cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Skógarþröstur
Útbreiðsla og kjörlendi
Skógarþröstur er láglendisfugl og verpur þéttast í skógvistum, 46,4 pör/km², lúpínu, 21 par/km², og ræktarlandi, 9,1 par/km². Mesti varpþéttleiki skógarþrasta sem mælst hefur á Íslandi er í birkiskógi á Héraði á Austurlandi (373 pör/km²) og í blönduðu gróðurlendi í Fossvogskirkjugarði (369 pör/km²). Þessar mælingar á varpþéttleika skógarþrasta á Íslandi eru jafnframt þær hæstu í heimi.
Flokkunarfræði
Meðal skógarþrasta finnast tvær undirtegundir:
Lausavísa
Lausavísa eða staka er í skáldskap erindi sem er stakt og ekki hluti af lengra ljóði eða vísnaflokki, þótt raunar séu ýmsar þekktar lausavísur upphaflega hluti af rímu eða lengra kvæði en hafa öðlast sjálfstætt líf úr tengslum við upprunalega kvæðið.
Margar lausavísur eru knappar og meitlaðar lýsingar á atvikum, mönnum eða bregða upp augnabliksmyndum eða stemmningu sem bundin er í rím og stuðla. Því má segja að lausavísan íslenska sé ákveðinn geðbrigðakveðskapur. Slíkar vísur gátu orðið landfleygar og á allra vörum löngu eftir að tilefni þeirra var tekið að falla í gleymsku og stundum eru lausavísur jafnvel eina heimildin um löngu liðna atburði. Oft glataðist líka nafn skáldsins og ýmsar alþekktar stökur hafa verið eignaðar mörgum höfundum og eru til í mörgum útgáfum, enda geymdust vísurnar fyrst og fremst í minni manna þótt til séu stór lausavísnasöfn, prentuð og óprentuð.
Orrustan við Hastings
Fullnaðarsigur vannst þó ekki í orrustunni við Hastings. Lið Vilhjálms mætti töluverðri andspyrnu á næstu vikum en komst þó til London og var hann krýndur konungur Englands í Westminster Abbey á jóladag 1066. Orrustunni og aðdraganda hennar er lýst í útsaumsmyndum á hinum 70 metra langa Bayeux-refli.
Hreppsnefnd Sauðárhrepps
1886
Hreppsnefnd Sauðárhrepps sem var kosin í sveitarstjórnarkosningunum 1886
1876
Hreppsnefnd Sauðárhrepps sem var kosin í sveitarstjórnarkosningunum 1876
Hilary Duff
2003-06: Stærri hlutverk
Snemma árs 2002 lenti hún í stóru rifrildi við Lindsay Lohan þar sem hún var einnig í sambandi með Aaron Carter eins og hún, en hann hætti með Lohan til að geta byrjað aftur með Duff. Seinna sama ár enduðu þau samband sitt eftir að hann hélt ítrekað framhjá henni.
2007 - : Óháðar myndir og sjónvarpsþættir
Þann 7. september 2007 staðfesti Duff að hún myndi taka upp tvær óháðar kvikmyndir, According to Greta og What Goes Up. Duff lék á móti John Cusack í War, Inc. sem kom í kvikmyndahús í Los Angeles og á Manhattan, New York þann 23. maí 2008. Í júní 2008 gekk Duff til liðs við leikaralið gamanmyndarinnar Stay Cool. Hún lék þar á móti Winonu Ryder, Mark Polish, Sean Astin, Chevy Chase og John Cryer. Í kvikmyndinni lék hún persónuna Shasta O'Neil og var lýst sem kynþokkafullum menntaskólanema. Myndin kom út árið 2010.
Bjarni Marteinsson
Bjarni var sonur Marteins Gamlasonar, sýslumanns á Ketilsstöðum, og konu hans Rannveigar Sturludóttur. Hann tók við búi á Ketilsstöðum eftir föður sinn en árið 1465 kvæntist hann Ragnheiði, dóttur Þorvarðar Loftssonar á Möðruvöllum, sem þá var löngu látinn, og Margrétar Vigfúsdóttur. Gifti Margrét dætur sínar þrjár samtímis og hélt brúðkaupsveislu þeirra á Möðruvöllum. Þorvarður hafði átt Eiða og eignir sem þeirri jörð fylgdu og fékk Bjarni þær með konu sinni. Þau fluttu fljótlega þangað og höfðu þar mikið bú.
Sumarólympíuleikarnir 2028
Los Angeles var valin eftir kosningar í Alþjóðaólympíunefndinni 13. september 2017.
Bryn Mawr-háskóli
Bryn Mawr var stofnaður árið 1885 og er einn af systraskólunum sjö og á í nánu samstarfi við Swarthmore-háskóla og Haverford-háskóla. Við skólann nema um 1400 grunnnemar og rúmlega 400 framhaldsnemar.
Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1958
Undankeppni
Svíar og Vestur-Þjóðverjar fengu sæti sem gestgjafar og heimsmeistarar. Níu sætum var úthlutað til Evrópu, þremur til Suður-Ameríku, einu til Norður-Ameríku og eitt sæti skyldi koma sameiginlega í hlut Asíu og Afríku.
Skaftfell
Geirahús
Alþýðulistamaðurinn Ásgeir Emilsson bjó og starfaði á Seyðisfirði. Við andlát hans 1999 var Skaftfelli falið það mikilvæga hlutverk að annast um afrakstur ævistarfs hans og minningu. Heimili Geira, eins og hann var alltaf kallaður, er í umsjón Skaftfells og til sýnis fyrir gesti. Auk þess að hafa gefið út rit um ævi og verk Ásgeirs Emilssonar vinnur Skaftfell að því að gera endurbætur á heimili hans og koma því þannig fyrir að safnið, og minning Geira, verði aðgengilegra almenningi.
Skaftfell Bistró
Bistró Skaftfells er hannað af Birni Roth, syni Dieters, með uppáhalds Bistró Dieters í huga. Í Bistróinu má líta ýmsa hönnun í anda vinnustofu feðganna Björns og Dieters Roth. Auk góðra veitinga og notalegs andrúmslofts má finna í Bistróinu gott bókasafn þar sem ber að líta mörg bókverka Dieters, sem eru vart aðgengileg annarsstaðar. Bókasafnið er sívaxandi og geymir mikið af bókverkum, sýningaskrám, listaverkabókum og aðrar bókmenntir eftir, og um, listamenn tengda Skaftfelli.
Bendir
Bendar eru, í forritun, sérstakar breytur sem vísa í tiltekin minnishólf í tölvunni, frekar en að innihalda eitthvað tiltekið gildi sjálfar. Þegar aðgerð er gerð á bendi er í raun verið að gera aðgerð á gögnin í minnishólfinu sem bendirinn bendir á. Þó er það svo að bendirinn inniheldur raunverulega gildi - þ.e., raðtölu þess minnishólfs sem það bendir á.
Lárus Sigurður Lárusson
Lárus Sigurður Lárusson (f. 22. ágúst 1976 í Reykjavík) er íslenskur lögfræðingur og rithöfundur.
Egill Holmboe
Egill Holmboe (24. apríl 1896 – 4. ágúst 1986) var Norðmaður (Egil Holmboe) en tók upp nafnið Egill Fálkason þegar hann hlaut íslenskan ríkisborgararétt.
Fjarðarheiði
Fjarðarheiði er heiði milli Seyðisfjarðar og Egilsstaða. Lengd hennar er 27 kílómetrar og hæð 620 metra mest. Heiðin hefur verið farartálmi milli bæjanna lengi og fara farþegar á bílum úr ferjunni Norrænu þessa leið frá Seyðisfirði með tilheyrandi vandræðum vegna snævar.
Haskell
Haskell er líka eftirnafn:
Haskell ef fornafn:
Juniperus ashei
Barrið er ljósgrænt að lit, 2 til 5 mm langt, hreisturlaga og er á rúnnuðum (ekki flötum) sprotum. Plönturnar eru einkynja, annaðhvort karlkyns eða kvenkyns. Berkönglarnir eru 3 til 5 mm langir, grænir í fyrstu, en á 8 mánuðum ná þeir fullum þroska og verða þá bláleitir. Þeir innihalda eitt til tvö ber, sem er dreift með fuglum. Karlreklarnir eru um 3 til 5mm langir, gulir, en verða brúnir eftir frjósleppingu í desember til febrúar.
Nytjar
Viðurinn er með náttúrulega fúavörn og er góður í girðingastaura. Staurar af gömlum trjám hafa enst í meir en 50 ár. Fyrir meir en 100 árum var mikið af gömlum einitrjám höggvin og notuð í girðinga og símastaura og undir lestarteina.
Menntun Kýrosar
Menntun Kýrosar var þegar í fornöld talin sígilt rit um stjórnkænsku og stjórnmálafræði og naut á ný vinsælda fyrir þær sakir á endurreisnartímanum. Sagan hermir að Scipio Africanus hafi ætíð haft með sér eintak af bókinni. Í fornöld var talið að ritið væri viðbragð við Ríkinu eftir Platon (eða öfugt) og Lögin eftir Platon virðast vísa til Menntunar Kýrosar.
Björn Gunnlaugsson
Björn fæddist á Tannstöðum í Vestur-Húnavatnssýslu. Um föður Björns er sagt, að hann hafi verið frábær smiður og hugvitsmaður. Þegar Björn útskrifaðist árið 1808 skrifaði Geir Vídalín stúdentsvitnisburð hans, en í honum skrifar hann loflega um föður hans, Gunnlaug Magnússon, og er hans þar getið sem mikils hugvitsmannns:
Á námsárum sínum í Kaupmannahöfn vann Björn til tveggja gullpeninga og var meðal annars aðstoðarmaður Heinrich Christian Schumacher, hins þýska stjörnufræðings, á Holtsetalandi í tvö ár.
Útsending Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva
1969 - Keppnin var sýnd í mörgum öðrum löndum sem voru ekki með.Þau voru Rúmenía, Ungverjaland, Tékkóslóvakía, Sovétríkin, Brasilía, Túnis, Síle, Marokkó og Púertó Ríkó. Þetta var fyrsta keppnin sem var sýnd í Brasilíu og Chile. Austuríki sá keppnina líka í beinni útsendingu en þau drógu sig úr keppni af pólitískum ástæðum.
1970 - Þetta árið fengum við Íslendingar að fá að sjá keppnina en ekki í beinni útsendingu. Keppnin var sýnd tveimur vikum seinna á Íslandi. Sovétríkin, Ungverjaland, Tékkóslóvakía, Noregur, Austurríki og Portúgal sáu keppnina í beinni og líka Brasilía og Chile sáu keppnina í gegnum gervihnött. Keppnin var líka sýnd ekki í beinni útsendingu í Rúmeníu, Grikklandi, Búlgaríu, Ísrael, Póllandi og Túnis.
Safnheiti
Safnheiti (latína: nomen collectivum) er orð í eintölu sem er haft um magn af einhverju, eins og til dæmis: sandur, fólk, mergð og svo framvegis. Safnorð tákna fjölda af einhverju, eitthvað sem ekki er teljanlegt.
Tækisfall
Pólska
Tækisfall er notað með nafnliðum með sögninni być „að vera“, með forsetningum svo sem z „með“ og einstætt til að tákna að aðgerð er gerð með ákveðnu tæki:
MS (sjúkdómur)
Almennt lýsa skemmdirnar sér þannig að blettir eða skellur (e. plaque) myndast víðsvegar í hvíta efni miðtaugakerfisins en einnig geta þeir myndast í gráa efninu þótt það geti verið tilkomið vegna sjúkdómshliðstæða MS. Blettirnir eru misstórir og geta birst og horfið eftir framvindu sjúkdómsins. Ekki er þekkt hvernig á að lesa í þessa bletti en við greiningu sjúkdómsins er yfirleitt miðað við blettina sem tákn þess að viðkomandi sé með MS ásamt öðrum einkennum. Blettirnir koma oftast fram nærri heilahólfinu, í sjóntaugum, heilastofni eða hálshluta mænunnar.
Ólafur Stephensen
Ævi
Ólafur gerði út tugi báta til fiskveiða og nýtti sér fornan rétt landeigenda til að knýja leiguliða sína til að róa á bátum sínum og svipti þá jafnframt rétti til að gera út eigin báta. Ólafur var eindreginn andstæðingur hvers konar rýmkunar á kjörum leiguliða og var kröfuharður og óbilgjarn. Leiddi það m.a. til uppreisnar leiguliða 1785. Magnús var settur af konungi til að stjórna sölu Skálholtsjarða sem hófst 1785 með það að markmiði stjórnvalda í Kaupmannahöfn að fjölga íslensku sjálfseignarbændum og bæta lífskjör bændastéttarinnar. Bestu jarðirnar lentu hins vegar flestar í höndum höfðingjanna og Stefánungar náðu sér í vænar sneiðar. Ólafur notaði stundum leppa til að dylja hver átti í hlut við jarðarkaupin og dæmi eru um hreina spilling við ráðstöfun jarðanna. Úthlíð í Biskupstungum var slegin ábúanda árið 1794 en Ólafur sá til þess að hann fengi ekki afsal og seldi jörðina góðkunningja sínum. Mörg dæmi um dómaskipan þar sem Stefánungar réðu á öllum stigum mála er að finna í Alþingisbókum frá þessum árum.
En þegar suður- og vesturamtinu var skipt í tvennt 1787 varð Ólafur amtmaður í vesturamtinu og 14. apríl 1790 varð hann jafnframt stiftamtmaður, fyrstur Íslendinga í langan tíma. 1793 hafði hann amtaskipti og var skiptur yfir suðuramtið. Ólafi var vikið úr embætti 1803 vegna ásakana um spillingu. Hann fékk lausn frá embættum sínum 1806 en fékk að búa áfram endurgjaldslaust í Viðey, þar sem hann var þá. Fyrst hafði hann búið á Leirá í Leirársveit, síðan á Bessastöðum, Elliðavatni, í Sviðholti og á Innra-Hólmi.
Ættir
Meðal Stefánunga voru hjónabönd skyldmenna líklega tíðari en í nokkurri annarri fjölskyldu í landinu fyrr og síðar. Þeir bræður Magnús og Stefán Stephensen stofnuðu til hjónabanda nokkurra barna sinna.
Annus horribilis
Elísabet 2. Bretadrottning
Orðtakið er frægt eftir að Elísabet 2. Bretadrottning notaði það í ræðu í Guildhall í Lundúnum þann 24. nóvember 1992. Hún lýsti árinu sem annus horribilis. Hún sagði:
Lukas Podolski
Lukas Podolski (fæddur 4. júní 1985) er þýskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 130 leiki og skoraði 49 mörk með landsliðinu.
Bangsímon (kvikmynd)
Bangsímon (enska: Winnie the Pooh) er bandarísk Disney-kvikmynd frá árinu 2011.
Miðherji (körfuknattleikur)
Af íslenskum miðherjum má nefna Pétur Guðmundsson, Guðmund Bragason, Einar Bollason og Friðrik Stefánsson.
Hellisheiði eystri
Áætluð göng
Á teikniborði Vegagerðarinnar eru göng undir Hellisheiði, sem yrðu 6,3 km að lengd.
Gjaldeyrir
Fyrirtæki og einstaklingar þurfa á gjaldeyri að halda til þess að kaupa erlent hráefni, eða einstaklingar til að geta ferðast í útlöndum (þ.e. farareyrir). Talað er um að innlend framleiðsla skapi gjaldeyri, eins og t.d. fiskvinnsla, landbúnaður og stóriðja hérlendis. Gjaldeyristekjur þjóðar verða þannig til að þjóðin flytur út hráefni eða hugvit, og fær greitt í þeim gjaldeyri sem um var samið, oft þeim sem notaður er í landi kaupandans. Spákaupmennska er algeng í tengslum við gjaldeyrisviðskipti.
Washington Dulles flugvöllur
Washington Dulles flugvöllur (Kóði AITA : IAD ; kóði OACI : KIAD) er í Fairfax og Loudoun sýslum í norðanverðri Virginíu í Bandaríkjunum. Hann er einn þriggja flugvalla â höfuðborgasvæðinu (ásamt Baltimore-Washington (BWI) og Reagan National (DCA) flugvellir). Hann var nefndur eftir John Foster Dulles. Flatarmálið er 44.5 km².
Stjörnulíffræði
Stjörnulíffræði (eða útlífsfræði) er undirgrein stjörnufræðinnar og líffræðinnar sem fæst við rannsóknir á því hvort lífverur megi finna utan jarðar og ef svo er hver sé uppruni þeirra, dreifing og þróunarferli. Þeir sem leggja stund á greinina kallast stjörnulíffræðingar eða útlífsfræðingar.
Austurför Kýrosar
Austurför Kýrosar (forngrísku: Aνάβασις, latínu: Anabasis) er frægasta rit forngríska rithöfundarins Xenofons. Ferðalagið sem hún lýsir er jafnfram þekktasta afreksverk hans.
Dólómítafjöll
thumb| „Þrír tindar Lavaredo“ ([[ítalska: Tre Cime di Lavaredo) ]] thumb| Faloriafjall (ítalska: Monte Faloria) er í Dólómítafjöllum,  nálægt Cortina d'Ampezzo á Norður-Ítalíu. Það rís hæst 2.123 metra. Dólómítafjöll eða Dólómítarnir (ítalska: Dolomiti) eru fjallgarður á Norðaustur- Ítalíu. Þau eru hluti af suður-Ölpunum og og ítölsku héruðunum Belluno, Suður-Týról og Trentino. Hæsti punktur þeirra er 3.343 metrar.
Hvalveiðar
thumb|Hvalveiðibátar liggja við festar í höfninni í Reykjavík Hvalveiðar eru veiðar á hvölum. Slíkar veiðar hafa verið stundaðar frá örófi alda en náðu hámarki á 19. öld og fyrri hluta 20. aldar vegna mikillar eftirspurnar eftir lýsi sem unnið var úr hvalspiki, þá gengu veiðarnar mjög nærri mörgum hvalategundum. Í seinni tíð hafa hvalveiðar þó aðallega verið stundaðar vegna kjötsins. Alþjóðahvalveiðiráðið var stofnað 1946 til að hafa stjórn á hvalveiðum á heimsvísu. Árið 1986 bannaði ráðið svo allar hvalveiðar í atvinnuskyni en harðar deilur hafa staðið um bannið allar götur síðan. Undanþága frá því var þó veitt vegna svokallaðra vísindaveiða og einnig vegna veiða frumbyggja.
Sigurður Grétar Guðmundsson
Hann sat í bæjarstjórn Kópavogs fyrir Óháða kjósendur í tvö kjörtímabil, milli 1966 og 1974. Hann var varaþingmaður Alþýðubandalagsins og tók sæti á Alþingi 1968 og 1969.
Hvalveiðar
Heimildir
Magnús Rafnsson. (2015). Cultural Exchange and Socialization in the Westfjords. Í Xabier Irujo og Viola G. Miglio (ritstj.), Basque Whaling in Iceland in the XVII Century: Legal Organization, Cultural Exchange and Conflicts of the Basque Fisheries in the North Atlantic (bls. 291-318). Santa Barbara: University of California.
Handknattleiksárið 1996-97
Handknattleiksárið 1996-97 var keppnistímabilið í íslenskum handknattleik sem hófst haustið 1996 og lauk vorið 1997. KA-menn urðu Íslandsmeistarar í karlaflokki og Haukastúlkur í kvennaflokki.
Evrópukeppni bikarhafa
16-liða úrslit
Borgakeppni Evrópu
Haukar kepptu í borgakeppni Evrópu og komust í 16-liða úrslit.
Viking Society for Northern Research
Söguágrip
Á fimmta Víkingaþinginu í Þórshöfn árið 1965, kom fram sú hugmynd að stofana skoska deild eða hliðstæðu við Víkingafélagið, og varð það að veruleika 1968, þegar Scottish Society for Northern Studies var stofnað. Það gefur út tímaritið Northern Studies og heldur ráðstefnu einu sinni á ári.
Swarthmore-háskóli
thumb|right|250px|Parrish Hall í Swarthmore Swarthmore-háskóli er einkarekinn háskóli í Swarthmore í Pennsylvaní, um 18 km suðvestur af Philadelphiu. Skólinn var stofnaður árið 1864.
Skoðun
Skoðun í þekkingarfræði
Skoðun er því ekki frábrugðin þekkingu hvað viðfang eða inntak varðar heldur er munurinn fólginn í réttlætingu og óhagganleika. Skoðun getur verið vel eða illa rökstudd og getur verið sönn eða ósönn en réttnefnd þekking getur ekki verið ósönn, heldur er hún sönn skoðun sem maður hefur fullnægjandi ástæður fyrir; á hinn bóginn er það sem maður veit einnig skoðun manns samkvæmt hinni hefðbundnu skilgreiningu þekkingar.
Neil Patrick Harris
Æska
Harris fæddist í Albuquerque í New Mexico í Bandaríkjunum og ólst upp í Ruidoso í sama fylki. Hann á eldri bróður sem heitir Mark og byrjaði Neil að leika vegna þess að hann elti bróður sinn í áheyrnarprufu í fjórða bekk þar sem hann fékk síðan hlutverk Toto í skólauppsetningu af Galdrakarlinum í Oz. Hann gekk í La Cueva menntaskólann í Albuquerque og var alltaf virkur í leikritum og söngleikjum. Harris var frábær nemandi og útskrifaðist með sóma árið 1991. Hann var þremur árum á undan skólafélaga sínum Freddie Prinze Jr.
Ferill
Harris hefur unnið á Broadway í bæði söngleikjum og dramatískum hlutverkum. Hann lék Tobias Ragg árið 2001 í tónleikaútgáfu af Sweeney Todd. Árið 2002 lék hann með Anne Heche í Proof. Árið 2003 tók hann hlutverk Emcee í Cabaret að sér með Deboruh Gibson og Tom Bosley.
Hann mun einnig leika aðalhlutverkið í gamanmyndinni The Best and the Brightest sem áhyggjulaus faðir sem rífur fjölskyldu sína upp með rótum frá Delaware til fína hverfisins í New York City.
Arista Records
Arista Records er bandarískt hljómplötufyrirtæki í eigu Sony Music Entertainment. Félaginu var áður stjórnað af BMG Entertainment, deild undir Bertelsmann. Það var stofnað árið 1974 af Clive Davis og hefur verið í núverandi formi síðan 2018 þegar það var endurskipulagt. Arista er eitt af aðal fjóru fyrirtækjunum undir Sony Music, ásamt Columbia Records, RCA Records og Epic Records.
Arthur Rimbaud
thumb|right|Rimbaud 17 ára við upphaf skáldaferils síns. Jean Nicolas Arthur Rimbaud (IPA: [aʁtyʁ ʁɛ̃ˈbo]) (20. október 1854 – 10. nóvember 1891) var franskt skáld sem orti í anda táknsæisins. Prósaljóð hans Une Saison en Enfer og Illuminations höfðu mikil áhrif á framúrstefnuskáldin í upphafi 20. aldar. Rimbaud hafði ort sín helstu verk fyrir 21 árs aldur þegar hann ákvað að hætta skrifum. Eftir það ferðaðist hann um Evrópu og fór til Jövu, Kýpur, Aden og Harar þar sem hann kynntist landstjóranum Ras Makonnen, föður Haile Selassie. Hann lést úr krabbameini aðeins 37 ára gamall.
Mótmælin í Íran 2022
thumb|right|Mótmælendur andspænis lögreglusveitum í Teheran í september 2022. Mótmælin í Íran, einnig kölluð Jina Amini-mótmælin eða Mahsa Amini-mótmælin voru mótmæli gegn klerkastjórn Íslamska lýðveldisins Írans sem hófust í Teheran þann 16. september árið 2022. Mótmælin hófust vegna dauða Jinu Amini, kúrdískrar konu sem var drepin í fangelsi eftir að siðgæðislögregla Írans handtók hana fyrir að hylja hár sitt ekki nógu vel með hijab-slæðu sinni. Mótmælin snúast gegn íslömsku klerkastjórninni, sem hefur ríkt í Íran frá írönsku byltingunni árið 1979.
Samstöðumótmæli með írönsku mótmælendunum hafa farið fram um allan heim. Írönsk stjórnvöld hafa lokað á internetaðgang í landinu vegna mótmælanna og hafa kennt Bandaríkjunum og Ísrael um að kynda undir þau.
Yfirlit
Dauði Amini leiddi til þess að mótmæli hófust í Kúrdistan, á heimaslóðum hennar. Konur söfnuðust saman á mótmælum og brenndu slæður sínar til þess að mótmæla klerkastjórninni. Mótmælin breiddust fljótt út og undir lok september náðu þær til 80 borga í 31 hér­aði Írans. Dagleg mótmæli hafa verið haldin vikurnar síðan, bæði í Íran og í öðrum löndum. Þótt bæði konur og karlar hafi tekið þátt í mótmælunum hefur það vakið athygli að konur af öllum kynslóðum hafi leitt mótmælahreyfinguna og því hafa stjórnmálaskýrendur skilgreint mótmælin sem fem­íníska bylt­ingu.
Sting
Uppeldisár
Í fyrstu spilaði hann tónlist hvar sem hann gæti. Hann spliaði í djasshópum um kvöldin, um helgar og í skólafríi. Hann spilaði í staðbundnum djasstónleikum eins og Phoenix Jazzmen, Newcastle Big Band og Last Exit. Sting fékk gælunafnið sitt á eftir hann spilaði í gullri og svartri peysu á sviði með Phoenix Jazzmen. Aðalmaður hljómsveitarinnar Gordon Solomon hélt að í peysunni liti hann út sem vespa og fór að kalla hann „Sting“. Á blaðamannafundi í kvikmyndinni Bring on the Night sagði hann í grini: „Börnin mín kalla mig Sting, móðir mín kallar mig Sting, hver er þessi Gordon?“
Níundi áratugurinn
Sting gaf út Nada como el sol, samsetning fimm laga frá ...Nothing Like the Sun, sem Sting syngur á spænsku og portúgölsku, febrúar 1988. Hann vann líka að tveimur öðrum upptökum á níunda áratugnum, sú fyrsta var með djasstónlistamanninum Gil Evans árið 1987, þar sem tekið var upp hljómplötu af öllum lögum Stings með stórri djasshljómsveit. Önnur upptakan var með Frank Zappa á hljómplötunni hans Broadway the Hard Way árið 1988, þar sem Sting syngur „Murder By Numbers“ við melódíu „Stolen Moments“ eftir Oliver Nelson. Lagið var „tileinkað“ bókstafstrúarpredikaranum Jimmy Swaggart. Flutningur af verkinu Sögu hermannsins eftir Ígor Stravinskíj var tekinn upp október 1988 með Kent Nagano sem hljómsveitarstjórnandi. Það var með Vanessa Redgrave, Ian McKellen og Sting í hlutverki hermannsins.
Jarðfræði
Nokkrir þekktir íslenskir jarðfræðingar:
Íþróttabandalag Vestmannaeyja
Saga
Heimildir um starf félagsins ná aftur til ársins 1903 þegar Björgúlfur Ólafsson læknir kenndi knattspyrnu og sund sumarið 1903. Þá gekk félagið undir nafninu Knattspyrnufélag Vestmannaeyja. Íþróttafélagið Þór var stofnað 1913, og 1921 var Knattspyrnufélagið Týr stofnað.
Merki og búningar
Þegar KV ákvað að taka þátt í Íslandsmótinu í knattspyrnu 1912, kom félagið sér upp keppnisbúningum. Það voru blá- og hvítröndóttar skyrtur og hvítar buxur. Þessir búningar lágu síðan lítið notaðir um nokkurra ára skeið þar sem lítið fór fyrir starfi félagsins eftir Reykjavíkurförina. Íþróttafélagið Þór var stofnað árið 1913 og árið 1915 fór stjórn Þórs þess á leit við KV að Þór fengi að nota búningana í keppni við lið ofan af landi. Það var auðsótt mál, enda lá starf KV þá nær algerlega niðri. Síðan þá voru bláröndóttu skyrturnar félagsbúningur Þórs. KV hafði legið í dvala eins og áður sagði en var endurreist á ný árið 1916, mestmegnis af gömlum félögum KV og félögum Þórs sem hafði verið vikið úr félaginu fyrir brot á bindindisreglum félagsins. Þá stóð KV frammi fyrir því að þurfa að verða sér úti um nýja búninga, því að sjálfsögðu lét Þór ekki félagsbúning sinn af hendi.
Íþróttasalur Týs
Ákveðið var á aðalfundi Týs, 27. janúar 1990, að reisa íþróttasal við vesturenda nýja félagsheimilisins á félagssvæði Týs undir Fiskhellum og taka hann í notkun á afmælisárinu 1991. Hófst jarðvegsvinna við bygginguna í mars 1990, uppsláttur í júlí og síðan var unnið sleitulaust við húsið fram á næsta ár. Tókst að ljúka verkinu á tilsettum tíma. Á 70 ára afmælisdegi Týs, 1. maí 1991, flykktust Týsfélagar inn á félagssvæði Týs til þess að vera viðstaddir, vígslu nýs íþróttasalar. Salurinn er 15x30 metrar að stærð og því löglegur sem körfuknattleikskeppnisvöllur.
Sigtið
Höfundar tónlistarinnar í Sigtinu eru Birgir Ísleifur Gunnarsson og Árni Rúnar Hlöðversson.
Þáttaröð 1
Friðrik Friðriksson: Páll Bjarni Friðriksson - fréttamaður, Jon Jon Jonsson – listfræðingur, Steinn Finnur Brandsson – listamaður, Hans Kristiansen – danskur listamaður, Natan Jónsson – þráhyggjusjúklingur, Zóphonías Bennet – tilsjónarmaður Gunnars, Sigurður Karlsson – sálfræðingur, Úlfur Dagsson – þunglyndissjúklingur, útvarpsmaður, Magnús Pétursson – sjúklingur Hjalta, Teitur Berg – miðill, Kristján Harðarson – kjötkúlnagerðarmaður, Viðar Olgeirsson – fyrrum handrukkari, núverandi eðalvagnaekill, Jón Brynjar Stephenssen – rannsóknarlögreglumaður, Sigurður Ragnarsson – hreyfihamlaður, Seli Magg – þáttarstjórnandi, Carlos Carillas – spánverji, Sigurjón Linnet – stílisti, Albert Egilsson – vínsérfræðingur, Neil – breti, fyrrum skólafélagi Frímanns
Aðrir
Dumbur
Tegundir á Íslandi
Listinn er byggður á skrá yfir fléttur á Íslandi frá árinu 2009 en þær fléttur sem ekki tilheyra ættkvíslinni lengur hafa verið fjarlægðar. Íslensk heiti eru frá Herði Kristinssyni.
Þjóðgarðar á Ítalíu
thumb|Kort af þjóðgörðum Ítalíu. Þjóðgarðar á Ítalíu eru 25. Sá fyrsti var stofnaður árið 1922 og sá síðasti var stofnaður árið 2016. Þeir þekja 5-6% af landsvæði landsins.
Koichi Hashiratani
Koichi Hashiratani (fæddur 1. mars 1961) er japanskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Hann spilaði 29 leiki og skoraði 3 mörk með landsliðinu.
Steikarpanna
Húðaðar pönnur eru með húð, yfirleitt úr efni eins og teflon, þannig að matur festist ekki á pönnuna. Svona steikarpönnur eru mjög algengar í dag en þegar þær komu fyrst á markaðinn var húðin gæðaminni og yfirleitt eyddist hún með tímanum. Ekki er mælt með því að áhöld úr málmi séu notuð með svona pönnum út af því að þau valda húðinni tjóni.
Gera hlutina sjálfur
thumb|right|220px|Einkaútgefin tímarit til sölu eða ókeypis í London. Gera-hlutina-sjálfur er íslensk þýðing á enska hugtakinu Do-it-yourself eða DIY, en enska skammstöfunin DIY hefur eiginlega orðið alþjóðatákn fyrir þessa hugsun og stefnu.
Pési rófulausi í Ameríku
Pési rófulausi í Ameríku er sænsk teiknimynd frá árinu 1985. Hún er framhald af Pésa rófulausa. Myndin fjallar um köttinn Pésa sem missti rófuna þegar að rotta beit hana af. Hann fer til Ameríku þar sem hann vonast til þess að indíáni galdri rófuna aftur á hann.
Roger Waters
Waters fæddist í Great Bookham í Surrey á Englandi. Faðir hans dó í seinni heimsstyrjöldinni þegar Waters var 5 mánaða og hefur föðurmissirinn haft mikil áhrif á skrif hans.
Lárus Welding
Lárus Welding (f. 1976) er íslenskur viðskiptafræðingur og fyrrverandi forstjóri Glitnis. Hann tók við starfi sem forstjóri Glitnis vorið 2007 en hafði verið framkvæmdastjóri Landsbanka Íslands í London frá 2003. Lárus tók við af Bjarna Ármannssyni. Lárus Welding er viðskiptafræðingur frá Háskóla Íslands, löggiltur verðbréfamiðlari og með próf í fjármálum frá UK Securities Institute í Bretlandi. Lárus starfaði hjá JHR endurskoðunarskrifstofu 1997-1999, hjá Seðlabanka Íslands 1998 og Fjárfestingabanka atvinnulífsins, FBA, síðar Íslandsbanka-FBA, árin 1999-2003.
Myndlist
thumb|Myndlist Myndlist er samheiti yfir þær fjölmörgu og fjölbreyttu listgreinar sem byggjast fyrst og fremst á sjónrænni framsetningu. Hefðbundnar greinar myndlistar eru málaralist, teikning, prentlist og höggmyndalist. Nýjar listgreinar eins og klippimyndir, innsetningar, gjörningalist, tölvulist og vídeólist teljast til myndlistar og graff er stundum talið til myndlistar. Myndlist telst til sjónlista, ásamt kvikmyndagerð, ljósmyndun, byggingarlist og nytjalist á borð við iðnhönnun, grafíska hönnun, fatahönnun, innanhússarkitektúr og skreytilist.
Um hreyfingu dýra
Um hreyfingu dýra (á latínu De Motu Animalium) er rit um dýrafræði eftir forngríska heimspekinginn og vísindamanninn Aristóteles. Það fjallar um almenn lögmál um hreyfingu dýra. Það er líklega samið eftir árið 334 f.Kr.
Ramadan
thumb|right|280px Ramadan (arabíska: رمضان), sem er níundi mánuður íslamska ársins er föstumánuður Múslima. Fastan er haldin á hverjum degi allan mánuðinn frá sólarupprás til sólseturs.
Kyra Sedgwick
Kvikmyndir
Fyrsta kvikmyndahlutverk Sedgwick var árið 1985 í War and Love. Árið 1989 lék hún kærustu persónu Tom Cruise í Born on the Fourth of July. Hefur hún síðan þá komið fram í kvikmyndum á borð við Heart and Souls, Phenomenon, Just a Kiss, The Woodsman og Man on a Ledge.
Verðlaun og tilnefningar
American Comedy verðlaunin
Emmy verðlaunin
Theatre World verðlaunin
Einar Eyjólfsson
Séra Einar Eyjólfsson (fæddur 26. nóvember 1958) er prestur í Fríkirkjunni í Hafnarfirði. Einar vígðist til starfa við Fríkirkjuna haustið 1984.
Sorpstjórnun
Landfylling
Sorpeyðing með landfyllingu varðar það að grafa sorpið inn í jörðina á urðunarstað. Þessi er helsta sorpeyðingaraðferðin í notkun í flestum löndum. Oft eru urðunarstaðir staddir í gömlum grjótnámum eða samfelldum námum áður undir jörðinni. Vel hannaðir urðunarstaðir eru þrif og ódýr háttur til að eyða sorpi. Eldri eða illa hannaðir urðunarstaðir geta haft neikvæð áhrif á umhverfinu, eins og vindblásið rusl, framkomu meindýra og vökvi sem berst í jarðveginn. Almenn aukaafurð landfyllingar er gas, sem samanstendur af metani og koltvísýringi, og brotnar niður á loftfælinn hátt. Úr þessu gasi getur komið óþægilegt lykt, og það getur drepið jurtir. Það er líka gróðurhúsalofttegund.
Brennsla
Brennsla er almenn aðferð til sorpeyðingar í löndum eins og Japan, þar sem það er ekki nógt plass til landfyllingar. Hægt er að framleiða rafmagn með því að brenna sorp, en sorpbrennsla er ekki fullkomin eyðingaraðferð vegna hættulegra mengunarvalda sem brennslofnar gefa frá sér.
Hryðjuverkin 29. mars 2010 í Moskvu
'''Hryðjuverkin 29. mars 2010''' voru hryðjuverkaárásir í neðanjarðarlestakerfi Moskvu, framkvæmdar af tveimur hryðjuverkakonum þann 29. mars 2010. Tvær sprengjur sprungu í lestarvögnum, sú fyrri kl. 7.56 á Lubyanka lestarstöðinni og sú síðari kl. 8.38 á Park Kultury lestarstöðinni. Einnig var reynt að sprengja þriðju sprengjuna um 40 mínútum síðar en tilraunin tókst ekki.
Jón Jónsson lærði
Jón Jónsson lærði (1759 – 1846) var prestur í Grundarþingum í Eyjafirði á árunum 1795-1839. Hann bjó fyrst á Grund en lengst af í Möðrufelli, þar skammt frá, og er jafnan kenndur við þann bæ. Síðustu árin var hann prestur í Möðruvallaklaustursprestakalli og bjó þá í Dunhaga í Hörgárdal.
Robert Solow
thumb|Robert M. Solow Robert Merton Solow (f. 24, ágúst 1924) er bandarískur hagfræðingur í Brooklyn. Honum voru veitt Nóbelsverðlaunin í hagfræði fyrir kenningu um hagvöxt.
Loðna
Hrygna nær allt að 20 sm lengd og hængur verður allt að 25 sm langur. Þegar mikið er af síld í Barentshafinu virðist það hafa neikvæð áhrif á loðnuna, sennilega bæði vegna samkeppni um æti og vegna þess að síldin étur loðnuhrogn.
Chandrika Kumaratunga
Einkahagir
Chandrika giftist kvikmyndastjörnunni og stjórnmálamanninum Vijaya Kumaratunga árið 1978 en hann var myrtur tíu árum síðar þann 16. febrúar árið 1988, beint fyrir framan Chandriku og börn þeirra, sem þá voru fimm og sjö ára. Morðinginn var úr marxíska öfgahópnum Janatha Vimukthi Peramuna.
Dóttir þeirra, Yasodhara Kumaratunga (f. 1980), nam við Corpus Christi-skólann við Cambridge, við Læknisfræðiskóla Heilags Georgs og við Lundúnaháskóla, og gerðist læknir. Hún giftist Roger Walker, læknisfræðiráðgjafa í Dorset.
Valdataka
Eftir þingkosningar í ágúst árið 1994 var Kumaratunga útnefnd forsætiráðherra Srí Lanka. Hún var kjörin forseti landsins síðar sama ár með 62,2 % atkvæða. Hún útnefndi móður sína, Sirimavo Bandaranaike, til að taka við af sér í embætti forsætisráðherra.
Hún var endurkjörin þann 21. desember árið 1999 til annars sex ára kjörtímabils með 51,12 % atkvæða gegn Ranil Wickremesinga úr Sameinaða þjóðernisflokknum og tólf öðrum frambjóðendum. Árið 2005 tók forsætisráðherrann Mahinda Rajapakse við af henni á forsetastól eftir að hafa unnið 50,33 % atkvæða í forsetakosningum.
Sjálfstæði Skotlands
Valddreifing
Á árunum sem fygldu ríkisstjórn Íhaldsflokksins eftir 1979 var Herferð um skoskt þing (e. Campaign for a Scottish Assembly) stofnuð, sem gaf út skjal sem hét Réttindakrafa 1989 (e. Claim of Right 1989). Útgáfa þessa skjals leiddi til stofnunar á Samtökum um skoska stjórnskipun (e. Scottish Constitutional Convention). Samtökin stuðluðu að þverpólitísku samkomulagi um valddreifingu en Íhaldsflokkurinn neitaði að taka þátt og Skoski þjóðarflokkurinn hætti viðræður þegar það varð ljóst að samtökin voru ófús að ræða sjálfstæði Skotlands sem raunverulegan valkost. Röksemdir á móti valddreifingu og stofnun skosks þings, sem voru aðallega lagðar fram af Íhaldsflokkinum, voru þær að skoskt þing myndi skapa „sleipa brekku“ að skosku sjálfstæði og auðvelda Skoska þjóðarflokkinum að koma að stjórnvelinum. John Major forsætisráðherra til 1997 fór í herferð fyrir kosningana með slagorðinu „72 klukkutímar til að bjarga sambandinu“ (e. „72 hours to save the union“).
Hasse Ekman
Hasse Ekman (fæddur 10. september 1915, látinn 15. febrúar 2004) var sænskur leikarar og leikstjóri. Hann starfaði í næstum fimmtíu ár og á þeim tíma leikstýrði hann yfir 40 kvikmyndum, skrifaði flest handritin sjálfur. Sonur Gösta Ekman.
Júgóslavneska karlalandsliðið í knattspyrnu
Júgóslavneska karlalandsliðið í knattspyrnu var fulltrúi Júgóslavíu í knattspyrnu og var stjórnað af knattspyrnusambandi landsins á árunum 1920 til 1992. Júgóslavar voru löngum í hópi sterkari knattspyrnuþjóða Evrópu og voru tíðir gestir í úrslitakeppnum EM og HM. Liðið hlaut tvívegis silfurverðlaun á Evrópumeistaramóti og lék tvisvar til undanúrslta á heimsmeistaramóti.
Fyrsta heimsmeistaramótið
thumb|left|Júgóslavneska liðið sem mætti Brasilíu á HM 1930.Ekki tókst að hafa fjóra fullskipaða riðla á mótinu og biðu Júgóslava því aðeins tveir mótherjar. Fyrst var leikið gegn Brasilíumönnum sem álitnir voru mun sigurstranglegri. Hið unga Balkanskagalið kom á óvart og sigraði 2:1. Í kjölfarið kom auðveldur 4:0 sigur á Bólivíu sem aldrei hafði unnið knattspyrnulandsleik.
Bitist um verðlaun (1960-1968)
Evrópukeppnin í knattspyrnu fór fyrst fram árið 1960. Júgóslavar þurftu að slá út Búlgari og Portúgala á leið sinni í fjögurra liða úrslitakeppni sem fram fór í Frakklandi. Þar skoruðu Júgóslavar þrjú síðustu mörkin í æsilegum 4:5 sigri á heimamönnum í öðrum undanúrslitaleiknum. Við tók úrslitaviðureign gegn Sovétmönnum sem framlengja þurfti uns sovéska liðið hafði betur, 2:1.
Rauðbroddar
Útlit og búsvæði
Rauðbroddar vaxa á þúfum í mýrlendi eða kjarrlendi en eru mjög sjaldséðir á Íslandi. Hér þekkjast þeir aðeins á tveimur stöðum, báðir á Vesturlandi.
Verndun
Stofnstaða rauðbrodda í heiminum hefur ekki verið metin af náttúruverndarsamtökunum IUCN en á Íslandi eru rauðbroddar á válista sem tegund í útrýmingarhættu (EN). Rauðbroddar eru mög sjaldgæfir á Íslandi og finnast aðeins á Vesturlandi. Í úttekt Náttúrufræðistofnunar Íslands árið 2002 voru rauðbroddar metnir mjög sjaldgæfir og fundnir á aðeins þremur vaxtarstöðum en í seinni úttekt árið 2008 fundust þeir á fjórum stöðum. Þrátt fyrir að vera mjög sjaldgæfir og á válista eru rauðbroddar ófriðaðir.
Lomé
thumb|left|270px Lomé áður Lome er höfuðborg Tógó. Áætlaður íbúafjöldi (2005) er 760.000. Borgin stendur við Benínflóa, sem er hluti af Gíneuflóa, og er aðal iðnaðar- og hafnarborg landsins, auk þess að vera aðsetur stjórnarinnar.
Ránjaxl
Ránjaxl er í tannlækningum síðasti framjaxlinn og síðasti neðri jaxlinn í rándýrum.
Benín
Lítið er vitað um forsögu Benín, en helstu ríkin á þessu svæði frá 17. til 19. aldar voru Konungsríkið Dahómey, borgríkið Porto-Novo og stórt svæði í norðri sem skiptist milli nokkurra ólíkra þjóða. Strönd landsins var þekkt sem „þrælaströndin“ vegna mikilla nauðungarflutninga þræla þaðan til Nýja heimsins frá 17. öld þegar þríhyrningsverslunin á Atlantshafi hófst. Eftir að Frakkar lögðu landið undir sig nefndu þeir það Franska Dahómey. Landið fékk sjálfstæði frá Frakklandi 1960. Síðan þá hefur stjórnmálasaga landsins einkennst af valdaránum og herforingjastjórnum. „Alþýðulýðveldið Benín“ var heiti landsins frá 1975 til 1990, þegar því var stjórnað í marx-lenínískum anda. Árið 1990 tók við fjölflokkakerfi og síðan þá hefur opinbert heiti landsins verið „Lýðveldið Benín“.
Franska er opinbert mál landsins, en þar eru töluð mörg frumbyggjamál, eins og jórúba, fon, bariba og dendi. Stærsti trúarhópur landsins eru rómversk-kaþólskir, en þar á eftir koma múslimar, vodun og mótmælendur. Benín á aðild að Sameinuðu þjóðunum, Afríkusambandinu, Efnahagsbandalagi Vestur-Afríkuríkja, Samtökum um íslamska samvinnu, Friðar- og samstarfssvæði við Suður-Atlantshaf, La Francophonie, Samtökum ríkja í Sahel og Sahara, Samtökum olíuframleiðsluríkja í Afríku, Nígerfljótsráðinu.
Landafræði
Loftslagið í Benín er heitt og rakt með tiltölulega lítilli úrkomu miðað við önnur Vestur-Afríkuríki.
Hjarðarholt (Dalasýslu)
Á elleftu öld bjó Halldór sonur Snorra goða Þorgrímssonar í Hjarðarholti en árið 1117 bjó þar Guðmundur Brandsson prestur, náfrændi Þorgils Oddasonar. Árið 1197 settist svo Sighvatur Sturluson að í Hjarðarholti.
Núverandi kirkja í Hjarðarholti var vígð árið 1904 og er teiknuð af Rögnvaldi Ólafssyni arkitekt.
Reykjavíkurbiblía
Í Reykjavíkurbiblíu er texti Viðeyjarbiblíu (1841) prentaður nánast óbreyttur. Þarna eru Apókrýfar bækur Gamla testamentisins prentaðar í síðasta sinn í íslenskum biblíum um langt skeið. Þær voru aftur teknar upp í Biblíu 21. aldar, sem kom út 2007.
Tógó
Frá 11. til 16. aldar dvöldu ýmsar þjóðir þar sem Tógó er nú. Frá 16. öld til 18. aldar var ströndin þekkt sem viðkomustaður evrópskra þrælasala. Landið fékk þá heitið „Þrælaströndin“. Árið 1884 lýsti Þýskaland þar yfir stofnun þýska verndarsvæðisins Tógólands. Nafnið var dregið af stöðuvatninu Tógó. Eftir ósigur Þjóðverja í Fyrri heimsstyrjöld gekk verndarsvæðið til Frakka. Tógó fékk sjálfstæði frá Frakklandi árið 1960. Árið 1967 leiddi Gnassingbé Eyadéma herforingjabyltingu og varð eftir það forseti flokksræðis sem var andsnúið kommúnisma. Hann varð langlífasti þjóðhöfðingi samtímans í Afríku og sat á valdastóli í 38 ár. Árið 2005 var sonur hans, Faure Gnassingbé, kosinn forseti.
Bauganet jarðar
thumb|Kort af jörðunni þar sem bauganetið sést vel Bauganet jarðar er kerfi til að staðsetja hluti á jörðinni með talnaröð sem vísa til breiddargráðu og lengdargráðu og stundum hæðar yfir sjávarmáli. Þetta er hnitakerfi sem notast við gráður á hring sem nær umhverfis jörðina samsíða miðbaug (breiddarbaug) og hálfhring sem nær frá norðurpólnum að suðurpólnum (lengdarbaug). Höfuðáttirnar eru notaðar til að minnka talnamengið enn frekar þannig að norðlæg eða suðlæg breidd vísar til gráðu á sveig sem nær frá miðbaug að norðurpól eða suðurpól og skiptist í 90 gráður (táknað með N eða S) og vestlæg eða austlæg lengd sem vísar til þeirrar áttar sem farið er í vestur eða austur frá núllbaug sem liggur gegnum Greenwich í London og skiptist þá í 180° (táknað með V eða A).
Brem-sur-Mer
thumb|Kirkjan í Saint-Nicolas Brem-sur-Mer er borg í vesturhluta Frakklands. Fólksfjöldi árið 1999 var 2054 og heildarflatarmálið borgarinnar er 15,85 km². Íbúar borgarinnar eru kallaðir Bremois.
Borgir Kína eftir fólksfjölda
Kína er fjölmennasta land heims með um 1.4 milljarða íbúa. Samkvæmt manntali Kína árið 2020 voru 105 kínverskar borgir með meira en 1 milljón manns. Alls eru 380 borgir á meginlandi Kína sem hafa fleiri íbúa en 312,000. Um 63,6% kínverja býr í þéttbýli (2022). Mannfjöldatalning fer fram á 10 ára fresti, nú síðast 2020.
Skilgreiningar og stjórnsýsluflokkun
Borgir sem eru sveitarfélög og borgir fylkisstjórna eru ekki „borgir“ í ströngum skilningi hugtaksins, heldur fremur stjórnsýslueiningar sem samanstanda af bæði þéttbýlum kjarna (það er borg í ströngum skilningi) umlukið dreifbýli eða minna þéttbýlli svæðum.
Alin
Alin hefur þannig verið mismunandi og sömuleiðis þær einingar sem byggja á alin. Í hverri alin eru tvö fet og hvert fet er tvö kvartil. Um 1200 var stikumálið leitt í lög. Stika var jöfn tveimur fornum lögálnum eða um 98 sm.
Xi Jinping
Valdsöfnun innan Kommúnistaflokksins
Hugmyndafræðin sem Xi fékk ritaða í stefnuskrá Kommúnistaflokksins felst í hugmynd hans um nýtt tímabil í sögu Alþýðulýðveldisins Kína. Samkvæmt henni voru fyrri tvö tímabilin sameiningartímabil á stjórnartíð Maós og hagsældartímabil á stjórnartíð Dengs. Nýja tímabilið, á stórnartíð Xis, á samkvæmt hugmyndafræðinni að einkennast af auknum styrk Kína á alþjóðavísu.
Bælingar á andófi
thumb|right|[[Bangsímon hefur verið notaður sem mótmælatákn gegn Xi. Hér sést Bangsímondúkka með andliti Xi í mótmælunum í Hong Kong árið 2019.]] Sem forseti hefur Xi jafnan ekki brugðist vel við því að lítið sé gert úr persónu hans. Meðal því sem stjórn hans hefur gert í ritskoðunarmálum er að ritskoða barnabóka- og teiknimyndapersónuna Bangsímon í Kína. Ástæðan er sú að Kínverjar höfðu birt myndir á samfélagsmiðlum þar sem Xi var líkt við Bangsímon. Bannið við Bangsímon er hluti af stærri ritskoðunaraðgerðum sem eiga að koma í veg fyrir að illa sé talað um forsetann.
Hringrás vatns
Hringrás
Ferlið sem nefnist hringrás vatns (eða vatnafarshringurinn) lýsir geymslu og hreyfingu á vatni í og á milli lífhvolfs, lofthvolfs, jarðhvolfs og vatnshvolfs. Vatn fyrirfinnst í andrúmslofti, höfum, stöðuvötnum, ám, jarðvegi, jöklum, snjóbreiðum og í grunnvatnsgeymum. Vatn hreyfist með ýmsum háttum; uppgufun, þétting, úrkoma, úrfellingu, ofanflæði, innflæði, sigtun, upplausn, plöntuöndun, bráðnun og grunnvatnsflæði eru dæmi um færslu hætti. Mest uppgufun er úr höfunum, og 91% af þeirri uppgufun skilar sér aftur í höfin beint úr andrúmsloftinu með úrkomu.
Donald Duart Maclean
Washington
Maclean skýrði Moskvu frá því að takmark Marshalláætlunarinnar væri að tryggja efnahagsleg yfirráð Bandaríkjanna í Evrópu. Hið nýja alþjóðlega efnahagslega fyrirkomulag til að endurbyggja evrópska framleiðni yrði undir stjórn bandarísks fjármagns. Skilaboðin báru með sér að Marshalláætluninni væri ætlað að koma í stað greiðslu stríðsskaðabóta frá Þjóðverjum. Á þeim tíma höfðu Sovétríkin engar útflutningstekjur og voru því stríðsskaðabætur eina erlenda fjármagnið sem þau höfðu til að endurbyggja eftir stríðið. Samkomulagið sem náðist í Jalta og Potsdam kvað á um að Þjóðverjar gætu borgað stríðsskaðabætur til Rússlands næstu fimm árin í formi tækjabúnaðar, bíla, vörubíla og byggingarefna. Einnig voru ákvæði um að þessi varningur yrði ekki undir alþjóðlegu eftirliti og mættu Sovétmenn nota hann á hvern þann hátt sem þeim sýndist.
Ivica Barbarić
Ivica Barbarić (fæddur 23. febrúar 1962) er króatískur knattspyrnumaður. Hann spilaði 1 leiki með landsliðinu.
Dan Quayle
Æviágrip
Quayle var kjörinn á fulltrúadeild Bandaríkjaþings fyrir Repúblikanaflokkinn árið 1977 og komst á öldungadeild þingsins árið 1981. Á þingi var Quayle dyggur stuðningsmaður Ronalds Reagan Bandaríkjaforseta og talaði fyrir auknum framlögum til varnarmála og uppbyggingu og endurnýjun á kjarnorkuvopnum Bandaríkjanna, auk þess sem hann studdi geimvarnaáætlun Reagans. Quayle hafði efasemdir um viðræður Reagans við Sovétríkin og neitaði að greiða atkvæði með samningnum um meðaldrægar kjarnaeldflaugar þar til Reagan þrýsti á hann að gera það.
Eftir að George H. W. Bush var valinn forsetaefni Repúblikana fyrir forsetakosningarnar 1988 valdi hann Quayle sem varaforsetaefni sitt. Þegar Bush tilkynnti valið á Quayle lagði hann áherslu á að Quayle væri fjölskyldumaður og kallaði hann „mann framtíðarinnar“. Jafnframt stóðu vonir til að Quayle myndi vinna framboði Bush kvenhylli þar sem hann þótti ungur og myndarlegur.
Quayle vakti einnig athygli fyrir að láta þau orð falla að samkynhneigð væri fyrst og fremst lífstíll sem fólk veldi sér og fyrir að gagnrýna vinsælu sjónvarpsþættina Murphy Brown. Aðalpersóna þáttanna var einstæð móðir sem átti barn utan hjónabands. Quayle þótti þetta slæmur siðferðisboðskapur og sagði þættina bera merki um að skemmtanaiðnaðurinn gæfi ekki rétta mynd af bandarísku þjóðlífi og gerði lítið úr mikilvægi kjarnafjölskyldunnar. Handritshöfundar Murphy Brown svöruðu Quayle með því að nota úrklippur af ummælum hans í þætti (með titlinum „You Say Potatoe, I Say Potato“) þar sem aðalpersónan þurfti að takast á við sams konar gagnrýni og hann bar fram. Í lok þáttarins hrekktu aðalpersónurnar Quayle með því að fleygja niður bílhlassi af kartöflum á dyraþrepið hans.
Listi yfir stærðfræðinga
Til þess að einfalda listann aðeins hefur stærðfræðingunum verið skipt upp eftir því tímabili sem þeir störfuðu á, en það segir mjög margt um eðli þess sem þeir fengust við. Einnig er hægt að sjá stærðfræðinga eftir stafrófsröð.
Sérskóli
Á Íslandi byrjaði menntun fatlaðra barna inni á stofnunum og var sú fyrsta sett á laggirnar árið 1930 undir nafninu Sólheimar í Grímsnesi. Stofnandi Sólheima hét Sesselja Sigmundsdóttir og var fyrsti Íslendingurinn sem sérhæfði sig í aðhlynningu þroskaskertra. Fleiri stofnanir áttu eftir að verða reistar á næstu áratugum vegna mikils úrræðaleysis í samfélaginu. Kennarar í almennum grunnskólum gáfust fljótlega upp á að leiðbeina börnum með fatlanir og þá voru þessar stofnanir eina úrlausnin. Á þessum tíma voru foreldrar oft sterklega hvattir til að setja börnin sín inn á þessar stofnanir og hafa sem minnst afskipti af þeim. Það var ekki fyrr enn upp úr miðri 20. öld að viðhorf fóru að taka umskiptum. Fyrsti sérskóli landsins hét Höfðaskóli og var komið á fót árið 1961. Starfsemi Höfðaskóla var seinna meir lögð niður og Öskjuhlíðaskóli var stofnaður til að fylla í skarðið. Hann starfaði til ársins 2011 þegar Klettaskóli tók við ummönnun barna með fatlanir.
Pinus johannis
Saga
Pinus johannis var uppgötvuð af Elbert L. Little 1968 þegar hann var að bera saman furur (í undirdeildinni Cembroides) í Arizona við dæmigerða Pinus cembroides í Mexíkó; hann lýsti henni sem afbrigði af P. cembroides: Pinus cembroides var. bicolor, og tók eftir annarri staðsetningu á loftaugunum á nálunum; einnig nálafjölda, með 3 til 4 í búnti í stað 2 til 3; að könglarnir eru með þynnri köngulskeljar; og með þéttari og ávalari krónu. Viðbótarrannsóknir franska grasafræðingnsins Marie-Françoise Robert-Passini, amerísku grasafræðinganna Dana K. Bailey og Frank G. Hawksworth og annarra, hefur sýnt að hún er fremur sjálfstæð tegund. Þrátt fyrir að vaxa á svipuðum eða sömu svæðum eru geta þær ekki blandast vegna þess að frjófall er mánuði til tvemur mánuðum seinna hjá Pinus johannis.
Rándýr
Orðanotkun
Orðið „rándýr“ er oft notað sam samheiti yfir afræningja og þá ekki endilega yfir dýr af þessum ættbálki. Hægt er að forðast tvíræðnina með því að nota hið síðara.
What's hidden there (hljómplata)
What's hidden there er fyrsta og eina breiðskífa framsæknu rokkhljómsveitarinnar Svanfríður. Platan var tekin upp og unnin í Majestic studios í Bretlandi en umslag prentað á Íslandi.
Saga Reykjavíkur
Landnám
Saga Reykjavíkur hefst með landnámi Íslands sem fyrr segir þegar Ingólfur Arnarson kom frá Noregi með konu sinni Hallveigu Fróðadóttur, syni sínum Þorsteini og tveimur þrælum Vífli og Karli. Þrælunum veitti Ingólfur frelsi fyrir að finna öndvegissúlurnar sem hann varpaði frá borði og settist Vífill að á Vífilsstöðum skammt frá. Með tíð og tíma byggðust fleiri bæir umhverfis og má þar helst nefna Laugarnes og Nes við Seltjörn.
Ólympíufjöll
Olympic-þjóðgarðurinn nær yfir megnið af fjöllunum.
Saga Reykjavíkur
Á 20. öldinni
Veturinn 1917-1918, nefndur Frostaveturinn mikli var sá kaldasti sem mælst hefur, þá lá hafís í Reykjavíkurhöfn og hitastigið fór niður í -24,5 °C. Í október 1918 barst spænska veikin, sem geysaði víðar í heiminum, til Íslands með skipum frá Kaupmannahöfn og er talið að um þriðjungur bæjarbúa hafi veikst á örfáum vikum. Elliðaárvirkjun var byggð 1921 til þess að sjá ört stækkandi borginni fyrir rafmagni. Í Reykjavík hafa verið veðurathugunarstöðvar síðan 1920.
Mauritz Stiller
Mauritz Stiller (fæddur 17. júlí 1883, látinn 18. nóvember 1928) var sænskur leikarar og leikstjóri.
The Number of the Beast
The Number of the Beast er breiðskífa frá þungarokkshljómsveitinni Iron Maiden. Platan inniheldur m.a. lög eins og „The Number of the Beast“ og „Run to the Hills“, en einnig lögin „Hallowed be thy name“ og „Children of the Damned“.
Karlotta af Lúxemborg
Karlotta var næstelsta dóttir Vilhjálms 4. stórhertoga Lúxemborgar. Hún komst til ríkis þann 14. janúar árið 1919 þegar eldri systir hennar, María Aðalheiður stórhertogaynja, sagði af sér. María Aðalheiður hafði orðið umdeild meðal Lúxemborgara eftir að Þjóðverjar hertóku landið í fyrri heimsstyrjöldinni þar sem margir landsmenn töldu hana hafa verið of vingjarnlega í garð hernámsliðsins. Í kjölfarið kusu Lúxemborgarar í þjóðaratkvæðagreiðslu um það hvort þeir vildu leyfa Karlottu að ríkja sem stórhertogaynju eða leggja niður einveldið og stofna lýðveldi í Lúxemborg. Niðurstaða atkvæðagreiðslunnar var sú að um 66 prósent landsmanna kusu að leyfa Karlottu að ríkja áfram.
Þegar Þjóðverjar réðust á ný inn í Lúxemborg í seinni heimsstyrjöldinni þann 10. maí árið 1940 flúði Karlotta landið ásamt fjölskyldu sinni. Hún hélt fyrst til Bretlands. Árið 1942 fór fjölskyldan til Bandaríkjanna og Kanada og hlaut hæli í Montreal. Í London starfaði útlagastjórn á meðan Lúxemborg var hernumin. Á meðan hernámið varði ávarpaði hún oft þjóð sína í gegnum útvarpsþjónustu BBC og hvatti til andspyrnu gegn Þjóðverjum.