cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Siglingastofnun Íslands
Saga
Fyrsti vitinn sem byggður var á Íslandi var Reykjanesviti árið 1878. Fyrst um sinn sá landshöfðinginn um umsjón með vitanum og seinna, árið 1897, tók skólastjóri Stýrimannaskólans við. Þegar heimastjórn komst á 1904 var stofnað embætti landverkfræðings. Tveimur árum seinna var Thorvald Krabbe skipaður annar landverkfræðingur sem tók að sér vita- og hafnarmál. Árið 1918, þegar Ísland varð fullvalda var hann skipaður sérlegur vita- og hafnamálastjóri Vita- og hafnamálastofnunnar. Lög um skráningu skipa voru sett 1896, eftirlit skipa 1903 og lög um skoðun skipa 1922. Skipaskoðun ríkisins og Skipaskráningarstofa ríkisins voru stofnaðar 1930 og skipaskoðunarstjórinn Ólafur Th. Sveinsson sem áður hafði starfað sem skipaeftirlitsmaður. Árið 1970 breytti Skipaskoðun ríkisins um nafn og hét frá því Siglingamálastofnun ríkisins. Siglingamálastofnun og Vita- og hafnamálastofnun sameinuðust svo í Siglingastofnun Íslands 1. október 1996.
Sólskinskórinn - Sól skín á mig
Sól skín á mig er 45-snúninga hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1973. Á henni flytur Sólskinskórinn fjögur ný barnalög. Um kórstjórn, hljómsveitarstjórn og útsetningar sá Magnús Pétursson. Ljósmynd á framhlið tók Kristinn Benediktsson.
Akurmynta
Lýsing
Sumir höfundar telja Japanska Myntu (M. arvensis var. piperasce) upprunna frá Kína.
Balkanstríðin
Snemma á tuttugustu öld höfðu Búlgaría, Grikkland, Svartfjallaland og Serbía öðlast sjálfstæði frá Tyrkjaveldi en mikill hluti þjóðflokka þeirra bjó enn á yfirráðasvæði Tyrkja. Árið 1912 stofnuðu löndin fjögur Balkanskagabandalagið. Þrír þættir stuðluðu að fyrra Balkanstríðinu:
Enver Pasja
Eftir valdarán árið 1913 varð Enver þann 4. janúar hermálaráðherra Tyrkjaveldis og myndaði þremenningabandalag „pasjanna þriggja“ (ásamt Talaat Pasja og Djemal Pasja) sem réð lögum og lofum í veldinu frá árinu 1913 til loka fyrri heimsstyrjaldarinnar árið 1918. Sem hermálaráðherra og óformlegur yfirleiðtogi hersins (hið formlega yfirvald hersins lá hjá soldáninum) var Enver voldugasti stjórnmálamaður í ríkisstjórn Tyrkjaveldis. Það var hann sem tók ákvörðunina um inngöngu Tyrkja í fyrri heimsstyrjöldina í bandalagi við Þýskaland og Miðveldin. Ásamt Talaat og Djemal var Enver heilinn á bak við þjóðarmorð Tyrkja á Armenum og er því talinn ábyrgur fyrir dauða 800.000 til 1.800.000 Armena.
Fjölmargir - Sannleiksfestin
Sannleiksfestin er 45-snúninga hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1974. Á henni flytja fjölmargir listamenn lögin úr barnaleikritinu Sannleiksfestin eftir Gunnar Friðþjófsson. Hljómsveitarstjórn var í höndum Árna Ísleifs og um útsetningar sáu Gunnar Friðþjófsson og Árni Ísleifs. Teikningu á framhlið umslagsins gerði Halldór Pétursson.
Lúanda
Lúanda er höfuðborg og stærsta borg Angóla. Borgin stendur við Atlantshaf og er því helsta hafnarborg landsins, auk þess að vera stjórnarsetur þess. Í borginni búa um 5.000.000 manns (2009).
Ríad
right|thumb|Staðsetning Ríad í Sádi-Arabíu Ríad (arabíska: الرياض ar-Riyāḍ, enska: Riyadh) er stærsta borg og höfuðborg Sádi-Arabíu. Borgin er staðsett á miðjum Arabíuskaganum á stórri hásléttu. Íbúafjöldi borgarinnar rúmlega 4.260.000 manns (um 20% þjóðarinnar).
Nafnið
Nafnið Ríad er dregið af arabíska orðinu rawdha sem þýðir garður, nánar tiltekið þess kyns garðar sem myndast í eyðimörkum eftir að rignt hefur á vorin. Þar sem Ríad stendur í dag hefur verið frjósamt svæði í miðri eyðimörkinni í yfir 1500 ár. Sú byggð sem spratt þar var upprunalega þekkt fyrir pálmatrén og aldingarðana sem þar uxu og var nafnið Ríad því valið.
VBScript
VBScript (Visual Basic Scripting Edition) er forritunarmál fyrir vefskoðara sem að var hannað af Microsoft og byggir á Visual Basic forritunarmálinu. Það má nota innan (X)HTML skjala og einnig eitt og sér.
Trípólí
right|250px|thumb|Staðsetning Trípólí í Líbýu.
Phragmites japonicus
Phragmites japonicus er sú tegund strandreyrs sem vex í austur Asíu; Japan, Kóreu, Ryukyu-eyjum og austast í Rússlandi. Hann verður 1 til 2 metrar á hæð. Honum var fyrst lýst af Ernst Gottlieb von Steudel.
Malurt
Malurt (fræðiheiti: Artemisia absinthium) var mikið notuð í kryddsnafs. Bæði má nota malurtina og strandmalurt (A. maritima). Það er fyrst og fremst efstu blöðin sem eru notuð í drykki. Bragðefni malurtarinnar er tiltölulega auðleyst og bragðmikið og laufblöðin eru látin liggja í vínandanum í sólarhing áður en þau eru síuð frá. Malurtarsnafsinn er gjarnan notaður töluvert þynntur. Malurtarsnafs þykir góður við magaverkjum, en ekki ætti að drekka hann í óhófi, því malurtin er talin eitruð og geta valdið heilaskemmdum ef ekki er mjög varlega farið.
Dátar
Spilamennska
„Dátar hafa að undanförnu leikið í Lídó og sankað þar að sér álitlegu aðdáendaliði. Þegar við spyrjum þá, á hvaða aldri aðdáendurnir séu, segja þeir; 15 til 18 ára. Og fyrir unglingana leika þeir auðvitað þessa svokölluðu bítlamúsik og jenka inn á milli, en þess sakar ekki að geta, að Dátar urðu fyrstir til að kynna íslenzkum unglingum jenka dansinn. Þeir segjast kæra sig kollótta um valsa og tangóa en jazzmúsík á hins vegar talsverðu fylgi að fagna hjá þeim.“
PÚKÓ TEXTI
Við höfum því miður ekki heyrt þetta lag, en getum samt ímyndað okkur að Gvendur karlinn á Eyrinni eigi lítið erindi inn í nýmóðins bítlalag. Hér hefur Dátum orðið á í messunni. Þeir hafa ruglað saman nýja og gamla tímanum, en milli þeirra er heilt hyldýpi, eins og allir vita. “
Landssímadeild karla í knattspyrnu 1999
Lokastaða deildarinnar
Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur
Símadeild karla í knattspyrnu 2001
Lokastaða deildarinnar
Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur
Bonnie og Clyde
thumb|right|Bonnie og Clyde í mars árið 1933 á ljósmynd sem lögreglan fann á felustað þeirra í Jospin, Missouri. Bonnie Elizabeth Parker (1. október 1910 – 23. maí 1934) og Clyde Chestnut Barrow, öðru nafni Clyde Champion Barrow (24. mars 1909 – 23. maí 1934) voru bandarískir glæpamenn sem ferðuðust um miðhluta Bandaríkjanna ásamt glæpaflokk sínum á tíma kreppunnar miklu, rændu fólk og drápu það þegar þau voru króuð af. Glæpir þeirra gerðu parið alræmt meðal bandarísks almennings á árunum 1931 til 1935. Nú til dags er þeirra minnst fyrir bankarán þeirra en parið rændi aðallega litlar verslanir og afskekktar bensínstöðvar. Talið er að glæpagengið hafi drepið a.m.k. níu lögreglumenn og nokkra almenna borgara. Að lokum leiddu lögreglumenn parið í gildru og skutu það til bana í Sailes, Bienville Parish í Louisiana. Orðspor þeirra fór á flug í bandarískri dægurmenningu eftir að kvikmynd um þau kom út í leikstjórn Arthur Penn árið 1967. Í dag er algengt að elskendum sem lifa glæpalífi saman sé líkt við Bonnie og Clyde.
Bonnie Parker
Á öðru ári sínu í gagnfræðiskóla hitti Parker Roy Thornton. Þau hættu bæði í skólanum og giftust þann 25. september 1926, sex dögum fyrir sextánda afmælisdaginn hennar. Hjónaband þeirra einkenndist af stöðugri fjarveru Thornton og kasti hans við lögin og entist ekki lengi. Leiðir þeirra skildu í janúar árið 1929 og þau hittust aldrei aftur. Þau voru þó aldrei lögskilin og Bonnie var enn með giftingarhring frá Thornton á baugfingri þegar hún lést. Thornton var enn í fangelsi þegar hann heyrði af andláti hennar og sagði um það: „Ég er feginn að þetta endaði þannig hjá þeim. Það er miklu betra en að láta ná sér.“
Sagnfræðilegt mat
Í gegn um árin hafa fjölmargir menningarsagnfræðingar greint það hvernig minningin um Bonnie og Clyde höfðar til almenningsins. E.R. Milner, sagnfræðingur, rithöfundur og sérfræðingur í tímabili Bonnie og Clyde, hefur sett dálæti almennings á tvíeykinu, bæði á kreppuárunum og í seinni tíð, í sagnfræðilegt og menningarlegt samhengi. Samkvæmt Milner samsama þeir sem upplifa sig sem „utangarðsmenn eða andstæðinga standandi kerfa“ sig Bonnie og Clyde og líta á þau sem byltingarmenn gegn þjóðfélagskerfi sem gerði sér ekki annt um þau. "„Fjárhagur þjóðarinnar dalaði einfaldlega um 38 prósent,“ segir Milner, höfundur The Lives and Times of Bonnie and Clyde. „Mjóslegnir og ringlaðir menn ráfuðu um göturnar í leit að atvinnu ... skömmtunarraðir og fátækraeldhús voru troðfull. (Á landsbyggðinni) var lagt eignarhald á meira en 38 prósent landeigna bænda og á sama tíma skall hryllilegt þurrkatímabil yfir slétturnar miklu. Þegar Bonnie og Clyde urðu fræg fannst mörgum að stóriðja og embættismenn hefðu misnotað kapítalíska kerfið ... en þarna voru Bonnie og Clyde að slá til baka.“"
Hrein algebra
thumb|Grúpuskýringarmynd. Hrein algebra eða abstrakt algebra er grein stærðfræðinnar sem fæst við athuganir á algebrumynstrum, grúpum, baugum, sviðum, mótúllum og vigurrúmum. Hrein algebra er gjarnan kölluð algebra, en hún er aðskild einfaldri algebru sem snýst aðalega um að leysa jöfnur með óþekktum stærðum og er kennd á grunnskóla– og framhaldsskólastigi. Hrein algebra er mikið notuð í nútímastærðfræði og stærðfræðilegri eðlisfræði, svo dæmi séu nefnd er Lie algebra notuð í kennilegri eðlisfræði og önnur svið stærðfræðinnar svo sem algebrutalnafræði, algebrugrannfræði og algebrurúmfræði notast við hreina algebru.
Símadeild karla í knattspyrnu 2002
Árið 2002 var Íslandsmótið í knattspyrnu haldið í 91. skipti. KR vann sinn 23. titil. Styrktaraðili mótsins var Síminn.
Guðmundur Jónsson (knattspyrnuþjálfari)
Ævi og störf
Um langt árabil var Guðmundur yfirþjálfari allra yngri flokka Fram í knattspyrnu, sem voru afar sigursælir enda félagssvæðið fjölmennt. Hann var jafnframt húsvörður og umsjónarmaður félagsheimilis Fram ásamt eiginkonu sinni.
Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2003
Árið 2003 var Íslandsmótið í knattspyrnu haldið í 92. skipti. KR vann sinn 24. titil. Styrktaraðili mótsins var Síminn.
Manfred von Richthofen
Manfred Freiherr von Richthofen (fæddur undir nafninu Manfred Albrecht Freiherr von Richthofen; 2. maí 1892 – 21. apríl 1918), einnig þekktur sem „rauði baróninn“ var flugmaður í þýska flughernum í fyrri heimsstyrjöldinni. Hann er oft talinn besti flugmaður stríðsins en á meðan því stóð voru honum eignaðir áttatíu sigrar í loftbardögum.
Æviágrip
Manfred von Richthofen fæddist til prússneskrar aðalsfjölskyldu í Breslau. Friðrik mikli Prússakonungur hafði sæmt fjölskylduna riddaratign um öld fyrir fæðingu Manfreds og var meðlimum hennar því leyft að kalla sig fríherra, eða baróna. Manfred var sendur í herskóla í Wahlstatt þegar hann var 11 ára en undi því illa. Þrátt fyrir að kunna illa við sig í skólanum var Manfred góður nemandi og þótti bera af í fimleikum, reiðum og skotfimi.
Pancho Villa
Sem foringi „División del Norte“ (norðurdeildarinnar) í byltingarhernum vann Villa mikilvæga hernaðarsigra sem leiddu til þess að Victoriano Huerta forseta var steypt af stóli í júlí árið 1914. Eftir að Huerta var sigraður snerust byltingarmennirnir hver gegn öðrum og kom til átaka milli Villa og leiðtoga stjórnarskrársinnanna, Venustiano Carranza. Villa var þá í bandalagi við byltingarmanninn Emiliano Zapata í Morelos-fylki í suðurhluta Mexíkó. Byltingarforingjarnir tveir mættust í Mexíkóborg og hertóku hana er Carranza hörfaði þaðan með lið sitt. Villa, sem þar til hafði verið ósigraður, beið ósigur gegn herforingjum Carranza í orrustu við Celaya árið 1915. Síðan sigraði Carranza hann þann 1. nóvember árið 1915 í orrustu við Prieta og var þar með gert út af við Villa og fylgismenn hans sem mikilvægt afl í borgastyrjöldinni.
Páll Zóphóníasson
Hann er sonur Zóphóníasar Pálssonar, skipulagsstjóra ríkisins og Lis Pálssonar (Nellemann), háskólakennara. Páll er kvæntur Sesselju Áslaugu Hermannsdóttur frá Ísafirði, og þau eiga saman börnin Zóphónías, Sigríði og Sif.
Viktor Emmanúel 3.
Viktor Emmanúel 3. (11. nóvember 1869 – 28. desember 1947) var konungur Ítalíu frá þeim 29. júlí árið 1900 þar til hann sagði af sér 9. maí 1946. Hann gerði auk þess tilkall til krúna Eþíópíu og Albaníu en hlaut ekki alþjóðlega viðurkenningu sem handhafi þeirra titla. Á langri valdatíð hans (nærri því 46 árum) sem hófst með morðinu á föður hans Úmbertó 1. barðist Ítalía í tveimur heimsstyrjöldum. Valdatími hans spannaði auk þess fæðingu, þróun og hrun ítalsks fasisma.
Fyrri heimsstyrjöldin
Þegar fyrri heimsstyrjöldin hófst var Ítalía hlutlaus í fyrstu þrátt fyrir að hafa verið í varnarbandalagi ásamt Þýskalandi og Austurríki-Ungverjalandi fáum árum áður. Árið 1915 skrifuðu ítölsk stjórnvöld hins vegar undir leynisáttmála um að berjast gegn Miðveldunum ásamt bandamönnum. Flestir ítalskir stjórnmálamenn voru á móti inngöngu í stríðið og neyddu Antonio Salandra forsætisráðherra til að segja af sér. Viktor Emmanúel neitaði að samþykkja afsögn hans og tók sjálfur þá ákvörðun að Ítalía skyldi ganga inn í styrjöldina, sem var stjórnarskrárbundinn réttur hans.
Sveppaæta
Sveppaæta er í dýrafræði dýr sem nærist á sveppum.
Mexíkóska byltingin
Átökin eru oft talin mikilvægasti atburður í stjórnmála- og samfélagssögu Mexíkó og ein mestu umskipti tuttugustu aldarinnar. Þau leiddu til mikillar tilraunamennsku og umbótaviðleitni í mexíkósku samfélagsskipulagi.
Alæta
Bjarndýr eru flest alætur en mataræði einstakra dýra getur verið mjög breytilegt, frá því að vera eingöngu jurtir að því að vera eingöngu kjöt, eftir því hvaða fæða finnst í umhverfinu. Ísbirnir eru þannig skilgreindir sem kjötætur og pandabirnir sem jurtaætur. Þá eru það menn þar sem umhverfið skiptir eftirvill ekki öllu máli, félagslegar aðstæður skipta eflaust máli.
Innrás Frakka í Mexíkó
Eftir hatramman skæruhernað lýðveldissinna undir stjórn Juárez sem hélt áfram jafnvel eftir að Mexíkóborg var hertekin árið 1863 drógu Frakkar sig að endingu út úr Mexíkó árið 1866 þegar auknar blikur voru á lofti um að Bandaríkin kynnu að berjast við hlið lýðveldissinna í stríðinu. Þetta leiddi fljótt til hruns mexíkóska keisaradæmisins og handtöku og aftöku Maximilians keisara þann 19. júní 1867.
Kastilía
Áður fyrr skiptist Kastilía í Gömlu Kastilíu, sem frá 1833 eru héruðin Kantabría og La Rioja, auk austurhluta Kastilíu og León, og Nýju Kastilíu, sem voru Kastilía-La Mancha og héraðið Madríd.
Nafnið er talið þýða „land kastalanna“ og vísa til kastala sem kristnir konungar reistu á löndum sem þeir unnu frá márum við endurheimt Spánar.
Butch Cassidy
Æviágrip
Parker fæddist þann 13. apríl árið 1866 í Beaver í Utah. Hann var elstur þrettán barna bresku innflytjendanna Maximillian Parkers og Ann Campbell Gillies. Fjölskylda Maximillians hafði tekið upp Mormónatrú þegar þau komu til Salt Lake City árið 1856. Anne Gillies var fædd og uppalin í Tyneside í norðaustur-Englandi þar til fjölskylda hennar flutti til Ameríku árið 1859 er hún var fjórtán ára. Þau giftust í júlí árið 1865.
Flóttinn til Suður-Ameríku
Óvíst er hvernig Butch Cassidy lést en talið er að þeir Longabaugh hafi haldið glæpaverkum sínum áfram. Tveir bandarískir ræningjar sem talið er að hafi verið Cassidy og Longabaugh stálu um 15,000 bólivískum pesóum frá bólivískri silfurnámu þann 3. nóvember 1908. Þeir leigðu sér síðan herbergi á litlu gistihúsi í námubænum San Vicente með ránsfenginn. Þann 6. nóvember var gistihúsið umkringt af bólivískum hermönnum, lögreglustjóranum, bæjarstjóranum og fleiri embættismönnum. Ræningjarnir hófu skotbardaga gegn hermönnunum og virðast að lokum hafa skotið hvern annan til bana til að binda enda á þjáningar sínar eftir að byssukúlur hermannanna hæfðu þá. Bólivíska lögreglan bar aftur kennsl á ræningjana úr silfurnámunni en þekkti ekki nöfn þeirra. Þeir voru grafnir í ómerktum gröfum og því er ómögulegt að segja með fullri vissu hvort þetta hafi verið Cassidy og Longabaugh.
Karl 1. Austurríkiskeisari
Æviágrip
Karl var elsti sonur bróðursonar Frans Jósefs Austurríkiskeisara, Ottó erkihertoga, og konu hans, Maríu Jósefu af Saxlandi. Hann var jafnframt bróðursonur Frans Ferdinands erkihertoga. Árið 1911 trúlofaðist Karl Zitu af Bourbon-Parma og giftist henni þann 21. október sama ár í kastalanum Schloss Schwarzau í Neðra Austurríki. Hjónin áttu eftir að eignast átta börn, meðal annars Evrópuþingmanninn Otto von Habsburg.
Mehmed 5.
'''Mehmed 5. Reşâd' (محمد خامس Meḥmed-i ẖâmis'' á Ottómantyrknesku) (2. nóvember 1844 – 3. júlí 1918) var 35. og næstsíðasti soldán Tyrkjaveldis. Hann var sonur Abdúl Mejid 1. soldáns. Á eftir honum gerðist hálfbróðir hans, Mehmed 6., Tyrkjasoldán. Á níu árum hans á valdastól glataði Tyrkjaveldi öllum landsvæðum sínum í Norður-Afríku og Tylftareyjum (þ. á m. Ródos) í stríði Tyrkja við Ítali og svo næstum öllu landsvæði veldisins í Evrópu vestan við Konstantínópel í fyrra Balkanstríðinu og fyrri heimsstyrjöldinni, sem átti eftir að leiða til hruns Tyrkjaveldisins fáeinum árum eftir að Mehmed lést.
Valdatíð
Mehmed 5. var gestgjafi bandamanns síns, Vilhjálms 2. Þýskalandskeisara, í Konstantínópel þann 15. október árið 1917. Hann var gerður marskálkur Prússlands þann 27. janúar 1916 og þýska keisaradæmisins þann 1. febrúar 1916.
J. Edgar Hoover
Seint á ævi sinni og eftir dauða sinn varð Hoover afar umdeildur þegar í ljós kom að hann hafði misnotað valdastöðu sína á margvíslegan hátt á bak við tjöldin. Í ljós kom að hann hafði farið út fyrir lögsögu og hlutverk alríkislögreglunnar, notað hana til að áreita pólitíska andófsmenn, safnað leyniskjölum um stjórnmálaleiðtoga og safnað sönnunargögnum upp á grunaða glæpamenn með ólögmætum hætti. Hoover varð því mjög valdamikill og var jafnvel í stöðu til að hóta sitjandi forsetum. Samkvæmt Kenneth Ackerman, ævisöguritara Hoover, er sú hugmynd að leyniskjöl Hoover hafi komið í veg fyrir að forsetar Bandaríkjanna rækju hann ekki á rökum reist. Þó er til hljóðupptaka af Richard Nixon Bandaríkjaforseta þar sem hann segist ekki þora að reka Hoover af ótta við hefnd hans.
Jánde
Jánde (franska: Yaoundé, framburður: [ja.un.deɪ]) er höfuðborg og næststærsta borg Kamerún, á eftir Douala. Borgin liggur í miðju landi og er um 750 m fyrir ofan sjávarmál. Áætlaður íbúafjöldi borgarinnar er 1.430.000 manns.
Kúala Lúmpúr
Kúala Lúmpúr er höfuðborg og stærsta borg Malasíu. Borgin er eitt af þremur ríkisumdæmum í Malasíu. Í borginni sjálfri er áætlað að búi 1.800.674 manns, en á öllu stórborgarsvæðinu er talið að búi 6.900.000 manns.
Sana
right|250px|thumb|Staðsetning Sana í Jemen.
Kænugarður
Kænugarður eða Kyjív (úkraínska: Kyjív eða Київ; rússneska: Kíev eða Киев) er höfuðborg og stærsta borg Úkraínu og jafnframt höfuðstaður Kænugarðsfylkis. Núverandi borgarstjóri er Vítalíj Klitsjkó. Eftir innrás Rússlands í Úkraínu 2022 höfðu 2 milljónir yfirgefið borgina í lok mars. Sumir sneru þó til baka.
Magnús Jónsson - Sönglög
Sönglög er 33-snúninga LP-hljómplata gefin út af SG - hljómplötum árið 1964. Á henni flytur Magnús Jónsson fjórtán íslensk sönglög við undirleik Ólafs Vignis Albertssonar.
Aðalsöngvari
Aðalsöngvari er sá maður sem syngur aðal textann í lagi.
Ungtyrkjabyltingin
Bakgrunnur
Ýmsar samfélagsumbætur áttu sér stað í Tyrkjaveldi í valdatíð Abdúl Hamid þrátt fyrir íhaldssama stjórnarhætti hans. Tyrknesk menning styrktist í takt við þróun frjálslyndara samfélags í veldinu og grunnur var lagður að byltingunni. Þegar soldáninn nam úr gildi stjórnarskrána frá árinu 1876 leysti hann einnig upp ríkisþingið. Því gat aðeins lítill hópur fólks haft áhrif á stjórnmál Tyrkjaveldis.
Til þess að bjarga Tyrkjaveldi þótti mörgum Tyrkjum nauðsynlegt að nútímavæða landið en stjórnarhættir Abdúl Hamid samræmdust engan veginn slíkum hugmyndum. Kveikju byltingarinnar má rekja til þróunar tveggja stjórnmálaafla sem bæði voru andsnúin ríkisstjórn Abdúl Hamid en áttu þó ólíkra hagsmuna að gæta: Yfirstéttir Tyrkjaveldis voru frjálslyndar og óskuðu eftir slökun á ríkisvaldi og afskiptum þess af efnahagsmálum. Auk þess vildu frjálslyndismenn að minnihlutahópar innan Tyrkjaveldis fengju aukna sjálfsstjórn og urðu slík sjónarmið sérstaklega vinsæl meðal útlendinga í Tyrkjaveldi. Fólk úr lægri stéttum myndaði annars konar stjórnmálaafl: Sambandssinna. Sambandssinnar voru mestmegnis úr verkamannastéttum og lögðu mesta áherslu á að ríkisstjórnin yrði að vera veraldleg og trúlaus. Hóparnir tveir spruttu upp úr viðleitni til þess að taka upp gömlu stjórnarskrána á ný en menningarlegur ágreiningur gerði þeim erfitt fyrir að vinna hver með öðrum.
Æsir (nafn)
Æsir er íslenskt karlmannsnafn.
Electronic Arts
Electronic Arts (EA) er fyrirtæki sem hannar, markaðsetur og gefur út tölvuleiki. Það var stofnað árið 1982 af Trip Hawkins.
Quito
Quito (opinbert nafn San Fransisco de Quito) er höfuðborg Ekvador. Borgin stendur austan við Pinchincha, virka eldkeilu í Andesfjöllum. Árið 2011 var áætlaður íbúafjöldi borgarinnar 2.239.191 manns, sem gerir borgina að næststærstu borg landsins á eftir Guayaquil.
Múskat (borg)
Múskat (arabíska مسقط Masqaṭ) er höfuðborg og stærsta borg Óman. Árið 2005 var áætlaður íbúafjöldi borgarinnar 635.000 manns. Stórborgarsvæði Óman, sem að heimamenn þekkja einfaldlega sem höfuðborgarsvæðið, nær yfir 3500 km².
Abdúl Hamid 2.
Æviágrip
Vestrænir fjölmiðlar kölluðu Abdúl Hamid „rauða soldáninn“ vegna fjöldamorða gegn Armenum á valdatíð hans og beitingu leynilögreglu til að kveða niður andóf og lýðveldishyggju. Þessar aðgerðir soldánsins leiddu til þess að misheppnuð tilraun var gerð til að koma honum fyrir kattarnef árið 1905.
Líftækni
Saga líftækni á Íslandi
Frá tíunda áratugi síðustu aldar hefur gætt vaxandi grósku í líftækni- og lyfjarannsóknum og samstarf íslenskra líftæknifyrirtækja og einstakra vísindamanna við erlend fyrirtæki og stofnanir hefur aukist. Árið 2004 voru líftæknifyrirtæki á annan tug í landinu. Til dæmis má nefna eftirfarandi fyrirtæki:
Karagandyfylki
Karagandyfylki (kasakska: Қарағанды облысы, rússneska: Карагандинская область) er fylki í Mið-Kasakstan. Höfuðborg fylkisins er borgin Karaganda. Jósef Stalín sendi mikið af fólki til að vinna í kolanámanum í Karagandyfylki á valdatíma sínum.Fylkið er enn í dag með kolanámur.
Djambýlfylki
Fylkið er nefnt eftir kasaska skáldinu og söngvaranum Dzhambúl. 200px|thumb|left|Að keyra í Djambýlfylkinu
Game Boy
thumb|Game Boy.
Flæmingjar
Flæmingjar eða flamingófuglar (fræðiheiti: Phoenicopterus) eru ættkvísl háfættra, hálslangra og litríkra fugla. Þeir eru flokkaðir sem sérstakur ættbálkur en hafa áður verið flokkaðir með storkfuglum (Ciconiiformes) og eru taldir skyldastir þeim og gásfuglum. Til ættkvíslarinnar teljast sex tegundir fugla, tvær í Gamla heiminum og fjórar í Nýja heiminum. Rauðflæmingi og karíbahafsflæmingi eru stundum álitnir vera tvær deilitegundir sömu tegundar.
Dúsjanbe
Orðsifjar nafnins eru ekki landfræðilegar heldur var í öndverðunni haldinn markaður eða sölutorg þar á mánudögum og Dúsjanbe þýðir mánudagur.
Katmandú
right|250px|thumb|Pashupatinath, hof í Katmandú.
Eggjastokkar
Hormónar
Tíðahringnum er stjórnað af kynstýrihormón sem undirstúka heilans seytir út í tiltekið æðarkerfi og flytur það beint til framhluta heiladingulsins. Við það virkjast heiladingulinn og byrjar að seyta hormónum ESH (kynstýrihormón) og GSH (Gulbússtýrihormón). ESH örvarar eggbúsfrumur sem eru í eggjastokkunum en þær seyta estrógenum út í blóðið, magn þeirra eykst eftir því stærri sem eggbúin er og eggfruman í þeim verður þroskaðari. Þegar estrógen magnið í blóðinu hámarki hefur það þau áhrif á að boðin frá undirstúku heilans dvínar og þar af leiðandi ESH framleiðsla frá heiladingli. Við það eykst þá framleiðsla á GSH. Þetta verður til þess að fyrri hluti tíðahringsins er lokið og egglos verður (Þuríður Þorbjarnardóttir, 2006).
Eva Braun
Eva Braun (fædd Eva Anna Paula Braun 6. febrúar árið 1912, dáin Eva Hitler 30. apríl árið 1945) var langtíma félagi og stuttlega eiginkona Adolfs Hitler. Hún framdi sjálfsmorð með eitri þann 30. apríl 1945 um klukkan 3:30 síðdegis.
Eggjastokkar
Heimildir
Þuríður Þorbjarnardóttir. (2006, 24. ágúst) Hvað er estrógen og prógesterón og hvaða hlutverki gegna þau?. Sótt af https://www.visindavefur.is/svar.php?id=6147
Aleksandr Kerenskíj
Febrúarbyltingin
Helsta áskorun Kerenskíj var sú að Rússar voru dauðþreyttir eftir að hafa barist í fyrri heimsstyrjöldinni í þrjú ár. Stríðið var afar óvinsælt meðal lágstéttanna og sérstaklega meðal hermanna. Allir höfðu staðið í þeirri trú að samið yrði um vopnahlé þegar bráðabirgðastjórnin tæki við og töldu sig nú svikna. Á sama tíma lofuðu Vladímír Lenín og Bolsévikaflokkurinn „frið, landi og brauði“ undir stjórn kommúnista. Herinn var í upplausn vegna skorts á aga og liðhlaupar flykktust úr honum í milljónatali. Kerenskíj bætti ekki úr skák með því að einangra hægrisinnaða íhaldsmenn og sýna Bolsévikum nokkra linkind til að halda stuðningi vinstrimanna. Þegar hann handtók Lavr Kornílov í kjölfar valdaránstilraunar hans stóð Kerenskíj án bandamanna gegn Bolsévikum til hægri.
Októberbyltingin
Kerenskíj hafði úthlutað vopnum til verkamanna í Pétursborg eftir valdaránstilraun Kornilov. Í nóvember voru þessir verkamenn flestir gengnir til liðs við Bolsévika. Dagana 6.–7. nóvember (25.–26. október á gregorísku tímatali) hleyptu Bolsévikar af stað nýrri byltingu. Í borginni studdi nánast enginn ríkisstjórn Kerenskíj. Aðeins ein herdeild, fyrsta kvennaherdeild Pétursborgar, barðist með ríkisstjórninni gegn Bolsévikum en var fljótt sigruð af mun stærri herafla byltingarmanna. Það tók Bolsévika innan við 20 klukkustundir að ná tökum á ríkisstjórninni.
Hálsmen
thumb|Hálsmen Hálsmen er skartgripur sem maður setur um hálsinn á sér.
XPath
XPath er XML-mál sem er notað til að finna gögn í eigindum XML-skjala.
XForms
XForms er XML-mál sem er notað til að búa til eyðublöð á heimasíðum. Það er notað í (X)HTML skjölum.
Willum Þór Þórsson
Willum Þór Þórsson (fæddur 17. mars 1963) er alþingismaður Framsóknarflokksins í Suðvesturkjördæmi og heilbirgðisráðherra. Hann er fyrrum knattspyrnumaður og þjálfari.
Ævi og störf
Willum starfaði sem kennari í hagfræði við Menntaskólann í Kópavogi frá 1986-2013 samhliða störfum sem knattspyrnuþjálfari.
Knattspyrnuferillinn
Hann var ráðinn þjálfari Keflavíkur 29. september 2009, eftir að tímabilinu lauk.
Stormur (aðgreining)
Stormur getur átt við:
Súla (nafn)
Súla er íslenskt kvenmannsnafn. Nafnið er dregið af fuglsnafninu.
Miura kortabrot
Miura kortbrot (japanska: ミウラ折り) er kortabrot þróað af japanska stjarneðlisfræðingnum Koryo Miura. Brotið hefur þann eiginleika að hægt er að toka á andstæð horn til að opna kortið og ýta þeim aftur saman til að loka því. Einnig fer ekki framhjá notandanum hvort hann er að brjóta kortið vitlaust saman aftur.
Þrælkun
Þrælkun er það þegar manneskja er neydd til að vinna gegn vilja sínum og kallast það þá þrælkunarvinna eða nauðungarvinna.
Málvenja
Málvenja er það hvernig ýmis atriði tungumáls eru vanalega notuð af þeim sem hafa tungumálið að móðurmáli. Það getur t.d. lýst því hvernig málhafar velja að nota orð og málfræðiatriði, og hvaða orð þeir velja að nota.
Kolviður
Kolviður getur átt við:
Súkrósi
thumb|Bygging Sakkarósi Súkrósi eða Sakkarósi er tvísykra sem samanstendur af glúkósa og frúktósa. Í daglegu tali er súkrósi kallaður sykur. Hann er táknaður með efnaformúlunni C12H22O11.
Blásturshljóðfæri
Dæmi um blásturshljóðfæri eru okkarínan og flautan.
Sprotafyrirtæki
Fjárfesting í sprotafyrirtækjum getur verið áhættusöm og skilað annað hvort miklum gróða eða miklu tapi. Sprotafyrirtæki flokkast ekki lengur sem slíkt þegar það fer að skila ákveðnum gróða, verður að hlutafyrirtæki á almennum hlutabréfamarkaði eða með yfirtöku eða samruna við annað fyrirtæki.
Tildra
Varp
Tildran er einkvænisfugl og oft halda pörin saman meira en eitt varp. Hreiðrið er grunn laut oft fóðruð með laufi. Það er oftast um 11 sentimetra að þvermáli og um þriggja sentimetra djúpt. Tildrur velja sér ekki einn ákveðin hreiðurstað, hreiðrið getur verið staðsett innan um gróður en einnig í grjóti eða jafnvel beint á klöpp. Oft verpa þær nokkrar saman í hóp.
Ólafur Stolzenwald
Einnig hefur hann haldið úti sínum hljómsveitum og verið meðlimur m.a. í Póstberunum, tríó Lasúr, Kvartett Q, Bebop Galeiðunni sem hafa komið víða fram undanfarin ár. Póstberaranir fluttu meðal annars verkefnið Tóneyra Megasar sem er tónlist meistarans í djassbúningi.
Flauta
Að flauta er einnig sagnorð og þýðir að munda varirnar í kríng og blása svo að það kemur skært hljóð (sjá flaut). Að flauta krefst æfingar.
Tegundir
Margar tegundir eru til af flautum, t.d. sú sem spilað er á þannig að hún vísi beint fram kallast blokkflauta og sú sem telst þverlæg — líkt og sú flauta sem allir þekkja flest — kallast þverflauta. En það er flauta sem liggur þvert yfir munnvik flautarans og þegar blásið er kemur flaut.
Að spila á flautu
Hljóðið myndast þegar flautuleikarinn blæs lofti þvert á lítið gat við annan enda hljóðfærisins, þá myndar blásið titring og loftið innan hólksins kemst á hreyfingu og gerir flaut. Hljóðfærir flauta magnar upp hljóðið sem myndast þegar blásið er í flautuna.
Miðfjörður (Bakkaflóa)
Miðfjörður er stuttur fjörður í Langanesbyggð. Hann er einn þriggja smáfjarða sem ganga inn úr Bakkaflóa. Hinir eru Finnafjörður og Bakkafjörður og liggur hann á milli. Töluvert æðarvarp er í Miðfirði.
Upptalningartag
Upptalningartag er gagnagerð sem hefur ákveðinn fjölda valmöguleika (eða nefna).
Leikfélagið Sýnir
Fyrsta verkefni Leikfélagsins Sýna var einþáttungasyrpan Sjö. Fyrsta stóra verkefni félagsins var leikritið Nýir tímar eftir Böðvar Guðmundsson. Frumsýnt var í Kjarnaskógi sumarið 1999 og farið í leikferð um landið og einnig sumarið eftir. Síðan hafa árlega verið settar upp sýningar, ýmist stór verk í fullri lengd eða einþáttungar. Leikfélagið sýnir verk sín á sumrin og jafnan undir berum himni. Farnar hafa verið leikferðir um landið, t.d. var oft komið við í Hánefsstaðareit í Svarfaðardal í tengslum við fiskidaginn mikla á Dalvík. Sumarið 2013 var leikritið Sjö samúræjar sýnt í Elliðaárdal í leikstjórn Guðmundar Erlingssonar. Sýningin verður sýnd á norrænni leiklistarhátíð í júní 2014.
Emilíana Torrini
thumb|right|Emilíana Torrini á [[Glastonbury-tónlistarhátíðinni árið 2005.]] Emilíana Torrini (fædd 16. maí 1977) er íslensk söngkona best þekkt fyrir hljómdisk sinn Love in the Time of Science og fyrir flutning sinn á laginu „Gollum's song“ í kvikmyndinni Hringadróttinssögu.
Fjölskylda og æska
Faðir Emilíönu er ítalskur en móðir hennar er íslensk. Emilíana ólst upp í Kópavogi og byrjaði sjö ára að syngja í kór. Árið 1994 sigraði hún í Söngkeppni framhaldsskólanna með því að flytja lagið „I Will Survive“. Hún eignaðist sitt fyrsta barn,strák, 6.september 2010.
YB
Yb eða YB getur átt við eftirfarandi:
Dúnurtir
Dúnurtir (fræðiheiti: Epilobium eða Chamerion) er ættkvísl 160-200 blómstrandi blóma af ætt eyrarrósarætt (Onagraceae). Jurtirnar eru algengar á tempruðum og subarctic svæðum beggja heimskautasvæðanna (en subarctic vísar til þeirra svæða sem hafa meðalhita mánaða 10°C í minnst einn og mest þrjá mánuði á ári).
Yuan
Yuan getur átt við eftirfarandi:
Ólafs saga helga eftir Styrmi fróða
Ólafs saga helga eftir Styrmi fróða – eða Lífssaga Ólafs helga – var ein af mörgum sögum um Ólaf helga Haraldsson Noregskonung, nú að mestu glötuð. Höfundur hennar var Styrmir Kárason hinn fróði, sem var um tíma heimilisprestur hjá Snorra Sturlusyni í Reykholti.
Styrmir Kárason
Æviferill
Styrmir var prestur að vígslu. Hann var heimilisprestur hjá Snorra Sturlusyni í Reykholti frá því fyrir 1228 til 1235. Hann var lögsögumaður 1210–1214 og 1232–1235. Varð síðan forstöðumaður, eða príor, klaustursins í Viðey 1235–1245. Í ljósi þess að Styrmir var heimilisprestur í Reykholti, þá er líklegt að hann hafi verið aðstoðarmaður Snorra Sturlusonar við ritstörf og bókagerð.
Talið er að fylgikona Styrmis, eða barnsmóðir, hafi verið Jórunn Einarsdóttir. Sonur þeirra var Valgarður Styrmisson.
Styrmir var kunnur rithöfundur á sinni tíð. Hann er orðaður við eftirtalin verk:
Smári (rafeindafræði)
Smárar skiptast í tvær megingerðir; sviðshrifssmára (e. FET, field effect transistor) og tvískeytta smára (e. BJT, bipolar junction transistor).
Þrenningarfjóla
Lýsing
Blómin lúta eilítið og eru 1,5 til 2,5 sentimetrar á lengd. Þau eru hvítleit eða gul í miðju og hafa dökkar æðar. Bikarinn er dökkgrænn eða næstum svartur. Í hverju blómi eru 5 fræflar.
Baldur (aðgreining)
Baldur getur átt við eftirfarandi:
Uppköst
Oftast er talað um að menn æli, kasti upp eða gubbi.
Ævintýri á hafsbotni
Söguþráður
Það kann að vera, að á uppboði í París komi oft sjaldgæfir munir, sem safnarar hafa áhuga á. Uppboð á gömlu málverki verður upphafið að ótrúlegum og spennandi atburðum. Myndin af hinni hörundsdökku konu verður þess valdandi, að þeir vinirnir Bob Moran og Frank Reeves takast á hendur óralanga ferð til þess að leita að dularfullri líkkistu. Þeir komast með erfiðismunum inn í egypka grafhvelfingu, djúpt niðri á hafsbotni, en þangað kafa þeir í froskmannabúningum, og þar liggja hætturnar í leyni við hvert fótmál. Menn og náttúruöfl taka höndum saman til þess að meina Bob Moran og vini hans að leysa hina torráðu gátu.
Harry Belafonte
thumb|right|Bandarísku leikararnir Harry Belafonte (í miðjunni), [[Sidney Poitier og Charlton Heston við Lincoln Memorial í Washington, DC börðust fyrir mannréttindum árið 1963.]] thumb|Harry Belafonte klæddur sem [[calypso-söngvari árið 1954 Mynd: Carl van Vechten ]] Harry Belafonte (fæddur Harold George Belafonte 1. mars 1927 – 25. apríl 2023) var jamaík-bandarískur söngvari og leikari. Hann er einkum þekktur fyrir að koma karabísku calypso-tónlistinni á kortið á 6. og 7 áratug síðustu aldar. Auk þess hefur hann sungið ballöður, vísur, negrasálma með sinni mjúku röddu. Þá hefur Belafonte nýtt frægð sína til að berjast fyrir mannréttindum.
Íverufall
Finnska
Íverufall er eitt af sex staðarföllum í finnsku. Önnur staðarföll í finnsku eru úrferðarfall, íferðarfall, nærverufall, sviptifall og tilgangsfall. Í finnsku er íverufall táknað með endingunni -ssa eða -ssä, eins og kemur fram í þessum dæmum:
Ate
Orðið getur átt við þær gerðir fornhetja sem verða þeim að falli (yfirleitt vegna hybris).
Jeziorka
thumb|250px|Jeziorka Jeziorka er fljót í Póllandi. Það rennur 66,3 km langa leið. Við fljótið standa margar stórar borgir, svo sem Piaseczno, Konstancin-Jeziorna.
Freetown
right|250px|thumb|Staðsetning Freetown innan Síerra Leóne. thumb|left|250px Freetown er stærsta borg og höfuðborg Síerra Leóne. Borgin stendur í vesturhluta landsins og á höfn við Atlantshaf. Árið 2014 bjuggu 951.000 manns í borginni.
Sextant
Forsaga sextantsins
Að finna breiddina á hafi úti með því að athuga norðlægar stjörnur hefur líklega fyrst verið notað á Indlandshafi. Marco Polo lýsir slíkri aðferð um 1290. Arabar virðast einnig hafa fyrstir fundið upp krossstafinn, sem síðar var mjög notaður af Vesturlandabúum. Þessi krossstafur voru stuttar spýtur festar þvert á langa spýtu og merktar. Hornið milli stjörnunnar og sjóndeildarhringsins var síðan fundið með því, að bera spýtuna fyrir augað og færa hana til fyrir auganu, þar til hornið var fengið og lesa síðan af mælikvarðanum.
Þetta var mjög örugg aðferð og notuð, þar til menn fundu betri aðferð til að ákvarða með lengdina. Þeir urðu samt fyrst að endurbæta aðferðirnar til að mæla með hæð himinhnattar.
Vitinn í Faros við Alexandríu
Lýsing
Turninn var um 130 m að hæð, sem er um það bil jafnhátt og um 40 hæða hús í dag. Var hann því næsthæsta bygging heims þá, Pýramídinn mikli enn með fyrsta sætið. Það var sagt að vitinn sjálfur hafi sést í allt að 56 km fjarlægð. Hann var byggður úr hvítum steinblokkum og lögun hans var þrenns konar. Neðsti hlutinn var ferningur, um 56 m, með sívölum spíralslaga kjarna að innan til þess að toga upp alls kyns hluti á efstu hæð. Þar var einnig mikið geymslurými. Miðhlutinn var átthyrningur, um 28 m, og síðast sívalningur, um 7 m. Þar var einskonar vörulyfta til að flytja eldsneyti fyrir eldinn. En í toppnum var boginn spegill sem endurkastaði sólargeislum á daginn en á næturnar var eldur. Efst á byggingunni var stytta af Póseidon, þó aðeins á rómverska tímabilinu. Sagt var að skip gætu séð eldinn í allt að 160 m fjarlægð á næturnar eða reykinn frá eldinum að degi til.
1117
thumb|right|Kínverskur áttaviti. Árið 1117 (MCXVII í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Rof
thumb|300px| Rof er flutningur setkorna og annarra uppleystra efna með roföflum frá veðrunarstað til setmyndunarstaðar. Til rofafla teljast meðal annars jöklar, vatnsföll, vindar og hafstraumar. Þyngdarkraftur jarðar skipar stóran sess í rofi, bæði sem hluti af fyrrnefndum roföflum en einnig sem eðjuflóðavaldur. Rof er einn stærsti þáttur landmótunar þar sem bergmylsnan, sem roföflin flytja, sverfur undirliggjandi berg.
Diplomatarium Norvegicum
Diplomatarium Norvegicum (yfirleitt skammstafað DN) er ómissandi heimildasafn um sögu Noregs frá 11. öld og fram yfir siðaskipti.
12-spora kerfi
Aðferðin hefur síðan verið þróuð og aðlöguð að meðferð við ýmsum öðrum fíknum og öðrum vandamálum, svo sem fíkniefnaneyslu, spilafíkn, ofáti, meðvirkni, kaupfíkn, kynlífsfíkn og fleiru.
Gunnlaugur Leifsson
Gunnlaugur mun hafa tekið þátt í að safna til jarteiknabókar Þorláks helga.
Didz Hammond
Árið 2002 var hann útnefndur „34. svalasti maður í heimi“ af NME.
Líkamsgerð
Hinar þrjár líkamsgerðir riðvaxinn, kraftvaxinn og rengluvaxinn eru sýndarvísindaleg flokkun á líkamsgerð dýra þróuð um 1940 af bandaríska sálfræðingnum William Sheldon sem vildi setja fram tengsl á milli líkamslags og skapgerðar manna. Flokkunin er mjög einföld og ekki viðurkennd í lífeðlisfræði en er þó oft notuð enn þann dag í dag til að lýsa gróflega líkamslagi fólks.
Set
Seti er skipt í þrjá flokka eftir uppruna, molaset (e. clastic sediment), lífrænt set (biochemical eða organic sediment) og efnaset (e. chemical sediment). Set er gjarnan flokkað eftir kornastærð og kornalögun.
Guðrún Á. Símonar - 40 ára söngafmælistónleikar
Lagalisti
Syrpa:
Veðrun
Fargléttir
Fargléttir verður þegar þegar þrýstingur á bergi minnkar, t.d. vegna rofs efri berglaga. Við þrýstingsminnkunina þenst bergið út og flagnar í þynnur samsíða yfirborði.
Dýrlega byltingin
Byltinguna má gjörla tengja við Níu ára stríðið sem geysaði á meginlandi Evrópu og segja má að þetta hafi verið síðasta heppnaða innrásin í England. Færa má rök fyrir því að byltingin hafi markað þau tímamót í sögu Bretlands að nútímalegt þingbundið lýðræði hafi hafist þar í landi því að frá og með byltingunni tapaði konungurinn einveldi sínu. Sömuleiðis voru ýmis borgaraleg réttindi tryggð með lagasetningu (e. English Bill of Rights 1689). Með því að víkja Jakobi 2. frá valdastóli var komið í veg fyrir að kaþólska næði að festa sig í sessi á ný í Bretlandi.
Páll Óskar
Páll Óskar varð alþjóðlega þekktur þegar hann söng lagið „Minn hinsti dans“ framlag Íslands til Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva árið 1997. Platan Deep inside sem kom út 1999 seldist hins vegar langt undir væntingum og varð langt hlé fram að næstu sólóplötu. Í millitíðinni gerði hann tvær breiðskífur í samstarfi við hörpuleikarann Moniku Abendroth; Ef ég sofna ekki (2001) og Ljósin heima (2003).
Íslenzkir tónar
Mismunandi gerðir hljómplatna
Einnig voru gefnar út nokkrar plötur með eldri tónlist og þjóðlögum. Gefin var út rímnaplata 1960 EXP-IM 75, tvær plötur með Bjarna Björnssyni, EXP-IM 110 - EXP-IM 111 og plötur með Alfreð Clausen og Sigrúnu Ragnars þar sem þau syngja þjóðvísur og eldri lög.
Plötuumslag verður til
Aðalhöfundurinn að útliti Íslenzkra tóna og velflestra plötuumslaga fyrirtækisins er Þorleifur Þorleifsson teiknari, ljósmyndari og leikmyndahönnuður, (fæddur 17. febrúar 1917, látinn 22. júlí 1974). Hann og bróðir hans Oddur ráku saman ljósmyndavöruverslunina Amatör og studio að Laugavegi 55, skáhalt á móti Drangey við hliðina á Kjörgarði, þannig að hæg voru heimatökin þegar Íslenzkir tónar áttu í hlut. Þegar kvikmyndagerð hófst á Íslandi uppúr 1940 dembdu þeir bræður sér í bransann og störfuðu með Óskari Gíslasyni að gerð kvikmynda. Þorleifur skrifaði meðal annars öll handritin að kvikmyndum Óskars og sagði Óskar að handritið að „Síðasta bænum í dalnum“ (sem Þorleifur skrifaði eftir sögu Lofts Guðmundssonar) væri „meistaraverk“. Þorleifur útbjó líka listilega leikmynd og tæknibrellur í þeirri kvikmynd.
Danslagatextar Drangeyjarútgáfunnar 1949-1956
Fyrstu tvö textahefti Drangeyjarútgáfunnar komu út síðla árs 1949. Helgi Kristinsson safnaði 220 textum fyrir fyrstu tvö heftin. Í hefti 8 sem kom út 1953 er fyrst vísað í plötur Íslenzkra tóna. Fyrir utan íslenska og erlenda texta eru stuttar umfjallanir um textahöfunda, söngvara og hljómsveitir.
Briem
Briem er 11. algengasta ættarnafnið á Íslandi. Ættarnafnið er afbökun á staðarheitinu Brjánslækur í Barðarstrandarsýslu; ættfaðir þeirra var síra Guðbrandur Sigurðsson (1735-1779).
Rockall
thumb|Rockall. thumb|Staðsetning Rockall í Atlantshafi. Rockall eða Rockalldrangur er lítil óbyggð klettaeyja í Norður-Atlantshafi um það bil 460 kílómetra vestur af Skotlandi. Kletturinn er leifar útkulnaðs neðansjávareldfjalls. Rockall er sömuleiðis nafn á einu af spásvæðum sjóveðurspár BBC.
Hestur
Keppnir
thumb|250 px|Hestar eru einnig notuð í íþróttum Keppt er í ýmsum flokkum og gerðum keppna. Helstu keppnirnar eru hindrunarstökk, fimi og veðhlaup. Bandarískar búgreinakeppnir á borð við „tunnuhlaup“ og „fánareið“ eru vinsælar vestanhafs og hin besta skemmtun fyrir áhorfendur. Á íslenska hestinum er keppt í gangtegundum, A- og B-flokki og tölti auk skeið-spretta. Þolreið er einnig vinsæl.
Vinna
thumb|left|Lögregluþjónn á hesti í [[Poznań í Póllandi]] Margar atvinnugreinar vinna við eða nota hesta við vinnu sína. Ef frátaldir eru tamningamenn, þjálfarar og dýralæknar nota margar lögregludeildir hesta við störf sín. Bændur og skógarhöggsmenn um allan heim hafa notað hesta til dráttar og gera enn. Í þróunarríkjum eru hestar enn mikið notaðir þó að dregið hafi úr notkun þeirra í atvinnulífi iðnríkjanna.
Beitarþungi
Beitarþungi er hugtak notað í beitarfræði og metur meðalfjölda beitardýra sem gengur á ákveðinni landsstærð. Beitarþungi er gefinn upp í dýr/ha, t.d. ær/ha eða hross/ha.
Vísitala neysluverðs
Ísland
Á Íslandi fellur það í skaut Hagstofu Íslands að reikna út vísitölu neysluverðs samkvæmt lögum nr 12. frá 1995. Það er gert mánaðarlega.
Elsa G. Vilmundardóttir
Starfsferill
Þegar hún kom heim frá námi árið 1963 hóf hún fljótlega aftur störf hjá Raforkumálaskrifstofunni, síðan hjá Orkustofnun, þegar hún varð til árið 1967. Þar vann hún síðan uns hún fór á eftirlaun 2004.
Mótmæli vörubílstjóra á Íslandi 2008
23. apríl 2008
Mótmæli hófust um kl. 11 um morgun 23. apríl 2008 á Suðurlandsvegi við Rauðavatn í nágrenni Reykjavíkur. Lögreglan var á staðnum, vopnuð óeirðarbúnaði (múgskjöldum og kylfum) og kom til átaka milli þeirra og mótmælenda. Þeir handtóku bílstjóra og mótmælendur og sprautuðu piparúða á fjöldann. Var steinum og eggjum kastað í lögrelumenn og slasaðist einn lögreglumaður þegar hann fékk grjót í höfuðið. 21 mótmælandi var handtekinn og 16 ökutæki gerð upptæk vegna mögulegra brota á [http://www.althingi.is/lagasofn/135a/1940019.html#G168M1 168 gr. almennra hegningarlaga] og [http://www.althingi.is/lagasofn/135a/1987050.html#G27M1 fyrstu málsgrein 27. gr. umferðarlaga]. Múgstjórnunarsveit lögreglunnar sá um aðgerðir á vettvangi. Sigmar Magnússon bílstjóri kærði lögreglumann sem hrifsaði af honum farsíma og eyddi myndbandsupptöku af aðgerðum lögreglunnar. Lögreglumaðurinn neitaði að gefa upp lögreglunúmer og bar því við að hann hefði ekkert númer. Samkvæmt 10. grein í reglugerð um einkennisbúninga og merki lögreglunnar fá allir lögreglumenn sem lokið hafa prófi frá Lögregluskóla ríkisins og lögreglunemar úthlutað lögreglunúmeri.
Fjara
thumb|300px|Þangfjara við [[Skáleyjar á Breiðafirði]] Fjara er nefnd sú landræma sem er á mörkum meginlands eða eyja og sjávar eða stöðuvatns. Þar sem sjávarfalla gætir er þetta svæði breiðara en ella. Til dæmis gætir sjávarfalla varla eða mjög lítið í stöðuvötnum en mikið mun meira á sjávarströndum, þó óverulega í innhöfum eins og til dæmis Eystrasalti og Miðjarðarhafi.
Phil Spector
Barnæska
Eftir að hafa lokið framhaldsskóla við Fairfax High School árið 1958 vildi hann reyna fyrir sér í tónlistarheiminum og pantaði því tíma í hljóðveri Gold Star Studios. Peninga til þess fékk hann að láni hjá móður sinni en einnig hjá vinum og kunningjum. Hann tók upp efni á litla hljóðsnældu og náði að lokum samningi við litla útgáfufyrirtækið Era Records, en eigandi þess, Lew Bedell, var nágranni Phils.
Fyrsta útgáfa á vegum Spectors, og hástökkvari á vinsældalistum í Los Angeles árið 1958, var lagið To Know Him is To Love Him með The Teddy Bears. Nafn lagsins kom af legsteini föður Spectors og nafn hljómsveitarinnar úr lagi Elvisar Presley Teddy Bear. Lagið átti í raun að vera B-hlið lagsins You Don't Know My Little Pet sem útgáfufyrirtækið hafði sent til útvarpsstöðva en plötusnúður nokkur í Fargo í Norður-Dakota snéri plötunni öfugt og þá var ekki aftur snúið - lagið sló rækilega í gegn. Pöntun frá Minneapolis hljóðaði upp á 18.000 eintök svo þeir félagar, Bedell og Spector, héldu að um grín væri að ræða og báðu því um staðfestingu. Svarið kom; og hafði eintökum þá fjölgað og eftir því sem fréttin barst út fóru fleiri útvarpsstöðvar að leika lagið. Frá því lagið var sent út í ágúst fram að jólum seldist smáskífan í meira en milljón eintökum. Hann var aðeins 17 ára þegar hér var komið sögu.
Eksempelsamling
I boken som følger med Back to Mono-boksen er det en del biografisk stoff om Spector.
Farsími
Áhrif á heilsu
Ein rannsóknin sem fjallað er um í greiningunni sýndi að „hættan á heilakrabbameini (glioma) jókst um 40% hjá þeim sem notuðu farsímann mest (að meðaltali 30 mínútur á dag á 10 ára tímabili)“. Í sumum löndum, til dæmis Frakklandi, hafa verið sett lög til að takmarka örbylgjugeislun og þá sérstaklega í umhverfi barna. Mörg önnur lönd hafa einnig tekið skref í þá átt að vernda almenning og sérstaklega börn og ófrískar konur gegn síaukinni þráðlausri örbylgjugeislun. Nýjasta rannsóknin á þessu sviði kemur frá NTP (National Toxicology Program) í Bandaríkjunum en hún er sú stærsta og dýrasta sem stofnunin hefur framkæmt frá upphafi. Rannsóknin kostaði 250 milljón bandaríkjadali og var notast bæði við rottur og mýs. Frumniðurstöður hennar sem birta voru sumarið 2016 eru sláandi en þær sýna fylgni við heilamein (glioma) eða sömu tegund og faraldsfræðirannsóknir hafa áður sýnt. Líkurnar á að það gerist fyrir tilviljun eru hverfandi. Óháðir sérfræðingar á borð við prófessor Lennart Hardell og Dr. Dariusz Leszczynski sem báðir voru valdir af WHO til að sitja í starfshópi IARC árið 2011 fullyrða að eftir að frumniðurstöður NTP rannsóknarinnar komu fram myndi sami hópur sérfræðinga hækka flokkun á allri þráðlausri örbylgjugeislun uppí flokk 2A eða mögulega krabbameinsvaldandi sem er næsti flokkur við 1 sem er þá krabbameinsvaldandi.
Farsímanet
Á Íslandi er mikil farsímavæðing en 330 þúsund farsímar voru í notkun hérlendis frá og með 2009. Um það bil 66% Íslendinga eiga snjallsíma samkvæmt könnun MMR. Í dag eru þrjú farsímanet á Íslandi, rekin af Símanum, Vodafone og Nova. Önnur fjarskiptafélög eins og t.d. Hringdu, Hringiðan og fleiri nýta þau farsímanet til að selja þjónustu sína.
Umhverfisáhrif
thumb|200px|Úreltir farsímar Alfonso Balmori hefur gert nokkrar rannsóknir á áhrifum farsímasenda/-mastra á náttúrulegt umhverfi á Spáni t.a.m. á körtur og fugla og benda þær rannsóknir ótvírætt til áhrifa örbylgjugeislunar á lífsskilyrði dýra í náttúrunni.
Saga
Fyrir 2009 var orðið ljóst að 3G-net yrðu ofhlaðin á einhverjum tímapunkti í framtíðinni vegna aukinna vinsælda bandvíddafrekrar þjónustu. Vegna þessa fóru farsímafyrirtæki að horfa til þróunar 4G-tækni sem ætlað er að flytja mikið gagnamagn. 4G-kerfi eru allt að tíu sinnum hraðari en 3G-kerfi. Fyrstu 4G-staðlarnir sem komu á markað voru WiMAX (í boði hjá Sprint í Bandaríkjunum) og LTE sem TeliaSonera bauð upp á fyrst í Skandinavíu. Þessi kynslóð farsímatækni kom til Íslands þann 1. ágúst 2013 þegar Nova hleypti 4G-netinu sínu af stokkunum.
Ísland
Stjórnmál
thumb|right|Þingfundur í fundarsal Alþingis. Ísland er lýðveldi með þingbundinni stjórn. Framkvæmdavaldið liggur hjá forseta og ríkisstjórn. Æðsti maður ríkisstjórnar er forsætisráðherra. Ríkisstjórnin ber ábyrgð gagnvart Alþingi, sem er handhafi löggjafarvaldsins ásamt forseta. Dómsvald er í höndum dómstóla; æðsti dómstóll landsins er Hæstiréttur.