang lan gamelan minangka tinggalan Jawa klasik kang njiwani akèh wong Indonésia.
Sawatara barang tinggalan arkéologis kang kajupuk saka Barabudhur utawa barang tetironé kapajang ing sawatara musiyum ing Indonésia lan mancanagara. Aliya saka Musiyum Karmawibhangga ing sajeroning laladan Barabudhur, sawatara musiyum ngandhakaké yèn nyimpen barang tinggalan saka Barabudhur, kaya ta Musiyum Nasional Indonésia ing Jakarta, Tropenmuseum ing Amsterdam, The British Museum ing London, lan Musiyum Nasional Thai ing Bangkok. Musiyum Louvre ing Paris, Musiyum Nasional Malaysia ing Kuala Lumpur, lan Musiyum Agama Jagat ing Taipéi uga majang barang tinggalan saka Barabudhur. Yasan Barabudhur narik kawigatèn wong sajagat marang kabudayan Buddha klasik ing Jawa kuna.
Temu bali lan yasa bali Barabudhur ditampa para pandhèrèk Buddha Indonésia kanthi mongkog lan dianggep minangka tandha-tandha agama Buddha bakal tuwuh-rembaka manèh ing Indonésia. Ing 1934, biksu saka Sri Lanka aran Narada Théra anjog Indonésia ping pisané minangka péranganing lelungané nyebaraké dharma ing Asia Kidul-Wétan. Kalodhangan iku ditampa sawatara pandhèrèk Buddha enggonan kanggo nguripi manèh agama Buddha ing Indonésia. Upacara nandhur wit bodhi ginelar ing iring kidul-wétaning Barabudhur nalika 10 Maret 1934 kanthi pangèstuning Narada Théra, lan sawatara upasaka kinepyak dadi biksu. Sataun ping pisan, para pandhèrèk Buddha cacah éwon saka Indonésia lan nagara-nagara tangga-teparo padha teka ing Barabudhur saperlu mangayubagya upacara Wésaka.
Lambanging Provinsi Jawa Tengah lan Kabupatèn Magelang ngemu gambar Barabudhur. Yasan iku wis dadi simbuling Jawa Tengah uga Indonésia. Barabudhur wis dadi jeneng sawatara wangunan kaya ta Universitas Borobudur, Hotèl Borobudur ing Jakarta Punjer, lan sawatara griya dhahar Indonésia ing jaban rangkah. Barabudhur uga ana ing dhuwit kertas lan meteré rupiyah lan ing sawatara buku, cap-capan, cathetan dhokumènter, lan cap-capan tetawa wisata Indonésia. Yasané wis dadi salah siji paran wisata baku ing Indonésia, kang wigati kanggo nyengkuyung ékonomi enggonan ing laladan sakiwa-tengené. Contoné, wisata ing Kutha Ngayogyakarta ngrembaka salong amarga leté kang cedhak karo papan pamujan Barabudhur lan Prambanan.
Kanibalisme
Kanibalisme ya iku lelakoning manungsa mangan daging utawa jeroan manungsa liyané. Wong sing nglakoni kanibalisme ingaran kanibal. Wedharan bab kanibalisme uga dianggo sajeroning zoologi kanggo ngarani spésies sing mangan kabèh utawa sapérangan awaking spésies liya. Kalebu ing kéné, ana kanibalisme sèksual.
Ing Antilès Cilik, wong Pulo Karib, sing dadi sangkaning tembung kanibalismé, wis lawas kawentar kanthi sebutan para kanibal saka dongèng-dongèng abad 17. Sawenèh kontrovèrsi tuwuh magepokan kentheng orané dongèng-dongèng iku lan wiyah orané lelakon kanibalisme sajeroning budayané. Kanibalisme iku sumrambah ing kala kapungkur, diuri-uri wong-wong manéka papan sadonya. Lelakon iki isih diuri-uri tekan abad 19 sajeroning budaya-budaya kapencil ing Pasifik Kidul, samono uga tekan sapréné ing laladan tropis ing Aprikah. Kanibalisme ing kala iku isih diuri-uri ing Papua Nugini lan sawenèh papan ing Kapuloan Solomon. Pasar daging-dagingan ndhisik sumrambah ing laladan Mélanésia. Fiji kala biyèn malah kondhang ingaran "Pulo Kanibal". Kanibalisme kacathet kanthi apik ing saindenging donya, saka Fiji tekan Banyon Amazon, Kongo, lan Māori ing Selandhia Anyar. Nèndhertal diandel-andel nglakoni kanibalisme, lan diwatara Nèndhertal biyèn dadi pangananing manungsa modhèren anatomis.
Durung suwé iki kanibalisme isih kadadèn sajeroning sawenèh perang, sing banget dikecam. Papan kadadèné mligi ing Libéria lan Kongo. Tumindhak iki uga isih kalakon ing Papua Nugini taun 2012 sajeroning kultus lan ritual peranging suku-suku Mélanésia. Kanibalisme karan kanggo nguji wewatesing rélativisme budaya awit iku nggodha antropolog "kanggo medhar apa waé sing bisa utawa ora bisa ditampa minangka pratingkahing manungsa."
Étimologi
Tembung kanibalisme asal saka tembung caníbales, ya iku cara Spanyol kanggo nyebut wong Pulo Karib. Wong Karib iku suku ing Indhia Kulon sing biyèn nglakoni kanibalisme. Jeneng iku dijupuk saka basa Spanyol canibal utawa caribal sing ateges "ganas". Lelakon kanibalisme iki uga diarani antropopagi.
Rasane legi bratawali
Rasané legi bratawali tegesé rasané pait banget.
Wehrmacht
Pasca Perang Donya II
Sawisé Nazi Jerman nyerah tanpa syarat nalika tanggal 7 Mèi 1945, Jerman dipunlarang duwé angkatan bersenjata. Kawilahé Jerman nalika mangsa Perang Dingin njalari kawanguné angkatan militèr ing Républik Federal Jerman (Jerman Kulon) lan Républik Dhémokratik Jerman (Jerman Wétan).
Militèr Jerman Kulon kawangun nalika tanggal 5 Mèi 1955 kanthi jeneng Bundeswehr sing tegesé Angkatan Pertahanan Federal. Sauntara militèr Jerman Wétan diwangun tanggal 1 Maret 1956 kanthi jeneng Tentara Rakyat Nasional (Nationale Volksarmee).
Asal lan panggunaan istilah
Sadurungé bangkité NSDAP, istilah Wehrmacht dipigunakaké sajeroning teges umum kanggo nyebutaké angkatan bersenjata saka bangsa ngendi waé, sing difungsikaké minangka "pertahanan tanah air".
Tuladhané, istilah Britische Wehrmacht ateges nunjuk marang angkatan bersenjata Inggris. Pasal 47 saka Undang-undang Dasar Weimar taun 1919 nélakaké "Reichspräsident nyekel kakuwasan paling dhuwur saka kabèh angkatan bersenjata krajan". Kanggo mènèhi ciri khas, istilah Reichswehr dipigunakaké kanggo nyebut angkatan bersenjata Jerman.
Cathetan: Ora tepat yèn madhakaké Wehrmacht mung karo angkatan darat (Heer). Kendharaan Wehrmacht sing dipigunakaké déning Heer, Luftwaffe utawa angkatan laut duwé plat nomer mawa WH, WL, WM.
Peeta Mellark
Peeta Mellark inggih punika paraga protagonis ing novèl trilogi The Hunger Games karangan Suzanne Collins. Piyambakipun inggih punika peserta putra saking Distrik 12, sami kaliyan Primrose Everdeen (ingkang salajengipun dipun-gantos déning kakakipun, Katniss Everdeen) kanggé berpartisipasi ing salebeting The Hunger Games ke-74. Ing filem The Hunger Games ingkang dipunsutradarai déning Gary Ross, karakter Peeta dipunperanaken déning aktor Josh Hutcherson.
Wlahar Wétan, Kalibagor, Banyumas
Wlahar Wétan iku salah siji désa / kalurahan ing Kacamatan Kalibagor, Kabupatèn Banyumas, Provinsi Jawa Tengah, Indonésia.
Wungureja, Ringinarum, Kendhal
Wungureja (cara Indonésia: Wungurejo) iku désa ing Kacamatan Ringinarum, Kabupatèn Kendhal, Provinsi Jawa Tengah, Indonésia.
Sistem lenga
Sistem lenga ya iku sistem ing tèknik otomotif sing fungsiné kanggo nyimpen lenga, nyaluraké lenga marang mesin, nyampur lenga karo hawa sadurungé lumebu ing kamar obong.
Komponen utama sistem lenga, ya iku :
Perang Stalingrad
Perang Stalingrad, sing kadadéan tanggal 21 Agustus 1942 nganti tekan 2 Fèbruari 1943, wujud perang sengit antarané Jerman lan sekutuné nglawan Uni Sovyèt, ngrebutaké kutha Stalingrad (sing saiki jenengé Volgograd), sajeroning Perang Donya II. Perang iki dianggep titik walik Perang Donya II, lan minangka perang paling ngemu getih sasuwéné sajarah, ing endi 1,5 yuta wong luwih mati saka rong pihak. Pihak leloroné perang kanthi brutal lan ora perduli kurban warga sipil. Perang iki kapérang sdadi sawatara tahap, ya iku pangepungan Jerman marang Stalingrad, perang sajeroning kutha, serangan walik Sovyèt, sarta pangepungan lan pangremukan kakuwatan-kakuwatan Poros ing saubengé Stalingrad, sing dipandhégani Tentara Kaenem Jerman.
Latar Wuri
Nalika sasi Juni 1942, Tentara Jerman (Wehrmacht) nglancaraké kampanye mangsa panas kapindhoné marang Uni Sovyèt, sing diarani Operation Blau (Operasi Biru). Sadurungé sajeroning operasi Barbarossa Wehrmacht diusir ing lawang gerbang Moskow nalika mangsa adhem 1941-1942. Operasi Biru diarahaké menyang Ruslan kidul kanthi tujuan ngrebut ladhang lenga ing Baku, Azerbaijan, lan mbukak dalan kanggo nguwasani ladhang-ladhang lenga ing Wétan Tengah. Pasukan panyerbu Jerman dibagi rong kakuwatan, Grup Tentara A nyerbu Kaukasus lan Grup Tentara B tumuju kali Volga lan kutha Stalingrad.
Wigatiné Stalingrad
Mula bukané, Tentara Abang Sovyèt milih gerak mundur kanggo gawé jalur logistik wadyabala Jerman ketètèran kanthi mupangataké wiyaré wewengkon Uni Sovyèt. Nanging sabanjuré Stalin mréntahaké wadyabalané kanggo njaga ing Stalingrad, sing kanthi barès tegesé "kutha Stalin". Saliyané amarga nyandhang jeneng Stalin, kutha Stalingrad uga wigati amarga wujud kutha indhustri gedhé dhéwé ing pinggir kali Volga (jalur transportasi wigati tumuju Laut Kaspia). Karebuté Stalingrad déning tangan Jerman bakal nggampangaké gerak maju wadyabala Jerman tumuju Kaukasus, sing duwé cadhangan lenga gedhé, sing banget dibutuhaké déning Jerman.
Lakuné perang
Miturut prakiran, watara patang puluh èwu bala saka kaloro pihak mati saben dinané. Fuhrer Adolf Hitler mréntahaké wadyabalané supaya sajeroning kaanan apa waé, kutha Stalingrad kudu direbut. Akibaté wadyabala Jerman perang toh pati kanggo ngrebut kutha iku. Nanging, rakyat lan bala ing kutha Stalingrad uga nganakaké perlawanan sing kuwat banget saéngga wadyabala Nazi bisa diadhang.
Sauntara wadyabalané kajebak sajeroning perang mati-urip ing Stalingrad, Komandho Paling Dhuwur Jerman ora ngrumangsani yèn Stalin wis nglumpukaké bala bantuan kanggo ngancuraké wadyabala Jerman sajeroning sawijining kampanye mangsa adhem. Serangan walesan Uni Sovyèt dilancaraké sasi November 1942 nalika salju wiwit mudhun. Serangan mau kanthi rikat nggulung wadyabala Italia, Rumania, lan Hungaria sing ngreksa garis mburi Angkatan Dharat kaping 6 Jerman. Akibaté, wadyabala Jerman sing operasi ing Stalingrad kakepung.
Sejatiné, Jerman duwé kesempatan kanggo narik mundur wadyabalané sadurungé Tentara Abang ngrampungaké kepungané. Nanging, Hitler kukuh supaya wadyabalané tetep njaga ing Stalingrad lan mréntahaké Luftwaffe (Angkatan Udara Jerman) kanggo ngirimaké bekel kanggo wadyabala mau. Nanging, mangsa adhem sing ganas ngalangi usaha mau saéngga bantuan sing dikirimaké ora cukup kanggo mènèhi pangan 330.000 prajurit Jerman lan sekutuné sing ana ing Stalingrad.
Sawijining usaha liya kanggo mbébasaké wadyabala Jerman sing kakepung ya iku kanthi ngirim Tentara Grup Don pimpinan Marsekal Erich von Manstein, salah siji ahli strategi Jerman sing pinter. Nanging, serangan mau kasil diendhegaké déning bala bantuan Sovyèt sing isih seger ing Kotelnikovo. Pungkasané, nalika diadhepaké marang kamungelan kakepung, von Manstein narik mundur wadyabalané lan ninggal kanca-kancané ing Stalingrad nunggu nasib.
Nalika tanggal 30 Januari 1943, Tentara Abang ing sangisoré pimpinan Marsekal Georgy Zhukov nglancaraké serangan umum menyang Stalingrad lan kanthi rikat nggulung wadyabala Poros sing wis kekeselen lan nandhang luwé lan lelara. Rong dina sabanjuré, Marsekal Friedrich von Paulus lan 90.000 prajurité sing kasisa nyerah.
Para sajarawan mbiji, kakalahan Jerman ing Stalingrad wujud awal saka runtuhé Nazi. Tekan saiki perang iki dianggep perang gedhé dhéwé lan paling ngemu getih sajeroning sajarah manungsa. Cacahé kurban jiwa diprakirakaké nganti 3 yuta jiwa.
Sega wuduk Betawi
jmpl|Resep bumbu nasi uduk Nasi uduk minangka nasi kukus gaya Indonesia Betawi sing dimasak ing olahan santen, asale saka Jakarta, sing bisa ditemokake ing saindenging negara.
Tanjungsari, Barabudhur, Magelang
Tanjungsari iku désa ing Kacamatan Barabudhur, Kabupatèn Magelang, Jawa Tengah.
Sukorejo, Limpung, Batang
Sukareja, (panulisan ing Basa Indonésia: Sukorejo), iku salah siji désa / Kalurahan ing Kacamatan Limpung, Kabupatèn Batang, provinsi Jawa Tengah, Indonésia.
Kabupatèn Konawé Kidul
Kabupatèn Konawe Kidul iku kabupatèn ing Provinsi Sulawesi Kidul-Wétan, kutha Andoolo iku kutha krajan kabupatèné, kutha-kutha liyané: --- lan liya-yané. Jembar wewengkon Kabupatèn iki ± --- km² utawa --- hèktar.
Géografi
--- Lintang kidul lan --- Bujur wétan
Pamaréntahan
Kabupatèn Konawe Selatan katata sajeroning 6 kacamatan, --- désa/kalurahan. Kacamatan-kacamatan ing Kabupatèn iki yaiku:
Pranala njaba
Sulawesi Kidul-Wétan
Ikhsan Leonardo Imanuel Rumbay
Ikhsan Leonardo Imanuel Rumbay ya iku atlet badminton Indonésia tunggal lanang saka klub PB. Djarum, kang lair ing Tomohon, Sulawesi Lor tanggal 15 Januari 2000. Sadurungé dadi pamain PB. Djarum lan pelatnas, dhèwèké lumebu ing SKO (Sekolah Khusus Olahraga) Ragunan wiwit tanggal 24 Juli 2015.
Bebungah
Katrangan: Kajuwaraan individu kang ana ing penanggalan BWF (Badminton World Federation).
Kusumitajanma
Guru-laghu
Pupuh iki guru-laghuné mengkéné:
Tuladha
kṣamakĕna ta ngwang / tĕkapira sang wruh // nguni-uni sakweh / kusumita janma // 15 // (kusumitajanma)
Natal
Natal, saka basa Portugis kang tegesé wiyosan, iku dina riyadi umat Kristen. Ing dina iki kang mesthi tiba ing tanggal 25 Dhésèmber, wiyosané Gusti Yesus di-èngeti. Sanadyan para nimpuna saiki iki sarujuk yèn Gusti Yesus bokmanawa sajatiné ora miyos ing dina iki, dina wiyosané tetep dirayakaké ing tanggal iki. Iki dibuktèkaké kanthi carita anané para pangon kang lagi angon kéwané. Ing wulan Dhésèmber-Januari, ing laladan Wétan Tengah iku usum adhem, saéngga mokal banget kanggo angon kéwan ing wektu-wektu iku.
Kapur
Kapur ya iku barang kang rupané putih kang duwèni tekstur alus lan digawé saka watu sedimén. Kapur bisa maujud watu kang kasusun saka mineral kalsium. Lumrahé kapur relatif kawujud ing pérangan njero sagara kanthi kaanan watu-watu kang ngandhut lempengan kalsium plates (coccoliths) kang kawujud déning mikroorganisme coccolithophores. Kapur lumrahé uga tinemu ing batu api lan chert kang ana ing kapur.
Natal
Sajeroning tradhisi kulon, pèngetan Natal uga ngandhut aspèk non-agamawi. Sapérangan gedhé tradhisi Natal asalé saka tradhisi pra-Kristen kulon kang diserep sajeroning tradhisi Kristiani. Kajaba iku, pèngetan Natal sajeroning tradhisi kulon (kang saya madonya) ditengeri kanthi ijolan bebungah antarané kanca lan anggota kulawarga sarta tekané Santa Claus utawa Sinterklas. Ing nagara-nagara kang nganggo basa Arab, dina riyaya iki diarani Idul Milad.
Mula bukané pèngetan dina Natal
Pèngetan dina wiyosan Yesus ora tau dadi préntah Kristus kanggo ditindakaké. Carita saka Prajanjian Anyar ora tau nyebutaké anané riyaya dina wiyosan Yesus dilalokaké déning gréja awal.
Kapur
Mineral karbonat kang lumrahé tinemu ing gamping ya iku aragonit (CaCO3). Mineral iki kalebu mineral metastable. Diarani mineral metastable awit ing wektu kang tinamtu bisa malih dadi kalsit (CaCO3). Mineral liyané kang lumrahé tinemu ing watu kapur utawa dolomit ya iku Siderit (FeCO3), ankarerit (Ca2MgFe(CO3)4), lan magnesit (MgCO3). Nanging mineral iki tinemu kanthi jumlah mung sithik.
Natal
Tanggal
Wis bisa dipesthèkaké tanggal 25 Dhésèmber dudu tanggal wiyosané Yesus. Perkara iki dipesthèkaké dhedhasar kasunyatan yèn ing wengi mau para pangon isih njaga wedhusé ing pasuketan. (Lukas 2:8). Nalika wulan Désèmber ora mungel para pangon isih bisa angon wedhus-wedhusé ing pasuketan amarga ing wektu iku wis wayahé usum adhem dadi wis ora ana suket kang tuwuh manèh.
Ing tradhisi Romawi pra-Kristen, pèngetan kanggo déwa tetanèn Saturnus tiba ing sawijining minggu ing wulan Désèmber kanthi puncak pèngetané ing dina titik balik usum adhem (winter solstice) kang tiba tanggal 25 Dhésèmber sajeroning kalèndher Julius. Pèngetan kang diarani Saturnalia mau wujud tradhisi sosial utama kanggo bangsa Romawi. Supaya wong-wong Romawi bisa nganut agama Kristen tanpa ninggal tradhisiné dhéwé, Paus Julius I mutusaké nalika taun 350 yèn wiyosané Yesus dipèngeti ing tanggal kang padha.
Panemu liya nélakaké yèn dina Natal ditetepkaké tiba tanggal 25 Désèmber nalika abad kaping 4 déning kaisar Kristen pisanan Romawi, Konstantin I. Tanggal 25 Dhésèmber mau dipilih minangka Natal amarga bebarengan karo wiyosané Déwa Srengéngé (Natalis Solis Invicti utawa Sol Invictus utawa Saturnalia) kang disembah déning bangsa Romawi. Riyaya Saturnalia dhéwé dilakokaké déning wong Romawi kuna kanggo nyuwun supaya srengéngé bali marang padhangé kang anget (Posisi bumi ing wulan Désèmber ngadoh saka srengéngé, nanging srengéngé katoné kang ngadoh saka bumi).
Mula, loro aliran Kristen kang ora ngriyayakaké tradhisi Natal, ya iku aliran Advent lan Saksi-Saksi Yehuwa. Saksi-Saksi Yehuwa ora ngriyayakaké Natal wiwit taun 1926 nalika ngerti yèn Natal duwé asal-usul Kafir, miturut buku Saksi-Saksi Yehuwa—Pawarta Karajan Allah, 1993, kaca 198-200.
Sanajan kapan dina natal iku isih dadi pasulayan, agama Kristen mainstream sepakat kanggo ngukuhaké dina natal tiba saben tanggal 25 Dhésèmber sajeroning kalèndher Grégorius iki didhasari marang kasadharan yèn panetepan dina riyaya liturgis liya kaya déné paskah lan jemuwah agung ora diantuki mawa panyerakan tanggal pesthi nanging mung wujud panyelenggaraan manèh acara-acara mau sajeroning setaun liturgi, ing ngendi kang paling wigati dudu pasé tanggalé nanging èsènsi utawa inti saka saben pèngetan mau kanggo diwujudaké saka dina kadina.
Taun
Taun kalèndher Masèhi diripta nalika abad kaping 6 déning sawijining biarawan kang jenengé Dionysius Exignus. Taun Masehi kang kita pigunakaké saiki diarani uga anno Domini (Taun Gusti).
Dianysius Exignus bisa ngawruhi yèn Gusti Yesus diwiyosaké nalika taun 1 SM amarga panjenengané njupuk data saka cathetan sajarah kang nelakaké yèn nalika taun 754 kalèndher Romawi iku taun kaping 15 saka papréntahan Kaisar Tiberius kaya déné kang katulis ing Lukas 3:1-2. Kajaba iku panjenengané uga njupuk data saka Lukas 2:1-2 kang nelakaké yèn Kirenius (Gubenur saka Siria) pisanan nganakaké program sensus.
Sanajan mangkono isih uga wong kang ora percaya, sebab miturut sajarawan Yahudi kang jenengé Flavius Josephus, nata Herodes tilar donya nalika taun 4 sadurungé Masehi saéngga konsekuensiné tanggal miyos Yesus kudu dimunduraké patang taun. Nanging téyori iki uga ora bener, sebab panjenengané nganalisa taun mau dhedhasar anané grahana rembulan taun nalika Herodes tilar donya kang dumadi ing Yerusalem tanggal 13 Maret taun 4 sadurungé Masehi, nanging para èlmuwan saiki wis mbuktèkaké yèn grahana rembulan mau dumadi dudu ing tanggal mau nanging tanggal 9 Januari taun 1 SM.
Dina Natal
Ing dina riyadi Natal wiyosané Gusti Yesus ing Bethlehem, sawijining désa cilik sakiduling Yerusalem, di-èngeti. Miturut Injil Prajanjian Anyar, nalika iku Kaisar Agustus dhawuh ing kawulané kabèh ing praja Romawi supaya padha mulih ing désané dhéwé-dhéwé amarga kersa nganakaké sensus. Banjur Santo Yusup lan Dèwi Maria, wong tuwané Gusti Yesus tindak ing Bethlehem. Amarga ing kono ora ana panginepan, loro-loroné banjur saré ing sawijining kandhang kéwan. Banjur Gusti Yesus diwiyosaké ing kono.
Wiyosané Gusti Yesus ing jero Kitab Suci
Carita wiyosané Gusti Yesus kaserat ing Injil kitab Matius (1:18-25) lan Lukas (2:1-21).
Ing sajeroning Al-Qur'an, kitab suci umat Selam, wiyosané Gusti Yesus utawa Nabi Isa uga kaserat ing Sura kaping 19, Surat Maryam.
Pranala njaba
Project Gutenberg
Borgegrendi
Borgegrendi punika dhusun ingkang kapernah ing praja Nurwègen.
Plereyan, Sumberjambe, Jember
Plereyan iku salah siji désa/kalurahan ing kacamatan Sumberjambe, Kabupatèn Jember, Provinsi Jawa Wétan, Indonésia.
Babu Indis
Babu Indis ya iku sebutan kanggo para rewang wadon sing mapan ana ing omahé Pejabat Indis ing abad 18 nganti abad 20. Babu iku sebutan sing lumrah ana ing tanah Jawa kanggo nyebut rewang-rewang sing netep ana ing Omah Indis.
Babu Indis mau uga ana sing dipèk dadi bojoné para Pejabat Indis sing mapan ana ing Omah Indis utawa dadi kanca turu amarga bojoné resmi adoh ana ing Walanda. Ana sebutan liyané kanggo para Babu Indis iki ya iku Nyai. Nyai uga ateges garwane Kyai manawa kadeleng saka konteks agama Islam.
Omah Indis sing dibangun ana ing njaba kutha iku lumrahé dipanggoni atasan Jongos lan Nyai utawa Babu. Omah Indis duwé ciri-ciri sing cetha ya iku bangunané duwèni cendhèla sing jembar, omahé gedhé lan duwèni pekarangan omah sing amba. Mulané ana sing njenengi pasanggrahan utawa basa Walandané landhuizen. Wangunan omah Indis iki akèh dibangun ing wektu iku ana ing kutha Batavia. Amarga bangunané gedhé mula dibutuhaké para pembantu sing akèh kanggo ngopèni warna-warna ana ing jero omah.
Para pejabat sing manggon ing Omah Indis bareng para Nyai uga dadi papan panggonan akulturasi budaya saka budaya Éropah ing budaya pribumi utawa sawaliké. Akèh amalgamasi sing ana ing omah Indis, para pejabat ngawini para babu utawa Jongos lan ngasilaké anak-anak campuran utawa bocah-bocah Indis sing duwé campuran getih Walanda lan Jawa.
Akèh-akèhé jongos utawa babu uga delengi posisi Pejabat Indis mau saka liyané apik lan gedhéné omah sing dibangun. Para pejabat sing kepèngin omahé duwé rerenggan unik sing tumèmplèk ana ing jero omah lan njaba omah. Ana rerenggan témbok sing kagawé saka kaca bening sing ditèmplèkaké potong per potong, ana papan penunjuk arah angin sing bisa muter nututi arah angin kagawé saka wesi, ana kandhang kéwan kaya déné jaran apa sapi utawa kéwan raja kaya liyané. Pokoké bisa dipameraké kanggo ngunggahaké gèngsi sosialé pejabat. Kabèh mau diopèni karo Jongos utawa babu.
Andoolo, Konawé Kidul
Andoolo iku kacamatan ing Kabupatèn Konawe Kidul Propinsi Sulawesi Kidul-Wétan.
Kabupatèn Konawe Kidul
Jakhnun
Jakhnun (Ibrani ג'חנון , alihaksara basa Inggris Jachnun) iku sawijining panganan Israèl sing digawé saka jladrèn tipis sing digulung. Jakhnun asliné digawé déning wong Yahudi Yaman. Panganan iki dimasak mawa geni cilik kanggo sepuluh jam. Jladrèn iki digelar tipis lan banjur digulung, mèmper roti-rotinan sing ngembang. Banjur warnané dadi soklat tuwa lan ndarbèni rasa rada legi. Lumrahé disajèkaké mawa saus tomat, endhog godhog lan skhug, sajenising sambel. Bahan kanggo nggawé jakhnun iku mèmper kanggo nggawé malawakh.
Jakhnun iku disajèkaké déning wong Israèl ing dina Sabat ésuk, sawisé dienengaké ing oven mawa geni cilik sawengi. Miturut undhang-undhang Agama Yahudi, para penganuté ora olèh nyumet geni utawa masak ing dina Sabat.
Jakhnun iku asalé saka Yaman lan saiki wis populèr saindhenging Israèl lan dipangan déning kabèh kelompok ètnik. Jakhnun ès-èsan uga didol ing supermarket kanggo wong-wong praktis sing ora usah nggulung jladrènan iki.
Ukiyo-e
Ukiyo-e (浮世絵) inggih punika sebatan teknik cukil kayu ingkang wonten ing Jepang nalika jaman Edo ingkang dipun-ginakaken kanggé damel dobel lukisan sesawangan, kawontenan alam lan pagesangan padintenan ing masarakat. Wonten ing basa Jepang, "ukiyo" ateges "jaman sapunika" déné "e" ateges gambar utawi lukisan. Istilah ukiyo-e sapunika namung dipun-ginakaken kanggé lukisan manéka warni (nishiki-e) ingkang dipunasilaken teknik cukil kayu (woodprinting), nanging sajatosipun ing jaman rumiyin istilah ukiyo-e ugi dipun-ginakaken kanggé lukisan asli ingkang dipungambar mawi kuas.
Sajarah
Wiwitanipun, ukiyo-e punika lukisan babagan "ukiyo" (kawontenan jaman) kados gesang ing padintenan, gaya busana lan sanèsipun. Pelukis ukiyo-e kapérang dados kalih aliran utama, inggih punika aliran Kanō lan aliran Tosa. Aliran Kanō sajatosipun sampun kawiwitan saking jaman Muromachi, déné aliran Tosa punika saking jaman Heian. Pelukis ingkang dipunsingkiri saking aliran Kanō lajeng kathah tiyang ingkang ndhèrèk gabung kaliyan aliran Tosa.
Periode wiwitan
Periode wiiwtan ukiyo-e kalampahan saking Kebakaran besar jaman Meireki dumugi jaman Hōreki. Wujud wiwitan ukiyo-e punika lukisan asli ingkang dipungambar mawi kuas sarta lukisan asil reproduksi teknik cukil kayu mawi tinta satunggal warna (ireng). Ing tengahan dumugi pungkasan abad kaping 17, seniman ingkang nggambar lukisan asli kanggé tèknik cukil kayu dipunwastani Hanshita-eshi (版下絵師). Hishikawa Moronobu punika salah satunggaling pelukis skétsa ingkang kondhang ing jaman mau lan damel buku mawi gambar sarta ilustrasi kanggé buku Ukiyo-zōshi. Salah satunggaling karya Hishikawa Moronobu ingkang kawéntar sanget punika ingkang irah-irahan Mikaeri Bijin-zu (見返り美人図). Istilah "ukiyo-e" kapisan dipunsebat ing buku Kōshoku Ichidai Otoko (terbitan taun 1682) ingkang dipunserat déning Ihara Saikaku. Wonten ing cariyos dipunandharaken babagan tepas tekuk mawi balung 12 lan mawi rerenggan ukiyo-e.
Periode tengahah
Periode tengahan kanthi tandha wiyosipun Nishiki-e sakiwa-tengené taun 2 jaman Meiwa dumugi taun 3 jaman Bunka. Nalika taun 1765, kalènder mawi gambar ingkang dipunsebat E-goyomi kondhang ing kalangan penyair haiku ing Edo, saéngga naté wonten pepanggihan kanggé ijolan kalènder mawi gambar. Pelukis ukiyo-e Suzuki Harunobu mengantisipasiminat masarakat kanthi damel ukiyo-e mawi tinta ingkang manéka warna. Seni ukiyo-e dumugi jaman keemasan awit saking teknik cetak warna ukiyoe kanthi full-color. Ing jaman Anei, ukiyo-e ingkang nggambaraken wanita kanthi reaslistik (Bijinga) karya Kitao Shigemasa dados kondhang sanget. Katsukawa Shunshō nggambar lukisan potret aktor kabuki kondhang (Yakusha-e) dumugi mirib sanget kaliyan aslinipun. Pelukis ukiyo-e kanthi nama Kitagawa Utamaro nglairaken kathah karya ingkang wujud Bijinga lan Ōkubi-e (lukisan potret setengah awak aktor lan wanita ayu) ingkang detil sanget lan mawi gambar ingkang elegan. nalika taun 2 jaman Kansei pamaréntah medalaken paugeran babagan bahan cithak ingkang matesi peredaran bahan-bahan cithak ing kalangan masarakat.
Nalika taun 7 jaman Kansei, bibar sadaya raja kaya gadhahanipun dipunsita déning pamaréntah, penerbit ukiyo-e kanthi nama Tsutaya Jūzaburō gadhah upaya jumeneng malih. Tsutaya Jūzaburō ngempalaken arta kanthi cara nyadé lukisan ukiyo-e karya Tōshūsai Sharaku. Lukisan karya Tōshūsai Sharaku dados kawentar sanget awit saking pose aktor kabuki ingkang tansah dipungambar linuwih sanajan lukisanipun kirang payu. Kempalan lukisan aktor kabuki karya Utagawa Toyokuni ingkang kawéntar minangka Yakusha Butai Sugata-e (役者舞台姿絵) malah langkung payu. Murid-murid Utagawa Toyokuni lajeng damel aliran Utagawa ingkang dados aliran paling ageng wonten ing seni ukiyo-e.
Awake kuru semangka
Awaké kuru semangka iku sanepa sing tegesé lemu banget.
Charles Édouard Guillaume
Charles Édouard Guillaume inggih punika satunggaling fisikawan asal Perancis. Piyambakipun pikantuk Penghargaan Nobel Fisika taun 1920. Piyambakipun misuwur saking "invar" lan "elinvar"-ipun.
Karier
Guillaume pikantuk pendidikan awalipun ing Neuchâtel sadéréngipun tindak dhateng Politeknik Zürich, ing pundi piyambakipun pikantuk gelar dhoktoripun. Piyambakipun nelasaken wekdal ingkang cekek minangka petugas ing artileri sadéréngipun mlebet dhateng Biro Internasional Pengukuran dan Berat, minangka asistèn, aun 1883. Piyambakipun dados Direktur Asosiat taun 1902 dumugi pensiun taun 1936, piyambakipun dados Direktur ing Bureau. Piyambakipun tetep minangka Direktur kehormatan saking taun 1936 dumugi séda.
Sadangu karier cekak ing militèr, Guillaume sinau mekanika lan balistik nanging panalitén paling wiwitan wonten ing kantoripun inggih punika kaliyan termometri. Piyambakipun nindakaken panalitén wigati babagan "perbaikan" raksa ing salebeting tabung termometer lan piyambakipun tanggel jawab kanggé kalibrasi detail termometer ingkang dipun-ginakaken ing Kantor saperlu yasa ekspensi tetep wonten ing standar panjang. Piyambakipun fokus wonten ing makarya awal ing International Metre lan nindakaken penentuan volume 1 kilogram toya kanthi métodhe kontak.
Sawijining kesempatan panalitén déning Guillaume ing koefisien muai campuran besi nikel ingkang dados pelopoe kangg panalitn sistematis sawijining rerangkén campuran lan manggihaken invar, sawijining campuran koefisien muai ingkang andhap sanget; elinvar, ing pundi koefisien termoelestis ing kasunyatan nol, inggih punika tetapan modulus Young, ing sawijining cakupan temperatur ingkang dipuntemtokaken; sesarengan kaliyan campuran ingkang migunani sanèsipun. Panerapan invar kanthi rikat dipunakuni lan bahan mau dipun-ginakaken wonten ing métodhe rikat kanggé pengukuran garis garis dhasar geodetis. Campuran mau kanthi amba dipun-ginakaken ing instrumen ingkang trep, kados ta termostat lan pendulum jam astronomi. Saldo imbalan total Guillaume kanggé jam ingkang kualitasipuninggil lan kronometer, ingkang mbusak kalepatan sekunder, sampun dipunsempurnakaken déning hair spring elinvar.
Kerja Guillaume dipunsimpen wonten ing sapérangan paper ingkang dipunterbitaken déning Kantor Bureau lan piyambakipun sampun nyerat, ing antawis makarya ingkang sanèsipun, Études thermométriques (Studi ing Termometri, 1886), Traité de thermométrie (Risalah ing Termometri, 1889), Unités et Étalons (Unit lan Standar, 1894), Les rayons X (Sinar-X, 1896), Recherches sur le nickel et ses alliages (Penyelidikan ing Nikel lan Campuranipun, 1898), La vie de la matière (Kehidupan Materi, 1899), La Convention du Mètre et le Bureau international des Poids et Mesures (Konvensi Metris dan Kantor Internasional Pengukuran lan Bobot, 1902), Les applications des aciers au nickel (Penerapan Baja Nikel, 1904), Des états de la matière (Kaanan Materi, 1907), Les récent progrès du système métrique (Kamajon wonten ing Sistem Metris, 1907, 1913). Bukunipun Initiation à la Mécanique (Pengenalan babagan Mekanika) sampun dipunterjemahaken ing kathah basa.
Kabiskopan Dumka
Kabiskopan Dumka (Dumkaën(sis)) yaiku kabiskopan Latin suffragan ing provinsi grejawi Metropolitan Ranchi, praja Jharkhand, India. Tahta episkopale menika Katedral Santo Paulus ing kutha Dumka.
Oscar Wilde
Oscar Fingal O'Flahertie Wills Wilde (1854-1900) iku sawijining novelis, dramawan, pujangga, lan cerpenis asal Irlandia. Ditepungi amarga selera humoré sing cerdhas, panjenengané wujud salah siji panulis drama sing paling suksès nalika pungkasané Era Victoria ing London.
Kulawarga
Nalika taun 1844 William Wilde ngedegaké Griya Sakit Mata, St. Mark, kang kabèh prabeya saka awaké dhéwé. Sadurungé dhaup karo Jane Francesca Elgee, William Wilde wis nduwé anak telu. Anak pisanan, Henry Wilson kang lair taun 1838, Emily nalika taun 1847, lan Mary nalika taun 1849.
Anak nomer sijiné Jane, William "Willie" Charles Kingsbury, lair nalika tanggal 26 September 1852. Anake sing nomer loro, Oscar Fingal O'Flahertie, lair tanggal 16 Oktober 1854. Anake wédok, Isola Emily Francesca lair tanggal 2 April 1857.
Isopoda
Isopoda inggih menika ordo (kelompok) saking krustasea ingkang kalebet kutu kayu, Ligia lan krabatipun. Isopoda menika urip wonten ing sagara, wonten ing toya ingkang tawar, utawi wonten ing dharat lan sapérangan ageng menika kéwan warni radi klawu (abu-abu) utawi radi putih alit kanthi eksoskeleton (kerangka èksternal) kaku lan wonten sègmentasi. Isopoda menika gadhah kalih pasang anténa, pitung pasang suku wonten sendhinipun ing toraks, lan gangsal pasang èmbèl-èmbèl mawi cabangipun wonten ing bagéyan abdomen ingkang dipun-ginakaken wonteh ing respirasi. Ingkang babon njagi anakipun wonten ing kanthong sangandhaping toraks. Ngopèni anak Isopoda menika gadhah manéka cara kanggé maringi dhaharan: sapérangan dhahar tuwuhan lan kéwan ingkang mati lan dados bathang, sanèsipun menika dhahar suket utawi pikantuk partikel dhaharan saking toya ingkang sakiwa tengenipun Isopoda, sapérangan ugi menika dados predator lan wonten ugi ingkang dados parasit saé internal utawi èksternal, sapérangan ageng wonten ing iwak. Spésies toya sapérangan ageng urip wonten ing dhasaring sagara utawi ing sangandhapipun toya tawar, ananging sapérangan taksa ingkang langkung mlebet derivasi (klompok lajengan) saged nglangi kanthi jarak ingkang cerak. Wujudipun terestrial menika saged owah kanthi mbrangkang lan langkung kapanggihaken wonten ing papan ingkang adhem lan radi teles. Sapérangan spésies saged nggulung piyambakipun dados bal kanggé ngirit toya utawi minangka mekanisme njagi awak.
Wonten langkung saking 10.000 spésies isopoda wonten ing donya kanthi kirang langkung spésies ingkang kapanggihaken wonten ing lingkungan sagara, sapérangan ageng wonten ing dhasaring sagara, 500 spésies wonten ing toya tawar lan 5.000 spésies wonten ing dharat. Ordo menika dipunperang dados sewelas subordo. Cathetan fosil isopoda menika asalipun saking periode Karbon (ing zaman Pennsylvanian), kirang langkung 300 uuta tahun kepengker, nalika isopoda mapan wonten ing sagara ingkang cethek. Nama Isopoda menika asalipun saking akar basa Yunani ἴσος (iso-, ingkang ateges "sami") lan πούς (pod-, pous, ingkang ateges "suku").
Dhèskripsi
Isopoda menika dipunlebetaken klasifikasi wonten ing artropoda, isopoda menika gadhah eksoskeleton kitin lan suthang kaliyan sendi. Isopoda padatanipun rata dorsoventral (langkung wiyar tinimbang kaliyan njero), sinaosa kathah spésies ingkang nyimpang saking paugeran menika, mliginipun wujud parasit, lan ingkang manggèn wonten ing sagara njero utawi wonten ing habitat toya siti. Werninipun menika kathah, saking klawu dumugi putih. utawi wonten ing sapérangan kasus wonten abang, ijo, utawi coklat. Isopoda gadhah maneka variasi bab ukuranipun, wiwit saking sapérangan spésies Microcerberidae ingkang namung 0,3 mm dumugi Bathynomus spp. sagara njero dumugi 50 cm.
Isopoda menika boten gadhah karapaks ingkang jelas, ingkang nglampahi eduksi dados "perisai sefalik" ingkang namung kalebet sirahipun. Menika ateges bilih stuktur kados insan ingkang wonten ing kelompok sanèsipun ingkang dipunjagi déning karapaks, malah wonten dipunpanggihaken ing suthang khusus wonten ing bagéyan weteng (padharan). Permukaan dorsal (inggil) kéwan menika katutup déning lempeng ingkang tumpang tindih, mawi sendi ingkang paring perlindungan sawetawis ugi ndadosaken fleksibilitas. Awakipun isopoda menika kaperang saking sirah (sefalon), satunggal toraks (pereon) mawi wolung segmen (pereonit), lan abdomen (pleon) mawi enem segmen (pleonit), sapérangan wonten ingkang dados setunggal. Sirah menika dados setunggal kaliyan segmen sepisan saking torak, ndhapuk sefalon. Wonten kalih pasang antena boten wonten cabangipun, pasangan ingkang sepisan vestigial wonten ing spésies dharat. Paningal majemuk lan boten gadhah tangkai lan tutuk ingkang kalebet sepasang maksiliped lan sepasang mandibula (rahang) mawi palpus (embel-embel ingkang nglampahi segmentasi kaliyan fungsi sensorik) an lasinia mobilis (embel-embel ingkang ewah kados déné balung).
Pitung segmen bebas toraks menika gadhah tanggungan setunggal pasang pereopoda (suthang) mawi cabang. Kathahipun spésies pereopoda menika dipunginakaken kanggé obah lan gadhah ukuran, morfologi lan orientasi ingkang sami, paring nama ordo "Isopoda", saking basa Yunani suku ingkang sami. Wonten ing sapérangan spésies, pasangan bagian ngajeng menika dipundamel modifikasi dados gnatopoda mawi cakar, ingkang nyepeng segmen terminal. Pereopoda menika boten dipunginakaken wonten ing respirasi, boten kados pratelan awak ingkang sami wonten ing amphipoda, ananging koksae (segmen ingkang sepisan) dados setunggal kaliyan tergit (lempeng dorsal) kanggé damel epimera (lempeng sisih). Wonten ing babon ingkang ageng, sapérangan utawi sedaya anggota awak menika gadhah jangkepan ingkang dipunmangertosi minangka oostegit ingkang nekuk wonten ing sangandhaping toraks lan damel kanthong kanggé angrem kanggé ngendog. Wonten ing isopoda ingkang jantan, gonopori (bukaan genital) mapan wonten ing permukaan ventral segmen kaping wolu lan wonten ing isopoda ingkang betina, menika wonten ing papan ingkang sami kaliyan segmen ingkang kaping enem.
Salah satunggal utawi langkung saking segmen padharan, dipunwiwiti kanthi segmen ingkang kaping enem, dados setunggal kaliyan telson (bagian terminal) kanggé ndhapuk pleotelson kaku. Gangsal segmen ingkang sepisan abdomen piyambak-piyambak menika gadhah tanggungan setunggal pasang pleopoda (struktur lamelar ingkang paring layanan bab fungsi ijolan gas, lan wonten ing spésies toya ingkang gadhah fungsi minangka angsang lan propulsi) gadhah cabang kalih, lan segmen kapungkasan ingkang nanggung setunggal pasang uropoda (suthang posterior) kanthi cabang kalih. Tumrap ingkang jantan, pasang kekalih pleopoda lan kadang kala ingkang angka sepisan ugi dipunmodifikasi supados dipun-ginakaken kanggé mindhah sperma. Endopoda (cabang bagian sajroning pleopoda) dipunmodifikasi kanthi struktur kaliyan kutikula (panutup njawi ingkang fleksibel) tipis, permeabel ingkang minangka angsang kanggé ijolan gas. wonten ing sapérangan isopoda terestrial, pérangan menika kados déné paru-paru.
Pacekelan, Purwareja, Purwareja
Pacekelan iku désa ing Kacamatan Purwareja, Kabupatèn Purwareja, Jawa Tengah.
Isopoda
Warna-warna Jinis lan klasifikasi
Isopoda menika kalebet wonten ing Peracarida, ingkang dipundadosaken setunggal awit wontenipun ruang khusus ing sangandhaping toraks kanggé ngangremipun endig. Isopoda menika gadhah distribusi kosmopolitan lan langkung saking 10.000 spésies isopoda, dipundamel klasifikasi dados 11 subordo, sampun dipunandharaken wonten ing sedaya donya. Kirang langkung wonten 4.500 spésies kapanggihaken wonten ing lingkungan sagara, sapérangan ageng wonten ing dhasaring sagara. Kirang langkung wonten 500 spésies kapanggihaken wonten ing toya tawar lan 5.000 spésies sanèsipun menika kutu kayu terestrial ingkang ndhapuk subordo Oniscidea. Wonten ing sajroning sagara, anggota subordo Asellota menika ingkang langkung gadhah dominasi, kanthi nyisihaken sedaya isopoda sanèsipun, sampun nglampahiradiasi adaptif ageng wonten ing lingkungan kasebat. Isopoda paling ageng inggih menika wonten ing genus Bathynomus lan saperang spésies ageng dipunpancing kanthi komersial kanggé dhaharanipun manungsa wonten ing Meksiko, Jepang, lan Hawaii. sapérangan kelompok isopoda sampun nglampahi evolusi gaya uriping parasit, mliginipun dados parasit eksternal ulam. Isopoda menika saged ngrisak utawi mateni inang lan saged damel tuna (rugi) ing bab ekonomi ingkang signifikan tumrap perikanan komersial. Wonten ingakuarium karang, isopoda parasit saged dados hama, ingkang dados bebaya marang ulam lan saged ugi nyilakani tiyang ingkang njagi akuarium. sapérangan anggota famili Cirolanidae nyedot getihipun ulam lan sanèsipun, wonten ing famili Aegidae, dhahar getih, sirip, buntut lan daging lan saged mateni ulam mawi proses.
Database The World Marine, Freshwater and Terrestrial Isopod Crustaceans menika merang ordo menika dhateng sewelas subordo:
Sajarah evolusioner
Isopoda menika sepisan medal wonten ing cathetan fosil sedangunipun periode Karbon saking Paleozoikum kirang langkung 300 yuta tahun kapungkur. Piyambakipun menika primitif, anggota mawi buntut ingkang cekak saking subordo Phreatoicidea. Kala menika, Phreatoicidea inggih menika organisme sagara kanthi distribusi kosmopolitan. Samenika, anggota subordo menika ingkang saderengipun kasebar wiyar ndhapuk populasi relik wonten ing lingkungan toya tawar ing Afrika Kidul, India lan Oseania, Gunggung paling ageng spésies menika wonten ingTasmania. Subordo primitif mawi buntut cekak sanèsipun menika Asellota, Microcerberidea, Calabozoidea, lan Oniscidea terestrial.
Isopoda mawi buntut ingkang cekak menika gadhah pleotelson cekak lan uropoda terminal, kados stilus lan gadhah gaya urip ingkang maton wonten ing sangandhaping sedimen ing dhasaring sagara. Isopoda mawi buntut ingkang dawa suwalikipun menika gadhah pleotelson dawa lan uropoda lateral ingkang wiyar ingkang saged dipunginakaken kanggé nglangi. Ingkang menika langkung aktif lan saged damel luncuran saking dhasaring sagara lan nglangi kanthi jarak ingkang cekak. Isopoda mawi buntut ingkang dawa menika langkung maju sapérangan ageng endemik wonten ing wilahan bumi ing sisih kidul lan saged sampun nglampahi radiasi wonten ing superbenua kuno Gondwana énggal saksampunipun misah saking Laurasia kirang langkung 200 yuta kepengker. Wujud buntut ingkang cekak menika saged dipundorong saking sagara ingkang cethek ingkang ing gesangipun nglampahi tekanan predasi saking ulam sagara minangka predator utama. Pangembangan wujud buntut ingkang dawa ugi saged dados tentandhingan ingkang mbiyantu meksa wujud buntut cekak dhateng refugia. Ingkang pungkasan samenika winates wonten ing lingkungan kados déné sagara ingkang jero, toya tawar, toya lemah lan papan ingkang garing. Isopoda wonten ing subordo Asellota menika kelompok isopoda sagara ingkang paling sugih spésies.
Lokomosi
Beda kaliyan amphipoda, isopoda sagara lan toya tawar wonten dados bentik. Perangan menika ndadosaken paring kalodhang supados nyebar ing wewengkon-wewengkon ingkang énggal lan saged ngandharaken kenging menapa kathah spésies endemik wonten ing wewengkon ingkang winates. Mbrangkang menika cara utama lokomosi, lan sapérangan spésies ngebor dhateng dhasaraning sagara, lemah utawi struktur kayu. sapérangan anggota Flabellifera saged nglangi kanthi winates lan gadhah tigang pasang pleopoda ngajeng ingkang dipunmodifikasi kanggé ancas menika, kanthi struktur pernafasan ingkang winates ing pleopoda wingking. Kathahipun spésies dharat menika obah kanthi alon lan ndeliaken awakipun wonten ing sangandhaping kulit wit.Ligia semi-terestrial saged mlampah kanthi rikat wonten ing dharat lan kathah spésies terestrial saged nggulungaken awakipun dados bal nalika pikantuk ancaman, satunggaling fitur ingkang sampun ngrembaka kanthi mandhiri wonten ing kelompok-kelompok ingkang beda lan ugi wonten ing Sphaeromatidea sagara.
Dhaharan lan nutrisi
Isopoda menika gadhah usus usus prasaja ingkang boten gadhah bagéyan usus tengah, minangka gantosipun wonten seka ingkang kahubung dhumateng bagian wingking lambung minangka papan panyerapan kalampahan. Dhaharan menika dipunsedot dhateng kerongkongan, proses ingkang dipunmindhakaken wonten ing spésies parasit ingkang nyedot getih, lan dipunlewataken mawi peristaltik tumuju ing padharan, minangka papan kanggé mroses dhaharan lan dipunsaring. Stuktur lambung menika maneka werna, ananging kathah spésies wonten alur dorsa papan bahan ingkang boten dipuncerna dipunsaluraken lan bagian ventral ingkang kahubung dhateng seka papan pencernaan intraseluler lan panyerapan kalampahan. Bahan ingkang boten dipuncerna lumantar usus wingking lan dipunmedalaken mawi anus ingkang mapan wonten ing pleotelson.
Tembok, Limpung, Batang
Tembok iku désa ing Kacamatan Limpung, Kabupatèn Batang, Provinsi Jawa Tengah, Indonésia.