cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Marga Ingeborg Thome
Störf og verkefni
Marga var stundakennari í hjúkrunarfræði við Háskóla Íslands frá 1974-75 og árið 1977 varð hún fyrst til að gegna stöðu lektors í hjúkrunarfæði við skólann. Árið 1980 varð hún dósent og hún var prófessor frá 2006 til 2012. Hún var meðal þeirra sem komu að uppbyggingu hjúkrunarfræðináms við Háskóla Íslands á fyrsta áratug námsins og kenndi í grunn- og framhaldsnámi í hjúkrunar- og ljósmóðurfræði. Hún tók þátt í alþjóðasamstarfi háskóla og rannsóknastofnana í Þýskalandi og Austurríki og var virkur meðlimur í alþjóðlegum fræðasamtökum sem hafa það að markmiði að skapa þekkingu um geðheilsu á barneignaskeiði og á fyrstu æviárum barns (Marcé Society og Society of Reproductive annd Infant Psychology). Marga var fyrsti formaður stjórnar Rannsóknarstofnunnar í hjúkrunarfræði frá 1997-2000 og fyrsti deildarforseti hjúkrunarfræðideildar frá 2000-2003. Hún starfaði sem hjúkrunarfræðingur og ljósmóðir á heilbrigðisstofnunum í Þýskaland, Sviss og á Íslandi áður en hún tók við lektorsstöðu við Háskóla Íslands. Þá var hún um áratuga skeið fulltrúi menntamálaráðuneytis í hjúkrunarráði, sem starfar á vegum heilbrigðisráðuneytis. Hjúkrunarfélag Íslands tilnefndi hana sem fulltrúi sín í Workgroup of European Nurse Researchers (WERN) frá 2000-2007. Marga hefur setið í fjölda doktorsnefnda og leiðbeint MA-nemum.
Ætt
Ætt getur átt við:
Meiji-tímabilið
Meiji-tímabilið var tímabil umbyltingar í japönsku þjóðlífi. Japanskeisari tók völdin í sínar hendur. Mutsuhito, síðar Meiji keisari, keisari hinnar upplýstu stjórnar, ríkti frá 1867 til 1912. Tímabilið hófst á Meiji-byltingunni (明治維新, Meiji-ishin) sem átti sér stað á árunum 1866-1869, þ.e. meðan andspyrna Sjogúnstjórnarinnar og íhaldsmanna var brotin á bak aftur. Byltingin var hvati að iðnvæðingu Japans.
Són
Af Són eru komin út sextán hefti (2019).
Biblían
Bækur Biblíunnar
Biblíunni er skipt í margar bækur. Nokkuð er deilt um hverjar eiga að tilheyra henni, t.d. voru Apókrýfar bækur Gamla testamentisins ekki í íslensku Biblíunni frá 1866 til 1981, en voru aftur teknar upp í Biblíuna 2007. Eftirfarandi skipting er sú sem Hið íslenska Biblíufélag notar í útgáfu sinni á Biblíunni 2007:
Setning (stærðfræði)
Frægar setningar
Ósannaðar:
Menntaskólinn við Sund
Félagslíf
MS hefur unnið bæði Morfís (1989 og 2010) og Gettu betur (1990).
2. apríl
2. apríl er 92. dagur ársins (93. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 273 dagar eru eftir af árinu.
Brynstirtla
Í Afríku er svokölluð höfða-brynstirtla notaðuð til manneldis, bæði reykt, þurrkaðuð og til annarar vinnslu. Í Evrópu hefur brynstirtla aðallega verið veidd til bræðslu. Brynstirla hefur fundist í íslenskri lögsögu en aldrei hrogn hennar, svo þar hafa verið um flækingsfiska að ræða.
Jonah Hill
thumb|Hill, [[2012]] Jonah Hill Feldstein (fæddur 1983), þekktur sem Jonah Hill, er bandarískur leikari og gamanleikari.
Smástirni
Smástirni eru tiltölulega lítil berg- og málmkennd reikistirni í sólkerfinu, sem hafa ekki halastjörnuvirkni, ganga á sporbaugi um sólina á sama stað og Júpíter eða innar og eru of smá til að geta talist til reikistjarna. Þvermál smástirna er innan við 1000 km. Flest smástirna sólkerfisins finnast í smástirnabeltinu á milli brauta Mars og Júpíters. Dvergreikistjarnan Seres er langstærsta smástirnið en massi hennar er þriðjungur af heildarmassa allra smástirna í smástirnabeltinu.
Lögun smástirna
Álitið er að flest smástirni séu óregluleg að lögun, en ekki hnattlaga eins og reikistjörnur og tungl.
Germönsk tungumál
Hugtakið Germanía er talið kynnt í latínu af Júlíusi Caesar og að hann hafi tekið það úr gallísku þar sem það merkti nábúar. Germönsku tungumálin eru venjulega rakin til hirðingja sem höfðust við milli Svartahafs og Kaspíahafs en réðust inn til Evrópu og tóku u.þ.b. svæðið sem varð seinna „Þýskaland“ af keltneskumælandi fólki.
Maóríska
Sérhljóð
Eins og í öðrum pólýnesískum málum er lítill munur á tvíhljóðum og sérhljóðarunum. Þegar sérhljóð eru í sama atkvæði eru næstum því allar samsetningar sérhljóða leyfilegar. Allar mögulegar samsetningar stuttra sérhljóða koma fyrir og eru aðgreinanlegar.
Í eftirfarandi töflu má sjá sérhljóðahjóðönin fimm og þeirra hljóðbrigði eftir því sem við á.
Málfræði
Persónuhausar (e. personal bases), eins og mannanöfn, geta tekið persónugreininn a á eftir ki, t.d. ki a Hohepa „til Jósefs“.
Agnir
Sagnagnir tákna horf, tíð eða hátt sagna sem þær eru notaðar með. Sem dæmi má nefna ka (byrjunarhorf), i (fortíðarhorf), kua (lokið horf) og kia (viljahorf). Í maórísku er ekki greint skýrt á milli horfa, tíða og hátta eins og í indóevrópskum málum. Staðaragnir eiga við stað eða tíma, svo sem ki „til, að“, kei „við, hjá“, i „í fortíðinni“ og hei „í framtíðinni“. Eignaragnir skiptast í a og o eftir því hvernig sambandinu milli aðila er háð: ngā tamariki a te matua „börn foreldrisins“ á móti te matua o ngā tamariki „foreldri barnanna“.
Ötzi
Ötzi er talinn hafa verið 1,65 metri á hæð, um 50 kg og um 45 ára þegar hann lést.
Listi yfir enskar mállýskur
Þessi listi yfir enskar mállýskur gefur yfirlit yfir helstu mállýskur þeirrar ensku tungu. Mállýskur eru tilbrigði eins máls þar sem munur getur verið á framburði, orðaforða og málfræði. Enskum mállýskum hefur verið skipt upp í þrjá aðalflokka: þeim sem eru talaðar á Bretlandseyjum, þeim sem eru talaðar í Norður-Ameríku og þeim sem eru talaðar í Eyjaálfu.
Réttarbót
Oft voru réttarbætur settar að ósk Alþingis, til þess að leysa úr málum eða aðstæðum sem Jónsbók hafði ekki nógu skýr ákvæði um.
Stjórnarskrá
thumbnail|hægri|Stjórnarskrá Bandaríkjanna er líklega þekktasta dæmi um stjórnarskrá. Stjórnarskrá er heiti yfir allar þær reglur sem ráða stjórnskipun ríkis. Stjórnarskrá getur verið í formi eins ákveðins skjals eða hún getur verið dreifð í mörgum rituðum textum, hún getur einnig verið óskrifuð að miklu eða öllu leyti, til dæmis geta hefðir og venjur haft stjórnskipulegt gildi og þannig verið hluti af stjórnarskránni.
Nýsjálensk enska
Nýsjálensk enska er sú enska mállýska sem meirihluti Nýsjálendinga talar. Enska er ásamt maórísku og nýsjálensku táknmáli opinbert tungumál á Nýja-Sjálandi. Enska er móðurmál meirihluta Nýsjálendinga.
Ritreglur nýsjálenskrar ensku eru að mestu leyti eins og þær fyrir breska ensku, þó einhver munur sé. Ekki tala allir Nýsjálendingar með sama hreim, sumir eru með hreim sem svipar meira til ensku efri stéttanna á Bretlandi.
Ásgeir Einarsson
Ásgeir hóf búskap í Kollafjarðarnesi 1839. Hann var kjörinn fyrsti þingmaður Strandamanna fyrir ráðgjafarþingið 1845 og var var þjóðfundarmaður 1851. Ásgeir þótti afbrigða duglegur búhöldur og auðsæll. Þóttu þau hjónin höfðingjar í héraði og höfðu mikla mannheill. Ásgeir var því í flestum greinum hinn mesti hamingjumaður og eftir hann er þessi vísa, er hann kvað er hann var við smíðar á bát í Kollafjarðarnesi:
Melanesía
Eyjar með blandaða forsögu sem hægt er að telja til Melanesíu, en er þó ekki alltaf gert eru meðal annars:
.sl
.sl er þjóðarlén Síerra Leóne.
Sautjánda konungsættin
Sautjánda konungsættin er í sögu Egyptalands konungsætt sem telst til annars millitímabilsins. Þessi konungsætt telur egypska konunga sem ríktu aðeins yfir Efra Egyptalandi frá Þebu samhliða fimmtándu og sextándu konungsættunum sem ríktu yfir hlutum Neðra Egyptalands. Síðustu tveir konungar þessarar ættar hófu stríð gegn hyksoskonungunum í Neðra Egyptalandi sem lyktaði með því að löndin tvö voru aftur sameinuð og átjánda konungsættin tók við völdum.
PlayStation Home
PlayStation Home er þjónusta fyrir samfélag notenda Playstation tölva. Þjónustan hefur verið í vinnslu síðan 2005 af og hún varð opin til almennings á 11. Desember 2008.
John Russell, jarl af Russell
Russell var úr einni voldugustu aðalsfjölskyldu Bretlands. Hann erfði þó jarlsnafnbót sína ekki því hann var yngri sonur foreldra sinna, heldur fékk hann hana frá Viktoríu drottningu í laun fyrir þjónustu við krúnuna.
Æviágrip
Russell gekk á neðri deild breska þingsins árið 1813 fyrir Vigga. Sem leiðtogi stjórnarandstöðunnar árið 1845 lýsti Russell yfir stuðningi sínum við að nema úr gildi kornlögin svokölluðu, verndartoll á innfluttu korni til Bretlandseyja, og neyddi Robert Peel forsætisráðherra til að fylgja fordæmi sínu. Þar sem Íhaldsflokkurinn var klofinn út af málinu sagði Peel af sér árið 1845 og Russell tók við embætti forsætisráðherra.
Broddur (stafmerki)
Sem aðgreiningarmerki
Broddurinn er notaður til að greina milli ákveðinna orða á eftirfarandi málum:
Gordon Brown
James Gordon Brown (fæddur í Glasgow í Skotlandi, 20. febrúar 1951) er fyrrum formaður Verkamannaflokksins og forsætisráðherra Bretlands en síðarnefnda embættinu gegndi hann frá 27. júní 2007 til 11. maí 2010. Gordon var fjármálaráðherra Bretlands á árunum 1997-2007 sem er lengsta tímabilið sem sami maðurinn hefur setið í því embætti frá því að Nicholas Vansittart gegndi því á árunum 1812-1823. Brown hefur átt í löngu samstarfi við fyrirrennara sinn, Tony Blair, og eru sögusagnir á kreiki um að þeir hafi gert með sér samkomulag um að deila með sér embættum.
Tjarnargata
thumb|Séð yfir hús við Tjarnargötu. 1934.
Jaðarkostnaður
Jaðarkostnaður til skamms tíma
Til skemmri tíma litið er ýmis framleiðslukostnaður sem fyrirtæki standa frammi fyrir fastur, óháð því magni sem fyrirtækið framleiðir (þetta geta t.d. verið byggingar, vélar, o.fl.). Annar kostnaður eins og vinnuafl og hráefni eru breytilegir með framleiðslumagni og birtast þannig í skammtímajaðarkostnaðinum. Jaðarkostnaður getur fyrst lækkað, eins og á skýringarmyndinni, ef aukakostnaður á hverja einingu er hár ef fyrirtækið starfar á of lágu framleiðslustigi, eða hann getur byrjað flatt eða hækkað strax. Á einhverjum tímapunkti hækkar jaðarkostnaður þar sem aukning á breytilegum framleiðsluþáttum eins og vinnuafli setja vaxandi þrýsting á fastafjármuni (t.d. stærð verksmiðjubyggingarinnar) og leiða til minnkandi framleiðni (lögmálið um minnkandi jaðarframleiðslu). Til lengri tíma litið myndi fyrirtækið auka fastafjármuni sína (byggingar, vélar) til að anna sem best viðkomandi framleiðslumagni; Þegar talað er um "til skemmri tíma" er átt við það tímabil þar sem ekki er hægt að breyta þessum fastafjármunum.
Dæmi um jaðarkostnað
Gerum sem dæmi ráð fyrir að heildarkostnaður við að búa til eina gosflösku séu 30kr og að heildarkostnaður við að búa við tvær gosflöskur séu 40kr. Jaðarkostnaðurinn við framleiðslu gosflaskanna minnkar úr 30kr í 10kr við framleiðslu seinni gosflöskunnar (40kr - 30kr = 10kr). Ef við tökum annað dæmi má sjá að þegar fastur kostnaður er til staðar, er hægt að reikna út jaðarkostnaðinn eins og sýnt er í töflunni hér fyrir neðan.
.na
Tenglar
Toppdomän
Emmanuelle Charpentier
Menntun og störf
Í apríl árið 2014 tilkynnti félagið CRISPR Therapeutics, sem Charpentier stofnaði ásamt Rodger Novak og Shaun Foy, að það hefði aflað 25 milljarða Bandaríkjadala til að þróa erfðabreytingatækni á grundvelli CRISPR-Cas9-tækninnar í lækningaskyni.
Lumma
Lummur með sírópi eða sykri voru með helstu veitingum í veislum á 19. öld og bornar fram á ýmsum stigum eins og sjá má í lýsingu á brúðkaupsveislum á Hornströndum frá síðari hluta aldarinnar: „... um morguninn fyrsta veizludaginn fá boðsmenn kaffi, lummur og brennivín nokkru seinna er morgunverður borinn á borð, »smurt« brauð og brennivín; þá er sunginn borðsálmur. Önnur máltíð um miðjan dag er steik, kaffi og lummur.“. Í lýsingu á brúðkaupsveislum í Skagafirði nokkru fyrr segir: „Hinn venjulegi veizlumatur var bankabyggsgrautur með sýrópsmjólk út á, hangikjöt og bankabyggslummur, og nóg í staupinu, helzt brennivín.“ Einnig voru lummur eitt helsta jólabakkelsið á langflestum heimilum: „Aðfangadagsmorgun var byrjað að baka lummurnar. Það var dregið til lengstra laga, svo þær væru sem nýjastar, helst heitar. Þótti það ilt verk að baka lummur, því heldur vildi þeim súrna í augum,sem að því störfuðu.“
Vígðalaug
thumb|280px|Vígðalaug Vígðalaug er heit laug á Laugarvatni. Í laugina rennur lítill hvera lækur sem er 35-40°C heitur. Laugin er hlaðin úr grjóti, hú er 60 sm djúp og sporöskjulaga. Áður hét laugin Reykjalaug og er talin draga nafn af bæ sem talið er að hafi heitið Reykir. Laugarvatn og Laugardalur draga nafn sitt af þessari laug. Við kristnitöku á Íslandi var laugin vígð af prestum frá Noregi og notuð sem skírnarlaug.
Hirðstjóri
Hlutverk
Hlutverk hirðstjóra var að hafa eftirlit með sýslumönnum, lesa konungsbréf á Alþingi þar sem hann sat í öndvegi, annast landvarnir, hafa eftirlit með verslun, nefna dóma í stærri málum, staðfesta dóma Lögréttu sem höfðu lagagildi, veita sýslur, skattheimta og hafa umsjón með eignum konungs. Þegar yfirdómur var stofnaður 1593 var það hlutverk hirðstjóra að nefna 24 menn í hann.
Prótínleki
Prótínleki (enska: Proteinuria) er þegar aukið prótín finnst í þvagi. Við prótínleka virðist þvagið froðukennt (þó mun fleiri ásæður geti verið fyrir froðukenndu þvagi) eða nokkurs konar bólstrar sem minna á skýjabólstra sjást í þvaginu. Nýrun sía blóðið, skila úrgangsefnum í þvag en láta efni á borð við prótín og sykur aftur inn í blóðrásina. Séu nýrun undir miklu álagi, eins og til að mynda við háþrýsting, ná þau ekki að sinna hlutverki sínu nægilega vel og þá kemur það fram sem próteinleki.
Christian Lous Lange
Starfsferill
Þegar ársþing Alþjóðaþingmannasambandsins var haldið í Kristjaníu árið 1899 vann Lange sem þingritari þess. Frammistaða hans þótti svo góð að þegar norska stórþingið stofnaði Nóbelsnefnd fyrir friðarverðlaun Nóbels var Lange valinn ritari hennar. Lange vann í mörg ár með Nóbelsnefndinni, meðal annars við að rita skýrslur um þá sem tilnefndir höfðu verið til verðlaunana og kynna þær fyrir stórþinginu. Hann vonaðist til þess að Nóbelsstofnunin yrði leiðandi í alþjóðlegri friðarbaráttu og myndi til dæmis hafa á sínum snærum óháða rannsóknarmenn til að takast á við kvartanir frá nýlendum sem ekki væru aðilar að alþjóðarétti. Lange sagði af sér sem ritari Nóbelsnefndarinnar árið 1909 og varð þess í stað fyrsti launaði aðalritari Alþjóðaþingmannasambandsins. Til að gegna starfinu flutti hann til Brussel. Hann var þó áfram ráðgjafi Nóbelsnefndarinnar til ársins 1933, en þá varð hann meðlimur í nefndinni og hélt þeirri stöðu til dauðadags.
Einkahagir
Árið 1894 kvæntist Christian Lange Berthu Manthey, sem var kennari. Hjónin eignuðust fimm börn, meðal annars stjórnmálamennina Halvard og Carl Viggo Lange.
Nikita
Aðalpersónur
Michael
Amanda
Magda Gerber
Árið 1978 stofnaði Magda ásamt barnataugalækninum Thomas Forrest samtökin Resources for Infant Educarers (RIE) í Los Angeles í Bandaríkjunum. Með RIE-uppeldisnálguninni kenndi Magda foreldrum að notast við virðingarríkt tengslauppeldi.
Batastefnan
Batastefnan eða batamiðuð þjónusta er nálgun í heilbrigðisþjónustu sem er ætlað að draga úr einkennum geðrænna sjúkdóma og auka lífsgæði þjónustuþeganna.
Lukku-Láki
Útgáfusaga
thumb|right|Félagarnir Morris og Goscinny á góðri stundu árið 1971 Morris teiknaði Lukku-Láka frá árinu 1946 og þar til hann lést árið 2001. Fyrsta ævintýrið um hann, Arizona 1880, hóf göngu sína í teiknimyndablaðinu Sval í október 1946 sem varð vettvangur sagnanna næstu tvo áratugi. Morris samdi fyrstu ævintýrin um Lukku-Láka einn síns liðs og var yfirleitt um að ræða styttri sögur sem síðan komu út í bókarformi nokkrar í senn. Tók útlit Lukku-Láka talsverðum breytingum á þessum sokkabandsárum seríunnar þótt sum einkenni persónunnar, t.d. hárlokkurinn langi og kúrekafötin í belgísku fánalitunum, hafi verið til staðar frá öndverðu, að ógleymdum Léttfeta sem fylgt hefur Láka frá upphafi. Árið 1948 hélt Morris til Bandaríkjanna og ílengdist þar um nokkurra ára skeið. Í Bandaríkjunum kynntist hann höfundinum René Goscinny og fékk hann til að semja eina sögu um Lukku-Láka, Þverálfujárnbrautina, sem birtist í Sval á árunum 1955-1956. Eftir þetta samdi Goscinny Lukku-Láka sögurnar og stóð samstarf þeirra félaga við bókaflokkinn í um 20 ár. Héldu sögurnar áfram að birtast í Sval allt þar til Morris og Goscinny sögðu skilið við belgíska útgáfufélagið Dupuis árið 1967 og héldu til liðs við franska útgefandann Dargaud sem gaf út teiknimyndablaðið Pilote. Dargaud var frjálslyndara útgáfufélag en Dupuis á þessum tíma og Pilote þótti höfða til eldri lesenda myndasagna en Svalur. Er yfirleitt talið að vistaskiptin hafi gert bókaflokknum gott, en fyrsta sagan sem birtist í Pilote var Daldónaborg. Lukku-Láka sögurnar náðu miklum vinsældum í Evrópu á meðan á samstarfi þeirra Morris og Goscinny stóð og er tímabilið frá 1957-1977 yfirleitt talið vera gullöld seríunnar. Á þessu tímabili komu m.a. ýmsar eftirminnilegar persónur seríunnar til sögunnar, svo sem Daldónarnir, yngri frændur hinna raunverulega Daltonbræðra sem birst höfðu í einni af eldri sögum Morris, og hundurinn Rattati sem fyrst kom fram á sjónarsviðið í bókinni Í fótspor Daldóna og síðan í fjölmörgum seinni bókum. Eftir sviplegt andlát Goscinny árið 1977 hélt Morris áfram að teikna sögurnar, en fékk aðra til að sjá um handritsgerð. Komu ýmsir höfundar að ritun sagnanna eftir það, m.a. þeir Vicq, Bob de Groot, Jean Léturgie, Xavier Fauche, Lo Hartog Van Banda, Guy Vidal og Patrick Nordmann. Aðdáendur bókaflokksins eru yfirleitt á einu máli um að bækurnar, sem komu út eftir lát Goscinny, standi gullaldarsögunum talsvert að baki. Morris lést árið 2001 og tók þá lærisveinn hans, franski teiknarinn Achde, við keflinu. Achde hafði þá teiknað eina sögu um Lukku-Láka, Le Cuisinier francais, sem kom út árið 2003, en er sjaldnast talin með í opinberu ritröðinni. Nafni bókaflokksins var þá breytt lítillega og í kjölfarið kom út bókin La Belle Province sem teiknuð er af Achde og skrifuð af Laurent Gerra. Síðan hafa nokkrir fleiri höfundar komið að ritun sagnanna, þ.e. þeir Daniel Pennac, Tonino Benacquista, Jacques Pessis og Jul, en sá síðastnefndi semur nú handrit að nýjum sögum. Nú hafa komið út samtals 82 bækur á frummálinu og hafa bækurnar verið þýddar á hartnær 30 tungumál.
Gammósíur
Orðið gammósíur hefur einnig verið notað um háar skóhlífar úr gúmmí og legghlífar.
Gómur
thumb|250px|Gómurinn
Gómur er efsti hluti munnsins og aðskilur munnholið frá nefholinu. Gómurinn skiptist í tvo hluta: framgóminn, sem er harður og fremstur í munninum; og gómfilluna, sem liggur aftast og samanstendur af mjúkum vef. Framgómurinn myndast fyrir fæðingu en ef hann bræðir ekki fullkomlega saman verður hann holgómur.
Gómurinn hefur mikilvægu hlutverki að gegna í tali og eitt af nokkrum talfærum.
Steinsteypa
Steinsteypa er mest notaða byggingarefni í heimi. Frá og með 2006 eru búnir til um 7,5 rúmkílómetrar af steinsteypu árlega, þ.e. meira en einn rúmmetri á hvern jarðarbúa. Í Bandaríkjunum veltir steinsteypumarkaðurinn 35 milljörðum Bandaríkjadala á hverju ári. Samtals eru meira en 89.000 km af steinsteyptri hraðbraut í Bandaríkjunum. Járnbent steinsteypa og forspennt steinsteypa eru helstu steinsteyputegundir í notkun.
Saga
Nýlegar rannsóknir hafa leitt í ljós að opus caementicium jafnast á við nútímasteinsteypu í þrýstiþoli, en nútímaleg járnbent steinsteypa er sterkari hvað togþol varðar. Rómverjar notuðu steinsteypu sína ekki á sama hátt og steinsteypa er notuð í dag, til dæmis lögðu þeir hana í lög með höndunum en helltu ekki í mót.
Vegna notkunar steinsteypu í Rómaveldi standa margar rómverskar byggingar enn í dag. Caracalla-almenningsbaðhúsið í Róm er gott dæmi um langlífi þeirrar steinsteypu sem gerði Rómverjum kleift að reisa þá byggingu og aðrar af svipuðu tagi um allt Rómaveldi. Margar rómverskar vatnsveitubrýr og umferðarbrýr voru gerðar úr steinsteypu og þá klæddar með múrsteinum. Rómverjarnir notuðu þessa aðferð til að reisa mannvirki eins og Panþeon, sem er með hvolfþak úr steinsteypu.
Fylki (stærðfræði)
Aðrar aðgerðir
Deiling fylkja er ekki skilgreind.
.ua
Tenglar
Toppdomän
1345
Erlendis
Dáin
Scoresby-sund
Hvalveiðimenn
thumb|right|Lýsingar á náhval og grænlandshákarl úr bók Scoresbys. Eftir að Henry Hudson sigldi til Svalbarða og sagði frá miklum hvalavöðum þar og við strönd Austur-Grænlands hófust reglulegar ferðir hvalveiðiskipa á Norðurslóðir. Fljótlega tók hval að fækka við Svalbarða svo hvalveiðiskipin sóttu nær Grænlandi, en reyndu ekki að sigla inn fyrir ísinn við ströndina. Árið 1761 hrakti skip Volquart Boon inn í stóran fjörð sem er talinn hafa verið Scoresby-sund.
Hvítálmur
Flokkun
Ulmus americana var fyrst lýst og nefndur af Carl Linnaeus í riti hans Species Plantarum, útgefnu 1753. Engar undirtegundir eða afbrigði eru viðurkennd. Illa hefur gengið að blanda honum við aðrar tegundir.
Mahāyāna
thumb|right|Búddan Amithaba, tíbetskt málverk. Grundvallarkenningin sem aðskilur mahajana frá theravada-hefðinni er kenningin um shunjata, „eðli tómleikans“. Shjunjata er túlkun á einni af grunnhugmyndum alls búddisma, kenningunni um anatman eða anatta. Samkvæmt þessari kenningum er ekki til neitt eiginlegt „sjálf“ eða „sál“ sem sé sé kjarni einstaklingsins á mismunandi tilverustigum.
Í viðbót við Tripitaka-textana nota mahayana-búddistar allmarga seinni tíma helgitexta, allflestir þeirra skráðir um ár 100 e.Kr. Mahayana-búddistar nota hugtök úr indverska tungumálinu sanskrít og helgirit þeirra, ásamt Tripitaka, eru upphaflega á því tungumáli. Þar að auki eru ýmsar greinar innan mahayana sem nota hugtök úr öðrum málum. Innan mahayana eru margar greinar sem hafa mjög mismunandi túlkun á ýmsum atriðum kenningarinnar og aðferðum að uppná uppljómun. Má þar nefna ýmsar vajrayana-greinar sem einkennast mjög af dulúð og leyndardómum, tíbetskan búddisma sem hefur orðið fyrir miklum áhrifum frá vajrayana, zen (sem heitir Tjan á kínversku og sön á kóresku) sem einkum snýst um hugleiðslu, og grein hins Hreina lands sem treystir helst á aðstoð búddans Amitabha við að ná nirvana.
Eddie Cibrian
Edward Bryant „Eddie“ Cibrian (fæddur 16. júní 1973) er bandarískur leikari sem er þekktastur fyrir hlutverk sín í Invasion, Third Watch og CSI: Miami.
Jason Argóarfari
thumb|right|220px|Jason og Medea. Jason Argóarfari var kappi í grískri goðafræði, fóstri Keirons kentárs hins vitra.
Gullna reyfið
Þrátt fyrir þetta vildi Eetes ekki láta laust reyfið og sat á svikráðum við kappana grísku. Svæfði Medea þá með göldrum drekann, er reyfisins gætti. Hafði Jason gersemina á brott með sér og flýði ásamt Medeu og köppum sínum á Argó. Medea hafði og með sér ungan bróður sinn. Er Eetes veitti þeim eftirför, brytjaði hún sveininn í sundur og kastaði líkinu lim fyrir lim í sjóinn, til þess að Eetes tefðist við að taka upp stykkin. Komst Argó undan.
3. apríl
3. apríl er 93. dagur ársins (94. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 272 dagar eru eftir af árinu.
Dalir (Svíþjóð)
Dalir (sænska: Dalarna), gjarnan kallaðir sænsku Dalirnir, eru sögulegt hérað (kallað landskap á sænsku) í Mið-Svíþjóð, í norðurhluta Svíaríkis. Dalirnir liggja að héröðunum Herjadal, Helsingjalandi, Gästriklandi, Vesturmannalandi og Vermalandi. Héraðið á líka landamæri við Noreg til vesturs. Héraðið svarar að mestu leyti til samnefndrar sýslu.
Xinjiang
thumb|Kort af legu sjálfstjórnarhéraðsins Xinjiang í norðvesturhluta Kína.|alt= Landakort sem sýnir legu sjálfstjórnarhéraðsins Xinjiang í norðvesturhluta Kína. Xinjiang (einnig nefnt Sinkiang eða Shingjang)(kínverska: 新疆; rómönskun: Xīnjiāng) er sjálfstjórnarhérað í norðvesturhluta Kína með landamæri að Afganistan, Rússlandi, Mongólíu, Kirgisistan og Tadsjikistan. Höfuðstaður héraðsins er Urumqi. Tungumál héraðsins er kínverska og úýgúríska. Opinberlega heitir það Úígúrska sjálfstjórnarhéraðið Xinjiang.
Raddglufulokhljóð
Sumir bera íslensk orð eins og „Ragnar“ fram með þessu hljóði, þ.e. [raʔnar] frekar en [raknar], og kallast það höggmæli. Hljóðið heyrist líka hjá öllum þegar þeir bera fram „o-ó“.
Dulritun
Dulritun (eða dulkóðun) er hugtak í dulritunarfræði sem merkir að breyta ódulrituðum texta í dulrit (dulritaðan texta) með ákveðinni dulritunaraðferð; tilgangur dulritunaraðferðarinnar er að gera dulritið óráðanlegt þeim sem búa ekki yfir ákveðnu leyndarmáli sem er kallað dulmálslykill.
Bresk enska
Mállýskur
Breskum mállýskum er oft skipt upp í enska ensku, velska ensku (ekki má rugla saman við velsku), írska ensku og skoska ensku (ekki má rugla saman við skosku). Í hverri mállýsku er einnig munur á hvaða orð hafa verið fengin að láni úr öðrum málum.
Raddglufulokhljóð
Á mörgum ensku mállýskum er hljóðanið oft borið fram sem raddglufulokhljóð  á milli sérhljóða. Þetta framburðareinkenni var einu sinni bundið við Cockney-mállýskuna en hefur breiðst mikið út undanfarin ár. Enn er litið niður á notkun þess inni í orðum eins og later, en það er orðið mjög algengt í lok orða eins og not (eins og í til dæmis no[ʔ] interested). Á Cockney-mállýskunni geta orðið p og k einnig raddglufast milli sérhljóða.
Tvíhljóðun
Einhver munur er milli breskra mállýskna hvað varðar tvíhljóðun langra sérhljóða. Í suðurmállýskum eru þau yfirleitt tvíhljóðuð en varðveitast í mörgum norðurmállýskum.
Hreppsnefnd Hólahrepps
1990
Eftirfarandi fulltrúar skipuðu hreppsnefnd:
Jan Morávek
Með síðari konu sinni, Sólveigu Jóhannsdóttur, eignaðist hann þrjú börn, þeirra á meðal Jóhann Morávek hljóðfæraleikara, stjórnanda og skólastjóra Tónskóla Austur-Skaftafellssýslu, og Nínu Morávek organista og kórstjóra.
Mumford & Sons
Hljómsveitin hefur unnið til margskonar verðlaun í gegnum feril sinn, þar á meðal besta platan á Brit Awards fyrir plötuna Sigh No More árið 2011, og var platan einnig verið tilnefnd til 6 Grammy verðlauna. Platan Babel var tilnefnd til 8 Grammy verðlauna og vann Bestu plötu ársins á Grammy-verðlaununum. Hljómsveitin vann einnig Brit Award fyrir bestu ensku hljómsveitina.
Askur Yggdrasils
thumb|Askur Yggdrasils. thumb|[[Urður, Verðandi og Skuld|Örlaganornirnar undir aski Yggdrasils.]] Askur Yggdrasils er tré sem í norrænni goðafræði stendur upp í gegnum heiminn allan. Hver hlutur hans nær í hvern hluta heimsins. Brunnarnir þrír, sem rætur asks Yggdrasils liggja ofan í, eru Urðarbrunnur í Ásgarði, Mímisbrunnur í Jötunheimum og Hvergelmir í Niflheimum en þar nagar Níðhöggur ask Yggdrasils. Í Ásgarði var askurinn vökvaður af skapanornunum Urði, Verðandi og Skuld sem ausa yfir tréð, einu sinni á dag, vatni sem á að halda trénu frá því að fúna eða visna. Í greinum asks Yggdrasils er að finna margar skepnur, meðal annars örn, íkornann Ratatosk, hirti Dáinn, Dvalinn, Duneyrr og Duraþrór, hana og fleiri.
Sætar kartöflur
Sætar kartöflur (fræðiheiti: Ipomoea batatas) eru fjölær jurt sem gefur af sér hnýðisávexti sem nefndir eru sætar kartöflur. Þær eru notaðar með mjög svipuðum hætti og venjulegar kartöflur, en eru öllu sætari á bragðið.
Vitré
thumb|center|800px|Kastalí á Vitré
1849
Erlendis
Fædd
Blái Lótusinn
Blái lótusinn er fimmta bókin í ritröðinni um Ævintýri Tinna. Hún kom fyrst út í íslenskri þýðingu hjá Fjölva-útgáfunni árið 1977.
Samherji
Samherjaskjölin
Eftir að Samherjaskjölin voru birt gaf Samherji frá sér yfirlýsingu þar sem Jóhannes Stefánsson var sakaður um að standa á bak við mútugreiðslurnar og staðhæft var að aðrir stjórnendur félagsins hefðu ekki vitað af þeim. Jóhannes viðurkenndi að hafa átt þátt í mútugreiðslunum en frekari gögn hafa leitt í ljós að hann stýrði aldrei bankareikningum Samherja á Kýpur, þar sem greiðslurnar fóru í gegn, og að hinar meintu mútugreiðslur héldu áfram í þrjú ár eftir að Jóhannes hætti störfum hjá fyrirtækinu.
Frá því að fjölmiðlar byrjuðu að fjalla um málefni Samherja í Namibíu árið 2019 hefur fyrirtækið haldið uppi sérstöku teymi, svokallaðri „skæruliðadeild“, með það að markmiði að koma óorði á blaðamenn sem skrifuðu um Namibíumálið. Meðal annars hefur deildin skrifað og ritstýrt skoðanapistlum og færslum á samfélagsmiðlum sem síðan hafa verið birt undir nafni skipstjóra hjá fyrirtækinu til þess að gefa þá ásýnd að sjálfssprotin grasrótarhreyfing sé á móti fréttaflutningnum. Þá hefur deildin rannsakað persónuhagi annarra gagnrýnenda fyrirtækisins, til að mynda rithöfundarins Hallgríms Helgasonar, í leit að upplýsingum til að draga úr trúverðugleika þeirra, og reynt að hafa áhrif á formannskjör Blaðamannafélags Íslands.
Gulaþing
Tengt efni
Gulaþingslög
Karel Čapek
Karel Capek (9. janúar 1890 - 25. desember 1938) var tékkneskur rithöfundur.
Alnus paniculata
Alnus paniculata er elritegund sem var lýst af Takenoshin Nakai. Engar undirtegundir eru skráðar.
Þungunarrof á Íslandi
Saga
Árið 1975 voru lög sett sem víkkuðu heimild til þungunarrofs en gerðu það ekki valfrjálst að ósk móður.
Heimild fyrir þungunarrofi
<li>Félagslegar ástæður: Þegar ætla má, að þungun og tilkoma barns verði konunni og hennar nánustu of erfið vegna óviðráðanlegra félagslegra ástæðna. Við slíkar aðstæður skal tekið tillit til eftirfarandi: <li>Hafi konan alið mörg börn með stuttu millibili og skammt er liðið frá síðasta barnsburði.</li> <li>Eigi konan við að búa bágar heimilisástæður vegna ómegðar eða alvarlegs heilsuleysis annarra á heimilinu.</li> <li>Þegar konan getur ekki vegna æsku og þroskaleysis annast barnið á fullnægjandi hátt.</li> <li>Annarra ástæðna, séu þær fyllilega sambærilegar við ofangreindar aðstæður.</li> </ol> </li>
Guðmundur Andri Skúlason
Guðmundur Andri sat í stjórn Borgarahreyfingarinnar og fyrir Alþingiskosningarnar 2009 var hann í framboði til Alþingis í Norðvesturkjördæmi og skipaði 3. sæti listans.
Þjóðaratkvæðagreiðsla
thumb|right|Áróðursveggspjöld fyrir þjóðaratkvæðagreiðsluna um [[Stjórnarskrá Evrópu í Frakklandi 2005.]] Þjóðaratkvæðagreiðsla kallast það þegar allt kosningabært fólk kýs um ákveðið mál hvort sem atkvæðagreiðslan er ákvarðandi eða leiðbeinandi fyrir ríkisvaldið. Í mörgum stjórnarskrám er kveðið á um að almenningur eigi að kjósa um ákveðin mál í staðinn fyrir að kjörnir fulltrúar þeirra leiði það til lykta. Tilgangurinn með þjóðaratkvæðagreiðslum er oft sá, að sjá hvaða möguleika almenningur vill velja í ákveðnu máli og helst koma í veg fyrir að ákvarðanir í viðkvæmum málum séu gegn vilja meirihluta landsbúa.
Sveitarfélagið Klakksvík
Saga
1850 var Færeyjum skipt í 8 sýslur og Klakksvík var saman með hinum Norðuroggjunum. Við konungskipunina 1873 var megnið af sveitarfélögum færeyja stofnuð, öll nema Sveitarfélagið Þórshöfn sem hafði verið stofnað árið 1866. 1860 var íbúafjöldinn 200. Íbúafjöldinn tók að aukast og árið 1908 var íbúafjöldinn orðinn 700.
Cathaya argyrophylla
Lýsing
Barrnálarnar eru 2,5 til 5 sm langar, með fíngerðri hæringu á jöðrum ung, og vaxa í kring um stofninn í spíral. Könglarnir eru 3 til 5 sm langir, með um 15–20 köngulskeljar, hver með tvö vængjuð fræ. Börkurinn er dökkbrúnn.
EFTA-dómstóllinn
EFTA-dómstóllinn og ESB
Dómstólar Evrópusambandsins hafa ekki lögsögu í málum sem EFTA-ríkin eða þegnar þeirra eiga aðild að. Þessir dómstólar og EFTA-dómstóllinn eru líka mjög ólíkir í eðli sínu. EFTA-dómstóllinn hefur t.d. þrengra valdsvið en dómstólar ESB.
Strom Thurmond
Strom Thurmond lést 26. júní 2003. Það kom í ljós eftir andlát hans að hann hefði eignast dóttur með svartri konu á sínum yngri árum.
Bretanía
thumb|250px|Kort sem sýnir héraðið Bretagne í Frakklandi. alt=|thumb|250x250dp|Fáni Bretaníu Bretanía (galló: Bertaèyn, bretónska: Breizh, franska: Bretagne) er eitt af 18 héruðum í Frakklandi og er skagi sem teygir sig út í Atlantshafið í vestanverðu landinu. Héraðið skiptist í fjórar sýslur og íbúafjöldi þess er 3,3 milljónir (2018). Þar er töluð, ásamt frönsku, bretónska, en það er keltneskt tungumál skylt velsku. Um tvö hundruð þúsund manna tala bretónsku á þessum slóðum. Einnig er talað galló sem er rómanskt tungumál, en hún á rætur að rekja til hernáms Rómverja. Íbúar Bretagne nefnast Bretónar.
Kommúnistaflokkur Íslands (m-l)
Starf samtakana fyrstu árin einkenndist mjög af viðleitni til að halda pólitísku línunni hreinni með ströngum aga og afneituðu þau öllu samstarfi við aðra aðila svo sem innan samtaka herstöðvaandstæðinga eða verkalýðsfélaga. KSML lagði þess vegna mikla áherslu að berjast gegn Alþýðubandalaginu en þó sérlega EIK (m-l) og Fylkingunni.
Willy Brandt
Willy Brandt (18. desember 1913 í Lübeck – 8. október 1992 í Unkel) var þýskur stjórnmálamaður og jafnaðarmaður. Hann var borgarstjóri í Berlín 1957-1966, utanríkisráðherra 1966-1969 og kanslari Vestur-Þýskalands 1969-1974. Fyrir sáttatilraunir sínar milli þýsku ríkjanna hlaut hann friðarverðlaun Nóbels 1971.
Kanslari
thumb|Willy Brandt á leiðtogafundi með Willi Stoph í Erfurt 1970 1961 bauð Brandt sig fyrst fram sem kanslaraefni, en tapaði í kosningum fyrir Konrad Adenauer, sem þá var sitjandi kanslari. 1965 bauð hann sig fram á ný, en tapaði þá fyrir Ludwig Erhard. Eftir kosningar 1969 tókst Brandt að mynda ríkisstjórn með Frjálsum demókrötum (FDP) og varð sjálfur kanslari í þeirri ríkisstjórn. Innanríkisráðherra varð Hans-Dietrich Genscher (FDP). Brandt reyndi að nálgast löndin handan járntjaldsins, sérstaklega þó Austur-Þýskaland. Hann fundaði með Willi Stoph, leiðtoga Austur-Þýskalands árið 1970 í Erfurt og Kassel, en þetta var fyrsti leiðtogafundur ríkjanna eftir stofnun landanna 1949. Fyrir viðleitni sína til að stuðla að friði í kalda stríðinu hlaut hann friðarverðlaun Nóbels 1971. Hann er fjórði Þjóðverjinn (og að sama skapi síðasti Þjóðverjinn) til að hljóta þennan heiður. Í kosningum 1972 hélt stjórnin meirihluta. Brandt var áfram kanslari, Genscher var áfram innanríkisráðherra, en nýr fjármálaráðherra varð Helmut Schmidt (SPD). Ári síðar heimsótti Brandt Ísrael og var hann fyrstur þýskra kanslara til að sækja landið heim, en stjórnmálasambandi var komið á milli þessara landa 1965.
Fall Brandts
1974 gaf Willy Brandt út yfirlýsingu þess efnis að hann segði af sér sem kanslari Vestur-Þýskalands. Afsögnin kom mönnum í opna skjöldu, þó að ýmis teikn væru uppi um ákveðna örðugleika. Helsta ástæða afsagnarinnar var mál Günters Guillaume. Hann var einn nánasti samstarfsmaður Brandts, en var sakaður um njósnir árið á undan. Þrátt fyrir það aðhafðist Brandt ekkert og störfuðu þeir tveir áfram saman. 1974 var hann loks handtekinn fyrir njósnir og var það mikið pólitískt áfall fyrir Brandt. En auk þess sótti Brandt fast vínið og einnig var hann þekktur fyrir framhjáhöld. Ólíuskortur 8. áratugarins olli nokkurri stöðnun í þýsku efnahagslífi, en allt þetta var Brandt gagnrýdur fyrir. Eftirmaður Brandts á kanslarastólnum var samflokksmaður hans Helmut Schmidt, þáverandi fjármálaráðherra. Eftir afsögn sína var Brandt enn virkur í stjórnmálum. Hann var formaður SPD til 1987, sat á þingi til 1992 og var meðlimur Evrópuráðsins til 1983. Eftir fall Berlínarmúrsins 1989 var Brandt einn helsti stuðningsmaður þess að flytja þingið og höfuðborgina frá Bonn til Berlínar. Willy Brandt lést úr krabbameini 17. október 1992. Hann hvílir í kirkjugarðinum Waldfriedhof í Zehlendorf í Berlín.
Félag íslenskra teiknara
Markmið félagsins
Aðalmarkmið FÍT er að efla starfsstéttina, kynna hana út á við og auka samstöðu félagsmanna. Hvers kyns fræðsla og samvinna er á stefnuskrá FÍT. Félagið skipuleggur námskeið og sýningarhald, fræðslufundi og fyrirlestra, sér um að samkeppnisreglur séu virtar og er í samstarfi við sambærileg félög erlendis. Félagið beitir sér fyrir því að styrkja vinnuumhverfi teiknara og efla meðvitund félagsmanna um eigin rétt, m.a. með útgáfu á fréttabréfi fjórum sinnum á ári.
Heimspeki síðfornaldar
Allt frá því snemma á hellenískum tíma til loka 2. aldar hafði stóuspeki verið vinsælasta og ein mikilvægasta heimspekistefnan. Stóuspeki naut áfram vinsælda í síðfornöld en eigi að síður tók svonefndur nýplatonismi við af henni sem leiðandi stefna í heimspeki. Aristótelísk heimspeki, pýþagórismi, epikúrismi og efahyggja voru enn til sem heimspekistefnur en flestir mikilvægustu heimspekingar síðfornaldar voru þó nýplatonistar. Aristótelismi hafði að vísu meiri áhrif á nýplatonismann en hann hafði áður haft á platonisma.
Atlantshafsþorskur
Þorskur er algengur allt í kringum Ísland. Hann er botnfiskur og er algengastur á 100-400 metra dýpi.
Gitanas Nausėda
Starfs- og stjórnmálaferill
Árið 2004 studdi Nausėda kosningaherferð fyrrum forsetans Valdas Adamkus.
Nausėda lýsti því yfir þann 17. september árið 2018 að hann hygðist gefa kost á sér í forsetakosningum landins næsta ár. Hann vann kosningarnar í annarri umferð þann 26. maí árið 2019. Hann tók við embætti þann 12. júlí sama ár.
Skagi (Norðurlandi)
Reykjaströnd við Skagafjörð, austan við Tindastól, telst ekki til Skagans. Byggðin Húnaflóamegin á Skaga, frá kirkjustaðnum Höskuldsstöðum og út fyrir Kálfshamarsvík, heitir Skagaströnd en Skagafjarðarmegin kallast hún Skagi frá Sævarlandsvík utan við Tindastól og út á Skagatá. Ystu bæirnir Húnavatnssýslumegin eru líka sagðir vera á Skaga en ekki Skagaströnd. Sýslumörkin liggja eftir endilöngum Skaga, heldur austan megin við miðju.
Fríiðnaðarsvæði
Fríiðnaðarsvæði (e. free trade zone eða export processing zone) eru afmörkuð landsvæði innan ríkja þar sem slakað er á höftum á viðskiptafrelsi eins og tollum, sköttum eða takmörkunum á innflutningi. Jafnframt er, í reynd, slakað á kröfum um öryggi á vinnustað, umhverfisvernd og réttindi vinnufólks. Tilgangurinn er að laða að erlenda fjárfesta og er stofnun fríiðnaðarsvæða réttlætt sem meðal sem mun á endanum stuðla að þróun. Þróunarríki eru langsamlega í meirihluta þeirra ríkja sem hafa stofnað fríiðnaðarsvæði.
Fríiðnaðarsvæði á Íslandi
Byggðastofnun lauk skýrslu um fýsileika þess að koma á fót fríiðnaðarsvæði á Suðurnesjum árið 1987 en ekkert var aðhafst í framhaldinu. Talið var að Ísland væri ekki nægilega samkeppnishæft, vinnuafl væri of dýrt þannig að til þess að laða að fyrirtæki þyrfti að umbuna þeim of mikið með alls kyns skattafríðindi.
Gunnar Gíslason
Gunnar sat í hreppsnefnd Seyluhrepps í 40 ár og sat jafnfram á Alþingi fyrir Sjálfstæðisflokkinn frá 1959 til 1974.
Krímtatarar
thumb|right|Krímtatarar í hefðbundnum þjóðbúningum. thumb|right|Þjóðfáni Krímtatara. Krímtatarar (krímtataríska: Къырымтатарлар) eða Krímverjar (krímtataríska: Къырымлылар) eru tyrkískur þjóðflokkur sem upprunninn er á Krímskaga í Úkraínu. Úkraínsk stjórnvöld viðurkenna Krímtatara sem frumbyggjaþjóð Krímskaga.
Krímtatarar tala krímtatarísku að móðurmáli og aðhyllast flestir súnní-íslamstrú. Þjóðin er jafnan flokkuð með öðrum Tataraþjóðum en Krímtatarar eru þó aðeins fjarskyldir þeim og deilt hefur verið um hvort yfirhöfuð sé rétt að kalla þá Tatara.
2008
2008 (MMVIII í rómverskum tölum) var 8. ár 21. aldar og hlaupár sem hófst á þriðjudegi samkvæmt gregoríska tímatalinu.
September
thumb|right|George W. Bush Bandaríkjaforseti ræðir fjármálakreppuna við þingmenn.
Desember
thumb|right|Óeirðirnar í Grikklandi.
Hallfríður Ólafsdóttir
Maxímús Músíkús
Hallfríður er höfundur metsölubókanna Maxímús Músíkús heimsækir hljómsveitina sem gefin var út í mars 2008, Maxímús Músíkús trítlar í tónlistarskólann sem kom út í apríl 2010, Maxímús Músíkús bjargar ballettinum frá maí 2012 og Maxímús Músíkús kætist í kór sem kom út í apríl 2014 og Maxímús Músíkús fer á fjöll sem kom út haustið 2018, sú saga var pöntuð af Los Angeles Philharmonic Orchestra og var frumflutt á fernum tónleikum, Maximus Musicus Explores Iceland, í Walt Disney Concert Hall í Los Angeles í apríl 2017.
Með bókunum um Maxa fylgir geisladiskur með upplestri sögunnar með öllum þeim tónum og hljóðum sem músin heyrir, sem og upptökum á tónverkunum sem ævintýrið fjallar um. Sinfóníuhljómsveit Íslands hefur hljóðritað alla tónlistina og hefur frá upphafi haldið útgáfutónleika og marga leikskólatónleika byggða á sögunum, alltaf fyrir fyrir fullu húsi.
Dílaskóf
Dílaskóf (fræðiheiti: Peltigera leucophlebia) er flétta af engjaskófarætt, ættkvísl engjaskófa. Hún er mjög algeng um allt land upp í 1300 metra hæð yfir sjávarmáli. Dílaskóf vex einkum yfir mosa í mólendi, kjarri, fjallshlíðum eða mögru graslendi.
Alcalá de Henares
Meðal frægra íbúa borgarinnar eru Miguel de Cervantes, Katrín af Aragóníu og Ferdínand I keisari heilaga rómverska ríkisins. Kristófer Kólumbus hitti þar fyrst Ferdinand og Ísabellu eða kaþólsku konungshjónin sem fjármögnuðu för hans til Vesturheims.
Byggðasafn Árnesinga
Byggðasafn Árnesinga er safn á Suðurlandi. Það var opnað á Selfossi í júlí 1964 en Skúli Helgason fræðimaður frá Svínavatni í Grímsnesi hafði þá í tæpan áratug safnað merkum gripum úr héraðinu.
Gift
Tengsl við Kaupþing
Þórólfur og Finnur urðu eigendur að Kaupþingi við einkavæðingu Búnaðarbankans.
Kínverska
Talmál
Í kínversku eru margar ólíkar mállýskur og mismunur þeirra getur verið svo mikill að þær skiljast ekki innbyrðis. Hið opinbera talmál í Kína heitir Putonghua eða 普通话 (pinyin: Pǔtōnghuà) eða „staðlaða málið“ og er afbrigði af mandarín -mállýsku, sem er útbreiddasta mállýskan. Putonghua byggist fyrst og fremst á Peking -mállýsku (afbrigði af mandarín) og er töluð við kennslu í skólum og í útsendingum ljósvakamiðla.
Lífshættir Rómverja
Þingið
Rómverskum lýð var skipt í 500 manna hópa og þeim í hundraðsdeildir hver hundraðsdeild átti seinna meir sinn þingmann, ekki í öldungaráðinu heldur minna þingi sem senatið naut aðstoðar.
Urbana (Indiana)
Urbana er þorp í Indiana í Bandaríkjunum.
Lotte Reiniger
Hún var í bernsku heilluð af kínverskri hefð varðandi skuggamyndabrúðuleikhús og setti sjálf upp slíkt leikhús og sýndi verk fyrir fjölskyldu og vini. Árið 1915 sótti hún fyrirlestur hjá Paul Wegener um möguleika hreyfimynda. Hún gekk í leikhóp Wegener og gerði skuggamyndaportett af mörgum leikurum og síðan titla fyrir kvikmyndir Wegeners og voru margir þeirra skuggamyndir.
Sigurður Ólafsson
Bláa kápan
Ef marka má leikdóma í dagblöðum eftir frumsýningu hefur „Bláu kápunni" verið vel tekið. Þann 5. desember birtist leikdómur í Mánudagsblaðinu þar sem m.a. getur að líta eftirfarandi umsögn: „Í þessari óperettu „Bláu kápunni" heyrði maður sérstaklega ágætar raddir og var það hinn ágæti hljómsveitarstjóri Dr. Victor Urbancic]], sem með sinni þjálfuðu óperuhönd hélt öllum þráðum músíkurinnar saman og leiddi söngfólkið með sterkri og þjálfaðri músíkhendi frá hinum fyrsta takti til hins síðasta." Ekki talar greinarhöfundur mikið um frammistöðu Sigurðar Ólafssonar — enda var hlutverk hans fremur smátt. Þó er hans getið síðar í umsögninni þar sem talað er um frammistöðu nokkurra söngvara: „Ólafur Magnússon, sem greifinn, hefði mátt vera meira „greifalegur". Steindór Hjörleifsson og Sigurður Ólafsson voru báðir í sínum hlutverkum góðir."
Andrea Ghez
Andrea Mia Ghez (f. 16. júní 1965) er bandarískur stjarnfræðingur og prófessor við eðlisfræði- og stjörnufræðideild Kaliforníuháskóla í Los Angeles (UCLA). Árið 2020 hlaut Ghez Nóbelsverðlaunin í eðlisfræði. Hún deildi helmingi verðlaunanna með Reinhard Genzel fyrir rannsóknir þeirra á svartholinu í miðju vetrarbrautarinnar. Roger Penrose hlaut hinn helming verðlaunanna. Ghez er fjórða konan sem hefur unnið til Nóbelsverðlauna í eðlisfræði.
Sigurður Ólafsson
Rígólettó
Í aðalhlutverkum voru þau Guðmundur Jónsson, Else Mühl og sjálfur Stefán Íslandi. Leikstjóri sýningarinnar var Norðmaðurinn Simon Edwardsen, sem var sérstaklega fenginn að láni frá Óperunni í Stokkhólmi, og reyndist hann okkur mjög vel. Einhver sagði að Edwardsen hefði svo mikla tilfinningu fyrir leikhúsi að hann gengi undir nafninu „leikhúsrottan". Og það eru orð að sönnu. Æfingarnar, sem fóru fram í kjallara Þjóðleikhússins og ballettsal, voru bæði langar og strangar — enda gerði sá norski miklar kröfur. En ég minnist þess líka hversu sanngjarn hann var. Hann vissi sem var að flest okkar voru viðvaningar á óperusviði og því sagði hann snemma á æfingatímanum:
Andrea Ghez
Svartholið við miðju vetrarbrautarinnar
Með því að ljósmynda miðju vetrarbrautarinnar með innrauðum bylgjulengdum hefur Ghez og samstarfsmönnum hennar tekist að gægjast í gegnum þykkt ryklag sem hleypir ljósi ekki í gegn og þannig framleiða myndir af miðju Mjólkurslæðunnar. Þökk sé 10 metra ljósopi W. M. Keck-sjónaukanna og notkun á aðlögunarhæfu ljóstæknilegu kerfi til að laga niðurstöðurnar að ólgu í andrúmsloftinu eru myndirnar í afar hárri rúmupplausn og hafa gert það mögulegt að fylgjast með sporbrautum stjarnanna í kringum svartholið, sem einnig er kallað Sagittarius A* eða Sgr A*.
Sigurður Ólafsson
Síldarvalsinn
Árið 1956 söng Sigurður Ólafsson inn á hljómplötu, með Tríói J. Morávek, það lag sem átti eftir að bera hróður hans lengi og víða. Þetta var Síldarvalsinn eftir Steingrím Sigfússon frá Patreksfirði. Á sömu plötu syngja þau Soffía Karlsdóttir einnig Ég bíð þér upp í dans eftir Þórhall Stefánsson og Guðnýju Ricter við texta Örnólfs úr Vík.
Kyrrahafsþorskur
Veiðar
Veiðar á kyrrahafsþorskinum á árunum 1950-1980 voru ekki mjög miklar og fóru aldrei upp fyrir 200.000 tonn. En um og upp úr 1980 jukust þær hratt og um miðjan níunda áratuginn voru veiðar komnar yfir 400.000 tonn á ári. Þannig héldust veiðar fram að aldamótum en þá fóru veiðar niður fyrir 400.000 tonn og urðu það næstu 10 ár þangað til 2010 þegar veiðar jukust aftur og fóru að vera um 450.000-470.000 tonn árlega. Bandaríkjamenn veiða mest af kyrrahafsþorskinum eða um 70% af heildarafla. Þar á eftir kemur Rússland með um 16%, Japan með 12% og svo kemur Kórea með rúm 2% og Kanada með brotabrot af heildarafla.
Sigurður Ólafsson
SG hljómplötur
LP
The Glee Project
Ferli
Í hverjum þætti af The Glee Project er eitt af svokölluðum kjarnaefnum sem leikararnir í Glee þurfa að hafa kennt þáttakendum og eiga þeir að reyna að ná tökum á því í þeirri viku.
Heimavinnan Í byrjun vikunnar fá þáttakendur „heimavinnu“ þar sem þeir þurfa að læra ákveðið lag sem er alltaf tengt þema vikunnar. Í byrjun hvers þáttar flytja þáttakendur þeirra hluta af laginu fyrir framan einhvern leikara úr Glee. Sá sem dómaranum lýst best á fær einkatíma hjá dómaranum sem hjálpar honum eða henni með kjarnaefni vikunnar og hlýtur einnig aðalhlutverkið í tónlistarmyndbandi vikunnar.
Sveitarfélagið Nes
Sveitarfélagið Nes er sveitarfélag í Austureyjarsýslu. Það nær yfir syðsta hluta Austureyjar. Þéttbýliskjarnar eru Toftir, Nes og Saltnes. Sveitarfélagið umlykur tvö af svæðum sveitarfélagsins Runavíkur og nær jafnframt að endimörkum sama sveitarfélags í norðri.
Áhersla
Í málvísindum er áhersla sú vigt sem lögð er á ákveðið atkvæði í orði, eða ákveðin orð eða frasa í setningu. Áhersla felur í sér samspil þriggja þátta: styrks, tónhæðar og lengdar.
Kvistir
Kvistir (fræðiheiti Spiraea) er ættkvísl um 80-100 tegunda runna í rósaætt (Rosaceae). Kvistar blómstra hvítum eða bleikum blómum í skúf eða breiðum klasa. Sumar jurtir sem áður voru flokkaðar með kvistum eru nú taldir til sérstakra ættkvísla eins og Filipendula og Aruncus.
Morroflói
thumb|right|Bátalegan í Morroflóa með Morroklett í baksýn. Morroflói er strandbær í San Luis Obispo-sýslu, Kaliforníu, Bandaríkjunum. Íbúafjöldi árið 2000 var 10.350.
Enska úrvalsdeildin 2016-17
Leikvangar og staðsetning
West Ham United flutti sig á nýjan heimavöll Ólympíuleikvanginn í London sem tekur tæpa 60.010 áhorfendur í sæti. Stoke City tók þá ákvörðun, að frá og með 2016–17 tímabilinu, skyldi leikvangur þeirra skipta um nafn úr Britannia Stadium yfir í Bet365 Stadium.
Lahti
165px|thumb|right|Sibelius Hall thumb|350px|right|Lahti
Farþröstur
250px|thumb|vinstri|Farþröstur
Giorgia Meloni
Meloni var ráðherra ungmennamálefna í fjórðu ríkisstjórn Silvio Berlusconi frá 2008 til 2011. Hún hefur verið leiðtogi Bræðra Ítalíu frá árinu 2014 og hefur jafnframt verið formaður Evrópuflokksins Evrópskra íhaldsmanna og umbótasinna frá árinu 2020.
Stjórnmálaferill
Bræður Ítalíu unnu um 26 prósent atkvæða í þingkosningum Ítalíu í september 2022 og urðu stærsti flokkurinn á þinginu. Meloni tók því við embætti forsætisráðherra Ítalíu þann 22. október 2022 í stjórnarsamstarfi Bræðra Ítalíu við Norðurbandalagið og Áfram Ítalíu, flokk Berlusconi.
Magnús Olsen
Æviágrip
Magnús Olsen var á sínum tíma einn kunnasti fræðimaður Noregs á sviði norrænna fræða. Sérstaða hans var að beita mörgum fræðigreinum í senn til að varpa ljósi á viðfangsefnin. Hann gaf út 7 hefti af Edda- og skaldekvad með skýringum. Hann vann stórvirki við útgáfu á rúnaristum, fyrst með því að aðstoða Sophus Bugge við að ljúka útgáfu á eldri rúnaristum Norðmanna, síðan með útgáfu á fyrstu fimm bindunum af yngri rúnaristunum. Að vísu höfðu þeir Sophus Bugge, Olof Rygh og Ingvald Undset unnið þar mikla undirbúningsvinnu.
Hollensku Austur-Indíur
Hollensku Austur-Indíur liðu undir lok í Síðari heimsstyrjöld þegar Japan lagði landsvæðið undir sig. Með hernámi Japana var hollensku nýlendustjórninni velt úr sessi. Þegar Japanir gáfust upp 1945 lýstu leiðtogar þjóðernissinna yfir sjálfstæði Indónesíu og þegar Hollendingar sneru aftur og lögðu stærstan hluta landsins aftur undir sig með hervaldi hófst skæruhernaður gegn þeim. Að lokum neyddust Hollendingar til að viðurkenna sjálfstæði Indónesíu og leggja nýlenduna formlega niður árið 1949.