cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Abrothallus parmeliarum
Abrothallus parmeliarum er tegund sjúkdómsvaldandi asksvepps. Abrothallus parmeliarum sýkir litunarskófir (Parmelia), að minnsta kosti snepaskóf (P. saxatilis) og hraufuskóf (P. sulcata). Tegundin finnst á Íslandi þar sem hann sýkir snepaskóf á Suðurlandi og Austurlandi.
Vilhjálmur Tell
Vilhjálmur Tell er goðsagnakennd hetja sem átti að hafa lifað í kantónunni Uri í Sviss við byrjun 14. aldar. Það má deila um það hvort hann hafi verið til eða ekki.
Hjarta
Kransæðar
Hægt er að reikna hámarkspúls einstaklings með formúlunni 220 mínus lífaldur. Þegar talað er um þjálfunarpúls er átt við þann púls sem æskilegt er að æfa við eftir því hvaða markmið við ætlum að setja með þjálfuninni. Út frá markmiðum, eins og að auka þol eða brenna fitu, skal miða út frá púls sem er 50-85% hærri en vinnupúls, allt eftir því hvert markmiðið er.
Blóðþrýstingur
thumb|Hjartsláttur. Skematísk mynd sem sýnir að hjartað dregst saman og tæmir hvolfin í útfallsfasa og í hvíld fyllist það aftur af í blóði í aðfallsfasa (Systole vs Diastole, 2015). Þegar hjartað dælir blóði um slagæðar líkamans veldur það þrýstingi en blóðþrýstingur er nauðsynlegur til að viðhalda blóðrásinni til líffæranna. Þegar lesið er af blóðþrýstingsmæli koma upp tvær tölur efri og neðri mörk. Oft er miðað við að eðlilegur blóðþrýstingur fullorðinna sé 120/80 mmHg, efri mörkin teljast innan eðlilegs ramma á bilinu 95-140 mmHg og neðri mörkin á bilinu 60-90 mmHg. Ef tölurnar eru hærri eða lægri er talað um lágþrýsting eða háþrýsting.
Hjartaáfall er þegar næring til hjartans stöðvast og það fær ekki það súrefni sem það þarfnast. Algengasta ástæða hjartaáfalla er kransæðastífla. Þá er um að ræða alvarlega æðakölkun í einni af kransæðunum sem þá getur leitt til kransæðastíflu og jafnvel dauða.
Hjartsláttaóregla og hjartabilun eru dæmi um sjúkdóma í hjartavöðva. Hjartsláttaóregla verður þegar truflun verður á takti eða hraða hjartsláttar. Óreglan getur verið alveg meinlaus en getur einnig verið gríðarlega alvarleg. Oft verður hjartabilun í kjölfar kransæðastíflu en ýmsir aðrir sjúkdómar geta einnig haft áhrif og valdið hjartabilun.
Vilko
Vilko ehf. er íslenskt matvælafyrirtæki sem starfar á Blönduósi. Fyrirtækið framleiðir margskonar vörur fyrir íslenskan markað, s.s. sultur, grauta, súpur, vöfflur, krydd o.s.frv. Fyrirtækið var stofnað í Kópavogi 1969 af Jóni Ingimarssyni og framleiddi þá þurrsúpur. Nafnið Vilko var þó eldra því að bróðir Jóns, Lárus Ingimarsson, hafði rekið efnagerð undir þessu nafni frá árinu 1949. Kaupfélag Húnvetninga keypti fyrirtækið 1985 og var framleiðslan flutt til Blönduóss 1986.
Loðvík 9.
Ríkisár Loðvíks
Loðvík var af Kapet-ætt, sonur Loðvíks 8. og Blönku af Kastilíu. Faðir hans dó 8. nóvember 1226, þegar hann var tólf ára að aldri, og var hann krýndur skömmu síðar í Reims. Móðir hans var ríkisstjóri fyrstu árin. Talið er að Loðvík hafi tekið við stjórnartaumum árið 1234 en Blanka varð áfram einn helsti ráðgjafi hans, allt þar til hún lést 1252.
Fyrri krossferðin
Margrét drottning, kona Loðvíks, sem var með honum í krossferðinni og lá á sæng í Damietta þegar fréttir bárust af því að konungur hefði verið handsamaður, aflaði fjár fyrir lausnargjaldinu, meðal annars með því að fá lán hjá Musterisriddurum, en raunar var aldrei nema hluti lausnargjaldsins greiddur.
John Wilkins
Hann er meðal ýmiss annars þekktur fyrir að hafa þróað algilt heimspekimál og Real Character stafrófið - atkvæðastafróf þar sem að tákn hvers atkvæðis lítur út eins og lögun tungu, vara og barka mannveru sem að gefur frá sér viðkomandi atkvæði. Einnig skrifaði hann mjög efnismikið rit um dulmálsfræði, þar sem hann safnaði saman og lýsti öllum helstu dulmálum hins þekkta heims.
Ríkisútvarpið
Ríkisútvarpið ohf. (skammstafað RÚV) er opinbert hlutafélag staðsett á Íslandi, sem hóf göngu sína árið 1930 og sér um útsendingar á útvarpi og sjónvarpi. Útvarpsstjóri frá 2020 er Stefán Eiríksson.
Almennt
Útvarpsstjóri síðan 2020 er Stefán Eiríksson og hefur hann það hlutverk að annast rekstur og fjármál ríkisútvarpsins. Útvarpsstjóri gegnir starfi sínu í fimm ár í senn en þá skipar menntamálaráðherra nýjan.
Nicola Sturgeon
Alex Salmond sagði af sér sem leiðtogi flokksins og æðsti ráðherra Skotlands eftir ósigur hans í þjóðaratkvæðagreiðslunni um sjálfstæði Skotlands árið 2014. Tilnefningar til stöðunnar voru kynntar í nóvember sama ár, en Sturgeon var eini frambjóðandinn. Hún varð formlega leiðtogi flokksins 14. nóvember 2014, og tók við af Salmond sem æðsti ráðherra þann 19. nóvember.
Flokksdeild
Szakasz
Eyja- og Miklaholtshreppur
Samkvæmt Landnámu námu fjórir landnámsmenn land á því svæði þar sem nú er Eyja- og Miklaholtshreppur. Þeir voru Sel Þórir Grímsson sem bjó á Rauðamel Ytri en hann nam land allt til Kaldár í Kolbeinsstaðarhrepp, Þormóður og Þórður gnúpa Oddsynir sem námu land frá Gnúpá til Straumfjarðarár og Guðlaugur inn auðgi er sagður hafa numið land frá Straumfjarðará til Furu í Staðasveit og búið í Borgarholti. Þórður gnúpa fékk Gnúpudal og bjó þar en Þormóður sem kallaður var goði bjó á Rauðkollsstöðum.
Anatólía
Anatólía, Anatólíuskaginn (grísku: ανατολή, rísandi sól eða austur) eða Litla-Asía (latínu: Asia Minor) er stór skagi í Suðvestur-Asíu sem í dag samsvarar Asíuhluta Tyrklands.
Í dag tala flestir íbúar skagans tyrknesku, en stór hópur talar kúrdísku.
Helsinki
Við lok 19. aldar hafði meirihluti íbúa Helsinki sænsku að móðurmáli en vegna mikils innflutnings finnskumælandi fólks til borgarinnar hafa hlutföllin snúist við og nú hefur mikill meirihluti borgarbúa finnsku að móðurmáli. thumb|right|250px|Lútherska dómkirkjan í Helsinki
Helstu staðreyndir um Helsinki:
Brúnrotta
Tenglar
http://www1.nams.is/landspendyr/animal.php?id=3
Dagblaðið
Dagblaðið getur átt við eftirfarandi:
Hjálpræðiseyjar
Árið 1969 kom út bókin Papillon eftir franska rithöfundinn Henri Charriére sem fjallar um fangelsun og flótta aðalpersónunnar frá Hjálpræðiseyjum.
Gaffall
thumb|200px|Ýmislegir gaflar
Saga
Í Grikklandi hinu forna voru gaflar notaðir til að bera mat fram og mælt er um þá í Hebresku biblíunni. Samt sem áður voru gaflar ekki notaðir víða í Evrópu þar til 10. aldar. Rómaverjar notuðu gafla og mörg dæmi um þá eru sýnd í minjasöfnum um alla Evrópu, nokkur þeirra eru frá 2. öld e.Kr. Áður en uppfinningin gafflar kom til sögunnar voru einu mataráhöldin hnífur og skeið. Því borðuðu flestir með höndunum og notuðu skeiðar aðeins þegar nauðsynlegt var. Þeir í aðlinum borðuðu stundum með tveimur hnífum og notuðu skeiðar til að borða súpur og seyði.
Tenglar
Essbesteck
Bleikhnöttur
Tengsl við meinafræði
Klassískt er að bleikhnöttur, ásamt djúpu hvítaefni, sýni skemmdir á MRI diffusionsmynd við kolmónoxíðeitrun.
Piparkaka
thumb|Nýbakaðar piparkökur. Piparkaka er smákaka bökuð úr dökku deigi sem oftast er kryddað er með kanil, kardimommu, engifer, negul og fleira. Piparkökur eru oft mótaðar í líki fólks, fígúra og annara munstra. Stundum eru þær skreyttar með glassúr. Þeim er síðan oft raðað eða þær hengdar upp til skrauts en ekki bara til átu.
Geislasverð
Hljóðræn
Hljóðhönnuðurinn Ben Burtt þróaði hljóð geislasverðsins með því að nota suð mótora frá gömlum skjávarpa og klofnunarhljóð sem kom þegar hljóðnemi tók bylgjur frá sjónvarpsútsendingu. Þetta er grunnhljóð geislasverðsins. Breytingar á tónhæð voru gerðar með því að spila hljóðið í hátölurum og taka það upp með hljóðnema á hreyfingu, og skapa þannig dopplerhrif.
Líkamleg
Geislasverð Loga Geimgengils og Svarthöfða sem notuð voru í Nýrri von voru búin til úr skafti sem hélt uppi þríhyrningslaga stöng húðað með blikkljósi. Ljós vorru sett sett á hlið myndavélar sem stangirnar endurspegluðu. Fyrir Loga var haldið úr Graflex myndavél og fyrir Svarthöfða var það úr Micro Precision Products myndavél. Á þessum tíma var skaft Obi-Wan Kenobi flóknasta, þar sem það var búið til úr meirihluta breskra handsprengju frá fyrri heimstyrjöldinni -- miðjuhluta Graflex skafts eins og var notað hjá Loga -- linsu úr Texas Instruments Exactra reiknivél -- og hluta af vatnskrana.
Ívar beinlausi
Árið 865 réðst Ívar beinlausi á England með her sem stjórnað var af honum og bræðrum hans. Samkvæmt fornaldarsögunum var innrásin hefnd vegna þess að Ella, konungur Norðymbralands hafði drepið Ragnar föður þeirra. Ívar beinlausi mun hafa eftirlátið bræðrum sínum stjórn víkingahersins og haldið til Dyflinnar. Andlát hans er skráð í írska annála árið 873.
Rauðisandur
thumb|right|Rauðisandur Rauðisandur eða Rauðasandur er byggðarlag í Vesturbyggð á Vestfjörðum og liggur frá Skorarhlíðum út að Látrabjargi. Undirlendið er fremur mjótt og upp frá því rísa fjöll með bröttum hlíðum og háum hömrum. Allmikið sjávarlón, Bæjarvaðall, sker sveitina í sundur og út frá því liggur langt og mjótt lón til vesturs, en framan við það er rif úr rauðgulum skeljasandi og er nokkuð víst að sveitin dregur nafn af sandinum, þótt í Landnámabók segi að Ármóður rauði Þorbjarnarson hafi numið land á Rauðasandi.
Sveitin er grösug og veðursæl og var áður þéttbýl en nú hefur bæjum í byggð fækkað mjög. Helsta höfuðbólið er Saurbær eða Bær. Þar bjuggu ýmsir höfðingjar fyrr á öldum og á 16. og 17. öld var Saurbær sýslumannssetur. Annar þekktur bær á Rauðasandi er eyðibýlið Sjöundá, þar sem hryllileg morð voru framin í byrjun 19. aldar.
Metorð
Hvernig skal reikna metorð
Auðveldasta leiðin til að reikna metorð fylkis A er með því að nota Gauss-eyðingu. Stallað form fylkisins A er jafnt metorði fylkisins A, og hægt er að reikna út metorðið með því að telja hve margar línur á stallaða forminu innihalda aðrar tölur en núll.
4×3
Hér er 4×3 fylki tekið fyrir:
Eftir að þetta fylki hefur verið sett á stallað form með Gauß-eyðingunni þá fæst út:
Demi Lovato
Demetria Devonne "Demi" Lovato, betur þekkt sem Demi Lovato (fædd 20. ágúst 1992), er bandarísk söng og leikkona sem er fræg fyrir myndirnar Camp Rock, 'Camp Rock 2: The Final Jam' og þættina Sonny with a Chance þar sem að hún lék Sonny Munroe. Þekkt lög hennar eru meðal annars Skyscraper, Give Your Heart A Break, Shadows, Who Will I Be, Our Time Is Here, We Rock, Believe In Me, og Stay With Me.
Wallace & Gromit
Myndir
Wallace & Gromit hafa komið fyrir í þremur hálftíma löngum myndum og einni í fullri lengd. Þær eru eftirfarandi: Einnig er á plani að gera aðra kvikmynd í fullri lengd um Wallace & Gromit.
Þóra Andrea Nikólína Jónsdóttir
Þóra var fædd í Danmörku, dóttir séra Jóns Jónssonar helsingja, sonar séra Jóns Jónssonar lærða í Möðrufelli. Jón helsingi átti danska konu, Helenu Jóhönnu Andrésdóttur Olsen, og hétu öll börn þeirra þremur nöfnum, sem var mjög fátítt á þeim árum. Fjölskyldan flutti til Íslands 1824 og settist að í Möðrufelli, þar sem Þóra ólst upp. Hún giftist Indriða Þorsteinssyni gullsmið og bjuggu þau í Indriðahúsi á Akureyri.
Chicago Fire
Saga félagsins
Chicago Fire var stofnað 1997, og hefur haft frá upphafi tengingu við slökkviliðið. Frægir leikmenn voru keyptir til liðsins snemma, þar má nefna Jorge Campos mexíkóska markvörðinn. Fyrsti þjálfari liðsins var gamla brýnið Bob Bradley. Og þvert á flestar spár tókst því að vinna tvöfalt fyrsta árið með því að sigra D.C. United í úrslitaleik 1998 og svo U.S. Open Cup viku síðar.
Kirkjuból (Miðnesi)
Um 1430 bjó á Kirkjubóli Ívar Vigfússon Hólm, sonur Vigfúsar Ívarssonar hirðstjóra (d. 1420) og hjá honum var systir hans, Margrét. Árið 1432 var Jón Gerreksson biskup í Skálholti og hafði um sig sveit manna, sem voru hinir verstu ribbaldar. Forsprakki þeirra hét Magnús og er titlaður kæmeistari, en það mun líklega vera sama og bryti. Sagt er að hann hafi beðið Margrétar Vigfúsdóttur, en fengið hryggbrot. Til þess að hefna fyrir þá hneisu gerðu sveinar Jóns Gerrekssonar áhlaup á bæinn á Kirkjubóli. Lögðu þeir eld í bæinn og drápu alla nema Margréti, en hún komst ein úr brennunni og gat flúið á hesti. Komst hún norður í land segir sagan, og sór að giftast þeim manni einum, sem hefndi brennunnar. Til þess urðu Þorvarður Loftsson (sonur Lofts ríka Guttormssonar) á Möðruvöllum í Eyjafirði og vinur hans, Teitur Gunnlaugsson í Bjarnanesi í Hornafirði, en þeir fóru með her í Skálholt og drápu biskupssveina og drekktu Jóni biskupi í Brúará. Voru þeir frekar að hefna harma sinna en Margrétar, en hún giftist síðar Þorvarði og voru þau ríkustu hjón á Íslandi á sinni tíð.
Brian Epstein
Brian Epstein (19. september 1934 – 27. ágúst 1967) enskur athafnamaður sem er þekktastur fyrir að hafa verið umboðsmaður Bítlanna. Hann var einnig umboðsmaður annarra tónlistarmanna eins og Gerry & The Pacemakers, Billy J. Kramer og The Dakotas, og Cilla Black.
Bóndadagur
Fyrsti dagur Þorra er nefndur bóndadagur en sá síðasti þorraþræll. Um fyrsta dag Þorra segir í bréfi Jóns Halldórssonar í Hítardal (f. 1665) til Árna Magnússonar frá árinu 1728, að sú hefð sé meðal almennings að húsmóðirin færi út kvöldið áður og bjóði þorrann velkomin, og inn í bæ, eins og um tignann gest væri að ræða.
Hefðir á bóndadag í dag
Núna hefur sú hefð komist á að gefa bónda sínum blóm á þessum degi. Líkt og að gefa konu sinni blóm á konudaginn, fyrsta dag Góu.
Íþróttafélagið Leiftur
Rokkað upp og niður
Það tók Leiftursmenn of langan tíma að venjast því að leika á efra stigi, því fyrsti sigurleikurinn sumarið 1985 leit ekki dagsins ljós fyrr en í 9. umferð. Það var of seint í rassinn gripið og Leiftur lauk keppni í tíunda og neðsta sæti með tólf stig.
Aftur á uppleið
Marteinn Geirsson lét af störfum eftir tímabilið 1993 til að taka við stjórnartaumunum hjá Fram. Í hans stað kom Óskar Ingimundarson. Grindavík, Leiftur og Fylkir bitust um sætin tvö í efstu deild. Í lokaumferðinni gerðu Grindavík og Leiftur markalaust jafntefli sem tryggði fyrrnefnda liðinu meistaratitilinn en Ólafsfirðingum annað sætið. Athygli vakti að einu tveir tapleikir leiftursmanna um sumarið voru gegn botnliðinu Þrótti Neskaupsstað, sem reyndust líka einu sigrar Austfjarðaliðsins.
Bikarúrslit
Ólafsfirðingar komust á topp deildarinnar í sólarhring í byrjun fimmtu umferðar en soguðust fljótlega niður í miðja deild, enduðu í sjötta sæti og komu hvorki við sögu í topp- né botnbaráttunni. Intertoto-keppnin var með öðru sniði en árið áður. Leiftur tók ekki þátt í riðlakeppni en lék heima og að heiman gegn liðin Vorskia Poltava frá Úkraínu. Leiftursemnn unnu heimaleikinn 1:0 eftir að hafa leikið manni færri nær allan seinni hálfleik. Grátleg mistök urðu þó til þess að ónýta sigurinn, þar sem Leiftursmenn höfðu fyllt rangt út leikskýrslu og taldist leikurinn því tapaður 0:3. Staðan var því orðin vonlaus fyrir leikinn ytra. Honum lauk með 3:0 sigri Úkraínumanna.
Basl og samkrull
Hið sameinaða lið Leiftur/Dalvík lék heimaleiki sína á þremur völlum: Ólafsfjarðarvelli, Dalvíkurvelli og Árskógsstrandarvelli sumarið 2002. Árangurinn varð undir væntingum. Leiftur/Dalvík nældi í sitt fimmtánda stig í fjórtándu umferð. Í kjölfarið tapaði það þremur af fjórum síðustu leikjunum og hélt sér naumlega í deildinni. Í bikarkeppninni sló liðið Valsmenn úr leik og stóðu því næst rækilega uppi í hárinu á Eyjamönnum í fjórðungsúrslitum.
Loftur Jóhannesson
Árið 2001 var Loftur einn 52 Íslendinga sem áttu meira en milljarð króna í eignir umfram skuldir, skv. bókinni Íslenskir milljarðamæringar eftir Pálma Jónasson, (AB 2001).
Vatnsfellsvirkjun
Fyrirkomulag
Ofan við stífluna er lítið inntakslón, um 0,6 km² að stærð, í hæstu vatnsstöðu og með miðlanlegt rými upp á 3,2 Gl. Við suðurenda aðalstíflunnar er 700 m langur aðrennslisskurður að steyptu inntaksvirki. Frá inntaki er vatninu veitt í tveimur 126 m löngum þrýstipípum úr stáli að stöðvarhúsi. Í stöðvarhúsinu eru tvær aflvélar af Francis gerð hvor um sig 45 MW. Stöðvarhúsið er ofanjarðar en grafið niður og inn í brekkurótina.
Crocus longiflorus
Crocus longiflorus, er tegund af blómstrandi plöntum í sverðliljuætt, sem vex í suðvestur Ítalíu, Sikiley og Möltu.
Laurence-prófessor í fornaldarheimspeki
Laurence-prófessorststaðan í fornaldarheimspeki við Cambridge-háskóla á Englandi var stofnuð árið 1930 með peningjagjöf frá Sir Perceval Maitland Laurence ; hún er elsta prófessorsstaðan í fornaldarheimspeki í heimi. .
Silvio Berlusconi
Ferill
Berlusconi var leiðtogi mið-hægriflokksins Forza Italia frá 1994 til 2009 og síðar Il Popolo della Libertà (Fólk frelsisins) frá 2009 to 2013. Hann leiddi svo á nýjan leik Forza Italia frá 2013 til 2023.
Áður en hann hóf stjórnmálaþátttöku var Berlusconi þekktur athafnamaður á sviði byggingariðnaðar og fjölmiðla. Hann var talinn ríkasti maður Ítalíu og 190. ríkasti maður heims, að mati tímaritsins Forbes. og 3. ríkasti maður Ítalíu þegar hann lést árið 2023. Hann átti knattspyrnufélagið AC Milan frá 1986 til 2017.
Commerzbank-Tower
Commerzbank-Tower er skýjakljúfur í Frankfurt am Main sem er 259 m að hæð. Byggingin var vígð þann 1997.
Gullrækja
Útlit og stærð
Gullrækja hefur ‎ýmist rauðan eða grænan hala. Hún hefur vel þróaðan pall sem nær út fyrir augun. Lífsskeið hennar er ekki langt, oftast er það minna en tvö ár. Gullrækja getur náð allt að 18 sentímetrum í lengd, stærðin ræðst hins vegar af umhverfisþáttum eins og seltu og hita sjávar. Karldýrið er oftast minna en kerlingin. Gullrækja getur fjölgað sér þegar hún nær um 12 til 15 sentímetra lengd.
Meðafli
Á hverju ári veiðast þúsundir af skjaldbökum í meðafla rækjuveiða. Rækjuveiðimenn er skylt að nota ýmis tæki og aðferðir til að minnka þennan meðafla. Þessu er fylgt eftir en ekki að fullnægjanlegu marki.
Richmond (Virginía)
thumb|Svipmyndir.
Richmond er höfuðborg Virginíu í Bandaríkjunum. Íbúar eru tæpir 230.000 (2017). Borgin var stofnuð árið 1737 og er um 160 km suður af Washington D.C.. Hún stendur við James-fljót. Laga-, ríkis og bankastofnanir eru mikilvægar borginni.
Jón hlaupari
Sumarið 1975 hljóp Jón 200 sjómílur sem er um 370 km. Hann lauk hlaupinu á tæpri viku en heildarhlaupatími hans var rúmlega 37 klukkustundir. Tilefni hlaupsins var útfærsla landhelginnar í 200 sjómílur.
Flæmingjaland
Flæmingjaland, Flandur eða Flandern (franska: Flandre, hollenska: Vlaanderen) er sambandsland í konungsríkinu Belgíu. Nágrannar Flæmingjalandsins eru Holland og Frakkland auk sambandslandanna Vallóníu og Brussel.
Ed Miliband
Ed Miliband (f. 24. desember 1969) er breskur þingmaður og fyrrverandi leiðtogi Verkamannaflokksins. Flokkurinn er í andstæðustjórn eins og er. Hann hefur verið þingmaður frá árinu 2005 og var ráðherra í ríkisstjórn Gordon Brown árin 2007 til 2010. Bróðir hans David Miliband er líka þingmaður í Verkamannflokknum.
Reginald Hackforth
Hackforth gerður að félaga í Bresku akademíunni árið 1946.
Westend Tower
Westend Tower er skýjakljúfur í Frankfurt am Main sem er 208 m að hæð. Byggingin var vígð þann 1993.
O Hino da Carta
O Hino da Carta er fyrrum þjóðsöngur Portúgala. Var lagður niður sem þjóðsöngur þegar fyrsta lýðveldið var stofnað árið 1910 og A Portuguesa var tekinn upp í hans stað.
Mennta- og menningarmálaráðuneyti Íslands
Helstu málefni
Nokkur af helstu málefnum sem ráðuneytið fer með varða:
Starfssemi
Ráðherra menntamálaráðuneytisins, Lilja Dögg Alfreðsdóttir, fer með yfirstjórn ráðuneytisins og einnig ber hún ábyrgð á öllum stjórnarframkvæmdum þess. Allar embættisfærslur starfsmanna eru gerðar í umboði ráðherra.
Kjarnasamruni
Næstu skref
Kjarnasamruna rannsóknarmenn hafa sett sér þetta 30 ára takmark með eftirfarandi markmið í huga:
Tíund
Tíundarlög á Íslandi
Tíundarlög voru samþykkt á Alþingi árið 1096/7, fyrstu skattalög á Íslandi. Að þeim stóðu Gissur Ísleifsson, biskup, Sæmundur Sigfússon hinn fróði í Odda og sjálfsagt fleiri höfðingjar. Í öðrum löndum hafði slíkri skattheimtu verið mótmælt harðlega, jafnvel kostað blóðsúthellingar, en ef marka má frásögn Ara Þorgilssonar voru þau samþykkt einróma hér á landi og þóttu það mikil undur.
855
855 (DCCCLV í rómverskum tölum) var 55. ár 9. aldar sem hófst á þriðjudegi samkvæmt júlíska tímatalinu.
Kvikmyndagerð á Íslandi
Erlent samstarf
Forsvarsmenn fyrirtækisins beittu sér fyrir ríkisstyrkjum til kvikmyndagerðar en þær hugmyndir fengu lítinn hljómgrunn framan af og fyrirtækið réðist ekki beint í framleiðslu annarra kvikmynda þótt það tæki þátt í gerð myndar Gabriels Axels, Rauðu skikkjunnar, 1967. Fyrirtækið lognaðist út af undir lok 8. áratugarins.
Bridds
thumb|230px|Bridds
Djúpidalur (Eyjafirði)
Í Djúpadal eru tvær virkjanir og kallast þær Djúpadalsvirkjun 1 og 2. Uppsett afl í þeirri fyrri er um 2 MW og í þeirri seinni tæpt MW.
Ættingi
Ættingi er einstaklingur sem tengist öðrum gegnum ættir. Kjarnatilvik eru fjölskyldutengsl þar sem annar aðilinn er beinn niðji hins eða systkini. Önnur tilvik gætu verið sameiginlegur forfaðir eða formóðir, eða gegnum hjúskap, en þau geta verið matskennd á köflum. Tengslin geta hvort sem er verið líffræðileg eða félagsleg, til að mynda með ættleiðingu, tæknifrjóvgun, eða gegnum hjúskap eða sambúð.
Ástralasía
Frá stjórnmálalegu og menningarlegu sjónarmiði er hugtakið ansi merkingarlítið, þar sem að þó að Ástralía og Nýja Sjáland séu bæði nokkuð rík og aðallega enskumælandi og að mörgu leyti mjög lík, eiga þau lítið sameiginlegt með öðrum löndum á svæðinu. Hugtakið er óvinsælt á Nýja Sjálandi út af áherslunni sem það þykir leggja á Ástralíu og virðist gefa í skyn að svæðið sé í Asíu. Í staðin er notað hugtakið Eyjaálfa, þó merking þess sé þó nokkuð ólík. Ástralía jafnvel oft ekki talin hluti af Eyjaálfu, þegar orðið er notað á þennan hátt.
Frá líffræðilegu sjónarmiði, hins vegar, er Ástralasía mjög ákveðið svæði með sameiginlega þróunarsögu og margar plöntu- og dýrategundir sem hvergi finnast annars staðar, sumar sem finnast um allt svæðið, aðrar takmarkaðar við ákveðna hluta Ástralasíu en með sameiginlega forfeður.
Burt Bacharach
Bacharach lést árið 2023, 94 ára gamall.
Kristján Guy Burgess
Kristján er í sambúð með Rósu Björk Brynjólfsdóttur og eiga þau tvö börn saman.
Klosterneuburg
thumb|left|upright|"Tutzsäule" thumb|Klosterneuburg Klosterneuburg er borg í fylkinu Neðra Austurríki í Austurríki. Áætlaður íbúafjöldi árið 2014 var 26 þúsund.
Vorkrókus
Afbrigði
Dæmi um afbrigði hanns eru; ‘Flower Record’ (Blátt), ‘Jeanne d’Arc’ (gljáandi hvít), ‘Pickwick’ (fjólublátt, með röndum), ‘Purpurea Grandiflora’ (djúp-fjólublátt), ‘Queen of Blues’ (blá með ljósari jöðrum og dökkum grunni), ‘Remembrance’ (dökk blá og fjólublá), ‘Vanguard’ (silfurblá/fjólublá, ljósfjólublá), Silver Coral (hvít, fjólublár grunnur), Grand Maitre (blá)
Bridgerton
Fyrstu seríunni af Bridgerton var streymt á Netflix á jóladag, 25. desember 2020 og náði strax gríðarlega miklum vinsældum. Þættirnir fengu mesta áhorf sem nokkur Netflix sería hafði fengið til þessa á frumsýningardegi en áhorf náði til a.m.k. 82 milljóna heimila. Önnur serían var frumsýnd 25. mars 2022 og fékk einnig gríðar mikið áhorf og náði fyrsta sæti yfir áhorf í 92 löndum á fyrstu þremur dögunum frá frumsýningu.
Bærinn undir sandinum
Uppgröfturinn á Bænum undir sandinum hefur gefið einstaka innsýn í líf norrænna manna á Grænlandi á miðöldum og sýnt að það var í flestum atriðum nauðalíkt lífi annarra norrænna manna við strendur Norður-Atlantshafs.
Jón Gunnarsson
Æviágrip
Jón lauk prófi frá málmiðnaðardeild Iðnskólans í Reykjavík árið 1975 og prófi í rekstrar- og viðskiptafræðum EHÍ árið 1996.
Slysavarnafélagið Landsbjörg
Jón starfaði mikið innan björgunarsveitanna áður en hann tók sæti á þingi. Auk þess að vera framkvæmdastjóri Slysavarnafélagsins Landsbjargar árin 2005 til 2007 var hann formaður Flugbjörgunarsveitar Vestur-Húnavatnssýslu 1983–1985. Í stjórn Flugbjörgunarsveitarinnar í Reykjavík 1987–1991, formaður 1989–1991. Í stjórn Landsbjargar 1991–1999, varaformaður 1997–1999. Í landsstjórn aðgerðamála björgunarsveita 1992–1997. Í stjórn Slysavarnafélagsins Landsbjargar 1999–2005, formaður 2000–2005. Í stjórn Slysavarnaskóla sjómanna 2002–2009.
Filippus 3. Frakkakonungur
Stjórn Filippusar
Um leið og hann hafði tekið við krúnunni í Túnis sneri hann aftur til Frakklands en fól Karli frænda sínum að ganga til friðarsamninga. Hann var krýndur konungur 12. ágúst 1271. Skömmu síðar dó annar föðurbróðir hans, Alfons greifi af Poitou, Toulouse og Auvergne, á Ítalíu á heimleið úr krossferð og Filippus erfði lén hans og bætti þeim við frönsku konungslendurnar. Seinna erfði hann einnig lendur eftir Pétur bróður sinn.
Bergtoppur
Bergtoppur (fræðiheiti Lonicera caerulea subsp. altaica ) er runni af geitblaðsætt ættaður frá Norður-Asíu (frá Kólaskaga til Yakutsk og suður í Mongólíu og Kasakstan).
Alice in Chains
Alice in Chains öðlaðist heimsfrægð sem hluti af grugghreyfingunni í byrjun tíunda áratugar tuttugustu aldar líkt og hljómsveitir á borð við Nirvana, Pearl Jam og Soundgarden. Hljómsveitin var ein sú vinsælasta á tíunda áratugnum með yfir 17 milljónir seldar plötur um heim allan. Tvær plötur hljómsveitarinnar lentu í fyrsta sæti á Billboard 200-listanum (Jar of Flies og Alice in Chains), 14 lög í topp tíu á Mainstream Rock Tracks-listanum auk þess að hljómsveitin hlaut sjö tilnefningar til Grammy-verðlaunanna.
Dalabyggð
Félagsheimili í Dalabyggð
Það eru fjögur félagsheimili í sveitarfélaginu:
Spútnik 3
Saga
Það tók tvær tilraunir til að koma Spútnik 3 á loft. Sú fyrri fór fram þann 27. apríl 1958 en þá brotnaði eldflaugin eftir aðeins 88 sekúndur. Seinni tilraunin, þann 15. maí sama ár, tókst.
Yfirlit verkefnisins
Spútnik 3 sem var 1.327 kg var skotið upp með R-7 Semyorka eldflaug, ekki ósvipaðri þeim sem notaðar voru við geimskot Spútnik 1 og 2. Farið sjálft var keilulaga, 3,57 meta langt og 1,73 metra breitt við grunninn. Braut farsins var 216 x 1863 kílómetrar og hallinn 65,3°.
Dofri Hermannsson
Dofri rekur ferðaþjónustufyrirtækið Reykjavik erupts sem sérhæfir sig í ferðum sem tengjast jarðfræði og eldgosum.
Hvarf (jarðfræði)
thumb|right|300px|[[hvarf|Hvörf af Pleistósen aldri við Scarboro kletta í Toronto, Ontario, Kanada. Þykkustu hvörfin eru meira en hálf tomma að þykkt. ]]
Flóðhestur
Æxlun
Flóðhestar æxlast allt árið um kring. Rannsóknir hafa samt sýnt að algengasti æxlunartíminn er í kringum febrúar og ágúst og meðgöngutíminn hjá kúnum er um það bil 8 mánuðir. Kálfarnir fæðast í október og apríl þegar að regntíminn er liðinn og gróðurinn farinn að blómstra. Kýrin er einungis frjó í þrjá daga og æxlast með karldýrinu á þeim tíma. Í meira en 95% tilvika þá kemur aðeins einn kálfur undir og verður hann í kringum 27-50 kg við fæðingu.
Lifnaðarhættir
Þótt að flóðhestar líti út fyrir að vera mjög rólegir og silalegir þá eru þeir mjög árásargjarnir og þola mjög illa þegar að óviðkomandi einstaklingar koma nærri hjörðinni. Talið er að flóðhestar drepi í kringum 400 manns ár hvert og valdi því fleiri dauðsföllum í Afríku en nokkurt annað spendýr. Langflestir þeirra sem hafa látið lífið af völdum flóðhesta eru veiðimenn sem hafa hætt sér of nálægt flóðhestum á smábátum sínum.
Alkort
Spilareglur í alkorti
Sá sem byrjar að gefa hverjum manni þrjú spila og heldur áfram þangað til hver er búinn að fá níu spil. þá eru átta spil eftir mynda stokk sem leggur á borðið hjá sér.
Staðarstaður
Ýmsir þekktir menn koma einnig við sögu Staðarstaðar. Oddur Sigurðsson lögmaður var fæddur á Staðarstað. Galdra-Loftur Þorsteinsson dvaldi hjá prestinum á Staðarstað og fór þaðan í sinn síðasta róður. Jóhann Jónsson skáld var fæddur á Staðarstað og einnig Ragnar Kjartansson myndhöggvari. Minnisvarði um Ara fróða eftir Ragnar var reistur á Staðarstað 1981.
Ísabella af Aragóníu, Frakklandsdrottning
Ísabella fylgdi manni sínum þegar hann fór í Áttundu krossferðina til Túnis en þar lést Loðvík 9., faðir Filippusar, og hann varð konungur. Á heimleiðinni höfðu konungshjónin viðstöðu á Ítalíu. Ísabella var komin sex mánuði á leið og 11. janúar, þegar þau voru nýlögð af stað aftur heim til Frakklands, féll hún af hestbaki og slasaðist. Hún ól barn sitt fyrir tímann og dó svo 28. janúar.
Hólaskóli (1106–1802)
Upphafsár Hólaskóla
Fyrsti skólameistarinn var Gísli Finnason frá Gautlandi og kenndi hann latínu. Biskup launaði honum vel og hann var lengi við skólann. Annar kennari við skólann var frakkneskur, Ríkinni prestur, og kenndi hann söng og versagjörð. Hann var, eins og segir í Jóns sögu helga, „svo glöggur í sönglist og minnugur, að hann kunni utanbókar allan söng á tólf mánuðum, bæði í dagtíðum og óttusöngum, með öruggri hljóðasetning og tónagrein.”
Hólaskóli í lútherskum sið
24 piltar voru í hvorum skóla um sig fyrst eftir siðbreytingu og skyldu þeir fá góðan mat og drykk eftir landsvenju, vaðmál til fata og hverjir tveir piltar saman rekkjuvoð annaðhvert ár. Eitt atriði var þó í fyrirmælum konungs sem Íslendingar treystu sér ekki til að fara eftir en það var að veita skólapiltum öl daglega. Skólinn átti líka að vera bæði vetur og sumar en eftir því var aldrei farið. Og á dögum Steins Jónssonar og Björns Þorleifssonar Hólabiskupa var svo þröngt í búi á biskupssetrinu að oft þurfti að slíta skóla um miðjan vetur og senda piltana heim því ekki var til nægur matur til að endast veturinn.
Síðustu Hólaskólamenn
Síðustu stúdentarnir voru útskrifaðir 20. maí 1802. Þeir voru þessir: Hallgrímur Scheving, kennari á Bessastöðum, Ólafur Þorleifsson, prestur á Kvíabekk, Hallgrímur Jónsson, djákni á Þingeyrum, Páll Erlendsson prestur á Brúarlandi og Baldvin Þorsteinsson, prestur á Upsum.
Klaufir
thumb|right|Svínsklaufir; efri mynd: þófi (Ballen) og táveggur (Hohle) neðri mynd: [[lagklaufir (Geafter) og hornveggur (Schale)]] Klaufir eru fremstu tær klaufdýra og samsvara þriðja og fjórða fingri mannshandar. Þær eru gerðar úr þófa sem er hulinn hyrni. Dýr sem eru með klaufir eru t.d. nautgripir, sauðkindur og hjartardýr.
Súðavíkurhreppur
thumb|Súðavík. Súðavíkurhreppur er hreppur við sunnanvert Ísafjarðardjúp. Aðalatvinnuvegir eru landbúnaður og sjávarútvegur. Hinn 1. janúar 1995 sameinuðust Ögurhreppur og Reykjarfjarðarhreppur Súðavíkurhreppi.
Stekkeyri
Stekkeyri í Hesteyrarfirði er fyrrum hvalveiðistöð og síldarbræðsla. Hesteyrarfjörður bendir nær beint til norðurs og er Stekkeyri á vestari síðunni, 2–3 km frá þorpinu Hesteyri. Norskir bræður Bull að nafni reistu þar hvalveiðistöð og kölluðu fyrst staðinn Gimli en síðar var staðurinn kallður Hekla og eyrin Hekleyri. Norðmenn hættu starfsemi árið 1915 þega hvalveiðibann tók gildi við Íslandsstrendur og breyttu árið 1922 hvalveiðistöðinni í síldarbræðslu. Fyrirtækið Kveldúlfur hf í Reykjavík keypti stöðina árið 1926 en síldarbræðslan á Stekkeyri hætti árið 1940.
María af Brabant
Elsti sonur Filippusar, Loðvík krónprins, lést 1276, ellefu ára gamall, og þótti allt benda til þess að honum hefði verið byrlað eitur. Var de Brosse fangelsaður og síðar tekinn af lífi en María drottning var grunuð um að hafa staðið á bak við verknaðinn og var það einkum tengdamóðir hennar sem ásakaði hana en Filippus virtist samsinna móður sinni. Ekkert var þó gert frekar í málinu og María ól manni sínum þrjú börn, þar á meðal Margréti, sem giftist Játvarði 1. og varð drottning Englands.
Múhameð Naguib
Ferill
Naguib var einn af leiðtogum herforingjauppreisnarinnar sem steypti af stóli Farúk Egyptalandskonungi þann 23. júlí 1952. Þann 17. september 1952 varð Naguib forsætisráðherra Fúads konungs, sem hafði tekið við af Farúk. Þann 18. júní 1953 lýsti Naguib yfir endalokum egypska konungdæmisins og stofnun lýðveldis þar sem hann yrði fyrsti forsetinn og í senn áfram forsætisráðherra. Gamal Abdel Nasser varð næsti forsætisráðherra Naguibs.
Kjörnir alþingismenn 2021
Í Alþingiskosningunum 25. september 2021 náðu eftirfarandi þingmenn kjöri:
Vigur (stærðfræði)
Samlagning og frádráttur vigra
Samlagning a og b er:
Hringaríki
Hringaríki er sveitarfélag í Buskerudfylki í Noregi. Höfuðstaður sveitarfélagsins er bærinn Hønefoss.
Hirðingjar
Dæmi um hefðbundin hirðingjasamfélög eru berbar, túaregar, bedúínar, samar og sígaunar. Hjá öllum þessum þjóðum hefur hirðingjalíferni verið á undanhaldi í nútímanum, meðal annars vegna landamæra ríkja og reglna um heimilisfesti sem gera það að verkum að fólk sem tilheyrir þessum samfélögum lendir á jaðri stærri samfélaga og fær ekki að njóta sömu borgararéttinda og aðrir nema það taki upp fasta búsetu.
Tölvuleikur
thumb|250px|Leikurinn Mahjongg undir [[GNOME]] Tölvuleikur er hvers kyns leikur sem leikinn er í tölvu eða leikjatölvu. Þeir eru margs konar; spilakassaleikir, sjónvarpsleikir, textaleikir, netleikir og herkænskuleikir hafa t.d. verið vinsælar tegundir. Upp á síðkastið hafa tölvuleikir í auknum mæli verið notaðir til auglýsinga og í stafrænni list.
Stjórntæki
Á leikjatölvum er einnig hægt að kaupa sérhannaða stýripinna sem oft eru sérhannaðir fyrir sérstaka leiki. Í skotleikjum á borð við Duck Hunt og House of the Dead 2 er notast við sérstakar tölvuleikjabyssur og í leiknum Guitar Hero er notast við sérstakan tölvuleikjagítar.
Tilkynningar til sjófarenda
Yfirleitt eru slíkar tilkynningar gefnar út með reglulegu millibili af stofnun sem hefur með sjómælingar að gera eða öryggi sjófarenda. Á Íslandi koma þessar upplýsingar frá sjómælingasviði Landhelgisgæslunnar, í Bretlandi frá Bresku sjómælingastofnuninni, í Bandaríkjunum frá Bandarísku kortastofnuninni og í Kanada frá Kanadísku strandgæslunni.
Þvottaklemma
thumbnail|Venjuleg þvottaklemma (vinstramegin) ásamt þvottaklemmu af eldri gerð (án gorms) Þvottaklemma er verkfæri til að halda þvotti föstum á stögum (snúrum) á meðan hann er að þorna. Nú eru þvottaklemmur oftast gerðar þannig að samlíkar einingar úr tré eða plasti eru tengdar saman með spennugrip sem minnir á gorm.
Púkk
Alltaf má smegja undir eitt spil einu lægra spili, en það má ekki trekkja á þann hátt. Sá sem trekkir (klárar spilin sín og vinnur spilið), fær greitt frá hinum eina kaffibaun, glerbrot eða hvaða spilapeningar sem eru í gangi fyrir hvert spil sem þeir hafa á hendi.
Valtýr Guðmundsson
Hann útskrifaðist úr Latínuskólanum árið 1883. Sama ár varð hann fyrsti forseti Framtíðarinnar, elsta nemendafélags Íslands. Hann varði doktorsritgerð um norræna menningarsögu við Kaupmannahafnarháskóla árið 1889, varð dósent þar ári síðar í sögu Íslands og bókmenntum og síðan prófessor frá 1920 til æviloka. Doktorsritgerð hans bar heitið Privatboligen pa Island i sagatiden samt delvis i det øvrige Norden og fjallaði einkum um húsagerð og húsaskipan. Hann tók sæti á Alþingi Íslendinga 1894 og hóf útgáfu Eimreiðarinnar árið eftir, 1895, og ritstýrði tímaritinu til 1918 og ritaði margar greinar í það um stjórnmál og menntir og birti þar einnig frumort kvæði. Hann sat á þingi 1894 – 1901, 1903 – 1908 og 1911 – 1913.
Valtýr var lengi meðlimur Atlantseyjafélagsins (De Danske Atlanterhavsøer), sem hafði að markmiði að styrkja tengsl Danmerkur við Ísland, Færeyjar, Grænland og nýlendurnar í Vestur-Indíum.
Lögmætisreglan (Evrópusambandið)
Ef tvö eða fleiri ákvæði heimila aðgerðir sambandsins er talið að sambandið verði að aðgerðirnar styðjist við öll ákvæðin. Þetta á þó ekki við ef mismunandi málsmeðferðarreglur gilda samkvæmt ákvæðunum. Þarf þá viðkomandi stofnun sambandsins að velja á milli þeirra réttarheimilda sem hún ætlar að styðja ráðstöfun sína við.
Viskí
Þroskun
Að brennslu lokinni er vökvanum dælt í ámur þar sem hann þroskast í nokkurn tíma. Lögum samkvæmt skal skoskt viskí þroskast í að minnsta kosti þrjú ár. Þroskunin felst meðal annars í því að vínandinn gufar upp að hluta og vökvinn sem eftir situr drekkur í sig litar-, ilm- og bragðefni úr viðnum. Best þykir að tunnurnar séu úr eik og hafi áður innihaldið Amerískt bourbon eða [Sherry ].
Bændaánauð
thumb|right|[[Herðubreið séð frá bænum Möðrudal á Fjöllum á fyrri hluta 19.aldar.]] Bændaánauð nefndist staða bænda og vinnumanna undir lénsskipulagi á hámiðöldum í Evrópu sem entist allt fram á seinni hluta 19. aldar í sumum Evrópulöndum. Á tímabili bændaánauðar áttu bændur ekki eigið land heldur voru skuldbundnir til þess að vinna fyrir landeigandann til þess að tryggja eigin framfærslu. Bændum var ekki frjálst að yfirgefa land landeigendanna og höfðu afar fá mannréttindi miðað við í dag.
Örlygur Hálfdanarson
Örlygur fæddist í Viðey, og átti heima í þorpinu sem stóð á Sundbakka á austurenda eyjarinnar frá 1907 til 1943. Hann ólst þar upp í húsi sem var byggt á fjölunum af kútter Ingvari sem fórst við Viðey 1906. Örlygur var virkur meðlimur í Viðeyingafélaginu og leiðsagði oft fólki um eyna, enda æði fróður um sögu hennar frá fyrstu tíð.
Alnus lanata
Alnus lanata er elritegund sem var lýst af John Firminger Duthie og William Jackson Bean. Engar undirtegundir eru skráðar.
Lake District
Í héraðinu er Lake District-þjóðgarðurinn sem spannar nær allt Vatnahéraðið. Hann er einn af þrettán þjóðgörðum á Englandi og Wales. Það liggur að öllu leyti í Cumbria-sýslu og er eitt af fáum fjöllóttum svæðum á Englandi. Allt land á Englandi sem er yfir 3000 fetum (um það bil 600 metrum) yfir sjávarmáli liggur í þjóðgarðinum. Scafell Pike, hæsta fjall Englands, er í Lake District og er um 973 metra yfir sjávarmáli. Einnig er þar stærsta náttúrulega vatn Englands; Windermere.
Sebastian Roché
Sebastian Roché (fæddur 4. ágúst 1964) er franskur leikari sem er þekktastur fyrir hlutverk sín í General Hospital, Fringe og Supernatural.
Leikhús
Roché hefur komið fram í leikritum á borð við Salome með Al Pacino, Macbeth, The Green Bird og Trainspotting.
Trier
Vinabæir
Trier viðheldur vinabæjatengslum við eftirfarandi borgir:
Berjablátoppur
Berjablátoppur (fræðiheiti Lonicera caerulea subsp. edulis ) er runni af geitblaðsætt ættaður frá Austur-Asíu. Þetta er ein af undirtegundum blátopps sem er með æt ber og hefur verið nýttur þannig um aldir í austur Asíu. Hinsvegar var fyrst farið að framrækta hann til af Rússum um 1950 og Japan um 1970. Nú er hann orðinn þekktari á Vesturlöndum undir Aínúa heiti hans "Haskap". Önnur afbrigði tegundarinnar hafa verið notuð til að auka uppskerumagn og bragðgæði, og þá aðallega Lonicera caerulea subsp. emphyllocalyx.
Valdaútvíkkun (Evrópusambandið)
Þess vegna er að finna í 352. gr. sáttmála um starfsemi Evrópusambandsins almenna heimild til valdaútvíkkunar, sem heimilar Ráðherraráðinu með samþykki Evrópuþingsins að setja reglur, þrátt fyrir að ekki sé til þess heimild í sáttmálum um Evrópusambandið, ef reglusetningin er nauðsynleg til að ná markmiðum samningsins.
Avro
thumb|right|Avro 504 á Íslandi 1919 Avro var breskur flugvélaframleiðandi stofnaður í Manchester árið 1910. Meðal flugvéla fyrirtækisins voru tvívængjan Avro 504 sem var notuð í fyrri heimsstyrjöld, sprengjuflugvélin Avro Lancaster sem var notuð í síðari heimsstyrjöld og sprengjuþotan Avro Vulcan sem var notuð af Konunglega breska flughernum til ársins 1984.
Carlsbergsjóðurinn
Söguágrip
Carlsbergsjóðurinn hefur frá upphafi séð um rekstur Carlsberg Laboratorium og Söguminjasafnsins í Friðriksborgarhöll.
Popptónlist
Uppruni
Samkvæmt Grove Music Online á hugtakið popptónlist upptök sín í Bandaríkjunum og Bretlandi upp úr miðri síðustu öld. Upprunalega var átt við tónlist sem þróaðist á þessum árum út frá rokk og ról tónlistinni sem kom fram á þessum tíma. Orðið pop music virðist hafa þróast út frá hugtökunum popplist (e. pop art) og poppmenningu (e. pop culture) sem skömmu áður höfðu komið fram og tengdust ýmiss konar nýrri, oft bandarískri, listmiðlun.
Mengjaaðgerð
Mengjaaðgerðir er í stærðfræði sú aðgerð að mynda eitt mengi úr gefnum mengjum á ákveðinn hátt.
Sarah Palin
Ævi
Árið 2006 bauð Palin sig fram til fylkisstjóra Alaska-fylkis og lagði hún í kosningabaráttunni áherslu á nauðsyn þess að uppræta spillingu og sóun. Hún bar sigur úr býtum með 48,3% atkvæða en helsti keppinautur hennar, demókratinn Tony Knowles, hlaut 40,9%. Hún bauð upp einkaþotu fylkisstjórans og lagði niður stöðu einkakokks fylkisstjórans eftir að hún náði kjöri og beitti jafnframt neitunarvaldi til að stöðva fjölmörg verkefni. Mörg þeirra urðu þó að veruleika eftir lagabreytingar, og ásakanir komu fram að hún hefði ekki kynnt sér verkefnin nægilega vel áður en hún beitti neitunarvaldinu.
Sumarfrí
Sumarfrí eða sumarleyfi er orlof með óskertum launum frá vinnu að sumarlagi en einnig starfshlé til dæmis skóla á sumrin. Sumarfrí er oftast notað til ferðalaga eða til afslöppunar. Á syðri hluta suðurhvels jarðar hefjast sumarfrí oft um leið og jólafríin eins og til dæmis í Ástralíu. Sumarfrí skóla standa þar frá desember fram í febrúar.
Klungurklukka
Klungurklukka (fræðiheiti: Campanula saxifraga) er tegund af klukkuætt (Campanulaceae), ættuð frá norður Kákasus.
A Life Less Ordinary
A Life Less Ordinary er bresk gamanmynd frá árinu 1997 sem Danny Boyle leikstýrði og John Hughes skrifaði. Ewan McGregor, Cameron Diaz og Holly Hunter fara með aðalhlutverk í myndinni sem fjallar um skúringarmann sem rænir dóttur yfirmanns síns eftir hann er rekinn og milli þeirra myndast ást.
Handknattleiksárið 1947-48
Íslandsmótið utanhúss
Íslandsmótið í handknattleik utanhúss var haldið sumarið 1948. Þrjú félög tóku þátt í karlaflokki og fóru Ármenningar með sigur af hólmi. Átta lið tóku þátt í kvennaflokki og urðu Framarar Íslandsmeistarar eftir sigur á Þór Ve. í framlengdum úrslitaleik, 2:1.
Samtök hernaðarandstæðinga
Formenn miðnefndar SHA
right|thumb|400px|Sex formenn SHA. Erling Ólafsson, Ingibjörg Haraldsdóttir,Sveinn Rúnar Hauksson, Árni Hjartarson, Auður Lilja Erlingsdóttir og Stefán Pálsson. Myndin var tekin á aðalfundi samtakanna í Friðarhúsi 2016
Páll Melsteð (amtmaður)
Páll Melsteð (31. mars 1791 – 9. maí 1861) var íslenskur amtmaður, sýslumaður og alþingismaður.
Hann varð þá sýslumaður í Suður-Múlasýslu til 1817 og síðan í Norður-Múlasýslu til 1835 og sat á Ketilsstöðum á Völlum. 1835-1849 var hann sýslumaður í Árnessýslu og bjó þá í Hjálmholti. Árið 1849 var hann skipaður amtmaður í vesturamtinu og gegndi því embætti til æviloka. Hann var konungkjörinn alþingismaður 1847-1849, þjóðfundarfulltrúi 1851 og var þá forseti þjóðfunarins. Hann var konungsfulltrúi á Alþingi 1849-1859.
Blómatoppur
Hann hefur lítið eitt verið reyndur á Íslandi.
Aflatoxin
Aflatoxín er sveppaeitur sem er hópur efna sem framleidd eru af myglusveppunum Aspergillus flavus, Aspergillus nomius og Aspergillus parasiticus. Þessir sveppir vaxa við ákveðið hitastig og rakastig í matvælum eins og kornvörum, hnetum og fíkjum og í dýrafóðri. Aflatoxín er krabbameinsvaldandi. Rannsóknir á tilraunadýrum hafa sýnt fram á að aflatoxín er eitt mest krabbameinsvaldandi efni sem þekkt er. Eitraðasta tegun aflatoxín er Aflatoxín B1 og það er í einnig í mestu magni.
Actinidia hemsleyana
Actinidia hemsleyana er klifurrunni í Actinidiaceae ætt. Hún er einlend í Kína.
Síberíutígur
Síberíutígur (fræðiheiti: Panthera tigris altaica) er undirtegund tígrisdýrs og stærsta kattardýrið. Síberíutígur er í alvarlegri útrýmingarhættu en nokkur hundruð dýr finnast í norðausturhluta Mongólíu, suðausturhluta Rússlands, norðausturhluta Kína og á Kóreuskaganum.
thumb|left|Mynd af [[auga síberíutígursins.]]
Washington-samhljómurinn
Ólík sjónarmið
Í alþjóðastjórnmálalegu samhengi birtist samband kapítalisma og hagfræði á skýran hátt í athöfnum „alþjóðasamfélagsins“. Skiptar skoðanir hafa þó verið um áhrif efnahagslegu umbótanna. Sumir segja að umbæturnar hafi haft neikvæð áhrif á lífskjör hina verst settu en aðrir benda á að hún hefur verið tilraun til þess að bjarga hinu brotthætta efnahagskerfi heimsins. Bent hefur verið á að Washington-samhljómurinn hefur verið ráðandi hugmynd „alþjóðasamfélagsins“. Þannig getur frjáls markaður leyst bæði efnahagsleg og félagsleg vandamál heimsins.
Femínismi
thumb|right|Kröfuganga kvenna í [[Washington, D.C.|Washingtonborg í Bandaríkjununm í ágúst 1970 við upphaf annarrar bylgju femínisma]] Femínismi er samheiti yfir ýmsar pólitískar og hugmyndafræðilegar stefnur, þar sem sóst er eftir og barist fyrir jafnrétti kynjanna í víðum skilningi. Meðal þess sem greinir á eru mismunandi skoðanir á því hvað ójafnrétti er, hvernig það lýsir sér og hvernig skuli unnið gegn því. Meðal algengra baráttumála femínista eru barátta fyrir jöfnum launum kynjanna, barátta gegn mansali, vændi, útlitsdýrkun og svonefndri „klámvæðingu“ samfélagsins, barátta fyrir rétti til þungunarrofs (fóstureyðinga) og rétti kvenna til menntunar, atvinnu og annarra tækifæra til jafns við karla og barátta fyrir jöfnum áhrifum kynjanna í stjórnmálum og viðskiptum.
Áhersla á að konur og karlar séu eins
Femínismahreyfingar sem byggja á því sjónarmiði að kynin séu eins eru ríkjandi í dag. Hins vegar byggði til dæmis Kvennalistinn á Íslandi á sjónarmiðinu um líffræðilegan mun kynjanna þegar hann var og hét.
Önnur bylgjan
Önnur bylgja femínismans hófst á fyrri hluta sjöunda áratugarins og varði frameftir níunda áratugnum. Hún hélst mjög í hendur við almenna pólitíska vakningu meðal ungs fólks, bæði vinstriróttækni og hugsjónir hippanna. Á þessum árum urðu margar undirtegundir femínismans til í andstöðu við frjálslynda, borgaralega femínismann.
Mattíasarklaustrið í Trier
thumb|Klausturkirkja heilags Mattíasar Mattíasarklaustrið er þekktur pílagrímsstaður í þýsku borginni Trier. Þar hvílir postulinn Mattías síðan á tímum Rómverja. Þar er einnig að finna flís úr krossi Jesú.
Gröf Mattíasar
thumb|Kista Mattíasar postula Postulinn Mattías hvílir í kirkjunni, enda ber hún nafn hans. Í upphafi var kista hans ekki til sýnis. Það var ekki fyrr en núverandi bygging var reist 1148 að steinkista postulans var sett upp til sýnis. Þá hóf fólk að sækja þangað í stórum stíl, en Mattíasarklaustrið var ákaflega vinsæll pílagrímsstaður. Þegar Frakkar lögðu klaustrið niður, var kista Mattíasar sett í grafhvelfingu. Hún var sett upp til sýnis í kórinn þegar klaustrið var endurstofnað. En 2007 var kista Mattíasar sett í grafhvelfinguna á ný. Í kórnum var þess í stað sett upp steingröf og á henni hvílir steinstytta í fullri lengd sem tákna á postulann Mattías. Klausturkirkjan er enn sótt af pílagrímum, en í miklu minni mæli en áður.
Karl Benediktsson
Karl Gottlieb Senstius Benediktsson (1. júlí 1933 - 8. desember 2022) var íslenskur handknattleiksmaður og þjálfari bæði félagsliða og íslenska landsliðsins. Hann fæddist í Vinam­inni á Stokkseyri. Hann lærði loftskeytafræði en starfaði lengi sem stjórnandi lífeyrissjóða.
Ferill
Karl var meðal landsliðsmanna Íslands þegar liðið hélt á sitt fyrsta heimsmeistaramót árið 1958 og aftur þremur árum síðar þegar liðið hafnaði í 6. sæti. Eftir dvöl í Svíþjóð kom hann aftur til landsins árið 1962 og tók við stjórn uppeldisfélags síns Fram. Fram að því hafði þjálfarastarfið verið mjög óformlegt og laust í reipunum og má segja að Karl hafi umbylt handknattleiksþjálfun á Íslandi með vinnubrögðum sínum. Karl var þjálfari Framara frá 1963-68 og aftur 1971-73 og 1979-90. Hann gerði liðið sjö sinnum að Íslandmeisturum. Hann þjálfaði einnig lið Víkinga og gerði þá að Íslandsmeisturum árið 1975.
Konunglegu fjöldamorðin í Nepal
thumb|right|Konungshöllin í [[Katmandú þar sem fjöldamorðin áttu sér stað. Nú er verið að breyta höllinni í safn.]] Konunglegu fjöldamorðin í Nepal voru fjöldamorð á konungsfjölskyldu Nepals sem áttu sér stað laugardaginn 1. júní 2001 í konungshöllinni Narayanhity, sem var opinber bústaður nepölsku konungsstjórnarinnar þar til konungdæmið var afnumið árið 2008.
Atburðarás
Samkvæmt hinni opinberu útgáfu hafði Dipendra krónprins af Nepal drukkið ótæpilega mikið áfengi og hegðað sér ósæmilega í viðurvist gesta sem varð til þess að faðir hans, konungurinn Birendra, skipaði honum að yfirgefa veisluna. Dipendra var fylgt í herbergi sitt af bróður sínum Nirajan prins og frænda sínum, Paras prins.
Klukkustund síðar sneri Dipendra aftur til veislunnar vopnaður árásarriffli og skaut einu skoti upp í loftið áður en hann beindi byssunni í átt að föður sínum, Birendra konungi og skaut hann. Nokkrum sekúndum seinna skaut hann eina af frænkum sínum og frændi hans, Dhirendra prins, var skotinn í brjóstið af stuttu færi eftir að hafa reynt að stoppa Dipendra. Á meðan á blóðbaðinu stóð hlaut Paras væg meiðsli og náði að bjarga að minnsta kosti þremur viðstöddum, þar á meðal tveimur börnum með því að draga sófa yfir þau.
Þorfinnur karlsefni
Þorfinnur karlsefni frá Reynistað í Skagafirði var íslenskur landkönnuður sem nam land á Vínlandi ásamt konu sinni Guðríði Þorbjarnardóttur. Helstu heimildir um Þorfinn eru Grænlendinga saga og Eiríks saga rauða. Þar eignuðust þau son sinn Snorra Þorfinnsson og var hann talinn fyrsta hvíta barnið sem fæddist í Ameríku. Ekki er vitað hvar þau numu land en talið er að það gæti verið nálægt L'Anse aux Meadows. Einar Jónsson, myndhöggvari, gerði styttu af Þorfinni sem er í Philadelphia í Bandaríkjunum.
Karl Friedrich Hermann
thumb|right|Karl Friedrich Hermann Karl Friedrich Hermann (4. ágúst 1804 – 31. desember 1855) var þýskur fornfræðingur og textafræðingur.