cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
nymbyr.dys.starz.
ni'o la nymbyr.dys.starz. goi ko'a cukta lisri fi la'o gy. Lois Lowry gy. fe lonu lo xebro lanzu cu rivbi vi la'o dy. Copenhagen dy. ca lo remoi terdi jamna .i ko'a lisri lo nixli poi ge tu'a jmive se nanca li pano gi la .anmyris. cmene .i la .anmyris. xabju vi la'o dy. Copenhagen, Denmark dy. ca li 1943 ku gi'e selcu'u lonu lo xebro pe la danmark. mrofanta .i la .anmyris. kamgau lo mivtcini lonu sidbo lo pendo kei fi'o tadji lonu ticyjifsku lonu la .elen. mensi be ra
artik.zei braxamsi
ni'o le .artik.zei braxamsi goi ko'a cu stuzi le berti jedji'o .i ko'a traji caxno je cmalu braxamsi be le terdi .i ku'i kakne pensi le du'u ko'a du le berti pagbu pe le pamei terdi xamsi
fyrd.rak.frym.dys.syn.
datni
ni'o la'o gy. Dick Solomon gy. se dracyka'i la'o gy. Jonh Lithgow gy. .i la dek. te bende gi'e sabji fi lo lanzu gi'e se le'ipli fo lonu kalkulctu fo lo termu'eske vi la'o gy. Pendleton State University gy. .i la'o gy. Tommy Solomon gy. se dracyka'i la'o gy. Joseph Gordon-Levitt gy. .i la tamis. terbe'i lo dekci'o xadni gi'e bilga lonu vitke lo ckule .i la tamis. datni vairsoi .i la'o gy. Sally Solomon gy. se dracyka'i Kristen Johnston gy. .i la salis. kambandu vairsoi .i la salis. jukpa gi'e jinsa .i la'o gy. Harry Solomon se dracyka'i French Stewart .i la xeiris. tavla vairsoi .ije cafne lonu la xeiris. na gasnu da
makax
thumb ni'o la ba'e makax go'i ko'a cu tcadu lo djogu'e .ije censa tcadu le muslo lijda .i ko'a nenri la ka,bas .i la muxamad jbena fo ko'a
lil.
ni'o la lil no'u la'o fy. Lille .fy. goi ko'a tcadu la fasygu'e
la .taj.me'èl.
Notes
<div data-template-mapping="{"targetname":"Reflist"}" class="reflist references-column-width" style="-moz-column-width: 30em; -webkit-column-width: 30em; column-width: 30em; list-style-type: decimal;">
selsampla
lo ka samselpla cu te ciste fi lo minde sinxa poi tigni lo ka steci selgu'a
samtci
lo'e samtci cu lo jgari lo midnoi poi tigni lo steci selgu'a
anna.netrebko
.i la'o gy Anna Netrebko gy goi ko'a sagypre
jalra
thumb|lo jalra ni'o lo jalra cu cinki .i so'e lo jalra jutsi cu nilbra lo tamji jgalu
2017moi
jbena
ni'o di'e cu liste le jbena de'i lo 2017moi .i
dättlikon
klesi:elvetias
Lajal Abboud
thumb Layal Abboud (Arabic: ليال عبود laj'ja:l ʕab'bu:d; jbena 15 e'apei nanca) sy lo Lebanese pop sanga i folk zgike entertainer i sound-lyric terpemci kei lo nu zgike tigni dansu i lasna model i Muslim humanitarian gi'e businesswoman  .
zambias
ni'o ko'a se trutca la .lusakas. poi se stuzi le snanu be le gugde .i lo prenu cu ra'u xabju lo jbini be le trutca ku
vindu Sergei gi'e Yulia Skripal
de'i li 4 martio 2018 i syrgei.skrepal je lo tixnu iuli,y.skrepal pu vindu lo ka Salisbury i la gligu'e secau lo traji gapci. sei be 15 martio 2018 ije lo selsku cu stali remei mutce bilma bu'u Salisbury tutra spita e lo pulji cu ji'a mutce bilma.
la'o me Les Shadoks me
klesi:skina
cidja
klesi:cidja klesi:gismu
lu'is. pastyr.
ni'o ko'a finti so'o lo jinku gi'e ciksi lonu lo jinku cu bandu fi lo te bilma
teingyld.
lisri
ni'o la flen. se flakavbu gi'e se sfami'e fi loka morsi .i baze'i lo nunda'a be la maksymys. bei la stabintyn. zei bruna bei lo selju'o be fi lo tolbi'agau makfa pe la rypynzyl. la flen. se nurgau la maksymys. joi lo prenu pe lo xotli .i la flen. sutra bajra klama lo clagaldi'u gi'e viska lonu la rypynzyl. se ciljongau fi lo bitmu lo linsi .i la gatyl. morsi tunta la flen. fi'o pilno lo dakfu .i puzi lonu la flen. morsi binxo kei la flen. pilno lo pagbu be lo blaci lonu katra ro lo kerfa be la rypynzyl. .i go'i rinka lonu ge lo kerfa cu binxo loka burne kei gi la gatyl. sutra binxo loka ji'ecla .i la paskal. salbi'o la gatyl. lo kerfa be la rypynzyl. .i go'i rinka lonu ge la gatyl. farlu fi lo canko gi morsi binxo .i la flen. pilno lo romoi vaxpau lonu cusku fi la rypynzyl. lodu'u prami ri .i la rypynzyl. cusku lodu'u prami la flen. .i la flen. morsi binxo .ije la rypynzyl. sanga lo tolbi'abi'o selsa'a ki'u lonu troci lonu nurgau la flen. .i ba lonu lo sanga na bi'orcikre la flen. kei la rypynzyl. klaku .ije lo kalselvi'i cu farlu lo flira be la flen. .i lo kalselvi'i cu makfa gi'e nurgau la flen. .i la rypynzyl. xruti lo gugde gi'e penmi lo rirni .i lonu la flen. pilno lo jetnu cmene kei cfari .i la flen. cusku fi lodu'u la flen. spebi'o la rypynzyl.
ana.mena
.i la'o gy Ana Mena gy goi ko'a sagypre
pachirisu
.i la pachirisu ke fe pokémon nu nintendos.
charmander
.i la charmander ke fe pokémon nu nintendos.
piplup
.i la piplup ke fe pokémon nu nintendos.
te censa lo klini ctuca kajduli
lo selcurmi be lo kagysku kajyci'i (CKK) cu gunka
glota
lo glota cu jikca lo nu ciska lo se bangu ku'o be lo Interglossa (lo se bangu prenu poi pu cusku lo nu jdini be lo se bangu pe la 1943). lo bradi be lo lisri be lo glota pe la 1978 cu se pu'o fanva .i lo cmene be lo se bangu cu se lanli lo glico cmene "glossa", i ku'i lo se bangu cu lanli lo nu tavla be lo denci poi spuda lo nu tavla .i lo se bangu cu lanli lo nu pensi be lo danlu poi xabju lo terdi.
lo nunjmive kanro nuncurmi lo nurma'e
lo cunso kanro cu tcidu lo munje kanro nunja'e .PHEIC. cu tcidu lo du'u lo munje kanro nunja'e .i lo nu go'i cu selzu'e lo nu kamka kanro kei lo drata gugde mu'i lo nunsla nu kanro kei kei ja'e lo nu zenba lo nunsla nunja'e cu sarcu lo nunsla nunsla di'u ma kau lo tcini cu fasnu zo junri je suksa je di'inai je tolkanpe gi'e se rinka zo'u ganse lo nu kamka kanro kei fe'o le gugde poi se raktu ke'a cu cumki fa lo nu ko'a selzu'e
la tricfort zgike festi
la tricfort zgike festi cu mu djedi .i la indias rokci festa noi se zvati so'i tcadu pe la bois poi se tcadu la Idaho ca lo jai lerci be li margu
lo temci linji be la COVID-19 pandemiku
lo temci linji be la .COVID-19. cu lisri loi cartu poi se cmima lo kronologi je panzi be la .SARS-CoV-2 .i lo virnu poi rinka lo koronavirnu 疾ra be li 2019 (COVID-19) gi'e fuzme lo pandemiku be la .COVID-19.
rafael.orozco.maestre
la'o zoi Rafael Orozco Maestre gy goi ko'a sagypre. klesi:prenu klesi:zgike finti
la cyberxolkonpu
la cyberxolkonpula .i simsa le lu loi xasycimdytcini .i lo cacra be li vo cu kelci cu selkei lo nanca be li cy. bei lo nanca be li cy. lu re drani jitro zentru .i lo merko pensi tanke poi se sidju ke'a lo la vazygu't. cu sralja la kolombias. .i la gypsy. goi ko'a cu selzu'e lo banzu be li vo kei lo nunjamna kei kei lo nunjamna lo se mrilu be le cipra ba za zo'u se benji la'o gy Cable News Network gy
.santyfei. celgunta ckule
nu gunta
.i ko'a celgunta fo re da noi se ponse lo patfu .i penmi lo vrici jbama lo ckule .e na'ebo ri .i kajde lo va xabju
Bessarabia
Gagauzca : Besarabiya ; Rumence : Basarabia ; Rusça : Бессарабия, Bessarabiya ; Türkçe : Besarabya ; Ukraynaca : Бесса , ра́ая басарія ) _ _ _ _ _ Doğu Avrupa'dadoğuda Dinyester nehri ve batıda Prut nehri ile çevrilidir. Besarabya'nın yaklaşık üçte ikisi, güney kıyı bölgesini kapsayan Ukrayna Budjak bölgesi ve kuzeyde küçük bir alanı kaplayan Ukrayna Chernivtsi Oblastı'nın bir kısmı ile günümüz Moldova'sında yer almaktadır.
Southern Bessarabia returned to Moldavia[edit]
At the end of the Crimean War, in 1856, by the Treaty of Paris, Southern Bessarabia (organised as the Cahul and Ismail counties, with the Bolgrad county split from the latter in 1864) was returned to Moldavia, causing the Russian Empire to lose access to the Danube river.
In 1859, Moldavia and Wallachia united to form the Romanian United Principalities (Romania), which included the southern part of Bessarabia.
Geography
People have inhabited the territory of Bessarabia for thousands of years. Cucuteni–Trypillia culture flourished between the 6th and 3rd millennium BC.
1917'de, Rus Devrimi'nin ardından, bölge kendisini önerilen bir federatif Rus devletinin özerk bir cumhuriyeti olan Moldavya Demokratik Cumhuriyeti olarak oluşturdu. 1917'nin sonlarında ve 1918'in başlarındaki Bolşevik ajitasyon, görünüşte bölgeyi pasifize etmek için Rumen Ordusunun müdahalesiyle sonuçlandı. Kısa bir süre sonra, parlamenter meclis bağımsızlığını ve ardından Romanya Krallığı ile birlik ilan etti. Bununla birlikte, bu eylemlerin yasallığı, en belirgin şekilde bölgeyi Romanya tarafından işgal edilen bir bölge olarak gören Sovyetler Birliği tarafından tartışıldı.
Annexation by the Russian Empire[edit]
Main article: Bessarabia in the Russian Empire The Moldavian (later Romanian)–Russian boundary between 1856/1857 and 1878 By the Treaty of Bucharest of May 28, 1812—concluding the Russo-Turkish War, 1806-1812—the Ottoman Empire ceded the land between the Pruth and the Dniester, including both Moldavian and Turkish territories, to the Russian Empire. That entire region was then called Bessarabia.
Early 20th century
After the 1905 Russian Revolution, a Romanian nationalist movement started to develop in Bessarabia. In the chaos brought by the Russian revolution of October 1917, a National Council (Sfatul Țării) was established in Bessarabia, with 120 members elected from Bessarabia by some political and professional organizations and 10 elected from Transnistria (the left bank of Dniester where Moldovans and Romanians accounted for less than a third and the majority of the population was Ukrainian. See Demographics of Transdniestria).
Rise of independent Moldova[edit]
With the weakening of the Soviet Union, in February 1988, the first non-sanctioned demonstrations were held in Chișinău. At first pro-Perestroika, they soon turned anti-government and demanded official status for the Romanian (Moldavian) language instead of the Russian language. On August 31, 1989, following a 600,000-strong demonstration in Chișinău four days earlier, Romanian (Moldavian) became the official language of the Moldavian Soviet Socialist Republic. However, this was not implemented for many years. In 1990, the first free elections were held for Parliament, with the opposition Popular Front winning them. A government led by Mircea Druc, one of the leaders of the Popular Front, was formed. The Moldavian SSR became SSR Moldova, and later the Republic of Moldova. The Republic of Moldova became independent on August 31, 1991; it took over unchanged the boundaries of the Moldavian SSR.
Economy[edit]
According to Alla Skvortsova, the Romanian government, either directly or through the banking system, encouraged the development of industry in the areas of prewar Romania, while hindering the process in new territories. As a consequence, even Bessarabian entrepreneurs preferred to invest their capital in those areas instead of using it within the region. Local industry faced fierce competition from larger Romanian companies, which had access to preferential rail tariffs, limited credit to local entrepreneurs, and flooded the local market with cheaper industrial goods produced in Romania or imported from abroad. Nevertheless, some new small-scale industrial enterprises were established in the 1920s, using primarily local raw materials and producing for the local market. The total engine power rose from 7.8 thousand hp in 1925 to 12.2 thousand in 1929. Although the number of industrial enterprises more than doubled after 1918, small semi-handicraft production prevailed, seldomly using hired labor: in 1930 there were an average of only 2.4 employees per enterprise. During the 22 years of Romanian rule, only one large enterprise was built in Bessarabia: the Bălți sugar plant.
Population[edit]
According to Ion Nistor, the population of Bessarabia in 1856 was composed of 736,000 Romanians (74%), 119,000 Ukrainians (12%), 79,000 Jews (8%), 47,000 Bulgarians and Gagauz (5%), 24,000 Germans (2.4%), 11,000 Romani (1.1%), 6,000 Russians (0.6%), adding to a total of 990,274 inhabitants. Historian Constantin Ungureanu provides significantly different figures for the same year: 676,100 Romanians (68.2%), 126,000 Ukrainians (12.7%), 78,800 Jews (7.9%), 48,200 Bulgarians and Gaguz (4.9%), 24,200 (2.4%) Germans and 20,000 Russians (2%) for a total of 991,900.