cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Windsor (Ontario)
Windsor er borg í Ontaríó í Kanada. Hún er syðsta borg landsins og er staðsett á suðurbakka Detroitfljóts gegnt borginni Detroit, bandaríkjamegin. Árið 2021 voru þar um 230.000 íbúar.
Panama
Gjöld af skurðinum eru enn mikilvæg tekjulind og stór hluti af vergri landsframleiðslu í Panama. Verslun, fjármálaþjónusta og ferðaþjónusta fara þó vaxandi. Panama er skilgreint sem hátekjuland og 2019 var það í 57. sæti vísitölu um þróun lífsgæða. Árið 2018 var Panama talið samkeppnishæfasta land Rómönsku Ameríku af World Economic Forum. Frumskógur þekur um 40% af landi Panama og geymir mikla auðlegð í formi dýra- og jurtategunda sem sum finnast hvergi annars staðar á jörðinni. Panama er stofnaðili að Sameinuðu þjóðunum og öðrum alþjóðastofnunum, eins og Samtökum Ameríkuríkja, Samtökum um samruna í Rómönsku Ameríku, G77, Alþjóðaheilbrigðisstofnuninni og Samtökum hlutlausra ríkja.
Saga
Panama varð sjálfstætt ríki 3. nóvember 1903 en hafði áður verið undir stjórn Kólumbíu.
Meistari (iðnaðarmaður)
Á miðöldum var meistarinn sjálfstæður iðnaðarmaður sem átti verkfæri og rak verkstæði, tók að sér lærlinga og veitti sveinum vinnu. Hann einn gat verið fullgildur félagi í iðngildi þar sem slíkt kerfi var við lýði.
Teiichi Matsumaru
Teiichi Matsumaru (28. febrúar 1909 - 6. janúar 1997) var japanskur knattspyrnumaður. Hann spilaði 3 leiki með landsliðinu.
Hengill
thumb|Vörðu-Skeggi í maí. Hengill er fjalllendi í grennd við Reykjavík. Móberg er áberandi bergtegund þar. Hæsti punktur er Vörðu-Skeggi, 803 metrar. Jarðhiti er í Henglinum og ölkelda. Sunnan við Hengil eru þrjú dalverpi og í innsta dalnum, milli Hengils og Skarðsmýrarfjalls, er einn mesti gufuhver landsins. Hengill er talinn vera virk eldstöð.
Massachusetts Institute of Technology
Kennarar við skólann eru tæplega 1 þúsund talsins en á 5. þúsund nemendur eru í grunnámi við skólann og á 7. þúsund nemar stunda þar framhaldsnám. Einkunnarorð skólans eru mens et manus sem þýðir „hugur og hönd“.
1898
Á Íslandi
Dáin
Gervihnattarmynd
Gervihnattarmynd er mynd sem er tekin úr gervihnetti á sporbaug um jörðina. Myndirnar eru áframseldar til ríkja og fyrirtækja og koma t.d. fyrir í kortaþjónustunni Google Maps.
Hauts-de-France
Hauts-de-France er eitt af 18 héruðum Frakklands og er það nyrsta á meginlandinu. Það var skapað árið 2016 með sameiningu Nord-Pas-de-Calais og Picardy. Í norðri eru landamæri Belgíu og í vestri er Ermasund og tengsl við England í gegnum Ermarsundsgöngin. Íbúar eru tæpar 6 milljónir og er flatarmál 32.000 ferkílómetrar.
Diane Neal
Einkalíf
Neal er fædd í Alexandriu í Virginíu en fluttist til Littleton í Colorado þegar hún var yngri. Stundaði læknanám í háskóla en ákvað að hætta til þess að vinna sem módel þegar hún var 18 ára. Árið 1999 þá hætti hún að vinna sem módel og fór að læra fornleifafræði í Egyptalandi og Ísrael. Lærði leiklist við Atlantic Theater Company Acting School í New York. Neal giftist Marcus Fitzgerald árið 2005.
KR-TV
Tenglar
KR-TV
Joe Jonas
Breiðskífur
með Jonas Brothers
Pílagrímsferð
Pílagrímar eru þeir nefndir sem ferðast til heilagra staða, en ferðamerkingin er þó eldri en hin trúarlega. Orðið pílagrímur er komið úr miðaldalatínu pelegrinus sem er hljóðbreyting frá peregrinus í klassískri latínu (það er útlendingur). Pílagrímsferðir eru mikilvægar í flestöllum trúarbrögðum og eru farnar í þakkargjörðarskyni, í yfirbótarskyni, eða einfaldlega vegna trúarlegs eða menningarlegs áhuga. Flestir pílagrímar leggja á sig töluverðan tíma, erfiði og kostnað við vegferðina og er ferðin sjálf oft jafn mikilvæg og áfangastaðurinn. Staðirnir sem pílagrímar heimsækja tengjast oftast atburðum og persónum úr heilögum ritum. Á leiðinni eru bænir beðnar og helgir textar íhugaðir um leið og holdið er tyftað með líkamlegri áreynslu en misjafnt er hversu nákvæmar reglur eru um pílagrímsgönguna.
Kristnir pílagrímar
Athuga ber að mótmælendakirkjur viðurkenna ekki, andstætt við kaþólsku kirkjuna og rétttrúnaðarkirkjurnar, pílagrímaferðir sem trúarlegar athafnir sem geti haft andlegar náðargjafir í för með sér. Þær líta ekki heldur á staði tengda pílagrímsferðum sem helgistaði þar sem kraftaverk geti átt sér stað. Í Ágsborgarjátningunni (grundvallarjátningu evangelísk-lúthersku kirkjunnar) 20. grein eru pílagrímsferðir sagðar „barnaleg og ónauðsynleg verk". Þó að mótmælendur heimsæki staði eins og t.d. gröf Lúthers er hvorki litið á það sem kristna skyldu né að þar sé um helgistað að ræða. Kalvín lét grafa sig á óþekktum stað til að koma í veg fyrir pílagrímsferðir. Á síðustu áratugum hefur afstaða lúthersku kirknanna á Norðurlöndum gagnvart pílagrímaferðum snúist frá því sem áður var. Þær sækjast ekki eftir kraftaverkum miðaldakirkjunnar heldur líta á pílagrímaferðina sem bænagjörð með fótunum.
Carl Vogt
thumb|right|Carl Vogt Carl Christoph Vogt (1817 – 1895) var svissneskur náttúrufræðingur og rithöfundur. Hann tók þátt í Bernaleiðangrinum og skrifaði um þetta ferðalag bókina Nord-Fahrt entlang der Norwegischen Küste, nach dem Nordkap, den Insel Jan Mayen und Island (útg. 1863).
Thorstein Veblen
Ævi og störf
Veblen var einkennilegur maður og skar sig úr hópnum með einkennandi útliti sínu og sérkennilega persónuleika. Hann var gríðarlega sérvitur, allt frá unga aldri; hann las mikið og hélt sig til hlés. Hann var einnig yfirburða gáfaður en lét þó sjaldan skoðanir sínar í ljós. Fræðimenn rökræddu því hvaða stefnu skoðanir hans aðhylltust, þó flestir telja að hann hafi hvað mest aðhyllst sósíalisma. Hann var ólíkur öðrum hagfræðingum; Adam Smith og Karl Marx, sem eru meðal áhrifamestu hagfræðinga sögunnar, tóku báðir virkan þátt í samfélaginu og höfðu skoðanir á mismunandi þáttum þess. Veblen, aftur á móti, tók ekki þátt í samfélaginu, hann virtist fjarlægur og áhugalaus.
Regina
thumb|Regina. thumb|Miðbær Regina. Victoria park Regina er höfuðborg Saskatchewan-fylkis í Kanada. Þar búa tæpir 200.000 manns. Borgin er sú næststærsta í fylkinu og er menningar- og viðskiptamiðstöð fyrir suðurhluta þess.
Framvirkur samningur
Vörn gegn áhættu
Framvirka samninga er hægt að nýta sem vörn gegn áhættu. Hugsum okkur til dæmis fyrirtæki í ferðaþjónustu á Íslandi sem er með útgjöld í krónum en tekjur í evrum. Það gefur út verðskrá í evrum að vori og selur þjónustu yfir sumarið. Þegar sumarið er gert upp að hausti þarf það að greiða starfsmönnum og birgjum í krónum með evrunum sem það fékk. Ef gengi evrunnar gagnvart krónu lækkar á þessum tíma(þ.e. gengi krónunnar styrkist) þá verður fyrirtækið fyrir gengistapi. Ef tekjurnar eru til dæmis 1 milljón evra og gengi evrunnar lækkar úr 90, því sem fyrirtækið gerði ráð fyrir, í 80, þá verða tekjur þess í krónum 10 milljónum lægri en gert var ráð fyrir.
Lyklar
Flokkun
Ættkvíslin Dodecatheon var upphaflega talin til Primula, svo sumir höfundar telja allar 14 tegundir Dodecatheon til Primula.
Geroy asfalta
Geroy asfalta (rússneska: Герой асфальта) er 3. breiðskífa Aria.
Eskifjörður
Á Eskifirði er Steinasafn Sigurborgar og Sörens.
Gunnar Hámundarson
Hallgerður lét þræl ræna búið í Kirkjubæ eitt sinn er þröngt var í búi hjá þeim á Hlíðarenda og varð það upphaf atburða, sem að lokum leiddu til þess að mikill herflokkur undir forystu Gissurar hvíta fór að Gunnari og drápu þeir hann eftir frækilega vörn. Þegar bogastrengur Gunnars slitnaði bað hann Hallgerði að gefa sér lokk úr hári sínu, svo að hægt væri að snúa nýjan bogastreng úr honum. Þessu neitaði Hallgerður og kvaðst með því vilja launa honum kinnhestinn sem hann gaf henni forðum. Fyrir þetta hefur Hallgerði verið álasað um allar aldir en þó hefur sú kenning verið sett fram að Hallgerður hafi vitað sem var að lokkur úr mannshári gæti aldrei komið að gagni sem bogastrengur og því hafi slík nauðvörn verið óhugsandi hvort eð var. Gunnar komst aldrei í tæri við kristni og hefur verið um fimmtugt er hann féll frá.
Eiríkur eymuni
thumb|right|Eiríkur eymuni Eiríkur eymuni eða Eiríkur eimuni (d. 18. júlí 1137) var konungur Danmerkur frá 1134 til dauðadags. Hann var frillusonur Eiríks góða Danakonungs.
Tírólamerla
Efnafræði
Tírólamerla inniheldur gula litarefnið parietín eins og aðrar fléttur af glæðuætt.
Ívan Búnín
Líf og störf
Á upphafsárum tuttugustu aldar tók Búnín að gera sig gildandi í rússnesku bókmenntalífi, meðal annars með ljóðaþýðingum breskra og bandarískra höfuðskálda. Árið 1912 sendi hann svo frá sér smásöguna Manninn frá San Fransisco sem telja má hans kunnasta verk.
The Legend of Korra
Aðalpersónur
Mako - Skynsamur og ábyrgðarfullur strákur. Mako er eldbeitir og ásamt bróður sínum Bolin ræktaði hann Pro-Bending-íþróttina. Hann kynnist Korru þegar hún laumast inn á völlinn. Mako verður seinna lögreglumaður í Lýðveldisborg og er alltaf til að hjálpa Korru kljást við andstæðinga hennar. Raddsettur af David Faustino.
Asami Sato - Umhyggjusöm rík ung stelpa og dóttir stofnanda Future Industries. Asami er verkfræðingur, uppfinningakona og atvinnubílstjóri. Hún er einnig atvinnukona í sjálfsvarnarlistum. Asami byrjar með Mako en þau hætta saman og verður seinna besta vinkona Korru. Asami verður ástfangin af Korru í lokaþáttaröðinni. Raddsett af Seychelle Gabriel.
Lin Beifong - Elsta dóttir Toph Beifong og lögreglustjóri Lýðveldisborgar. Hún er jarð- og málmbeitir. Hún er mjög ströng og á við flókin fjölskyldumál að stríða. Hún handtekur Korru fyrir skemmdarverk í fyrsta þættinum en lærir svo að meta hana þegar Korra þroskast. Raddsett af Mindy Sterling.
Zaheer - Frumkvöðull hóps anarkista með það markmið að binda enda á Avatar hringrásina og steypa öllum ríkisstjórnum heimsins af stóli. Hann er heillandi, gáfaður og þolinmóður loftbeitir sem nýtur góðs af heimspeki Lofthirðingjana. Raddsettur af Henry Rollins.
Cannes
thumb|Cannes.
1897
Erlendis
Fædd
Öxarárfoss
Öxarárfoss er foss í Öxará við Þingvelli. Þar fellur áin fram af misgengisbrún í Þingvallahrauni. Þetta er sama misgengi og myndar Almannagjá. Fossinn er rúmlega 12 m hár. Síðan fellur áin í flúð fram af stórgrýtisurðinni neðanundir fossinum og niður í botn gjárinnar. Flúðin er um tveggja metra há. Heildarfallhæðin er því um 14 m. Breidd fossins er mjög misjöfn eftir vatnsmagni árinnar. Þegar mikið er í henni fyllir hún út í skarðið í brún gjárinnar sem er 26,5 m á breidd. Oftast er hann þó 5-10 m á breidd.
Prótín
Bygging
Prótín falla saman í einstakt þrívítt form. Prótín eru fjölliður, þar sem amínósýrur eru einingarnar. Prótín eru greind eftir byggingu þeirra í fjóra flokka.
Igra s ognyom
Igra s ognyom (rússneska: Игра с огнём) er 4. breiðskífa Aria.
John Dolmayan
Faðir Johns er saxófónleikari en byrjaði feril sinn sem trommuleikari. John sjálfur fékk enga kennslu í trommuleik heldur spilaði hann með tónlist sem hann lék af geisladiskum og plötum. Dolmayan tók við trommuleik í System of a Down þegar Andy Khachaturian hætti.
John selur teiknimyndasögur á netinu undir nafninu Torpedocomics.
Útvarpsstöðin á Sjónarhæð
Rekstur stöðvarinnar
Um leið og stöðin kom til Akureyrar var hún sett upp og útsendingar hófust skömmu síðar. Þegar best lét náðust útsendingarnar víða um land og jafnvel til fjarlægra heimshorna, en oft bar á rafmagnstruflunum sem torvelduðu útsendingu.
Mark Pellegrino
Sjónvarp
Árið 2006 var Pellegrino boðið gestahlutverk í Dexter sem Paul Bennett, fyrrverandi eiginmann Ritu.
Verðlaun og tilnefningar
Academy of Science Fiction, Fantasy & Horror Films
Ólympíuleikar fólks með þroskahömlun
thumb|right|Lukkudýr ólympíuleika fólks með þroskahömlun í [[Sjanghæ 2007.]] Ólympíuleikar fólks með þroskahömlun eða Heimsleikar seinfærra og þroskahamlaðra eru alþjóðlegt íþróttamót fólks með þroskahömlun sem er haldið fjórða hvert ár.
Bókabúð Máls og menningar
Bókabúð Máls og menningar við Laugaveg í Reykjavík hefur lengi verið með stærstu bókabúðum landsins. Búðin var stofnuð 1940. Nokkur útibú voru stofnuð síðar, hið stærsta þeirra við Síðumúla.
Bókabúðin var lengst af í eigu bókaforlagsins Máls og menningar en árið 2003, ekki löngu eftir sameiningu bókaútgáfunnar við Vöku-Helgafell í Eddu - miðlun og útgáfu voru verslanirnar seldar til Pennans/Eymundssonar árið 2003 vegna fjárhagsörðugleika félagsins og sameinaðar verslunum Pennans. Verslunin á Laugaveginum hélt þó nafninu Bókabúð Máls og menningar áfram þar til hún flutti á Skólavörðustíg sumarið 2009. Skömmu síðar var opnuð ný bókaverslun í húsnæðinu á Laugavegi 18 undir nafninu Bókabúð Máls og menningar. Hún er þó ótengd bókaforlaginu.
Lækjargata 2 A (Akureyri)
Lækjargata 2A einnig þekkt sem Frökenarhús er á horni Lækjargötu og Aðalstrtætis er einlyft múrhúðað timburhús með risþaki. Gafl Frökenarhúss liggur fast að Lækjargötu 2 og snýr framhlið þess að Aðalstræti. Ekkja Stefáns Þórarinssonar amtmanns á Möðruvöllum, Ragnheiður Vigfúsdóttir Scheving, og dóttir hennar, fröken Margrét Thorarensen, fluttust til Akureyrar 1823 og bjuggu í þessu húsi.
Öxnadalsheiði
Vegurinn um Öxnadalsheiði liggur hæst í 540 metrum yfir sjó og er það annar hæsti punkturinn á Þjóðvegi 1, næst á eftir Möðrudalsöræfum. Heiðin er þröng vestantil, í Giljareit og Skógahlíð. Þar rennur Heiðará í djúpu og hrikalegu gili meðfram veginum. en víkkar heldur til austurs og þar eru sýslumörk Skagafjarðarsýslu og Eyjafjarðarsýslu við Grjótá. Upp af Grjótá er Grjótárhnjúkur (1237 m) og upp af gildragi vestan hans er Tryppaskál, þar sem nær þrjátíu hross voru rekin fyrir björg árið 1870. Má enn sjá bein þeirra í skálinni. Fundist hafa tóftir af tveimur bæjum á heiðinni. Þessir bæir fóru í eyði einhvern tímann á 13. öld. Um skeið var sæluhús á heiðinni sem nefndist Sesseljubúð.
Lappamerla
Efnafræði
Þalsvörun lappamerlu er K- en K+ vínrauð í askhirslum, C-, KC- og P-.
Eiríkur lamb
thumb|right|Eiríkur lamb. Eiríkur lamb eða Eiríkur spaki (um 1120 – 27. ágúst 1146) var konungur Danmerkur frá 1137 til 1146. Hann sagði af sér skömmu fyrir dauða sinn vegna veikinda og dó í klaustri í Óðinsvéum skömmu síðar.
Eiríkur var sonur Ragnhildar dóttur Eiríks góða og höfðingjans Hákonar norræna, sem var afkomandi Magnúar góða. Þegar Eiríkur eymuni var drepinn 1137 þóttu ýmsir koma til greina sem arftakar hans, þar á meðal Sveinn frillusonur hans, Knútur sonur Magnúsar sterka Níelssonar konungs og Valdimar sonur Knúts lávarðs, en þeir voru allir á barnsaldri; Eiríkur lamb var sá eini sem taldist fullvaxinn og var það líklega helsta ástæða þess að hann var valinn konungur.
Heimild
Í fræðilegum skrifum er mikilvægt að greina á milli frumheimilda og eftirheimilda. Gildi heimildar fyrir tiltekið rannsóknarefni er metið með skipulegri heimildarýni.
Jóhann Kalvín
Kalvín var óþreytandi, gagnrýninn og þrætugjarn rihöfundur sem oftar en ekki leiddi til mikilla deilna. Hann skrifaðist einnig á við marga aðra siðbótarmenn, meðal annars Philipp Melanchthon og Heinrich Bullinger. Að auki við fyrrnefnt verk hans, þá skrifaði hann einnig skýringar á flestum bókum Biblíunnar, guðfræðiritum og trúarjátningum. Hann messaði reglulega í Genf. Kalvín var undir áhrifum hefða Ágústínusarreglunnar, sem leiddi hann til skýringa á kenningum um að allir menn séu fyrirfram valdnir inn í himnaríki og fullveldi guðs í frelsun sálarinnar frá dauða og eilífri fordæmingu.
Stefán Björnsson reiknimeistari
Heimild
Einar H. Guðmundsson: Ferhyrningar, halastjörnur og grunnmaskínur. Grein í menningarblaði Morgunblaðsins 17. október 1998
Urriðafossvirkjun
Framkvæmdir tengdar virkjuninni
Fyrir utan þær framkvæmdir sem tilheyra virkjuninni sjálfri þurfa aðrar framkvæmdir einnig að eiga sér stað svo virkjunin starfi eins og áætlanir gera ráð fyrir. Ís- og krapamyndun í Þjórsá getur haft óæskileg áhrif og til að sporna við því er ætlunin að dýpka farveg árinnar á um 3 km kafla ofan Heiðarlóns, upp undir Árnessporð. Einnig þarf að leggja vegi að helstu mannvirkjum og athafnasvæðum. Ekki er gert ráð fyrir að nýjar námur verði opnaðar vegna virkjunarinnar þar sem jarðvinna í tengslum við framkvæmdina sjálfa muni sjá fyrir nægjanlegu efni. Umframefni verður komið fyrir á landi. Einnig er gert ráð fyrir að flutningskerfi Landsvirkjunar verði nýtt til orkuflutninga en það krefst breytinga á Búrfellslínu 2 sem liggur í næsta nágrenni við fyrirhugaða Urriðafossvirkjun.
Títan-félagið hyggur á virkjun
Hugmyndir um virkjun neðri hluta Þjórsár hafa verið til allt frá fyrri hluta 20. aldar. Árið 1928 veitti Alþingi atvinnumálaráðherra heimild til að leyfa Títan-félaginu norska að reisa 112 MW raforkuver við Urriðafoss, leggja þaðan háspennulínu og járnbraut til Reykjavíkur og reisa þar verksmiðju til framleiðslu á köfnunarefnisáburði. Heimild Alþingis var bundin því skilyrði að framkvæmdir væru hafnar 1. júlí 1933. Að öðrum kosti félli hún niður. Framkvæmdir voru ekki hafnar þá og því féll heimildin niður. Aðalorsök þess að menn hófust ekki handa var annars vegar heimskreppan og hins vegar ný tækni til framleiðslu köfnunarefnisáburðar sem ekki byggðist á raforku.
Höfðagullmoldvarpa
Höfðagullmoldvarpa (fræðiheiti: Chrysochloris asiatica) er tegund moldvarpa.
1572
Á Íslandi
Fædd
Sigríður Eyrún Friðriksdóttir
Ferill
Sigríður er annar helmingur dúettsins VIGGÓ OG VÍÓLETTA ásamt Bjarna Snæbjörnssyni. Þau eru Söngleikjakóngur og –drottning Íslands og haustið 2011 frumsýndu þau sinn eigin Sjálfshjálparsöngleik í sýningunni Uppnám í Leikhúskjallaranum (Þjóðleikhúsið).
Matjurtagarður
thumb|right|Matjurtagarðar í Rúmeníu Matjurtagarður, kálgarður eða kartöflugarður er garður sem ætlaður er til matjurtaræktunar til heimilisnota, andstætt grasflötum og skrautjurtagörðum. Oftast er áhersla á ræktun einærs grænmetis eins og kálplantna, rótarávaxta, salats, matlauka eða kartaflna, en matjurtagarðar eru líka notaðir til að rækta fjölærar kryddjurtir eða aðrar fjölærar matjurtir eins og ávaxtatré.
Allison Janney
Kvikmyndir
Janney talaði inn á fyrir persónuna Peach í Leitinni af Nemo. Lék hún einnig í Juno á móti Ellen Page og J.K. Simmons árið 2007. Sama ár lék hún í söngleikjamyndinni Hairspray á móti John Travolta, Michelle Pfeiffer og Christopher Walken.
Verðlaun og tilnefningar
Chlotrudis-verðlaunin
Gotham-verðlaunin
Mar del Plata Film Festival-verðlaunin
Satellite-verðlaunin
Television Critics Association-verðlaunin
Annar í jólum
Tenglar
Jul
Bergstandur
Bergstandur eða gígfylling, er hraunkvika sem storknað hefur í gígrás en allt laust gosefninu hefur horfið þannig að bergstandurinn stendur einn eftir. Einkum eru það ár sem rofið hafa í sundur eldgíga sem myndað hafa bergstanda.
Hamskiptin
Hamskiptin er sterklega tengd tilvistarstefnu enda má líta á söguþráðinn sem heimspekilegar vangaveltur um tilvist.
Robert Martin Lee
Robert Martin Lee (fæddur 1. febrúar árið 1966 í London) er enskur fyrrverandi knattspyrnumaður. Á ferlinum spilaði hann með Charlton Athletic, Newcastle United, Derby County,  West Ham,  Oldham Athletic og  Wycombe Wanderers. Hann lék einnig 21 landsleik fyrir England og var hluti af HM-hópi Englands á HM 1998.
Magnús Tómasson
Helstu verk
Amlóði - verk sem unnið er úr basaltbjargi sem stendur á fjórum bognum stálfótum. Verkið er á Seltjarnarnesi, nálægt Valhúsahæð.
Geimverusagan
Svo er oft spurt í framhaldi af sögunni: „Er hægt að sýna fram á, að slíkt hafi ekki þegar gerst?“
Lausnir og afstöður
Efasemdamenn um möguleikann á þekkingu halda fast í þá afstöðu, að maður geti á engan hátt vitað eitthvað um raunveruleikann, þar sem maður getur með engu móti sýnt fram á, að maður sé ekki bara hugsunin ein, sem illur andi leitast við að blekkja í sífellu. Allt efnislegt eru bara hyllingar, sem hann framkallar, og allt áreiti blekking, sem hann skapar. Sú skoðun hefur verið nútímavædd með hliðsjón af efnishyggju, þar kemur heilabrotið um heila í krukku til skjalanna. Dæmið er áþekkt því, sem kom síðar fram í kvikmyndinni The Matrix.
Surtarbrandur
Á 20. öld, aðallega í lok fyrri heimsstyrjaldar, var surtarbrandur unninn á nokkrum stöðum á Íslandi: í Syðridal í Bolungarvík („Gilsnáma“), í Botni í Súgandafirði („Botnsnáma“), á tveimur stöðum í Arnarfirði (Dufansdalur og Þernudalur), í Stálfjalli (Stálfjallsnáma) á milli Barðastrandar og Rauðasands, á Tindum á Skarðsströnd („Skarðsnáma“), á tveimur stöðum á vestanverðu Tjörnesi („Hringversnáma“ og „Tungunáma“) og í Jökulbotnum í sunnanverðum Reyðarfirði.
Úlfhéðinn Gunnarsson
Úlfhéðinn hefur verið einn af heimildarmönnum Ara fróða, sem vitnar tvívegis til hans í Íslendingabók.
Davíðslykill
Davíðslykill (fræðiheiti Primula egaliksensis ) er blóm af ættkvísl lykla sem var fyrst lýst af Morten Wormskjold og Jens Wilken Hornemann.
Útbreiðsla og búsvæði
Engar undirtegundir.
Aðalmannsvatn
Aðalmannsvatn, einnig Bugavatn er stöðuvatn á Eyvindarstaðarheiði, norðan til í Bugum. Sunnarlega í vatninu er hár og gróinn hólmi, en vestur af vatninu er brekka upp á Þingmannaháls.
Skeljaröðun
Útfærsla
Upprunalega útfærslan er O(n2) samanburður en eftir smávægilega breytingu sem kemur bók V. Pratts endurbætti röðunina í O(n log2 n). Þetta er samt sem áður vera en eðlileg sameiningarröðuns, sem er O(n log n).
Miltisbrandur
Sýkillinn getur myndað dvalargró. Gróin geta lifað áratugum saman í jarðvegi, einkum rökum og súrum. Við jarðrask á stöðum þar sem sýkt dýr voru urðuð geta gróin borist í menn og dýr. Gróin sem eru 2-6 míkron í þvermál geta sest á slímhúð í öndunarvegum manna og dýra. Við hagstæð skilyrði inn í hýsli vakna gróin af dvalanum og bakterían tekur að fjölga sér.
Miltisbrandur á Íslandi
Talið er að miltisbrands hafi fyrst orðið vart á Íslandi árið 1865 en árið áður hófst innflutningur á ósútuðum, hertum húðum frá Afríku. Miltisbrandur hefur á íslensku einnig verið nefndur miltisbruni, miltisdrep, miltisbráðadauði og skinnapest. Sjúkdómsins varð síðar vart af og til. Miltisbrandur kom upp í Ölfusi 1965. Í desember árið 2004 kom upp miltisbrandur í fjórum hrossum sem höfðu haldið til við eyðibýlið Sjónarhól á Vatnsleysuströnd.
1241
Erlendis
Fædd
Menntavísindasvið Háskóla Íslands
Húsakynni
Aðalbygging Kennaraháskólans er við Stakkahlíð. Þar var tekin í notkun nýbyggingin Hamar árið 2002. Kennsla í list- og verkgreinum fer fram í Listgreinahúsi skólans í Skipholti 37. Skrifstofur margra kennara og stofnana innan skólans eru í Skipholti og Bolholti. Íþróttanám fer fram  á Laugarvatni.
Alexander 3. Rússakeisari
Allar umbætur Alexanders 3. miðuðu að því að snúa við frjálslyndistilburðum föður hans. Keisarinn leit svo á að stefna afa síns, Nikulásar 1., sem lagði áherslu á rétttrúnað, einveldi og þjóðernishyggju, myndi bjarga Rússlandi frá byltingum. Hugsjón Alexanders var að þjóðin yrði sameinuð í einu þjóðerni, tungumáli, trúarbrögðum og stjórnarfyrirkomlagi. Hann reyndi að koma þessu í framkvæmd með því að skylda rússneskukennslu alls staðar í Rússaveldi, þar á meðal á þýsku- og pólskumælandi svæðum. Hann lagði niður stofnanir af þýskum, pólskum og sænskum uppruna og ofsótti og skerti réttindi gyðinga í Rússlandi. Ofsóknir gegn gyðingum voru lögfestar í „maílögunum“ árið 1882 sem bönnuðu gyðingum að búa á landsbyggðinni og skertu vinnuréttindi þeirra.
Sálfræði
Viðfangsefni sálfræðinnar
Sálfræðin snertir mörg önnur svið og þeir sem hafa veitt þekkingu inn í fagið koma víða að, svo sem úr heimspeki, líffræði, félagsfræði, eðlisfræði, lífeðlisfræði, læknisfræði, erfðafræði, lífefnafræði, mannfræði, málvísindum og tölvunarfræði.
Dæmi um viðfangsefni sálfræðinnar:
Sálfræði verður að vísindagrein
Hliðstætt, þá sýndi Albert Bandura fram á það í verki sínu að börn gætu lært með því að fylgjast með hegðun í umhverfi sínu, án breytinga á hegðun, svo eitthvað innra með okkur hlyti að eiga hlut að máli.
Undirgreinar sálfræðinnar
Líta má á ólíkar undirgreinar sálfræði sem sjónarhorn á viðfangsefni sitt, manninn. Svo nokkur dæmi séu tekin, þá er í atferlisgreiningu eingöngu hegðun rannsökuð og reynt að spá fyrir um hana út frá fyrri hegðun, í líffræðilegri sálfræði er hegðun og hugsun rannsökuð út frá lífræðilegum forsendum, og í hugfræði er reynt að spá fyrir um hugsun út frá hegðun. Aðrar greinar rannsaka sama viðfangsefni, en frá sínum sjónarhornum. Innbyrðis innan sálfræði er sem sagt reynt að útskýra hegðun út frá mismunandi forsendum.
Þverá
Þverá er á sem rennur í aðra stærri á við ármót og endar þar með samkvæmt mannana skilgreiningum. Það gagnstæða við þverá er aðalá. Þverá er eitt algengasta árnafn á Íslandi og einnig mjög algengt bæjarnafn.
Píran
Píran er bær norðarlega á austurströnd Adríahafsins og tilheyrir Slóveníu. Bæjarstjóri Píran er fyrsti svarti bæjarstjóri Slóveníu. Staðir þarna um slóðir hafa venjulega bæði ítalskt og slóvenskt nafn. Ítalska nafn bæjarins er Píranó. Frægasti maður frá bænum er venjulega talinn fiðluleikarinn Giuseppe Tartini og heitir torg bæjarins eftir honum. Skjaldarmerki bæjarins er skjöldur með íslenska fánanum. Íbúatal bæjarins er um 3800 (2018).
Völuspá
Varðveisla
thumbnail|Örlaganornirnar Urður, Verðandi og Skuld Kvæði Völuspár má finna í margvíslegum íslenskum handritum og bókum. Þekktust þeirra er að öllum líkindum Konungsbók sem talið er að hafi verið skrifuð um 1270. Kvæðin má einnig finna í Hauksbók, Hauks Erlendssonar, og í Snorra-Eddu. Í síðastnefndu bókinni er minnst á mörg kvæðanna og boðskapur þeirra notaður sem einskonar viðmið fyrir gott velgengið líf.
Ágrip
Kvæðin byrja þannig að Völvan biður allar mannverur, syni Heimdalls, um hljóð og spyr Óðin hvort hann vilji að hún kveði upp gömul fræði. Hún segir frá því að hún muni eftir fornum risum sem fæddir voru á fornöld og að þeir risar hafi alið hana upp. Völvan segir því næst frá upphafi veraldar og segir að heimurinn hafi verið auður þar til synir Bors lyftu jörðinni úr hafi. Æsirnir komu þar næst reglu á hinn efnislega heim með því að finna stað fyrir Sól, Mána og stjörnurnar og settu með því af stað hringrás dags og nætur. Við tók gullöld þar sem Æsirnir höfðu úr nægu gulli að moða og byggðu hallir, hof og útbjuggu ýmis verkfæri. En sú gullöld varði ekki lengi vegna þess að þrjár meyjar frá Jötunheimum birtust í Ásgarði og þar með lauk þeim tíma. Æsirnir brugðust við komu þeirra með því að skapa stofn dverga, en af þeim voru Mótsognir og Durinn voldugastir. Þegar hér er komið við sögu hafa tíu kvæðanna verið lesin en sex til viðbótar útlista nöfn dverga sem skapaðir voru. Þessi hluti Völuspár hefur verið nefndur Dvergatal og er sleppt í þýðingu nokkrurra höfunda vegna þess að þeir telja upptalninguna vera óþarfa innskot í Völuspá.
Loks rís úr öskunni nýr heimur þar sem Baldur og Höður munu fá að lifa á ný og njóta frjósemi jarðarinnar. Eftirlifandi Æsir koma saman á ný á Iðavöllum og ræða undanfarna atburði. Síðasta kvæði Völuspár fjallar um drekann Níðhögg sem ber lík á vængjum sínum, en að því loknu fellur Völvan úr trans og frásögninni er lokið.
Númeraplata
Skráningarbókstafir bílnúmera á gömlum skráningarmerkjum
VLE - Ökutæki hermanna
K - Sauðárkrókskaupstaður og Skagafjarðarsýsla
Y - Kópavogur
Frjálsíþróttasamband Íslands
Tenglar
Mótaforritið Þór, úrslitavefur FRÍ
NCIS (7. þáttaröð)
Sjöunda þáttaröðin af NCIS var frumsýnd 22. september 2009 og sýndir voru 24 þættir.
Gullaldarlatína
Bundið mál
Elsta skáldið sem telst til gullaldarinnar er epikúríska skáldið Lucretius, sem samdi langt kvæði um epikúriska heimspeki, nefnt Um eðli hlutanna (lat. De rerum natura).
Frøbjerg Bavnehøj
Frøbjerg Bavnehøj er hæsti punktur á eynni Fjón, annarri stærstu eyju Danmerkur. Hann er 131 metrum yfir sjávarmáli.
Sumarólympíuleikarnir 1928
Einstakir afreksmenn
thumb|left|Lina Radke (t.h.) og Kinue Hitomi (t.v.) hlutu gull og silfurverðlaunin í umdeildu 800 metra hlaupi kvenna. Yfirburðir Finna í langhlaupum voru rækilega staðfestir á leikunum. Finnsku hlaupararnir sigruðu í 1.500, 5.000 og 10.000 metra hlaupunum og unnu þrefalt í 3000 metra hindrunarhlaupi. Paavo Nurmi vann sín níundu Ólympíugullverðlaun á ferlinum í 10.000 metra hlaupinu.
Lið Indlands sigraði í hokkíkeppni leikanna. Besti leikmaður þeirra var Dhyan Chand, einn kunnasti hokkíleikmaður fyrr og síðar. Hann skoraði 14 af 29 mörkum liðsins í keppninni. Indverjar fengu ekkert mark á sig í leikjunum fimm, sem er fágætt í hokkí.
RCD Mallorca
Bestu ár félagsins voru á 10. áratug 20. aldar og fyrri hluta 1. áratugs 21.aldar. Það náði sínum besta árangri þegar það lenti í 3.sæti í La Liga árin 1998-99 og 2000-2001 og sigraði Copa del Rey (Konungsbikarinn) árið 2003. Mallorca komst í úrslitaleik Evrópukeppni bikarhafa árið 1999.
Flestir Leikir
miniatyr|130px|[[José Nunes.]] miniatyr|130px|[[Samuel Eto'o.]]
Pingu
thumb|250px|Pingu Pingu er svissneskur sjónvarpsþáttur fyrir börn sem fjallar um fjölskyldu manngervandi mörgæsa. Þátturinn er leirmynd sem á sér stað á Suðurskautslandinu og aðalpersóna hans er Pingu, sonurinn í fjölskyldunni og nafni þáttarins. Upprunalega voru fjórar þáttaraðir framleiddar: sú fyrsta árið 1986 og síðasta þeirra árið 1998 en þær voru sendar út í Sviss á stöðinni SF DRS. Skapari þáttarins var Otmar Gutmann sem vann í samstarfi með The Pygos Group og Trickfilmstudio. Óskað var eftir fleiri þáttum og tvær nýjar þáttaraðir voru teknar upp árið 2004.
Benghazi
thumb|right|Benghazi
Mór
Verkfæri sem notað var til að leita að heppilegum stað til að taka mó var svokallaður mónafar, bor sem tók jarðvegssýni.
Campanula psilostachya
Campanula psilostachya er tegund af klukkuætt (Campanulaceae), ættuð frá Tyrklandi.
1598
Erlendis
Dáin
New York-fylki
New York er ríki á austurströnd Bandaríkjanna. Ríkið liggur að Pennsylvaníu og New Jersey í suðri, Connecticut, Massachusetts og Vermont í austri, Kanada og Ontario-vatni í norðri og Kanada og Erie-vatni í vestri.
Höfuðborg ríkisins er Albany en stærsta borgin er New York. Hún er jafnframt fjölmennasta borg Bandaríkjanna. Aðrar mikilvægar borgir eru Buffalo, Rochester, Syracuse, Ithaca, Yonkers, Binghamton og White Plains. Í ríkinu búa um 20,2 milljónir manna (2020).
Peter Sutcliffe
Dauði
Sutcliffe lést þann 13. nóvember árið 2020 úr veirusjúkdómnum COVID-19. Hann hafði neitað að gangast undir meðferð vegna sýkinnar.
Jón Arason í Vatnsfirði
Jón var af Svalbarðsætt, sonur Ara Magnússonar í Ögri og Kristínar dóttur Guðbrands Þorlákssonar biskups. Hann sigldi 1624, stundaði háskólanám í Kaupmannahöfn í fimm ár, varð skólameistari í Skálholti 1632 og gegndi því embætti til 1636 en þá varð hann prestur í Vatnsfirði og bjó þar til dauðadags. Sagt var að skólapiltar í Skálholti hefðu lítið séð eftir honum vegna þótta hans og dramblætis. Hann var prófastur í Norður-Ísafjarðarprófastsdæmi og einnig í Strandasýslu.
Grasbálkur
Ættir
Samkvæmt APG II-kerfinu:
Peder Claussøn Friis
Æviágrip
Faðir hans var Claus eða Nicolas Thorolfsen Friis, sem um 1550 var prestur í Undal, (Audnedal) nálægt suðurodda Noregs. Þar ólst Peder upp. Hann fór til náms í Stafangri og tók svo við af föður sínum sem prestur í Undal, aðeins 21 árs gamall. Sama ár varð hann prófastur í Lista prófastsdæmi.
Peder Claussøn var fulltrúi Stafangurs-biskupsdæmis við hyllingu Kristjáns 4. í Osló 1591.
1891
Erlendis
Fædd
Dáin
Grjúpán
Grjúpán var réttur sem hafður var til matar á Íslandi fyrr á öldum. Grjúpán var búið til úr lungum úr kindum, en þau voru hökkuð og troðið ásamt mör í langann. Þetta var síðan reykt og kallað grjúpán. Hætt var að borða lungu vegna mæðiveikinnar sem herjaði á sauðféð á Íslandi á 20. öld, en áður trúðu því margir að lungu, steikt eða soðin, sem væru étin á tóman maga væru óbrigðult ráð móti áfengissýki. Grjúpán hefur þó lengi einnig verið notað sem samheiti yfir bjúga.
Táningsbækur (kvikmynd)
Söguþráður
Skömmu eftir skilnað sinn, þá snýr skáldsagnahöfundur aftur heim til sín í litla bæinn í Minnesota, og reynir að endurvekja ástarævintýri með gömlum kærasta, sem nú er giftur og á börn.
Elagabalus
Elagabalus var aðeins um 14 ára gamall þegar hann varð keisari en það var að miklu leyti Juliu Maesu að þakka þar sem hún tilkynnti (ranglega) að hann væri sonur Caracalla, sem hafði verið vinsæll meðal hersins, og einnig mútaði hún herdeildum til þess að þær myndu lýsa yfir stuðningi við Elagabalus sem keisara og gera uppreisn gegn Macrinusi, þáverandi keisara. Macrinus lýsti þá stríði á hendur Elagabalusi og mætti honum í bardaga árið 218 þar sem herdeildir Elagabalusar báru sigurorð. Macrinus flúði eftir bardagann en náðist fljótlega og var tekinn af lífi.
Sveinn Eiríksson Grathe
Kona hans var Adele af Wettin en þau áttu ekki börn sem lifðu.
Delaware
right|400px|thumb|Kortið sýnir staðsetningu Delaware Delaware er fylki á austurströnd Bandaríkjanna. Fylkið liggur að Maryland í suðri og vestri, Pennsylvaníu í norðri, og Delaware flóa og Atlantshafi í austri. Delaware fljót greinir að fylkin Delaware og New Jersey í norðaustri. Rhode Island er eina fylki Bandaríkjanna sem er minna en Delaware.
Fulltrúadeildarkosningar í Bandaríkjunum 2021
5. kjördæmi Louisiana
Luke Letlow kjörinn þingmaður (R) dó þann 29. desember 2020 fyrir að hann tók við embætti. Kosningar fóru fram þann 20. mars.
Forsetakosningar í Bandaríkjunum
Prófkjör
Misjafnt er eftir ríkjum hvernig prófkjörið fer fram. Sum ríki notast við hlutfallskosningu þar sem fjöldi fulltrúa fer eftir hlutfalli atkvæða hvers frambjóðanda. Í öðrum ríkjum er það einn frambjóðandi sem fær alla fulltrúa þess flokk í tilteknu ríki ef hann fær flest atkvæði. Prófkjörið skiptist einnig milli þess þar sem notast er við venjulega kosningu sem er rekið af stjórn ríkisins eða opin kosning (e. caucus) sem þýðir að minni leynd hvíli yfir atkvæðum kjósenda og er haldið utan þá kosningu um af flokknum sjálfum.
Framkvæmd kosninganna á kjördag
Kosningarnar eru á þann hátt að hvert ríki hefur sínar eigin kosningar um hverjir hljóta tilnefningu kjörmanna. Því eru forsetakosningarnar sambland margra aðskilinna kosninga sem haldnar eru samtímis.
Campanula propinqua
Campanula propinqua er einær tegund af klukkuætt (Campanulaceae), ættuð frá Tyrklandi til Kákasus, n-Íran og Sýrlands og Arabíuskaga.
Snæugla
Hreiðurgerð
Snæugla er óreglulegur varpfugl á hálendi Íslands og sést hér af og til allt árið, einkum á hálendinu eða við jaðra þess.
2003
Febrúar
thumb|right|Mótmæli gegn stríði í London.
Maí
thumb|right|Jarðskjálftinn í Alsír.
Barbara Árnason
Ferill
Hún teiknaði einnig fjöldan allan af bókakápum og þá sérstaklega fyrir útgáfu mágs síns. Ársæls Árnasonar. Fyrsta bókin sem hún myndskreytti var Leit og suður til landa (samantekin af Einari Ól. Sveinarssyni, útg. Mál og menning, 1944). Sama ár byrjaði hún á myndbálki sínum við Passíusálma Hallgríms Péturssonar sem hún lauk árið 1951. Frummyndirnar er að finna í eigu Listasafns Íslands.
Hún fést einnig við að mála barnamyndir og þá sérstaklega á stríðsárunum og í styrjaldarlok hélt hún sýningu á úrvali slíkra mynda í vinnustofu sinni að Lækjarbakka. Ágóðinn á sýningunni fór til norskra og franskra barna.
Nýja-Írland
thumb|Kort. thumb|Lega austur af Papúu. Nýja-Írland er eyja í Bismarck-eyjaklasanum í austur-Papúa Nýju-Gíneu. Hún er rúmir 7400 ferkílómetrar og eru íbúar um 120.000. Eyjan liggur norður af Nýja-Bretlandi. Bærinn Kavieng er höfuðstaðurinn og er hæsti punkturinn Taron-fall; 2.379 metrar.
Vesturbæjarlaug
thumb|right|Anddyri Vesturbæjarlaugar. Vesturbæjarlaug er almenningssundlaug í vesturbæ Reykjavíkur. Hún var tekin í notkun 25. nóvember 1961, en gerðar hafa verið endurbætur 1976 og árið 2014 opnaði stór heitipottur með nuddstútum og iljanuddi. Barnalaugin er samtengd aðallauginni sem er 25 m. á lengd. Þrír smærri heitir pottar eru með mismunandi hitastig og einn kaldur pottur. Þar er einnig gufubað. Í Vesturbæjarlaug læra grunnskólabörn úr Melaskóla, Vesturbæjarskóla, Landakotsskóla og Grandaskóla sund. Sunddeild KR notar laugina líka fyrir sundnámskeið og sundæfingar.
Stóra fílanefja
Hin stóra fílanefja (fræðiheiti: Rhynchocyon cirnei) er tegund fílanefja.
Húsið (Eyrarbakka)
Húsið á Eyrarbakka er sögufrægt hús á Eyrarbakka sem hýsir nú  Byggðasafn Árnesinga en var áður bústaður kaupmanna.
Saxland
Fáni og skjaldarmerki
Fáni Saxlands er með tveimur láréttum bekkjum, hvítum að ofan og grænum að neðan. Skjaldarmerkið er þverröndótt, svart og og gult, með grænum borða á ská yfir. Gulu og svörtu rendurnar eru upprunnar frá Askaníer-ættinni á 12. öld. Græna skáborðanum var bætt við 1260. Þegar Askaníer-ættin dó út tók markgreifinn frá Meissen sér þetta tákn og hefur það haldist síðan.
Einstaklingar í áhættuhópi vegna stjórnmálalegra tengsla
Erlend (Foreign) PEP´s: Erlendir einstaklingar sem gegna opinberu embætti, t.a.m þjóðhöfðingjar, ráðherrar, þingmenn, háttsettir embættismenn, dómarar, ráðamenn í hernum, stjórnendur opinberra fyrirtækja eða stofnanna og leiðtogar stjórnmálaflokka.
1890
Erlendis
Dáin
Stóll
Stóll eða setgagn er húsgagn til að sitja á. Hann er með fætur, setu, bak og arma (sem einnig nefnast (arm)bríkur eða stólbrúður). Í fornu máli var stóll nefndur sitill eða sjötull. Stóll án arma og baks, nefnist kollur. Sitji eitthver á stól er talað um að hann sitji.
Leeds United
225px|thumb|right|Elland Road, heimavöllur Leeds United
Basjkortostan
Efnahagur
Landbúnaður er mikilvægur í árdal Belaya. Helstu landbúnaðarafurðir eru rúgur, hafrar, korn (maís), hör, sykurrófur, kartöflur og sólblóm. Grænmetismarkaðir blómstra nálægt Ufa og Sterlitamak, en ræktun nautgripa, sauðfjár og geita er aðallega við Úralfjöllin. Landið er þekkt fyrir hrossarækt og býflugnabú eru mjög útbreidd. Hunang frá Basjkortostan er þekkt víða um heim. Járnbrautir og vegir hafa miðstöð sína í höfuðborginni Ufa, en þar er einnig alþjóðaflugvöllur. Ein af helstu járnbrautaleiðum yfir Úralfjöllin liggur í gegnum höfuðborgina. Járnbrautir liggja milli iðnaðarborga lýðveldisins, allt að borginni Magnitogorsk og upp í fjallahéruðin.
Íbúar
Íbúar Basjkortostan eru af ýmsu þjóðerni. Rússar eru (36%), Basjkírar (30%), Tatarar (24%), Sjúvar (3%), Marar (3%), Úkraínumenn (1%) og Mordvinia-ættbálkurinn (1%). Meirihluti þeirra býr í þéttbýli. Helstu borgirnar eru, auk höfuðborgarinnar Ufa, Sterlitamak og Salavat. Í lýðveldinu eru nokkrar stofnanir á háskólastigi, hundruð bókasafna og mörg leikhús og hafa nokkur þeirra sýningar á basjkírisku.
Embla (leitarvél)
Nafnsifjar
Nafnið á leitarvélinni er líka án efa orðaleikur með upphafsstafina mbl (e mbl a) — og töluðu mbl.is menn um að „embla“ eitthvað þegar leitað var, svipað og að „gúggla“ þegar leitað er á Google.
Montesúma 2.
Æviágrip
Á valdatíð Montesúma náði Astekaveldið hápunkti landfræðilegrar stærðar sinnar. Montesúma herjaði á nágrannaþjóðir sínar og þandi veldi sitt út alla leið suður til Soconusco (landsvæðis sem nú er á landamærum Mexíkó og Gvatemala). Í þessum hernaði innlimaði Montesúma þjóðir Zapoteka og Tlapaneka inn í Astekaveldið. Montesúma breytti þjóðfélagskerfi Astekaveldisins, sem áður hafði byggst á verðleikaræði, og jók forréttindi aðalsstéttarinnar með því að banna almúganum að vinna í keisarahöllunum.
Orlando Gibbons
thumb|right|Orlando Gibbons Orlando Gibbons (1583 – 5. júní 1625) var enskt tónskáld, einkum frægur fyrir kammerverk sín fyrir sembal og víólur, madrígala og sálma. Hann fæddist í Oxford. Jakob I gerði hann að organista í Chapel Royal sem þá var í Whitehall árið 1615. Eitt af þekktustu verkum hans er madrígalinn "The Silver Swan" frá 1612.
City Ground
Nýrri saga
thumb|City Ground (nær), Meadow Lane (fjær) 1980 var stúkan Executive Stand reist. Fjármagnið kom að mestu úr velgengninni sem Nottingham Forest átti við að fagna á þessu tímabili. Framkvæmdastjórinn Brian Clough hafði gert félagið að enskum meisturum og unnið Evrópukeppnina tvisvar í röð. Stúkan gat tekið tíu þúsund manns í sæti. Hún var endurbætt á 10. áratugnum og nefnd Brian Clough Stand við opnunina. Í stúkunni eru einnig 36 klefar fyrir sérstaka gesti og matsalur. Á hliðinni sem snýr inn að leikvanginum er stafræn markatafla. Þar er einnig aðstaða fyrir 70 hjólastóla. 1992-93 var stúkan Bridgford Stand reist. Hún hlaut óvenjulegt þak þar sem tekið þurfti tillit til þess að skyggja ekki fyrir sólina í götunni (Colwick Road). Nýjasta stúkan er Trent End og snýr hún að ánni Trent. Hún var reist 1996 og tekinn í notkun rétt mátulega fyrir leiki í EM 1996 sem fram fóru á vellinum. Stúkan tekur sjö þúsund manns í sæti, þannig að allt í allt rúmast 30.576 manns á vellinum í dag. Stúkan var byggð þannig að auðvelt er að bæta við einni hæð og auka þannig áhorfendafjöldann.
1801
Erlendis
Fædd
Augusto Pinochet
Árið 1990 boðaði Pinochet til lýðræðislegra kosninga og lagði niður einræðisstjórn sína eftir að kosningar árið 1988 þar sem þjóðin kaus að fá lýðræði. Hann hélt áfram stöðu sinni sem æðsti yfirmaður hersins þangað til í mars 1998 en þannig naut hann áfram friðhelgi og ekki var hægt að lögsækja hann fyrir glæpi sína. Þessi friðhelgi féll niður þegar hann var handtekinn í Bretlandi og settur í stofufangelsi. Hann var látinn laus vegna veikinda og sneri aftur til Síle árið 2000, þar sem honum var fagnað sem þjóðhetju og þingið samþykkti friðhelgi fyrir Pinochet sem var fyrrum forseti. Í júlí 2002 felldi hæstiréttur Síle friðhelgina niður og 2004 voru birtar ákærur á hendur honum fyrir morðið á Carlos Prats, varaforseta Síle í tíð Allende, sem var drepinn í bílasprengingu í Argentínu árið 1974. Einnig var Pinochet ákærður fyrir Colombo aðgerðina þar sem 119 manns létu lífið í aðgerðum lögreglunnar í Síle árið 1975. Hann fékk hjartaáfall í desember 2004 og tafði það málaferli. Í nóvember 2006 var Pinochet aftur settur í stofufangelsi, þá 91 árs gamall og ákærður fyrir morð á tveimur af lífvörðum Allende. Pinochet lést þann 10. desember 2006 án þess að dómur hafi fallið vegna þeirra atriða sem hann var ákærður fyrir.
Landris
thumb|Þetta strandsvæði við Bathurst-flóa í Nunavut er dæmi um afleiðingar landriss eftir síðustu ísöld. Röndótta mynstur strandarinnar er vegna veikra sjávarfalla í vatninu. Landris á við það fyrirbæri að landflæmi sem var þakið jökli undir risi upp frá síðustu ísöld. Jarðfræðilega ðferðin á bak við landris heitir flotjafnvægi. Landris er áberandi í Norður-Evrópu (sérstaklega í Skotlandi, Eistlandi, Lettlandi, Fennóskandíu og Norður-Danmörku), Siberíu, Kanada, í kringum Vötnin miklu í Kanada og Bandaríkjunum, í Maine, hlutum Patagóníu og Suðurskautslandinu.
Bárður Oskarsson
200px|thumbnail|Hundur, köttur og mús, myndskreyting eftir Bárð Oskarsson á Færeysku frímerki. Bárður Oskarsson (fæddur í Þórshöfn 18. júlí 1972) er færeyskur  rithöfundur og myndlistamaður.
München-sáttmálinn
Forsætisráðherrar Bretlands og Frakklands, Neville Chamberlain og Édouard Daladier, vildu fyrir alla muni forðast stríð gegn Þýskalandi og því kölluðu þeir með milligöngu Benito Mussolini, forsætisráðherra Ítalíu, til ráðstefnu til að ræða um stöðu Súdetalands. Niðurstaðan varð sú að Chamberlain og Daladier lögðu blessun sína við að Þjóðverjar innlimuðu þýskumælandi héruð Tékkóslóvakíu. Um leið reyndu þeir þó að setja Hitler stólinn fyrir dyrnar með því að gera öllum ljóst að ef Hitler endurtæki sama leik með því að ráðast á Pólland myndu Bretland og Frakkland umsvifalaust lýsa yfir stríði.
Þjóðnýting
Þjóðnýting fer stundum fram án endurgjalds til fyrri eigenda. Í sumum tilfellum fer þjóðnýting fram þegar ríki gerir upptæka hluti sem einkaaðilar hafa eignað sér á ólöglegan máta. Árið 1945 þjóðnýtti franska ríkisstjórnin til dæmis bílaframleiðandann Renault þar sem fyrirtækið hafði unnið með hernámsliði nasista í Frakklandi.
Endurgjald
Árið 1962 samþykkti allsherjarþing Sameinuðu þjóðanna ályktun nr. 1803 um „varanlegt fullveldi yfir þjóðarauðlindum“. Samkvæmt ákvæðinu skal við þjóðnýtingu greiða fyrrum eiganda þjóðnýttu eignarinnar „viðeigandi endurgjald í samræmi við alþjóðalög“. Með þessari ályktun höfnuðu Sameinuðu þjóðirnar bæði sjónarmiði Calvo-kenningarinnar og sjónarmiðum kommúnista. Orðalagið „viðeigandi endurgjald“ felur í sér málamiðlun á milli hins hefðbundna sjónarmiðs, sem tekur tillit til sérþarfa þróunarríkja til þess að koma á kerfisumbótum þótt ekki sé hægt að greiða endurgjald að fullu, og áherslu vesturlanda á verndun eignarréttar.
Eignarnám
Vegna pólitískrar áhættu sem fylgir milliríkjaverslun er mikilvægt að gera sér grein fyrir áhættu á eignarnámi og lögum innan ríkja þar sem viðskipti fara fram til þess að skilja áhættur sem fylgja fjárfestingum innan þeirra.
Síle
Árið 1972 þjóðnýtti ríkisstjórn Síle þá hluta koparnámuiðnaðarins sem voru í erlendri einkaeign. Þjóðnýtingarferlið hófst í stjórnartíð Carlos Ibáñez del Campo og var lokið í stjórnartíð Salvadors Allende.
Valdimar mikli Knútsson
thumb|right|Stytta Valdimars mikla í Ringsted. Valdimar mikli eða Valdimar Knútsson (14. janúar 1131 – 12. maí 1182) var konungur Danmerkur frá 1157 til dauðadags, fyrstu mánuðina með frændum sínum Sveini Eiríkssyni og Knúti Magnússyni en eftir það einn.
Valdimar styrkti konungsríkið mjög, enda ekki vanþörf á eftir langvarandi innanlandsófrið, og réðist meðal annars gegn Vindum, sem höfðu lengi herjað á Danmörku með ránum. Við það naut hann stuðnings Absalons uppeldisbróður síns, sem hann útnefndi biskup í Hróarskeldu 1158 og varð síðar erkibiskup í Lundi. Uppreisn var gerð gegn Valdimar og Absalon árið 1180 og urðu þeir að flýja land en sneru aftur með her ári síðar og bældu uppreisnina niður.
KR-klúbburinn
Saga
thumb|left|219px|Ársmiðar og KR-klúbbs kort fyrir tímabilið 2008 Það var þann 11. mars árið 1993 sem stuðningsmenn knattspyrnudeildar KR boðuðu til fundar í félagsheimili KR. Á þeim fundi var KR-klúbburinn stofnaður. Þrátt fyrir að félagið hafi allt frá upphafi notið öflugs stuðnings var þetta í fyrsta skipti sem stuðningsmenn KR stofnuðu með sér samtök, því lengst af voru það einungis gamlir, "innvígðir" KR-ingar sem höfðu starfað hjá KR. Fyrsti formaður KR-klúbbsins var Hafsteinn Egilsson og varaformaður Kristján Ingi Einarsson
Rennes
Rennes er borg í Bretagne í norðvestur-Frakklandi. Hún er höfuðborg héraðsins liggur við mót fljótanna Ille og Vilaine. Rennes er með 217.000 íbúa (2017) en á stórborgarsvæðinu eru um 730.000. Milli úthverfa og raunborgarinnar er grænt belti. Borgin er mikilvæg í tækniiðnaði og nýsköpun innan Frakklands. Einnig eru þar mikilvægar mennta- og listastofnanir.
Tilvist
Sumir heimspekingar hafa haldið því fram að sögnin eigni frumlaginu eitthvað sem kallast „tilvist“, þannig að í setningunni „fjögurra laufa smári er til“ eigni umsögnin fjörurra laufa smára tilvist. Þess ber að gæta að hér er ekki verið að eigna frumlaginu eiginleika en flestir heimspekingar eftir Immanuel Kant hafa fallist á að tilvist sé ekki eiginleiki.
Karl 9.
Karl 9. getur átt við eftirfarandi:
27
Árið 27 (XXVII í rómverskum tölum) var í gregoríanska tímatalinu almennt ár sem byrjaði á miðvikudegi.
Dáin
20er
Paprika
Heitið paprika er komið úr ungversku en þýðir upprunalega pipar, eins og raunar nafn jurtarinnar á flestum evrópskum tungumálum. Það á sér rætur í misskilingi sem varð til strax þegar Kólumbus kom með fræ jurtarinnar til Evrópu; hann kallaði hana pimentón, sem þýðir pipar á spænsku. Hann hafði verið gerður út til að leita að leiðinni til Indlands, ekki síst til að nálgast pipar, en kom aftur með annað sterkt krydd.
Námafjall
thumb|[[Leirhver við Námafjall]] thumb|Gufuhver við Námafjall
Hákarl
Saga og nýting
Hákarlaveiðar á þilskipum hófust fyrir alvöru í kringum 4. áratug 19. aldar og voru Vestfirðingar manna fyrstir til þess að gera út til hákarlaveiða á þilskipum. Á þessum tíma hafði verð á lýsi hækkað hlutfallslega mikið gagnvart þorski. Þilskipum á Vestfjörðum fjölgaði stöðugt á þessum árum og var svo komið að þorskveiðar virtust hafa verið aukageta skipverja. Þilskipaútgerð Norðlendinga byrjaði þó öllu síðar en fyrir vestan. Þilskipaútgerð Norðlendingar var í höndum bænda og stunduðu þau skip nær eingöngu hákarlaveiðar.
Mikil eftirspurn var eftir lýsi í borgum evrópu allt fram til 1900 en þá fór hún að minnka verulega vegna þess að þá hófu menn að nota olíu til þess að lýsa upp borgirnar í stað lýsis. En eins og sést á myndinni hér að ofan var mikið um að vera þegar að veiðarnar stóðu hvað hæst, en þá voru menn í norðlengindafjórðung að veiða það mikinn hákarl að lifrin úr þeim náði í rúmlega 12.000 tunnur. Það voru einmitt Norðlendingar sem báru höfuð og herðar yfir aðra hvað hákarlaveiðar vörðuðu á landinu. Hnignun veiðanna var þó mjög hröð. Það er enn veitt nokkuð af hákarli í dag en sá hákarl sem veiðist er til að mynda kæstur og borin fram á þorrablótum. Einnig hefur framleiðsla hákarlalýsis til manneldis farið vaxandi að undanförnu.