cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kauphöllin í New York
19.öld og upphaf 20.aldar
Árið 1898 var stofnaður „Stock Exchange Luncheon Club“ sem upphaflega var staðsettur á sjöundu hæð byggingarinnar á Wall Street. Árið 1903 var hann fluttur yfir á Broadway. Þessum klúbbi var lokað árið 2006 eftir meira en aldar starfsemi. Langur biðlisti var í klúbbinn og takmarkaðist fjöldi meðlima við 200.
Lok 20.aldar og upphaf 21.aldar
Í kjölfar hryðjuverkaárásanna þann 11. september 2001 var kauphöllinni lokað í fjögur viðskiptatímabil. Viðskiptatímabilin eru þrjú yfir daginn; morguntímabil fyrir opnun kauphallar, reglulegt opnunartímabil kauphallar og kvöldtímabil, eftir lokun kauphallar. Venjulega standa tímabilin fyrir og eftir lokun í um hálfa klukkustund og er þá ekki síður hamagangur í öskjunni. Þetta var í eitt af afar fáum skiptum sem kauphöllin hefur verið lokuð lengur en eitt tímabil og eingöngu í þriðja sinn síðan 1933.
Viðskipti
Kauphöllin í New York (af innvígðum stundum kölluð „the Big Board“) greiðir leið verðbréfamiðlara til kaupa og sölu hlutabréfa, sem skráð eru í opinber viðskipti. Viðskipti í kauphöllinni standa frá mánudegi til föstudags á tímabilinu kl. 09.30 til 16.00 (GMT -5), að undanskildum lögbundnum frídögum, sem tilkynntir eru af kauphöllinni með fyrirvara.
Réttindi og fjöldi miðlara
Til ársins 2005 höfðu eingöngu 1.366 aðilar réttindi til að miðla bréfum beint í kauphöllinni. Þessum aðilum hafði verið veitt „sæti“ í gegnum tíðina. Hugtakið „sæti“ kemur frá því að fram til 1870 sátu NYSE-aðilar í stólum til að stunda viðskipti sín. Árið 1868 var fjöldinn fastsettur í 533 og var þessi fjöldi aukinn jafnt og þétt til 1953 þegar hann var fastsettur í 1.366. Eins og gefur að skilja hafa þessi sæti verið afar eftirsótt þar sem þau gáfu leyfi til beinna viðskipta innan kauphallarinnar án aðkomu auka miðlara og eru handhafar sæta skilgreindir sem aðilar innan NYSE.
Ást er...
Ást er... (en: Love is...) eru myndasögur eftir Kim Grove Csala. Aðalpersónurnar eru par sem sýnir mismunandi aðstæður þar sem ást getur komið fyrir. Eftir andlát Kim Grove tók sonur hennar, Stefano Casala, við framleiðslu myndasögunnar. Á Íslandi hefur Ást er... verið birt í Morgunblaðinu.
Brasilískt jiu-jitsu
Brasilískt jiu-jitsu er íþrótt sem er best lýst sem gólfglímu. Lögð er áhersla á vogarafl umfram styrk en brasilískt jiu-jitsu er hannað fyrir veikari einstakling á móti stærri og sterkari. Það hentar því fólki af öllum stærðum og gerðum. Markmiðið er að ná yfirburðarstöðu gagnvart andstæðingnum og fá hann til að gefast upp með lás, svæfingu eða einhvers konar taki. Yfirburðarstaða telst þá einhvers konar staða þar sem andstæðingurinn getur ekki meitt mann en maður getur meitt andstæðinginn eða fengið hann á einhvern hátt til að gefast upp.
Einkunnarkerfi
Tíminn á milli fullorðinsbeltana eru tvö ár á milli þess bláa og fjólubláa, eitt og hálft ár á milli þess fjólubláa og brúna og eitt ár á milli brúna beltisins og þess svarta. Auk þess eru hæfiskröfurnar fyrir svarta beltið nítján ára aldur, að vera meðlimur að alþjóðasamtökum BJJ, hafa farið á skyndihjálparnámskeið og hafa náð prófi sem dómari á síðustu tólf mánuðunum.
Besta deild kvenna
2000-2017
! ! Tímabil ! '00 ! '01 ! '02 ! '03 ! '04 ! '05 ! '06 ! '07 ! '08 ! '09 ! '10 ! '11 ! '12 ! '13 ! '14 ! '15 ! '16 ! '17 ! '18
Sigurður Vigfússon (fornfræðingur)
Uppvöxtur og menntun
Sigurður var fæddur í Fagradal í Dalasýslu 8. september 1828. Hann var bóndasonur en þegar foreldrar hans brugðu búi um 1846 fór hann til Reykjavíkur og síðar til Kaupmannahafnar að læra gullsmíði. Í æsku fékk hann ekki mikla menntun og talinn ólæs fjórtán ára af sóknarprestinum. Bróðir Sigurðar var Guðbrandur (1827 – 1889) prófessor í Oxford. Sigurður giftist 1858 Ólínu Maríu Kristínu, dóttur I. J. Bonnesen sýslumanns í Rangárvallasýslu. Þau eignuðust ekki börn. Sigurður Vigfússon lést úr lungnabólgu 8. júlí 1892.
Hey
Þurrhey
Þurrhey hefur þurrefnainnihald milli 60 til 85% og er gjarnan bundið í bagga eða keyrt laust inn í hlöðu. Í hlöðunni er notuð súgþurrkun til að þurrka það enn meira. Er heyið er hirt laust er notaður blásari til að blása heyinu inn í hlöðuna. Slíkur blásari hefur gjarnan dreifikerfi svo ekki þarf að moka heyinu til með handafli. Baggafæriband er notað við baggana og er þeim raðað með handafli.
Ferbaggar
Sérstakar ferbaggavélar þróuðust eftir að rúlluvélarnar komu á markaðinn og eru litlu baggabindivélarnar fyrirmynd þeirra. Bagginn myndast í baggahólfinu og sér stimpill um að þjappa í baggana. Þeir eru bundnir með garni og pakkað, stundum tveimur saman, í plast.
Bolti
thumb|hægri|Boltinn sem er venjulega notaður í [[hafnarbolti|hafnarbolta]] Bolti er kúlulaga hlutur sem hefur margskonar notkunarmöguleika, þar á meðal í boltaíþróttum og boltaleikjum. Einnig gætu þeir verið notaður í djögl eða jafnvel í verkfræði. Áður fyrr var algengt að nota litla málmbolta sem hluta af skotföngum.
Afl
Aflhlutfall er oft mælt með einingarlausu stærðinni desíbel, t.d. í hljóðfræði, ljósfræði, rafeindatækni og stjörnufræði.
Hvíteik
Hvíteik verður yfirleitt um 20 til 30 m hátt fullvaxin, en hærri til fjalla verður hún aðeins lítill runni.
Hans Küng
Küng fæddist 1928, sótti frjálslyndan menntaskóla í Luzern og fékk síðan stranga, kaþólska guðfræðimenntun í anda nýskólaspekinnar við Gregórshákólann í Róm (heimspeki 1948-51, guðfræði 1951-55, prestsvígsla 1954). Framhaldsnám í Sorbonne í París (1955-57), þar sem hann skrifaði um réttlætingarkenningu Karls Barths Rechtfertigung. Die Lehre Karl Barths und eine katholische Besinnung (1957). Bók sú vakti athygli fyrir tvennt. Karl Barth mælti með henni sem sannri umfjöllun um kenningar sínar. Hitt vakti undrun, að kaþólskur guðfræðingur gat haldið því fram, að friðþægingarkenningin hafi ekki átt að valda kirkjuklofningi á sextándu öldinni, og að kenningin geti sameinað kirkjudeildirnar í nútímanum.
Beygingamál
Mörg semísk mál eru jafnframt beygingamál. Þótt bæði hebreska og arabíska hafi glatað mörgum beygingum í nútímamáli hafa sagnbeygingar að miklu leyti haldist. Mörg úrölsk mál svo sem finnska, eistneska, ungverska og samíska hafa einnig flóknar beygingar.
Jacqueline Kennedy Onassis
Jacqueline Bouvier var eldri dóttir verðbréfamiðlarans John Vernou Bouvier III og Janet Lee Bouvier. Árið 1951 útskrifaðist hún með bakkalársgráðu í frönskum bókmenntum í George Washington-háskóla og hóf vinnu hjá dagblaðinu Washington Times-Herald sem ljósmyndari.
Frederic de Forest Allen
Allen brautskráðist frá Oberlin College árið 1863 og hélt til Þýskalands. Hann nam við háskólann í Leipzig frá 1868 til 1870 og lauk náminu með doktorsgráðu. Doktorsritgerð hans hét De Dialecto Locrensium (Um lókríska mállýsku).
COBOL
COBOL (skammstöfun á „common business-oriented language“) er forritunarmál fyrir fallaforritun hannað fyrir notkun innan fyrirtækja. Það var fyrst útgefið árið 1959 og er enn í notkun þó það sé ekki nærrum eins vinsælt og áður fyrr. Málið sjálft byggist á skipunum sem líkjast enskri málfræði (til að mynda „MOVE x TO y“) en tölvunarfræðingar hafa lengi gagnrýnt það fyrir flókna og illskiljanlega uppsetningu.
Wilsongreni
Picea wilsonii  er grenitegund sem finnst í Kína. Því var lýst af Maxwell Tylden Masters.
Lappland (Svíþjóð)
thumb|Lega Lapplands. thumb|Landslag í Lapplandi.
Fjallendi og vernduð svæði eru í Lapplandi eins og Sarek-þjóðgarðurinn og Vindelfjällen friðlandið. Kebnekaise er hæsta fjall Svíþjóðar.
Michael Moore
Heimildarmyndir
Í mynd sinni Where to invade next sankar hann hugmyndum frá ýmsum löndum til að færa Bandaríkjunum. Moore heimsótti Ísland og ræddi hann meðal annars við Vigdísi Finnbogadóttur, Jón Gnarr, Höllu Tómasdóttur og sérstakan saksóknara:Ólaf Þór Hauksson.
Gylfi Gröndal
Gylfi fæddist í Reykjavík 17. apríl 1936. Að loknu stúdentsprófi frá Menntaskólanum í Reykjavík 1957 lagði hann stund á íslensku við Háskóla Íslands, en hóf störf sem blaðamaður að því loknu.
Bjarni Pálsson
thumb|right|Minnismerki um Bjarna Pálsson við Nesstofu. thumb|[[Nesstofa]] thumb|Ferðabókin (pdf) Bjarni Pálsson (fæddur 17. maí 1719, dáinn 8. september 1779) var íslenskur læknir og náttúrufræðingur. Hann var fyrsti landlæknir Íslands.
Island.is
Ritstjórn Ísland.is samanstendur af:
Már Guðmundsson
Már Guðmundsson (fæddur 21. júní 1954) er íslenskur hagfræðingur og fyrrverandi seðlabankastjóri Seðlabanka Íslands frá 2009-2019. Hann var áður aðstoðarframkvæmdastjóri peningamála- og hagfræðisviðs Alþjóðagreiðslubankans í Basel í Sviss.
Stafrænn Hákon
Hljómsveitin árin 2005-2006
Stafrænn Hákon hefur verin viðloðandi svokallaðann bræðing af sveimkenndu Lo-Fi, síðrokki, gítarsveimi og elektróník. Frá 1999 hefur Ólafur Josephsson, hugmyndasmiður Stafræns Hákons fengist við upptökur heimavið vopnaður verkfærum sem gera honum kleift að fást við tónsmíðar.
Jovenel Moïse
Morðið á Moïse
Moïse var myrtur á heimili sínu aðfaranóttina 7. júlí 2021 þegar vopnaðir menn réðust inn á heimili hans og skutu hann til bana. Clau­de Joseph, forsætisráðherra landsins, greindi fjölmiðlum frá morðinu daginn eftir og sagði að árásarmennirnir hefðu verið spænsku- og enskumælandi. Forsetafrúin Martine Moïse særðist einnig í árásinni og var í kjölfarið flutt á sjúkrahús.
Hrafn Guðmundsson
Hrafn hefur líklega orðið lögmaður norðan og vestan 1405 og gegndi því embætti allt til dauðadags 1432. Hann var staðarhaldari á Grenjaðarstað frá 1406 og bjó þar í nokkur ár en síðan flutti hann að Rauðuskriðu og bjó þar síðan. Ekki fer miklum sögum af lögmannsferli hans þótt langur væri en hann er sagður hafa verið alvörugefinn maður og réttdæmur. Árið 1431 átti hann í harðri deilu við Jón biskup Vilhjálmsson út af reka norður á Sléttu og hótaði biskup Hrafni bannfæringu. Þann 6. ágúst 1432 hélt Hrafn lögmaður þing á Hálsi í Fnjóskadal en hefur dáið stuttu síðar því að 28. nóvember sama ár var Margrét ekkja hans tekin í klaustrið á Reynistað og gaf þá kirkjunni jörð til að láta syngja sálumessur fyrir Hrafni, þar sem hann hafði dáið í banni en þó fengið kirkjuleg.
2. deild karla í knattspyrnu 1969
Fallleikur
Nýtt snið var á fallbaráttunni þetta ár. Neðstu liðin léku innbyrðis um hvort liðið myndi leika úrslitaleik um laust sæti í 2. deild við liðið sem lenti í 2. sæti í C-deild. Þróttur og HSH léku þann leik. Þróttarar unnu nokkuð auðveldlega 9-1
Nútími
Franska ljóðskáldið Charles Baudelaire notar hugtakið modernité árið 1863 í ritgerðinni Le Peintre de la vie moderne („Málari nútímalífs“) til að lýsa tilveru stórborgarbúa sem einkennist af ómarkvissu flandri milli tímabundinna upplifana og viðburða.
Gagnviðarætt
Gagnviðarætt (fræðiheiti: Podocarpaceae) er stór ætt barrtrjáa. Flestar eru tegundirnar sígrænar og vaxa á suðurhveli.
Fáni Jemens
Rauði liturinn táknar byltinguna sem klauf Jemen í tvennt en síðan 1990 hafa löndin tvö verið sameinuð. Hvíti liturinn táknar friðsamlega sameiningu ríkjanna en svarti liturinn táknar dimmu fortíðina.
Southampton F.C.
Met
Yngsti leikmaður Theo Walcott– 16 ára og 143 daga. frumraun hanns var í leik gegn Wolverhampton Wanderers, 6. ágúst árið 2005
Fimmliðaháttur
Svv / Svv  / S   / | /  Svv    / Svv     / S
Kynfæri
Kynfæri eftir kynjum
Meðal kynfæra spendýra eru:
Síberíugreni
Flokkun
Komið hefur í ljós að Síberíugreni og rauðgreni (Picea abies) eru mjög áþekkar tegundir erfðafræðilega og gætu verið taldar tvær náskyldar undirtegundir af P. abies.
Dred Scott-málið
Meðferð málsins
Í hæstaréttinum ríktu margvíslegir fordómar gegn málstað Scotts – fjórir af dómurunum níu voru sjálfir þrælaeigendur og Roger B. Taney, forseti hæstaréttarins var frá þrælafylki. Fjórir dómaranna voru frá norðurfylkjunum en aðeins tveir þeirra höfðu verið útnefndir af forsetum frá norðurfylkjum og aðeins einn var beinlínis andsnúinn þrælahaldi. Að endingu lauk málinu með því að dæmt var gegn Scott með sjö atkvæðum gegn tveimur.
Dómur og röksemdafærsla hæstaréttarins
Ógilding Taney á Missouri-málamiðluninni féll í grýttari farveg meðal stuðningsmanna úrskurðarins en klausan um ríkisborgararétt þeldökkra. Í kosningaræðum sínum fyrir þingmannssæti Illinois gerði frambjóðandi Demókrataflokksins, Stephen A. Douglas, lítið úr þessum þætti ákvörðunarinnar þrátt fyrir að styðja hana að orðinu til og hélt því fram að sjálfsákvörðunarréttur fylkjanna myndi sem áður hindra útbreiðslu þrælahalds þangað sem það naut ekki fylgis.
Mary Simon
Mary Jeannie May Simon (Inúktitút: Ningiukudluk; f. 21. ágúst 1947) er kanadískur fyrrum útvarpsmaður, embættismaður og ríkiserindreki sem er núverandi landstjóri Kanada. Simon er fyrsti kanadíski frumbygginn sem gegnir landstjóraembættinu.
Arnór Sighvatsson
Nám og störf
Arnór brautskráðist með BA-gráðu í sagnfræði og heimspeki frá Háskóla Íslands. Hann hefur MA-próf í hagfræði frá Northern Illinois-háskóla í DeKalb í Illinois í Bandaríkjunum og lauk doktorsprófi í hagfræði frá sama skóla árið 1990.
Jakob Björnsson (orkumálastjóri)
Menntun
Á Siglufirði lauk hann gagnfræðaprófi og hóf í kjölfarið nám við Menntaskólann á Akureyri. Jakob lauk fyrrihlutaprófi í verkfræði frá Háskóla Íslands árið 1950 og prófi í raforkuverkfræðiprófi frá DTH í Kaupmannahöfn árið 1953. Veturinn 1956-1957 stundaði hann framhaldsnám við Tækniháskólann í Aachen í Vestur-Þýskalandi.
Skjaldarmerki Kambódíu
Lýsing
Á merkinu standa tvö þjóðsagnadýr sitt hvoru megin. Gajasimha (ljón með fílarana) stendur til vinstri en hægra megin er singha (ljón). Dýrin styðja hvert sína fimmhæða sólhlíf. Efst í miðju er kóngakóróna og geislar af henni. Neðan við kórónuna eru tvær skálar hver ofan a annarri og ofan á þeirri efri liggur sverð. Milli sverðsins og kórónunnar er tákn á khmer fyrir hið heilaga hljóð Óam.
Saga
Þegar konungsdæmið af afnumið 1970 var skjaldarmerki einnig lagt af. Á næstu áratugum voru ýmsar útgáfur af skjaldarmerki notaðar allt eftir stjórnum, allar stíliseraðar útgáfur af Angkor Wat. Þegar konungsdæmið var endurreist 1993 var þetta skjaldarmerki tekið upp a nýju.
Hunga Tonga
Árið 2009 sameinuðust eyjarnar Hunga Tonga og Hunga Haʻapai í eldgosi. Í janúar 2022 varð gríðarstórt sprengigos sem myndaði flóðbylgju og heyrðist sprengingin alla leið til Alaska. Nokkur dauðsföll urðu á Tonga og í Perú af völdum flóðbylgjunnar. Gosstrókurinn náði upp í tæpa 60 km hæð og var sá stærsti sem sögur fara af.
10
Dáin
10er
Alcoa
Alcoa á Íslandi
Alcoa rekur Alcoa-Fjarðaál á Íslandi, en álver fyrirtækisins á Reyðarfirði er fyrsta álverið sem Alcoa reisir í rúm 20 ár. Til þess að sjá álverinu fyrir orku hefur verið byggð Kárahnjúkavirkjun og hafa staðið miklar deilur um hana. Bókin Draumalandið - sjálfshjálparbók handa hræddri þjóð sem kom út 2006 gagnrýnir bæði virkjunina og fyrirtækið Alcoa fyrir að framleiða hergögn. Þeim ásökunum vísaði fyrirtækið á bug á sínum tíma.
William Baffin
Æviágrip
Á fyrstu mánuðum 1620 sigldi hann á ný til austurs. Hann lést þann 23. janúar 1622 í árás Englendinga og Persa á Qeshm í Persaflóa í ófriðnum gegn Ormus.
Ísrael
Heiti
Heitin „Ísraelsland“ og „börn Ísraels“ vísuðu til hins forna Ísraelsríkis sem Biblían segir frá og Gyðingaþjóðarinnar. Heitið „Ísrael“ (hebreska: Yisraʾel, Isrāʾīl; gríska: Ἰσραήλ Israēl) á rætur sínar að rekja til hebresku biblíunnar, Tanakh, þar sem Jakob er nefndur Ísrael af dularfullum andstæðingi sínum í glímukeppni („Jakobsglíman“ úr fyrstu Mósebók 32:22–32: „Eigi skalt þú lengur Jakob heita, heldur Ísrael, því að þú hefir glímt við Guð og menn og fengið sigur.“ ). Ísrael þýðir „El (Guð) ríkir“ en hefur lengi verið túlkað sem „sá sem hefur glímt við Guð“ (eftir Hósea 12:4). Tólf synir Jakobs urðu síðan tólf ættkvíslir Ísraels, „börn Ísraels“ eða „Ísraelsmenn“. Jakob og synir hans bjuggu í Kanan en neyddust til að flýja þaðan til Egyptalands vegna hungursneyðar. Þar bjuggu þeir í fjórar kynslóðir, eða 420 ár, þar til afkomandi Jakobs, Móses, leiddi þá aftur til Kanans. Elstu minjar um heitið Ísrael eru á Merneptasteininum frá Egyptalandi hinu forna sem er talinn vera frá því seint á 13. öld f.o.t.
Veðurfar
Þar sem landið er staðsett á mörkum tempraða beltisins og hitabeltisins, með Miðjarðarhafið í austri og eyðimörk í vestri, eru þar fjögur plöntulandfræðileg svæði. Flóra og fána landsins eru mjög fjölbreyttar. 2.867 tegundir plantna er að finna í Ísrael, þar af 253 sem hafa verið fluttar þangað annars staðar frá. Þjóðgarðar og friðlönd í Ísrael eru 380 talsins.
Tungumál
thumb|right|Götuskilti í Jerúsalem á þremur tungumálum. Hebreska er eina opinbera tungumál Ísraels. Arabíska var áður annað opinbert tungumál en er það ekki lengur eftir að þingið samþykkti að gera hana að „máli með sérstaka stöðu“ með lagabreytingu árið 2018. Hebreska er jafnframt ríkismál og er algengasta mál meirihluta íbúa landsins. Arabískir íbúar landsins tala arabísku, en hebreska er kennd í arabískum skólum.
Greind
Greind er oftast rannsökuð á manneskjum en hefur einnig verið athuguð í dýrum og plöntum, þrátt fyrir gagnrýni gegn því hvort einhverjar verur öðlist greind. Greind í tölvum eða öðrum tækjum kalllast gervigreind.
Afhöfðun
Á Íslandi var afhöfðun ein helsta líflátsaðferðin á fyrri tímum. Það gilti þegar menn voru líflátnir án dóms og laga af óvinum sínum og má finna mörg dæmi um það í Íslendingasögum, Sturlungu og víðar, svo sem þegar fimm menn voru höggnir á Miklabæ eftir Örlygsstaðabardaga. Allt fram á 19. öld voru menn líka dæmdir til að missa höfðuðið fyrir ýmsa glæpi, svo sem morð eða sifjaspell (það gilti þó aðallega um karla, konum var oftast drekkt). Þjófar voru aftur á móti oftast hengdir og galdramenn brenndir. Síðasta aftaka á Íslandi fór fram í Vatnsdalshólum 12. janúar 1830.
Lon Nol
Lon Nol (fæddur 13. nóvember 1913, dáinn 17. nóvember 1985) var stjórnmálamaður og hershöfðingi í Kambódíu. Hann gegndi embætti forsætisráðherra í tvígang og var auk þess varnarmálaráðherra. Þegar Norodom Sihanouk var erlendis, 18. mars 1970, framkvæmdi Lon Nol valdarán í landinu, setti Sihanouk af og afnumdi konungsveldið og stofnaði Khmer Lýðveldið. Óvíst er hversu stóran þátt Bandaríkin áttu í valdaráninu en vitað er að þau höfðu mikinn áhuga á því að koma Sihanouk frá völdum. Lon Nol krafðist þess að hersveitir Norður-Víetnam og skæruliðar frá Suður-Víetnam yfirgæfu Kambódíu. Austurhluti Kambódíu hafði orðið mikilvæg fluttningaleið og baksvæði í baráttunni gegn bandaríkjaher og bandamönnum þeirra í Víetnam. Rauðu khmerarnir hófu harða baráttu gegn stjórn Lon Nol og fengu Sihanouk prins í lið með sér. Fljótlega varð staðan sú að Lon Nol réði einungis yfir höfuðborginni, Phnom Penh, og nokkrum öðrum stærri borgum en kommúnistarnir, undir forystu Pol Pots, réðu yfir landsbyggðinni. Fyrsta apríl 1975 gafst Lon Nol upp og flúði til Bandaríkjanna, Rauðu khmerarnir tóku Phnom Penh 17. apríl og tæmdu borgin á næstu dögum. Forsprakkar Khmer Lýðveldisins og fjölskyldur þeirra sem ekki komust úr landi voru öll drepinn. Lon Nol lést í Bandaríkjunum 17. nóvember 1985.
Jón Gentleman
Í júnímánuði kom til Vestmannaeyja stórt og vígbúið sjóræningjaskip undir stjórn tveggja Englendinga, þeirra Gentlemans og Clarks. Þeir settust upp í Heimaey, rændu þar og rupluðu í 28 daga skv. kvæði séra Jóns Þorsteinssonar píslavottar, völsuðu um og ógnuðu fólki með hnífum og byssum. Meðal þess sem þeir stálu var kirkjuklukkan í Landakirkju.
Brighton & Hove Albion
Brighton & Hove Albion Football Club er enskt knattspyrnulið frá Brighton og Hove í Austur-Sussex.
Ládeyða í neðri deildum
Árið 1921 færði Brighton sig úr Southern League yfir í deildarkeppnina og hóf keppni í suðurhluta C-deildar þar sem liðið lék næstu áratugina. Vorið 1958 fór félagið í fyrsta sinn upp í næstefstu deild og hélst þar næstu misserin. Árin 1962 og 1963 féll liðið tvívegis niður um deild og var þá í fyrsta sinn í sögunni komið niður í D-deildina, sem stofnuð hafði verið nokkru fyrr. Dvölin þar var þó ekki nema eitt ár og vorið 1972 komst Brighton loks aftur í næstefstudeild. Við tók viðburðaríkur tími í sögu félagsins.
Öxl
Öxl er líkamshluti sem tengir arm við bol. Í liðamótunum axlar tengjast herðablað og viðbein við upphandlegg í axlarliðnum.
Pirc-vörn
Pirc vörn er skákbyrjun, sem hefst á leiknum 1.e4 d6. Algengt framhald er: 2.d4 Rf6.
Ólafsviti
thumb|right|Ólafsviti við Patreksfjörð. Ólafsviti í Patreksfirði er viti sem byggður var árið 1943 og tekinn í notkun árið 1947. Vitinn er 14,4 m hár steinsteyptur turn. Hann er byggður eftir teikningum Axels Sveinssonar verkfræðings. Gasljós var í vitanum til árisns 1978 en þá var hann rafvæddur.
Cyril Ramaphosa
Þrátt fyrir að hafa getið sér góðan orðstír með hlutverki sínu í lýðræðisvæðingu landsins hefur Ramaphosa einnig verið gagnrýndur fyrir viðskiptahætti sína. Þessi gagnrýni hefur þó aldrei leitt til ákæra á hendur honum fyrir ólöglegt athæfi. Ramaphosa hefur meðal annars verið sakaður um að hagnast á ólöglegan máta á kolasölu ásamt fyrirtækinu Glencore. Sem meðlimur í framkvæmdastjórn Lomnin var hann einnig gagnrýndur fyrir að kalla á eftir aðgerðum gegn verkfalli námuverkamanna árið 2012, stuttu áður en ríkisstjórnin beitti ofbeldi til að brjóta niður verkfallið.
Óskar 1. Svíakonungur
Óskar var fæddur í París, sonur Jean-Baptiste Bernadotte marskálks og konu hans Desirée Clary. Hún hafði áður verið trúlofuð Napóleon Bonaparte og var hann guðfaðir Óskars. Óskar og móðir hans komu til Svíþjóðar nokkru eftir að Jean-Baptiste var valinn arftaki Karls 13. og tók sér nafnið Karl Jóhann. Stokkhólmur varð heimkynni Óskars upp frá því en Desirée hélst ekki við þar, sneri aftur til Parísar 1811 og kom ekki aftur fyrr en eftir tólf ár.
Óskar var fljótur að læra sænsku og um það leyti sem hann varð krónprins, þegar Karl 13. dó 1818, var hann orðinn mjög vinsæll í Svíþjóð. Hann var vel gefinn og fékk góða menntun. Hann var tónskáld og samdi nokkur tónverk. Hann var áhugasamur um stjórnmál og framfarasinnaður og mjög andsnúinn íhaldssömum viðhorfum föður síns þótt hann snerist aldrei opinberlega gegn honum. Þegar hann tók sjálfur við völdum 1844 reyndist hann þó ekki eins frjálslyndur og stjórnarandstaðan hafði vonast eftir og vildi til dæmis ekki gera róttækar breytingar á stjórnarskránni frá 1809. Eitt af fyrstu verkum hans var þó að koma á prentfrelsi og árið 1845 kom hann á lögum sem tryggðu dætrum jafnan erfðarétt á við syni. Hann var mjög áhugasamur um samstarf Norðurlanda.
Fjölskylda
Kona Óskars var Jósefína af Leuchtenberg, dóttir Eugène de Beauharnais, sonar Jósefínu keisaradrottningar. Þau giftust með staðgengli í München 22. maí 1823 og síðan aftur í Stokkhólmi 19. júní sama ár. Börn þeirra voru:
Wayne Rooney
Everton
Í ágúst 2004 gekk Rooney til liðs við Manchester United sem greiddi út £25.6 milljónum fyrir, Rooney að dýrasta leikmanni undir 20 ára.
2008-2009
Í október 2008 varð Rooney yngsti leikmaðurinn til að ná þeim áfanga til að leika 200 leiki í ensku úrvalsdeildinni. Hann varð fyrir smávægum meiðslum sem gerðu það að verkum að hann missti af 4 leikjum. Hann skoraði 20 mörk í öllum keppnum fyrir Manchester United sem varði Englandsmeistaratitilinn, þriðja árið í röð.
EM 2016
Rooney skoraði fyrsta markið í 1:2 tapi fyrir Íslandi i 16 liða úrslitum.
Hetja
Algengur andstæðingur hetjunnar í frásögnum er skúrkurinn; en hetjan getur líka verið siðferðilega vafasöm og kemur þá fyrir sem andhetja.
Logi Ólafsson
thumb|250px|Logi á fundi KR-klúbbsins í [[apríl 2007]] Logi Ólafsson (f. 14. nóvember 1954) er íslenskur knattspyrnuþjálfari sem þjálfar FH. Hann hefur þjálfað frá árinu 1987 en þá þjálfaði hann kvennalið Vals í tvö ár. Hann þjálfaði síðan Víkinga frá 1990 til 1992 og gerði liðið að Íslandsmeisturum árið 1991. Þá þjálfaði hann Íslenska kvennalandsliðið á árunum 1993-1994 og fór síðan til Skagamanna árið 1995 og gerði liðið að Íslandsmeisturum. Á árunum 1996-1997 stýrði hann Íslenska landsliðinu. Hann tók aftur við liði ÍA árin 1997-1998. Logi stýrði FH-ingum til sigurs í 1. deild árið 2000 og var þar til 2001. Á sama tíma stjórnaði hann kvennalandsliðinu. Árið 2001 varð hann aðstoðarþálfari Lilleström og tók síðan við Íslenska landsliðinu árið 2003 og var þar til ársins 2005 með Ásgeiri Sigurvinssyni. Árið 2007 tók Logi við erfiðu búi Knattspyrnufélags Reykjavíkur og gerði þá meðal annars að bikarmeisturum 2008. Hann var þó rekinn árið 2010 eftir slæma byrjun í deildinni. Árið 2010 tók hann svo við liði Selfyssinga og kom þeim upp í úrvalsdeildin árið 2011 en féll með liðið árið 2012. Árið 2013 stýrði Logi liði Stjörnunnar í Garðabæ til besta árangurs í sögu félagsins. Vann hann jafnframt þátttöku fyrir félagið í evrópukeppni í fyrsta skipti en var samt sem áður látinn taka poka sinn eftir tímabilið. Árið 2017 þjálfaði Logi lið Víkings í úrvalsdeild frá miðju tímabili með ágætis árangri. Hann ákvað að hætta þjálfun að loknu tímabilinu 2018 en hélt áfram árið 2020 þegar honum bauðst að þjálfa FH.
Jeremy Irons
Jeremy John Irons (f. 19. september 1948) er enskur leikari sem lærði leiklist í Bristol Old Vic Theatre School og hóf feril sinn í leikhúsi í London. Fyrsta stóra kvikmyndahlutverk sitt lék hann 1981 í Kona franska liðsforingjans (The French Lieutenant's Woman) á móti Meryl Streep. Hann vakti einnig athygli fyrir hlutverk sitt í Tvíburarnir (Dead Ringers - 1988) og fékk Óskarsverðlaun fyrir hlutverk sitt í Sýknaður (Reversal of Fortune - 1990). Hann hefur leikið í fjölda sjónvarpsþátta og vann bæði Emmy-verðlaun og Golden Globe-verðlaun fyrir hlutverk sitt í þáttaröðinni Elísabet 1. þar sem hann lék á móti Helen Mirren.
Markgreifi
Upphaflega var markgreifi lénsherra yfir mörk, það er landi við landamæri ríkisins, samanber norsku fylkin Þelamörk og Heiðmörk. Síðar varð markgreifinn einfaldlega næsti aðalstitill fyrir ofan greifa. Eitt eða fleiri barónsdæmi eða greifadæmi gátu tilheyrt markgreifadæmi. Á 18. öld varð markgreifatitillinn hirðtitill í Frakklandi og fjöldi nýrra markgreifa- og greifatitla varð til.
Jochum M. Eggertsson
Jochum sendi frá sér allnokkurn fjölda bóka og ritlinga, bæði stuttar skáldsögur og smásögur, ljóð, þjóðlegan fróðleik og ritgerðir, og þykja mörg ritverk hans nokkuð sérstæð. Hann var einnig góður teiknari og skrautritari og hafði lært það af eldri bróður sínum, Samúel Eggertssyni kortagerðarmanni og skrautskrifara, sem ól hann upp að einhverju leyti. Jochum myndskreytti sumar bækur sínar og handskrifaði aðrar. Á meðal bóka hans má nefna Brísingamen Freyju, Syndir guðanna - þessar pólitísku, Viðskipta- og ástalífið í síldinni og Skammir sem menn hafa alltaf beðið eftir.
Andrea Dworkin
Andrea Rita Dworkin (26. september 1946 - 9. apríl 2005) var róttækur bandarískur femínisti og rithöfundur. Hún barðist fyrir réttindum samkynhneigðra kvenna en var einna þekktust fyrir greiningu sína á klámi og baráttu gegn klámiðnaðinum. Á 40 ára ferli sínum skrifaði hún alls 14 bækur, flestar um femínisma, þar á meðal þrjú rit um klám sem hún samdi ásamt Catharine MacKinnon. Þekktasta rit hennar er Pornography: Men Possessing Women sem kom út 1981.
Friðarbarátta og barátta gegn kynferðislegu ofbeldi
Á áttunda og níunda áratugnum bjó Dworkin í New York þar sem hún skipulagði baráttu gegn stríðsrekstri Bandaríkjanna og aðskilnaðarstefnu stjórnvalda í Suður-Afríku auk þess að taka þátt í mótmælum fyrir réttindi samkynhneigðra kvenna. Hún tók sér stöðu með öðrum róttækum femínistum í baráttu gegn klámi, heimilisofbeldi og kynferðislegu ofbeldi gegn konum. Dworkin vakti athygli fyrir ástríðufullan og málflutning sinn og ræðusnilld.
Þrepasönnun
Þrepasönnun eða þrepun er stærðfræðileg sönnunartækni sem notuð er til þess að sýna fram á að tiltekin fullyrðing sé sönn fyrir allar náttúrlegar tölur. Við þrepasönnun er notast við tvo grunneiginleika náttúrulegra talna:
Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1934
Bronsleikur
Leikið var um þriðja sætið á HM 1934, en enginn slíkur leikur fór fram fjórum árum fyrr. Þjóðverjar hömpuðu bronsverðlaununum eftir sigur á grönnum sínum.
Úrslitaleikur
Grípa þurfti til framlengingar í úrslitaleiknum í Rómarborg. Angelo Schiavio skoraði sigurmarkið og sitt fjórða mark í keppninni.
26
Dáin
20er
Cumberland-skagi
Cumberland-skagi er skagi sem liggur í suðaustur frá Baffinslandi í Núnavút í Kanada. Norðurheimskautsbaugurinn þverar skagann. Suðaustan við skagann Labradorhaf en Davis-sund aðskilur hann frá Grænlandi. Í suðvestri er Cumberland-sund sem aðskilur skagann frá Hall-skaga sem tilheyrir Baffinslandi.
Páll Melsteð (sagnfræðingur)
Ævi
Páll var fæddur á Möðruvöllum í Hörgárdal, sonur Páls Melsteð amtmanns og fyrri konu hans, Önnu Sigríðar Stefánsdóttur Melsteð. Hann lauk stúdentsprófi frá Bessastaðaskóla 1834 og lifði lengst allra þeirra sem þaðan höfðu útskrifast. Hann fór svo utan og stundaði lögfræðinám við Kaupmannahafnarháskóla en lauk ekki prófi, heldur kom heim 1840, fór að búa á Brekku á Álftanesi og stundaði barnakennslu.
Fyrri kona Páls (30. desember 1840) var Jórunn Ísleifsdóttir (14. maí 1816 – 21. ágúst 1858), dóttir Ísleifs Einarssonar háyfirdómara og seinni konu hans Sigríðar Gísladóttur. Af átta börnum þeirra komust aðeins þrjú upp. Sonurinn Páll lést um tvítugt, Sigríður giftist ekki en Anna giftist Stefáni Stephensen klausturhaldara. Seinni kona Páls (13. nóvember 1859) var Þóra Melsteð (18. desember 1823 – 21. apríl 1919), dóttir Gríms Jónssonar amtmanns og konu hans, Birgitte Cecilie Breum. Þau voru barnlaus.
Tyrkneskur vatnakrabbi
Útlit og vöxtur
Tyrkneski vatnakrabbinn hefur speglaðan búk, en hann skiptist í grófum dráttum í höfuðbol og afturbol. Á höfuðbolnum hefur hann höfuð með tvö augu ásamt tveimur löngum þreifurum og munnlimum. Þar má einnig finna tvö pör af löngum, mjóum klóm sem einkenna hann, en þær eru grófar á yfirborðinu og minna helst á tvo fingur. Auk klóna má finna fjögur pör af útlimum á höfuðbolnum. Á afturbolnum hefur hann hala með sundblöðkum, en undir halanum geymir hann eggin þegar hann hrygnir. Algengast er að vatnakrabbinn sé um 15 cm að lengd, en hann getur þó orðið allt að 30 cm langur. Hann er yfirleitt fölgulur eða fölgrænn að lit, jafnvel dökk grænn eða blár. Útlimir hans eru yfirleitt appelsínugulir
Sun Wukong
Þegar tími kom fyrir Yan Wang, sem var konungur Helvítis, að ná í sál Wukongs þá plataði Apakóngurinn hann til að hleypa sér aftur til jarðar án þess að fara í gegnum endurholgunarferlið. En áður en hann yfirgaf helvíti þá náði Wukong að eyða nafni sínu og allra annara skógarapa úr Bók hinna lifandi og dauðu. Yan Wang leitaði því til Jaðikeisarans vegna áhyggjum sínum um að lítill api væri að setja lífið sjálft í ójafnvægi. Jaðikeisarinn ákvað því að leyfa Apakónginum að lifa í himnaríki með hinum guðunum svo honum gæti hann fundist mikilvægur. Þegar hann kom síðan til himnaríkis var honum úthlutað lágkúrulegasta verkið, að gæta hesta Jaðikeisarans. Hann áttaði sig á því að guðirnir myndu aldrei líta á hann sem jafningja vegna þess að hann var api. Til þess að sanna sig fyrir guðunum varð hann heltekinn af hugmyndinni um ódauðleika og helgaði lífi sínu í leit að hinu ódauðlega lífi. Þegar Jaðikeisarinn hvatti hann síðan til að taka upp önnur árangursríkari verkefni þá brást Wukong illa við og sagði að slíkt myndi ekki leiða til ódauðleika.
Rússnesk vörn
Rússnesk vörn eða Petrovsvörn er skákbyrjun, sem hefst á leikjunum 1.e4 e5, 2.Rf3 Rf6.
Jón Þorsteinsson píslarvottur
Píslarvættisdauði Jóns
Þegar sjóræningjar óðu um Vestmannaeyjar í Tyrkjaráninu faldi séra Jón sig ásamt fjölskyldu og heimilisfólki í Rauðhelli, skammt frá Kirkjubæ, en ræningjarnir urðu þeirra varir vegna þess að gamall karl sem var heimilsmaður hjá prestinum gat ekki verið kyrr og var að stjákla utan við hellinn. Þeir komu þá og fundu fólkið, en tvær konur höfðu falið sig í sprungu og ræningjarnir sáu þær ekki en þær fylgdust með því sem gerðist. Þær sögðu að presturinn hefði gengið á móti ræningjunum, sem hefðu höggvið hann þrisvar í höfuðið en hann mælti guðsorð við hvert högg. „Hjó þá fordæðan þriðja höggið. Þá sagði presturinn: „Það er nóg, herra Jesú! Meðtak þú minn anda.“ Hafði hann þá í sundur klofið hans höfuð. Lét hann svo líf sitt,“ segir í Tyrkjaránssögu. Frásögnin er reyndar með nokkrum ólíkindablæ en stuðlaði að því að séra Jón fékk píslarvottsnafnið.
Úlpa (hljómsveit)
Úlpa er íslensk hljómsveit, stofnuð árið 1999 í Hafnarfirði. Í apríl 2000 lauk Úlpa við tólf laga demó sem olli því að í byrjun 2001 fengu þeir samning við Eddu Miðlun og gáfu út frumraun sína Mea Culpa. Úlpa hlaut tilnefningu sem „Bjartasta vonin“ á íslensku tónlistarverðlaununum 2001 og var Mea Culpa valin á topp 5 yfir bestu plötur ársins 2001 hjá Morgunblaðinu og DV.
Marrakess
Marrakess er höfuðborg héraðsins Marrakesh-Safi. Marrakess liggur við rætur Atlasfjalla, 580 km suðvestur af Tangier, 327 km suðvestur af höfuðborginni Rabat, 239 km suður af Casablanca og 246 km norðaustan við Agadir.
Fursti
Fursti og furstynja eru titill þjóðhöfðingja sem ríkir yfir furstadæmi. Furstar eru þannig oftast sjálfstæðir þjóðhöfðingjar sem ekki heyra undir konung (en geta þó heyrt undir keisara). Nú á dögum er titillinn notaður í nokkrum löndum þar sem gerður er greinarmunur á sjálfstæðum (eða fyrrum sjálfstæðum) furstum og furstum sem eru einfaldlega hluti af aðlinum. Í Evrópu eru nú aðeins þrjú sjálfstæð furstadæmi: Mónakó, Andorra og Liechtenstein.
Stórfursti
Stórfursti og stórfurstynja eru titlar þjóðhöfðingja yfir stórfurstadæmi sem heyrir undir keisara en er talinn æðri einföldum fursta. Engir sjálfstæðir stórfurstar eru lengur til og þegar síðustu stórfurstadæmin (Litháen, Transylvanía og Finnland) hurfu í Fyrri heimsstyrjöld höfðu þau þegar um langt skeið heyrt undir aðra þjóðhöfðingja sem notuðu stórfurstatitilinn aðeins sem hluta af titlum sínum.
Edda útgáfa
Fljótlega komu upp miklir rekstarörðugleikar sem leiddu til þess að hópur athafnamanna með Björgólf Guðmundsson í broddi fylkingar kom með nýtt fjármagn inn í félagið og hóf endurskipulagningu þess. Nafni fyrirtækisins var breytt og bókabúðirnar seldar til Pennans-Eymundssonar. Tímaritadeild Eddu, sem fylgt hafði Vöku-Helgafelli og gaf út tímaritin Iceland Review, Ský og Atlantica, var seld til Útgáfufélagsins Heims. Nýmiðlunardeildin var lögð niður. Páll Bragi Kristjónsson varð framkvæmdastjóri.
Kísill
Kísill er frumefni með efnatáknið Si (af latneska heitinu silisíum) og er númer fjórtán í lotukerfinu. Þetta er fjórgildur málmungur en er ekki jafn hvarfgjarn og efnafræðileg hliðstæða hans, kolefni. Kísill er næstalgengasta frumefnið í jarðskorpunni sem er 25,7% kísill ef mælt er eftir þyngd. Kísill finnst í leir, feldspati, kvarsi og sandi, þá aðallega í formi kísiltvíoxíðs (þekkt einnig sem kísl) eða sílikata (efnasambönd sem innihalda kísil, súrefni og málma).
Erkihertogi
Erkihertogi og erkihertogaynja eru aðalstitlar sem eru æðri hertoga en lægri en þjóðhöfðingi landsins, hvort sem hann er keisari, konungur eða fursti. Þessi titill var aðeins notaður í hinu Heilaga rómverska ríki þar sem allir meðlimir keisarafjölskyldunnar aðrir en keisarinn notuðu hann. Hann var því sambærilegur við prins í öðrum löndum. Nú nota fyrstu 73 meðlimir Habsborgara í erfðaröðinni að hásæti keisarans þennan titil þar sem það er löglegt.
Kreml (Moskva)
thumb|right|Kreml séð suðvestan frá. Kreml (Моско́вский Кремль; Moskovskíj Kreml á rússnesku) er borgarvirki í miðri Moskvu. Virkið stendur við Moskvufljót til suðurs, dómkirkju heilags Basils og rauða torgið til austurs og Alexandersgarðinn til vesturs. Virkið er þekktasta kreml í Rússlandi. Innan Kremlar eru fimm hallir og fjórar dómkirkjur. Byggingarnar eru umkringdar kremlarmúrnum og sérhönnuðum varðturnum múrsins. Innan borgarvirkisins er einnig Kremlarhöll sem var híbýli Rússakeisara í Moskvu á tíma rússneska keisaradæmisins. Kreml er í dag bústaður forseta Rússlands.
Spokane
Spokane er önnur stærsta borg Washingtonfylkis Bandaríkjanna með um 213.000 íbúa (2015). Borgin er staðsett við Spokane-fljót í austurhluta fylkisins vestur af Klettafjöllum, 30 km frá Idaho-fylki og 148 km frá kanadísku landamærunum.
Seydou Doumbia
Seydou Doumbia (fæddur 12. desember 1987) er fílabeinsströndinskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 33 leiki og skoraði 4 mörk með landsliðinu.
Gresjuhestur
Gresjuhestur (eða ónagri) (fræðiheiti: Equus hemionus) er stórt spendýr sem tilheyrir ætt hesta. Heimkynni gresjuhestsins eru í eyðimörkum Sýrlands, Írans, Pakistan, Indlands, Ísraels og Tíbets.
Microsoft PixelSense
Microsoft PixelSense (áður Microsoft Surface) er tæki frá Microsoft sem byggir á snertiskjám sem geta unnið úr mörgum snertingum samtímis. Stafrænt borð til að skoða myndir og myndbönd og fleira er veigamikill þáttur í kynningu á tækninni. Hún var fyrst tilkynnt 30. maí 2007 og kemur líklega út í nóvember 2007. Markaðshópurinn eru meðal annars veitingastaðir, hótel og verslunir sem geta nýtt sér örgjörva í kredit- og debetkortum til að leyfa viðskiptavinum að borga við borðið.
Guðmundur Benediktsson
thumb|Guðmundur. Guðmundur Benediktsson (einnig þekktur sem Gummi Ben) (f. 3. september 1974) er íslenskur sjónvarpsmaður, fyrrum knattspyrnumaður og knattspyrnuþjálfari.
Sikileyjarvörn
Algengast er að hvítur leiki hinni svokölluðu opnu sikileyjarvörn sem hefur framhaldið 2.Rf3 og 3.d4. Einnig er nokkuð vinsælt að leika lokaðri sikileyjarvörn (2.Rc3), Alapin afbrigði (2.c3), Grand-Prix árás (2.f4 eða 2.Rc3 og 3.f4) eða Smith-Morra bragði (2.d4 cxd4 3.c3).
Opin sikileyjarvörn kallast staðan sem kemur upp eftir að hvítur leikur 1. e4 2. Rf3 3. d4. Um það bil 75% af skákum þar sem tefld er sikileyjarvörn er tefld opin sikileyjarvörn. Opin sikileyjarvörn er flókin og einkennist af því að c-peði svarts er skipt upp fyrir d-peð hvíts.
Recep Tayyip Erdoğan
Forsætisráðherra Tyrklands (2003–2014)
Árið 2001 stofnaði Erdoğan nýjan stjórnmálaflokk, Réttlætis- og þróunarflokkinn (AKP), ásamt bandamanni sínum, Abdullah Gül. Nýi flokkurinn hlaut 34,3 prósent atkvæða í þingkosningum árið 2002 og Gül tók við embætti forsætisráðherra Tyrklands fyrir flokkinn. Erdoğan var hins vegar meinað að bjóða sig fram á þing vegna dómsins yfir honum frá árinu 1998 þar til ríkisstjórn AKP náði fram stjórnarskrárbreytingu árið 2003. Í aukakosningum sem haldnar voru í mars 2003 náði Erdoğan kjöri á tyrkneska þingið og tók í kjölfarið við af Gül sem forsætisráðherra.
Forseti Tyrklands (2014–)
Árið 2017 blés Erdoğan til þjóðaratkvæðagreiðslu um stjórnarskrárbreytingar til að breyta stjórnkerfi Tyrklands formlega úr þingræði í forsetaræði að bandarískri og franskri fyrirmynd. Í atkvæðagreiðslunni þann 16. apríl 2017 kusu Tyrkir með 51,3% atkvæða að samþykkja stjórnarskrárbreytingarnar. Með breytingunum var embætti forsætisráðherra lagt niður og framkvæmdavaldið færðist að fullu til forsetans, sem hlaut meðal annars vald yfir gerð fjár­mála­á­ætl­ana og aukin völd til að stjórna skipan dómara.
Í júlí árið 2020 fékk Erdoğan því framgengt að Ægisif, sem hafði verið safn frá árinu 1935, skyldi gerð að mosku á ný.
Erdoğan var endurkjörinn forseti í annarri umferð kosninga með um 52 prósentum atkvæða þann 28. maí 2023. Þetta var í fyrsta skipti sem halda þurfti aðra kosningaumferð í sögu Tyrklands þar sem enginn hafði hlotið meirihluta atkvæða í fyrri umferðinni.
Diego Maradona
Sevilla og aftur á heimaslóðum
Leiktíðina 1993-94 var Maradona í herbúðum Newell's Old Boys í Argentínu en lék ekki nema fáeina leiki. Eftir eins árs hlé í kjölfar lyfjabanns sneri hann aftur til Boca Juniors árið 1995. Þar lék hann 30 leiki og skoraði 7 mörk á næstu tveimur árum áður en hann lagði skóna endanlega á hilluna.
HM 1986
Aftur skoraði Maradona bæði mörk Argentínu í undanúrslitaleik gegn Belgum. Í úrslitunum sjálfum gegn Vestur-Þjóðverjum var hann í strangri gæslu, en fyrir vikið losnaði um samherja hans og Argentína tryggði sér titilinn eftir 3:2 sigur. Jorge Burruchaga skoraði sigurmarkið á 84. mínútu eftir stungusendingu frá Maradona. Í leikslok var Maradona útnefndur besti leikmaður keppninnar.
Eldarnir í Yellowstone 1988
Talið er að mikið af eldiviði í formi gamallar stafafuru sem var ríkjandi í skógum þjóðgarðsins, ásamt miklu af yngri trjám sem höfðu lagt skógarbotninn undir sig, hafi átt þátt í að skapa svo mikla skógarelda. Á þessum tíma var tekið að líta á náttúrulega skógarelda sem eðlilegan hluta af þróun vistkerfisins og því var reynt að hafa stjórn á eldinum fremur en berjast við að slökkva hann. Vistkerfi þjóðgarðsins beið ekki neinn varanlegan skaða af eldunum og fá stærri spendýr fórust.
Diego Maradona
Stjórnmálaskoðanir
Maradona var lengi talinn stuðningsmaður Carlosar Menem forseta Argentínu, sem þótti heldur hægrisinnaður í efnahagsmálum. Eftir því sem árin liðu gerðist hann hins vegar róttækari og hefur ítrekað lýst vinstrisinnuðum sjónarmiðum. Hann komst í vinfengi við Fídel Kastró meðan á dvöl hans á heilsuhæli á Kúbu stóð og ber húðflúr með myndum að bæði Kastró og Che Guevara. Þeim Maradona og Hugo Chávez forseta Venesúela var sömuleiðis vel til vina og dásamaði Maradona mjög stjórnarfar hans og merkar samfélagstilraunir. Eftir að Nicolás Maduro tók við valdataumunum hefur stuðningur Maradona haldist óbreyttur. Á sama hátt hefur Maradona verið óvæginn í gagnrýni á heimsvaldastefnu Bandaríkjanna og þá sérstaklega stríðsrekstur George W. Bush forseta. Hann fagnaði hins vegar mjög kjöri Barack Obama árið 2008.
Peleifur
thumb|right|200px|Peleifur felur Kíroni að mennta Akkilles.
Frægðarhöllin í München
thumb|Frægðarhöllin og Bavaria-styttan á Theresienwiese Frægðarhöllin í München og Bavaria-styttan standa í Theresienwiese í München, garðinum þar sem hið vinsæla Oktoberfest fer árlega fram. Hin tröllaukna stytta af Bavaria er 27 metra há.
Bavaria-styttan
Bavaria er latneska heitið yfir Bæjaraland og er að auki tilbúin kvenpersóna sem er tákngervingur og verndarpersóna fyrir Bæjaraland. Þegar Lúðvík konungur ráðgerði að reisa frægðarhöll, var hugmyndin sú að reisa tröllaukna styttu af Bavaria þar fyrir framan. Hún var reist 1843-50 og er gerð úr bronsi. Hún var þar með fyrsta stóra bronsstyttan sem reist var síðan á fornöld. Styttan var vígð á Oktoberfest 1850, þremur árum áður en frægðarhöllin var vígð. Á þessum tíma var Maximilian II orðinn konungur Bæjaralands, en í vígslunni var Lúðvík konungur heiðraður. Styttan sjálf er 18 metra hæð og vegur rúmlega 87 tonn. En hún stendur auk þess á háum palli, þannig að styttan er alls 27 metra há. Að innan er hún hol. Þar eru 66 þrep sem hægt er að príla upp og komast á lítinn útsýnispall í höfðinu. Nasistar voru lítt hrifnir af styttunni á 4. áratugnum og ráðgerðu að fella hana og rífa frægðarhöllina með. En allar áætlanir strönduðu þegar stríðið skall á. Bavaria varð ekki fyrir sprengjum í loftárásum. Styttan var gerð upp á árunum 2001-2002.
Jafngildisvensl
thumb|Jafngildisvensl mynda sundurlæga skiptingu á mengi og eru sundurlægu hlutmengin nefnd jafngildisflokkar mengisins með tillit til þeirra jafngildisvensla sem um ræðir. Stök hvers jafngildisflokks eru jafngild hvor öðru og ekkert stak tilheyrir tveimur mismunandi jafngildisflokkum.
Andri Ísaksson
Ævi og störf
Andri fæddist í Reykjavík, sonur Ísaks Jónssonar stofnanda Ísaksskóla og Sigrúnar Sigurjónsdóttur kennara. Að stúdentsprófi loknu lauk hann sálfræðinámi við Sorbonne-háskóla í París og MA-prófi í uppeldisfræði frá Berkeley í Kaliforníu, auk framhaldsnáms og rannsókna við evrópska háskóla.
Kollaleira
Sumarið 2006, þegar mótmælendur virkjunarframkvæmda við Kárahnjúka voru reknir burt af svæðinu í Lindum, fengu þeir leyfi bóndans á Kollaleiru til að hafa tjaldbúðir í landi hans.
Sequoia
Orðsifjar
Nafnið Sequoia var fyrst útgefið sem ættkvíslarnafn af austurríska grasafræðingnum Stephan Endlicher 1847. Hinsvegar lét hann ekki eftir neinar upplýsingar um hversvegna hann valdi nafnið og engar heimildir eru um af hverju það er dregið.
Stjörnustöð Evrópulanda á suðurhveli
Saga
Árið 1966 voru fyrstu sjónaukar ESO á La Silla teknir í notkun. Árið 1970 var skrifað undir samstarfssamning milli ESO og CERN því fyrrnefndu samtökin leituðu ítrekað til CERN vegna þróunar á öflugum mælitækjum. Nokkrum mánuðum síðar hafði sjónaukadeild ESO hreiðrað um sig í höfuðstöðvum CERN í Genf í Sviss. Árið 1980 flutti ESO í höfuðstöðvar sínar í Garching nærri München í Þýskalandi og hefur verið þar síðan.
Stjörnustöðvar
Höfuðstöðvar ESO eru í Garching nærri München í Þýskalandi en allir sjónaukar og mælitæki eru á suðurhveli í Chile. Í norðurhluta landsins reka samtökin nokkrar stærstu og þróuðustu stjörnustöðvar heims:
Idol (Ísland)
Fimmta þáttaröðin, sem voru 10 þættir, hófst 25. nóvember 2022 og lokaþátturinn var sýndur 10. febrúar 2023 þar sem Saga Matthildur stóð uppi sem sigurvegari. Sjötta þáttaröðin er væntanleg.
Stjörnustöð Evrópulanda á suðurhveli
Sjónaukunum gefin Mapuche nöfn
Það var lengi vel ætlun ESO að nefna VLT sjónaukana fjóra. Í mars 1999, þegar vígsla Paranal fór fram, voru sjónaukarnir fjórir nefndir eftir fjórum fyrirbærum himins á tungumáli Mapuche. Þessi hópur innfæddra býr að mestu sunnan Santiago, höfuðborgar Chile.
Yepun var upphaflega þýtt sem Síríus en þýðir í raun Venus.
Llano de Chajnantor
Á sléttunni eru nokkrir sjónaukar:
APEX og ALMA eru sjónaukar til rannsókna á millímetra- og hálfsmillímetra geislun. Þessi tegund stjörnufræði er svo til óplægður akur og sýnir okkur alheim sem ekki sést í sýnilegu og innrauðu ljósi. Hún er kjörin til að rannsaka hinn „kalda alheim“: Ljós á þessum bylgjulengdum kemur frá stórum köldum skýjum í geimnum, við hitastig sem er aðeins nokkra tugi gráða yfir alkuli. Með þessu ljósi geta stjörnufræðingar rannsakað efna- og eðlisfræðilegar aðstæður í þessum sameindaskýjum — þéttum gas- og ryksvæðum þar sem nýjar stjörnur eru að mynast. Í sýnilegu ljósi eru þessi ský oft dökk og okkur hulin vegna ryks en skína skær á millímetra- og hálfsmillímetra sviði rafsegulrófsins. Þessar bylgjulengdir henta líka vel till rannsókna á elstu og fjarlægustu vetrarbrautum alheimsins en ljós þeirra hefur færst yfir á lengri bylgjulengdir vegna rauðviks.
Leitin að fjarreikistjörnum
Annar sjónauki á La Silla er hluti af neti sjónauka á víð og dreif um jörðina og leitar fjarreikistjarna með örlinsuhrifum. Í þessu samstarfi fannst reikistjarna sem er sennilega líkari jörðinni en nokkur önnur sem fundist hefur hingað til. Hún er aðeins fimm jarðmassar og hringsólar um móðurstjörnuna á um það bil 10 árum. Yfirborð hennar er næsta áreiðanlega úr bergi eða ís.
Gammablossar
VLT greindi glæður gammablossa sem reyndist fjarlægasta fyrirbæri sem nokkurn tímann hefur sést í alheimi. Rauðvik blossans mældist 8,2 sem þýðir að ljósið frá þessari fjarlægu sprengingu var meira en 13 milljarða ára á leiðinni til okkar. Blossinn varð þegar alheimurinn var innan við 600 milljón ára gamall eða innan við fimm prósent af núverandi aldri. Á nokkrum sekúndum losnaði 300 sinnum meiri orka í blossanum en sólin okkar gefur frá sér á allri 10 milljarða ára ævi sinni. Gammablossar eru þar af leiðandi orkuríkustu sprengingar alheimsins eftir Miklahvell.
Vísindagagnasafn og stafrænn alheimur
Þetta samfélagsverkefni er í stöðugri þróun um heim allan undir forystu International Virtual Observatory Alliance (IVOA) og í Evrópu sem hluti af EURO-VO verkefninu.
Tíu helstu uppgötvanir ESO
7. Blossar frá risasvartholinu í miðju Vetrarbrautarinnar
Mælingar með VLT og APEX hafa sýnt fram á tilvist mjög öflugra blossa frá risasvartholinu í miðju Vetrarbrautarinnar. Talið er að rekja megi blossana til efnis sem þandist út þegar það snerist í kringum svartholið
Fáveldi
Fáveldi, fáveldisstjórn eða fámennisstjórn (stundum nefnt fámennisræði eða oligarkí ) er stjórnarfar sem vísar til þess þegar stjórn (oftast ríkis) er í höndum fárra í krafti erfða, auðmagns, hernaðarlegra ítaka eða trúarlegra yfirráða. Hið alþjóðlega orð oligarkí (gríska: Ὀλιγαρχία: Oligarkía) er myndað úr tveimur orðum ὀλίγος, sem merkir fáir og ἀρχή sem merkir ræði (ráð, forræði) eða veldi. Óformlega getur hugtakið fáveldi vísað til fámenns hóps sem vegna einhverskonar sérréttinda hefur komist til valda. Hið nýja Rússland sem varð til eftir fall Sovétríkjanna hefur t.d. stundum verið tengt við fáveldisstjórn sökum ítaka stórfyrirtækja og margmiljarðamæringa við stjórn landsins. Sömuleiðis hafa Bandaríkin verið tengd við fáveldisstjórn.
1. deild karla í knattspyrnu 1970
Úrslit deildarbikarsins
Frá 1960 til 1972 var úrslitaleikurinn leikinn á Melavellinum, sem var malarvöllur.