cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Elísabet 2. Bretadrottning
Valdatíð (1952–2022)
Til þess að reyna að breyta ímynd konungdæmisins byrjaði drottningin að borga skatta í kjölfar hneykslismálanna og lét opna Buckinghamhöll fyrir almenningi í tvo mánuði á ári. Karl og Díana hlutu lögskilnað árið 1996 og Díana lést með sviplegum hætti í bílslysi í París næsta ár. Fráskilnaður og dauði Díönu, sem hafði notið mikilla vinsælda og hafði þótt anda ferskum andvara á ímynd konungfjölskyldunnar á meðan þau Karl voru hjón, olli straumhvörfum í drottningartíð Elísabetar. Í fyrstu leiddi dauði Díönu til harðrar gagnrýni á Elísabetu, sem þótti draga lappirnar með að sýna viðbrögð við andlátinu og vannýta tækifæri til að tengjast þjóðinni, sem var í sorg. Elísabet sýndi sína mannlegu hlið er hún minntist Díönu í sjónvarpsávarpi og vann sér aftur inn mikla velvild sem hún hafði glatað á undanförnum árum.
Aryabhata
thumb|right|Aryabhata Aryabhata (um 475 - 550) var indverskur stærðfræðingur. Hann er höfundur ritsins Aryabhatiya, sem er rímað rit um stærðfræði og er eitt af elstu ritum indverskum um þau fræði. Þessi kvæði innihalda fjölmargar reglur um útreikninga og mælitækni. Nefna má flatarmálsreglur, gildi á pí og summur raða. Einnig er þarna að finna töflu um hornafallið sínus, byggt á hálfum streng eins og gert er í dag en ekki á heilum streng eins og grikkir gerðu til forna.
Jón Einarsson (d. 1707)
Jón var sonur Einars Skúlasonar prests í Garði í Kelduhverfi og fyrri konu hans Guðrúnar Hallgrímsdóttur og var því föðurbróðir Skúla Magnússonar fógeta. Hann gegndi skólameistaraembættinu í Skálholti í veikindum Þorláks Þórðarsonar frá því fyrir jól 1696 fram á haust 1697. Á meðan hann gengdi því starfi voru tveir skólapiltar hýddir fyrir galdrakukl og reknir úr skóla. Þegar Þórður Jónsson tók við eftir lát Þorláks varð Jón heyrari (kennari) við skólann og síðar við Hólaskóla. Hann var sagður gáfaður maður, málsnjall og gott skáld.
Slippurinn Akureyri
thumb|Hluti athafnasvæðis Slippstöðvarinnar. Slippurinn Akureyri (áður Slippstöð Akureyrar) er slippur á Akureyri sem fæst við skipasmíðar, viðgerðir og viðhald skipa. Slippstöð Akureyrar var stofnuð árið 1952 og tók þá á leigu dráttarbrautina sem hafði verið reist á vegum hafnarnefndar bæjarins árið 1949.
Slippstöðin varð gjaldþrota árið 2005 en var endurreist af fyrrum starfsmönnum þess og fleiri fyrirtækjum á Akureyri undir heitinu Slippurinn Akureyri ehf.
Kórónaveirufaraldurinn 2019–2023 á Íslandi
Mars 2020
2. mars voru sex tilfelli til viðbótar staðfest og voru þau alls níu: fimm karlar og fjórar konur. Öll mál til þessa voru á Reykjavíkursvæðinu. Fimm þessara mála hafa verið rakin til Ítalíu. Landlæknisembættið skilgreindi Ítalíu sem áhættusvæði sjúkdómsins og allir þeir sem komu til Íslands frá Ítalíu voru beðnir um að fara í 14 daga sóttkví heima. Níunda smitið var Íslendingur sem hafði dvalið í Austurríki og flaug heim 1. mars. Eftir að fleiri mál voru rakin til Ischgl í Austurríki skilgreindu Heilbrigðisyfirvöld Ischgl sem áhættusvæði. Yfirvöld í Týrólríki Austurríki héldu því þó fram að Íslendingar sem komu frá Ischgl höfðu líklega smitast í flugi sínu frá München en þetta var talið "mjög ólíklegt" af íslenskum heilbrigðisyfirvöldum þar sem þessi hópur sýndi einkenni mjög fljótlega eftir flugið.
Nóvember 2020
Ísland skráði sextánda andlátið 1. nóvember, sautjánda sinn þann 2. nóvember, það átjánda þann 4. nóvember, og það nítjánda og tuttugasta þann 7. nóvember. Þrjú dauðsföll til viðbótar áttu sér stað 8. nóvember, og annað - það 24. í heild - þann 9. nóvember. 25. andlátið átti sér stað þann 11. nóvember á umönnunarheimilinu Sólvöllum á Eyrarbakka; 26. andlátið átti sér stað 17. nóvember. 22. nóvember voru engin ný tilfelli utan sóttkví. 27. andlátið átti sér stað 30. nóvember.
Forvarnir
Viðbrögð íslenskra heilbrigðisyfirvalda við heimsfaraldrinum hafa beinst að því að greina smit snemma og rekja tengsl fólks. 2 metra regla og samkomubann sem á við 20 manns hafa verið sett fram. Sem aðili að Schengen-svæðinu takmarkaði Ísland óþarfa ferðalög einstaklinga sem ekki voru ríkisborgarar ESB, Bretlands eða evrópsku fríverslunarsamtakanna um svæðið en hafa ekki sett aðrar formlegar takmarkanir á alþjóðlegar eða innanlandsferðir.
16. mars 2020 tilkynnti stórverslanakeðjan Samkaup að 27 matvöruverslanir um allt Ísland myndu hafa sérstaka verslunartíma fyrir viðkvæma hópa, þar á meðal aldraða og þá sem voru með langvinna og undirliggjandi sjúkdóma.
Tyrkjafura
Lýsing
könglarnir eru gildir, þungir og harðir, 6–11 sm langir og 4–5 sm breiðir neðst þegar þeir eru lokaðir, grænir í fyrstu, og fá gljáandi rauðbrúnan lit við þroska 24 máða gamlir. Þeir opnast hægt næsta eitt eða tvö árin og losa fræin. Fræin eru 7–8 mm löng, með 15–20 mm væng, og er aðallega dreift með vindi.
Lestrarfélag
Saga lestrarfélaga
Fyrsta lestrarfélagið var stofnað árið 1790 og hét Hið íslenska bókasafns- og lestrarfélag Suðurlands. Hið norðlenska bóklestrarfélag var stofnað 1792 og fleiri fylgdu í kjölfarið. Í grein sinni um lestrarfélögin skiptir Ingibjörg Sverrisdóttir sögu þeirra í fjögur tímabil. Fyrsta tímabilið, 1790-1840, kallar hún upphafsskeiðið en þá hafi tilraunir til rekstrar og starfsemi verið fálmkenndar og starfsemi lestrarfélaga legið niðri að undanskildu Barðastrandarsýslulestrarfélaginu sem var endurreist árið 1817 og starfaði til 1822. Á fjórða áratug nítjándu aldar voru Möllersku lestrarfélögin fyrir geistlega og Bókasafn Flateyjarframfarastofnunar stofnuð. Á þessu tímabili takmörkuðust lestrarfélögin að miklu leyti við embættis- og menntamenn sem orðið höfðu fyrr áhrifum frá Upplýsingastefnunni (sjá Upplýsingin á Íslandi).
Þriðja skeiðið er hápunktur almenningslestrarfélaganna á tímabilinu 1870-1937. Áætla má að á bilinu 230-250 lestrarfélög hafi verið stofnun, mörg í kring um margskonar félagastarf; s.s. ungmennafélög eða Lestrarfélag kvenna í Reykjavík sem Laufey Vilhjálmsdóttir stofnaði árið 1911 og starfaði í 35 ár. Þá jókst það talsvert að lestrarfélögin fengu styrki úr sýslu-, bæjar- eða hreppssjóðum. Vitað er með vissu að tíu lestrarfélög voru stofnuð árið 1890.
Benny Crespo’s Gang
Benny Crespo's Gang er íslensk rokkhljómsveit stofnuð á Selfossi árið 2003.
5. árþúsundið f.Kr.
5. árþúsundið f.Kr. var tímabil sem hófst árið 5000 f.Kr. og lauk árið 4001 f.Kr. samkvæmt gregoríska tímatalinu.
Ástríkur með innstæðu í Heilvitalandi
Söguþráður
Félagarnir leggja af stað en Kvapíus felur gjörspilltum kollega sínum í Sviss, Ístrusi Búlgibusi, að spilla fyrir leiðangrinum og helst koma í veg fyrir að þeir snúi aftur. Ístrus er álíka spilltur og Kvapíus og eyðir tímanum í svallveislur sem innihalda ofbeldisfulla drykkjuleiki með fondú-pottum í aðalhlutverki. Sóðaskapurinn og óhófið fer óstjórnlega í taugarnar á svissnesku þjónaliði hans, sem er kattþrifið og snyrtimennskan uppmáluð.
Friðbjarnarhús
hægri|thumb|400x400dp|Friðbjarnarhús á Akureyri Friðbjarnarhús er safnahús sem stendur í innbænum á Akureyri við Aðalstræti 46. Það var byggt árið 1856 og er friðað. Í húsinu eru tvö söfn: Leikfangasafn frá síðustu öld, stofnað af Guðbjörgu Ringsted; og safn Góðtemplarareglunnar á Íslandi (I.O.G.T.) sem stofnuð var í húsinu 10. janúar 1884. Húsið var heimili Friðbjörns Steinssonar, stofnanda reglunnar og það er kennt við hann.
Gunnlaugur Blöndal
Gunnlaugur Blöndal (27. ágúst 1893 – 28. júlí 1962) var íslenskur myndlistarmaður, þekktastur fyrir litríkar myndir með mjúkum formum undir áhrifum frá expressjónisma og kúbisma. Hann lærði meðal annars hjá Fernand Léger í París og starfaði lengi í Kaupmannahöfn, en flutti til Íslands í Petsamóförinni í upphafi síðari heimsstyrjaldar. Meðal þekktustu verka hans er málverk af þjóðfundinum 1851 sem hangir í anddyri Alþingishússins og nektarmyndir af ungum konum.
Vytautas Landsbergis
Æviferill
Landsbergis fæddist í Kaunas. Faðir hans, Vytautas Landsbergis-Žemkalnis, var vel þekktur arkitekt en móðir hans, Ona Jablonskytė-Landsbergienė, var augnlæknir. Árið 1952 lenti hann í þriðja sæti í litáíska landsmótinu í skák, á eftir Ratmir Kholmov og Vladas Mikėnas. Árið 1955 útskrifaðist hann frá Litáíska tónlistarháskólanum (nú á dögum Tónlistar- og leikháskóli Litáens). Árið 1969 hlaut hann síðan doktorsnafnbót. Árið 1979 tók hann að sér prófessorsstöðu við sinn gamla háskóla en árið 1994 tók hann síðan eftirdoktorsgráðu (doctor habilitus).
Jeffrey Ross Gunter
Starfsferill
Gunter er stofnandi Jeffrey Ross Gunter, MD, Inc., sem býður upp á læknaþjónustu fyrir húðsjúkdóma í vesturhluta Bandaríkjanna. Gunter var einnig prófessor í klínískri læknisfræði við Keck-læknaskólann í Kaliforníuháskóla í Suður-Kaliforníu.
Gunter er meðlimur í framkvæmdastjórn Gyðingasambands Repúblikanaflokksins.
Þann 23. maí árið 2019 útnefndi Donald Trump Bandaríkjaforseti Gunter sem sendiherra Bandaríkjanna á Íslandi. Sendiráð Bandaríkjanna hafði þá verið sendiherralaust í eitt og hálft ár. Gunter afhenti Guðna Th. Jóhannessyni forseta Íslands erindisbréf sitt þann 2. júlí 2019. Öldungadeild Bandaríkjaþings staðfesti útnefningu Gunters sem sendiherra þann 24. maí 2019.
Al-Khwarizmi
Orðið „algorithm“ (algóritmi, reiknirit) er dregið af nafni hans (al-Khwarizmi), sem kom fyrir í titli annarrar bókarinnar. Í þeirri bók er meðal annars að finna lýsingu á indversk-arabíska talnakerfinu, sem notað er í dag. Hin bókin hét Kitab al-jabr wa'l muqabalah og af nafni hennar er komið orðið algebra (frá al-jabr). Í því riti er til dæmis lýst aðferð til að leysa annars stigs jöfnur, sem líkist þeirri aðferð, sem nú er kölluð að fylla í ferninginn (enska: completing the square).
Concorde
Concorde (fullt nafn: Aérospatiale-BAC Concorde) var hljóðfrá farþegaflugvél smíðuð með samvinnu Englendinga og Frakka af flugvélaframleiðendunum Aérospatiale og British Aircraft Corporation. Fyrsta flug Concorde-flugvélar var 2. mars 1969 frá Toulouse. Markaðurinn gaf í skyn að 350 flugvélar myndu verða framleiddar og voru komnar minnst 100 pantanir fyrir Concorde-flugvélar frá mörgum stórum flugfélögum. Árið 1975 fékk flugvélin lofthæfisskírteini og hófst þá rúm 27 ára þjónustutíð flugvélanna.
Elizabeth Taylor
Æviágrip
Elísabet þótti einstaklega fallegt barn og vinir foreldra hennar hvöttu til þess að reyna að koma henni að hjá kvikmyndaveri. Hún fór í prufu hjá Universal Pictures og þar var þegar gerður við hana samningur. Hún var tíu ára þegar hún lék í fyrstu mynd sinni, There's one born every minute. Universal Pictures endurnýjuðu þó ekki samninginn við Elizabeth en stuttu síðar var hún byrjuð að leika hjá MGM.
Hraunhellir
thumbnail|300px|Thurston hraunhellirinn á [[Hawaii, með storkuborðum]] thumb|Hraunhellir á [[Réunion]] thumb|Hraunhellir í [[Suður-Kórea|Suður-Kóreu]] thumb|[[Víðgelmir með ísmyndun]] thumb|Hraunhellirinn [[Leiðarendi]] thumb|Leiðarendi, spenar
Hraunhellar eru alls konar hellar í hrauni þó aðallega 'hraunrásir' neðan yfirborðs jarðar.
Skilgreiningar
Hraunhellar geta verið hellar af náttúrulegum uppruna eins og hraunrásir (t.d. Surtshellir), hellar í hraundrýlum og hraunbólum (finnast td. í Aðaldal), sprunguhellar (sjá Grjótagjá), gervigígahellar og gíghellar líkt og Þríhnúkagígur í Bláfjöllum. "Hraunhellar geta einnig myndast við svokallaðan troðhól, þá treðst kvika úr eldfjalli undir storknað hraunyfirborðið og lyftir því, þannig að holrými myndast." Sjávarrof getur líka myndað hraunhella þegar hraunið er við sjávarsíðuna, t.d. á Hellnum á Snæfellsnesi.
Hraunrásir
Aðallega finnast hraunrásir í helluhraunum þar sem efsta lag þunnfljótandi basaltkviku hefur storknað en bráðið hraunið haldið áfram að streyma í afmörkuðum farvegum undir yfirborðinu. „Rásirnar eru ýmist í gígveggjum eða í efri hluta hins nýrunna hrauns sem þegar hefur storknað að hluta. Einnig geta slíkar rásir eða hraungöng myndast mun utar í helluhraunum.“ Þegar eldgosið rénar sjatnar í þessum farvegum og eftir standa langir hellar. Stundum eru þeir ennþá hálffylltir af hrauni. Hallinn í göngunum þarf að vera nægur, til að kvikan geti runnið úr göngunum eftir að ný hættir að berast að.
Dæmi
Dæmi um hraunhella á Íslandi eru Surtshellir, Stefánshellir, Víðgelmir, Raufarhólshellir og mikið fleiri (sjá lesefni).
Kjalarnes
Á Kjalarnesi var líklega fyrsta eða eitt fyrsta héraðsþing landsins og var það að einhverju leyti undanfari Alþingis. Þingið var snemma flutt að Þingnesi við Elliðavatn en hélt þó áfram nafninu Kjalarnesþing.
Franz Ferdinand
Franz Ferdinand getur átt við eftirfarandi:
Finnur Jónsson (myndlistarmaður)
Finnur Jónsson (15. nóvember 1892 – 20. júlí 1993) var íslenskur myndlistarmaður sem fékkst bæði við fígúratív og abstrakt málverk, súrrealisma og fantasíur. Hann málaði nokkrar myndir af sjómönnum á árabátum. Hann var fyrsti myndlistarmaðurinn sem sýndi abstraktverk á Íslandi, eftir að hann kom heim frá námi í Danmörku og Þýskalandi 1925. Hann var einn af stofnendum Myndlistarfélags Íslands 1961 og var fyrsti formaður þess. Hann og kona hans, Guðný Elíasdóttir, gáfu Listasafni Íslands 800 verk hans árið 1985.
Paragvæ
Veðurfar
Í Paragvæ er ríkjandi hitabeltisloftslag og hlýtemprað loftslag með regntíma og þurrkatíma. Vindur hefur mikil áhrif á veður í Paragvæ. Frá október til mars blása hlýir vindar frá Amasón í norðri, en frá maí til ágúst blása kaldir vindar frá Andesfjöllum.
Ubuntu Netbook Edition
Ubuntu Netbook Edition eða UNE (Ubuntu Netbook Remix fyrir útgáfu 10.04) er útgáfa af Ubuntu-stýrikerfinu sem er hönnuð til að keyra á fistölvum (netbooks). Ubuntu Netbook Remix hefur verið fáanlegt síðan Ubuntu útgáfu 8.04 (Hardy Heron).
Skammtaljósfræði
James Clerk Maxwell setti fram jöfnur sínar sem lýstu rafsegulbylgjum með 4 diffurjöfnum og gerðu ráð fyrir því að ljós væri samfelld rafsegulbylgja. En í byrjun 20. aldarinnar var sýnt fram á að ljós hegðaði sér einnig sem eindir. Síðan þá hefur verið talað um tvíeðli ljóss, þ.e. að ljós er bæði bylgja og eind, kölluð ljóseind.
Skammtaljósfræði nýtir sér einmitt þessa tvíræðni ljóssins og skilgreinir ljós sem skammta af rafsegulbylgjum og er lýst stærðfræðilega með skammtarafsegulfræði,
Lagnavefurinn lagnaval.is
Vefsíðan gefur ráðleggingar um val á lagnaefni fyrir helstu búsvæði landsins út frá efnagreiningum á neyslu- og hitaveituvatni. Notandi síðunnar getur því valið sitt búsvæði og fundið út hvaða lagnaefni hentar fyrir heitt og kalt kranavatn. Að sama skapi má sjá hvaða lagnaefni hentar fyrir mismunandi hitakerfi, þ.e. gegnumstreymis-, hringrásar-, gólfhita- og snjóbræðslukerfi.
Haraldur Guðinason
Ætt og uppruni
Játvarður góði sneri aftur úr 25 ára útlegð í Normandí árið 1042. Hann þótti flytja með sér normönnsk áhrif og margir engilsaxneskir höfðingjar settu sig á móti þeim. Guðini var áður leiðtogi þeirra og nú tók Haraldur við. Hann gat sér góðan orðstír í átökum við Gruffydd ap Llywelyn af Gwynedd, prins af Wales, og lauk baráttu þeirra með því að Gruffydd féll fyrir eigin mönnum eftir að hafa beðið ósigur í orrustu 1063.
Hvíti túnfiskur
Útlit
Hvíti túnfiskur hefur tvo kviðugga, tvo bakugga, og smáugga sem liggja frá sporði að aftari bak- og kviðugga. Kviðuggarnir eru ljósgulir og smáuggarnir dökklitir. Fremri bakugginn er gulur en aftari ljósgulur. Hvíti túnfiskur hefur mjög smátt hreistur sem þekur allan búkinn hans en helsta einkenni hans eru eyruggarnir, þeir eru verulega langir og oddhvassir einnig er hvíti túnfiskur breiðari en aðrir túnfiskar rétt fyrir aftan miðju.
Staða stofns, markaðir og afurðir
Tegundin er efnahagslega mjög mikilvæg verslun og atvinnu. Hún er mikilvæg þar sem hvíti túnfiskur og randatúnfiskur eru einu tvær tegundirnar sem hægt er að selja sem hvítur túnfiskur á mörkuðum. Hvíti túnfiskur er í kringum 4% af veiddum afla af túnfiski í dag, en túnfiskveiðar hafa aukist verulega frá árinu 1950. Á árunum 1950-60 var ársveiði í kringum 100.000 tonn en á árunum eftir það varð mikil aukning og hefur heildarafli verið í kringum 200.000 tonn hvert ár og veiði haldist stöðug til dagsins í dag.
Veiði á hvítum túnfiski er helst í suðaustur- og norðausturhluta Atlantshafsins. Mest er hann veiddur í troll, á línu, langlínu og eitthvað hefur verið um veiði á hvíta túnfiski í nót, þá hafa stangveiðiskip verið að veiða talsvert magn af honum.
Líklegt er að Íslendingar geti farið að hefja veiði á honum innan nokkurra ára vegna hlýnun sjávar, hann er þegar farinn að ganga nálægt Íslandi.
.gt
Tenglar
Toppdomän
Vesturbær Reykjavíkur
Sunnan megin við Hringbrautina eru Melarnir þar sem standa mörg af húsum háskólans og handan við þau stúdentagarðar og flugstöðin fyrir Reykjavíkurflugvöll sem skilur milli Skildinganess (Stóra Skerjafjarðar) vestan megin og Litla Skerjafjarðar austan megin. Ströndin sem liggur að Skerjafirði norðan við Skildinganesið heitir Ægisíða. Þar voru áður trillukarlar með aðstöðu í skúrum.
Íbúar Vesturbæjar (sunnan og norðan Hringbrautar) voru rúmlega 16.600 árið 2017.
Alfreð Clausen - Manstu gamla daga
Æskuminning
Í takt við vinsældir Æskuminningar gaf Drangeyjarútgáfan út nótur af laginu. Forsíðuna teiknaði Þorleifur Þorleifsson sem hannaði flest plötuumslög Íslenzkra tóna.
Þýskaland
Í dag er Þýskaland eitt mesta iðnveldi heims. Efnahagskerfi landsins er það stærsta í Evrópu og eitt það stærsta í heimi. Þýskaland er leiðandi í vísinda- og tæknigeirunum. Það er þriðji stærsti útflytjandi og innflytjandi á vörum í heimi. Landið er þróað land sem situr hátt á vísitölu um þróun lífsgæða. Þar er boðið upp á almannatryggingar og opinbera heilbrigðisþjónustu, umhverfisvernd og ókeypis háskólamenntun. Þýskaland er í 16. sæti á lista yfir friðsælustu lönd heims. Þýskaland á aðild að Sameinuðu þjóðunum, Evrópusambandinu, NATO, Evrópuráðinu, G7, G20 og OECD. Landið á þriðja mesta fjölda færslna á heimsminjaskrá UNESCO.
Þriðja ríkið (1933 – 1945)
Nasistar kölluðu veldi sitt Þriðja ríkið og það var við lýði í tólf ár, 1933 – 1945. Sú stefna nasista að komast yfir landsvæði í nágrannalöndum og skapa Þjóðverjum þannig „lífsrými“ (Lebensraum) var ein af mörgum ástæðum fyrir upphafi síðari heimsstyrjaldar þann 1. september 1939. Þýskaland og bandamenn þess unnu stóra sigra í fyrri hluta stríðsins og lögðu undir sig stóran hluta Evrópu. Eftir innrásina í Sovétríkin 22. júní 1941 og stríðsyfirlýsingu gegn Bandaríkjunum 11. desember sama ár fór að halla undan fæti fyrir Þjóðverja, þeir gáfust upp 8. maí 1945 eftir að Hitler framdi sjálfsmorð í neðanjarðarbyrgi sínu í Berlín en þá var her Sovétmanna að ná borginni á sitt vald. Ofsóknir á hendur gyðingum og síðar helförin, skipulögð tilraun til að útrýma gyðingum í Evrópu, var alræmt stefnumál nasista á millistríðsárunum og í heimsstyrjöldinni síðari.
Eyjaklasar og eyjar
Stærstu eyjar Þýskalands:
Stjórnmál
thumbnail|[[Olaf Scholz hefur verið kanslari Þýskalands frá 2021.]] Þýskaland er samband 16 sambandslanda sem kallast á þýsku Länder (eintala: Land) eða óformlega Bundesländer (eintala: Bundesland). Sambandslöndin hafa mikið sjálfstæði og búa öll við þingræði með þingkjörinni ríkisstjórn (Landesregierung, Staatsregierung eða Senat) undir forsæti forsætisráðherra (Ministerpräsident, Regierender Bürgermeister eða Präsident des Senats). Þing sambandslandanna (Landtag, Abgeordnetenhaus eða Bürgerschaft) eru kosin til fimm ára í öllum ríkjum nema Brimum. Kjörtímabilin voru lengd úr fjórum árum í fimm í kringum aldamótin 2000. Stjórn hvers sambandslands sendir 3-6 fulltrúa eftir íbúafjölda á Sambandsráð Þýskalands (Bundesrat), en það er fulltrúaráð sem er sambærilegt öldungadeildum sumra þjóðþinga.
Trú
Segja má að í landinu séu tvær stórar kirkjur, nær jafnstórar, sem skipta þjóðinni í tvennt. 27,2% íbúanna tilheyra kaþólsku kirkjunni, en hún er mest í vestur- og suðurhluta landsins. 24,9% íbúanna tilheyra mótmælendum, mest lútersku kirkjunni en mótmælendur eru aðallega í norðurhluta landsins. 38,8% íbúanna tilheyra engri kirkju, aðallega í austurhluta landsins, enda var sá hluti undir stjórn kommúnista í hartnær 40 ár. Múslímar eru 5,2% þjóðarinnar og vegur þar mest sá mikli fjöldi Tyrkja sem í landinu búa. Gyðingar eru um það bil 106 þúsund talsins en það gerir aðeins tæplega 0,13%.
Heimspeki
thumb|upright|[[Immanuel Kant (1724 – 1804)]]
Tónlist
Þjóðverjar státa af ríkri tónlistarsögu og hafa meðal annars alið nokkur af þekktustu tónskáldum klassískrar tónlistar, svo sem Ludwig van Beethoven, Johann Sebastian Bach, Johannes Brahms og Richard Wagner. En ýmsir áhrifamiklir popptónlistarmenn hafa einnig komið frá Þýskalandi, þar á meðal Kraftwerk, Boney M., Nico, Nina Hagen, Scorpions, Toten Hosen, Tokio Hotel, Rammstein og Paul van Dyk. Árið 2006 var Þýskaland fimmta stærsta markaðssvæði tónlistar í heimi.
Lekamálið
Aðdragandi
Tony Omos kom til Íslands frá Sviss í október 2011 sem flóttamaður og óskaði eftir hæli. Þegar hann sótti um hæli átti hann unnustu í Kanada sem var einnig frá Nígeríu og hafði hann greint frá því upprunalega að hann ætlaði sér að fara til hennar. Útlendingastofnun synjaði beiðni hans og til stóð að senda hann aftur til Sviss en í nóvember sama ár samþykktu stjórnvöld þar í landi að taka við hælisumsókn hans á grundvelli Dyflinnarreglugerðarinnar. Sú niðurstaða var kærð af talsmanni hans og efnislegrar meðferðar á umsókn hans var krafist. Innanríkisráðuneytið staðfesti loks í október 2013 að Omos fengi ekki hæli. Í kjölfar þess var krafist að Omos fengi að áfrýja til dómstóla en hann átti þá að eiga von á barni með konu sem einnig var nígerískur hælisleitandi. Auk þess hafði hann stöðu grunaðs manns í lögreglumálum í umdæmi Lögreglustjórans á Suðurnesjum en rannsókn hafði ekki verið lokið og beið Omos enn eftir að geta hreinsað nafn sitt. Lögmaður hans sagði hann eiga von á barni með unnustu sinni sem var líka nígerískur hælisleitandi og hélt því fram að það myndi brjóta barnasáttmála Sameinuðu þjóðanna sem tryggir börnum „samvistir við báða foreldra.“ Ráðuneytið hafnaði einnig þessari kröfu og boðað var að Omos yrði fluttur úr landi þann 19. nóvember 2013 en í kjölfar þess fór hann í felur. Samtökin No Borders sem berjast fyrir stöðu hælisleitenda á Íslandi boðuðu mótmæli fyrir utan Innanríkisráðuneytið þann 20. nóvember til stuðnings við Omos og til þess að mótmæla „sundrun fjölskyldu frá Nígeríu.“
Rapid Wien
Sportklub Rapid Wien, oftast þekkt sem Rapid Vienna, er austurrískt knattspyrnufélag frá Vínarborg. Rapid hefur unnið austurrísku Bundesliguna oftast allra liða eða alls 32 sinnum, þeir hafa einnig unnið þýsku Bundesliguna einu sinni, það var árið 1941, þegar Austurríki var hluti af þriðja ríki Hitlers. Rapid hafa tvisvar komist í úrslitaleik í Evrópukeppni bikarhafa árin 1985 og 1986, og töpuðu í bæði skiptin. Félagið er oft þekkt semDie Grün-Weißen (Þeir grænu og hvítu) og Hütteldorfer, sem er tilvísun í hverfið sem félagið er með staðsetningu í. 14 hverfi Vínarborgar Penzig. thumb|180px|[[Steffen Hofmann fagnar Bundesliga titli árið 2008]]
12 mR
thumb|right|Tólf metra kjölbáturinn Freedom sem varði Ameríkubikarinn árið 1980. Tólf metra kjölbátur (12mR eða tólfa) er flokkur kappsiglingaskúta sem eru hannaðar samkvæmt alþjóðlegu metrareglunni. „Tólf metra“ á ekki við um lengd bátsins, en tólf metra kjölbátar eru oftast 20-23 metrar að lengd. Fyrsta tólfan var smíðuð árið 1907 og þessi gerð var ólympíubátur á ólympíuleikunum 1908, 1912 og 1920 en fáir bátar tóku jafnan þátt. Sumir af þessum bátum voru slúppur með gaffalseglum. Frá 1958 til 1987 var þessi gerð notuð til að keppa í Ameríkubikarnum. Allir þeir bátar voru með bermúdaseglum.
Sírenur
Úr Ódysseifskviðu
Sireenid
1159
Erlendis
Fædd
Dáin
.gu
Tenglar
Toppdomän
Prinsessan á bauninni
H.C. Andersen sagði sjálfur seinna að hann hefði heyrt þessa sögu þegar hann var barn. Gömul dönsk útgáfa er ekki þekkt en hins vegar er til sænsk saga um prinsessu sem lá á baunum og gæti hann hafa heyrt hana.
Kristofer Heidemann
Heidemann þótti sérlega harðdrægur fjáraflamaður og var sagt að hann hefði flutt með sér fjóra hestburði af silfri og öðrum peningum þegar hann fór frá landinu. Hann flutti til Danmerkur með konu sína og börn sumarið 1692 en kom þó aftur sumarið eftir til að afhenda Bessastaði og telst því ekki hafa látið af embætti fyrr en þá.
1735
Á Íslandi
Dáin
Sauðárhreppur
Hreppnum var skipt í tvennt árið 1907, í Sauðárkrókshrepp og Skarðshrepp. Þeir hreppar urðu svo báðir hluti sveitarfélagsins Skagafjarðar árið 1998.
Koparöld
Minjar benda til þess að bronsgerð með blöndun tins hafi hafist fremur snemma eftir að bræðsla kopars hófst svo oft er erfitt að sjá skilin þarna á milli.
Ævintýri Pappírs Pésa
Myndin var send í forval Óskarsins árið 1991.
Skarðshreppur (Skagafjarðarsýslu)
Skarðshreppur var hreppur vestan til í Skagafjarðarsýslu, kenndur við bæinn Skarð í Gönguskörðum, undir Tindastóli. Hreppurinn varð til ásamt Sauðárkrókshreppi árið 1907 þegar Sauðárhreppi var skipt í tvennt. Í Skarðshreppi voru þrjár sveitir: Yst er Reykjaströnd, undir Tindastól austanverðum. Þá eru Gönguskörð, fjalldalir sunnan Tindastóls og loks Borgarsveit, byggðarlagið sunnan Sauðárkróks.
Fulla
thumb|right|Fulla krýpur við hlið Friggjar á mynd eftir Ludwig Pietsch (1865). Fulla er ásynja í norrænni goðafræði. Hún er talin meðal fylgikvenna Friggjar. Hún er sögð bera eski Friggjar, en eski getur bæði þýtt „askja“ og „spjót“. Hvort tveggja hefði á þessum tíma verið gert úr eskivið.
Oda Nobunaga
right|thumb|150px|frame|Oda Nobunaga Oda Nobunaga (japanska: 織田 信長,23. júní 1534 – 1582) var einn af valdamestu lénsherrum (daimyo) í Japan á sextándu öld. Það tímabil hefur verið nefnt sengoku-öldin (japanska:戦国時代) eða þriggja ríkja öldin, í sögu Japans. Hugtakið daimyo hefur gjarnan verið þýtt sem barón á íslensku en hér verður notast við orðið lénsherra sem er meira lýsandi.
Djöflakóngurinn
Ítök Oda Nobunaga jukust til muna eftir að hann gerði bandalag við Motoyasu Matsudaira (síðar þekktur sem Tokugawa Ieyasu) þrátt fyrir að ættirnar hefðu lengi eldað saman grátt silfur. Hann gifti systur sína inn í Asai-ættina í norðri og styrkti þar með stöðu sína í kringum höfuðborgina Kyoto. Eftir að hafa sigrað Sato-ættina og lagt undir sig Inabayama-kastala árið 1567 settist Nobunaga að í kastalanum með hirð sína. Hann endurskírði kastalann og þorpið í kring, Gifu, og bjó til nýtt innsigli fyrir sjálfan sig sem á stóð Tenka Fubu (japanska:天下布武) sem mætti útleggja sem ‚himneskur hermáttur á jörðu‘. Þar með hafði Nobunaga opinberað ætlun sína um að sameina allt Japan undir sinni stjórn. Ári síðar leitaði Ashikaga Yoshiaki til Nobunaga eftir hernaðarlegri aðstoð við að ná völdum á Ashikaga-sjógunaþinginu. Nobunaga greip tækifærið og réðst með fullum hermætti inn í Kyoto og gerði Yoshiaki að sjógun landsins. Nobunaga var boðinn titillinn kanrei, sem er nokkurs konar ráðgjafi sjógunsins, en hann afþakkaði þar sem hann vildi frekar minnka völd sjógunsins og stjórna á bak við tjöldin. Í kjölfarið reiddist Yoshiaki og hófst handa við að safna liði gegn Nobunaga. Margir lénsherrar og héraðshöfðingjar réðust gegn Nobunaga og Oda-ættinni en með aðstoð Tokugawa Ieayasu (áður Motoyasu Matsudaira) tókst Nobunaga að halda stöðu sinni sem valdamesti maður Japans og binda enda á Ashikaga-sjógunastjórnina.
Sameining Japans
Að lokum má minnast á að ein af aðalpersónum í kvikmyndinni Kagemusha eftir leikstjórann Akira er byggð á ævi Nobunaga.
Ernesto García
José Ernesto García Castañeda (26. febrúar 1884 – 28. janúar 1955) var mexíkóskur stjórnmálamaður sem tók þátt sem hermaður í mexíkósku byltingunni og orrustunni við Zacatecas, þar sem hann gegndi starfi sem ofursti.
Blóðhundur
Stærð
Fullvaxnir rakkar vega um 36-50 kg og eru um 58-69 cm háir á herðakamb. Þeir eru stórbeinóttir og megnið af líkamsþyngd þeirra er fólgin í beinagrindinni.
Eldfærin
Á aftökupallinum fékk hann að kveikja sér í síðustu pípunni og þegar hann notaði eldfærin komu allir hundarnir, vörpuðu kóngi og drottningu og ráðgjöfum þeirra upp í loftið svo þau brotnuðu í mola þegar þau lentu en dátinn og prinsessan giftust og hundarnir sátu veisluna.
Sögulegt yfirlit söguheims Harry Potter-bókanna
Mótsagnir og tímaskekkjur
Sama á við um drauma og endurminningar. Í Harry Potter og blendingsprinsinum segir Horace Slughorn í einni minningu við Trevor Delgome að helkrossar „eru fordæmt efni í Hogwarts, það veistu... Dumbledore er sérstaklega strangur gagnvart því“. Á þessum tíma var Dumbledore ekki skólastjóri í Hogwarts og hefði ekki haft neitt að segja um slíkt efni. Skólastjóri á námsárum Delgomes var Armando Dippet.
Tilia chingiana
Tilia chingiana er trjátegund af stokkrósaætt sem var lýst af Hsen Hsu Hu og Wan Chun Cheng. Hún vex í suðaustur Kína (Anhui, Jiangsu, Jiangxi, og Zhejiang).
Gná
thumb|right|Gná (lengst til hægri) leggur af stað í sendiferð á Hófvarpni að tilskipun Friggjar á teikningu frá árinu 1902. Gná er ásynja í norrænni goðafræði. Hún er sendiboði Friggjar og á hestinn Hófvarpni, sem getur riðið bæði yfir úthöfin og um háloftin.
Staðarhreppur (Skagafjarðarsýslu)
Hreppsnefnd
Oddvitar
Óttar M. Norðfjörð
Bækur Óttars hafa margar vakið mikið umtal og sumar selst vel. Ævisagan Hannes: nóttin er blá, mamma sat í margar vikur í efsta sæti metsölulista Eymundsson og varð jafnframt ein mest selda bók ársins 2006. Þá var skáldsagan Hnífur Abrahams 15. mest selda bókin á íslensku árið 2007. Bækur hans hafa verið þýddar á hollensku, þýsku , frönsku og spænsku.
Pepsideild karla í knattspyrnu 2018
Íslandsmótið í knattspyrnu karla var haldið í 107. sinn árið 2018.
Markahæstu leikmenn
''Staðan eftir 22. umferðir''
Enska úrvalsdeildin 2005-06
Markahæstir
Markahæstur var Thierry Henry, leikmaður Arsenal.
22. öldin f.Kr.
22. öldin fyrir Krists burð eða '''22. öldin fyrir okkar tímatal''' er tímabilið frá byrjun ársins 2200 f.Kr. til enda ársins 2101 f.Kr.
Minjasafnið á Akureyri
Stærsti gripur safnsins er Minjasafnskirkjan á Akureyri, sem er svartbikuð timburkirkja sem stendur norðan við Minjasafnsgarðinn og stóð upphaflega á Svalbarði austanmegin Eyjafjarðar. Hana byggði kirkjusmiðurinn Þorsteinn Daníelsson frá Skipalóni árið 1846 og er hún gott dæmi um íslenskar sveitakirkjur sem reistar voru á Íslandi um miðbik nítjándu aldar. Minjasafnið er sjálfseignarstofnun sem er rekin af Akureyrarbæ með fjárframlögum frá þeim fimm sveitarfélögum sem standa að safninu, þ.e. Eyjafjarðarsveit, Grýtubakkahreppi, Hörgársveit, Svalbarðsstrandarhreppi og Akureyrarbæ. Auk þess sækir safnið styrki til safnaráðs (Safnalög nr. 141/2011) bæði til rekstursins eða afmarkaðra verkefna. Safnið hefur notið aðstoðar frá Stoðvinum Minjasafnsins á Akureyri, félagi sem var stofnað 2002 með því markmiði að vera minjasafninu innan handar, styðja við starfsemi þess og aðstoða á viðburðum safnsins. Safnið hefur verið leiðandi í samstarfi, bæði við önnur söfn bæði á Akureyri og í starfsemi Eyfirska safnaklasans.
Saga
Um miðbik síðustu aldar var í landinu mikil umræða um að koma á fót byggðasöfnum til að bjarga þjóðlegum menningarverðmætum frá glötun.
Þorleifur Arason (prestur á Breiðabólstað)
Þorleifur drukknaði í Markarfljóti 12. janúar 1727, reið út í það ófært í náttmyrkri. Fylgdarmanni hans tókst að svamla vestur yfir fljótið og halda lífi. Állinn sem séra Þorleifur drukknaði í var eftir það kallaður Prófastsáll. Þorleifur var ókvæntur og barnlaus.
Tumi Sighvatsson yngri
Tumi yngri var í Örlygsstaðabardaga 1238 með föður sínum og fjórum bræðrum og var sá eini þeirra sem komst af, hljóp ásamt fleirum upp í Miðsitjuskarð fyrir ofan Örlygsstaði og komst þar yfir fjöllin til Eyjafjarðar. Eftir bardagann virðist Kolbeinn ungi ekki hafa talið ómaksins virði að elta hann uppi. Þegar Þórður kakali kom til landsins 1242 gekk Tumi þegar til liðs við hann og barðist með honum. Hann var á Reykhólum vorið 1244 og þar náði Kolbeinn ungi honum á sitt vald og tók hann af lífi. Hann baðst griða en menn Kolbeins sögðu að hann skyldi hafa sömu grið og bræður hans höfðu fengið á Örlygsstöðum.
Pýramídinn mikli í Gísa
Smíði pýramídans
thumb|left|Beinar skábrautir thumb|left|Hlykkjandi skábrautir Helstu tilgátur fræðimanna ganga út á að við byggingu pýramídanna hafi skábrautir verið notaðar til að flytja blokkirnar upp og brautin stækkuð eftir því sem verkinu miðaði áfram. Nærtækasta efnið í þær væri sandur og mögulega var einhver vökvi, t.d. vatn eða mjólk, notaður til að smyrja yfirborðið svo auðveldara væri að draga steinblokkirnar. Tvær megintilgátur eru uppi hvað varðar lögun skábrautanna. Annars vegar væri hægt að hafa beina skábraut á einni hliðinni. Hins vegar væri mögulegt að láta skábrautina hlykkjast meðfram pýramídanum.
Roméo Dallaire
thumb|right|Roméo Dallaire Roméo Alain Dallaire (fæddur 25. júní 1946) er kanadískur þingmaður, rithöfundur og fyrrum hershöfðingi. Hann er helst þekktur fyrir að hafa farið fyrir friðargæsluliði Sameinuðu þjóðanna, kallað UNAMIR, í Rúanda árin 1993 og 1994.
Mjallhvít (mannsnafn)
Mjallhvít er íslenskt kvenmannsnafn.
23. öldin f.Kr.
23. öldin fyrir Krists burð eða '''23. öldin fyrir okkar tímatal''' er tímabilið frá byrjun ársins 2300 f.Kr. til enda ársins 2201 f.Kr.
Óli
Óli er íslenskt karlmannsnafn.
Hjónaband samkynhneigðra
Kannanir sem hafa verið gerðar í ýmsum löndum leiða það í ljós að stuðningur almennings fyrir hjónabönd samkynhneigðra sé að aukast. Innleiðing hjónabanda samkynhneigðra er mismunandi efitr löndum og heimssvæðum en það hefur verið heimilt með því að breyta löggjöf um hjónabönd, með dómsúrskurði sem er byggður á stjórnskipulegum jafnréttisrétti eða með kosningum (annaðhvort þjóðaratkvæðagreiðslu eða frumkvæðisrétti). Viðurkenning á hjónaböndum samkynhneigðra er talin mannréttinda- og borgararéttindamál og hefur stjórnfræðilegar, samfélagslegar og í sumum tilfellum trúarlegar afleiðingar. Mikið er deilt um á hvort samkynhneigðir skuli hafa rétt til að ganga í hjónaband, fá viðurkenningu á sambandi sínu með staðfestri samvist eða þeim verði neitt slík réttindi.
.io
Tenglar
Toppdomän
Slímkoli
Nafn
Á ensku bera Microtomus pecificus og Solea solea sama nafnið: Dover sole. Því er algengur misskilningur að um sama fisk sé að ræða.Solea solea dregur nafn sitt af hafnarborginni Dover í Kent í suðausturhluta Englands. Fiskurinn fékk nafngiftina Dover þar sem hvað mestum afla var landað þar á 19. öldinni.
Jan Moravek og tríó - Við syngjum og dönsum 1 og 2
Við syngjum og dönsum 1 og 2 með tríói Jan Morávek er 78-snúninga hljómplata gefin út af Íslenzkum tónum árið 1954. Á henni flytur tríó Jan Morávek syrpu af 8 lögum í Foxtrott og Slow Foxtrott, takti. Jan leikur á harmoniku, Eyþór Þorláksson á gítar og Erwin Koeppen á bassa. Platan er hljóðrituð í mono. Upptaka: Ríkisútvarpið. Pressun: AS Nera í Osló.
Meðgönguljóð
Saga
Í byrjun árs 2015 var tilkynnt að serían Meðgönguljóð yrði gefin út undir merkjum forlagsins Partusar, sem hafði þá verið stofnað af Valgerði Þóroddsdóttur. Kári Tulinius og Kristín Svava Tómasdóttir hafa sinnt yfirritstjórn seríunnar frá árinu 2015, en árið 2016 bættist Þórður Sævar Jónsson við í hóp yfirritstjóra.
Wallpaper*
thumb|Wallpaper* handbók um Reykjavík.
Pönk
Upphafið
Meðal þekktra íslenskra pönkhljómsveita eru Fræbbblarnir, Utangarðsmenn, Tappi tíkarrass, Purrkur Pillnikk og Q4U.
.lb
Tenglar
Toppdomän
Skoska stéttaþingið
thumb|250px|[[Þinghúsið í Edinborg]] Skoska stéttaþingið (enska: Estates of Parliament) var þing konungsríkisins Skotlands. Fyrsta skjalfesta skoska þingið var stofnað á 13. öldinni og fyrsti skjalfesti fundur stéttaþingsins (talinn vera colloquium í latneskum heimildum, eins og enska þingið) var haldinn í Kirkliston (lítlum bæ sem liggur við Edinborg) árið 1235, undir stjórn Alexanders 2. af Skotlandi.
Hof í Vatnsdal
thumb|Hof í Vatnsdal árið 2007. Hof í Vatnsdal er bær í austanverðum Vatnsdal í Austur-Húnavatnssýslu, stórbýli að fornu og nýju og landnámsjörð Ingimundar gamla Þorsteinssonar, eftir því sem segir í Landnámabók og Vatnsdæla sögu.
Á Hofi var Kvennaskóli Húnvetninga 1882-1883 en var þá sameinaður Kvennaskóla Skagfirðinga og fluttur að Ytri-Ey á Skagaströnd.
Sanya
thumb|right|450px| Sanya borg
.lc
.lc er þjóðarlén Sankti Lúsíu.
Seyluhreppur
Hreppsnefnd
Oddvitar
Carl Craig
Carl Craig hefur gefið út margar vinsælar hljómplötur undir ýmsum nöfnum, svo sem BFC, Psyche, Paperclip People, 69, Designer Music and og Innerzone Orchestra. Undir síðastnefnda listamannanafninu gaf hann út lagið „Bug in a Bassbin“ árið 1992, en lagið átti storan þátt í því að færa drum and bass tónlist frá áhrifum „hardcore“ og „ragga“ tónlistar.
Mona
Mona er íslenskt kvenmannsnafn.
Likoma
Stærsta byggingin á Likoma er St. Péturskirkjan sem er steinhlaðin. Bygging hennar hófst árið 1903 og stóð fram til 1971.
Covid-19 faraldurinn
2020
Fyrstu smitin (til 6. mars 2020) voru öll rakin til Norður-Ítalíu og til Austurríkis.
Frá 19. mars 2020 var Íslendingum og öðrum með búsetu á Íslandi sem koma til landsins skylt að fara í tveggja vikna sóttkví án tillits til hvaðan þeir eru að komu. Þetta gilti einnig um Íslendinga sem voru búsettir erlendis.
Frá 18. maí opnuðu sundstaðir og frá 25. maí opnuðu líkamsræktarstöðvar og allt að 200 manns máttu koma saman. 500 manns komu saman á tónleikum Páls Óskars 28. maí í Hörpu en þeim var skipt upp í hólf. Íslandsmót í knattspyrnu byrjaði um miðjan júní og var áhorfendum skipt upp í hólf. 2 metra reglan var endurskoðuð og gilti hún um þá sem kusu að hafa þá fjarlægð ættu kost á því. Alþjóðlegt flug var leyft frá 15. júní og voru sýni tekin og einnig mótefni skimuð. Einnig voru sundstaðir og líkamsræktarstöðvar opnaðar að fullu og 500 máttu koma saman.
Bretland
Í byrjun apríl 2021 var hömlum aflétt þegar til að mynda barir, verslanir og líkamsrækt opnuðu. Smitum og dauðsföllum hríðlækkaði á sama tíma með fjölmarga bólusetta. Þann 19. júlí ákvað ríkistjórnin að aflétta öllum hömlum þrátt fyrir að smit hefðu færst í aukana.
Brasilía
Í júní 2021 náðu dauðsföll yfir 500.000 og Brasilíumenn mótmæltu forsetanum og skorti á aðgerðum.
Smitvarnir
Almennt hreinlæti skiptir máli í að hindra dreifingu veirunnar. Vandaður handþvottur með sápu og vatni í a.m.k. 20 sekúndur er mikilvægur þáttur í að forðast smit og einnig að hreinsa með handspritti eftir að koma við sameiginlega snertifleti (t.d. hurðahúna og takka) eða að taka við hlutum úr annarra höndum. Almennt er ekki mælt með að heilbrigt fólk noti grímur nema í návígi við veika.
1732
Á Íslandi
Fædd
Fugley
thumb|170px|Staðsetning Fugleyjar á korti af Færeyjum. thumb|right|Kort af Fugley. thumb|Ljósmynd. Fugley (færeyska: Fugloy) er austasta eyja Færeyja. Fugley dregur nafn sitt af öllum fuglunum sem gera sér hreiður í klettum eyjarinnar. Eyjan er 11,2 km² að stærð. Þrjú fjöll eru á eynni. Hæst þeirra er Klubbin (620 metra hátt). Mikla er 420 metra hátt og Norðberg er 549 metrar.
Skólar voru áður í báðum byggðunum en nú er aðeins skóli í Kirkju og þar var einn nemandi skólaárið 2010-2011.
Múhameð Alí af Egyptalandi
Múhameð Alí (4. mars 1769 – 2. ágúst 1849) var albanskur herforingi í þjónustu Tyrkjaveldis sem réð yfir Egyptalandi sem landstjóri með titlinum Wāli frá 1805 til 1848. Múhameð Alí er gjarnan talinn stofnandi Egyptalands sem nútímaríkis vegna hinna fjölmörgu umbóta á efnahagi, menningu og her landsins sem hann framkvæmdi á stjórnartíð sinni. Afkomendur hans ríktu yfir Egyptalandi til ársins 1953, þegar lýðveldi var stofnað í Egyptalandi.
Æska og uppruni
Múhameð Alí fæddist í borginni Kavala, sem er í dag í Grikklandi en var þá á yfirráðasvæði Tyrkjaveldis, til foreldra af albönskum ættum. Samkvæmt mörgum evrópskum blaðamönnum sem hittu Múhameð Alí talaði hann albönsku best allra tungumála og tyrknesku litlu verr.
.lk
Tenglar
Toppdomän
Aung San Suu Kyi
Æviágrip
Árið 1971 giftist Aung San Suu Kyi Dr. Michael Aris, sérfræðingi í tíbeskum fræðum, og flutti með honum aftur til Oxford. Í Oxford einbeitti Aung San Suu Kyi sér að fræðastörfum og vann einnig sem gestaprófessor við háskóla í Japan og á Indlandi. Hún skrifaði meðal annars stutta ævisögu föður síns og ritgerðir um félagslega og efnahagslega þróun í heimalandi sínu fyrir upphaf sjálfstæðisbaráttunnar.
Valdaránið 2021 og önnur fangavist
Lýðræðisfylkinginn vann afburðasigur í þingkosningum sem haldnar voru árið 2020 og vann 396 þing­sæti af 476 mögu­legum. Leppflokkur hersins vændi Lýðræðisfylkinguna hins vegar um að hafa rangt við í kosningunum. Þann 1. febrúar árið 2021 gerðu herforingjarnir uppreisn gegn stjórninni og settu Aung San Suu Kyi í fangelsi á ný. Aung San Suu Kyi hvatti landsmenn til að fjölmenna út á götur til að mótmæla valdaráninu og koma í veg fyrir að landið snúi aftur til einræðisstjórnar. Eftir handtöku Aung San Suu Kyi var hún ákærð í nokkrum liðum, meðal annars fyrir brot á innflutningslögum, vörslu á ólöglegum fjarskiptatækjum og fyrir að brjóta gegn lögum um náttúruhamfarir.
Mikla Fiskafljót
Vistkerfið
Blöndun vatns af tveimur vatnasviðum hefur haft í för með sér umhverfisslys. Stór hluti af Fiskafljóts vistkerfinu er nú undirlagt af flóru og fánu Órangefljóts.
Miklifiskhöfði
Þótt vitinn sjálfur sé aðeins níu metrar hár er hann 76 m yfir sjávarmáli.
1731
Árið 1731 (MDCCXXXI í rómverskum tölum)
Erlendis
Fædd
Útsker
Aðaleyjarnar eru Húsey og Brúarey (tengdar með brú síðan 1957), og Græney, allar smáar, og íbúarnir eru 76 talsins. Á eyjunum eru grunnskóli, minnsti gagnfræðaskóli Bretlands, tvær verslanir, fiskvinnsla, flugbraut og kirkja. Aðalatvinnuvegur er útgerð.
Virðisaukaskattur
Vaskurinn reiknast ofan á verð vörunnar. Dæmi: Vara kostar 1000 kr. og síðan er lagt 24% ofan á hana sem gerir söluverð hennar 1240 kr. Til þess að græða 1000 kr. þá þyrfti söluaðilinn þess vegna að selja vöruna á 1240 kr.
Úrúgvæ
Úrúgvæ er land í Suður-Ameríku með landamæri að Brasilíu í norðri, Argentínu í vestri (við Río de la Plata) og strönd að Suður-Atlantshafinu í suðri og austri. Rúmlega þriðjungur íbúanna býr í höfuðborginni Montevídeó. Úrúgvæ er næstminnsta land álfunnar á eftir Súrínam.
Landfræði
Hæsti tindur landsins er Cerro Catedral sem nær 514 metra hæð í hæðum sem nefnast Sierra Carapé. Í suðvestri eru Río de la Plata og árósar Úrúgvæfljóts.
Austurglugginn
Austurglugginn er vikublað sem gefið hefur verið út á Austurlandi frá árinu 2002 af Útgáfufélagi Austurlands, sem heldur jafnframt úti vefmiðlinum Austurfrétt. Blaðið varð til við sameiningu Austra, málgagns Framsóknarmanna á Fljótsdalsheraði og Austurlands, málgagns Alþýðubandalagsins á Austurlandi. Við samrunan átti að koma á fót öflugu, óháðu landshlutablaði.
Lýtingsstaðahreppur
Margar sveitir voru innan Lýtingsstaðahrepps, Efribyggð og Neðribyggð eru vestan Svartár en norðan Mælifellshnjúks, undir Hamraheiði nefndist áður Fremribyggð. Austan Svartár og suður að bænum Tunguhálsi heitir Tungusveit og sunnan við hana tekur við Vesturdalur. Vestan Vesturdals er Svartárdalur en austan Vesturdals er Austurdalur sem reyndar er að mestu í Akrahreppi en þó var bærinn Bústaðir í Lýtingsstaðahreppi. Við Héraðsvötn, gegnt Úlfsstöðum, Kúskerpi og Uppsölum í Blönduhlíð nefnist Dalspláss.
1729
Árið 1729 (MDCCXXIX í rómverskum tölum)
Björn Snæbjörnsson
Kona Björns var Þórunn Jónsdóttir, dóttir Jón Sveinssonar prests í Holti í Önundarfirði og áttu þau nokkur börn.
Joseph-Ignace Guillotin
Joseph-Ignace Guillotin fann þó ekki upp fallöxina, en hann var meðmælandi hennar 10. október, 1789, þegar hann mælti með því að tekið yrði í gagnið mekanískt amboð til að framkvæma aftökur í Frakklandi. Ættarnafn hans, að viðbættu e, hefur fengið merkingu fallaxarinnar í mörgum tungumálum. Ættingjar hans kvörtuðu við yfirvöld og báðu þau um að hætta að nota ættarnafn þeirra sem heiti yfir fallöxina, en með engum árangri, og varð til þess að fjölskyldan skipti um ættarnafn.
Borgarvirki
thumb|right|Borgarvirki thumb|Hleðslan. Borgarvirki er klettaborg á ásunum milli Vesturhóps og Víðidals, og er 177 metra yfir sjávarmáli. Borgarvirki er gosstapi með 10–15 metra háu stuðlabergslagi efst. Það myndaðist við eldgos á hlýskeiði ísaldar en þá rann grágrýtislag út Víðidal.
Hörð fita
Fita er kölluð hörð ef hún samanstendur einkum af mettuðum fitusýrum. Hörð fita er vanalega í föstu formi við stofuhita, öfugt við t.d. lýsi og aðrar olíur. Hún kemur einkum úr dýraríkinu.
Grímseyjarför
Grímseyjarför var herför sem þeir feðgar Sighvatur Sturluson og Sturla Sighvatsson fóru til Grímseyjar vorið 1222 með um 300 manna lið til að hefna fyrir drápið á Tuma Sighvatssyni eldri þá um veturinn.
Náttúru- og umhverfisverðlaun Norðurlandaráðs
Náttúru- og umhverfisverðlaun Norðurlandaráðs hafa verið veitt árlega frá 1995 af Norðurlandaráði á Norðurlandaráðsþingi. Norðurlandaráð veitir fern önnur verðlaun árlega.
Náttúru- og umhverfisverðlaunin eru veitt norrænni stofnun, fyrirtæki eða einstaklingi, sem sett hefur fordæmi með því að samþætta virðingu fyrir náttúru og umhverfi í starfi sínu eða með því að sýna frumkvæði á annan hátt að sértækum aðgerðum náttúru og umhverfi til góða.
Stjáni blái
Nafn persónunnar á íslensku vísar í Stjána bláa, kunnan sjógarp frá Keflavík sem skáldið Örn Arnarson orti um samnefnt kvæði.
Burkney
Burkney er íslenskt kvenmannsnafn.
Hinrik Frehen
Hinrik Frehen fæddist í héraðinu Waubach syðst í Hollandi við landamæri Þýskalands og Belgíu. Hann stundaði nám í menntaskóla Montfort-presta og gerðist meðlimur reglu þeirra (S.M.M.) 1937. Hinrik stundaði nám í heimspeki og guðfræði í prestaskóla Montfortpresta í Oirschot í Hollandi og var vígður prestur 18. desember 1943. Hann tók doktorspróf við háskólann í Louvain í Belgíu. Doktorsritgerð hans fjallaði um Kristsfræði Bérulle kardínála. Næstu sex árin gegndi hann tveimur prófessorsembættum, fyrst í Biblíufræðum og síðar í trúfræði og trúarlífssögu við prestaskólann í Oirschot. Árið 1958 varð hann yfirprestur í Montfort-reglunni og framkvæmdastjóri trúboðsstöðvar, fyrst í Louvain og síðar í Róm.
Biskup var jarðsunginn í Landakoti 7. nóvember 1986.
Eistland
Efnahagslíf
Eistland framleiðir um 75% af raforku sem landið neytir. Árið 2011 voru 85% af henni framleidd úr bikflögusteinum innanlands. Annars konar orkuauðlindir, eins og viður, mór og lífmassi, eru um 9% af frumorkuframleiðslu landsins. Endurnýjanleg vindorka sá fyrir um 6% af heildarorkuþörf árið 2009. Eistland flytur inn olíu frá Vestur-Evrópu og Rússlandi. Eistland flutti áður 100% af jarðgasi inn frá Rússlandi, en hefur frá 2022 dregið verulega úr innflutningi þaðan og flytur meira inn frá Lettlandi og Litáen í staðinn. Eistland hefur sett sér markmið um að 100% af orku komi frá endurnýjanlegum orkugjöfum árið 2030. Hlutfallið var komið í 38% árið 2021. Lykilgeirar efnahagslífsins eru olíuframleiðsla, fjarskipti, textílframleiðsla, efnaiðnaður, bankaþjónusta, þjónusta, matvælavinnsla og fiskvinnsla, timbur, skipasmíði, rafeindatækni og flutningar. Íslausa höfnin í Muuga, nálægt Tallinn, hefur góða innviði fyrir umskipun, stórvirka kornlyftu, frystigeymslur og ný tæki fyrir olíuuppskipun.
Peter Andreas Munch
Æviferill
Árið 1851 byrjaði hann á höfuðverki sínu, Det norske Folks Historie, og hafði þegar hann dó náð að fjalla um sögu Noregs frá upphafi til 1397. Verkið hefur ekki síst gildi vegna þess mikla efnis sem þar er dregið saman og sett fram með hugkvæmni og mikilli yfirsýn, sem leiðir oft til sannfærandi niðurstöðu. Verkið er skrifað af hugsjón og innlifun, og hefur enn sitt gildi fyrir sagnfræðinga.
Dísilolía
Lífdísilolía úr grænmetisolíu
Breyta má grænmetisolíu með umesterun þannig að hægt sé að nota hana á dísilvélar. Lífdísilolía hefur örlítið minna orkuinnihald en dísilolía sem unnin er úr hráolíu. Hún inniheldur einnig minna magn af brennisteini og arómatískum efnasamböndum. Algengast er að lífdísilolía sé framleidd úr sojabaunaolíu (soybean oil) eða repjuolíu (rapeseed). Sojabaunaolía er mikilvæg í fæðuframleiðslu og er framleiðsla lífdísilolíu úr henni frekar dýr vegna þess hve eftirsótt hún er á matvælamarkaði. Lífdísilolía mengar minna og er umhverfisvænni en olía sem unnin er úr hráolíu og hægt er að nota hana á dísilvélar án þess að breyta þurfi vélunum á nokkurn hátt. Grænmetisolíur eru endurnýjanleg auðlind og er orkuinnihald þeirra svipað og dísilolíu sem unnin er úr hráolíu. Taka verður samt með í reikninginn að mikil notkun á grænmetisolíu til dísilframleiðslu getur haft áhrif á fæðuframleiðslu og jafnvel valdið hungursneyðum í þróunarlöndunum. Hægt er að nýta notaða matarolíu sem fellur til, til dísilolíuframleiðslu. Sú framleiðsla er hins vegar flóknari sökum óhreininda í olíunni.
Norður-Karólínuháskóli í Chapel Hill
Einkunnarorð skólans eru lux libertas sem eru latína og þýða „ljós og frelsi“.