cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Guðmundur Arason ríki
Dómurinn yfir Guðmundi
Guðmundur verslaði mikið við Englendinga sem þá voru farnir að veiða fisk við Vestfirði og kaupa af íslenskum útvegsbændum, og græddi á því mikið fé. Talið er að þessi viðskipti hafi orðið til þess að Guðmundur bakaði sér óvild Kristófers Danakonungs, sem vildi leitast við að draga úr áhrifum Englendinga á Íslandi. Einar Þorleifsson í Vatnsfirði, mágur Guðmundar, dvaldist í Danmörku 1444-1445 og kom heim með hirðstjóratign norðan lands og vestan. Þann 9. maí 1446 kvaddi hann saman þing á Sveinsstöðum í Vatnsdal og leiddi þar fram vitni um svokallaða Norðurreið Guðmundar, þegar hann fór um Húnaþing með yfirgangi og ofríki nítján árum fyrr, en þá var hann þar sýslumaður.
Eftirmál
Guðmundur fór til Englands 1446 og þaðan hefur hann komist á konungsfund og komist að samkomulagi við hann um að fá eignir sínar aftur gegn gjaldi. Eftir það hverfur hann úr sögunni og hefur líklega látist fljótlega eða jafnvel farist í hafi. Eina barn þeirra Helgu sem lifði Guðmund var Solveig Guðmundsdóttir. Hún átti síðar í löngum erfðadeilum við móðurbróður sína og frændur. Þar sem hún var fædd eftir Norðurreiðina dæmdu móðurbræður hennar hana arflausa og þá sjálfa erfingja Helgu móður hennar. Maður Solveigar var Bjarni Þórarinsson á Brjánslæk. Hann var síðar nefndur Bjarni „góði maður“. Hann var drepinn af mönnum Einars Björnssonar jungkæra, sonar Björns ríka, árið 1481. Í sagnaritum afkomenda Skarðverja er Bjarni gerður að ofstopamanni en viðurnefnið lýsir afstöðu alþýðu manna til drápsins.
Undirstaðan
Undirstaðan er skáldsaga eftir rússnesk-bandarísku skáldkonuna Ayn Rand, sem fyrst kom út 1957. Á ensku ber hún heitið „Atlas Shrugged“, sem merkir bókstaflega Atlas yppti öxlum, en í grískri goðafræði er Atlas jötunn, sem ber heiminn á öxlum sér. Undirstaðan er talin merkasta skáldsaga Rand en þar gerir hún grein fyrir heimspekikenningum sínum. Hún er eindreginn stuðningsmaður einkaframtaks og atvinnufrelsis og svarinn andstæðingur þess, að einn maður geti lifað sníkjulífi á meðborgurum sínum. Hún setur fram svipaða fullkomnunarkenningu og Aristóteles, að hver maður verði að fá að vaxa og þroskast eftir eigin lögmáli en um leið að gæta jafnmikils frelsis annarra. Hetja Rand er hinn skapandi athafnamaður og þau tvö tákn mannsandans, sem hún bendir á með mestri velþóknun, er merki Bandaríkjadals ($) og skýjakljúfurinn.
Kosningaréttur kvenna
Kosningaréttur íslenskra kvenna
2015 var 100 ára afmæli kosningaréttar kvenna á Íslandi fagnað.
Páll Sigurðsson
Kennslugreinar og kennsluumsjón fyrr á árum
Báðar voru greinarnar þá skyldugreinar í Lagadeild og kenndi hann þær einn auk umsjónar með þeim.
Bækur (með efnisþáttum)
2. Um tjón af völdum skipa – Lagasjónarmið um sjóréttarlega bótaábyrgð, einkum utan samninga, og skyld efni (Reykjavík 1973, útg. Orator, félag laganema, fylgirit með Úlfljóti, XXVI. árg. 4. tbl. 1973), 243 s.
3. Þróun og þýðing eiðs og heitvinningar í réttarfari (Reykjavík 1978, doktorsritgerð), 340 s.
17. Raunsjá – Raunhæf verkefni úr samninga- og kauparétti (Reykjavík 1991, útg. Bóksala stúdenta), 109 s.
33. Skæðadrífa – Safn stuttra greina um lög og samfélag (Reykjavík 2003, útg. Háskólaútgáfan), 334 s.
46. Minningaleiftur – Vörður á vegferð (Reykjavík 2015).
Á víð og dreif:
Ritstjórn
Í ritnefnd:
Sergio Agüero
Manchester City
Tímabilið 2013-2014 skoraði hann á 82 mínútna fresti að meðaltali. Í einum leik sinn skoraði hann 5 mörk á 23 mínútum sem er met.
Hveravellir
Hveravellir er jarðhitasvæði í um það bil 650 metra hæð á hálendi Íslands og jafnframt algengur áningarstaður þegar ferðast er um Kjöl. Elstu lýsingar af staðnum eru frá 1752 þegar Eggert Ólafsson og Bjarni Pálsson rituðu um hann í ferðabók sinni. Þeir lýsa hverum og sérstaka athygli þeirra vakti hver sem Eggert kallaði Öskurhól vegna druna og blísturshljóða sem úr honum komu. Mikil og litfögur hverahrúður eru á Hveravöllum.
Pablo Escobar
Pablo Escobar má telja í hópi atkvæðamestu glæpamanna 20. aldar. Um tíma var hann mjög fyrirferðarmikill í kókaínviðskiptum, auðgaðist gríðarlega og fjöldi mannrána og morða skrifast á hans reikning.
Níundi áratugurinn
Um og laust eftir 1980 má segja að Medellínhringurinn undir stjórn Escobar hafi verið orðinn nær allsráðandi í útflutningi eiturlyfja frá Suður–Ameríku og um það bil 80% allra eiturlyfja á bandarískum markaði voru þangað komin fyir tilverknað Escobar og félaga hans. Escobar beitti skefjalaust mútum og hótunum og ruddi öllum hindrunum úr vegi með góðu eða illu. Á velmektardögum Escobars var stjórnkerfi Kólumbíu gegnsýrt af spillingu en það hentaði honum prýðilega. Talið er að Escobar hafi staðið fyrir fjölda hryðjuverka, meðal annars morðum þriggja forsetaframbjóðanda og árás á Hæstarétt Kólumbíu þar sem um það bil helmingur dómaranna féll. Erfitt er að staðfesta margt af þessu tagi meðal annars vegna þess að vinstri sinnuð skæruliðasamtök, kölluð M – 19, unnu hryðjuverk og sama er að segja um Calihringinn, sem fór að ryðja sér til rúms nokkru fyrir 1990 og varð keppinautur Medellínhringsins í eiturlyfjabransanum.
Choristoneura pinus
Choristoneura pinus er fiðrildi af veffiðrildaætt (Tortricidae). Tegundinni var fyrst lýst af Thomas Nesbitt Freeman 1953. Það finnst í gráfuruskógum í Norður-Ameríku.
Little Peggy March
thumb|Peggy March
Kenneth Dover
Sir Kenneth James Dover (11. mars 1920 – 7. mars 2010) var breskur fornfræðingur. Hann fæddist í London og hlaut menntun sína við St Paul's School. Síðar las hann fornfræði við Balliol College í Oxford. Í seinni heimsstyrjöldinni gegndi hann herþjónustu í stórskotaliði en sneri aftur til Oxford að stríðinu loknu og varð félagi og kennari við Balliol college árið 1948. Árið 1955 var hann skipaður prófessor í grísku við St Andrews háskóla.
Michael Ventris
Michael George Francis Ventris (12. júlí 1922 – 6. september 1956) var enskur arkitekt og sjálfmenntaður fornfræðingur, sem ásamt John Chadwick réð línuletur B á árunum 1951-1953. Ventris lést í bílslysi 34 ára að aldri.
Rannsóknir Ventris og Chadwicks birtust í bókinni Documents in Mycenaean Greek (Cambridge: Cambridge University Press, 1956, 2. útg. 1974). Athugasemdir Ventris voru gefnar út að honum látnum í bókinni Work notes on Minoan language research and other unedited papers (Rome: Edizioni dell'Ateneo, 1988).
Kvívík
Kvívík  (danska: Kvivig) er þorp á Straumey í Færeyjum. Íbúar voru 381 árið 2015. Kvívík er ein elsta þekkta byggð á eyjunum og eru þar grunnar af víkingahúsum. Næsti stóri þéttbýlisstaður er Vestmanna rétt vestan við Kvívík.
Bæjarstjóri Fjallabyggðar
Bæjarstjórar Fjallabyggðar í tímaröð:
Gísli Snær Erlingsson
Gísli Snær varð þjóðkunnur árið 1986, þegar hann var enn á framhaldsskólaaldri. En þá varð hann ásamt Ævari Erni Jósepssyni annar af umsjónarmönnum tónlistarþáttarins Poppkorns í Ríkissjónvarpinu, þar sem félagarnir fóru með gamanmál og kynntu tónlistarmyndbönd.
Kais Saied
Forseti Túnis (2019–)
Þegar kosningar voru haldnar á nýtt þing í desember 2022 samkvæmt nýju stjórnarskránni sem Saied innleiddi sniðgekk stór hluti landsmanna þær. Kjörsókn var aðeins níu prósent og stjórnarandstæðingar tóku þessu sem staðfestingu á því að Saied væri ekki lengur réttmætur forseti landsins.
Stjórnmálaskoðanir
Saied er fylgjandi dauðarefsingum.
Zinho
Zinho (fæddur 17. júní 1967) er brasilískur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 55 leiki og skoraði 7 mörk með landsliðinu.
Mósel
Mósel (franska: Moselle, þýska: Mosel, frá latínu Mosella, „Litla Meuse“) er ein af þverám Rínar.
Fljótið rennur gegnum Frakkland, Lúxemborg og Þýskaland og fellur loks í Rín við Deutsches Eck í Koblenz.
2. deild karla í knattspyrnu 1959
Riðill 2
Þar sem Reynir og ÍBH voru efst og jöfn að stigum eftir að öllum leikjunum var lokið þurfti að leika til þrautar.
John Chadwick
John Chadwick (21. maí 1920 – 24. nóvember 1998) var enskur fornfræðingur, textafræðingur og málvísindamaður sem er einkum frægur fyrir að hafa ásamt Michael Ventris ráðið línuletur B á árunum 1951-1953. Hann kenndi fornfræði við Cambridge-háskóla frá 1952 og hóf það sama ár samvinnu við Ventris um að ráða línuletur B. Afrakstur rannsókna þeirra birtist í bók þeirra Documents in Mycenean Greek árið 1956. Chadwick samdi aðgengilega og vinsæla bók um samvinnu þeirra Ventris árið 1958, The Decipherment of Linear B. Hann settist í helgan stein árið 1984.
Hljómsveitin Ljósbrá (plata)
Hljómsveitin Ljósbrá er 45-snúninga hljómplata gefin út af Tónaútgáfunni árið 1973. Á henni flytur Hljómsveitin Ljósbrá tvö lög. Platan er hljóðrituð í stereo. Upptaka: Pétur Steingrímsson. Ljósmynd: Ásgrímur. Prentun:Valprent h.f., Akureyri
ESCP Business School
Meistaragráða í stjórnun
Meistaragráða í stjórnun (Master in Management) er nám fyrir sérvalda nemendur sem hafa sem hafa enga faglega starfsreynslu. Sem er dæmigert, fyrir hinn tveggja aldar löngu standandi, upprunalega franska, nú evrópska verslunarskóla. Yfir 800 nemendur leggja stund á þetta 2. ára almenna stjórnunarnám. Í heild sinni, sameinar námið um 70 þjóðerni. Nemendur geta stundað nám í : París, London, Berlín, Madríd eða Tórínó, eða eitt af u.þ.b. 100 smastarfsstofnunum. Innan hins almenna stjórnunarnáms, geta þeir valið um yfir 20 sérfræðibrautir, og meir en 150 valgreinar. Þeir kunna að vera hæfir til að öðlast allt að þrjár mismunandi gráður.
Zico
Ferill með félagsliðum
Eftir dvölina á Ítalíu hélt Zico aftur til Flamengo og lék þar til ársins 1989. Þá lagði hann skóna á hilluna en hóf leik á ný þegar japanskt félagslið, Kashima Antlers fékk hann til liðs við sig frá 1991-94.
Lóuþræll
Útbreiðsla
thumb|left|Lóuþræll í varpbúningi með sinn áberandi rauðbrúna lit og svartan blettinn á kviðnum Hann verpir á Norðurslóðum. Fuglar sem verpa í Norður-Evrópu og Asíu eru farfuglar sem fljúga langa leið til vetrarstöðva í Afríku, Suðaustur-Asíu og Miðausturlöndum. Fuglar sem verpa í Alaska og Kanada ferðast stutta vegalengd til Kyrrahafs- og Atlantshafsstranda Norður-Ameríku nema þeir sem verpa í Norður-Alaska, þeir eru í Asíu á veturna.
Jan Janszoon
Miðjarðarhaf
Jan Janszoon hagnaðist mikið af að stunda rán á eyjunum í Miðjarðarhafinu og urðu Baleariseyjarnar, Korsíka, Sardinía og suðurströnd Sikileyjar fyrir barðinu á honum og hans áhöfn. Oftast seldi hann ránsfenginn í Túnis þar sem hann var góður vinur þeirra sem þar réðu ríkjum. Janszoon sigldi um Miðjarðarhafið og barðist einnig á ströndum Krítar og Kýpur. Í áhöfn hans voru menn frá Hollandi, Marokkó, Arabíu og Tyrklandi.
Jasper-þjóðgarðurinn
Jasper-þjóðgarðurinn (enska: Jasper National Park) er í Klettafjöllum Kanada, nánar tiltekið í Alberta, vestur af borginni Edmonton. Hann er 10,878 km2 að stærð og stærsti þjóðgarðurinn í kanadísku Klettafjöllunum. Suður af Jasperþjóðgarðinum er Banffþjóðgarðurinn og milli þeirra liggur þjóðvegurinn Icefields Parkway. Þekktir staðir innan þjóðgarðsins eru Maligne Lake, Columbia jökullinn (Columbia Icefield), Medicine Lake, Pyramid Lake og Athabasca Falls. Hæsta fjallið er Mount Columbia (3747 metrar).
Tengill
Listi yfir þjóðgarða í Kanada
François Duvalier
Æviágrip
Duvalier lést árið 1971 úr hjartagalla og sykursýki. Hann lét völdin ganga til nítján ára gamals sonar síns, Jean-Claude, sem gekk undir gælunafninu „Baby Doc“.
Evrópumót kvenna í knattspyrnu 2022
England sigrað Þýskaland 2-1 í úrslitum.
Populus euphratica
Populus euphratica er lauftré sem var fyrst lýst af Guillaume Antoine Olivier. Populus euphratica er í Víðiætt. Auk aðaltegundarinnar finnst undirtegundin P. e. mauritanica.
Evrópski flóttamannavandinn
Þróun frá árinu 2016
Ferðum flóttamanna sjóleiðina frá Afríku til Evrópu fjölgaði með hlýnandi veðri og var nú aðalleiðin þar sem stemmt hefur verið stigu við fólksflutningum yfir Eyjahaf. Flóttamannaskýli á Sikiley fylltust.
Í lok maí létust um 700 manns í sjóslysum undan ströndum Líbýu.
69 (kynlífsstelling)
thumb|Teiknuð mynd af tveimur einstaklingum að stunda 69. Karlmaðurinn liggur undir konunni og framkvæmir munnmök á henni er hún grúfir sig yfir honum og tottar hann samtímis. 69 eða sextíu og níu (franska Soixante-neuf) er kynlífsstelling sem lýsir sér þannig að báðir aðilar veita hvor öðrum munnmök.
Bath
Bath (borið fram ) er borg í Suðvestur-Englandi, Bretlandi, með u.þ.b. 86.000 íbúa. Borgin er 159 km fyrir vestan London og 21 km fyrir suðvestan Bristol. Bath fékk opinbera stöðu sem borg frá Elísabetu 1. árið 1590 og sjálfstjórn frá sýslunni Somerset árið 1889. Bath varð hluti sýslunnar Avon þegar hún var mynduð árið 1974. Þegar sýslan var lögð niður árið 1996 varð Bath höfuðstaður svæðisins Bath og Norðaustur-Somerset.
Sléttuúlfur
Æxlun og félagskerfi
Meðgöngutíminn er venjulega um 60-65 dagar og er got því venjulega í mars eða apríl. Meðalgotstærð er 5-6 ylfingar. Þeir vega um það bil 250 grömm við fæðingu og eru hárlausir og blindir. Fyrstu tvo mánuðina lifa þeir á blöndu af hálfmeltu kjöti og mjólk. Eftir það fara foreldrarnir að bera ofan í þá hrátt kjöt og jafnvel lifandi veiðidýr sem þeir geta þá æft sig á að veiða. Við 3-4 mánaða aldur er mataræði yrðlinganna og foreldranna orðið það sama og fara þeir þá í vaxandi mæli með foreldrunum til veiða. Fjölskyldan yfirgefur bælið venjulega um hásumarið og þurfa ylfingarnir þá að venjast lífinu algjörlega utan bælisins. Við 9 mánaða aldur eru yrðlingarnir orðnir fullvaxnir og tilbúnir að mæta komandi vetri.
Daphne du Maurier
Daphne du Maurier fæddist í London og var önnur af þremur dætrum leikarahjónanna Gerald du Maurier og Muriel Beaumont. Eldri systir hennar var rithöfundurinn Angela du Maurier og yngri systir hennar var myndlistarkonan Jeanne du Maurier. Rithöfundurinn og skopmyndateiknarinn George du Maurier var afi þeirra. Blaðamaðurinn William Comyns Beaumont var frændi móður hennar. Fjölskyldutengslin nýttust henni í upphafi ferilsins og fyrsta skáldsaga hennar kom út árið 1931. Hún giftist breska herforingjanum Frederick Browning árið 1932 og átti með honum þrjú börn. Með Rebekku árið 1938 sló hún í gegn. Tveimur árum síðar samdi hún leikgerð af sögunni og sama ár gerði Alfred Hitchcock kvikmynd eftir henni. Gagnrýnendur tóku hana lengi ekki alvarlega og flokkuðu hana með ástarsagna- og spennusagnahöfundum af því sögur hennar enduðu flestar illa og gerðu út á óvissu um hvort yfirnáttúrulegar eða eðlilegar skýringar ættu við. Hún hefur verið kölluð meistari úthugsaðrar óvissu. Hún bjó lengst af í Cornwall þar sem nokkrar af sögum hennar gerast.
Bjarni Benediktsson (f. 1970)
Þingstörf
Bjarni sat í fjárlaganefnd Alþingis 2003 – 2007, var í iðnaðarnefnd á árunum 2003 – 2004, heilbrigðis- og trygginganefnd 2004 – 2005, utanríkismálanefnd 2005-2009 og efnahags- og skattanefnd frá 2007. Bjarni var formaður Íslandsdeildar VES-þingsins 2003 – 2005 og hefur setið í Íslandsdeild þingmannanefndar EFTA frá 2005. Hefur setið í fjölda nefnda á vegum ráðuneyta, svo sem nefnd um ytri endurskoðun laganáms við Háskóla Íslands, nefnd um endurskoðun laga um ríkisborgararétt og nefnd um endurskoðun jafnréttislaga.
Formennska í Sjálfstæðisflokknum
Eftir þingkosningar 29. október 2016 myndaði Bjarni ríkistjórn með Viðreisn, og Bjartri Framtíð. Ráðuneyti Bjarna Benediktssonar tók við völdum 11. janúar 2017. Ráðuneyti Bjarna hrundi þegar Björt framtíð dró sig úr stjórnarsamstarfinu í september sama ár eftir að upplýst var um að ríkisstjórnin hefði veitt dæmdum barnaníðingi, Hjalta Sigurjóni Haukssyni, uppreist æru samkvæmt meðmælum frá föður Bjarna, Benedikt Sveinssyni. Bjarni hafði vitað frá því í júlí sama ár að faðir hans væri meðal umsagnaraðila Hjalta. Meðlimir Bjartrar framtíðar kölluðu málið „alvarlegan trúnaðarbrest“ innan ríkisstjórnarinnar.
Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1950
Hrísey
Þessar hreppsnefndarkosningar í Hrísey áttu að fara fram 29. janúar. Aðeins kom fram einn listi og var hann því sjálfkjörinn.
Kópavogur
Þessar hreppsnefndarkosningar í Kópavogi fóru fram 31. janúar. 29. janúar 1950. Framfarafélagið hélt meirihluta sínum.
Tengt efni
Kosningasaga
The Pirate Bay
31. mars 2006 leitaði lögreglan í Stokkhólmi í húsnæði félagsins og gerði vefþjóna upptæka en það olli því að síðan virkaði ekki í þrjá daga. Fyrirtækið hefur nokkrum sinnum komið fyrir dómstóla vegna gruns um brot á höfundaréttalögum og til þess að sækja eigin mál. 15. nóvember 2008 tilkynnti The Pirate Bay að vefsíðan hefði alls 25 milljónir deilenda.
Staðamálin
Staðamál síðari hófust þegar Árni Þorláksson („Staða-Árni“) Skálholtsbiskup setti nýja kirkjuskipan, Kristnirétt Árna, árið 1275. Þeim lauk með sérstakri sáttagerð milli Árna biskups og íslenskra höfðingja í Ögvaldsnesi í Noregi 1297 að undirlagi Jörundar Þorsteinssonar og Eiríks Magnússonar konungs. Í henni var kveðið á um að þeir staðir sem leikmenn ættu hálft eða meira í skyldu þeir halda áfram en aðrir staðir falla undir biskup. Með þessu móti fékk kirkjan sjálfstætt vald í málefnum kirkna og presta og kirkjuréttar- og siðferðismálum. Í kjölfarið óx vald kirkjunnar á kostnað veraldlegra höfðingja og með tímanum urðu æ fleiri kirkjustaðir eign biskupsstólanna.
Stöðuvatn
Ef vatn nær mikilli stærð er talað um innhaf.
2. deild karla í knattspyrnu 1961
A riðill
Í A riðli léku lið: ÍBÍ, Víkingur, Breiðablik.
B riðill
Í B riðli léku Reynir, Þróttur og Keflavík
Guðmundur St. Steingrímsson
Í október 2009 gaf Bókaútgáfan Hólar út bókina Papa Jazz eftir Árna Matthíasson blaðamann um ævi og tónlistarferil Guðmundar. (ISBN 978-9979-797-74-6)
Giuseppe Pella
Hann varð aftur ráðherra 1957 og 1960. Síðast var hann fjármálaráðherra í fyrstu ríkisstjórn Andreottis 1972.
Enska úrvalsdeildin 2006-07
Leikmaður ársins í hópi ungra leikmanna
Tilnenfndir voru:
Íslandsstofa
Samkvæmt lögum um Íslandsstofu er starfrækt útflutnings- og markaðsráð sem hefur það hlutverk að marka, samþykkja og fylgjast með framkvæmd á langtímastefnumótun stjórnvalda og atvinnulífs fyrir markaðssetningu og útflutning. Ráðherra sem fer með utanríkismál skipar 31 fulltrúa í ráðið til fjögurra ára í senn og jafnmarga til vara.
Darraðarösp
Darraðarösp (fræðiheiti: Populus angustifolia) er lauftré í víðiætt. Þessi tegund vex í Lægðinni miklu í Bandaríkjunum, þar sem hún finnst oft meðfram ám og lækjum á milli 1200 til 1800 metra hæð yfir sjávarmáli.
Ghetto betur
Ghetto betur voru spurningaþættir sem Steindi Jr. eða Steinþór Hróar Steinþórsson sá um. Þættirnir voru 6 talsins og voru frá 2016. Stigavörður var Karl Bjarni Guðmundsson eða Kalli Bjarni. Dómari var Hlín Einarsdóttir. Plötusnúður var María Guðmundsdóttir. Leikstjóri var Lúðvík Páll Lúðvíksson. Handritshöfundar voru Ólafur Thors og Steindi Jr. Steindi Jr. var spyrill. Í hverjum þætti komu tvö lið, sem skipuð voru tveimur einstaklingum. Liðin voru fulltrúar hverfa eða bæja.
Sveindís Jane Jónsdóttir
Hún spilaði sinn fyrsta A-landsleik árið 2020.
69
Dáin
60er
Nálarauga
Nálarauga er smátt gat í saumnál sem þráður (hannyrðir) er þræddur í gegnum.
Óscar Arias Sánchez
Forsetatíðir
Á stjórnartíð Arias var mikill efnahagsuppgangur og atvinnuleysi lækkaði í Kosta Ríka. Forsetatíð Arias einkenndist þó fyrst og fremst af friðarumleitunum hans og harðri andstöðu hans gegn stuðningi Bandaríkjanna við kontraskæruliða í borgarastyrjöldinni í Níkaragva. Þar sem Arias viðhélt formlegu hlutleysi Kosta Ríka var hann í aðstöðu til að gerast óhlutdrægur milligöngumaður og sem slíkur gerðist hann helsti hönnuður friðaráætlunar sem fulltrúar El Salvador, Gvatemala, Hondúras og Níkaragva undirrituðu þann 7. ágúst árið 1987. Andstaða Bandaríkjamanna við samninginn gerði hann erfiðan í framkvæmd en Arias var engu að síður sæmdur friðarverðlaunum Nóbels hið sama ár fyrir að standa að gerð hans.
Rancovatn
thumb|250px|Mynd af Rancovatni Rancovatn (spænska: Lago Ranco) er stöðuvatn í Los Ríos-fylki í Suður-Chile. Futrono er stærsta borgin nálægt vatninu. Rancovatn er 442 ferkílómetrar að stærð og dýpst 199 m. Úr vatninu rennur áin Río Bueno.
EuroFIR
Markmið stofnunarinnar er þróun, umsýsla, útgáfa og hagnýting gagna um efnainnihald matvæla, og kynning á alþjóðlegu samstarfi og samræmingu með því að bæta gæði gagna og staðla ásamt því að auka leitarmöguleika í gagnagrunnum.
Vilmundur Gylfason
Fjölmiðlar
Síðla árs 1973 var Vilmundi boðið að taka þátt í nýjum fréttaskýringarþætti Sjónvarpsins Landshorn. Að þáttunum kom ungt fólk og vakti Vilmundur athygli fyrir hispurslausa framkomu. Þannig gerðist það að haft var samband við Vilmund og honum bent á seinagang innan dómskerfisins í málum kaupmanns nokkurs frá Keflavík. Kaupmaður þessi hafði mörg járn í eldinum og hafði þegar verið sakfelldur fyrir önnur mál. Vilmundur fékk því til sín Baldur Möller, ráðuneytisstjóra dómsmálaráðuneytisins, og gagnrýndi athafnaleysi yfirvalda. Það var nær óþekkt á Íslandi að embættismenn væru gagnrýndir opinberlega og vegið að þeim. Þótt skoðanir væru skiptar um ágæti þessarar aðfarar Vilmundar, var í öllu falli víst að hann vakti athygli. Málið átti þó eftir að draga á eftir sér nokkurn dilk. Á næsta ári var nafni Landshorna breytt í Kastljós og var Vilmundur áfram einn af fréttamönnum þáttarins. Vilmundur fjallaði áfram um mál kaupmannsins frá Keflavík, sem höfðaði meiðyrðamál gegn Vilmundi og lauk þeim málaferlum með sýknudómi fimm árum síðar.
Kosningar
Í kosningum 1978 var Vilmundur í framboði í Reykjavík fyrir Alþýðuflokkinn og var hann þá fyrst kosinn á þing. Fyrir kosningarnar beitti Vilmundur þeim nýmælum að mæta á vinnustaði og halda ræður við misjafnar undirtektir. Þessar kosningar voru stærsta tap ríkisstjórnarflokka á einu kjörtímabili. Sjálfstæðisflokkurinn sem hafði fengið 42,7% í kosningunum 1974 fékk 32,7% og Framsóknarflokkurinn sem hafði fengið 24,9% fékk nú 16,9%. Framsóknar- og Sjálfstæðisflokkurinn voru því samtals með 32 þingsæti af 60 en höfðu verið með 42. Alþýðuflokkurinn jók fylgi sitt um 12,9% (rúmlega 16.500 atkvæði) og náði 14 þingsætum. Að miklu leyti var Vilmundi eignað farsælt gengi flokks síns.
Ríkisstjórnin springur
Önnur ljóðabókin hans, Ljóð kom út rétt fyrir jólin 1980.
Alþýðublaðsdeilan
Skömmu síðar lét Kjartan Jóhannsson, formaður Alþýðuflokksins, hafa það eftir sér í viðtali við fréttamann RÚV að Vilmundur væri veikur á geði og spunnust um það umræður á síðum dagblaðanna. Nú vildi Vilmundur að samþykkt yrði traustsyfirlýsing gagnvart sér en Kjartan tók það ekki í mál. Jón Baldvin sneri þá heim úr sumarfríi sínu á Ítalíu og tók upp hanskann fyrir Vilmund að því er virtist. Þeir boðuðu saman til fundar á Hótel Sögu þar sem menn ræddu þessi mál og gagnrýndu margir Vilmund. Tillaga um stuðning við Vilmund var felld með 79 atkvæðum gegn 62.
Túniski þjóðarsamræðukvartettinn
Þjóðarsamræðukvartettinn telur til sín eftirfarandi stofnanir:
Persónubundin réttindi
Persónubundin réttindi eru hvers kyns réttindi sem eru bundin við tiltekna persónu og eru ekki framseljanleg í lifandi lífi né erfast. Dæmi um slík réttindi er kosningaréttur í opinberum kosningum og ríkisborgararéttur.
Sturlungaöld
Aðdragandi
Rétt eftir aldamótin 1200 lét svo Ásbirningahöfðinginn Kolbeinn Tumason kjósa Guðmund Arason til biskups á Hólum og taldi að hann yrði sér leiðitamur en það var öðru nær. Með þeim varð brátt fullur fjandskapur sem lauk með falli Kolbeins í Víðinesbardaga 1208. Ættmenn hans héldu þó áfram fjandskap við biskup og var hann á stöðugum hrakningi um landið og til útlanda næstu áratugi. Einnig má nefna víg Hrafns Sveinbjarnarsonar (1213), sem dró langan hefndarhala á eftir sér.
Flóabardagi, Haugsnesbardagi og Flugumýrarbrenna
Gissur vildi sættast við Sturlunga og samið var um giftingu Halls sonar hans og Ingibjargar dóttur Sturlu Þórðarsonar og var brúðkaup þeirra haldið á Flugumýri haustið 1253, en óvinir Gissurar undir forystu Eyjólfs ofsa, sem var giftur dóttur Sturlu Sighvatssonar, reyndu að brenna Gissur inni í Flugumýrarbrennu en tókst ekki, þótt kona hans og synir létust í brennunni.
Peronospora potentillae
Peronospora potentillae er tegund sjúkdómsvaldandi eggsvepps af blaðmygluætt. P. potentillae finnst á Íslandi við Laugar þar sem hann sýkir blöð hlíðamaríustakks.
Kúblaí Khan
Árið 1271 stofnaði Kúblaí Júan-valdaættina sem réð yfir því sem í dag er Mongólía, Kína og Kórea. Hann gerðist keisari Kína og eftir að hafa unnið fullnaðarsigur gegn Songveldinu árið 1279 varð hann fyrsti útlendingurinn sem hafði lagt undir sig gervallt Kína.
Parmenídes
Parmenídes færði rök fyrir því að heimurinn sem menn skynja sé blekking. Raunveruleikinn er samkvæmt Parmenídesi heimur Verunnar, óforgengileg, óbreytanleg heild. Flestir grískir heimspekingar eftir daga Parmenídesar reyndu með einhverjum hætti að bregðast við eða koma til móts við rök Parmenídesar og afleiðingar þeirra, þ.á m. Empedókles, Anaxagóras og Demókrítos.
WOW air
WOW air rak eigin ferðaskrifstofu, WOW Travel, sem sérhæfði sig í lággjalda pakkaferðum, bæði til og frá Íslandi.
Laukur
Notkun
Laukur er notaður í alls konar rétti í flestum menningarheimum. Hann fæst ferskur, frosinn, niðursoðinn, steiktur, pæklaður, í duftformi, saxaður og þurrkaður. Í matargerð er laukur oftast notaður saxaður eða sneiddur, en þó stundum heill. Hann er bæði eldaður með í ýmsum réttum og notaður hrár í salöt og fleira, en þó oftast í fremur litlum mæli því hrár laukur er bragðsterkur. Bragðið mildast hins vegar mjög fljótt við eldun. Einnig er bragðið misjafnt eftir laukafbrigðum. Laukur er sjaldan borðaður einn og sér en er stundum hafður sem meðlæti með mat, einkum steiktur eða súrsaður, eða er aðalhráefni í réttum eins og lauksúpu eða laukböku.
Nadezhda Krúpskaja
Æviágrip
Eftir að Síberíuútlegð hans lauk flutti Lenín til München. Krúpskaja fylgdi honum þangað þegar henni var sleppt árið 1901. Hún vann sem ritari í miðstjórn Bolsévikaflokksins á árunum 1905 til 1907 og skrifaði fjölda greina um þjóðfélagsmál og kvenréttindi. Hún gaf út fyrstu bók sína, Hin vinnandi kona, í Genf árið 1901. Árið 1915 tók Krúpskaja þátt í alþjóðlegu kvennaþingi í Bern og kynntist þar Clöru Zetkin, sem varð náin vinkona og samstarfskona hennar til æviloka.
OAIS
Þó svo OAIS eigi við um upplýsingakerfi sem miði að því að varðveita til óskilgreinds lengri tíma er ekki endilega átt við varanlega varðveislu. OAIS-líkanið tekur tillit til örra tæknilegra breytinga á sviði stafrænnar tækni, þannig getur stuðningur við viss skráarsnið úrelst með tímanum og orðið þess valdandi að upplýsingar glatist. Sömuleiðis getur vélbúnaður úrelst, til að mynda eru diskettur lítið sem ekkert notaðar í dag og geisladiskar með gögnum hafa að mestu vikið fyrir usb-kubbum og flökkurum.
Torah
Nöfn fyrstu fimm bókana á hebresku eru svo:
Sköpun og notkun Torah rollna
Torah rollurnar er geymdar í heilagasta hluta samkunduhússins, í Örkinni (אֲרוֹן קֹדשׁ aron kodesh á hebresku.)
Phyllostachys
Eftir endilöngum stöngli plantnanna liggur áberandi dæld eða rás. Vegna þessa er þetta ein auðgreinanlegasta ættkvísl bambusa. Flestar tegundanna dreifa sér mikið með rótarskotum. Nokkrar tegundir Phyllostachys ná 30 m hæð við bestu skilyrði. Sumar stærri tegundanna, stundum nefndar "timburbambus", eru notaðar í húsgögn og í byggingavinnu.
Sílópokarotta
Mataræði
Sílópokarottur eru skordýraætur en borða mikið af ávöxtum á sumrin, sérstaklega af mistilteini. Þær eru einu dýrin sem dreifa mistiltein fræjum og til þess þarf fræið að fara í gengum meltingarveginn óskemmt.
Sumarólympíuleikarnir 1988
Handknattleikskeppni ÓL 1988
Andstæðingar Íslands í leiknum um sjöunda sætið voru Austur-Þjóðverjar og hefði sigur tryggt sæti á HM í Tékkóslóvakíu 1990. Leikurinn varð sögulegur. Eftir tvær framlengingar var staðan 28:28, en Þjóðverjarnir höfðu betur í vítakeppni.
Bill Cosby
thumb|Cosby árið [[2011]] William Henry "Bill" Cosby, Jr. (f. 12. júlí 1937) er bandarískur leikari og skemmtikraftur. Hann hóf feril sinn sem uppistandari víðsvegar um Bandaríkin snemma á 7. áratug 20. aldar, kom fram í The Tonight Show sumarið 1963 og fékk í kjölfarið útgáfusamning hjá Warner Bros. Records. Árið eftir fékk hann annað aðalhlutverkið í njósnaþáttunum I Spy hjá NBC. Hann lék í eigin grínþáttaröð The Bill Cosby Show 1969 – 1971. Árið 1972 hóf teiknimyndaþáttaröðin Fat Albert and the Cosby Kids göngu sína hjá CBS. Cosby notaði þættina sem hluta af doktorsritgerð sinni í kennslufræði. Þekktasta sjónvarpsþáttaröð Cosbys, The Cosby Show, hóf göngu sína á NBC árið 1984 og gekk til 1992. Þetta voru vikulegir grínþættir sem fjölluðu um læknisfjölskyldu í Brooklyn í New York-borg.
.by
.by er þjóðarlén Hvíta-Rússlands. Belarusian Cloud Technologies LLC hefur yfirumsjón með léninu.
Álftá
Áfltá í Mýrasýslu er lítil bergvatnsá sem kemur að mestu úr Hraundal og fellur út í Faxaflóa. Álftá skilur að Hraunahrepp og Álftaneshrepp. Í henni er Laxveiði. Fimm bæir eru í nágrenni við Álftá og draga nafn af henni.
Olíuskip
thumb|250px|Tómt olíuskip með [[kjölfesta|kjölfestu]]
Buster Keaton
thumb|right|Buster Keaton Joseph Frank „Buster“ Keaton (4. október 1895 – 1. febrúar 1966) var bandarískur leikari og kvikmyndagerðarmaður. Hann er þekktastur fyrir gamanleik sinn frá tíma þöglu myndanna frá 1920 – 1929 þar sem hann blandaði líkamlegum gamanleik við svipbrigðalaust andlit og var kallaður fyrir það „The Great Stone Face“. Oftast var hann klæddur í betri föt með flatan stráhatt („pork pie hat“) á höfði. Hann hélt áfram að leika og leikstýra eftir að blómaskeiði þöglu myndanna lauk og kom fram í kvikmyndum allt til dauðadags. Hann lést úr lungnakrabbameini.
Brúnsvík
Orðsifjar
Borgin hét upphaflega Brunswik. Bruns er sennilegast dregið af mannanafninu Bruno og wik merkir bær. Borgarheitið hefur ekkert með litinn brúnan að gera (braun á þýsku). Orðið Braunschweig birtist fyrst 1573 þegar reynt var að rita Brunswik, en á þeim tíma var réttritun ekki til sem slík. Núverandi heiti varð þó ekki endanlega fastsett fyrr en við nýmyndun furstadæmisins 1814. Það má geta þess að íslenski rithátturinn (Brúnsvík) er miklu nær upphaflega heitinu en þýska heiti nútímans.
Botnlangi
Myndaskrá
Mynd 2. Þverskurður af botnlanga https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/cei.12821 [sótt 13. apríl 2021]
Brúnsvík
Vinabæir
Brúnsvík viðheldur vinabæjatengslum við eftirfarandi borgir:
Urusei Yatsura
Söguþráðurinn
Sagan fjallar aðallega um Ataru og Lum og fullt af óhöppum. Ataru bað Lum óvart að giftast sér og varð hún þá ástfangin af honum. En hann missti áhuga á henni og hélt áfram að elta aðrar stelpur. En Lum varð mjög afbrigðissöm og refsar honum með eldingum. Nú býr Lum hjá fjölskyldu hans Atarus og einnig býr Ten hjá þeim. Þeir Ataru og Ten rífast stöðugt og leggja herbergið hans í rúst. Þegar Mendou, ríkasti strákur Japans, kemur fyrst í skólann fær hann óvart borð í hausinn, kastað af Shinobu sem var í reiðiskasti og verður hún strax skotin í honum. En hann hefur bara áhuga á Lum. Hann og Ataru verða mestu fjandmenni vegna ástar Mendou til Lumar og ást hennar til Ataru. Allt verður enn flóknara þegar fleiri persónur bætast við. Þá lítur þetta einhvern veginn svona út: Lum elskar Ataru. Ataru elskar Shinobu og Sakura. Sakura elskar Tsubame. Shinobu elskar Mendou. Mendou elskar Lum. Rei elskar Lum og svo framvegis... Sagan er byggð á mörgum litlum smásögum með litlu samhengi. Í þeim birtast oft skrýtnar geimverur og ógnarlegar ófreskjur. Urusei Yatsura fjallar í stuttu máli um ást, óheppni, furðulegar verur og ómögulega atburði.
Sandköttur
Útlit
Sandkötturinn er með stór gul- græn augu, hárin á kinnunum hans eru hvít og það eru tvær dökkar rendur sem teygjast frá augum hans að kinnum. Hann er í fullkomnum felulit til að láta lítið fyrir sér fara í eyðimörkinni, feldur hans er ljós brúnn og hvítur, silfur grár á bakinu og með fína svarta flekki á mismunandi stöðum. Á norðurslóðum getur feldur kattarins orðið mjög þéttur, undirfeldur hans getur orðið allt að 6 cm langur sem lætur köttinn virðast vera mun stærri heldur en hann er. Þessi þykki feldur er aðlögun að mjög breytilegum hitastigum í eyðimörkum, t.d. í Karakum eyðimörkinni í Mið-Asíu getur hitinn farið upp í 40°C á sumrin, þá er efsta lagið af sandinum sirka 80°C, en á veturna getur hitinn farið niður í -25°C.
Skott sandkattarins er langt, með 2-8 svörtum hringjum og svörtum enda. Hann er með stór eyru sem liggja frekar langt frá hvor öðrum, inn í þeim eru þykk hvít hár sem, að öllum líkindum, vernda eyrun í sandfoki. Hann er með mjög góða og þróaða heyrn sem er mikilvæg til þess að staðsetja bráð í umhverfi, þar sem hún er ekki aðeins dreifð yfir mikið svæði, heldur er hún líka oft neðanjarðar í grenum undir sandinum. Á framloppum sandkattarins eru fimm tær, en afturloppurnar hafa aðeins fjórar. Sandkötturinn dregur klærnar ekki alveg inn þegar að hann gengur og þess vegna skrapast þær niður og haldast ekki beittar, nema ein klóin. Fimmta klóin á framloppunum er beitt vegna þess að táin er hærra upp á loppuni heldur en hinar.
Ennio Morricone
Æviágrip og ferill
Meðal frægustu laga Morricone eru „L'estasi dell'oro“, „Se Telefonando“, „Man with a Harmonica“, „Here's to You“, „Chi Mai“, „Gabriel's Oboe“ og „E Più Ti Penso.“ Frá 1966–1980 var Morricone einn helstu meðlima Il Gruppo, samtaka tilraunagjarnra tónskálda. Árið 1969 var Morricone einn stofnenda hljóðversins Forum Music Village. Morricone samdi tónlist fyrir margar Hollywood-stórmyndir frá og með áttunda áratugnum og vann með leikstjórum á borð við Don Siegel, Mike Nichols, Brian De Palma, Barry Levinson, Oliver Stone, Warren Beatty og Quentin Tarantino. Árið 1977 samdi Morricone opnunartónlist fyrir heimsmeistarakeppnina í knattspyrnu sem haldin var næsta ár. Hann hélt áfram að semja tónlist fyrir evrópskar myndir og sjónvarpsþætti, þar á meðal Marco Polo, La piovra, Nostromo, Fateless, Karol: The Pope, The Man og En mai, fais ce qu'il te plait. Oft hefur verið vitnað í tónlist Morricone í sjónvarpsþáttum, þar á meðal í The Simpsons og The Sopranos, og í fjölmörgum kvikmyndum, þar á meðal Inglourious Basterds og Django Unchained.
754
Árið 754 (DCCLIV í rómverskum tölum)
Upplýsingabeiðni
Algengt er að í upplýsingaréttinum séu tilgreindar ýmsar undanþágur frá því að afhenda upplýsingar, svo sem á grundvelli þjóðaröryggis eða persónuverndar, en einnig gæti hafa verið farin sú leið að veita ríkari heimild til að veita upplýsingar en skyldan nær yfir, svo framarlega sem afhendingin er ekki bönnuð sérstaklega.
Korkeik
Korkeik myndar stundum blending við Quercus cerris, en báðar vaxa saman villtar í suðvestur Evrópu og í ræktun. Blendingurinn er þekktur sem "Lucombe oak" eða Quercus × hispanica. Korkur er einnig frameliddur í austur Asíu af náskyldri tegund: Kínakorkeik (Quercus variabilis).
Skilyrðislausa skylduboðið
Skilyrðislausa skylduboðið er regla í siðfræði Immanuels Kant. Kant orðaði hana með eftirfarandi hætti: „Breyttu einungis eftir þeirri lífsreglu sem þú getur jafnframt viljað að verði að almennu lögmáli.“ Kant setti skilyrðislausa skylduboðið fyrst fram í ritinu Grundvöllur að frumspeki siðlegrar breytni (þ. Grundlegung zur Metafysik der Sitten).
Ódysseifur (skáldsaga)
Staðfræði og helstu persónur
Skáldsagan gerist öll á einum fimmtudegi í Dyflinni, þann 16. júní árið 1904. Hún hefst klukkan átta um morguninn þegar Stephen Dedalus, 22 ára, hallar sig út yfir brjóstriðið á Martello-turni, þar sem hann býr, og horfir út á hið „horgræna og punghemjandi haf“. Á sama tíma, eins og kemur fram í fjórða kafla bókarinnar, er auglýsingasmalinn Leopold Bloom, 38 ára, að útbúa sér morgunverð, steikt nýru, að Eccles Street 7. Á hæðinni fyrir ofan hann sefur eiginkona hans, Molly, 34 ára, í rekkju sinni, þar sem hún á seinnipart dags eftir að njóta ásta með elskhuga sínum. Þessar þrjár persónur, sem eru aðalpersónur skáldsögunnar, samsvara Telemakkosi, Ódysseifi og Penelópu í Ódysseifskviðu og eru þær sem skáldsagan vefur saman við óteljandi smáatburði eins dags en bókin endar heima hjá Leopold Bloom, milli tvö og þrjú á föstudagsmorgni. Engin þessara persóna birtist þó í öllum köflum skáldsögunnar. Stephen Dedalus er í aðalhlutverki fyrstu þrjá kaflana, og í þeim fimmtán köflum þar sem Leopold Bloom er í aðalhlutverki er Stephen aðeins í aukahlutverki í fjórum þeirra. Molly kemur aðeins fyrir sem brotabrot og hugsanir í fyrstu 17 köflunum en er ein og í aðalhlutverki í 18 kafla, þeim síðasta í bókinni. Sá kafli hneykslaði mjög marga og varð til þess að höfundurinn var ákærður á sínum tíma.
Eyjafjarðardalur
thumb|Eyjafjarðará syðst í dalnum. thumb|Eyjarfjarðardalur um 1900. thumb|Séð niður í Eyjafjarðardal um 1900. Eyjarfjarðardalur er langur dalur sem liggur frá ósum Eyjafjarðarár nálægt Akureyri og suður 60-70 kílómetra suður til fjallendis þar sem Sprengisandsleið byrjar. Umhverfis dalinn og víðar út er sveitarfélagið Eyjafjarðarsveit. Norðarlega er þéttbýlið Hrafnagil. Sölvadalur og Djúpidalur eru meðal inndala Eyjafjarðardals en þeir eru fjölmargir. Kerling er hæsta fjallið á svæðinu.
Vajrayāna
Innan vajrayana eru fleiri undirgreinar. Þekktasta greinin af vajrayana er sennilega tíbetski búddisminn sem hefur marga áhangendur í Tíbet, Bhutan, Mongólíu og Nepal; Búrjatíu, Kalmýkíu og Tuva í Rússland; og Sikkim á Indlandi. Í Japan er vajrayana þekkt undir nafninu Shingon.
Taugaveiki
Veturinn 1906-1907 braust út taugaveikifaraldur í Skuggahverfinu í Reykjavík. Alls veiktust 98 manns og var orsökin rakin til bakteríumengunar í Móakotslindarbrunni.
Tacoma
Frá 1990 hefur miðbærinn verið verið í enduruppbyggingu. Ný söfn eins og Washington State History Museum (1996), The Museum of Glass (2002), Tacoma Art Museum (2013) og America's Car Museum (2011) hafa verið byggð.
Bræðratunga
Bræðratunga er stórbýli og kirkjustaður í Biskupstungum. Bærinn stendur framarlega í tungunni sem verður milli Hvítár og Tungufljóts. Mikil beitilönd og engjar tilheyra Bræðratungu og á jörðin land í Pollengi við Tungufljót og Tunguey í Hvítá, en bæði eru grösugar starengjar. Í Bræðratungu var kirkja helguð Andrési postula í kaþólskum sið. Þar var fyrrum útkirkja frá Torfastöðum en árið 1952 var sóknin lögð undir Skálholt. Núverandi kirkja þar var vígð 1911.
Höfðingjasetur
Eyfröður hinn gamli bjó í Bræðratungu en að sögn Landnámabókar nam hann land milli Tungufljóts og Hvítár, og var þar lengi höfuðból og höfðingjasetur. Þar komu við sögu margir helstu höfðingjar þjóðveldistímabilsins og ýmsir aðrir langt frameftir öldum. Meðal þeirra höfðingja sem þar bjuggu voru Ásgrímur Elliða-Grímsson sem meðal annars kemur fyrir í Njáls sögu. Traðir sem liggja frá gömlu vaði frá Hvítá heim að Bræðratungu heita enn Flosatraðir, þær eiga nafn sitt að rekja til heimsóknar Flosa Þórðarsonar á Svínafelli til Ásgríms. Gissur Þorvaldsson bjó um hríð í Bræðratungu.
Heimildir
* [https://timarit.is/page/3313950?iabr=on Gísli Sigurðsson, Bræðratunga - Höfuðból og sögustaður, Lesbók Morgunblaðsins - 24. október (24.10.1998)]
Erlendur Ólafsson sterki
Erlendur Ólafsson sterki (d. 1312) var íslenskur lögmaður á 13. öld. Hann bjó á Ferjubakka í Borgarfirði.
Michael Rummenigge
Michael Rummenigge (fæddur 3. febrúar 1964) er þýskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 2 leiki með landsliðinu.
Norbert Hofer
Hofer var samgöngu-, nýsköpunar- og tæknimálaráðherra í samsteypustjórn Sebastians Kurz frá 2017 til 2019. Hann sagði af sér ásamt öllum öðrum ráðherrum Frelsisflokksins þann 20. maí árið 2019 eftir að myndband var birt af flokksformanninum Heinz-Christian Strache að versla með byggingarverkefni í þágu ríkisins í skiptum fyrir fjárstyrki og jákvæða fjölmiðlaumfjöllun. Hofer tók við af Strache sem formaður Frelsisflokksins eftir afsögn hans í kjölfar hneykslismálsins.
John Brown
John Brown (9. maí 1800 – 2. desember 1859) var bandarískur aðgerðasinni sem trúði á og hvatti til vopnaðra uppreisna til að berjast gegn þrælahaldi í Bandaríkjunum. Hann vakti athygli þjóðarinnar þegar hann fór fyrir hóp sjálfboðaliða í átökum við stuðningsmenn þrælahalds í Kansas, sem þá hafði nýlega orðið bandarískt fylki, árið 1856. Brown var ósáttur við friðsamlega mótmælahreyfingu andstæðinga þrælahaldsins og sagði um þá: "„Þessir menn eru ekkert nema orðin tóm. Við þurfum að láta verkin tala – verkin!“" Aðferðir Browns í baráttu hans gegn þrælahaldi eru enn umdeildar í dag. Stundum er hans minnst sem hetju og hugsjónamanns en stundum sem brjálæðings og hryðjuverkamanns. Sagnfræðingurinn James Loewen kannaði kennslubækur um Bandaríkjasögu og komst að þeirri niðurstöðu að til ársins 1890 hefði jafnan verið litið svo á að Brown hefði verið við fulla geðheilsu en frá 1890 til 1970 hafi hann verið útmálaður sem brjálæðingur.
Kæruheimild
Þó kæruheimild sé til staðar er ekki þar með sagt að aðilinn sem kært er til hafi formlega séð völd til að hrófla við niðurstöðu hins. Dæmi um slíkt eru kærur til Mannréttindadómstóls Evrópu en úrlausnir dómstólsins eru ekki formlega séð taldar vera bindandi að íslenskum landsrétti.
Þrívíddarprentun
[[Mynd:Prusa i3 - RepRap 3D printer printing.jpg|thumb|Mynd af 3D prentara frá Prusa. Með leyfi frá 3D Verk ehf.|alt=3D prentari]] Þrívíddarprentun er ferli þar sem þrívíður hlutur er búinn til úr efnum sem eru lögð niður lag fyrir lag með aðstoð tölvu. Tæknin sem notuð er er mjög fjölbreytt. Sumir prentarar skera lögin út með geislaskurðarvél og líma þau svo saman og vinna þá með þunnar filmur úr málmi eða pappír. Aðrir þrýsta út seigfljótandi efni sem harðnar fljótt eins og hitadeigt plast, málma, ljóshert plast eða bindiefni sem harðna við íblöndun herðis. Hluturinn verður smám saman til eftir því sem lögin hlaðast upp og harðna í tækinu sem notað er. Vinsælasta aðferðin er svokölluð FDM viðbótarframleiðsluþrívíddarprentun sem notast við þræði yfirleitt gerðir úr lífmassa sem 3D prentarinn notar til að leggja niður hvert lag.
Odesa
Odesa (úkraínska: Одеса, Odessa á rússnesku eða Одесса) er hafnarborg í Úkraínu á norðvesturströnd Svartahafs. Borgin er fjórða stærsta borg Úkraínu með um milljón íbúa (2020). Borgin var upphaflega stofnuð af kan Krímtatara, Hacı 1. Giray, árið 1240. Hún komst í hendur Tyrkjaveldis árið 1529 en Rússar náðu borginni á sitt vald árið 1792. Frá 1819 til 1858 var Odesa fríhöfn. Á Sovéttímanum var borgin mikilvægasta hafnarborg Sovétríkjanna og stór flotastöð.
Egypsku guðirnir
Ísis
thumb|right|Ísis Ísis var einnig þekkt sem Aset eða Eset og nafn hennar þýðir hásæti. Form hennar var falleg kona í kjól og með híróglyfíska merki hásætis á höfðinu eða sólskífu og kúahorn. Stundum var form hennar sporðdreki, fugl eða kú. Í byrjun var trúarregla hennar kraftlítil og ekki vel þekkt en stækkaði með tímanum. Hlutverk hennar voru mörg. Þau helstu voru helgisiðir sem tengdust dauða. Hún læknaði veika með töfrum, lífgaði dauða við, hjálpaði þeim og var fyrirmynd fyrir móðurhlutverkið. Hún var eitt af fimm börnum Gebs, sem var guð jarðar og Nut sem var gyðja loftsins. Hún giftist bróður sínum Ósírisi og eignaðist með honum guðinn Hórus. Hún var Ósírisi góð eiginkona og kenndi konum Egyptalands að vefja, baka og gera bjór.
Set
Set var einnig þekktur sem Setehk, Setesh eða Seth. Han var í formi hunds en það var samblanda margra mismunandi dýra. Hann var upprunnalega guð himins, eyðimerkunnar, ringulreiðar og stríðs. Hann táknaði ringulreið sem þurfti að vera til staðar í heiminum. Hann var aðalguð Hyksosmanna og þeir tilbáðu hann í höfuðborg sinni, Avaris. Set var bróðir Ósíris og Ísis og var þekktur fyrir að skapa vandræði. Hann myrti Ósíris með því að plata hann til þess að stíga ofan í kistu sem hann hafði smíðað fyrir hann og læsti hann þar inni. Svo kastaði hann kistunni út í á. Sonur Ósíris, Hórus, barðist svo við Set fyrir yfirráð á Egyptalandi.
Þoþ
Þoþ er guð sem Egyptar til forna trúðu á. Hann var guð tunglsins, ímynd vísinda, bókmennta, visku og uppfinninga. Þoþ var einnig talsmaður allra egypsku guðanna og varðmaður skráa guðanna.
The SpongeBob SquarePants Movie
The SpongeBob SquarePants Movie er bandarísk teiknimynd frumsýnd 2004. Hún er byggð á sjónvarpsþáttunum SpongeBob SquarePant á Nickelodeon sjónvarpsstöðinni.
Equal Rights Amendment
Tillagan var endurvakin á sjöunda áratugnum af femínistum sem töldu hann eðlilegt framhald mannréttindabaráttu sjöunda áratugarins. Viðaukinn naut þverpólítísks stuðnings. Richard Nixon studdi meðal annars tillöguna. Margir í grasrót Repúblíkanaflokksins, sérstaklega í röðum evangelista og kristinna íhaldsmanna voru hins vegar mjög andsnúnir viðaukanum sem þeir töldu að græfi undan hefðbundnum fjölskyldugildum. Leiðtogar kristinna íhaldsmanna, þar á meðal sjónvarpspredíkararnir Jesse Helms og Jerry Falwell beittu sér af krafti gegn ERA og þrýstu á stjórnmálamenn að hafna honum. Mikilvægasti drifkrafturinn í baráttunni gegn ERA var Phillis Scharfly sem stýrði fjöldahreyfingu íhaldssamra kvenna.
Kelly Clarkson
Ellefu af smáskífum Clarkson náðu topp 20 á Billboard Hot 100 listanum. Smáskífan, My Life Would Suck Without You fór úr 97. sæti upp í það fyrsta á Hot 100 listanum fyrstu vikuna og sló metið fyrir stærsta stökkið á toppinn í sögu listans.
2003-2004: Thankful
Stuttu eftir lok 1. þáttaraðar Idolsins, var Kelly sökuð um að hafa unnið með plötufyrirtæki. Samkvæmt reglum keppninnar má keppandi ekki taka þátt ef hann hefur unnið með plötuútgáfufyrirtæki. Stuttu seinna var hún sýknuð af öllum ásökunum.
Kærleiksreglan
Dæmi um skilgreiningar
Reglan var fyrst sett fram formlega 1958-59 af Neil L. Wilson. Regluna setur hann fram sem svar við spurningunni: Ef viðmælandi þinn vísar til einstaklings með eiginnafni, hvernig er best að átta sig á því nákvæmlega hver einstaklingurinn sé sem viðmælandi þinn er að vísa til?
Graham Arnold
Graham Arnold (fæddur 3. ágúst 1963) er ástralskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 54 leiki og skoraði 19 mörk með landsliðinu.
Karlakórinn Fóstbræður
Kórinn rekur félagsheimili við Langholtsveg í Laugardal. Það var vígt 22. apríl 1972.
FC Metz
Saga
Leiktíðina 1997-98 náði Metz sínum besta árangri í sögunni þegar félagið hafnaði í öðru sæti, með jafnmörg stig en lakari markatölu en RC Lens. Um þær mundir varð félagið frægt fyrir öflugt unglingastarf sem gat af sér hverja stórstjörnuna á fætur annarri. Upp úr aldamótum tók að halla undan fæti hjá félaginu. Það féll alla leið niður í þriðju efstu deild, en hefur rokkað milli tveggja efstu deildanna síðustu árin.
Kamilla Bretadrottning
Kamilla er elsta barn majórsins Bruce Shand og konu hans Rosalind Cubitt, dóttur barónsins Roland Cubitt. Hún ólst upp í Austur-Sussex og South Kensington í London. Hún var menntuð í Englandi, Sviss og Frakklandi. Hún starfaði í ýmsum fyrirtækjum í London en helst þeirra var veggfóðurframleiðandinn Sibyl Colefax & John Fowler. Árið 1973 giftist Kamilla liðsforingjanum Andrew Parker Bowles og eiga þau tvö börn saman. Þau skildu árið 1995.
Spritsegl
thumb|Spritsegl thumb|right|Optimist-julla með spritsegl Spritsegl eða sprytsegl er ferhyrnt segl sem liggur langsum. Fjórða horninu er haldið uppi með spriti / spryti eða stöng sem fest er við mastrið og liggur skáhallt upp með seglinu að veðurklónni (efra horni fjær mastrinu). Hinar vinsælu optimist-jullur eru með spritsegl.
Chris Hansen
Christopher Edward „Chris“ Hansen (f. 13. september 1959) er bandarískur blaðamaður.
Stjarnryð
Helsta einkenni stjarnryðs er að þelgróunum er skipt langsum með 1-2 skilveggjum.
Kylie Minogue
Kylie Minogue hefur selt yfir 68 milljón plötur og 55 milljón smáskífur um allan heim.
Einar Benediktsson (ábóti)
Einar Benediktsson (d. 1524) var íslenskur prestur og síðan ábóti í Munkaþverárklaustri og rak þar jafnframt skóla. Ætt hans er óþekkt þótt ýmsar tilgátur hafi verið settar fram.
Samorka
Samorka eru hagsmunasamtök orku- og veitufyrirtækja á Íslandi. Samtökin voru stofnuð árið 1995 þegar Samband íslenskra hitaveitna og Samband íslenskra rafveitna voru sameinuð.
Viktoría krónprinsessa
Viktoría giftist Daniel Westling 19. júní 2010 eftir langt tilhugalíf en þau kynntust þegar hann var einkaþjálfari hennar. Hann hlaut við giftinguna titilinn Daníel prins og var gerður hertogi af Vestur-Gautlandi. Þau eiga tvö börn Estellu (f. 2012) og Óskar (f. 2016).