cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Matthías Þórðarson (útgerðarmaður)
Ævi
Matthías stofnaði tímaritið Ægi árið 1905 og var fyrsti ritstjóri þess. Ásamt fleirum stofnaði hann Fiskifélag Íslands árið 1911. Árið 1920 keypti Matthías land Keflavíkur og þau hús sem voru í eigu H.P. Duus. Árið 1930 gaf hann út bókina Síldarsaga Íslands. Hann gaf út ævisögu sína í tveimur bindum á árunum 1946-7.
Duke Ellington
Undir lok 6. áratugarins endurheimti Ellington vinsældir sínar að miklu leyti. Lengri tónsmíðar hans nutu velgengni meðal djassáhugafólks og 1957 tók Ella Fitzgerald upp þriggja hljómplatna verk, Duke Ellington Songbook, með hljómsveit Ellingtons. Hann fékkst líka við kvikmyndatónlist. Á 7. áratugnum átti hann samstarf við ýmsa aðra frumkvöðla djasstónlistar svo sem Count Basie, Coleman Hawkins og John Coltrane. Á sama tíma lék hann mikið um allan heim. Mörg eldri laga hans voru orðin að sígildum smellum sem öfluðu honum tekna.
Hringiðan
Hringiðan var stofnuð í mars 1995 sem gerir fyrirtækið að einu elsta internetfyrirtæki á Íslandi. Hringiðan hefur einnig gengið undir nafninu Vortex.
Dalrjúpa
Dalrjúpa (fræðiheiti: Lagopus lagopus) er lítill fugl af orraætt, um 35–44 cm að lengd. Dalrjúpan er staðfugl og verpir á heimskautasvæðum og norðlægum slóðum í Evrasíu, Norður-Ameríku neðan við trjálínu. Er hún að mestu eins og fjallarjúpa hvað varðar hegðun og fæðu. Er dalrjúpa um þriðjungi stærri en fjallarjúpa.
Undirtegundir
Dalrjúpa myndar einnig oft blendinga með skyldum tegundium; orra (Lyrurus tetrix), jarpa (Tetrastes bonasia) og einstöku sinnum með síberíuþiður (Tetrao urogallus), Falcipennis canadensis (ekkert íslenskt nafn) og fjallarjúpu (Lagopus muta).
Sameinuðu þjóðirnar
Uppbygging
Fjórar af fimm aðalstofnunum eru staðsettar í höfuðstöðvum Sameinuðu þjóðanna í New York-borg. Alþjóðadómstóllinn hefur aðsetur í Haag. Flestar undirstofnanir Sameinuðu þjóðanna eru í nágrenni við höfuðstöðvar Sþ í Genf, Vín, og Naíróbí. Aðrar stofnanir hafa aðsetur víða um heim. Sex opinber tungumál Sameinuðu þjóðanna, sem eru notuð á alþjóðlegum fundum og á skjölum, eru arabíska, enska, franska, kínverska, rússneska og spænska. Samningur um réttindi og friðhelgi Sameinuðu þjóðanna veitir Sameinuðu þjóðunum og stofnunum þeirra friðhelgi frá landslögum þar sem þær starfa, til að tryggja hlutleysi þeirra gagnvart gistiríki og aðildarríkjum.
Inspired by Iceland
Inspired by Iceland var snarpt markaðsátak, sem hleypt var af stokkunum árið 2010 af Iðnaðarráðuneyti Íslands í samstarfi við Icelandair, Reykjavíkurborg, Iceland Express, Útflutningsráð og Samtök ferðaþjónustunnar (um 70 fyrirtæki). Vegna öskufalls frá eldgosinu í Eyjafjallajökli 2010 og truflana sem urðu vegna þess í alþjóðlegum flugsamgöngum kom upp alvarleg staða í íslenskri ferðaþjónustu. Komum ferðamanna til landsins hafði fækkaði um 22% í apríl og óttast var að þeim myndi fækka enn frekar. Hugmyndin var að markaðsátakið myndi bæta ímynd landsins út á við.
Aðildarsáttmálinn 2003
Aðildarsáttmálinn 2003 var sáttmáli milli aðildarríkja Evrópusambandsins (ESB) og tíu landa (Eistlands, Kýpur, Lettlands, Litháen, Möltu, Póllands, Slóvakíu, Slóveníu, Tékklands og Ungverjalands) um inngöngu þeirra í sambandið. Sattmálinn fól jafnframt í sér breytingar á nokkrum ákvæðum Nice-sáttmálans. Aðildarsáttmálinn var undirritaður þann 16. apríl 2003 í Aþenu og tók gildi þann 1. maí 2004, með þeirri afleiðingu að aðildarríkjum ESB fjölgaði um tíu þann dag.
Flundra
Flundra getur náð allt að 60 sm lengd en er sjaldan lengri en 30 sm. Hún lifir á sjávarbotni frá fjöruborði og niður í um 100 m dýpi og sækir í ísalt og ferskt vatn og getur gengið upp í ár og læki.
1900
Erlendis
Fædd
Captain America: The First Avenger
Söguþráður
Myndin hefst árið 1942 þegar seinni heimstyrjöldin geisar sem hæst. Hinn smávaxni og veiklulegi Steve Rogers hefur reynt hvorki meira né minna en fimm sinnum að komast í herinn til að berjast fyrir bandaríksu þjóðina en verið hafnað í hvert einasta sinn. Þegar öll sund virðast lokuð opnast nýjar dyr fyrir Steve: að bjóða sig fram í leynilegt hátækniverkefni á vegum hersins þar sem ekki er krafist sömu líkamlegu eiginleika. Það heitir Project: Rebirth, en þegar hann tekur þátt er honum breytt í vöðvastæltann ofurhermann og er fljótt kallaður Kafteinn Ameríka. Hann hefur fljótt uppi á besta vin sínum, Bucky Barnes, og mynda þeir illvígt teymi sem tekur að sér hættulegustu sérverkefnunum í stríðinu, þar á meðal að reyna að ráða niðurlögum Red Skull, yfirmann vopnaþróunar á vegum Adolfs Hitler, en Red Skull hefur sín eigin áform um framgang stríðsins í sína þágu, og spilar þar töfrum gæddur hlutur að nafni Tesseract stórt hlutverk.
Sigrún Klara Hannesdóttir
Nám og störf
Sigrún hefur haldið fyrirlestra víða um heim um framtíðarsýn í upplýsingasamfélagi, þekkingarstjórnun, skólasöfn og upplýsingalæsi, menntun bókavarða og bókasafnsfræðinga og hlutverk háskólabókasafna í sýndarháskólanum. Hún stjórnaði útvarpsþáttum um rithöfunda og barnabækur 1987-1990 og skrifaði umsagnir um barnabækur í Morgunblaðið frá 1991. Sigrún Klara er löggiltur skjalaþýðandi í og úr ensku.
Helstu ritverk
Greinar og fyrirlestrar á ráðstefnum
Gaffalsveppur
Gaffalsveppur finnst að minnsta kosti frá Evrópu austur til Japans. Gaffalsveppur fannst fyrst á Íslandi í Fossvogi árið 1977 á girðingu úr innfluttum viði og hefur aðeins fundist í Reykjavík.
Sefhæna
Sefhæna (fræðiheiti Gallinula chloropus) er fugl af relluætt. Sefhæna er varpfugl í öllum heimsálfum nema Ástralíu. Sefhæna er votlendisfugl og kjörlendi hennar er lífríkar tjarnir, síki eða læki, sem girt eru gróskumiklum gróðri. Sefhæna veður og syndir í vatni og klifrar líka upp í gróður. Sefhæna er staðfugl í Evrópu en þeir fuglar sem verpa nyrst færa sig suður á bóginn. Sefhæna er alltíð á Íslandi. thumbnail|left|500 px|Skýringarmynd af sefhænum og umhverfi þeirra
Gerard Piqué
Gerard Piqué Bernabéu (fæddur 2. febrúar árið 1987) er spænskur fyrrum knattspyrnumaður sem spilaði lengst af sem varnarmaður með FC Barcelona (2008-2022).
Pique spilaði 102 leiki fyrir spænska A-landsliðið. Árið 2006 tók hann þátt í að vinna EM U-19. Hann vann bæði EM- (2012) og HM-gull (2010) með spænska landsliðinu.
Jeanne Tripplehorn
Kvikmyndir
Fyrsta kvikmyndahlutverk Tripplehorn var árið 1992 í Basic Instinct þar sem hún lék Dr. Beth Garner. Lék hún síðan á móti Tom Cruise í The Firm árið 1993. Hefur hún síðan þá komið fram í kvikmyndum á borð við Waterworld, Snitch, Mickey Blue Eyes, Timecode, Swept Away, The Trap og Crazy on the Outside.
Verðlaun og tilnefningar
Emmy-verðlaunin
Nýfundnaland
Nýfundnaland er, ásamt Labrador í fylkinu Nýfundnaland og Labrador, en það hét raunar bara Nýfundnaland fram til ársins 2001. Íbúar eyjunnar eru rúmlega 480.000 (2016) og er það fjölmennari hluti fylkisins. Sumir telja að Nýfundnaland sé Vínland, sem fornar norrænar heimildir tala um, en það er mjög umdeilt.
Grótta
thumb|300px|Grótta á Seltjarnarnesi. Grótta er örfirisey yst á Seltjarnarnesi. Viti var reistur í Gróttu árið 1897 en núverandi viti er frá árinu 1947. Áður fyrr var bær í Gróttu og er fyrst getið um hann í heimildum 1547. Árið 1703 var hann hjáleiga frá Nesi. Bærinn fór síðar í eyði en byggðist aftur á 19. öld. Nágrenni Gróttu er vinsælt útivistarsvæði. Grótta er friðland vegna fuglalífs (friðlýst 1974) og er umferð fólks bönnuð þar frá 1. maí til 1. júlí ár hvert.
Sitkalús
Sitkalús (fræðiheiti: Elatobium abietinum) er skordýrategund sem sníkir á greni og var henni fyrst lýst af Walker 1849. Engar undirtegundir eru skráðar í Catalogue of Life.
Lirfa
Nöfn hinna ýmsu lirfa
Lirfa brunnklukkunnar nefnist vatnsköttur, lirfa mýflugunnar nefnist híðormur og lirfa maðkaflugunnar nefnist maðkur. Kálormur (einnig nefndur bröndungur) er fiðrildislirfa, meindýr í káli, og haft um ýmsar tegundir getur verið að ræða.
Mande-mál
Mande-mál eru undirflokkur níger-kongó mála. Þau eru um tuttugu. Mál þessi eru töluð í Vestur-Afríku frá Gíneu til Nígeríu. Helst þeirra eru bambara, djúla, mende og malínka.
Skíði (hvalir)
Þróun skíða
Svo er að sjá sem fyrstu skíðishvalirnir hafi einnig haft tennur en þær hafa sennilega verið lítið notaðar.
Skíðasían
Þegar skíðishvalir leita fæðu gleypa þeir gríðarlegt magn af sjó og geyma í munnholinu, loka síðan munninum og þrýsta sjónum út á milli skíðanna. Hárin á skíðunum verða eins og sía og halda eftir smádýrum úr sjónum. Þau sitja eftir í hárunum og hvalurinn gleypir þau síðan. Helsta fæða skíðishvala er ljósáta, ýmsar árfætlur (copepoda) og smáir fiskar, þar á meðal loðna, síld, síli og makríll.
Randateinreka
Randateinreka (fræðiheiti: Hemicentetes semispinosus) er tegund burstasvína.
Brim hf.
Sjávarútvegsfyrirtækið Grandi hf. var stofnað 8. nóvember 1985 með sameiningu Ísbjarnarins og Bæjarútgerðar Reykjavíkur (stofnuð 1934). „HB“ var bætt við nafnið þegar fyrirtækið yfirtók Harald Böðvarsson hf. á Akranesi árið 2004. Nafninu var breytt í Brim árið 2019.
Bougainville
Aðskilnaðarhreyfing hófst á Bougainville á 7. áratug 20. aldar og lýst var yfir stofnun Lýðveldisins Norður-Salómonseyja þegar Papúa Nýja-Gínea fékk sjálfstæði árið 1975. Næsta ár tók Papúa Nýja-Gínea yfir stjórn Bougainville. Borgarastríð 1988–1998 leiddi til dauða 20.000 manna. Helsta ástæða þess var deila um koparnámur. Friðarsamningarnir fólu í sér að Bougainville varð sjálfstjórnarhérað í upphafi 21. aldar. Árið 2019 var haldin kosning um hvort fólk vildi þar sjálfstæði eða halda tengslum við Papúu. Svo fór að 98% völdu sjálfsstæði. Héraðsstjórnin stefnir því að fullu sjálfstæði árið 2027.
George Lopez
George Lopez (fæddur 1961) er bandarískur gamanleikari.
Alberto Jori
Alberto Jori (f. 1965 í Mantova á Ítalíu) er ítalskur nýaristótelískur heimspekingur. Hann nam í Padua, Cambridge og Heidelberg. Árið 2003 hlaut hann verðlaun Alþjóðlegu sagnfræði- og vísindaakademíunnar (Académie Internationale d'Histoire des Sciences, París, Sorbonne). Jori er málsvari „hagnýttrar heimspeki“.
Sachi Kagawa
Sachi Kagawa var japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 2 leiki með landsliðinu.
1659
Árið 1659 (MDCLIX í rómverskum tölum) var 59. ár 17. aldar sem hófst á miðvikudegi samkvæmt gregoríska tímatalinu en laugardegi samkvæmt júlíska tímatalinu sem er tíu dögum á eftir.
Don Messick
Donald Earl „Don“ Messick (1926 – 1997) var bandarískur raddleikari.
Eiðistorg
Fyrsta verslunin sem var opnuð á Eiðistorgi var matvöruverslunin Vörumarkaðurinn sem tók til starfa í ágúst árið 1983. Í kjölfarið fjölgaði verslunum á torginu og á blómaskeiði þess hafði fjöldi fyrirtækja þar aðsetur, s.s. Útvegsbanki Íslands, síðar Íslandsbanki, Íslandspóstur, Nesapótek, bókaverslunin Eymundsson, skyndibitastaðurinn Selbitinn, íþróttavöruverslunin Sportlíf, leikfanga- og bókabúðin Hugföng, Blómastofan, snyrtivöruverslunin Evíta, videóleigan Tröllavídeó og fatahreinsunin Kjóll og hvítt. Um árabil hafði lögreglan bækistöð á Eiðistorgi og Lyfjastofnun var þar einnig lengi til húsa.
Austurríki-Ungverjaland
Höfuðborg ríkisins var Vínarborg.
Euronext
Euronext eða NYSE Euronext er samevrópskur hlutabréfamarkaður sem var stofnaður árið 2000 og eru höfuðstöðvar hans staðsettar í París en ná einnig til kauphallanna Brussel, Amsterdam, Lissabon og London. Upphafið markaði þegar kauphallirnar í Amsterdam, Brussel og París runnu saman í eina þann 22. september sama ár og var tilgangurinn að samstilla og nýta þá gríðarlegu möguleika sem evrópski markaðurinn bauð uppá undir einum gjaldmiðli. Í desember 2001 eignaðist Euronext öll hlutabréfin í stærstu afleiðukauphöll Evrópu, afleiðukauphöll Lundúna (e. London International Financial Futures and Options Exchange (LIFFE)) og úr varð Euronext LIFFE. Árið 2002 rann portúgalska kauphöllin inn í Euronext og með þessum samruna voru markaðir sameinaðir sem eiga sér sögu allt aftur á 17. öld.
Viðskipti eiga sér aðallega stað á evrusvæðinu með um 1.300 útgefendur að andvirði 2.600 m.a. evra markaðsumsvifa sem er samsettur af einstökum bláum peningum (e. blue chip) sem að standa 20+ útgefendur í EURO STOXX 50-staðlinum sem og fjölbreyttum innlendum og erlendum fjárfestum. Þann 11. janúar 2007 samþykktu samkeppnisyfirvöld Evrópusambandsins samruna Euronext og kauphallarinnar í New York. Samþykki Evrópusambandsins var háð því að yfirvöld í þeim löndum sem Euronext og dótturfyrirtæki var starfrækt í, samþykktu samrunann. Hluthafar í Euronext höfðu í desember árið áður samþykkt samrunann með miklum meirihluta og í júní sama ár hafði stjórn Euronext hafnað yfirtökutilboði þýsku kauphallarinnar Deutsche Börse og kaus frekar að ræða við kauphöllina í New York. Sá gjörningur vakti töluverða reiði nokkurra hluthafa og stjórnvalda í Evrópu sem hefðu fremur kosið að sjá frekari samþjöppun innan Evrópu. Kauphallirnar sameinuðust svo formlega þann 4. apríl 2007 og mynduðu fyrstu kauphöllina sem tengdi markaði Evrópu og Bandaríkjanna saman og fyrir vikið auðveldaði fjárfestingar yfir Atlantshafið. Sameiginlega félagið fékk heiti beggja kauphalla og varð NYSE Euronext.
Samræmt viðskiptaumhverfi / Universal Trading Platform
NYSE Euronext kemur til móts við tæknilegar kröfur viðskiptavina sinna með því að bjóða upp á sér lausnir fyrir hvern og einn á forsendum viðskiptalegra þarfa. Með því er lágmörkuð hættan á tæknilegum vandkvæðum. Kerfið byggir á því sem NYSE Euronext notar á mörkuðum sínum.
NYSE Euronext UTP er leiðandi á sínu sviði. Kerfið er selt með þeim orðum að ekki sé það eingöngu búið hámarks öryggi heldur sé það afskaplega þægilegt í notkun og hannað fyrir velgengni – eins og fram kemur í sölupistli á vef NYSE Euronext.
Tímalína
2009. Neðansjávarkapall, ætlaður til fjármálaviðskipta, lagður á milli New York og London.
Hinrik 2. Frakkakonungur
Hinrik var sonur Frans 1. Frakkakonungs og fyrri konu hans, Claude. Frans bróðir hans var ári eldri og var því ríkisarfi en hann dó átján ára að aldri 1536 og varð Hinrik þá krónprins og erfði jafnframt hertogadæmið Bretagne, sem bróðir hans fékk að erfðum eftir móður þeirra árið 1524. Þegar þeir bræður voru sjö og átta ára voru þeir sendir til Spánar sem gíslar í skiptum fyrir föður sinn, sem Karl Spánarkonungur hafði náð á sitt vald eftir orrustuna við Pavia. Þeir voru í haldi í Madrid í fjögur ár og var sagt að þeir hefðu aldrei beðið þess bætur.
Hjónaband
Fjórtán ára að aldri gekk Hinrik að eiga jafnöldru sína, Katrínu af Medici. Hún var alin upp á vegum frænda síns, Klemens VII. páfa, sem hét að greiða háa fjárhæð í heimanmund með henni. Þau giftust 28. október 1533 og var sagt að Frans konungur hefði ekki yfirgefið svefnherbergi þeirra á brúðkaupsnóttina fyrr en hann var viss um að hjónabandið hefði verið fullkomnað. Katrín var í miklum metum við frönsku hirðina fyrsta hjónabandsárið en þegar Klemens páfi dó haustið 1534 og eftirmaður hans, Páll III., neitaði að greiða heimanmundinn, dró úr vinsældum hennar.
Ísafjarðarflugvöllur
Ísafjarðarflugvöllur (IATA: IFJ, ICAO: BIIS)  er flugvöllur á Skipeyri við Skutulsfjörð. Þar er aðalflugvöllur á Vestfjörðum. Fram til ársins 1960 voru flugsamgöngur við Ísafjörð með sjóflugvélum en 2. október 1960 var flugvöllur fyrir landflugvélar tekinn í notkun á Skipeyri og var flugbrautin 1100 m. löng en hún var síðar lengd. Air Iceland Connect er með áætlunarflug milli Reykjavíkur og Ísafjarðar og er flugtíminn um 40 mínútur.
Holuteinreka
Holuteinreka (fræðiheiti: Oryzorictes hova) er tegund hrísteinreka.
Fallegasta bók í heimi
Ekki var orðið við beiðni Crymogea og málið látið niður falla án nokkurs eftirmála.
18. öldin
Bretland gerðist heimsveldi þegar Breska Austur-Indíafélagið lagði undir sig stóra hluta Indlandsskaga eftir sigur í orrustunni við Plassey 1757 og keppti við Holland um nýlendur í Suðaustur-Asíu. Á sama tíma missti Bretland nýlendur í Norður-Ameríku eftir frelsisstríð Bandaríkjanna og í Indíánastríðunum. Í Mið-Asíu varð lát Nader Shah Persakonungs til þess að Durraniveldið var stofnað í Afganistan og þar sem nú er Pakistan. Á Indlandsskaga markar lát Aurangzeb endalok stórveldisskeiðs Mógúlanna. Frakkar kepptu við Breta um áhrif á Indlandsskaga.
Vilhelm Anton Jónsson
Vilhelm varð þekktur undir heitinu Villi naglbítur eftir hljómsveitinni 200.000 naglbítar. Einnig hefur hann verið kallaður Villi vísindamaður en hann hefur skrifað barnabækur um vísindi.
Vilhelm hefur einnig leikið í kvikmyndum og sjónvarpsþáttum t.d Algjör Sveppi, Ameríski draumurinn, Algjör Sveppi og leitin að Villa, Algjör Sveppi og dularfulla hótelherbergið, Algjör Sveppi og Töfraskápurinn og Algjör Sveppi og Gói bjargar málunum. Þá var hann um nokkurra ára skeið spurningahöfundur og dómari í spurningakeppninni Gettu betur.
Alexander (aðgreining)
Alexander getur átt við eftirfarandi:
Andrés Önd
Andrés Önd (enska Donald (Fauntleroy) Duck) er teiknimynda- og teiknimyndasögupersóna úr smiðju Walt Disney samsteypunnar. Hann er persónugerð önd í svörtum og bláum matrósafötum, með sjóliðahatt. Hann er skapstór og uppstökkur.
Andrés birtist upphaflega og náði vinsældum í stuttum teiknimyndum sem birtust í bandarískum kvikmyndahúsum frá og með myndinni The Wise Little Hen árið 1934. Í annarri teiknimyndinni þar sem hann birtist, Orphan's Benefit, var hann gerður að félaga Mikka Músar. Næstu tvo áratugina birtist Andrés í rúmlega 150 teiknimyndum í kvikmyndahúsum og hlaut Óskarsverðlaun fyrir sumar þeirra. Á fjórða áratugnum birtist hann venjulega sem hluti af þríeyki ásamt Mikka Mús og Guffa en hann fór að birtast einn síns liðs í teiknimyndum árið 1937 frá og með teiknimyndinni Don Donald. Í teiknimyndunum þar sem hann einn var stjarnan voru nýjar persónur tengdar Andrési kynntar til sögunnar, þar á meðal kærasta hans, Andrésína, og frændur hans, Ripp, Rapp og Rupp.
1660
Atburðir
thumb|right|Erfðahyllingin í Kaupmannahöfn 18. október.
Integra Hellsing
Miss honorable Madam Sir Lady Integral Integra Fairbrook Wingates Wingacy van Hellsing (japanska: インテグラル・ファルブルケ・ウィンゲーツ・ヘルシング, Integuraru Faruburuke Wingētsu Herushingu) er persóna úr japönsku Hellsing anime og manga sögunum. Í bæði sjónvarpsþáttunum og OVA sögunum talar Yoshiko Sakakibara fyrir hana, en í enskri talsetningu talar Victoria Harwood fyrir bæði. Integra Hellsing er formaður Hellsings reglunnar.
Ítalía (veitingastaður)
Ítalía er veitingastaður við Laugaveg 11 sem hóf starfsemi snemma árs 1988.
Sikiley
Sikiley (ítalska: Sicilia, sikileyska: Riggiuna Siciliana) er stærsta eyja Ítalíu, stærsta hérað landsins og stærsta eyjan í Miðjarðarhafinu. Eyjan nær yfir 25.426 ferkílómetra og er um einn tólfti hluti flatarmáls Ítalíu. Héraðið hefur nokkra sjálfstjórn sökum menningarlegrar sérstöðu. Höfuðstaður þess er borgin Palermó. Sikiley er rétt sunnan við syðsta odd Ítalíu, hið þrönga Messínasund skilur Sikiley frá meginlandinu. Á Sikiley búa rúmlega fimm milljónir manna en flatarmál eyjunnar er um fjórðungur af flatarmáli Íslands.
Luna 21
thumb|right|Luna 21 á sovésku frímerki frá 1973 Luna 21 var ómannað geimfar sem Sovétríkin sendu til tunglsins frá Bajkonurgeimferðastöðinni 8. janúar 1973. Það var hluti af Lunaáætluninni. Geimfarið lenti í Le Monnier-gígnum á tunglinu 14. janúar. Það bar tunglbílinn Lunokod 2 sem ók 42 km eftir yfirborði tunglsins, tók myndir og rannsakaði jarðveg. Þann 9. maí valt bíllinn ofaní gíg og ryk þakti sólarrafhlöður hans. Þann 3. júní var því lýst yfir að verkefninu væri lokið.
1687
Árið 1687 (MDCLXXXVII í rómverskum tölum) var 87. ár 17. aldar sem hófst á miðvikudegi samkvæmt gregoríska tímatalinu en laugardegi samkvæmt júlíska tímatalinu sem er tíu dögum á eftir.
Ellen Marie Magerøy
Æviágrip
Ellen Marie giftist 1949 Hallvard Magerøy, síðar prófessor í íslensku við Háskólann í Osló. Þau eignuðust þrjú börn: Nils Are, Jostein og Ingeborg.
Oxun
Oxarar og afoxarar
Í oxunar-afoxunarhvarfi hliðrast rafeindir frá einu frumefni til annars frumefnis. Það frumefni sem gefur frá sér rafeind(ir) kallast afoxari (það oxast sjálft) og það frumefni sem tekur til sín rafeind(ir) kallast oxari (það afoxast sjálft).
Dæmi um oxunar-afoxunarhvörf
Járn, Fe, oxast yfir í Fe+3 undir áhrifum súrefnis. Til þess að þetta gangi greiðlega er best að vatn sé til staðar í formi raka. Hvarfjafnan er
4 Fe + 3 O2 → 2 Fe2O3. Því er ein aðferð til að ryðverja járn að mála það vel.
Grímur Jónsson Thorkelín
Uppvöxtur og fyrstu starfsár
Grímur fæddist á Bæ og ólst að hluta upp hjá móðurfólki sínu á Sveinsstöðum utan Ennis á Snæfellsnesi og í Ljárskógum í Dölum. Hóf nám í Skálholtsskóla 1765, fór utan 1770, var tekinn í Frúarskóla í Kaupmannahöfn og varð stúdent þaðan 1773. Fór þá í háskólann og lauk prófi í lögfræði 1776. Hann lagði stund á norræna fornfræði og varð aðstoðarmaður í Leyndarskjalasafni konungs 1780. Varð prófessor að nafnbót 1784.
Roberto Carlos
Í desember 2004 fékk Roberto Carlos spænskan ríkisborgararétt en hélt áfram að spila fyrir Brasilíu.
Kinjiro Shimizu
Kinjiro Shimizu var japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 1 leiki með landsliðinu.
Ingólfur Margeirsson
Ingólfur Örn Margeirsson (f. 4. maí 1948, d. 15. apríl 2011) var íslenskur blaðamaður og rithöfundur.
Shahram Rostami
Shahram Rostami var íranskur herflugmaður í stríðinu milli Íraks og Írans. Shahram Rostami er sagður hafa skotið niður sex óvinaflugvélar. Hann skaut niður tvær MiG-25, þrjár Mirage F1 og eina MiG-21.
Chengdu
Árið 2020 þegar kínverska manntalið var síðast framkvæmt, bjuggu á stjórnsýslusvæði Chengdu borgar um 20.9 milljónir íbúa, þar af bjuggu í borgarkjarnanum 13.6 miljónir manna.
Nintendo 64
thumb|250px|right| Mynd af N64 og stýripinnanum Nintendo 64 (oft kölluð N64) er þriðja leikjatölva Nintendo á alþjóðlegan markað. Nafnið fær hún út af 64 bita örgjörvanum, hún var gefin út 23. júní 1996 í Japan, 29. september 1996 í Norður-Ameríku og Brasilíu, 1. mars 1997 í Evrópu og Ástralíu og 1. september 1997 í Frakklandi.
Hún var gefin út með þrem leikjum í upphafi í Japan (Super Mario 64, Pilotwings 64 og Saikyō Habu Shōgi) og tveim í Norður-Ameríku og PAL löndunum (Super Mario 64 og Pilotwings 64). N64 kostaði um 199 dollara þegar hún kom út.
Colin Powell
Æviágrip
Powell var atvinnuhermaður í 35 ár og gegndi á þeim tíma ýmsum ábyrgðarembættum og stjórnarstöðum. Hann var orðinn fjögurrastjörnuhershöfðingi undir lok hernaðarferils síns. Powell var einungis þriðji maðurinn sem náði þeirri tign án þess að hafa stýrt eigin herdeild, á eftir Dwight D. Eisenhower og Alexander Haig. Síðasta hernaðarembætti hans var sem forseti herforingjaráðsins, sem er æðsta embættið í öryggisráðuneyti Bandaríkjastjórnar. Á þessum tíma kom það í hlut Powells að leysa úr 28 deilumálum, meðal annars innrásinni í Panama árið 1990 til þess að handtaka einræðisherrann Manuel Noriega og framkvæmd Desert Storm-aðgerðarinnar í fyrra Persaflóastríðinu árið 1991.
George Bush náði endurkjöri árið 2004 en ákvað að skipa Powell ekki utanríkisráðherra á ný og Powell fór því aftur á eftirlaun.
1688
Árið 1688 (MDCLXXXVIII í rómverskum tölum) var 88. ár 17. aldar og hlaupár sem hófst á fimmtudegi samkvæmt gregoríska tímatalinu en sunnudegi samkvæmt júlíska tímatalinu sem er tíu dögum á eftir.
Atburðir
thumb|right|Friðrik 1. af Prússlandi.
At the Gates
Sveitin spilaði á Eistnaflugi 2014.
Thích Quảng Đức
Ástæður fyrir sjálfsíkveikjunni
Thích Quảng Đức hafði undirbúið sig fyrir sjálfsíkveikjuna með hugleiðslu um nokkurra vikna skeið og útskýrt ástæðurnar fyrir henni í bréfum til búddistasamfélagsins og ríkisstjórnar Suður-Víetnam. Í þessum bréfum útskýrði hann löngun sína til að vekja athygli á kúgun búddasamfélagsins af hálfu ríkisstjórnar Ngô Đình Diệm. Í bréfi til ríkisstjórnarinnar hafði hann beðið hana að:
Alberto Fernández
Æviágrip
Fernández fæddist í Búenos Aíres og gekk þar í lagadeild Háskólans í Búenos Aíres. Faðir hans var dómari af spænskum ættum. Fernández útskrifaðist þegar hann var 24 ára og varð síðar prófessor í refsirétti. Hann hóf feril í opinberri stjórnsýslu sem ráðgjafi við löggjafarráð Búenos Aíres og við neðri deild argentínska þingsins. Hann varð aðstoðarframkvæmdastjóri lagamálefna við argentínska fjármálaráðuneytið og var sem slíkur helsti samningamaður Argentínumanna við Úrúgvælotu GATT-samninganna. Carlos Menem forseti útnefndi Fernández í embætti þjóðartryggingastjóra og hann var forseti Samtaka rómansk-amerískra tryggingastjóra frá 1989 til 1992. Fernández tók jafnframt þátt í stofnun Alþjóðasamtaka tryggingastjóra. Hann vann síðar sem tryggingalögrágjafi við Mercosur and ALADI og við trygginga- og heilsugæslufélög í einkageiranum. Fernández var nefndur meðal tíu framúrskarandi argentínskra ungmenna árið 1992 og var sæmdur þúsaldarverðlaunum sem einn af argentínskum viðskiptamönnum aldarinnar. Um þetta leyti varð hann náinn fyrrum fylkisstjóra Búenos Aíres-héraðs, Eduardo Duhalde.
Forseti Argentínu
Þann 27. október vann Fernández forsetakosningarnar með 48,1% atkvæða gegn 40,4 prósentum Macri. Þetta nægði til þess að vinna kosningarnar án þess að kallað yrði til annarrar kosningaumferðar. Fernández var svarinn í embætti forseta Argentínu þann 10. desember 2019.
Hilmar Þorbjörnsson
Hilmar var fæddur í Reykjavík, sonur Þorbjarnar Þórðarsonar málarameistara og konu hans Charlottu Steinþórsdóttur. Hann lauk gagnfræðaprófi og hóf síðan störf í lögreglunni, þar sem hann starfaði lengst af. Hann var yfirmaður umferðardeildar lögreglunnar í nokkur ár og starfaði síðast hjá embætti ríkislögreglustjóra. Hann starfaði einnig hjá Sameinuðu þjóðunum í New York á árunum 1963-1964 og í Ísrael 1969-1971. Hann var tvíkvæntur og eignaðist 9 börn.
Hilmar var annar af aðeins tveimur Íslendingum sem kepptu á Ólympíuleikunum í Melbourne 1956, hinn var Vilhjálmur Einarsson. Hilmar keppti í 100 metra hlaupi og varð í þriðja sæti í sínum riðli í undanrásum en tognaði og gat því ekki keppt í 200 metra hlaupi. Hann keppti einnig í 100 metra hlaupi á Ólympíuleikunum í Róm 1960 og varð þar í fjórða sæti í sínum riðli og komst ekki áfram. Hann var skráður til leiks í 200 metra hlaupi en gat ekki tekið þátt vegna veikinda.
Samantha Ferris
Einkalíf
Ferris vann sem útvarpskona í Vancouver, allt frá þuli til þess að lýsa umferð úr þyrlu. Hún vinnur enn við útvarp af og til.
Formúla 1
Vélarnar færðar aftur
Lotus uppskar svo sinn fyrsta sigur í Mónakó 1960 þegar Stirling Moss vann, en aðeins tveim kappökstrum síðar braut hann bakið á sér við æfingar fyrir Belgíska kappaksturinn. Það gerði útaf við vonir Lotus mann að ná Cooper en keppinauturinn silgdi í mark einn og óáreittur. Það ár hafði Ferrari verið afskrifað sem keppinautar um titlana tvo sem í boði voru vegna undirbúnings þeirra undir næsta tímabil. Árið 1961 átti að breyta vélarstærðunum bílana sem ekki notuðu forþjöppu úr 2.5 lítrum niður í 1.5 lítra.
Jim Clark - tíminn
Árið 1964 komust svo aftur einhverjar bilunarpöddur uppí bílnum og titillinn varð John Surtees. John hafði hafið feril sinn í mótorhjólum en hafið feril sinn í Formúlu eitt hjá Lotus, en var nú hjá Ferrari. Hann hjálpaði til við að skerpa nýju V8 vélin, og vann titilinn eftir að olíuleiðsla hjá Clark hafði gefið sig. Surtees er enn sá eini sem hefur unnið titla bæði á fjórum og tveim hjólum.
Clark og Lotus, endurskipulögðu sig fyrir árið 1965 sem skilaði sér því heimsmeistaratitlar bílasmiða og ökumans var í höfn í árslok. Þeir höfðu unnið sex af níu keppnum, en misstu af einni keppni til að geta keppt í Indianapolis 500 kappakstrinum, sem þeir og unnu.
Formúlu eitt bílunum var gefið aflið aftur árið 1966 þegar leyfð var 3 lítra vélastærðir. Reglurnar um 1.5 lítra vélar voru taldar úreltar og talin var þörf á breytingum. Með þessum breytingum var gert ráð fyrir því að amerískir bílaframleiðendur gætu tekið meiri þátt í Formúlu eitt en þeir gerðu.
Peningar – lykilinn að velgengni
Colin Chapman, liðsstjóri Lotus liðsins hafði þrýst á yfirvöld innan Formúlu eitt heimsins að slaka á bönnum við auglýsingum og styrkjum til liðana, ef svo yrði gert yrði þróunnar- og hönnunnarfjármagn liðanna meira. Fleiri lið fylgdu svo í spor Lotus og gerðu samninga við önnur fyrirtæki um fjárstyrki. Nokkrum árum síðar voru nánast allir bílar þaktir auglýsingum fyrir ólík fyrirtæki.
Fyrstu vængirnir
Árið 1969 fóru þó vængirnir að líkjast þeim sem þekkist í dag. Einnig höfðu önnur lið en þau þrjú sem nefnd voru hér að framan tileinkað sér þessa tækniþróun.
Karl 9. Frakkakonungur
Karl 9. (27. júní 1550 – 30. maí 1574) var konungur Frakklands frá 5. desember 1560 til dauðadags. Frönsku trúarbragðastyrjaldirnar settu mark á ríkisstjórnarár Karls og þekktasti atburðurinn á stjórnartíð hans var Bartólómeusarvígin 1572.
Henrik Hielmstierne
thumb|right|250px|Henrik Hielmstierne. Undir myndinni eru minningarorð á [[latína|latínu eftir Luxdorph.]] Henrik Hielmstierne (1. janúar 1715 – 18. júlí 1780) var íslensk-danskur embættismaður, aðalsmaður, sagnfræðingur og bókasafnari.
Átökin á Norður-Írlandi
thumb|250px|[[Breski herinn í Belfast árið 1981.]]
The Chicks
Breyttur tónlistarstíll
Dixie Chicks söfnuðu jafnt og þétt aðdáendahópi og voru valdar sem besta hljómsveit á tónlistarhátíðinni Telluride Bluegrass Festival. Þá komu þær fram sem upphitunarhljómsveit fyrir þekktari kántrístjörnur á borð við Garth Brooks, Reba McEntire og George Strait.
Björn Þorfinnsson
Björn Þorfinnsson er íslenskur skákmeistari og fyrrverandi forseti Skáksambands Íslands. Hann tók við embættinu í maí 2008 af Guðfríði Lilju Grétarsdóttur. Björn er FIDE-Meistari með 2422 ELO-stig (1. júlí 2008).
The Chicks
Barist á móti
Ummæli Bush breyttu ekki skoðun Bandaríkjamanna, því í undirbúningi tónleikaferðalags hljómsveitarinnar um Bandaríkin fengu þær hótunarbréf sem leiddi til þess að málmleitarhlið voru sett upp á tónleikarstöðum. Engin atvik komu þó upp á fyrstu tónleikunum, en það breyttist fyrir tónleikana í Dallas. Fyrir tónleikana fékk hljómsveitin hótunarbréf, og fékk lögreglufylgd til og frá tónleikastaðnum.
Árið 2005 slóust Maguire, Robison og Maines í hóp 31 annarra listamanna, meðal annars Dolly Parton, Christina Aguilera, Yoko Ono og Mandy Moore, og studdu ástarsambönd af öllum gerðum; hvort sem litið var til kynhneigðar eða kynsemdar (e. gender identity). Saman gáfu listamennirnir út tveggjadiska breiðskífu, Love Rocks, en á þeirri plötu var lagið „I Belive In Love“ (af Home).
Í kjölfarið
Í september 2007 kom Maines fram í heimildamyndinni Peter Seeger: The Power of Song sem PBS-sjónvarpsstöðin sendi. Hún sagði að Peter Seeger væri „lifandi testamenti fyrstu bandarísku stjórnarskrárbreytingarinnar“ [þar sem fjallað er um tjáningarfrelsi].
Dýrlingur
Helgir menn og dýrlingar
Hugtakið helgur maður eða heilagur maður hefur víðari merkingu en dýrlingur. Oft er talað um helga menn ef þeir hafa notið sérstakrar virðingar eða haft sérstakt trúarlegt áhrifavald, en dýrlingar eru aðeins þeir sem hafa fengið staðfestingu kirkjunnar á heilagleika sínum, eða fengið orð fyrir kraftaverk.
Dýrlingar í ýmsum kirkjudeildum
Í Rómversk-kaþólsku kirkjunni eru um 10.000 dýrlingar. Til að teljast dýrlingur í kaþólsku kirkjunni verður viðkomandi að hafa verið tekin í tölu dýrlinga af páfanum (þ.e.a.s. kanóníseraður, latína: canonizatio). Með því hefur heilagleiki viðkomanda verið staðfestur af kirkjunni.
Enska biskupakirkjan og kaþólska kirkjan heiðra að miklu leyti sömu dýrlinga, þó svo að hugtakið hafi ekki sömu þýðingu hjá þessum tveimur kirkjudeildum. Frægasti dýrlingur biskupakirkjunnar er líklega heilagur Georg verndardýrlingur Englands.
Norskir dýrlingar
Rétttrúnaðarkirkjan hefur einnig viðurkennt þúsundir dýrlinga, þar á meðal fjóra «norska», þ.e.:
Simon Wiesenthal
Æviágrip
Eitt af áhersluefnum Wiesenthal var að handsama Fritz Stangl, sem hafði verið yfirmaður útrýmingarbúða nasista í Treblinka og Sobibor í Póllandi. Wiesenthal tókst eftir þriggja ára leynilega vinnu að hafa uppi á Stangl í Brasilíu og fá hann framseldan.
Mjallarsmæra
Tegundarnafnið enneaphylla kemur úr grísku orðurnum εννεα (ennea), "níu" og φυλλον (phyllon), "blað", og vísar þar til fjölda smáblaða.
Rokkabillí
Konur í Rokkabillí
Fleiri kvennrokkabillí söngkonur voru Jo Ann Campbell, hin unga Janis Martin (frægust fyrir smellina „Drugstore Rock’n’Roll“ og „My Boy Elvis“ og „kvenkyns Elvis“ Alis Lesley sem kom fram með hárið sleikt aftur og gítar um hálsinn líkt og átrúunargoðið sjálft, Elvis Presley.
Hnignun
Vinsældir rokkabillís í Bandaríkjunum fóru dvínandi upp úr 1960 en stefnan hélt þó þónokkrum vinsældum í Bretlandi vel fram á 7. áratug 20. aldar. Hnignun vinsælda rokkabillís má rekja til nokkurra atburða en þó aðallega til þess að margir vinsælustu tónlistarmenn stefnunnar sneru aftur til kántri uppruna sinna og það að Elvis gekk í herinn.
Demosþenes
Áhugi Demosþenesar á stjórnmálum jókst og árið 354 f.Kr. flutti hann fyrstu stjórnmálaræðu sína. Hann gerðist andvígur útþenslu Makedóníu. Demosþenesi var annt um frelsi og sjálfstæði borgar sinnar. Hann varpaði borg sína, Aþenu, dýrðarljóma og reyndi hvað hann gat til að hvetja samborga sína til að standa gegn Filipposi II. Að Filipposi látnum fór Demosþenes með lykilhlutverk í uppreisn Aþenuborgar gegn nýjum kóngi Makedóníu, Alexander mikla. En uppreisnin var barin niður. Antipater, eftirmaður Alexanders, lét elta Demosþenes uppi til að koma í veg fyrir samskonar viðbrögð þegar Alexander lést. Demosþenes framdi sjálfsmorð til að koma í veg fyrir að hann yrði handsamaður af Arkíasi, flugumanni Antipaters.
Deventer
Orðsifjar
Af öðrum tilgátum má nefna þá að borgin beri nafn ensku borgarinnar Daventry í Northamptonskíri, enda var kristniboðinn Lebúínus þaðan og reisti fyrstu kirkjuna í Deventer. En þessi tilgáta er í dag verulega diskretiteruð enda kom kristniboðinn Lebúinus ekki til borgarinnar fyrr en löngu eftir að hennar er getið. Líklegra þykir að Daventry í Englandi hafi einfaldlega sama uppruna.
Campanula ramosissima
Campanula ramosissima er einær tegund af klukkuætt (Campanulaceae), ættuð frá suðaustur Evrópu.
Meltingarkerfið
Smáþarmar
Smáþarmarnir taka við fæðunni úr maga sem nú er orðið mauk. Þegar fæðan er kominn niður í smáþarmana taka þeir upp þau næringarefni sem við fáum úr meltingu matarins. Smáþarmarnir eru allt að 6 metra langir og fer allt að 90% af meltingunni þar fram. Smáþarmarnir taka upp öll lífrænu næringarefnin og eitthvað af þeim ólífrænu. Þessi upptök næringarefna og vítamína eru þannig að þau eru brotinn niður í það litlar agnir að þau nái að komast inn í innri veggi smáþarmanna og þ.a.l. komast inn í blóðrásarkerfið (Amber J. Tresca, 2020; Inga Rósa Ragnarsdóttir, 2014).
Tékkneska
Ritháttur
Tékknеska er rituð með latneska stafrófinu, en auk þess eru nokkrir sérstakir stafir. Það eru mjúku samhljóðarnir ď, ť, ň, ž, š, č, ř, löngu sérhljóðarnir á, é, í, ó, ú/ů, ý og mjúki sérhljóðinn ě.
Persónufornöfn
Tékknesku persónufornöfnin eru:
Larisa Oleynik
Larisa Romanovna Oleynik (fædd 7. júní 1981) er bandarísk leikkona. Hún er þekktust fyrir að vera í aðalhlutverki í sjónvarpsþættinum The Secret World of Alex Mack, en hefur einnig leikið í bíómyndum á borð við The Baby-Sitters Club og 10 Things I Hate About You.
Listi yfir páfa
right|left|300px|Ljósmynd af marmaraplötu í Péturskirkjunni í Róm þar sem nöfn páfa eru upptalin Listi yfir páfa kaþólsku kirkjunnar frá upphafi til dagsins í dag.
3. öld
19.	Hl. Anþeros 21. nóvember 235 - 3. janúar 236.
*Novatíanus mótpáfi 251.
26.	Hl. Felix I 5. janúar 269 - 30. desember 274.
27.	Hl. Evtýsíanus 4. janúar 275 - 7. desember 283
4. öld
30.	Hl. Marcellus I 27. maí 308 - 16. janúar 309.
35.	Hl. Júlíus I 6. febrúar 337 - 12. apríl 352.
37.	Hl. Damasus I 1. október 366 - 11. desember 384.
5. öld
41.	Hl. Sosimus 18. mars 417 - 26. desember 418.
51.	Hl. Symmakus 22. nóvember 498 - 19. ágúst 514.
6. öld
54.	Hl. Felix IV 12. júlí 526 - 22. september 530.
Senegalska karlalandsliðið í knattspyrnu
HM 2002
Senegalska liðið vakti heimsathygli á HM 2002 þegar það sigraði ríkjandi heimsmeistara Frakka í opnunarleiknum. Í næstu leikjum gerði að jafntefli við Dani og Úrúgvæ. Í 16. liða úrslitum tókst því svo að slá út sterkt lið Svía áður en það féll úr leik eftir tap í spennandi leik á móti Tyrkjum. Margir leikmenn sem áttu síðar eftir að verða heimsfrægir leikmenn léku með liðinu á þessu móti, nægir þar að nefna El Hadji Diouf, Amara Traoré og Henri Camara.
Listi yfir páfa
7. öld
66.	Bonifasíus III 19. febrúar 607 - 12. nóvember 607.
67.	Hl. Bonifasíus IV 25. ágúst 608 - 8. maí 615.
74.	Hl. Marteinn I júlí 649 - 16. september 655.
81.	Hl. Benedikt II 26. júní 684 - 8. maí 685.
82.	Jóhannes V 23. júlí 685 - 2. ágúst 686.
*Paskalis mótpáfi 687.
8. öld
86.	Jóhannes 7. 1. mars 705 - 18. október 707.
96.	Hl. Leó 3. 27. desember 795 - 12. júní 816.
9. öld
102.	Sergíus 2. janúar 844 - 27. janúar 847.
106.	Hadríanus 2. 14. desember 867 - 14. desember 872.
107.	Jóhannes 8. 14. desember 872 - 16. desember 882.
10. öld
121.	Landónus júlí 913 - febrúar 914.
130.	Jóhannes XII 16. desember 955 - 14. maí 964.
132.	Benedikt V 22. maí 964 - 4. júlí 966.
Mohs kvarði
Härte
Listi yfir páfa
10. öld
137.	Jóhannes XV ágúst 985 - mars 996.
11. öld
*Gregoríus mótpáfi 1012.
158.	Hl. Viktor 3. 24. maí 1086 - 6. september 1087. (Dauferio).
12. öld
170.	Alexander III 20. september 1159 - 30. ágúst 1181. (Rolando Bandinelli).
*Paskalis III mótpáfi 26. apríl 1164 - 20. september 1168. (Guido da Crema).
14. öld
*Benedikt 13. mótpáfi 11. október 1394 - 23. maí 1423. (Pietro de Luna).
16. öld
223.	Páll IV 26. maí 1555 - 18. ágúst 1559. (Gian Pietro Carafa).
229.	Gregoríus XIV 8. desember 1590 - 16. október 1591. (Niccoló Sfondrati).
Þrúður
Snorra-Edda
Í Þórsdrápu er Þór kallaður „þrámóðnir Þrúðar“. Hugsanlega er þessi kenning önnur vísun í sögu þar sem Þrúði er rænt.
K100
Útvarpsstjóri K100 er Magnús E. Kristjánsson.
Blönduós FM 104,9 og FM 101,7
Skagafjörður og Sauðárkrókur FM 101,7
Formúla 1 2016
Lið og ökumenn
Listi yfir þá ökumenn sem hafa verið staðfestir af liðum sínum fyrir 2016 tímabilið af Formúlu 1
Stærðfræði
Saga stærðfræðinnar
Þó eru til enn þá eldri heimildir um stærðfræði, frá því löngu áður en ritlistin kom til. Fornleifafræðingar hafa fundið mannvistarleifar í suðurhluta Afríku sem benda til þess að reikningar og tímamælingar (byggðar á staðsetningu stjarna) hafi verið stundaðar um 70.000 f.Kr. Ishangobeinið, sem fannst við upptök Nílar (í Norðaustur-Kongó), varðveitir elstu þekktu heimildina um runu frumtalna, ásamt nokkrum jafnhlutfallarunum, en beinið er frá um 20.000 f.Kr. Fornegyptar gerðu teikningar af einföldum rúmfræðilegum fyrirbærum um 5.000 f.Kr.
Indversk stærðfræði
Yngri heimildir eru til frá Indlandi. Eftir hrun siðmenningarinnar í Indusdalnum um 1.500 f.Kr. komu fram ýmsir stærðfræðingar. Málfræðingurinn Panini lagði fram málfræðireglur á 5. öld f.Kr. fyrir sanskrít með hætti sem líkist nútímalegu stærðfræðitáknmáli. Var fágun þess slík að búa má til Turing-vélar með því. Í dag er Panini-Backus-málskilgreiningarformið gjarnan notað til að skilgreina formleg mál í tölvum.
Kínversk stærðfræði
Í Kína árið 212 f.Kr. skipaði keisarinn Qin Shi Huang (Shi Huang-ti) fyrir um að allar bækur skyldu brenndar. Þó svo að þessari tilskipun hafi ekki verið fylgt til hlítar, hefur lítið varðveist um sögu kínverskrar stærðfræði. Það að Kínverjar skrifuðu á bambus gerði lítið til þess að bæta úr því.
Heimildir um talnaritun hafa fundist í skjaldbökuskeljum, en Kínverjar notuðust við tugakerfi sem var þannig að tölur voru ritaðar ofan frá og niður, með tákni hverrar einingar, ásamt tugveldismargföldunartákni inn á milli. Þannig var talan 123 rituð með því að skrifa táknið fyrir 1, svo táknið fyrir hundrað, svo táknið fyrir 2, svo táknið fyrir tug, loks táknið fyrir 3. Á sínum tíma var þetta fullkomnasta talnaritunarkerfi heims, en það gaf færi á útreikningum með reiknitækjum á borð við suan pan og abakus.
Hin íslenska fálkaorða
Stig fálkaorðunnar
Í hækkandi virðingarröð:
Ísafjörður (aðgreining)
Ísafjörður er getur átt við eftirfarandi:
Nýfundnaland og Labrador
Nýlendan Nýfundnaland
Til Nýfundnaland héldi sjálfstæði sínu varð ljóst að renna þyrfti fleiri stoðum undir efnahaginn. Því var síðla á 19. öld, ráðist í kostnaðarsama lagningu járnbrauta í þeirri von að það myndi örva iðnþróun. Árangurinn var takmarkaður. Mikilvægi námuvinnsla jókst þó sem og skógariðnaðar. Landbúnaður svæðisins var þróaður. Fiskveiðar voru enn megin atvinnuvegurinn.
NCIS (3. þáttaröð)
Þriðja þáttaröðin af NCIS var frumsýnd 20. september 2005 og sýndir voru 24 þættir. Leikkonan Sasha Alexander hættir sem Kate Todd en nýjar leikkonur koma í staðinn, Cote de Pablo sem Ziva David og Lauren Holly sem Jennifer Shepard.
Corleone
thumb|250px|Corleone séð úr lofti
Slóvenía
Slóvenía er þróað land og hátekjuland sem situr hátt á vísitölu um þróun lífsgæða. Samkvæmt Gini-vísitölunni er tekjujöfnuður þar með því mesta sem gerist í heiminum. Slóvenía á aðild að Sameinuðu þjóðunum, Evrópusambandinu (frá 1. maí 2004), Evrusvæðinu og Schengen-svæðinu, Öryggis- og samvinnustofnun Evrópu, OECD, Evrópuráðinu og NATO. Landið hefur áheyrnarstöðu í La Francophonie.
Saga
Á tímum Rómaveldis skiptist landið milli Venetíu og Histríu (hérað X í rómversku Ítalíu samkvæmt flokkun Ágústusar, og Pannóníu og Noricum. Rómverjar reistu virki í Emona (Ljúbljana), Poetovio (Ptuj) og Celeia (Celje). Þeir byggðu vegi sem lágu um land Slóveníu frá Ítalíu til Pannóníu. Á 5. og 6. öld varð landið fyrir innrásum Húna og Germana. Hluti landsins var varinn með röð varðturna og múra sem nefndist Claustria Alpium Iuliarum. Orrustan um Frigidus milli Þeódósíusar 1. og Evgeníusar átti sér stað í Vipava-dal árið 394.
Landnám Slava og miðaldir
Undir lok miðalda ollu ránsferðir Tyrkja inn í lönd Habsborgara miklu tjóni í löndum Slóvena. Árið 1515 gerðu slóvenskir bændur uppreisn sem breiddist út um allt landið. Árin 1572 og 1573 gerðu Króatar og Slóvenar aðra bændauppreisn. Þessar uppreisnir voru barðar niður af mikilli hörku, en héldu samt áfram á 17. öld.
Ítalía
Fyrri heimsstyrjöld og fasisminn
Ítalía barðist með bandamönnum gegn Þjóðverjum og Austurríkismönnum í fyrri heimsstyrjöldinni. Samkvæmt Versalasamningnum fengu Ítalir þó ekki landsvæðið Fiume (Rijeka), sem tilheyrir Króatíu í dag, sem þeir gerðu tilkall til. Vonbrigði og erfiðleikar millistríðsáranna, auk ótta við mögulega byltingu bolsévika, leiddu til fæðingar fasismans og valdatöku Benito Mussolinis eftir Rómargönguna 1922. Mussolini varð einræðisherra 1925 og ríkti sem slíkur til 1943. Á tímum fasismans stundaði Ítalía árásargjarna heimsvaldastefnu gagnvart Albaníu, Líbýu, Eþíópíu og Sómalíu og studdi falangista í Spænsku borgarastyrjöldinni. Ítalía gerði bandalag við Þýskaland Hitlers (Stálbandalagið) og varð eitt af Öxulveldunum í síðari heimsstyrjöldinni. Eftir fullnaðarsigur bandamanna í styrjöldinni var ný stjórnarskrá samin og lýst yfir stofnun lýðveldis árið 1948.
„Annað lýðveldið“
Árið 1992 – 93 fór fram víðtæk rannsókn á spillingu í ítölskum stjórnmálum (Mani pulite) sem batt endi á valdatíma Kristilegra demókrata. Þetta gerðist á sama tíma og Ítalir tókust á við efnahagslegar og stjórnarfarslegar umbætur sem voru undanfari þátttöku í Efnahags- og myntbandalagi Evrópu. Spillingarrannsóknin skapaði stjórnmálakreppu sem ruddi brautina fyrir stjórnmálaferil fyrrverandi forsætisráðherra Ítalíu, Silvios Berlusconis, og myndun nokkurs konar „tvíflokkakerfis“ þar sem tvö stór kosningabandalög, hvort um sig myndað úr einum stórum miðjuflokki og smærri flokkum á vinstri og hægri væng stjórnmálanna, takast á í kosningum.
Landfræði
thumb|right|Mynd tekin úr [[alþjóðlega geimstöðin|alþjóðlegu geimstöðinni af eldgosi í Etnu árið 2002.]] Ítalía er að stærstum hluta langur skagi (Appennínaskagi) sem gengur langt út í Miðjarðarhafið, auk tveggja stórra eyja; Sikileyjar og Sardiníu. Skaginn og eyjarnar afmarka hafsvæði eins og Adríahaf austan við skagann, Jónahaf í suðaustri, Tyrrenahaf í vestri og Lígúríuhaf í norðvestri.
Á Ítalíu eru nokkur virkustu eldfjöll Evrópu eins og Etna, Vesúvíus og Strombólí. Jarðskjálftar eru ekki óalgengir og þó nokkur jarðhiti er á mörgum stöðum.
Trúarbrögð
Páfastóll, biskupsdæmi Rómar, er stjórnsýslumiðstöð kaþólsku kirkjunnar. Það er viðurkennt af öðrum ríkjum sem fullvalda aðili að alþjóðarétti og þjóðhöfðingi þess er páfinn, sem auk þess er biskup Rómar. Vatíkanið er borgríki innan landamæra Ítalíu, en Páfadómur eða Páfastóll vísar til stjórnsýsluumdæmis páfa. Vatíkanið var stofnað árið 1929 þegar samningar náðust milli Ítalíu og páfa.
Clannad
Árið 2020 hugðist hljómsveitin halda kveðjutúr en hann frestaðist vegna Covid-19 um 2-3 ár.
Mainz
Síðmiðaldir
thumb|Blaðsíða af Gutenbergbiblíunni Einn merkasti atburður borgarinnar Mainz átti sér stað 1450 en þá smíðaði Jóhannes Gutenberg prentvél með lausstafaprenti fyrstur manna. Prentvél þessi olli byltingu í bóka- og bæklingagerð um allan heim. Fimm árum síðar prentaði Gutenberg fyrstur manna Biblíuna með slíkri prentun. Ellefu eintök eru enn til af Gutenbergbiblíunni. 1459 varð Diether von Isenburg valinn erkibiskup og kjörfursti í Mainz. Hann fjandskapaðist hins vegar við bæði keisara og páfa á árunum á eftir. Páfi setti Diether af og valdi nýjan erkibiskup. En borgarbúar stóðu með biskupi sínum og meinuðu nýja biskupinum inngöngu. Nýi biskupinn, Adolf, náði að hertaka borgina 1462 og afnam öll réttindi borgarbúa. 1477 var háskólinn í borginni stofnaður og var hann starfræktur til 1823. Árið 1946 var hann endurstofnaður og heitir Johannes Gutenberg-Universität í dag.
Íþróttir
Í hafnabolta er félagið Mainz Athletics meðal bestu félaga í greininni. Það er iðulega með í úrslitakeppninni og það varð þýskur meistari 2007.
Lára Jóhannsdóttir
Stjórnunar- og sérfræðingsstörf
Lára var virk bæði í LeiðtogaAuði sem og Félagi kvenna í atvinnulífinu og var í hópi kvenna sem bauð sig fram til þess að taka sæti í stjórnum stærstu fyrirtækja landsins. Þá hefur Lára setið í dómnefnd Reykjavíkurborgar og Festu, miðstöðvar um samfélagsábyrgð fyrirtækja, um veitingu Loftslagsviðurkenningar.
Hélunjóli
Hélunjóli (fræðiheiti: Chenopodium album ) er einær jurt af hélunjólaætt. Hann er slæðingur á Íslandi.
Sólaldin
thumbnail|Sólaldin (Carica papaya) Sólaldin eða papaya er ávöxtur trésins Carica papaya. Sólaldin er upprunnið í Suður-Ameríku en er nú ræktað víða. Aldinið er perulaga og gulgrænt að lit en aldinkjötið er gulleitt eða rauðgult. Í kjarnanum eru ógrynni af fræjum umlukin slímkenndu efni. Í óþroskuðu sólaldini er hvítleitur vökvi sem inniheldur efnið papain en í því efni er ensím sem leysir upp prótein.
Claudio Villa (söngvari)
Claudio Villa (listamannsnafn Claudio Pica; 1. janúar 1926 – 7. febrúar 1987) var ítalskur söngvari frá Róm. Hann á, ásamt Domenico Modugno, metið í fjölda vinningslaga á Sanremo-tónlistarhátíðinni. Hann flutti ítalska lagið í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva árin 1962, þar sem hann lenti í níunda sæti, og 1967 þar sem hann hafnaði í því ellefta.
Klas Pontus Arnoldson
Æviágrip
Klas Pontus Arnoldson var sonur tónlistarmannsins og óðalsumsjónarmannsins Olofs Andersson (f. 1801 ) og eiginkonu hans, Ingu Charlottu Hagbom von Seth (1803–1869   ). Að loknu menntaskólanámi hóf Arnoldson störf við járnbrautir og var frá árinu 1871 orðinn umsjónarmaður lestarstöðvar í Tumba. Hann varð ungur frjálslyndur í trúarskoðunum og róttækur í stjórnmálum og samdi greinar í þeim anda fyrir Nordiska dagbladet. Arnoldson varð ritstjóri blaðsins árið 1870 og síðar ritstjóri kristilega samfélagstímaritsins Sanningssökaren. Ásamt Fredrik Bajer var Arnoldson virkur í Norræna fríríkjasambandinu (sv. Nordiska fristats-samfundet), sem sóttist eftir stofnun norræns sambandsríkis með sjálfstjórn fyrir aðildarríkin.
Hóladómkirkja
Hóladómkirkja stendur á Hólum í Hjaltadal. Gísli Magnússon biskup vígði kirkjuna sem nú stendur 20. nóvember 1763. Laurids de Thurah yfirhúsameistari Dana gerði tillöguuppdrátt að steinkirkjunni og fól múrarasveininum Johan Christhop Sabinsky að fara til Íslands og stjórna verkinu. Rauði steinninn sem kirkjan er byggð úr var fenginn úr Hólabyrðu í nágrenninu. Á meðan að á kirkjubyggingunni stóð voru gerðar þó nokkrar breytingar frá tillöguuppdrætti Thurahs og réði þar mestu ýmsar ákvarðanir Gísla biskups.