cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Malaví
Saga
Milli Yao og Angoni þjóðflokkanna ríkti stanslaust stríð, en hvorugri fylkingunni tókst að ná völdum yfir svæðinu. Marövum fækkaði og veldið þurrkaðist loks út, eftir að hafa háð baráttu við báðar fylkingarnar.
Veðurfar og loftslag
Í mars 2006 misstu um 8 þúsund manns heimili sín í mið- og suðurhluta landsins vegna flóða og vatnsveðurs.
Utanríkismál
Þróunarsamvinnustofnun Íslands (ÞSSÍ) hefur meðal annars byggt framhaldsskóla í landinu en auk þess hafa sjálfboðaliðar og hjúkrunarfræðinemar frá HÍ unnið í landinu. Skemmst er þess að minnast þegar landlæknir fór til starfa í landinu til eins árs.
Heilsa
Barnadauði er nú 103 börn á hverja 1000 fæðingu. Yfir ein milljón barna eru munaðarlaus, þar af hafa 700 þúsund þeirra misst foreldra sína úr alnæmi. Samkvæmt útreikningum ríkisstjórnarinnar eru 12,4% íbúa landsins HIV-smitaðir og 90 þúsund þeirra sem létust árið 2003 dóu úr alnæmi
Íþróttir
Aðrar íþróttir á borð við tennis og veggtennis eru einnig stundaðar, þó í minna mæli. Áhrifin koma úr sjónvarpi og hlaut veggtennislandsliðið þátttökurétt á Samveldisleikunum 2006.
Feisal bin Abdul Aziz al-Sád
Æviágrip
Feisal var á yngri árum talinn hallur undir hugmyndir Gamals Abdel Nasser Egyptalandsforseta um sam-arabíska þjóðernishyggju en sem konungur átti Feisal í stirðara sambandi við stjórn Nassers. Þegar Nasser sendi egypska hermenn til að styðja uppreisn lýðveldissinna í borgarastyrjöldinni í Norður-Jemen brást Feisal við með því að vopna her einveldissinna í landinu, enda óttaðist hann að stuðningsmenn Nassers myndu nota sigur í Norður-Jemen sem stökkpall inn í Sádi-Arabíu.
1. deild karla í körfuknattleik
1. deild karla er næstefsta deild karla í körfuknattleik á Íslandi en Körfuknattleikssamband Íslands fer með málefni íþróttarinnar á Íslandi. Deildin var stofnuð árið 1964 og fram að 1978 gekk hún undir nafninu 2. deild karla. Fyrsti sigurvegari deildarinnar var Íþróttafélag Keflavíkurflugvallar, sem í dag er betur þekkt sem Körfuknattleiksdeild Njarðvíkur.
Erani
Aríski kynstofninn
Önnur merking á við aríska kynstofninn, kynstofn sem talinn er vera beinn afkomandi hins upprunalega aríska þjóðarhóps. Þessi merking var og er enn ríkjandi í kenningum um yfirburði hins evrópska kynþáttar („hvíti maðurinn“), sem margar hverjar hafa einnig dreift sér til Norður-Ameríku og Indlands. Samkvæmt hugmyndafræði nasista í seinni heimstyrjöldinni var germanski kynþátturinn álitinn hreinasti fulltrúi aríska kynstofnsins, með semíska kynstofninn í beinni mótstöðu gegn sér en hreinustu fulltrúar semíta voru gyðingar. Nasisminn hélt því fram að aríski kynstofninn og afkomendur hans væri eini kynstofninn sem væri fær um að skapa framsækna siðmenningu, á meðan aðrir kynþættir væru aðeins færir um að viðhalda menningu sinni innan sama þróunarrammans. Þessi hugmynd var og er enn styrkt í gegnum samanburð á framförum evrópskrar siðmenningar á sviðum vísinda, tækni og félagslegrar uppbyggingar miðað við frumstæða menningarheima þeldökkra kynþátta Afríku og Ameríku.
Jawi
Kynning
Jawi-stafrófið hefur verið til í margar aldir á Malaja-svæðinu. Þróun þess hefur verið tengd komu Íslams í heimshlutann. Það samanstendur aðallega af arabískum stöfum en einnig nokkrum sem aðeins eru í Jawi.
Jólnir
Fyrst varð vart við gos í hafinu um 900 metra suðvestur af Surtsey 26. desember 1965 og þann 28. desember sást fyrst að ný eyja var að myndast. Henni var fljótt gefið nafnið Jólnir af því að gosið hófst á annan dag jóla.
Eftir það minnkaði eyjan hratt og 20. september var ekki annað eftir en hvalbakur sem braut yfir á flóði. Síðan var þar rif eða sker smátíma en nokkrum mánuðum eftir goslok var það horfið og nú er þarna um 39 metra dýpi.
Strákatangi
Samantekt
Tækist hvalveiðimönnum að veiða hvali þá voru þeir skornir (flensaðir) í fjörunni og voru í kjölfarið fluttir á vinnubekk við bræðsluna þar sem hvalspikið var skorið í minni búta áður en það var sett í stóran málmpott og brætt. Þurftu hvalveiðimennirnir stöðugt að hræra í pottinum og fylgjast náið með bræðslunni, enda mikil hætta á sprengingum ef mistök væru gerð. Eftir að lýsið var tilbúið hefur það verið kælt, sett í trétunnur, sem beykirinn á Strákatanga smíðaði, og fært í geymsluhúsið. Þar voru tunnurnar geymdar þar til að flutningsskip hvalveiðimanna kæmu í byrjun vetrar til þess að ná í hvallýsið fyrir markaði erlendis.
Vallhumall
thumbnail Vallhumall (fræðiheiti: Achillea millefolium) er fjölær jurt af körfublómaætt. Blómin hvít en stilkurinn og laufin græn. Aðalblómgunartíminn er í júlí. Hæð plöntunnar er 10 - 50 sentimetrar. Vallhumall er algengur um allt norðurhvel jarðar.
Lilja Rafney Magnúsdóttir
Önnur störf
Í orkuráði 1995 – 1999. Í stjórn Byggðastofnunar 1999 – 2003. Í stjórn Íslandspósts hf. frá 2000, varaformaður frá 2009. Í fulltrúaráði Fræðslumiðstöðvar Vestfjarða frá 2000. Í hafnarstjórn Ísafjarðarbæjar frá 2006.
Vinaminni
Vinaminni er þriggja hæða timburhús við Mjóstræti 3 reist árið 1885 af Sigríði Einarsdóttur leikkonu og kvenréttindakonu. Sigríður ólst upp á lóð hússins en hús foreldra hennar, Brekkubær stóð þar.
Sigríður stofnaði kvennaskóla í Vinaminni sem tók til starfa árið 1891. Skólinn var ekki ríkisstyrktur og átti í harðri samkeppni við Kvennaskólann í Reykjavík og starfaði aðeins einn vetur og voru skólastúlkur 15 en 5 þeirra voru í heimavist í Vinaminni. Iðnskólinn og Verslunarskólinn byrjuðu seinna skólahald sitt í húsinu.
Bona Sforza
thumb|right|Bona Sforza á málverki eftir [[Lucas Cranach yngri.]] Bona Sforza (2. febrúar 1494 – 19. nóvember 1557) var drottning Pólsk-litháíska samveldisins frá 1518 til 1548. Hún var af Sforza-ætt, dóttir hertogans af Mílanó Gian Galeazzo Sforza og Ísabellu af Napólí. Hún giftist 1518 Sigmundi gamla konungi Póllands og stórhertoga Litháen. Hún var frá upphafi virk í stjórnmálum ríkisins. Hún nýtti sér tengsl við Leó 10. til að skipa stöður við dómkirkjur í Póllandi, sem hún gat aftur nýtt sér til að afla sér stuðningsmanna. Hún lét krýna son sinn, Sigmund, konung Póllands árið 1529 til að tryggja að ættin sæti áfram við völd þrátt fyrir mikla andstöðu pólska aðalsins. Þegar eiginmaður hennar lést 1548 og sonur þeirra tók við völdum dró hún sig í hlé til Masóvíu þar sem hún bjó í átta ár. Að síðustu flutti hún til Barí á Ítalíu þar sem hún hafði eytt æskuárum sínum. Ári síðar var hún drepin með eitri að undirlagi Filippusar 2. Spánarkonungs sem vildi koma sér hjá því að greiða umtalsverða skuld sína við hana.
Búrfellshraun
Búrfellshraun getur átt við:
Súpa
Súpa er spónamatur sem er gjarnan gerður úr kjöti, grænmeti eða ýmsum ávöxtum.
Hoya rhodostemma
Hoya rhodostemma er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Útbreiðslan er á Nýju Gíneu.
Sofia Milos
Ferill
Fyrsta hlutverk Milos er í kvikmyndinni Out of Control frá 1992. Síðan þá hefur hún komið fram í mörgum kvikmyndum og sjónvarpsþáttum, þar á meðal: Friends, Caroline in the City, ER, The Sopranos. Þekktust er hún fyrir hlutverk sitt sem rannsóknarfulltrúinn/einkaspæjarinn Yelina Salas í CSI: Miami.
Hægt og hljótt
Hægt og hljótt var framlag Íslands til Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva árið 1987. Halla Margrét Árnadóttir söng lagið.
Virginia Raggi
Æviágrip
Fremur gekk brösuglega fyrir hægriflokkana að ganga til kosninga þetta árið. Gátu þeir ekki sameinast um frambjóðenda og gengu því klofnir til kosninga. Silvio Berlusconi studdi Alfío Marchini en Norðursambandið Giorgiu Meloni. Kosið var í tveimur umferðum og þar sem allir kjósendur hægriflokkana (90 % af stuðningsmönnum Marchini og 99% af stuðningsmönnum Meloni) völdu Raggi fram yfir frambjóðenda sósíaldemókrata var eftirleikurinn auðveldur fyrir Raggi. Eitt af því fyrsta sem Raggi gerði í embætti borgarstjóra var að draga til baka framboð Rómarborgar um að hýsa Ólympíuleikana árið 2024 þar sem hún taldi að borgin yrði sliguð af skuldum ef til þess kæmi.
Tvö líf
Tvö líf er önnur breiðskífa Stjórnarinnar.
Þorri
Mánaðarheitið þorri kemur fyrir í elsta íslenska rímhandritinu frá lokum 12. aldar og einnig í Staðarhólsbók Grágásar frá 13. öld og í upptalningu mánaðanna í Snorra Eddu. Margir gömlu mánaðanna í norræna tímatalinu báru mismunandi nöfn eftir heimildum, en þorri hélt alltaf nafni sínu í þeim öllum. Svipað mánaðarheiti þekkist á öðrum Norðurlöndum en þá sem nafn á janúar og jafnvel mars.
Þorrablót til forna
Þorri er nefndur í heimildum frá miðöldum sem persónugervingur eða vættur vetrar og þar er einnig minnst á þorrablót. Ekki er vitað hvernig þeim var háttað en lýsingarnar benda þó til mikilla veislna og að menn hafi gert vel við sig í mat og drykk. Engar frásagnir eru í Íslendingasögum eða öðrum fornsögum sem gerast á Íslandi en orðið Þorrablót kemur fyrir í forneskjulegum þætti sem bæði er að finna í Orkneyinga sögu og á tveim stöðum í Flateyjarbók þar sem hann heitir Hversu Noregr byggðist og Fundinn Noregur.
Túnfeti
Hann finnst alls staðar á Íslandi.
Vænghafið er um 32 mm. "Mjög breytileg tegund, sérstaklega á Íslandi."
Fleetwood Mac
thumb|right|Fleetwood Mac árið 2009: John McVie, Stevie Nicks, Lindsey Buckingham, Mick Fleetwood Fleetwood Mac er bresk-bandarísk rokkhljómsveit stofnuð í London árið 1967 af tveimur fyrrum meðlimum John Mayall & the Bluesbreakers, Mick Fleetwood og Peter Green. Annar félagið þeirra úr Bluesbreakers, John McVie, gekk nokkru síðar til liðs við hljómsveitina sem var nefnd eftir honum og Mick. Hljómsveitin átti nokkrum vinsældum að fagna í upphafi þegar breski blúsinn stóð í mestum blóma og náðu í efsta sæti vinsældalista með lagið „Albatross“. Eftir 1975 breytti hljómsveitin um stefnu og fór meira út í popp/rokk með nýjum meðlimum, Christine McVie, Lindsey Buckingham og Stevie Nicks. Platan Rumours sem kom út 1977 landaði fjórum smáskífum á topp 10 listann í Bandaríkjunum og er nú áttunda mest selda hljómplata allra tíma.
Tengistafur
Tengistafur (eða bandstafur) er sérhljóð (eða s) á milli orðliða sem er ekki hluti af orðstofni né fallendingu. Helstu tengistafir eru i (eins og í eldiviður), u (eins og í ráðunautur) og s (eins og í leikifimishús). Venjulega eru samsetningar orða í íslensku með þrennum hætti: Stofnsamsetningar (ráðhús) (fast samsett), eignarfallssamsetningar (ráðsmaður) (laust samsett) og tengistafasamsetningar (ráðunautur).
Búauðgisstefnan
Saga
Til þess að efla stöðu innan búaugðisstefnunar kom Jacques Vincent de Gournay (1712–59) nokkrum hagfræðingur saman þá, François Véron de Forbonnais (1722–1800) og Anne-Robert-Jacques Turgot (1727–81). Það leyti til þess að efnahagsrit í Frakklandi sprungu um miðja 18. öld. Höfundar efnahagsritana voru öllu stéttum samfélagsins, bændur, landeigendur, verksmiðjueigendur og herforingjum en meirihluti þeirra voru menn með akademískan bakgrunn svo sem lögmenn og fjármálasýslumenn eða læknar. Hagur í stjórnmálahagfræði á þeim tíma í Frakklandi einkenndist síðar af stefnu þeim alþekktu búaugðismönnum, Anne-Robert-Jacques Turgot (1727–1781) og François Quesnay (1694–1774).
Mars
Mars getur þýtt:
Fjölbrautaskóli Suðurnesja
Fjölbrautaskóli Suðurnesja (FS) er framhaldsskóli starfræktur í Keflavík í Reykjanesbæ. Hann var annar í röð fjölbrautaskóla á Íslandi, stofnaður sumarið 1976 og settur í fyrsta sinn þann 11. september það ár. Skólinn var stofnaður og rekinn í samvinnu 7 sveitarfélaga (síðar 5 vegna samruna) og ríkisins. Skólinn varð til við samruna Iðnskóla Suðurnesja, Framhaldsdeilda Gagnfræðaskólans í Keflavík (sem nú heitir Holtaskóli) og Öldungadeildar Gagnfræðaskólans í Keflavík. Hann fékk til umráða húsnæði Iðnskólans, sem þá þegar var allt of lítið og var það bætt upp með leiguhúsnæði frá Gagnfræðaskólanum og víðar um bæinn.
Skólameistarar Fjölbrautaskóla Suðurnesja hafa verið eftirtaldir:
Sacramento
Frá frumkvöðlum til gullæðis
John Sutter kom til svæðisins frá Liestal í Sviss í ágúst 1839 og stofnaði virkið og viðskiptastöðina Sutter's Fort árið 1840. Árið 1848 fannst gull um 80 kílómetrum norðaustan við virkið eða í Sutter's Mill. Þegar fréttin breiddist út tók fólk að streyma til svæðisins frá öllum áttum og stórjókst íbúatalan við það. Sonur Sutter, sem hét John Sutter yngri, tók að skipuleggja borg á svæðinu og borgina nefndi hann Sacramento eftir fljótinu, Sacramento river. Þetta gerði hann þrátt fyrir andstöðu föður síns, sem áður hafði stofnað Sutter's Fort, Sutter's Mill og Sutterville, en allar þessar byggðir mistókust öfugt við Sacramento, sem óx hratt.
Hjartafífill
Samlífi
Kytrusveppategund nokkur, Physoderma crepidis, lifir á hjartafífli á Íslandi. Tegundin uppgötvaðist á Íslandi og var lýst héðan í fyrsta skiptið árið 1903.
Þorvarðar þáttur krákunefs
Þegar Eysteinn og konungur sigldu saman um sumarið skreið skip Eysteins hraðar og spurði konungur þá hvar hann hefði fengið hið góða segl sitt. Sagði Eysteinn honum að þetta væri seglið sem hann hafði afþakkað.
Kyn (líffræði)
Í mönnum og öðrum spendýrum er karlkynið vanalega með einn X- litning og einn Y-litning, en kvenkynið vanalega með tvo X-litninga. Fuglar og sum skordýr nota aðra litninga til að ákvarða kyn. Krabbadýr ákvarða ekki kyn af litningum heldur af umhverfi sínu, svo sem hversu mikil næring sé til staðar. thumb|Kyn [[Trúðfiskur|trúðfisksins ræðst af umhverfi hans. Þeir fæðast karlkyns, síðar meir verður stærsti fiskurinn kvenkyns.]]
Union Oil Company of California
Union Oil Company of California eða Unocal var bandarískt fyrirtæki sem var stórfelldur jarðolíu-könnuður frá 19. öld fram í byrjun 21. aldar. Höfuðstöðvar þeirra voru í El Segundo, Kaliforníu. Þann 10. ágúst 2005 sameinaðist Unocal, Chevron Corporation og varð Unocal að dótturfélagi þess. Unocal hefur hætt störfum sem sjálfstætt fyrirtæki enn starfar enn starfar enn sem Union Oil Company of California, Chevron félag.
Landnám ríkisins
Skilyrði og reglur
Við stofnun Landnáms ríkisins var margs að gæta. Lögð voru fram tvö frumvörp á Alþingi 1946, annað um stofnun Ræktunarsjóðs Íslands og hitt um um landnám, nýbyggðir og endurbyggingar í sveitum. Samkvæmt þessum frumvörpum var ákveðið að stofna embætti landnámsstjóra og embætti skipulagsstjóra íslenskra byggða. Samkvæmt lýsingu á skyldum skipulagsstjórans þurfti hann að samþykkja lánsumsóknir um nýjar byggingar á jörðum með tilliti til þess hversu vel nýbýli séu staðsett með tilliti til samgangna, síma og dreifingu rafmagns. Tillögur um hækkun jarðræktarstyrks með það fyrir augum að öll heyöflun í landinu kæmist á véltækt land innan 10 ára voru felldar á Alþingi 1946. Annað mál sem varðaði landbúnaðinn voru áætlanir um ný byggðahverfi eða smáþorp, svonefnd nýbýlahverfi. Að þessu var stefnt með lögunum um landnám ríkisins, en þar þar var gert ráð fyrir að ríkið kæmi upp samliggjandi býlum á hentugum ræktunarsvæðum. Lögin gerðu ráð fyrir fastri fjárveitingu til þessa en það var fellt á Alþingi 1944 og 1945.
Hugmyndir um hlutverk
Í grein sem Steingrímur Steinþórsson alþingismaður, nýbýlastjóri 1936—1941 og í nýbýlastjórn frá 1941-1966, skrifaði í ársbyrjun 1945 er bent á eftirfarandi sem áhersluatriði um stofnun Landnáms ríkisins:
Bertrand Russell
Russell var einnig mikilvirkur höfundur bóka um samfélagsleg málefni, svo sem kvenréttindi og hjónaband, stjórnmál, stríð og stríðsvæðingu. Hann var friðarsinni og einarður andstæðingur kjarnorkuvopna. Honum voru veitt bókmenntaverðlaun Nóbels árið 1950.
Þekkingarfræði
Þekkingarfræði Russells tók nokkrum breytingum í gegnum tíðina. Þegar hann hafði losað sig undan nýhegelismanum sem hann daðraði við á yngri árum hélt hann fast við hluthyggjuna það sem eftir var ævinnar og taldi að skynreynsla okkar væri mikilvægasti þátturinn í tilurð þekkingar. Sumar skoðanir hans eiga síður upp á pallborðið hjá heimspekingum nú um mundir en áhrif Russells eru þó enn mikil. Enn er gengið út frá greinarmuni Russells á „þekkingu af eigin kynnum“ og „þekkingu af lýsingu“. Um tíma taldi Russell að við gætum einungis þekkt beint skynreyndir okkar — hráar skynjanir og upplifanir af litum, hljóði og þar fram eftir götunum — og að allt annað, þar með taldir efnislegir hlutir sem yllu þessum skynreyndum, væri einungis hægt að álykta út frá skynreyndunum — þ.e. þekkt af lýsingu — en ekki beint af eigin kynnum okkar af þeim. Greinarmunurinn er notaður í víðara samhengi af öðrum heimspekingum en Russell hafnaði um síðir skynreyndakenningunni.
Siðmenning
Siðmenning hefur mismunandi merkingu eftir því í hvaða samhengi hugtakið er notað. Forn siðmenning Forn-Egypta í Afríku, Maya-indíána eða Azteka í Suður-Ameríku, svo dæmi séu nefnd, eru menningarsamfélög sem einu sinni stóðu í blóma en liðu undir lok. Siðmenning nútímans á rætur sínar að rekja aftur til Mesópótamíu og Egyptalands, en menning þeirra stóð á hátindi sínum fyrir um 5000 árum (3000 f.Kr.).
Bertrand Russell
Trúarbrögð og guðstrú
Russell hélt seinna fram fimm mínútna tilgátunni gegn naflakenningunni sem Philip Henry Gosse hafði sett fram í riti sínu Omphalos árið 1857. Naflakenningin kveður í stuttu máli á um að guð hljóti að hafa skapað heiminn með fjöllum og fljótum og Adam og Evu með tennur og hár og nafla og þar fram eftir götunum, svo að enginn vitnisburður um að heimurinn sé eldri en sköpunarsagan segir geti verið áreiðanlegur. Russell hélt því fram að þá gæti allt eins verið að heimurinn sé fimm mínútna gamall:
Áhrif á heimspekina
Russell skildi eftir sig gríðarlegt magn rita. Allt frá unglingsárum skrifaði Russell um 3.000 orð á dag með fáum leiðréttingum; fyrsta uppkast var venjulega lokaútgáfan, jafnvel í umfjöllun um flókin og tæknileg mál.
Leppalúði
Foreldrar íslensku jólasveinanna
Því fyrir þann tíma er jólasveinunum lýst með allt öðrum hætti en síðar varð. Áttu þeir að vera forynjur miklar sem komu róandi á skinnbátum strekktum að innan með beinum frá hálendi Grænlands og vera hinar mestu skaðræðisskepnur. Í þeim sögum er hvergi minnst einu orði á nokkur tengsl þeirra við Grýlu eða Leppalúða. Það eina sem þau áttu sameiginlegt var að þykja gott að borða fólk og þá helst börn.
Anjem Choudary
thumb|Anjem Choudary. Anjem Choudary (fæddur 18. janúar 1967) og er af Breti af pakistönskum uppruna. Choudary hefur starfað sem lögmaður en fór síðar í aktívisma. Hann gerðist talsmaður fyrir íslamistasamtökin Islam4UK en hlaut lítinn stuðning frá flestum múslimum í Bretlandi.
Thomas Mun
Ævi
Thomas Mun kom af efnaðri kaupmannafjölskyldu í London. Fjölskyldan stundaði viðskipti með klæði og vefnaðarvöru, en afi hans var myntsláttumaður og einn af stjórnendum Konunglegu Myntsláttunnar. Ekkert er vitað um menntun Mun, en hann er talinn hafa öðlast þekkingu á viðskiptum og peningamálum í gegnum fjölskyldu sína og eigin reynslu af utanríkisviðskiptum.
Faðir Mun lést þegar hann var ungur. Stjúpfaðir hans var auðugur kaupmaður sem stundaði viðskipti við Austurlönd Fjær og starfaði Mun sem lærlingur í fyrirtæki stjúpföður síns. Mun hóf eigin rekstur 1596, með viðskiptum við Miðjarðarhaf, sérstaklega Ítalíu og Austurlönd Nær, Tyrkland, Sýrland og Líbanon. Mun dvaldi löngum stundum erlendis, þar á meðal á Ítalíu. Hann var einn af stofnendum Austur Indíafélagsins, og var árið 1615 kjörinn einn af stjórnendum þess, og var einn af mest áberandi og atkvæðamestu stjórnendum þess.
Framlög til hagfræði
Mikilvægasta framlag Mun var rit hans Auður Englands með utanríkisviðskiptum (enska: England´s treasure by foreign trade) sem hann skrifaði í kringum 1630, en var ekki gefin út fyrr en 1664 af syni hans, John Mun. Ritið er talið eitt mikilvægasta hagfræðirit 17. aldar, þar sem það tekur saman allar helstu hugmyndir og kenningar kaupauðgisstefnunnar með skýrum hætti. Fyrir utan hugmyndina um viðskiptajöfnuð setur hann einnig fram hugmyndir um verðteygni útflutningsvöru, en fyrri hagfræðingar, á borð við Malynes, höfðu talið útflutning og innflutning fullkomlega óverðteyginn. Í ritinu gagnrýndi Mun bæði góðmálmaáherslu (enska bullionist) fyrri merkantilískra hagfræðinga, og skort enskra kaupsýslumanna á aga og fyrirhyggju og bendir á Holland sem fyrirmynd. Hann benti á Spán sem dæmi um misheppnaða hagstjórn, en þrátt fyrir að hafa aðgang að nánast óþrjótandi uppsprettu góðmálma í nýlendum sínum í Ameríku væri Spánn fátækt land. Ástæðan væri sú að Spánverjar fluttu inn meira af vörum en þeir fluttu út, sem yrði til þess að góðmálmar flæddu hraðar úr landi en inn.
Red Hot Chili Peppers
Árin 1990-2006
Eftir að hafa farið aftur í stúdío í nóvember 2001, gaf Red Hot Chili Peppers plötuna By The Way. Þessi plata er lang rólegasta plata þeirra félaga og inniheldur hún tvö lög sem fóru í efsta sæti vinsældarlista; By The Way og Can't Stop. The Peppers fóru á tveggja ára tónleikaferðalag og gáfu út annan DVD disk, Live At The Slane Castle árið 2003 og tóku upp lög fyrir Greatest Hits plötuna. Árið 2004 gáfu þeir síðan sína fyrstu hljómleika-plötu og er hún tekin upp í Hyde Park í London og heitir hún einfaldlega Live In Hyde Park.
Tolli
Tolli er fæddur og uppalinn í Reykjavík. Hann hefur málað og teiknað frá unga aldri og kom frá listrænu heimili. Hann hóf nám við Myndlista- og handíðaskóla Íslands árið 1978 og lauk þar prófi úr nýlistadeild árið 1983. Eftir það fór hann í Hochschule der Künste í Vestur-Berlín undir handleiðslu Karl-Horst Hödicke prófessors og sneri heim 1985 og hefur starfað sem myndlistarmaður síðan. Fram að því hafði hann stundað sjómennsku við Íslandsstrendur, jafnt á fiskibátum og togurum. Hann var einnig farandaverkamaður í ýmsum sjávarplássum víða um Ísland og skógarhöggsmaður í Norður-Noregi.
Game Over
Game Over eru bandarískir teiknimyndaþættir. Þættirnir eru sköpunarverk David Sacks og byrjaði framleiðsla á þáttunum árið 2004. Þeir eru gerðir fyrir UPN sjónvarpsstöðina.
Lundar
Lundar eru sjófuglar sem kafa eftir æti. Þeir verpa aðeins einu eggi í holu sem þeir yfirleitt grafa út í moldarbarð nærri hafi. Ein tegund lunda, lundi, verpir á Íslandi.
Uppruni orðsins
Lengi hefur verið trúið að orðið lundi væri samborið með orðinu lund ('ílangir vöðvar á innanverðum hrygg sláturdýrs'). En nýrra rannsókn hefur stungið upp að orðið kemur frá samísku tungumáli. Á norðsamísku er til orðið lodde, loddī ('fugl'), sem áður hafði orðmyndina *londe (frá *lintu í fennísku tungumáli)''. ''
Beverly Hills 90210
Luke Perry
Luke Perry hætti í Beverly Hills, 90210 í byrjun sjöttu þáttaraðar.
Jason Priestley
Priestley var fyrsti leikarinn í þáttunum sem leikstýrði þætti.
Kálygla
Kálygla (fræðiheiti: Agrotis segetum) er ygla sem er algeng í Evrópu. Það sem einkennir þessar yglur eru ljósir afturvængirnir sem eru hvítir hjá karldýrum og ljósgráir hjá kvendýrum.
Vetrarbrautarhnit
Vetrarbrautarhnit eru hnit himinfyrirbæris miðað við Vetrarbrautina í himinhvolfshnitakerfi. Hnit eru gefin með breidd miðað við Vetrarbrautarsléttuna, táknuð með b og lengd miðað við miðju Vetrarbrutarinnar, táknuð með l.
Leopoldo Galtieri
Leopoldo Fortunato Galtieri Castelli (15. júlí 1926 – 12. janúar 2003) var argentínskur herforingi og stjórnmálamaður sem var forseti Argentínu frá 1981 til 1982, á tíma síðustu herforingjastjórnar landsins.
Æviágrip
Galtieri fæddist árið 1926 í Caseros í Búenos Aíres-héraði. Þegar hann var 17 ára skráði hann sig í herinn og útskrifaðist sem byggingaverkfræðingur úr ríkisherskólanum í Búenos Aíres. Hann útskrifaðist síðar úr Herskóla Ameríkuríkja í Panama.
Finkur
Kanarífuglar, krossnefur, fjallafinka og rósafinka eru af undirættinni Carduelinae og næra unga sína á fræjum.
Handknattleiksárið 1939-40
Handknattleiksárið 1939-40 var keppnistímabilið í íslenskum handknattleik sem hófst haustið 1939 og lauk sumarið 1940. Íslandsmótið í handknattleik var haldið í fyrsta sinn. Valsmenn urðu Íslandsmeistarar í karlaflokki og Ármenningar í kvennaflokki. Engir landsleikir fóru fram á tímabilinu.
Prolog
Staðreyndir
Ef við sendum fyrirspurnina  á þekkingargrunninn, myndi túlkurinn svara , vegna þess að Sigga er ekki skilgreind sem nemandi í þekkingargrunninum okkar.
Kartöfluflögur
Samkvæmt einni sögu voru kartöfluflögur fundnar upp af bandaríska kokknum George Crum 24. ágúst 1853, en minnst er á svipaða rétti í eldri matreiðslubókum.
Rafeindasmásjá
tright|thumb|Ýmis [[frjókorn séð í rafeindasmásjá]] Rafeindasmásjá (enska: scanning electron microscope eða SEM) er gerð smásjár sem skýtur rafeindum á sýni til að framkalla mynd. Lögun sýnisins og innihaldsefni þess ráða því hvernig mynd úr rafeindasmásjá lítur út. Ólíkt ljóssmásjá eru myndir úr rafeindasmásjám svarthvítar og því þarf að lita þær í tölvu eftir á. Rafeindasmásjár geta tekið myndir í hárri upplausn, sumar í upplausn innan við 1 nanómetra.
Maður
Líffræðileg fjölbreytni mannkyns ræðst meðal annars af erfðavísum og umhverfi. Þótt einstaklingar geti verið mjög ólíkir hvað varðar útlit, líkamsstærð og fleira, eru 99% af erfðavísum manna þeir sömu. Mestu erfðafræðilegu fjölbreytni manna er að finna í Afríku. Menn sýna tvíbreytni og þróa kyneinkenni við kynþroska sem verða grundvöllur flokkunar fólks í karla og konur. Konur geta orðið óléttar og ganga gegnum tíðahvörf og verða ófrjóar um 50 ára aldur. Fæðing barna er konum mjög erfið og hættuleg. Börn manna eru algerlega háð umönnun við fæðingu. Bæði karlar og konur annast börnin að jafnaði, en hefðbundin kynhlutverk eru mjög ólík eftir því hvaða samfélög eiga í hlut og taka auk þess sífelldum breytingum.
Skilgreining og heiti
Allt núlifandi fólk tilheyrir tegundinni Homo sapiens sem Carl Linnaeus nefndi svo í bókinni Systema Naturae á 18. öld. Heitið á ættkvíslinni, Homo, er dregið af latneska orðinu homō sem getur vísað til karla og kvenna. Tegundarheitið Homo sapiens merkir „vitur maður“ (oftast þýtt sem „hinn vitiborni maður“). Í almennu tali á orðið „maður“ aðeins við um Homo sapiens. Vísindamenn eru ekki á eitt sáttir um það hvort skilgreina eigi aðrar manntegundir, einkum neanderdalsmenn, sem undirtegundir H. sapiens eða ekki.
Æviskeið
Miðað við aðrar tegundir er fæðing mjög hættuleg mönnum, og mun meiri hætta á vandamálum og dauða móður og barns. Stærð höfuðs fóstursins er hlutfallslega mun nær stærð mjaðmagrindarinnar en hjá öðrum fremdardýrum. Ástæður þessa eru ekki með öllu ljósar. Oft hefur þetta verið skýrt með því að þróun tvífætlingsstöðu og stækkun heilans hafi valdið þessari fæðingarklemmu, en nýlegar rannsóknir benda til þess að ástæðurnar gætu verið flóknari. Þetta leiðir til sársaukafullrar fæðingar sem getur tekið yfir 24 tíma. Líkurnar á vel heppnaðri fæðingu jukust mikið á 20. öld með þróun læknisfræði í auðugri löndum. Í öðrum heimshlutum er náttúruleg fæðing enn hættuleg og tíðni mæðradauða um 100 sinnum hærri en í þróuðum ríkjum.
Búsvæði og útbreiðsla
Árið 2018 bjuggu 4,2 milljarðar manna (55%) í þéttbýli, miðað við 751 milljón árið 1950. Þéttbýlustu svæðin er að finna í Norður-Ameríku (82%), Suður-Ameríku (81%), Evrópu (74%) og Eyjaálfu (68%), en um 90% af dreifbýlisbúum heims búa í Afriku og Asíu. Líf í borgum felur í sér ýmis konar áskoranir eins og mengun og glæpi, sérstaklega í miðborgum og fátækrahverfum. Áætlað er að bæði heildarmannfjöldinn og hlutfall íbúa í þéttbýli muni aukast mikið á næstu áratugum. Menn hafa mjög mikil umhverfisáhrif. Þeir eru topprándýr og eru sjaldan fæða annarra rándýra. Mannfjöldaþróun, iðnvæðing, landbúnaður, ofneysla og brennsla jarðefniseldsneytis hafa leitt til umhverfisspjalla sem hafa meðal annars drifið áfram yfirstandandi fjöldaútdauða annarra lífvera. Menn eru meginástæða núverandi loftslagsbreytinga sem gætu hraðað Hólósenútdauðanum.
Loftur Guðmundsson
Loftur stofnaði verslun ásamt öðrum og rak hana þar til hann tók við rekstri gosdrykkjagerðarinnar Sanitas árið 1913 af bróður sínum Guðmundi gerlafræðingi. Árið 1924 seldi hann hlut sinn og ári seinna stofnaði hann ljósmyndastofu í Nýja bíói í Lækjargötu í Reykjavík. Hún var starfrækt þar til 1943 en flutti þá að Bárugötu 5. Hann rak hana til dánardags en niðjar hans tóku við og ráku til ársins 1996. Loftur varð konunglegur sænskur hirðljósmyndari árið 1928 fyrir myndir sem hann sendi sænska konunginum að gjöf. Þá hlaut hann viðurkenningu frá Jupiterlicht verksmiðjunni í Þýskalandi fyrir uppfinningu á sérstaklega heppilegri notkun á ljósmyndalömpum.
Hjólað í vinnuna
Hjólað í vinnuna er árviss atburður rekinn af almenningíþróttasvíði ÍSÍ
Andspyrnuhreyfing gegn her í landi
Fylgd
Lag tónskáldsins Sigursveins D. Kristinssonar við ljóðið Fylgd eftir Guðmund Böðvarsson var frumflutt á stofnþingi Andspyrnuhreyfingarinnar gegn her í landi þann 6. maí 1953. Það varð þegar eitt vinsælasta sönglag herstöðvabaráttunnar.
Nas
Ævisaga
Fjölskyldan bjó í skamman tíma í Brooklyn, en flutti svo til Queensbridge í Queens. Eftir nokkur ár skildu foreldrar Nas og hann ólst upp hjá móður sinni, ásamt bróður sínum.
Hann rekur sitt eigin hljómplötufyrirtæki, Ill Will Records, sem er nefnt eftir góðum vini hans sem var myrtur.
Leoníd Kravtsjúk
Forseti Úkraínu (1991–1994)
Þann 8. desember 1991 fundaði Kravtsjúk með Jeltsín og Stanislav Sjúskevitsj, leiðtoga Hvíta-Rússlands, í Minsk, og gaf með þeim út yfirlýsingu um að Sovétríkin væru ekki lengur til. Þeirra í stað yrði stofnað Samveldi sjálfstæðra ríkja, sem yrði laustengt efnahagsbandalag. Úkraína gekk hins vegar að endingu aldrei í Samveldið, meðal annars vegna andstöðu Úkraínumanna um það að herafli allra aðildarríkja þess yrði settur undir eina yfirstjórn.
Pearl Jam
Pearl Jam er bandarísk rokk hljómsveit sem stofnuð var árið 1990. Hljómsveitin var þekkt sem ein af lykilhljómsveitum gruggtónlistarstefnunnar við upphaf 10. áratugarins. Hún var stofnuð á rústum hljómsveitarinnar Mother Love Bone en eftir andlát söngvara þeirrar sveitar, Andrew Wood, sendi Eddie Vedder sem bjó í San Diego á þeim tíma hljómsveitinni demó-kasettu með söng og lögum. Meðlimirnir hrifust af söngnum og textagerð og buðu hann velkominn í hljómsveitina.
Navarra
Spænska er opinbert tungumál Navarra og baskneska einnig í þeim sveitarfélögum þar sem baskneskumælandi íbúar eru í meirihluta en það er einkum í norðvesturhluta landsins.
Hoya venusta
Hoya venusta er fjölær jurt í vaxblómaættkvísl. Útbreiðslan er á Nýju Gíneu.
Þríhyrningur
thumb|right|Þríhyrningur. Þríhyrningur er tvívíð rúmmynd, sem myndast af þremur punktum, sem ekki eru á beinni línu. Þríhyrningar hafa þrjá hornpunkta og þrjár hliðar og stysta hliðin liggur andspænis hvassasta horninu og stærsta hliðin á móti gleiðasta horninu.
Campanula troegerae
Campanula troegerae er tegund af klukkuætt (Campanulaceae), ættuð frá Tyrklandi.
Uglur
Uglur (fræðiheiti: Strigiformes) eru ættbálkur ránfugla sem telur um 222 tegundir. Uglur eru yfirleitt einfarar og næturdýr sem lifa á skordýrum, litlum spendýrum og öðrum fuglum þótt sumar tegundir séu sérhæfðar í að veiða fisk. Uglur finnast um allan heim nema á Suðurskautslandinu, stærstum hluta Grænlands og á afskekktum eyjum.
Friðrik Þór Friðriksson
Friðrik Þór Friðriksson (f. 12. maí 1954) er íslenskur kvikmyndaleikstjóri, handritshöfundur og framleiðandi.
Friðrik hóf feril sinn með gerð stuttmynda og heimildarmynda sér í lagi Rokk í Reykjavík og Kúrekar norðursins við góðar undirtektir. Mynd hans Brennu-Njáls saga þótti umdeild enda sýnir hún eingöngu bókina brenna. Hann stofnaði ásamt öðrum Íslensku kvikmyndasamsteypuna árið 1987. Þekktasta mynd hans er Börn náttúrunnar frá 1991 sem fékk tilnefningu til Óskarsverðlauna. Friðrik hefur unnið tölvuvert með rithöfundunum Einari Má Guðmundssyni og Einari Kárasyni. Árið 2006 lék Friðrik aukahlutverk í mynd Lars von Triers Direktøren for det Hele.
Öldungadeildarkosningar í Bandaríkjunum 2018
Minnesota (sérstakt)
Al Franken þingmaður (D) fór á eftirlaun. Tina Smith var kölluð til embættis.
Aðfangadagur
thumb|250px|Julaftonen (Aðfangadagur), vatnslitamynd eftir sænska listamanninn [[Carl Larsson frá 1904]] Aðfangadagur eða Aðfangadagur jóla (sem á sér gömul samheiti eins og affangadagur eða tilfangadagur) er hátíðardagur í kristinni trú. Orðið aðfangadagur mun að líkindum vera þýðing á gríska orðinu parasceve (undirbúningur) sem notað var um daginn fyrir páskahelgina, það er föstudaginn langa. En er núorðið nær eingöngu haft um 24. desember, dagurinn fyrir jóladag og því nefndur svo. Aðfangadagur páska og aðfangadagur hvítasunnu voru einnig áður fyrr nöfn á laugardögunum fyrir þessa helgidaga.
Aðfangadagur á Íslandi
Það var alkunnur siður á Íslandi áður fyrr að húsfreyjan gekk í kringum bæinn á aðfangadagskvöld og mælti þessi orð: „Komi þeir, sem koma vilja, veri þeir, sem vera vilja, fari þeir, sem fara vilja, mér og mínum að meinalausu“.
Grastifa
Grastifa (fræðiheiti: Macrosteles laevis) er skordýrategund sem var fyrst lýst af Ribaut 1927. Engar undirtegundir eru skráðar í Catalogue of Life.
Barney Stinson
Figuren aus How I Met Your Mother
Kjarnafæði
Dótturfyrirtæki
Árið 2005 eignaðist Kjarnafæði liðlega þriðjungs hlut í nýju félagi sem stofnað var um rekstur sláturhúss og kjötvinnslu Sölufélags Austur Húnvetninga á Blönduósi. Sölufélag Austur Húnvetninga er eitt af elstu starfandi fyrirtækjum landsins á sínu sviði, stofnað árið 1908.
A Cinderella Story
Söguþráður
Rétt áður en Austin tekur grímuna af Sam, hringir síminn hennar og minnir hana á að klukkan er 15 mínútur í miðnætti og að hún þurfi að vera komin á matsölustaðinn fyrir tólf. Hún fer frá Austin áður en hann kemst að því hver hún er. Austin og Sam eru konungur og drottning ballsins en Öskubuska lætur ganga á eftir sér. Sam tekst að finna Carter og þau flýja ballið. Á leiðinni út missir Sam símann sinn í stiganum (sem kemur í staðinn fyrir glerskóinn). Austin, sem eltir hana, finnur símann og tekur hann, staðráðinn í því að komast að því hver Öskubuskan hans er.
Sam kemur í skólann daginn eftir og sér að Austin hefur hafið allsherjar leit að Öskubuskunni sinni. Sam er ekki ennþá tilbúin til að afhjúpa sig fyrir Austin, sem heldur leitinni áfram. Sam segir Carter að ef hann segir Shelby að hann sé Zorro, þá muni hún segja Austin hver hún er. Eftir að Carter segir Shelby sannleikann þá hafnar hún honum. Eitt síðdegi finna vondu stjúpsysturnar leynilegu tölvupóstana hennar Sam. Eftir að hafa báðar reynt að segja Austin að þær séu Öskubuskan hans, enda þær á því að sýna Shelby og vinkonum hennar tölvupóstana. Systurnar telja Shelby trú um að Sam hafi stolið Austin viljandi, svo að þær setja saman leiksýningu úr tölvupóstunum fyrir hvatningarfund fótboltaliðsins til þess að niðurlægja Sam. Sýningin á sér stað fyrir framan allan skólann, einnig föður Austin, sem ætlar að vera viðstaddur til þess að hvetja Austin til þess að fara í USC að spila fótbolta. Austin hefur aldrei sagt föður sínum að hann langar í Princeton.
Sichuanpipar
thumb|right|Lúka af sichuanpipa Sichuanpipar eða aníspipar er krydd sem einnig þekkt sem kínverskur kóríander, kínapipar, rauður pipar, broddpipar, japanspipar og blómapipar. Þessi pipar sem er þurrkað fræ af runna af glóaldinætt er algengt krydd í matargerð í Kína, Tíbet, Nepal og Indlandi. Í Japan er lauf runnans notað ferskt bæði sem krydd og til skrauts.
Sichuanpipar er unninn úr að minnsta kosti tveimur tegundum af jurtum af ættinni zanthoxylum svo sem Zanthoxylum simulans og Zanthoxylum bungeanum. Jurtir sem sichuanpipar er unninn úr eru ekki skyldar þeim jurtum sem venjulegur pipar og chilipipar er unninn úr. Piparbragðið er mildara og sichuanpiparilmur minnir á mandarínuhýði og einiber.
Nýrýni
Forvígismenn nýrýni náðu mestum árangri í greiningu á lýrík enda voru þeir margir ljóðskáld sjálfir. Með því að beita „nákvæmum lestri“ (e. close reading) á texta hugðust þeir finna mynstur innan hans, til dæmis með því að skoða myndhverfingar og tákn en einnig þversagnir og margræði.
Bláfjöll
Í Bláfjöllum er helsta skíðasvæði Höfuðborgarsvæðisins.
Ránfuglar
Ránfuglar (fræðiheiti: Accipitriformes) er samheiti þriggja ættbálka fugla haukunga, fálkunga og ugla. Þessir fuglar eiga það allir sameiginlegt að hafa góða sjón sem gerir þeim kleyft að sjá bráð hátt úr lofti, sem og kröftugar klær og gogg til að rífa í sig bráð.
Jón Leifs
Æviágrip
Árið 1945 flutti Jón Leifs aftur til Íslands (og skildi fjölskyldu sína eftir í Svíþjóð). Þar varð hann ötull stuðningsmaður tónmenntunar og listamannaréttinda. Hann talaði meðal annars fyrir staðfestingu Íslands á Bernarsáttmálanum til verndar bókmenntum og listaverkum árið 1947 og tók þátt í stofnun Sambands tónskálda og eigenda flutningsréttar (STEF) árið 1948.
Trefjar
Jurtatrefjar í fæðu
Virkni trefja í fæðu má þannig draga saman í sex lykilatriði:
Tálþerna
Tálþerna er farfugl sem ver sumartímanum inn til lands í Bandaríkjunum & Kanada en flytur sig um veturinn til strandsvæða sunnarlega í Bandaríkjunum, Karíbahafsins, Mexíkó og Mið-Ameríku.
Ásgeir Þór Magnússon
Ásgeir Þór Magnússon (fæddur 22. maí 1991) er knattspyrnumaður hjá Val. Hann byrjaði knattspyrnuferilinn sinn hjá Leikni Reykjavík og spilaði upp yngri flokka félagsins. Hann spilaði einn meistaraflokksleik fyrir Leikni þegar Leiknir heimsótti Hauka í VISA-bikarnum árið 2007 þegar hann var aðeins 16 ára. Hann skipti yfir í Val árið 2008. Þar var hann varamarkmaður fyrir Kjartan Sturluson áður en hann fór í lán til Hattar árið 2011. Þar var hann í liði Hattar sem vann sér þátttökurétt í 1. deildinni árið 2012. Hann var valinn besti leikmaður Hattar það ár, besti leikmaður annara deilar og í liði ársins.
Khandi Alexander
Ferill
Khandi lék í kvikmyndinni CB4 með Chris Rock og Charlie Murphy. Aðrar kvikmyndist sem hún hefur leikið í: Dark Blue, Sugar Hill, Menace II Society, House Party 3, There's Something About Mary, Rain, Poetic Justice og í Tinu Turner kvikmyndinni What's Love Got to Do with It, sem Darlene.
Beerenberg
Beerenberg er 2277 metra hátt eldfjall á Jan Mayen. Jökull þekur fjallið og liggja úr því skriðjöklar niður að sjó. Beerenberg þýðir Bjarnarfjall á hollensku en hollenskir hvalveiðimenn voru á þessum slóðum á 17. öld og sáu þar ísbirni. Fjallið gaus síðast árið 1985 en söguleg gos sem vitað er um áttu sér stað árin 1732, 1818, 1851 og 1970. Beerenberg er nyrsta eldfjall á jörðinni.
Jay Leno
Jay Leno (fæddur 28. apríl, 1950) er bandarískur þáttastjórnandi af ítölskum og skoskum uppruna. Hann er best þekktur fyrir að hafa stjórnað The Tonight Show á bandarísku sjónvarpsstöðinni NBC. Hann á einnig framleiðslufyrirtækið Big Dog Productions sem framleiðir The Tonight Show í samvinnu við NBC.
Þáttastjórnandi í Tonight Show
Þegar Carson hætti árið 1992 bjuggust margir við að David Letterman myndi taka við af honum. Í hönd fóru miklar umræður og samningaviðræður, og lauk þeim með sigri Lenos. Letterman gerði aftur á móti samning við CBS um að stýra helsta keppinaut Tonight Show sem hét Late Show. Fyrstu árin hafði Letterman betur hvað áhorfendatölur snerti, en The Tonight Show tók forystuna 1995 og hefur haldið henni síðan. Í október árið 2005 sagði Leno að hann hefði ekki talað við David Letterman í 13 ár.
Á 50 ára afmæli The Tonight Show hinn 27. september árið 2004 tilkynnti Leno að hann myndi hætta þegar samningur hans rynni út árið 2009. Þá myndi Conan O'Brien, stjórnandi Late Night taka við af honum.
Grasvefari
Útbreiðsla og búsvæði
Tegundin er útbreidd um mestalla Evrópu og á palearktíska og nearktíska svæðinu. Hún kýs graslendi, vallendi og mólendi. Hún finnst á Íslandi.
Twenty One Pilots
Gefnar voru út breiðskífurnar Twenty One Pilots (2009) og Regional at Best (2011) á eigin vegum, áður en skrifað var undir hljómplötusamning hjá Fueled by Ramen árið 2012. Þriðja breiðskífan, Vessel, var síðan gefin út árið eftir. Fjórða platan þeirra, Blurryface, var gefin út árið 2015 og naut hún mikilla vinsælda. Hún varð fyrsta breiðskífan til að innihalda lög sem hafa öll verið gull viðurkenndar af RIAA. Smáskífan „Heathens“ var síðan gefin út fyrir myndina Suicide Squad og náði öðru sæti á Billboard Hot 100. Eftir að hafa tekið sér árs hlé, gaf hljómsveitin út fimmtu breiðskífuna, Trench, árið 2018. Sjötta platan, Scaled and Icy, var gefin út árið 2021.
Speyer
Skjaldarmerki
Skjaldarmerki Speyer sýnir vesturhlið dómkirkjunnar frægu. Dómkirkjan hefur verið til á innsiglum borgarinnar síðan á 13. öld. Núverandi skjaldarmerki var tekið upp 1846 meðan Speyer tilheyrði Bæjaralandi.
Siðaskipti
thumb|Stytta af Marteini Lúther og tveimur furstum sem stóðu að mótmælunum á ríkisþinginu í Speyer 1529. Á 16. öld var Speyer oft miðdepill ríkisins. Á fyrri hluta aldarinnar voru haldin 30 ríkisþing, þar af fimm í Speyer. 1525 var í fyrsta sinn predikuð lúterstrú í Speyer. Nýja trúin féll í góða jarðvegi, en fékk ekki útbreiðslu sökum sterkra ítaka kaþólsku kirkjunnar þar í borg. Seinna sama ár gerðu bændur í nálægum héruðum uppreisn. Um sumarið þrömmuðu þeir til Speyer og var ætlunin að hertaka borgina og gera hana lúterska. Íbúar notuðu tækifærið til að mótmæla gömlu trúnni og tökin sem hún hafði á hversdagslíf þeirra. En áður en til bardaga kom var samið við bændur og þeir sneru sér annað. Næsta ár var haldið ríkisþing í borginni. Karl V keisari var ekki mættur í eigin persónu. Rætt var um nýju trúna en að öðru leyti var niðurstaða þingsins lítil. Á þessum tíma datt engum í hug að kirkjan myndi klofna. Annað var upp á teningnum fjórum árum seinna. Ríkisþingið í Speyer 1529 var vendipunktur siðaskiptanna. Þar var samþykkt sú tillaga að afnema það litla trúfrelsi sem þegnar ríkisins höfðu búið við og banna með öllu nýju trúna. Auk þess átti að leggja ríkisbann á Martein Lúther. Það sem í raun var verið að samþykkja var að kaþólska kirkjan fengi enn meiri völd yfir fólkinu. Þessu mótmæltu furstar og hertogar víða um ríkið. Þeir sömdu mótmælaskjal sem lesið var upp á þinginu en því var vitanlega hafnað. Þetta skjal markar upphafið á klofningu kirkjunnar. Lúterstrúin varð formlega að klofinni kirkju frá kaþólsku kirkjunni. Héðan í frá var í fyrsta sinn talað um mótmælendur (Protestanten á þýsku), það er að segja þeir sem mótmæltu afnámi trúfrelsis á þinginu. Mótmælin á ríkisþingingu í Speyer urðu því að heimssögulegum atburði. Nokkur fleiri ríkisþing voru haldin í Speyer. Eitt allra stærsta þingið í þýska ríkinu var haldið þar 1570. Á þessum tíma var Speyer orðin lútersk borg. Þingið stóð yfir í tíu heila mánuði en ekki kom fram neitt nýtt í tengslum við siðaskiptin. Hins vegar var ákveðið að staðsetja æðsta ríkisdómstólinn í Speyer. Dómstóllinn var mannaður af upplýstu og frjálslegu fólki. Til marks um gott dómsstarf meðlimanna má nefna að í Speyer var aðeins ein persóna brennd á báli fyrir galdra á þessum tímum, þrátt fyrir að nær stanslaust var verið að vísa galdramálum til dómsins.
Handknattleiksárið 1967-68
Handknattleiksárið 1967-68 var keppnistímabilið í íslenskum handknattleik sem hófst haustið 1967 og lauk sumarið 1968. Framarar urðu Íslandsmeistarar í karlaflokki og Valskonur í kvennaflokki. Karlalandsliðið tók ekki þátt í stórmóti á tímabilinu.
Kína (menningarsvæði)
Tengt efni
Hiina
Friðrik mikli
Æska
Við andlát Friðriks 1. árið 1713 varð sonur hans Friðrik Vilhjálmur I konungur í Prússlandi sem gerði Friðrik unga krónprins. Friðrik átti níu systkini sem lifðu til fullorðinsára. Hann átti sex systur. Elst var Vilhelmína, sem hann varð mjög náinn. Hann átti einnig þrjá yngri bræður, þar á meðal Ágúst Vilhjálm og Hinrik. Hinn nýi konungur óskaði eftir því að börn sín fengju menntun ekki sem kóngafólk, heldur sem einfalt fólk. Þeim var kennt af franskri konu, frú de Montbail, sem einnig hafði kennt Friðrik Vilhjálmi 1.
Krónprins
Þegar Friðrik var 16 ára myndaði hann samband við 17 ára gamlan riddarasvein konungsins, Peter Karl Christoph von Keith. Samkvæmt endurminningum Vilhelmínu urðu þeir óaðskiljanlegir: „Keith var klár, en án menntunar. Hann þjónaði bróður mínum af raunverulegri tryggð og hélt honum upplýstum um allar gjörðir konungsins.“ Vilhelmína skrifaði jafnframt: „Þótt ég hafi tekið eftir því að hann ætti í kumpánlegra sambandi við riddarasveininn en eðlilegt var miðað við stöðu þeirra vissi ég ekki hve náin vinátta þeirra var.“ Þar sem Friðrik var að öllum líkindum samkynhneigður kann samband þeirra Keith að hafa verið af rómantískum toga, þó að nánd þeirra sé enn óljós. Þegar faðir Friðriks, Friðrik Vilhjálmur 1., heyrði sögusagnir um samband þeirra var Keith sendur í burtu til óvinsællar herdeildar nálægt hollensku landamærunum.
Vébjörn Végeirsson Sygnakappi
Vébjörn var úr Sogni í Noregi. Faðir hans hét Geir og „var kallaður Végeir, því að hann var blótmaður mikill“. Hann átti mörg börn og var Vébjörn elsti sonurinn en hinir hétu Vésteinn, Véþormur, Vémundur, Végestur, Véleifur og Véþorn, en Védís dóttir. Eftir andlát Végeirs gerðist það að íslenskur maður, Þorsteinn ógæfa, vó hirðmann Hákonar Grjótgarðssonar jarls og leitaði á náðir Vébjarnar. Hann treysti sér ekki til að halda manninn fyrir jarli og varð úr að systkinin fóru öll til Íslands. Hefur það líklega verið fremur seint á landnámsöld.
Þau lentu í löngum hrakningum á leiðinni, brutu skip sitt á Hornströndum í illviðri og komust naumlega í land. Atli, þræll Geirmundar heljarskinns, tók við þeim og bauð þeim vetursetu á búi því sem hann annaðist fyrir Geirmund í Fljóti. Geirmundur var fyrst ósáttur við að Atli hafði gert þetta í óleyfi en þegar þrællinn kvaðst hafa gert þetta til að sýna hve mikið göfugmenni Geirmundur væri gaf hann Atla frelsi og bú það, er hann hafði séð um í Fljóti og hét bærinn síðan Atlastaðir. Um vorið nam Vébjörn land „milli Skötufjarðar og Hestfjarðar, svo vítt sem hann gengi um á dag og því meir, sem hann kallaði Folafót“.
Þjálfarar í íslenskri knattspyrnu
Þjálfarar liða í Pepsideild karla
Núverandi þjálfarar
1610
Maí
thumb|right|Hinrik 4. myrtur
Litlu-Sundaeyjar
thumb|right|Kort sem sýnir Litlu-Sundaeyjar Litlu-Sundaeyjar (indónesíska: Nusa Tenggara) eru röð lítilla eyja sem mynda suðvesturhluta Sundaeyja. Eyjarnar eru hluti af eldfjallahring, Sundahringnum, sem stafar af niðurstreymi við Sundadjúpálinn í Jövuhafi. Flestar Litlu-Sundaeyja eru hluti af Indónesíu (héruðin Balí, Vestur-Nusa Tenggara og Austur-Nusa Tenggara og syðri hluti Malukuhéraðs), en austurhluti eyjunnar Tímor er ríkið Austur-Tímor.
Eli Heckscher
Heckscher-Ohlin líkanið
Heckscher-Ohlin líkanið í hagfræði er kenning um hlutfallslega yfirburði í alþjóðaviðskiptum. Líkanið er notað til að meta viðskipti milli tveggja landa sem hafa mismunandi sérstöðu og náttúruauðlindir. í Heckscher-Ohlin þá eru tveir framleiðsluþættir, vinnuafl og fjármagn, framleiðsluþættir geta flust á milli geira og framleiðslutækni er sú sama alls staðar. Í Heckser-Ohlin þá útskýrir hlutfallslegur aðgangur að framleiðsluþáttum hlutfallslega yfirburði. Í þessu líkani ákvarðast alþjóðaviðskipti af hlutfallslegri gnægð framleiðsluþátta á milli landa.
Heckscher-Ohlin líkanið hentar vel til þess að lýsa viðskiptum milli þróunarlanda og þróaðra landa. Líkanið telst vera framlenging af kenningu David Ricardo um hlutfallslega yfirburði landa. Helsti munurinn á milli kenninganna felst í framleiðsluþáttum og tæknimismunum. Ricardo hefur einn framleiðsluþátt í stað tveggja eins og í Heckscher-Ohlin líkaninu og í Ricardo líkaninu er mismunandi tæknistig á milli landa en í Heckscer-Ohlin er tæknistiginu haldið föstu.
Maríulykill
Lýsing
Grannur stöngull 5 -20 sm hár. Blöðin Heilrend, fremur mjó, breiðust framan til, en mjókka niður að stilknum sem er örstuttur, stundum mjölvuð á neðra borði. Blómin smá, rauðfjólublá til ljósfjólublá. 2n =126
Haraldur harðráði
Haraldur var hálfbróðir Ólafs helga og var móðir beggja Ásta Guðbrandsdóttir. Fyrri maður hennar, Haraldur grenski, brann inni þegar Ólafur var í móðurkviði og hún giftist aftur Sigurði sýr, stórbónda í Hringaríki. Haraldur var yngsti sonur þeirra. Þegar Ólafur flúði til Rússlands 1028 undan Knúti ríka fór Haraldur hálfbróðir hans með, þá enn á barnsaldri, kom aftur með honum tveimur árum síðar og var einn fárra manna Ólafs sem komust undan úr Stiklastaðaorrustu. Hann flúði til Svíþjóðar og síðan um Rússland til Miklagarðs, þar sem hann gekk í sveit Væringja. Þar átti hann glæstan feril og var innan fárra ára orðinn foringi Væringja. Í sögu Haraldar er greint frá fjölda bardaga sem hann tók þátt í víða við Miðjarðarhaf.
Sumarið 1066 hugði Haraldur á landvinninga í Englandi. Hann gerði bandalag við Tósta jarl, útlægan bróður Haraldar Guðinasonar Englandskonungs, sigldi frá Noregi með 300 skip og tók land á Norður-Englandi. Haraldur Englandskonungur fór á móti honum og háðu þeir mikla orrustu við Stafnfurðubryggju, ekki langt frá Jórvík, þann 25. september, sem lauk með því að Haraldur harðráði féll ásamt stórum hluta manna sinna.
Handknattleiksárið 1952-53
Landslið
Engir formlegir landsleikir fóru fram á tímabilinu.
Mercedes-Benz-safnið
thumb|right|Mercedes-Benz-safnið. Mercedes-Benz-safnið er bílasafn í Stuttgart, Þýskalandi, þar sem höfuðstöðvar bílaframleiðandans Daimler eru.
Pappírsskutla
Leiðbeiningar
Þessa hönnun er síðan hægt að nota sem grunn við það að búa til ýmsar aðrar skutlur.
Gland (Sviss)
thumb|right|Ráðhúsið í Gland Gland er sveitarfélag í Nyon-umdæmi í svissnesku kantónunni Vaud. Bærinn stendur norðan megin við Genfarvatn. Íbúar eru tæplega tólf þúsund.