cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gilgameskviða
Áttunda tafla
Í sorg sinni skipar Gilgames öllum lýð landsins að syrgja vin sinn, Enkídú, allt frá fólkinu í sveitinni til hinna háu guða, náttúrunni, dýrunum og öllum sem eru í Úrúk. Hann tjáir sig um hversu mikilvægur Enkídú var honum, líkir honum við sverð sitt og skjöld og fleira sem honum þykir vera hluti af sér. Hann þreifar á líki Enkídús og finnur lífleysi líkama hans, honum er líkt við ljónynju sem misst hefur unga sína, æðir um og rífur af sér skartið, sker af sér hárlokka og hendir á jörðina.
Tíunda tafla
Úrsjanabí segir Gilgamesi að hann skuli taka sér tólf stjaka í hendur og alls ekki megi snerta vötn dauðans. En þegar ekkert þokast áleiðis með þeim hætti, afklæðir Gilgames ferjumanninn og býr til segl úr klæðum hans.
Ellefta tafla
Tómhentur heim
Þegar þeir koma til Úrúk biður Gilgames ferjumanninn að ganga upp á Úrúk-garðana sem umlykja borgina og skoða stórfenglega smíði þeirra.
Vefstóll
4 vippa
18 efsta rim, kambatré, vængur
Flateyjarklaustur
200px|thumb|Kirkjan og bókasafnið í Flatey Flateyjarklaustur var stofnað í Flatey á Breiðafirði 1172, samkvæmt Konungsannál, og var þá Klængur Þorsteinsson Skálholtsbiskup. Var það klaustur í Ágústínusarreglu. Maður að nafni Ögmundur Kálfsson gekkst fyrir stofnun klaustursins og gaf því eigur sínar en varð sjálfur ábóti. Ættir hans eru ekki þekktar en hann er sagður hafa verið mikill skörungur og var meðal annars í biskupskjöri 1174 með Páli Sölvasyni presti í Reykholti og Þorláki Þórhallssyni ábóta í Þykkvabæ, sem kjörinn var biskup.
Game of Thrones (sjónvarpsþættir)
thumb|Merki Game of Thrones 2011|271x271dp
Þáttur 4
Fjórði þáttur heitir Crpples, Bastards and Broken Things. Ned Stark leitar að bók sem lærfaðir hans Jon Arryn hafði verið að skoða og finnur út frá henni einn af bastörðum Roberts. Robert heldur burtreiðar til fögnuðar þess að Ned tók stöðunni sem hönd konungsins. Á meðan reynir Jon Snow að vernda Samwell frá frekari niðurlægingu hjá veggnum. Viserys tekst á við systur sína í Vaes Dothrak. Catelyn tekur til sinna ráða og Tyrion Lanister lendir á röngum stað á röngum tíma.
PETA
Saga
PETA vinnur líka að ýmsum öðrum málum svo sem grimmilegum drápum á bjór, fuglum og öðrum „gæludýrum“ sem og illri meðferð á tömdum dýrum. Samtökin vinna á ýmsan hátt, svo sem í gegnum almenna menntun, þau rannsaka illa meðferð á dýrum, gera rannsóknir, skoða lagalegar hliðar mála og fá þekkt fólk eins og t.d. kvikmyndastjörnur til liðs við sig ásamt því að standa fyrir herferðum í mótmælaskyni við ýmis mál. Forseti og annar af stofnendum PETA samtakanna, Ingrid Newkirk, hefur lýst aðal markmiði samtakanna sem „ algjörri frelsun dýra.“ Þetta þýðir ekkert kjöt, enga mjólk, dýragarða eða sirkusa, enga ull, leður, veiðar, og engin gæludýr (ekki einu sinni horfa í augu hundanna). Samtökin eru líka algjörlega á móti öllum læknisfræðilegum rannsóknum sem krefjast notkunar dýra. thumbnail|Silver Spring Api
Ulsteinvik
thumb|Ulsteinvik thumb|Sjøborg Ulsteinvik er bær og stjórnsýslumiðstöð í Ulstein sveitarfélagi í Mæri og Raumsdal i Noregi með 5.936 íbúa frá og með 2022. Í sveitarfélaginu eru 8.557 íbúar (2022). Ulsteinvík er einkum á eyjunni Hareiðsland, sem til forna var kölluð Hǫð. Hlutar Ulsteinvíkurbyggðar eru á eyjunni Dimna.
Við Ulsteinvik liggur Oshaugen, einn stærsti grafhaugur Vestur-Noregs frá bronsöld og járnöld.
Trébátahátíðin í Ulsteinvík er haldin í ágúst. Á þessari hátíð koma saman bátaáhugamenn alls staðar að af landinu og fylla göturnar af fólki.
Averøy (sveitarfélag)
Bæjarhúsið og bæjarstjórnin eru staðsett í þorpinu Bruhagen á aðaleyjunni Averøya. Í Bruhagen er einnig stærsta verslunarmiðstöð sveitarfélagsins. Sveitarfélögin innihalda einnig þéttbýlið Kårvåg, Bremsnes og Langøy.
Two and a Half Men
Two and a Half Men voru bandarískir gamanþættir sem voru frumsýndir á CBS stöðinni mánudaginn 22. september 2003 klukkan hálf tíu. Charlie Sheen, Ashton Kutcher, Jon Cryer og Angus T. Jones fóru með aðalhlutverkin. 13. mars 2014 var gerður samningur um 12. þáttaröðina. Síðasti þátturinn fór í loftið 19. febrúar 2015.
1325
Á Íslandi
Fædd
Margföldun
Talan einn er margföldunarhlutleysa, þ.a. ef margfaldað er með einum er útkoman alltaf jöfn hinni tölunni, sem margfaldað var með. Margföldun með núll gefur undantekningalaust útkomuna núll.
Ferningstala
Ferningstalan fyrir 4 er 16 þar sem.
Heiða Kristín Helgadóttir
Æviágrip og menntun
Heiða Kristín Helgadóttir fæddist í Washington D.C. í Bandaríkjunum. Hún er með BA í stjórnmálafræði frá Háskóla Íslands.
Meðgöngusykursýki
Öndunarbilun
Fram að 38. viku meðgöngu eru börn sykursjúkra mæðra í aukinni hættu á að upplifa öndunarbilun í kjölfar fæðingar en of há þéttni insúlíns á fósturskeiði er talin seinka þroska ýmissa líffæra, þ.á.m. þroska lungnanna. Talið er að insúlín dragi úr virkni kortisóls, sem undir venjulegum kringumstæðum stuðlar að eðlilegum þroska lungnanna, og geti þar með valdið öndunarbilun meðal nýbura. Of stór börn sykursjúkra mæðra eru jafnframt í meiri hættu á að upplifa súrefnisþurrð í fæðingu en heilbrigð börn vegna erfiðrar fæðingar. Einkenni geta verið slekja (hypotonia) eða slappleiki, skjálfti og aukin hætta á krampa, en líkurnar á krampa eru hvað mestar 24 klukkustundum eftir fæðingu.
Hubert Humphrey
Stjórnmálaferill
Árið 1945 varð Humphrey borgarstjóri Minneapolis. Hann fangaði athygli þjóðarinnar með þrumuræðu um borgaraleg réttindi minnihlutahópa á Þjóðarfundi demókrata árið 1948, sama ár var hann kosinn þingmaður öldungardeildar. Hann var kjörinn varaforseti Bandaríkjanna árið 1964 og gegndi því embætti í fjögur ár í valdatíð Lyndon B. Johnson. Eftir að hafa beðið ósigur í forsetakosningum gegn Richard Nixon árið 1968 sneri Humphrey aftur til öldungardeildar árið 1971 og starfaði þar þangað til hann lést úr krabbameini í byrjun árs 1978. Það sama ár tilkynnti Jimmy Carter um stofnun Hubert H. Humphrey Fellowship Program honum til heiðurs.
Eitt af hans merkustu afrekum var að koma á sáttmála við Sovétríkin um takmörkun og bann á kjarnorkutilraunum (e. Limited Nuclear Test Ban Treaty) árið 1963. Þá átti hann þátt í að koma lögum um borgaraleg réttindi (e. Civil Rights Act) í gegnum þingið árið 1964, þrátt fyrir gífurlegt málþóf. Hann átti einnig þátt í að koma fjölda annarra laga í gegnum þing og var talinn afkastamikill á því sviði.
Borgarspítalinn
Saga
Á meðan beðið var eftir hinu nýja sjúkrahúsi var ákveðið að innrétta tvær efstu hæðir Heilsuverndarstöðvarinnar við Barónsstíg sem spítala. Nefndist sú starfsemi í fyrstu Bæjarspítalinn en Borgarspítalinn frá árinu 1962 þegar nafni Reykjavíkurbæjar var breytt í Reykjavíkurborg.
Fyrsti sjúklingurinn lagðist inn á Borgarspítalann í Fossvogi þann 28. september 1967. Þangað fluttust í kjölfarið ýmsar helbrigðisstofnanir sem reknar höfðu verið á vegum borgarinnar, svo sem slysavarðstofa og rannsóknarstofa sem áður voru í Heilsuverndarstöðinni, geðdeild sem áður var í Farsóttarhúsinu og sjúkrahúsrekstur sá sem Hvítabandið hafði haft með höndum við Skólavörðustíg. Árið 1973 fékk spítalinn til umráða allstórt húsnæði í nágrenninu sem notað var til endurhæfingar og hlaut nafnið Grensásdeild. Ýmis önnur útibú hafa verið starfrækt í gegnum tíðina utan aðalbyggingarinnar, s.s. fæðingarheimili, langtímavistun fyrir geðsjúka og öldrunardeild.
Höfðingjasmokkur
Veiðar
Aðeins ein þjóð er með skráðan afla á gangagrunni FAO. Eina þjóðin sem hefur verið að veiða smokkinn eru Rússar. Þó er ekki ólíklegt að töluvert af smokknum sé landað í Japan en ekki er ólíklegt að fá hann sem meðafla þegar veitt er við landgrunnsbrúnina. Skráður afli nær ekki lengra til baka en til 2004 þegar aðeins 1.132 tonn voru veidd af Rússum. Árið 2007 jókst aflinn mjög mikið en það ár var landaður afli 48.981 tonn. Aflinn jókst síðan jafnt og þétt en hann náði algjörum topp árið 2014 þegar landaður afli var 107.917 tonn. Síðan ári seinna varð hrun í lönduðum afla en þá var einungis landað 43.153 tonn. Þar sem tegundin lifir á stóru svæði og verður kynþroska snemma stendur stofninn vel og ekki er hann í hættu. Veiðar á tegundinni hafa verið frekar stöðugar og talið er að þær séu sjálfbærar, þó er það ekki öruggt þar sem frekari rannsókna er þörf.
1320
Á Íslandi
Fædd
Erlendis
Dáin
Breiðbandið
Elsku Helga Möller.
Lagið "Elsku Helga Möller" fjallar um að jólin byrja ekki fyrr en þú hefur heyrt eitt jólalag með Helgu Möller en meðlimir Breiðbandsins eru mikil jólabörn og miklir aðdáendur Helgu Möller. Lagið er með fjölmargar skírskotanir í þekktustu jólalög Helgu.
Frjálshyggjuflokkurinn (Bandaríkin)
Frjálshyggjumenn telja sig hvorki vinstri né hægri menn heldur vilja þeir sem mest afskiptaleysi fyrir einstaklinginn af hálfu stjórnvalda. Þeir telja að afskipti stjórnvalda ætti að takmarka við að verja almúgann fyrir líkamlegu ofbeldi og svikum. Frjálshyggustjórn myndi þar af leiðandi einskorðast við lögrelgu, fangelsismálastofnun og her. Samkvæmt könnunum eru mun fleiri Frjálshyggjumenn í Bandaríkjunum en eru yfirlýstir kjósendur eða 10-20 prósent. Þetta fólk segist vera hægra megin í efnahagsmálum en vinstra megin í félagsmálum og vilja sem minnst afskipti stjórnvalda í þessum málum. Þrátt fyrir að kannanir sýni að um 20% hafi stjórnmálaskoðanir í anda Frjálshyggjuflokksins eru einungis 2 % sem skilgreina sig sem Frjálshyggjumenn. Ástæðurnar fyrir þessar eru ýmsar en þar má nefna að Frjálshyggjuflokknum hefur ekki verið gefinn neinn staður í umræðum um stjórnmálum. Stjórnmálaskoðanir fólks hafa í áratugi verið flokkaðar eftir því hvort þær eru hægra eða vinstra megin á skalanum eða frjálslynt eða íhaldssamt. Flokkunum hafa svo verið gefnir litir sem birtast í öllum auglýsingum og umfjöllunum um Bandarísk stjórnmál þar sem íhaldssamir (Repúblikanaflokkurinn) eru rauðir en frjálslyndir (Demókratar) bláir en Frjálshyggjuflokkurinn á sér engan stað í þessari greiningu. Tveir stærstu flokkarnir eru settir upp sem andstæður og þeir fá mikla athygli en þriðji flokkurinn verður útundan og fær litla sem enga athygli. Vegna þess kosningakerfis sem er við líði í Bandaríkjunum fær þriðji flokkurinn varla nein atkvæði í kosningum og á Frjálshyggjuflokkurinn þar af leiðandi erfitt uppdráttar. Þar sem þó margir frambjóðendur séu í framboði þá kemst aðeins sá að sem fær flest atkvæði. Þrátt fyrir þetta þá getur Frjálshyggjuflokkurinn haft töluverð áhrif til að mynda með að vekja athygli á málum sem annars myndu ekki eiga upp á pallborðið eða á þann hátt að frambjóðandi Frjálshyggjuflokksins gæti dregið það mörg atkvæði af framfjóðenda annars hvors stórflokksins að hann næði ekki kjöri.
George Grote
Grote gekk vel í skóla en faðir hans neitaði að kosta upp á hann háskólanám og útvegaði honum vinnu í banka í staðinn. Grote varði öllum frístundum sínum í lestur klassískra bókmennta, sagnfræðirita, frumspeki og stjórnmálafræði og lærði þýsku, frönsku og ítölsku.
Hvítsaumur
thumbnail|Hedebo hvítsaumur Hvítsaumur er útsaumur í hvítt hörléreft með hvítum hörþræði. Hvítsaumur var vinsæll útsaumur á Íslandi á fyrri hluta 20. aldar. Sá útsaumur hefur þróast frá hvítsaum danskra bændakvenna eins og tíðkaðist á árunum 1780 - 1840 á svæðinu Hedebo  í nágrenni Kaupmannahafnar. Íslenskar stúlkur fóru til Danmerkur og lærðu þar hannyrðir. Ein þeirra var Þóra Pétursdóttir Thoroddsen en hún stofnaði teikniskóla í Reykjavík 1883 með Sigríði Jónassen. Hvítur hör var tákn hreinleika í messuskrúðum og altarisklæðum. Hvítur útsaumur á rætur allt til Endurreisnarinnar á Ítalíu. Á Endurreisnartímanum varð línrækt almenn um alla Evrópu og konur og karlar fóru að klæðast fatnaði úr hör og hvítum undirfatnaði. Á tímabilinu 1560 - 1580 urðu knipplingar eftirsóttir sem hluti af tískufatnaði yfirstéttar í Evrópu. Knipplingar og knipplingasaumur voru stöðutákn og margir höfðu atvinnu af slíkum útsaumi. Með frönsku stjórnarbyltingunni [1789] lagðist þessi listiðnaður nánast af hvað knipplinga og knipplingasaum varðar en hvítsaumur hrundi ekki eins mikið og íburðarmikill útsaumur. Útsaumur í hvítt lín náði mestri útbreiðslu frá miðri 16. öld og til byrjun 17. aldar. Útsaumaðir hvítir vasaklútar hefðarkvenna "Ziertaschentücher" voru stöðutákn og við upphaf 19. aldar varð útsaumur almenningseign og hluti af listsköpun ört vaxandi borgarastéttar.
Scarlett Johansson
20. maí 2008 gaf Scarlett út sína fyrstu plötu, Anywhere I Lay My Head, þar sem hún söng lög Tom Waits. Önnur platan hennar, Break Up með Pete Yorn kom út í september 2009.
Narfi Snorrason
Þau hjónin áttu þrjá syni, Þorlák, Þórð og Snorra, sem urðu allir lögmenn. Þorlákur bjó á Kolbeinsstöðum en hinir tveir á Skarði, sem Narfi hefur erft vegna þess að Bjarni bróðir hans, sem þar bjó, hefur líklega dáið barnlaus.
Ferningsrót
Deiling og margföldun róta
Reglan gildir eingöngu ef rótarvísir er hinn sami.
1678
Atburðir
thumb|right|Úr För pílagrímsins (útgáfa frá 1778). Söguhetjan Kristinn fer í gegnum tágahliðið.
Þór Saari
Þór Saari (f. á Miami Beach, Flórida 9. júní 1960) er íslenskur hagfræðingur og fyrrverandi alþingismaður fyrir Hreyfinguna, áður Borgarahreyfinguna. Foreldrar hans eru Lee Elis Roi Saari flugvirki og Rannveig Steingrímsdóttir. Hann er af finnskum og bandarískum ættum.
Retrophyllum vitiense
Retrophyllum vitiense er stórt sígrænt tré frá Nýju-Gíneu, Fídjíeyjum, Vanúatú og Salómonseyjum.
Carl Reiner
thumb|Reiner í [[26. júní 2012]] Carl Reiner (20. mars 1922 – 29. júní 2020) var bandarískur gamanleikari, höfundur og leikstjóri. Hann öðlaðist frægð á sjötta áratugnum sem handrithöfundur og leikari í sjónvarpsþáttum Sid Caeser. Þar vann hann með Mel Brooks en seinna mynduðu þeir Reiner gamantvíeyki. Vinátta þeirra entist ævilangt. Á sjöunda áratugnum skapaði hann The Dick Van Dyke Show sem hann skrifaði fyrir, framleiddi og lék í. Reiner leikstýrði einnig kvikmyndum og þar stendur upp úr samstarf hans við Steve Martin. Saman gerðu þeir myndirnar The Jerk, All of Me, Dead Men Don't Wear Plaid, og The Man With Two Brains.
Í Father of the Pride (2004–2005) talaði Reiner um Sarmoti, sem varð að einu mikilvægasta raddhlutverki hans.
Hadesaröld
Skipting hadesartímabilsins miðast við jarðsöguleg tímabil á tunglinu sem myndaðist á sama tíma og eru reiknuð út frá aldri gíga á yfirborðinu.
Frelsarakirkjan
Saga
Þegar Kristján 4. skipulagði Kristjánshafnarsvæðið árið 1617 var Kristjánshöfn ætlað að vera sjálfstæður kaupstaður á eyjunni Amager og því þurfti að byggja þar kirkju. Árið 1639 var vígð kirkja í Kristjánshöfn en henni var einungis ætlað að standa til bráðabirgða. Bygging Frelsarakirkjunnar hófst ekki fyrr en árið 1682 en hún er hönnuð af Lambert von Haven. Kirkjan var vígð þrettán árum síðar, árið 1695, en þá var einungis bráðabirgðaaltari í kirkjunni og turnspíran hafði ekki enn verið byggð. Árið 1732 var komið fyrir endanlegu altari í kirkjunni en ekki var farið að huga að byggingu turnspírunnar fyrr en árið 1747 þegar Friðrik 5. hafði tekið við krúnunni. Arkitektinn Laurids de Thurah tók við verkinu af Lambert van Haven og breytti hann upprunalegri hönnun van Haven og setti fram sína eigin útgáfu af turnspírunni sem var samþykkt af konungi árið 1749. Þremur árum síðar lauk byggingu turnspírunnar og þann 28. ágúst 1752 kleif konungurinn turninn í mikilli athöfn.
Turnspíran
right|thumb|120px|Turnspíra Frelsarakirkjunnar
Tölvunarfræðingur
Tölvunarfræðingur er starfstitill þeirra sem hafa áunnið sér þekkingu á tölvunarfræði, fræðilegum grundvelli upplýsinga og útreiknings og notkun þeirra í tölvukerfum.
Ráðhúsið í Lübeck
Saga ráðhússins
Þegar Lübeck varð að fríborg í þýska ríkinu 1226, var ákveðið að reisa nýtt ráðhús, sæmandi fyrir borgina. Elsti hlutinn var í byggingu út öldina og var vígður 1308. Það er suðurálman, sem er gerð úr brenndum svörtum tígulsteinum. Við uppgang borgarinnar á tímum Hansasambandsins var næstu álmu bætt við. Það var byggingin með tígulsteinaveggnum, götunum og turnunum og var vígt 1435. Síðla á 16. öld var svo hvíta húsinu með súlnagöngunum bætt við. Ráðhúsið var þá þegar orðið eitt það stærsta í Evrópu. Feneysku tröppurnar á austurhlið ráðhússins voru smíðaðar 1594. Þær eyðilögðust að mestu í loftárásum 1942 og eru ekki lengur í notkun í dag. Ráðhús þetta er enn í notkun sem ráðhús Lübeck.
1628
Atburðir
thumb|right|Útskorinn skutur og bakborðshlið Vasaskipsins.
Lex superior
- Öðrum lögum sem að formi til eða efni ganga gegn ákvæðum stjskr. verður ekki beitt - dómstólar dæma um gildi þeirra.
Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin
Umsvif
WHO starfar með öllum aðildarríkjum SÞ til að stuðla að bættu heilbrigði og þróun innan aðildarríkjanna. WHO starfar með ríkisstjórnum aðildarríkjanna og öðrum aðilum í að framfylgja heilbrigðisstefnum þessara ríkja sem og sameiginlegum skuldbindingum stjórnar WHO.
Joseph Schumpeter
Joseph Alois Schumpeter (8. febrúar 1883 – 8. janúar 1950) var einn merkasti hagfræðingur 20. aldarinnar. Schumpeter fæddist í Móravíu, þá Austurríki-Ungverjalandi, nú Tékklandi. Þekktastur er hann fyrir hagfræðiskrif um hagsveiflur, þróun hagkerfa og ekki síst hina „skapandi eyðileggingu athafnaskálda kapítalismans“ sem hann taldi forsendu nýsköpunar og framfara. Hann kenndi lengi við Harvard-háskóla í Massachusetts í Bandaríkjunum.
Framlag til hagfræði
Schumpeter er þekktastur fyrir hagfræðiskrif um hagsveiflur, þróun hagkerfa og ekki síst hina „skapandi eyðileggingu athafnaskálda kapítalismans“ sem hann taldi forsendu nýsköpunar og framfara.
Hlutverk skapandi eyðileggingar
Tengist hlutverk skapandi eyðingar vel kenningum Schumpeters um athafmanninn þar sem nýsköpun frumkvöðla. Frumkvöðullinn fær hugmynd sem unnin er áfram þar til vara eða þjónusta verðu til sem hægt er að selja. varan er svo seld og tekur þar með hlutverk annarar vöru sem þá í einhverjum tilvikum fær að gjalda fyrir það.
Helstu verk
Þekktustu verk hans feitletruð.
Minnesota
right|400px|thumb|Kortið sýnir staðsetningu MinnesotaMinnesota er fylki í Bandaríkjunum. Það er 225.171 ferkílómetrar að stærð og liggur að Kanada í norðri, Wisconsin í austri, Iowa í suðri og Suður-Dakóta og Norður-Dakóta í vestri. Auk þess liggur fylkið að stöðuvatninu Lake Superior í norðaustri.
Þekking
Skilgreining
Í þekkingarfræði, þeirri undirgrein heimspekinnar sem fæst við eðli, uppsprettu og takmörk þekkingar, er þekking jafnan skilgreind sem sönn rökstudd skoðun. Þessi skilgreining kemur fyrst fyrir í samræðunni Menon eftir Platon (en Platon hafnaði henni sem ófullnægjandi síðar í samræðunni Þeætetos). Nú er almennt talið að þetta séu nauðsynleg en ekki nægjanleg skilyrði þekkingar.
Brotaregla
Dæmi 3
Afleiðan af f(x) er þá ákveðin á eftirfarandi hátt:
Þekking
Réttlætingarvandinn
Einn þekktur skilgreiningarvandi um þekkingu er þekktur sem Gettier vandinn. Gettier vandinn verður til vegna tiltekinna gagndæma við skilgreiningu þekkingar sem sönn rökstudd skoðun. Gettier gagndæmi eru gagndæmi sem sýna að við tilteknar aðstæður getur maður haft sanna rökstudda skoðun en samt sem áður ekki búið yfir þekkingu.
Sjóher
Sjóher (flotalið eða sjólið) er herlið sem er þjálfað og útbúið til að berjast á sjó, á herskipum. Undir sjóher flokkast mannskapur um borð í herskipum, kafbátum og einnig sá hluti flughers sem tekur á loft af flugmóðurskipum.
Nokkur hugtök
Til forna börðust víkingar oft á sjó. Nokkur hugtök eru tengd þeim tíma. Frálaga (sbr. atlaga) nefnist það að leggja frá í sjóorrustu, hrjóða skip nefndist það að fella eða hrekja menn af skipi, stafnleggja skipi var það nefnt að leggja stafni að öðru skip í sjóorrustu.
Andrej Gromyko
Æviágrip
Andrej Gromyko fæddist fátækur bændasonur í þorpinu Starje Gromykí í Hvíta-Rússlandi árið 1909. Hann var átta ára gamall þegar kommúnistar tóku völdin í rússnesku byltingunni árið 1917. Hann gekk í skóla í hvítrússnesku höfuðborginni Minsk og lagði þar stund á landbúnaðarhagfræði. Hann kynntist eiginkonu sinni, Lydíu Grínevítsj, á námsárum sínum og eignaðist með henni tvö börn.
1353
Erlendis
Dáin
Flankastaðir
Flankastaðir eru bær á Miðnesi (Rosmhvalanesi), nú í Suðurnesjabæ, fyrrum Sandgerði og þaráður Miðneshreppi. Flankastaðir eru allstór jörð á Suðurnesjamælikvarða og gætu verið landnámsjörð, þó svo að Landnáma tilgreini ekki landnámsmann þar. Bærinn er samt nefndur í Landnámu (þar Flangastaðir) og segir þar frá því er Leiðólfur í Skógum elti Una danska Garðarsson (Svavarssonar) eftir að Uni hafði fíflað Þórunni, dóttur Leiðólfs. Hann náði honum við Flankastaði og börðust þeir þar. Féllu nokkrir menn af Una, en hann fór nauðugur aftur með Leiðólfi. Barn þeirra Una og Þórunnar varð Hróar Tungugoði. Hann var mágur Gunnars á Hlíðarenda og faðir Hámundar halta, er var mikill vígamaður að sögn Landnámu.
Sorpbrennsla
Tilraunir á sorpbrennslu voru fyrst gerðar í Þýskalandi á seinni hluta 19. aldar. Hún var tekin upp í miklum mæli í Svíþjóð á sjöunda áratugnum. Vinsældir hennar þar drógust saman eftir áhyggjur um afleiðingar losunar díoxíns en sorpbrennslan er aftur á uppleið í Svíþjóð, sem hefur nú byggt yfir 30 sorpbrennslustöðvar. Auk þess að brenna sitt eigið heimilissorp flytja Svíar það inn frá öðrum evrópskum löndum.
Amiens
Dómkirkjan í Amiens er stærsta gotneska kirkja sem byggð var í Frakklandi á 13. öld og er stærsta sinnar tegundar þar í landi. Höfundurinn Jules Verne bjó í Amiens frá 1871 til dauðadags árið 1905 og var borgarfulltrúi þar í 15 ár. Stór jólamarkaður er haldinn í borginni í desember á hverju ári.
The Oval
The Oval eða Kennington Oval er krikketvöllur í Lambeth í Lundúnum sem reistur var árið 1845. Leikvangurinn hefur frá opnun verið heimavöllur Surrey County Cricket Club og verið vettvangur milliríkjakeppna í krikket, auk þess sem lokaviðureign keppnisársins í ensku krikketi fer yfirleitt fram á vellinum. Auk krikketleikja hafa ýmsar sögufrægar viðureignir í knattspyrnu og rúbbí verið leiknar þar.
Żagań
125px|right|thumb|Skjaldarmerki Żagań 125px|right|thumb|Staðsetning Żagań
The Oval
Saga
Báðir undanúrslitaleikir og úrslitaleikur ensku bikarkeppninnar fóru fram á The Oval þegar keppnin var haldin í fyrsta sinn veturinn 1871-72. Ef frá er talið árið 1873 hýsti leikvangurinn alla úrslitaleiki keppninnar til ársins 1892. Á þessum tíma óx áhorfendafjöldinn á bikarúrslitaleikjunum hröðum skrefum, frá því að vera rétt um tvöþúsund fyrstu árin upp í rúmlega 30 þúsund áhorfendur.
Myndflos
Myndflos er útsaumsaðferð með sérstakri flosnál. Myndflos er svipað pennasaumi (japönsku kúnstbróderí) en notar öðruvísi nálar.
Sophie Wilmès
Sophie Wilmès (f. 15. janúar 1975) er belgískur stjórnmálamaður og fyrrverandi forsætisráðherra Belgíu. Hún er fyrsta konan sem hefur verið forsætisráðherra landsins.
Retrophyllum rospigliosii
Retrophyllum piresii er stórt sígrænt tré frá norðvesturhluta S-Ameríku.
Le Maître des hosties noires
Söguþráður
Svalur, Valur, Aniota og Youma halda til Urugondolo á fölsuðum skilríkjum. Þau lenda í vandræðum á leið yfir fljót., þar sem Svalur hyggst varpa hinum dularfulla farangri Vals útbyrðis til að létta á bátnum. Til átaka kemur, þar sem Svalur fellur í fljótið og Valur ásakar sig fyrir að hafa drepið besta vin sinn. Svalur sleppur þó naumlega og kynnist belgískum kristniboða, föður Lebouc.
Með styttuna endurheimtu að vopni skorar töfralæknir Hlébarðakvennanna á meistara svartagaldursins í einvígi, sem hefst í þann mund sem Svalur og faðir Lebouc mæta á svæðið. Eftir dramatíska baráttu galdrafólksins tapar meistari svartagaldursins. Í kjölfarið glatar hann töframætti sínum og górilluvélmennin grotna niður. Þegar górilluvélmennanna nýtur ekki lengur við renna áform stríðsherrans út í sandinn, þar sem verkamennirnir gera uppreisn. Svalur og meistari svartagaldursins, sem reynist vera albinói í dulargervi, taka tal saman.
Crêpe
thumb|Stafl af crêpe-pönnukökum
Epikúrismi
Heimildir um epikúrisma
Meginheimildirnar um epikúrismann eru Díogenes Laertíos en tíunda bók verks hans um ævisögur forngrískra heimspekinga fjallar um heimspeki Epikúrosar. Díogenes endursegir þrjú bréf Epikúrosar þar sem Epikúros greinir frá meginatriðum í siðfræði sinni, frumspeki og þekkingarfræði og náttúruheimspeki. Önnur meginheimild um epikúrisma er kvæði rómverska skáldsins Títusar Lúcretíusar, De Rerum Natura (Um eðli hlutanna), sem fjallar öðru fremur um frumspeki, þekkingarfræði og náttúruheimspeki epikúrismans. Lúcretíus er talinn fylgja náið eftir riti Epikúrosar Um náttúruna sem nú er að mestu glatað. Enn fremur eru rit rómverska stjórnmálamannsins, heimspekingsins og rithöfundarins Marcusar Tulliusar Ciceros ómetanleg heimild um epikúrisma.
Frumspeki
Eindirnar hafa frumlega eiginleika t.d. stærð, lögun og massa. Aðrir eiginleikar, eins og litur og bragð, eru afleiðingar af flóknu samspili eindanna í líkömum okkar og í hlutunum sem við skynjum. Raunverulegir eiginleikar eindanna ákvarða skynjanlega eiginleika hluta. Til dæmis er það sem er biturt eða súrt á bragðið myndað úr hvössum eindum, en það sem er sætt á bragðið er myndað úr sléttari eindum. Samspil þessara einda og eindanna í tungum okkar valda því hvernig við upplifum bragð hluta. Sumir hlutir eru sérstaklega harðir og þéttir vegna þess að eindirnar eru fleiri og þéttari og haldast saman vegna lögunar sinnar (t.d. vegna króka á þeim). Aðrir hlutir eru úr sérlega sléttum og sleipum eindum sem haldast illa saman.
Þekkingarfræði
Í epikúrískri þekkingarfræði eru þrír mælikvarðar á sannleika, þ.e. hvort tiltekin fullyrðing sé sönn eða ekki. Þeir eru: Skynjun (aesþēsis), hugtök (prolepsis) og tilfinningar (paþē). Samkvæmt epikúrískri þekkingarfræði eru allar skynjanir réttar sem slíkar enda felst enginn dómur í þeim um hvort heimurinn er eins og hann virðist vera af þeim að dæma. Mönnum getur hins vegar skjátlast þegar þeir fella slíka dóma. Dæmi um hugtak er maður en allir þekkja hugtakið maður og vita hvað maður er. Uppruni hugtakaþekkingar manna er á endanum í skynreynslu. Ákveðin grundvallarhugtök liggja til grundvallar allri reynslu okkar og réttmæti þeirra þarf ekki að sanna.
Tlfinningar eru meginmælikvarðinn á það eftir hverju ber að sækjast og hvað skal forðast.
Péturskirkjan í Trier
Saga Péturskirkjunnar
Fyrirrennari núverandi kirkju var reistur á 4. öld er Konstantínus mikli gerði kristni að ríkistrú í Rómaveldi. Kirkjan varð brátt að einni stærstu kirkjubyggingu Evrópu, með fjórum skipum, ásamt hliðarkapellum. Hún var jafnframt elsta dómkirkja á þýskri grundu. Kirkja þessi var eyðilögð af frönkum á 5. öld. Hluti hennar var þá endurreistur, en víkingar gjöreyddu henni svo árið 882. Núverandi bygging var reist í kjölfarið á því en hún var stækkuð á komandi öldum. Einnig voru gerðar á henni ýmsar breytingar. Þak kirkjunnar brann 1717 og voru þá gerðar viðamiklar breytingar á kirkjunni. Kirkjan skemmdist talsvert í loftárásum seinna stríðs. Viðgerðir fóru hins vegar fljótt fram. 1986 var kirkjan sett á heimsminjaskrá UNESCO. 2008 fór í fyrsta og eins skiptið fram blessun yfir manneskju í kirkjunni, er móðir Rósa (1826-1906) var lýst blessuð, en það er fyrirrennari þess að vera lýstur helgur. Í kirkjunni fara iðulega fram tónleikar.
Aðalskipulag
Efni og framsetning aðalskipulags
a. Athafna- og iðnaðarstarfsemi, umfang og yfirbragð
b. Blöndun byggðar, skilyrði og reglur.
o. Vernd vatns, náttúru- og menningarminja.
Norrænar orkurannsóknir
Norrænar orkurannsóknir eiga sinn uppruna í verkefnum á sviði orkurannsókna innan Norræna rannsóknarráðsins (nú NordForsk) sem hófust um miðjan níunda áratuginn. Stofnunin sjálf var sett á fót 1999 og aðsetur hennar eru í Osló.
Stokkhólmur
Saga
thumb|left|upright|Gata í Gamla Stan (Gamla Bænum) Elstu ritaðar heimildir um Stokkhólm eru frá árinu 1252, en í þeim er staðurinn nefndur sem mikilvæg miðstöð í verslun með járn og járnmálma.
Sagt er að Birger Jarl hafi stofnað Stokkhólm til að vernda þáverandi aðalbæ svíaveldis, Sigtuna og svæðið kringum Leginn (sæ. Mälaren) frá innrásum og sjórræningjum. Undir stjórn Magnúsar Ladulås dafnaði bærinn og varð mikilvæg verslunamiðstöð í samvinnu við hansakaupmenn. Um 1270 er Stokkhólmur nefndur í heimildum sem borg og mikilvægasti bær Svía.
Stokkhólmur varð á seinni hluta 20. aldar mjög nútímaleg borg, framarlega í flokki í tækni og mjög fjölþjóðleg. Seinni hluti aldarinnar einkenndist einnig af því að flest stærri iðnfyrirtæki lögðust niður eða fluttu erlendis en í stað þeirra hafa tekið við hátækniiðnaður og þjónustugreinar.
Jákvæð játunarregla
Þótt röksemdafærslan sé gild er þó ekki víst að nein fullyrðinganna sé sönn; það að röksemdafærslur á þessu formi séu gildar segir okkur einungis að niðurstaðan hljóti að vera sönn ef forsendurnar eru báðar sannar. Það er rétt að hafa í huga að gild röksemdafærsla sem styðst við eina eða fleiri ósanna forsendu er sögð vera ekki rétt en ef röksemdafærslan er gild og allar forsendur hennar eru jafnframt sannar, þá er röksemdafærslan sögð vera rétt.
Grígoríj Raspútín
Spádómur Raspútíns
Rétt fyrir dauða sinn skrifaði Raspútín bréf til keisarans og spáði fyrir að hann yrði allur áður en árið væri á enda: „Ef venjulegir rússneskir bændur ganga af mér dauðum þarf keisarinn ekkert að óttast, þá ríkja afkomendur hans yfir Rússlandi um aldir. Ef morðingjarnir eru hins vegar af aðalsættum verður öll keisarafjölskyldan tekin af lífi. Ef ættingjar keisarans drepa mig lifa meðlimir keisarafjölskyldunar í mesta lagi næstu tvö ár.“ Spádómurinn reyndist síðan réttur því að byltingasinnar tóku síðar alla keisarafjölskylduna af lífi.
UDP
Pakkar
Uppbygging UDP pakka 0     7 8     15 16    23 24    31                   +++++                  |     Portnúmer   |   Portnúmer     | |    Sendanda    |   móttakanda    | +++++                 |                 |                 |                  |     Lengd       |  Tékksumma  | +++++                 |                                                      |          Gögn...                            + ...
Elena Kagan
Starfsferill
Kagan sneri svo aftur til háskólaumhverfisins og starfaði sem gestaprófessor við Lögfræðiskóla Harvard árið 1999. Árið 2001 fór hún að starfa að fullu við Harvard og árið 2003 varð hún rektor skólans, fyrsta konan til að gegna því starfi. Einblíndi hún sérstaklega á að auka ánægju nemendanna með því að til dæmis byggja nýjar aðstöður, endurbæta námsskrá fyrsta árs nema og að bjóða upp á ókeypis morgunkaffi.
Snemma árs 2007 var Kagan ein af fáum sem komu til greina til að starfa sem forseti Harvard-háskólans, en tapaði hún þeirri stöðu fyrir Drew Gilpin Faust.
Yves Chaland
Svalur og Valur
Með tímanum hefur nálgun Chalands á Sval og Val öðlast aukna viðurkenningu. Dæmi um það má finna í bókaflokknum Sérstakt ævintýri um Sval..., þar sem ýmsir höfundar spreyta sig á að teikna sjálfstæðar Svals og Vals-sögur. Má þar víða finna vísanir í sögur Chalands.
Klassart
Klassart var í fyrstu gæluverkefni Smára Guðmundssonar í upphafi aldarinnar. Hann samdi nokkur lög og leitaði svo til systur sinnar, Fríðu Dísar, sem þá var 17 ára, og fékk hana til að syngja við nokkur þeirra. Systkinin komu fram á nokkrum trúbadorakvöldum í Sandgerði og árið 2006 tóku þau svo þátt í blúslagakeppni Rásar 2 með laginu Bottle of Blues. Lagið bar sigur úr býtum og í kjölfarið hófu systkinin upptökur á plötu. Hljómsveitin hefur gefið út þrjár plötur: Bottle of Blues (2007), Bréf frá París (2010) og Smástirni (2014).
Alchemilla splendens
Alchemilla splendens er fjölær jurt af rósaætt (Rosaceae). Hún vex í Mið-Evrópu (Alpafjöllum; Austurríki, Frakkland, Þýskaland, Ítalía og Sviss).
Sjúkraflutningamaður
Stéttarfélag sjúkraflutningamanna er Landssamband Slökkviliðs- og sjúkraflutningamanna.
Hjá "stóru" sjúkraflutningaaðilunum, Slökkviliði höfuðborgarsvæðisins og Slökkviliði Akureyrar, eru flestir sjúkrabílar mannaðir einum neyðarbílsmanni/bráðatækni og einum með a.m.k. grunnmenntun sjúkraflutningamanna. Annars staðar er þetta mismunandi, en mikil áhersla hefur verið lögð á menntun sjúkraflutningamanna á síðustu árum, og mun sú vinna væntanlega halda áfram. Víða eru læknar með í neyðarflutningum.
Páfiðrildi
Páfiðrildi (fræðiheiti: Inachis io) er litskrúðugt fiðrildi sem finnst í Evrópu, kaldari hlutum Asíu og allt austur til Japans. Það er víðast hvar staðbundið og heldur sig að vetrarlagi oft í byggingum eða trjám og birtist snemma sumars þegar það vaknar af vetrardvala. Vænghaf er 50 til 55 mm. Aðallitur vængja er ryðrauður og bryddingar á vængjum eru svartar, bláar og gular og líta út eins og augu. Neðraborð er dökkbrúnt eða svart. Páfiðrindi er frekar algeng í skógum, ökrum, beitarlöndum og görðum í Evrópu. Fiðrildið leggst í leggst í vetrardvala en snemma vors verpir þar eggjum, allt að 400 í einu á laufblöð.
Pokabjörn
Fæða
Kóalabirnir eru jurtaætur og hafa sérhæft sig í fæðuvali, þeir éta lauf af trjám í ættkvíslinni eucalyptus/tröllatré. En það að þeir geta borðað þessi lauf er ein ástæðan fyrir árangri þeirra í áströlsku skógunum.
Evrópuleikir íslenskra félagsliða í knattspyrnu
Íslensk félagslið í knattspyrnu hafa leikið í undankeppnum evrópukeppna síðan árið 19XX.
Kosningaskylda
Borgurum þeirra ríkja þar sem kosningaskyldu er fylgt eftir gremst henni í auknum mæli í dag. Stærsta landið þar sem kosningaskyldu er fylgt eftir er Brasilía en þrátt fyrir skylduna kusu 20% Brasilíumanna ekki í síðustu forsetakosningum 2014. Refsing fyrir að kjósa ekki er hvað ströngust í Brasilíu.
Johan Fritzner
Æviágrip
Fritzner tók embættispróf í guðfræði 1832, og var síðan tvö og hálft ár í Kristjaníu til þess að geta sinnt áhugamálum sínum. En hann fékk enga stöðu þar og þáði því kennarastarf við Dómkirkjuskólann í Björgvin, 1835. Í frístundum sínum sökkti hann sér niður í athuganir á hinu forna tungumáli Norðmanna. Hann safnaði einnig gömlum skinnbréfum, sem þá voru enn til á stöku stað.
Fyrsta ráðuneyti Davíðs Oddssonar
Verk
Íslensk skip hófu að veiða á fjarlægum miðum, úthafsveiðar, í umtalsverðumagni á nýjan leik.
Héraðssamband Þingeyinga
Héraðssamband Þingeyinga eða HSÞ varð til við sameiningu Héraðssambands Suður Þingeyinga og Ungmennasambands Norður Þingeyinga 9. júní 2007. Héraðssamband Suður Þingeyinga var upphaflega stofnað 31. október 1914.
Borgarstjórnarkosningar í Reykjavík
2018
Meirihluti Samfylkingar, Bjartrar framtíðar, VG og Pírata féll í kosningunum, enda bauð Björt framtíð ekki fram lista, en nýr meirihluti var myndaður af sömu flokkum, með Viðreisn í stað Bjartrar framtíðar.
Fáni Indlands
Fáninn er næstum eins og fáni Kongressflokksins fyrir sjálfstæði nema hvað sá hafði spinnirokk í miðjunni.
Handknattleiksárið 1950-51
2. deild
Tekin var upp keppni í 2. deild. KR fór með sigur af hólmi og tryggði sér sæti í 1. deild. Keppt var í þriggja liða deild með einfaldri umferð.
Neikvæð játunarregla
Eða á táknmáli rökfræðinnar: Þar sem \vdash stendur fyrir rökfræðilega ályktun („Þess vegna q“).
Sotirios Kyrgiakos
Sotirios Kyrgiakos (gríska: Σωτήρης Κυργιάκος) er grískur varnarmaður fæddur þann 23. júlí 1979. Í augnablikinu er kappinn samningslaus. Sotirios þeytti frumraun sína inn á fótboltavellinum með aðalliði Panathinaikos tímabilið 1999/2000, þar sem hann hlaut verskuldaða athygli fyrir vasklega frammistöðu sína.
Fossvogslög
Ýmsar tegundir skelja og kuðunga hafa fundist í lögunum til dæmis smyrslingur (mya truncata), hallloka (macoma calcaria), beitukóngur (buccinium undatum), hrúðurkarlar (Balanus balanus) og fleira. Allt eru þetta tegundir sem enn lifa við Íslandsstrendur. Jökulrispaðar klappir Reykjavíkurgrágrýtis og jökulruðningur er undir skeljalögunum og ofan á þeim má sums staðar sjá yngri jökulruðning. Jarðlög þessi hafa myndast í lok síðasta jökulskeiðs meðan jöklar voru enn að verki á höfuðborgarsvæðinu, ýmist að hörfa eða sækja fram. Sjór stóð þá töluvert hærra en hann gerir í dag. Aldursgreiningar á skeljum úr Fossvogslögum sýna að sjávarsetið í þeim er 12.500 - 13.000 ára, eða frá Allerød tímabilinu í ísaldartlok og jökulruðningurinn ofan á lögunum er frá yngra dryas kuldakastinu.
Ungmenna- og íþróttafélagið Smári
Ungmenna- og íþróttafélagið Smári var stofnað 1995 þegar fjögur félög í framanverðum Skagafirði sameinuðst um íþróttastarfsemi. Þessi félög voru Glóðafeykir, Fram, Framför og Æskan.
Guðmundur Ormsson
Guðmundur virðist hafa verið mesti ribbaldi. Um jólin 1385 fór hann ásamt öðrum manni, Eiríki Guðmundssyni, að manni sem hét Þórður Jónsson og tóku þeir hann höndum. Ormur faðir hans nefndi svo dóm yfir Þórði þessum og var hann dæmdur til dauða og hálshöggvinn. Ekkert er vitað um ástæður en þess hefur verið getið til að Þórður kunni að hafa verið bróðir Þorsteins Jónssonar, sem vó Guttorm, bróður Guðmundar og son Orms, í Snóksdal nokkrum árum áður og þeir hafi verið að hefna þess, en allt er óvíst um það. Hvað sem því líður þótti verkið níðingsverk og hlutu feðgarnir mikið ámæli fyrir. Eitthvað fleira hefur gengið á því sagt er í annálum 1386 frá því að menn Guðmundar Ormssonar hafi rænt og ruplað í Sunnlendinga- og Vestfirðingafjórðungi.
Hreiðmar (norræn goðafræði)
Hreiðmar er faðir Oturs, Fáfnis og Regins. Samkvæmt einhverjum heimildum átti hann einnig Lyngheiður og Lofnheiður, en um þær er ekkert sagt.
Efnahags- og framfarastofnunin
Tilgangur samtakanna er að bera saman stefnumótun stjórnvalda í aðildarríkjunum, greina sameiginleg vandamál og benda á bestu aðferðir við stefnumótun í innanríkismálum og alþjóðasamstarfi. Stofnunin er hugsuð sem samræðugrundvöllur þar sem umræða og gagnrýni getur leitt til stefnubreytingar aðildarríkja með því að skapa þrýsting frá þegnum ríkjanna, fremur en sem vettvangur fyrir bindandi samninga eða lagasetningu.
Mosfellsdalur
Fellin Helgafell og Mosfell eru við dalinn. Í dalnum er Gljúfrasteinn sem var heimili Halldórs Laxness og er safn í dag. Mosfellskirkja er í dalnum.
Fossinn Tröllafoss er í Leirvogsá sem liggur um dalinn.
Maríukirkjan í Lübeck
Bruni og endurreisn
thumb|Kirkjuklukkurnar hrundu í brunanum 1942 og liggja til sýnis á gólfinu Á pálmasunnudegi 1942 varð Lübeck fyrir gríðarmiklum loftárásum Breta. Þótt Maríukirkjan sjálf hafi ekki orðið fyrir sprengingu, brann hún samt ásamt öðrum húsum í kringu. Allt kirkjuskipið brann til kaldra kola og hrundi þá þakið. Turnarnir tveir brunnu einnig. Báðar stóru kirkjuklukkurnar hrundu niður, en sú stærri var rúmlega 7,1 tonn að þyngd. Klukkurnar eru enn á staðnum þar sem þær hrundu og eru í dag minnismerki um stríðið. Þegar Bretar gáfu borginni grið, fékk Maríukirkjan bráðabrigðaþak meðan stríðið geysaði allt um kring. Hin eiginlega endurreisn hófst hins vegar 1947. 1951 voru framkvæmdir komnar svo langt áleiðis að hægt var að halda upp á 700 ára afmæli kirkjunnar. Við það tækifæri gaf Konrad Adenauer kanslari kirkjunni nýja stóra kirkjuklukku. Framkvæmdum lauk að mestu 1959 og var kirkjan þá endurvígð. 1980 var svörtum kirkjuturni aftarlega á skipinu bætt við.
Listaverk
thumb|Antwerpen altaristaflan er glæsilegt listaverk
Stjörnuúrið
thumb|left|Stjörnuúrið Í kirkjunni stóð stjörnuúr sem smíðað var 1561-1566. Hún stóð í kórnum og gjöreyðilagðist í brunanum 1942. Aðeins ein af skífunum fannst heil og er hún til sýnis í St. Annen-safninu í borginni. Nýja stjörnuúrið var smíðað af úrsmiðinum Paul Behrens 1960-1967. Framhliðin líkist frumúrinu, en er þó einfaldari. Hún sýnir dagana, mánuðina, sólargang, tunglgang, stjörnumerki, páskadagsetningar og gang plánetanna. Klukkan 12 á hádegi fer klukkuspil í gang og ganga þá fígúrur úr Biblíunni út úr klukkunni og inn í hana aftur.
Orgel
thumb|Stóra orgelið var á sínum tíma stærsta orgel heims Maríukirkjan hefur átt nokkur stór og þekkt orgel. Elsta þekkta orgelið var Dauðadansorgelið. Það var smíðað 1477 og sett upp í nyrðra þverskipinu (þar sem stjörnuúrið stendur í dag). Þetta var dauðadanskepellan þá, þar sem sálumessur voru haldnar. 1937 var orgelið gert upp og var þá orðið víðfrægt. Annað orgel var Stóra orgelið (Grosse Orgel), upphaflega smíðað 1516-1518 með miklum tilkostnaði. Hún var stækkuð nokkru sinnum og fékk fallega skreytta framhlið í gotneskum stíl. Talið er að Johann Sebastian Bach hafi spilað á þetta orgel þegar hann sótti Lübeck heim 1705 til að kynnast organistanum Dietrich Buxtehude. Bach var boðið að verða eftirmaður hans, en hann neitaði. 1851 var orgelið endurnýjað frá grunni. Bæði Stóra orgelið og Dauðadansorgelið brunnu 1942 og gjöreyðilögðust. Nýja orgelið eftir stríð var sett upp 1968. Það var þá stærsta orgel heims sem ekki var knúið rafmagni. Það samanstendur af 8.512 pípum, þær stærstu 11 metra háar. 1955 var Dauðadansorgelið endursmíðað og sett upp á öðrum stað í kirkjunni. Hún er með 5.000 pípur.
Samtök olíuframleiðsluríkja
Markmið
Þau markmið eiga enn við í þó að á ýmsu hefur gengið. Bæði innanhúsátök í samtökunum, þar sem aðilar greina á um framleiðslukvóta, og utanaðkomandi átök, þar sem bæði hernaðar- og pólitískar aðgerðir hafa reynt á samstöðu OPEC samtakanna. Ennfremur hafa ríkin reynt að finna nýjar lindir auk þess að nýta betur þær sem fyrir eru þar sem birgðastaða olíu hefur minnkað til muna undanfarin ár.
Olíukrísan 1973
Að lokum náðust samningar á milli OPEC og þeirra vestrænuríkja um afléttingu bannsins í mars 1974. Bandaríkjamenn drógu til baka einhliða stuðning sinn við Ísrael og urðu leiðandi í gerð friðarsamninga á milli deiluaðila.
Olíuofframboðið á níunda áratugnum
Í kjölfar olíukrísunnar, 1973, þá byrjuðu markaðir að jafna sig í kringum 1980. Efnahagskreppan hafði staðið í tæpan áratug, olíuverð hækkað stöðugt og mótvægisaðgerðir, bæði stjórnvalda og einkafyrirtækja, ekki farnar að segja til sín. Sköpuðust þá aðstæður þar sem eftirspurn eftir olíu minnkaði á meðan aukið framboð kom á markaðinn með tilkomu nýrra olíulinda, t.d. í Norðursjó. Árið 1986 hafði hlutfall olíuframleiðslu innan OPEC ríkjanna fallið úr 50% niður í 29%. Á sama tíma hafði olíuverð lækkað um 46%.
Eiríkur Smith
Nám
Haustið 1948 hóf Eiríkur nám við Rostrup Böyesens í Kaupmannahöfn ásamt vini sínum Benedikt Gunnarssyni en lauk því námi vorið 1950. Haustið 1950 fóru hann og Benedikt til Parísar en komu aftur heim í byrjun sumars 1951. Eftir dvölina í París ákváðu Eiríkur og Benedikt að fara í ferðalag, héldu þeir suður til Spánar og alla leið til Norður-Afríku. Á íslenskan mælikvarða þótti þetta ferðalag talsvert merkilegt og var mikið úr því gert. Eftir dvölina úti hóf Eiríkur að mála abstraktmyndir. Þessi verk voru byggð á formum og flötum í hreinum litum. Síðan breyttist stíllinn og formin urðu frjálslegri.
Ættfræði
Eiríkur kvæntist Ragnheiði Kristjánsdóttur (f. í Reykjavík 10. nóvember 1927) 10. september 1949 en þau skildu árið 1954. Árið 1957 kvæntist hann Bryndísi Sigurðardóttur (f. 16. júlí 1929, d. 10. desember 2016) og eignuðust þau saman börnin Sóleyju (f. 14. júní 1957 d. 29. nóvember 1994) og Smára (f. 11. apríl 1961).
Presthólahreppur
Presthólahreppur var hreppur í Norður-Þingeyjarsýslu, kenndur við bæinn Presthóla í Núpasveit. Náði hreppurinn yfir meginhluta Melrakkasléttu, frá ósum Sandár vestan megin að Ormarsá austan megin.
Sauðanes
Sauðanes getur átt við eftirfarandi:
Yvette Lundy
Æviágrip
Yvette gaf út sjálfsævisöguna Le Fil de l’araignée árið 2012. Yvette var ein fyrirmyndin að persónunni Mademoiselle Lundi í kvikmyndinni Liberté, sem kom út árið 2009. Hún lést í Épernay þann 3. nóvember árið 2019.
William Kidd
William Kidd (22. janúar 1645 – 23. maí 1701) var skoskur skipstjóri og kapari sem var dæmdur fyrir sjórán og hengdur. Kidd leit sjálfur ekki á sig sem sjóræningja og fékk áfall þegar hann frétti af ásökunum á hendur sér. Sumir sagnfræðingar hafa síðan talið að dómurinn hafi verið ranglátur og sögur af sjóránum Kidds stórlega ýktar. Sögur um að hann hefði falið fjársjóð á Gardiners Island í New York-fylki áttu stóran hlut í að halda nafni hans á lofti.
Bergur Thorberg
Bergur Thorberg (23. janúar 1829 – 21. janúar 1886) var landshöfðingi frá 1882 til 1886 og var annar í röð þeirra þriggja sem gegndu landshöfðingjaembættinu.
Hann var tvíkvæntur. Fyrri kona hans var Sesselja Þórðardóttir umboðsmanns Bjarna í Sviðsholti en eftir lát hennar giftist hann Elínborgu dóttur Péturs Péturssonar biskups.
RARIK
Saga
Árið 1972 hófust framkvæmdir við fyrsta hluta byggðalínu en með henni var ætlað að hringtengja raforkukerfi landsins og sameina raforkukerfi einstakra landshluta. RARIK sá um það verkefni en Landsvirkjun tók svo yfir byggðalínuna 1983 og var þá samið um að RARIK lyki við byggingu Suðurlínu frá Hornafirði til Sigölduvirkjunar. Þessari hringtengingu raforku var lokið 1984 og var þá búið að tengja alla þéttbýlisstaði saman í hringveg raforku sem var 1.057 km.
Orkubú Vestfjarða (OV) var stofnað 1978 og tók það við starfsemi RARIK á Vestfjörðum. Árið 1985 keypti Hitaveita Suðurnesja flutningskerfi og markað RARIK á Reykjanesi og þar með markað Varnarliðsins á Miðnesheiði. RARIK keypti árið 1991 Hitaveitu Hafnar í Hornafirði, Skeiðfossvirkjun og Rafveitu og Hitaveitu Siglufjarðar og hóf þá í fyrsta skipti rekstur jarðhitaveitu. RARIK keypti Hitaveitu Seyðisfjarðar 1992, Dreifikerfi Rafveitu Borgarness og Rafveitu Hvanneyrar árið 1995, Rafveitu Hveragerðis árið 2000, Rafveitu Sauðárkróks árið 2001, Hitaveitu Dalabyggðar 2003, Hitaveitu Blönduóss 2005 og Rafveitu Reyðarfjarðar 2020. RARIK á og rekur dreifikerfi á 43 þéttbýlisstöðum. Meirihluti af dreifikerfum í sveitum eða um 90 % eru í umsjá RARIK og undanfarin ár hefur verið gert átak í að endurnýja dreifikerfið með því að leggja jarðstrengi í stað loftlína.
Fáni Máritíus
Fáninn tók gildi 12. mars 1968, sama dag og landið fékk formlega sjálfstæði frá Bretlandi.
Kyrrahaf
Heiti
Elsta dæmið um orðið Kyrrahaf í ritmálssafni orðabókar Háskóla Íslands er í Klausturpóstinum frá 1819 þar sem það er skrifað í tveimur orðum „Kyrra haf“.
Grind (mengjafræði)
Grind er hlutraðað mengi þar sem sérhver tvö stök eiga sér minstu yfirtölu og stærstu undirtölu.
Suðurskautslandið
Landfræði
Suðurskautslandið er syðsta meginland heims. Það liggur á og óreglulega umhverfis suðurpólinn, næstum alveg innan suðurheimskautsbaugs. Suðurskautslandið er umkringt Suður-Íshafinu samkvæmt algengri skilgreiningu, en stundum eru Atlantshafið, Kyrrahafið og Indlandshaf látin ná alveg að strönd þess. Nokkrar ár og vötn eru á Suðurskautslandinu. Lengsta áin er Ónyxá sem rennur í áttina frá sjó í Vönduvatn. Suðurskautslandið er yfir 14 milljón ferkílómetrar að stærð og um 1,3 af stærð Evrópu. Strandlengjan er 17.968 km að lengd og er að mestu þakin ís. Árið 1983 var strandlengjan flokkuð þannig: 44% var umlukin þiljuís, 38% voru ísbrúnir sem hvíldu á steini eða brúnir skriðjökla, og 5% voru bert grjót.
Margrét Skotadrottning
Ekki sættu allir sig við þetta og Róbert Bruce, lávarður af Annandale, og sonur hans, Róbert jarl af Carrick (faðir og afi Róberts 1. Skotakonungs), hófu uppreisn sem þó var bæld niður. Jóhann Balliol gerði einnig tilkall til krúnunnar. Skosku aðalsmennirnir töldu mikla hættu á borgarastyrjöld og óttuðust líka að Eiríkur Noregskonungur gæti reynt að ná völdum í Skotlandi í nafni dóttur sinnar. Eiríkur vildi aftur á móti tryggja dóttur sína í sessi og báðir aðilar leituðu því til Játvarðs 1. Englandskonungs, sem var ömmubróðir Margrétar. Játvarður var fljótur til og samdi um trúlofun Margrétar og tveggja ára sonar síns, Játvarðs. Með giftingu þeirra hefðu krúnur Englands og Skotlands sameinast en Játvarður samþykkti þó að tryggja sjálfstæði Skotlands. Það var hluti af samkomulaginu sem hann gerði við Eirík og skosku höfðingjana um þetta að Margrét skyldi send til Skotlands fyrir 1. nóvember 1290 og alast þar upp.
Melgresi
Þúfa vaxin melgresi nefnist melakollur, melhnubbur eða melborg (melborg er þó oftast notað um hól vaxinn melgresi).
Röskva (stúdentahreyfing)
Á hverju ári tilnefnir Röskva í launaðar stöður á skrifstofu Stúdentaráðs.
Saga
Röskva var stofnuð í febrúar árið 1988 þegar tvær hreyfingar, Félag vinstri manna og Umbótasinnar, ákváðu að leiða saman hesta sína í sameiginlegu framboði gegn Vöku, félagi lýðræðissinnaðra stúdenta. Fyrsti formaður félagsins var Þórunn Sveinbjarnardóttir, þingmaður og fyrrverandi umhverfisráðherra. Röskva náði fyrst meirihluta í stúdentaráði árið 1992 og hélt honum allt til ársins 2002, þegar Vaka endurheimti meirihlutann. Röskva náði svo hreinum meirihluta á ný vorið 2007, sem hún hélt til vorsins 2009.
Tölvumiðlun
Saga
Einn af hornsteinum Tölvumiðlunar var samningur við Tölvuþjónustu sveitarfélaga um samræmt bókhaldskerfi fyrir sveitarfélög til notkunar á einkatölvum. Frá því haustið 1985 hafa yfir fjölmörg sveitarfélög og fyrirtæki notað SFS fjárhagskerfið.
Jákvæð neitunarregla
er gild hvor merkingin sem lögð er í orðið „eða“. Hins vegar er eftirfarandi röksemdafærsla einungis gild sé um óskarað eða að ræða:
Bambara
Ritmálið hefur í gegnum tíðina stuðst við ólík stafróf og tekið miklum breytingum.