cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
parikuTIN
ni'o de'i le cinfyma'i be le 1942moi la dionisios. pulidos. ninzga le kevna be le vo'a zmufoi .i de'i le bavla'i kanbyma'i .e le jaurbeima'i le terdi cu desku gi'e cmoni .i de'i le 20moi be le jaurbeima'i be le 1943moi dypy. noi pu'o sombo cu tirna le simlu be lo ka lidysna .iku'i le tsani cu klina .i le kevna cu binxo le fenra noi mitre li 30 .i ba le djedi le konju cu banro le mitre be li 30 bei le nilga'u .i le rumyma'a cu daspo re cmatca po'u la san.xuan.parangarikutiron. e la parikuTIN.
la parikuTIN. cu co'u litrokfle ca le 1952moi gi'e noroi di'a co'e .i calenu co'u litrokfle kei le cmana cu mitre li 424 leka galtu
klesi:mexygu'e klesi:pojma'a
mumyma'i 29moi
ni'o 29 la mumast. cu 29moi djedi fi'o masti la mumast. noi ke'a cu mumoi masti .i 28 la mumast. cu purlamdei .ije 30 la mumast. cu bavlamdei
fasnu
ni'o di'e cu liste lo fasnu de'i 29 la mumast. .i
jbena
ni'o di'e cu liste lo jbena de'i 29 la mumast. .i
mrobi'o
ni'o di'e cu liste lo mrobi'o de'i 29 la mumast. .i
benesuel
la benesuel. goi ko'a zi'e no'u lu ''benesuel. zei bolivar. zei gubyseltru li'u no'u la'o sy República Bolivariana de Venezuela'' sy cu ketco gugde be'a la razgu'e du'a la kolombias. vu'a la gudjanas ne'u la karib. zei xamsi .iva'i zvati le bemro xaskoi be la ketytu'a
cnisa
lo cnisa cu ratni
lojbanistan
ni'o la .lojbanistan. cu xanri gugde fi lo se bangu be la lojban .i so'i stuzi pu se xanri ca le purci dekna'a
tirxu
lo tirxu be la'o ly. Panthera tigris .ly. cu mabru la'o ly. Felidae .ly. .i lo tirxu cu re'ucti kalte gi'e brarai je tsarai lo zasti ke mlatu jutsi
ni'o lo makcu nakni cu ki'ogra li 200-320 gi'e clani mitre li 2.6-3.3 .i lo makcu fetsi cu ki'ogra li 120-180 gi'e mitre li 2.3-2.75 .i lo cabna zasti vipfrejutsi cu se cmarai lo tirxu be la .sumatras. gi'e se brarai lo tirxu be la .siberias.
ni'o so'e tirxu cu xabju lo ricfoi .a lo sasfoi vu'o noi bu'u ke'a ge lo skapi ve mipri cu prane mapti gi frili fa lo nu kalte lo zmadu be fi lo ka sutra .i lo tirxu cu vlipa limna gi'e so'i roi jinru lo lalxu .a lo rirxe .i lo tirxu cu nonkansa lo nu kalte
ni'o lo remna po'o cu kalte lo tirxu .i so'a xadni pagbu cu se pilno lo tcaci ke jungo micyske lo mutce vrici noi mu'a cortu bandu gi'a cinse trina .i lo nu flapro kalte gi'e vanbi daspo cu jdikyri'a lo tirxu lo ka te kancu .i pu za lo ctona'a za'u 100,000 tirxu cu zasti .i nau ku me'i 2,500 makcu je ferti tirxu cu go'i
kauntyr. straik
la'o gy. Counter Strike .gy. merko ke samseltcana je nunce'a samselkei
gletu
ca lonu gletu kei lo nakni cu setca lo pinji be vo'a lo vibna be lo fetsi gi'e rapli catke py. .ibabo py. pambe lo nakni sovda le vibna ca lonu le nakni cu tamglefri .i naku ro fetsi roroi tamglefri ca lonu se gletu
pijyske
.i le pijyske cu saske le marde .e le logji .e le termu'eske .e le djuno facki .e le larcu pluka .i le pijyske cu troci le nu danfu le du'u xu kau le cevni cu zasti kei .i le jicmu tadji fe le nu danfu le preti be le pijyske kei fa le nu pilno le logji le cipra be le darlu krinu .i na tugni fo le jimte be le tadji be le pijyske .i na tugni fo le tcila be le tadji be le pijyske .i na tugni fi le du'u ma kau pijyske
1957moi
jbena
ni'o di'e cu liste lo jbena de'i 1957moi .i
mrobi'o
ni'o di'e cu liste lo mrobi'o de'i 1957moi .i
klesi:nanca
jungo ke prenu gubyseltru
ni'o la jugygu'e（jugbau: 中国）. goi jy. zi'e no'u lu jungo ke prenu gubyseltru li'u cu barda gugde file stuna bele zdotu'a .i jy. pamoi le'i ro gugde leni se xabju kei
ni'o lo jungo cu so'umoi le'i tcaklu leka tolci'o .ije lo jungo cu te so'umei le'i kulnu poi sepli finti lo selci'a .i la jungug. cu krasi vo drata vajni bo se finti po'u lo pelji .e lo makfartci .e lo pojypu'o .e lo te prina
vonma'i 28moi
ni'o 28 la vomast. cu 28moi djedi fi'o masti la vomast. noi ke'a cu vomoi masti .i 27 la vomast. cu purlamdei .ije 29 la vomast. cu bavlamdei
fasnu
ni'o di'e cu liste lo fasnu de'i 28 la vomast. .i
jbena
ni'o di'e cu liste lo jbena de'i 28 la vomast. .i
rokci pelji jinci
ni'o la rokci pelji jinci goi ko'a cu xance javni se kelci lo re mei .i cafne fa lo nu lo verba cu kelci ko'a .i cafne fa lo nu ko'a se pilno fi lo nu cunso cuxna
vonma'i 28moi
mrobi'o
ni'o di'e cu liste lo mrobi'o de'i 28 la vomast. .i
rokci pelji jinci
kelci
ni'o le re kelci cu kancu fi li ci li pa .i ca lo nu le kelci cu cusku zo ci kei le kelci cu gasnu lo nu lo degji be vo'a cu morna lo rocki .a lo pelji .a lo jinci .i lo ro tolselpe'a degji cu morna lo rokci .i lo ro selpe'a degji cu morna lo pelji .i lo re selpe'a je sepsi'u degji cu morna lo jinci
ni'o ci da cu javni le ka jinga kei
tabrelkijno
lo tabno je remei kijno xumlse cu tabrelkijno
zdotu'a
lo zdotu'a goi zy. cu barda tumla .i zy cu pamoi le'i tumla leka barda .i zy. cu lamji lo xamsi .e lo rontu'a .e lo frikytu'a
tinci
lo tinci cu ratni
ni'o lo tinci goi ko'a cu ratni li 50 li 118pi710 fi'o sinxa la'o xy. Sn xy. gi'e rijgrusi je ploka'e jbijinme
terkunra
ni'o ko'a cu ralju kunra la kaseterait.
konsepSION
ni'o la .konsepSION. no'u la'o sy. Concepción .goi ko'a cu tcadu fi la tciles .i 216061 remna ko'a xabju ca lo 2002moi
xunre
ni'o lo ka xunre cu se skari gi'e traji lo xelboxna lo mleca lo ka'e selviska be lo remna kanla .i lo xunre cu navytre li ji'i 630 bi'i ji'i 760 lo xelboxna
bauske
ni'o le banske goi ko'a cu saske lo bangu noi rarbau ja runbau .i ko'a cu vasru lo gerna noi banturske ku'o .e lo bausmuske .e lo bauvabyske
ni'o jicmu cuntu
.i lo bauske ku skicu je ciksi lo jinzi be lo remna bangu .i jicmu preti fa lu ma kampu lo bangu li'u .e lu bai ma lo bangu cu ficybi'o li'u
ludvix.fan.beitoven
thumb|ludvig.fan.beitoven la'o zoi. Ludwig van Beethoven .zoi goi ko'a dotco zgifi'i .e pipno selzgica'a .i le go'i jbena fo la bon. po le dotygu'e gi'e ca'o loi nu makcu cu se zdani la vin. pe la .sungu'e.
bangrklingo
.i lo bangrklingo no'u la klingon. rutni bangu .i se finti la'ogy. Marc Okrand gy. noi bauskepre ku'o mu'i tu'a le ranmi pe la star.trek. .i datni tu'i la'ogy. www.kli.org gy.
xesygu'e
la xesygu'e goi ko'a zi'e no'u lu xelso gubyseltru li'u no'u la'o xesybau. Ελλάδα .xesybau. cu snanu ropno gugde .ipe'u ko'a krasu le cabna stici kulnu
ni'o la .atenas ko'a trutca gi'e rajtca
klesi:gugde klesi:rontu'a
tcati
loi tcati go'i ko'a cu selpinxe gi'e se jukpa fi lo nu mixre lo glare djacu .e lo pezli be lo tcati spati no'u la'o ly. Camellia sinensis .ly .i loi djacu ku po'o zmadu ko'a lo ni pinxe ce'u
klesi:selpinxe klesi:gismu
frikytu'a
300px|right|frikytu'a ni'o lo frikytu'a goi fy. cu braplu .i fy. cu lamji lo xamsi .e lo zdotu'a .iji'a fy. jibni lo rontu'a ve'i lo ki'otre be li 14
ketytu'a
thumb|200px|tumxra be la ketytu'a thumb|200px|ketytu'a la ketytu'a to bau le sanbau cu cusku la'o zoi Sudamérica zoi .a la'o zoi Suramérica zoi .i bau le potybau cu cusku la'o zoi América do Sul zoi .i bau le fasybau cu cusku la'o zoi Amérique du Sud zoi toi cu pagbu braplu je snanu pagbu be le bemjoitco
bemtu'a
ni'o lo bemtu'a goi ko'a cu braplu fi'o nenri lo pe lo terdi ku berti xadba fi'o sojnenri lo pe lo terdi ku stici xadba ne'u lo me la .artik. zei braxamsi vu'a le .atlantik. braxamsi du'a le pasifik. braxamsi vu'a be'a le karibes. zei xamsi .e lo tcotu'a .i ko'a cu barda merli fi'o kurfa mitre li 24ki'o48ki'o boi to kurfa minli li 9ki'o45ki'o toi .i de'i lo mlajukma'i pi'e 2002moi cu selpajni le du'u bemtu'a prenu klani li 514ki'oki'o .i ko'a cu traji lo ka barda lo cimoi ro lo braplu gi'e traji lo ka prenu klani lo vomoi ro lo braplu
karibes. zei xamsi
la '''karibes. zei xamsi' goi ko'a zi'e no'u la'o sy Mar Caribe'' sy cu xamsi vi le atlantik. zei braxamsi
pavrelma'i 26moi
ni'o 26 la gaimast. cu 26moi djedi fi'o masti la gaimast. noi ke'a cu gaimoi masti .i 25 la gaimast. cu purlamdei .ije 27 la gaimast. cu bavlamdei
jbena
ni'o di'e cu liste lo jbena de'i 26 la gaimast. .i
rontu'a
lo rontu'a goi ry. cu barda tumla .i ry. cu lamji lo xamsi .e lo zdotu'a .iji'a lo rontu'a cu ki'otre be li 14 jibni lo frikytu'a thumb|250px|right|Europa linguistic thumb|250px|Europa regional culture thumb|250px|Europa history; [[1000.]]
kubas
ni'o la kubas. no'u la'o sy República de Cuba sy zi'e goi ko'a cu daplu gugde fi la kubas. zei daplu .e la sizyplu .e le drata plugri vi la karib. zei xamsi
ni'o la abanas. trutcadu je raltcadu la kubas .i la santiagos. me le remoi barda tcadu .i la kubas se xabju ji'e papa ki'oki'o prenu gi'e traji le nilxa'u fo le'i karib. zei daplu gugde
dikca mi'irlarcu
ni'o mupli le ka cmalu dikca clupa ku fa la'e zoi gy integrated circuit gy noi ke'a seltcana lo so'i flecu jitro minji .i mupli le ka barda dikca clupa kei fa lo dikca matra .e lo dikca fatri ciste .i
ni'o facki le dikca de'i li ji'i paxanono .i ku'i le nu so'u le selpilno cu te djuno kei cu se purci le nanca po'u li ji'i pabinono .i ri se balvi le nu facki le dikca matra kei .e le nu finti le dikca notci benji minji kei .e le nu finti le cradi .i
king.kong
la'o gy. King Kong .gy. noi se fanva fi la lojban fu lu la kong noi nolraitru li'u cu cmene le'i merko ke cfika skina be lo banli smani noi xabju lo selcri je tcesau gugde ku'o ku ku goi fo'u
cibma'i 25moi
ni'o 25 la cimast. cu 25moi djedi fi'o masti la cimast. noi ke'a cu cimoi masti .i 24 la cimast. cu purlamdei .ije 26 la cimast. cu bavlamdei
simon.bolivar
220px|thumb|simon.bolivar [[kadnygu'e]] ni'o la .simon.bolivar. goi ko'a zi'e no'u la'o sy Simón José Antonio de la Santísima Trinidad Bolívar y Palacios sy pu .benesuel. zei bilni je plajva prenu .i ko'a joi la xoses.des.san.martin noi gento pu me lo traji vajni prenu pe le nu bemjoitco gu'ecfa .i ko'a vajni sidju fi lenu cfagau be la .bolivias. joi la .kolombias. joi la .ekuador. joi la .panamas. joi la .perus. joi la .benesuel. i ko'a pu se cmene la zifygau le turni bende pe la mEridas. vi la .benesuel. i le cmene ca so'eroi cmene be ko'a
cibma'i 25moi
fasnu
ni'o di'e cu liste lo fasnu de'i 25 la cimast. .i
jbena
ni'o di'e cu liste lo jbena de'i 25 la cimast. .i
mrobi'o
ni'o di'e cu liste lo mrobi'o de'i 25 la cimast. .i
vonma'i 13moi
ni'o 13 la vomast. cu 13moi djedi fi'o masti la vomast. noi ke'a cu vomoi masti .i 12 la vomast. cu purlamdei .ije 14 la vomast. cu bavlamdei
fasnu
ni'o di'e cu liste lo fasnu de'i 13 la vomast. .i
jbena
ni'o di'e cu liste lo jbena de'i 13 la vomast. .i
mrobi'o
ni'o di'e cu liste lo mrobi'o de'i 13 la vomast. .i
sutra binxo
ni'o lo sutra binxo cu traji binxo fi'o fasnu lo cafne sutra .i lo binxo cu jikca ja catni ganzu binxo
guatemal
ni'o la guatemal. to bau le sanbau cu cusku zoi sy Guatemala sy toi cu gugde ne'udu'a la mexygu'e be'adu'a la pasifik. zei braxamsi ne'uvu'a la belis. .e le karib. zei xamsi be'avu'a la onduras. .e la salbador .i la guatemal. ka'irje'a gi'e se trutca la guatemal. poi tcadu .i gy. vasru loi vrici mivytcanyci'e
ni'o vlakra
.i zo guatemal. se krasi lo aftoxtono bangu gi'e smuni srana lo tricu to zoi ny. cuahuitl .ny. pe lo bangrnaua toi .iku'i le satci smuni na se birti .i sruma le du'u fanva zoi my. k'iche' .my. lo bangrnaua lo bangrmaia zoi ny. cuauhtemallam .ny. to lu so'e tricu li'u toi .iku'iji'a sruma le du'u zoi ny. quauhtitlan .ny. to lu jbini loi tricu li'u toi cu krasi
fancu
ni'o ci'e lo cmaci zo'u fa ro fy cu fancu jo cu poi'i fa ro cmima be le se fancu fe su'e su'o pa cmima be le te fancu cu ckini fi fy
ni'o mu'a fancu fa fe lo'i kacna'u fi lo'i kacna'u
ni'o zo ma'o zo'u ckini fi fy fa ro xy fe
ni'o fanva fe zo fancu fu la'o .glibau. function .glibau. .i je fanva fe zo ma'o fu la'o .glibau. function application .glibau.
fancu mekfancu
ni'o zo fa'ai zo'u ru'a fancu fa fy fe abu fi by vau je fancu fa gy fe by fi cy .i fancu fa li gy fa'ai fy fe abu fi cy .i je ro cmima be abu be'o goi xy zo'u
iosef.ben.matitia'uv
ni'o ni'o no mo'o la iosef poi bersa la matitia'uv ku'o zi'e no'u va'i la'o zoi Iosef ben Matitiahu יוסף בן מתתיהו zoi goi ko'a pu xebro je circre .i je ko'a ca lo nu binxo lo latmo je'acmi cu selme'e zoi ly Titus Flavius Josephus ly no'u va'i lu titus flA,ui,us IOsepus li'u .i je ko'a jbena fi li ji'i no no ci ze gi'e mrobi'o de'i li ji'i no pa no no .i je lo jdaca'i .e lo nolraitru cu dzena ko'a .i je ko'a zgana lo nu daspo la iyrucaloi,im de'i li no no ze no .i je loi selfi'i be ko'a cu ca vajni lo nu jimpe fi lo brojda be ca'o lo pa moi ctona'a
ekuador
ni'o la ekuador. no'u la'o sy República de Ecuador sy zi'e goi ko'a cu ketytu'a gugde ne'u la kolombias. be'a la perus. du'a la pasifik. zei braxamsi .i ta'o .ebu gugde fi le galypagos. zei daplu
iosef.ben.matitia'uv
ni'o ni'o pa mo'o selfri
ni'o ko'a cu damba loi latmo va'o lo nunjamna be loi xebro bei loi latmo bei de'i li no no xa xa bi'o no no ze ci .i ca bo ko'a xebro ke jamna catni bu'u la galil .i je ku'i ko'a va'o da poi nadyseljmi ku'o gau vo'a cu binxo lo pinfu be lo latmo jenmi bo pagbu poi gunta la galil de'i li no no xa ze .i je ko'a cu jungau loi latmo fo lo ca'o nunprojamna .i loi latmo sonci cu se jatna la uespasianus .e la titus poi bersa .u bu .i je .u bu .e ty ba za latmo nolraitru .i ko'a de'i li no no xa so cu se zifcru .i je ko'a du'o vo'a de'i li no no ze no cu jansu loi latmo lo nu sisti lo nu sruri seirgau la .iyrucaloi,im
ekuador
ni'o la kitos. trutcadu la ekuador. .iku'i la guadjakil. raltcadu
iosef.ben.matitia'uv
ni'o ni'o pa mo'o selfri
ni'o ko'a de'i li no no ze pa se pa'u lo bende pe la titus cu klama la romas .i je ko'a binxo lo latmo je'acmi .i se ki'u bo ko'a cu selme'e ji'a lu titus flA,ui,us IOsepus li'u .i ji'a lo nu ko'a xabju lo pu zdani be la .uespasianus cu selcru .i je ko'a se dunda lo tumla be la .iudai,as be'o .e so'o velne'u jdini .i ko'a ca lo nu zvati la romas cu finti ro da poi nau slabu
ni'o ni'o re mo'o selfi'i
i lo du'u la'e lu selsku fi loi xelso la .aides li'u se finti ko'a kei pu se jinvi .i je ku'i nau la poi cesyvu'e .ipOliutos pe la romas jai se jinvi
klesi:bropre klesi:citri
sumji
ni'o lo sumji goi ko'a cu jicmu lo sapme'ocmaci .i ne'i lo traji be la ka sampu morna be'o ko'a cu cmaci jmina le namcu le namcu le pamei namcu
ni'o le nu so'o lo'i namcu cu simxu lo sumji cu pruce fo lo rapli sumji .i lo'i cimni be le ka klani cu simxu sumji .i lo rapli sumji be li pa cu jicmu lo kancu pruce
gumykai
ni'o ji'a lo nu sumji cu gumytolbi'o to ka'e sumji lo dujaza'u ci namcu sepi'o ro nu cnici toi .i li vei .abu su'i by ve'o su'i cy du li .abu su'i vei by su'i cy ve'o
dubykai
ni'o ji'a lo nu sumji cu na binxo ca lo nu sumji be fi li no .i li .abu
pragas
la pragas no'u la'o bangrtceska praha bangrtceska goi ko'a cu raltca lo tcesk.zei gubyseltru
iran
ni'o la .iran. goi ko'a zi'e no'u va'i la poi muslo gubyseltru ku'o .iran. se stuzi lo stici pagbu be lo xazdo bratu'a .i zoi fy. جمهوری اسلامی ايران fy. no'u va'i zoi fy. djomxUri,ie eslAmi,ie irAn .fy. cmene ko'a bau lo banrfarsi poi gugbau ko'a i ko'a se berti se korbi fi la .xaiastAn. .e la .azrbaidjAn. .e la tiurkmenistAn .e la poi lalxu ku'o kaspis .i ko'a se stuna se korbi fi la kisygu'e e la .afyganisTAN. .i ko'a se stici se korbi fi la turk .e la raksygu'e .i ko'a se snanu se korbi fi la .fars. poi zbani .i la .te'erAn. ralju je trugunma tcadu
pavma'i 21moi
ni'o 21 la pamast. cu 21moi djedi fi'o masti la pamast. noi ke'a cu pamoi masti .i 20 la pamast. cu purlamdei .ije 22 la pamast. cu bavlamdei
fasnu
ni'o di'e cu liste lo fasnu de'i 21 la pamast. .i
jbena
ni'o di'e cu liste lo jbena de'i 21 la pamast. .i
mrobi'o
ni'o di'e cu liste lo mrobi'o de'i 21 la pamast. .i
slovEni,as
ni'o la .slovEni,as. goi ko'a zi'e no'u la .slovEni,as.zei gubyseltru zi'e no'u la'o bangrslovenia Republika Slovenija bangrslovenia zi'e no'u la'o .ipas. /reˈpublika sloˈveːnija/ .ipas. cu midju ropno gugde vi lai .alps. e le mijytu'a xamsi .i ko'a cu lamji du'a la .italias. be'adu'a le .adriatik.zei xamsi ne'uvu'a la kroasias ne'uvu'a la .madjiar. ne'u la .osteraix.
xavma'i 1moi
ni'o 1 la xamast. cu 1moi djedi fi'o la xamast. noi ke'a cu xamoi masti .i 31 la mumast. cu purlamdei .ije 2 la xamast. cu bavlamdei
slovEni,as
ni'o la .slovEni,as. se trutca la lxublxanas gi'e se nilsefta 20ki'o 273 pitki'otre gi'e se xabju lo 2ki'oki'o prenu .i ji'i pi4 le trutra pe la .slovEnias. cu galtu le xamsi .i piso'a lo prenu pe la .slovEni,as. cu se bangu le bangrslovenia poi catni bangu .iji'a catni bangu fa le bangritaliano .e le bangrmadjiaro
xavma'i 1moi
fasnu
ni'o di'e cu liste lo fasnu de'i 1 la xamast. .i
jbena
ni'o di'e cu liste lo jbena de'i 1 la xamast. .i
mrobi'o
ni'o di'e cu liste lo mrobi'o de'i 1 la xamast. .i
zinki
lo zinki goi ko'a cu ratni li 30 li 65.409
ralju ckaji
lo zinki cu mlifra blablabi jinme gi'e frati file cimvacri gi'e selfagri lo vacri fi'o skari lo camri'o gi'e curmi selyli'a le kijyjolzi'i gapci .i ko'a cu frati fi le slami .e le jilka .e le drata naljinme
terpilno
ni'o ko'a cu selpilno filenu ko'a cu bandu befilenu kijyfra be'o calku lo gasta
ni'o ko'a cu selpilno filenu ko'a cu bandu befilenu kijyfra be'o setybi'o bo calku lo gasta
ni'o ko'a cu selpilno filedu'u le lastu .a le nikle rijno .a le prina jinme .a le vrici jinme terjo'e mixre cu jimxre ko'a
ni'o ko'a cu ralju jinme nenri lo merko fepni ba le 1982moi
ni'o ko'a cu selpilno filenu litki jinme tamsu'a fi'o ralju nenri le karce zbasu gundi
pixra liste loi gismu-v
V
<br style="clear: both;" />
xavma'i 29moi
ni'o 29 la xamast. cu 29moi djedi fi'o masti la xamast. noi ke'a cu xamoi masti .i 28 la xamast. cu purlamdei .ije 30 la xamast. cu bavlamdei
fasnu
ni'o di'e cu liste lo fasnu de'i 29 la xamast. .i
mrobi'o
ni'o di'e cu liste lo mrobi'o de'i 29 la xamast. .i
pavma'i 20moi
ni'o 20 la pamast. cu 20moi djedi fi'o masti la pamast. noi ke'a cu pamoi masti .i 19 la pamast. cu purlamdei .ije 21 la pamast. cu bavlamdei
fasnu
ni'o di'e cu liste lo fasnu de'i 20 la pamast. .i
jbena
ni'o di'e cu liste lo jbena de'i 20 la pamast. .i
mrobi'o
ni'o di'e cu liste lo mrobi'o de'i 20 la pamast. .i
sofygu'e
ni'o la sofygu'e goi ko'a zi'e no'u lu ''soviet. zei cemtrusi'o bo gubyseltru gunma li'u no'u la'o ry Союз Советских Социалистических Республик'' ry pu cemtruje'a gumgu'e gi'e zasti vi le rontu'a joi zdotu'a de'i le 1922moi ku bi'o le 1991moi
blabi
ni'o lo ka blabi goi ko'a cu se skari to sa'e ko'a cu vasru ro lo viska xelboxna skari toi .i ko'a cu mutce carmi gi'e tolselskari .i lo za'i blabi gusni simlu kei cu selzbasu fi lo pu'u mixre to pu'e jmina mixre toi drani carmi lo xunre .e lo crino .e lo blanu ku'i le du'u lo jmina mixre pruce jalge cu vajni frica lo xekri dacti seldirce gusni
cinta
ni'o pu'e cintylarcu lo blabi cu selzbasu lo pu'u minra lo vanbi gusni fa lo blabi cinta .i le nu lo blabi cu mixre lo xekri cu cupra lo grusi .i le nu lo larcu tadni cu pilno lo blabi cu krinu steci nabmi .ije su'o pa lo ctuca dikni fasnu cu selsteci lo nu larcu pilno lo blabi
kesyske
thumb ni'o lo kesyske ca zgana je tadni lo plini .e lo tarci .e lo barda tarci bo girzu .e lo drata dacti fi'o facki lo kensa .i my cu me le tcesau saske pe ro le remna .i my clani purci le temci be le vreji citri le cabna
baupla fuzykamni
la baupla fuzykamni goi byfy cu kamni lo nu platu fi la .lojban. .i byfy fuzme lo nu banro lo selci'a co skicu be le lojbo te karbi kei .e lo nu cikre fi lo nu baupli mu'u lo ka na nabmi .i byfy co'a kamni ca lo 2002moi .i la .camgusmis. ca jatna byfy
kesyske
tcesau kesyske
ni'o le clira mu'eske cu selgasnu le darno vecnu je bloti gidva noi ke'a lacri le nu le solri cu gidva be ke'a ti'u le nicte kei .e le tercange noi ke'a djuno le flecu be fa le rirxe fi le bancu korbi ku .e le crepu .e le nu ke'a nenri punji le tsiju le dertu sefta ri'a le murse solri tsani bo pixra .i ji'a le tcesau natmi cu zbasu la stonxeng. .e le mikce saske xislu pe le krasi merko prenu ri'a na djuno lakne ritli krinu
1958moi
fasnu
ni'o di'e cu liste lo fasnu de'i 1958moi .i
jbena
ni'o di'e cu liste lo jbena de'i 1958moi .i
mrobi'o
ni'o di'e cu liste lo mrobi'o de'i 1958moi .i
1973moi
fasnu
ni'o di'e cu liste lo fasnu de'i 1973moi .i
jbena
ni'o di'e cu liste lo jbena de'i 1973moi .i
mrobi'o
ni'o di'e cu liste lo mrobi'o de'i 1973moi .i
alxebra
ni'o lo alxebra goi ko'a saske lo stura je ckini je klani cmaci .i lo sampu alxebra cu di'i te ke galtu ckule .i ko'a srana lo si'o lo namcu cu pilji ja dilcu ja se vimcu ja jmina kei .e lo si'o fa'ispu lo jmina je pilji je se vimcu jenai dilcu ke stona'u je cnena'u
klesi:cmaci
jacke'o
lo si'o jacke'o cu treci'e gradu fi lo nilgla .i ca'edai lo djacu cu cibytcinyrunme lo jacke'o be li no .i ca'edai lo djacu cu cibytcinyfebvi lo jacke'o be li panono .i
kelvo
cmaci
thumb|200px|pixra be la .[[euklides. noi pu xelso cmacypre ku'o fi'e la rafael vi la .atenas. zei ckule]]
ni'o loi cmaci goi ko'a cu saske le ka klani pe loi namcu ku .e le ka stura .e le ka canlu .e le ka binxo .i lo cmaci prenu .e lo pijyske prenu cu so'i mei jinvi fi le selkuspe be lo cmaci .e le vlavelcki be lo cmaci
ni'o gu lo cmacypre goi ko'e cu sisku lo morna .e lo ka namcu vu'o pe lo ko'e se tadni gi ri me lo namcu .a lo canlu .a lo rarske .a lo skami .a lo sucta sidbo .i ko'e finti lo cnino da'i zei jufra gi'e fakci lo jetnu sepi'o lonu lojycpa .i la'a le traji vajni terpli pe ko'a du le termu'eske goi ko'i noi pilno ko'a lonu tadni lo te munje
cibma'i 9moi
ni'o 9 la cimast. cu 9moi djedi fi'o masti la cimast. noi ke'a cu cimoi masti .i 8 la cimast. cu purlamdei .ije 10 la cimast. cu bavlamdei
berlin
la'o zoi. Berlin .zoi goi ko'a raltca la dotygu'e .i ko'a se xabju ji'i ci ki'o vonono ki'o prenu .i la .berlin. cu vipsi be la dotygu'e be'o gugde
cibma'i 9moi
fasnu
ni'o di'e cu liste lo fasnu de'i 9 la cimast. .i
berlin
thumb|250px|
cibma'i 9moi
jbena
ni'o di'e cu liste lo jbena de'i 9 la cimast. .i
cmaci
ni'o zo'e casnu lodu'u gonai lo cmaci datni goi ko'i cu je'a zasti ri'a le rarsi'o pe le ko'i logji gi ko'i rutni gi'e drata be lo zasti .i la benxamin. piers. fi'o te tavla ko'a cu cusku lu le saske noi lojycpa lo se nitcu jetnu li'u .ijeku'i la albert. ainctain. cusku lu  ganai lo cmaci cu ckini lo zasti gi na se birti .ije ganai se birti gi na ckini lo zasti  li'u
1984moi
fasnu
ni'o di'e cu liste lo fasnu de'i 1984moi .i
cmaci
ni'o sepi'o lonu sucta .e lonu logji pensi kei ko'a se krasi lonu kancu .e lonu kanji .e lonu merli .e le ciste tadni be le tarmi .e le nunmu'u vu'o pe lo zasti dacti .i lo sizyju'o .e lonu pilno vu'o pe le sampu cmaci puca roroi me lo vajni be lo prenu je girzu nunji'e .i lo sampu cmaci sidbo pu se krasi vi le tcepru misrygu'e je raksygu'e je xingu'e je jugygu'e je xesygu'e je muslo kulnu .i lo pluja cmaci seltcidu cu pamoi se krasi je se finti lo xelso cmacypre rai lai jicmu pe la .euklides.
1984moi
jbena
ni'o di'e cu liste lo jbena de'i 1984moi .i
cibma'i 9moi
mrobi'o
ni'o di'e cu liste lo mrobi'o de'i 9 la cimast. .i
cmaci
vlakra
ni'o zo cmaci se krasi lo lojbo krasi bangu valsi po'u la'o jy cuciue — 數學 (数学) [shù xué] jy bau le jugbau ku .e la'o gy matamatiks — mathematics gy bau le glibau ku .e la'o xy ganit — गणित [gaṇita] xy bau le xinbau ku .e la'o sy matematik — matemáticas sy bau le sanbau ku .e la'o ry matimatik — математика [matematika] ry bau le rukybau .i ri se krasi bau le xesybau la'o xy μάθημα (máthēma) xy noi se smuni lonu tadni .a lonu cilre .a lo saske
1984moi
mrobi'o
ni'o di'e cu liste lo mrobi'o de'i 1984moi .i
ketlete
ni'o lo se ketlete be da cu du li mo'e lo se ki'ogra be da pi'i mo'e lo kurtenfa be lo se mitre be da bei lo ni clani .i zo ketlete cu sinma la .adolf.ketlet. noi finti lo si'o ketlete ca lo 1830moi bi'i lo 1850moi .i lo se ketlete cu se pilno fi lo nu gumdatni klepu'i loi remna lo nilplana klesi
cmaci
citri
thumb|250px|.[[madjas. zei nacle'u]]
ni'o le citri be lo cmaci cu ka'e te jimpe fe lo porsi be loi nu sucta .i la'a le pamoi sucta noi ji'a lo danlu cu ponse cu namcu .iva'i du'u fi da fa re plise fe re najnimre cu ckini .i
ni'o fi'o jmina lonu kancu lo dacti to mu'a plise ja najnimre toi kei lo tcepru prenu cu kancu lo sucta ni namcu to mu'a djedi ja nanca toi .i lo jicmu nu kanji kei pu zasti bazi la'e di'u
ni'o lo balvi citri ve pruce pe lo cmaci nu farvi kei pu nitcu lo kancu ciste to mu'a lo skori jgena noi lai .inkas. pilno ke'a lonu vreji lo namcu toi .i lo kancu cilste zupu so'imei je mutce drata .i le pamoi selci'a nacle'u pu se finti lo tcepru misro
ni'o lo tcepru traji te pilno pe lo cmaci du lonu vecnu .e lonu tumla nu merli .e lo cintypejgau je jivbu vreji .e lonu vreji lo temsi'o .e noda poi mutce zmadu certu pu ji'i le ni'u3000moi noi ca lo tcepru rakso .e lo misro cu pilno lo zmadu certu cmaci .iku'i lo drani nu tadni be lo cmaci pu cfari zu'e lo tcepru xelso ca le ni'u 600moi ku bi'o le ni'u 300moi
ni'o ba la'e di'u lo cmaci cu mutce farvi .ije lonu mutce se pilno sizyki'i be fa lo cmaci bei lo saske kei pu fasnu .i lo cmaci nu fakci kei pu fasnu ca le mulno citri .e dazi
ciska ciste je bangu
thumb|left|le [[ci'i zei sinxa cu se ciska fi lo drata lerfu]]
ni'o piso'a lo cmaci ciska ciste poi se pilno cazi cu pu se finti ba le 16moi ctona'a .i pu la'e di'u lo cmaci pu se cusku ci'e lo valsi .i lo nu go'i cu pu nandu se gunka gi'e zunti lo cmaci nu fakci .i ca le 18moi na'acto la .euler. pu finti so'i lo ciska ciste noi se pilno cazi .i lo cabna ciska ciste cu gasnu le du'u lo cmaci cu mutce zmadu frili pi'o lo certu .ijeku'i lo to'e certu cu lifri loza'i nandu .i so'u sinxa cu se smuni so'a datni
le cmaci bangu cu la'a nandu lo to'e certu .i lo valsi befa mu'i zo .a .e zo .o cu se smuni lo satci zmadu be lo rarbau valsi .i le cmaci bangu cu runbau .i ji'a so'i valsi cu steci se smuni lo na'e rarbau smuni .iku'i lo mukti be lo steci smuni cu zasti .i ko'e te cmene le ti ka satci lu ka lojdra li'u
.i lo cmaci cipra cu ra'u ckini lo ka lojdra .i lo cmacypre cu djica ledu'u le ri cmacrteorema cu se lojycpa fi lo .aksioma .i la'edi'u co'e mu'i loza'i rivbi lo jitfa se djuno to so'e mupli be ri cu zasti ca le cmaci citri toi .i loni lojdra noi se la'erji'i cu pu vrici .i lo tcepru xelso pu la'erji'i lo clani nuncasnu .iku'i ca la .aisak.niuton. le cmaci tadji pu mleca fi lo ka lojdra .i lo se srera be la .niuton. pu mukti lenu lo ka lojdra cu pu se xrupli ca le 19xyxy ctona'a .i loi cmacypre cazi casnu lo skami se sidju cipra .i ki'u ledu'u lonu lo clani nu kanji cu cipra birti cu nandu keikei ri cu la'acu'i na banzu lojdra
ni'o loi .aksioma cu so'aroi terji'i lo sapselja'a jetnu .iku'i le di'u sidbo cu te nabmi .i ci'e lo lojdra lo .aksioma cu porsi be lo sinxa noi se smuni ci'e lo ri te lojycpa pe le aksioma ciste .i le selpla be la .xilbert. zu'edji lonu gasnu loza'i lo cmaci cu se jicmu lo jdari ke .aksioma jicmu .iku'isai cu'u le kamnarmu'o cmacrteorema pe la .godel. piro .aksioma ciste cu se cmima lo jufra poi na kakne jdice lo ka jetnu pe ke'a .iseni'ibo le nu mulno .aksioma binxo pe lei cmaci cu na cumki .iku'i loi cmaci cu so'aroi se xanri ci'e lo klesi termonsi'o .iva'i da'i piro cmaci jufra cu se cuskyka'e bau le klesi termonsi'o
saske cmaci
right|thumb|la .[[karl.fridrix.gaus. noi se cmene lu le nobli cerda pe lo cmaci li'u cupu tavla fi lo cmaci secu'u lu noltrini'u saske li'u]]
relma'i 27moi
ni'o 27 la remast. cu 27moi djedi fi'o masti la remast. noi ke'a cu remoi masti .i 26 la remast. cu purlamdei .ije 28 la remast. cu bavlamdei
cmaci
saske cmaci
ni'o la .karl.fridrix.gaus. tavla fi lo cmaci secu'u lu noltrini'u saske li'u .i zo saske bau la lojban cu se smuni loi fatci .i ci'e le purci smuni lo cmaci cu je'a saske .i le si'o rarna saske cu balci le di'e smuni .i ganai lo saske cu saske lo rarna po'o gi lo cmaci cu na saske
relma'i 27moi
fasnu
ni'o di'e cu liste lo fasnu de'i 27 la remast. .i
cmaci
saske cmaci
ni'o so'i pijyskepre cu jinvi ledu'u lo cmaci cu na jifcipra selka'e .iseki'u bo na saske du'o le smuni pe la karl.poper .iku'isai de'i le 193xymoi ku so'i cipyple pe la kurt.gydel pu cipra ledu'u lo cmaci na ka'e se smuni lo logji .iseki'ubo la karl.poper pu lojycpa ledu'u so'a lo cmaci jufra cu simsa lo rarna jufra loka lifri bo nibli
relma'i 27moi
jbena
ni'o di'e cu liste lo jbena de'i 27 la remast. .i
cmaci
klani
ni'o lo cmaci pu cfari ca lo namcu .i loi kacna'u pu pamoi .i loi mulna'u .e loi se kanji befi ri pu remoi .i lo traji pluja ke namcu selkai cu se saske lo nacycmaci .i ri cu se krasi lo banli cmacrteorema no'umu'a le fermat.zei romoi cmacrteorema .i le nacycmaci cu ji'a se krasi re mutce vajni nabmi poi na se dansu zi'e po'u le remei nalfendi kacna'u selti'i .e le .goldbatc.zei selti'i
relma'i 27moi
mrobi'o
ni'o di'e cu liste lo mrobi'o de'i 27 la remast. .i
cmaci
klani
ni'o lonu farvi pe le nacycmaci pu nibli ledu'u loi mulna'u cu cmima loi dilcyna'u .iji'a ri cmima loi pavycimdyna'u .iji'a ri cmima loi relcimdyna'u .i ri go'i loi voncimdyna'u .i ri go'i loi bivycimdyna'u .i lo nu tadni pe loi kacna'u cu nibli loi zmacimnyna'u .i me lo drata namcu ku fa loi memna'u .e loi .alef.zei namcu
namcu
.i vrici ke namcu klesi fa
vonma'i 29moi
ni'o 29 la vomast. cu 29moi djedi fi'o masti la vomast. noi ke'a cu vomoi masti .i 28 la vomast. cu purlamdei .ije 30 la vomast. cu bavlamdei
fasnu
ni'o di'e cu liste lo fasnu de'i 29 la vomast. .i
jbena
ni'o di'e cu liste lo jbena de'i 29 la vomast. .i
mrobi'o
ni'o di'e cu liste lo mrobi'o de'i 29 la vomast. .i
citri
ni'o le citri cu gunma ro le purci vreji datni .i lo citri cu vasru lo vreji be le du'u remna je lanzu je jikca .i lo citri djuno cu so'i roi cusku le du'u djuno lo purci fasnu .e lo citri pensi stati
ni'o puze'u lo citri cu klesi lo remna tadni ku'i le du'u ne'i lo cabna cedra cilre bo cecmu lo citri cu so'e roi klesi lo remna jikske
klutiksi'o pe le sezga'o
.i le klutiksi'o pe le sezga'o cu troci le nu le kulnu cu zenba le tugni be benficysi'a .i so'o le makcu sezga'o cu cmima le klutiksi'o pe le sezga'o .i ji'a so'o le rirni be le sezga'o cu cmima le klutiksi'o .i ku'i so'o le rirni be le sezga'o cu fapro le sidbo be fi le klutiksi'o
.i le skama terdi seltcana cu krinu le nu so'o le sezga'o poi na kakne le ka cusku kei le bartu be le skama terdi seltcana ku'o cu kakne le ka cusku .i so'o le sezga'o poi na kakne le tavla ku'o cu kakne le nu xamgu ciska kei .i la'o gy. Jasmine O'Neill gy. sezga'o gi'e na kakne le tavla gi'e kakne le ciska
.i le si'o le ka sezga'o cu na nabmi cu jicmu le klutiksi'o pe le sezga'o
velmicfapsi'o
.i le velmicfapsi'o cu jicmu sidbo fi le klutiksi'o .i le velmicfapsi'o cu xusra le du'u le ka sezga'o kei cu jicmu le sevzi kei .e le du'u na kakne le nu le ka sezga'o kei cu sepli le sevzi .i le velmicfapsi'o cu xusra le du'u le ve mikce be fi le sezga'o cu daspo le sevzi gi'e cu zbasu le drata sevzi
.i le du'u le velmicfapsi'o cu xusra le du'u le ka sezga'o kei cu na sepli le sevzi kei kei cu krinu le nu la'o gy. Jim Sinclair gy. .e la'o gy. Michelle Dawson gy. .e so'o le sezga'o cu djica le nu cusku le sezga'o kei kei .e le nu na djica le nu cusku le prenu noi kansa le ka sezga'o .i jinvi le du'u lu prenu cu kansa le ka sezga'o kei li'u cu stidi le nu kakne le nu le ka sezga'o kei cu sepli le prenu
marde fapro be fi le ka mikce be le ka sezga'o
.i so'o le prenu cu jinvi le nu le te troci be fe le nu sidju le sezga'o kei cu snuti rinka lo tolprali be le sezga'o .i le marde fapro cu se mukti go'i .i vi la'o gy. Supreme Court of Canada gy. la micel. dauson. cu marde fapro la'o gy. Applied Behavioral Analysis gy.
fapro be le vimcu be le ka sezga'o
.i so'o le prenu cu djica le nu le ka sezga'o cu mulno vimcu .i le nu le klutiksi'o pe le sezga'o cu jinvi le ka sezga'o cu rarna se cenba kei cu mukti le nu fapro le vimcu be le ka sezga'o
.i so'o le te klutiksi'o be le sezga'o cu fapro le nu cipra fi le tarbi fe le ka sezga'o .i ca le nu li reci pi'e re pi'e renonomu cu detri kei la'o gy. Dr. Joseph Buxbaum gy. smadi le du'u ba le pano nanca ku le cipra be le ka sezga'o kei bei le tarbi cu zasti .i la'o gy. Autism Genocide Clock gy. kancu le temci be le cabna bei le nu ba le pano nanca ku la buxbaum. cu smadi
.i le prenu cu casnu le marde be fi le vimcu be le ka sezga'o .i la'o gy. Would You Have Allowed Bill Gates to have been Born? gy. stidi le nu la bil.geits sezga'o kei .e le nu le vimcu be le sezga'o cu pu fanta le nu la bil.gates. cu jbena
se nitcu be le makcu sezga'o
.i so'o le te klutiksi'o be le sezga'o cu jinvi lo nu lo sezga'o sidju ganzu girzu cu sidju lo verba sezga'o .a lo rirni be le sezga'o gi'e no'e sidju le makcu sezga'o
.i so'o le prenu jinvi le nu le ve skicu be fe le ka sezga'o kei cu skicu le verba sezga'o .enai le makcu sezga'o .i jinvi le nu nandu fa le nu le makcu sezga'o cu mikce tcita se skicu fo le ka sezga'o .i so'o le makcu sezga'o cu sevzi tcita skicu vo'a fo le ka sezga'o .i ku'i so'o le sezga'o cu djica le mikce tcita se skicu be fo le ka sezga'o kei le nu le kulnu cu sidju vo'a
ubuntus
la .ubuntus. goi ko'a sazyci'e gi'e cmima la'i .linuks. goi ko'e .i ko'a traji lo ka misno .e lo ka se pilno kei fo ko'e .i ko'a se finti de'i la 2004nan
klutiksi'o pe le sezga'o
fapro be le sidbo be le ka sezga'o kei be'o poi jinvi le bebna
.i la'o gy. Dr. Boyd Haley gy. poi vi la'o gy. University of Kentucky gy. ku xumske tadni ku'o cu skicu le ka sezga'o kei fo lu fengu verba te bilma li'u .i le nu li pante le sinma be le sezga'o lu'i zbasu kei cu se mukti go'i
.i le se danfu pagbu dasri cu pilno le te ganzu be fo le ka sezga'o kei .i so'o le sezga'o cu fapro le danfu pagbu dasri .i la .autistics.org. cu ciska le sinxa be le se fanva be fo le glico bangu fi le lojban. fu lu ge mi prenu gi mi na danfu pagbu dasri
jitfa sidbo be le ka sezga'o
.i so'o le te klutiksi'o be le sezga'o cu jinvi le du'u le sidbo poi le prenu poi cusku le du'u ke'a certu ku'o cu xusra ku'o cu jitfa .i xusra le du'u zemu fi'upanonosi'e le sezga'o cu no'e mencre .i ku'i so'o le te klutiksi'o be le sezga'o cu jinvi le nu so'o le sezga'o cu na jarco le mencre .i xusra le du'u roda na xajmi le sezga'o .i ku'i so'o le klutiksi'o be le sezga'o cu jinvi le sezga'o cu frica zo'e le ka xajmi jarco
fapro
.i so'o le rirni be le verba sezga'o cu fapro le klutiksi'o pe le sezga'o .i le go'i cu jinvi le te zukte be fa le klutiksi'o pe le sezga'o na sidju le se rirni be le go'i
.i so'o le fapro be le klutiksi'o be le sezga'o cu xusra le nu ge le cmalu se kakne sezga'o cu na kakne le nu cusku kei gi ku'i le te klutiksi'o be le sezga'o cu xamgu ciska .i le go'i cu jinvi le du'u go'i krinu le nu fa le sezga'o poi na cusku ku'o fe le frica be le nitcu be le te klutiksi'o be le sezga'o cu djica gi'e nitcu .i la'o gy. Bobby Newman gy. xusra le prenu poi na kakne le nu ke'a kurji ke'a kei ku'o cu na djica le nu le kakne le nu cusku kei cu xusra le nitcu be le prenu poi na kakne le nu ke'a kurji ke'a
.i la'o gy. The website, Autism: A Debiliating Disease, Not a Culture gy. cu xusra le du'u le du'u le te zukte poi ge jimpe le sezga'o gi stika le kulnu ku'o cu na banzu kei cu se krinu le du'u le nu stika le klunu kei .e le ka jimpe le sezga'o kei cu na gasnu le nu fanmo le nu le sezga'o cu sevzi se xrani kei kei .e le nu ctuca le sezga'o le ka cusku .i le go'i cu xusra le du'u ge le prenu poi tadni le ka sezga'o kei cu certu gi le sezga'o cu na certu
.i so'o le fapro be le klutiksi'o be le sezga'o cu jinvi la micel.dauson. vajni xlura la'o gy. Auton v. British Columbia gy. le nu le kadno je sezga'o verba cu na se mikce le ka sezga'o kei la'o gy. Applied Behavioral Analysis gy. .i le go'i cu jinvi le du'u la abubyab. cu snada je saske cipra kei .e le du'u la abubyab. cu traji le ka lakne fa makcu snada kei le ka zmadu .i so'o le fapro cu terpa le nu le klutiksi'o pe le sezga'o cu cumki fanta le nu verba sezga'o cu se mikce .i la'o gy. Kit Weintraub gy. spuda le se xusra be la micel.dauson. be'a poi la .abubyab. rinka le ka xrani kei ku'o le du'u le verba sezga'o cu se xrani le nu fanta le nitcu je vajni se mikce .i la .uientraub. na djica le nu lo sidbo cu jinga fi lo se nitcu be le verba sezga'o
.i la .ueintraub. cusku le se fanva be fi la lojban. bei fo le glico bangu fu lu mi terpa le klutiksi'o li'u .e lu nu frica kei cu na zdile li'u .i la .uientraub. cusku le du'u le nu djica cu vimcu le ka bersa be la .ueintraub. cu cizra kei kei cu se mukti le nu le ka bersa cu cizra kei cu fanta le nu pendo ri .i la .ueintraub. na djica le nu ca la xalo,uin ku ge le drata verba cu dasni le taxfu poi simsa le prenu pe la'o gy. Lord of the Rings gy. le ka catlu kei gi ku'i le bersa be la .ueintraub. cu dasni le taxfu poi simsa la'o gy. Mickey Mouse gy. le ka catlu
te spuda be le ka fapro
.i le klutiksi'o pe le sezga'o cu spuda le fapro
mongolo
ni'o la mongolo goi ko'a zi'e no'u la'o bangrmongolo Монгол улс bangrmongolo cu midju xazdo gugde gi'e lamji ne'u la rukygu'e be'a la jugygu'e .i ku'i ge du'u ko'a cu na lamji la .kasaksTAN. kei gi ko'a ra sepli 38 ki'otre vi le ko'a stici gugykoi
pavma'i 22moi
ni'o 22 la pamast. cu 22moi djedi fi'o masti la pamast. noi ke'a cu pamoi masti .i 21 la pamast. cu purlamdei .ije 23 la pamast. cu bavlamdei
mongolo
ni'o la mongolo cu se trutca la .ulyn.bator. poi ji'a du le barda traji tcadu gi'e se xabju pi38 lo prenu .i
badenvirtemberg
thumb|250px|badenvirtemberg & [[dotygu'e]] la'o zoi. Baden-Württemberg .zoi vipsi be la dotygu'e be'o gugde fi le nanstici dotygu'e fi'o lamji la'o zoi. Helvetia .zoi .e le fasygu'e .e la bairyn.e la'o zoi. Baden-Württemberg .zoi .e la sarland.
pavma'i 22moi
fasnu
ni'o di'e cu liste lo fasnu de'i 22 la pamast. .i
xeldraci
thumb|200px|la .[[con.pen. cu xeldraci]]
pavma'i 22moi
jbena
ni'o di'e cu liste lo jbena de'i 22 la pamast. .i
xeldraci
ni'o lo xeldraci goi ko'a du lo prenu poi xe draci fa lo skina .a lo tivni .a lo se cradi .i le tcepru xelso valsi be ko'a cudu zoi xy ὑποκριτής xy noi se smuni da poi selxarkei
pavma'i 22moi
mrobi'o
ni'o di'e cu liste lo mrobi'o de'i 22 la pamast. .i
nikolaus. kopernikus.
thumb|pixra la'o zoi Nicolaus Copernicus zoi thumb|220px|pixra lonu la'o zoi Nicolaus Copernicus zoi cu catlu lo tsani
la'o zoi Nicolaus Copernicus zoi goi ko'a noi ke'a jbena fi li zi'e noi ke'a mrobi'o de'i li  cu kesyske gunka .i ko'a facki lodu'u la terdi cu muvdu fo lo velplini be la solri .i ko'a ze'u na'e gubgau le selfa'i be ko'a ki'u losu'u ko'a terpa lonu ko'a selckasu .i puzi lonu ko'a mrobi'o kei ko'a gubgau la'o zoi De revolutionibus orbium coelestium zoi poi ke'a cukta le selfa’i be ko’a
prenu pe la polskas
albert. ainctain
.i la'o dy. Albert Einstein .dy. goi ko'a jbena fi li pavo pi'e ci pi'e pabizeso .i so'i le prenu cu jinvi le du'u ko'a traji lo ka vajni kei lo ka zmadu lo paso moi na'acto saske prenu .i ko'a finti le si'o saskrxotnositelnosti .i ko'a se cnemu fi la'e di'u la'o dy. 1921 Nobelpriset i fysik dy.
.i ba le nu ca le nu detri fa li 1919 kei ku snada cipra le nu lo dizlo bapli pe le solri cu muvdu lo gusni kei kei ko'a terdi misno .i ca le nu ko'a dzena kei ko'a traji lo ka misno kei lo ka zmadu lo saske pe lo citri
.i le cmene be ko'a cu kulnu se smuni lo mencre
citno
.i ko'a jbena fi li 14 pi'e 3 pi'e 1879 fo la'o dy. Ulm, Württemberg, Deutsches Kaiserreich dy. .i la'o gy. Hermann Einstein gy. patfu ko'a .i la'o gy. Pauline Koch gy. mamta ko'a .i vi la'o gy. Stuttgart-Bad Cannstatt gy. la paulin. speni la xerman. .i le lanzu be ko'a cu xebro .i ko'a zvati le xrisrkatolika ckule .i ko'a tadni le nu zgiterca'a le jgita .i ko'a na nelci le tadni be tu'a lo jgita .i ku'i baku ko'a gleki le zgike be le nu la'o dy. Wolfgang Amadeus Mozart dy. zgiterca'a le jgita
lanzu
ni'o lo lanzu cu gunma lo jmivykansi'u gi'e na'o jalge lo nu speni gi'a panzi .i bu'u lo ropno .e lo merko lo nu lo lanzu cu gunma lo rirni joi lo se rirni be ri verba cu cafne
albert. ainctain
citno
.i ba le nu le nanca be li mu cu temci le te jbena be fa ko'a kei le patfu be ko'a cu jarco le makfartci ko'a .i ko'a djuno le du'u da bapli le nu le jesni cu muvdu .i baku ko'a cusku le nu go'i se manci ko'a .i ko'a jarco le nu mutce xamgu le ka kakne le cmaci kei .i ku'i ko'a masno cilre .i so'o le prenu cu jinvi le du'u ko'a sezga'o kei .a le du'u ko'a kaknrdislexo
lanzu
valkra
ni'o zo lanzu cu lojbo gismu gi'e se krasi lo valsi pe lo cnita gredile .i lo plana se ciska lerfu cu poi'i lo ka ke'a pagbu ce'u cu kampu zo lanzu jo'u lo krasi valsi
albert. ainctain
citno
.i ca le detri be li 1889 ku le mikce tadni poi zoi gy. Max Talmud gy. cmene ku'o cu jarco ko'a le se ciska be le pijyske se tcidu .e le saske se tcidu .i la'o dy. Kritik der reinen Vernunft dy. poi la'o dy. Immanuel Kant dy. ciska ku'o me pa le pijyske se tcidu poi la maks.talmud. jarco ko'a .i re le bruna be le rirni be ko'a cu xlura ko'a le nu lo za'i mencre cu cinri ko'a kei le nu vo'a stidi le cukta be lo cmaci .e lo saske .e lo pijyske ko'a
lanzu
lo vajyki'i be lo lanzu
ni'o lo lanzu cu poi'i so'i jikcyra'a .e so'i jmivyra'a cu vajyki'i ke'a
albert. ainctain
citno
.i ko'a zvati la'o gy. Luitpoid Gymnasium gy. .i ba le nu le nanca be li pare cu temci le te jbena be fa ko'a kei ko'a cilre lo cmaci
.i ca le se detri be li 6 pi'e 1 pi'e 1903 ko'a speni la'o sy. Mileva Marić sy.
klesi:dotco prenu klesi:termu'eskepre
ransu cedra
ni'o lo ransu cedra cu cedra lo nu lo prenu cu zbasu lo ransu tutci .i lo ransu cu mixre lo tunka .e lo tinci .i lo mudri .e lo rokci .e lo drata dacti ku'i lo ransu cu zmadu lo drata dacti lo ka xamgu be fi lo zu'o katna kei .e lo selfrili be lo binxo tarmi .i ro lo kulnu cu panra fi lo ka lo temci be lo krasi cedra bei lo mulno cedra .i lo ransu cedra cu temci lo ni'ureki'omoi nanca lo ni'ubinonomoi nanca tu'i lo stici ropno tumla .i lo nu cy tu'i lo midju stuna kei cu purci nanca li ki'o
cidro
ni'o lo cidro goi ko'a to fanva fi lo la'orbau fu ly. hydrogenium ly. fi'o xelso selkrasi lo djacu no'u la'o xy. hydro xy. .e lo zbasu no'u la'o xy. genes xy. toi cu girzu ratni li pa fi'o sinxa la'o xy. H xy.
ransu cedra
ni'o lo gasnu purci rutni facki cu xusra lo du'u lo prenu cu binxo lo zmadu ganzu ti'u lo ransu cedra .i ki'u lo zu'o zbasu lo jinme tutci cu nandu gi'e nitcu lo steci stati .i lo prenu poi ke'a ponse lo cnino stati cu vajni .i purci lo ransu cedra noi lo rokci cedra fa lo nu prenu cu lakne zmadu dunli .i lo cnino jinme tutci pu se vecnu tu'i lo ragve darno
ni'o lo nu lo zu'o pilno lo tirse tutci cu preja cu balvi lo nu lo ransu cedra cu fanmo kei .e lo nu lo tirse cedra cu krasi
cidro
ralju steci
ni'o lo cidro cu traji le kamlinto .e le kamkampu fo le ratni .i xukmi jmina lo cidro ratni cu frati so'e lo ratni .i lo cidro ratni tarti cu filrai lo ka kakne lonu jimpe ke'a kei kei fo ro lo ratni
terpli
ni'o lepu'u pruce le bralai relmeidro cu sarcu le ctile je xukmi gundi .i lo litke cidro cu selpli fi lenu tcelenku skezumfa'i mu'a lo dikca tolpro saske .i lo timske tceli'o dakli cu tisna lo cidro .i pilno ko'a lonu gapci rivbi befelo dakli be'o ckaji bo cipra
citri
thumb|240x240px|Teko ea ponahalo ea Hydrogen ni'o lo cidro pu pamoi teryru'e befo lenu mixre le jinme .e le tsaslami kei be'o je selski gau la'o zoi. T. Von Hohenheim zoi. no'u la'o zoi Paracelsus zoi to mivde'i lo 1493moi bi'o 1541moi toi noiku'i ke'a cu nalsanji ledu'u le fagyka'e noi ke'a cu teryru'e le frati cu sepli selratni. de'i lo 1671moi la'o gy Robert Boyle gy cu rapli facki le frati .i de'i lo 1766moi la'o gy Henry Cavendish gy goi ko'e cu sajbi'o leza'i lo cidro gapci cu sepli marji klesi gi'e facki ledu'u lo jelca cu pruce lo gacydro lo djacu .i le go'i cu facki lo cidro ca leza'i tocmai lo margu .e lo slami .iku'i ko'e cu toldra sruma ledu'u lo cidro selkra cu lo margu .enai lo slami .i de'i lo 1783moi la'o fy Antoine Lavoisier fy cu cmedu'a lo cidro balenu rixire cu rapli pruce lo cidro folo me la'o gy. Hendry Cavendish gy. tadji
terkunra
ca cmalu jdima traji pruce bo tadji lonu cidro kunra fa lo cidro selvi'u be fi lo cidro je tabno xukmi .i lo gapci ke cidro je tabno xukmi goi ko'a cu selru'e fi lo cidro .e lo remei kijno tabno loza'i mixre lo ko'a .e lo glare je gapci djacu
ritygu'e
ni'o la ritygu'e goi ko'a zi'e no'u lu ''banli ritygu'e joi berti zei .airland. gunma nolseltru li'u no'u la'o gy United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland'' gy cu selvasru le ritplu fi'o vasru le rontu'a .i so'e le gugde .e so'e le remna cu selvasru le ralju daplu .i la ritygu'e korbi cu lamji la'o gy Republic of Ireland gy noi cpana le daplu po'u la airlynd. .ije ry selsruri le berti xamsi ku ce le glico ke jarki xamsi ku ce le seltik. zei xamsi ku ce le .airland. zei xamsi ku ce le .atlantik. zei xamsi .i
Nagardjunas
ni'o la'o zoi. naː'gaːrʤunə .zoi no'u la'o zoi. Nāgārjuna .zoi goi ko'a pijyskepre gi'e se gugde la .barat. gi'e jmive de'i li ji'i re no no .i ko'a platu la mijlu'a noi klesi lo me la balxelkla bu'ojda ku'o gi'e traji lo ka xlura kei fo lo'i budjo pijyskepre poi na du la'o zoi. Shākyamuni .zoi
ritygu'e
ni'o la london ko'a trutca gi'e raltca
canti
lo canti be lo danlu cu tolzba lo cidja be dy. lo pagbu poi dy. ka'e zbasu vo'a ke'a
ni'o lo canti be lo mabru cu se pagbu .i lo danlu be lo drata cu se canti lo se pagbu be lo drata .i lo cipni canti cu se pagbu lo srocanti .e lo zalcanti
ni'o lo livga fa'u lo pankreati cu sidju lo canti ta'i lo nu cigla lo rasydilxu'i fa'u lo zmase
ronru'u
lo ronru'u (en: euro) cu te rupnu vi le ropno gunma
ritygu'e
ni'oni'o brito citri
.i de'i li 1 pi'e 5 pi'e 1707 .i lo ritygu'e cu veljmina felo sunko'o nolraitru lo glico nolraitru .ijebabo de'i lo 1800moi lo ritygu'e cu veljmina felo sicko'o nolraitru .ijebabo de'i lo 1920moi lo snanu sicko'o cu binxo sepli lo ritygu'e
gugde
thumb|right|400px|cartu lo [[terdi gugde.]] ni'o va'o lo tutske zo gugde valsi lo tumla canlu .i ka'e se smuni lo terfendi ja tutra pe lo zifyje'a .a lo mau cmalu ja narcabna jecta .i lo pu zifyje'a ka'e smuni mu'u la gligu'e .e la kotygu'e vu'o noi pagbu la bri'ito gi'e na zifyje'a .i la berti erlando ku fa'u la .uelcu ta'e te jinvi lo du'u gugypau fa'u nolgugypau .ije go'i lo du'u sei simxu se'u gugde kei va'o lo nu casnu lo pagygu'e be la .unke .i lo pu zifyje'a pe mu'u la pienmote to ca pagbu la .italias. toi ta'enai te jinvi lo du'u gugde
cibma'i 10moi
ni'o 10 la cimast. cu 10moi djedi fi'o masti la cimast. noi ke'a cu cimoi masti .i 9 la cimast. cu purlamdei .ije 11 la cimast. cu bavlamdei
dotybau
frameless|upright=2|right frameless|upright=1.25|right ni'o lo dotybau goi ko'a no'u la'o dy. Deutsch dy. bangu jutsi lo stici girzu lo dotco lo xinjoiro'o bangu .i ko'a to ko'a simsa be lo glico ja fraso bangu toi noi selrirni bangu 120ki'oki'o lo prenu ne cibi lo gugde cu selgugde bangu lo dotygu'e .e la .osteraix. .e la .elvet.
cibma'i 10moi
fasnu
ni'o di'e cu liste lo fasnu de'i 10 la cimast. .i
dotybau
ni'o lo dotybau cu pamoi ciska terfanva je velfanva .i ji'a ko'a cmima le'i ci traji kampu cilre bangu .e le'i pano traji kampu tavla bangu du'o la'o gy. Guinness Book of Records gy.
1983moi
fasnu
ni'o di'e cu liste lo fasnu de'i 1983moi .i
dotybau
tutske fatri
ni'o le nu ko'a ralju veltavla cu se stuzi lo dotygu'e .e la .Osteraix. .e la lIxtynctain .e la lEtsyburg .e pixaze la .elvet .e pixaze le snanu me la teirol. vipsi jecta bo me la .italian me'u .e la stici vipsi jecta me la beldjem me'u .e su'o le korbi cmalu bo tcadu snanu bo me la .iulan. vipsi jecta no'u la'o dy. Nordschleswig dy. pe la danmark.
cibma'i 10moi
mrobi'o
ni'o di'e cu liste lo mrobi'o de'i 10 la cimast. .i
dotybau
citri
ni'o le dotybau citri cu selcfari le nu galtu dotybau voksa binxo ca le nu kulnu muvdu cedra kei ja'e lo nu lo snanu dotybau frica cu sepli lo kampu stici dotybau frica
1983moi
jbena
ni'o di'e cu liste lo jbena de'i 1983moi .i
mrobi'o
ni'o di'e cu liste lo mrobi'o de'i 1983moi .i