cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu
Ísland á stórmótum
Ísland hefur tvívegis komist á stórmót EM 2016 og HM 2018. Liðið var nálægt því árið 2014 þegar það tapaði í umspili gegn Króatíu um laust sæti. Á EM komst liðið í 8 liða úrslit eftir frækinn sigur gegn Englandi. Liðið komst ekki upp úr riðli á HM.
Marshall McLuhan
Herbert Marshall McLuhan (21. júlí 1911 – 31. desember 1980) var kanadískur bókmenntafræðingur og fjölmiðlafræðingur sem er þekktastur fyrir setninguna „miðillinn er skilaboðin“ og hugtakið „heimsþorpið“. Lengst af starfaði hann við Toronto-háskóla þar sem hann var forstöðumaður menningar- og tæknistofnunar háskólans sem var stofnuð sérstaklega fyrir hann árið 1963. Þekktustu verk hans eru The Mechanical Bride frá 1951, The Gutenberg Galaxy frá 1961 og Understanding Media frá 1964.
The Magic Numbers
10. ágúst 2005 átti hljómsveitin að koma fram í sjónvarpsþættinum "Top of the Pops" en þegar þáttastjórnandinn Richard Bacon lét orð falla um líkamslögun hljómsveitarmeðlima, ákváðu þau að koma ekki fram í þættinum.
Elvis Presley
thumb|Elvis Presley Elvis Aaron Presley (f. 8. janúar 1935 í Tupelo, Mississippi - d. 16. ágúst 1977 í Memphis, Tennessee ) var bandarískur tónlistarmaður sem naut mikilla vinsælda á síðustu öld. Hann var líka þekktur sem The King, King of Rock'n Roll, Elvis the Pelvis og The Hillbilly Cat. Meðal laga hans eru In The Ghetto, Jailhouse Rock og Blue Suede Shoes. Prestley náði fyrst miklum vinsældum með smáskífunni Heartbreak Hotel sem gefin var út árið 1956. Hann var frumkvöðull í rokkabillí sem blandaði m.a. kántrí og blús. Elvis fann innblástur í gospel og blús svartra Ameríkana. Mjaðmahnykkir við tónlist sem var innblásin af svörtum vakti hneykslun hjá sumum landa hans.
Philips
thumb|right|Höfuðstöðvar Philips í [[Amsterdam.]] Koninklijke Philips Electronics N.V. (enska: Royal Philips Electronics Inc.), í almennri notkun Philips er eitt stærsta fyrirtækið í heiminum sem framleiðir raftæki og annan tengdan varning. Philips var stofnað 1891 í Eindhoven í Hollandi en eru nú með höfuðstöðvar í Amsterdam. Árið 2006 seldust vörur frá fyrirtækinu fyrir €26.976 milljarða og hjá því vinna 125.500 manns í yfir 60 löndum.
Formerki (stærðfræði)
Formerki er tákn notað í stærðfræði, sem skeytt er framan við tölu og segir til um hvort hún sé já- eða neikvæð. Formerkið er ýmist plús (+), sem þýðir að tala sé jákvæð (oftast sleppt við útskrift tölu) og þar með stærri en núll eða mínus (−), sem þýðir að tala sé neikvæð eða minni en núll. Merkingarlaust er að skeyta formerki við töluna núll, enda telst núll hvorki já- né neikvæð. (Stundum er þó skrifað −0, sem þýðir að tala sé neikvæð, en nærri núlli.)
Regla Sarrusar
Endurtaka skal fyrstu tvo dálka fylkisins fyrir aftan þriðja dálkinn, svo fylkið hafi 5 dálka allt í allt. Leggðu svo saman margfeldi skálínanna sem fara niður (heila skálínan) og dragðu frá margfeldi skálínunnar sem fer upp (óheila skálínan). Úr þessu fæst:
Fyrsta dæmið
Þá er margfeldi heilu skálínunnar (-2)\times1 eða -2 og margfeldi óheilu skálínunar er 7\times5 sem er jaft og 35. Svo er margfeldi óheilu skálínunnar dregin frá margeldi heilu skálínunnar en þá fæst -2-35:
Lúðursvanur
Lúðursvanur (Cygnus buccinator) er ein af 6 svanaategundum og er að finna í Norður-Ameríku. Tegundin er þyngsta fuglategund í Norður-Ameríku. Vænghaf fuglsins er 185 - 250 sm.
Tina Turner
Tina Turner seldi yfir 100 milljón plötur um allan heim. Hún var einn af söluhæstu tónlistarmönnum allra tíma. Hún hlaut 12 sinnum Grammýverðlaun, þar á meðal átta samkeppnisverðlaun, þrjú heiðursverðlaun og Grammy Lifetime Achievement Award. Hún var fyrsti svarti listamaðurinn og fyrsta konan sem birtist á forsíðu tímaritsins Rolling Stone. Tímaritið setti hana á lista yfir 100 mestu tónlistarmenn allra tíma og 100 mestu söngvara allra tíma.
Quercus prinoides
Nytjar
Akörnin eru sæt og bragðgóð, en viðurinn lítið nýttur vegna smæðar runnanna.
Friedrich Nietzsche
Æviágrip
Nietzsche gekk í drengjaskóla og síðar í einkaskóla þar sem hann eignaðist vinina Gustav Krug og Wilhelm Pinder, sem báðir voru úr virðulegum fjölskyldum. Árið 1854 hóf hann nám við Domgymnasium í Naumburg en þegar hann hafði sýnt að hann hafði mikla tónlistarhæfileika og góða málakunnáttu hlaut hann inngögnu í Schulpforta skólann, þar sem hann nam frá 1858 til 1864. Þar kynntist hann Paul Deussen og Carl von Gersdorff. Á þessum árum samdi hann bæði ljóð og tónverk. Í Schulpforta hlaut Nietzsche mikilvæga menntun í bókmenntum, einkum forngrískum og latneskum bókmenntum. Hann var einnig í fyrsta sinn í burtu frá fjölskyldu sinni og kristnu smábæjarsamfélagi.
Eragon
Bókin fjallar um 16 ára drekariddara frá landinu Algesíu. Hann veit ekki hverjir foreldrar sínir eru. Hann var alinn upp hjá móðurbróður sínum, Garrow, og fjölskyldu hans. Þegar Eragon er eitt sinn að veiða uppi á Hrygg finnur hann fallegan bláan stein sem hann tekur með sér heim. Hann reynir að selja steininn en það gengur illa, sérstaklega vegna þess að fólkið í þorpinu hans, Carvahall, er ekki mjög hrifið af Hrygg. Síðan kemur í ljós að steinninn fagri er drekaegg og úr honum klekst dreki sem Eragon nefnir Safíru. Eragon elur hann upp með leynd en þegar útsendarar Veldisins fara á stjá og drepa Garrow neyðist Eragon til að flýja ásamt drekanum sínum og sagnaþulinum Brom. Eragon er hugrakkur og heiðarlegur, stundum svolítið seinheppinn og ef hann nyti ekki aðstoðar Brom og Safíru mætti hann sín lítils gegn illa konunginum Galbatorix.
Sam Harris
Gagnrýni.
Fjölmiðlagagnrýnandi Adam Johnson ritaði að öfgaskoðanir Harrisar hefðu haft áhrif víða. Johnson tali að meðal annars að Harris hefði veitt hugmyndafræðilegan jarðveg fyrir múslimabann Donalds Trump í Bandaríkjunum. Það sem þó enn alvarlegra er að mat Johnsons; fordómafull grein Harrisar um fæðingartíðni múslima hafði sterkan samhljóm með Stefnuskrá Dylans Roof. Roof er hryðjuverkamaðurinn sem framdi skotárás í Bandarískri kirkju. Í greininni hélt Harris fram að fæðingartíðni múslima bentu til að þeir myndu mynda meirihluta í Frakklandi eftir 25 ár og að Evrópu stafaði hætta af þeim.
Blaðamaðurinn Luke Savage telur skoðanir Harrisar á Íslam réttlæta heimsvaldastefnu Bandaríkjanna. Hann bendir á að árið 2004 lýsti Harris Írakstríðinu sem hluta af „Stríði við Íslam“. Harris skrifaði einnig í The End of Faith bók sinni að koma þurfi í veg fyrir ,,ofríki í múslimaþjóða". Enda ráði slíkar þjóðir ekki við lýðræði.
Sankti Vinsent og Grenadínur
Saga
Þann 27. október 1969 fékk Sankti Vinsent heimastjórn í eigin málum og árið 1979 fengu eyjarnar fullt sjálfstæði í kjölfar þjóðaratkvæðagreiðslu, síðastar Kulborðseyja. La Soufrière gaus aftur í apríl 1979 og olli gríðarlegu tjóni. Árið 2009 var haldin þjóðaratkvæðagreiðsla um að breyta landinu í lýðveldi en það var fellt.
Landfræði
thumb|right|Kort sem sýnir Sankti Vinsent og Grenadínur. Sankti Vinsent og Grenadínur liggja vestan við Barbados, sunnan við Sankti Lúsíu og norðan við Grenada. Eyjarnar eru hluti af Kulborðseyjum í Litlu-Antillaeyjum, sem eru eyjaklasi í Karíbahafi. Stærsta eyjan er Sankti Vinsent sem er 344 km² að stærð. Ríkið nær yfir tvo þriðju hluta Grenadína sem eru eyjaklasi minni eyja á milli Sankti Vinsent og Grenada. Til ríkisins teljast 32 þeirra, þar af átta byggðar; Young Island, Bequia, Mustique, Canouan, Union Island, Mayreau, Petit St Vincent og Palm Island. Samanlögð stærð þeirra Grenadína sem tilheyra Sankti Vinsent og Grenadínum er 45 km². Höfuðborgin er Kingstown á Sankti Vinsent.
Lögregla
Enginn her er á Sankti Vinsent og Grenadínum. Lögregla Sankti Vinsent og Grenadína rekur bæði sérsveit og strandgæslu.
Hnjúkur
Hnjúkur getur átt við:
Ellesmere-eyja
thumb|right|Ellesmere-eyja. Ellesmere-eyja er tíunda stærsta eyja í heimi, 196.235 ferkílómetrar. Hún tilheyrir Kanada og er hluti af sjálfstjórnarhéraðinu Núnavút. Norðausturendi eyjarinnar er nyrsti oddi Kanada og Núnavút.
Fyrsti Evrópubúinn sem leit Ellesmere-eyju augum á síðari öldum var William Baffin árið 1616 en hún hlaut ekki nafn fyrr en 1852 og var þá nefnd eftir jarlinum af Ellesmere, sem þá var forseti Konunglega breska landafræðifélagsins. Samkvæmt manntali 2006 voru íbúar eyjarinnar samtals 146, þar af 141 í Grise Fiord og fimm í Alert, nyrsta byggða bóli heims. Þriðja byggðin, Eureka, var þá í eyði.
Skógarmítill
Útbreiðsla
Skógarmítill er útbreiddur um alla Evrópu milli 39° og 65°N, frá ströndum Portúgals og Írlands austur til Volgu í Rússlandi og þaðan suður til Miðjarðarhafsstrandar Norður-Afríku. Einnig finnst hann í Færeyjum og koma hans til Íslands var staðfest árið 1967. Þá fannst skógarmítill á þúfutittlingi sem var veiddur í Surtsey, nýkominn til landsins og þar með varð ljóst að hann getur borist yfir höf með fuglum. Hann virðist kominn til að vera því síðan þá hefur hann fundist um allt land, þó mest sunnanlands, frá því snemma sumars og fram eftir hausti.
Hálflína
Hægri hálflína er, í stærðfræði, hlutmengi af mengi rauntalna, \mathbb{R} sem uppfyllir það skilyrði að ef talan a er stak í hálflínunni, þá eru allar tölur sem eru stærri en a einnig í hálflínunni. Vinstri hálflína er samskonar, nema þá eru allar tölur minni en a stök í hálflínunni.
2038-vandinn
thumb|300px|Dæmi um hvernig dagsetningin mun líta út 19. janúar 2038. 2038-vandinn á við um tæknilegar annmarkanir í forritum sem notast við tímaframsetningu POSIX. Vandamálið gæti orðið til þess að forrit festist í lykkjum (þ.e. forrit endurtekur sömu aðgerðir aftur og aftur), þau gefi rangar niðurstöður o.s.frv.
Lausnin felst í að breyta tímaframsetningunni úr 32 bitum yfir í 64 bita. Samsvarandi takmarkanir eru til staðar á þeirri framsetningu en þeirra verður ekki vart fyrr en eftir 290 milljarða ára. Ekki er litið á það sem aðkallandi vandamál.
Jaðar (mengjafræði)
Skilgreining
Punktur p kallast jaðarpunktur í menginu S ef og aðeins ef sérhver lokuð kúla um p á sér stök bæði úr S og úr fyllimengi þess, Sc. Fyllimengið hefur sama jaðar og S sjálft.
Helga Braga Jónsdóttir
thumb|Helga Braga ásamt [[Fóstbræður (sjónvarpsþættir)|Fóstbróðrinum og grínistanum Jóni Gnarr, á edduhátíðinni 2007.]] Helga Braga Jónsdóttir (f. 5. nóvember 1964 á Akranesi) er íslensk gamanleikkona og skemmtikraftur. Hún er hvað þekktust fyrir að vera hluti af Fóstbræðrahópnum og Stelpuhópnum.
Árið 2016 greindi Helga frá því að í mörg ár var ofbeldisfullu sambandi í 5 ár og hún hefði þurft að sækja hugleiðslutíma frá 1997.
Másstaðir í Skíðadal
Másstaðir, eða Ytri-Másstaðir, er bær í Skíðadal og tilheyrir Dalvíkurbyggð. Bærinn er vestan Skíðadalsár og stendur undir bröttum hlíðum Stólsins milli Dælis og Þverár. Másstaðir er gömul jörð og sumir telja að Möðruvellir þeir sem getið er um í Svarfdæla sögu hafi verið Másstaðir. Hálfkirkja var á Másstöðum fram eftir öldum. Másstaðir voru jafnan í bændaeign. Árið 1652 féll snjóflóð eða skriða á bæinn og eyðilagði hann. Nokkru síðar var jörðinni skipt í tvennt Ytri- og Syðri-Másstaði. Árið 1811 stórskemmdu skriður tún á báðum bæjunum og sópuðu með sér fjósi, kúm og heyi á Syðri-Másstöðum. Ytri-Másstaðir reyndist betri og farsælli jörð. Syðri-Másstaðir fóru endanlega í eyði eftir skriðuföll 1929 en landareignin var sameinuð Þverá.
George Berkeley
Borgin Berkeley í Kaliforníu er nefnd eftir honum.
Ísabella af Valois
Þar með var Ísabella orðin ekkja, tíu ára gömul. Hinrik 4. skipaði henni að flytja úr Windsorkastala og taka sér aðsetur hjá biskupinum af Salisbury. Síðan ákvað hann að hún ætti að giftast elsta syni hans, Hinrik, sem þá var tólf ára. En þá setti Ísabella hnefann í borðið og neitaði. Á endanum gafst Hinrik konungur upp og leyfði henni að fara aftur til Frakklands. Tuttugu árum seinna giftist Hinrik 5. Katrínu af Valois, systur Ísabellu, en hún var ekki fædd þegar hér var komið sögu.
Viktoríueyja (Kanada)
thumb|right|Viktoríueyja. Viktoríueyja er næststærsta eyja Kanada og áttunda stærsta eyja heims, 217.291 ferkílómetrar. Vestasti þriðjungur hennar tilheyrir Norðvesturhéruðunum en afgangurinn er hluti af sjálfstjórnarhéraðinu Núnavút. Fyrsti hvíti maðurinn sem leit eyjuna augum var John Richardson árið 1826. Hún er nefnd eftir Viktoríu Bretadrottningu.
Leynilögga
Framhald
Í viðtali við Sverri Þór Sverrisson og Hannes Þór Halldórsson í fréttum Stöðvar tvö 22. nóvember 2022 sögðu þeir að það væri byrjað að vinna á framhaldsmynd sem að myndi heita Leynilögga 2 sem að myndi koma út jólin 2024.
Suður-Alparnir
Fjöllin eru hluti af Kyrrahafseldhringnum og hófu að myndast fyrir um 45 milljónum ára en ris þeirra stóð hæst fyrir um 5 milljónum ára. Kyrrahafsplatan í suðvestri rekst á móti Indó-Áströlsku-plötunni í norðvestri.
Lásbogi
Lásbogar komu til Norðurlanda á 12. öld.
Hugljómun
Hugljómun (enska: Inception) er bandarísk kvikmynd frá árinu 2010. Leikstjóri myndarinnar er Christopher Nolan og með aðalhlutverk fara Leonardo DiCaprio, Ken Watanabe, Joseph Gordon-Levitt, Marion Cotillard, Ellen Page, Tom Hardy, Cillian Murphy, Tom Berenger, Michael Caine og Dileep Rao.
A Treatise of Human Nature
A Treatise of Human Nature eða Ritgerð um mannlegt eðli er rit eftir skoska heimspekinginn David Hume, sem kom út á árunum 1739–1740.
Hume samdi Ritgerðina í Frakklandi 26 ára gamall. Þótt margir fræðimenn telji nú Ritgerðina vera mikilvægasta rit Humes og eitt mikilvægasta rit í sögu heimspekinnar hlaut hún ekki góðar viðtökur í Bretlandi í upphafi. Hume sjálfur lýsti viðtökunum þannig að bókin hefði „fallið dauð úr prentvélinni“.
Ritgerð um mannlegt eðli er nú laus undan höfundarrétti.
Þráðbendill
Tilvísanir
00).
Búri
Búri var fyrsti guðinn í norrænni goðafræði, hann kom í heiminn þegar kýrin Auðhumla sleikti hrím af steinum.
Sigurgarðs saga frækna
Aldur sögunnar og textatengsl
Samkvæmt aldursgreiningu Peter Jorgensen mun sagan hafa verið skrifuð um 1450×75.
Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1978
Grindavík
Þessar bæjarstjórnarkosningar í Grindavík fóru fram 28. maí.
Kópavogur
Þessar bæjarstjórnarkosningar í Kópavogi fóru fram 28. maí 1978. Klofningur varð í röðum sjálfstæðismanna, boðinn var fram listinn Almennt borgaraframboð með listabókstafinn S og óháðir borgarar buðu fram Borgaralistann með listabókstafinn K. A-listi, B-listi og G-listi mynduðu meirihluta. Björgvin Sæmundsson var endurráðinn bæjarstjóri, við lát hans 1980 var bæjarritarinn Bjarni Þór Jónsson ráðinn bæjarstjóri.
Tengt efni
Kosningasaga
Alþingiskosningar 1933
Alþingiskosningar 1933 voru kosningar til Alþingis sem voru haldnar 16. júlí 1933. Efnt var til kosninga í samræmi við reglur um breytingar á stjórnarskrá, en Alþingi hafði samþykkt nýja kjördæmaskipan sem átti að tryggja þingmannafjölda í samræmi við fylgi á landsvísu. Kosið var í síðasta sinn eftir gömlu reglunum og áætlað að ganga sem fyrst aftur að kjörborðinu og kjósa eftir nýja kerfinu. Kosningaréttur var miðaður við 25 ár og þiggjendur sveitastyrks gátu ekki kosið. Fjöldi á kjörskrá var 53.327 eða tæp 47% íbúa landsins. Kosningaþátttaka var 70,1%.
Þetta voru aðrar alþingiskosningarnar sem Sjálfstæðisflokkurinn bauð fram í eftir að hann var myndaður með samruna Frjálslynda flokksins og Íhaldsflokksins í maí árið 1929. Kosningasigur flokksins var sá mesti í sögu hans en hann hlaut tæpan helming atkvæða.
Pinus densiflora
Þrjú afbrigði eru viðurkennd:
Stafrænt myndasnið
Rastamyndir
GIF er form sem notast við Lempel Ziv Welsch þjöppun. Formið geymir aðeins 256 liti og er háð því hversu litskrúðug myndin er hvort gæði tapist eða ekki. GIF myndir hafa þann sérstaka eiginleika fram fyrir aðrar rastamyndir að þær geta geymt litlar hreyfimyndir.
Fyllimengi
Stundum er fyllimengi táknað með yfirstrikun, \bar A, en sá ritháttur stangast á við ritháttinn fyrir lokun mengis. Af þeim sökum hefur táknunin AC orðið vinsælli, en C-ið táknar enska orðið complement.
Villa d'Adda
thumb|Miðborg Villa d'Adda. Villa d'Adda (Borgin við Adda) er bær í Langbarðalandi á Norður-Ítalíu. Í júlí 2014 voru íbúar 4.777 talsins.
Gospeltónlist
Áhrifavaldar
Mahalia Jackson (1911-1972) var mjög fræg gospel-söngkona á meðal unga fólksins þá. Hún skrifaði undir samning hjá Columbia Records á 6. áratugnum og vinsældir hennar áttu enn eftir að aukast. Hún kom fram í „Ed Sullivan Show“ og fékk þannig tækifæri til að syngja rétt áður en Martin Luther King jr. fór með frægustu ræðuna sína, „I have a dream“. Hún söng svo lag eftir Dorsey í jarðarför Kings.
Oh Happy Day
Árið 1967 var lagið „Oh Happy Day“, sem er sennilega lag sem flestir hugsa um þegar minnst er á gospel-tónlist, tekið upp af ungmennakór Norður-Kaliforníu. Seinna var það endurtekið af hljómsveitinni the Edwin Hawkins Singers. Þetta eina lag býr til út frá sér nýjan stíl innan gospeltónlistar eða stílinn nútíma-gospel. Þeir tónlistarmenn sem falla undir þessa stefnu eru til dæmis Walter Hawkins, Tramaine Hawkins, Andraé Crouch and the Disciples, the Winans og the Clark Sisters. James Cleveland og Mattie Moss Clark áttu einnig sinn þátt í því að gera þessa stefnu fræga með því að semja mikið af lögum og taka upp lög með stórum kórum.
1380
Erlendis
Fædd
1384
Á Íslandi
Fædd
Nematus
Nematus er blaðvespa sem var lýst af Georg Wolfgang Franz Panzer 1801. Nematus eru af ætt sagvespa.
Kladogram samkvæmt Catalogue of Life og Dyntaxa : Listi yfir tegundir | 1=Nematus absconditus | 2=Nematus acuminalis | 3=Nematus amaurus | 4=Nematus bergmanni | 5=Nematus bipartitus | 6=Nematus bohemani | 7=Nematus breviseta | 8=Nematus brevivalvis | 9=Nematus cadderensis | 10=Nematus caeruleocarpus | 11=Nematus carelicus | 12=Nematus caudalis | 13=Nematus clavicercus | 14=Nematus dispar | 15=Nematus disparoides | 16=Nematus distinguendus | 17=Nematus dorsatus | 18=Nematus fagi | 19=Nematus fahraei | 20=Nematus ferrugineus | 21=Nematus flavescens | 22=Nematus frenalis | 23=Nematus fuscomaculatus | 24=Nematus fusculus | 25=Nematus holmgreni | 26=Nematus hypoxanthus | 27=Nematus incompletus | 28=Nematus jugicola | 29=Nematus leionotus | 30=Nematus leptocephalus | 31=Nematus leptostigma | 32=Nematus leucopyga | 33=Nematus leucotrochus | 34=Nematus lientericus | 35=Nematus lindbergi | 36=Nematus lucidus | 37=Nematus maculifrons | 38=Nematus melanocephalus | 39=Nematus microserratus | 40=Nematus miliaris | 41=Nematus monticola | 42=Nematus myosotidis | 43=Nematus nigricornis | 44=Nematus nitidus | 45=Nematus nubium | 46=Nematus olfaciens | 47=Nematus oligospilus | 48=Nematus pallens | 49=Nematus papillosus | 50=Nematus parviserratus | 51=Nematus parvulus | 52=Nematus pavidus | 53=Nematus platystigma | 54=Nematus poecilonotus | 55=Nematus polaris | 56=Nematus pravus | 57=Nematus princeps | 58=Nematus renei | 59=Nematus respondens | 60=Nematus reticulatus | 61=Nematus ribesicola | 62=Nematus ribesii | 63=Nematus rutilipes | 64=Nematus salicis | 65=Nematus semipunctatus | 66=Nematus seriepunctatus | 67=Nematus similator | 68=Nematus sordidiapex | 69=Nematus spiraeae | 70=Nematus stichi | 71=Nematus stramineipes | 72=Nematus striatipleuris | 73=Nematus subflavus | 74=Nematus sylvestris | 75=Nematus thunebergi | 76=Nematus torneensis | 77=Nematus truncus | 78=Nematus umbratus | 79=Nematus wahlbergi | 80=Nematus variegatus | 81=Nematus ventralis | 82=Nematus verticalis | 83=Nematus vicinus | 84=Nematus villosus | 85=Nematus viridis | 86=Nematus viridissimus
Rúhapehú-fjall
Í hlíðum fjallsins eru 2 skíðasvæði. Kvikmyndirnar um Hringadróttinssögu voru meðal annars teknar í hlíðum þess.
Cascada
Cascada er þýsk europop-hljómsveit stofnuð árið 2004. Sveitin er þekktust fyrir lag sitt „Everytime we touch“ sem kom út árið 2006. Sveitin notar einnig nöfnin Siria, Akira, Diamond og Scarf!.
Momodu Mutairu
Momodu Mutairu (fæddur 2. september 1975) er nígerískur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 2 leiki með landsliðinu.
1349
Árið 1349 (MCCCXLIX í rómverskum tölum)
Skip
Flokkun skipa
Helstu flokkar skipa eru:
Steinbítur
Steinbítur er langmest veiddur á línu, en kemur einnig í botnvörpu og dragnót. Hann er vinsæll matfiskur, með þétt, hæfilega feitt, hvítt hold sem er auðvelt að matreiða.
2. deild karla í knattspyrnu 1996
Leikar í '''2. deild karla í knattspyrnu''' hófust í 42. sinn árið 1996.
Reyðarfura
Reyðarfura (fræðiheiti: Pinus resinosa) er fura ættuð frá Norður-Ameríku. Hún finnst frá Nýfundnalandi vestur til Manitoba, og suður til Pennsylvaníu, með nokkrum smærri aðskildum útbreiðslusvæðum í Appalasíufjöllum í Virginía og Vestur-Virginíu, sem og smá svæðum nyrst í New Jersey og norður Illinois.
Tannkarpi
Tannkarpi (fræðiheiti: Ctenopharyngodon idella) er ferskvatnsfiskur sem kemur upprunalega úr ám og flóðsléttum í Kína og Austur-Rússlandi (t.d. Amúrfylki), en hefur verið dreift út um allan heim.
Einar Gilsson
Kona Einars var Arnfríður Helgadóttir, bróðurdóttir Þórðar Egilssonar lögmanns. Sonur þeirra var Dálkur Einarsson bóndi í Bólstaðarhlíð.
Marie Curie
Æska
Marie var mikið undrabarn og strax fjögurra ára, þegar Bronya eldri systir hennar var að læra að lesa gat Marie lesið nánast reiprennandi. Foreldrum hennar fannst hún of bráðþroska þar sem þau voru uppeldisfræðingar og létu hana frekar leika sér heldur en að leyfa henni að lesa bækur.
Pierre
thumb|right|Hjónin Pierre og Marie Curie á rannsóknarstofu sinni. Marie kynntist manni sínum, Pierre Curie, í gegnum sameiginlegan vin þeirra þegar hún var í leit að stærra vinnurými fyrir verkefni sem hún var að vinna að í námi sínu. Hann var aðeins eldri en hún, fæddur 15. maí 1859. Pierre fær áhuga á þessari bráðgáfuðu pólsku konu sem hefur gaman af því að spjalla um eðlisfræði alveg eins og hann. Þau kynnast vel en Marie hikaði allengi við að hleypa honum að sér, því hún hafði brennt sig á ástinni á Kasmir, fyrrverandi elskhuga sínum. Pierre fær alla í lið með sér, meira að segja Bronyu, til að telja Marie á að giftast sér. Hann reyndi allt, sagðist meira að segja gefa eðlisfræðina upp á bátinn og flytja til Póllands ef hún vildi, bara til að vera með henni. Hún var mjög stíf en loksins kom að því að hún játaðist honum. Hún varð honum mjög ástrík og góð eiginkona og ól honum tvær dætur, þær Iréne og Evu Curie.
Radíum
Mikið samstarf myndaðist milli þeirra hjóna og unnu þau hörðum höndum við léleg húsakynni að rannsóknum á geislavirkni frumefna, þar sem eðlisfræðingurinn Henri Becquerel hafði fundið út ósýnilega geisla bundna við frumefnið úraníum. Marie ætlaði upphaflega að rannsaka þessa geislun Becquerels betur og nota það sem efni í doktorsritgerð sína og fékk aðsetur í herbergi einu á rannsóknarstofuhæðinni í Eðlisfræðiskólanum þar sem Pierre vann. Þegar hún hafði rannsakað úraníum og geislavirkni þess í nokkra mánuði komst hún að því að geislamagnið væri í réttu hlutfalli við úranmagnið. Þá langaði hana að halda áfram og skoða önnur frumefni með sama tilgangi. Hún ákvað að skoða öll önnur frumefni sem þekkt voru og fann út að thoríum hafði sams konar geislun. Þá kemur Pierre til liðs við hana í þessum rannsóknum af ekki síðri áhuga en Marie. Þau unnu að rannsóknunum í um fjögur ár og fengu meðal annars senda bikblöndu gefins frá Austurríki og þurftu aðeins að borga flutningskostnaðinn, annars voru þetta frekar kostnaðarsamar rannsóknir. Árið 1898 fundu þau radíum og birta grein um það í skýrslu vísindafélagsins. Þetta radíum var frumefni með miklu meiri geislavirkni en hin frumefnin sem þau höfðu skoðað. Þau höfðu bæði brennt sig á geislum radíums og ákváðu að prófa þessa geisla á dýrum og sjá hvaða afleiðingar það hefði í för með sér. Þannig uppgötvaðist að hægt væri að lækna ýmis krabbamein með þessum geislum. Þetta var mikil framför fyrir læknavísindin og fóru menn nú að sýna þessu frábæra frumefni mikinn áhuga. Eftir dauða mannsins síns setti hún svo á stofn radíumstofnun í Varsjá, sem hún starfaði við til dauðadags.
Vatnsdalur
Náttúrufar
Í landi Kornsár fyrir miðjum dal er alldjúp, sérkennileg smátjörn sem nefnist Kattarauga, á henni eru tvær fljótandi eyjar og er hún friðlýst náttúruvætti. Trjálundur er í Þórdísarlundi og við Ólafslund. Inn af dalnum er Grímstunguheiði, víðlent afréttarland sem áður tilheyrði stórbýlinu Grímstungu, þar sem áður var prestssetur og kirkjustaður. Vestan við hana er Haukagilsheiði, kennd við bæinn Haukagil í Vatnsdal.
American Association for the Advancement of Science
thumb|right|Inngangurinn að skrifstofu samtakanna í [[Washington, D.C..]] The American Association for the Advancement of Science eru alþjóðleg samtök vísindamanna og vísindastofnana sem vilja efla vísindalegt samstarf, standa vörð um vísindalegt frelsi, hvetja til vísindalegrar ábyrgðar og auka vísindamenntun og útbreiðslu vísinda um allan heim. Samtökin voru stofnuð 1848. Þau eru stærsta vísindafélag heims með yfir 120.000 félaga. Samtökin gefa út vísindatímaritið Science.
1394
Á Íslandi
Fædd
Grímur Jónsson (lögmaður)
Grímur Jónsson (um 1480 – fyrir 1554) var íslenskur lögmaður á 16. öld. Ætt hans er óþekkt en hann bjó á Stóru-Ökrum í Blönduhlíð í Skagafirði og fékk þá jörð með konu sinni.
Grímur er nefndur í Leiðarhólmssamþykkt 1513 og var þá lögréttumaður í Hegranesþingi. Á Alþingi 1519 skrifaði hann ásamt fleirum undir kosningarbréf Ögmundar Pálssonar biskupsefnis og var þá orðinn lögmaður. Hann var á Sveinsstaðafundi með Jóni Arasyni biskupi. Þar skaut hann ör í handlegg Teits Þorleifssonar og hélt Teitur því fram að biskup hefði haldið sér föstum. Grímur hélt því á móti fram að Teitur hefði ráðist á biskup og menn hans „með hótan og herskap, hjó, stakk og særði, með stórum orðum og steinshöggum“.
Knútur Eiríksson
thumb|right Knútur Eiríksson d. 1195/1196) var konungur Svíþjóðar frá 1167. Fyrstu árin barðist hann um völd við þá Kol og Búrisláf Sörkvissyni en frá 1172/1173 var hann einn konungur.
Ísabella af Frakklandi, Englandsdrottning
Uppvöxtur og gifting
thumb|left|Ísabella með foreldrum sínum og bræðrum. Gengið var frá trúlofun hennar og Játvarðar 1303, þegar hún var líklega átta ára en hann 19 ára, en hjónabandið hafði þó verið ákveðið á meðan hún var enn í vöggu. Þegar Ísabella náði tólf ára aldri, sem var algengur giftingaraldur evrópskra kóngsdætra, var hún send til Englands og þar gengu þau Játvarður í hjónband í janúar 1308. Hann hafði þá tekið við konungdæmi við lát föður síns sumarið áður.
Innrás drottningarinnar
Þann 27. september höfðu fregnir af innrásinni borist til London og mikill órói greip um sig í höfuðborginni. Játvarður óttaðist um hag sinn og flúði London 2. október áleiðis til Wales. Þegar þar var komið sögu höfðu Ísabella og Mortimer gert bandalag við alla helstu andstæðinga Játvarðar og náðu þau London auðveldlega á sitt vald. Síðan lét hún lið sitt elta Játvarð og settist um Bristol, þar sem Despenser eldri hafði búið um sig. Hún vann borgina eftir viku umsátur og náði til sín dætrum sínum, Elinóru og Jóhönnu, sem Despenser hafði haft á valdi sínu. Hinrik og Despenser yngri náðust loks í Wales 16. nóvember.
Ríkisstjóri
thumb|right|Despenser eldri tekinn af lífi. Þar með var öll mótspyrna brotin á bak aftur og Lancastermenn og aðrir óvinir Játvarðs og Despenserfeðga hófu hefndaraðgerðir. Despenser eldri var tekinn af lífi og lík hans höggvið í búta og gefið hundum að éta. Despenser yngri var pyndaður og líflátinn 24. nóvember. En þegar búið var að taka helstu fylgismenn Despenserfeðga af lífi sýndu Ísabella og Mortimer meiri miskunn og margir lægra settir aðalsmenn voru náðaðir. Eftir stóð spurningin um hvað ætti að gera við Játvarð, sem enn var konungur Englangs og eiginmaður Ísabellu.
Hún gerði líka samning við Skotakonung um að Játvarður afsalaði sér öllu tilkalli til landa í Skotlandi og viðurkenndi Róbert Bruce sem konung, Jóhanna dóttir Ísabellu skyldi giftast Davíð, syni hans, og landamærin voru einnig fastákveðin. Í staðinn greiddu Skotar Englendingum 20.000 sterlingspund, sem Ísabella stakk raunar í eigin vasa.
1. deild karla í knattspyrnu 1997
Leikar í '''1. deild karla í knattspyrnu''' hófust í 43. sinn árið 1997.
Óðinn, Helena og Atlantic kvartettinn
Óðinn, Helena og Atlantic kvartettinn er 45-snúninga hljómplata gefin út af Íslenzkum tónum árið 1959. Á henni flytja Helena Eyjólfsdóttir og Óðinn Valdimarsson tvö lög ásamt Atlantic kvartettinum. Kvartettinn skipuðu Finnur Eydal, saxófónn, klarinett, Ingimar Eydal, píanó, Edwin Kaaber, bassi og Sveinn Óli Jónsson, trommur. Platan er hljóðrituð í mono. Upptaka: Ríkisútvarpið. Umslag: Amatörverslunin ljósmyndastofa. Pressun: AS Nera í Osló.
Listi yfir Numb3rs-þætti (6. þáttaröð)
Sjötta þáttaröð Numb3rs var frumsýnd 25. september og sýndir voru 16 þættir.
1. deild karla í knattspyrnu 1998
Leikar í '''1. deild karla í knattspyrnu''' hófust í 44. sinn árið 1998.
Hljóðgervlapopp
Uppruni
Erfitt er að átta sig á hvað sé hljóðgervlapopp og hvað sé Europop eða Evrópskt diskó. Allt er þetta í raun svipað og að flokka þetta endanlega er jafn erfitt og að flokka allt rokk í sérflokk. Evrópska diskóið og hljóðgervlapoppið áttu það sameginilegt að hljóðgervillinn var í forgrunni og er þetta að vissu leyti ein og sama stefnan. Evrópska diskóið er eins og gefur til kynna er evrópsk stefna sem á rætur sínar að rekja til Ítalíu þrátt fyrir að innblásturinn sé í jazz, sálartónlist og fönk sem var ein heitasta stefnan í Bandaríkjunum. Í Ítalíu var þessi stefna því alsráðandi og má helst nefna Scotch og Ken Lazlo af þeim ítölsku listamönnum. Í Þýskalandi var þessi stefna einnig nokkuð vinsæl og voru hljómsveitir á borð við Modern Talking og Fancy vinsælar þar. Stíllinn var ekki bundinn við Suður-Evrópu og var Írland einnig þekkt fyrir þessa stefnu.
Pinus hwangshanensis
Lýsing
Litningatalan er 2n = 24.
Herúlakenningin
Herúlakenningin er nafn á tilgátu Barða Guðmundssonar, þjóðskjalavarðar, um að Íslendingar séu afkomendur Herúla og séu að uppruna sérstakur þjóðflokkur, aðgreindur frá öðrum þjóðflokkum á Norðurlöndum. Barði færði rök fyrir þessari tilgátu sinni í sex ritgerðum sem nefndust „Uppruni íslenzkrar skáldmenntar I-VI“ í menningartímaritinu Helgafelli árin 1942 til 1945. Herúlatilgátan kemur einkum fram í síðustu greininni, en áður færir hann rök fyrir þeim mun sem hann taldi vera á miðaldamenningu á Íslandi annars vegar og í Noregi og Danmörku hins vegar. Greinarnar vöktu mikla athygli á sínum tíma. Þær voru endurbirtar ásamt fleiri greinum Barða í bókinni Uppruni Íslendinga árið 1959.
Roberta Metsola
Stjórnmálaferill
Þann 24. nóvember 2021 var Metsola kjörin frambjóðandi Evrópska þjóðarflokksins í embætti forseta Evrópuþingsins þegar komi átti að embættisskiptum á miðju kjörtímabilinu. Hún var kjörinn fyrsti varaforseti þingsins og tók við forsetaembættinu til bráðabirgða þann 11. janúar 2022 eftir dauða þingforsetans Davids Sassoli.
Blog.is
Bloggsvæðið tengist fréttamiðlinum mbl.is en bloggarar geta tengt fréttir af mbl.is inn á bloggsíður sínar. Um árabil hefur blog.is verið fjölsóttasti íslenski bloggvefurinn.
Emmsjé Gauti
Hann hefur gefið út sjö breiðskífur.
Smiður (tölvunarfræði)
Smiðir í Java
//skilgreining á smið. public Example {    data = 1; }
Það er notað þegar smiður þarf að kalla á smið í yfirklasa. Super verður að vera fyrsta aðgerð í smið og einungis er hægt að kalla einu sinni í smiðinn.
Sherlock Holmes
Sherlock Holmes var ekki fyrsti þekkti leynilögreglumaður bókmenntanna, en hann er án efa sá frægasti. Heimsmetabók Guinness telur hann vera þá sögupersónu sem oftast hefur birst í kvikmyndum. Vinsældir Holmes hafa orðið til þess að margir telja hann hafa verið raunverulega persónu, og mörg aðdáendafélög ganga út frá því. Holmes er líka áberandi sem táknmynd fyrir breska menningu. Sögurnar um hann hafa haft mikil áhrif á glæpasöguritun og alþjóðlega dægurmenningu í heild sinni. Bæði upprunalegu sögurnar eftir Doyle og sögur um Sherlock Holmes eftir aðra höfunda hafa orðið efni leikrita, útvarps- og sjónvarpsþátta, kvikmynda og tölvuleikja í meira en 100 ár.
Bernarsáttmáli til verndar bókmenntum og listaverkum
Sáttmálinn var saminn að undirlagi Victors Hugo og samtakanna Association Littéraire et Artistique Internationale. Hann byggist á franska höfundaréttarhugtakinu droit d'auteur sem felur í sér að höfundaréttur verður til sjálfkrafa um leið og hugmynd verður að hugverki með því að henni er fengið fast form en copyright-löggjöfin fól þá í sér að höfundur þurfti að sækja sérstaklega um eða tilkynna um höfundarétt. Sáttmálinn var saminn í kjölfarið á Parísarsamþykkt um vernd eignarréttinda á sviði iðnaðar frá 1883 sem fjallaði um hin svið hugverkaréttar: einkaleyfi, vörumerki og verndun iðnhönnunar.
Upphaflega var Bernarsáttmálinn með eigin stofnun líkt og Parísarsáttmálinn en 1893 sameinuðust þær í eina Sameinaða stofnun um vernd hugverkaréttinda. 1967 var nafni þessarar stofnunar breytt í Alþjóðahugverkastofnunin (WIPO) sem varð stofnun innan Sameinuðu þjóðanna árið 1974.
Giovanni Pierluigi da Palestrina
Æviágrip
1. september 1551 varð Palestrina kórstjóri í Júlíusarkapellunni (Cappella Giulia) í Péturskirkjunni í Róm. Á meðan hann starfaði þar gaf hann út fyrstu þekktu messubók sína árið 1554. Messubók þessi var tileinkuð Júlíusi III. páfa, sem hafði verið stuðningsmaður og bakhjarl Palestrina. Sem þakklæti fyrir þessa tileinkun fékk Palestrina inngöngu í Páfa kórinn við Sixtínsku kapelluna, þó að hann hafi verið giftur. Hann varð þó að hætta í kórnum árið 1555 þegar nýr páfi tók við völdum og setti reglur um einlífi.
Tónverk og stíll
Ekki er vitað um neinar hljóðfæratónsmíðar eftir Palestrina og heldur engin einsöngslög. Tónskáldaferill hans hefst frekar seint miðað við ævihlaup hans, fyrsta þekkta messubókin eftir hann kom út þegar hann var um þrítugt, 1554. Ári síðar kom svo út madrigalabók eftir hann. Á meðan hann var við störf í Jóhannesarkirkjunni komu engar nýjar tónsmíðar út, að undanskildum nokkrum madrigölum í yfirlitsbókum. Frá 1554 til dauðadags voru verk hans gefin út af þremur útgefendum.
Eyjólfur Sæmundsson
Sturlunga
Í ættartölum framarlega í Sturlungusafninu stendur: „ Sæmundur hinn fróði átti Guðrúnu, dóttur Kolbeins Flosasonar. Þeirra börn voru þau Eyjólfur prestur og Loftur prestur og Loðmundur og Þórey, er átti Þorvarður Ólafsson.“ Í 126. kafla af Íslendingasögu í sama safni stendur, að Eyjólfur Sæmundarson hafi átt hálfan Oddastað, sem Loftur og Loðmundur bræður hans hafi tekið í arf.
Kristín Svava Tómasdóttir
Árið 2020 gaf hún út ljóðabókina Hetjusögur.
Vanúatú
Landfræði
Vanúatú er um það bil 12.274 km² að stærð, en þar af er þurrlendi mjög lítið (um það bil 4.700 km²). Flestar eyjarnar eru brattar með óstöðugum jarðvegi og lítið af ferskvatni. Samkvæmt mati frá árinu 2005 eru aðeins 9% af landinu ræktanleg (7% landbúnaðarland og 2% ræktanlegt land). Ströndin er klettótt með rifjum og miklu dýpi þar sem ekkert landgrunn liggur undir eyjunum.
Straton
Straton veitti því meðal annars athygli að fallandi hlutir, t.d. regndropar, auka hraða sinn í fallinu en falla ekki með jöfnum hraða eins og aflfræði Aristótelesar gerði ráð fyrir.
1329
Erlendis
Fædd
Platína
Varúðarráðstafanir
Platína er yfirleitt óeitruð sökum óhvarfgirni sinnar en efnasambönd platínu teljast baneitruð. Efnasambönd platínu finnast mjög sjaldan í náttúrunni.
Hótel Saga
Hótelið var í eigu Bændasamtakanna en framkvæmdir hófust við byggingu þess árið 1956. Það var tekið í notkun árið 1962. Viðbygging var byggð norðan við húsið og lauk framkvæmdum 1985. Á Hótel Sögu eru 235 herbergi, tíu funda- og veislusalir og tveir veitingastaðir. Súlnasalur þeirra stærstur. Skrifstofur Bændasamtakanna voru á þriðju hæð hótelsins. Veitingastaðurinn Grillið er efst. Einnig eru meðal annars starfrækt í húsinu rakari, barir, hárgreiðslustofa, líkamsræktarsalur, bankaútibú og ráðstefnudeild.
1108
Á Íslandi
Dáin
John Curtin
John Joseph Curtin (8. janúar 1885 – 5. júlí 1945) var ástralskur stjórnmálamaður sem var fjórtándi forsætisráðherra Ástralíu. Hann leiddi áströlsku þjóðina í seinni heimsstyrjöldinni og er gjarnan talinn með ástsælustu forsætisráðherrum Ástralíu. Hershöfðinginn Douglas MacArthur sagði um Curtin að hann hefði verið „einn merkasti þjóðarleiðtogi stríðsáranna.“ Forveri Curtins, Arthur Fadden úr Sveitaflokknum, sagði um hann: „Að mínu mati var engin merkari persóna í áströlskum stjórnmálum á minni ævi en Curtin.“
Æviágrip
thumb|100px|left|John Curtin árið 1908. Curtin fæddist í þorpinu Creswick í miðju fylkinu Victoriu. Faðir hans var lögregluþjónn af írskum ættum. Curtin hætti í grunnskóla þegar hann var tólf ára og hóf störf í verksmiðju í Melbourne. Hann gekk ungur að árum í ástralska Verkamannaflokkinn og Sósíalistaflokk Victoriu, sem var marxískur stjórnmálaflokkur. Hann samdi greinar í tímarit róttæklinga og sósíalista undir nafninu „Jack Curtin.“
Stjórnmálaferill
Þegar Scullin sagði af sér sem leiðtogi Verkamannaflokksins árið 1935 var Curtin óvænt kjörinn leiðtogi í hans stað með meirihluta atkvæða. Vinstri vængur flokksins og verkalýðshreyfingin studdu Curtin á móti keppinauti hans, Frank Forde, sem hafði stutt efnahagsstefnu Scullins. Stuðningsmenn Curtins fengu hann jafnframt til að lofa að hætta að drekka.
Flokkurinn bætti við sig nokkrum sætum í næstu kosningum árið 1937 en Sveitaflokkurinn undir forystu Josephs Lyons viðhélt rúmum meirihluta. Eftir dauða Lyons árið 1939 batnaði staða Verkamannaflokksins og aðeins munaði nokkrum sætum að Curtin tækist að vinna kosningar ársins 1940.
Forsætisráðherra
Streitan af þessum innanflokksdeilum gróf mjög undan heilsu Curtins, sem tók að versna í byrjun ársins 1945. Curtin lést þann 5. júlí 1945, þá 60 ára gamall. Hann var grafinn í Perth þann 9. júlí.
Lesminni
Lesminni (enska: read-only memory, skammstafað og oft kallað í daglegu tali ROM) er tölvuminni sem tölva getur einungis lesið. Tölva getur ekki skrifað gögn í lesminni heldur þarf til þess sérstakan búnað (sem getur þó verið jaðartæki tölvu). Dæmi um ROM minni eru CD, DVD og ROM kubbar. Segulbönd geta líka flokkast sem ROM.
ROM kubbar
ROM kubbar eru kísilflögur með ROM minni. Þeir eru non-volatile, sem þýðir að gögnin af þeim glatast ekki ef spennan er tekin af þeim (t.d. þegar slökkt á tölvu eða tæki). ROM kubbar eru algengir á móðurborðum tölvu, í leikjahylkjum (e. cartridge) fyrir ákveðnar tegundir leikjatölva (dæmi: NES, SNES, N64, Sega Mega Drive) og geyma gjarnan fastbúnað (e. firmware) fyrir ýmis tæki með tölvustýringu (dæmi: geislaspilarar, þvottavélar, bílar, farsímar, sjónvörp, o.s.fr.). ROM kubbar er strangt tiltekið RAM (Random access memory), vegna þess að maður er alltaf jafnlegni að sækja gögn í það, óháð því hvaða vistfang maður vill sækja.
1109
Árið 1109 (MCIX í rómverskum tölum)
Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1982
Djúpivogur
Þessar hreppsnefndarkosningar á Djúpavogi fóru fram 22. maí. Kosning var óhlutbundinn en 156 kusu af 244 eða 64%.
Snjóhlébarði
Snjóhlébarðar geta ráðist á dýr sem eru fjórum sinnum stærri en þeir en leggja ekki í jakuxatarfa og árásir á menn stunda þeir ekki. Gras og hálm leggja þeir sér einnig til munns.
1311
Á Íslandi
Dáin
Brynjar Snær Grétarsson
Brynjar Snær Grétarsson (fæddur 12. apríl 1997) er íslenskur körfuknattleiksmaður sem spilar fyrir Hött. Hann spilar sem skotbakvörður og gengur oftast undir viðurnefninu #BSG12.
Saga forritunarmála
Fimmti áratugurinn
Nokkur mikilvæg forritunarmál sem voru tekin í notkun á þessu tímabili:
Anna af Bæheimi, Englandsdrottning
Anna var elsta dóttir Karls 4. keisara hins Heilaga rómverska ríkis og Elísabetar af Pommern. Einn bræðra hennar var Sigmundur keisari. Faðir Önnu var voldugasti þjóðhöfðingi Evrópu á þeim tíma. Ríkharði hafði staðið til boða að giftast Katarínu Visconti, dóttur Bernabò Visconti í Mílanó, og fá með henni geysimikinn heimanmund, en ráðgjafar hans kusu fremur að semja við keisarann til að reyna að afla Englendingum bandamanna gegn Frökkum í Hundrað ára stríðinu, þótt enginn heimanmundur fylgdi Önnu - þvert á móti, Englendingar urðu að gjalda bróður hennar háa fjárhæð. Þessi ráðstöfun varð óvinsæl, ekki síst eftir að ljóst varð að Englendingar myndu lítið græða á tengslunum við keisarann. Mörgum aðalsmönnum líkaði því hjónabandið illa.
Maurasýra
Maurasýra er notuð sem aukaefni í mat, sem rotvarnarefni & bakteríukontrolerandi, og hefur E-númerið E236.
Nijmegen
Skjaldarmerki
Skjaldarmerki Nijmegen sýnir tvíhöfða svartan örn á gylltum grunni. Örninn stendur fyrir þýska ríkið. Fyrir framan er minni skjöldur með gylltu ljóni á bláum grunni. Tvö ljón eru hvort sínum megin, annað svart, hitt gyllt, en þau merkja þau tvö héruð sem Nijmegen tilheyrði áður fyrr. Efst er kóróna, sem merkir konungsríkið Holland.
Orðsifjar
Á tímum Rómverja var borgin kölluð Noviomagus. Novio merkir nýr. Magus merkir staður eða markaður. Á tímum Karlamagnúsar var búið að afbaka heitið í Numaga. Úr því varð Nieumeghen og Nimmegen, og loks Nijmegen. Á latínu heitir borgin enn Noviomagus. Hins vegar segja Frakkar Nimègue og Þjóðverjar Nimwegen.
Upphaf
Nijmegen er elsta borg Hollands. Hún var stofnuð af Rómverjum árið 5 e.Kr. að talið er. Ártalið er viðurkennt í dag og voru mikil hátíðarhöld í borginni árið 2005 til að fagna 2000 ára afmælinu. Á hinn bóginn gerir Maastricht einnig tilkall sem elstu borg Hollands. Rómverjar reistu virki á staðnum og notuðu Noviomagus sem herstöð. Þegar þeir hurfu af svæðinu í upphafi 5. aldar, settust germanir að í virkinu. Karlamagnús styrkti virkið og notaði bæinn sem útstöð gegn söxum og frísum. En árið 880 sigldu normannar upp Rín og eyddu virkinu.
Múrinn í Kirkjubæ
Múrinn (á færeysku Múrurin) og er ófullgerð dómkirkja í Kirkjubæ í Færeyjum. Veggirnir standa og eru á lengd 26,5 metrar, á breidd 10,8 metrar, á hæð 9 metrar og að þykkt 1,5 metri. Erlendur biskup hóf þessa kirkjusmíði um árið 1300. Húsið átti að helga hinum heilaga Magnúsi Orkneyjajarli. Á einum stað í veggjunum er innmúrað hólf, sem kallast Gullskápurinn. Hann var opnaður 1905, og inni í honum voru óskaddaðir helgir dómar, sem kirkjunni höfðu verið gefnir. Þeir voru látnir á sama stað og múrað fyrir aftur.
Staðarnet
Staðarnet innhalda í flestum tilvikum fáeina deila (e. network switch) sem eru gjarnan tengdir saman á einn beini eða mótald (t.d. DSL). Þegar tvö staðarnet eru tengd saman í gegnum beini þá er tengingin þar á milli í kallað víðnet. Ólíkt víðneti þá eru það helstu einkenni staðarnets að þar er gagnahraði mun meiri en á víðneti.
Indónesíuher
thumb|right|Indónesískir hermenn. Indónesíuher er her Indónesíu og skiptist í landher, flota og flugher. Tæplega 400.000 manns eru í hernum. Upphaflega var herinn stofnaður sem skæruliðaher í Sjálfstæðisstríði Indónesíu 5. október árið 1945. Sumir foringjar hins nýstofnaða hers höfðu fengið herþjálfun í Konunglega hollenska Austur-Indíahernum, þar á meðal Suharto og Nasution. Eftir að sjálfstæðisstríðinu lauk 1949 fékkst herinn aðallega við að berja niður aðskilnaðarhreyfingar víðs vegar í ríkinu. Malasíuátökin brutust út 1962 vegna andstöðu Indónesíu við stofnun Malasíu. Undir stjórn Suhartos tók herinn þátt í hinum blóðugu hreinsunum 1965-1966 þar sem áætlað er að hálf milljón manna hafi verið drepin. Suharto varð starfandi forseti 1967 um leið og fyrri forseti, Sukarno, var settur í stofufangelsi. Ný skipan Suhartos hófst þegar þingið gerði hann að forseta árið 1968. Í Nýju skipaninni fékk herinn aukið pólitískt hlutverk. Fram að þessu hafði Indónesíuher notið stuðnings frá Sovétríkjunum. Eftir fall Sukarnos varð landið hlutlaust í Kalda stríðinu en færðist samt nær Vesturblokkinni. Árið 1975 gerði Indónesíuher innrás í Portúgölsku Tímor. Næstu ár var Indónesíuher einkum notaður til að berjast gegn aðskilnaðarhreyfingum þar og í Aceh-héraði. Blóðbaðið í Santa Cruz þar sem hermenn skutu 250 mótmælendur til bana á Austur-Tímor skaðaði orðspor hersins á alþjóðavettvangi og varð til þess að Bandaríkin skáru á fjárframlög til þjálfunar hermanna Indónesíu. Endalok Kalda stríðsins og fall Suhartos 1998 leiddu til umbóta hjá hernum. Lögregla Indónesíu var skilin frá hernum árið 2000. Eftir flóðbylgjuna í Indlandshafi 2004 endurreistu Bandaríkin hernaðarleg tengsl við Indónesíu að fullu.
Ólafur liljurós
thumb|right|The Fairy Wood eftir [[Henry Meynell Rheam frá 1903.]] Ólafur liljurós er sagnadans eða danskvæði sem er til í ýmsum útgáfum víða um Norðurlönd. Kvæðið segir frá riddaranum Ólafi sem hittir álfkonu á ferð sinni. Álfkonan freistar hans með gjöfum en þegar hann vill ekki þýðast hana ýmist slær hún hann, stingur eða kastar á hann bölvun. Ólafur ríður heim og deyr skömmu síðar. Kvæðið kemur fyrir í handritum frá 16. og 17. öld. Á dönsku er það þekktast undir nafninu „Elveskud“, á norsku heitir það „Olav Liljekrans“, á færeysku „Ólavur Riddararós“ og á sænsku „Herr Olof och älvorna“. Hliðstæð kvæði þar sem riddarans er freistað af hafmeyju eru ýmsar útgáfur af „Clerk Colvill“ í Bretlandi og „Ritter Peter von Stauffenberg und die Meerfeye“ í Þýskalandi.
Saltpéturssýra
thumb|250px|right|Efnafræðilega uppbygging saltpéturssýru Saltpéturssýra (kallað aqua fortis eða „sterkt vatn“ í gullgerðarlist) er eitruð sýra sem er afar ætandi. Fræðiheitið er vetnisnítrat og efnafræðiformúlan HNO3.
Emmy Noether
Göttingen
Hún hafði litlar áhyggjur af útliti og mannasiðum, þeir sem hafa kynnt sér líf hennar hafa aðallega lagt áherslu á rannsóknir hennar. Frægur algebrufræðingur Olga Taussky-Todd lýsti hádegismat þar sem Noether, sem var alveg búin að gleyma sér í umræðu um stærðfræði, "veifaði höndunum í æsingi" meðan hún borðaði og "setti mat út um allt og þurrkaði sér í kjólinn sinn án nokkurra áhyggna". Nemendur hennar sem voru meðvitaðir um útlit sitt fengu aulahroll þegar hún náði í vasaklút úr blússuni sinni og lét sér fátt finnast um hárið á sér sem var í sífellt meiri flækju eftir því sem leið á fyrirlesturinn. Tveir kvennkyns nemendur komu einu sinni til hennar í hléi í tveggja klukkustunda kennslustund til þess að koma áhyggjum sínum áleiðis en voru ófærar um að koma þeim til skila vegna óstöðvandi stærðfræði umræðu sem hún var að eiga við hina nemendurna.
Recognition
In 1932 Emmy Noether and Emil Artin received the Ackermann–Teubner Memorial Award for their contributions to mathematics. The prize included a monetary reward of 500 Reichsmarks and was seen as a long-overdue official recognition of her considerable work in the field. Nevertheless, her colleagues expressed frustration at the fact that she was not elected to the Göttingen Gesellschaft der Wissenschaften (academy of sciences) and was never promoted to the position of Ordentlicher Professor (full professor).
Background on abstract algebra and begriffliche Mathematik (conceptual mathematics)
Two of the most basic objects in abstract algebra are groups and rings.
First epoch (1908–1919): Algebraic invariant theory
hægri|thumb|250x250dp|Table 2 from Noether's dissertation on invariant theory. This table collects 202 of the 331 invariants of ternary biquadratic forms. These forms are graded in two variables x and u. The horizontal direction of the table lists the invariants with increasing grades in x, while the vertical direction lists them with increasing grades in u. Much of Noether's work in the first epoch of her career was associated with invariant theory, principally algebraic invariant theory. Invariant theory is concerned with expressions that remain constant (invariant) under a group of transformations. As an everyday example, if a rigid yardstick is rotated, the coordinates (x1, y1, z1) and (x2, y2, z2) of its endpoints change, but its length L given by the formula L2 = Δx2 + Δy2 + Δz2 remains the same. Invariant theory was an active area of research in the later nineteenth century, prompted in part by Felix Klein's Erlangen program, according to which different types of geometry should be characterized by their invariants under transformations, e.g., the cross-ratio of projective geometry.
An example of an invariant is the discriminant B2 − 4 A C of a binary quadratic form x·A x + y·B x + y·C y, where x and y are vectors and "·" is the dot product or "inner product" for the vectors. A, B, and C are linear operators on the vectors – typically matrices.