cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Otte Stigsen Hvide
Otte Stigsen var af Hvide-ættinni sem var gömul dönsk aðalsætt. Hans er fyrst getið 1509 og er hann þá yfirmaður í leiðangri til Finnlands. Hann leiddi bændauppreisn á Skáni til stuðnings Kristjáni 2. árið 1525 og var einnig stuðningsmaður hans í Greifastríðinu en síðar sættist hann við Kristján 3. og varð helsti sjóliðsforingi hans og barðist meðal annars gegn sjóræningjum á Norðursjó.
Þuríður Sigurðardóttir
Tónlistarferill
Árið 1965 sagði söngurinn til sín og Þuríður hóf upp raust sína á skemmtistaðnum Lídó. Hún sló í gegn og var drifin í stúdíó þar sem hún söng með hljómsveitinni Lúdó og Stefáni lagið „Elskaðu mig“ inn á plötu. Lagið varð geysivinsælt og framtíðin brosti við hinni sextán ára gömlu söngkonu. Í framhaldinu hóf hún að syngja með Hljómsveit Magnúsar Ingimarssonar og varð það að fimm ára farsælu samstarfi. Hljómsveitin lék einkum á skemmtistaðnum Röðli (við Brautarholt) sem var opinn alla daga vikunnar. Ásamt Þuríði söng Vilhjálmur Vilhjálmsson með hljómsveitinni. Árið 1969 kom út fyrsta tveggja laga sólóplata Þuríðar með lögunum, „Ég ann þér enn“ og „Ég á mig sjálf“. Platan og söngurinn hlutu lof gagnrýnenda og í vinsældakosningum var hún valin „vinsælasta söngkona ársins“ og platan „hljómplata ársins“. Eftir árin með Hljómsveit Magnúsar Ingimarssonar söng Þuríður með ýmsum hljómsveitum og listamönnum svo sem: Ragnari Bjarnasyni, Gunnari Þórðarsyni, Jóni Páli Bjarnasyni, Tríó Hjörleifs Valssonar, hljómsveitinni Vanir menn og Pálma Gunnarssyni í hljómsveitinni Íslandía.
Til hamingju með fallið
Til hamingju með fallið er hljómplata með Megasi frá 1996. Upptökustjórn: Pjetur Stefáns. Útsetningar: Megas, Tryggvi Hübner og Pjetur Stefáns
Valdakynslóðir Alþýðulýðveldisins Kína
„Önnur kynslóð“
„Önnur valdakynslóðin“ réði ríkjum frá 1976-1992 undir stjórn Deng Xiaoping (áður ritað Teng Hsiao-Ping). Með honum voru Chen Yun, Hu Yaobang, Zhao Ziyang, Hua Guofeng, Ye Jianying, Song Ping. Allir þessir leiðtogar tóku þátt í byltingu kínverskra kommúnista, en léku að Deng Xiaoping undanskildum, fremur lítil hlutverk í þeim. Líkt og „fyrsta kynslóð“ voru margir menntaðir erlendis, sérstaklega í Frakklandi. Sú reynsla sem mótaði þá var svipuð fyrstu kynslóð. Flestir höfðu sumir einhverjum hlutverkum að gegna í Menningarbyltingunni, þó að jafnaði þeir sem héldu völdum eftir 1980 voru hreinsaðir af aðgerðum byltingarinnar. Þessi kynslóð beindi sjónum frá stéttabaráttu og uppbyggingu pólitískra hreyfinga til efnahagslegrar þróunar. Menningarbyltingunni og róttækum áherslum Mao Zedong var hafnað. Önnur kynslóð varð brautryðjandi efnahagslegra umbóta, opnunar og nútímavæðingar í Kína. Hundruð milljóna risu frá fátækt til bjargálna vegna markaðsvæðingar hagkerfisins. Hin ríkjandi hugmyndafræði var byggð á kennisetningum Deng Xiaoping.
Wycombe Wanderers
thumb|Gengi Wycombe Wanderers. Wycombe Wanderers er enskt knattspyrnulið frá High Wycombe, Buckinghamshire, Englandi. Félagið hefur verið í neðri deildum gegnum tíðina en komst í ensku meistaradeildina árið 2020. Liðið féll í League One eftir tímabilið 2020-2021.
Wikimedia
Þekktasta verkefni samtakanna er Wikipedia sem er einn af tíu vinsælustu vefunum í heiminum. Jimmy Wales tilkynnti um stofnun Wikimedia þann 20. júní 2003, hann hefur setið í stjórn samtakanna síðan þá.
William Turner
Turner ferðaðist víða um Evrópu til þess að læra og þróa list sína. Meðal annars ferðaðist hann til Frakklands og Ítalíu. Í Frakklandi lærði hann í Louvre safninu í París og á Ítalíu ferðaðist hann nokkrum sinnum til Feneyja, þar sem hann málaði mörg verk. Einnig ferðaðist hann til Rómar og málaði myndir af borginni, meðal annars verkið Modern Rome – Campo Vaccino sem árið 2010 varð dýrasta verk Turners er það seldist á uppboði á 29,7 milljón pund.
Sumarólympíuleikarnir 2024
París hefur haldið leikana áður árin 1900 og 1924 og verður þar með önnur borgin sem heldur þá þrisvar, á eftir London. 2024 verða hundrað ár liðin frá leikunum 1924. Þetta verða sjöttu ólympíuleikarnir sem haldnir verða í Frakklandi.
Borgþóra
Borgþóra er íslenskt kvenmannsnafn.
David Cameron
Eftir Bretar kusu að ganga úr Evrópusambandinu í þjóðaratkvæðagreiðslu sagði hann af sér. Theresa May tók við af honum í embætti forsætisráðherra þann 13. júlí 2016.
Lemney
thumb
Menningarstríðin (Bandaríkin)
Frá aldamótum hafa ýmis ný átakamál orðið hluti menningarstríðanna, þar á meðal spurningar um réttinn til skotvopnaeignar og vopnaburðar á almannafæri. Samhliða þessu hafa nýjar fjöldahreyfingar orðið áberandi í menningarstríðunum, til dæmis militiahreyfingin og hópar á borð við Boogaloo hreyfinguna. Annað mikilvægt einkenni þessara átaka á síðustu áratugum hefur verið vaxandi vægi ýmissa samsæriskenninga.
Réttindabarátta kvenna
En nýjar hugmyndir mynduðust á áttunda og níunda áratugnum um kyn, kynhneigð, hjónabönd og fjölskylduna. Fyrst snerist réttindabaráttan um að brjóta upp þessar almennu reglur um hlutverk kvenna og, meðal annars auðvelda konum að komast á vinnumarkaðinn. Í kjölfar átaka femínískra  grasrótahreyfinga á áttunda áratugnum voru sett á lög sem gerðu konum, sem höfðu þolað heimilisofbeldi eða verið nauðgað, auðveldara að leita réttar síns. Á áttunda áratugnum hófust mikil átök um rétt kvenna til fóstureyðinga, í kjölfar málaferlis Roe gegn Wade 1973, sem hafa náð allt til dagsins í dag. Átökin voru ekki alltaf friðsæl og þegar Reagan lauk forsetatíð sinni 1988 höfðu 77 fóstureyðingastofur verið sprengdar, kveikt hafði verið í 177 stofum og búið að valda öðrum skemmdarverkum á enn fleirum.
Bill Clinton hefur verið sagður femínískur frjálshyggjumaður, hlynntur fóstureyðingum og yfir höfuð póstmódernískur forseti. Kona Bill, Hillary Clinton, hefur mikið látið til sín taka í stjórnmálum og leiddi  meðal annars vinnuhóp sem átti að bæta heilbrigðiskerfið á tíma sínum sem forsetafrú. Íhaldsmönnum misbauð það, ekki bara því þeir voru gegn breytingum á heilbrigðiskerfinu, heldur einnig vegna þess að Hillary, sem hefur átt farsælan feril, var ekki í því forsetafrúrhlutverki sem tíðkaðist og íhaldsmenn bjuggust við haf henni. Bill Clinton steig sín fyrstu skref í stjórnmálum þegar hann vann í herferð George McGovern „acid, amnesty, and abortion“.
Menningarstríðin á tímabilinu 2000-2016
Átök um hlutverk kristinnar trúar og kristins siðgæðis voru fyrirferðarmikil í menningarstríðsátökum áranna eftir aldamót. Átök um rétt kvenna til þungunarrofs og kennsla sköpunarsögu Biblíunnar í skólum voru fyrirferðarmikil átakamál. Réttindabarátta samkynhneigðra og hinseginfólks hafa sömu leiðis verið áberandi.
Þungunarrof
George W. Bush samþykkti árið 2003 lög sem banna síðbúið þungunarrof (e. Partial-Birth Abortion), en það er þungunarrof eftir 16. viku meðgöngu. Þetta var hitamál sem kom aftur upp árið 2007 þegar mál Gonzales gegn Carhart fór fyrir hæstarétt Bandaríkjanna þar sem Hæstiréttur staðfesti lögin.
Glákon
Glákon kemur fyrir í nokkrum samræðum Platons, meðal annars í Ríkinu þar sem hann er ásamt bróður sínum Adeimantosi aðalviðmælandi Sókratesar.
Bingu wa Mutharika
Mutharika fæddist í Thyolo sem Ryson Webster Thom en á 7. áratug síðustu aldar breytti hann nafni sínu í Bingu Mutharika. Seinna bætti hann millinafninu wa inn í nafnið til að leyna sig Hastings Kamuzu Banda sem leitaði með logandi ljósi um allan heim eftir andstæðingum sínum.
Sigvarður Þéttmarsson
Sigvarður Þéttmarsson (d. 1268) var biskup í Skálholti frá 1238. Hann var norskur og hafði verið ábóti í Selju. Biskupslaust varð á báðum biskupsstólunum og kusu Íslendingar biskupsefni og sendu til erkibiskups en hvorugt biskupsefnið fékk vígslu. Sá sem kjörinn var til biskups í Skálholti var Magnús sonur Guðmundar gríss. Hákon konungur vildi efla áhrif sín á Íslandi og fékk erkibiskup til að setja Norðmenn á báða biskupsstólana. Sigvarður flæktist fljótt inn í ýmis deilumál Sturlungaaldar og í janúar 1242, þegar Órækja Snorrason réðist að Gissuri Þorvaldssyni, sem þá var staddur í Skálholti, stöðvaði Sigvarður bardagann með því að koma alskrýddur út úr kirkjunni ásamt prestum sínum og hefja bannsöng yfir Órækju.
Hálfkirkja
Í alkirkjum var skylda að messa hvern helgan dag en í hálfkirkjum annan hvern helgidag til að byrja með og voru þær útkirkjur frá alkirkjum. Þar var ekki prestur, heldur var þeim þjónað frá sóknarkirkjunni. Margar þeirra voru aðeins fyrir heimafólkið á bænum þar sem þær stóðu og ef til vill nálægar hjáleigur en aðrar þjónuðu fáeinum bæjum. Ekki voru kirkjugarðar við allar hálfkirkjur og þar sem þeir voru til staðar voru þeir oft aðeins heimagrafreitir fyrir fjölskyldu bóndans.
Sörkvir yngri Karlsson
thumb|right|Mynt sem Sörkvir yngri lét slá. Sörkvir yngri Karlsson (1164 – 17. júlí 1210) var konungur Svíþjóðar frá 1196 þar til honum var steypt af stóli 1208.
Fólki jarl, sonur Birgis Brosa, féll í orrustunni við hlið Sörkvis. Sonur hans, Súni, er sagður hafa rænt Helenu, dóttur Sörkvis af fyrra hjónabandi, eftir orrustuna og gifst henni. Dóttir þeirra var Katrín, kona Eiríks konungs smámælta og halta.
Nitroglycérine
Söguþráður
Árið 1862 ákveður Bandaríkjaþing að ljúka skuli lagningu járnbrautarteina milli austur- og vesturstrandar Bandaríkjanna og felur tveimur fyrirtækjum, Central Pacific og Union Pacific, verkið. Á Central Pacific að leggja teinana frá Sacramento í Kaliforníu og Union Pacific frá Omaha í Nebraska. Óvægin samkeppni ríkir milli félaganna tveggja og útsendarar Union Pacific ákveða að tefja fyrir járnbrautarlagningunni frá vestri með því að koma í veg fyrir flutning á sprengiefni (Nítróglyseríni) til keppinautarins Central Pacific, en sprengiefnið er félaginu nauðsynlegt til þess að geta sprengt sér leið í gegnum Sierra Nevada fjallgarðinn í Kaliforníu. Central Pacific grunar keppinaut sinn um græsku og félagið ræður því Lukku Láka til að hafa eftirlit með flutningi efnisins. Fyrstu tilraun útsendara Union Pacific til að spilla fyrir verkinu lýkur með því að þeir sigla fljótabát fullum af sprengiefni á fangelsisvegg sem verður til þess að hinum illræmdu Daldónum tekst að flýja úr fangelsinu. Þegar Daldónarnir komast á snoðir um flutning á dýrmætum farmi með járnbrautarlest í fylgd Lukku Láka halda þeir að um gull sé að ræða og hefja tafarlausa eftirför.
Ariston
Ariston átti þrjú önnur börn með konu sinni Periktíone: Glákon, Adeimantos og Potone.
Tímabelti
UTC−09:00
Nota ekki sumartíma:
UTC−07:00
Nota ekki sumartíma:
Unicode
Ólíkt ISO 8859-1 stafatöflunni (líka kölluð Latin1), sem var ráðandi fyrir íslensku, þar sem allir stafir taka eitt bæti (og líka í Windows-1252, og skyldum töflum, sem var jafnvel oftar notuð en er svipuð, og eins varðandi alla íslenska stafi), taka séríslenskir stafir í íslensku tvö bæti í Unicode. Fyrstu 256 táknin í Unicode samsvara ISO 8859-1, en aðeins fyrstu 128, þ.e. ASCII (án t.d. séríslensku stafanna), taka eitt bæti í UTF-8 (en 2 bæti í UTF-16, sem er því verra fyrir íslensku og mörg önnur mál). Kostir Unicode, umfram áðurnefndar stafatöflur, eru meðal annars að texti er ekki lengur takmarkaður við íslensku, ensku (og nokkur önnur mál aðallega úr vestur-Evrópu) heldur er hægt að nota t.d. allt gríska stafrófið með (sem er gott fyrir stærðfræðilegan texta), auk annarra tákna úr stærðfræði. Einnig er t.d. hægt að nota Unicode sem lesist frá hægri til vinstri, t.d. arabísku og hebresku (aðeins betri hugbúnaður getur birt þannig texta rétt, en Unicode styður skrift í báðar áttir t.d. blandað saman í sömu setningu, og flestir vafrar, s.s. Firefox og Chrome, ráða við það).
Tímabelti
UTC−05:00
Nota sumartíma:
Úganda
Nafn Úganda er dregið af konungsríkinu Búganda sem er eitt hinna fimm fornu konungsríkja landsins (hin eru Toro, Nkore, Busoga og Bunyoro). Höfuðborgin Kampala er í suðurhluta landsins, í Búganda.
Unicode
Saga og smáatriði
Svokallað byte order mark (BOM), eða Unicode signature, er ekki nauðsynlegt né æskilegt í UTF-8 texta (og þá er textinn strangt til tekið ekki lengur löglegur sem UTF-8), en er ráðlagt í UTF-16 textaskrám. Windows notar UTF-16LE („little endian“), sem UTF-16, en UTF-16BE er líka til (og UTF-32LE og UTF-32BE). Mörg forrit, t.d. á Linux ráða ekki við UTF-16 skrár jafnvel þó það sé löglegur valmöguleiki, á t.d. Windows. Á Windows var UCS-2 fyrst notað og svo UTF-16, og í seinni tíð í meira mæli UTF-8. Sögulega séð var Unicode takmarkað við 65.536 stafatákn, þ.e. UCS-2, þar til kínverjar þvinguðu fram breytingar („Han unification“) til að styðja kínversku betur, og úr varð UTF-16.
Tímabelti
UTC+01:00
Nota sumartíma:
UTC+02:00
Nota ekki sumartíma:
UTC+03:00
Nota ekki sumartíma:
Lance Armstrong
Ferill
Hann fékk inngöngu hjá liðinu Motorola til 1996 þegar krabbameinið hafði sagt sitt og þurfti því að hætta hjólreiðum og talið var þá að hann myndi aldrei ná sér aftur til að halda áfram sem keppnishjólari. Eftir að hann lýsti yfir að hann hyggðist hefja aftur að hjóla fékk hann samning hjá franska hjólaliðinu Cofidis, ekki gekk að ná sigrum hjá hjólreiðakappanum. Eftir að ferill hans hóf að dala lýsti hann yfir að hann hyggðist hætta hjólreiðum fyrir fullt og allt.
Póseidóníos
Varðveitt rit
Póseidóníos var þekktur úti um hinn grísk-rómverska heim sem fjölfræðingur vegna þess að hann var lærður í nær öllum greinum vísinda síns tíma, ekki ósvipað Aristótelesi og Eratosþenesi. Hann reyndi að setja fram heildstætt kerfi mannlegrar þekkingar, sem átti að útskýra og leiðbeina um mannlega hegðun.
Svartlind
Svartlind (fræðiheiti: Tilia americana ) er trjátegund af stokkrósaætt, ættkvísl linditrjáa, ættuð frá austurhluta Norður-Ameríku. Ágreiningur er um hvort að T. caroliniana sé undirtegund hennar. Ef svo er, þá er hún eina tegund ættkvíslarinnar í Ameríku. Tegundin er ræktuð víða, t.d. norður til Alaska. Lítil reynsla er af tegundinni hérlendis. Spírun fræja er einstaklega lítil, yfirleitt um 30%, en er tiltölulega auðveld af græðlingum.
Jón Einarsson (skólameistari)
Jón varð skólameistari Skálholtsskóla 1589 og var þar í tvö ár en þá stóð svo á að Guðbrandur Þorláksson Hólabiskup sendi Arngrím Jónsson lærða, sem þá var skólameistari á Hólum, utanlands í erindum sínum, en taldi sig ekki hafa neinn sem gæti leyst hann af. Leitaði hann þá til Odds Einarssonar Skálholtsbiskups, sem sendi honum Jón Einarsson en setti Odd Stefánsson í stað hans.
Sexliðaháttur
Svv / Svv / Svv / Svv / Svv /Sv.
Þar sem við himninum hám hrímbjartur jökullinn ljómar og horfir á hafgeima út, hjúpaður, gráleitum mekki, teygist fjallgarður fram, en fjöllum ber þar af öðrum Hamraendahnúkurinn stór með hjarðir í grösugum syllum. Kvæði undir sexliðahætti eftir Steingrím Thorsteinsson.
Heill þér, hugþekka ljós. Til hirðis nú fer ég að veislu. Lýstu því mér í stað mánans sem miklu fyrr tekur að renna. Til kvöldstjörnunnar eftir Bíon - Steingrímur Thorsteinsson þýddi.
Jóhann Sörkvisson
Jóhann var sonur Sörkvis yngri Svíakonungs og Ingigerðar, dóttur Birgis Brosa jarls. Hann var sjö ára þegar faðir hans var rekinn frá völdum og Eiríkur Knútsson tók við. Eiríkur dó svo óvænt úr hitasótt árið 1216. Ríkissa drottning var þunguð og ól son nokkru eftir lát manns síns og var honum gefið nafnið Eiríkur. Sænski aðallinn vildi þó ekki fá kornabarn á konungsstól og valdamiklir ættingjar Jóhanns í móðurætt studdu kosningu hans. Páfi, sem nokkrum árum fyrr hafði stutt Sörkvi yngri gegn Eiríki Knútssyni, lagðist nú á sveif með Eiríki hinum unga en úr varð að Jóhann var kosinn. Hann var þó ekki fullveðja sjálfur og var ekki krýndur fyrr en 1219. Honum er svo lýst að hann hafi verið bernskur og afar mildur og góðviljaður.
Verkalýðsflokkur Kúrda
Saga
1999 var Öcalan handtekin í Kenía og fluttur til Tyrklands þar sem hann var dæmdur til dauða. Þegar hann var dæmdur, mótmæltu Kúrdar bæði innan Tyrklands og Evrópu harðlega. Árið 2002 var dómnum breytt í lífstíðarfangelsi, þar sem Tyrkland hafði lagt niður dauðarefsingu til að þóknast Evrópusambandinu. Síðan þá hefur Öcalan verið í einangrun á eyju sunnan við Istanbul. Eftir að hann var fangelsaður hefur hann endurskoðað stefnu PKK. Hann hefur gert skil við Marx-Leninismann og kallar nú til friðarviðræða. Einnig hefur hann hafnað sjálfstæði Kúrdistan en í staðinn vill hann aukið sjálfræði fyrr minnihlutahópa í Tyrklandi.
Flokkurinn hefur verið ásakaður um að stunda eiturlyfjaframleiðslu og smygl til að fjármagna starfsemi sína.
Alþingiskosningar 2021
(O) Frjálslyndi lýðræðisflokkurinn
Frjálslyndi lýðræðisflokkurinn var stofnaður á seinni hluta ársins 2020 og var því í framboði til Alþingis í fyrsta skiptið. Stofnandi flokksins og formaður var Guðmundur Franklín Jónsson sem áður hafði verið formaður Hægri grænna sem buðu fram 2013. Guðmundur hafði einnig verið í framboði í forsetakosningunum 2020. Í viðtali við Stundina í febrúar 2020 sagði Guðmundur að flokkurinn myndi verða síðastur til að birta framboðslista sína og stefnumál þar sem frambjóðendur væru margir hræddir við fjölmiðla og þar sem hann óttaðist að aðrir flokkar myndu stela stefnumálum flokksins.
Kærumál
Landskjörstjórn kom saman 1. október til að úthluta þingsætum og fór þar eftir þeim niðurstöðum sem borist höfðu frá yfirkjörstjórnum í hverju kjördæmi. Landskjörstjórn lét þess þó getið í tilkynningu að að hennar mati hefði: „...ekki borist staðfesting frá yfirkjörstjórn Norðvesturkjördæmis á að meðferð og varðveisla kjörgagna á talningarstað í kjördæminu hafi verið fullnægjandi.“ Samkvæmt ákvæðum stjórnarskrár væri það hins vegar eingöngu Alþingi sjálft sem gæti úrskurðað um gildi kosninganna. Sérstök kjörbréfanefnd Alþingis hefur það hlutverk að rannsaka kosningakærur og gera tillögu til þingsins um samþykkt eða synjun á kjörbréfum nýkjörinna þingmanna. Þar sem hin eiginlega kjörbréfanefnd er ekki kosin fyrr en þing kemur saman komu flokkarnir sér saman um skipun undirbúningsnefndar kjörbréfa og var Birgir Ármannsson formaður hennar. Alls bárust Alþingi 17 kærur vegna kosninganna, þar á meðal 6 kærur frá öllum frambjóðendunum sem hefðu náð kjöri sem jöfnunarmenn ef fyrri tölurnar úr Norðvesturkjördæmi hefðu gilt. Flestar sneru kærurnar að framkvæmd talningar í Norðvesturkjördæmi. Rannsókn undirbúningsnefndarinnar fólst m.a. í vettvangsheimsóknum á talningarstað í Borgarnesi, samtölum við vitni og skoðun á gögnum á borð við upptökur úr eftirlitsmyndavélum frá Hótel Borgarnesi. Niðurstöður þeirrar rannsóknar var sú að annamarkar hafi verið á vörslu kjörgagna í talningasalnum í 5-6 klukkustundir eftir að talningu lauk um nóttina og þar til yfirkjörstjórn mætti aftur á talningarstað upp úr hádegi. Á því tímabili höfðu starfsmenn hótelsins aðgang að salnum þar sem talningin fór fram og staðfest var með upptökum úr öryggismyndavélum að fjórir starfsmenn hefðu farið inn í salinn. Kjörgögnin sjálf hafi verið óinnsigluð í kössum og engin myndavélavöktun á því svæði í salnum þar sem þau voru geymd. Kjörbréfanefnd var hins vegar klofin í afstöðu sinni til þess hvort að þessi ágalli á framkvæmd kosninganna ætti að verða til þess að ógilda kosningarnar í Norðvesturkjördæmi eða jafnvel á landsvísu. Nýkjörið Alþingi greiddi atkvæði um kjörbréf þingmanna 25. nóvember og samþykkti kjörbréf þingmanna úr Norvesturkjördæmi með 42 atkvæðum á móti 5 en 16 sátu hjá. Magnús D. Norðdahl, frambjóðandi Pírata í Norðvesturkjördæmi, boðaði í kjölfarið að hann myndi fara með málið fyrir Mannréttindadómstól Evrópu.
Scribus
Scribus notar eigið skjalasnið, SLA, sem byggir á XML. Það getur ekki lesið skjöl beint úr séreignarhugbúnaði eins og QuarkXPress, Microsoft Publisher, Adobe InDesign og Adobe PageMaker.
Enid Blyton
Á síðari árum hafa ýmsir gagnrýnt bækur Enid Blyton fyrir viðhorf sem koma fram í þeim, bæði hvað varðar kynþætti, stéttaskiptingu og kynjahlutverk. Þetta kemur fram í orðalagi, staðalímyndum og mörgu öðru. Brotamennirnir eru oft dökkir yfirlitum og útlendingslegir. Helstu ovinir Dodda voru upprunalega svertingjadúkkur en í nýlegum sjónvarpsþáttum koma önnur leikföng í stað þeirra. Hlutverkaskipting er líka skýr, stelpurnar elda og þvo upp, strákarnir leggja sig í hættu - þótt á því séu undantekningar eins og Georg(ína) í Fimm-bókunum, sem klæðir sig og hagar sér eins og strákur og lætur kalla sig strákanafni. Flestar stelpurnar eru þó fullkomlega sáttar: „Anna horfði aðdáunaraugum á Jonna. En sá munur að vera strákur!“ Stéttaskiptingin miðast líka við breskt samfélag á fyrri hluta 20. aldar. Söguhetjur Enid Blyton eru allar af miðstétt, fólk af lægri stéttum er yfirleitt óheflað og fáfrótt. Á seinni árum hafa útgefendur bóka Enid Blyton stundum gert breytingar á textanum til að draga úr þessum viðhorfum.
Branddís
Branddís er íslenskt kvenmannsnafn.
Álfheiður Kjartansdóttir
Þegar í menntaskóla þýddi Álfheiður sína fyrstu bók, en þýðingar gerði hún síðar að ævistarfi, fyrst með verslunarstörfum, blaðamennsku og barnauppeldi, en síðar varð það hennar aðalstarf. Álfheiður var félagi í Rithöfundasambandi íslands.
Drekagil
thumb|Drekagil. thumb|Foss í Drekagili. thumb|Geimfarar (í bláu ) árið 1967 í Drekagili ásamt Sigurði Þórarinssyni jarðfræðingi. Drekagil er gil í austur-Dyngjufjöllum. Dreki, skáli Ferðafélags Akureyrar, var reistur þar 2004 en gamli skálinn frá 1968 var rifinn. Tjaldsvæði er einnig á svæðinu.
Stóra sænál
Stóra sænál finnst við Íslandsstrendur, aðallega við suðvesturhornið, en er þó ekki algeng. Hún hefur fundist í meira mæli undanfarin ár.
Síle
Valdatíð Pinochet
Allende forseta var steypt af stóli 11. september 1973. Hann er sagður hafa framið sjálfsmorð þegar herinn varpaði sprengjum á forsetahöllina. Eftir valdaránið sagði Henry Kissinger Richard Nixon Bandaríkjaforseta að Bandaríkin hefðu „aðstoðað“ við valdaránið.
Stjórnsýslueiningar
Árið 1978 var Síle skipt í héruð og 1979 var þeim aftur skipt í sýslur og þeim síðan í sveitarfélög. Alls eru 16 héruð, 56 sýslur og 348 sveitarfélög.
Listi yfir þjóðgarða í Svíþjóð
thumb|Kort með staðsetningu. thumb|Í Sarek-þjóðgarðinum. thumb|Stora Sjöfallet-þjóðgarðurinn. Þjóðgarðar í Svíþjóð eru 30 og þekja 7430 km2. Árið 1920 var Svíþjóð fyrsta land Evrópu til að stofna til þjóðgarða. Sænska umhverfisverndarstofnunin Naturvårdsverket hefur umsjón með þeim. Fyrirhugað er að stofna til 6 þjóðgarða í náinni framtíð, þar á meðal í kringum fjallið Kebnekaise, hæsta fjalls landsins.
COVID-19
thumb|Einkenni COVID-19 thumb COVID-19 er smitsjúkdómur af völdum kórónuveirunnar SARS-CoV-2. COVID-19 kom upp í Wuhan héraði í Kína síðla árs 2019 og varð að kórónaveiruheimsfaraldri árið 2020. Alls hafa um 7 milljónir látist úr sjúkdóminum og 700 milljónir smitast. Fjöldi dauðsfalla er líklega vanmetinn. Í þróunarlöndum er illa haldið utan um smit og dauðsföll.
Fyrsta tilvik sjúkdómsins á Íslandi var greint 28. febrúar 2020.
High Wycombe
High Wycombe, einnig kallaður Wycombe er gamall markaðsbær í Buckinghamshire, Englandi, við ána Wye. Hann er um 47 km norðvestur af London. Íbúar voru um 125.000 árið 2016 og er Wycombe stærsta þéttbýli í Buckinghamshire utan Milton Keynes. Húsgagnagerð gerði bæinn frægan á 19.öld. Wycombe Wanderers er knattspyrnulið bæjarins.
Bergvin
Bergvin er íslenskt karlmannsnafn.
Ríga
Ríga (lettneska: Rīga) er höfuðborg Lettlands. Borgin er stærsta borg landsins og Eystrasaltsríkjanna. Í borginni búa 605.802 manns (2022). Miðborg Rígu er á heimsminjaskrá UNESCO.
Vöðuselur
Veiði og nyt
En það eru þó ekki Inuítar sem hafa stundað mest veiði á vöðusel heldur einkum Kanadamenn, Norðmenn og Rússar. Einkum hefur verið sóst eftir kópaskinn áður en þeir færu úr fæðingarhárunum. Algeng veiðiaðferð var að rota kópana og síðan flá þá á staðnum. Hafa miklar deilur staðið um þessa veiðiaðferð þar sem ýmis samtök, t.d. Greenpeace, og einstaklingar hafa sakað veiðimennum að flá kópana lifandi. Þeir hafa hins vegar borið þessar ásakanir af sér sem lygar, en víst er að þessi selveiði getur verið mikið blóðbað þar sem þúsundir sela eru samankomnir til að kæpa.
Parma
thumb|right|Ráðhúsið í Parma Parma er borg í Emilía-Rómanja á Ítalíu. Borgin er höfuðborg samnefndrar sýslu. Íbúar eru tæp 188 þúsund (2013). Borgin er einkum þekkt fyrir hinn fræga parmesanost og parmaskinkuna. Parmaháskóli er einn elsti háskóli heims, stofnaður á 11. öld (en varð háskóli árið 1502). Parmafljót rennur í gegnum borgina og þaðan út í ána Pó. Borgin byggðist upp sem Terramare-þorp á bronsöld. Parma var höfuðborg samnefnds hertogadæmis frá 1545 til 1859.
Gullgerðarmaðurinn
Söguþráður
Aukasaga bókarinnar er stutt jólasaga um einmanna son efnafólks sem fagnar jólunum með fátækum eldri manni og hittir þá Sval og Val.
Íslam á Íslandi
right|thumb|Meðlimir múslimafélaga á Íslandi í gegnum árin (1998 – 2012).
Tvíhöfði
Tvíhöfði getur verið:
Bernharð
Bernharð er íslenskt karlmannsnafn.
Nýíhaldsstefna
Ný-íhaldsmenn er fólk eða hreyfing sem tilheyrir þeirri nýju stjórnmálastefnu sem átti uppruna sinn á sjöunda áratugnum og er sú stefna í Bandaríkjunum sem fer gegn nýju vinstristefnunni. Þetta hugtak er hluti af því menningarstríði sem hefur átt sér stað frá sjöunda áratugnum í Bandaríkjunum og er átt við þá helstu ný-íhaldsmenn og samtök sem hafa haft áhrif á stjórnmál Bandaríkjanna á seinni hluta 20. aldar.
Moral Majority
Moral Majority voru pólitísk samtök sem stofnuð voru af Jerry Falwell, markmið samtakanna var að ná auknum völdum fyrir ný-íhaldsmenn í stjórnmálum og koma stefnu þeirra á framfæri. Aukin áhersla var hjá samtökunum á að koma trúarlegum réttindum kristinna Bandaríkjamanna á framfæri og gera kristna íhaldsmenn að valdhöfum í pólitík landsins. Samtökin voru stór áhrifavaldur í baráttu íhaldsinna gegn nýju vinstristefnunni og unnu samtökin að því að sameina mismunandi hópa fólks sem voru með svipaðar skoðanir á málefnum eins og fóstureyðingum og réttindum samkynhneigðra.
Tvístirni
Hvorri stjörnu er yfirleitt ekki gefið sér nafn nema einhverskonar vísindanafn. Til dæmis eru stjörnurnar tvær sem tilheyra Siríus nefndar Siríus A og Siríus B. Sú bjartari ber bókstafinn A og sú daufari B.
Litrófstvístirni
Litrófstvístirni eru ekki sjáanleg tvístirni en línur í litrófi stjörnu sveiflast með reglulegum hætti. Stundum sést aðeins litróf annarrar stjörnunnar en stundum beggja. Þessi litróf orsakast af dopplerhrifum í ljósi sem er afleiðing afstæðiskenningar Einsteins.
Siðaskiptin á Íslandi
Þjóðfélagsbreytingar
Við siðbreytingu fluttust allar eigur kirkjunnar í hendur Danakonungs og ítök og áhrif Dana jukust til muna hér á landi, ekki síst í verslunarmálum, og lauk þeirri þróun með tilkomu einokunarverslunarinnar 1602. Margt annað breyttist við siðaskiptin. Löggjöf varð strangari og árið 1564 gekk í gildi svonefndur Stóridómur, sem var ströng löggjöf í siðferðismálum.
Karmídes
Karmídes var forngrískur stjórnmálamaður frá Aþenu. Hann var einn af þrjátíumenningunum sem rændu völdum í Aþenu í kjölfar ósigurs í Pelópssakagastríðinu. Karmídes var móðurbróðir heimspekingsins Platons, sem nefndi eftir frænda sínum eina samræðu, Karmídes. Karmídes var drepinn árið 403 f.Kr. þegar lýðræðissinnar náðu á ný völdum í borginni.
Minney
Minney er íslenskt kvenmannsnafn.
Gomlich áhrifin
Hugtakið var mótað árið 2000 af sögupersónunni Chef í þættinum South Park sem sýndur er á Comedy Central, er hann veitti Cartman ráðgjöf um hvernig hann gæti gert strákahljómsveitina sína Fingerbang vinsæla. Samkvæmt Chef, þá eru Gomlich áhrifin þau lög eðlisfræðinnar er segja að ef ein stelpa öskrar vegna einhvers, mun það koma öðrum stelpum til að öskra, og mun það stigmagnast þar til allar stelpur í fimm mílna (8 kílómetra) radíus eru öskrandi.
Tónkvíslin
Keppninni er skipt upp í tvo flokka, annars vegar eru það keppendur úr Framhaldsskólanum og hins vegar keppendur úr grunnskólum næsta nágrennis, allt frá Vaðlaheiði austur að Vopnafirði. Fyrst kepptu 5 grunnskólar en þeim hefur fjölgað og í dag er 8 grunnskólum boðið að keppa. Dómnefnd velur 3 bestu atriðin frá framhaldsskólanum og 3 bestu atriðin úr hópi grunnskóla. Símkosning ákvarðar svo vinsælasta atriðið úr sitthvorum keppnisflokknum.
2016
Tónkvíslin 2016 átti sér stað 27. febrúar. Atriðin kvöldsins voru 17, þar af 8 úr grunnskólunum, 8 úr framhaldsskólanum og eitt atriði frá starfsmönnum framhaldsskólans. 2016 var ellefta skipti sem Tónkvíslin var haldin en fyrsta skipti sem hún var ekki haldin sem forkeppni fyrir Söngkeppni framhaldsskólanna. 2016 var annað árið sem keppnin var sýnd í beinni útsendingu frá sjónvarpsstöðinni Bravó. Af 8 grunnskólum sem boðið var að taka þátt sendu 4 fulltrúa, Borgarhólsskóli, Stórutjarnaskóli, Þingeyjarskóli, Öxarfjarðarskóli.
2006
Tónkvíslin 2006 fór fram 6. mars og alls tóku 20 atriði þátt í keppninni 2006. 11 úr grunnskólunum en 9 úr Framhaldsskólanum á Laugum. Kynnar keppninnar voru Guðmundur Rúnar Ingvarsson og Jóhann Gunnar Kristjánsson. Dómnefnd skipuðu Guðni Bragason, Guðmundur Jónsson og  Erna Þórarinsdóttir.
Hvíta húsið
Þangað til árið 1811 var húsið þekkt sem Hobansetrið eftir James Hoban sem hannaði húsið. Húsið fékk viðurnefnið Hvíta húsið eftir ásakanir um að Hoban hafi tekið þátt í að skipuleggja Svínauppreisnina.
Cerastium purpurascens
Cerastium purpurascens er jurt af hjartagrasaætt. Hún er ættuð frá Tyrklandi, Kákasus og Íran.
Nixon-Pompidou mótmælin
Nixon-Pompidou mótmælin voru haldin þann 31. maí árið 1973 af Samtökum herstöðvaandstæðinga ásamt Víetnamnefndinni og Æskulýðssambandi Íslands. Tilefnið var leiðtogafundur þeirra Richard Nixon og Georges Pompidou sem fram fór á Kjarvalsstöðum.
Fimbulljóðin níu
Úr Hávamálum:
Tomas Ledin
thumb|right|Tomas Ledin Tomas Ledin (f. 25. febrúar 1952 í Östersund) er sænskur söngvari.
Plymouth-nýlendan
thumb|right|Kort af Plymouth-nýlendunni sem sýnir helstu byggðir. Plymouth-nýlendan eða Nýja Plymouth var ensk landnemabyggð á og við Þorskhöfða í Norður-Ameríku. Nýlendan var stofnuð af pílagrímunum, hópi fylgjenda aðskilnaðar frá ensku biskupakirkjunni, sem flúðu undan erfiðleikum í Englandi, fyrst til Hollands og síðan þaðan til Nýja heimsins með skipinu Mayflower árið 1620. Byggðin í Plymouth var önnur enska landnemabyggðin í Nýja heiminum sem náði að blómstra. Sú fyrsta var Jamestown í Virginíu, stofnuð 1607. Meðal þess sem gerði nýlendustofnunina mögulega var samningur landnemanna við höfðingja Pokanoeg-indíána, Massasoit, sem gerði þeim kleift að lifa af fyrstu misserin. Atburðir í Plymouth-nýlendunni áttu síðan þátt í því að hrinda af stað Stríði Filippusar konungs 1675-1676 sem var ein af fyrstu Indíánastyrjöldunum. 1691 var nýlendan innlimuð í Massachusettsflóanýlenduna.
Kristín Ingólfsdóttir
Foreldrar Kristínar eru Ingólfur Þ. Steinsson og Sólveig Pálmadóttir. Eiginmaður Kristínar er Einar Sigurðsson fyrrum framkvæmdastjóri hjá Íslenska útvarpsfélaginu og Flugleiðum og fyrrum forstjóri Árvakurs, Mjólkursamsölunnar og Auðhumlu. Þau eiga þau tvær dætur, Hildi og Sólveigu Ástu, sem báðar eru rafmagnsverkfræðingar.
Störf
Kristín var sæmd riddarakrossi Hinnar íslensku fálkaorðu árið 2007 fyrir framlag til menntunar og rannsókna. Hún var sæmd Mykolas Romeris verðlaununum af Mykolas Romeris háskólanum í Vilnius í Litháen árið 2006.
Kennsla Kristínar í lyfjafræði hefur snúist um notkun náttúrulegra efna (úr plöntum, örverum og dýrum) og smíðaðra afbrigða þeirra sem lyfseðilsskyld lyf og tæknileg hjálparefni í lyfjaframleiðslu. Kristín hefur flutt fjölda erinda innanlands og utan um lyfjafræðileg málefni, gildi vísinda og nýsköpunar fyrir samfélagið, hlutverk háskóla á tímum efnahagsþrenginga, jafnréttismál, stjórnun á krefjandi tímum, ofl. Þá hefur hún flutt erindi og skrifað um menntun og tækni og nauðsyn þess að skólakerfið taki mið af nýjum þörfum atvinnulífs, samfélags og einstaklinga.
Heinrich-atburður
Heinrich atburðir, nefndir eftir fornloftlagsfræðingnum Hartmut Heinrich, eru skyndilegir atburðir í náttúrufari sem áttu sér stað á síðasta jökulskeiði. Ummerki þessara atburða er að finna með vissu millibili í ísborinni bergmylsnu í setkjörnum í Norður-Atlantshafi, en einnig sjást ummerki um atburðina víðast hvar á jörðinni. Borin hafa verið kennsl á sex slíka atburði sem nefnast H1-H6. Gögn benda til að atburðir H3 og H6 séu frábrugðnir.
Xenókrates
Xenókrates () (396 – 314 f.Kr.) var forngrískur heimspekingur og skólastjóri Akademíunnar frá 339 til 314 f.Kr.
Hagsaga Íslands
15. öld: Enska öldin
Aðalgrein: Enska öldin
16. öld: Þýska öldin
Hansakaupmenn versluðu einkum við Íslendinga á tímabili, sem kallað hefur verið þýska öldin, en Bretar einnig þó í minna mæli væri en á Ensku öldinni.
20. öldin: Hernámið og olíukreppan
Með hernámi landsins 1940 tók efnahagur landsins mikinn kipp vegna hins erlenda fjármagns, sem streymdi inn í landið.
Olíukreppan á áttunda tug aldarinnar olli samdrætti hér sem annars staðar og fór af stað mikil verðbólguskriða, sem stöðvaðist ekki fyrr en eftir 1990. Verðbólga hafði lengi verið meiri á Íslandi en í nágrannalöndunum en árið 1973 tvöfaldaðist hún frá því sem verið hafði árið áður, fór yfir 20%. Árið seinna var hún komin upp í rúm 40% og tæp 50% árið þar á eftir. Þannig rúllaði boltinn áfram og hámarkinu var náð 1983 þegar verðbólgan fór yfir 80% en það kalla hagfræðingar óðaverðbólgu. Árið 1980 sáu stjórnvöld þann kost vænastan að klípa af krónunni og skera tvö núll aftan af. Í einu vetfangi urðu 100 krónur að einni krónu. Ef þetta hefði ekki verið gert hefði á árinu 2000 hálfur lítri af kók getað kostað um 10 þúsund krónur úti í sjoppu.
MERS-CoV
Middle East respiratory syndrome coronavirus (MERS-CoV) er heilkenni lungnabólgu af völdum áður óþekktrar kórónaveiru (CoV) sem fyrst var greind í Mið-Austurlöndum árið 2012. Egypskur veirufræðingur Dr. Ali Mohamed Zaki í Jeddah í Sádi-Arabíu tilkynnti fyrstur veiruna 24. september 2012 en hann einangraði og greindi þessa kórónaveiru í lungum 60 ára gamals manns með bráðalungnabólgu og nýrnabilun.
Lene Alexandra
Lene Alexandra Øien (fædd 29. október 1981 í Trøgstad) er norsk fyrirsæta og poppsöngkona.
Vetrarólympíuleikarnir 1972
Þetta er í eina skiptið frá stríðslokum sem Ísland tók ekki þátt í vetrarólympíuleikum.
Pernambuco
Pernambuco er eitt 27 fylkja Brasilíu. Það er staðsett í Norðaustur-Brasilíu og á landamæri að Paraíba og Ceará í norðri, Atlantshafi í austri, Alagoas og Bahia í suðri og Piauí í vestri. Það er 98.311 km² að flatarmáli (aðeins smærri en Ísland). Fernando de Noronha eyjaklasinn er einnig hluti landsvæðis fylkisins. Recife er höfuðborg (aðsetur er Palácio do Campo das Princesas, eða Höll Prinsessannalóðarinnar).
Hundategund
thumb|right|[[Chihuahua (hundur)|Chihuahua blendingur og stóri dani bera vitni um margbreytileika hundategunda.]] Hundategund, hundakyn eða hundaafbrigði er hópur hunda sem á flestöll útlitseinkenni og skapgerðareinkenni sameiginleg, einkum vegna þess að hann er kominn af hópi sameiginlegra forfeðra sem hafði sömu einkenni. Þess ber að geta að orðið „hundategund“ getur verið villandi, því allir hundar eru sömu tegundar í líffræðilegum skilningi. Eftir sem áður er orðanotkunin útbreidd.
Yfirlit
Almennt gildir að áður en afbrigði hunds er viðurkennt sem réttnefnd hundategund eða hundakyn verður að sýna fram á að afkvæmi tveggja einstaklinga af því afbrigði séu ávallt hundar með sömu einkenni og foreldrarnir, bæði í útliti og skapgerð. Til dæmis verður slétthærður sækir að vera svartur; þó fæðast gulir hvolpar af og til. Hundaræktarfélög viðurkenna ekki gulu hundana sem einstaklinga þessarar hundategundar og sumir ræktendur drepa hvolpana frekar en að leyfa þeim að vaxa úr grasi og geta af sér fleiri „óæskilega“ gula hvolpa og viðhalda þannig geninu; stundum eru slíkir hundar vanaðir og seldir sem gæludýr. Annað dæmi má taka af belgískum fjárhundum en tveir hundar af groenendael-afbrigði belgískra fjárhunda geta stundum af sér hvolpa af tervueren-afbrigði (brúna). Hundaræktarfélagið American Kennel Club telur afbrigðin vera ólíkar hundategundir og þar af leiðandi eru brúnu hvolparnir ekki samþykktir og taldir óæskilegir; aftur á móti telja önnur hundaræktarfélög, svo sem Canadian Kennel Club, að hundarnir séu einfaldlega ólík litaafbrigði af sömu hundategund.
Íslenska karlalandsliðið í handknattleik
Ólympíuleikarnir 2008
Eftirfarandi leikmenn léku með liðinu á Ólympíuleikunum í Peking 2008:
Miriam
Miriam er íslenskt kvenmannsnafn.
Bertel
Bertel er íslenskt karlmannsnafn.
Surtur
Sæmundaredda
Í kvæðinu Vafþrúðnismálum spyr jötunninn Vafþrúðnir Óðin (sem er hjá honum í dulargervi undir nafninu Gangráður) hvað vígvöllur sá heiti þar sem goðin muni mæta Surti og her hans („hvé sá völlr heitir, er finnask vígi at Surtr ok in svásu goð“). Óðinn svarar því að völlurinn heiti Vígríður og teygi sig hundrað rastir í allar áttir. Seinna í kvæðinu spyr Óðinn Vafþrúðni hver muni ráða eignum goða eftir að eldur Surts slokknar. Vafþrúðnir svarar því að Víðar og Váli muni reisa ný vé goðanna og að Móði og Magni, synir Þórs, muni fá hamarinn Mjölni í sinn hlut.
Þversumma
Dæmi
Finna þarf x og lægsta y þar sem y þarf að hafa þversummuna 12.
Brimhildur
Brimhildur er íslenskt kvenmannsnafn.
Ocean Hill-Brownsville átökin
UFT
Það kerfi sem New York borg notaðist við til þess að ráða kennara eða hækka þá eða lækka í tign var gallað, þ.e. að það gekk út á að meta kennara út frá velgengni þeirra á stöðluðum prófum en tóku ekki tillit til þeirra aðstæðna sem kennarinn hafði menntað sig í eða hvar hann kenndi. Þetta kerfi var því hagstæðara hvítum kennurum en þeldökkum og studdi Shanker það því honum þótti það hlutlaust, og vegna þess að meðlimir UFT voru langflestir hvítir en mikill meirihluti meðlima UFT voru, líkt og Shanker, gyðingar.
Uppsagnir kennara
Miklar breytingar áttu sér stað innan skóla Ocean Hill-Brownsville hverfisins á fyrsta ári verkefnisins og voru þeir reknir með allt öðrum hætti en aðrir grunnskólar New York borgar. Í apríl mánuði árið 1968 óskuðu stjórnendur Ocean Hill-Brownsville eftir því að fá frekari völd yfir fjármagni, starfsmannahaldi og kennsluskrá en var þeim hafnað. Foreldrar nemenda skipulögðu því sniðgöngu en hún átti sér stað á sama tíma og mikil ólga reið yfir samfélag svarta í Bandaríkjunum vegna dauða Martin Luther King Jr. Þann 9. maí 1968 tilkynnti Rhody McCoy, forstöðumaður Ocean Hill-Brownsville skólanna, 12 hvítum kennurum að ekki væri þörf á þeim lengur í grunnskólum hverfisins og að þeir yrðu færðir annað. Ástæða uppsagnarinnar var sögð vera vegna þess að þessir kennarar þóttu sýna verkefninu lítinn skilning og að þeir þóttu óhæfir til þess að kenna þeldökkum nemendum.
5. árþúsundið
5. árþúsundið er tímabil sem mun hefjast árið 4001 og ljúka árið 5000.
Neysluvatn
thumb|[[Kranavatn]]
Heilbrigðiseftirlit sveitarfélaga hafa eftirlit með neysluvatni og vatnsbólum og vatnsverndarsvæðum viðkomandi staða. Á Íslandi er neysluvatn mestmegnis fengið úr grunnvatni og lindum. Hreinsun á neysluvatni er fátíð. Orkustofnun og Íslenskar orkurannsóknir hafa stundað neysluvatnsrannsóknir og ráðgjöf varðandi vatnsöflun um árabil. Vatnsútflutningur, þ.e. útflutningur á átöppuðu neysluvatni, er vaxandi atvinnugrein á Íslandi.
Pitcairn
Eyjarnar eru eina breska nýlendan sem eftir er í Kyrrahafi. Eyjarnar, sem voru áður óbyggðar, eru þekktastar fyrir það að þar námu land uppreisnarmenn af skipinu Bounty ásamt þeim Tahítíbúum sem fylgdu þeim. Pitcairn er fámennasta lögsagnarumdæmi heims; í janúar 2020 höfðu aðeins 43 fasta búsetu þar. Flestir hafa íbúar eyjanna verið 233 árið 1937. Árið 2004 lenti samfélagið á eyjunum í miklum vandræðum þegar sjö karlar á eyjunum voru kærðir fyrir að nauðga mörgum stúlkum á barnsaldri þar og í ljós kom að það virðist hafa viðgengist þar að fullorðnir karlar nauðgi stelpum allt niður í 10-11 ára aldur. Sex þeirra fengu dóma og var sá síðasti látinn laus árið 2009.
Landfræði
Pitcairn-eyjar eru suðaustasti hluti Tuamotu-eyja (sem flestar tilheyra Frönsku Pólýnesíu), og eru fjórar talsins: Pitcairn-eyja, Oeno (hringrif með fjórum smáeyjum, þar á meðal Sandy Island), Henderson og Ducie (hringrif með fjórum smáeyjum).
Stjórnmál
Nýlendunefnd Sameinuðu þjóðanna telur Pitcairn með á lista Sameinuðu þjóðanna yfir landsvæði án sjálfstjórnar.
2009
Nóvember
thumb|right|Haldið upp á 20 ár frá falli múrsins í Berlín.
Fíton
Fíton var íslensk auglýsingastofa starfrækt frá 1996 til 2015 þegar hún sameinaðist stofunni Pipar\TBWA.
Starfsmenn voru 30 talsins árið 2012. Framkvæmdarstjóri var Þormóður Jónsson.
Þjóðtrú
thumb|right|Verslun með dýrlingalíkneski, áheitakerti, trúarleg tákn og alþýðulyf í Bandaríkjunum. Þjóðtrú, líka kölluð alþýðutrú og hversdagstrú, eru trú og trúarlegir siðir sem standa til hliðar við opinber trúarbrögð og flytjast milli kynslóða í tilteknu samfélagi. Þjóðtrú er skilgreind með ýmsum hætti og nær yfir bæði hversdagslega tjáningu eða upplifun opinberra trúarbragða meðal almennings (sbr. hugtök eins og „barnatrú“), leifar af eldri átrúnaði eða blöndun ólíkra trúarbragða í alþýðumenningu, og ýmis konar hjátrú, trú á hið yfirnáttúrulega og líf eftir dauðann, galdratrú, vættatrú, trú á hjávísindi (sbr. trú á fljúgandi furðuhluti), alþýðulækningar, spádóma og samsæriskenningar.
Kul
Kul (venjulega ritað með hástöfum sem KUL) er íslensk hljómsveit sem var stofnuð árið 2018.
Þorlákur Thorlacius Þórðarson
Þorlákur Thorlacius Þórðarson (2. maí 1675 – 4. nóvember 1697) var skólameistari í Skálholti í lok 17. aldar en veiktist eftir skamman tíma í starfi og drógu veikindin hann til dauða 22 ára að aldri.
Nýja-Sjáland
Saga
Fyrstu Evrópumennirnir sem komu til Nýja-Sjálands svo vitað sé voru hollenski landkönnuðurinn Abel Tasman og áhöfn hans árið 1642. Til átaka kom milli þeirra og innfæddra og fjórir áhafnarmeðlimir og einn Maóri voru drepnir. Engir Evrópumenn komu til landsins eftir það fyrr en árið 1769 þegar James Cook kortlagði nær alla strandlengjuna. Í kjölfar Cooks komu fjöldi evrópskra og norðuramerískra hvalveiði-, selveiði- og kaupskipa til landsins. Þeir versluðu við innfædda og seldu þeim meðal annars mat, járnhluti og byssur. Kartaflan og byssan höfðu mikil áhrif á samfélag Maóra. Kartaflan gaf af sér stöðugri og meiri matarbirgðir en áður höfðu þekkst og gerði þannig lengri styrjaldir mögulegar. Byssustríðin milli ættbálka Maóra stóðu frá 1801 til 1840 og urðu til þess að milli 30 og 40.000 Maórar týndu lífinu. Ásamt sjúkdómum sem Evrópumenn báru með sér urðu þessi átök til þess að fjöldi Maóra varð aðeins 40% af því sem hann hafði verið fyrir komu Evrópumanna. Snemma á 19. öld hófu trúboðar starfsemi á eyjunum og sneru meirihluta Maóra smám saman til kristni.
Marjorie Bruce
Snemma árs 1316 (líklega 2. mars) féll Marjorie af hestbaki nálægt Paisley í Renfrew-skíri í Skotlandi. Hún var þá komin að því að fæða barn. Samkvæmt einni útgáfu sögunnar fékk hún fæðingarhríðir við fallið, var flutt í klaustrið í Paisley og dó þar nokkrum klukkustundum síðar eftir að hafa fætt son. Önnur útgáfa segir að hún hafi hálsbrotnað og dáið samstundis en barnið hafi verið tekið með keisaraskurði og bjargað. Marjorie varð nítján ára, rétt eins og móðir hennar. Hún er grafin í klaustrinu.
Róbert, sonur hennar, var ríkisarfi frá 1318 til 1324 en þá eignaðist afi hans son, Davíð, með seinni konu sinni. Davíð var konungur 1329-1371 en dó barnlaus og þá tók Róbert við. Hann var fyrsti konungur Skota af Stúart-ætt og Marjorie þar með ættmóðir hennar.
Betúel
Betúel er íslenskt karlmannsnafn.
Miðborg Reykjavíkur
thumb|right|Austurstræti árið 2022. Miðborg Reykjavíkur eða Miðbær Reykjavíkur er hverfi í Reykjavík sem inniheldur elstu hluta borgarinnar. Í miðborginni er miðstöð stjórnsýslu á Íslandi. Þar eru Alþingishúsið, Stjórnarráðshúsið og Hæstiréttur Íslands. Flest ráðuneytin eru með skrifstofur sínar við Arnarhól. Þar eru líka Safnahúsið og Þjóðleikhúsið við Hverfisgötu. Reykjavíkurhöfn er fyrir norðan Kvosina og þar við standa tónlistarhúsið Harpa og Sjávarútvegshúsið. Í miðborginni eru líka helstu kennileiti borgarinnar eins og Tjörnin, þar sem Ráðhús Reykjavíkur er staðsett, og Hallgrímskirkja efst á Skólavörðuholti. Í Kvosinni eru nokkur torg, þar á meðal Austurvöllur, Ingólfstorg og Lækjartorg. Við Austurvöll standa meðal annars Alþingishúsið, Dómkirkjan og Hótel Borg og við Lækjartorg stendur Héraðsdómur Reykjavíkur
H7N9
Dánartíðni veikinnar heldur áfram að hækka þar margir úr hópi þeirra sem eru mjög veikir hafa látist og er dánartíðni í júlí 2013 um 33 %. Eldri karlmenn eru fjölmennari í hópi þeirra sem hafa veikst.
Frank Fredrickson
Atvinnumannaferill
thumb|225px|right|Fredrickson með [[Victoria Cougars.]] Fredrickson spilaði sem atvinnumaður fyrir Victoria Cougars í Pacific Coast Hockey Association og fyrir Boston Bruins, Pittsburgh Pirates og Detroit Falcons í National Hockey League (NHL). Hann hjálpaði Victoria að vinna Stanley-bikarinn árið 1925.
Leikstíll
Þegar Fredrickson lék loks sinn fyrsta leik Pacific Coast Hockey Association (PCHA) með Victoria Aristocrats gegn Vancouver Millionaires á nýársdegi 1921 var hann 25 ára og hafði unnið bæði Allan bikarinn og orðið Ólympíumeistari, og væntingar meðal stuðningsmanna Victoriu voru afar háar, þó að það væru einnig nokkrir efasemdarmenn sem veltu fyrir sér hvort hann gæti leikið í PCHA. Í síðasta leikhluta leiksins skoraði Fredrickson eitt mark og gaf tvær stoðsendingar þegar Victoria sneri leiknum við og vann með 5 mörkum gegn 3, og hrósaði staðarblaðið Victoria Daily Times honum sem nýja "Babe Ruth íshokkí" og fullyrti að "hann sýndi allt og skorti ekkert".
Erlendur Þorvarðarson
Erlendur Þorvarðarson (d. 1575) var íslenskur lögmaður á 16. öld og bjó á Kolbeinsstöðum og Strönd í Selvogi.
953
953 (CMLIII í rómverskum tölum)
Grafarholt og Úlfarsárdalur
thumb|right|Fjölbýlishús í Grafarholti. thumb|Kort. Grafarholt og Úlfarsárdalur er hverfi í Reykjavík. Hverfið markast af Vesturlandsvegi, Úlfarsá að sveitarfélagamörkum Mosfellsbæjar, til norðurs og austurs með sveitarfélagamörkum að og um Úlfarsfell að Vesturlandsvegi. Skólar í hverfinu eru þrír: Ingunnarskóli, Sæmundarskóli og Dalskóli. Einnig eru 4 leikskólar þeir heita: Maríuborg, Geislabaugur, Reynisholt og Dalsskóli (líka grunnskóli). Í Grafarholti er eitt vatn og heitir það Reynisvatn. Úlfarsá rennur í gegnum mörk Úlfarsársdals og Grafarholts og breytist svo í Korpúlfsstaðaá við Vesturlandsveg, svo er Úlfarsfell fyrir ofan hverfið það er 296 metra hátt. Póstnúmer: 113
Guðmundur Kamban
Æviágrip
Guðmundur fæddist í Reykjavík. Hann fékkst nokkuð við miðilsstörf og fyrsta bókin sem hann ritaði - Úr dularheimum - skrifaði hann "ósjálfráðri hendi" 17 ára gamall fyrir Snorra Sturluson, H.C. Andersen og Jónas Hallgrímsson. Hann tók upp ættarnafnið Kamban árið 1908. Árið 1910 hélt hann til Kaupmannahafnar í nám. Fyrsta útgefna leikritið hans, Hadda Padda, var sett upp af Konunglega danska leikhúsinu árið 1914. Árið eftir flutti hann til New York-borgar og hugðist hasla sér völl á ensku. Það gekk ekki eftir og hann sneri aftur til Kaupmannahafnar 1917. Árið 1920 fékk hann stöðu við Konunglega leikhúsið þar sem Vér morðingjar var sett upp.
Á 3. áratugnum fékkst hann við leikstjórn hjá ýmsum leikhúsum og leikstýrði meðal annars tveimur kvikmyndum, Höddu Pöddu (1924), sem var tekin upp á Íslandi, og Hús í svefni (1926). Árið 1934 flutti hann til London og síðan Berlín 1935 þar sem hann bjó til 1939. Eftir að hann sneri aftur til Kaupmannahafnar gekk honum illa að fá verkefni og fékk meðal annars fjárstyrk frá þýska hernámsliðinu, skv. Kristjáni Albertssyni mánaðargreiðslur í 6 mánuði til að skrifa vísindaritgerð um íslenskan sölva (ekkert hefur varðveist af þessari vísindaritgerð). Hann fékk því orð á sig fyrir að vera hliðhollur Þjóðverjum. Það leiddi til þess að andspyrnumenn ákváðu að handtaka hann og yfirheyra. Hann neitaði hins vegar að fylgja þeim og var þá skotinn. Gerðist þetta sama dag og hernámsliðið gafst upp.
Verslunin Edinborg
Fljótlega eftir stofnun, eða uppúr aldamótunum 1900, var hægt að fá vínber og epli í janúar í versluninni. Fyrsta árið eftir stofnun RÚV árið 1930 leigði það aðstöðu hjá Edinborgarverslun við Hafnarstræti en fluttist svo um set í Landssímahúsið við Austurvöll.
Elísabet 2. Bretadrottning
Eiginmaður hennar var Filippus prins, hertogi af Edinborg, og gengu þau í hjónaband 1947. Þau eru bæði afkomendur Kristjáns 9. Danakonungs og Viktoríu Bretadrottningar. Saman eiga þau fjögur börn en þau eru í aldursröð: Karl 3. Bretakonungur, Anna prinsessa, Andrés hertogi af York og Játvarður jarl af Wessex.
Æviágrip
Elísabet kynntist grískættuðum frænda sínum, Filippusi, þegar hún var þrettán ára og þau felldu brátt hugi saman. Elísabet og Filippus trúlofuðust árið 1947 og giftust síðar sama ár.