cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Viðey
Rannsókn á Sundbakka
Meirihluti gripana sem grafnir voru upp eru innfluttar vörur. Mikið fannst af kolum og eru þau að líkindum upprunin í Þýskalandi og jafnframt var mikið af þýskum leirkerum grafið upp. Einnig eru dæmi um ensk og sænsk leirker. Lengra að reknir gripir voru m.a. brennivínsflaska frá Nýju Jórvík og japanskt postulín. Aðeins einn innlendur gripur kom upp úr haugunum og var það gosflaska.
Hamfarirnar í Japan 2011
Jarðskjálftinn
Jarðskjálftinn var neðanjarðarskjálfti upp á 9,0 á Richter. Hann varð þann 11. mars 2011 klukkan 14:45 að japönskum staðartíma. Hann varð í vesturhluta Kyrrahafsins á 32 km dýpi, með skjálftamiðju 72 kílómetra frá Oshika skaganum og stóð yfir í rúmlega sex mínútur. Næsta stórborg við skjálftann var Sendai, í Honshu héraði, í 130 km fjarlægð. Jarðskjálftinn varð í 373 km fjarlægð frá höfuðborg Japans, Tokyo. Aðalkippurinn gerðist eftir fjölda fyrirskjálfta og var fylgt eftir af hundruðum eftirskjálfta. Fyrsti stóri fyrirskjálftinn var 7.1 á Richter þann 9. mars, 40 km frá skjálftamiðju aðalkippsins þann 11. mars.
Einni mínútu áður en skjálftinn fannst í Tókýó, gaf jarðskjálfta viðvörunarkerfi Japana sem inniheldur 1.000 skjálftamæla í Japan, viðvaranir um sterkan skjálfta til milljóna manna. Þessi viðvörun frá Veðurstofu Japans er talin hafa bjargað mörgum mannslífum.
Íslensk króna
Ríkisdalir og krónur
Íslensk króna varð fyrst til með löggjöf dagsettri 2. janúar 1871, þar sem kveðið var á um að fjárhagur Íslands og Danmerkur skyldi vera aðskilinn frá og með 1. apríl sama ár. Þá var settur á laggirnar Landssjóður Íslands, en þegar Stjórnarskrá Íslands var samþykkt árið 1874 fékk Alþingi vald til þess að semja lög um hann. Landssjóður fékk leyfi árið 1885 til þess að gefa út íslenska peningaseðla fyrir allt að hálfri milljón króna, en fékk árið 1900 leyfi til þess að gefa út seðla fyrir allt að fjórðungi milljónar til viðbótar. Hver króna jafngilti hálfum ríkisdal.
Fyrsta seðlaröð Landssjóðs
Fyrsta seðlaröðin gekk úr gildi 31. janúar 1909, en lög nr 47 / 10. nóvember 1905 kváðu á um innköllun seðla landssjóðs og útgáfu nýrrar seðlaraðar.
Roxelana
Ævi í kvennabúrinu
Mestalla valdatíð Súleimans var erfinginn að soldánsdæminu Sehzade Mústafa, elsti sonur Súleimans með Mahidevran. Árið 1553 fannst falsað bréf sem stílað var til keisara Safavídaríkisins frá Mústafa þar sem beðið var um hernaðaraðstoð til að steypa Súleiman af stóli. Súleiman lét taka Mústafa af lífi þann 6. nóvember árið 1553. Dauði Mústafa leiddi til þess að synir Roxelönu og Súleimans urðu erfingjar að krúnunni. Eftir dauða Súleimans var það sonur Roxelönu, Selím 2., sem tók við soldánstigninni.
Áhrifastaða Roxelönu
Auk þátttöku sinnar í stjórnmálum bar Roxelana einnig ábyrgð á byggingarverkefnum í Mekka og Jerúsalem. Hugsanlega vildi hún líkja eftir velferðarverkefnum Zubaidu, eiginkonu kalífans Harúns Alrasjid. Meðal bygginganna sem hún lét reisa var ein moska, tveir guðfræðiskólar, gosbrunnur og sjúkrahús fyrir konur við hliðina á ambáttamarkaðinum í Konstantínópel.
Sverð
thumb|right|Sverð frá 9.-10. öld. thumb|right|Sax frá Bretlandseyjum. thumb|100px|right|[[Svissneskt langsverð frá 15. eða 16. öld.]] Sverð eða brandur er langt og oddmjótt handvopn sem hægt er að beita sem högg- eða lagvopn og hefur verið notað í flestum menningarsamfélögum frá alda öðli. Meginhlutar sverðs eru blað með bakka og egg, ýmist báðum megin (tvíeggjað sverð) eða öðrum megin (eineggjað sverð). Efri og neðri hjöltu eru þvereiningar sverðsins, að ofan og neðanverðu við meðalkaflann. Tækni við að beita sverði er breytileg eftir menningarsvæðum og lögun sverðsins.
Bjarndís
Bjarndís er íslenskt kvenmannsnafn.
Garonne
Mynd:MapGaronne.jpg
Hvíta-Rússland
Her
Hvíta-Rússland hefur ekki lýst yfir vilja til að ganga í NATO, en hefur átt í samstarfi við NATO-ríkin frá 1995. Landið hefur veitt þjónustu við millilendingar flugvéla Alþjóðaliðsins í Afganistan. Hvíta-Rússland er aðili að hernaðarbandalagi sex fyrrum Sovétríkja, Sameiginlegu öryggissáttmálastofnuninni.
Finngálkn (hljómsveit)
Finngálkn var íslensk svartmálmsshljómsveit frá Dalvík stofnuð árið 2006. Meðlimir voru þeir Bjarni Einarsson (trommur), Óttar Jörgen (gítar, bassi), Óskar Jökull (raddir). Hljómsveitin gaf út eina plötu árið 2007.
Cheek to Cheek
Í janúar 2013 tilkynntu þau bæði plötuna og upptökur hófust eftir að Gaga jafnaði sig eftir mjaðmaaðgerð. Platan var tekin upp í New York-borg, þar sem Bennett og Gaga sungu ásamt undirspili lifandi hljómsveitar og djasstónlistarmönnum sem tengdust þeim báðum. Gaga vék frá fyrri samtímapoppplötum sínum þar sem hún vildi í staðinn búa til djassplötu.
Evrópukeppni bikarhafa
Keppnisfyrirkomulag
Í nærri fjörutíu ára sögu keppninnar var alla tíð notast við sama keppnisfyrirkomulag: útsláttarkeppni þar sem félög mættust bæði heima og heiman. Undantekning frá þessu var úrslitaleikurinn sem haldinn var á hlutlausum velli, nema fyrsta árið þar sem leikinn var tvöfaldur úrslitaleikur. Keppnin hófst yfirleitt í september ár hvert og lauk í maímánuði.
Skotvopnaeign í Bandaríkjunum
District of Columbia vs Heller
Aðdragandi dómsmálsins á rætur sínar að rekja til Dick Anthony Heller, lögreglumanns í District of Columbia, vegna þess að alríkislög komu í veg fyrir rétti hans á eignarhaldi skotvopna á heimili sínu. Heller hafði samband við Robert Levy, formann Cato Institute, sem aðstoðaði Heller að lögsækja fylkið. Fengu þeir stuðning frá ríkissaksóknurum margra fylkja Bandaríkjanna, þar á meðal Texas, Alabama, Arkansas, Flórída og Georgíu. Fertugasti og þriðji forseti Bandaríkjanna, George W. Bush, fagnaði niðurstöðu dómsins: „Sem langvarandi talsmaður réttinda skotvopnaeigenda í Bandaríkjunum, fagna ég sögulegri ákvörðun hæstaréttar í dag sem staðfestir það sem hefur alltaf verið skýrt í stjórnarskránni: annar viðaukinn verndar rétt einstaklings til að halda og bera skotvopn.“
Marsa
Marsa er íslenskt kvenmannsnafn.
Sigríður Tómasdóttir (í Brattholti)
Sigríður Tómasdóttir (í Brattholti) (24. febrúar 1871 -1957) er þjóðþekkt kona á Íslandi fyrir framtak sitt til verndunar Gullfoss og annarra fossa, en hún barðist af einurð gegn áformum um virkjun fossins og var brautryðjandi á sviði náttúruverndar. Árið 2011 opnaði umhverfisráðherra fræðslustíg sem kenndur er við Sigríði við Gullfoss, þar sem er að finna upplýsingar um fossinn og baráttu Sigríðar fyrir verndun hans.
Gvatemala
Stjórnmál
Gvatemala er forsetalýðræði þar sem forseti Gvatemala er bæði þjóðhöfðingi og stjórnarleiðtogi. Landið býr við fjölflokkalýðræði. Ríkisstjórn Gvatemala fer með framkvæmdavald, en löggjafarvald skiptist milli ríkisstjórnarinnar og þingsins. Dómsvaldið er óháð löggjafar- og framkvæmdavaldi.
Þann 2. september 2015 sagði Otto Pérez Molina forseti af sér vegna spillingarmáls. Alejandro Maldonado tók þá við til 2016. Núverandi forseti er Alejandro Giammatei sem tók við embætti árið 2020.
Efnahagslíf
Eftir friðarsamningana sem bundu enda á borgarastyrjöldina árið 1996 hefur erlend fjárfesting farið vaxandi. Samhliða því hafa tekjur af ferðaþjónustu vaxið.
Í mars 2006 staðfesti Gvatemala Fríverslunarsamning Dóminíska lýðveldisins og Mið-Ameríku (DR-CAFTA) milli nokkurra Mið-Ameríkuríkja og Bandaríkjanna. Gvatemala hefur líka gert fríverslunarsamninga við Taívan og Kólumbíu.
21. september
21. september er 264. dagur ársins (265. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 101 dagur er eftir af árinu.
Hvítfeld
Hvítfeld getur átt við
Njúton
Á yfirborði jarðar togar þyngdaraflið í 1 kg hlut með kraftinum 9,8 N, svo þegar hlutur fellur til jarðar er hröðun hans 9,8 m/s2.
Lundi
Lundapysjur á Heimaey
Þó svo að flestir ungar lunda fari beint á sjóinn eftir að hafa yfirgefið holur sínar, þá taka ungar lundanna í Vestmannaeyjum örlitla hjáleið. Þetta gerist þegar skyggja fer í ágúst, en þá fara ungarnir eða pysjurnar að yfirgefa holur sínar og leita til sjávar. Þar sem að lundabyggð í Vestmannaeyjum er mjög nálægt íbúasvæði þá freistast pysjurnar oft á ljósunum sem að kaupstaðurinn gefur frá sér. Þá fljúga þær á veikum vængjunum á vit ljósanna. Það sem mætir pysjunum eru þó harðar götur og dimmir húsagaðar. Þá hefur upphafist sú hefð í Eyjum að börn jafnt sem fullorðnir flykkjast út á götur í þeim hug að bjarga pysjunum. Farið er út um nótt með pappakassa og safnað saman pysjum sem villst hafa af réttri leið. Um nóttina fá pysjurnar gistingu í mannheimum en daginn eftir er farið með þær niður í fjöru og þeim sleppt út á sjóinn. Þessi hefð hefur þó dalað mikið, þar sem að lundastofninn í Eyjum er í mikill lægð og síðustu ár hefur pysjufjöldin verið mjög lítill.
Flatfiskar
Flatfiskar (fræðiheiti: Pleuronectiformes) eru ættbálkur geislugga sem stundum eru flokkaðir sem undirættbálkur borra. Margar tegundir eru með bæði augun öðrum megin á höfðinu þar sem annað augað eða bæði flyst til þegar fiskurinn þroskast. Sumar tegundir snúa upp vinstri hliðinni en aðrar þeirri hægri. Annað einkenni eru augu sem geta staðið út úr höfðinu og bakuggi sem nær alla leið fram á höfuðið. Þessi einkenni flatfiska eru aðlögun að lífi á sjávarbotni þar sem þeir liggja flatir á annarri hliðinni til að felast fyrir rándýrum.
Volkswagen-bjalla
Volkswagen-bjalla (VW Typ 1 eða Käfer) er smábíll sem var framleiddur af þýska bílaframleiðandanum Volkswagen frá 1938 til 2003. Yfir 21 milljónir eintaka hafa verið framleiddar á þessum tíma. Bjallan er afturdrifin og vélin er loftkæld. Hún er mest framleidda bílategundin í heimi en smá breytingar hafa verið gerðar á hönnun hennar. Ný tegund af bílnum kom út árið 1997 en hún hét Volkswagen New Beetle og var seld til ársins 2011. Árið 2011 kom önnur ný tegund út sem byggð var á upprunalegu hönnun Bjöllunnar.
Ingvar (kútter)
Ingvar var kútter sem fórst í ofsaveðri þann 7. apríl árið 1906, skammt undan landi í Viðey og fórust allir um borð, samtals 20 menn (sumar heimildir segja 19). Slys þetta er talið eitt það hörmulegasta sjóslys við Íslandsstrendur, enda urðu margir Reykvíkingar sjónvarvottar að slysinu án þess að nokkur gæti komið áhöfninni til bjargar. Í þessu sama óveðri strönduðu einnig tvö þilskip við Mýrar og fórust þar með allri áhöfn, þannig að alls fórust 68 menn með þessum þremur skipum. Í óveðrinu sem stóð nokkra daga tók einnig tvo aðra sjómenn út af skipum sínum, svo alls fórust 70. Dagurinn eftir slysið var pálmasunnudagur, sem var lýst sem alldauflegum, og var öll Páskavikan í Reykjavík sannkölluð sorgarvika.
Thorbjørn Egner
Ferill
Sama ár, 1940, kom út fyrsta bókin hans sem hann skrifaði með vini sínum Sigurd Winsnes. Bókin hét Barnabókin og í henni voru ævintýri, frásagnir, vísur, krossgátur og leikir. Alls komu þrjár bækur út í þessum flokki sem þeir Winsnes skrifuðu saman en eftir það skrifaði Thorbjörn allar bækur sínar einn.
Á árunum 1940 – 1945 komu út alls 22 bækur eftir Thorbjörn, að meðtöldum bókunum sem hann skrifaði með Winsnes, 20 þeirra voru barnabækur en tvær fullorðinsbækur. Auk þess að skrifa bækurnar myndskreytti hann þær allar, samdi vísurnar og söngvana. Seinna meir þegar hann skrifaði leikrit upp úr bókum sínum og þau voru sett upp í leikhúsi, teiknaði hann leikmyndirnar og hannaði búningana og mörgum sinnum bjó hann leiktjöldin til.
Suður-Ossetía
Landfræði
Suður-Ossetía er um 3.900 km2 að stærð og fjöllin skilja milli hennar og hinnar fjölmennari Norður-Ossetíu (sem er hluti Rússlands). Suður-Ossetía teygir sig í suður næstum að ánni Mtkvari í Georgíu. Yfir 89% af Suður-Ossetíu er í yfir 1.000 metra hæð yfir sjávarmáli. Hæsti tindurinn er Kalatsafjall, 3.938 metrar á hæð.
Efnahagslíf
Forsetinn Eduard Kokoity hefur viðurkennt að landið sé algjörlega háð aðstoð frá Rússum.
Sigurður Ormsson
Sigurður var tvíkvæntur, fyrri kona hans var Sigríður systir Kolbeins Tumasonar en eftir lát hennar gekk hann að eiga stjúpmóður hennar, Þuríði Gissurardóttur. Kolbeinn og Arnór Tumasynir og Halldóra systir þeirra, kona Sighvatar Sturlusonar, voru því stjúpbörn hans. Tumi eldri Sighvatsson, dóttursonur Þuríðar, ólst upp hjá þeim og einnig dætur Arnórs, Sigríður (móðir Þorgils skarða) og Herdís.
Nóel
Nóel er íslenskt karlmannsnafn.
Bjarnþóra
Bjarnþóra er íslenskt kvenmannsnafn.
Búrfellsvirkjun
Forsaga
Árið 1914 stofnaði Einar Benediktsson Fossafélagið Títan í því augnamiði að rannsaka möguleika virkjunar á Íslandi. Þær rannsóknir framkvæmdi norskur vélfræðingur, Gotfred Sætersmoen að nafni, á árunum 1915-17. Gotfred skilaði af sér áætlunum að virkjunum í Þjórsá, m.a. við Búrfell. Ljóst var að til þyrfti stóriðju, einhvers konar orkufreka verksmiðjuframleiðslu, til þess að virkjunin yrði arðbær. Til greina kom að byggja áburðarverksmiðju en ekkert varð úr þeim áætlunum og söfnuðu þær ryki næstu áratugina.
Virkjunin
Á framhlið stöðvarhússins er stór lágmynd eftir Sigurjón Ólafsson og fyrir framan það er einnig verkið Hávaðatröllið eftir hann. Við stöðina starfa 35 manns, í næsta nágrenni við hana er þjóðveldisbærinn Stöng, Hjálparfoss, Háifoss og Gjáin.
Búrfellsstöð II er vatnsaflsvirkjun, sem var byggð neðanjarðar í Sámsstaðaklifi og nýtir sama inntakslón (Bjarnalón) og Búrfellsstöð I og sömu fallhæð og veitir frárennslinu líka í Fossá með heldur lengri frárennslisskurði (2,2 km) en eldri stöðin. Virkjunin var gangsett 2018 og er uppsett afl 100 MW en stækkanlegt með viðbótarvél ef þörf þykir.
1. deild kvenna í knattspyrnu 1972
Lokastaða B-riðils
Ármann 4-0 20pxHaukar | 0-2 20pxGrindavík | 20pxGrindavík 4-0 20px Haukar | 0-8 Ármann | 20pxHaukar 1-0 | Ármann 8-1 20pxGrindavík
Pund (mælieining)
Pundið á rætur að rekja til rómversku mælieiningarinnar libra (þess vegna er styttingin lb) en orðið „pund“ er komið af latneska orðasambandinu libra pondo sem þýðir „eins punds lóð“.
Daði Freyr Pétursson
Daði Freyr Pétursson (f. 30. júní 1992) er íslenskur tónlistarmaður búsettur í Berlín í Þýskalandi.
Gagnkvæmni
Í venjulegum aðstæðum virkar gagnkvæmisreglan yfirleitt til góðs, því hún eykur samhjálp og tryggir sambönd. Hún getur samt einnig verið notuð annarra, ekki jafn góðra, verka. Tökum dæmi úr matvöruverslun. Oft er þar fólk sem býður þeim sem koma í búðina upp á smakk. Ef fólk þiggur smakkið á það afar erfitt með að labba bara í burtu án þess að kaupa neitt af sölumanninum. Þar sem sölumaðurinn gerði því greiða (gaf litla gjöf) finnst fólki það skuldbundið til að endurgjalda greiðann. Annað dæmi er um fólk í Hare Krishna samfélaginu, sem gefur fólki á opinberum stöðum gjöf, svo sem blóm. Ef fólk reynir að neita að skila blóminu til Krishna-fólksins neitar það að taka við því, en biður e.t.v. fólk um að gefa pening til Krishna-samfélagsins. Fólkið sem þáði gjöfina, jafnvel það sem ekki vildi hana, var líklegra til að gefa pening! Manni þarf því ekki að finnast mikið til greiðans koma til að finnast maður þurfa að endurgjalda hann. Ýmislegt annað hægt að nefna, svo sem jólakort frá hjálparstofnunum, Tupperware-kynningar þar sem maður fær litla gjöf, drykkur á bar fyrir kynlíf og margt fleira.
Fraxinus apertisquamifera
Fraxinus apertisquamifera er tegund af eskitré sem vex í Japan.
Fornítalískt stafróf
Etrúskt stafróf
Elsta etrúska stafrófið er frá 700 f.Kr. og hafði 26 stafi:
Edduverðlaunin 2007
Sigurmynd hátíðarinnar var kvikmyndin Foreldrar eftir Ragnar Bragason með sex verðlaun. Tvær myndir með tilvísun í Breiðavíkurmálið voru tilnefndar þetta árið, heimildarmyndin Syndir feðranna og kvikmynd Guðnýjar Halldórsdóttur, Veðramót. Tveir sjónvarpsþættir fengu verðlaun sem besti frétta-/viðtalsþáttur ársins; Kompás á Stöð 2 og Út og suður á RÚV. Egill Helgason var bæði valinn sjónvarpsmaður ársins og bókmenntaþáttur hans, Kiljan, var valinn menningar-/lífstílsþáttur ársins.
Míla hf.
Saga
Árið 1935 var talsambandi við útlönd komið á og árið 1960 lauk lagningu síma í sveitir landsins. Fyrstu stafrænu símstöðvarnar voru teknar í gagnið árið 1984 og ári síðar hófst lagning ljósleiðara á Íslandi. Fyrsti ljósleiðarastrengurinn var lagður árið 1985 milli Reykjavíkur og Selfoss. Hann þótti mikil bylting, en hann bar um 2000 talrásir.
Með aðild að Evrópska efnhagssvæðinu (EES) varð Íslandi skylt að auka samkeppni í rekstri fjarskiptaneta og fjarskipta- og póstþjónustu. Sú krafa var gerð að rekstur fjarskiptaneta og þjónustu skyldi aðskilin frá allri stjórnsýslu.
Til að tryggja meiri samkeppni í fjarskiptum var árið 2015 starfssemi móðurfélagsins Símans og dótturfélagsins Mílu aðskilin að fullu með sérstakri sátt milli Samkeppniseftirlitsins og fyrirtækjanna.
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
Hannes Hólmsteinn Gissurarson (fæddur 19. febrúar 1953 í Reykjavík) er prófessor emeritus í stjórnmálafræði við Háskóla Íslands og virkur þátttakandi í stjórnmálaumræðum á Íslandi. Hann er kunnur að eindregnum stuðningi við frjálshyggju.
Fjölskylda
Faðir Hannesar var Gissur Jörundur Kristinsson, trésmiður og framkvæmdastjóri. Móðir hans, Ásta Hannesdóttir, var handavinnukennari og almennur kennari. Systkini Hannesar eru Salvör Kristjana Gissurardóttir, lektor í upplýsingatækni við kennslu- og menntunarsvið Háskóla Íslands, Kristinn Dagur Gissurarson, tæknifræðingur og Guðrún Stella Gissurardóttir, forstöðumaður Atvinnumiðlunar Vestfjarða.
Áhrif
Árið 1990 gaf Hannes út bókina Fiskistofnarnir við Ísland: Þjóðareign eða ríkiseign? þar sem hann mælti með kerfi varanlegra, framseljanlegra aflakvóta, sem úthlutað væri ókeypis í upphafi.
Guðrún Valgerður Stefánsdóttir
Ýmis störf og verkefni
Guðrún hefur um árabil gegnt trúnaðarstörfum innan og utan Háskóla Íslands. Sem dæmi má nefna sat hún í ritnefnd tímaritsins Uppeldi og menntun og var annar tveggja ritstjóra þess yfir fjögurra ára tímabil, frá 2013-2016. Þá hefur hún verið brautarstjóri þroskaþjálfabrautar og tekið þátt í að þróa grunn- og framhaldsnám fyrir þroskaþjálfa. Hún sat auk þess í doktorsnefnd Menntavísindasviðs nokkur kjörtímabil og tók þátt í að þróa doktorsnám á Menntavísindasviði. Auk þess var hún einn af upphafsmönnum náms í háskóla fyrir fólk með þroskahömlun og hefur tekið þátt í alþjóðlegu starfi í því samhengi. Námið hefur hlotið ýmsar viðurkenningar, meðal annars múrbjrót Landsamtakanna þroskahjálpar og hvatningarverlaun Öryrkjabandalag Íslands 2014. Auk þess hefur hún verið í deildarráði, framan af í Kennaraháskóla Íslands en eftir sameiningu KHÍ við HÍ hefur hún setið í deildarráði Íþrótta, tómstunda- og þroskaþjálfadeildar og frá árinu 2018 í deildarráði deildar um Menntun og margbreytileika og gegnir nú hlutverki varadeildarforseta deildarinnar.
Apple
Tölvuforrit
Apple framleiðir sitt eigið stýrikerfi, Mac OS X. Þeir selja einnig ýmis tölvuforrit, til dæmis iLife (iDVD, iMovie, iPhoto, iTunes, iWeb og GarageBand) og iWork (Keynote, Pages og Numbers). Atvinnuforrit Apple eru Mac OS X Server, Aperture, Final Cut Studio, Logic Pro og Shake. Vefforrit Apple er .Mac.
Engihlíðarhreppur
Engihlíðarhreppur var hreppur norðan Blöndu í Austur-Húnavatnssýslu, kenndur við bæinn Engihlíð í Langadal.
Pundsmerki
Pundsmerki (£ eða ₤) er táknið sem notað er fyrir sterlingspundið, gjaldmiðil Bretlands. Sama táknið er (eða var) notað til að tákna aðra gjaldmiðla sem heita pund eða slíkum nöfnum í öðrum löndum, svo sem írskt pund, Gíbraltarpund, ástralskt pund og ítalska líru. Nokkur lönd sem nota gjaldmiðil sem heitir pund nota ekki þetta tákn, eins og Egyptaland og Líbanon. Pundsmerkið á rætur að rekja til latneska orðsins libra sem var massaeining (sjá líka greinina um mælieininguna). Þetta orð var oft skammstafað með bókstafnum L og einu eða tveimur strikum og þannig myndaðist táknið.
Lak
Lak (лакку маз eða лакку) er tungumál sem talað er í Rússlandi.
Cooks-eyjar
Stjórnsýslueiningar
Á Cooks-eyjum eru eyjaráð á öllum byggðu eyjunum nema Nassau sem heyrir undir Pukapuka (Suwarrow, þar sem aðeins einn umsjónarmaður býr, er ekki talin með byggðum eyjum). Bæjarstjóri fer fyrir hverju ráði.
Wahhabismi
thumb|Sádi Arabía, fæðingarstaður Wahhabisma Wahhabismi er íhaldssöm hugmyndafræði innan súnní íslam sem varð til á átjándu öld og er nú ríkjandi í Sádi Arabíu.
Bjartey
Bjartey er íslenskt kvenmannsnafn.
Þrælastríðið
Félagslegar breytingar og tækninýjungar
Stríðið var þó aldrei háð til að frelsa þrælana en svo skrifar Lincoln árið 1862. Fremsta ástæða stríðsins var sú að hindra það að Bandaríkin myndu leysast upp og þannig halda ríkisheildinni saman. Árið 1862 skrifaði Abraham Lincoln þó tilskipun um að frelsa þrælana í ríkjum Suðurríkjanna. Þessu fylgdi breyting á stjórnarskrá landsins sem var gerð 1865 og var þá þrælahald afnumið í öllum Bandaríkjunum. Nokkrum árum síðar fengu blökkumenn kosningarrétt og gátu gerst fullþegnar með nýrri stjórnarskrárbreytingu en sú breyting stóð um öll Bandaríkin til 1877.
Busun
Ýmsar skoðanir hafa verið uppi um ágæti þessa siðar. Hér eru nokkrar ívitnanir:
Francis Herbert Bradley
Francis Herbert Bradley (30. janúar 1846 – 18. september 1924) var breskur heimspekingur.
Bjartmey
Bjartmey er íslenskt kvenmannsnafn.
Ace of Base
thumb|Ace of Base Ace of Base er sænsk popphljómsveit.
Transnistría
Efnahagur
Efnahagur Transnistríu hefur verið talinn byggjast á smygli og vopnaviðskiptum,  og sumir hafa kallað landið mafíuríki. Stjórn Transnistríu hefur hafnað þessum ásökunum og embættismenn í Rússlandi og Úkraínu hafa gert lítið úr þeim.
Echo & the Bunnymen
thumb|right|Ian McCulloch á tónleikum 2006.
Echo & the Bunnymen er ensk nýbylgjuhljómsveit sem var stofnuð í Liverpool árið 1978. Upprunalegir meðlimir hljómsveitarinnar voru söngvarinn Ian McCulloch, Will Sergeant gítarleikari og Les Pattinson bassaleikari. Upphaflega notuðust þeir við trommuheila en 1980 kom trommarinn Pete de Freitas í hans stað. Þeir komust fyrst á topp breska vinsældalistans árið 1983 með laginu „The Cutter“ af breiðskífunni Porcupine og næsta hljómplata þeirra, Ocean Rain, sem kom út 1984 innihélt meðal annars smellinn „The Killing Moon“. Árið eftir gáfu þeir út safnplötu með lögum af smáskífum sveitarinnar Songs to Learn & Sing og Echo & the Bunnymen árið 1987.
Meðlæti
Beilage (Essen) Side dish 惣菜 Гарнір‎
Númi
Númi er íslenskt karlmannsnafn. Má rekja notkun þessa nafns hér á landi til svonefndra rímna Sigurðar Breiðfjörð.
Djúpalónssandur
thumb|Djúpalónssandur thumb|Aflraunasteinarnir Fullsterkur, Hálfsterkur, Hálfdrættingur og Amlóði
Vetrarólympíuleikarnir 1928
Á leikunum vann norska skautakonan Sonja Henie sín fyrstu gullverðlaun fyrir listdans á skautum á ólympíuleikum. Hún endurtók leikinn síðan næstu tvö skipti.
1172
Árið 1172 (MCLXXII í rómverskum tölum)
Vingull
Vinglar eru bæði stórir og smáir, frá 10 cm hæð með flöt en mjó blöð að stærri tegundum sem ná 60 cm hæð og hafa 1 cm breið blöð. Vinglar eru algeng túngrös og eru einnig notuð á velli enda þola þeir alla jafna traðk og beit vel. Ýmsar tegundir vingla hafa verið notaðir við landgræðslu en þó helst í bland með öðrum tegundum.
Tegundir
Algengustu tegundir vingla eru:
Þúun
Stundum þegar menn drukku saman innsigluðu menn með vínskál að þeir skyldu þúast og var nefnt að drekka dús. Hér er ágætt dæmi um hvernig hinum venjulega bónda í lok 19. aldar var ætlað að þéra kaupmanninn:
Armeria johnsenii
Armeria johnsenii er jurt af gullintoppuætt.
Öngulsey
Minnst er á Öngulsey t.d. í Færeyinga sögu:
og Heimskringlu:
Grasaætt
Geldvöxtur
Blað grasa skiptist í tvennt: blaðslíður og blöðku. Blaðslíðrið myndar hólk en blaðkan er efri hluti blaðsins og breiðir úr sér. Næsta blaðið myndast út frá næstneðsta lið stöngulsins og hefur vöxt sinn innan við eldra blaðið. Eftir því sem blaðið stækkar vex það upp úr blaðslíðri elsta blaðsins og hækkar upp fyrir það. Svona heldur vöxtur blaða áfram koll af kolli, þar sem yngsta blaðið kemur ávallt innan úr næstyngsta blaðinu.
Bygging blóma og dóttursprotar
thumb|left|[[Hafrar (Avena sativa). Smáöxin mynda gisinn punt. Tvö til þrjú blóm finnast í hverju smáaxi.]] left|thumb|Skriðlíngresi (Agrostis stolonifera). Móðursproti með tveimur dóttursprotum. Blóm grasa raða sér saman í smáöx. Grösum er skipt í þrjá flokka eftir blómskipun þeirra, það er á hvaða hátt smáöxin raða sér á stöngulinn; axgrös, axpuntgrös og puntgrös.
Narynfljót
Í fljótinu eru mörg uppistöðulón sem er nýtt til raforkuframleiðslu. Stærsta þeirra er Toktogul lónið í Kirgistan en í því eru 19,9 km³ af vatni. Stíflur neðan við Toktogul í Kirgistan eru: Kürpsay, Tash-Kömür, Shamaldy-Say og Üch-Korgon. Fyrir ofan Toktogul í Kirgistan eru Kambar-Ata-2 og At-Bashy stíflurnar á meðan Kambar- Ata-1 stíflurnar eru í skipulagsferli.
Hatari
Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva
Hatari endaði í 10. sæti í keppninni. Þegar stigagjöf áhorfenda var gefin dró hljómsveitin upp borða með palestínska fánanum. Í kjölfarið gaf sveitin út lag og myndband með samkynhneigðum palestínumanni, Bashar Murad
1181
Á Íslandi
Fædd
Carola Häggkvist
thumb|right|Carola Häggkvist [[2005]] Carola Häggkvist (f. 8. september 1966 í Norsborg) er sænsk söngkona.
Hið íslenska fræðafélag í Kaupmannahöfn
Stofnun félagsins og starfsemi til 1960
Félagið hóf strax öfluga starfsemi og komu fyrstu bækurnar út haustið 1912. Var starfsemi félagsins nokkuð samfelld fram yfir 1960, en þá kom hlé. Félagið hefur þó gefið út bækur eða styrkt útgáfu rita fram til þessa dags.
Dáðadrengir
Smáskífur
Allar stelpur úr að ofan (2003)
Lokbrá
Hljómsveitin fékk til liðs við sig gítar hetjuna Björgvin Gíslason [Flamingo, Falcon, Zoo og Opus 4] til þess að spila á sítar í laginu, sem að óneitanlega gaf laginu þennan áþreifanlega Bítlahljóm.
Breiðskífan Army of Soundwaves kom svo út 12.Maí 2004 og innihélt 11 lög, þar af tvö tökulög.
Rafmótstaða
Skilgreining
Rafmótstaða í riðstraumsrás kallast samviðnám og er summa raun- og launviðnáms rásarinnar. Í jafnstraumsrás er launviðnám núll, þ.a. rafviðnám er eingöngu raunviðnám.
Svalur og Valur
Sagan
Árið 1943 keypti Dupuis-forlagið höfundaréttinn að persónunni af Rob-Vel, sem þá hafði raunar ekki getað sinnt sögunum um hríð vegna þátttöku sinnar í seinni heimsstyrjöldinni. Belginn Joseph Gillain eða Jijé tók við pennanum. Hann kynnti til sögunnar spjátrunginn Val. Saman lentu þeir félagarnir í ýmsum ævintýrum. Sögurnar voru þó stuttar og gengu fyrst og fremst út á ærslakenndan húmor.
Svalur og Valur á 21. öld
Athygli vakti þegar 56. bókin, Hefnd Gormsins, kom út að Gormdýrið sneri aftur en fyrri höfundum bókaflokksins hafði vegna réttindamála ekki verið heimilað að nýta sér þá persónu. Skýrt var þó tekið fram að hér yrði um einstakt tilvik að ræða. Í lok bókarinnar var næsta saga boðuð og upplýst að þar kæmu við sögu nasistar í Hollywood. Sú bók leit þó aldrei dagsins ljós. Dalandi sölutölur urðu til þess að útgefandinn ákvað að setja sagnaflokkinn á ís. Þess í stað sneru Yoann og Wehlmann sér að nýrri ritröð um Ofur-Sval, þar sem Svalur hefur öðlast ofurhetjukrafta. Sögur þessar leika sér með ýmis minni úr bandarískum ofurhetjusögum og skopskæla þau.
Engin eiginleg Svals og Vals-bók kom út frá 2016 til 2022 og er það eitt lengsta bil í útgáfusögu bókaflokksins. Á árinu 2021 var þó tilkynnt að nýtt höfundateymi hefði tekið við pennastönginni. Það eru teiknarinn Olivier Schwartz og handritshöfundarnir Benjamin Abitan og Sophie Guerrive. Valið vakti athygli þar sem Abitan er kunnur útvarpsgrínisti en algjörlega reynslulaus við gerð myndasagna. Sophie Guerrive verður fyrsta konan sem skráð verður höfundur opinberrar Svals og Vals-bókar. Frumraun þeirra kemur út á árinu 2022 og mun kallast Dauði Svals, (franska: La mort de Spirou).
Þallarbarrlús
Hún finnst einnig í vesturhluta Norður-Ameríku, þar sem hún hefur líklega verið til staðar í þúsundir ára. Í vesturhluta Norður-Ameríku leggst hún aðallega á marþöll og veldur aðeins minniháttar skemmdum vegna náttúrulegra óvina og mótstöðuþols. Tegundin var flutt til Norður-Ameríku fyrir slysni frá Japan og fannst fyrst í austur-Bandaríkjunum nálægt Richmond í Virginíu árið 1951. Pláguna er nú að finna frá Norður-Georgíu, að strönd Maine og suðvesturhluta Nýja-Skotlands í Kanada. Frá 2015 hafa 90% útbreiðslusvæðis skógarþallar í Norður-Ameríku orðið fyrir áhrifum þallarbarrlúsar.
Einkenni
Fullvaxinn einstaklingur er venjulega 0,8 mm langur og egglaga. Þetta litla, brúnleita skordýr hefur fjóra þráðlaga munnlimi sem leggjast saman í sogrör sem hún notar til að sjúga næringu úr sáldæðum (e. parenchymatic). Það sprautar stundum eitri á meðan það nærist. Uppþornun af þessum völdum getur látið trén tapa barri og stöðvað vöxt. Þallir sýktar af þallarbarlús verða oft grágrænar í stað þess að vera dökkgrænar. Í norðurhluta útbreiðslusvæðisins deyr tréð 4 til 10 árum eftir árás. Tré sem lifa af bein áhrif sýkingar eru yfirleitt veikburða og geta að dáið af afleiddum orsökum.
Í skógi
Helsta líffræðilega vörn við þallarbarrlús er Pseudoscymnus tsugae. P. tsugae er svört bjöllutegund sem er tiltölulega matvönd; aðeins er vitað um þrjár barrlúsategundir sem hún étur, þar á meðal þallarbarrlús. Þessi bjalla fannst 1992 að éta þallarbarrlús í Japan. Frá 1995 hefur DCNR Bureau of Forestry dreift hundruð þúsunda fullorðinna bjalla á svæði þallarbarrlúsar í þallarskógum austur-Bandaríkjanna til að meta árangur hennar á að stjórna útbreiðslu þallarbarrlúsarinnar. Frá 1995 til 1997 sýndu tilraunir í Connecticut og Virginíu að fullorðnar bjöllur P. tsugae leiddu til 47 til 88% lækkunar í barrlúsaþéttleika á innan við 5 mánuðum. Lífsferill bjallanna er samsíða lífsferli barrlúsanna. Báðar verpa eggjum að vori og klekjast næstum samtímis. Þegar þær eru klaktar út eru lirfur P. tsugae mjög hreyfanlegar og nærast á eggjum þallarbarrlúsa og lirfum. Hver lirfa P. tsugae getur étið um 500 barrlúsaegg eða næstum 100 gyðlur.
Svalur og Valur
Don Vito Cortizone
Don Vito Cortizone, einnig kallaður Lucky, er fádæma óheppinn og hjátrúarfullur leiðtogi ítölsku mafíunnar í New York. Hann er kynntur til sögunnar í bókinni Svalur í New York, þar sem hann þvingar Sval og Val til að aðstoða sig í baráttu við kínversku mafíuna í borginni. Hann kemur við sögu í þremur öðrum bóka Tome og Janry: Seinheppnum syndasel, Le rayon noir og Luna fatale.
Svalur & Valur - sérútgáfa
Dupuis-útgáfan hefur sent frá sér fimm bækur í ritröð sem nefnist Svalur & Valur - sérútgáfa (franska: Spirou et Fantasio Hors Série). Bækur þessar hafa að geyma styttri myndasögur og annað aukaefni tengt Sval og Val sem ekki hefur ratað inn í aðalritröðina. Útgáfan hefur verið stopul og nokkuð tilviljanakennd.
Fálmaranauðgun
Fálmaranauðgun er hugtak sem tengist japönsku hentai. Fálmaranauðgun er þegar vera eða verur með fálmara nauðga konu eða karli. Eitt frægasta og fyrsta dæmið um þetta er listaverkið draumur konu fiskimannsins.
Helluhraun
Hraunhellar og hrauntraðir
Við mikið hraunrennsli geta hraunrásir flutt kvikuna undir nýstorknað hraun. Svo geta líka við vissar aðstæður neðanjarðar hraunrásir tæmst og skilið eftir sig hella og traðir. Dæmi um slíka hella eru Surtshellir (lengsti hellir Íslands), Víðgelmir og Raufarhólshellir.
Evrópuráðið
thumb|right|[[Evrópufáninn hefur verið tákn Evrópuráðsins síðan 1955.]] Evrópuráðið er alþjóðasamtök 47 ríkja í Evrópu, með samanlagt um 800 milljónir borgara, stofnuð 5. maí 1949. Aðild er opin öllum Evrópuríkjum sem teljast réttarríki byggð á lögum og virða grundvallar mannréttindi og frelsi borgara sinna.
Óraníu-fljót
Efnahagsmál
thumb|General Hertzog-brúin yfir Óraníu-fljótið í Aliwal North á suðvesturlandamærunum við Free State: Leifar af Frere-brúarinnar til vinstri. Þar sem vatnasvið Óraníu-fljóts nær til meirihluta vatns Suður-Afríku þá gegnir fljótið stóru hlutverki í landbúnaði, iðnaði og námuvinnslu. Í því skini hafa verið sett á laggirnar tvö stór kerfi, Orange River Project og Lesotho Highlands Water Project. Sögulega gegndi Orange mikilvægu hlutverki í demantavinnslu í Suður-Afríku, þar sem fyrstu demantarnir í landinu fundust í seti frá fljótinu. Í dag eru nokkrar demanta námuvinnslur meðfram ósi fljótsins.
Orange River Project
Orange River Project (ORP) er eitt stærsta og hugmyndaríkasta verkefni sinnar tegundar í Suður-Afríku. Það var sett af stað af ríkisstjórn Hendrik Verwoerd á hátindi aðskilnaðarstefnunnar. Með ORP var ætlunin að nýta vatnið í Óraníu-fljóti, sem án Vaal fljótsins er um 14,1% af heildar vatnsrennsli í Suður-Afríku, til að fullnægja vaxandi eftirspurn eftir vatni. Helstu markmið verkefnisins voru:
Halldór Brynjólfsson
Foreldrar Halldórs voru Brynjólfur Ásmundsson lögréttumaður á Saurum í Helgafellssveit og Ingjaldshóli, og kona hans Vilborg Árnadóttir, dóttir Árna Kláussonar prests í Vestmannaeyjum.
Um 60 bækur komu út á Hólum í biskupstíð Halldórs Brynjólfssonar, þar af 7 alþingisbækur og 23 tilskipanir. Útgáfa tilskipana var nýjung, og þýddi Halldór sumar þeirra sjálfur. Þegar hann var í Kaupmannahöfn, 1740-1741, þýddi hann rit eftir Erik Pontoppidan: Sannleiki guðhræðslunnar (Kmh. 1741). Var þýðingin harðlega gagnrýnd og bókin oft kölluð Rangi-Ponti. Þýddi einnig smárit eftir Hatton: Lítið ágrip um þær fjórar species (Hólum 1746). Lét endurprenta Vísnabók Guðbrands biskups (Hólum 1748).
Kentum- og satem-mál
Kentum-satem-skiptingin myndar mállýskumörk í eintímalegum (synkrónískum) lýsingum á fornum indóevrópskum málum. Samt er ekki gert ráð fyrir að frumindóevrópska hafi klofnað í kentum-grein og satem-grein, og þaðan hafi komið öll kentum- og satem-mál. Slík þróun er ólíkleg miðað við að þrátt fyrir að satem-mál séu almennt austlæg og kentum-mál vestlæg er austlægasta grein indóevrópskra mála tokkaríska, kentum-mál.
Oddgeir
Oddgeir er íslenskt karlmannsnafn.
Sódavatn
thumb|Kolsýrubólur í gosdrykki
Heimsfræði
Heimsfræði er fræðigrein sem fjallar um eðli, uppruna, uppbyggingu, þróun og endalok alheimsins.
Svartþorskur
Fiskeldi
Frá og með árinu 2010 er svartþorskur ekki hafður í fiskeldi í Bandaríkjunum. Hins vegar er hafið eldi á svartþorski í bresku Kólumbíu. Eldi á svartþorski vekur áhyggjur vegna hugsanlegra neikvæðra áhrifa, svo sem sjúkdómum, sníkjudýrum eða erfðafræðilegum ógnum við villtra stofna, eyðilegging umhverfis, heilsufarsáhætta fyrir neytendur og efnahagsleg áhrif á fiskiðnaðinn.
365 (tala)
365 er tala.
Visnjú
Visnú er hin æðsta vera,Guð eða hinn Æðsti veruleiki fyrir þá sem fylgja Vaishnavisma og holdgerving Bramíni í Hindúisma.
Kristín Ýr Bjarnadóttir
Kristín hefur rappað undir listamannsnafninu Kido og verið í hljómsveitinni Igore.
Jón Sigurðsson (lögmaður)
Jón var settur af árið 1618 vegna misferlis í starfi og tengdist það kvennamálum hans. Um leið missti hann sýsluvöld. Árið 1622 fékk hann þó uppreisn hjá konungi og fékk jafnframt Húnavatnssýslu.
Verðlaunasjóður Guðmundar P. Bjarnasonar
Styrkþegar
2008: Ásgeir Birkisson (eðlisfræði), Hlynur Grétarsson (eðlisfræði), Jón Emil Guðmundsson (eðlisfræði), Líney Halla Kristinsdóttir (eðlisfræði), Pétur Gordon Hermannson (eðlisfræði) og Elvar Örn Jónsson (efnafræði).
2006 og 2007: Styrkjunum þessi ár var úthlutað samtímis. Styrkina hlutu: Ómar Valsson (eðlisfræði 2006), Elfa Ásdís Ólafsdóttir (lífefnafræði 2007), Sigurður Ægir Jónsson (eðlisfræði 2007) og Gunnar Sigurðsson (eðlisfræði 2007)
2005: Kristján Friðrik Alexandersson (efnafræði) og Sigurður Örn Stefánsson (eðlisfræði)
Ættkvísl (flokkunarfræði)
thumb|150 px Ættkvísl er hugtak sem er notað við flokkun lífvera. Ættkvísl inniheldur eina eða fleiri tegundir. Tegundir innan sömu ættkvíslar eru líkari hver annarri að forminu til en tegundum annarra ættkvísla. Heiti ættkvíslarinnar er fyrra heitið í tvínafnakerfinu, en það seinna er tegundarheitið. Ættkvísl í einu ríki getur fengið sama nafn og ættkvísl annars ríkis.
Dmítríj Medvedev
Hann gerði efnahagslega nútímavæðingu Rússlands sem sitt meginviðfangsefni sem forseti. Á forsetatíð hans háði Rússland einnig stutt stríð gegn Georgíu árið 2008. Medvedev gaf ekki kost á sér til endurkjörs að loknu kjörtímabili hans árið 2012 og studdi þess í stað endurkomu Pútíns á forsetastól. Eftir að Pútín varð forseti á gerðist Medvedev forsætisráðherra landsins. Medvedev sagði af sér sem forsætisráðherra ásamt ríkisstjórn sinni í janúar 2020 eftir að Pútín tilkynnti fyrirhugaðar breytingar á stjórnarskrá landsins til að færa völd frá forsetaembættinu til þings­ins og rík­is­ráðs lands­ins.
Fyrstu starfsár og stjórnmálaþátttaka fyrir forsetakosningar
Á árunum 1991 og 1999 sinnti Medvedev í viðskiptum auk starfa við Sankti Pétursborg. Hann gegndi einnig stöðu dósents við fyrrum háskóla sinn sem nú hafði fengið nýtt nafn Ríkisháskólinn í Sankti Pétursborg.
27. september
27. september er 270. dagur ársins (271. á hlaupári) samkvæmt gregoríska tímatalinu. 95 dagar eru eftir af árinu.
Dmítríj Medvedev
Forsetakosningar 2008
Eftir skipun hans sem fyrst aðstoðarforsætisráðherra, fóru margir stjórnmálaskýrendur að gera ráð fyrir því að Medvedev yrði tilnefndur sem arftaki Pútíns fyrir forsetakosningarnar 2008. Ýmsir aðrir voru nefndir en 10. desember 2007, tilkynnti Pútín forseti að hann styddi Medvedev sem eftirmann sinn. Það tilkynnti hann í kjölfar þess að fjórir stjórnmálaflokkar höfðu hvatt til framboðs Medvedev; Sameinað Rússland, Sanngjarnt Rússland, Landbúnaðarflokkur Rússlands og Borgaralegt Vald. Á flokksþingi stærsta flokks landsins, Sameinaðs Rússlands, 17. desember 2007 var kjörinn sem frambjóðandi þeirra. Hann skráði formlega forsetaframboð sitt 20. desember 2007 og tilkynnti að hann myndi stíga niður sem formaður Gazprom, þar sem samkvæmt lögum, sem forseti er ekki heimilt að halda önnur störf. aðra færslu.
Forsetatíð (2008-2012) og forsætisráðherratíð (2012-2020)
Þegar kjörtímabili Medvedevs lauk árið 2012 sóttist hann ekki eftir endurkjöri. Þess í stað mælti hann með því á flokksþingi stjórnarflokksins, Sameinaðs Rússlands, að Pútín yrði forsetaefni flokksins á ný. Pútín vann auðveldan sigur í kosningunum og skiptist á hlutverkum við Medvedev: Pútín varð forseti á ný og Medvedev varð forsætisráðherra. Rússar kölluðu þessi hlutverkaskipti „hrókeringu“ innan ríkisstjórnarinnar.
Hunter S. Thompson
Hunter Stockton Thompson (18. júlí 1937 – 20. febrúar 2005) var bandarískur blaðamaður og rithöfundur, sem er frægastur fyrir skáldsögu sína: Fear and Loathing in Las Vegas.
Rúnar Kristinsson
Hann átti stoðsendingu þegar Ríkharður Daðason skoraði jöfnunarmark gegn heimsmeisturum Frakka árið 1998.
Vesturmannaland
thumb|Kort. Vesturmannaland (sænska: Västmanland) er sögulegt hérað í mið-Svíþjóð. Það er um 8400 ferkílómetrar og eru íbúar um 315 þúsund (2018). Mälaren myndar suðurmörk héraðsins og er hæsti punkturinn er 422 metrar. Annars er héraðið flatlent. Västerås er elsta og stærsta borg Vesturmannalands.
Miðbaugur himins
Äquator
Iðavöllur
Iðavöllur er samkomustaður goðanna í norrænni goðafræði, eða eins og segir í Völuspá: Hittust æsir / á Iðavelli, / þeir er hörg og hof / hátimbruðu. Iðavöllur stendur í miðjum Ásgarði og þar mætast Æsir aftur eftir ragnarök. Frá því er sagt í lok Völuspár:
Ekki má rugla Iðavöllum saman við Niðvelli.
Leturhumar
Vöxtur
Skel humarsins vex ekki með honum heldur verður humarinn að endurnýja skel sína eftir því sem hann verður eldri og stækkar. Nýja skelin, sem er stærri en sú gamla, vex undir þeirri eldri og þegar hún fer að verða klár losar humarinn sig við skelina. Hin nýja er þó ekki fullþroskuð þegar humarinn hefur skelskipti og er hún því mjúk. Humarinn vex mishratt og er því misjafnt hversu oft hann þarf að hafa skelskipti, en ungur humar vex hraðar en gamall og þarf því að skipta oftar um skel. Á fyrsta ári sínu á botninum er talið að humarinn skipti allt að tíu sinnum um skel, en eftir það skiptir hann árlega um skel á meðan hann er enn að vaxa. Þegar hann er orðinn eldri vex hann hægar og skiptir um skel á tveggja til þriggja ára fresti. Þegar kvenhumarinn er orðinn kynþroska getur hann ekki haft skelskipti nema annað hvert ár, vegna þess að hann geymir eggin undir halanum.
Tómas Árnason
Nám og störf
Tómas rak lögmannsstofu á Akureyri frá 1949-1951 og 1952-1953 og var einnig stundakennari við Gagnfræðaskóla Akureyrar, erindreki framsóknarfélaganna og blaðamaður á Degi. Hann starfaði í utanríkisráðuneytinu frá 1953-1960, var forstöðumaður og deildarstjóri varnarmáladeildar frá 1953 til 1960. Rak lögmannsstofu í Reykjavík ásamt Vilhjálmi Árnasyni bróður sínum frá 1960-1972. Hann var framkvæmdastjóri Tímans frá 1960-1964. Framkvæmdastjóri Framkvæmdastofnunar ríkisins frá 1972-1978 og 1983-1984. Hann gegndi embætti fjármálaráðherra frá 1978-1979, var viðskiptaráðherra frá 1980-1983 og bankastjóri við Seðlabanka Íslands frá 1985-1993.
Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2019
Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2019 var haldin í Tel Avív eftir að Netta vann keppnina 2018 með lagið „Toy“. Undankeppnirnar tvær voru haldnar 14. og 16. maí, og aðalkeppnin var haldin 18. maí.
Þrætuepli
Þrætuepli er einnig haft um eitthvað sem menn deila um.
1145
thumb|right|Evgeníus III páfi. Árið 1145 (MCXLV í rómverskum tölum)
Sankti Helena
Eyjan er einangruð eldfjallaeyja sem liggur á milli Afríku og Suður-Ameríku í Suður-Atlantshafi. Hún var óbyggð þegar Portúgalir uppgötvuðu hana árið 1502. Hún var notuð sem áfangastaður á siglingaleiðinni milli Gamla og Nýja heimsins öldum saman. Breska Austur-Indíafélagið tók yfir stjórn eyjarinnar árið 1658 og Edmund Halley notaði eyjuna til að rannsaka stjörnur á suðurhimninum árið 1676. Sjúkdómar, þurrkar og uppblástur hrjáðu íbúana. Árið 1723 voru íbúar rúmlega þúsund talsins, þar af um 600 þrælar. Bretar sendu Napoléon Bonaparte þangað í útlegð árið 1815 og þar var hann til dauðadags árið 1821. Í kjölfar Indlandslaganna 1833 varð Sankti Helena að krúnunýlendu eins og Indland. Efnahagur eyjarinnar batnaði vegna hörframleiðslu í byrjun 20. aldar en eftir að gerviefni tóku við hnignaði framleiðslunni og hún lagðist af árið 1965. Árið 2002 fengu íbúar breskan ríkisborgararétt. Frá 2012 unnu bresk stjórnvöld að byggingu flugvallar sem tók til starfa árið 2017.
Hundlax
Ungviðin
Ólíkt öðrum laxategundum eyða seiðin ekki löngum tíma í ferskvatni og byrja að flytja sig aftur í ármynni og til sjávar aðeins nokkrum dögum eftir að þau fæðast og eru þá oftast um 2-5 cm á lengd. Þau hafa vel þróaðar felulitarendur meðfram hliðunum. Áður en þau flytja sig til sjávar, þá missa þau dökku rákina sem liggur meðfram síðunni og fá í staðinn dekkri bak og ljósari maga. Ungviðin nærast á skordýrum og hryggleysingjum á meðan þeir flytja sig neðar í ánna, í ármynni og einnig í kjörlendi nálægt sjó (FishChoice, e.d.). Ungviðin hafa 8-12 lóðréttar dökkar rendur sem ná oftast ekki fyrir neðan rákina (skynfæri á hliðum fiska). Heildarlitur ungviðanna er dökk grænbrúnn meðfram bakinu og fölur sanséraður grænn fyrir neðan rákina (Alaska Department of Fish and Game, e.d.).
Heimildaskrá
Alaska Department of Fish and Game. (e.d.). Chum salmon (Oncorhyncus keta). Sótt af http://www.adfg.alaska.gov/index.cfm?adfg=chumsalmon.main
Magnús Hinriksson
Magnús Hinriksson (d. 1161) var danskur aðalsmaður og líklega konungur Svíþjóðar 1160-1161. Það er þó óvíst því samkvæmt einhverjum heimildum dó Eiríkur helgi, forveri hans, ekki fyrr en 1162 og afar fáar heimildir eru um konungstíð Magnúsar.
Moldóva
Moldóva er dæmigert landbúnaðarland. Þar eru meðal annars stór ræktarlönd með vínþrúgum til vínframleiðslu og rósum fyrir ilmefnaiðnaðinn.
Heiti
Um stutt skeið á 10. áratug 20. aldar var nafnið skrifað bæði Moldóva og Moldavía. Eftir upplausn Sovétríkjanna hefur einungis rúmenska útgáfan, Moldóva, verið notuð. Formlegt heiti landsins er Lýðveldið Moldóva.
Benóní
Benóní er íslenskt karlmannsnafn.
Dalsland
thumb|Kort.
1146
Á Íslandi
'''Dáin '''
Erlendis
Dáin
Boga
Boga er íslenskt kvenmannsnafn.
Smárinn (hverfi)
Það er fámennast af 5 hverfum Kópavogsbæjar og í því eru 2 leikskólar (Arnarsmári og Lækur), 1 grunnskóli (Smáraskóli), heilsugæslustöð (Hvammur) og atvinnustarfsemi. Í hverfinu er stærsta verslunarmiðstöð Íslands Smáralind, Norðurturninn, hæsta bygging landsins Smáratorg 3 og margvísleg atvinnustarfsemi í H-smárum og á Dalvegi. Aðalstöðvar Breiðabliks eru í hverfinu sem og Kópavogsvöllur, knattspyrnuhúsið Fífan og íþróttahúsið Smárinn.
1154
thumb|right|Heimskort sem [[kortagerðarmaðurinn al-Idrisi gerði árið 1154 fyrir Roger Sikileyjarkonung.]] Árið 1154 (MCLIV í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Dáin
Erlendis
Dáin
Clicker5
Clicker grundvallast á tveimur aðskyldum grunnhlutum ritvinnsluhluta og margmiðlunarhluta. Þessir hlutar geta staðið sjálfstætt hvor í sínu lagi þeir geta einnig unnið saman og myndað eina heild.
Ljótipollur
thumbnail|Ljótipollur Ljótipollur er sprengigígur á Landmannaafrétti. Sunnan hans er Frostastaðavatn. Ljótipollur er syðsti gígurinn í Veiðivatna-goskerfinu. Ljótipollur er fagurrauður með háa gígbarma og vatni í botninum. Vatnið er mjög djúpt. Í vatninu er nokkur veiði þó svo það sé að- og frárennslislaust og veiðist einungis urriði sem getur oft orðið nokkur pund.
Auður Ava Ólafsdóttir
Auður hlaut Íslensku bókmenntaverðlaunin árið 2016 fyrir skáldsöguna Ör og Bókmenntaverðlaun Norðurlandaráðs árið 2018 einnig fyrir Ör.
Sjintóismi
thumb|right|Torii eða hofhlið að sjintóhofinu í [[Itsukushima.]] Shinto (神道) er þjóðartrú Japans. Shinto er fjölgyðistrú sem felur í sér dýrkun kami (神), þýtt sem andar, goð eða vættir.
Löngufjörur
Löngufjörur kallast skeljasandsfjörur og leirur í Haffirði úti fyrir Eyja- og Miklaholtshreppi. Ná þær frá Hítarnesi vestur að Búðum á Snæfellsnesi. Löngufjörur eru vinsæll staður fyrir hestamenn að ferðast um því hægt er að þeysa um fjörurnar. Öruggara er fyrir ókunnuga að njóta leiðsagnar kunnugra, því að sæta þarf sjávarföllum og fylgjast vel með gangi flóðs og fjöru. Árið 2019 strönduðu um 50 hvalir í Löngufjöru.
Lyferfðamengjafræði
Lyferfðamengjafræði miðar að því að beita verkfærum og nálgunum erfðamengjafræðinnar til að rannsaka eiginleika lyfja, leita að lífvirkum efnum og kanna viðbrögð sjúklinga við lyfjum og meðferð.
Færeyjar
Eyjarnar
Allar eyjarnar eru byggðar nema ein, Litla-Dímun, enda er sú eyja lítil um sig, 0,82 km² og umgirt bröttum hömrum. Á sumum hinna eyjanna eru íbúar þó fáir og hefur fækkað á síðustu áratugum. Stærsta eyjan er Straumey, 372 km². Sunnarlega á henni er höfuðstaðurinn, Þórshöfn. Þar eru um 20.000 íbúar.
Núverandi stjórn
Jafnaðarflokkurinn, Þjóðveldisflokkurinn og Miðflokkurinn mynduðu stjórn að kosningum loknum og var Aksel V. Johannesen úr Jafnaðarflokknum lögmaður. Í stjórninni sitja fimm karlar og fjórar konur.
Konur í færeyskum stjórnmálum
Fyrsta konan settist á lögþingið árið 1964 og þá sem varamaður en konur voru ekki kjörnar á þingið fyrr en 1978. Fyrsta konan sem tók sæti í landstjórninni var Jóngerð Purkhús árið 1985 og 1993–1994 varð Marita Petersen lögmaður Færeyja, fyrst kvenna og sú eina hingað til. Af 33 þingmönnum sem kjörnir voru á lögþingið 2015 voru 11 konur.
Menntun
Í færeyskum grunnskólum hefur verið kennt á færeysku frá 1938 en einnig fá nemendur kennslu í dönsku og ensku. Vísir að framhaldsskóla kom þegar árið 1937 en það var ekki fyrr en 1964 sem fyrsti framhaldsskólinn, Føroya Studentaskúli, var settur á laggirnar í Hoyvík Í Þórshöfn er Føroya Handilsskúli, tækniskóli og sjómanna- og vélskóli. Þar er einnig Fróðskaparsetur Føroya, sem var stofnað 20. maí 1960 og er eini skólinn á háskólastigi. Mjög margir Færeyingar fara þó enn til framhaldsnáms í Danmörku og öðrum löndum.
Jakob Hafstein - Söngur villiandarinnar
Söngur villiandarinnar
Lagið Söngur villiandarinnar eða Vildandens sång eins og það hét upprunalega er eftir ókunnan höfund, en sænski hljómsveitarstjórinn  Leonard Landgren skrifaði það upp og útsetti. Eiginkona hans Thory Bernhards söng sænsku útgáfuna 1952. Í Danmörku söng Valdemar Davids danska þýðingu með Elo Magnussen og hljómsveit sama ár. Upprunalegur sænskur texti er eignaður Jóhan Bernhard Gauffin en dönsku þýðinguna gerði Knud Pheiffer. Eins og kunnugt er gerði Jakob Hafstein afar vel heppnaða þýðingu og staðfæringu af textanum auk þess sem hann fór sérlega vel með lagið.
Jakob Hafstein gaf út fallegt nótnahefti með laginu árið 1956. Carl Billich skrifaði nóturnar en teikningar eru eftir Halldór Pétursson. Harmrænar teikningar Halldórs auka enn á þá átakanlegu atburðarrás sem lýst er í ljóðinu.
NME
New Musical Express (betur þekkt sem NME) er breskt tónlistarblað sem gefði hefur verið út vikulega síðan í mars 1952.
Gauss-eyðing
Reikniritið er nefnt eftir þýska stærðfræðingnum Carl Friedrich Gauss, en elsta dæmið um notkun þess má finna í kínverska stærðfræðiritinu Jiuzhang suanshu, eða níu kaflar um stærðfræðilistina, sem var skrifuð um 150 e.Kr.
1157
Á Íslandi
Dáin