cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kristrún
Kristrún er íslenskt kvenmannsnafn.
Kristrós
Kristrós er íslenskt kvenmannsnafn.
Annes (mannsnafn)
Annes er íslenskt karlmannsnafn.
Auðna
Auðna er íslenskt kvenmannsnafn.
Slokknun
Til dæmis með því að hringja bjöllu og kveikja ljós fyrir hunda og þegar þeim er gefinn matur. Ef hljómur bjöllunnar eða kviknun ljóssins er endurtekið oft án þess að gefa hundum mat verður svokölluð slokknun, það er skilyrt svar hundsins, munnvatnsframleiðslan, verður smám saman minni. Þetta þýðir þó ekki að hundarnir hafi gleymt að bjölluhljómur eða ljós paraðist við mat. Það nægir að gefa þeim mat einstaka sinnum til þess að þeir byrji aftur að seyta munnvatni við það að bjallan glymji.
Vélbátur
Hraðbátur (eða spíttbátur) er lítill vélbátur sem er hannaður til að ná sem mestum hraða. Keppt er á hraðbátum (t.d. gúmmíbátum) í hraðbáta- og spyrnukeppni.
Ásatrúarfélagið Bifröst
Åsatrufellesskapet Bifrost (á íslensku: Ásatrúarfélagið Bifröst) norskur trúarsöfnuður sem helgaður er trú á Æsi og önnur norræn goðmögn. Bifröst er bæði sambandsfélag ásatrúfélaga og blóthópa hér og þar í Noregi sem og eigin söfnuður. Söfnuðurinn var stofnaður árið 1996.
Kolfinnur
Kolfinnur er íslenskt karlmannsnafn.
Latneskar bókmenntir
Silfuraldarlatína
Sagnaritun
Hvannir
Hvönn (fræðiheiti: Angelica) er ættkvísl jurta af sveipjurtaætt sem lifa á norðurhveli jarðar. Hvannir verða um 1-2 metrar á hæð með stór lauf og stóran blómsveip með hvítum eða grænleitum blómum.
Pétur Gunnarsson
Pétur var sæmdur riddarakrossi Hinnar íslensku fálkaorðu fyrir ritstörf og framlag til íslenskra bókmennta í janúar 2011.
Birgitta Haukdal
Birgitta Haukdal Brynjarsdóttir (fædd 28. júlí 1979 á Húsavík), er söngkona popphljómsveitarinnar Írafár.
Lana
Lana er kvenmannsnafn sem náði nokkrum vinsældum í enskumælandi löndum eftir að frægðarsól leikkonunnar Lönu Turner reis um 1939.
Sjaldgæfur jarðmálmur
Frumefnisform sjaldgæfra jarðmálma eru járngráir, yfir í silfurgljáandi, málmar sem eru yfirleitt mjúkir, mótanlegir, og teygjanlegir og yfirleitt hvarfgjarnir, þá sérstaklega við aukið hitastig eða þegar þeir eru sem fínkornótt duft. Auk þess leysast þeir allir upp í sýru og mynda þá lausn þríhlaðinna jóna.
1979
Febrúar
thumb|Khomeini kemur til Íran 1. febrúar
1124
Árið 1124 (MCXXIV í rómverskum tölum)
Ares (mannsnafn)
Ares er íslenskt karlmannsnafn. Nafnið kemur frá gríska stríðsguðnum Ares (gríska: Áρης), nafnið merkir stríðsátök.
Halal
Halal-slátrun
Halal-slátrun allra dýra (einnig fiska) fellst í því að stinga á með einni stungu á slagæðina á hálsinum og tæma dýrið á öllu blóði, enda er blóð með öllu bannað til matar. Meðan dýrinu er að blæða út má ekki meðhöndla það á neinn hátt. Aðferð þessi er kölluð Thabiha. Slátrun er álitin trúarleg athöfn og áður en stungið er á slagæðinni er þessi setning höfð yfir: "Í nafni Guðs, hins náðuga, hins miskunnsama." (بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ, bismillāh, i-rahman, i-rahīm). Sums staðar, til að mynda í Bretlandi, er meirihluti dýranna lamaður með raflosti áður en skorið er á slagæð.
Paolo Villaggio
thumb|right|Paolo Villaggio Paolo Villaggio (30. desember 1932 – 3. júlí 2017) var ítalskur rithöfundur, leikari og leikstjóri. Hann var þekktastur fyrir hlutverk sitt sem ólánsami skrifstofumaðurinn Ugo Fantozzi sem var leiksoppur bæði valdamikilla stjórnenda og eigin metnaðar. Fantozzi var efni tíu gamanmynda frá 1975 til 1999 en kom upphaflega fram í útvarpsþætti sem Villaggio stýrði árið 1968. 1971 kom út bók með stuttum sögum af ævintýrum Fantozzi sem varð grunnur fyrir handrit fyrstu kvikmyndanna.
Böðvar frá Hnífsdal
Böðvar Guðjónsson frá Hnífsdal (1906 - 1961) var rithöfundur, þýðandi og kennari. Hann skrifaði margar smásögur og drengjasögur. Nokkurs konar dulnefni hans var Böðvar frá Hnífsdal.
Barentshaf
Hafsbotn og hafstraumar
Barentshaf verður til fyrir tilstillan tveggja stórra jarðflekaárekstra. Botninn er þakinn sandi og seti, set er berggrunnur sem hefur rofnað og brotnað upp vegna áhrifa rofafla, til dæmis sjávarbrims. Á grynningum á suðlægum svæðum er mikill botnþörungagróður. Stærsti hluti strandlengjunnar eru grjót og steinar.
Yfirborð
Með yfirborði hlutar er átt við tvívíðan flöt, sem afmarkar hlutinn frá öðrum hlutum og umhverfinu. Í grannfræði er yfirborð tvívíð grannvíðátta. Í þremur víddum má hugsa sér hlut sem mengi allra punkta hlutarins, en jaðar mengisins mundi þá samsvara yfirborði hans. Með yfirborði vökva í eðlis- og efnafræði er átt við láréttan flöt vökvans, sem er samsíða yfirborði jarðar.
LOL (netslangur)
ROTFL, sem stendur fyrir „rolling on the floor laughing“, hefur svipaða merkingu.
Mógúlveldið
thumb|right|Grafhýsið [[Taj Mahal í Agra var reist af mógúlkeisaranum Jahan á 17. öld.]] Mógúlveldið (persneska: سلطنت مغولی هند, Solṭanat Moġuli Hend; úrdú: مغلیہ سلطنت, Muġalīh Sulṭanat; eigið nafn: گوركانى, Gurkâni) var keisaradæmi í Suður-Asíu sem stóð frá 16. öld fram að miðri 19. öld. Á hátindi sínum, um aldamótin 1700, náði það yfir nær allan Indlandsskaga og hluta þess sem í dag er Afganistan. Blómaskeið Mógúlveldisins er venjulega talið ná frá því þegar Akbar mikli komst til valda 1556 þar til Aurangzeb lést árið 1707. Nafnið er dregið af persneska orðinu yfir mongóla.
Klarínett
thumb|Hlutar klarínetts: 1. munnstykki, 2. baula (eða tunna), 3. efra stykki, 4. neðra stykki, 5. bjalla.
1127
Dáin
1120'erne
Ágúst Guðmundsson
Ágúst Guðmundsson (29. júní 1947) er íslenskur leikstjóri. Fyrsta kvikmyndin hans, Land og synir frá árinu 1980 er stundum kölluð upphaf íslenska kvikmyndavorsins, en með því er verið að tala um upphaf íslenskrar kvikmyndagerðar síðari tíma. Ágúst er í kvikmyndaráði Bandalags íslenskra listamanna. Þekktastur er hann fyrir Með allt á hreinu og Útlagann.
Samlífi
thumb|Samlífi trúðfisks og sæfífils. [[Trúðfiskur étur litla hryggleysingja sem annars gætu skemmt sæfífilinn og fiskurinn sér einnig sæfífli fyrir næringarefnum með úrgangi sínum. Trúðfiskur gefur frá sér hljóð þegar annar fiskur sem étur sæfífla nálgast.]] Samlífi er í vistfræði víxlverkun tveggja lífvera hver á aðra. Hugtakið hýsill er venjulega notað yfir stærri lífveruna en sambýlingur yfir þá minni. Samlífi má skipta í tvo flokka: innanfrumusamlíf og utanfrumusamlíf.
Dæmi um samlífi neðansjávar er hvernig sæfífillinn leirblóm (Bolcera tuediae) og pólrækja(Lebbeus polaris) virðast lifa í sérstöku samlífi.
Reykjavíkurhöfn
Saga
Árið 1964 reisti Reykjavíkurhöfn Grandaskála á Grandabryggju í vesturhöfninni og leigði út sem vöruskemmu til flutningafyrirtækja. Faxaskáli, stór vöruskemma á Austurbakka, var reist af Eimskip milli 1968 og 1970, þar sem Salthúsið stóð áður. Hann var ein helsta vörugeymsla félagsins þar til nýjar byggingar voru reistar í Sundahöfn eftir 1980 og bryggjukantar þar lengdir. Faxaskáli var rifinn árið 2006 til að rýma fyrir byggingaframkvæmdum á Austurbakka.
Árið 1987 var sett niður flotbryggja við Ingólfsgarð fyrir Siglingafélag Reykjavíkur, Brokey sem hafði lengi sóst eftir aðstöðu í höfninni fyrir stærri seglskútur. Félagið kom sér upp aðstöðu í skemmum við Austurbugt árið 1994, en árið 2006 voru þau hús rifin til að rýma fyrir byggingu tónlistar- og ráðstefnuhúss. Siglingafélagið hefur síðan þá verið með aðstöðu á Ingólfsgarði.
Ferdinand Brunetière
thumb|right|250px|Ferdinand Brunetière Ferdinand Brunetière (1849 – 1906) var franskur rithöfundur.
Namibía
Seinna á 20. öld urðu kröfur íbúa um sjálfræði til þess að Sameinuðu þjóðirnar tóku formlega yfir stjórn svæðisins 1966. Suður-Afríka fór þó enn með stjórn þess de facto. Árið 1973 viðurkenndu Sameinuðu þjóðirnar samtökin Alþýðusamtök Suðvestur-Afríku (SWAPO) sem réttmætan fulltrúa íbúa Namibíu. Innan SWAPO eru Aawambóar í meirihluta. Eftir skæruhernað setti Suður-Afríka bráðabirgðastjórn yfir Suðvestur-Afríku árið 1985. Namibía fékk fullt sjálfstæði árið 1990. Walvis Bay og Mörgæsaeyjar voru samt áfram undir suðurafrískri stjórn til 1994.
Undir þýskum yfirráðum
Þegar kapphlaupið um Afríku hófst á síðari hluta 19. aldar varð Namibía þýsk nýlenda sem nefndist Þýska Suðvestur-Afríka fyrir utan Walvis Bay sem var áfram undir yfirráðum Breta. Andspyrna Nama undir stjórn Hendrik Witbooi og nefnd Hottentottauppreisnin í fjölmiðlum þess tíma var brotin á bak aftur 1894.
Sjálfstæðisbaráttan og sjálfstæði
1971 kvað Alþjóðadómstóllinn upp úr með að stjórn Suður-Afríku í Namibíu væri ólögleg en Suður-Afríka neitaði að gefa yfirráð sín eftir. 1978 reyndu Vesturlönd að eiga milligöngu um diplómatíska lausn vandans en Suður-Afríka lét halda kosningar í landinu í trássi við samþykktir Sameinuðu þjóðanna og hélt áfram að stjórna landinu. Málið var í járnum þar til ákveðið var á fundi Ronald Reagan og Mikhaíl Gorbatsjev árið 1988 að Kúba myndi draga herlið sitt frá Angóla um leið og Suður-Afríka drægi sitt lið frá Namibíu og 22. desember 1988 voru New York-samningarnir undirritaðir. Þeir fólu í sér annars vegar samning Kúbu og Angóla og þríhliða samning milli Kúbu, Angóla og Suður-Afríku þar sem Suður-Afríka samþykkti að láta Sameinuðu þjóðunum stjórn Namibíu eftir.
Hvíldarspenna
Hvíldarspenna er ástand sem allar frumur líkamans eru í þegar engin boð eru send til eða frá þeim. Áreiti á frumuna, sér í lagi tauga-og vöðvafrumur, veldur boðspennu en þá umbreytist spennan úr -70mV í +40mV.
Forsíða
<templatestyles src="Template:Forsíða/styles.css" />
Dopplerhrif
Dopplerhrif eða Dopplerfærsla er breyting á tíðni og bylgjulengd hljóð- eða ljósgjafa á hreyfingu, eins og þau eru numin af athuganda. Nota má dopplerhrif til að reikna út hraða þess sem nálgast eða fjarlægist athuganda. Dopplerhrif eru nefnd í höfuðið á Christian Doppler.
Álfsól
Álfsól er íslenskt kvenmannsnafn.
1691-1700
Nornafárið í Salem
Í bænum Salem í Massachusettsflóahéraðinu hófust réttarhöld yfir fólki sem sakað var um galdra. Um 150 manns voru handteknir á árunum 1692 og 1693. Réttarhöldunum lyktaði með því að fjórtán konur og fimm karlmenn voru hengd og einn kraminn til bana með þungum steinum. Næstu árin voru réttarhöldin og þeir samfélagsleiðtogar sem stóðu fyrir þeim harðlega gagnrýnd í ræðu og riti. Ákærendur báðust opinberlega afsökunar og sögðust hafa verið ginnt af Satan til að ásaka saklaust fólk.
Arnaldur
Arnaldur er íslenskt karlmannsnafn.
Föstudagskvöld með Gumma Ben
Dagskráliðir
Dagskráliðirnir voru:
Aston Villa
Aston Villa Football Club (einnig þekkt sem einfaldlega Villa) er lið í ensku úrvalsdeildinni. Félagið er staðsett í Aston-hverfinu í Birmingham og var stofnað árið 1874. Félagið hefur leikið heimaleiki sína á Villa Park síðan 1897. Félagið var eitt af stofnfélögum ensku deildarinnar árið 1888 og ensku úrvalsdeildarinnar árið 1992. Villa er eitt af sigursælustu félögum Englands, hefur orðið enskur meistari sjö sinnum og enskur FA-bikarmeistari sjö sinnum. Þá er félagið eitt af aðeins fimm enskum liðum sem hefur unnið Meistaradeild Evrópu en það var árið 1982 þegar keppnin hét Evrópubikarinn.
1978
Desember
thumb|right|Spænska stjórnarskráin frá 1978.
Kristberg
Kristberg er íslenskt karlmannsnafn.
Bruno Mars
thumb|180px|right|Bruno Mars, [[2010.]] Peter Gene Hernandez, betur þekktur undir nafninu Bruno Mars (fæddur 8. október 1985 á Honolulu, Hawaii) er bandarískur tónlistarmaður.
KSC Lokeren
Klúbburinn hefur aldrei unnið efstu deildina en tók annað sætið (1980/81). Hefur tvisvar unnið deildarbikarinn: 2011/12 og 2013/14. Var ennfremur í úrslitaleik deildarbikarsins 1980/81. Sá þekktasti til að hafa spilað fyrir klúbbinn er líkast til hinn tékkneski Jan Koller.
Á árinu 2020 var tilkynnt um gjaldþrot félagsins. Í kjölfar þess var tilkynnt um samruna við nágrannafélagið KSV Temse undir heitinu Lokeren-Temse, sem hóf keppni í fjórðu efstu deild belgíska deildarpíramídans.
Stjørdalshalsen
Sveitarfélagið býður öllum börnum í sveitarfélaginu á aldrinum 1-6 ára upp á leikskólapláss.
Salsa (dans)
Tenglar
Meðal staða sem bjóða upp á kennslu í salsa á Íslandi eru:
Perú
Landfræði
thumb|right|[[Machu Picchu.]] Perú er á miðri vesturströnd Suður-Ameríku við Kyrrahaf. Landið er að öllu leyti á Suðurhveli Jarðar. Nyrsti oddi landsins er aðeins 3,3 km sunnan við miðbaug. Landið þekur 1.285.216 km². Það á landamæri að Ekvador og Kólumbíu í norðri, Brasilíu í austri, Bólivíu í suðaustri og Chile í suðri. Andesfjöll liggja samsíða ströndinni og afmarka þau þrjú landfræðilegu svæði sem Perú er venjulega skipt í.
Theravada-búddismi
Helgirit
Samkvæmt theravada-hefðinni er Tipitaka (sem einnig er nefnt Palí ritsafnið vegna þess að það var skráð á talmálinu palí og ekki ritmálinum sanskrít) mikilvægustu textar og þeir sem eru næstir orðréttum kenning Gátama Búdda. Tipitaka er elsta sögulega safn texta um kenningar búddisma og á rætur að rekja til fyrsta þings búddista sem haldið var á 5. öld f.Kr. Tipitaka (sem þýðir körfurnar þrjár) skiptist í þrjá hluta:
Greinar innan mahayana-hefðarinnar hafa allmikinn fjölda frásagna — sútra — sem ekki er að finna í Tripitaka, theravada búddistar líta á þær sem apókrýf verk, það er að þær séu ekki orð Búdda. Það ber einnig a hafa í huga að búddistar álíta ekki þessi verk heilög eða æðri opinberanir á þann hátt sem kristnir menn líta á Biblíuna eða múslímar á Kóraninn.
System of a Down
Farsælt gengi: Toxicity/Steal this album! (2001)
Hljómsveitin sló í gegn þegar önnur breiðskífa hennar, Toxicity, komst í fyrsta sæti bæði bandaríska og kanadíska listans og hlaut hún margfalda platínusölu, með alls 6 milljónir seldra eintaka um heim allan. Platan var enn í efsta sæti bandaríska listans þegar hryðjuverkaárásinar 11. september voru framdar. Þar sem lögin á plötunni voru uppfull af stjórnmálaskoðunum voru sum þeirra talin „óviðeigandi“ útvarpi, m.a. hið geysivinsæla lag Chop Suey! en í textanum segir meðal annars „trust in my self-righteous suicide“. Myndbandið var mikið spilað á MTV og líka næsta smáskífan, Toxicity. Þrátt fyrir mótbyr hlaut Chop Suey! Grammy-tilnefningu og hljómsveitin hlaut mikla spilun á bandarískum útvarpsstöðvum á árunum 2001 og 2002 með Toxicity og Aerials í aðalhlutverkum. Í maí 2006 setti VH1 Toxicity í 14. sæti á lista sínum yfir 40 bestu þungarokkslög allra tíma.
Jens Steindór Benediktsson
Jens Steindór Benediktsson (13. ágúst 1910 – 1. desember 1946) var íslenskur guðfræðingur, blaðamaður, þýðandi og rithöfundur. Hann fæddist á Spákonufelli á Skagaströnd en fluttist með foreldrum sínum til Reykjavíkur árið 1925. Árið 1935 var hann meðal félaga í Flokki þjóðernissinna og árið eftir varð hann ritstjóri málgagns flokksins, Íslands. Árið 1938 var hann í 20. sæti lista flokksins fyrir bæjarstjórnarkosningar í Reykjavík og þá titlaður laganemi.
Háhyrningur
Lýsing
Fullvaxnir tarfar geta orðið tæplega 10 m á lengd og allt að 10 tonn að þyngd en kýrnar eru minni og verða sjaldan stærri en 6 m og allt að 7 tonn. Litamynstur háhyrnings er vel afmarkað. Hann er að mestu svartur á baki og hvítur á kviði og litaskilin mjög skörp. Neðri kjálki er hvítur og fyrir aftan augun er áberandi hvítur blettur. Rétt framan við kynfærin kvíslast hvíti liturinn upp á síðurnar. Sporðurinn er hvítur að neðan. Aftan við hornið er óreglulegur grár blettur, svonefndur söðulblettur.
Veiðar og fjöldi
Óvíst er um heildarfjölda háhyrninga í heiminum en talning 1987-1989 við í Norðaustur-Atlantshafi, það er við Ísland, Noreg og Færeyjar, sýndi að þar voru um 13 þúsund dýr. Fjöldinn við Ísland var talinn um 5500 dýr. Við hvalatalningu árið 2015 var talið að tæplega 15.000 dýr lifðu í Norður-Atlantshafi.
Magnús Bjarnfreðsson
Magnús Bjarnfreðsson (9. febrúar 1934 – 30. ágúst 2012) var einn fyrsti sjónvarpsfréttamaðurinn sem birtist í íslensku sjónvarpi. Hann vann að undirbúningi að stofnun sjónvarps Ríkisútvarpinu árið 1966 og var frétta- og dagskrárgerðarmaður hjá stofnuninni í mörg ár.
Eiginkona hans er Guðrún Árnadóttir og áttu þau þrjú börn; Árna Magnússon (1965), Pál Magnússon (1971) og Ingibjörgu Magnúsdóttur (1973). Magnús átti einn son, Guðjón Magnússon (1960) með fyrri konu sinni, Bryndísi Friðbjörgu Guðjónsdóttur.
Johann Friedrich Struensee
Einvaldur og elskhugi
Struensee var upplýsingarmaður og kom á margívslegum umbótum, afnam meðal annars dauðarefsingar fyrir þjófnað og bannaði notkun pyntinga í yfirheyrslum. Hann kom líka á prentfrelsi. Alls gaf hann út 1069 tilskipanir á tíu mánaða tímabili frá 20. mars 1771.
Endalok
thumb|Stuensees á leið til aftöku. Koparstunga. Það háði Struensee að hann talaði ekki dönsku og virti ekki danskar siðvenjur. Hann rak fjölda reyndra embættismanna og setti reynslulitla menn í staðinn. Þó voru umbætur hans framan af vinsælar hjá millistéttinni. Hins vegar kunnu Danir ekki að meta hvernig konunginum var ýtt gjörsamlega til hliðar, enda gerðu fæstir utan hirðarinnar sér grein fyrir því hve veikur hann var, töldu hann aðeins áhrifagjarnan og veiklundaðan. Samband Struensee við drottninguna vakti líka mikla hneykslun, þegar það komst í hámæli. Þann 7. júlí 1771 fæddi drottningin dóttur, Lovísu Ágústu, sem allir vissu að Struensee átti þótt hún væri kennd konunginum.
Árelía
Árelía er íslenskt kvenmannsnafn.
1977
Janúar
thumb|right|Jimmy og Rosalynn Carter við innsetninguna
Dáin
thumb|right|Presley (t.h.) með Nixon í Hvíta húsinu árið 1970
Arnberg
Arnberg er íslenskt karlmannsnafn.
Kláfur
Tenglar
Luftseilbahn Funivia
Frjálshyggja
Saga
Frjálshyggja á rætur á síðmiðöldum í þeim hluta Norðurálfunnar, Evrópu, sem liggur eins og hálfmáni frá Norður-Ítalíu yfir Sviss, um Rínarlönd og Niðurlönd til Englands. Þar var ríkisvald veikt, kaupmenn voldugir og markaðir stórir. Helstu kennismiðir klassískrar frjálshyggju voru bresku heimspekingarnir John Locke og Adam Smith. Á síðari hluta sautjándu aldar færði Locke í Ritgerð um ríkisvald (e. Second Treatise on Civil Government) rök fyrir því, að einkaeignarréttur gæti myndast í fullu samræmi við náttúruréttinn, og væri ríkið einkum stofnað honum til verndar. Vald ríkisins væri reist á óskráðu samkomulagi milli borgaranna, en forsendur brysti fyrir hlýðni þeirra við ríkið, þegar það misnotaði vald sitt stórkostlega. Kenningar Lockes höfðu feikileg áhrif næstu tvær aldir, eins og Dýrlega byltingin í Bretlandi 1688, bandaríska byltingin 1776 og barátta frjálslyndra stjórnarskrársinna í konungsríkjum Norðurálfunnar bera vitni um. Sama ár og Bandaríkjamenn birtu sjálfstæðisyfirlýsingu sína, 1776, gaf Smith út bókina Auðlegð þjóðanna (e. The Wealth of Nations). Þar hélt hann því fram, að í vaxandi atvinnulífi þyrfti eins gróði ekki að verða annars tap, heldur gætu allir hagnast á frjálsum viðskiptum, því að við þau gætu þeir nýtt sér kosti verkaskiptingarinnar. Við frjáls viðskipti gæti atvinnulífið einnig verið skipulegt án þess að vera skipulagt. Regla gæti komist á, án þess að neinn kæmi henni á. Í frjálsri samkeppni leiddi „ósýnileg hönd“ framleiðendur að því að vinna að almannahag, um leið og þeir kepptu að einkahag sínum.
Gagnrýni á frjálshyggju
thumb|left|250px|Ein algengasta röksemd gegn einkaeignarrétti er, að hann hafi í för með sér misskiptingu auðs og valda, eins og sýnd er á þessu áróðurspjaldi frá 19. öld Gagnrýni á frjálshyggju kemur úr ýmsum áttum.
Gljúfurárjökull
right|thumb|Gljúfurárjökull í botni Gljúfurárdals, Heiðinnamannafjall t.v., Almenningsfjall t.h. Í forgrunni er hópur gangnamanna í Sveinsstaðaafrétt á leið til smölunar.
Fiskilýs
Útlit
Fiskilúsin er flöt með breiðan skjöld og notar fæturna til að færa sig um. Kvenlúsin hefur tvo langa eggjaþræði sem eru fastir við kviðinn. Laxalúsin (L. salmonis) er náinn ættingi fiskilúsarinnar Þegar greint er á milli fiski- og laxalúsar er mikilvægt að rýna í lögun lúsarinnar. Munurinn felst í stærð og lögun framþráðanna, á fiskilúsinni eru þeir langir og grannir en á laxalúsinni eru þeir stuttir og sterkbyggðir. Einnig er hægt að greina þær í sundur með því að skoða litinn en laxalúsin er svört og brún og fiskilúsin meira út í rauðleitt eða ljós. Laxalúsina er skaðmeiri og stærri. Kvendýr fiskilúsarinnar er stærri en karldýrið eða 8-12 mm á meðan karllúsin er 5-6 mm
Meðferðir
Þegar fiskeldi hófst í kringum 1960 þurfti að huga að mismunandi leiðum til að hafa stjórn á lúsinni eða koma í veg fyrir að hún væri til staðar. Þetta á sérstaklega við um eldislax sem er hafður í sjókvíum undan ströndum Noregs. Til þess að hreinsa lax sem hefur orðið fyrir árás af fiski- eða laxalús er notast við ytri meðferðir. Aðal meðferðin er baðmeðferð þar sem fiskurinn er baðaður upp úr formalíni eða ediksýru. Honum er dælt upp í sérstakan brunnbát þar sem hann er baðaður og dælt aftur út í kví. Ytri meðferðir sem notaðar eru hafa verið metnar með tilliti til umhverfisáhrifa og áhættu sem það getur valdið í umhverfinu. Meðferðir í fóðri er önnur leið þar sem fóðurpalleturnar eru húðaðar með lyfinu sem fiskurinn þarf hverju sinni. Þessi leið er umhverfisvænni en sú fyrri og hefur lyfið sérstök eituráhrif á lúsina og á að virka í allt að 2 mánuði. Gallinn við þessa aðferð er sá að það er ekki öruggt að allir fiskarnir í kvínni fái lyfið. Það er eins með laxfiska eins og flest önnur dýr að þeir hæfustu lifa af, þó einhver kynni að segja ,,frekustu“.
Símareiki
Símareiki eða símaflakk á við notkun farsímans fyrir utan venjulega net þess, oft á svæði þar sem er ekkert samband frá venjulega netinu, eða erlendis þar sem það net er ekki í boði. Símareiki tryggir það að notandi símans missir ekki sambandi og getur haldið áfram að hringja, senda smáskilaboð og halið niður gögnum þó hann sé ekki á þjónustusvæði farsímanetsins síns. Tæknin sem styður símareiki er byggð inn í GSM- og CDMA-stöðlunum.
Sandar
Sandar koma við sögu í Sturlungu en þar bjó höfðinginn Oddur Álason. Þeir Órækja Snorrason höfðu verið vinir en árið 1234 fór Órækja að Oddi, sem þá var staddur á Eyri við Arnarfjörð, og bar eld að bænum. Oddur og sex menn aðrir brutust út og reyndu að verjast en Oddur var felldur. Einn þeirra sem var þarna með honum hét Bárður Þorkelsson. Hann bjó seinna á Söndum og var kallaður Sanda-Bárður. Jörðin var þó í eigu Hrafns Oddssonar, sem þá var unglingur. Þegar Þórður kakali Sighvatsson kom til Vestfjarða 1242 var Bárður einn sá fyrsti sem gekk til liðs við hann og gaf hann Þórði bú sitt. Þótti það geysistórmannlegt, eins og segir í Sturlungu. Nokkru síðar, þegar hagur Þórðar fór heldur að batna, launaði hann fyrir sig með því að gefa Bárði Svefneyjar á Breiðafirði.
Ársæl
Ársæl er íslenskt kvenmannsnafn.
Militiahreyfingin (Bandaríkin)
Militia-samtök í Bandaríkjunum eru einkarekið herlið. Þó að meðlimir Militia-samtaka hafi mismunandi hugmyndir og markmið, þá er almennt talið að þeir séu frjálshyggjumenn á móti sköttum, hafi andúð á innflytjendum og styðju endurreisnarviðhorf sem eru í anda suðurríkjanna. Þeir óttast yfirvofandi og raunverulega hættu harðstjórnar í Bandaríkjunum. Sumir telja að það verði að berjast gegn harðstjórn með vopnavaldi og trúa á sannleiksgildi samsæriskenningar New World Order.
Um miðjan tíunda áratug seinustu aldar voru Militia-samtök virk í öllum ríkjum Bandaríkjanna. Það var metið að meðlimir þeirra væru á bilinu 20 til 60 þúsund.
Alfred Hitchcock
Ferill Hitchcocks
Fyrsta mynd Hitchcocks sem náði verulegum vinsældum var myndin The Lodger frá 1927. Hann náði heimsfrægð árið 1935 þegar hann gerði myndina 39 Steps.
Upplyfting - Kveðjustund
Lagalisti
Þakklæti fyrir aðstoð fá: Verslunin Bonanza fyrir föt á forsíðumynd. Sigurður Egilsson og Jónas Þórðarson fyrir lán á bassa. Ingibjörg Vagnsdóttir fyrir pönnukökurnar og allt góðgætið á meðan á upptökunni stóð. Sigurður Árnason fyrir ánægjulega samvinnu við hljóðritunina.
Josef Mengele
thumb|Josef Mengele - 1956 Josef Mengele (16. mars 1911 – 7. febrúar 1979), einnig þekktur sem Engill dauðans (á þýsku: Todesengel), var þýskur foringi í SS sveitum nasista og læknir í útrýmingarbúðunum í Auschwitz í seinni heimstyrjöldinni. Hann hafði doktorspróf í mannfræði frá Háskólanum í München og próf í læknisfræði frá Háskólanum í Frankfurt. Hann er alræmdur fyrir viðurstyggilegar tilraunir sínar á föngum í útrýmingarbúðunum Auschwitz, einkum á tvíburum. Fæstir þeirra sem Mengele gerði tilraunir á lifðu það af, en þar á meðal voru börn.
Aleksandra Marínína
thumb|right|250px|Aleksandra Marínína Aleksandra Marínína (fædd 16. júní 1957) er rússneskur rithöfundur.
Björn Bjarnason
Björn Bjarnason getur átt við um:
Laugardalur
Afmörkun
Í vestur markast hverfið af línu sem dregin er eftir miðri Snorrabraut. Í austur markast hverfið af Elliðaám, syðri kvísl. Í suður markast hverfið af línu sem er dregin um eftirtaldar götur og skal miðað við miðju þeirra: Hverfisgötu, Laugaveg, Suðurlandsbraut, Grensásveg og Miklubraut. Í norður markast hverfið af sjó.
Cassini–Huygens
Cassini-Huygens var í rauninni tvö samföst geimför, annað sem heitir Cassini, og hitt sem hét Huygens. Þann 14. janúar 2005 sleppti Cassini geimfarið Huygens geimfarinu á stærsta tungl Satúrnusar Títan. Huygens entist í nokkra klukkutíma áður en það eyðilagðist en náði góðum mælingum.
1976
Júlí
thumb|right|Andlitið á Mars: Fræg ljósmynd sem lendingarfar Viking 1 sendi frá Mars í júlí 1976
Ásdís
Ásdís er íslenskt kvenmannsnafn.
Ásborg
Ásborg er íslenskt kvenmannsnafn.
Skoruþörungar
Flokkun
Skoruþörungar eru flokkaðir eftir sköpulagi en taldir vera af samsíða þróunarlínum. Þeir hópar sem eru með hulu eru flokkaðir í fjóra ættbálka eftir því hvernig brynplötur þeirra raðast.
22. ágúst
22. ágúst er 234. dagur ársins (235. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 131 dagur er eftir af árinu.
Heggur
Heggur (eða heggviður) (fræðiheiti: Prunus padus) er lauftré af rósaætt og er skylt ferskju- og plómutré. Náttúrulegt vaxtarsvæði heggs er Norður- og Austur-Asía og Evrópa, en heggur vex til dæmis villtur um allan Noreg alveg upp í 1.250 m hæð. Villtur heggur vex í rökum og næringarríkum jarðvegi en hann þrífst vel í venjulegri garðmold.
Mont Pèlerin Society
Stefna og áhrif
Mont Pèlerin samtökin hafa enga yfirlýsta stefnu, þótt óhætt sé að telja flesta eða alla félaga í þeim eindregna stuðningsmenn frjálshyggju. Margir telja, að samtökin hafi átt drjúgan þátt í því, að frjálshyggja, sem beið mikinn hnekki í heimsstyrjöldunum tveimur og heimskreppunni, efldist mjög á síðasta fjórðungi 20. aldar, þótt eflaust hafi hrun sósíalistaríkjanna í Austur-Evrópu einnig haft þar sitt að segja. Flestir félagarnir eru háskólaprófessorar, aðallega í hagfræði, en sumir eru kaupsýslumenn og rithöfundar. Forsvarsmenn ýmissa áhrifamikilla rannsóknastofnana eru félagar í samtökunum, til dæmis Institute of Economic Affairs í Lundúnum, Heritage Foundation, American Enterprise Institute og Cato Institute í Washington, DC, og Hoover Institution í Stanford-háskóla.
Forsetar Mont Pèlerin Society
Forseti samtakanna frá 2010 er Kenneth Minogue, fyrrverandi prófessor í stjórnmálaheimspeki í Hagfræðiskólanum í Lundúnum. Fyrri forsetar voru:
Mont Pèlerin Society á Íslandi
Nokkrir Íslendingar hafa sótt fundi Mont Pèlerin-samtakanna auk Hannesar H. Gissurarsonar, þar á meðal Birgir Ísl. Gunnarsson, Geir H. Haarde, Friðbjörn Orri Ketilsson og Hörður Sigurgestsson. Mont Pèlerin-samtökin héldu fund á Íslandi í ágúst 2005 um "Frelsi og eignarrétt á nýrri öld" (Liberty and Property in the 21st Century). Á meðal umræðuefna voru einkaeignarréttur á útvarpsrásum, fiskistofnum og erfðavísum, hvort lítil ríki væru hagkvæmari einingar en stór og hvers vegna flestir menntamenn aðhyllast sósíalisma. Á meðal erlendra fyrirlesara voru Vaclav Klaus, forseti Tékkneska lýðveldisins, Andrei Illarionov, þá aðalefnahagsráðgjafi Pútíns Rússlandsforseta, Mart Laar, fyrrverandi forsætisráðherra Eistlands, Harold Demsetz, einn helsti eignarréttarhagfræðingur heims, og Arnold Harberger, sem er einna kunnastur Chicago-hagfræðinganna svonefndu. Íslenskir fyrirlesarar voru Davíð Oddsson, þá utanríkisráðherra, Ragnar Árnason prófessor, Þráinn Eggertsson prófessor, Birgir Þór Runólfsson dósent, Hannes Hólmsteinn Gissurarson prófessor og dr. Kári Stefánsson forstjóri.
Steppusmári
Lýsing
Steppusmári er fjölær jurt með lensulaga, dökkgrænum blöðum. Uppréttur, hærður stöngullinn getur náð 40 til 80 sm hæð. Á endanum kemur aflöng blómskipan af rjómalitum til fölgulum blómum, um 2.5 sm löng, síðla vors til mitt um sumar.
Vopnafjarðarhreppur
Vopnafjarðarhreppur er sveitarfélag í Norður-Múlasýslu á Austurlandi við Vopnafjörð, sem er breiður fjörður og samnefndur bær.
Altflauta
Maður framkallar hljóð í altblokkflautuna með því að blása í munnstykkið í munnstykkinu er blokk sem framkallar hlóð.Blokkflautur eru með átta göt en geta framkallað 25 mismunandi tóna í minnsta lagi. Blokkflautur eru mjög góð hljóðfæri fyrir byrjendur af því að þær eru svo einfaldar og gott að læra t.d.nóturnar og fingrasettninguna. Blokkflautur eru af ætt tréblásturshljóðfæra og eru annaðhvort úr tréi eða plasti í blokkflautuættini eru: blokksópramflauta, blokkaltflauta, blokktenórflauta og blokkbassaflauta. Blokkflauta er sömu ætt og pjáturflautan og okkarínan.
Áskatla
Áskatla er íslenskt kvenmannsnafn.
1975
Fædd
thumb|right|Jón Þór Birgisson thumb|right|Moon Bloodgood
Krister
Krister er íslenskt karlmannsnafn.
Bjarni Ómar
Bjarni hefur getið sér gott orð sem tónlistarmaður, í yfir tuttugu ár með hljómsveitinni Kokkteill ( Antik) frá Raufarhöfn og sem trúbador ásamt því að hafa tekið þátt í alls konar tónlistarverkefnum. Bjarni hefur gefið út tvær sólóplötur sem báðar má finna á helstu tónlistarveitum s.s. Spotify. Árið 1998 sendi hann frá sér plötuna Annað líf. Sú plata var tekin upp á Akureyri og unnin í samstarfi við Borgar Þórarinsson sem sá um upptökustjórn og hljóðvinnslu. Annað líf inniheldur tólf lög sem Bjarni samdi á árunum 1987 – 1998. Um helmingur texta plötunnar eru eftir Bjarna en ýmsir textahöfundar komu að textagerð eins og Jónar Friðrik Guðnason og Oddur Bjarni Þorkelsson. Svavar Hafþór Viðarsson sá um umslagshönnun og grafík. Önnur sólóplata Bjarna, Fyrirheit, kom út árið 2008. Fyrirheit hefur að geyma tólf lög og eru flestar lagasmíðarnar melódískt popp í rólegri kantinum. Ástin og samkipti kynjanna skipa stórt hlutverk í textagerð þeirrar plötu. Bjarni Ómar á sex texta á plötunni en auk hans koma sex aðrir höfundar að textagerð þar á meðlal var sdamstarfið við Jónar Friðrik og Odd endurnýjað en Helgi Jónsson úr Írafár og Arnar Jónsson (Hemúll) eigi einnig texta á plötunni. Upptökur fóru fram í júní til september 2008. Tekið var upp í stúdíó Hljóðhimnum í Hornslet í Danmörku og hjá Kristjáni Edelstein í stúdíó Hljóðlist á Akureyri. Þá var sumarbústaðnum Brekkuseli á Ströndum breytt í stúdíó í eina viku í júlí 2008 þar sem allar bakraddir voru teknar upp. Eftirvinnsla og mastering fór síðan fram stúdíó Hljóðhimnum í Danmörku. Upptökustjórn og útsetningar voru í höndum Borgars Þórarinssonar en hann var einnig upptökumaður og sá um masteringu. Ólafur Númason sá um umbrot og umslagshönnun.
Christine Korsgaard
Tengill
Vefsíða Christine Korsgaard
Líf (mannsnafn)
Líf er íslenskt kvenmannsnafn.
Hippías meiri (Platon)
Tilraunir Sókratesar
Nú leggur Sókrates til að fegurðin sé nytsamleg eða gagnleg. En hlutir geta gagnast til góðra verka og slæmra og fegurð er bersýnilega ekki það sem gagnast til slæmra verka.
Jón Arnar Magnússon
Hans fyrsta keppni var unglingakeppni Frjálsíþróttasambandsins 1985 þar sem vann til verðlauna í öllum greinum nema einni.
Vandsveinn
Helsta verkefni vandsveina var að fylgja ræðismönnum og höfðu í raun samskonar hlutverki að gegna og lífverðir nútímans. Þeir báru axarvönd sinn með sér hvert sem ræðismennirnir fóru, hvort sem það var á þing eða í laugar. Vandsveinar ruddu þeim leið í gegnum mannfjöldann og gátu handtekið óbreytta þegna ef ræðismaðurinn skipaði svo fyrir. Vestumey var úthlutaður vandsveinn ef hún þurfti að gegna opinberri þjónustu.
Svíþjóð
Barrskógar landsins eru nýttir í timbur- og pappírsgerð. Í norðurhluta landsins er mikil námuvinnsla; einkum er þar unninn járnmálmur en þar er einnig að finna ýmsa aðra málma. Aðaliðnaðarsvæðið er um mitt landið en landbúnaður einkennir mjög suðurhlutann.
Lífdís
Lífdís er íslenskt kvenmannsnafn.
Kristinn
Kristinn er íslenskt karlmannsnafn.
23. ágúst
23. ágúst er 235. dagur ársins (236. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 130 dagar eru eftir af árinu.
Radio.blog
Samkvæmt útreikningum Google var radio.blog í fimmta sæti yfir þær síður sem mest var leitað að árið 2006.
Jaakko Hintikka
Hintikka vann Rolf Schock verðlaunin í rökfræði og heimspeki árið 2005 „vegna brautryðjendastarfs síns og framlags til rökgreiningar á háttahugtökum, einkum hugtökunum þekking og skoðun“. Hann er talinn vera upphafsmaður formlegrar þekkingarfræðilegrar rökfræði og brautryðjandi á sviði merkingarfræði í háttarökfræði, sem lagði til formlega merkingarfræði, efnislega hliðstæða merkingarfræði Sauls Kripke. Hintikka er einnig mikilvægur ritskýrandi verka Ludwigs Wittgenstein.
Hintikka var mikilvirkur höfundur og meðhöfundur yfir þrjátíu bóka og meira en 300 fræðilegra ritgerða um stærðfræðilega og heimspekilega rökfræði, þekkingarfræði, málspeki og vísindaheimspeki. Verk hans hafa verið þýdd á níu tungumál. Hann var aðalritstjóri tímaritsins Synthèse frá 1962 til 2002 auk þess að vera ráðgjafi í ritstjórn annarra tímarita.
Gilbert Harman
Gilbert Harman (f. 26. mai 1938; d. 13. november 2021) var heimspekingur, sem hefur birt greinar um margvísleg efni í siðfræði, þekkingarfræði, frumspeki, málspeki og hugspeki. Hann er þekktur fyrir þá skoðun, að heimspeki og vísindi séu nátengd, líkt og leiðbeinandi hans í doktorsvekefni hans, Quine, og einnig fyrir vörn sína fyrir siðfræðilegri afstæðishyggju. Síðasta og greinarbesta umfjöllun hans um siðfræðilega afstæðishyggju er að finna í bókinni Moral Relativism and Moral Objectivity (Oxford: Blackwell, 1996).
Grískar bókmenntir
220px|thumb|right|Hómer Grískar bókmenntir eiga sér langa sögu. Fyrstu grísku bókmenntirnar voru kviður Hómers, Ilíonskviða og Ódysseifskviða, samdar á síðari hluta 8. aldar f.Kr. en ritaðar niður í Aþenu á 6. öld f.Kr. Síðan á 8. öld f.Kr. eiga grískar bókmenntir sér langa samfellda sögu, jafnt í bundnu máli sem óbundnu. Sennilega er tímabilið fram að hellenískum tíma árið 323 f.Kr. þó frjóasta skeið grískra bókmennta en þá höfðu Grikkir fundið upp flest þau bókmenntaform sem þeir unnu með. Grikkir fundu upp leikritun og rituðu bæði harmleiki og gamanleiki, þeir rituðu um fortíð sína jafnt sem samtíð sína og heimspeki og hvers kyns fræði jafnt og skáldaðar sögur. Einungis lítill hluti er varðveittur af því sem Grikkir skrifuðu í fornöld.
Almenn félagasamtök
Almenn félagasamtök (Frjáls félagasamtök eða almenn félög) eru ólík skipulagsbundin félagasamtök með sjálfstæðan rekstur, frjálsa félagsaðild, sjálfboðaliða og markmið byggð á ákveðinni hugmyndafræði sem er óháð hagnaði.
1974
Mars
thumb|right|Sönnunargögn í Watergate-málinu: Hljóðnemar í varasalvahylkjum
Kristjón
Kristjón er íslenskt karlmannsnafn.
Kristlaugur
Kristlaugur er íslenskt karlmannsnafn.
Grískar bókmenntir
Klassískar grískar bókmenntir
Xenofon ritaði ekki eingöngu um Grikklandssögu heldur samdi hann einnig ýmis rit um heimspeki, svo sem Minningar um Sókrates. Heimspekin varð ein af höfuðgreinum grískra bókmennta í óbundnu máli. Þó höfðu heimspekingar á borð við Parmenídes og Empedókles áður sett fram heimspeki sína í bundnu máli. Merkasti ritsnillingur grískrar heimspeki var Platon en hann var einnig merkasti heimspekingur fornaldar ásamt nemanda sínum Aristótelesi.
Grísk mælskulist blómstraði á klassíska tímanum. Varðveittar eru fjölmargar ræður, bæði ræður sem fluttar voru á pólitískum vettvangi og ræður sem fluttar voru fyrir dómstólum auk sýningaræðna en þær voru einkum ætlaðar til skemmtunar. Helstu varðveittu ræðuhöfundarnir eru Antífon, Andókídes, Lýsías, Ísókrates, Ísajos, Æskínes, Lýkúrgos, Demosþenes, Hýpereides, Deinarkos og Demades.
Saó Tóme og Prinsípe
Eyjarnar voru óbyggðar þar til portúgölsku landkönnuðirnir João de Santarém og Pedro Escobar uppgötvuðu þær árið 1470. Eyjarnar voru smám saman byggðar á 16. öld og urðu mikilvæg miðstöð fyrir Atlantshafsverslunina með þræla. Næringarríkur eldfjallajarðvegur og nálægð við miðbaug gerðu eyjarnar hentugar fyrir ræktun sykurreyrs, kaffis og kakós. Plantekruræktunin reiddi sig að stórum hluta á þræla frá Afríku. Á 19. og 20. öld gengu eyjarnar gegnum regluleg óróa- og óstöðugleikatímabil en fengu sjálfstæði með friðsömum hætti árið 1975. Síðan þá hafa eyjarnar verið með stöðugustu og lýðræðislegustu löndum álfunnar. Saó Tóme og Prinsípe er þróunarland við miðbik vísitölu um þróun lífsgæða.
Íbúar Saó Tóme og Prinsípe eru að mestu af afrískum og blönduðum evrópskum og afrískum uppruna og flestir eru kaþólskir. Arfur frá nýlendutímanum sést í portúgölskum áhrifum á menningu, siði og tónlist, þar sem afrísk og evrópsk áhrif blandast saman. Saó Tóme og Prinsípe var stofnaðili að Samtökum portúgölskumælandi landa.
Landfræði
Pico Cão Grande („stóri hundatindur“) er áberandi gígtappi á suðurenda Saó Tóme. Hann rís í 300 metra hæð yfir umhverfinu og tindurinn er 663 metrum yfir sjávarmáli.
Ásta
Ásta er íslenskt kvenmannsnafn.
Graham Greene
Henry Graham Greene (1904 – 1991) var afkastamikill enskur rithöfundur, leikritaskáld og gagnrýnandi.
Pétur Zóphóníasson
Kona hans hét Guðrún Jónsdóttir. Þau eignuðust 12 börn.
25. ágúst
25. ágúst er 237. dagur ársins (238. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 128 dagar eru eftir af árinu.
Reykjavík
Saga
thumb|Íbúaþróun í Reykjavík. Samkvæmt Íslendingabók nam Ingólfur Arnarson allt suðvesturhorn landsins og byggði bæ sinn í Reykjavík. Með tíð og tíma byggðust fleiri bæir í kring og má þar helst nefna Laugarnes og Nes við Seltjörn. Árið 1226 hófst byggð í Viðey þegar munkar af Ágústínusarreglu stofnuðu þar klaustur. Víkurkirkja stóð við Reykjavíkurbæinn að minnsta kosti frá 1200. Ekki fór að myndast þéttbýli að ráði í Reykjavík fyrr en á 18. öld, en fram að því lágu býli af ýmsum stærðum á víð og dreif um svæðið þar sem borgin stendur nú. Á 18. öld var gerð tilraun til að reka ullariðnað í Reykjavík. Þessi tilraun var þekkt sem Innréttingarnar, og markaði hún þáttaskil í þróun svæðisins, sem í kjölfarið fór að taka á sig einhverja þorpsmynd. Danska konungsvaldið studdi þessar tilraunir til uppbyggingar með því að gefa jarðir sem það átti í Reykjavík og Örfirisey. Sextán hús voru byggð í Reykjavík vegna Innréttinganna, sem hefur verið mikil fjölgun á þeim tíma, merki um tvö þeirra má enn sjá. Þá var fyrsta fangelsi landsins byggt á árunum 1761–71, stæðilegt steinhús sem í dag er Stjórnarráð Íslands við Lækjargötu.
Veðurfar
Veðuryfirlit
Tyrkjaveldi
Saga
Eftir að ríki Seljúka leystist upp undir lok 13. aldar var Anatólíu, einnig þekkt sem Litla Asía, skipt upp á milli nokkurra fylkinga. Höfðinginn Ósman I leyddi eina af þessum fylkingum og varð síðar fyrsti soldán Tyrkjaveldis. Eftir að hann lést tók Orhan sonur hans við sem soldán. Á valdatíð hans hófust hinir miklu landvinningar Ósmanna. Eftir sigurför Múrads I um Balkanskagann á árunum 1362-1389 náði ríkið yfir hluta tveggja heimsálfa og gat gert kröfu til þess að kalla sig kalífadæmi. Undir stjórn Mehmeds 2. steyptu Ósmanar austrómverska keisaradæminu með því að ná Konstantínópel á sitt vald árið 1453.
Þrasýmakkos
Þrasýmakkos hjá Platoni
Þrasýmakkos bregður fyrir í 1. bók Ríkisins eftir Platon þar sem honum er lýst sem skapbráðum og ofstopafullum manni. Þrasýmakkos ver þar þá kenningu að réttlæti sé ekkert annað en það sem kemur sér vel fyrir þann sterkari. Nafn hans merkir „sá sem berst af ákafa“ og kann það að vera skýringin á hlutverki hans í samræðunni.
Stokkhólmsvígin
4. nóvember var Kristján krýndur af Trolle erkibiskupi í Storkyrkan í Stokkhólmi. Að kvöldi þess dags kallaði Kristján foringja sína á fund og skömmu síðar fóru hermenn inn í salinn og tóku alla gesti konungs höndum. Daginn eftir var fólkið dæmt til dauða fyrir villutrú af erkibiskupnum. Karlmennirnir voru hálshöggnir eða þeim drekkt og margar sænskar aðalskonur voru sendar til Danmerkur í fangelsi. Kristján lét meðal annars hálshöggva tvo biskupa og sagt er að hann hafi látið grafa upp lík Stens Sture og brenna það.
Styrkir
Fráreiti
Fráreiti er, öfugt við styrkjandi áreiti, eitthvað sem við teljum óþægilegt eða sársaukafullt. Þegar fráreiti fylgir hegðun er ólíklegra að hegðunin eigi sér stað í framtíðinni en ef fráreiti er ekki til staðar. Refsing (punishment) er annað dæmi. Dæmi um fráreiti er þegar rottu er gefið raflost þegar hún sýnir ákveðna hegðun, s.s. ef hún styður framlöppunum á slá. Annað dæmi er að rassskella krakka þegar þeir gráta.
Fólk gerir sér ekki oft fyrir áhrifum fráreitis og refsingar sem og því að refsing getur verið varasöm. Eins og áður segir er refsing það þegar óþægileg afleiðing fylgir röngu viðbragði (s.s. rassskellur þegar barn öskrar). Refsingin getur verið áhrifarík, þ.e. hún getur minnkað öskrið, en þó án þess að hún kenni nýja hegðun. Þegar einungis refsing er notuð er ekki víst hvaða hegðun tekur við af þeirri sem reynt er að slökkva. Það getur þannig alveg eins verið að grátur taki við af öskri. Refsing ein og sér kennir ekki nýja hegðun og þannig er í mörgum tilfellum gagnlegra að nota jákvæða styrkingu (s.s. að styrkja barnið þegar það öskrar ekki ef því mislíkar eitthvað).
Morkinskinna
Sagan
Ein helsta prýði Morkinskinnu eru hinir svokölluðu Íslendingaþættir, sem margir hverjir eru meðal meistaraverka íslenskra bókmennta, svo sem Auðunar þáttur vestfirska. Áður fyrr voru þættirnir taldir seinni tíma innskot, en Ármann Jakobsson hefur fært rök fyrir því að þeir gegni mikilvægu hutverki í sögunni og hafi því verið með frá upphafi. Þættirnir eru flestir í sögu Haralds harðráða. Íslendingaþættirnir hafa oft verið gefnir út sérstakir.
Olga Færseth
Í körfuboltanum varð hún Íslandsmeistari fjórum sinnum (1992, 1993, 1994 og 1995), spilaði 16 landsleiki og setti stigamet í lokaúrslitunum 1994 fyrir Keflavík, þar sem hún skoraði 111 stig í 5 leikjum.
Iðnskólinn í Hafnarfirði
Skólinn flutti í nýtt húsnæði í janúar árið 2000 við Flatahraun 12. Í því fólst veruleg stækkun og bylting á allri aðstöðu nemenda og kennara. Áður hafði Iðnskólinn verið á tveimur stöðum þar sem bóknám fór fram í húsnæðinu við Reykjavíkurveg og verknámið var til húsa við Flatahraun. Til að byrja með var öll aðstaða undir sama þaki en vegna mikillar aðsóknar og fjölgunar í skólanum notaðist skólinn við fleiri hús í nágrenni aðalbyggingarinnar. Þann 1. ágúst 2015 var Iðnskólinn í Hafnarfirði lagður niður og starfsemi hans færð í Tækniskólann sem er einkarekinn framhaldsskóli.
Santorini
thumb|Loftmynd af eyjunni thumb|[[Kort af eyjasvæðinu]] Santorini (Gríska: Σαντορίνη) er eyja í Eyjahafinu, sem þó heitir opinberlega Þera eða Þíra á grísku (Θήρα), í um 200 km fjarlægð frá meginlandi Grikklands. Eyjan er hluti af hring sem myndaðist við hrun hraunketils fyrir um 21000 árum síðan. Gríðarlegt sprengigos fyrir um það bil 3600 árum og er talin hafa valdið falli mínóskrar menningar reif hluta af honum í sundur. Líklegt talið er að þetta hafi verið upphaf goðsagnarinnar um Atlantis.
Samband ungra jafnaðarmanna
Samband ungra jafnaðarmanna (SUJ) var stofnað árið 1929 af Félögum ungra jafnaðarmanna í Reykjavík og Hafnarfirði. Sambandið starfaði innan Alþýðuflokksins. Árið 1930 hafði FUJ-félögum fjölgað mjög um allt land. Á þingi SUJ á Siglufirði í september 1930 náðu kommúnistar meirihluta í sambandinu og í kjölfarið gekk það til liðs við Kommúnistaflokk Íslands sem stofnaður var síðar sama ár. Nafni sambandsins var breytt í Samband ungra kommúnista (SUK). Í kjölfarið klofnaði sambandið og jafnaðarmenn, með FUJ í Reykjavík og Hafnarfirði sem forystufélög, héldu áfram að starfa undir merkjum Sambands ungra jafnaðarmanna sem ungliðahreyfing Alþýðuflokksins.
Apolloníos Dyskolos
Apolloníos Dyskolos (uppi á 2. öld) er talinn einn mikilvægasti málfræðingurinn í Grikklandi til forna. Hann fékk viðurnefnið „dyskolos“ sem þýðir „erfitt að gera til geðs“ vegna reiðilegrar skapgerðar hans. Hann var einnig sagður mjög „analýtískur“ í hugsun. Apolloníos skrifaði mikið um orðflokka. Fjórar af tuttugu bókum hans sem nefndar eru í forna alfræðiritinu Suda eru varðveittar: Um setningafræði, Um atviksorð, Um samteningar í málfræði og Um fornöfn.
Kenningar
Apolloníos og sonur hans, Ælíos Herodíanos, höfðu gríðarleg áhrif á síðari tíma málfræðinga. Bækur Apolloníusar og Díonýsíosar Þrax mynduðu grunninn sem öll málvísindi í Býsansríkinu byggðu á og höfðu mikil áhrif á Priscianus, síðasta mikilvæga málfræðinginn í fornöld.
John Wilkes Booth
John Wilkes Booth (10. maí 1838 – 26. apríl 1865) var bandarískur leikari sem myrti Abraham Lincoln þegar hann skaut hann til bana þann 15. apríl 1865 í leikhúsinu Ford Theatre, þar sem Lincoln var á leikritinu My American Cousin. John Wilkes Booth stóð með Suðurríkjunum í bandarísku borgarastyrjöldinni eða þrælastríðinu.
Fellasmári
Hann getur orðið að hálfs meters hár og blómstrar rauðum blómum í júní - júlí.
Pardusköttur
Pardusköttur (fræðiheiti: Leopardus pardalis) er villiköttur sem er að finna í Suður-Ameríku, Mið-Ameríku og Mexíkó, og hefur einnig látið á sér kræla í Texas, Trínidad og karabísku eyjunum. Skinnið af parduskettinum hefur mikið verið notað í feldi og aðrar skinnvörur.
Rósa Guðbjartsdóttir
Rósa er uppalin í Hafnarfirði, lauk stúdentsprófi frá Flensborgarskóla og BA-prófi í stjórnmálafræði frá Háskóla Íslands. Hún starfaði lengi sem fréttamaður hjá Stöð 2 og Bylgjunni og var framkvæmdastjóri Styrktarfélags krabbameinssjúkra barna frá 2001-2006. Rósa var varaþingmaður Sjálfstæðisflokksins í Suðvesturkjördæmi 2007-2009, hefur setið í bæjarstjórn Hafnarfjarðar frá árinu 2006 og verið bæjarstjóri Hafnarfjarðar frá 2018.
Breska-Kólumbía
thumb|Helstu þéttbýlisstaðir. thumbnail|Upphleypt kort af Bresku-Kólumbíu. thumbnail|Mount Robson í Klettafjöllum.
Landafræði og náttúrufar
Um 60% fylkisins eru skógi vaxin. Finna má mörg hundruð ára gömul tré af tegundum eins og risalífviði, marþöll, degli og sitkagreni í tempruðu regnskógunum við vesturströndina. Mikið er af blágreni, hvítgreni og fjallaþini inni í landi. Aðeins um 5% svæði fylkisins eru hentug til ræktunar.
Mörg vernduð svæði og þjóðgarðar eru innan Bresku-Kólumbíu. 12,5% fylkisins eru verndað land. Meðal þjóðgarða eru Glacier-þjóðgarðurinn, Kootenay-þjóðgarðurinn, Yoho-þjóðgarðurinn, Pacific Rim-þjóðgarðurinn og Mount Revelstoke-þjóðgarðurinn.
Hinrik 1.
Hinrik 1. getur átt við:
Alfons 5.
thumb|right|250px|Alfons 5. Alfons 5. (994 – 1028) var konungur af León og Galisíu.
Saga Bretlands
Árið 1763 var Bretland sigursælt í Sjö ára stríðinu sem greiddi götu yfirráða Breska heimsveldsins, sem varð öflugasta veldi í heimi í eina öld og var stærsta heimsveldi í sögunni. Frá og með 1921 voru um það bil 458 milljónir manna undir stjórn breska heimsveldsins sem var á þeim tíma um það bil fjórðungur af heimsmannfjöldanum. Vegna þess er bresk menning mjög útbreidd um allan heim.
Elís (borg)
Elís var forngrísk borg á Pelópsskaga.
Laufar
Laufar er íslenskt karlmannsnafn.
Finnland
Plöntu- og dýraríki
Á Saimaa-vatnasvæðinu í Suðaustur-Finnlandi býr Saimaa-hringanóri (Phoca hispida saimensis), ein af þremur ferskvatnsselategundum í heiminum. Samtök finnskra náttúruverndarsinna hafa barist fyrir verndun hringanórans og hefur tekist vel að bjarga honum frá útrýmingu. Samt sem áður telst tegundin enn þá vera í útrýmingarhættu. Nú er talið að um 270 Saimaa-hringanórar séu á lífi. Talið er að þeim þurfi að fjölga upp í 400 seli til þess að stofninn komist úr útrýmingarhættu.
Loftslag
Loftslagið í Suður-Finnlandi er kaldtemprað. Í Norður-Finnlandi, sérstaklega í Lapplandi, ríkir heimskautaloftslag sem einkennist af köldum, jafnvel hörðum vetrum og nokkuð heitum sumrum. Það sem á stærstan þátt í loftslagi Finnlands er lega þess á milli 60. og 70. breiddarbaugslínu á evrasísku strandlengjunni, sem veldur því að þar er bæði sjávarloftslag og meginlandsloftslag, breytilegt eftir vindátt. Finnland er nógu nálægt Atlantshafinu til að njóta hlýrra áhrifa Golfstraumsins, sem útskýrir fremur hlýtt loftslag miðað við legu.
Varnarmál
Her Finnlands er skipt upp í þrjár greinar, landher, sjóher og flugher. Herinn gegnir ekki landamæragæslu á friðartímum, sú gæsla er undir stjórn innanríkisráðuneytisins. Almenn herskylda karlmanna er í landinu, að undanteknum Álendingum, og um 80 % hvers árgangs karla gegnir herþjónustu. Herskylda nær ekki til kvenna en frá 1995 geta þær boðið sig fram til herþjónustu til jafns við karla. Herþjónustutíminn er 6, 9 eða 12 mánuðir allt eftir ábyrgð og verkefni. Um 34.000 manns eru að jafnaði undir vopnum en samanlagt eru um 350.000 manns þar að auki reiðubúnir að vera kallaðir inn ef á þarf að halda. Mögulegt er að inna aðra þegnskylduþjónustu af hendi í 12 mánuði í stað þess að gegna herþjónustu. Fjármagn til varna jafngildir u.þ.b. 1,4% af landsframleiðslu.