cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ottó mikli
Keisarinn
thumb|Jóhannes páfi XII tekur á móti Ottó konungi Meðan Ungverjar herjuðu á þýska ríkið gerðist Berengar II, lénsherrann í Langbarðalandi, svo frakkur að stjórna Ítalíu eigin hendi, án ráða frá Ottó, sem þó var réttur konungur Langbarðalands. Þegar Berengar hins vegar ásældist einnig suðurhluta Ítalíu og hrifsaði til sín lönd af páfaríki, kallaði Jóhannes XII á hjálp. Ottó fór suður til Ítalíu 961. Berengar og bandamenn hans drógu sig til baka í virkin sín og forðust beinar orrustur. Ottó fór því beint suður til Rómar, þar sem Jóhannes páfi krýndi hann til keisara þýska ríkisins 2. febrúar 962. Ottó var því þriðji keisari ríkisins síðan Karlamagnús. (Áður voru Karl III og Arnulf krýndir á 9. öld). Aðalheiður, eiginkona hans, var samtímis krýnd keisaraynja. Eftir þetta fór Ottó norður til Langbarðalands og sat um Berengar. En vinátta hans og páfa varaði ekki lengi. Strax á næsta ári gerði páfi samning við son Berengars gegn Ottó. Ottó létti þá umsátrinu og flýtti sér til Rómar. Þar greip hann í tómt, því páfi hafði flúið. Þá greip Ottó til ráðs að láta kardinálana sverja sér að velja engan páfa án samþykkis keisara fyrst. Hann kallaði saman kirkjuþing, þar sem Jóhannes páfi var leystur af. Í hans stað var Leó VIII kjörinn páfi. Þetta var einsdæmi í sögunni fram að þessu, en aldrei hafði nokkur keisari gerst svo frakkur að leysa sitjandi páfa af. Samtímis þessu var Berengar handtekinn og fluttur í böndum til Bamberg. En Ottó var varla farinn frá Rómar áður en Jóhannes sneri aftur sem páfi og tók borgina. Leó flúði til keisara. Jóhannes lést hins vegar skömmu síðar og var þá Benedikt V kjörinn páfi, í trássi við keisara. Hann gerði sér enn ferð til Rómar, leysti Benedikt af og setti Leó aftur í embætti sem páfa. Benedikt var sendur til Hamborgar í böndum. Árið 965 fór Ottó svo heim aftur í ríki sitt eftir að hafa verið á Ítalíu í fjögur ár. Þar var honum tekið með kostum og kynjum. Ottó var á hátindi ferlis síns og var máttugasti konungur og keisari þýska ríkisins síðan á dögum Karlamagnúsar. 966 sneri Ottó aftur til Ítaliu og dvaldi þar næstu 6 árin. Hann sett enn einn páfann af, í þriðja sinn á ferli sínum, og setti Jóhannes XIII aftur í embætti, sem Rómverjar höfðu hrakið burt. Meðan Ottó dvaldi á Ítalíu lét hann krýna son sinn, sem einnig hét Ottó, sem meðkonung sinn. Jóhannes páfi krýndi hann svo sem meðkeisara í borginni Verona árið 967. Þannig varð hinn ungi Otto II að eftirmanni föður síns, án tilkomu ríkisfurstanna. Otto sneri aftur heim í ríki sitt 972. Hann lést ári síðar eftir stutt veikindi og hitaköst í kastalavirkinu Mamleben (núverandi Saxland-Anhalt). Hann hvílir í dómkirkjunni í Magdeburg. Við ríkinu tók sonur hans Ottó II.
Enskunám
Saga enskunáms á Íslandi
Halldór Briem guðfræðingur gaf árið 1873 út kennslubókina ''Kennslubók í enskri tungu. Vasabók fyrir vesturfara og aðra, er eiga viðskipti við Englendinga eða vilja læra ensku''. Bók Halldórs var hugsuð fyrir Vesturfara en einnig þá sem seldu til Bretlands kvikfénað á fæti en um 1870 voru það mikil viðskipti og um 2500 hross árlega seld breskum kaupmönnum. Halldór gaf aftur út enskukennslubækur 1875 og 1889.
Geir T. Zoëga tók við enskukennslu af Jóni. Árið 1889 gaf hann út Enskunámsbók Geirs T. Zoëga (Geirsbók). Hún var endurbætt, orðasafni bætt við og gefin út sjö sinnum allt til ársins 1934. Geir T. Zoëga gaf út ensk-íslenska orðabók árið 1896, íslensk-enska orðabók  1904 og árið 1910 forníslenska-enska orðabók. Geirsbók varð aðalbyrjendabók í ensku í Gagnfræðaskólanum á Akureyri, Kennaraskólanum, Kvennaskólanum í Reykjavík og Flensborg í Hafnarfirði.
Brekka í Svarfaðardal
Snorri Sigfússon námsstjóri á Akureyri var ættaður frá Brekku eins og nafn ævisögu hans Ferðin frá Brekku gefur til kynna.
Búrfjöll
Árið 1973 fórst í Búrfjöllum flugvélin Vor með öllum farþegum.
Perstorp
thumb|right|200px|Perstorp Perstorp er þéttbýli í sveitarfélaginu Perstorp í Svíþjóð.I 2010 var íbúatalan 5.665.
Dómkirkja heilags Vincent de Paul
Kirkjan er ekki byggð í einum byggingarstíl heldur þrem: Márískum-, gotneskum- og Nýbýzantískum stíl. Framkvæmdir hófust árið 1893 og var þeim lokið 1897 fyrir utan að kirkjuklukkurnar voru tímabundið gerðar úr tré vegna fjárskorts.
Armeria caespitosa
Armeria caespitosa er jurt af gullintoppuætt.
Libocedrus
Tegundir
Tegundir ættkvíslarinnar eru:
Atferlishyggja
Róttæk atferlishyggja
Meðal þeirra sálfræðinga sem aðhylltust róttæka atferlishyggju voru Burrhus Frederic Skinner og John Broadus Watson.
Reitur
Reitur getur átt við:
Hörður J. Oddfríðarson
Hörður er kvæntur Guðrúnu Björk Birgisdóttur og eiga þau tvo syni.
Estadio Pocitos
Saga
Framkvæmdatíminn við nýja þjóðarleikvanginn var knappur og að lokum varð ljóst að Estadio Centenario yrði ekki tilbúinn í tíma. Upphafsleikir heimsmeistaramótsins urðu því að fara fram á eldri völlum. Tveir leikir voru spilaðir á Estadio Pocitos, annars vegar leikur Frakklands og Mexíkó sem var annar af opnunarleikjum mótsins. Hinn var leikur Rúmeníu og Perú daginn eftir. Samkvæmt opinberum tölum (sem eru nokkuð málum blandnar) mættu 4.444 áhorfendur á fyrri leikinn en 2.549 á þann seinni.
Mexíkó
Mexíkó (spænska: México; nahúamál: Mēxihco), formlega Bandaríki Mexíkó (spænska: Estados Unidos Mexicanos), er land í sunnanverðri Norður-Ameríku. Mexíkó á landamæri að Bandaríkjunum í norðri, Kyrrahafinu í vestri og suðri, Mexíkóflóa og Karíbahafi í austri og Belís og Gvatemala í suðaustri. Landið þekur tæplega tvær milljónir ferkílómetra og er 13. stærsta land heims að flatarmáli. Landið er það fimmta stærsta í Norður- og Suður-Ameríku. Íbúafjöldi er talinn vera yfir 129 milljónir og er landið því 10. fjölmennasta land heims, fjölmennasta spænskumælandi land heims og næstfjölmennasta land Rómönsku Ameríku á eftir Brasilíu. Landið er sambandsríki 31 fylkis, auk höfuðborgarinnar, Mexíkóborgar, sem er ein fjölmennasta borg heims. Aðrar stórar borgir í Mexíkó eru meðal annars Guadalajara, Monterrey, Puebla, Toluca, Tijuana og León.
Frumbyggjaveldi
Á hátindi klassíska tímabilsins reis borgin Teotihuacan í miðju Mexíkó og varð miðpunktur hernaðar- og verslunarveldis sem náði suður til landa Maja og í norður. Íbúar Teotihuacan voru um 150.000 og reistu einhverja stærstu pýramída Ameríku. Teotihuacán féll um árið 600 e.o.t. og þá tók við tími samkeppni nokkurra valdamiðstöðva í Mið-Mexíkó, eins og Xochicalco og Cholula. Á þessum tíma fluttust Nahúar suður til Mið-Ameríku frá norðrinu og náðu pólitískum og menningarlegum undirtökum í miðhlutanum þar sem þeir ruddu burt fólki sem talaði oto-mangue-mál. Snemma á póstklassíska tímabilinu (um 1000-1519) ríktu Toltekar yfir Mið-Mexíkó, Mixtekar yfir Oaxaca og Majar í Chichén Itzá og Mayapán. Undir lok þessa tímabils náðu Mexíkar yfirráðum og stofnuðu borgina Tenochtitlan þar sem Mexíkóborg stendur nú. Veldi þeirra náði frá miðhluta Mexíkó að landamærum Gvatemala. Alexander von Humboldt átti þátt í að gera heitið Astekar vinsælt sem yfirheiti yfir allar þær þjóðir sem tengdust ríki Mexíka og þríveldabandalaginu. Árið 1843 var þetta heiti almennt tekið upp eftir útgáfu bókar William H. Prescott, þar á meðal af mexíkóskum fræðimönnum sem notuðu það til að aðgreina Mexíkóa nútímans frá Mexíkóum tímabilsins fyrir hernám Spánverja. Þessi hugtakanotkun hefur verið umdeild frá síðari hluta 20. aldar.
Astekaveldið var óformlegt bandalag borgríkja því þeir höfðu ekki bein völd yfir þeim löndum sem þeir sigruðu, heldur létu sér nægja að heimta af þeim skatt. Ríkið var ekki samfellt, því löndin sem það náði yfir tengdust ekki öll. Suðursvæðið Soconusco var til dæmis ekki samtengt miðsvæðinu. Astekar settu staðbundna höfðingja aftur á valdastól eftir að þeir höfðu sigrað borgríkin og skiptu sér ekki af stjórn þeirra meðan þeir greiddu þeim skatt. Astekarnir í Mið-Mexíkó komu sér þannig upp veldi byggðu á skattlöndum sem náði yfir megnið af miðhluta landsins. Astekar voru þekktir fyrir miklar mannfórnir. Þeir forðuðust að drepa andstæðinga á vígvellinum og mannfall í bardögum þeirra var miklu minna en hjá Spánverjum sem reyndu að drepa sem flesta í orrustum. Mannfórnahefðin í Mið-Ameríku leið undir lok eftir hernám Spánverja á 16. öld, þegar önnur frumbyggjaríki voru smám saman lögð undir nýlenduveldi þeirra.
Hernám og nýlendutími (1519-1821)
Fyrsta allsherjarmanntalið var gert í stjórnartíð Juan Vicente de Güemes árið 1793. Mest af upprunalegu gögnunum hefur tapast og það sem er vitað um það kemur úr ritgerðum fræðimanna sem höfðu aðgang að þeim, eins og Alexander von Humboldt. Evrópumenn voru þá milli 18 og 22% af íbúum Nýja Spánar, Mestísar (blandaðir) milli 21 og 25%, Indíánar milli 51 og 61%, og Afríkumenn milli 6.000 og 10.000. Heildarmannfjöldinn var á bilinu 3.799.561 og 6.122.354. Af þessu er dregin sú ályktun að vöxtur í hópi hvítra og blandaðra íbúa hafi verið jafn, meðan hlutfall frumbyggja hafi minnkað um 13-17% á öld, aðallega vegna hærri dánartíðni vegna erfiðra búsetuskilyrða og stöðugra átaka við landnema. Stjórnkerfi nýlendutímans notaðist við kynþáttaflokkun með heitum sem enn eru notuð, þótt hún hafi formlega verið lögð niður eftir að landið fékk sjálfstæði.
Stjórn frjálslyndra (1855–1911)
Þegar frjálslyndir höfðu steypt stjórn Santa Anna af stóli og komið aftur á borgaralegri stjórn gátu þeir sett lög sem þeir álitu lykil að efnahagsþróun Mexíkó. Þau urðu undanfari fleiri borgarastyrjalda og afskipta erlendra ríkja. Efnahagsumbæturnar La Riforma áttu að nútímavæða efnahag og stjórnkerfi Mexíkó í anda frjálslyndisstefnunnar. Ný stjórnarskrá var samþykkt 1857 sem kvað á um aðskilnað ríkis og kirkju og afnam sérréttindi bæði kirkjunnar og hersins. Stjórnarskráin kvað líka á um sölu kirkjujarða og landa frumbyggja, og veraldlegt menntakerfi. Þetta fékk íhaldsmenn til að gera uppreisn og hefja Umbótastríðið (1858-1861).
Flóttamaður
thumb|right|Flóttafólk í [[Travnik í Bosníu-Hersegóvínu í borgarastyrjöldinni 1993.]] Flóttamaður er samkvæmt Flóttamannasamningi Sameinuðu þjóðanna frá 1951 sá sem:
Mexíkó
Landfræði
Í Mexíkó er ekki mikið um vatnsföll. Lerma-á rennur í vestur í Chapala-vatn sem er stærsta náttúrulega stöðuvatn landsins. Santiago-á rennur úr Chapala-vatni í Kyrrahafið. Pánuco-á rennur í Mexíkóflóa. Pátzcuaro-vatn og Cuitzeo-vatn, vestan við Mexíkóborg, eru leifar af risastórum stöðuvötnum og mýrum sem þöktu megnið af suðurhluta Mesa Central áður en Evrópubúar settust þar að. Vatnakerfið í miðju landinu þar sem höfuðborg Asteka, Tenochtitlán, og byggðir í kring blómstruðu fyrir landvinninga Spánverja, hefur nú verið nær algerlega þurrkað upp. Nokkur heilsársvatnsföll er að finna á þurrlendinu í Mesa del Norte og flest þeirra renna inn í landið fremur en út í sjó. Langmikilvægasta fljótið í þeim landshluta er Rio Grande sem í Mexíkó nefnist Río Bravo del Norte, sem myndar 3.141 km af landamærunum frá Ciudad Juárez að strönd Mexíkóflóa. Balsas-fljót er virkjað fyrir raforku. Grijalva-á og Usumacinta-á taka við afrennsli af Chiapas-hálendinu. Papaloapan-á rennur út í Mexíkóflóa sunnan við Veracruz. Bæði Baja California-skagi og Júkatanskagi eru mjög þurrir og engar ár renna þar ofanjarðar.
Stjórnsýslueiningar
Fylkin skiptast í sveitarfélög sem eru minnsta stjórnsýslueiningin í landinu. Sveitarfélögin eru með borgarstjóra eða sveitarstjóra sem íbúar kjósa með meirihlutakosningu.
Thisted
thumb|Göngugata í Thisted Thisted (~Týsstaður) er hafnarbær á vestanverðu Norður-Jótlandi við Limafjörð. Árið 2018 voru um 13.400 íbúar í Thisted. Thisted fékk nafn sitt frá guðinum Týr (danska: Tyr). Ekki er vitað hvenær Thisted fékk kaupstaðarréttindi en talið er líklegt að það hafi gerst um árið 1500.
Roger Leloup
Ferill
Roger Leloup fæddist í Verviers í Belgíu árið 1933. Hann lærði teikningu, en hafði jafnframt frá unga aldri brennandi áhuga á flugvélum og járnbrautarlestum. Kynni hans af myndasögugerð hófust fyrir tilviljun, þegar nágranni hans, Jacques Martin sagðist vera á höttunum eftir teiknara til að lita myndasögur sínar um ævintýri rómverska unglingspiltsins Alexar. Leloup starfaði um árabil fyrir Martin sem kom honum í kynni við listamanninn Hergé, föður Tinnabókanna. Hergé fól Leloup að sjá um bakgrunnsteikningar í sumum bóka sinna, þar á meðal í Leynivopninu og Flugrás 714 til Sydney.
Fæðingarheimili Reykjavíkur
Saga Fæðingarheimilsins
Borgin tók vel í málaleitan Bandalags kvenna og þann 21. nóvember 1957 lagði Gunnar Thoroddsen þáverandi borgarstjóri fram tillögu á bæjarstjórnarfundi um stofnun fæðingarheimils sem yrði til húsa í íbúðarhúsum í eigu borgarinnar á horni Þorfinnsgötu og Eiríksgötu. Í upphafi var gert ráð fyrir 25 rúmum á Fæðingarheimilinu og áætlað að fyrstu árin yrðu þar um 800 fæðingar.
Bill Clinton
William Jefferson Clinton, best þekktur sem Bill Clinton, (skírður William Jefferson Blythe; f. 19. ágúst 1946) er bandarískur lögfræðingur og stjórnmálamaður, sem gegndi embætti 42. forseta Bandaríkjanna frá 20. janúar 1993 til 20. janúar 2001. Hann tók við embættinu þegar hann var 46 ára og er því þriðji yngsti forseti Bandaríkjanna. Áður en hann varð forseti hafði hann setið í nær tólf ár sem fylkisstjóri Arkansas. Hann er giftur Hillary Rodham Clinton, öldungadeildarþingmanni fyrir New York, sem bauð sig fram til forsetaembættis BNA í kosningum 2008 og 2016. Síðustu embættisár hans einkenndust af stjórnmálahneyksli þar sem hann var sakaður um að hafa borið ljúgvitni og reynt að hamla réttvísinni í málum sem vörðuðu samband hans við Monicu Lewinsky og áreitni við fyrrum starfsmann Arkansas-fylkis, Paulu Jones, sem ákærði hann.
Jersey
Saga
Kristni barst til eyjarinnar með landnemum frá Bretagne á 5. eða 6. öld. Verndardýrlingur eyjarinnar, heilagur Helier, bjó þar á 6. öld á L'Islet (nú Elísabetarkastali). Samkvæmt sögninni hjuggu ræningjar höfuðið af honum, en hann tók það upp og gekk niður að strönd.
Céline Dion
1990-1992: Brotist til frægðar
Ári eftir að hún hafði lært ensku, hóf hún sína frumraun inní enskumælandi markað með Unison 1990 hún naut hjálpar margra tónlistarmanna meðal annars Vito Luprano og kanadíska framleiðandans David Foster. Platan var að stórum hluta undir áhrifum níunda áratugar mjúku rokki. Einstök lög af plötunni meðal annars (If There Was) Any Other Way The Last To Know, Unison og Where Does My Heart Beat Now  sem náði 4. sæti á U.S Billboard Hot 100. Platan staðfesti Celine sem rísandi stjörnu í Bandaríkjunum, Evrópu og í Asíu. 1991 Celine var einnig einsöngvari í Voices That Care, til heiður til bandarískra hermanna í Persaflóastríðið (1991)Persaflóastríðinu.
Ruth Prawer Jhabvala
Ruth Prawer Jhabvala (fædd 7. maí 1927; látin 3. apríl 2013) var þýskur rithöfundur af gyðingaættum, sem bæði hefur hlotið Booker-verðlaunin og Óskarsverðlaunin tvisvar.
Jersey
Stjórnmál
Þar sem Jersey er krúnunýlenda með fulla sjálfstjórn er eyjan með sitt eigið lagakerfi, stjórnsýslu og skattakerfi. Hlutverk bresku krúnunnar var skilgreint af Konunglegu stjórnskipunarnefndinni árið 1973 og er að tryggja góða stjórnsýslu, undirrita lög, koma fram fyrir hönd eyjarinnar á alþjóðavettvangi í samráði við þing eyjarinnar, tryggja að eyjan uppfylli alþjóðlegar skuldbindingar sínar og sjá um varnir eyjarinnar.
Menning
Þekktir listamenn frá Jersey eru meðal annars rithöfundarnir Philippe Le Sueur Mourant og Elinor Glyn, myndlistarmennirnir John St Helier Lander, Edmund Blampied og John Everett Millais (ættaður frá Jersey), og leikkonan Lillie Langtry („liljan frá Jersey“). Ýmsir listamenn hafa búið á Jersey um lengri eða skemmri tíma, eins og til dæmis breska skáldið William Prynne, franski rithöfundurinn Victor Hugo, og frönsku ljósmyndararnir Suzanne Malherbe og Claude Cahun.
Írska lýðveldið
Árið 1922, í kjölfar írska sjálfstæðisstríðsins sem stóð frá 1919 til 1921, var Írska fríríkið stofnað. Þing Norður-Írlands, þar sem mótmælendur voru í meirihluta, nýtti sér þá möguleika til að segja sig úr hinu nýja ríki og varð sérstök eining innan breska konungsdæmisins. Írska fríríkið var í fyrstu hluti af Breska samveldinu en árið 1949 voru skyldur konungs afnumdar í írskum lögum og landið varð lýðveldi.
Charles Manson
Manson trúði á það sem hann kallaði Helter Skelter en það var að hans sögn, yfirvofandi dómsdagsstríð milli hvítra og svarta. Heitið kemur frá samnefndu lagi með Bítlunum af The White Album en Manson þóttist skilja að það væru hin raunverulegu skilaboð lagsins. Morðin sem voru framin að hans undirlagi áttu að flýta fyrir þessu stríði. Söfnuður hans, Manson fjölskyldan, hugðist svo fela sig í helli í eyðimörkinni á meðan svartir menn útrýmdu þeim hvítu, og koma svo fram og drottna yfir blökkumönnum að því loknu. Manson varð seinna meir að einskonar tákmynd fyrir geðveiki, ofbeldi og hið ógnvekjandi. Lögmaðurinn sem sótti hann til saka, Vincent Bugliosi, gaf seinna meir út bókina Helter Skelter þar sem hann skrifar um Manson og umrædd morð.
Írska lýðveldið
Sjálfstæðisbarátta
Í írsku þingkosningunum 1918 voru 73 af 105 þingmönnum Íra á breska þinginu, kosnir úr röðum Sinn Féin. Þeir sátu hjá í öllum málum á breska þinginu. Í janúar 1919 stofnuðu þeir írskt þing, Dáil Éireann. Þetta þing samþykkti sjálfstæðisyfirlýsingu þar sem lýst var yfir stofnun Írska lýðveldisins líkt og í Páskadagsyfirlýsingunni, en með þeirri viðbót að Írland væri ekki lengur hluti af Bretlandi. Ráðuneyti írska þingsins sendi sendinefnd undir forystu Seán T. O'Kelly á Friðarráðstefnuna í París 1919, en var neitað um aðgang.
Samtími
Írland gerðist aðili að Sameinuðu þjóðunum árið 1955, eftir að hafa áður verið neitað um aðild vegna hlutleysisstefnunnar í stríðinu. Á þeim tíma fól aðildin í sér að taka til vopna gegn öðru ríki ef Sameinuðu þjóðirnar töldu það nauðsynlegt.
Stjórnmál
Taoiseach (forsætisráðherra) er stjórnarleiðtogi og er skipaður af forseta samkvæmt tilnefningu fulltrúadeildarinnar. Flestir Taoiseach hafa verið leiðtogar þess stjórnmálaflokks sem fær flest þingsæti í kosningum. Á Írlandi er hefð fyrir samsteypustjórnum þar sem enginn einn flokkur hefur hlotið meirihluta frá 1989.
Í fulltrúadeildinni, Dáil, sitja 160 þingmenn (Teachta Dála) kjörnir fyrir kjördæmi samkvæmt hlutfallskosningu með forgangsröðunaraðferðinni. Í öldungadeildinni, Seanad, sitja 60 þingmenn. Þar af eru 11 skipaðir af Taoiseach, sex kjörnir af tveimur háskólakjördæmum og 43 kosnir af fulltrúum almennings.
Efnahagslíf
Írland losnaði við björgunarpakka Evrópusambandsins og Alþjóðagjaldeyrissjóðsins þann 15. desember 2013. Eftir niðurskurð, fjármálaumbætur og eignasölu fékk landið aftur aðgang að lánamörkuðum. Síðan þá hefur Írland getað selt langtímaskuldabréf á hagstæðu gengi. Til að vinda ofan af írsku lánakreppunni þurfti að flytja stórar skuldir af efnahagsreikningi einkageirans til opinbera geirans (sem var nær skuldlaus) með björgun írskra banka og opinberum útgjöldum umfram tekjur. Við þessa yfirfærslu skulda varð Írland árið 2017 eitt af þeim löndum innan Evrópusambandsins og OECD sem var skuldsettast bæði hjá opinbera geiranum og einkageiranum.
Lucien Laurent
Lucien Laurent (f. 10. desember 1907 - 11. apríl 2005) var franskur knattspyrnumaður sem kunnastur er fyrir að skora fyrsta markið í sögu heimsmeistarakeppninnar í knattspyrnu.
Hotaru Yamaguchi
Hotaru Yamaguchi (fæddur 6. október 1990) er japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 30 leiki og skoraði 2 mörk með landsliðinu.
Hæ Sámur
Hæ Sámur (enska: Hey Duggee) er breskir teiknaðir sjónvarpsþættir.
Raumaríki
Saga
Snorri Sturluson nefnir í Heimskringlu að Sigurður hringur og Ragnar loðbrók sonur hans hafi verið við völd í Raumaríki og Vestfold allt út til Grenmars. Hálfdan svarti, faðir Haraldar hárfagra, lagði Raumaríki undir sig að sögn Snorra, felldi Sigtrygg konung og hrakti Eystein bróður hans úr ríkinu. Eftir dauða Hálfdanar komst Raumaríki undir Eirík Eymundsson Svíakonung en Haraldur hárfagri náði svo völdum þar að nýju og varð það hluti af sameinuðum Noregi.
Trosa
thumb|right|200px|Trosa Trosa er þéttbýli í sveitarfélaginu Trosa í Svíþjóð. Þar búa 5 027 manns (2010).
Einar Vilhjálmsson
Einar grínaðist stundum með það að hann ætti að minnsta kosti heimsmetið með vinstri hendi, en hann er örvhentur.
Einar var kosinn Íþróttamaður ársins árin 1983, 1985 og 1988 og árið 2021 var hann útnefndur í Heiðurshöll ÍSÍ.
Íslendingabók (ættfræðigrunnur)
Ýmsar heimildir eru notaðar við samantekt ættfræðiupplýsinga: Manntöl, þjóðskrá, kirkjubækur og niðjatöl eru helstu heimildirnar. Auk þess er notast við stéttatöl, ábúendatöl, íbúaskrár, minningargreinar, annála, alþingisbækur, dómabækur og ýmis fornrit.
Bárukóngur
Bárukóngur (sipho fusiformis) er kuðungstegund. Finnst við Ísland en er afar fágætur og hefur aðeins fundist fáeinum sinnum.
Eskimóaþokan
Eskimóaþokan, einnig kölluð NGC 2392, er gasþoka sem finnst í Tvíburunum. Þokan lítur út eins og höfuð manns með anorakkshettu.
Helgisaga Ólafs Haraldssonar
Helgisaga Ólafs Haraldssonar eða Helgisaga Óláfs konungs er konungasaga sem fjallar um Ólaf helga Noregskonung. Hún er með köflum nánast samhljóða Elstu sögu Ólafs helga, sem er að miklu leyti glötuð. Sagan er frekar sundurlaus og stirðlega samin og er að nokkru byggð á dróttkvæðum. Í sögunni er Ólafur konungur ekki sveipaður neinum dýrðarljóma, en í lok hennar er sagt frá nokkrum jarteiknum (kraftaverkum) Ólafs, sem eru ástæðan fyrir helgisögu-nafninu. Í sögunni hefur varðveist athyglisverður kveðskapur.
1. deild karla í knattspyrnu 1963
Úrslit deildarbikarsins
Frá 1960 til 1972 var úrslitaleikurinn leikinn á Melavellinum, sem var malarvöllur.
L'Anse aux Meadows
thumb|300px|Kort sem sýnir hugsanlega siglingaleið frá Brattahlíð á Grænlandi til L'Anse aux Meadows á Nýfundnalandi. thumb|300px|Endurgerðar víkingabúðir á L'Anse-aux-Meadows. L'Anse aux Meadows er staður á norðurodda eyjunnar Nýfundnalands í Kanada. Þar fundust um 1960 minjar norrænnar byggðar frá víkingatíma. Norsku fornleifafræðingarnir Helge Ingstad og Anne Stine Ingstad grófu rústirnar upp, og rituðu tveggja binda verk um niðurstöðurnar. Ekki er hægt að fullyrða hvort staðurinn er Vínland, sem sagt er frá í fornritum.
Háskólinn í Durham
Háskólinn er talinn vera mjög virtur og er einn besti háskóli á Bretlandi. Heiðursrektor háskólans er Bill Bryson. Þeir sem útskrifast úr háskólanum má setja stafina Dunelm (latnesk skammstöfun á Durham). Eftirfarandi er listi yfir skólana innan háskólans:
Landeyjahöfn
thumbnail|Landeyjahöfn thumbnail|left
Grenivíkurskóli
hægri|thumb|400x400dp| Grenivíkurskóli er grunnskóli Grenivíkur við Eyjafjörð.
Svörtu hlébarðarnir
Upphaflegur tilgangur samtakanna var að vakta hverfi blökkumanna til þess að vernda þá gegn lögregluofbeldi í Oakland. Samtökin þróuðust hins vegar í marxískan byltingarhóp og börðust fyrir réttindum allra minnihlutahópa Bandaríkjanna. Samtökin dreifðust síðar til annarra landa, þar á meðal til Bretlands og Alsír. Ágreiningur á milli Huey P. Newton og Eldridge Cleaver, "upplýsingaráðherra" samtakanna (e. Minister of Information) BPP, um stjórnskipulag samtakanna leiddi til skiptingu meðlima BPP í tvær fylkingar. Í kjölfar klofningsins fór að halla undan fæti samtakanna og liðu þau formlega undir lok árið 1982.
Bandaríska alríkislögreglan gegn BPP
Svörtu hlébarðarnir voru eitt helsta skotmark COINTELPRO aðgerðarinnar. Meðal annars voru varaformaður BPP, Fred Hampton, og lífvörður hans voru drepnir í húsleit lögreglu á heimili Hampton 4 desember 1969. Húsleitin var hluti af aðgerð alríkislögreglunnar. Sjálfstæð rannsókn á atburðunum sýndi að lögreglan hafði hleypt af 80 skotum meðan Hampton eða lífvörður hans höfðu aðeins hleypt af einu skoti. Atburðinum var því lýst sem lögregluaftöku án dóms og laga.
927
927 (CMXXVII í rómverskum tölum)
Hoya blashernaezii
Hoya blashernaezii er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Henni var lýst af Kloppenburg. Útbreiðslan er í Filippseyjum.
Benedikt Gröndal eldri
Kona Benedikts var Þuríður Ólafsdóttir frá Frostastöðum í Skagafirði, systir Ólafs Ólafssonar lektors í Túnsbergi í Noregi. Dætur þeirra voru Helga, kona Sveinbjarnar Egilssonar rektors, og Ragnhildur kona Stefáns Gunnlaugssonar landfógeta. Sonur Helgu og Sveinbjarnar var skáldið Benedikt Gröndal sem einnig er nefndur Benedikt Gröndal yngri til aðgreiningar frá afa sínum.
Tryggvi Gunnarsson
Æviágrip
Faðir Tryggva var Gunnar Gunnarsson, prestur í Laufási, og móðir hans var Jóhanna Gunnlaugsdóttir, dóttir Gunnlaugs Briem, sýslumanns í Eyjafjarðarsýslu. Tryggvi ólst upp í Laufási til 14 ára aldurs, en þá fór hann til móðurbróður síns Ólafs Briem á Grund í Eyjafirði og lærði hjá honum trésmíði og fékk sveinsbréf 16 ára gamall.
Áramótaskaupið
Krakkaskaup
Árið 2016 sýndi RÚV barnaútgáfu skaupsins sem hét Krakkaskaup.
Flipareynir
Vísindaleg flokkun
Flipareynir hefur stundum verið settur í eigin ættkvísl, Torminalis Medik. (ranglega Torminaria M.Roem. og Torminaria Opiz). Þetta er tvílitna tegund sem fjölgar sér með kynæxlun og getur myndað tví- og fjöllita blendinga með tegundum af undirættkvíslinni Aria. Allnokkrar mjög staðbundnar apomictic (fjölga sér með geldæxlun) fjöllitna tegundir af upphaflega blendingsuppruna milli Sorbus torminalis og ýmissa tegunda af undirættkvíslinni Aria fyrirfinnast í Evrópu, þar á meðal Sorbus latifolia (frá Fontainebleau), og Sorbus bristoliensis (frá Bristol). Litningatalan er 2n = 34
1433
Á Íslandi
Dáin
Luton
Forsaga
Fyrsti eiginlegi bærinn var Durocobrivis (í dag Dunstable) á tímum Rómverja, en undir þeirra stjórn var Luton-svæðið þó að mestu strjálbýlt landbúnaðarsvæði.
Kombu
Kombu (á japönsku 昆布) er sjávarþang af ættinni Laminariaceae. Kombu er víða notað til manneldis í Austur-Asíu.
Imre Nagy
Imre Nagy (7. júní 1896 – 16. júní 1958) var ungverskur kommúnískur stjórnmálamaður sem var tvisvar forsætisráðherra í ungverska alþýðulýðveldinu á sjötta áratugnum. Nagy var einn af leiðtogum uppreisnar sem Ungverjar gerðu gegn sovéskum yfirráðum í Ungverjalandi árið 1956. Uppreisnin misheppnaðist og Nagy var í kjölfarið handtekinn og tekinn af lífi tveimur árum síðar.
Æviágrip
Nagy flúði frá Ungverjalandi árið 1930 og flutti til Sovétríkjanna. Hann bjó þar næstu fjórtán árin og vann sem forstöðumaður á samyrkjubúi. Nagy sneri aftur til Ungverjalands árið 1944 og varð landbúnaðarráðherra í nýrri kommúnistastjórn landsins árin 1945 til 1946. Næstu árin gegndi hann ýmsum ábyrgðarstöðum í ríkisstjórn nýja ungverska alþýðulýðveldisins og var meðal annars innanríkisráðherra, þingforseti og varaforsætisráðherra. Árið 1953 varð Nagy formaður ráðherraráðsins, eða forsætisráðherra, eftir að Mátyás Rákosi neyddist til að segja af sér.
Skärhamn
thumb|right|200px|Skärhamn Skärhamn er þéttbýli í sveitarfélaginu Tjörn í Svíþjóð. Þar búa 3.193 manns (2010).
Katrín af Medici
Stjórnartíð Hinriks 3.
thumb|right|Hinrik 3. Tveimur árum síðar dó Karl konungur, sem hafði aldrei verið heilsuhraustur, aðeins 23 ára að aldri. Á banabeði útnefndi hann móður sína ríkisstjóra þar sem ríkisarfinn, Hinrik bróðir hans, var í Póllandi og hafði skömmu áður verið tekinn þar til konungs. Hinrik sneri svo heim og tók við ríkjum sem Hinrik 3.
Gjóskulagafræði
Upphafsmaður gjóskulagarannsókna var Sigurður Þórarinsson, sem í doktorsritgerð sinni 1944, rannsakaði gjóskulög úr Heklu, einkum í Þjórsárdal og nágrenni. Sigurður gerði gjóskulagafræði að alþjóðlegri fræðigrein og tók upp nafnið „tefra“ um loftborin föst gosefni, en orðið fann hann í fornu latnesku riti eftir Plinius yngra.
Eftir 1995, þróaði C. S. M. Turney og aðrir tækni til að greina gjóskulög sem eru ekki sýnileg berum augum, og hefur hún aukið mjög notagildi gjóskulagarannsókna. Þessi tækni byggist á mismunandi eðlismassa smásærra gjóskukorna og setsins sem þau leynast í. Þannig hefur t.d. tekist að rekja öskulag (Vedde-öskulagið), sem fundist hefur á Bretlandi, í Svíþjóð, Hollandi, Soppensee í Sviss og á tveimur stöðum við Kirjálaeiði hjá Sankti Pétursborg, það er úr Kötlu og er um 12.100 ára gamalt.
Real Madrid
Þekktir (landsliðsmenn) sem hafa spilað fyrir félagið
Spánn
Mótmælendahópurinn Jæja
Forsætisráðherra leynir upplýsingum
Stærsti gagnaleki til þessa, Panamaskjölin sem upplýsti um harðlæstar hirslur um skattaskjól um allan heim. Þar kom fram tengsl á milli íslenskra stjórnmálamanna við aflandsfélög í skattaskjólum og lögfræðistofuna Mossack Fonsecka sem er staðsett í Panama. Það sem stóð hæst upp úr var aflandsfélagið Wintris sem skráð var á forsætisráðherra Íslands Sigmund Davíð Gunnlaugsson og eiginkonu hans Önnu Sigurlaugu Pálsdóttur. Einnig kom umfjöllun um Bjarna Benedikstson fjármálaráðherra um aflandsfélagið Falson og Ólöfu Nordal innanríkisráðherra sem skráð var fyrir skúffufyrirtækinu Tortóla.
Imperial College London
thumb|220px|Inngangur í háskólann
Allt um Lukku Láka
Söguþráður
Eins og heiti bókarinnar á frummálinu gefur til kynna hefur hún að geyma sjö styttri sögur um Lukku Láka sem allar birtust upphaflega í hinu skammlífa tímariti Lucky Luke árið 1974. Sögurnar eru eftirfarandi:
Leppríki
Leppríki eða fylgiríki er ríki sem er að nafninu til sjálfstætt en lýtur öðru ríki (einkum um forystu í utanríkismálum). Mandsjúkó er dæmi um leppríki, en það varð til við innrás Japans í Mansjúríu 1931, og laut því að flestu Japans.
Bókfell
thumb|right|Þýskur bókbindari á [[16. öld.]] Bókfell er verkað skinn, sem notað var til að skrifa á bækur og önnur rit. Bókfell er ósútað skinn, rotað, skafið og sléttað. Skinnið er einkum af kálfum, kindum og geitum. Farið var að nota pergament í handrit á 2. öld og hélst svo uns pappír leysti það af hólmi. Pergament var (og er) einnig notað við bókband og í trumbur.
Gen Shoji
Gen Shoji (fæddur 11. desember 1992) er japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 2 leiki með landsliðinu.
Síðtímabilið
Síðtímabilið er í sögu Egyptalands tímabil sem nær frá upphafi tuttugustu og sjöttu konungsættarinnar 672 f.Kr. til loka þrítugustu og fyrstu konungsættarinnar 323 f.Kr.. Oft er litið á þetta tímabil sem síðasta blómaskeið menningar Forn-Egypta áður en landið féll endanlega undir erlend yfirráð.
Þjóðráð Lukku-Láka
thumb|Kápa frönsku útgáfu bókarinnar. Þjóðráð Lukku Láka (franska: La Ballade des Dalton) eftir René Goscinny, Morris (Maurice de Bevere) og Guy Vidal er myndskreitt saga um ævintýri Lukku Láka sem kom út í tengslum við gerð samnefndrar kvikmyndar um Lukku Láka árið 1978. Bókin var gefin út af Fjölva í íslenskri þýðingu Þorsteins Thorarensen sama ár. Samnefnd teiknimyndasaga birtist síðar í bókinni La Ballade des Dalton et autres histoires sem telst 55. bókin í bókaflokknum um Lukku Láka og í íslenskri þýðingu í bókinni Á léttum fótum. Spes tilboð árið 1982.
Hipparkía
Hipparkía hundingi var forngrískur heimspekingur sem var sögð hafa fæðst 340 f.Kr.
Karl prins af Astúríu
thumb|right|Don Carlos. Málverk eftir Alonzo Sánchez Coello. Karl prins af Astúríu (8. júlí 1545 – 24. júlí 1568) eða Don Carlos af Spáni var elsti sonur Filippusar 2. Spánarkonungs og fyrstu konu hans, Maríu Manúelu af Portúgal. Hann var líkamlega fatlaður og átti einnig við geðræna erfiðleika að stríða.
Gláma (fljót)
Ein af stærstu þverám Glámu er Vorma sem kemur úr stærsta vatni landsins Mjøsa.
Thomas Coville
thumb|right|Thomas Coville Thomas Coville (f. 10. maí 1968) er franskur siglingamaður sem er þekktur fyrir þátttöku í úthafssiglingakeppnum á borð við Route du Rhum, Vendée Globe og Volvo Ocean Race. Hann á núverandi met í siglingu einsamall umhverfis hnöttinn á seglskútu. Metið setti hann 25. desember 2016 á þríbytnunni Sodebo Ultim þegar hann kom í Ermarsund eftir 49 daga, 3 tíma, 7 mínútur og 38 sekúndur.
Pedro 1. Brasilíukeisari
Dom Pedro 1. (12. október 1798 – 24. september 1834), kallaður „frelsarinn“, var stofnandi og fyrsti keisari brasilíska keisaradæmisins. Sem Pedro 4. var hann einnig konungur Portúgals í stuttan tíma en þar var hann einnig kallaður „frelsarinn“ og „dátakonungurinn“. Bæði viðurnefnin hlaut hann vegna stríðs síns gegn bróður sínum, Miguel 1. Portúgalskonungi. Pedro fæddist í Lissabon og var fjórða barn Jóhanns 6. Portúgalskonungs og drottningar hans, Karlottu, og þar með meðlimur Braganza-ættar. Þegar Frakkar réðust inn í Portúgal árið 1807 flúði Pedro ásamt fjölskyldu sinni til stærstu og ríkustu nýlendu Portúgals, Brasilíu.
Vilhjálmur Vilhjálmsson - Fjórtán fyrstu lögin
Vilhjálmur Vilhjálmsson - Fjórtán fyrstu lögin er 33 snúninga LP hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1973.
Hoya mariae
Hoya mariae er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Útbreiðslan er á Filippseyjum.
Avril Lavigne
thumbnail|Avril Lavigne, 2013 Avril Lavigne (f. Avril Ramona Whibley 27. september 1984) er kanadísk rokk-, pönk og poppsöngkona. Hún fæddist í Belleville í Ontario. Þegar hún var 5 ára gömul flutti hún með fjölskyldu sinni til Napanee, Ontario í Kanada og hún ólst upp þar.
Avril á eina yngri systur sem heitir Michelle og einn eldri bróður sem heitir Matthew.
Black Death
Black Death er breiðskífa með Sólstöfum sem kom út árið 2002.
Loggortusegl
Lugger
Altdorf (Uri)
Söguágrip
Árið 1895 var reist mikil bronsstytta af Vilhjálmi Tell og syni hans á ráðhústorginu, þar sem eplaskotið átti sér stað. Árið 1899 var leikhúsið Tellspielhaus stofnað í miðbænum en þar er leikritið Wilhelm Tell eftir Friedrich Schiller sýnt.
Lanzhou Zhongchuan alþjóðaflugvöllurinn
alt=Mynd sem sýnir meginbyggingu Lanzhou Zhongchuan alþjóðaflugvallarins í Kína.|thumb| Meginbygging Lanzhou Zhongchuan alþjóðaflugvallarins.
Jón Borgfirðingur
Jón Borgfirðingur (Jón Jónsson, 30. september 1826 – 20. október 1912) var íslenskur fræðimaður, rithöfundur og lögregluþjónn. Hann safnaði handritum og hélt dagbók.
931
931 (CMXXXI í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Paul Doumer
Æviágrip
Sem landstjóri franska Indókína frá 1897 til 1902 hafði Doumer þótt sýna mikla harðýðgi. Þegar Doumer tók við landstjóraembættinu var franska nýlendan rekin með miklum fjárhagshalla. Til þess að rétta úr kútnum setti hann skatta á ópíum, vín og salt. Innfæddir sem höfðu ekki efni á að borga þessa skatta misstu oft hús sín og urðu dagverkamenn. Doumer gerði franska Indókína að markaði fyrir franskar vörur og arðbærar fjárfestingar fyrir franska athafnamenn. Alræðislegt stjórnarfar Doumers og stirt samband Frakka við Kína í kjölfar boxarauppreisnarinnar leiddi til þess að hann var kallaður heim til Frakklands árið 1902.
Tage Ammendrup
Tage Ammendrup (1. febrúar 1927 – 9. maí 1995) var kaupmaður í versluninni Drangey og eigandi hljómplötuútgáfunnar Íslenzkra tóna allt til ársins 1965 er hann hóf störf sem dagskrárgerðarmaður og upptökustjóri hjá Sjónvarpinu. Hann vann hjá Sjónvarpinu allt frá stofnun þess og til æviloka.
Íslenzkir tónar og önnur útgáfustarfsemi
Nokkur þekkt lög sem Íslenzkir tónar gáfu út: Litla flugan, Söngur villiandarinnar, Hreðavatnsvalsinn, Bílavísur, Manstu gamla daga, Litli vin, Meira fjör, Lukta-Gvendur, Sjómannavalsinn, Ágústnótt, Sjana síldarkokkur, Síldarvalsinn, Aravísur, Guttavísur, Pabbi vill mambo, Það var lítið hús (Nora Brocksted), Hvítir mávar, Vertu ekki að horfa svona alltaf á mig, lögin úr Deleríum Búbonis, Einsi kaldi úr Eyjunum, Í kjallaranum, Komdu niður, Maja litla, Fjórir kátir þrestir, Hún var með dimmblá augu, Þórsmerkurljóð, Ég er kominn heim, Á morgun, Ég veit þú kemur, Ömmubæn, Ship-ohoj, Ef þú giftist mér, Blikandi haf, Allt á floti, Gamla gatan, Það er draumur að vera með dáta og svo má lengi telja.
Baník Karviná
Saga og titlar
Baník Karviná heimsótti Ísland síðla árs 1965 í boði Knattspyrnufélagsins Fram og lék þá vígsluleik Laugardalshallar gegn úrvalsliði reykvískra handknattleiksmanna.
Áramótaskaup 2006
Annað umfjöllunarefni
Fuglaflensan, Kárahnjúkastífla, Bubbi, Keflavíkurherinn, Herra Ísland, Pólskir innflytjendur, Bobby Fischer, Vísitala neysluverðs, Unnur Birna Vilhjálmsdóttir, Sigur Rós, Ómar Ragnarsson, Magni, Brynja Björk, Nylon, Icelandair, Britney Spears, Hannes Smárason, Hannes Snorrason, Baugsmálið, Jón Sigurðsson, Geir H. Haarde, Árni Johnsen, Íslendingar, Ragnhildur Steinunn Jónsdóttir, Eyþór Arnalds, Gísli á Uppsölum, Andri Snær Magnason, áhorfendur Áramótaskaupsins.
Hoya cembra
Tegundin er stundum seld undir nafninu H. odorata, en sú tegund er almennt ekki í sölu.
Georgíj Malenkov
Æviágrip
Eftir að Stalín lést þann 5. mars 1953 tók Malenkov tímabundið við af honum bæði sem flokksleiðtogi og sem formaður ráðherraráðsins (þ. e. forsætisráðherra). Miðstjórn flokksins vildi ekki að of mikil völd söfnuðust í höndum neins eins manns eftir dauða Stalíns og því neyddist Malenkov til þess að láta af stjórn flokksins þann 14. mars. Hann var þó áfram forsætisráðherra og réði þar með mestu um stefnumál ríkisins þar til honum var bolað frá völdum af Níkíta Khrústsjov, sem var þá orðinn aðalritari flokksins.
Eyvindarstaðaheiði
Allmargar ár og lækir renna um heiðina. Austast er Vestari-Jökulsá, sem kemur upp í nokkrum kvíslum við Hofsjökul og rennur í djúpu gili um Goðdaladal niður í Vesturdal. Svartá í Skagafirði kemur upp í Svartárpollum og rennur niður í botn Svartárdals. Svartá í Húnavatnssýslu kemur upp í svonefndum Bugum og heitir ýmsum nöfnum framan af en eftir að hún kemur niður í Svartárdal kallast hún Svartá. Hún fellur í Blöndu þar sem Svartárdalur og Blöndudalur mætast. Á vesturmörkum heiðarinnar er Blanda. Hún kemur upp í mörgum kvíslum og einnig falla í hana margar þverár, svo sem Strangakvísl, Haugakvísl og Galtará.
Um Eyvindarstaðaheiði lágu löngum fjölfarnar leiðir úr Skagafirði, Svartárdal og Blöndudal, bæði suður Kjalveg og vestur Stórasand.
Ómar Ragnarsson
Fjölskylda
Ómar giftist Helgu Jóhannsdóttur árið 1961. Eiga þau sjö börn. Börn hans Þorfinnur, Lára og Alma hafa öll unnið við fréttir og fræðslu. Barnabörnin eru 21 og barnabarnabörnin 3.
Flikruberg
Lýsing
Gráleitt eða ljósleitt á lit, en getur verið rauðleitt eftir oxun. Við ummyndun þá verður það grænleitt eða bleiklitað og sést það þá á útflöttum klessum sem eru 0,5-1 cm á þykkt. Millimassinn er fínkornóttur glermylsna.
Guðrún Kvaran
Guðrún Kvaran (f. 1943) er fyrrum prófessor við íslensku- og menningardeild Háskóla Íslands og Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum.
The Asphalt Jungle
The Asphalt Jungle er bandarísk svart-hvít kvikmynd frá 1950. Hún er byggð á samnefndri skáldsögu eftir W. R. Burnett. Aðaleikarar eru Sterling Hayden, Jean Hagen, Sam Jaffe, Louis Calhern, James Whitmore og í minniháttar- en lykilhlutverki er Marilyn Monroe sem var óþekkt á þeim tíma.
Jeanne Barret
Í leiðangri Bougainvilles
Í frásögnum frá leiðangrinum fer tvennum sögum af því hvenær kyn Barret uppgötvaðist fyrst. Samkvæmt Bougainville hafði heyrst orðrómur um að Barret væri kona í nokkurn tíma, en kyn hennar var ekki staðfest fyrr en leiðangurinn kom til Tahítí í apríl 1768. Um leið og hún og Commerçon lentu á ströndinni umkringdu innfæddir Barret og hrópuðu að hún væri kona. Það þurfti að flytja hana aftur út í skipið til að vernda hana fyrir æstum Tahítíbúum. Bougainville skráði þetta atvik í dagbók sína nokkrum vikum eftir að það gerðist, þegar hann fékk tækifæri til að heimsækja Étoile og tala við Barret í eigin persónu.
Turtildúfa
thumb|  Streptopelia turtur turtur
Turtildúfa (fræðiheiti: Streptopelia turtur) er fugl af dúfnaætt og er flækingur á Íslandi.
Daði Guðbjörnsson
Nám
Daði stundaði nám við Myndlistaskólann í Reykjavík árin 1972-76 til undirbúnings fyrir inntökupróf, mest módel teikningu hjá Hringi Jóhanessyni. 1976-80 nam hann við Myndlista- og handíðaskóla Íslands í Nýlistadeild. Þaðan lá leiðin í framhaldsnám 1983-84 við Rijksakademie van beeldende kunsten í grafíkdeild hjá Pieter Holstein og Herman Geerdink.
Jules Rimet
Ferill og störf
Jules Rimet fæddist í austanverðu Frakklandi nærri þýsku landamærunum. Faðir hans var kaupmaður og flutti fjölskyldan til Parísar þegar Rimet var ellefu ára gamall. Hann lærði lögfræðiði og árið 1897 stofnaði hann íþróttafélagið Red Star. Öfugt við mörg önnur félög þeirra tíma var Red Star laust við stéttaskiptingu í samræmi við stjórnmálahugsjónir stofnandans. Meðal greina sem félagið stundaði var knattspyrna sem þá naut vaxandi vinsælda.
Hann var í hópi þeirra sem komu að stofnun FIFA árið 1904, en stofnendurnir létu sig dreyma um alþjóðlega keppni bestu knattspyrnumanna heims. Þess í stað máttu þeir sætta sig við áhugamannakeppni á Ólympíuleikunum 1908. Fyrri heimsstyrjöldin varð svo til að slá öllum áformum um alþjóðamót á frest. Sjálfur gekk Rimet í franska herinn í stríðinu og hlaut heiðursmerki fyrir hugdirfsku.
Miðríkið
Á tímum elleftu konungsættarinnar var höfuðborg ríkisins í Þebu, en þegar tólfta konungsættin tók við flutti hún höfuðborgina til El-Lisht í Neðra-Egyptalandi, sem að vissu leyti var afturhvarf til Memfis sem er þar rétt norðan við. Höfuðguðinn á þessum tíma var hinn herskái fálki Montjú sem tilbeðinn var í Armant og Þebu, fremur en Amon.
Schwyz
Skjaldarmerki
Skjaldarmerki Schwyz er alrauður með litlum, hvítum krossi efst í hægra horninu. Upphaflega var merkið aðeins alrautt og merkir blóð. Hvíti krossinn birtist fyrst 1470 og var léður af páfanum. Ríkisfáni Sviss var tekinn upp eftir merki Schwyz mjög snemma eftir stofnun Sviss árið 1291.
Bæir
Stærstu bæir í Schwyz:
Þórisjökull
Þórisjökull er jökull og stapi suðvestur af Langjökli. Hæsti tindur jökulsins er um 1.350 metra yfir sjávarmáli. Jökullinn er um 32 ferkílómetrar.
Árni Þórarinsson (biskup)
Árni ólst upp í Hjarðarholti, en missti föður sinn 1752. Fór hann þá til föðursystur sinnar í Belgsholti, sem gift var Arnóri Jónssyni sýslumanni, og létu þau kenna honum undir skóla. Árni var tekinn í Skálholtsskóla 1758, varð stúdent þaðan vorið 1760. Fór utan ári síðar, skráður í Kaupmannahafnarháskóla í desember 1761. Lauk prófi í heimspeki 1763, varð baccalaureus 1764 og lauk embættisprófi í guðfræði haustið 1766. Hann kom heim sumarið 1767 og kenndi fyrst tvo vetur á Eyrarbakka. Hann varð prestur á Seltjarnarnesi 1769 og bjó á Lambastöðum. Varð prófastur í Kjalarnesþingi 1781, fékk síðan Odda á Rangárvöllum og fluttist þangað vorið 1782. Sama ár var hann boðaður utan til þess að verða biskup á Hólum, en fór ekki til Kaupmannahafnar fyrr en haustið 1783.
Joanne Dabugsii
Tölfræði um frammistöðu fyrir landsliðið
Framherji kvennalandsliðs Sambandsríkja Míkrónesíu. Sem hluti af landsliði lands síns tók hún þátt í fyrsta opinbera mótinu fyrir kvennalandslið Sambandsríkja Míkrónesíu - Míkrónesíubikarinn undir merkjum FIBA. Dabugsii eyddi að meðaltali 11 mínútur á vellinum og tók 2 fráköst og landsliðið hennar náði fjórða sætinu, tapaði í leiknum um "brons" fyrir Palau liðinu. Sem hluti af liði sínu varð hún elsti leikmaðurinn: Þegar mótið hófst var Dabugsia 32 ára, en meðalaldur leikmanna FSHM landsliðsins var 21 árs.
Snorkstelpan
Snorkstelpan og bróðir hennar koma fyrst fram í sjötta kafla bókarinnar Halastjarnan og í næstu köflum þar á eftir þar sem þau slást í för með Múmínálfunum á ferð þeirra aftur til Múmíndals eftir að Múmínsnáðinn bjargar henni frá eitruðum runna. Snorkstelpan og Snorkurinn koma einnig fyrir í næstu bók þar á eftir, Pípuhattur galdrakarlsinns, en þau koma ekki við sögu í þarnæstu bók, Minningar Múmínpabba sem er alfarið helguð Múmínfjölskyldunni og þeim Snúði og Snabba.
Francis Galton
Það sem Galton er einna frægastur fyrir í dag eru greindarvísitölu próf sem hann fann upp. Einnig er hann þekktur fyrir að vera frumkvöðull í ýmis konar rannsóknum og má þar nefna tvíburaðaferðina sem er könnun á tvíburum sem eru aldir upp á sitthvorum staðnum. Þannig má sjá hvort vegi meiri, erfðir eða umhverfi.
Dulvitund
Dulvitund (undirvitund eða undirmeðvitund) í almennri notkun, er hugtak sem fjallar um hugsanir, viðhorf, hvatir, óskir og tilfinningar sem viðkomandi er ekki meðvitaður um.
Guernsey
Miðaldir
Árið 933 fékk Vilhjálmur 1. hertogi af Normandí eyjarnar að léni frá Rúdolf konungi, ásamt Cotentin-skaga, en áður höfðu þær tilheyrt hertogadæminu Bretagne. Eyjarnar eru nú síðustu leifarnar af hertogadæminu Normandí.
Árnýöld
Í Ensku borgarastyrjöldinni snerust flestir íbúar á sveif með þingliðinu en landstjórinn, Peter Osborne, settist að í Cornet-kastala og hélt þar til ásamt flokki konungssinna. Kastalinn var sá síðasti á Bretlandseyjum sem gafst upp fyrir þingliðinu árið 1651. Í styrjöldum Breta við Spán og Frakkland á 17. og 18. öld fengu margir skipstjórar þaðan kaparabréf og breyttu kaupskipum í sjóræningjaskip.
Veðurfar
Veðurfar á Guernsey er temprað, mildir vetur og hlý sólrík sumur. Júlí og ágúst eru heitustu mánuðirnir og er hitinn þá yfirleitt í kringum 20° en getur náð allt að 24°. Febrúar er að jafnaði kaldasti mánuðurinn með meðallofthita um 6°. Vikulegur meðallofthiti er 16° í ágúst. Snjókoma er sjaldgæf og snjó festir sjaldnast en mestu líkur á snjókomu eru í febrúar. Hiti fer sjaldan undir frostmark þótt vindkæling geti verið mikil. Mest úrkoma er í desember, nóvember og janúar. Júlí er sólríkasti mánuðurinn með 250 sólartíma. Desember er dimmasti mánuðurinn með 50 sólartíma. Um helming ársins er skýjað.
Lögmál Newtons
Lögmál Newtons eru þrjú eðlisfræðilögmál um krafta og áhrif þeirra á hluti og um hluti á hreyfingu, sett fram af Isaac Newton í höfuðriti sínu Principia árið 1687. Lögmálin eru grundvöllur að klassískri aflfræði og eru yfirleitt sett fram með eftirfarandi hætti:
3. lögmál - Átak og gagntak Kraftar koma alltaf fyrir í pörum. Ef hlutur A verkar á hlut B með krafti (átaki) verkar hlutur B einnig með krafti á hlut A (gagntaki). Átak og gagntak hafa sömu stærð en öfuga stefnu.
Þessi lögmál gilda almennt fyrir stórsæja hluti en afstæðiskenningin sýndi að aðlögunar er þörf fyrir smásæja hluti á hraða sem nálgast ljóshraða.
Rebecca Pidgeon
Verðlaun og tilnefningar
National Board of Review, USA
Saltfiskur
Saga saltfiskvinnslu á Íslandi
Þegar leið á 18. öld var aðferð sem kölluð var „Terraneuf-aðferðin“ eða sú nýfundlenska mest notuð við saltfiskvinnslu en þá var fiskur blóðgaður og útflattur strax og hann var veiddur og þveginn úr vatni eða sjó. Eftir þvottinn átti fiskur að liggja nokkrar klukkustundir í kös áður en hann var saltaður til að vætan rynni úr fiskinum.
Christoffer Valkendorf
thumb|right|Christoffer Valkendorf. Veggmynd í Ráðhúsinu í Kaupmannahöfn. Christoffer Henningsen Valkendorf eða Walkendorff (1. september 1525 – 17. janúar 1601) var danskur aðalsmaður og embættismaður á 16. öld og einn valdamesti maður Danmerkur á sinni tíð. Hann var meðal annars höfuðsmaður yfir Íslandi skamma hríð.
Forsetakosningar í Bandaríkjunum 2008
Forsetakosningar í Bandaríkjunum 2008 fóru fram þriðjudaginn 4. nóvember 2012. Barack Obama, öldungadeildarþingmaður fyrir Illinois, og Joe Biden, öldungadeildarþingmaður fyrir Delaware, unnu sigur á John McCain, öldungadeildarþingmanni fyrir Arizona, og Sarah Palin, fylkisstjóra Alaska.
Rósa Björk Brynjólfsdóttir
Rósa Björk Brynjólfsdóttir (f. 9. febrúar 1975) er íslensk fjölmiðlakona og stjórnmálakona. Hún er fyrrum þingmaður Vinstrihreyfingarinnar - græns framboðs. Rósa hefur starfað við fjölmiðla frá árinu 1999 og sem fjölmiðlafulltrúi fjármálaráðuneytisins á árunum 2010 til 2015. Rósa skipaði 2. sæti á lista Vinstri grænna í Suðvesturkjördæmi í Alþingiskosningum 2013 og var varaþingmaður á því kjörtímabili. Haustið 2016 varð hún oddviti lista flokksins í Suðvesturkjördæmi og var kosin á þing í Alþingiskosningunum 2016.
Desmond Tutu
Desmond Mpilo Tutu (7. október 1931 – 26. desember 2021) var suður-afrískur biskup og guðfræðingur sem var þekktur fyrir baráttu sína gegn aðskilnaðarstefnunni í Suður-Afríku og fyrir önnur störf í þágu mannréttinda. Tutu var biskup ensku biskupakirkjunnar í Jóhannesarborg frá 1985 til 1986 og síðan erkibiskup Höfðaborgar frá 1986 til 1996. Tutu var fyrsti þeldökki maðurinn til að gegna þessum embættum. Tutu reyndi að blanda hugmyndum úr svartri guðfræði og afrískri guðfræði en í stjórnmálum taldi hann sig til sósíalista.
Gerald Ford
Hann var varaforseti Bandaríkjanna í forsetatíð Nixons og tók við þegar Nixon sagði af sér í kjölfar Watergate-hneykslisins. Hann tapaði síðan kosningunum 1976 fyrir Jimmy Carter. Stjórn hans var mjög umdeild, meðal annars vegna sakaruppgjafar sem hann veitti Nixon og vegna þess að í tíð hans hörfaði Bandaríkjaher endanlega frá Víetnam. Hann er eini forseti Bandaríkjanna sem hvorki var kosinn varaforseti né forseti í almennum kosningum.
John Waters
Árið 1988 gerði Waters kvikmyndina Hairspray. Hún gekk vel og færði Waters nær meginstraumi kvikmynda. Í næstu myndum fékk Waters til liðs við sig nafntogaða leikara. Efnistök mynda hans voru ekki eins róttæk og í upphafi ferilsins. Hann hélt þó áfram að vera málsvari utangarðamanna og boðar á eigin vísu jafnrétti og upplýst viðhorf með verkum sínum.
Apaplánetan
Árið 2001 leikstýrði Tim Burton endurgerð upprunalegu myndarinnar. Þrjár nýjar framhaldsmyndir hafa síðan komið út 2011, 2015 og 2017, og sú fjórða verður frumsýnd árið 2024.
Björn Kristjánsson
Björn Kristjánsson (26. febrúar 1858 – 13. ágúst 1939) var fjármálaráðherra Sjálfstæðisflokksins í 7 mánuði árið 1917, þ.e.a.s. frá 4. janúar 1917 til 28. ágúst 1917. Sigurður Eggerz tók við af honum sem fjármálaráðherra.