cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Álft
Álft eða svanur (fræðiheiti: Cygnus cygnus) er stór fugl af andaætt og stærsti fugl Íslands. Hún er sundönd og er alfriðuð enda stofninn ekki stór, þó fer álftum fjölgandi hér á landi.
Útbreiðsla
Íslenskar álftir dvelja flestar á Bretlandseyjum yfir vetrarmánuðina en kringum tíundi hluti hefur vetursetu á Íslandi aðallega á Suður-og Suðvesturlandi og Mývatni. Á Reykjavíkurtjörn eru einnig venjulega nokkrir tugir fugla. Álftin er með fyrstu farfuglum, þær fyrstu sjást yfirleitt á Suðausturlandi í byrjun mars. Talning álfta fer fram á Bretlandseyjum og stofnmat árið 2005 sýndi að stofninn hafði stækkað úr um 12.000 fuglar árið 1980 í um 25.000 fugla 2005. Mest eru þetta geldfuglar en talið er að um 2.000 pör, eða 4.000 fuglar verpi hér á landi á hverju ári.
Einkenni
Lengd: 118 - 132 sm
Ernst Willimowski
Ævi og keppnisferill
Í stríðslok litu pólsk stjórnvöld á Willimowski sem svikara og var honum óheimilt að snúa aftur til heimaslóða sinna. Hann settist því að í Þýskalandi, lék fyrir fjölda liða en sinnti jafnframt ýmsum störfum enda hafði hreinræktuð atvinnumennsta ekki verið tekin upp í landinu. Hann keppti vel fram yfir fertugt sem var fáheyrt í þá tíð.
Rafknúið farartæki
Vandamál
Þrátt fyrir hærri nýtni hrjá raf-efnafræðileg farartæki tæknileg vandamál sem hindra að þau komi í stað farartækja byggðra á hinni flóknari, grófari og sóðalegri varmavél. Auðveldara hefur reynzt að skala varmavélar upp. Þannig eru stærstu rafalar einatt knúnir með varmavélum. Brunasellur eru brothættar, viðkvæmar fyrir mengun og þurfa ytri hvarfefni svo sem vetni. Í rafhlöður þarf há-hreinsuð, óstöðug efni sem kunna að vera hættuleg umhverfinu og verður að endurvinna til að draga úr umhverfisáhrifum þeirra og hámarka sjálfbærni. Báðar tæknir hafa lægri orku og aflþéttleika en varmavélar.
Tegundir farartækja
Meðal annarra léttra rafknúinna fólksflutningatækja má nefna rafknúna hjólastóla, Segway HT, rafknúin bifhjól, reiðhjól með rafstuðningi, golfvagna og nágrennisrafbíla. Meðal rafknúinna vinnufarartækja má nefna tæki til þungavinnu, gaffallyftara og allmargar aðrar gerðir þjónustu- og stuðningsfarartækja. Meðal farartækja sem aðeins eru til tilrauna, eða er ætlað að sanna að tiltekin tækni sé möguleg, má nefna sólknúin farartæki svo sem sólbíla, rafaþon, fljúgandi Heliosfrumgerðina og nokkur eldflaugarknúin kerfi svo sem jónaþeytinn.
Eyvind Johnson
Ævi og störf
Fyrstu skáldsögur hans komu út um miðjan þriðja áratuginn, en hann sló fyrst í gegn með bókaflokknum Romanen om Olof, sem voru fjórar sjálfsævisögulegar bækur um ungan mann og uppvöxt hans í Norður-Svíþjóð er komu út á árunum 1934-37. Johnson var gallharður andstæðingur nasisma og fasisma og ritaði kröftuglega gegn þeim í fjölda greina og bóka.
Mike Crang
Dr. Michael A. Crang er fyrirlesari í menningarlandfræði við Durham-háskólann í Bretlandi. Hann útskrifaðist í landfræði frá Cambridge-háskóla og seinna lauk hann PhD gráðu frá háskólanum í Bristol.
Sumarólympíuleikarnir 1956
Aðdragandi og skipulag
Mótshaldið varð að pólitísku bitbeini ástralskra stjórnmálamanna og um skeið var óttast að ekkert yrði úr því. Kom til alvarlegrar umræðu að Rómarborg sem halda átti leikana 1960 myndi hlaupa í skarðið. Allt gekk þó upp að lokum og voru Ólympíuleikarnir settir á aðalleikvangi keppninnar, Krikketvellinum í Melbourne, á tilsettum tíma.
Hróarskeldufjörður
Fjörðurinn er þekktur fyrir fjölda af minjum frá Víkingaöld sem hefur fundist þar, meðal annars Skuldelevskipin sem sökkt var í firðinum 1070 til að verjast innrásarher, og eru nú til sýnis í Víkingaskipasafninu í Hróarskeldu.
Aðalritari sovéska kommúnistaflokksins
Saga embættisins
Á 17. flokksþingi Kommúnistaflokksins árið 1934 forðuðust flokksmenn að kjósa Stalín formlega til annars kjörtímabils sem aðalritara. Stalín var þó endurkjörinn í öll önnur embætti sín og var áfram óumdeildur leiðtogi flokksins.
Club Olimpia
Club Olimpia er paragvæskt knattspyrnufélag með aðsetur í höfuðborginni Asunción. Það er langsigursælasta lið Paragvæ með 46 meistaratitla og jafnframt eina félag landsins sem unnið hefur Copa Libertadores, þrisvar sinnum í allt.
PinkPantheress
PinkPantheress (fædd 2001) er bresk söngkona og pródúsent. Lögin hennar er oft stutt og nýta hljóðbúta úr lögum frá tíunda og fyrsta áratugnum og spanna fjölda tónlistarstefna, meðal annars bedroom pop, drum and bass, alt-pop og 2-step garage.
WarnerMedia
thumb|right|[[WarnerMEdia Center í New York-borg.]] WarnerMedia (áður AOL Time Warner og Time Warner) er bandarísk fjölmiðlasamsteypa sem varð til við samruna Warner Communications og Time Inc. árið 1989. Fyrirtækið rekur sjónvarpsstöðvar, kvikmyndaframleiðslufyrirtæki og útgáfufyrirtæki. Meðal dótturfyrirtækja Time Warner eru New Line Cinema, Time Inc., HBO, Turner Broadcasting System, The CW Television Network, TheWB.com, Warner Bros., Kids' WB, Cartoon Network, Boomerang, Adult Swim, CNN, DC Comics, Warner Bros. Animation, Cartoon Network Studios og Castle Rock Entertainment. Stjórnarformaður er Jeffrey Bewkes.
1996 sameinaðist Time Warner fyrirtæki Ted Turner, Turner Broadcasting System (sem átti meðal annars bæði CNN og Cartoon Network) og Ted Turner varð varaformaður stjórnar sameinaðs fyrirtækis.
Laugasteinn
Laugasteinn í Svarfaðardal er hús sem tilheyrir þéttbýliskjarnanum Laugahlíð vestanmegin Svarfaðardalsár um 5 km frá Dalvík. Það stendur skammt ofan við Sundskála Svarfdæla, á gömlum landamörkum Tjarnar og Tjarnargarðshorns. Húsið heitir eftir stórum steini sem er uppi í hlíðinni þar fyrir ofan. Þar er jarðhiti. Húsið var reist um 1970. Fyrstu eigendur þess voru Ármann Gunnarsson, dýralæknir og Steinunn P. Hafstað. Núverandi eigendur eru Hjörleifur Hjartarson og Íris Ólöf Sigurjónsson og Ingibjörg Hjartardóttir og Ragnar Stefánsson.
Delft
Nýrri tímar
Á tíma iðnbyltingarinnar var Delft ekki í stakk búið að keppa við nágrannaborgirnar Haag og Rotterdam og myndaðist því lítill iðnaður þar. En í borginni var stofnaður tækniskóli 1842, sem seinna var breytt í háskóla. Það var ekki fyrr en með tilkomu járnbrautarinnar 1847 að nokkur iðnaður myndaðist í borginni, aðallega efnaiðnaður. Í heimstyrjöldinni síðari hertóku Þjóðverjar Delft 10. maí 1940. Við það notuðu Þjóðverjar flugvöllinn við borgarmörkin. Borgarbúar veittu Þjóðverjum nokkra mótspyrnu og týndu um 100 þeirra lífið í bardögum við nasista. 25. nóvember 1940 hófu stúdentar við háskólann mótmæli gegn hersetu nasista og sértaklega að gamlir kennarar við háskólann voru reknir, meðan aðrir, sem voru hliðhallir Þjóðverjum, voru settir í stöðurnar. 190 stúdentar létu lífið allt í allt. Borgin slapp hins vegar við allar loftárásir meðan stríðið geysaði. Á síðustu áratugum hefur borgin stækkað ört. Borgin er mjög vinsæl meðal ferðamanna og er nú svo komið að þangað koma fleiri ferðamenn en til nokkurrar annarrar borgar í Hollandi, fyrir utan Amsterdam.
Viðburðir
thumb|Frá Westerpop-hátíðinni Westerpop er tveggja daga popptónlistarhátíð sem haldin hefur verið árlega síðan 1989. Ýmsir popptónleikar eru þá í borginni og eru þeir allir ókeypis.
Claude Shannon
Claude Elwood Shannon (30. apríl 1916 - 24. febrúar, 2001) hefur verið nefndur „faðir upplýsingakenningarinnar“, og var frumkvöðullinn á bak við nútíma rökrásagerð. Hann fæddist í Petoskey, Michigan og var fjarskyldur ættingi Thomas Edison. Á uppvaxtarárunum starfaði hann sem sendill fyrir Western Union.
Lífsferill
Howard Gardner frá Harvard-háskóla kallaði ritgerð Shannons „hugsanlega mikilvægustu, en jafnframt frægustu, mastersritgerð aldarinnar“. Ritgerðin var gefin út í 1938 útgáfu blaðsins Transactions of the American Institute of Electrical Engineers, og árið 1940 fékk Shannon Alfred Noble American Institute of American Enginners Award verðlaunin.
Árið 1948 gaf Shannon út A Mathematical Theory of Communication, eða Stærðfræðileg samskiptakenning, sem síðar hefur verið nefnd einfaldlega Upplýsingakenningin. Ritgerðin beinist að vandamálinu um það hvernig skal setja saman við móttöku upplýsingar sem sendandi hefur sent frá sér. Þessi ritgerð nýtist við slembigreiningu og stór frávik, sem voru þá tiltölulega ný hugtök meðal stærðfræðinga. Shannon þróaði upplýsingaóreiðu sem mælieiningu á ofaukinn gagnaflaum, og útreiknanleiki óreiðu í upplýsingum kjarninn í öllum þjöppunarreikniritum.
Djúpivogur
Af öðru
Skammt innan við Djúpavog er viti, á Æðarsteini, reistur 1926.
Norður-Írland
Heiti
Eftir samþykkt laganna kom þing Norður-Írlands saman, en þing Suður-Írlands var hunsað af sjálfstæðissinnum í Sinn Féin sem höfðu mikinn meirihluta og varð því aldrei að veruleika. Þeir stofnuðu síðan Írska fríríkið eftir friðarsamninga við Bretland. Samningarnir fólu í sér að þing Norður-Írlands mætti kjósa að segja sig úr fríríkinu, sem það gerði.
Saga
Eftir sigur Vilhjálmsmanna, og í andstöðu við friðarsamninginn í Limerick 1691, samþykkti yfirstétt mótmælenda í landinu röð nýrra laga gegn kaþólskum íbúum, og í minna mæli gegn meðlimum öldungakirkjunnar. Um 250.000 öldungakirkjumeðlimir fluttu frá Ulster til nýlenda Bresku Ameríku á milli 1717 og 1775. Talið er að yfir 27 milljón skosk-írskir Bandaríkjamenn búi í Bandaríkjunum auk skosk-írskra Kanadabúa í Kanada. Vegna þessarar mismununar urðu til róttæk leynifélög í Ulster og spenna jókst milli ólíkra trúarhópa undir lok 18. aldar. Við lok aldarinnar brutust út átök milli Peep o' Day Boys (sem voru mótmælendur) og Defenders (sem voru kaþólskir). Þeir atburðir leiddu til stofnunar Óraníureglunnar. Félag sameinaðra Íra, sem var bandalag írska lýðveldissinna og öldungakirkjumanna frá Belfast, gerðu byltingu 1798 undir áhrifum frá frönsku byltingunni. Breska ríkisstjórnin brást við með því að reyna að sameina konungsríkin tvö, en það fól í sér að binda enda á lagalega mismunun jafnframt því að stöðva framgang lýðveldissinna. Sameinað konungsríki Stóra-Bretlands og Írlands var stofnað árið 1801 með stjórn í London. Á 19. öld voru gerðar lagalegar umbætur sem afléttu hömlum á kaþólskum íbúum. Leiguliðar gátu þá keypt jarðir af landeigendum.
Skiptingin
Hlutirnir þróuðust ekki eins og ríkisstjórnin sá fyrir sér. Í þingkosningunum 1918 vann flokkur sjálfstæðissinna, Sinn Féin, yfirgnæfandi meirihluta þingsæta. Þingmenn Sinn Féin hunsuðu breska þingið og mynduðu sitt eigið þing (Dáil Éireann). Þeir lýstu yfir stofnun sjálfstæðs lýðveldis sem næði yfir alla eyjuna. Margir írskir lýðveldissinnar kenndu Bretum um flokkadrættina innanlands og töldu að sambandssinnar í Ulster myndu mildast í afstöðu sinni um leið og endir yrði bundinn á bresk yfirráð. Bresk yfirvöld lýstu Dáil-þingið ólöglegt í september 1919 og í kjölfarið hófst skæruhernaður írska lýðveldishersins gegn breska hernum. Þessi átök urðu þekkt sem sjálfstæðisstríð Írlands.
1925-1965
Ríkisstjórnir og sveitarstjórnir Sambandsflokksins beittu kaþólska íbúa og írska þjóðernissinna markvissri og kerfisbundinni mismunun, sérstaklega með kjördæmahagræðingu, úthlutun félagslegs húsnæðis, opinberum ráðningum og löggæslu. Áratugum síðar viðurkenndi fyrsti ráðherra Sambandsflokksins, David Trimble, að undir stjórn flokksins hefði Norður-Írland verið „kalt hús“ fyrir kaþólikka.
Átökin
Margir sambandssinnar litu á baráttu NICRA sem skálkaskjól fyrir írska lýðveldissinna og harkaleg viðbrögð þeirra leiddu til tímabils aukins ofbeldis. Árið 1969 hófst vopnuð barátta ýmissa skæruliðahópa, þar á meðal Bráðabirgða írska lýðveldishersins sem reyndi að binda enda á stjórn Breta yfir Norður-Írlandi og stuðla að stofnun sameinaðs Írlands, og Ulster-sjálfboðaliðanna sem voru stofnaðir 1969 til að bregðast við minnkandi áhrifum sambandssinna. Öryggissveitir ríkisins, breska hersins og Ulster-lögreglunnar, tóku líka þátt í ofbeldisverkum. Ríkisstjórn Bretlands tók þá afstöðu að sveitir hennar væru hlutlausar í átökunum og reyndu að viðhalda lögum og reglu á Norður-Írlandi og standa vörð um lýðræðislegan sjálfsákvörðunarrétt íbúanna. Lýðveldissinnar litu hins vegar á opinberar öryggissveitir sem andstæðinga í átökunum og bentu í því sambandi á samvinnu þeirra við vopnaðar sveitir sambandssinna. Rannsókn umboðsmanns lögreglu á Norður-Írlandi hefur staðfest að breski herinn, og sérstaklega lögreglusveitir, hafi átt í samstarfi við sambandssinna, tekið þátt í morðum og reynt að hindra rannsókn á þeim. Hvert umfang samstarfsins var er samt umdeilt.
Landfræði
Norður-Írland var hulið jökulís á síðustu ísöld eins og sést á mörgum jökulöldum í sýslunum Fermanagh, Armagh, Antrim og Down. Í miðju landinu er stærsta stöðuvatn Bretlandseyja, Lough Neagh, 391 km² að stærð. Í kringum Lough Erne í Fermanagh er stórt vatnasvæði. Stærsta eyjan við Norður-Írland er Rathlin undan strönd Antrim. Strangford Lough er stór fjörður í Down-sýslu.
Árnar Bann, Foyle og Blackwater renna um stórt frjósamt láglendi. Gott landbúnaðarland er líka að finna í norður- og austurhluta Down-sýslu þótt hæðirnar henti best fyrir húsdýrarækt.
Íbúar
Í manntalinu árið 2021 höfðu 86,5% íbúa fæðst á Norður-Írlandi, en 4,8% höfðu fæðst annars staðar í Bretlandi og 2,1% höfðu fæðst í Írska lýðveldinu, en 6,5% annars staðar (yfir helmingur í öðru Evrópulandi). Sjálfsmynd íbúa er flókin og breytileg og tengist bæði trú sem fólk elst upp við og stað sem fólk elst upp á. Þegar spurt var um þjóðerni í manntalinu árið 2021 reyndust algengustu svörin vera breskt (um 32%), írskt (um 29%) og norðurírskt (um 20%). Fólki sem taldi sig írskt hafði fjölgað um tæp 4% frá 2011 meðan fólki sem taldi sig breskt hafði fækkað um 10% miðað við heildarfjölda.
Kahlúa
thumb|right|Kahlúaflöskur í vínbúð. Kahlúa er mexíkóskur kaffilíkjör, þungur og bragðmikill með greinilegum keim af mexíkósku kaffi. Magn vínanda í drykknum er um 26,5%. Kahlúa er notað í ýmsa kokteila og er einnig blandað við ýmsa kóla drykki.
Tvíundaklukka
Tvítölukóðaðar tíundaklukkur
Til að lesa tvíundakóðaða tugaklukku bætir maður gildunum sem hver dálkur táknar með ljóstvistum saman og fær út sex tugastafi. Svona fær maður út tvo tugastafi sem tákna klukkutíma, mínútur og sekúndur.
Heilsuáhrifasjóðurinn
Fjármögnun sjóðsins
Áætlað er að sjóðurinn þurfi að hafa um sex milljarðar dollara úr að spila á hverju ári. Ekki er hægt að treysta á að slíkt fjármagn fáist með frjálsum framlögum og jafnvel þó það tækist í byrjun er engin trygging fyrir því að það haldist þegar fram líða stundir. Vegna umfangs sjóðsins verða ríki heims borgi brúsann. Þau þyrftu að skuldbinda sig til að leggja sjóðnum til 0,03% af þjóðarframleiðslu sinni á ári í tólf ár. Ekki er hægt að neyða ríki til að taka þessa skuldbindingu á sig.
Toppönd
Einkenni
Lengd: 52 – 58 sm.
Hálslöng og rennileg, grannvaxin, vaxtarlagið minnir á skarfa og brúsa. Hún er með langan mjóan gogg og áberandi stríðan tvítopp í hnakka. Rauðleitur goggurinn er langur og mjór með þyrnitönnum sem auðveldar fuglinum að ná taki á hálum fiski. Fætur eru rauðir með dekkri fitjum og augu eru rauð. Flýgur venjulega lágt og hratt. Tilhugalífið er oft afar fjörlegt og mikil læti. Lætur helst heyra í sér í tilhugalífinu með rámu gargi.
Fæða
Kafendur – fiskiendur, sem éta nær eingöngu seiði og smáfisk eins og nafnið gefur til kynna. Oftast eru hornsíli aðalfæða toppandarinnar.
Danubio F.C.
Sagan
Danubio var stofnað bræðrunum Mihail (Miguel) og Ivan (Juan) Lazaroff, sem fæddir voru í Búlgaríu. Nafnið vísar til stórfljótsins Dónár sem markar einmitt landamæri Búlgaríu til norðurs. Árið 2017 ákváðu stuðningsmenn félagsins í almennri kosningu að minnast stofnenda sinna enn betur með því að endurnefna heimavöll sinn, Jardines del Hipódromo María Mincheff de Lazaroff Stadium til heiðurs móður þeirra Lazaroff-bræðra. Til að minna enn á búlgarskar rætur félagsins hefur þriðji búningur Danubio verið með borða í búlgörsku fánalitunum yfir brjóstið.
Aðalbúningur Danubio er svartur og hvítur og var tekinn upp þegar við stofnun félagsins. Var hann innblásinn af búningi Montevideo Wanderers, sem urðu árið 1931 síðasta áhugamannaliðið til að verða landsmeistari í Úrúgvæ.
Staðarkirkja (Hrútafirði)
Staðarkirkja er kirkja að Stað í austanverðum Hrútafirði. Kirkjan á Stað var reist árið 1884 úr timbri og tekur alls um 80 manns í sæti. Hún var endurbyggð á árunum 1983 til '86 sem næst að upprunalegri gerð. Yfir altarinu er tréskurðarskreyting. Forn altaristafla kirkjunnar sýnir heilaga kvöldmáltíð en hún er máluð á tré.
Miðun
Á sjó eru mið gjarnan áberandi hlutir eins og fjallstindar, klettaskörð, hólar, eyjar og sker, vitar og ýmis siglingamerki. Þar sem tiltekinn hlut ber við annan fyrir aftan (bakpunkt) fæst nokkuð góð stefnulína. Miðun var áður fyrr helsta aðferðin til að áætla staðsetningu á sjó nálægt landi. Þess vegna er talað um fiskimið þegar vísað er til þekktra veiðistaða því þeim var lýst með vísun í þekkt mið.
Hásléttulykill
Hásléttulykill (fræðiheiti Primula boreiocalliantha) er blóm af ættkvísl lykla.
Rodolphe Seeldrayers
Ferill og störf
Rodolphe Seeldrayers fæddist í Düsseldorf sem heyrði undir Þýska keistaradæmið. Hann nam lögfræði við háskóla í Brussel þar sem fjölskrúðugur íþróttaferill hans hófst. Seeldrayers var gríðarlega fjölhæfur íþróttamaður og varð landsmeistari eða landsliðsmaður í fjölda greina. Nítján ára gamall var hann einn af stofnendum belgíska knattspyrnusambandsins og gegndi fyrir það fjölda trúnaðarstarfa. Árið 1914 var hann skipaður fulltrúi Belgíu hjá FIFA og varð hann varaforseti þess árið 1927 og upp frá því einn nánasti samstarfsmaður Jules Rimet. Þegar Rimet lét af embætti í júní 1954 tók Seeldrayers við keflinu. Hann lést í embætti í október árið eftir.
Íslensk málstefna
Íslensk málnefnd
Íslenzk málnefnd, sem þá hét, var stofnuð með reglugerð frá menntamálaráðherra 30. júlí 1964. Lög um Íslenska málnefnd (80/1984) tóku gildi í upphafi árs 1985 þar sem einnig var kveðið á um stofnun Íslenskrar málstöðvar. Ný lög um Íslenska málnefnd tóku gildi árið 1990 (2/1990). Með lögunum 1990 var hlutverk hennar skilgreint sem miðlægt í opinberum íhlutunum af þróun tungumálsins, skyldi stofnunin vera „stjórnvöldum til ráðuneytis um íslenskt mál og til hennar skyldi leitað áður en settar væru reglugerðir eða annars konar fyrirmæli um íslenska tungu.“ Þá var Málnefndinni gert að eiga samstarf við „þá sem hefðu með mannanöfn og örnefni að gera og sömuleiðis þá sem hefðu mikil áhrif á málfar almennings en þar var átt við fjölmiðla og skóla.“ Þá skyldi nefndin „annast söfnun nýyrða, vera til staðar við val nýrra orða og við myndun nýyrða, meðal annars með því að vinna að skipulegri nýyrðastarfsemi í landinu og vera í samvinnu við starfandi orðanefndir.“
Frances Ruffelle
Frances Ruffelle (f. 29. ágúst 1965) er ensk söngkona.
Dagatal
Íslandsalmanakið
thumb|left|Frá árinu 1921 hafði Háskóli Íslands einkaleyfi á útgáfu almanaka og dagatala á Íslandi. Það einkaleyfi var fellt úr gildi árið 2009 og nú má hver sem er búa til Almanak og dagatöl.
Á vef Almanaksins stendur: „Almanak Háskólans, öðru nafni Íslandsalmanakið, hefur komið út samfellt síðan 1837. Það er því mun eldra en Almanak Hins íslenska þjóðvinafélags sem hóf göngu sína árið 1875. Þessum tveimur ritum er oft ruglað saman, sem skiljanlegt er, því að Þjóðvinafélagið fékk í öndverðu heimild til að taka Almanak Háskólans upp í almanak sitt. Hefur sú hefð haldist síðan, ef frá eru talin árin 1914-1918 þegar ritin voru algjörlega aðskilin.
Frá 1923 til 1973 framseldi Háskóli Íslands einkaleyfi sitt til almanaksútgáfu til Þjóðvinafélagsins og á því tímabili annaðist félagið útgáfu beggja almanakanna. Almanak Háskólans er nú gefið út í 4000 eintökum og Almanak Þjóðvinafélagsins í 1700 eintökum.
Þórunn Jónsdóttir á Grund
Þórunn var dóttir Jóns Arasonar Hólabiskups og fylgikonu hans, Helgu Sigurðardóttir. Árið 1522 ættleiddi Jón Arason fjögur af sex börnum þeirra, Ara, Björn, Magnús og Þórunni, og skyldi hún hafa jafnan arfahlut og bræður hennar, en venjulega var arfur kvenna helmingur af hlut bræðra þeirra. Tvö systkinanna, Helgu og Sigurð, ættleiddi Jón hins vegar ekki.
Súmersk trúarbrögð
Alheimurinn
Súmerskir guðfræðingar trúðu því að hvert smáatriði í hinum margbrotna alheimi væri stjórnað af ódauðlegri veru. Alheimurinn laut hans reglum.
Guðir
Hundruðir guða voru viðurkenndir af Súmerum. Flest voru eiginkonur, börn og þjónar valdameiri guðanna.
Staður mannsins
Súmerar trúðu því að þeirra tilgangur í alheiminum væri að þjóna guðunum. Til þess að ná þessu fram vörðu Súmerar gríðarlegum tíma til að þóknast guðunum með tilbeiðslu og fórnum. Mikilvægu guðirnir voru hinsvegar álitnir hafa of þýðingarmiklar skyldur til að verja tíma sínum til þess að mæta og hlusta á bænir hversdags mannsins, lausn á þessi fólst í því að skipa persónulega guði sem milliliði milli mannsins og háu guðanna. Persónulegu guðirnir hlustuðu á bænir og millifærðu þeim á háu guðina.
Bókasafn Kópavogs
Saga
Í janúar 1953 var sent dreifibréf til íbúa Kópavogshrepps þar sem undirtektir voru kannaðar með að stofna lestrarfélag, undir bréfið rituðu Áslaug Eggertsdóttir, Jón Þorsteinsson og Jón úr Vör. Félagið var stofnað 15. mars 1953 og hafði í fyrstu aðsetur í Kópavogsskóla og síðan einnig í Kársnesskóla.
Willy Wonka og súkkulaðiverksmiðjan (kvikmynd 1971)
Willy Wonka og súkkulaðiverksmiðjan (Willy Wonka and the Chocolate Factory)
Andakílsárvirkjun
Íslensk hönnun
Í október 1947 var virkjunin gangsett. Hún var þá þriðja stærsta virkjun á landinu. Aðeins Ljósafossvirkjun og Laxárvirkjun,voru stærri.
Victor Hugo
Árdagar
frame|left|Victor Hugo ungur að árum Hugo var yngstur þriggja sona hjónanna Joseph Léopold Sigisbert Hugo (1773–1828) og Sophie Trébuchet (1772–1821). Hann fæddist árið 1802 í Besançon (borg í Franche-Comté fylki) og bjó mestan hluta ævi sinnar í Frakklandi.
Hugo varð einn heitasti stuðningsmaður lýðveldishyggju í Frakklandi eftir byltinguna 1848. Þegar Louis-Napoléon Bonaparte, fyrsti forseti annars franska lýðveldisins, framdi valdarán árið 1852 og tók sér keisaratign undir nafninu Napóleon 3. gerðist Hugo einn harðasti gagnrýnandi hans. Hugo fór í sjálfskipaða útlegð á tíma síðara franska keisaraveldisins og neitaði að snúa heim jafnvel þegar keisarinn bauð andstæðingum sínum almenna sakaruppgjöf þar sem Hugo vildi ekki veita keisarastjórninni viðurkenningu sína og búa við ritskoðun á stjórnmálaritum sínum.
Ytri Suðureyjar
Berggrunnur flestra Ytri Suðureyjanna er úr forni myndbreyttu bergi en veðurfarið í eyjunum er hafrænt og milt. Byggð er í 15 eyjum en íbúarnir eru 27.000 talsins. Auk þeirra eru fleiri en 50 óbyggðar eyjar. Frá syðsta oddi, Barra Head, til nyrsta höfðans, Butt of Lewis, er sirka 210 km.
Stokkönd
Dreifing
thumb|220px|Dreifingarsvæði stokkandarinnar. Sést víða um land á veturna. Sumir hafa vetursetu á Bretlandseyjum. Algeng um allt norðurhvel jarðar.
Grant Show
Grant Show (fæddur Grant Alan Show, 27. febrúar 1962) er bandarískur leikari sem er þekktastur fyrir hlutverk sín í Melrose Place, Point Pleasant og Swingtown.
Verðlaun og tilnefningar
Daytime Emmy-verðlaunin
Pori
thumb|Ráðhús Pori. thumb|Pori-sveitarfélagið innan Finnlands. Pori (sænska: Björneborg) er borg og sveitarfélag í vestur-Finnlandi, við Helsingjabotn, á ósum Kokemäenjoki-fljóts. Íbúar eru um 84.000 (2019). Borgin er höfuðstaður Satakunta-héraðs Finnlands.
Harmabótarkvæði
Efni kvæðis
Efni kvæðisins er á þá leið að stúlka nokkur leggur ástarhug til manns í fjarlægu landi (stundum nefndur Vilkin). Stúlkan tekur síðan yngri systur sína á eintal um þessa foboðnu ást en yngri systririn virðist svíkja hana um leyndarmálið og kjaftar frá til móðurinnar. Móðirin ræðir við bróður systranna um þessar óæskilegu ástarlanganir eldri dótturinnar og bróðirin sendir stúlkuna á sinn fund. Bróðirinn spyr síðan systur sína um umrædda ástarþrá og svo lyktar þeirra fundum að bróðirin sendir hana úr landi til greifa nokkurs. Greifinn virtist þó vera með gott hjartalag og svo fer að greifinn veitir henni fararleyfi til ástmannsins (Vilkins) sem hún þráir að hitta. Sagnadansinn endar á blíðum nótum þar sem stúlkan sefur hjá unnusta sínum á nóttum, drekkur bjór á daginn og spinnur lín.
Kvæðið
í míns föður ranninum
384
Árið 384 (CCCLXXXIV í rómverskum tölum)
Kuldaofnæmi
Í versta falli getur sjúklingurinn fengið ofnæmislost sem getur leitt til dauða sökum súrefnisskorts. Læknar vara einkum við því að þeir sem eru haldnir kuldaofnæmi fari í sturtur utandyra, eins og í sundlaugum, þeir geta orðið fyrir blóðþrýstingsfalli sem getur lokað fyrir öndun.
Ástæður kuldaofnæmis eru ekki ljósar en grunur beinist helst að erfðum og umhverfisáhrifum. Einnig geta gigtarsjúkdómar, sjálfsofnæmissjúkdómar og krabbamein orsakað svipaða kvilla.
Sveinn tjúguskegg
Orrustan við Svoldur
Sveinn var víkingakonungur og fór í víking til Englands bæði fyrir og eftir að hann varð konungur. Í för með honum var Ólafur digri sem síðar varð konungur Noregs. Sveinn hafði tekið við Noregi eftir föður sinn, en Hákon Sigurðarson Hlaðajarl fór í raun með öll völd. Hákon varð þó með tímanum óvinsæll og þegar Ólafur Tryggvason hélt til Noregs frá Englandi tókst honum að ná undir sig völdum, drap Hákon og varð konungur. Systir Sveins, Þyri, var þá gift Búrisláf konung Vinda en var ósátt við þann ráðahag. Hún skildi við hann en hélt til Noregs og giftist Ólafi í óþökk Sveins. Þegar Ólafur var á heimleið eftir að hafa krafist heimanmundar Þyri í Pommern, sátu þeir fyrir honum, Sveinn mágur hans, Eiríkur Hákonarson Hlaðajarl og Ólafur skotkonungur úr Svíþjóð við eyjuna Svoldur. Í sjóorrustunni stökk Ólafur Tryggvason fyrir borð og týndist. Sveinn tók þá aftur við ríki í Noregi, en Eiríkur jarl og bróðir hans Sveinn fóru þó með öll völd annars staðar en í Víkinni.
Ondarroa
thumb|höger|Ondarroa Ondarroa (spænska: Ondárroa) er sveitarfélag í Baskalandi í Norður-Spáni með tæplega níu þúsund íbúa.
Wilfrid Laurier
Æviágrip
Eftir að Laurier tók lögfræðipróf hóf hann störf ásamt eldri lögfræðingi árið 1864. Hann var síðan kosinn á þingið í Québec árið 1871 og á kanadíska þingið fyrir Frjálslynda flokkinn árið 1874. Árið 1877 varð Laurier í stuttan tíma tollamálaráðgjafi í stjórn Alexanders Mackenzie en hann gegndi því embætti aðeins í um ár þar sem Frjálslyndir töpuðu kosningum árið 1878.
Laurier stýrði Kanada til ársins 1911 en þá leiddi „gagnskiptamálið“ (reciprocity) svokallaða til þess að Frjálslyndi flokkurinn bað ósigur í þingkosningum. Málið snerist um andstöðu gegn fríverslunarsamningi sem stjórn Lauriers gerði við Bandaríkin. Íhaldsmenn hallmæltu samningnum og sögðu að áframhaldandi fríverslun við Bandaríkjamenn myndi á endanum leiða til þess að Kanada yrði innlimað inn í Bandaríkin. Vegna ólgu í eigin flokki kallaði Laurier til kosninga en tapaði gegn Íhaldsmönnum.
Öxar við ána
Öxar við ána, einnig þekkt sem þingvallasöngur, er íslenskt þjóðlag. Lagið er eftir Helga Helgason en textinn er eftir Steingrím Thorsteinsson.
Sólskin með vanillubragði
Tindra
Tindra Sól er aðalpersónan og er að verða ellefu ára. Hún þarf að  flytja til Svíþjóðar en hún vill það ekki.
Rauðhetta og Lappi
Rauðhetta er hesturinn hennar Tindru sem hjálpar henni að smala og Lappi er hundurinn þeirra á Vothömrum en hann er samt orðinn dálítið gamall.
Söngleikur
Skopstælingar og ofursöngleikir
thumb|right|Frá uppsetningu á Vesalingunum árið 2013. Á meðan Sondheim skoðaði myrkustu kima manns sálarinnar í Sweeney Todd, héldu Andrew Lloyd Webber og Tim Rice áfram sínu striki frá Súperstar og gerðu tónlist fyrir söngleikinn Evitu, sem fjallar um Evu Perón. Persónur sögunnar eru ekki flóknar og því er hægt að segja að flott umgjörð hafi skipt áhorfendur meira máli en innihaldið. Evita markaði upphaf svokallaðra ofursöngleikja.
Vesalingarnir er söngleikur þar sem allur textinn er sunginn. Hann byggist á sögu eftir franska skáldið og rithöfundinn Victor Hugo. Tónlistin er eftir Claude-Michel Schönberg og upprunalegu textarnir á frönsku eru eftir Alain Boublil og Jean-Marc Natel. Söngleikurinn var upprunalega settur upp á frönsku, en Herbert Kretzmer þýddi allt á ensku og hann var sýndur fyrst í Barbican Centre í London 8. október 1985. Vesalingarnir hafa verið settir upp margoft út um allan heim og eru einn vinsælasti söngleikur allra tíma. Hann hefur unnið Tony-verðlaunin fyrir besta söngleik, bestu söngbók og bestu tónlistina. Árið 2006 fagnaði söngleikurinn tuttugu og fimm ára afmæli sínu og er sá West End-söngleikur sem hefur verið sýndur lengst, en hann hefur einnig verið sýndur á Broadway sem og út um allan heim.
Airbus A300
A300 var fyrsta tveggja hreyfla breiðþotan og gat setið í kringum 247 farþega og var með allt að 7,500 km drægni. Upprunnulega útgáfurnar var knúnar af General Electric CF6-50 eða Pratt & Whitney JT9D þrýstihreyflum og voru með þriggja manna áhöfn. Endurbætta útgáfan, A300-600, var með aðeins tveggja manna áhöfn og knúin af GE CF-6-80C2 eða PW4000 hreyflum; hún flaug fyrst 8. júlí 1983 og var tekin í notkun seinna sama ár. A300 var að mestu leyti grunnurinn að minni þotunni A310 (flaug fyrst 1982) og var að einhverju leyti grunnurinn að stærri fjögra hreyfla A340 og stærri tveggja hreyfla A330.
Wagner-hópurinn
Stofnun og skipulag
Wagner-hópurinn var stofnaður árið 2014 og var þá notaður við innlimun Rússlands á Krímskaga frá Úkraínu og sendur til að berjast gegn Úkraínumönnum í Donbas-héruðunum. Hópurinn var stofnaður og fjármagnaður af rússneska auðkýfingnum Jevgeníj Prígozhín, sem er veitingahúsarekandi sem hefur gert fjölda starfssamninga við ríkisstjórn Rússlands og er gjarnan kallaður „kokkur Pútíns“. Prígozhín neitaði því í mörg ár að hafa nokkur tengsl við Wagner-hópinn og höfðaði dómsmál gegn þeim sem bendluðu hann við samtökin. Í september 2022 viðurkenndi Prígozhín loks að hann væri stofnandi og eigandi Wagner-hópsins og kallaði hópinn „eina af grunnstoðum Móðurlandsins“.
Árið 2022 hafði Wagner-hópurinn alls um 6.000 hermenn á sínum snærum. Margir þeirra voru fyrrverandi hermenn í rússneska hernum á aldrinum 30 til 50 ára sem áttu erfitt með að aðlagast daglegu lífi eftir stríðin í Téténíu og Georgíu. Dmítríj Útkín, fyrrum yfirmaður í sérsveit rússneska hersins, varð hernaðarleiðtogi hópsins. Hann hafði lokið störfum hjá Rússlandsher árið 2013 og hafið að starfa sjálfstætt. Útkín var aðdáandi þriðja ríkis Hitlers og er skreyttur húðflúrum af nasistatáknum. Talið er að Útkín hafi valið nafn Wagner-hópsins til heiðurs Richard Wagner, einu eftirlætis tónskáldi Hitlers.
Innrásin í Úkraínu
Í september 2022 var myndbandi lekið á netið þar sem Jevgeníj Prígozhín sást heimsækja fangelsi í Rússlandi og bjóða föngunum þar sakaruppgjöf gegn því að þeir gengju til liðs við Wagner-hópinn og berðust með honum í Úkraínu. Í kjölfar birtingar myndbandsins viðurkenndi Prígozhín í fyrsta sinn opinberlega að hann ætti Wagner-hópinn eftir að hafa neitað því í mörg ár.
Íran-Kontrahneykslið
Málið komst í hámæli þegar háttsettur foringi í íranska byltingarhernum, Mehdi Hashemi, lak upplýsingum í líbanska dagblaðið Ash-Shiraa sem birti grein um það 3. nóvember 1986. Mánuði fyrr hafði bandarísk flutningavél með vopnasendingu til Kontraskæruliða verið skotin niður yfir Níkaragva. Þrátt fyrir að CIA hafi neitað því að eiga aðild að sendingunni staðfesti frétt Ash-Shiraa hvernig í pottinn var búið. Íransstjórn staðfesti einnig sögu dagblaðsins og tveimur dögum síðar, eða 13. nóvember, kom Reagan fram í sjónvarpi og viðurkenndi vopnasöluna. Nokkrum dögum síðar eyðilagði Oliver North öll skjöl sem tengdust málinu. Nokkrar rannsóknarnefndir voru settar á stofn til að rannsaka málið. Ellefu hlutu dóma í kjölfarið en sumum þeirra var snúið við áfrýjun og þeir sem eftir voru voru náðaðir á síðustu stjórnarárum George H. W. Bush sem var varaforseti þegar málið kom upp.
Skerjagarðshaf
thumb|right|Kort sem sýnir staðsetningu Skerjagarðshafs Skerjagarðshaf er hafsvæði í Eystrasalti á milli Helsingjabotns, Kirjálabotns og Álandshafs. Það dregur nafn sitt af því að þar er mikill fjöldi eyja og skerja, þar á meðal sjálfstjórnarhéraðið Álandseyjar. Stærri eyjar (yfir 1 km² að stærð) eru 257 en minni eyjar eru um 17.700 talsins og um 50.000 ef sker eru talin með sem þýðir að þetta er sá eyjaklasi heims sem flestar hefur eyjarnar. Eyjarnar skiptast milli Álandseyja og Suðvestur-Finnlands.
Yinchuan
Efnahagur
Fram að miðri 20. öld var borgin einkum viðskiptastöð fyrir landbúnaðarafurðir en síðan þá hefur iðnaður byggst þar upp. Á fimmta áratug síðustu aldar voru fyrirtæki sem unnu að handverki en þar var engin nútíma iðnaður. Tekin var ákvörðun um að flytja verksmiðjur frá strandhéruðum í austur Kína til Yinchuan borgar. Það ýtti undi þróun vélsmíðaiðnaðar.
Sléttusvæðið í kringum Yinchuan borg býr hagstæð skilyrði fyrir landbúnað. Það byggir ekki síst á afkastamiklum áveitukerfum sem byggð voru fyrst á tímum Hanveldisins (206 f.Kr. - 220 e.Kr.) og Tangveldisins (618–907).
Samgöngur
Eftir miðja síðustu öld hafa verið lagðir þjóðvegir til Baotou, Lanzhou og Wuwei í Gansu og til Xian í Shaanxi héraði. Þá hafa járnbrautir verið lagðar frá Lanzhou til Baotou og borgin þannig tengd öðrum landshlutum Kína með járnbrautum.
James-flói
thumb|right|Gervihnattarmynd af James-flóa að sumri til James-flói er flói sem gengur inn úr suðurenda Hudson-flóa í Kanada. Fylkin Québec og Ontario eiga land að flóanum en eyjarnar í honum tilheyra Nunavut. Stærsta eyjan í flóanum er Akimiski. Flóinn heitir eftir velska skipstjóranum Thomas James sem kannaði þetta svæði árin 1630 og 1631.
Hálfdánar saga svarta
Hálfdán og konu hans dreymdu drauma um mikilfengleika þeirra afkomenda. Hálfdán lést fertugur að aldri þegar Haraldur sonur hans var 10 ára gamall.
Ragnar Kjartansson (myndlistarmaður)
Ragnar Kjartansson er íslenskur listamaður fæddur árið 1976, einnig þekktur sem Rassi Prump.
Sveinn skotti
Sveinn Björnsson, kallaður Sveinn skotti (um 1596 – 1648) var íslenskur flakkari og afbrotamaður sem þekktur hefur orðið í þjóðsögum. Hann var að lokum hengdur á Barðaströnd fyrir nauðgunartilraun.
Bessarabía
Þegar Bessarabía varð formlega hluti af Sovétríkjunum 1940 varð miðhlutinn að sovétlýðveldinu Moldavíu, en norður- og suðurhlutinn, þar sem slavneskumælandi íbúar voru í meirihluta, urðu hlutar af sovétlýðveldinu Úkraínu. Miðhlutinn varð síðan sjálfstæða ríkið Moldóva árið 1991.
Srí Lanka
Íþróttir
Srílankískir íþróttamenn hafa tvisvar unnið til verðlauna á Ólympíuleikum; Duncan White vann silfurverðlaun á Sumarólympíuleikunum 1948 fyrir 400m grindahlaup, og Susanthika Jayasinghe vann silfurverðlaun á Sumarólympíuleikunum 2000 fyrir 200 metra sprettlaup. Árið 1973 sigraði Muhammad Lafir heimsmeistaramótið í ballskák. Srí Lanka hefur líka tvisvar unnið heimsmeistaratitil í bobbi. Ýmsar vatnaíþróttir eins og róður, brimbretti, drekabretti og köfun eru vinsælar meðal íbúa Srí Lanka og ferðamanna á eyjunni. Tvær bardagaíþróttir eru upprunnar á Srí Lanka: cheena di og angampora.
Glitrós
Glitrós (fræðiheiti: Rosa dumalis) er rósartegund sem á heimkynni sín í Evrópu og suðvestur Asíu. Hún vex villt í Kvískerjum í Öræfasveit og er friðuð á Íslandi samkvæmt náttúruverndarlögum. Glitrós er skyld hundarós og stundum talin eitt afbrigði af þeirri rós. Glitrós er runni sem verður 1-2 m að hæð. Glitrós blómgast í júní og júli og eru blómin dökk- eða ljósbleik.
Mekong
Farvegur
thumb|280px|right|Bátar á Mekong-fljót í norður Laos. thumb|280px|right|Mekong-fljót í suður Laos. thumb|280px|Árósar Mekong-fljóts séðir utan úr geymi í febrúar 1996 (suðurátt sýr upp) Eins og gefur að skilja eru margir lækir sem telja má sem upphaf Mekong. Samkvæmt kínverskum jarðfræðingum ber að telja Lasagongma uppsprettuna sem upphaf fljótsins, þessi uppspretta er í fjallinu Guozongmucha í 5224 metra hæð. Fjall þetta liggur í kínverska héraðinu Qinghai sem áður var hluti af Tíbet. Úr uppsprettunni rennur áin Zayaqu. Franski jarð og mannfræðingurinn Michel Piessel, sem hafði tekið þátt í mörgum leiðöngrum á þessu svæði, hafði áður ályktað að upphaf fljótsins væri árin Zanaqu sem kemur upp í Rupsa-La dalnum (sem er vestar en Guozongmucha og liggur á 4975 metra hæð). Af þessum ástæðum ber útreikningum á lengd fljótsins ekki saman, er það talið allt frá 4350 til 4909 km.
Fljótið myndar landamæri Burma og Laos næstu 200 km. Þar sem landmærin enda sameinast áin Ruak Mekongfljóti. Þar skilur einnig á milli þess sem nefnt er Efri og Neðri Mekong.
Um 90 milljónir manna byggja Mekong-svæðið, það er að segja Yunnan hérað í Kína, Burma, Laos, Taíland, Kambódía og Víetnam. Aðalatvinnuvegur og lifibrauð er hrísgrjónaræktum og hrísgrjónaakrar þekja um 140,000 km² á þessu svæði. Gífurlegur fjöldi hrísgrjónaafbrigða eru ræktuð hér, greind hafa verið um 40 000 á Mekongsvæðinu.
Augnhvíta
Uppbygging/Staðsetning
Hvíta er bandvefur sem er mest úr kollagentrefjum sem liggja þétt saman. Hvíta er mjög vatnsrík eða 68% er vatn. Þetta saman myndar þennan þétta og sveigjanlega bandvef. Utan um hvítuna liggur tára (conjunctiva), sem heldur auganu röku og mjúku. Þar undir liggur svo hvítuhýði( episclera), sem er æðaríkur bandvefur. Æðarnar í hvítuhýðinu sjást vel í gegnum táru. Undir hvítuhýðinu er hvítan sjálf.
Alþjóðasamningur um öryggi mannslífa á hafinu
Alþjóðasamningur um öryggi mannslífa á hafinu eða SOLAS-samþykktin er alþjóðlegur hafréttarsamningur um lágmarksöryggiskröfur við smíði, búnað og rekstur kaupskipa. Skip sem sigla undir fána aðildarríkis samningsins eru skuldbundin til að uppfylla kröfur hans. Alþjóðasiglingamálastofnunin ber ábyrgð á samningnum.
Orðuveitingar Hinnar íslensku fálkaorðu 1941-1950
Hér er listi yfir þá sem hafa fengið Hina íslensku fálkaorðu á árabilinu 1941 til 1950. Fálkaorðan er íslensk heiðursviðurkenning sem er veitt einstaklingum, bæði íslenskum og erlendum. Nýjum orðuhöfum er oftast veitt viðurkenningin 1. janúar eða 17. júní það ár.
Hyndluljóð
Hyndluljóð er gamalt kvæði sem stundum er flokkað sem Eddukvæði. Það er aðeins að finna í heild sinni í Flateyjarbók en sum erindi eru í Snorra-Eddu, en þar eru þau sögð vera hluti af Völuspá hinni skömmu. Verkið er talið frá 12. öld.
Flateyri
thumb|Flateyri. Flateyri er þorp á Vestfjörðum sem stendur á samnefndri eyri við norðanverðan Önundarfjörð. Þar bjuggu 267 manns árið 2020. Þorpið er hluti af sveitarfélaginu Ísafjarðarbæ.
Snjóflóð
Í janúar 2020 féllu tvö snjóflóð á varnargarðanna; bæði snjóflóðin fóru yfir varnargarðana. Annað snjóflóðið fór á eitt hús og hitt yfir smábátahöfnina. 15 ára stúlka grófst undir í flóðinu en var bjargað eftir 40 mínútur. Sex af sjö bátum í höfninni skemmdust og var það mikið atvinnutjón.
Akrein
Algengasta merkingin er miðlínan svokallaða, sem þýðir í flestum löndum að keyra skal hægra megin við línuna. Í löndum með vinstri umferð er það öfugt. Miðlínan er oft brotin lína en tegund línunnar er háð sjónlengd. Kantlínur eru notaðar til að greina akreinar frá vegöxlum. Á stærri vegum með fleiri akreinum í sömu átt er greint á milli akreina með deililínum. Stefnuörvar tákna stefnu umferðar.
Stóri pokasvifíkorni
Stóri pokasvifíkorni (fræðiheiti: Petauroides volans) er stórt svífandi pokadýr sem finnst í skógum í Suðaustur-Ástralíu.
Rapprokk
The Beastie Boys og Public Enemy ýta undir rapprokk
Seinna samplaði Public Enemy, stærsta hipp hopp band seinni hluta níunda áratugarins, hljómsveitina Slayer við lag af plötunni þeirra, It Takes a Nation of Millions to Hold Us Back, sem kom út árið 1988 og var það tímamótakennt í sögu rappkjarna.
Samleitni
Samleitni raða
Alsamleitni er sterkara skilyrði fyrir samleitni og á við um fallarunur.
Rapprokk
Gullöld rapprokksins
Ef það ætti að benda á eitt tiltekið augnablik sem byltingu í rapprokki þá myndi það líklegast vera útgáfa plötunnar Significant Other sumarið 1999 með Limp Bizkit. Þessi önnur plata Florida hljómsveitarinnar, sem innihélt smellinn „Nookie“, seldi yfir sjö milljón eintaka með því einu að blanda saman aggressívu þungarokki Rage Against the Machine og hjólabretta, slakari viðhorfi Beastie Boys.
Samráð olíufélaganna
Fjölmargir lögaðilar hafa höfðað mál gegn olíufélögunum í þeim tilgangi að fá skaðabætur. Í febrúar 2008 voru olíufélögin dæmd til þess að greiða Reykjavíkurborg 73 milljónir í skaðabætur, í maí 2010 til þess að greiða Vestmannaeyjabæ 14 milljónir og í júní 2011 var greint frá því að olíufélögin hefðu greitt Stoðum 110 milljónir í skaðabætur og bandaríska fyrirtækinu Alcoa sem rekur álverið í Straumsvík nokkuð lægri bætur. Hins vegar hefur Ker hf. stefnt íslenska ríkinu (og samkeppnisyfirvöldum) þar sem því þykir ekki sannað að það hafi haft nokkurn fjárhagslegan ávinning af samráðinu. Í janúar 2012 stefndi íslenska ríkið olíufélögunum og fór fram á skaðabætur að upphæð 25 milljónir.
Málsaðilar
thumb|right|Verð á olíu á stærsta olíumarkaðnum, Bandaríkjamarkaði fjórfjaldaðist á tímabilinu 1974-2004
Rannsókn Samkeppnisstofnunar
Eftir að Samkeppnisstofnun sendi olíufélögunum fyrstu frumathugun eða drög að skýrslu um samráðið leituðu olíufélögin eftir því að leysa málið í sátt. Þessum viðræðum lauk í byrjun mars 2003 því að ekki var hægt að komast að á samkomulagi um viðurlögin. Í ágúst sama ár fór Skeljungur fram á að forstjóri Samkeppnisstofnunar segði af sér vegna ummæla hans um málið í fjölmiðlum. Viðbrögð Samkeppnisstofnunar var að biðja um álitsgerð hjá Páli Hreinssyni lagaprófessor. Niðurstaða hans var að forstjóri Samkeppnisstofnunar hefði ekki gert sig vanhæfan og lét Skeljungur þar við sitja.
Gufuþrýstingur
Vatn
þar sem að hitastig er í gráðum Celsíus og þrýstingurinn p er í paskölum. Hægt er að fá gefinn gufuþrýstinginn með því að leysa þessa jöfnu fyrir p.
Innri Suðureyjar
Í Innri Suðureyjum eru 35 byggðar eyjar og 44 óbyggðar eyjar sem eru stærri en 30 hektarar að flatarmáli. Atvinna í eyjunum snýst um ferðaþjónustu, búmennsku, fiskveiðar og viskígerð. Samanlagt flatarmál eyjanna er 4.130 ferkílómetrar. Árið 2011 voru íbúar 18.948.
Sigríður Zoëga
Sigríður Zoëga (14. apríl 1889 - 24. september 1968) var íslenskur ljósmyndari. Sigríður þótti einn fremsti stúdíóljósmyndari landsins á sínum tíma og rak ljósmyndastofu í Reykjavík í 40 ár.
Fárviðri
Fárviðri á við vindhraða, samsvarandi 12 vindstigum (vindhraði meiri en 32,7 m/s) á vindstigakvarðanum (Beaufortskvarðanum). Orðið er stundum notað yfir illviðri.
Einar Þorgrímsson
Hans önnur bók "Leyndardómar eyðibýlisins" kom út 1971, en samkvæmt frétt Alþýðublaðsins 29. desember það sama ár, varð hún vinsælasta unglingabókin það árið.
Suðureyri
thumbnail|Séð yfir Suðureyri thumbnail|Suðureyri Suðureyri er þorp sem stendur við sunnanverðan Súgandafjörð. Þar búa 278 manns (2015). Þorpið er hluti af sveitarfélaginu Ísafjarðarbæ. Á móti þorpinu er fjallið Göltur en Spillir ofan við það.
Einar Þorgrímsson
Gaf út sinn fyrsta barnadisk "Afríka - Söngur dýranna" í júní 2013 sem inniheldur 12 frumsamin sönglög með frumsömdum textum.
Árið 2019 gaf, Stúdíó Norn, út nýjan barnadisk með 12 frumsömdum sönglögum og textum ásamt sögumanni. Barnalögin voru þá orðin 50 að tölu.
Varð meistari í Opnum flokki á Skákþingi Íslands 1997 með 8,5 vinninga af 9 skákum.
Aristarkos frá Samóþrake
Sögum um dauða Aristarkosar ber ekki saman, þótt þær séu á einu máli um að hann hafi dáið meðan á ofsóknum Ptolemajosar VIII stóð. Samkvæmt einni sögu þjáðist Aristarkos af ólæknandi bjúg og á þá að hafa svelt sig til dauða í útlegð á Kýpur.
Central Español
Deildaflakk og nafnbreyting
Eftir langa dvöl í efstu deild féll Central niður í aðra deild árið 1953 og mátti dúsa þar til ársins 1970 ef undan er skilið eitt ár. Árið 1971 var nafni félagsins breytt í Central Español Fútbol Club á grunni samkomulags við stofnun spænska ríkisins (Instituto Español de Emigración) sem hafði það hlutverk að greiða fyrir flutningi Spánverja til annarra landa, en ætlunin var að félagið skyldi þjóna sérstaklega spænskum nýbúum í Úrúgvæ.
Platon
Æviágrip
Platon heimsótti Sikiley að minnsta kosti þrisvar sinnum eftir að hann stofnaði Akademíuna. Meginheimildirnar um þessar ferðir eru bréf sem eignuð eru Platoni sjálfum. Óvíst er hvort þau séu ósvikin. Platon lést í Aþenu árið 347 f.Kr., áttræður að aldri.
Fjórleikir
Í listanum að neðan eru verk Platons merkt (*) ef ekki er samkomulag almennt meðal fræðimanna um hvort verkið er réttilega eignað Platoni, og (†) ef fræðimenn eru almennt á einu máli um að Platon sé ekki talinn raunverulegur höfundur þess. Ómerkt verk eru þau sem fræðimenn eru almennt sammála um að séu ósvikin verk Platons.
Miðsamræðurnar
Í yngstu samræðunum frá elsta skeiðinu er Sókrates oft farinn að svara sjálfur spurningum sem hann spyr og halda fram ýmsum hugmyndum og kenningum. Venjan er að telja þessar hugmyndir tilheyra Platoni sjálfum. Í miðsamræðunum verður afar áberandi hin svonefnda frummyndakenning ásamt hugmyndum um ódauðleika sálarinnar. Fædon, Samdrykkjan og Ríkið eru taldar mikilvægastar þessara samræðna en í þessum hópi eru:
Áhrif Platons
Skólaspekingar miðalda höfðu ekki aðgang að ritum Platons (nema í mjög litlum mæli) og kunnu ekki forngrísku. Handrit með samræðum Platons fóru fyrst að berast vestur frá Konstantínópel um einni öld áður en borgin féll í hendur aröbum árið 1453. Georgíos Pleþon Gemistos hafði þau með sér til Ítalíu. Áður höfðu fræðimenn í Vestur-Evrópu einungis þekkt latneskar þýðingar af stuttum köflum úr samræðum Platons og seinna latneskar þýðingar á arabískum þýðingum af ritum Platons. Arabískir fræðimenn sem varðveittu ritin sömdu einnig fjöldamörg skýringarrit við texta bæði Platons og Aristótelesar. Þeirra á meðal voru Al-Farabi, Avicenna og Averroes.
Æða
Uppbygging
Sámþynna hefur eiginleika frá bæði hvítu og æðu. Hún er með kollagentrefjar frá hvítu og sortufrumur (melanocyte) frá uppistöðuvef æðu. Þessi bandvefur er mjög laus í sér en það gefur stóru æðunum sem koma næst, pláss til þess að þenjast og dragast saman. Uppistöðuvefurinn samanstendur af sortufrumum, trefjakímfrumum, átfrumum, eitilfrumum og kollagentrefjum. Uppistöðuvefurinn er einnig ríkur af æðum. Næst kemur háræðanet sem getur flutt meira af blóði í gegnum sig í einu, heldur en aðrar háræðar í líkamanum. Bruch´s himnan liggur næst nethimnunni og er í eðli sínu bandvefur úr kollageni og trefjum og virkar sem varnarhimna fyrir nethimnuna.
Öldrun og sjúkdómar
Við nethimnulosun, (enska: retinal detachment), þá nær æða ekki að næra þann hluta nethimnunar sem er laus og þá deyja skynfrumurnar og vefurinn mjög fljótt.
Liliuokalani
Liliuokalani samdi fjölda vinsælla sönglaga, þar á meðal einn af þjóðsöngvum Hawaii, He Mele Lahui Hawaii, og „Bæn drottningar“, Ke Aloha O Ka Haku. Þekktasta lag hennar er Aloha ʻOe („Vertu sæll“ - íslensk útgáfa „Sestu hérna hjá mér ástin mín“) sem hún samdi árið 1878.
Hnífsdalur
Árið 1910, þann 18. febrúar, fórust 20 manns í snjóflóði í dalnum.
Oxalis trilliifolia
Oxalis trilliifolia er jurt af smæruættkvísl sem er upprunnin frá vesturhluta Bandaríkjanna (Kalifornía, Idaho, Oregon, Washington).
Skeifan
Í Skeifunni eru margar verslanir svo sem Elko, Hagkaup, Subway, KFC, Domino's, Víðir, Metro og Rúmfatalagerinn svo nokkrar séu nefndar.
Uppvakningur
Afríka
Nútímamerking orðsins á oftast við þýðingu enska orðsins zombie sem er nár sem hefur verið vakinn upp (oftast með göldrum), og gengur á meðal lifenda og er „skinlifandi“ (sbr.: skindauður). Hið afrískættaða orð Zumbi merkir sálarlaus líkami manns sem starfar sem þræll í þjónustu vúdúprests. Kongóbúar nota orðið nzambi yfir fyrirbærið sem þýðir „sál dauðrar manneskju“.
Deccan-flæðibasaltið
Saga
thumbnail|hægri|Deccan-svæðið er hér sýnt sem fjólublár blettur við mitt Indland Deccan-basaltið myndaðist á tímabili mikillar eldvirkni fyrir 60 – 68 milljónum ára í lok Krítartímabilsins. Mesta eldvirknin var fyrir 65 milljónum ára nálægt því svæði þar sem borgin Mumbai er í dag. Ákafasta eldvirknitímabilið hefur hugsanlega varað í tæplega 30 þúsund ár.
Kúajurt
Kúajurt (fræðiheiti: Vaccaria hispanica ) er einær jurt af hjartagrasaætt upprunnin í Evrasíu, en nú víða um heim. Á Íslandi hefur hún fundist sem slæðingur.
What I Like About You
What I Like About er bandarískur gamanþáttur sem gerist aðallega í New York borg og fylgist með lífi tveggja systra, Valerie Tyler (Jennie Garth og Holly Tyler (Amanda Bynes). Þættirnir voru sýndir á The WB sjónvarpsstöðinni frá 20. september 2002 - 24. mars 2006 og voru alls 86 þættir framleiddir.