cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Flugan (stjörnumerki)
thumb|right|Stjörnukort af Flugunni. Flugan (latína: Musca) er lítið stjörnumerki á suðurhimni. Hún er eitt af 12 stjörnumerkjum sem Petrus Plancius skilgreindi eftir athuganir Pieter Dirkszoon Keyser og Frederick de Houtman og kom fyrst út á stjörnukorti árið 1597.
Björtustu stjörnur stjörnumerkisins eru hlutar af Sco-Cen-stjörnufélaginu sem er það stjörnufélag sem er næst sólu. Þetta er hópur bláhvítra stjarna sem virðast eiga sér sama uppruna og eru á sömu ferð um Vetrarbrautina. Bjartasta stjarnan er Alfa Muscae í miðju stjörnumerkinu í um 315 ljósára fjarlægð frá jörð.
1702
Á Íslandi
Opinberar aftökur
Erlendis
Dáin
Brjóst
thumb|right|200px|Konubrjóst. Brjóst er í eintölu haft um bringu (barm), og svo í eintölu og fleirtölu um aðsetur mjólkurkirtla kvenna sem verða virkir við barneignir en þá seytlar úr þeim mjólk. Annað kann þó að valda mjólkurframleiðslu kvenna. Karlar hafa geirvörtur, en oftast nær ekki brjóst. Brjóst karla koma aðallega til af offitu eða vegna þess að þeir hafa kvenlitning (x-litning).
Sandvetur
Sandvetur var heiti sem haft var um harðindavetur sem var á Íslandi árið 1227 samkvæmt Sturlungu og sumum annálum en einhverjir annálar segja þó að þetta hafi verið 1226.
Eldgos var úti fyrir Reykjanesi sem hófst 1226 og var öskufall svo mikið að sumstaðar var sagt hafa verið myrkur um miðjan dag. Af því hefur veturinn fengið nafn. Fjöldi búfjár féll um veturinn og Snorri Sturluson missti til dæmis hundrað naut sem hann átti í Svignaskarði.
Deng Xiaoping
Barnæska í Sesúan (1904―1920)
Faðir hans, bóndinn Deng Wenming, bjó á eignarlandi sem tryggði Deng fjölskyldunni ágæt lífskjör.
Deng ferðaðist með frænda sínum Shaosheng, á bát niður Yangtze á til Sjanghæborgar, steig hann á skipsfjöl með 80 öðrum kínverskum skólafélögum og sigldi til Frakklands. Þeir komu til hafnar í Marseille í nóvember sama ár.
Nám og störf í Frakklandi (1920―1926)
left|thumb|right|250px| Í námsferð frá Kína. Deng Xiaoping er þriðji frá hægri í fremstu röð. Í Frakklandi 1920 – 1925 kynntist hann [[Marxismi|marxisma líkt og margir aðrir byltingarmenn Asíu (Ho Chi Minh, Zhou Enlai, og Pol Pot).]]
Í október 1920 kom skipið í höfn í Marseille. Ferðin var ekki eins og til hennar hafði verið stofnað í fyrstu, enda ferðafé af skornum skammti. Deng Xiaoping nam einungis í skamman tíma í gagnfræðiskóla í Bayeux og Chatillon en síðan varði hann mestum tíma í Frakklandi við vinnu. Fyrst vann hann í járn- og stálverksmiðju í Le Creusot í Mið-Frakklandi, síðar var hann vélamaður í Renault verksmiðjum í Billancourt úthverfi Parísar, þá sem slökkviliðsmaður á járnbraut og við eldhúshjálp í veitingahúsum. Hann rétt skrimti við lítil kjör og bágborið vinnuöruggi. Seinna sagði Deng að þar hefði hann fyrst kynnst svartnætti hins kapítalíska samfélags.
Aftur í Chongqing héraði (1949―1952)
Deng varði þremur árum í Chongqing, þar sem hann ungur að árum numið fyrir ferðina til Frakklands. Árið 1952 flutti hann til höfuðborgarinnar Beijing, til að takast á hendur mismunandi störf á vegum hins nýja ríkis.
Stjórnmálaframi í Beijing (1952―1968)
Í Sovéskum anda kynnti Maó nýja 5 ára efnahagsáætlun — „Stóra stökkið“ — sem skyldi koma bændasamfélaginu Kína í helstu röð iðnríkja á örfáum árum. Kommúnismann átti að fullkomna: Allur einkarekstur í landbúnaði var bannaður og því fylgt eftir með ofbeldi. Tilraunin um stökkið stóra reyndist gríðarleg hörmung fyrir þjóðina. Niðurstaðan var hrun landbúnaðarkerfisins. Áætlað er að um 20 milljón Kínverja hafi soltið í hel. Það mistókst að þróa fram „hin félagslegu framleiðsluöfl“ í „Stóra stökkinu“ 1958 til 1961, með því að „láta vinda kommúnismans“ blása.
Í borgum Kína var iðnaður endurskipulagður þannig að meira vald var fært í hendur stjórnendum og sérfræðingum. Bónusar og hagnaðarhlutdeild sem víða voru kynntir til að stuðla að meiri hagkvæmni, leiddu til meira efnahagslegs og félagslegs misréttis. Þeir félagar Deng og Liu notuðu vaxandi óánægju með „Stóra stökkið fram á við“ til að sækja meiri áhrif innan Kommúnistaflokksins. Þeir hófu efnahagslegar umbætur sem jók orðstír þeirra meðal embættismanna og flokksstjórnenda. Þeir voru því að færast meir til „hægri“ frá vinstri sinnaðri stefnu Maó.
Þeir félagar Liu og Deng voru taldir æ meir til „hægrisinnaðra tækifærisafla“. Maó greip til aðgerða til að ná aftur stjórn á landsmálum. Hann höfðaði til byltingarhugmynda þeirra og hratt af stað menningarbyltingunni í nóvember 1965.
Baráttan við Hua Guofeng (1976―1977)
Á sama tíma jukust áhrif stuðningsmanna Deng. Áhrif Zhao Ziyang flokksleiðtoga í Sesúan jukust vegna mikils árangurs af efnahagslegum umbótum.
Efnahagsumbætur
Ólíkt Hua Guofeng, taldi Deng að engri stefnu bæri að hafna þó hún samræmdist ekki kennismíð Maó. Ólíkt íhaldssamari leiðtogum á borð við Chen Yun, mótmælti Deng ekki stefnu á þeim forsendum einum að hún líktist stefnu kapítalískra þjóða.
Mótmælin á Torgi hins himneska friðar
thumb|right|220px|Stytta af Deng Xiaoping í Shenzhen borg. Zbigniew Brzezinski Þjóðaröryggisráðgjafi Bandaríkjanna sagði um Deng:„Þegar þú talaðir við Deng vissir þú að hann átti ekki í erfiðleikum með að taka erfiðar ákvarðanir. Hann kom mér fyrir sjónir sem maður sem hefði sögulegu hlutverki að gegna“.
Hakakross
Hakakross (卐 eða 卍, sanskrít: स्वस्तिक) er tákn sem er oftast í formi jafnhliða kross með fjórum fótum beygðum um 90 gráður. Táknið var notað af fornum Keltum, Indverjum og Grikkjum og síðar í búddisma, jaínisma, hindúisma og nasisma. Á mörgum tungumálum heitir slíkur kross svastika en orð þetta á rætur sínar að rekja til orðanna su („góður“), asti („að vera“) og ka („sköpun“) úr sanskrít.
Kristján 1.
Kristján 1. (1426 - 21. maí 1481) var fyrsti konungurinn af Aldinborgarættinni. Hann var konungur Danmerkur frá 1448 til 1481, Noregs frá 1450 til 1481 og Svíþjóðar frá 1457 til 1464.
1701
Erlendis
Fædd
Pherosphaera fitzgeraldii
Pherosphaera fitzgeraldii er tegund af barrtrjám í gagnviðarætt sem vex á Bláfjöllum í Ástralíu. Hún er eina tegund sinnar ættkvíslar, eða önnur tveggja. Þetta er lágur runni, um 1m hár.
Nóra
Nóra er íslenskt kvenmannsnafn.
Tilia caroliniana
Tilia caroliniana er trjátegund af stokkrósaætt sem var lýst af Philip Miller. Hún vex í suðurhluta Norður-Ameríku. Ágreiningur er um hvort hún sé í raun sjálfstæð tegund eða hvort hún sé afbrigði eða undirtegund af svartlind (T. americana).
Rifsþéla
Varnir gegn ágangi rifsþélunnar
Á vorin þegar fyrstu lirfurnar eru að fara á kreik er best að handtína þær, annaðhvort með því að hrista runnann kröftuglega svo þær falli til jarðar og tína þær þannig upp, eins auðveldar það aðgang fugla að lirfunum, eða tína þær beint af blöðunum. Með því móti er hægt að minnka umfang næstu kynslóða. Þetta þarf að endurtaka allt sumarið.
Annað enska borgarastríðið
Thomas Fairfax barði niður uppreisnirnar í Kent og sneri sér svo að Essex þar sem konungssinnar bjuggu um sig í Colchester sem Fairfax settist um. Oliver Cromwell var sendur til Wales til að kveða niður uppreisnina þar og í Cornwall. John Lambert snerist gegn norðurhéruðunum. Oliver Cromwell hélt með her sinn honum til stuðnings og saman mættu þeir her Skota og konungssinna undir stjórn James Hamilton 17. ágúst 1648 við Preston í Lancashire. Þingherinn vann þar afgerandi sigur gegn fjölmennara liði. Að lokum gáfust konungssinnar í Colchester upp fyrir Fairfax 28. ágúst.
Eftirmálar stríðsins urðu þeir að upphafsmenn uppreisnanna voru ýmist teknir af lífi eða settir í fangelsi. Í desember fór hreinsun Prides gegn andstæðingum hersins fram í enska þinginu. Afgangsþingið sem eftir var dæmdi Karl 1. til dauða fyrir landráð vegna þátttöku hans í að hvetja til uppreisna. Hann var hálshöggvinn 30. janúar 1649 sem markar endalok Annars enska borgarastríðsins. Nokkrum dögum síðar hylltu Skotar Karl 2. son hans sem konung Englands, Írlands og Skotlands, og hófu þar með Þriðja enska borgarastríðið.
Zetufall Riemanns
en mögulegt er að útvíkka það yfir alla tvinntalnasléttuna, þar sem Re(s) ≠ 1. Ofantalin framsetning Zetufallsins er sértilvik af Dirichlet-röð með an = 1.
Tengsl zetufallsins við frumtölur
Talið er að zetufallið geti gefið mikilvægar upplýsingar um dreifingu frumtalna.
Ólafsvaka
thumb|Skrúðganga á Ólafsvöku. Ólafsvaka er þjóðhátíð Færeyja. Ólafsvaka er haldin hátíðleg 28. og 29. júlí ár hvert en 29. júlí er dánardagur Ólafs Haraldssonar og er þjóðhátíðardagurinn kenndur við hann. Ólafur féll í orrustunni við Stiklastað í Noregi árið 1030. Ári seinna var Ólafur Haraldsson tekinn í dýrlingatölu og fékk nafnið Ólafur helgi. Dánardags hans hefur verið minnst í tæp þúsund ár. Þennan dag er Færeyska lögþingið jafnan sett á ári hverju.
Maria Lagarde og Alfreð Clausen - Síðasti dansinn
Tenglar
'''
Ekvador
Svæðið sem nú er Ekvador var heimili ýmissa frumbyggjaþjóða sem Inkaveldið lagði smám saman undir sig á 15. öld. Spánverjar lögðu síðan Inkaveldið undir sig á 16. öld. Landið fékk sjálfstæði frá Spáni 1820 sem hluti af Stór-Kólumbíu sem það klauf sig út úr 1830.
Opinbert tungumál landsins er spænska sem 94% íbúa tala, en auk hennar eru töluð ýmis frumbyggjamál í Ekvador, þau helstu quechua og shuar. Höfuðborg Ekvador, Quito, var sett á heimsminjaskrá UNESCO árið 1978 vegna hinnar vel varðveittu miðborgar frá nýlendutímanum. Stærsta borg landsins er hins vegar Guayaquil. Þriðja stærsta borgin, Cuenca, hefur líka verið á heimsminjaskránni frá 1999 sem vel varðveitt dæmi um spænska nýlenduborg.
Landfræði
thumb|Vicuña með fjallið Chimborazo í baksýn. Ekvador er 283.520 km2 að stærð að Galápagos-eyjum meðtöldum, þar af eru 6.720 km2 vatn. Af löndum Suður-Ameríku er Ekvador stærra en Úrúgvæ, Súrínam, Gvæjana og Franska Gvæjana.
Vatnafar
Helstu ár sem renna í austur eru Pastaza, Napo og Putumayo sem allar renna í Amasónfljót. Í Pastaza er hæsti foss Ekvador, Agoyán, 61 metrar á hæð. Napo á upptök sín við Cotopaxi og er helsta áin sem notuð er til siglinga í austari láglöndunum.
Vaka (stúdentahreyfing)
Upphaf og saga Vöku
Vaka, félag lýðræðissinnaðra stúdenta, var stofnað árið 1935. Stofnun þess átti sér stað á miklum umbrotaárum en á árunum áður var Félag Róttækra Háskólastúdenta stofnað, sem aðhylltist sósíalísk og kommúnísk gildi, og félag þjóðernissinnaðra Stúdenta stofnað, en það barðist fyrir þjóðernissinnuðum gildum. Mörgum þóttu mannréttindi og lýðræði fótum troðin af áðurnefndum félögum, enda bæði félög róttæk. Svo kom til að Vaka var stofnuð, og fór þar fremstur í flokki Jóhann Hafstein, þá laganemi en síðar forsætisráðherra,og var hann talsverður aflvaki félagsins fyrstu árin eftir stofnun félagsins.
Adygeyska
Adygeyska (adygeyska: Aдыгэбзэ) er opinbert tungumál í lýðveldinu Adygeu í Rússlandi. Adygeyska er mjög svipuð abkasísku og öðrum kákasusmálum. Adygeyskt ritmál notast við kyrillíska stafrófið. Í skólum í lýðveldinu Adygeu er allt kennt á adygeysku en ekki á rússnesku, þó rússneska sé annað tungumál í lýðveldinu og opinbert tungumál á Rússlandi.
Daníella
Daníella er íslenskt kvenmannsnafn.
Glæsibæjarhreppur
Glæsibæjarhreppur var hreppur sunnan Hörgár í Eyjafjarðarsýslu, kenndur við bæinn Glæsibæ.
Hinn 1. janúar 2001 sameinaðist Glæsibæjarhreppur Skriðuhreppi og Öxnadalshreppi undir nafninu Hörgárbyggð.
Ferdinand Cohn
Ferdinand Julius Cohn (fæddur 24. janúar 1828, dáinn 25. júní 1898) var þýskur grasafræðingur og örverufræðingur. Hann er þekktastur fyrir að hafa uppgötvað hitaþolin dvalargró, en sumar bakteríur, til dæmis Bacillus og Clostridium tegundir, mynda slík gró til að verjast óhagstæðum umhverfisaðstæðum á borð við hátt hitastig eða næringarefnaskort. Hann var einnig meðal þeirra sem fyrst reyndu að flokka bakteríur á kerfisbundinn hátt.
Brimi
Brimi er íslenskt karlmannsnafn.
Kristinn Hallsson - Oh, could I express but in song
Lagalisti
'''
Gagnfræðaskóli Norðurlands (hátíðarljóð)
„Gagnfræðaskóli Norðurlands“
thumb|right|350px|[[Menntaskólinn á Akureyri á rætur að rekja til Gagnfræðaskólans á Möðruvöllum í Hörgárdal. Við flutning til Akureyrar var nafni hans breytt í „Gagnfræðaskólinn á Akureyri“.]]
thumb|right|250px|Möðruvallakirkja á [[Möðruvellir (Hörgárdal) |Möðruvöllum í Hörgárdal. Þar var Möðruvallarskóli á árum áður, fyrsti gagnfræðaskóli landsins og forveri Menntaskólans á Akureyri.]]
Tilia nasczokinii
Tilia nasczokinii er trjátegund af stokkrósaætt sem var lýst af Nikolay Vitalievich Stepanov. Hún vex í mið-Síberíu. Hún er oft talin undirtegund af Hjartalind: Tilia cordata subsp. nasczokinii (Stepanov) Shekhovts. & Kosterin.
La Voix sans maître
Sögurnar
La Tirelire er là (íslenska: Viltu vinna milljón?) er tveggja blaðsíðna skrýtla frá 1984 eftir þá Tome og Janry. Nafn Svals er dregið út í happdrættisþætti sjónvarpi. Hann þarf að bruna heim og ná að svara í símann til að hreppa stóra vinninginn. Eftir trylltan kappakstur verður hann augnabliki of seinn.
Oddgeir Þorsteinsson
Oddgeir Þorsteinsson (d. 15. ágúst 1381) var norskur biskup í Skálholti á 14. öld. Hann er nefndur Oddgeir kanúki í skipan Ólafs erkibiskups í Niðarósi 1351. Hann kom til landsins með biskupsvígslu 1366 og vísiteraði Austfirði 1367 og Vestfirði 1368. Hann fór til Noregs 1372, kom aftur 1373 og svo sigldi hann aftur út 1379 og dó af slysförum í Niðarósi þegar hann ætlaði aftur til Íslands 1381, féll ofan í skipslúku eða skipsbát og höfuðkúpubrotnaði.
Anna Vigfúsdóttir á Stóru-Borg
Ættir
Anna var af einhverjum mestu höfðingjaættum Íslands. Faðir hennar var Vigfús Erlendsson lögmaður og hirðstjóri á Hlíðarenda í Fljótshlíð en Loftur ríki Guttormsson var langafi hans. Móðir hennar var Guðrún, laundóttir Páls Jónssonar sýslumanns á Skarði og því náskyld Birni Guðnasyni í Ögri og fleiri höfðingjum.
Landvinningar Normanna á Englandi
Landvinningar Normanna á Englandi hófust þann 28. september 1066 með innrás í England undir forystu Vilhjálms sigursæla. Hann vann sigur á Haraldi Guðinasyni í orrustunni við Hastings þann 14. október sama ár. Her Haralds var illa laskaður eftir sigur á her Haralds harðráða í orrustunni við Stafnfurðubryggju sem háð var á Norður-Englandi 25. september 1066. Það tók Vilhjálm sex ár að ná fullri stjórn á meginhluta Englands, en hann var mætti mótspyrnu allt þar til hann dó, 1087.
Ráðvarður
Ráðvarður er íslenskt karlmannsnafn.
Þríríkjastríðin
Orsök þessara styrjalda var flókið samspil trúarlegra og stjórnarfarslegra átakaþátta. Meðal þess sem deilt var um var hvort konungur ætti að ráða því hvernig trúarlífi væri háttað í ríkinu eða hvort hver einstaklingur ætti það við samvisku sína, og að hvaða marki þingið takmarkaði völd konungs, sérstaklega heimildir hans til skattheimtu og stríðsreksturs. Að auki snerust stríðin um það að hvaða marki Írland og Skotland gætu staðið sjálfstæð gagnvart miðstöð valdsins í London. Sigur enska þingsins varð til þess að þingbundin konungsstjórn var ríkjandi og miðstöð valdsins í London óskoruð.
Edvard Beneš
Æviágrip
Þegar fyrri heimsstyrjöldin braust út tók Beneš þátt í að skipuleggja tékkóslóvakíska sjálfstæðishreyfingu og fór í útlegð til Parísar árið 1905. Hann sóttist eftir viðurkenningu Frakklands og Bretlands á sjálfstæði Tékkóslóvakíu í embætti sínu sem ritari tékkóslóvakíska þjóðarráðsins í París og síðan sem innan- og utanríkisráðherra í bráðabirgðastjórn Tékkóslóvakíu eftir stríðið.
Eftir að stríðinu lauk sneri Beneš heim til Tékkóslóvakíu og settist aftur á forsetastól. Hann stofnaði þjóðstjórn ásamt Kommúnistaflokki Tékkóslóvakíu þar sem Klement Gottwald, leiðtogi kommúnistanna, varð forsætisráðherra. Eftir að Beneš komst aftur til valda stóð stjórn hans fyrir því að gera upptækar eignir Súdetaþjóðverja og flytja þá síðan nauðuga úr landinu. Hann sat sem forseti til ársins 1948, en þá frömdu kommúnistar undir stjórn Gottwalds valdarán gegn stjórn Beneš. Beneš sagði nauðugur af sér þann 7. júní. Hann lést aðeins fáeinum mánuðum síðar af eðlilegum orsökum í sumarbústað sínum í Sezimovo Ústí.
Didda (mannsnafn)
Didda er íslenskt kvenmannsnafn.
Opinber stuðningur við vísindarannsóknir á Íslandi
Auk beinna fjárframlaga getur opinber stuðningur líka falið í sér hagfelldara starfsumhverfis vísindamanna, og betra rekstrarumhverfi vísinda- og rannsóknastofnana. Má þar nefna skattaívilnanir og aðra hvata fyrir einkaaðila til vísindastarfa og nýsköpunar, og alþjóðlegum samningum á borð við EES sem er viðamikill á sviði rannsókna og nýsköpunar.
Saga
Saga opinbers stuðnings við vísindarannsóknir á Íslandi er ekki löng. Opinber afskipti af rannsókna og vísinda í núverandi mynd, hófust með stofnun Rannsóknaráðs ríkisins árið 1940 og Vísindasjóðs árið 1957.
Með lögum nr. 68/1940, um náttúrurannsóknir, var sett fyrsta heildarlöggjöf hér á landi, bæði um undirstöðurannsóknir og hagnýtar rannsóknir. Þegar þessi lög voru sett, var engin stofnun til í landinu, sem annast gæti undirstöðurannsóknir á náttúru Íslands og haft umsjón með þeim. Sama ár voru einnig sett lög nr. 64/1940, um rannsóknir og tilraunir í þágu landbúnaðarins, var ákveðið að starfræktar skyldu tilraunastöðvar í jarðrækt, ein í hverjum landsfjórðungi.
Með lögum um opinberan stuðning við vísindarannsóknir 3/2003 var Rannsóknaráði ríkisins komið fyrir í nýrri stofnun Rannsóknamiðstöð Íslands. Henni var ætlað að sinna þjónustuhlutverki fyrir stjórnvöld og vísindasamfélagið. Að auki átti hún að miðla upplýsingum vegna þátttöku Íslands í rannsóknasamstarfi á Evrópska efnahagssvæðinu, Norðurlandasamstarfi og öðru alþjóðlegu samstarfi.
Kári Stefánsson
Íslensk erfðagreining
Bandaríska lyfjafyrirtækið Amgen keypti Íslenska erfðagreiningu árið 2012.
Tíríjó
Tenglar
Tiriyo Tiriyó Tiriyó Trio (volk)
Jón (biskup)
Hann dó síðla árs 1413, úr holdsveiki að því er segir í heimildum. Í bréfi sem Jóhannes páfi XXIII sendi biskupinum í Lýbiku og dagsett er 23. júlí 1413 er fjallað um veikindi Skálholtsbiskups og segir þar að hann sé yfirkominn af sjúkdómnum svo að hold og bein hrynji af höndum og fótum.
Birkir Jón Jónsson
Birkir Jón Jónsson (f. á Siglufirði 24. júlí 1979) er bæjarfulltrúi og formaður bæjarráðs í Kópavogi. Hann er fyrrverandi varaformaður Framsóknarflokksins og sat á þingi fyrir flokkinn frá 2003-2013. Birkir Jón var varaformaður Framsóknarflokksins frá 2009-2013. Frá 2012 hefur Birkir Jón verið bæjarfulltrúi í Kópavogi.
Deyfing
thumb|250px|Læknar í deyfingarþjálfun
Gilsbakki (Eyjafirði)
thumb|right|350px|Gilsbakki séður frá hraunjaðrinum við [[Möðrufell (Eyjafirði)|Möðrufell. Fjær sést inn Sölvadal t.v. og Eyjafjarðardal t.h.]]
Fljótið
thumb|right|Fljótið á stjörnukorti. Fljótið (latína: Eridanus) er stjörnumerki á suðurhimni. Það er sjötta stærsta stjörnumerkið og það sem nær lengst frá norðri til suðurs. Því var lýst af Kládíusi Ptólmæosi á 2. öld og nefnt eftir ánni Pó (sem nefnist Eridanus á latínu).
Staðarskáli
alt=Mynd af Staðarskála fyrir botni Hrútafjarðar.|thumb|Staðarskáli fyrir botni Hrútafjarðar.
Ítalska
Sögulegt yfirlit
Þar sem ítölsku ríkin sameinuðust ekki í eitt ríki fyrr en 1861 hefur staða sameiginlegs máls á Ítalíuskaga verið mjög flókin og er svo enn. Stöðluð nútímaítalska er af þessum orsökum tiltölulega nýlegt mál. Enn eru fjölmargar mállýskur talaðar á Ítalíuskaganum, sem sumar hverjar (eins og til dæmis sardiníska) eru jafnólíkar staðlaðri ítölsku og íslenska er dönsku.
Sjúklingur
thumb|200px|Sjúklingur sem lætur lækni mæla [[blóðþrýstingur|blóðþrýsting hjá sér]]
Residenz (Würzburg)
thumb|300px|Hluti af Residenz-höllinni í Würzburg Residenz er heiti á höll biskupana í borginni Würzburg í Þýskalandi sem þeir reistu sér sem aðsetur síðla á 18. öld. Höllin er á heimsminjaskrá UNESCO.
Fyrsta tímabil 1719-1729
Allt frá því er keisarinn Friðrik Barbarossa gerði biskupana í Würzburg að furstum árið 1168, bjuggu biskuparnir í kastalavirkinu Marienberg fyrir ofan borgina. En á 18. öld þótti virkið ekki lengur nógu fínt fyrir fursta og því ákvað biskupinn Jóhann Filippus að reisa glæsihöll í borginni sjálfri. Framkvæmdir hófust 1719, en Jóhann dó 1724. Eftirmaður hans, von Hutten, lét því aðeins reisa litla álmu og flutti inn í litla íbúð þar.
Timbúktú
Timbúktú í vestrænni dægurmenningu
Þegar um miðja 19. öld varð nafn Timbúktú í hugum margra Vesturlandabúa tengt dulúð hins fjarlæga og ævintýrakennda. Timbúktú hætti þannig að visa einungis til borgarinnar sjálfrar, heldur varð hún að eins konar táknmynd þess sem var skringilegt og langt í burtu. Þessi ímynd hefur reynst lífseig. Þannig leiddi könnun í Bretlandi árið 2006 í ljós að þriðjungur aðspurða trúði því ekki að borgin væri til í raun og veru. Timbúktú kemur oft fyrir í þessu samhengi í bókmenntum, kvikmyndum og dægurtónlist:
Timbúktú kemur einnig fyrir í slagaranum Án þín eftir Jónas Árnason.:
Friðrik 9. Danakonungur
Skömmu eftir að Friðrik hélt sína árlegu nýársræðu 1971/72 veiktist hann og lést nokkru seinna.
Oddlaug
Oddlaug er íslenskt kvenmannsnafn.
Búðahellir
Búðahellir er íslenskur hellir í Búðahrauni á Snæfellsnesi.
Tunna
Tunna er stöðluð eining fyrir hráolíu og aðrar olíuafurðir og þó olía sé e ekki lengur flutt í tunnum heldur tankskipum þá er 42-US-gallon stærðin er ennþá notuð til að mælieining.
Réunion
Saga
Árin 2005 og 2006 gekk farsóttin chikungunya yfir eyjuna, líkt og margar aðrar í Indlandshafi á sama tíma. Franska stjórnin sendi fé og hermenn í stórátak til að fækka moskítóflugum sem bera sóttina á eyjunni.
Stjórnsýslueiningar
Réunion er skipt í fjögur sýsluhverfi (franska: arrondissements), 49 kantónur og 24 sveitarfélög. Hún er eitt af fimma handanhafshéruðum Frakklands. Sveitarfélög á eyjunni eru einstaklega fá, miðað við önnur frönsk umdæmi af sömu stærð, og flest sveitarfélögin ná yfir nokkra byggðakjarna sem stundum eru langt hver frá öðrum. Réunion er aðili að Indlandshafsráðinu.
Efnahagslíf
Aðalútflutningsvara Réunion er sykur. Ferðaþjónusta er einnig drjúg tekjulind.
Cecil Rhodes
Æviágrip
Cecil Rhodes fæddist í sveitaþorpinu Bishop's Stortford í Hertfordshire á Englandi. Faðir hans, F. W. Rhodes, var prestur í sveitinni. Cecil var settur í almenningsskóla í sveitinni þegar hann var átta ára og lauk námi þar árið 1869. Faðir hans vonaðist til að senda Cecil til náms í Oxford-háskóla en vegna veikinda Cecils var honum ráðlagt að fara í langa sjóferð til að ná aftur heilsu sinni. Ákveðið var að senda Cecil til að búa með bróður sínum, Herbert, í bresku nýlendunni Natal í Suður-Afríku.
Crocus cancellatus
Crocus cancellatus er tegund blómplantna af sverðliljuætt, sem vex frá Balkanskaga til Íran.
Evangelista Torricelli
Lítið er vitað um störf Torricellis á árunum 1632 til 1641 þegar Castelli sendi bréf frá Torricelli til Galileós sem þá var fangi á heimili sínu. Galíleó bauð Torricelli að heimsækja sig en hann þáði það ekki fyrr en þremur mánuðum áður en Galíleó lést. Á meðan hann dvaldi hjá Galileó þá skrifaði hann upp Fimmta dag af orðræðu Galileós. Eftir andlát Galíleós þann 8. janúar 1642 bauð Ferdinand 2. stórhertogi honum að taka við af Galíleó sem konunglegur stærðfræðingur og prófessor í stærðfræði við Háskólann í Pisa. Þann 11. júní 1644 skrifaði hann fleyg orð í bréfi til Michelangelo Ricci: „Noi viviamo sommersi nel fondo d'un pelago d'aria“ eða „Við lifum neðst á botni lofthafs“ Helsta uppgötvun Torricellis var kvikasilfursloftvog og hvatinn af því var að það þurfti að leysa vandamál en dælusmiði hertogans af Toskana vildu dæla vatni meira en 12 metra en fundu að aðeins var hægt að nota sogdælu til að dæla 10 m. Torricelli notaði sér að kvikasilfur hefur fjórtánfalda eðlisþyngd vatns og árið 1643 bjó hann til rör sem var lokað að ofan, fyllti það af kvikasilfri og setti í ílát með kvikasilfri. Kvikasilfurssúlan féll þá um 76 sm og fyrir ofan var lofttóm. Þetta var fyrsta loftvogin. Mælieiningin torr sem notuð er til í lofttæmimælingum er kennd við hann. Torricelli setti fram fyrstu vísindalegu skýringu á vindi en hann skilgreindi vind sem mismun í lofthita og þar með þéttleika milli tveggja svæða á jörðinni.
La ceinture du grand froid
Söguþráður
Svalur og Valur eru í sumarfríi á sólarströnd ásamt Pésa þegar Valur ákveður að verja ferðasjóðnum í að kaupa fúadall og leggja í siglingu. Skyndilega sigla þeir inn í heimskautakulda. Þetta furðulega veðurfyrirbæri er verk þriggja vísindamanna sem heita Jefferson, Boris og Karl. Þeir undirbúa geimferð í leit að annarri plánetu þar sem þeir geti haldið áfram vísindastörfum sínum án þess að vera neyddir til að þróa vopn fyrir stjórnvöld. Með því að framkalla þoku og jökulkulda reyna þeir að halda óboðnum gestum í burtu fram að geimskoti.
Íslenska þjóðkirkjan
200px|right|Merki Þjóðkirkjunnar.png
Sóknir
Starfsemi kirkjunnar á landinu er skipt eftir sóknum, sem eru tæplega 250 talsins. Í hverri sókn er ein kirkja, og vanalega einn prestur. Sumum sóknum, einkum þeim stærri, þjóna fleiri prestar, og fámennari sóknum er stundum þjónað tveim eða fleiri saman af sama prestinum. Sóknum landsins er skipt eftir 15 prófastsdæmum og í hverju situr einn prófastur. Í Skálholti og á Hólum í Hjaltadal sitja vígslubiskupar og æðstur trónir biskup Íslands.
Postullega trúarjátningin
Sá sem fer með játninguna játar trú á að guð sé til, að hann sé almáttugur og skapari himins og jarðar, að Jesús sé kristur („smurður“, þ.e. frelsari), einkasonur guðs og sjálfur guð, að heilagur andi hafi getið hann, María mey fætt hann, hann hafi verið „píndur á dögum Pontíusar Pílatusar, krossfestur, dáinn og grafinn“ og síðan farið til heljar, risið upp og stigið til himna. Þar sitji hann í öndvegi með föður sínum og muni á efsta degi koma þaðan „að dæma lifendur og dauða.“ Þá er játuð trú á „heilagan anda, heilaga almenna kirkju, samfélag heilagra, fyrirgefningu syndanna, upprisu mannsins og eilíft líf.“
Þjóðkirkjan og málefni samkynhneigðra
Á haustdögum 2006 var fjallað mikið um málið á kirkjuþingi, ekki síst um það hvers eðlis spurningin væri. Var rökrætt hvort málefnið væri guðfræðilegs eða siðfræðilegs eðlis — ef það væri guðfræðilegs eðlis, þá væri vafasamt fyrir kirkjuna að breyta um stefnu, en ef það væri siðferðislegs eðlis, þá gæti hún það. Þann 27. júní árið 2010 voru gildandi hjúskaparlög samræmd lögum um staðfesta samvist sem gilt höfðu frá árinu 1996 og náðu til samkynhneigðra para, og sett voru ein hjúskaparlög sem heimila hjónabönd samkynja para.
Tónlist
Við helgihald Þjóðkirkjunnar er tónlist áberandi. Í flestum kirkjum eru orgel, og stundum önnur hljóðfæri, sem leikið er á við guðsþjónustur. Kirkjukórar starfa með mjög mörgum kirkjum og syngja í messum. Hægt er að lesa sálmana og heyra lag þeirra á Kirkjunetinu  Fyrir utan helgihald, þá eru oft haldnir tónleikar ýmiss konar í kirkjum, bæði kristilegir og ótengdir kristni, enda henta kirkjubyggingar yfirleitt vel undir tónlistarflutning. Þá má geta þess að hluti af lútherskri messu er tónaður, en tónið er söngles sem er mitt á milli talaðs máls og söngs. Það á uppruna að rekja til þess tíma að mannsröddin þurfti að berast án mögnunar.
Hugtakagrunnur
Hugtakagrunnur er gagnagrunnur sem samanstendur af hugtökum og tengdum upplýsingum um þau, vanalega á tveimur eða fleiri tungumálum. Færslur geta innihaldið einhverar eða allar eftirfarandi upplýsingar:
Hugtakagrunnar leyfa kerfisbundna stjórnun samþykktra eða staðfestra hugataka og eru öflugt tól til að tryggja samræmi í hugtakanotkun.
Jón Atli Benediktsson
Starfsferill
Jón Atli hefur verið mjög virkur í alþjóðastarfi og kennt víða um lönd. Hann hefur leiðbeint meistara- og doktorsnemum við fjölda háskóla ásamt því að vera andmælandi víða og sitja í mörgum doktorsnefndum. Hann var gistiprófessor við University of Trento, Ítalíu, 2002-2015. Gistiprófessor við Kingston University, Kingston Upon Thames, U.K. 2000 – 2003. Jón Atli kenndi námskeið við Jilin háskóla Í Changchun, Kína árið 2007. Hann dvaldi við rannsóknir hjá Joint Research Centre (JRC), European Commission, Ispra, Ítalíu, apríl-júlí 1998. Jafnframt dvaldi Jón Atli við rannsóknir við DTU, Lyngby, Danmörku, jan.-mars 1998 og við Purdue University, W. Lafayette, Indiana, USA, jan. – ágúst 1995. Jón Atli var Fellow, Australian Defence Force Academy (ADFA), University of New South Wales, August 1997. Jón Atli var meðlimur í Ad Hoc Graduate Faculty, University of Louisville, Louisville, nóv. 2005 -2009. Jón Atli var fyrsti stjórnarformaður orkufyrirtækisins Metans hf. á árunum 1999 – 2004.
Etufall Dirichlets
Skilgreining
Etufallið er venslað við Zetufall Riemanns, táknað ζ:
Jean Doisy
Jean Doisy eða Jean-Georges Evrard (13. janúar 1900 – 6. október 1955) var belgískur myndasöguhöfundur, ritstjóri og andspyrnuhetja. Hann var kunnastur fyrir ritstjórnarstörf sín hjá tímaritinu Sval.
Æviágrip
Eftir heimkomuna sá hann sér farborða með þýðingum og sem höfundur leynilögreglusagna sem nutu nokkurra vinsælda. Eftir nokkurra ára hark hóf hann störf hjá dagblaðinu Le Moustique (íslenska: Mýflugunni) sem útgefandinni Paul Dupuis hélt úti. Þar tók hann upp höfundarnafnið Jean Doisy, en alvanalegt var um þær mundir að blaðamenn skrifuðu undir slíkum tilbúnum nöfnum.
Karl 8. Frakkakonungur
Hjónaband
Frakkar neituðu að sætta sig við þetta hjónaband þar sem það þýddi að keisaraveldið átti landamæri að Frakklandi á tvo vegu. Karl 8. réðist svo inn í Bretagne, Maximilian gat ekki veitt konu sinni (sem hann hafði aldrei séð) lið, og Anna neyddist til að fallast á ógildingu hjónabandsins og giftast Karli í staðinn.
Þau giftust svo í desember 1491, þegar Anna var tæplega fimmtán ára. Hún var ekki ánægð og sýndi það meðal annars með því að koma með tvö rúm með sér til brúðkaupsins. Hjónabandið var ekki hamingjusamt en Karl var þó mun sáttari því að við brúðkaupið lauk afskiptum ættingja hans af ríkisstjórn hans.
Heimspeki
Heimspekilegar bókmenntir einkennast öðru fremur af röksemdafærslum, sem eru notaðar til að setja fram kenningar um viðfangsefni heimspekinnar. Þessar röksemdafærslur fela yfirleitt í sér hugleiðingar um andstæð eða gagnstæð viðhorf og meinta galla á þeim.
Klassísk heimspeki
Sagt er að Sókrates hafi fyrstur fengist við siðfræði en þó virðist Demókrítos (sem var samtímamaður Sókratesar) einnig hafa gert það. Í ritum Platons er persónan Sókrates svo látinn halda fram ýmsu öðru en því sem talið er að hinn sögulegi Sókrates hafi haldið fram og veldur það erfiðleikum að segja með vissu hvaða skoðanir hinn raunverulegi Sókrates hafði. Einkum virðist mega eigna honum tvennt. Annars vegar að enginn sé vísvitandi illur; hins vegar að dygð sé þekking.
Rökhyggja og raunhyggja
130px|thumb|left|[[René Descartes (1596 – 1650) er oft nefndur faðir nútímaheimspeki]] René Descartes (1596 – 1650), sem oft er nefndur faðir nútímaheimspeki, lagði til að heimspekin byrjaði með róttækri efahyggju um möguleikann á öruggri þekkingu. Árið 1641, í Hugleiðingum um frumspeki, notfærði hann sér þessa aðferðafræðilegu efahyggju með það að markmiði að freista þess að finna traustan grundvöll þekkingar. Hann valdi sem grundvöll heimspeki sinnar hina frægu fullyrðingu cogito ergo sum („ég hugsa, þess vegna er ég“). Síðan reyndi hann að endurbyggja kerfisbundna þekkingu á þessari meintu óvéfengjanlegu staðreynd. Nálgun hans varð þekkt sem rökhyggja og hafði áhrif á heimspekinga eins og Baruch Spinoza, Gottfried Leibniz og Christian Wolff sem voru einnig rökhyggjumenn.
Á 17. og 18. öld fór trúarleg heimspeki ekki með stórt hlutverk í togstreitu veraldlegrar heimspeki, enda þótt fræg tilraun Berkeleys til að hrekja kenningar Isaacs Newton sé undantekning. Meðal áhrifamikilla trúarlegra hugsuða þessa tíma voru Blaise Pascal, Joseph Butler og Jonathan Edwards. Meðal annarra mikilvægra höfunda, sem passa ekki í þessi mót, voru Jean-Jacques Rousseau og Edmund Burke. Þessir einstaklingar eru forboði um þá aðgreiningu og sérhæfingu á ólíkum sviðum heimspekinnar sem átti sér stað á tuttugustu öld.
Hong Kong
Hong Kong (kínverska: 香港; rómönskun: Xiānggǎng), opinberlega Sérstjórnarhérað Alþýðulýðveldisins Kína Hong Kong, er sérstakt sjálfstjórnarhérað í Kínverska alþýðulýðveldinu, á austurbakka árósa Perlufljóts í suðurhluta Kína. Hong Kong er einn af þéttbýlustu stöðum heims, með 7,4 milljón íbúa af margvíslegum uppruna á 1.104 ferkílómetra svæði.
Heimspeki
Heimspeki 20. aldar
Meginlandsheimspekin sótti einkum innblástur sinn til þýsku hughyggjunnar og til hugsuða á borð við Sören Kierkegaard (1813 – 1855), Friedrich Nietzsche (1844 – 1900), Franz Brentano (1838 – 1917) og Edmund Husserl (1859 – 1938). Hún blómstraði í fyrstu einkum á meginlandi Evrópu og hlaut þaðan nafnið.
Hong Kong
Heiti
Einfaldaða útgáfan Hong Kong var almennt notuð um 1810. Nafnið var líka skrifað í einu orði, Hongkong, til 1926 þegar stjórnin tók formlega upp tveggja orða nafnið. Sum fyrirtæki sem voru stofnuð fyrir þann tíma notast enn við þennan rithátt, eins og Hongkong Land, Hongkong Electric Company, Hongkong and Shanghai Hotels og The Hongkong and Shanghai Banking Corporation (HSBC).
Heimspeki
Fyrirbærafræði og túlkunarfræði
Heidegger víkkaði út rannsóknarsvið fyrirbærafræðinnar til að koma orðum að heimspekilegri túlkunarfræði. Túlkunarfræði er aðferð við að túlka sögulega texta með því að leiða hugann að því hvaða hugsanir höfundurinn hljóti að hafa hugsað að gefnum þeim áhrifum sem höfundurinn var líklegur til að hafa orðið fyrir á sínum tíma og í sínu umhverfi. Heidegger lagði áherslu á tvö ný atriði í heimspekilegri túlkunarfræði: Að lesandinn nemur merkingu textans í nútímanum og að verkfæri túlkunarfræðinnar megi nota til að túlka meira en bara texta (til dæmis „félagslegan texta“). Hans-Georg Gadamer (1900 – 2002) og Paul Ricoeur (1913 – 2005) lögðu síðar sitt af mörkum til heimspekilegrar túlkunarfræði.
Tildurmosi
Tildurmosi er algeng mosategund á Íslandi. Þar sem hann vex víða í breiðum og myndar afmarkaða árssprota er hann mjög heppilegur til mælinga á þungmálmum. og mengunarmælinga.
Strikamerki
thumb|200px|[[Universal Product Code|UPC-A strikamerki.]]
Strikamerki eða strikalykill er framsetning gagna sem vélar geta lesið. Breidd strikanna og bilanna táknar gögnin. Stundum eru strikamerki með mynstum af ferningum, punktum, sexhyrningum og öðrum rúmfræðilegum mynstum.
Dómsdagsaðferðin
Grunndómsdagur aldarinnar
Gregoríanska tímatalið hefur 400 ára lotu, sem samanstendur af 97 hlaupárum (öllum þeim sem ganga upp í 4, nema aldamótaárum sem ekki ganga upp í 400) en 303 hefðbundum árum, alls 146097 dagar eða nákvæmlega 20871 heil vika. Grunndómsdagar hverrar aldar endurtaka sig því á fjögurra alda fresti. Hér eru neikvæðar tölur notaðar til að tákna árin fyrir Krist, en þar sem árið 0 var ekki til er 0 í töflunni að ofan því í raun árið 1 f.Kr., árið -100 þá 101 f. Kr., o.s.frv.
Dæmi 2
Nálægasti er 8. ágúst (8/8) en 21. ágúst er 13 dögum síðar, þ.e. einum vikudegi fyrr. Því má gera ráð fyrir að Njálsbrenna hafi skeð miðvikudaginn 21. ágúst 1011, ef miðað er við gregoríanska tímatalið.
Brynleifur
Brynleifur er íslenskt karlmannsnafn.
Hong Kong
Saga
Íbúafjöldinn tók hratt við sér eftir stríðið. Kínverskt handverksfólk flúði til eyjarinnar þegar borgarastyrjöldin í Kína hófst, og fleiri flúðu þangað eftir að Kommúnistaflokkur Kína tók völdin á meginlandinu 1949. Hong Kong varð fyrsti Asíutígurinn til að iðnvæðast á 6. áratug 20. aldar. Nýlendustjórnin beitti sér fyrir umbótum vegna ört vaxandi fólksfjölda með því að reisa hagkvæmar íbúðir, með stofnun sjálfstæðrar nefndar til að uppræta spillingu í stjórnkerfinu og með uppsetningu lestarkerfis. Þótt samkeppnisstaða borgarinnar versnaði á sviði framleiðsluiðnaðar batnaði hún á sviði þjónustu. Undir lok aldarinnar var Hong Kong orðin að alþjóðlegri fjármálamiðstöð og skipaflutningahöfn.
Stjórnmáladeilur eftir yfirfærsluna hafa snúist um lýðræðisþróun héraðsins og trúnað miðstjórnar Alþýðulýðveldisins við hugmyndina um eitt land, tvö kerfi. Lýðræðisumbætur sem nýlendustjórnin réðist í 1994 voru teknar aftur af kínverskum stjórnvöldum. Héraðsstjórnin reyndi án árangurs að koma í gegn nýrri öryggislöggjöf samkvæmt grein 23 í grunnlögum Hong Kong. Sú ákvörðun miðstjórnar Kína að krefjast samþykkis frambjóðenda til embættis stjórnarformanns leiddi til öldu mótmæla 2014 sem urðu þekkt sem regnhlífabyltingin. Árið 2019 hófust útbreidd mótmæli vegna lagafrumvarps um framsal flóttamanna til meginlands Kína.
Í maí árið 2020 var frumvarp lagt fram á kínverska Alþýðuþinginu um öryggislög sem banna uppreisnaráróður, landráð og sjálf­stæðisumleitanir sér­stjórn­ar­héraðsins. Öryggislögin voru samþykkt á kínverska þinginu þann 22. maí og er meðal annars ætlað að koma í veg fyrir mótmæli af sömu stærðargráðu og áður í Hong Kong.
Landfræði
Óbyggt land er í hæðum eða fjalllendi, með mjög litlu flatlendi, og er mest graslendi, skóglendi, kjarr eða ræktarland. Um 40% af þessu landi er þjóðgarðar eða náttúruverndarsvæði. Vistkerfi svæðisins er fjölbreytt, með 3.000 tegundir æðplantna (þar af 300 innlendar) og þúsundir tegunda skordýra, fugla og sjávardýra.
Oddveig
Oddveig er íslenskt kvenmannsnafn.
Sönghellir
Sönghellir er íslenskur hellir við Jökulháls á Snæfellsnesi.
Eyvindarhola
Á Íslandi eru tvö örnefni eða littlir hellar sem bera nafnið Eyvindarhola og eru kennd við hinn víðfræga útilegumann.
Markmál
Í þýðingum er markmál tungumálið sem þýtt er yfir á og því andstæðan við frummál, þ.e. tungumálið sem þýtt er af.
Istorrent
Sprengjuuppskriftir
Þann 17. maí 2007 birti dagblaðið Blaðið (nú 24 stundir) forsíðufrétt að á Istorrent megi nálgast 16 blaðsíður af uppskriftum að sprengjum, margar þýddar á íslensku. Skráin var send inn til dreifingar í samfélaginu mánudaginn 14. maí 2007. Sprengjurnar sem var er að ræða voru af ýmsum toga en þær áttu það sameiginlegt að til þess að búa þær til þarf einungis auðfáanleg efni, s.s. efni sem finna má á bensínstöðvum eða matvöruverslunum.
Atom Heart Mother
Atom Heart Mother er fimmta breiðskífa bresku rokkhljómsveitarinnar Pink Floyd sem kom út árið 1970. Platan inniheldur fimm lög og spannar það fyrsta, Atom Heart Mother, alla A-hlið vínyl plötunar. Á B-hliðini eru svo þrjú lög sem Roger Waters, Rick Wright og David Gilmour gerðu sitt hver og síðasta lagið gerðu þeir allir með Nick Mason eins og fyrsta lagið.
Þýðingahugbúnaður
Þýðingahugbúnaður er forrit sem þýðendur nota til að styðja við og auðvelda þýðingu texta. Sá þýðingahugbúnaður sem í boði er í dag nær ekki að þýða texta af frummáli yfir á markmál án þess að þýðandi komi þar nálægt heldur þurfa þýðendur í flestum tilfellum að leiðrétta villur, þýða frá grunni og bæta niðurstöðuna. Mikilvægt er að þýðingahugbúnaði sé ekki ruglað saman við vélþýðingar, svo sem Google Translate.
Meðal þýðingahugbúnaðar sem í boði er í dag er memoQ og Trados Studio.
Rikharð
Rikharð er íslenskt karlmannsnafn.
Silfurlind
Silfurlind (fræðiheiti: Tilia tomentosa ) er tré af stokkrósaætt. Útbreiðslan er í suðaustur Evrópu og fyrir botni Miðjarðarhafs.
Stóra-Seyla
Kirkja var á Seylu á miðöldum eins og kemur fram í Sturlungu, þar sem segir frá því að árið 1255, eftir að Oddur Þórarinsson var veginn í Geldingaholti, var lík hans fært að Seylu, þar sem annars var ekki grafreitur, og grafið þar inn undir kirkjugarðsvegg. Þetta var gert vegna þess að Oddur dó í banni og mátti í raun ekki fá leg í vígðri mold.
Geoffrey Chaucer
Hundrað ára stríðið
Eftir þetta ríkir nokkur óvissa um ferðir Chaucers, en hann virðist hafa ferðast um Frakkland, Spán og Flandur sem sendiboði konungs og hugsanlega farið í pílagrímsferð til Santiago de Compostela. Árið 1366 giftist hann Philippu Roet, hirðmey Filippíu af Hainault, drottningar Játvarðs 3., og systur Katherine Swynford sem síðar (um 1396) giftist vini og stuðningsmanni Chaucers, prinsinum Jóhanni frá Ghent. Ekki er vitað hversu mörg börn Chaucer og Philippa eignuðust en yfirleitt er talað um þrjú eða fjögur. Sonur hans, Thomas Chaucer, hlaut mikinn frama, var yfirbryti fjögurra konunga, konunglegur sendimaður í Frakklandi og þingforseti neðri deildar enska þingsins. Barnabarnabarn Thomasar Chaucers, Jóhann de la Pole, jarl af Lincoln, var erfingi krúnunnar eftir Ríkharð 3. áður en honum var steypt af stóli. Önnur börn Chaucers voru (líklega) Elizabeth Chaucer, sem gerðist nunna, Agnes, sem var viðstödd krýningu Hinriks 4., og Lewis Chaucer.
Framkvæmdaeftirlitsmaður og skógarvörður
12. júlí 1389 var Chaucer skipaður framkvæmdaeftirlitsmaður konungs, eins konar yfirverkstjóri sem skipulagði öll byggingarverkefni á vegum konungsvaldsins. Engin meiriháttar verk hófust á hans tíma, en hann sá um viðgerðir á Westminster-höll, kapellu heilags Georgs í Windsor-höll, hélt áfram að byggja hafnarbakkann við Lundúnaturn og reisti palla fyrir burtreiðar árið 1390. Þetta var erfitt starf en vel borgað. Hann fékk tvo skildinga á dag, þrisvar sinnum meira en sem fjármálastjóri. Heimildir greina frá því að hann hafi verið rændur og hugsanlega særður þar sem hann var við vinnu sína í september árið 1390 og tæpu ári síðar, 17. júní 1391, hætti hann. Næstum samstundis, eða 22. júní, tók hann við starfi aðstoðarskógarvarðar við konungsskógi við North Petherton í Somerset. Þetta var ekki róleg staða, þar sem viðhald var snar þáttur í starfinu, og það voru nokkur tækifæri til að skapa hagnað. Talið er að Chaucer hafi hætt vinnu við Kantaraborgarsögur undir lok aldarinnar.
Kemal Atatürk
Mústafa Kemal Atatürk (19. maí 1881 — 10. nóvember 1938) var stofnandi og fyrsti forseti Lýðveldisins Tyrklands. Hann fór fyrir sæmilega friðsamri byltingu í kjölfar fyrri heimsstyrjaldarinnar þar sem höfuðborgin var flutt frá Istanbúl til Ankara og soldánaveldið leyst upp. Hann var mikill frömuður í því að gera Tyrkland vestrænna en það hafði verið, meðal annars innleiddi hann latneskt stafróf fyrir tyrknesku og bannaði fjölkvæni. Enn í dag er hann í miklu uppáhaldi hjá mörgum Tyrkjum og myndir af honum hanga víða uppi í skólastofum, stofum og víðar.
Grettishellir
Grettishellir er lítill hraunhellir á Kili. Hann er í Kjalhrauni, sem er stórt dyngjuhraun á miðjum Kili. Hellirinn er kenndur við Gretti sterka Ásmundarson.
Donna
Donna er íslenskt kvenmannsnafn.
Ögmundur Pálsson
Ögmundur Pálsson (d. 13. júlí (?) 1541) var biskup í Skálholti frá 1521 til 1541 og var síðasti kaþólski biskupinn þar, en áður prestur, skipstjóri og síðan ábóti í Viðeyjarklaustri.
Varmadæla
Saga
Varmaorkuna, sem framleidd er með varmadælu, má nýta á ýmsan hátt. Dæmi um á hvaða sviðum má nýta hana eru húshitun, sundlaugar, sjávardýraeldi og iðnaður. Þegar varmadælur eru nýttar til húshitunar sparast um 60-80% af frumorkunotkun sé borið saman við orkugjafaformin jarðefnaeldsneyti og beina rafhitun. Ef varmadæla gengur fyrir endurnýjanlegri orku, stuðlar hún að minnkun á útblæstri gróðurhúsalofttegunda komi hún í stað orkugjafa sem knúinn er áfram af bruna jarðefnaeldsneytis. Þessir orkusparandi og umhverfisvænu eiginleikar áttu mikinn þátt í fjölgun varmadæla á Norðurlöndunum og víðar á síðari hluta 20. aldar.
Virkni varmadæla
thumb|Vinnsluhringrás varmadælu; 1. eimsvali, 2. þensluloki, 3. eimir, 4. þjappa. Byggingareiningar hefðbundinnar varmadælu eru dælubúnaður, leiðslur, þjappa, þensluloki og tveir varmaskiptar sem mynda lokað kerfi. Varmaskipti eru nýtt í þessu lokaða kerfi í vinnsluhringrás (sjá mynd), þar sem vinnslumiðillinn er ýmist í vökva- eða gasfasa.
Aflstuðull varmadælu
Þegar hitabil á milli varmalindar og varmaþega eykst, lækkar aflstuðull varmadælu.
Berg/vatn varmadæla
Berg/vatn varmadæla nýtir í raun berghita sem varmalind. Varmaskipti verða þá í borholu við bergið þannig að vatn í holunni miðlar varma bergsins í varmaskiptavökva sem leiddur er að varmadælunni. Varmaskiptavökvinn getur sem dæmi verið frostlögur, etanól eða saltvatn.
Loft/vatn varmadæla
Loft/vatn varmadæla getur til dæmis nýtt lofthita utandyra til þess að hita upp vatn innanhúss. Dæmi um þetta er svokölluð Eco Cute varmadæla.
Jarðvarmi
Munur hvort að hitastig sé 4 eða 20°C er magnið af vatni sem þarf, reikna þarf út miða við hitastig hversu mikið magn þarf, hægt er að nota heitara vatn heldur en 20°C en flestir kælimiðlar þola ekki heitara en 20°C því hefur oft verið notað heitara vatn með því að taka úr því nokrar gráður. T.D. í gegnum spíral í hitakút eða blanda það með köldu vatni.
Þegar grunnvatn er nýtt sem varmauppspretta er algengast að boraðar séu grunnar holur og vatni dælt úr þeim. Hægt er að fá um 8,4 kWt ef grunnvatni við 4 °C er dælt með hraðanum 1 L/s. Ef aflstuðull varmadælu væri 3,5 og rafafl þjöppumótors 3,4 kW, fengjust um 12 kW af vatni við 35-40 °C sem nýta mætti með gólfhitakerfi til upphitunar einbýlishúss með rúmtakið 500 m3.
Sjór
Við Ísland mætast tveir hafstraumar; Golfstraumurinn og Austur-Grænlandsstraumurinn. Grein úr Golfstraumnum kemur upp að suðurströnd Íslands og streymir vestur með ströndinni út fyrir Reykjanes og tekur þá stefnuna norður að Vestfjörðum. Straumurinn greinist í tvennt úti fyrir Vestfjörðum þar sem meginhlutinn streymir vestur að Grænlandi en minni hlutinn heldur áfram til norðausturs.
Varmadælur á Íslandi
Fyrsta sundlaugin á Íslandi sem hituð er upp með varmadælu er sundlaugin í Ólafsvík en þar eru 3 stk Thermia Robust varmadælur sem sækja orkuna í 4°C kalt vatn og hita þannig upp sundlaug, heita potta, lendingarlaug, hitakerfi hússins og allt neysluvatn í sturtur.
Ráðherraráð Evrópusambandsins
Ráðherraráðið fer með mesta löggjafarvald innan sambandsins ásamt Evrópuþinginu og virkar líkt og ríkisráð í sumum löndum, til dæmis Þýskalandi. Atkvæðavægi innan ráðsins fer eftir íbúafjölda ríkjanna, minnst þrjú atkvæði en mest 29. Ráðherraráðið hefur einnig nokkurt framkvæmdavald en það er að mestu í höndum Framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins.
Orrustan við Lützen (1632)
thumb|right|250px|Gústaf Adolf II konungur Svía
Orrustan sjálf
Um 3-leytið hafði næstráðandi mótmælenda, Bernhard af Saxe-Weimar, frétt af falli konungs, sneri frá vinstri væng hersins og tók yfirstjórnina að sér. Sagt er að hann hafi reynt að halda dauða konungsins leyndum fyrir hermönnunum, en talið er að það hafi hann ekki gert, heldur strengt þess heit að hefna hans með því að sigra í orrustunni, en liggja sjálfur dauður ella.
Strategískt og taktískt séð höfðu mótmælendur sigur í orrustunni við Lützen. Wallenstein hafði ætlað að hafa vetursetu í Saxlandi, en neyddist til að hörfa til Bæheims. Sigurinn varð Svíum þó dýrkeyptur, og misstu þeir mun fleiri menn en keisaraherinn, þótt öðru sé stundum haldið fram. Þeir misstu um 6000 menn fallna, særða og flúna, þegar þeir réðust á kaþólikka, sem höfðu víggirðingar og varnargrafir, en kaþólikkar misstu í heildina 3000-3500 menn.
Eftirleikur
Mótmælendaherinn náði meginmarkmiði herferðar sinnar, sem var að bjarga Saxlandi undan árás keisaradæmisins. Dauði konungsins setti þó strik í reikninginn, en hann var leiðtogi herja mótmælenda, og þegar hann var ekki lengur til að sameina þýska mótmælendur að baki sér, fór stríðsrekstur þeirra úr jafnvægi. Hinir kaþólsku Habsborgarar náðu vopnum sínum aftur og unnu nýja sigra. Stríðið hélt áfram þangað til Vestfalski friðurinn var saminn 1648.
Dagsetningin
Þegar orrustan fór fram hafði hið kaþólska Heilaga rómverska keisaradæmi tekið gregoríska tímatalið upp, en hinir lúthersku Svíar notuðu júlíanska tímatalið ennþá. Orrustan við Lützen var þannig 16. nóvember fyrir kaþólikkum, en 6. nóvember fyrir mótmælendum. Þótt Svíar hafi tekið gregoríska tímatalið upp á átjándu öld er samt ennþá hefð fyrir því þar í landi að minnast dauða Gústafs Adolfs konungs þann 6. nóvember.
Karlsbrúin (Prag)
Norðurhlið
Stytturnar 15 á norðurhlið, frá austri (miðborg) til vesturs (að kastala):
Otkatla
Otkatla er íslenskt kvenmannsnafn.
Luigi Einaudi
Hann var stjórnarformaður seðlabanka Ítalíu frá 5. janúar 1945 til 11. maí 1948 og stýrði meðal annars nauðsynlegri gjaldfellingu lírunnar gagnvart bandaríkjadal um 68%. Þá átti hann þátt ásamt sagnfræðingnum og heimspekingnum Benedetto Croce í endurstofnun frjálslynda flokksins á Ítalíu. Hann tók líka þátt í samningu nýrrar stjórnarskrár og átti þar meðal annars (og síðar sem forseti) þátt í að endurreisa mikið af því stjórnkerfi sem hann hafði barist gegn með skrifum sínum.
Sonur hans, Giulio Einaudi (f. 1912), var frægur útgefandi og stofnandi samnefndrar bókaútgáfu árið 1933, sem síðar varð hluti af Mondadori-samstæðunni árið 1994.