cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bereníke 2.
Eftirmæli
Stjörnumerkið Bereníkuhaddur dregur nafn sitt af því að hún hét Afródítu hári sínu til að eiginmaður hennar kæmi heill heim úr herför til Sýrlands. Hún gaf hárið til hofs gyðjunnar í Zefýríon (nú Mersin). Þegar hárið hvarf síðar skýrði stjörnufræðingurinn Konón frá Samos það með því að hárið hefði verið numið til himna og sett meðal stjarnanna.
Singalíska
Singalíska eða sinhala (සිංහල, siṁhala) er indóarískt mál talað af 16 milljón manns á Sri Lanka. Á Sri Lanka hafa 3 mál opinbera stöðu: singalíska, enska og tamílska.
Eiríkur góði
thumb|Grafsteinn Eiríks góða Eiríkur góði (um 1056 – 1103) var konungur Danmerkur frá 1095 til dauðadags. Hann var fjórði sonur Sveins Ástríðarsonar sem settist á konungsstól. Hann var frilluborinn og er nafn móður hans óþekkt.
Olíuhámark
Þótt vísindamenn greini á um hvenær hámarkinu verði náð eru eru ákveðin áhyggjuefni sem verður að skoða þegar horft er til framtíðar. Þegar kemur að olíuleit og vinnslu er staðan sú að fyrir hverjar 3-4 tunnur sem framleiddar eru af olíu finnst einungis 1 tunna í formi nýrra olíulinda. Ef engin breyting verður þar á má ætla að það gangi sífellt hraðar á þær birgðir og olíulindir sem fyrir eru í kjölfar aukinnar eftirspurnar. Einnig má nefna að pólitískur óstöðugleiki í helstu olíuríkjum heims eykur hættuna á því að framleiðsla minnki verulega vegna hverskyns átaka og að talið er að nú þegar sé búið að nýta rúmlega þeirrar olíu sem jarðlögin hafa að geyma.
19 (tala)
19 er náttúruleg tala á milli 18 og 20. Hún er frumtala.
Stórveldistími Svíþjóðar
Upphaf stórveldistímans má rekja til tilrauna Karls hertoga til að tryggja hagsmuni Svíþjóðar og Finnlands með því að tryggja og leggja undir sig landsvæði við Eystrasaltið í upphafi 17. aldar. Við þetta lenti Svíum saman við Rússneska keisaradæmið, Pólsk-litháíska samveldið og Dansk-norska ríkið.
Remdesivir
Remdesivir er breiðvirkt veirulyf sem upphaflega var þróað til að hafa áhrif á veirur eins og SARS og MERS. Þær veirur eru náskyldar SARS-CoV-2 veirunni. Remdesivir er nú notað gegn kórónaveirunni og var í apríl 2020 gefið út í Bandaríkjunum neyðarleyfi sem heimila notkun þess á þungt haldna sjúklinga á spítölum  eftir að rannsóknir sýndu virkni þess. Lyfjafyrirtækið Gilead framleiðir lyfið.
Skíðasleði
Sparksleðar er algengir í Noregi, Svíþjóð og Finnlandi, sérstaklega þar sem vegir eru ekki sand- eða saltbornir. Slíkir sleðar henta vel á ísilögðum vötnum. Á sumum gerðum sparksleða eru hjól sem breyta sleðanum í göngustoð að sumri til. Slíkir sleðar eru sérstaklega vinsælir hjá eldra fólki.
Furðublöðkuætt
Furðublöðkuætt (fræðiheiti: Welwitschiaceae) er´ ætt plantna með eina núlifandi tegund: furðublöðku. Steingervingar þriggja tegunda hafa fundist í myndunum síðan frá sið-Krítartímabilinu í Brasilíu (Crato Formation) og ein einnig í Marokkó (Akrabou Formation)
Vindkæling
Áhrif vindkælingar á líkamann
Viðbrögð við kulda eru ólík eftir aldri, líkamsástandi og sjúkdómum. Í líkamanum stýrir undirstúka heilans viðbrögðum við hitabreytingum svo halda megi helstu líffærum gangandi. Kuldi veldur samdrætti háræða í efstu lögum húðar það hægir á efnaskiptum. Þá tekur líkaminn að skjálfa. Innöndun kalds lofts getur einnig valdið samdrætti í lungnaberkjum. Við það dragast vöðvar í útlimum og háræðar í húð saman sem dregur úr blóðflæði til útlima og blóð rennur þess í stað til innri líffæra og hækkar blóðþrýsting.
Hænsnaprjón
Bækurnar um hænsnaprjónið voru innlegg í kvennabaráttu og endurspegluðu uppreisn 68-kynslóðarinnar á móti normum. Hænsnaprjón var vinsælt meðal kvenna í kvenréttindabaráttu milli 1970 og 1980. Hænsnaprjón var andóf gegn garnframleiðendum sem seldu uppskrift og garn saman og hefðbundnum prjónabókum með fastmótuðum og óbreytanlegum uppskriftum. Hænsnaprjón var vanalega prjónað úr ull og einnig úr garnafgöngum og oftast á hringprjón. Litasamsetning braut oft reglur um hvaða litir pössuðu saman. Stundum var nafn eða yfirlýsing prjónuð í flíkina.
Samband íslenskra skólalúðrasveita
Undanfarin 10 ár hefur starfsemi Lúðrasveitar Æskunnar einnig verið fyrirferðamikill hluti starfsins. SÍSL hefur staðið fyrir því að fá til landsins erlenda stjórnendur til að stjórna LÆ og hafði einnig frumkvæði að fyrstu hljómsveitarkeppninni sem haldin var í Reykjanesbæ þann 1. júní síðastliðinn.
Sveinstindur (Langasjó)
Sveinstindur er 1090 metra hátt fjall í Vestur-Skaftafellssýslu, við syðri enda Langasjós. Tindurinn er vinsæll til uppgöngu og er víðsýnt þaðan.
Kunming Changshui alþjóðaflugvöllurinn
Kunming Changshui völlurinn þjónar sem hlið að Suðaustur- og Suður-Asíu og er (ásamt Urumqi Diwopu flugvellinum) annar af tveimur innlendum safnflugvöllum Kína.
Kólfsveppir
Kólfsveppir eða basíðusveppir (fræðiheiti: Basidiomycota) eru stór skipting sveppa sem eru með kólflaga gróstilk. Kólfsveppir telja um 22.300 tegundir eða 37% af þekktum sveppategundum. Skiptingin er nú talin skiptast í þrjá meginhópa: beðsveppi (Agaricomycotina), Ustilaginomycotina (m.a. sótsveppir) og Pucciniomycotina (m.a. ryðsveppir).
Scymninae
Scymninae er undirætt af bjöllum í ættinni Coccinellidae. Það eru að minnsta kosti 170 tegundir í Scymninae.
Inkaveldið
Líferni
thumb|left|Maís var mest ræktaða afurð Inka Inkar lifðu yfirleitt saman í smáþorpum en fáir bjuggu í borgum. Þorpin voru oft utan við borgirnar. Fjölskyldur lifðu nokkrar saman í hóp sem oft var stjórnað af leiðtoga; slíkur hópur kallaðist „ayllu“. Þeir lifðu á og stunduðu landbúnað og ræktuðu mest maís og korn auk kartaflna, paprika, bauna, krydda og jafnvel kókalaufs en Inkar trúðu að það væri gjöf guðanna. Þeir ræktuðu einnig kakóbaunir en þær voru notaðar sem gjaldmiðill því einungis ríkir höfuðsmenn máttu neyta kakós. Hver hópur eða ayllu stundaði sjálfsþurftarbúskap. Allir í hópnum unnu nema þeir allra yngstu og þeir allra elstu. Öll vinna var unnin með höndunum þar sem afar fá verkfæri þekktust og hjólið var þeim ókunnugt. Hver hópur þurfti að borga 2/3 hluta í skatt. Hóparnir bjuggu í steinhúsum með stráþaki en húsgögn voru ókunn og því sátu Inkarnir og sváfu á gólfinu. Þeir klæddust svokallaðri voð eða kirtlum með margbreytilegu og fallegu munstri, en klæði greindu á milli stétta. Hver hópur gerði líka alls kyns samninga að sjálfsdáðum, sá um vöruskipti og héldu oft uppi aga með eigin reglum. thumb|right|Tupa-Inkakirtill.
Spænska innrásin
Þó að leiðangur Francisco Pizarro hafi ekki talið nema rétt undir 200 menn og 27 hesta þá ríkti borgarastyrjöld hjá Inkum og því átti Pizarro tiltölulega auðvelt með að brjóta niður lamaðan her Inkanna. Evrópubúar báru einnig með sér farsóttir sem indíánar þekktu ekki og höfðu engin mótefni gegn. Á leiðinni veittu ýmsir þjóðflokkar Pizarro oft fyrirsát og þurfti hann því oft að tala sig útúr vandræðunum. Hinir herirnir gátu auðveldlega tortímt her Pizarro en í staðinn fylgdu margir honum, líklegast vegna þess að hann hafði í raun mútað flestum og aðrir voru bara hreinlega á móti Inkunum. Her hans hafði vaxið með fylgdarliðinu og var nú í kringum 3.000 menn og mættu þeir nú Sapa Inkanum Atahualpa við Cajamarca. Fór svo að her Inka gertapaði og var höfuðborg Inkanna Cusco sigruð árið 1536. Líklegast töpuðu Inkarnir af því að þeir voru ekki vanir að berjast á móti fallbyssum og skotvopnum Spánverja þó aðeins um 130 hafi borið byssur og lásaboga þá hafa fallbyssurnar líklegast ekki verið fleiri en 4. Var her Inka lamaður gegn slíku afli og aðeins er hægt að gera sér í hugarlund hvað óvanur her Inka hafi hræðst byssuhvellina. Inkarnir flúðu hærra upp í andesfjöllin, þar sem loftið var mjög þunnt.
Möttull
Möttullinn er með mun málmríkari efnasambönd en jarðskorpan. Við mörk möttuls og kjarna er hitinn um 3250 °C. Þrátt fyrir þennan mikla hita er efnið á þessu dýpi í föstu formi. Hitastigið lækkar svo eftir því sem ofar dregur. Á um 200 km dýpi hefur þrýstingurinn lækkað verulega en hitinn er enn það mikill að bergið fer að linast (verður deigt). Það heldur áfram að linast eftir því sem nær dregur yfirborði og þrýstingi léttir en á 100 km dýpi harðnar það snögglega vegna þess að hitastigið fer þar ört lækkandi. Þetta deiga lag sem nær þá frá um 100 km dýpi og niður á 200 km dýpi kallast deighvel.
Frank-Walter Steinmeier
Frank-Walter Steinmeier (fæddur 5. janúar 1956 í Detmold, Nordrhein-Westfalen) er þýskur stjórnmálamaður í sósíaldemókrataflokknum (SPD). Hann hefur verið forseti Þýskalands frá 19. mars 2017.
Nælon
Polyamide
Tokizo Ichihashi
Tokizo Ichihashi (9. júní 1909 - ?) var japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 2 leiki og skoraði 1 mark með landsliðinu.
Íþróttalið Reykjavíkur
Kvennalið Fram í handbolta er núverandi handhafi titilsins, en handknattleiksfólk hefur hlotið verðlaunin í helming skipta.
Íþrótta- og Ólympíusamband Íslands
Forseti ÍSÍ er Lárus L. Blöndal.
Hans Jónatan
Erfðarannsókn
Árið 2018 tókst vísindamönnum að þræða saman erfðamengi Hans Jónatans, eingöngu með sýnum úr afkomendum hans en ekki úr líkamsleifum hans. Þetta var í fyrsta skipti sem tekist hafði að endurskapa erfðamengi manneskju án þess að notast við sjálfar líkamsleifarnar. Í rannsókninni voru borin kennsl á 788 afkomendur Hans Jónatans og erfðasýni tekið úr 182 ættingjum hans. Það auðveldaði rannsóknina hve lítið er um fólk af afrísku ætterni á Íslandi, hve einsleitt íslenskt erfðaefni er og ættarskráningar ítarlegar. Sýnin voru greind á móti þekktum ummerkjum um afrískt erfðaefni og tókst þannig að endurskapa 38% af erfðaefni móður hans og þar með 19% af erfðaefni Hans Jónatans sjálfs. Með rannsókninni kom í ljós að forfeður móður hans voru frá svæði sem spannar nú Nígeríu, Benín og Kamerún.
Níels Danakonungur
Bróðir Níels, Eiríkur góði, dó á Kýpur 1103 í pílagrímsferð til Jerúsalem. Hann hafði sett frilluson sinn, Harald kesju, sem staðgengil sinn en þegar danskir höfðingjar komu saman til að velja konung kusu þeir hann ekki, heldur Níels. Vera má að þeir hafi talið að hann yrði þeim ráðþægari en Haraldur, enda þótti Níels ekki sérlega sterkur konungur. Þó voru stjórnarár hans lengi vel friðsamleg. Honum tókst að koma á tíundargreiðslum til kirkjunnar. Hann kom á vísi að embættismannakerfi þar sem hirðmenn voru settir á ýmsa staði í ríkinu og þeim falið að innheimta sektir og fleira.
Sambandslýðveldi Mið-Ameríku
thumb|right|Merki lýðveldisins. Sambandslýðveldi Mið-Ameríku (spænska: República Federal de Centroamérica) var sambandsríki í Mið-Ameríku sem varð til úr héruðum sem áður heyrðu undir Höfuðsmannsdæmið Gvatemala sem var hluti af Nýja Spáni. Sambandsríkið var lýðveldi sem stóð frá 1823 til 1841.
Gedduætt
Gedduætt (fræðiheiti: Esocidae) er ætt fiska af ættbálki geddufiska (Esociformes). Ættin inniheldur aðeins eina ættkvísl, Esox, sem greinist í fimm tegundir.
London (Ontaríó)
Borgin fékk nafn sitt árið 1793 þegar breskur lautinant stakk upp á nafni fyrir höfuðstað Efra-Kanada. Frumbyggjar höfðu verið á svæðinu síðustu 10.000 ár. Fyrsta byggð í evrópubúa þar var í kringum aldamótin 1800 og þorp var búið að myndast árið 1826. London fékk borgarstöðu árið 1855 þegar þar voru komnir meira en 10.000 íbúar. Árið 1953 var stífla byggð við efri Thames ána en hún hafði áður flætt margsinnis yfir bakka sína og valdið skemmdum og manntjóni.
Dúkönd
Dúkönd (fræðiheiti Aythya valisineria) er fugl af andaætt. Dúkönd er sjaldgæfur flækingsfugl á Íslandi.
Gabrielle Anwar
Einkalíf
Anwar er fædd og uppalinn í Laleham, Middlesex á Englandi og stundaði nám við Italia Conti Academy of Theatre Arts í drama og dansi.
Sjónvarp
Fyrsta sjónvarpshlutverk Anwar var árið 1986 í Hideaway. Hefur hún síðan þá komið fram sem gestaleikari í þáttum á borð við First Born, Press Gang, Beverly Hills 90210, John Doe, Law & Order: Special Victims Unit og The Tudors.
Kleópatra 1.
Kleópatra og Ptólemajos áttu minnst þrjú börn; Kleópötru 2., Ptólemajos 6. og Ptólemajos 8.
Árið 187 f.Kr. var Kleópatra skipuð ráðherra konungs og þegar hann lést 180 f.Kr. tók hún við völdum fyrir hönd sonar síns Ptólemajosar 6. sem þá var sex ára. Hún var fyrsta drottning Ptólemaja sem ríkti ein yfir Egyptalandi. Á papýrusskjölum og peningum frá tímabilinu frá 179 til 176 f.Kr. er nafn hennar þannig ritað fyrir framan nafn sonar hennar.
Oxalis tuberosa
Til hennar teljast tvær undirtegundir
Þinur
Þinur (fræðiheiti Abies) er flokkur sígrænna barrtrjáa af þallarætt. Þintegundir eru 48-56 en þær þrjár þintegundir sem mesta útbreiðslu hafa eru síberíuþinur, balsamþinur og fjallaþinur. Þintegundir í vesturhluta Norður-Ameríku eru meðal stórvöxnustu trjáa heims og hafa afar gildan bol. Þinur getur verið hraðvaxta ef skilyrði eru góð. Viður þykir góður til pappírsframleiðslu.
1187
Á Íslandi
Dáin
Ungbarnadauði
thumb|right|Heimskort sem sýnir tíðni ungbarnadauða í ólíkum löndum. Ungbarnadauði er dauði barns á fyrsta aldursári. Tíðni ungbarnadauða er skilgreind sem fjöldi látinna barna 12 mánaða og yngri á hver 1.000 börn sem fæðast lifandi. Vöggudauði, óútskýrt skyndilegt andlát barns undir 12 mánaða aldri, er ein orsök ungbarnadauða. Barnadauði er dauði barna undir fimm ára aldri, og burðarmálsdauði er dauði fósturs eða nýbura, eftir 22 vikna meðgöngu og áður en barnið er 28 daga gamalt.
Scymnus (ættkvísl)
Scymnus er ættkvísl af bjöllum í ættinni Coccinellidae. Hún er einkennisættkvísl í undirættinni Scymninae.
Charles Michel
Stjórnmálaferill
Michel var kjörinn á neðri deild belgíska þingsins árið 1999 fyrir Umbótahreyfinguna í Vallónska Brabant. Árið 2000 var hann innanríkisráðherra í héraðsstjórn Vallóníu. Hann var þá 25 ára og því yngsti héraðsráðherra í sögu Belgíu. Hann var kjörinn borgarfulltrúi í Wavre árið 2000 og varð borgarstjóri borgarinnar árið 2006.
Eftir að Umbótahreyfingin hlaut lítið fylgi í héraðskosningum árið 2009 fór Michel ásamt öðrum flokksmeðlimum fram á að formaðurinn Didier Reynders segði af sér. Eftir að flokkurinn glataði meira fylgi í þingkosningum árið 2010 sagði Reynders af sér og Michel bauð sig fram til að taka við formannsembættinu. Í janúar árið 2011 var hann kjörinn formaður Umbótahreyfingarinnar og sagði af sér sem ráðherra.
Orkneyjajarlar
Norskir Orkneyjajarlar
Fyrsti Orkneyjajarlinn var Rögnvaldur Eysteinsson Mærajarl (í Noregi). Haraldur hárfagri gaf honum jarlsnafn þar í sonarbætur, en Rögnvaldur vildi ekki setjast að í eyjunum og gaf Sigurði bróður sínum jarlsdæmið sama dag. Jarlarnir sem á eftir fylgdu, allt til 1232, voru afkomendur þeirra Rögnvalds og Sigurðar. Af Rögnvaldi voru einnig komnir Rúðujarlar, eða Hertogar af Normandí.
Um 1195 tóku Orkneyingar þátt í uppreisn gegn Sverri konungi, og sendu til Noregs herflokk sem kallaður var „Eyjarskeggjar“. Sverrir vann sigur á þeim og refsaði Orkneyingum með því að slá eign sinni á helstu höfðingjasetur í eyjunum. Jarlinn varð þá formlega norskur lénsmaður og Hjaltland tekið undan hans stjórn. Upp úr því fór jarlsdæmið að veikjast verulega.
Norska jarlsdæmið í Orkneyjum var oft undir samstjórn bræðra eða frænda.
Skoskir jarlar undir norsku krúnunni
Árið 1231 dó karlleggurinn af norsku jarlaættinni út. Árið eftir fórst skip með öllum helstu höfðingjum eyjanna, sem voru á leið frá Noregi. Hákon gamli Noregskonungur brá þá á það ráð (1236) að skipa sem jarl mann af skoskri höfðingjaætt (Angus-jarlar), sem átti ættir að rekja til Orkneyjajarla, og fóru afkomendur hans með völd í Orkneyjum a.m.k. til 1321. Þá voru tengslin við Noreg farin að trosna, og fór svo að Orkneyjar komust undir yfirráð Skotakonungs.
Traveling Wilburys
Traveling Wilburys var hljómsveit (oft kölluð súpergrúppa), sem í voru stórstirnin George Harrison (úr Bítlunum), Jeff Lynne (úr ELO), Roy Orbison, Tom Petty (úr Tom Petty and the Heartbreakers) og Bob Dylan söngvari, tónskáld og textahöfundur. Harrison og Lynne voru báðir breskir en Orbison, Petty og Dylan amerískir. Þeir stofnuðu hljómsveitina árið 1988 og gáfu út tvær breiðskífur. Roy Orbison lést eftir að upptökum lauk á fyrra albúminu og stóðu hinir fjórir að því síðara tveimur árum síðar. Skífurnar heita Traveling Wilburys Vol. 1 og Traveling Wilburys Vol. 3 og vekur athygli að númer tvö kom aldrei út og eru ýmsar sögur um ástæðu þess.
Kartafla
Landnám kartöflunnar í Evrópu
Víst er að tilraunir með kartöfluræktun höfðu átt sér stað í mjög mörgum Evrópulöndum um aldamótin 1600. Samkvæmt írskri arfsögn bárust kartöflur fyrst þangað með skipum Flotans ósigrandi sem strönduðu við eyjuna. Kartöfluræktun á Írlandi hófst þegar á 17. öld. Kostir kartöfluræktunar voru ýmsir miðað við hina hefðbundnu kornrækt: hægt er að fá meiri forða úr minna ræktarlandi og kartöflur þarfnast ekki sérstakrar úrvinnslu fyrir matreiðslu líkt og korn (mölun). Kartöflur henta jafn vel fyrir sjálfsþurftarbúskap og félagsbúskap. Kartöfluræktin skapaði grundvöll fyrir smájarðeignir sem síðan var reynt að uppræta á 19. og 20. öld.
Jarðvegur og jarðvinnsla
Jarðvinnsla fyrir kartöflurækt felst í því að búa til gljúpt jarðbeð en þær vaxa best í loftríkum jarðvegi. Jarðveginum er snúið við, ýmist með plóg eða minni verkfærum, s.s. gaffli. Næst er akurinn herfaður, með léttu fjaðraherfi eða diskaherfi. Sumir kjósa að nota hreykiplóg í stað annarra plóga. Þá er jarðvegurinn tilbúinn til áburðargjafar og útsetningar.
Áburður og næringarþarfir
Eins og aðrar jurtir þarf kartaflan meginnæringarefni plantna til að vaxa: köfnunarefni, fosfór og kalí. Áburðarmagn og tegund áburðar ræðst af jarðvegstegund sem kartöflurnar eru ræktaðar í og yrki. Af þeim efnum sem kartaflan tekur upp úr jarðveginum er kalí þeirra mest en minnst af fosfór. Bæði nýtist tilbúinn áburður sem og búfjáráburður við kartöflurækt en einnig hafa önnur tilfallandi efni s.s. þari verið notuð.
Flámæli
Flámæli (líka kallað flámælgi, flámælska, og hljóðvilla) var framburðarbreyting sem varð útbreidd á fyrri hluta 20. aldar á Íslandi, sér í lagi á Vesturlandi og Suðurlandi. Sérhljóðin i og u lækkuðu í framburði svo að vinur hljómaði eins og venör og skyr hljómaði eins og sker, á meðan sérhljóðin e og ö hækkuðu í framburði svo að spölur hljómaði eins og spulur og melur hljómaði eins og milur.
Svamphönd
Útlit og einkenni
Svamphönd er mjög svipuð sumum öðrum Isodictya-tegundum og ekki ríkir einhugur meðal fræðimanna um flokkun þeirra.
Í læknavísindum
Svamphönd hefur verið rannsökuð með tilliti til lífvirkra efna sem tegundin kynni að framleiða. Svo virðist sem efni úr svamphönd geti haft áhrif á boðefni frumna ónæmiskerfisins en niðurstöður þess efnis eru þó óljósar.
Kartafla
Næring og neysla
Kartöflur innihalda mörg mikilvæg vítamín og steinefni. Ein meðalstór kartafla (150g) með hýði inniheldur 27 mg af C-vítamíni, eða 45% af RDS, 620 mg af Kalíni (18% af RDS), 0,2 mg af B6-vítamíni (10% af RDS) og snefil af þíamíni, ríbóflavíni, fólínsýru, níasíni, magnesíumi, fosfór, járni og sinki. Auk þess inniheldur kartafla með hýði tvö grömm af trefjum, sem er svipað og margar tegundir heilhveitibrauðs. Að auki innihalda kartöflur plöntuefni eins og karótenóíð og fjölfenól. Sú hugmynd að öll bætiefni kartöflunnar séu í hýðinu er nútímaþjóðsaga því þótt hýðið innihaldi um helming af trefjum kartöflunnar þá er meira en helming allra bætiefna að finna inni í kartöflunni sjálfri, sem og öll næringarefni. Eldunaraðferðin getur haft mikil áhrif á bætiefnainnihald kartöflunnar.
Characiformes
Characiformes eru ættbálkur geislugga sem inniheldur meðal annars ætt karplaxa sem margir hverjir eru vinsælir skrautfiskar (tetrur til dæmis) og píranafiska. Fiskar af þessum ættbálki finnast um allt í vötnum í hitabeltinu í Mið-Afríku og Mið- og Suður-Ameríku.
Borgarastríðið á Kosta Ríka
Eftir borgarastyrjöldina ríkti Ferrer um 18 mánaða skeið sem forystumaður herforingjastjórnar. Á þeim tíma kom hann á röð breytinga sem höfðu mikil áhrif á samfélag Kosta Ríka um langa framtíð; Meðal þess sem hann gerði var að leggja niður og banna her Kosta Ríka til frambúðar, gefa konum og ólæsum kosningarétt, koma á almannatryggingum, þjóðnýta banka, banna kommúnistaflokkinn, tryggja börnum þeldökkra innflytjenda ríkisborgararétt og sjá til þess að ný stjórnarskrá var samin.
Veldaröð
Dæmi um veldaraðir
Taylorröð er ákveðin gerð veldaraðar, sem lýsir falli í nágrenni tiltekins punkts.
Sinh
Sinh getur átt við:
Blóðsýking
Dánartíðni sýklasóttar er á milli 30 og 50% en skjót meðferð er mikilvæg. Hún er flókin og getur falið í sér m.a. vökvameðferð, sýklalyf, stera, æðaherpandi lyf og blóðgjöf.
Vatnafurur
Eina núlifandi tegundin (Glyptostrobus pensilis) vex á árbökkum og í vötnum og á fenjasvæðum og getur vaxið upp í vatni sem er allt að 60 sm djúpt. Tegundinni var næstum útrýmt því hún var eftirsótt fyrir harðan endingargóðan og ilmandi við en einnig tíðkast að gróðursetja hana meðfram bökkum á hrísökrum því ræturnar draga úr jarðvegseyðingu.
Kleópatra 2.
thumb|right|Kleópatra 2. í gervi [[Ísisar.]] Kleópatra 2. (gríska: Κλεοπάτρα; um 185 – 116 f.Kr.) var drottning og um tíma einvaldur í Egyptalandi á tímum Ptólemajaríkisins. Hún var dóttir Ptólemajosar 5. og Kleópötru 1.
Þegar Ptólemajos 6. lést í herför árið 145 f.Kr. lýsti Kleópatra son þeirra konung en þá sneri Fyskon aftur og bauð henni að deila völdum og giftast. Kleópatra giftist því Fyskoni en í brúðkaupsveislunni lét hann myrða Ptólemajos, son hennar. Kleópatra og Fyskon eignuðust einn son; Ptólemajos Memfítes. Árið 139 f.Kr. tók Fyskon dóttur hennar, Kleópötru 3., sem eiginkonu.
Árið 132 f.Kr. leiddi Kleópatra uppreisn íbúa Alexandríu gegn Fyskoni og Kleópötru 3. til að koma syni þeirra, Memfítes, til valda. Valdaránið tókst og Fyskon og Kleópatra 3. hröktust til Kýpur með börnum sínum. Fyskon náði samt Memfítes á sitt vald, lét drepa hann og höggva líkið í sundur og senda Kleópötru. Þetta leiddi til borgarastyrjaldar þar sem Egyptaland utan Alexandríu studdi Fyskon gegn Kleópötru. Árið 127 f.Kr. flúði hún því til Sýrlands til dóttur sinnar Kleópötru Þeu og tengdasonar Demetríosar 2. Alexandría stóð áfram gegn Fyskoni en árið eftir náði hann borginni á sitt vald. Lýst var yfir opinberri sátt milli Kleópötru og Fyskons árið 124 f.Kr. og hún sneri aftur til Egyptalands. Þau ríktu því saman til 116 f.Kr. þegar Fyskon lést og Kleópatra 3. tók við völdum fyrir hönd sonar síns. Skömmu síðar lést hún sjálf.
Sjö kraftmiklar kristallskúlur
Söguþráður
Þeir athuga alla glugga í húsinu og Tinni uppgötvar að skart múmíunnar er horfið. Tinni finnur líka kaðal sem rennur niður gegnum strompinn. Þeir finna árásarmanninn í skóginum og særa hann, en hann sleppur. Næsta dag virðist Fimbull sjá ofsjónir á nokkurra tíma fresti. Vandráður spyr um Fimbul en misheyrir og heldur að hann hafir farið í boltaleik í garðinum. Á göngu sinni finnur Vandráður armband múmíunnar og setur það á sig. Síðan skilar Vandráður sér ekki og Tinni og Kolbeinn leita hans. Tinni finnur verksummerki áfloga og skilur að Vandráði hafi verið rænt. Þeir finna þrjótana en þeir sleppa. Þeir lýsa eftir bílnum en finna hann yfirgefinn í skógi.
Burnirót
Ábendingar og notkun
Þau plöntulíffæri sem eru notuð til lækninga eru rótin og stilkurinn og hefst söfnun hennar seinni hluta sumars og haust.
Klínískar rannsóknir (tilraunir á mönnum)
Ýmsar klínískar rannsóknir hafa verið gerðar til að skoða mismunandi virkni burnirótar.
Kuomintang
Forveri Kuomintang var Byltingarbandalagið (Tongmenghui), sem var ein hreyfinganna sem steypti af stóli Tjingveldinu og stofnaði lýðveldi í Kína árið 1912. Song Jiaoren og Sun Yat-sen stofnuðu Kuomintang stuttu eftir Xinhai-byltinguna árið 1911. Sun varð forseti kínverska lýðveldisins til bráðabirgða eftir stofnun þess en hann steig til hliðar svo Yuan Shikai gæti gerst forseti stuttu síðar. Chiang Kai-shek tók síðar við forystu Kuomintang, stofnaði þjóðlegan byltingarher og tókst með norðurherför sinni árið 1928 að sameina Kína á ný eftir að ríkið hafði klofnað í umráðasvæði fjölmargra stríðsherra í kjölfar hruns Tjingveldisins. Kuomintang réð yfir Kína til ársins 1949 en þá tapaði flokkurinn kínversku borgarastyrjöldinni gegn kommúníska Alþýðulýðveldinu Kína. Stuðningsmenn Kuomintang flúðu til Taívan og stofnuðu þar gerræðislegt flokksræði. Ríkisstjórn Kuomintang á Taívan hélt sæti Kína í Sameinuðu þjóðunum til ársins 1971.
Íþróttahús Jóns Þorsteinssonar
Saga
Árið 1935 lét Jón Þorsteinsson reisa veglegt, sérhannað íþróttahús. Arkitektar þess voru Einar Sveinsson og Sigmundur Halldórsson og var húsið í Funkisstíl, það bjó yfir tveimur íþróttasölum: öðrum 8*10 metra en hinum 10:20 metra. Íþróttaskólinn var starfræktur í húsinu næstu fjóra áratugina, til ársins 1976.
Íþróttahús Jóns Þorsteinssonar var stærsta íþróttahús Reykjavíkur þar til bærinn eignaðist íþróttahúsið Hálogaland rétt eftir síðari heimsstyrjöldina, en um var að ræða gamlan íþróttabragga frá breska hernámsliðinu. Fyrstu árin fór keppni á Íslandsmótinu í handknattleik fram í Lindargötuhúsinu. Þar var einnig um árabil aðalæfingaraðstaða Ármenninga.
Miðameríkumenningin
Miðameríkumenningin leið að einhverju leyti undir lok á löngum tíma eftir landvinninga Spánverja á 16. öld.
Aðgreiningin mikla
Til grundvallar aðgreiningunni miklu liggja margþætt og flókin ferli Landafundanna, Upplýsingarinnar, Vísindabyltingarinnar og loks Iðnbyltingarinnar. Fræðimenn hafa sett fram fjölda kenninga til skýringar á því hvers vegna aðgreiningin mikla varð, þar með talið íhlutun hins opinbera, landfræðilegir þættir og ríkjandi hefðir.
Maníla
Menntun
Háskólabeltið hýsir flesta þá háskóla sem eru á stór Manílasvæðinu, til þess teljast m.a. Háskóli Filippseyja - Maníla, De La Salle Háskólinn og Háskóli heilags Tómasar.
Amartya Sen
Hann er þekktur sem Móðir Teresa hagfræðinnar og rannsóknasvið hans eru meðal annarra hungursneyðir, þróunarfræði, velferðarhagfræði, orsakir fátæktar og kynjamismunar.
Seiður
Þriðji (Óðinsheiti) segir Gylfa frá því að Seiðberendur séu komnir frá veru sem kallast Svarthöfði í Gylfaginningu:
Mateusz Morawiecki
Æviágrip
Morawiecki útskrifaðist árið 1992 með gráðu í sagnfræði frá Háskólanum í Wrocław og nam síðan viðskiptastjórnun við Vísinda- og tækniháskólann í Wrocław og Ríkisháskólann í Mið-Connecticut. Hann útskrifaðist árið 1995 með MBA-gráðu frá Hagfræðiháskólanum í Wrocław og með mastersgráðu í Evrópufræðum frá Háskólanum í Basel.
Á tíunda áratugnum vann Morawiecki ýmis störf í fræða- og viðskiptageiranum en árið 1998 hóf hann störf fyrir Bank Zachodni WBK, pólskan banka í eigu spænsku fjármálasamsteypunnar Banco Santander, SA. Morawiecki vann hjá bankanum til ársins 2015 og var framkvæmdastjóri hans frá árinu 2007.
Minni
Úrvinnsludýpt
Ein tilraunanna var sú að sýna fólki lista með ótengdum orðum og þátttakendurnir síðan beðnir að svara um þau þremur ólíkum spurningum. Í fyrstu spurningalotu var fólk beðið að svara til um hvort orð væru skrifuð með há- eða lágstöfum. Svo var fólk beðið að svara til um hvort ákveðin orðapör rímuðu, og að lokum var fólk beðið að segja til um hvort ákveðin orð pössuðu inn í setningu. Helmingur svaranna var já, en hinn nei. Eftir þetta voru svo lagðir fyrir þátttakendurna langir orðalistar, og það beðið að segja til um hvort orðin á listanum hefðu komið fyrir í fyrri lotunni. Niðurstöðurnar sýndu glögglega að þeim mun meiri vinnsla fór fram, því auðveldara átti fólkið með að muna þau þegar spurningalistinn var lagður fyrir. Svör sem jákvætt svar var við festust einnig betur í minni en þau neikvæðu, líkast sökum meiri merkingartengsla.
En þrátt fyrir að niðurstöðurnar standist, og kenningin skýri betur en grunnlíkanið hvernig atriði ferðast milli skammtímaminnis og langtímaminnis, hefur kenningin ýmsa vankanta. Má þar meðal annars nefna hvernig merkingarlítil áreiti eiga það til að festast í minni, að erfitt er að skilgreina nákvæmlega hvað krefst djúprar úrvinnslu og að kenningin gerir ráð fyrir línulegri þrepaskiptingu atriða milli skammtímaminnis og langtímaminnis, þ.e.a.s. sjónræn úrvinnsla orðsins, þá hljóðræn táknmynd þess og að lokum merkingarleg úrvinnsla, á meðan nýjar rannsóknir benda til þess að úrvinnsla áreita fari fram í mörgum samhliða ferlum.
Leifturminni
Leifturminni kallast það þegar fólk hefur tiltölulega skýra mynd eða minningu af því hvar og hvernig þeim bárust upplýsingar um tiltekinn tilfinningaþrunginn atburð, t.d árásirnar á tvíburaturnanna í New York 11. september 2001. Ekki er vitað til fullnustu hvað veldur því að þessar minningar festast svo í vitund fólks en allt eru þetta minningar sem tengjast sterku tilfinningaróti. Út frá þessu telja menn að hormón (adrenalín) og boðefni (dópamín, serótónín, noradrenalín og asetýlkólín) eigi stóran þátt í þessu, svo virðist sem að tilfinningahlaðnar minningar tengist auknu rennsli adrenalíns og noradrenalíns en hlutlausar minningar gera það ekki.
Moodle
Moodle er vefhugbúnaður til að búa til námsvefi. Moodle er í stöðugri þróun og sérstaklega hannaður til að styðja við kennsluhætti byggða á félagslegri hugsmíðahyggju.
Tenglar
Vefur Moodle
Fangarnir í sólhofinu
Bókin er framhald af Sjö kraftmiklum kristallskúlum. Hún var fyrsta Tinnasagan sem birtist í tímaritinu Le journal de Tintin 1946 en Sjö kraftmiklar kristallskúlur hafði áður birst sem framhaldssaga í dagblaðinu Le Soir 1943-1944. Hún kom fyrst út á bók árið 1949.
Arabar
Saga
Orðið arabar finnst fyrst notað um hóp af fólki fyrir um þrjú þúsund árum. Ýmsar skýringar eru gefnar á upphaflegri merkingu, einkum hirðingjar í eyðimörkum.
Bryngranar
Útbreiðslusvæði bryngrana er í Suður-Ameríku, austur af Andesfjöllum til Atlantshafs; frá Trínidad og Tóbagó til Norður-Argentínu. Þeir lifa í torfum í lækjum, meðfram stærri ám, í mýrum og tjörnum. Meginfæða eru smá skordýr, skordýralirfur, grot og plöntur sem þeir finna á botninum. Undirtegundir bryngrana eru vinsælar hjá gæludýrafiskaeigendum og hreinsa þeir upp leifar af botni búrsins.
Podocarpus degeneri
Podocarpus degeneri er sígrænt tré frá Fídjíeyjum.
Valdimar gamli
Æviágrip
Valdimar var sonur Svjatoslavs fursta af Kænugarði, sem lést í bardaga við Petsjenega árið 972. Hann barðist í kjölfarið við tvo bræður sína, Jaropolk og Oleg, um völdin í Garðaríki. Við dauða Svjatoslavs réði Jaropolk yfir Kænugarði, Oleg sat í Drevljana og Valdimar réði yfir Hólmgarði. Eftir að Jaropolk réðst á Drevljana og Oleg lést í orrustu um borgina fór Valdimar að óttast um líf sitt og flúði því til Norðurlanda.
Svörtu munnmælin
Svörtu munnmælin (spænska: La Leyenda Negra) er hugtak sem Julián Juderías setti fram árið 1914 í bók sinni: La leyenda negra y la verdad histórica (Svörtu munnmælin og hinn sagnfræðilegi sannleikur). Hugtakið er notað þegar talað er um hinar neikvæðu lýsingar á Spáni og Spánverjum í sagnfræðiritum þar sem þeir eru t.d. sagðir vera „grimmir“, „óbilgjarnir“ og „ofsafengnir“. Andstæða svörtu munnmælanna eru hvítu munnmælin.
Álandseyjar
Heiti
Uppruni heitis eyjanna er frumnorræna orðið *Ahvaland dregið af orðinu yfir vatn eða á. Frumgermanska orðið ahwō er skylt latneska orðinu aqua sem merkir „vatn“. Í norrænu varð þetta Áland og síðan Åland í sænsku, þótt ár séu ekki áberandi í landslagi Álandseyja. Finnska og eistneska heitið yfir eyjarnar, Ahvenanmaa og Ahvenamaa, hafa verið tengd við aborra (ahvenet). Til er tilgáta sem gengur út frá því að finnska heitið sé það upprunalega, og norræna heitið dregið af því.
Opinbert heiti eyjanna er Landskapet Åland sem merkir „landshlutinn“ eða „héraðið Áland“.
Lífstykkjabúðin
Saga
Árið 1953 flutti Lífstykkjabúðin á Skólavörðustíg 3, þaðan á Laugaveg 4 árið 1967, á Laugaveg 82 árið 2006 og loks í Fákafen 9 árið 2019.
Álandseyjar
Stjórnmál
Heimaskólar, sem voru í reynd bannaðir í Svíþjóð árið 2011, eru leyfðir samkvæmt finnskum lögum. Vegna nálægðar Álandseyja og þar sem þær eru sænskumælandi, hafa nokkrar fjölskyldur sem kjósa heimaskóla flutt frá Svíþjóð til Álandseyja. Meðal þeirra var Jonas Himmelstrand, forseti sænsku heimaskólasamtakanna.
Efnahagslíf
Helstu hafnir á eyjunum eru vesturhöfnin í Maríuhöfn, Berghamn og Långnäs á aðaleyjunni. Aðeins fjórir þjóðvegir eru á Fasta Åland: Þjóðvegur 1 frá Maríuhöfn til Eckerö, Þjóðvegur 2 frá Maríhöfn til Sund, Þjóðvegur 3 frá Maríuhöfn til Lumparland, og Þjóðvegur 4 frá Finström til Geta.
Peking
Nafn
Við stofnun Alþýðulýðveldisins Kína endurreisti Kommúnistaflokkur Kína Peking sem höfuðborg landsins. Kaldara loftslag er í Peking, heldur en í Aþenu.
Saga
Þriðji Ming-keisarinn Zhu Di (朱棣) flutti höfuðborg Ming-ættarinnar frá Nanjing til Peking (北京), árið 1403. Meðan Ming-ættin ríkti tók borgin á sig mikinn hluta núverandi myndar. Borgarmúrar Peking frá Ming-tímabilinu þjónuðu sem borgarmúrar uns þeir voru rifnir og annar hringvegurinn lagður þar sem þeir stóðu áður.
Íþróttir
Árið 2008 voru Sumarólympíuleikarnir og sumarólympíumót fatlaðra haldin í Peking. Af því voru byggð mörg ný íþróttamannvirki í borginni.
Vinabæir
Peking hefur komið á fót vinabæjarsambandi við eftirtaldar borgir:
Erkiengill
Í gyðingdómi
Í rabbínískri hefð og Kabbala eru erkienglarnir oftast sjö að tölu: Mikael, Rafael, Gabríel, Úríel, Saríel, Ragúel, og Remíel.
Ling Liong Sik
Hann er einn áhrifamesti kínverski stjórnmálamaðurinn í Malasíu samtímans. Ling Liong Sik er kvæntur Ong Ee Nah og á tvo syni.
Alþingishúsið
Húsið reist
Árið 1880 var hafist handa við byggingu Alþingishússins við Kirkjustíginn, en áður hafði verið gert ráð fyrir að húsið yrði byggt við Bakarastíg, þar sem nú er Bankastræti. Halldór Kr. Friðriksson yfirkennari seldi þá land sitt við Kirkjustíginn fyrir 2.500 krónur og þótti óheyrilegt verð í þá daga. Þar hafði áður verið kálgarður hans og þar var Alþingishúsið reist.
Léttlestakerfi höfuðborgarsvæðisins
Aðalskipulag Reykjavíkur 2001-2024
Ráðgjafar fengnir til að framkvæma hagkvæmnisathugun komust að þeirri niðurstöðu að ekki væri hagkvæmt að ráðast í slíkar framkvæmdir sökum þess hve dreifbýlt svæðið væri og að samgögnur væru nú þegar frekar greiðar. Þessi athugun mat þó einungis hagkvæmni varðandi kostnað ekki ekki önnur þjóðhagslega áhrif, svo sem nýtingu innlendrar orku og bættrar lýðheilsu.
Metró-hópurinn
Hópurinn skilaði inn umsögn þann 2. maí 2008 sem greinir frá mikilvægi þess að athugun Alþingis á hagkvæmni lestarsamgangna nái einnig yfir snarlestarkerfi en ekki einungis léttlestarkerfi. Í umsögninni kom fram sú skoðun hópsins að svokallað metrókerfi sé „það eina sem lítur út fyrir að vera vit í og því ber að kanna þann kost til þrautar miðað við íslenskar aðstæður og sérkenni“. Kostir snarlestarkerfis umfram léttlestarkerfis væri meðal annars:
Hljóðmengun
Hljóð af neðanjarðarlestasamgöngum myndu takmarkast innan kerfisins, svo sem á biðstöðvum. Aðrir staðir myndu ekki verða kerfisins var.
Gnetum acutum
Gnetum acutum er tegund klifurrunna af ættkvísl gnetla. Hún vex í Sarawak héraði í Borneó.
Skráasnið
Skráarsnið fyrir myndir
Myndir hafa alltaf þekkta endingu eins og .jpg, .gif, .svg og .png. Það skiptir máli í hvaða skráarsniði myndir eru vistaðar og þarf því að kynna sér vel hvað hvert mynda skráarsnið býður uppá ásamt því að gera sér grein fyrir, fyrir hvaða miðil myndin á að notast. Ef gif er tekið sem dæmi þá er aðeins notaðir 256 litir fyrir hvern ramma og þess vegna óhentug fyrir myndir sem eru eða nýta fleiri lit.
Markverður stafur
Dæmi um fjölda markverðra stafa í tölum
1,0 - 2 markverðir stafir
Skotfélag Hafnarfjarðar
Saga
Botninn mun hafa dottið úr starfsemi félagsins þegar Biering flutti til Borgarness fáeinum árum síðar.
Fueled by Ramen
Listamenn
Eftirfarandi eru nokkrir listamenn og hljómsveitir sem hafa starfað hjá FBR.
Guðmundur Felix Grétarsson
Guðmundur Felix Grétarsson (f. 25. maí 1972) er íslenskur rafveituvirki. Guðmundur Felix slasaðist alvarlega við störf sín árið 1998 og missti m.a. báða handleggi. Guðmundur vakti mikla athygli í kjölfar slyssins og setti meðal annars stefnuna á að fá grædda á sig nýja handleggi. Í janúar árið 2021 fór aðgerðin fram í Lyon í Frakklandi og þykir hún marka tímamót í læknavísindum.
Sporðgranaætt
Sporðgranar eiga sér útbreiðslusvæði í ferskvatni í Mið-Ameríku (Kosta Ríka og Panama) og hitabeltissvæða Suður-Ameríku. Tegundir hafa fundist í allt að 3000 metra hæð.
Kjarnorkuslysið í Tsjernobyl
Slysið er mesta kjarnorkuslys sem orðið hefur með tilliti til kostnaðar og dauðsfalla. Tsjernobyl slysið er eitt af tveimur kjarnorkuslysum sem fengið hafa flokkunina 7 (hámarks flokkun) á hinum alþjóðlega skala um kjarnorkuvá, hitt slysið er Fukushima Daiichi kjarnorkuslysið sem átti sér stað árið 2011.
Tsjernobyl í dag
Bæirnir Prypjat, Tsjernobyl og svæðið þar í kring, um 2600 ferkílómetrar, er nú lokað svæði. Aðeins vísinda- og embættismenn mega fara um svæðið. Árið 2011 opnaði Úkraína svæðið fyrir ferðamönnum sem vildu sjá afleiðingarnar hamfaranna, en aðeins í fylgd með leiðsögumönnum.
Wales
Forsögulegur uppruni
Nútímamenn hafa búið í Wales í að minnsta kosti 29.000 ár. Samfelld mannabyggð nær frá lokum síðustu ísaldar, milli 12.000 og 10.000 f.o.t. þegar veiðimenn og safnarar fluttust frá Mið-Evrópu til Stóra-Bretlands á miðsteinöld. Á þeim síma var sjávarborð mun lægra en nú. Síðustu jöklar Wales hörfuðu um 10.250 f.o.t. og heitara loftslag leiddi til þess að skógar þöktu landið. Hækkun sjávarborðs í kjölfar hops jöklanna skildi Wales frá Írlandi og myndaði Írlandshaf. Um 8.000 f.o.t. var Bretlandsskagi orðinn að eyju. Við upphaf nýsteinaldar (um 6.000 f.o.t.) var sjávarborð í Bristolsundi enn um 11 metrum lægra en það er í dag. Sagnfræðingurinn John Davies setti fram þá tilgátu að sagan um drukknun Cantre'r Gwaelod og sögur í Mabinogion um að sjórinn milli Wales og Írlands hafi verið grynnri og minni, gætu byggst á munnlegri geymd frá þessum tíma.
Á nýsteinöld blönduðust landnemar frumbyggjum landsins og íbúar tóku upp staðbundinn landbúnað í stað hirðingjalífs um 6.000 f.o.t. (nýsteinaldarbyltingin). Íbúarnir ruddu skóginum burt til að búa til beitiland og ræktarland, þróuðu nýja tækni við leirkeragerð og vefnað, og reistu grafhauga úr jötunsteinum, eins og Pentre Ifan, Bryn Celli Ddu og Parc Cwm-hauginn milli um 5.800 f.o.t. og 5.500 f.o.t. Næstu aldirnar tóku þeir upp nýja tækni sem fylgdi bronsöld og járnöld hjá Keltum. Sumir sagnfræðingar, eins og John T. Koch, líta svo á að á síðbronsöld hafi Wales verið hluti af verslunarleiðum á sjó sem tengdu Keltaþjóðirnar saman. Þessi Atlantshafskenning er gagnrýnd af þeim sem vilja rekja keltnesku málin til Hallstatt-menningarinnar. Þegar innrás Rómverja í Bretland hófst hafði landið sem nú er Wales skipst milli ættbálkanna Deceangli (norðausturhluti), Ordovices (norðvesturhluti), Demetae (suðvesturhluti), Silures (suðausturhluti) og Cornovii (austurhluti).
Hámiðaldir og síðmiðaldir
Gruffydd ap Llywelyn var sá eini sem tókst að sameina allt Wales undir sinni stjórn og verða konungur Wales. Árið 1055 drap Gruffydd ap Llywelyn keppinaut sinn, Gruffudd ap Rhydderch í orrustu og endurheimti Deheubarth. Hann ríkti yfir Wales og lagði undir sig hluta Englands við landamærin. Löndum hans var aftur skipt milli hinna hefðbundnu konungdæma eftir dauða hans. John Davies segir að Gruffydd hafi verið eini konungurinn sem ríkti yfir öllu Wales, sem í um sjö ár var sameinað undir einum einvaldi, í fyrsta og síðasta sinn. Owain Gwynedd (1100–70) af Aberffraw-ætt var hins vegar fyrsti velski lávarðurinn sem tók upp titilinn princeps Wallensium (fursti af Wales) eftir sigur hans í Berwyn-fjöllum, samkvæmt Davies. Á þessum tíma, milli 1053 og 1063 ríkti friður í Wales og innanlandsátökum linnti.
Menning
Sjónvarpsstöðin BBC Cymru Wales var sett í loftið árið 1966 og sendir nú út á tveimur sjónvarps- og tveimur útvarpsstöðvum, bæði á velsku og ensku. Sjónvarpsstöðin S4C var stofnuð árið 1982 og sendir eingöngu út á velsku. Þegar sjónvarpsþættirnir Doctor Who voru endurvaktir hjá BBC árið 2005 var ákveðið að framleiða þá í Wales.
Ævintýri Tinna
Kolbeinn kafteinn
Kolbeinn kafteinn (franska: Capitaine Haddock) kynntist Tinna í bókinni Krabbinn með gylltu klærnar sem áfengissjúkur skipstjóri. Meðal annars með hjálp Tinna nær hann að yfirvinna áfengissýkina og þeir verða bestu vinir. Kolbeinn er á miðjum aldri, dökkhærður með alskegg. Hann klæðist jafnan svörtum buxum og jakka, blárri rúllukragapeysu með mynd af akkeri á og skipstjórahúfu. Eitt af hans helstu persónueinkennum eru blótsyrði hans. Hann blótar mjög mikið, oft með vísunum í sjómennsku. Á íslensku koma blótsyrðin oft fram í löngum, stuðluðum, runum. Frá því við lok bókarinnar um Fjársjóð Rögnvaldar rauða býr hann á sínu forna ættarsetri Myllusetri.
Teiknimyndaþættir
22 af 25 Tinnabókunum voru gefnar út sem teiknimyndaþættir, og það sem við köllum "Tinnamyndirnar" eru í raun oftast tveir sjónvarpsþættir í einni mynd.
Orkuveita Reykjavíkur
Dótturfélög
Dótturfélög Orkuveitunnar eru sjö: Veitur, OR-Vatns- og fráveita, Orka náttúrunnar, ON Power, Ljósleiðarinn, Carbfix og OR-Eignir. Í ársbyrjun 2014 komu til framkvæmda ákvæði raforkulaga nr. 65/2003 sem kveða á um fyrirtækjaaðskilnað sérleyfis- og samkeppnistarfsemi. Samstæðu Orkuveitu Reykjavíkur var breytt í kjölfarið og stofnuð voru dótturfélög um einstaka starfsþætti Orkuveitunnar.
Framsóknarflokkurinn
Saga Framsóknarflokksins
Fram að 1930 starfaði flokkurinn eingöngu sem þingflokkur. Á því tímabili takmörkuðust flokksmenn við þingmenn flokksins. Árið 1938 var Samband ungra framsóknarmanna stofnað.
Núverandi staða Framsóknarflokksins
Framsóknarflokkurinn er við völd i nokkrum sveitarfélögum víða um land.
Baráttumál
Á upphafsárum Framsóknarflokksins stóð flokkurinn meðal annars fyrir; sjálfstæði þjóðarinnar, innlendum þjóðbanka (vegna ástands bankamála á þeim tíma) og alþýðumenntun sem hann taldi hornstein allra þjóðþrifa.
Alþingiskosningarnar árið 2007
Bjarni Harðarson sagði af sér þingmennsku þann 11. nóvember 2008. Helga Sigrún Harðardóttir, annar varaþingmaður Framsóknarflokksins í suðurkjördæmi, tók sæti hans.
Sasa palmata
Sasa palmata er lágvaxin (1,5 til 3 m) bambustegund sem er ættuð frá Japan. Hún var fyrst nefnd af Frederick William Thomas Burbidge og fékk sitt núverandi nafn af E.G.Camus
Randal Cremer
Æviágrip
Eftir að hafa flutt til London árið 1852 varð Cremer virkur sem skipuleggjandi í stéttarfélögum og varð brátt þekktur verkalýðsleiðtogi. Árið 1865 var hann kjörinn ritari Alþjóðasamtaka verkalýðsins, en hann sagði af sér tveimur árum síðar þar sem honum fannst samtökin vera orðin of róttæk. Þótt Cremer væri ötull stuðningsmaður framsækinna stefnumála og nyti virðingar Karls Marx var hann ekki hlynntur hugmyndinni um byltingu öreiganna.
Guðrún Lárusdóttir
Ævi
Faðir Guðrúnar var Lárus Halldórsson, þingmaður og prestur. Móðir hennar var Kirstín Katrín Pétursdóttir Guðjohnsen, húsmóðir en faðir hennar Pétur Guðjohnsen var einnig þingmaður. Guðrún var þriðja systkynið í hópi sex og árið 1885 fluttist fjölskyldan til Reyðarfjarðar þar sem Lárus faðir hennar gerðist prestur fríkirkjusafnaðarins. Guðrún gekk ekki í skóla heldur hlaut menntun í heimahúsi. Rétt fyrir aldamótin, 1899 fluttist fjölskylda hennar svo til Reykjavíkur. Árið 1902 giftist Guðrún Sigurbirni Ástvaldi Gíslasyni, presti og stofnanda elliheimilisins Grundar. Guðrún var húsfreyja í Ási á Sólvöllum í Reykjavík frá 1906 til æviloka. Hún og Sigurbjörn eignuðust alls tíu börn en helmingur þeirra dóu ung og barnlaus.
Kaş
Saga
Þetta svæði í Tyrklandi hefur verið í byggð síðan á steinöld. Talið er að Kaş hafi verið stofnað af Lycia-fólki og á tungumáli þeirra hét Kaş Habesos eða Habesa. Mikilvægi bæjarins á þeim tíma sést á því að þar var einn stærsti greftrunarstaður þeirra.
Glee
Höfundar þáttanna eru Ryan Murphy, Brad Falchuk og Ian Brennan sem að skrifuðu það upprunalega sem kvikmynd. Prufuþátturinn var sýndur á Foxsjónvarpsstöðinni þann 19. maí árið 2009 og fyrsta serían fór í gang þann 9. september sama ár. Önnur þáttaröðin fór í gang þann 21. september árið 2010 og þriðja serían hefur nú þegar verið pöntuð. Í þáttunum setja persónunar upp söngatriði og höfundar þáttanna reyna að nota blöndu af vinsælum lögum og klassískum söngleikjalögum. Lögin sem að leikarar flytja í þættinum hafa einni verið gefin út á geisladiski og eru líka fáanleg til niðurhals á iTunes. Annars konar varningur hefur verið gefinn út meðal annars Blu-ray og mynddiskar, bókasería, iPad forrit og Wiileikur.
Auglýsingarherferð
Á tímabilinu á milli prufuþáttarins og útgáfu annars þáttar Glee fóru aðalleikararnir að ferðast um Bandaríkin til þess að syngja í Hot Topic verslunarmiðstöðunum. Þau fengu einnig að syngja bandaríska þjóðsönginn á stórum hafnaboltaleik árið 2009. Glee var boðið að syngja í skemmtigöngu Macy's á Þakkargjörðinni árið 2009 en útsendingaraðili skrúðgöngunnar NBC sem að er keppinautur Fox höfnuðu tillögunni.
Þættir
Í fyrstu þáttaröð Glee voru 22 þættir. Prufuþátturinn var sýndur þann 19. maí árið 2009 og þáttaröðinn hófst þann 9. september hið sama ár og var sýndur á miðvikudögum til jóla en var síðan færður yfir á fimmtudag. Þann 11. janúar árið 2010 tilkynntu forstjórar Fox að þeir hefðu pantað aðra seríu af Glee. Tökur á næstu seríu hófust í júní 2010. Sýningar á annarri þáttaröðinni hófust þann 21. september, 2010 og þættirnir voru sýndir klukkan átta að kvöldi til á þriðjudögum. Fox planaði upprunalega að sýna Glee á miðvikudögum en hætti svo við og sýndu American Idol á þeim tíma í staðinn. Þriðja þáttaröðin var pöntuð af Fox þann 23. maí 2010.
Frídagur verslunarmanna
Verslunarmannahelgin
Þar sem frídagur verslunarmanna fellur á mánudag eftir helgi verður til löng þriggja daga helgi á þeim tíma sumars sem búast má við sem bestu veðri og sú helgi kölluð Verslunarmannahelgin eftir frídegi verslunarmanna. Mikinn hluta 20. aldar varð þessi helgi því að einni mestu ferðahelgi ársins og ýmsar hátíðardagskrár víða um land voru felldar saman við hana. Einna þektust þeirra er þjóðhátíðin í Vestmannaeyjum. Svipað upphaf sumarfría er til víða um heim og er arfur frá þeim tíma þegar allt verkafólk í einu landi tók orlof á nánast sama tíma.
Sara Margrét Nordahl Michaelsdóttir
Sara Margrét Nordahl Michaelsdóttir er íslenskur leikari og leiklistarnemi. Hún er þekkt fyrir hlutverk sitt sem Ylfa Dís Jónsdóttir í Nætur-, Dag- og Fangavaktinni, og kvikmyndinni Bjarnfreðarson.
Valréttarsamningur
Dæmi um kauprétt
Hugsum okkur 1. janúar hafi Jón og Guðrún samið um að Guðrún hafi rétt til, en ekki skyldu, að kaupa af Jóni hlutabréf í Hlut hf. að nafnvirði 1 milljón króna þann 1. júlí á genginu 5, þ.e. borga fimm krónur fyrir hverja krónu nafnverðs og þar með 5 milljónir fyrir öll hlutabréfin. Ef markaðsverð bréfa í Hlut hf. er hærra en 5 þann 1. júlí þá er þetta verðmætur samningur fyrir Guðrúnu. Ef gengið er til dæmis 5,5 þennan dag þá er samningurinn (5,5-5)*1.000.000 eða 500.000 króna virði. 500.000 krónur eru munurinn á því sem Guðrún þarf að greiða Jóni fyrir að kaupa bréfin af honum samkvæmt samningnum þann 1. júlí og því sem hún hefði þurft að borga ef hún hefði keypt bréfin á markaðsverði af öðrum. Ef gengið hefði hins vegar orðið lægra en 5, til dæmis 4, þá hefði samningurinn verið einskis virði því að það hefði ekki borgað sig fyrir Guðrúnu að nýta hann. Stundum er sagt að sá sem hefur keypt sölurétt hafi tekið ,,stöðu með“ hinni undirliggjandi eign, þ.e. hafi trú á að hún hækki í verði.
Mýri (Bárðardal)
Mýri er íslenskur bær og jafnframt innsti bær í Bárðardal vestan Skjálfandafljóts. Við Mýri byrjar vegurinn yfir Sprengisand og var þar áningar- og gististaður fyrir þá sem ferðuðust yfir sandinn. Er stutt að Aldeyjarfossi frá bænum. Á Mýri hefur verið mönnuð veðurathugunarstöð frá árinu 2001.
Hjálmönd
Hjálmönd (fræðiheiti Bucephala albeola) er fugl af andaætt. Hjálmönd er sjóönd.
Anne Robert Jacques Turgot
Framlög til hagfræði
Frá árunum 1761 til 1774 var afkastamesta tímabil Turgots og á þeim tíma kom hann meðal annars með ýmis framlög til hagfræðinnar sem snéru mest um framleiðslu og dreifingu auðs. Turgot bar kennsl á verkaskiptinguna, hvernig verð á vörum voru ákvörðuð og mikilvægi hagvaxtar en allir þessir þættir komu fram í auðlegð þjóðanna sem Adam Smith gaf út árið 1776. Árið 1766 taldi Turgot að fjármagn væri nauðsynlegt fyrir hagvöxt og að fólk myndi ná að eiga fjármagn ef það myndi neyta minna en það framleiðir. Þetta er talið vera eitt allra mikilvægasta framlag hans til hagfræðinnar. Árið 1767 skrifaði Turgot ritgerð sem tengdist stjórnmálahagfræði en hún fjallaði um skatta, sölu á korni, peninga og vexti. Turgot var einnig með þeim fyrstu sem gerði greinarmun á markaðsverði og náttúrulegu verði, hann útskýrði hvað afgangur þýddi ásamt því að útskýra tengslin á milli afgangs og vaxtar. Í tengslum við umfjöllunina hans um hvernig verð á vörum er ákvarðað þá svaraði hann því hvernig frjáls viðskipti hækka ekki meðalverð á korni í Frakklandi. Hann taldi að verð á vörum myndi hækka í samráði við breytingar á framboði og eftirspurn vörunnar og að fólk myndi ekki kaupa minna af korni í frjálsum viðskiptum þar sem eftirspurnin myndi ekki breytast.