cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Leuven
Háskólaborg
thumb|left|Erasmus frá Rotterdam var kennari við háskólann 1517-1521. Málverk eftir Hans Holbein. 1425 veitti Marteinn V páfi samþykki sitt um að stofna kaþólskan háskóla í Leuven. Hann er því elsti háskóli Niðurlanda. Brátt varð háskólinn einn sá stærsti og virtasti í Evrópu og var mikil miðstöð menninga og vísinda. Margir þekktir einstaklingar stunduðu nám þar eða kenndu þar, ekki síst á tíma húmanismans í Evrópu á 16. öld. Meðal þekktustu manna 16. aldar sem tengjast skólanum má nefna Erasmus frá Rotterdam (kennari), Hadríanus VI páfi (nemandi, kennari, rektor) og Gerhard Mercator (nemandi). Í sjálfstæðisstríði Hollendinga var nokkrum sinnum setið um Leuven og á tímabili var háskólinn lokaður.
Pjotr Kropotkín
Uppvaxtarár
Pjotr fæddist í aðalsfjöldskyldu Moskvu árið 1842. Móðir hans var dóttir kósakks herforingja og faðir hans var fursti í Smolensk. Faðir hans átti miklar landeignir í þremur mismunandi sýslum þar sem allt að 1200 ánauðugir bændur unnu í þjónustu hans.
Pjotr hóf nám við herskóla í Sankti Pétursborg 14 ára gamall árið 1854. Skólinn samanstóð af 150 drengjum af aðalsættum sem nutu meiri réttinda en tíðkaðist í örum herskólum á þessum tíma. Á meðann náminu stóð fylgdist Pjotr grannt með þeim breytingum sem voru að eiga sér stað í rússnesku stjórnmála og menntalífi. Sem verðandi hermaður dró Pjotr frjálslyndislegan orðstýr Alexanders 2. Rússakeisara í efa en gladdist þó þegar keisarinn batt enda á rússnesku bændaánauðina árið 1861.
Barbados
Íbúar
Hátt í 90% íbúa Barbados eru af afrókarabískum uppruna. Aðrir íbúar eru af evrópskum uppruna (aðallega frá Bretlandi og Írlandi) eða asískum uppruna (Kína og Indlandi). Almennt séð líta Barbadosbúar á alla innfædda sem „Bajan“ og „börn eyjarinnar“ óháð útliti eða uppruna.
Internet Encyclopedia of Philosophy
Flestar greinar á vefnum eru samdar af heimspekingum sem teljast sérfræðingar á sínu sviði og eru ritrýndar. Þó hefur verið brugðið á það ráð að nota tímabundið efni sem er laust undan höfundarétti og ritgerðir eftir framhaldsnema þar til varanleg grein hefur verið samin. Greinar á vefnum eru almennt taldar vandaðar en aðgengilegar.
Ford T
thumb|right|Ford T Ford T eða Ford Model T var bifreið sem Ford Motor Company framleiddi á árunum 1908 til 1927. Hann var fyrsti fjöldaframleiddi bíllinn og átti með því að vera ódýr þannig að sem flestir hefði efni á honum. Hann var jafnframt fyrsti bíllinn, árið 1914, sem var settur saman á flæðilínu, en áður höfðu bílar verið settir saman án línulegs samsetningarkerfis. Fram til ársins 1924 voru bílarnir allir svartir en með tilkomu sellulósalakksins varð aukið framboð á litum.
Fjöðrun og hjól
Það voru ekki höggdeyfar í bílnum og hann var því dálitið hastur á malarvegum þess tíma. Í staðinn var gormur á hverju hjóli og tók fjöðrunin þá til hvers öxuls fyrir sig. Sjálfstæð fjöðrun, þar sem hvert hjól fjaðrar óháð öðrum, var því ekki til staðar. Framöxullinn var heilhamraður úr vanadínstáli.
Secret 26
Secret 26 er gerð af seglskútum hönnuð af breska bátahönnuðinum David Thomas sem meðal annars hannaði hinn vinsæla Hunter Sonata bát. Fyrsti báturinn var hannaður samkvæmt hugmyndum Rúnars Steinsen, Páls Hreinssonar og Ólafs Bjarnasonar og sjósettur árið 1987. Nafnið kom til af því hversu mikil leynd hvíldi yfir smíði bátsins. Nokkrir Secret-bátar voru síðan framleiddir af fyrirtækinu Sigurbátum og hafa verið vinsælir kappsiglingabátar. Núverandi Íslandsmet í siglingu frá Reykjavík til Hafnarfjarðar og frá Reykjavík til Keflavíkur voru sett í bátum af þessari gerð.
Gullfoss (bjór)
Gullfoss er ljós og tær lagerbjór, kryddaður með tékkneskum saaz- og þýskum perle-humlum. Hann var hannaður af danska bruggmeistaranum Anders Kissmeyer, stofnanda Nørrebro Bryghus í Kaupmannahöfn, en framleiddur af Bruggsmiðjunni sem hefur einkum fengist við að framleiða pilsnera að tékkneskri fyrirmynd.
Kastalavirkið í Graz
Saga virkisins
Árið 1125 var reist lítið virki á klettahæðinni og hlaut það nafnið Gradec á slóvensku, en af því er heitið Graz dregið. Eftir þetta var sífellt bætt við virkið og því umbreytt. Friðrik III keisari flutti í kastalavirkið um miðja 15. öld og varð Graz því höfuðborg þýska ríkisins í nokkur ár. Virkið tengdist borgarmúrum Graz og þótti óvinnanlegt. 1480 réðust Tyrkir (osmanir) á Graz, en fengu hvorki unnið borgina né virkið. 1532 var soldáninn Súleiman I aftur á ferð við Graz en náði heldur ekki að vinna borgina þá. Eftir þetta var virkið lagfært og umbreytt á ný. 1809 hertóku Frakkar Graz. Þeir náðu hins vegar ekki virkinu, því þar voru Austurríkismenn til varnar undir forystu ofurstans Franz Xaver Hackher zu Hart. Það var ekki fyrr en Frakkar hótuðu að eyðileggja Vín að Austurríkismenn ákváðu að opna virkið fyrir Frökkum. Þegar hinir síðastnefndu hugðust sprengja það, báðu íbúar Graz um að fá að bjarga tveimur turnum úr virkinu og var það leyft gegn háu gjaldi. Virkið var síðan sprengt. 1839 var almenningsgarður lagður í kringum rústirnar. Meðan heimstyrjöldin síðari geysaði voru neðanjarðarbirgi grafin undir rústunum en í þeim var rými fyrir 40 þúsund manns. Árið 1999 var kastalavirkið og allt sem tilheyrði því sett á heimsminjaskrá UNESCO. Virkið er einnig skráð í heimsmetabók Guinnes sem sterkasta virki heims.
Leoncie
Leoncie er þekkt fyrir að fara mikinn í viðtölum við fjölmiðla, á Fésbókarsíðu sinni, og í athugasemdakerfum dagblaða. Hún hefur farið hörðum orðum um ýmsa listamenn, ríkisstofnanir og stjórnmálamenn, og endurtekið sakað landa sína um frændhygli, einelti, og kynþáttahatur.
Þorleifur Jónsson
Hann var faðir Þorbergs Þorleifssonar, alþingismanns.
De Morgan
De Morgan getur vísað til:
Saddam Hussein
Saddam Hussein Abd al-Majid al-Tikriti (28. apríl 1937 – 30. desember 2006) var forseti Íraks frá 1979 fram að árás Bandaríkjamanna inn í landið 2003. Hann var handtekinn af herliði Bandamanna 13. desember 2003 og dæmdur til dauða 5. nóvember 2006. Hann var hengdur þann 30. desember 2006 samkvæmt dómsúrskurði.
Gröf (legstaður)
thumb|Ný tekin gröf í kirkjugarði í Seattle, Bandaríkjunum. Gröf er hinsta hvíla látins manns. Er oftast tveggja metra langur, ~80 cm breiður og ~2 metrar djúpur skurður. Eftir að lík hefur verið jarðsett er gröfin lukt með greftrinum. Í kristnum ríkjum eru lík jarðsett í líkkistu og flestar grafir eru innan kirkjugarða, þó einnig þekkist sérstakir grafreitir í kirkjugólfum og heimagrafreitir eða grafhýsi. Fjöldagröf er hvíldarstaður margra, og er oftast ómerkt. Menn sem týnast á hafi úti eru sagðir hafa hlotið vota gröf.
Sudoku
Killer sudoku
Þá er til annað frekara afbrigði af killer sudoku er kallast greater-than sudoku þar sem ekki öll svæðin hafa samtölu, en hins vegar gefið upp að samtala tiltekins svæðis er jöfn, hærri, eða lægri en önnur. Í sumum tilvikum er ekkert gefið upp um samtöluna né samanburð hennar við önnur svæði.
Samloku sudoku
Samloku sudoku byggist á hinum venjulegu sudoku reglum að viðbættu því að hver röð og dálkur inniheldur samtölu þeirra talna sem eru á milli talnanna 1 og 9 í viðkomandi röð eða dálki. Í staðinn eru venjulega mikið færri forútfylltir reitir.
Búrkínska karlalandsliðið í knattspyrnu
Búrkínska karlalandsliðið í knattspyrnu er fulltrúi Búrkína Fasó í knattspyrnu og er stjórnað af knattspyrnusambandi landsins. Liðið hefur aldrei komist í úrslitakeppni HM en fékk silfurverðlaunin í Afríkukeppninni árið 2013.
Parísarsáttmálinn 1898
Samningurinn gerði í raun út um Spænska heimsveldið og staðfesti um leið stöðu Bandaríkjanna sem stórveldis. Hann gerði Bandaríkjunum kleift að halda yfirráðum sínum á Kúbu og tafði sjálfstæði Filippseyja um hálfa öld. Ekki liðu nema nokkrar vikur frá samningnum þar til Filippseyingar héldu áfram vopnaðri baráttu sinni fyrir sjálfstæði, gegn Bandaríkjunum í þetta sinn. Margir bandarískir stjórnmálamenn voru andsnúnir samningnum þar sem þeir töldu hann gera Bandaríkin að heimsveldi.
Schneider Electric
Schneider Electric SE er hluti af CAC 40 hlutabréfamarkaðsvísitölunni og Intercontinental Exchange (áður NYSE Euronext).
Tálknmunnar
Deilur um uppruna
Tálknmunnar hafa löngum þótt vera sá flokkur seildýra sem er hvað skyldastur hryggdýrum. Sú skoðun hefur verið ríkjandi nær alla 20. öldina en í byrjun þeirrar 21. hafa efasemdaraddir hljómað og bent á að þriðja undirfylking seildýra, möttuldýrin (Urochordata), sé í raun skyldari hryggdýrum en tálknmunnar. Tvær kenningar hafa hlotið mestan hljómgrunn. Annars vegar sú að allar undirfylkingar seildýra séu komnar af sameiginlegum forföður. Hin kenningin á uppruna sinn í Pikaia-steingervingunum og telur að fornir tálknmunnar séu í raun forfeður hryggdýranna. Niðurstöður tilrauna sem komu árið 2008 þykja renna stoðum undir fyrrnefndu kenninguna.
Dalur
Dalur er sá þáttur landslags þar sem aflíðandi láglendi er inni á milli fjalla eða hæðarbakka. Flestir dalir á Íslandi eru jökulsorfnir og því með U-laga þversniði. Aðrir hafa V-laga þversnið. Brattari dalir kallast gljúfur eða gil og eru þeir oftast sorfnir vegna árfarvegs.
Hnúðfura
Lýsing
Barrnálarnar eru 3 saman í búnti, gulgrænar og undnar, 9 til 15 sm langar. Könglarnir eru 8 til 16 sm langir, 3 til 6 saman á greinunum. Köngulskeljarnar enda á stuttum, stífum gaddi. Þeir haldast lokaðir í mörg ár þar til eldur opnar þá og þeir losa fræin. Fyrir vikið geta könglarnir orðið eftir í viðnum þegar tréð stækkar.
Asni
Notkun á ösnum
Asnar eru einkum hafðir til reiðar, burðar og dráttar. Hægt er að temja ösnur til að gæta sauðfjár og geita, halda bæði þessum skepnum saman og vernda þær fyrir refum, sléttuúlfum og hundum. Asnar geta tamið hestfola og kálfa að því marki að gera þá bandvana. Einnig er álitið gagnlegt fyrir hestfolöld að geta umgengist asna, þegar þau eru vanin frá mæðrum sínum. Hið sama á við órólega, sjúka og slasaða hesta. Þeir sækja styrk í skapferli asnans. Börn og fatlað fólk eiga oft auðveldara með að ríða ösnum en hestum, því að þeir eru minni, hreyfa sig hægar og fara gætilega. Ösnur eru einnig að nokkru marki notaðar til að gæta barna. Dvergasnar eru vinsæl gæludýr. Í Afganistan hafa hryðjuverkamenn reynt að koma fyrir sprengiefni á ösnum til að granda fólki. Plinius eldri ritaði, að menningarvitinn Gaius Maecenas hefði látið matbúa kjöt af asnafolöldum, en eftir hans dag hafi það ekki verið álitinn góður matur. Asnakjöt hefur þó lengi verið haft til matar bæði á Ítalíu, í Frakklandi og víðar en dregið hefur úr neyslu þess á síðari árum og sumstaðar hefur verið barist gegn sölu á því. Á Ítalíu hefur það meðal annars verið notað í staðbundna rétti eins og pastasósuna stracotto di asino í Mantova, svo og í pylsur eins og salame di asino.
Blind Melon
Saga
Hljómsveitin fór í hljóðver til að hljóðrita nýja breiðskífu og Hoon fór í meðferð vegna fíkniefnavandans. Breiðskífan Soup kom út árið 1995 og hljómsveitin lagði upp í aðra tónleikaferð. Meðferðaraðili Hoon ráðlagði honum að fara ekki en Hoon hlýddi ekki. Þann 21. október fannst hann látinn vegna of stórs skammts af kókaíni. Hljómsveitin tjaslaði saman einni breiðskífu enn, Nico (1996), og gáfu ágóðann af sölunni í meðferðarverkefni fyrir tónlistarmenn sem áttu við fíkniefna- eða áfengisvanda að stríða. Hljómsveitin lagði svo upp laupana árið 1999.
Franz Schubert
Æskuár
Enn er til  bréf  frá   Schubert,  þar  sem hann biður eldri bróður sinn um pening til að seðja hungur sitt, en Franz kvartaði helst undan svengd og nótnapappírsleysi meðan hann var við skólann. Schubert fór í mútur árið 1813 og yfirgaf skólann eftir það. Hann hélt í kennaranám, og varð aðstoðarkennari föður síns sem einnig var barnakennari. Almennt er talið að hann hafi lagt fyrir sér kennslu til að losna undan herþjónustu.
Alexander Fleming
thumb|200px|Alexander Fleming (1881-1955) Uppgötvaði penisillin fyrir slysni árið 1928. Sir Alexander Fleming (6. ágúst 1881 - 11. mars 1955) var skoskur líf- og lyfjafræðingur. Þekktur fyrir uppgötvun á ensíminu lýsósím árið 1922 og einangrun penisillíns úr sveppnum Penicillium notatum  árið 1928. Frekari athugun og þróun reyndist honum erfið, hentaði betur efnafræðingum. Hann fékk ekki nægilegan stuðning frá læknasamfélaginu og á endanum hætti hann að vinna með efnið.
Bregenz
Miðaldir
thumb|Bregenz 1650. Mynd eftir Matthäus Merian. Bregenz var lengi vel hluti af Bæjaralandi, en greifarnir af Bregenz stjórnuðu borginni. Ekki er vitað hvenær borgin hlaut miðaldaborgarréttindi, en 1330 veitti keisarinn Lúðvík hinn bæverski borginni markaðsréttindi. Bregenz lenti óvart í Appenzell-stríðinu í Sviss. Íbúar Appenzell reyndu að losa við yfirráð biskupanna í St. Gallen og herjuðu á landsvæðin í kring. 1404 herjuðu þeir á Bregenz og lögðu allt í eyði utan borgarmúranna. Borgin sjálf hélt þó velli. Í september 1407 voru þeir aftur á ferðinni og settust um Bregenz í nokkra mánuði og herjuðu grimmt á borgina, sem enn hélt velli. Í janúar á næsta ári mætti her frá Habsborgurum á staðinn. Í orrustunni við Bregenz sigruðu Habsborgarar og björguðu þar með borginni. 1451 keyptu Habsborgarar helming af yfirráðum Bregenz í nærsveitum. Eftir að Montfort-ættin sem þar réði ríkjum dó út 1523 var Bregenz að öllu leyti eign Habsborgar, og þar með Austurríkis.
Handknattleiksárið 2003-04
Forkeppni 1. deildar
Liðunum fimmtán var skipt í tvo riðla eftir landfræðilegri staðsetningu. ÍR var eina Reykjavíkurliðið sem lenti í norðurriðlinum.
Efri deild
Átta lið kepptu í efri deild og léku tvöfalda umferð um sex sæti í úrslitakeppni. Liðið í sjöunda sæti mætti næstefsta liði neðri deildar í keppni um sæti í úrslitakeppni.
Evrópukeppni meistaraliða
Haukar kepptu í Evrópukeppni meistaraliða og komust í riðlakeppni 32 liða.
32-liða úrslit
Tomasz Frankowski
Tomasz Frankowski (fæddur 16. ágúst 1974) er pólskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 22 leiki og skoraði 10 mörk með landsliðinu.
Karl 3. Bretakonungur
Æviágrip
Árið 1970 útskrifaðist Karl með tvöfalda BA-gráðu úr námi í fornleifafræði og mannfræði. Hann varði einu ári í skiptinám í Wales til að læra velsku. Karl gegndi þjónustu í breska flughernum og sjóhernum frá 1971 til 1976.
Fjölskylda
Hjónaband Karls og Díönu var ekki hamingjusamt þegar á leið og stóðu þau bæði í framhjáhaldi. Þau skildu árið 1996.
Carles Puigdemont
Puigdemont var áfram í Belgíu til að forðast handtöku við heimkomu til Spánar. Hann er álitinn útlegð af sumum, aðrir telja hann vera í sjálfskipaðri útlegð og enn aðrir telja hann flóttamann. 25 mars 2018 var honum haldið af þýsku hraðbrautalögreglunni vegna evrópsku handtökuskipunarinnar í norðlenska þýska ríkinu Schleswig-Holstein. Hann var gefinn laus gegn tryggingu, og yfirdómur ríkisins ákvað að hann gæti ekki verið framseldur fyrir ,,uppreisn"  því þýsk lög eru ekki samsvaranleg spænskum hvað þetta varðar, en því atriði þarf að framfylgja við evrópsku handtökuskipunina (EAW). 10. júli 2018 afturkallaði spænskur dómari við hæstarétt hann sem fulltrúa á katalónska þinginu. 12. júlí 2018 ákvað þýskur dómstóll að hann gæti verið framseldur aftur til spánar fyrir misnotkun opinberra fjármuna, en ekki fyrir uppreisn sem er alvarlegri kæra. Lögfræðingar Puigdemont sögðu að þeir myndu áfrýja öllum ákvörðunum um að framselja hann. Eftir niðurstöðu þýska dómsins, 19. júlí 2018, lét Spánn fella niður evrópsku handtökuskipunina gegn Puigdemont og öðrum katalónskum embættismönnum í sjálfskipaðri útlegð.
Leópold 2. Belgíukonungur
Leópold græddi á tá og fingri á Fríríkinu Kongó; fyrst á söfnun fílabeins en síðan á ræktun og vinnslu á gúmmíi eftir að gúmmíverð hækkaði á tíunda áratug 19. aldar. Innfæddir voru látnir vinna nauðungarvinnu til að fullvinna gúmmíið. Á valdatíð Leópolds létust milljónir Kongóbúa: Í dag er talið að eitthvað á milli einnar milljónar upp í fimmtán milljónir hafi látið lífið, en algengast er að miðað sé við tíu milljónir. Mannréttindabrot konungsstjórnarinnar stuðluðu verulega að dauðsfallinu. Fréttir af morðunum og kúgun innfæddra leiddu til alþjóðlegs hneykslismáls í byrjun tuttugustu aldar og svo fór á endanum að Leópold neyddist til að láta nýlenduna af hendi til borgaralegra stjórnvalda.
Animals
Animals er tíunda breiðskífa hljómsveitarinnar Pink Floyd. Hún var gefin út árið 1977. aðallagahöfundur plötunnar, Roger Waters, virðist hafa verið undir miklum áhrifum bókarinnar Animal Farm eftir George Orwell, þar sem Waters notar þrjú dýr sem myndlíkingar varðandi almenna hegðun mannskepnunar, hunda, svín og kindur.
Folke Bernadotte
Æviágrip
Þann 19. febrúar árið 1945 fór Bernadotte til Berlínar og hóf viðræður við nasistaleiðtoga. Hann fundaði ásamt Heinrich Himmler, sem þá hafði yfirstjórn fangabúða í Þýskalandi, og fór fram á að allir norrænir fangar yrðu látnir lausir og að sænski Rauði krossinn fengi að flytja þá til Svíþjóðar. Viðræður þeirra leiddu til þess að í maí sama ár voru um 10.000 fangar fluttir úr fangabúðum nasista til Danmerkur og Svíþjóðar í „hvítu vögnunum“ svokölluðu. Í fyrstu einbeitti hann sér aðallega að lausn norskra og danskra stríðsfanga en að endingu fengu Bernadotte og starfsmenn hans um 7.000 konur af ýmsum þjóðernum auk breskra og bandarískra stríðsfanga leysta úr haldi.
Kyrrahafsansjósa
Kyrrahafsansjósan (Cetengraulis mysticetus) er uppsjávarfiskur sem finnst í Kyrrahafi við strendur Mið- og Suður-Ameríku, allt frá landamærum Bandaríkjanna og Mexíkó og suður til landamæra Ekvador og Perú. 144 tegundir ansjósa eru þekktar og finnast þær í Atlantshafi, Indlandshafi og Kyrrahafi. Þær þjóðir sem eru með skráðar veiðar á kyrrahafsansjósu eru Panama, Mexíkó, Ekvador og Kólumbía, frá 1950 hefur Panama alltaf verið með mestan afla að undanskildum árunum 1981 og 1997 þegar Ekvador veiddu mest. Raunar voru Panama menn einir um veiðarnar fram til ársins 1970 þegar Kólumbía hóf að skrá einhverjar minniháttar veiðar.
Veiðar og afli
Árlegur heildarafli hefur sveiflast frá um það bil 75 þúsund tonnum og upp fyrir 200 þúsund tonn á milli ára frá því að veiðar urðu nokkuð stórtækar um árið 1976. Meðal skráður heildarafli á árunum 1980 til 2009 var rúm 136 þúsund tonn. Talið er að stofninn sé fullnýttur og á hann er sett árlegt heildaraflamark, hann er ekki talinn vera ofveiddur. Stærstur hluti kyrrahafsansjósuafla er bræddur í fiskimjöl en einnig er stór hluti hennar notaður í beitu, hún er til dæmis mikilvæg beita við veiðar á túnfiski.
Dularfulla klaustrið
Íslensk útgáfa
Dularfulla klaustrið var gefin út af Iðunni árið 1980 í íslenskri þýðingu Jóns Gunnarssonar. Þetta var áttunda bókin í íslensku ritröðinni.
Seinni heimsstyrjöldin
Seinni heimsstyrjöldin eða heimsstyrjöldin síðari var útbreidd styrjöld, sem hófst í Evrópu en breiddist síðan út til annarra heimsálfa og stóð í rúm sex ár. Meirihluti þjóða heims kom að henni með einhverjum hætti og var barist á vígvöllum víða um heim. Talið er að um 62 milljónir manna hafi fallið (sem á þeim tíma var 2,5% alls mannkyns) og að mun fleiri hafi særst og er hún mannskæðasta styrjöld mannkynssögunnar.
Graftarkirkja
Graftarkirkja (graftrarkirkja eða grafarkirkja) var áður fyrr haft um kirkju sem heimilt var að greftra fólk við. Graftarkirkja er því oftast nálægt afmörkuðum grafreit. Oft voru fyrirmenn og fyrirfrúr einnig grafnir inn í sjálfri kirkjunni, til dæmis undir gólfinu. Legsteinar eru því oft hluti af gólfi kirkjunnar og flúgta við það. Graftarkirkja nútildags er venjulega haft um kirkju með kirkjugarði.
Seinni heimsstyrjöldin
Sókn Öxulveldanna
thumb|left|[[Orrustan um Bretland stöðvaði sókn Þjóðverja í Vestur-Evrópu.]] Bandaríkin, sem voru hlutlaust land, hafði gert ýmislegt til að styðja Kína og bandamenn í Vestur-Evrópu. Í nóvember 1939 var Bandarísku hlutleysislögunum breytt svo að stríðandi fylkingum (bandamönnum) var leyft að versla við Bandaríkjamenn að því gefnu að þeir staðgreiddu varninginn og flyttu sjálfir. Árið 1940, í kjölfarið á hernámi Þjóðverja í París, stækkuðu Bandaríkjamenn sjóher sinn umtalsvert (eða 70%) með það í huga að geta beitt sjóhernum á tveimur ólíkum úthöfum samtímis. Eftir að Japanir réðust inn í Indókína beittu Bandaríkjamenn Japani viðskiptaþvingunum og bönnuðu sölu á járni, stáli og vélum til Japana. Í september féllust Bandaríkjamenn enn fremur á skipta á bandaríksum tundurspillum og breskum herstöðvum. Bretar fengu þá fimmtíu tundurspilla í skiptum fyrir herstöðvar á Nýfundnalandi, Bahamaeyjum, Jamaíka, Antígva, vesturströnd Trinidads og víðar. Mikill meirihluti bandarísku þjóðarinnar var eftir sem áður mótfallinn beinum hernaðarafskiptum allt fram til síðla árs 1941.
Bandamenn náðu þó einhverjum árangri á þessum tíma stríðsins. Í Miðausturlöndum bældu Bretar niður valdaránstilraun í Írak, sem þýskar flugsveitir höfðu stutt frá herstöðvum innan landamæra Sýrlands, sem var á valdi Vichy-stjórnarinnar, svo réðust þeir ásamt frjálsum Frökkum inn í Sýrland Líbanon til að koma í veg fyrir annað eins. Á Atlantshafi náðu Bretar að sökkva þýska herskipinu Bismarck. Ef til vill munaði mestu um að breski flugherinn hafði staðið upp í hárinu á þýska flughernum og loftárásum Þjóðverja á Bretland lauk að mestu í maí 1941.
Hafþyrnir
Lýsing
Greinar hafþyrnis eru þéttar og stífar og mjög þyrnóttar. Laufið er ljóssilfurgrænt, 2-8 sm langt og minna en 7 mm þykkt.Það er til bæði karl og kvenplöntur. Karlpönturnar framleiða brúnleit blóm sem framleiða frjókorn sem dreifast með vindi. Kvenplönturnar framleiða appelsínugul mjúk og safarík ber 6-9 mm í þvermál og innihalda berin mikið af C vítamíni. Sumar tegundir innihalda einnig mikið af A vítamíni og E vítamíni og ólíum. Berin eru mikilvæg vetrarfæða ýmissa fugla.
The Final Cut
Það má í raun segja að The Final Cut sé nánast eins og sólóplata Roger Waters, þar eð hinir meðlimirnir eru aðeins hljóðfæraleikarar, en semja ekkert laganna. Platan er tileinkuð föður Waters, sem lést í seinni heimsstyrjöldinni og bera textarnir þess sterklega merki.
Hafþyrnir
Ber hafþyrnis
Ber hafþyrnis eru æt og hafa mikið næringargildi þó þau séu súr og bragðvond hrá nema þau hafi verið fryst og/eða blönduð með ávaxtasafa sem er sætari svo sem eplasafa eða greipaldinsafa. Ber hafþyrnis eru einnig notuð í bökur og sultur.
Ásröður (landnámsmaður)
Ásröður var fyrsti bóndinn á Ketilsstöðum á Völlum og telst í hópi landnámsmanna þótt hann kæmi ekki að ónumdu landi þar, heldur fékk hann öll lönd austan Lagarfljóts, milli Gilsár og Eyvindarár, í heimanmund með konu sinni, Ásvöru Herjólfsdóttur, dóttur Herjólfs Þorgeirssonar, sem nam Heydalalönd. Eftir að faðir hennar dó hafði móðir hennar gifst bróður hans, Brynjólfi gamla, landnámsmanns í Fljótsdal og á Völlum, og réð hann giftingu Ásvarar og fékk henni heimanmund.
Xi Zhongxun
Æviferill
Að Maó gengnum átti Xi Zhongxun endurkvæmt í stjórnmálin. Í mars 1978 var hann kjörinn sem annar flokksritari Guangdong-héraðs og síðan aðalritari flokksins í Guangzhou. Sama ár var hann kjörinn til miðstjórnar flokksins. Hann var gerður ríkisstjóra Guangdong-héraðs í Suður-Kína á árunum 1979 til 1981. Það var hann sem lagði til og kom í framkvæmd uppbyggingu Shenzhen sem fyrsta „fríverslunarsvæðis“ í Alþýðulýðveldinu Kína. Það varð síðan öðrum svæðum fyrirmynd. Þau urðu síðan grunnurinn að gífurlegum efnahagsframförum Kínverja á undanförnum áratugum. Í september 1982 var kjörinn fulltrúi í miðstjórn Kommúnistaaflokksins og í apríl 1988 var kjörin varaformaður sjöunda þings Kommúnistaflokks Kína.
Girona
Girona er vinsæll áfangastaður dagsferðamanna frá Barselóna aðallega. Knattspyrnulið borgarinnar er Girona FC og spilar í efstu deild; La Liga.
Kafteinn Ofurbrók: Fyrsta stórmyndin
Kafteinn Ofurbrók: Fyrsta stórmyndin er bandarísk þrívíddar teiknimynd sem var frumsýnd 5. október 2017.
Wood Buffalo-þjóðgarðurinn
Amerísk trana (Grus americana) verpir á svæðinu og er þetta annar varpstaður hennar sem vitað er um. Einnig er þetta nyrsti varpstaður ameríska hvíta pelíkanans (Pelecanus erythrorhynchos). Ýmis önnur dýr sem dæmigerð eru fyrir dýralíf Kanada lifa á svæðinu t.d.: Elgur, svart- og brúnbjörn, úlfur, fjallaljón, fálkar og ernir. Árið 2007 fannst stærsta stífla sem vitað er að bjórar hafa gert. Var hún 850 metra löng og sást á gervihnattamyndum. Svæðið er á barrskógabeltinu og eru svartgreni og hvítgreni algeng tré.
Sergio Mattarella
Bróðir hans, Piersanti Mattarella, var forseti Sikileyjar frá 1978 til 1980 þegar hann var skotinn til bana af Antonio Rotolo að fyrirskipun mafíuforingjanna á Sikiley sem höfðu ákveðið það á fundi. Enginn var þó fundinn sekur um morðið og Rotola aldrei dæmdur fyrir það. Mafían var ekki ánægð með hve hart Piersanti gekk gegn henni og taldi sig í fyrstu eiga þar góðan bandamann því faðir þeirra hafði átt vinaleg samskipti við hana.
Útboð
Útboð er ferli sem hefur það að markmiði að afla tilboða frá ýmsum aðilum fyrir eitthvert verk, birgðir eða þjónustu. Ríkisstjórnin og önnur stjórnvöld bjóða oft ýmis verk út í því skyni að fá sem lægsta verðið fyrir starfið sem á að sinna.
Rekavík bak Höfn
Rekavík bak Höfn kemur fyrst fyrir í Vilkinsmáldaga 1397, þar segir að Lárentínusarkirkjan í Holti í Önundarfirði eigi „þridiung i hualreka i Rekavijk hia Höfn.“
Róska
Ævi Rósku
Ragnhildur Óskarsdóttir fæddist í Reykjavík 31. október 1940. Foreldrar hennar eru Óskar B. Bjarnason og Sigurbjörg Emilsdóttir. Róska á tvær yngri systur, Borghildi, sem er myndlistarkona, og Guðrúnu, sem er lyfjafræðingur. Róska hóf nám við Menntaskólann í Reykjavík en hvarf þaðan eftir eitt ár. Hún vann um tíma í listgalleríi Gunnars S. Magnússonar ljósmyndara við Hverfisgötu. Hún innritast í Myndlista- og handíðaskólann og þar kynnist hún fyrri eiginmanni sínum Gylfa Reykdal. Þau fluttu til Prag og þar sem hún lærði myndlist og kvikmyndagerð. Þau eignuðust son, Höskuld Harra Gylfason, sem er grafískur hönnuður. Róska slasaðist við að detta niður stiga og átti síðan við þungbæra flogaveiki að stríða. Árið 1954 fór hún með föður sínum víða um Evrópu að leita sér lækninga. Róska flytur til Parísar og býr þar í listamannanýlendu í tæpt ár. Róska og Gylfi skilja stuttu síðar. Árið 1965 fer Róska til Rómar og kynnist þar ungum ítölskum bókmenntamanni Manrico Pavolettoni sem hún síðar giftist. Róska innritast í L´Accademia di Belle Arti þar sem hún er við nám næstu tvö árin. Íbúð þeirra Manrico varð að einskonar listamiðstöð í Róm. Róska og Manrico búa á Ítalíu í rúm 30 ár. Hún lést í Reykjavík 13. mars 1996 eftir að hafa glímt við veikindi.
Ferill
Róska var ein þeirra myndlistarmanna sem stofnuðu Nýlistasafnið en vegna langdvala sinna erlendis var hún ekki áberandi í starfi félagsins allan þann tíma. Hún varð einnig félagi í SÚM árið 1967 en tók aðallega þátt í því úr fjarlægð. Róska barðist fyrir betra hlutskipti fólks og gegn valdbeitingu, hroka valdhafa og valdstétta. Listakonan og aðgerðasinninn Róska vildi ekki láta skilgreina sig sem femínista samt sem áður var hún mjög femínísk í anda, róttæk og mikill réttlætissinni og myndverk hennar endurspegla hugarheim konu sem ekki var alltaf sátt við hlutskipti sitt. Konan var eitt af helstu viðfangsefnum Rósku í listinni og tengdi hún oft verk sín á seinni hluta ævinnar við kvennaréttindi og kvennabaráttu en fyrri hlutann frekar við almenn mannréttindi. Rauðar varir voru einnig áberandi í verkunum hennar.
Listasýningar
Maí 2014: Verk hennar hluti af sýningu á Kjarvalsstöðum sem hét Hliðstæður. Hvernig listamenn sáu Reykjavíkurborg 1891-1993 og þær bornar saman til að sjá mismunandi sjónir listamanna.
Gagnrýni
Um sýninguna í nýlistasafninu: "Sýning Rósku í Nýlistasafninu er frískleg. Hinar mismunandi vinnuaðferðir skila af sér fjölbreyttum verkum og gefa áhorfandanum gott tækifæri til að meta þá möguleika sem felast í vinnubrögðunum. Í viðtali sagði listakonan að viðfangsefni hennar á sýningunni væri kynlíf og heimsendir, og er það í góðu samræmi við það sem hún hefur fjallað um á einn eða annan hátt í listinni í gegnum árin. Þetta kemur misjafnlega sterkt fram í verkunum; í sumum þeirra er tilvísunin bein og ögrandi, en í öðrum fínlegri og mýkri."
Stóra bjarnarvatn
Heitið er komið úr tungumáli Chipewyan-frumbyggja og vísar til grábjarnar.
Bjór á Íslandi
Öl, mungát og bjór
Á miðöldum var farið að nota orðið bjór yfir innflutt öl kryddað með humlum fremur en mjaðarlyngi eða öðrum jurtum. Þetta innflutta öl hafði mun meira geymsluþol en hið innlenda. Innflutta ölið var kallað Prýssing, Hamborgaraöl, Rostokkaröl og Lýbikuöl eftir uppruna þess en hefðbundna mjaðarlyngsölið porsöl eða porsmungát til aðgreiningar. Íslendingar keyptu öl bæði af verslunarskipum og duggurum (sem drukku það nær eingöngu þar sem það skemmdist síður en vatn í tunnum). Sumar heimildir geta þess að Íslendingar hafi verið svo sólgnir í innflutt öl að þegar kaupstefnur voru hafi þeir sest að hjá skipum kaupmanna og drukkið þar til birgðirnar voru uppurnar. Eftir að hert var á verslunareinokuninni undir lok 17. aldar varð brennivín algengari drykkur þar sem hagkvæmara var fyrir kaupmanninn að flytja það inn.
Héraðsskjalasafn Austur-Húnavatnssýslu
Héraðsskjalasafn Austur-Húnavatnssýslu er íslenskt skjalasafn staðsett á Blönduósi. Umdæmi safnsins er Blönduósbær, Húnavatnshreppur, Skagabyggð og Sveitarfélagið Skagaströnd.
Mið-Lothian
Flatarmál er um 354 ferkílómetrar og eru íbúar um 91.000 (2021). Höfuðstaðurinn er Dalkeith.
J. R. R. Tolkien
Skáldastörf
Börn Tolkiens frjóvguðu huga hans. Hann skrifaði ýmis ævintýri fyrir þau og jákvætt viðmót þeirra til ævintýranna varð honum hvatning til að gera meira. Ævintýrin sem hann sagði börnum sínum voru létt og falleg en meðfram því skrifaði hann líka sögur um ýmsar drungalegar verur. Eitt af þessum ævintýrum átti eftir að vekja sérstaklega mikla lukku, árið 1937 kom Hobbitinn út. Hobbitinn var barnaævintýri sem varð til í hugarheimi Tolkiens þegar hann var að fara yfir próf hjá nemendum. Sú bók átti sér framhald í þríleiknum Hringadróttinssögu, sögurnar þrjár komu út á árunum 1954-5. Nokkur önnur verk liggja eftir Tolkien en engin hafa náð jafn miklum vinsældum og þessi fjögur.
Ho Chi Minh-borg
Nafn borgarinnar
Upprunalegt nafn borgarinnar var Gia Dinh en árið 1862, eftir að Frakkar gerðu gervallt svæðið að nýlendu sinni, kusu þeir að nefna borgina „Saïgon“.
Saga
Svæðið í kring um Ho Chi Minh-borg er mjög ákjósanlegt til jarðræktar, en stórfljótið Mekong rennur þarna til sjávar. Af þessari ástæðu hefur landbúnaður verið mikilvægur fyrir uppbyggingu borgarinnar, en einnig voru viðskipti og handverksala stunduð á þessum tíma.
Stóra þrælavatn
Árið 1930 fannst gull við norðurhluta vatnsins en í kjölfarið byggðist Yellowknife upp.
Unibail-Rodamco-Westfield
Unibail-Rodamco-Westfield er leiðandi skráða atvinnuhúsnæðissamsteypa í heimi, til staðar í 13 löndum og með eignasafn að andvirði 56,3 milljarða evra 31. desember 2020. Hópurinn var stofnaður árið 1968 og hefur 3.100 starfsmenn árið 2021. Hann sérhæfir sig í stjórnun, kynningu og fjárfesting stórra verslunarmiðstöðva sem staðsettar eru í helstu borgum í Evrópu og Bandaríkjunum, í stórum skrifstofubyggingum og í ráðstefnu- og sýningarmiðstöðvum í Parísarsvæðinu.
Fiskur og franskar
Undirbúningur
thumb|Fiskur og franskar með [[hrásalati og sitrónu.]]
Baskaland (landsvæði)
Baskaland (baskneska: Euskal Herria) er menningarlegt landsvæði Baska á Spáni og í Frakklandi.
Hokusai
Ævi
Á árunum 1796-1802 gerði hann líklega um 30.000 bókaskýringarmyndir og litprent. Hann fékk oft innblástur frá daglegu lífi í Japan, hefðum og sögusögnum. Árið 1824 gaf hann út bókina Ný form fyrir hönnun og hönnun hans hefur haft gífurleg áhrif, m.a. á Sashiko-munstrin. Dæmigerðustu tréprent og landslagsmyndir Hokusais voru gerðar á árunum 1830–1840.
Hann var mjög metnaðargjarn allt til dauðadags, og sagði á banabeði sínu: „Ef Guð hefði gefið mér bara fimm ár í viðbót, hefði ég orðið frábær málari.“ Hann dó 10. maí 1849.
David Hume
Hume var undir miklum áhrifum frá raunhyggjumönnunum John Locke og George Berkeley en einnig frá ýmsum frönskumælandi höfundum eins og Pierre Bayle og mörgum enskumælandi hugsuðum og vísindamönnum, svo sem Isaac Newton, Samuel Clarke, Francis Hutcheson, Adam Smith og Joseph Butler.
Æviágrip
Árið 1744, í kjölfarið á góðum viðtökum almennings á Ritgerðum um siðferði og stjórnmál, sótti Hume um kennslustöðu í heimspeki við Háskólann í Edinborg en var hafnað. Árið 1747 hóf hann að rita bók um sögu Bretlands, sem tók hann 15 ár að ljúka. Ritið kom út í sex bindum á árunum 1754 til 1762. Árið 1748 tók hann við starfi ritara St. Clairs herforingja og gegndi því í þrjú ár. Á þessum tíma samdi hann Heimspekilegar ritgerðir um mannlegan skilning sem komu síðar út undir titlinum Rannsókn á skilningsgáfunni. Rannsóknin fékk betri viðtökur en Ritgerðin en naut eigi að síður ekki mikilla vinsælda.
Hume var sakaður um villutrú en naut aðstoðar vina sinna innan kirkjunnar sem sögðu að úr því að Hume væri trúlaus væri hann utan umdæmis kirkjunnar. Þrátt fyrir að vera sýknaður — og ef til vill vegna andstöðu Thomasar Reid frá Aberdeen, sem gagnrýndi frumspeki Humes á kristnum forsendum — varð Hume aftur af kennslustöðu í heimspeki, í þetta sinn við Háskólann í Glasgow. Hann tók við starfi bókavarðar í Edinborg. Aðstaða hans þar gerði honum kleift að halda rannsóknum sínum áfram. Hume hlaut mikla frægð og mikið lof fyrir sagnfræðirit sitt.
Ritgerð Humes „Um hjátrú og trúarbrögð“ var lengi grundvöllur nær allrar veraldlegrar orðræðu um sögu trúarbragða. Gagnrýnendur trúarbragða urðu að vera varkárir á þessum tíma. Rúmum áratug fyrir fæðingu Humes var Thomas Aikenhead, 18 ára gamall háskólanemi, ákærður fyrir að segja í áheyrn annarra að hann teldi kristna trú vera eintóma vitleysu. Hann var dæmdur sekur um guðlast og hengdur. Hume fylgdi venjum síns tíma og talaði gjarnan undir rós. Hann samdi meðal annars samræður og lagði persónum samræðunnar orð í munn. Ritgerð um mannlegt eðli kom á sínum tíma út sem verk ónafngreinds höfundar en Hume gekkst ekki formlega við ritinu fyrr en árið sem hann lést, 1776. Ritgerðir hans um „Um sjálfsmorð“ og „Um ódauðleika sálarinnar“ og rit hans Samræður um trúarbrögðin voru ekki gefin út fyrr en að honum látnum (1778 og 1779), en báru þá hvorki nafn Humes né útgefandans. Enn er deilt um hver raunveruleg viðhorf Humes voru, hvort hann var frumgyðistrúar eða guðleysingi en ásakanir um guðleysi hindruðu frama Humes á sínum tíma.
Frelsi viljans
Fjölmargir heimspekingar hafa komið auga á að hugmyndin um frelsi viljans virðist ósamrýmanleg nauðhyggju — ef ákvarðanir manns og athafnir væru ráðnar fyrir mörgum árum síðan, hvernig geta þær þá verið á manns eigin valdi? Hvernig getur maður þá sjálfur ráðið gjörðum sínum? En Hume kom auga á annan vanda, sem umbreytti spurningunni um frelsi viljans í hreina ráðgátu: frelsi viljans er ósamrýmanlegt brigðhyggju, það er að segja þeirri kenningu að undanfarandi orsakir ráði ekki ákvörðunum manns og vilja. Gerum ráð fyrir að að athafnir manns og ákvarðanir ráðist ekki af undanfarandi orsökum. Í því tilfelli eru ákvarðanir manns og athafnir algerlega handahófskenndar að því er virðist. Enn fremur ráðast þær ekki af skapgerð manns — löngunum manns, gildum manns og þar fram eftir götunum. Hvernig getur einhver verið ábyrgur gjörða sinna ef hann réð engu um hvað gerðist? Hvernig getur einhver verið ábyrgur fyrir algerlega handahófkenndri athöfn? Frjáls vilji virðist gera ráð fyrir nauðhyggju vegna þess að annars væru ekki tengsl af réttu tagi milli gerandans og athafnarinnar, tengsl sem tengja frjálsan geranda við athöfn sem hann velur. Ráðgátan, sem er stundum nefnd gaffall Humes, er því eftirfarandi: athafnir manns virðast vera annaðhvort ákvarðaðar fyrir fram af undanfarandi orsökum og þá er maður ekki ábyrgur gjörða sinna eða þær eru afleiðingar handahófskenndra atburða og þá er maður ekki ábyrgur gjörða sinna. Kenning Humes er á þá leið að mannleg hegðun, rétt eins og allt annað, eigi sér orsakir og þar af leiðandi ætti að telja fólk ábyrgt gerða sinna og verðlauna það eða refsa því eftir því sem á við með þeim hætti sem hvetur það til þess að breyta rétt og siðlega og fælir það frá því að brjóta af sér.
William Eggleston
Áhrifavaldar
Alfred Stieglitz, Photo-Secession hópurinn, F64, ljósmyndabók Roberts Franks The Americans (1959) og hugmyndir um hina nýju hlutlægni voru stórir áhrifavaldar í listljósmyndun þessa tíma í Bandaríkjunum. Stieglitz var umhugað um að hin nýja hlutlægni tæki mið af modernisma í málaralist en þó ekki á forsendum málverksins. Ljósmyndin átti að vera áreiðanleg heimild sem hefði fræðslulegt gildi. (Hanna, 2005). Eggleston átti eftir að snúast öndverður gegn þessum hugmyndum.
Tilberi
Tilberi er kvikindi í íslenskri þjóðtrú, einskonar sending, sem menn (aðallega konur) sköpuðu með hjálp galdra og fjölkynngi úr mannsrifi, og geymdu á sér berum, oft vafið í gráan flóka. Tilberarnir voru notaðir til að laumast á næstu bæi og sjúga kýr og ær annars fólks og flytja heim mjólkina í hús tilberamóður. Sumstaður á landinu er tilberinn einnig nefndur snakkur, en það orð er þó oftast haft um annað kvikindi, þó það eigi sér líka hefð sem samheiti.
Dagblaðið (1975)
Dagblaðið - frjálst, óháð dagblað var dagblað sem Jónas Kristjánsson og Sveinn R. Eyjólfsson stofnuðu sumarið 1975 ásamt nokkrum blaðamönnum Vísis, en átök innan stjórnar Vísis leiddu til þess að Jónasi var sagt þar upp störfum og hlutur hans keyptur út. Átökin endurspegluðu að nokkru leyti átök milli varaformanns og formanns Sjálfstæðisflokksins. Í kjölfarið var Þorsteinn Pálsson ráðinn ritstjóri Vísis. Bæði blöðin voru prentuð í prentsmiðjunni Blaðaprenti.
William Pitt eldri
William Pitt, fyrsti jarlinn af Chatham, (15. nóvember 1708 – 11. maí 1778) var breskur stjórnmálamaður úr röðum Vigga sem var tvisvar ríkisstjórnarleiðtogi Bretlands á miðri 18. öld. Hann er ýmist kallaður Pitt af Chatham eða William Pitt eldri til að greina hann frá syni sínum, William Pitt yngri, sem var einnig forsætisráðherra. Pitt var einnig kallaður „alþýðumaðurinn mikli“ þar sem hann neitaði í mörg ár, til ársins 1766, að þiggja aðalstitil.
Elk Island-þjóðgarðurinn
Elk Island-þjóðgarðurinn (enska: Elk Island National Park) er þjóðgarður í Alberta, 35 kílómetrum austur af höfuðborginni Edmonton. Stærð hans er 194 ferkílómetrar. Markmið þjóðgarðsins er að varðveita vistkerfi norðurhluta Sléttanna miklu.
Þjóðgarðurinn er opinn alla daga árið um kring. Ýmis afþreying er í boði: Dýraskoðun, útivistargöngur, kajakróður, fjallahjólreiðar, tjaldgisting og gönguskíðamennska. Gjald er tekið fyrir heimsókn á svæðið.
Talningarfræði
Talningarfræði er undirgrein fléttufræðinnar í stærðfræði, og snýst hún um það hvernig hægt er að telja tilfelli eða atburði.
Leiðtogar Kommúnistaflokks Alþýðulýðveldisins Kína
Leiðtogar Kommúnistaflokks Alþýðueldisins Kína eru leiðtogar Kommúnistaflokksins frá stofnun hans í maí, 1921.
Anganmaðra
Anganmaðra (fræðiheiti:Galium odoratum), einnig kölluð Ilmmaðra, er fjölær skógarplanta af Möðruætt og er víða nýtt sem krydd- og lækningarjurt. Virkt efni er kúmarín en það gefur til dæmis fersku heyi sæta angan. Anganmaðran blómstrar litlum hvítum blómum í krönsum. Hún dreifir úr sér með jarðstönglum og myndar fljótt breiður. Plantan þarf frekar rakan jarðveg og þolir skugga mjög vel.
Testamentið
Testamentið var blað sem kom út í nokkrum tölublöðum í Reykjavík árið 1998. Því ritstýrðu Grímur Hákonarson og Stefán Þorgrímsson. Efnistök blaðsins voru vinstri-pólitísk og gagnrýndu m.a. hernað, heimsvaldastefnu og kapítalisma.
1006
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Jonee Jonee
Tenglar
http://www.youtube.com/results?search_query=Jonee-Jonee&search_type=
Stóridómur
thumb|right|Aftaka með sverði - trérista úr þýskri bók frá 1552. Stóridómur var samþykkt um siðferðismál sem var samin að frumkvæði lögmannanna tveggja, Páls Vigfússonar og Eggerts Hannessonar, eftir hvatningu frá Páli Stígssyni hirðstjóra, og undirrituð á alþingi 30. júní árið 1564. 13. apríl 1565 var hann svo staðfestur af konungi og tók gildi sem lög.
Allium agrigentinum
Allium agrigentinum er tegund af laukplöntum, ættuð frá Sikiley í Miðjarðarhafi. Upphaflegur söfnunarstaður var á eða við Riserva naturale integrale Macalube di Aragona sem er griðarstaður fyrir villt dýr á Sikiley.
Innri-Mongólía
Skipulag
Vegna þess hve langt er frá austri til vesturs er Innri-Mongólíu skipt upp landfræðilega í austur- og vesturdeild. Austursvæðið er oft talið með í Norðaustur-Kína (fyrrum Mansjúría) með borgunum Tongliao, Chifeng, Hailaer og Ulanhot. Vestursvæðið er talið til Norðvestur-Kína og þar eru helstu borgirnar Baotou, Hohhot.
Héraðsskjalasafn Skagfirðinga
Héraðsskjalasafn Skagfirðinga er íslenskt skjalasafn staðsett á Sauðárkróki. Umdæmi safnsins er Sveitarfélagið Skagafjörður.
1684
Dáin
Opinberar aftökur
Salem (Massachusetts)
Salem er borg í Massachusetts í Bandaríkjunum, skammt norðan við Boston. Íbúar eru um 41.000 (2017)
Forsætisráðherra Ísraels
Forsætisráðherrar
1 Árið 1968 sameinaðist Mapai öðrum flokkum til að mynda verkamannaflokkinn.
4 Þann 21. nóvember 2005 sagði Sharon, auk annarra ráðherra, sig úr Likud meðan hann var enn í embætti vegna deilna um brotthvarf ísraelsmanna frá Gaza og samninga um vesturbakkann. Saman stofnuðu þeir nýjan flokk Kadima sem mun bjóða fram í næstu kosningum.
5 Eftir að Ariel Sharon fékk heilablóðfall þann 4. janúar 2006 tók Ehud Olmert við starfi forsætisráðherra tímabundið.
Samanburðarmálvísindi
Helsta aðferðin sem er notuð í samanburðarmálvísindum heitir samanburðaraðferðin. Hljóð- og beygingarkerfi, orðaröð og orðaforði tveggja eða fleiri mála eru borin saman. Gert er ráð fyrir að breytingar sem hafa orðið í málunum verði reglulegar, og að hægt sé að útskýra muninn á hverju atriði málanna. Í reynd er yfirleitt aðeins einn þáttur málanna borinn saman, svo sem orðaforði eða hljóð.
Lögmaður Færeyja
Saga
Lögþingið var svo endureist 1852 og frá 1923 var lögþingsformaður valinn af þingmönnum. Með heimastjórnarlögunum 1948 var staða lögmanns endurvakin í núverandi mynd.
Málbreyting
Til eru margar ástæður fyrir málbreytingum, svo sem líking, þar sem ólíkum myndum orðs fækkar er þeim er líkt við stofn þess, og málasamband, þar sem tvö eða fleiri mál koma í náið samband og hafa áhrif hvort á annað, svo dæmi séu nefnd. Önnur ástæða fyrir málbreytingum er sparsemi: það er að segja að hljóðum, atkvæðum, orðahlutum eða orðum er sleppt til að gera samskiptin hagkvæmari.
Lífland (fyrirtæki)
thumbnail|Auglýsing frá 1940 um hænsnafóður frá Mjólkurfélagi Reykjavíkur Lífland er íslenskt fyrirtæki sem hét áður Mjólkurfélag Reykjavíkur. Fyrirtækið var stofnað árið 1917 og seldi þá ýmsar vörur til bænda, s.s. kjarnfóður. Árið 2005 var nafninu breytt og einnig áherslum. Lífland rekur 5 verslanir á landinu, en í verslunum Líflands eru seldar ýmsar hestavörur, garðvörur, vörur fyrir útivist og sumarhús en einnig ýmsar vörur fyrir bændur. Lífland starfrækir einnig einu hveitimyllu landsins og markaðssetur mjölvörur undir vörumerkinu Kornax.
Rökfræðileg ritgerð um heimspeki
Rökfræðileg ritgerð um heimspeki var gríðarlega áhrifamikið rit, einkum meðal rökfræðilegra raunhyggjumanna, en einnig margra annarra.
Meginintak kenningarinnar
Í ritinu eru sjö megin staðhæfingar. Þær eru:
Útgáfur og þýðingar
Tvær enskar þýðingar hafa birst á prenti, en í báðum er inngangur eftir Bertrand Russell:
Frá stofnun borgarinnar (rit)
Efni annarra bóka er einungis þekkt úr útdráttum frá 4. öld, að undanskildum 136. og 137. bók. Útdrættirnir voru þó gerðir úr styttri útgáfu ritsins, sem nú er glatað. Papýrusbrot með samskonar útdráttum úr bókum 37-40 og 48-55 fundust nærri egypska bænum Oxyrhynchus. Þau eru nú í British Museum. Útdrættirnir frá Oxyrhynchus eru illa farnir.
Sívalningur
right|Sívalningur Sívalningur er í rúmfræði þrívíð, aflöng, rúmmynd með hringlaga þverskurð. Endafletirnir eru að jafnaði þvert á langás hlutarins. Sem dæmi um sívalning mætti nefna kústskaft og niðursuðudós. Í stærðfræði er sívalningur táknaður sem annars stigs ferill með eftirfarandi kartesíusarhnitajöfnu:
Flatarmál möttuls
Flatarmál möttuls er pi sinnum þvermál sinnum hæð.
Eisenstadt
Viðburðir
Hátíð hinna þúsund vína (Fest der 1000 Weine) er vínhátíð í borginni, það stærsta í Burgenland. Það hefur verið haldið síðan 1964 og er tíu daga að lengd. Á hátíðinni er aðallega borið fram vín frá Burgenland og samfara því eru ýmsir tónlistarviðburðir. Ávallt er það kona sem kynnir vínin hverju sinni og er hún kölluð víndrottningin (Weinköningin).
Handknattleiksárið 2004-05
Neðri deild
Sex lið kepptu í neðri deild og léku tvöfalda umferð um tvö sæti í úrslitakeppni. Liðið í efsta sæti komst beint áfram en næstefsta liðið mætti liðinu í sjöunda sæti efri deildar í keppni um lokasætið. Úrslitaleikir
Fenty Beauty
Bakgrunnur
Í júní 2013 skráði Rihanna eftirnafnið sitt, Fenty, sem vörumerki fyrir ýmsar vörur. Það leiddi af sér getgátur að hún færi að vinna að öðrum verkefnum en tónlist. Fenty Beauty var meðal þessara nýju vörumerkja.
Svampur Sveinsson
Vinsældir
Svampur Sveinsson nýtur mikilla vinsælda, bæði meðal barna og fullorðinna en þættirnir eru fyrstu ódýru (low budget) teiknimyndirnar frá Nickelodeon sem ná viðlíka vinsældum.
Finnur Jónsson (málfræðingur)
Starfsferill
Árið 1921 varð Finnur heiðursdoktor við Háskóla Íslands. Hann varð félagi í Vísindafélaginu danska 1898, Kungliga Vetenskaps- och vitterhetssamhället i Göteborg 1905, bréfafélagi í Kungliga Vitterhets-, Historie- och Antikvitetsakademien 1908 og var í ýmsum öðrum vísindafélögum. Var í stjórn fornritadeildar Fornfræðafélagsins frá 1891, formaður þar og ritari frá 1919, varaformaður félagsins frá 1924. Í stjórn Samfund til udgivelse af gammel nordisk litteratur frá 1895, í stjórn Árnasafns frá 1905, formaður frá 1920, og m. fl.
Tölvusneiðmynd
thumb| thumb|Gamalt tölvusneiðmyndatæki thumb|Frumgerðin frá 1971 Tölvusneiðmyndataka (einnig þekkt sem CAT eða CT af enska heitinu computed axial tomography) er ein aðferð við sneiðmyndatöku. Myndirnar eru tvívíðar, en með því að vinna þær meira er hægt að búa til þrívíddarmynd af innvolsinu.
Gallastríðið (Caesar)
Í frásögn Caesars kemur fram að hann sendi til Rómar skýrslur um gang styrjaldarinnar í Gallíu, og eru þessar skýrslur eflaust stofninn að riti hans, sbr. nafnið Commentarii de Bello Gallico. Ritið er lofað fyrir fágaðan en einfaldan og skýran stíl.
Tölvusneiðmynd
Saga
Með upprunalegu frumgerðinni frá 1971 tók um fimm mínútur að safna gögnum fyrir hverja mynd og um 2,5 klukkutíma þurfti til að vinna gögnin í tölvu. Fyrsta fullgerða CAT-tækið safnaði gögnum fyrir hverja mynd á um fjórum mínútum og tók um sjö mínútur að vinna gögnin. Myndirnar voru í frekar lítilli upplausn, 80 x 80 píxlar. Fyrsta tölvusneiðmyndatækið var sett upp í Atkinson Morley's-spítalanum í Wimbledon, Englandi og fyrsta myndatakan á sjúklingi var gerð með því árið 1972.
Ítalska þingið
Ítalska þingið er þjóðþing Ítalíu og löggjafi landsins. Það skiptist í tvær deildir með samtals 945 þingmönnum sem kjörnir eru til fimm ára í senn. Ítalska fulltrúadeildin er neðri deild þingsins með 630 þingmenn. Ítalska öldungadeildin er efri deild þingsins með 315 kjörna þingmenn auk nokkurra „öldungadeildarþingmanna til lífstíðar“ sem voru sjö talsins árið 2008.
Ramsey-tala
Eingöngu eru þekkt nákvæm gildi á 9 Ramsey-tölum, með. Þær eru m.a. R(4,4) = 18, en ennfremur eru þekkt takmörk fyrir ýmsar Ramsey-tölur, t.a.m..
Munro
Munro telst það staka fjall í Skotlandi sem er yfir 3000 fetum eða 914,4 metrum og er á opinberum lista Skoska fjallgöngufélagsins (Scottish Mountaineering Club). Heitið er vísun í Sir Hugh Munro (1856–1919) meðlim félagsins sem stakk upp á slíkri flokkun árið 1891. Munros eru 282 talsins og hafa 7.084 klifið þau öll (2021). Ben Nevis er þekktasta fjallið og er hæsta fjall Bretlandseyja.
Vallónska Brabant
Orðsifjar
Brabant er dregið af orðunum bra, sem upphaflega merkir auður (sbr. brach á þýsku) og bant, sem merkir fylki (eins og band eða samband). Fyrri hluti heitisins er til aðgreiningar annarra tveggja héraða sem heita Brabant. Hin eru Norður-Brabant í Hollandi og Flæmska Brabant í Belgíu.
You'll Never Walk Alone
thumb|Fyrir ofan Shankly-hliðana stendur „You'll Never Walk Alone”.
SG-hljómplötur
SG útgáfan
Þar sem Svavar var sjálfur tónlistarmaður (lék á trommur, víbrafón og xylafon (-kallaður sílafónn)) og hafði hlustað mikið á allar tegundir tónlistar, litaðist útgáfan eðlilega af fjölbreytni. Dægurtónlist, popp, einsöngur, kórar, barnalög, gamanefni og rímur er nokkuð af því mikla efni sem rataði á SG–hljómplötur.
Belgíska karlalandsliðið í knattspyrnu
Upphafsár
Frá og með 1905 mættust Belgar og Holland tvisvar á ári, yfirleitt í Antwerpen og Rotterdam. Sigurvegari þessa einvígis taldist Niðurlandameistari. Ein þessara fyrstu viðureigna gat af sér viðurnefni belgíska landsliðsins, en hollenskur blaðamaður skrifaði að lið Belga hefði „barist eins og djöflar“ og var í kjölfarið farið að kalla liðið „rauðu djöflana“ eða „rauðu smádjöflana“ með vísun í rauðar liðstreyjurnar.