cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Menntaskólinn að Laugarvatni
Menntaskólinn að Laugarvatni (skammstöfun ML) er framhaldsskóli við Laugarvatn, formlega stofnaður sem sjálfstæður skóli 12. apríl 1953, en hafði frá árinu 1947 verið starfræktur í samvinnu við Menntaskólann í Reykjavík. Jónas frá Hriflu var einn ötulasti hvatamaður að stofnun skólans. Núverandi skólameistari er Jóna Katrín Hilmarsdóttir.
Húsnæði
Í skólahúsnæðinu var heimavist sem tók 84 nemendur, en þá voru kröfur til pláss ekki jafn miklar og þær eru í dag. Nös og Kös eru heimavistarhús sem voru byggð á árunum 1966-1969 en þau rúmuðu rúmlega 140 nemendur. Skólaárið 1972-1973 var tekin í gagnið viðbygging við skólann og í henni er góð aðstaða til raungreinakennslu, fyrirlestrarsalur og salernisaðstaða. Þá var, árið 1996, tekin í notkun hæð, sem var byggð ofan á viðbygginguna, en þar eru nútíma herbergi fyrir elstu nemendur skólans. Þessi heimavist kallast Fjarvist.
Frá Íslandi til Vesturheims Saga Sumarliða Sumarliðasonar gullsmiðs frá Æðey
Lífið í Vigur og Æðey
Árið 1862 fluttist Sumarliði út í eyjuna Vigur þegar hann var 30 ára gamall. Í Vigur giftist hann Mörtu R. Kristjánsdóttir sama ár. Marta var 10 árum yngri en Sumarliði. Þau eignuðust sitt fyrsta barn árið 1863 sem fékk nafnið Erlendur Þórarinn. Síðan fór Sumarliði til Björgvinar til þess að kaupa veiðifæri þar sem hann átti að fá styrk frá Clausen versluninni á Vestfjörðum. Sumarliði lét senda veiðifærin sem hann keypti til Íslands frá Kaupmannahöfn. Stefán Bjarnason sýslumaður í Ísafjarðarsýslu hélt að Sumarliði myndi ekki koma aftur til Íslands og þá fékk Sumarliði engan styrk. Sumarliði kom heim til Ísafjarðar og fór á fund. Sumarliði gagnrýndi stjórn Ísafjarðarsýslu. Það endaði með því að Sumarliði þurfti að greiða allan ferðakostnað sinn og þá fóru menn að rukka hann skömmu síðar.
Annað ráðuneyti Ólafs Jóhannessonar
Stefnumál og aðgerðir
Stærstu áskoranir nýrrar stjórnar lágu á sviði efnahagsmála. Verðbólga var mikil og víxlhækkanir verðlags og launa ýttu undir hana. Lög fyrri ríkisstjórnar á umsamdar launahækkanir voru afnumin og Sólstöðusamningarnir frá 1977 því látnir taka gildi á nýjan leik. Gengið var fellt um 15% en til að milda áhrif þess var gripið til ýmiskonar niðurgreiðslna og vaxtalækkana.
Stjórnarslit
Ólafur Jóhannesson baðst lausnar fyrir sig og ráðuneyti sitt þann 12. október og þremur dögum síðar tók við minnihlutastjórn Alþýðuflokksins undir stjórn Benedikts Gröndals og boðað var til kosninga í desember.
Þorgerður brák
Einleikur í Borgarnesi
Brynhildur Guðjónsdóttir samdi og flutti einleikinn Brák í Landnámssetrinu í Borgarnesi, og fékk fyrir Grímuverðlaunin árið 2008, en þar fjallar hún um þessa persónu, sem Egils saga hefur fá orð um, en dregur ályktanir og leitar fanga í erlendum heimildum. Dregur hún þar upp mynd af sögu sem er að miklu leyti ósögð í Egils sögu, en skín samt sums staðar í gegn, t.d. í því að þegar Egill eignast fyrsta barn sitt, dóttur, er hún nefnd Þorgerður (en ekki t.d. Bera, eftir móður hans). Þá leiðir hún getum að því að fóstrudrápið skýri langvarandi reiði Egils í garð föður síns, sem og að nýmæli þau sem Egill flutti inn í norrænan kveðskap séu hreint ekki hans uppfinning, heldur áhrif frá írskum kveðskap sem hann hafi numið við fótskör fóstru sinnar Brákar.
Svarfaðardalur
Vegna þess hve fjöllin eru há sér ekki til sólar í svartasta skammdeginu. Talsverður munur er á milli bæja hversu lengi það er sem sól kemur ekki upp að vetri. Á sumrin skín hins vegar miðnætursól.
Menning
Norðurslóð er héraðsfréttablað Svarfdæla. Hún hóf göngu sína í október 1977 og er eitt elsta héraðsfréttablað landsins sem kemur út að staðaldri.
Tekla
Tekla er íslenskt kvenmannsnafn.
Vín (Austurríki)
Orðsifjar
Borgin hét Vindobona á tímum Rómverja. En núverandi heiti er ekki dregið af því, heldur af ánni Wien sem rennur í Dóná á borgarsvæðinu. Orðið er komið úr keltnesku og merkir skógarlækur. Heitið Wien kemur fyrst fram á skjali frá 881 og hefur lítið breyst í gegnum aldirnar. Önnur tungumál nota heitið í eilítið annarri mynd. Þannig heitir borgin á ensku og rómönsku málunum Vienna. Á slavneskum málum heitir borgin yfirleitt Bécs. Á slóvensku heitir borgin hins vegar Dunaj, sem vísar til Dónár.
Saga Vínarborgar
thumb|Rómverskar minjar undir markaðstorginu Hoher Markt
Viðburðir
Wiener Festwochen er nokkurs konar menningarhátíð borgarinnar. Hún stendur yfir í fimm vikur, yfirleitt í maímánuði.
Íþróttir
Aðalknattspyrnulið borgarinnar eru tvö: SK Rapid Wien og FK Austria Wien. Rapid hefur 32 sinnum orðið austurrískur meistari (síðast 2008), einu sinni þýskur meistari (1941 er Austurríki var innlimað Þýskalandi), fjórtán sinnum bikarmeistari og tvisvar komist í úrslit í Evrópukeppni bikarhafa (1985 og 1996). Austria hefur 23 sinnum orðið austurrískur meistari (síðast 2006), 27 sinnum bikarmeistari og einu sinni komist í úrslit í Evrópukeppni bikarhafa 1978 (tapaði þá fyrir Anderlecht). Heimaleikvangur liðsins, Ernst Happel Stadion, er einnig notaður fyrir heimaleiki landsliðsins. Þar hafa þrír úrslitaleikir í Meistaradeild Evrópu farið fram.
Dag Hammarskjöld
Deilt hefur verið um hvort dauði Hammarskjölds hafi í raun verið slys. Í skýrslu sem skilað var til allsherjarþings Sameinuðu þjóðanna árið 2017 var ályktað að Hammarskjöld hafi verið myrtur.
Tim Sweeney (leikjahönnuður)
Timothy Dean Sweeney (fæddur 1970) er bandarískur tölvuleikjaforritari, kaupsýslumaður og náttúruverndarsinni, best þekktur sem stofnandi/forstjóri Epic Games og skapari Unreal Engine.
Gilbert
Gilbert er íslenskt karlmannsnafn.
Mývatnssveit
Mývatnssveit er sveitin umhverfis Mývatn í Suður-Þingeyjarsýslu og setur vatnið mjög svip á sveitina, náttúru hennar og lífríki, en það er um 37 ferkílómetrar og mjög vogskorið.
Landslag og náttúra
Af öðrum þekktum fjöllum sem umkringja sveitina má nefna Vindbelg, Sellandafjall, Bláfjall og Reykjahlíðarfjall. Austan við Námafjall er mikið brennisteinshversvæði og þar voru brennisteinsnámur fyrr á öldum og brennisteinninn fluttur út. Mikill jarðhiti er í Mývatnssveit og í Bjarnarflagi er elsta gufuaflsvirkjun landsins en Kröfluvirkjun er þó mun stærri og þekktari.
1189
Erlendis
Fædd
Hafdís
Hafdís er íslenskt kvenmannsnafn.
Merkigil
Monika barðist lengi fyrir því að fá brú á Austari-Jökulsá yfir í Merkigil og tókst það loksins. Er brúin oft kennd við hana og kölluð Monikubrú.
Gissur
Gissur er íslenskt karlmannsnafn.
Auðlindabölvun
Holland og Noregur
Auðlindabölvunin er ekki algild regla. Þó bölvunin láti á sér kræla víða eru líka til dæmi þess að hennar verði ekki vart. Dæmi um þessa tvo póla eru Holland og Noregur.
1228
thumb|right|Dauði [[Jólanda Jerúsalemsdrottning|Jólöndu Jerúsalemsdrottningar.]] Árið 1228 (MCCXXVIII í rómverskum tölum)
Kæfisvefn
Einkenni kæfisvefns
Einkennum kæfisvefns má skipta í tvennt; annars vegar þau sem koma fram í svefni og hins vegar þau sem koma fram í vöku.
Inflúensa
thumb|Flensuveirur séðar í smásjá
Inflúensa er bráðsmitandi og berst um heiminn í árvissum flensufaröldrum. Þegar flensufaraldur geisar látast alla jafna milljónir af völdum sjúkdómsins, en í hefðbundnu árferði nemur tala látinna hundruðum þúsunda á ári. Á 20. öldinni hafa þrír flensufaraldrar geisað, í öll skiptin í kjölfar stökkbreytingar á veirunni sem dró úr getu fólks til að berjast við sjúkdóminn.
Bjór
Ölgerð
Ölgerð, eða bruggun, er fremur flókið ferli sem draga má í grófum dráttum saman í eftirfarandi skref:
Spaugstofan
Vegna útbreiðslu kórónuveirunnar ákvað Spaugstofan að byrja aftur með hlaðvarpsþátt á RÚV á sunnudögum. Þættirnir byrjuðu 29. mars 2020 og hét Móðir menn í kví kví en þar var Randver með í för. Þættirnir urðu fimm talsins og sá síðasti kom út 26. apríl 2020.
Bogi og Örvar
Útigangsmennirnir Bogi og Örvar, venjulega titlaðir "rónar", eru leiknir ef Erni Árnasyni og Randver Þorlákssyni. Þeir halda til á bekk við styttuna af Ingólfi Arnarsyni á Arnarhóli. Þeir taka yfirleitt ekki virkan þátt í íslenska þjóðfélaginu heldur láta sér oftast nægja að velta því fyrir sér hvaða afleiðingar ýmsar aðgerðir og breytingar munu hafa fyrir þá. Þegar þeir komast að niðurstöðu syngja þeir ýmist "Nú erum við í góðum málum, lallarallala," eða "Nú erum við í vondum málum, lallarallala," eftir því hver niðurstaðan er. Sum atriði með Boga og Örvari ganga út á tilfallandi orðaleiki og enn önnur draga á skoplegan hátt fram muninn á lífi útigangsmannsins og lífi hins vinnandi manns, t.d. þegar annar þeirra vinnur 50% starf hjá fyrirtæki og er svo "róni hálfan daginn" og þegar annar þeirra hefur með sér nema, ungan mann sem er að "læra til róna".
Geir og Grani
Geir og Grani eru lögreglumenn leiknir af Karli Ágústi Úlfssyni og Sigurði Sigurjónssyni sem eru ekki ósvipaðir Harry og Heimi. Þeir leysa oft fíkniefnamál lögrgelunnar og fóru í viðtöl um hvernig lögreglunni gengur. Svo voru líka stutt atriði sem sýndi þá að stöðrfum en ekki með neinn fréttamann til að taka viðtal við.
Matargatið
Matargatið voru atriði þar sem kokkurinn Sigmar B. Hauksson kenndi að matreiða einhvern rétt í hverjum þætti. Til að byrja með fékk hann oft gesti til að koma með sína uppskrift. Sigmar var leikin af Erni Árnasyni.
Codex Vaticanus
Textinn er í 3 dálkum, 40-44 línur á hverri síðu.
Sagan um Genji
thumb|right|Elsta varðveitta handrit sögunnar, frá 12. öld. Sagan um Genji er japanskt bókmenntaverk sem er eignað japönsku yfirstéttarkonunni Murasaki Shikibu og er frá fyrri hluta 11. aldar. Upprunalega handritið, skrifað á Heiantímabilinu sem orihon-bók (í harmonikkubroti), er ekki lengur til. Sagan er einstök heimild um hirðsiði og lífshætti hirðfólks á Heiantímabilinu. Hún er rituð á fornlegu og ljóðrænu máli sem er óskiljanlegt Japönum nútímans án undirbúnings. Genji var fyrst þýdd á nútímajapönsku af skáldinu Akiko Yosano í upphafi 20. aldar.
Mjöl
Í kringum 9000 f.Kr. byrjuðu menn að að mala hveitifræ á milli kvarnarsteina til að búa til mjöl. Egyptar fóru að nota ger um 3000 f.Kr. og þá var hægt að fara að baka brauð úr mjölinu í stað þess að gera eingöngu grauta eða flatbrauð. Rómverjar eru taldir hafa verið fyrstir til að nota myllur til að mala korn og fyrsta gufuknúna myllan hóf starfsemi í London árið 1879.
Urthvalafjörður
Í Eyrbyggjasögu segir: „Vestar hét maður, sonur Þórólfs blöðruskalla. Hann kom til Íslands með föður sinn afgamlan og nam land fyrir utan Urthvalafjörð og bjó á Öndverðareyri.“
Eyjahornhumar
Veiðar
alt=Aflí í tonnum Eyjahornshumri frá 1950 til 2017 samkvæmt gagnagrunni FAO.|703x703dp
Jean Chrétien
Sem leiðtogi stjórnarandstöðunnar
John Turner, eftirmaður Trudeau, sagði af sér sem leiðtogi Frjálslynda flokksins árið 1990 og Chrétien vann kosningu um eftirmann hans á landsþingi flokksins í júní árið 1990.
Stjórnmálaskoðanir
Við upphaf ferils síns þótti Chrétien tilheyra vinstri væng Frjálslynda flokksins. Sem forsætisráðherra rak han þó stefnur í anda nýfrjálshyggju og gætti aðhalds í ríkisútgjöldum.
Einkahagir
Foreldrar Chrétiens voru Wellie Chrétien og Marie Boisvert.
Travis
Travis spilaði árið 2002 á Íslandi í Laugardalshöll.
Borussia Mönchengladbach
Borussia Mönchengladbach var stofnað árið 1900. Nafnið er latnesk útgáfa af nafni Prússlands. Liðið gekk formlega í Bundesliguna árið 1965 og átti mestri velgengni að fagna í kringum 1970 undir stjórn Hennes Weisweiler og síðar Udo Lattek. Á þeim tíma tókst þeim að vinna 5 deildarmeistaratitla.
Sinsheim
thumb|Söguleg hús við Hauptstrasse. thumb|Rhein Neckar Arena. Sinsheim er 35.000 manna borg á Rhein-Neckar-svæðinu í sambandslandinu Baden-Württemberg, um 28 km suðaustur af Heidelberg.
Frigg
Sögur af Frigg
Í annarri sögu af Frigg sést viska og sjálfstæði hennar vel. Tveir ættbálkar áttu í erjum og hélt Frigg með öðrum ættbálkinum en Óðinn með hinum. Eftir að rifist heiftarlega um þetta lofaði Óðinn því að hann myndi láta það lið vinna sem hann sæi fyrst er hann vaknaði næsta morgun, en hann vissi það að rúmið hans lá þannig að hann sæi fyrst sitt mennina í sínu liði. Meðan hann svaf sagði Frigg konunum í sínu lið að greiða hár sitt yfir andlitið svo að þær litu út eins og skeggjaðir karlar. Svo sneri hún rúminu þannig að þær yrðu það fyrsta sem Óðinn sæi er hann vaknaði. Hann var mjög hissa þegar hann vaknaði og spurði hverjir þessir síðskeggjuðu menn væru. Hann hélt loforð sitt og færði ættbálk þeirra sigur og sá að lokum að Frigg hafði valið betra liðið.
Áfengi
Áfengi og trúarbrögð
Sum trúarbrögð, þá sérstaklega Íslam, Mormónatrú og Nikayagrein Búddhisma, og einstaka flokkar Mótmælendatrúar banna algerlega eða tala á móti neyslu áfengis vegna ýmissa ástæða.
Lyfjafræði
Mannslíkaminn hefur fjölda taugaboðefna og þekktasta hamlandi boðefnið er GABA sem hefur m.a. viðtakann GABA -A. Áfengi binst þessum viðtaka og gerist þá tvennt: viðtakinn verður gegndræpur fyrir Cl- jónum sem leiðir til að innanrými taugafrumunnar verður neikvæðara. Þegar áfengið hefur bundist viðtakanum verður sækni GABA-boðefnisins meira í GABA -A viðtakann og það eitt og sér eykur gegndræpi viðtakans fyrir Cl- jónum. Þegar styrkur neikvætt hlaðinna Cl- jóna eykst innan í taugafrumunni þarf meira til að örva hana og þannig fást fram áhrif áfengis: vöðvaslökun, verkjastilling og kvíðastilling.
One Tree Hill
Í fyrstu fjórum þáttaröðunum var lagið „I Don't Want to Be“ með Gavin DeGraw. Frá áttundu þáttaröð var lagið notað aftur sem upphafstef en það var ekki sungið með Gavin DeGraw, heldur mismunandi tónlistarmönnum í hverri viku. Alls voru níu þáttaraðir gerðar en þeirri síðustu lauk 4. apríl 2012.
Hvítasunnudagur
thumb|right|Niðurför heilags anda á handritalýsingu frá 15. öld. Hvítasunnudagur (áður fyrr stundum nefndur hvítdrottinsdagur, píkisdagur eða pikkisdagur) er hátíð í kirkjuári kristinnar kirkju. Hann er 49. dagurinn eftir páskadag og tíundi dagurinn eftir uppstigningardag. Forngrískt heiti hans er πεντηκοστή [ἡμέρα] (pentekostē [hēmera]) sem merkir fimmtugasti (dagur). Dagsins er minnst sem þess dags þegar heilagur andi kom yfir lærisveinana og aðra fylgjendur Jesú eins og lýst er í Postulasögunni.
Kanji
frame|100px|Orðið „kanji“ ritað með kanji. Kanji er japanska heitið á kínverskum táknum, en kínverska myndtáknrófið er, í bland við hiragana og katakana, notað til að skrifa japönsku. Orðið kanji er ritað 漢字 með kínverskum táknum, en það er skrifað eins í kínversku, ef notuð eru hefðbundin kínversk tákn, þótt þar sé það borið fram öðruvísi (hànzì).
Karl Rove
1992 – 2004
thumb|George W. og Laura Bush ásamt Karl Rove Árið 1991 sagði Dick Thornburgh af sér embætti dómsmálaráðherra og bauð sig fram fyrir repúblikana í öldungadeildaþingkosningunum í Pennsylvaníu. Auglýsinga- og ráðgjafafyrirtæki Karl Rove vann við kosningabaráttu Thornburgh en úrslitin urðu óvænt tap fyrir frambjóðanda demókrata, Harris Wofford. Karl Rove starfaði við kosningabaráttu George H.W. Bush í forsetakosningunum árið 1992 en var rekinn þaðan fyrir að hafa komið fyrir neikvæðum fréttum um óánægju með fjármögnunarstjóra kosningabaráttunnar, Robert Moshbacher Jr. Karl Rove veitti George W. Bush ráðgjöf í aðdraganda kosninganna um ríkisstjóraembættið í Texas árið 1994. Bush tilkynnti framboð sitt í nóvember 1993 og strax í janúar 1994 hafði hann eytt yfir 600.000 dollurum í kosningabaráttuna, sem var gegn Ann Richards, frambjóðanda demókrata, og fóru þar af 340.000 dollarar til auglýsinga- og ráðgjafafyrirtæki Rove. Karl Rove veitti George W. Bush einnig ráðgjöf í kosningabaráttu sinni til endurkjörs ríkisstjóra Texas árið 1998. Á sex mánaða tímabili, frá júlí og fram í desember 1998, greiddi kosningasjóður Bush um 2,5 milljónir dollara til auglýsinga- og ráðgjafafyrirtækis Rove. Árið 1999 seldi Karl Rove auglýsinga- og ráðgjafafyrirtæki sitt. Hann var að taka að sér starf kosningastjóra í kosningabaráttu George W. Bush til embættis forseta Bandaríkjanna árið 2000 og var salan á fyrirtækinu skilyrði sem Bush setti honum fyrir starfinu. Bush sigraði í þeim kosningum, gegn frambjóðenda demókrata, Al Gore, á sögulegan hátt. Bush sigraði einnig forsetakosningarnar 2004, þá gegn John Kerry, og þakkaði í kjölfarið Karl Rove fyrir snilli sína og kallaði hann „arkitektinn“ í sigurræðu sinni.
Matarprjónar
Aðalgerðir matarprjóna eru þrjár: Kínverskir prjónar, sem eru langir viðarprjónar með ávala enda; japanskir, sem eru stuttir viðarprjónar, einnig með ávala enda og kóreskir, sem eru stuttir málmprjónar með þverskorna enda, þó viðarútgáfur séu einnig notaðar.
Kannabis
Virkni THC
THC verkar aðallega á miðtaugakerfið, þ.e. heila og mænu. Meðal áhrifa sem koma þar fram er:
McDonaldsvæðing
Óræðni skynseminnar
Ritzer fjallar einnig um óræðni skynseminnar sem fimmta þáttinn í McDonaldsvæðingar kenningu sinni. „Mikilvægt er að óræðni þýðir að skynsöm ferli eru óruanhæf. Með þessu meina ég að þau hafna einföldu mannseðli, skynseminni, af fólki sem vinnur innan ferlanna eða er miðlað af þeim“. (Ritzer 1994:154)
Af-McDonaldsvæðing
[Pippa Norris]] og Ronald Inglehart velta vöngum yfir hversu mikið McDonaldsvæðingin hafi í raun litað bók þeirra Cosmopolitan Communications: Cultural Diversity in a Globalized World, vitandi að staðbundin menning á erfitt með að aðlagast hnattvæðingu. Bent er á nokkur staðbundin dæmi um hvernig McDonaldsvæðingunni hefur verið beitt skynsamlega og aðlögun samfélagsins hefur heppnast. Niðurstaðan er þannig lámörkun á stærð McDonaldsvörunnar. Því meira sem fyrirtækið aðlagast staðháttum og aðstæðum, því meiri líkur eru á því að hin sérstaka Bandaríska vara hverfi. Þegar upp er staðið þá er McDonald‘s ákveðin breyta í hnattvæðingunni.
Kristofer Uppdal
Bakgrunnur
Í þrjú ár, frá 1926 til 1929, var hann lagður inn á Gaustad sjúkrahúsið. Eftir þetta hreyfðist hann mikið og gaf ekki út bækur í nokkur ár. Árið 1947 settist hann að á Klettvollen í Oppdal, búgarði þar sem hann bjó síðustu fimmtán ár ævi sinnar .
Ferill
Kristoffer Uppdal birti fyrstu texta sína í meðlimatímariti unglingaliðsins, „Ogna“. Frá 1898 skrifaði hann í staðarblaðið Mjølner . Árið 1905 frumraunaði hann skáldskap með ljóðasöfnunum Kvæde og Ung sorg . Í ár byrjaði hann einnig að skrifa nafnið sitt «Uppdal».
1. FC Köln
1. Fußball-Club Köln 01/07 e. V., oftast þekkt sem FC Köln er þýskt knattspyrnufélag stofnað í Köln. Þeirra helstu erkifjendur eru Bayer Leverkusen og Borussia Mönchengladbach. thumb|Geitin Hennes VIII, er lukkudýr Kölnar
Lee Hazlewood
Eitt af síðustu verkum Hazlewoods var söngur á hljómplötu Amiinu, Hilli (At The Top Of The World).
Miklihvellur
Kenningin gefur góða útskýringu á ýmsum hlutum sem stjörnufræðingar höfðu tekið eftir:
Saga
Árið 1929 útvegaði Edwin Hubble fyrstu gögnin til stuðnings kenningu Lemaître. Hann komst að því að stjörnuþokur fjarlægðust jörðina úr öllum áttum á hraða sem var háður fjarlægð þeirra frá jörðinni. Þetta er þekkt sem lögmál Hubbel. Lögmál Hubble benti til þess að einsleitur og einsátta alheimur þendist út, en það passaði ekki við hugmyndir Einsteins um staðnaðan og óendanlegan alheim.
Kóranismi
Þegar kemur að trú, lögfræði og löggjöf hafa kóranistar aðra skoðun en þeir sem aðhyllast ahl al-Hadith þar sem þeir síðarnefndu telja að hadíðuskýringar séu viðbót við Kóraninn sem íslamskt kennivald þegar kemur að lögum og trúarjátningu. Hver sá flokkur sem styðst við hadíðuskýringar innan Íslam hefur sína eigin sér útgáfu af þeim skýringum sem þeir styðjast við, en þeim er svo hafnað af öðrum flokkum sem styðjast við aðrar hadíðuskýringar. Kóranistar hafna öllum hadíðuskýringum og boða engar slíkar.
Asa Gray
Asa Gray (18. nóvember 1810 – 30. janúar 1888) er talinn mikilvægasti ameríski grasafræðingur 18. aldar. Sem grasafræðiprófessor við Harvard í nokkra áratugi, heimsótti hann og skrifaðist á við marga helstu náttúrufræðinga þess tíma, meðal annars Charles Darwin, sem hafði mikið álit á honum.
Bidhya Devi Bhandari
Einkahagir
Bhandari var gift Madan Bhandari, vinsælum nepölskum kommúnistaleiðtoga, sem lést í bílslysi nálægt Dasdhunga í Chitwan-sýslu árið 1993. Hjónin áttu tvær dætur, Usha Kiran Bhandari og Nisha Kusum Bhandari. Grunur leikur á um að Madan hafi verið myrtur en málið hefur aldrei verið fyllilega leyst.
Seljavallalaug
Árið 1990 var byggð ný laug um 2 km utar í dalnum, en enn má fólk fara í gömlu laugina sér að kostnaðarlausu en á eigin ábyrgð. Laugin er hreinsuð einu sinni á sumri. Fram að því er hún einatt þakin þykku slýi sem kallar á aðgát.
Baldur
För Hermóðs til Heljar eftir Baldri
Út frá vísunni er vel hægt að geta sér þess til að hér hafi verið Loki á ferð en þetta varð til þess að Baldur gat ekki snúið aftur frá Hel.
Lewisia sacajaweana
Lewisia sacajaweana er fjölær jurt af ættinni Montiaceae. Hún er einlend í Idaho í Bandaríkjunum. Fræðiheitið er til heiðurs Sacagawea, sem var leiðsögumaður í leiðangri Lewis og Clark.
Rannsóknarréttur
thumb|right|Iðrunarganga í Mexíkó á 17. öld Rannsóknarréttur er heiti á ýmsum stofnunum innan kaþólsku kirkjunnar sem rannsökuðu brot gegn kirkjurétti, einkum villutrú, frá miðöldum til 19. aldar. Fyrstu rannsóknarréttirnir voru biskupsréttir sem settir voru upp í Suður-Frakklandi 1184 til að berjast gegn kaþarisma. Nokkrum áratugum síðar fékk dóminíkanareglan það hlutverk að sjá um slíkar rannsóknir. Rannsóknarréttir dæmdu ekki hina seku eða sáu um refsingar, heldu létu fanga sína í hendur á veraldlegum yfirvöldum sem sáu um útfærslu refsinganna, oftast þó samkvæmt fyrirmælum kirkjunnar.
Svartur húmor
Íslensk dæmi um svartan húmor
Í Skarðsárannál Björns Jónssonar má finna eftirfarandi frásögn af aftöku árið 1602, sem höfð hefur verið til dæmis um íslenskan gálgahúmor, í bókstaflegri merkingu:
Le Groom Vert-de-Gris
Íslensk útgáfa
Sagan birtist í íslenskri þýðingu í þremur hlutum í tímaritinu Neo Blek á árinu 2011. Hún var prentuð í svarthvítu ef undan er skilinn síðasti fjórðungurinn sem er í lit. Árið 2023 kom bókin svo út á vegum Frosks útgáfu í endurskoðaðri þýðingu Anitu K. Jónsson.
Brekkublaðka
Brekkublaðka (fræðiheiti: Lewisia oppositifolia ) er fjölær jurt af ættinni Montiaceae. Hún er ættuð frá vestur Bandaríkjunum, á litlu svæði í norðurhluta Kaliforníu og suðvestur Oregon.
Zedd
Anton Zaslavski (rússneska: Антон Заславский; f. 2. september 1989), betur þekktur undir sviðsnafninu Zedd, er rússnesk-þýskur plötusnúður, lagahöfundur og upptökustjóri. Hann er uppalinn í Kaiserslautern, Þýskalandi þar sem hann byrjaði tónlistarferilinn sinn. Nafnið Zedd er dregið af enska framburðinum á Z (eða zed), sem er fyrsti stafurinn í eftirnafninu hans.
Melanotaenia flavipinnis
Melanotaenia flavipinnis er tegund af regnbogafiskum sem er frá norðvestur Nýju-Gíneu.
Tryggva
Tryggva er íslenskt kvenmannsnafn.
Gráreynir
Ræktun og nytjar
Hann hefur verið notaður sem garðtré á Íslandi áratugum saman og reynst harðgerður, jafnvel seltuþolinn. Víða í görðum um allt land.
Þorsteinn svarfaður Rauðsson
Landnáma segir að Þorsteinn hafi verið sonur Rauðs ruggu úr Naumudal í Noregi en móðir hans hafi veirð Hildur dóttir Þráins svartaþurs. Ekki er getið um mörk landnáms hans. Í Svarfdæla sögu segir frá því að Ljótólfur goði hafi numið land í dalnum áður en Þorsteinn kom út og hafi þeir skipt honum þannig að Þorsteinn nam land vestan Svarfaðardalsár og bjó á Grund en Ljótólfur nam eystri hluta dalsins og bjó á Hofi. Í Landnámu er Ljótólfur ekki nefndur sem landnámsmaður í dalnum en hins vegar er hans getið á nokkrum stöðum og ættir raktar til hans. Bendir það til þess að þegar Landnámabók var skráð hafi tvennum sögum farið af landnámi dalsins.
Vilbert
Vilbert er íslenskt karlmannsnafn.
Tryggvína
Tryggvína er íslenskt kvenmannsnafn. Þekkist einnig í myndinni Tryggvina.
Magnús Ólafsson (lögmaður)
Magnús Ólafsson (1728 – 14. janúar 1800) var íslenskur lögmaður og varalögmaður á 18. öld og síðasti lögmaðurinn sem dó í embætti.
Halley
Nafnið getur einnig átt við:
Paul Bowles
Paul Frederic Bowles (30. desember 1910 – 18. nóvember 1999) var bandarískur rithöfundur, tónskáld og þýðandi. Einna frægastur er hann fyrir smásögur sínar, en einnig fyrir skáldsögu sína The Sheltering Sky.
Suðurlandsskjálftinn 29. maí 2008
Þann 29. maí 2008 klukkan 15:45 riðu yfir tveir suðurlandsskjálftar samtímis sem voru af vægisstærð um 6,3 stig yfir Suðurland á Íslandi. Talið er að annar skjálftinn hafi hrint hinum af stað. Hann fannst á höfuðborgarsvæðinu og alla leið til Ísafjarðar. Almannavarnir lýstu yfir hæsta viðbúnaðarstigi í Selfossi, Hveragerði og nágrenni vegna hugsanlegra eftirskjálfta. Ekkert mannfall varð, en nokkrar sauðkindur urðu undir byggingum og fórust og nokkrum þurfti að lóga.
Slys á dýrum
Útihús hrundu á nokkrum bæjum. Á bænum Krossi í Ölfusi hrundi útihúsið með þeim afleiðingum að fé varð undir og þurfti að lóga nokkrum ám og lömbum.
Bottrop
thumb|Altmarkt. Bottrop er borg í vestur-Þýskalandi í sambandsríkinu Norðurrín-Vestfalía við Rínar–Herne-skurðinn. Hún er hluti af samfelldu þéttbýli í Ruhr og eru m.a. Essen og Oberhausen nálægt. Íbúar voru um 117.000 árið 2021.
Brahmi
Brahmi er fornt ritkerfi frá Suður-Asíu. Það er atkvæðastafróf frá um 500 f.Kr. Brahmi er með mikilvægari ritkerfum heims ef tekið er mið af áhrifum þess á önnur ritkerfi. Mörg elstu sögulegu rit sem fundist hafa á Indlandi eru skráð með Brahmi.
Helgi Hálfdanarson (þýðandi)
Helgi Hálfdanarson var sonur séra Hálfdanar Guðjónssonar á Sauðárkróki en Guðjón, faðir hans, var bróðir Helga Hálfdanarsonar sálmaskálds.
Tenglar
Greinar eftir Helga
Ugla (mannsnafn)
Ugla er íslenskt kvenmannsnafn.
Mizunoo annar
thumb|right|Mizunoo annar Japanskeisari Mizunoo annar (japanska: 後水尾天皇 Go-Mizunoo-tennō) (29. júní 1596 – 11. september 1680) var 108. Japanskeisarinn samkvæmt hefðbundinni röð. Hann ríkti frá 1611 til 1629. Mizunoo var þriðji sonur Yōzei annars. Fyrsta eiginkona hans var Tokugawa Kazuko, dóttir Tokugawa Hidetada. Dóttir þeirra varð síðar Meishō keisaraynja.
Haraldur Sverrisson
Haraldur Sverrisson er viðskiptafræðingur og var bæjarstjóri Mosfellsbæjar á árunum 2007–2022.
Grænlandsklukka
Grænlandsklukka (fræðiheiti: Campanula giesekiana) er tegund af klukkuætt (Campanulaceae), ættuð frá norðurhluta N-Ameríku og Grænlandi. Samkvæmt sumum heimildum er hún afbrigði eða undirtegund af bláklukku.
Potsdam
Stríðsátök
thumb|Potsdam 1871 1806 hertók Napoleon bæði Berlín og Potsdam. Napoleon var mjög hrifinn af höllunum í Potsdam og heimsótti grafreit Friðriks mikla i kirkju einni þar í borg. Þar átti hann að hafa sagt: „Ef hann væri enn á lífi, væri ég ekki hér.“ Frakkar yfirgáfu Potsdam ekki fyrr en 1814. Árið 1838 fékk borgin járnbrautartengingu til Berlínar, en hún var meðal fyrstu í Þýskalandi. Árið 1897 var fyrsta loftskeytið í Þýskalandi sent innanbæjar í Potsdam. Árið 1912 var stærsta loftskipahöfn Þýskalands lögð í Potsdam. Stjórnandinn var Graf von Zeppelin. Árið 1914 undirritaði Vilhjálmur II keisari í einum kastala sinna í Potsdam stríðsyfirlýsingu gegn bandamönnum og hóf þar með heimstyrjöldina fyrri. Í stríðslok sagði keisarinn af sér og fór í útlegð til Hollands. Potsdam missti þar með status sinn sem keisaraborg.
Kvikmyndaverið Babelsberg
thumb|Inngönguhlið á kvikmyndaverinu Babelsberg Kvikmyndaverið Filmstudio Babelsberg í Potsdam er elsta stóra kvikmyndaver heims og stærsta kvikmyndaver Þýskalands. Það var stofnað 1912 og er í dag 420 þúsund m² að stærð. Fyrsta myndin sem þar var gerð hét Dauðadansinn (Der Totentanz) með dönsku leikkonunni Asta Nielsen. Á tímum nasista var kvikmyndaverið gjarnan notað fyrir áróðursmyndir. Í dag er kvikmyndaverið mikið notað, bæði fyrir bíómyndir og sjónvarpmyndir/seríur. Meðal þekktra bíómynda nútímans má nefna:
Brókarhverfa
Brókarhverfa (fræðiheiti: Nephroma bellum) er tegund fléttna af hverfuætt. Hún er flokkuð sem tegund í bráðri útrýmingarhættu á válista Náttúrufræðistofnunar Íslands.
Windows Live Messenger
Windows Live Messenger (WLM), er spjallforrit hannað af Microsoft fyrir Windows XP, Windows Server 2003, Windows Vista og Windows Mobile. Það kom fyrst á markaði þann 13. desember 2005 og er hluti af Windows Live-vörumerkinu. Nýjasta útgáfan er Windows Live Messenger 8.5 sem var gefið út þann 6. nóvember 2007.
Til stendur að leggja Windows Live Messenger niður og sameina það við Skype.
Stan Lee
Stan Lee (fæddur undir nafninu Stanley Martin Lieber; 28. desember 1922 – 12. nóvember 2018) var bandarískur myndasöguhöfundur, ritstjóri og útgefandi. Hann var ritstjóri Marvel-myndasögufyrirtækisins og síðar útgáfustjóri og stjórnarformaður þess. Undir stjórn Stans Lee þróuðust Marvel-myndasögurnar úr því að vera lítil undirdeild stærra útgáfufyrirtækis til þess að verða margmiðlunarrisi með veruleg umsvif í bandaríska myndasöguiðnaðinum.
Gunnbjörn Úlfsson
Gunnbjörn Úlfsson var norskur maður, sonur Úlfs kráku, sem sigldi til Íslands um 900. Skip hans bar af leið og sá hann þá eyjar vestan við Ísland sem hann kallaði Gunnbjarnarsker og menn telja að hafi verið Grænland. Hann er því talinn vera fyrsti norræni maðurinn sem hafi séð til Norður-Ameríku.
Þjóðvegur 1
Kirkjubæjarklaustur - Vík í Mýrdal (72 km)
Vestur-Skaftafellssýsla
Hveragerði - Reykjavík (37 km)
Vegurinn liggur um Hellisheiði, Svínahraun, Sandskeið og Lækjarbotna.
Borgarnes - Staðarskáli (89 km)
Mýrasýsla
Borís Jeltsín
Borís Níkolajevítsj Jeltsín (rússneska: Борис Николаевич Ельцин) (1. febrúar 1931 – 23. apríl 2007) var fyrsti forseti Rússlands frá 1991 til 1999. Hann átti þátt í að leiða mótmæli gegn valdaránstilraun harðlínumanna gegn Míkhaíl Gorbatsjov 18. ágúst 1991 sem leiddi til falls Sovétríkjanna. Í forsetatíð hans var reynt að koma á nauðsynlegum efnahagsumbótum og innleitt markaðshagkerfi sem leiddi til óðaverðbólgu. Jeltsín og nánir samstarfsmenn hans voru auk þess ásakaðir fyrir víðtæka spillingu. Á þeim tíma náðu ólígarkarnir öllum völdum í viðskiptalífi landsins. Árið 1999 gerði hann Vladímír Pútín að forsætisráðherra og lýsti því yfir að hann vildi að Pútín yrði eftirmaður sinn. Þann 31. desember sagði hann svo af sér og Pútín tók við embættinu fram að forsetakosningum 26. mars 2000 þar sem hann sigraði í fyrstu umferð. Hann lést 23. apríl 2007, 76 ára að aldri.
Geðhjálp
Stjórn
Stjórn Geðhjálpar
Borís Jeltsín
Upphefð Pútíns og afsögn Jeltsíns
Jeltsín útnefndi Pútín nýjan forsætisráðherra í ágúst árið 1999 og lýsti því jafnframt yfir að hann vildi að Pútín yrði eftirmaður sinn á forsetastól. Seinna Téténíustríðið hófst á svipuðum tíma og Pútín varð forsætisráðherra og hann náði fljótt vinsældum meðal Rússa með óbilgirni sinni gagnvart Téténum. Á gamlársdag 1999 sagði Jeltsín óvænt af sér sem forseti og Pútín varð þannig starfandi forseti Rússlands fram að kosningum. Eitt af því fyrsta sem Pútín gerði í forsetaembætti var að veita Jeltsín og bandamönnum hans sakaruppgjöf til að vernda þá gegn hugsanlegri lögsókn.
Geðhjálp
Stjórn
Elín Ebba Ásmundsdóttir
Varastjórn
Hlynur Jónasson
Klingon
Klingonar voru þróaðir af handritshöfundinum Gene L. Coon, Klingonar voru manngervingar, dökkir á hörund með litla virðingu, ætlaðir sem táknsaga um kaldastríðið sem að þá var í fullum gangi. Með auknu fjármagni til förðunar og tæknibrellna, voru Klingonarnir algjörlega endurhannaðir í kvikmyndinni Star Trek: The Motion Picture árið 1979. Í seinni myndum og ótengdu framhaldþáttaröðinni Star Trek: The Next Generation, voru hernaðarlegir þættir Klingona bættir með aukinni virðingu og strangari reglur í hernaði.
Skúli Gautason
alt=Skúli Gautason|thumb|Skúli Gautason Skúli Gautason (f. 25. október 1959) er íslenskur leikari, leikstjóri, tónlistarmaður og menningarstjóri.
Hólmarnir
Hólmrnir eru hluti af Sundunum Norðan Reykjavíkur, sem fær það nafn vegna reglulegra sunda milli eyja, skerja og hólma í Kollafirði meðfram Seltjarnarnesi.
Krossá
thumb|Jeppi leggur í ána. thumb|Krossá úr fjarska.
Andorra
Helstu borgir og bæir
Eftir mannfjölda:
Hvorki flugvellir né lestarsamgöngur eru í landinu og fara íbúar helst til Toulouse og Barcelona í flug. Þó eru þyrlupallar. Vegakerfið er 279 kílómetrar að lengd.
Frumkvöðlafræði
Markmið námsins er að nemendur vinna raunhæft verkefni, það er að stofna og reka fyrirtæki. Nemendur læra að vinna saman sem hópur og gera sér grein fyrir mismunandi hlutverkum innan fyrirtækja, til dæmis starfsmannastjóra, framkvæmdastjóra og markaðsstjóra. Auk þess komast þau að því hversu mikilvægt það er að skipuleggja tímann sinn vel. Nemendurnir öðlast færni í mannlegum samskiptum ásamt því að taka tillit til hvors annars.Þar að auki öðlast þau leikni í að koma sér á framfæri í formi markaðssetningar (kynningar og auglýsingar) og í því að gera viðskiptaáætlun og markaðsáætlun.
Unna
Unna er íslenskt kvenmannsnafn.
Atlético Madrid
Stofnun og upphafsár
Á hinum nýja velli, sem tók rúmlega 35 þúsund áhorfendur, varð Atlético sigursælt í héraðsmótum í Kastilíu og komst tvívegis í úrslitaleik spænsku bikarkeppninnar á þriðja áratugnum en tapaði í bæði skiptin. Leiktíðina 1928-29 var það eitt af keppnisliðunum þegar Spænska deildarkeppnin fór fram í fyrsta sinn. Árangurinn var þó takmarkaður fyrstu árin.
Brotist í fremstu röð (2005-2011)
Veturinn 2009-10, undir stjórn Quique Sánchez Flores hóf Atlético leik í Meistaradeildinni en færðist síðan yfir í Evrópudeild UEFA þegar kom að 32-liða úrslitum. Fór liðið með sigur af hólmi í keppninni eftir að hafa unnið Liverpool FC í undanúrslitum og Fulham FC í úrslitaleiknum þar sem Diego Forlán gerði sigurmarkið í lok framlengingar.
Leikmannahópur
(á láni frá Arsenal) (Fyrirliði)
Gullfoss (skip, 1950)
Eldra farþegaskip Eimskipafélagsins hét einnig Gullfoss og var tekið í notkun 1915.
Tenglar
http://www.shipsnostalgia.com/showthread.php?t=6306
Kjarnakorn
Kjarnakorn fyrirfinnast í kjarna frumna og eru einskonar próteinsmiðja hennar. Í þeim eru örsmá korn sem nefnast netkorn eða ríbósóm, í þeim er amínósýrum raðað saman í prótín. Mönnum er alls kostar ljóst hvaða hlutverki það gegnir, en þeir hallast helst að því að þetta örsmáa frumulíffæri gegni því mikilvæga hlutverki við að smíða prótín í frumuna.
Theresa May
May fæddist í Eastbourne í Sussex og lærði landafræði við Oxford-háskóla. Árin 1977 til 1983 starfaði hún í Englandsbanka. Árin 1992 og 1994 bauð hún sig fram til þingmanns en náði ekki sæti í Breska þinginu. Árið 1997 sigraði hún í kjördæminu Maidenhead. Hún varð síðan stjórnarmaður Íhaldsflokksins og gerðist meðlimur í Leyndarráðinu (e. Privy Council) árið 2002. Árið 2010 var May tilnefnd til embættis innanríkisráðherra og jafnréttisráðherra, en hún hætti sem jafnréttisráðherra árið 2012.
Miðmynd
Miðmynd segir frá því hvað gerandi/gerendur gerir/gera við eða fyrir sjálfan/sjálfa sig, t.d. hann leggst, þeir berjast.
Í skugga borturnsins
Söguþráður
Sagan hefst árið 1857 í bænum Titusville í Pennsylvaníu. Drake ofursti kemur til bæjarins ásamt félaga sínum, Billy Smith, í því skyni að bora eftir olíu. Þegar Drake finnur olíulind þann 27. ágúst 1859 grípur um sig mikið gullæði og fjölda manns drífur að til að taka þátt í olíuævintýrinu. Bæjaryfirvöldum líst ekki á blikuna og ráða Lukku Láka til starfa sem skerfara til að halda uppi lögum og reglu í bænum. Lukku Láki fær strax í nógu að snúast og eitt af hans fyrstu verkum verður að bjarga manni nokkrum, sem gripinn er við að stela olíutunnu, frá hengingu. Fram fara réttarhöld yfir kauða og þar skýtur upp kollinum vafasamur lögfræðingur frá Texas, Barry nokkur Blunt. Brátt kemur í ljós að Barry og kumpánar hans ætla sér að komast yfir allar olíulindir í héraðinu með óvönduðum meðulum og það reynist Lukku Láka þrautin þyngri að koma í veg fyrir ætlunarverk þeirra, enda misnotar Barry lagabókstafinn purrkunarlaust í þágu málstaðarins. Fljótlega er Drake ofursti sá eini sem enn heldur yfirráðum yfir olíulind sinni og hann og Lukku Láki ráða ráðum sínum til að koma lögum yfir Barry Blunt. thumbnail|Edwin L. Drake frumkvöðull í olíuleit.
Súna
Súnur eða mannsmitanlegir dýrasjúkdómar (þ.e. dýrasjúkdómur sem leggst á menn fyrir árið 2006) kallast smitsjúkdómar (dýrasjúkdómar) sem geta borist milli dýra og manna.
Þolmynd
Hin nýja þolmynd
Hin hefðbundna þolmynd sem notuð hefur verið í gegnum tíðina er notuð af bæði eldri og yngri málnotendum. En upp á síðkastið hafa margir yngri málnotendur tekið upp á því að nota það sem kallast nýju þolmyndina.
Grímnir
Grímnir er íslenskt karlmannsnafn.
Hringurinn
Aðdragandann að stofnun Hringsins má rekja til Kristínar Vídalín Jacobson en hún hafði veikst af berklum sem ung stúlka og á meðan hún lá á sjúkrahúsi í Danmörku hét hún því að næði hún heilsu á ný myndi hún leggja sitt af mörkum til bæta aðbúnað fátækra berklasjúklinga. Kristín efndi þetta heit sitt og boðaði til stofnfundar í Iðnó við Vonarstræti í Reykjavík þann 26. janúar 1904. Stofnfélagar Hringsins voru 45 konur en Kristín varð fyrsti formaður félagsins og veitti því formennsku í 39 ár.
Barnaspítali Hringsins
Árið 1942 ákváðu Hringskonur að breyta áherslum í starfi sínu og varð velferð sjúkra barna í fyrirrúmi. Hringskonur settu sér það markmið að barnaspítali yrði settur á laggirnar hér á landi. Það reyndist þungur róður en úr varð að sérstök barnadeild var opnuð á Landspítalanum árið 1957. Árið 1965 tók svo Barnaspítali Hringsins til starfa á Landspítalanum. Barnaspítalinn bjó lengi við þröngan húsakost en á 80 ára afmæli Hringsins árið 1984 ákváðu Hringskonur að beita sér að fullum krafti fyrir því að nýr sérhannaður barnaspítali yrði reistur á lóð Landspítalans við Hringbraut og miðaðist starfsemi félagsins að því að afla fjármuna til að draumurinn gæti orðið að veruleika. Markmiðið náðist og á 99 ára afmæli Hringsins þann 26. janúar 2003 var nýtt húsnæði Barnaspítala Hringsins formlega tekið í notkun.
Eista
thumb|Skýringarmynd á útlensku sem sýnir innra útlit eista. thumb|Eistu síga niður þegar heitt er, það gerir þeim kleift að halda sér örlitlu kaldari en venjulegum líkamshita, það gefur besta umhverfi fyrir þroskun sáðfrumna. thumb|Eistu skreppa saman þegar kalt er, til að viðhalda réttu hitastigi fyrir myndun sáðfrumna. thumb|Eista úr [[Köttur|ketti.]] Eistu eru kynkirtlar karldýra. Eistu eru egglaga og eru í kviðarholi á fósturskeiði og fyrsta hluta æviskeiðs en rata svo niður um sérstaka rennu í pung.
Abu Nuwas
Hann er almennt talinn merkasta skáldið á klassískri arabísku en orðspor hans hvílir einkum á drykkjusöngvum sem hann orti og kvæðum um sveinaástir.
Aukageta
Aukageta er afurð eða afleiðing annarrar virkni sem getur þó ekki haft nein áhrif á undirstöðuna sem veldur henni. Til dæmis er aukagetuhyggja í hugspeki sú kenning að sálarlíf mannsins sé aukageta þannig að það orsakist af virkni heilans og sé þannig afleiðing efnislegrar undirstöðu en geti þó engin áhrif haft á móti á efnislega undirstöðu sína; það er að segja að virkni heilans orsaki mannlegt sálarlíf en sálarlíf mannsins hafi engin áhrif á virkni heilans.
Alkóhólismi
Fíkn í áfengi getur verið mjög skæð og erfiðara er að losa sig undan henni en undan fíkn í mörg önnur fíkniefni. Líkamleg fráhvarfseinkennin áfengis geta verið það slæm að einstaklingurinn getur dáið af þeim einum,
Arduino
Arduino verkefnið hófst í Ivrea í Ítalíu árið 2005 sem liður í að búa til ódýr tæki til að búa til frumgerðir fyrir nemendur sem unnu að viðmótshönnunarverkefnum. Hönnuðurnir Massimo Banzi og David Cuartielles skírðu verkefnið Arduino eftir krá í Ivrea.
Arduino forritunarmálið byggir á C++ og er einfalt fyrir byrjendur og fólk utan tæknigreina. Dæmigert fyrsta forrit fyrir Arduiono örgjörvann er forrit sem lætur ljóstvist (LED) blikka. Slíkt forrit gæti litið svona út:
Himnuflæði
Frumuhimnur eru hálfgegndræpar himnur og þar spilar himnuflæði nauðsynlegt hlutverk. Vatn flyst inn í frumur með himnuflæði.
Lóðun
thumb|right|Lítil fígúra búin til með lóðun
Pinus rzedowskii
Pinus rzedowskii, er furutegund sem er einlend í Coalcoman héraði í vestur Michoacan, í suðvestur Mexíkó. Hún verður 15 til 30m há.
Þorsteinn rauður
Auður móðir Þorsteins fór með ekkju hans og börn til Íslands. Sonur hans var Ólafur feilan en dæturnar voru Gró, sem Auður gifti í Orkneyjum, Ólöf, sem hún gifti í Færeyjum, Ósk, kona Hallsteins goða, sonar Þórólfs Mostrarskeggs, Þórhildur, sem giftist Eysteini meinfret Álfssyni, Vigdís, en maður hennar var Kampa-Grímur, landnámsmaður í Köldukinn, og Þorgerður, sem fyrst giftist Dala-Kolli Veðrar-Grímssyni og fór síðan til Noregs og giftist þar Herjólfi Eyvindssyni.
Þorgeir Þorgeirson
Bernska
Þorgeir fæddist í Hafnarfirði en ólst upp á Siglufirði til átta ára aldurs. Foreldrar hans voru farandverkafólk, móðir að norðan og faðir frá Hafnarfirði. Þorgeir missti föður sinn tveggja ára gamall. Frá Siglufirði fluttu þau mæðgin í Kópavog og segir Þorgeir að þar hafi þau búið í sumarbústað. Þau bjuggu í Kópavogi í þrjú ár „og þá fór ég að heiman, ellefu ára gamall, og hef verið á eigin vegum síðan,“ sagði Þorgeir.
Störf að kvikmyndum
Þorgeir skrifaði alla tíð nokkuð um kvikmyndir en eftir 1972 hann sér fyrst og fremst að ritstörfum.
Ritstörf
Þorgeir hélt áfram gagnrýni sinni á yfirvöld þann áratug sem mál hans vegna skrifanna 1983 voru til meðferðar fyrir dómstólum. 1988 skrifar hann grein um hliðstæð mál, það er lögregluofbeldi, í Morgunblaðið, þar sem segir meðal annars: „Geðþóttavaldssamfélagið er fjarskalega auðþekt á því að hvenær sem einhver nefnir ábyrgð eða skyldu í návist yfirvaldanna þá líður valdapersónan settlega útí tómið eins og gufustrókur.“
C. E. Frijs
Ævi og störf
C. E. Frijs var sonur greifans af Frijsenborg. Hann var sendur til náms við skólann í Sórey, þaðan sem hann lauk lagaprófi árið 1842. Hann tók við rekstri hluta af jarðeignum föður síns undir lok fimmta áratugarins og réðst þegar í mikla uppbyggingu, en seldu jafnframt leiguliðum sínum hluta landsins til sjálfsábúðar. Bakaði sú ráðstöfun honum miklar vinsældir meðal héraðsmanna. Frijs var talinn auðugasti stórbóndi landsins og lét hann reisa sér veglega höll til samræmis við það. Varð það mannvirki fyrirmynd fleiri danskra herragarða.
Afhroð Dana í stríðinu riðlaði öllum valdahlutföllum í dönskum stjórnmálum. Stórlandeigandastéttin ákvað að taka völdin í sínar hendur og varð Frijs sjálfsagður leiðtogi hópsins. Hann tók við embætti forsætisráðherra árið 1865 og var fyrsta verkefni stjórnar hans að leiða til lykta endurskoðun stjórnarskrárinnar.
Þorgeir Þorgeirson
Önnur störf
Samhliða öðru stundaði Þorgeir leiðsögustörf hjá Ferðaskrifstofu ríkisins. Kennari var hann við Leiklistarskóla SÁL árin 1973 til 1976.
Vilji
Vilji er íslenskt karlmannsnafn.
Ístaka á Tjörninni
Veturinn 1919 og 1920 voru teknir um 11.000 rúmmetrar af ís á Tjörninni og var ísinn notaður í íshúsin í Reykjavík (Ísfélagið við Faxaflóa, Herðubreið ofl) og til að ísa fisk fyrir siglingar með glænýjan fisk til Bretlands. Bæjarsjóður Reykjavíkur hafði af þessu nokkrar tekjur.
Fyrst kostaði ísinn ekkert af Tjörninni, en fljótlega var mönnum gert að tilkynna hve mikinn ís þeir tækju og síðar var ráðinn sérstakur eftirlitsmaður við ístökuna og árið 1915 segir svo í athugasemd með bæjarreikningum:
Kandahar
Alexander mikli lagði grunninn að eldri hluta Kandahar á 4. öld fyrir Krist. Borgin hefur verið bitbein ýmissa ríkidæma yfir söguna en hún er á strategísku svæði þar sem suður-, mið- og norður-Asía mætast. Talibanar réðust á borgina sumarið 2021 og hafa þar nú yfirráð.
Gísli Óskarsson
Gísli hefur verið fréttaritari Sjónvarpsins og Stöðvar 2 frá árinu 1988. Hann hefur einnig framleitt 10 kvikmyndir, heimildamyndir og fræðslumyndir, lengd þeirra er frá 8 mín. til 60 mín.
Sigurður Líndal (f. 1931)
Sigurður Líndal (f. 2. júlí 1931) er íslenskur lögfræðingur, fyrrverandi prófessor í lögfræði og fyrrum forseti Hins íslenska bókmenntafélags.
Villi
Villi er íslenskt karlmannsnafn.
John Thomas Stanley
Sir John Thomas Stanley (26. nóvember 1735 – 2. október 1807) var breskur barónett af Alderley og ferðalangur.
Sigrún Eva Ármannsdóttir
Sigrún Eva Ármannsdóttir:
Þyriltoppur
Þyriltoppur (fræðiheiti Lonicera hirsuta ) er runni af geitblaðsætt ættaður frá norðausturhluta Bandaríkjanna (Massachusetts, Michigan, Minnesota, New York, Pennsylvania, Wisconsin) og Kanada (Ontario, Québec, Vermont).
Klettsvík
Klettsvík er vík við innsiglinguna í Vestmannaeyjahöfn sem afmarkast af Ystakletti til austurs, Miðkletti til norðurs og Heimakletti til vesturs.
Pétur Magnússon
Starfsferill
Hann var framkvæmdastjóri Ræktunarsjóðs 1924 til 1929 og formaður Málflutningsmannafélags Íslands 1926—1930.
Örnefnastofnun Íslands
Örnefnastofnun Íslands var íslensk stofnun sem hafði það hlutverk að safna íslenskum örnefnum og skrá og varðveita þau á aðgengilegan hátt. Stofnun Árna Magnússonar tók við því hlutverki og var Örnefnastofnun lögð niður.
Anders Behring Breivik
Stefnuyfirlýsingar og greiningar
Breivik gaf út 1500 blaðsíðna stefnuyfirlýsingu sem hann nefndi: „2083 - A European Declearance of Independence“ (2083 - Sjálfstæðisyfirlýsing Evrópu) ásamt tólf mínútna löngu myndbandi sem hann setti á vefsíðuna Youtube. Grundvöllur yfirlýsingarinnar og helsta tilefni hryðjuverkanna var „trú á samsæri múslima um að taka yfir Evrópu.“ Tilefni árásanna telst því múslimahatur. Í yfirlýsingunni lýsir hann stjórnmálalegum skoðunum sínum, andstöðu sinni gegn fjölmenningarstefnu og því sem hann kallar „menningar-marxisma“ ásamt „íslamvæðingu“ sem hann telur vera að leggja vestræna siðmenningu undir sig. Meðlimir vefsíðunnar Document.no, sem Breivik sjálfur var virkur á, bentu seinna á að hlutar af stefnulýsingunni væru breyttur texti úr stefnulýsingu bandaríska hryðjuverkamannsins og „græna anarkistans“ Theodores Kaczynski, þar má nefna skilgreiningar Kaczynskis á því sem hann kallaði „fjöldasálfræði vinstrisinna“. Breivik telur ekki unnt að snúa við íslamvæðingu Vesturlanda nema með því að fjarlægja stjórnmálaöflin sem heimila hana. Hann sendi stefnuyfirlýsinguna á persónuleg tölvupóstföng vina sinna og skoðanabræðra en nú hefur hún komist í almenna dreifingu á netinu.
Kínahverfi
Kínahverfin leynast víða í Austur-Asíu, Suðaustur-Asía, Ameríku, Ástralasíu og Evrópu. Hverfin voru áður fyrr talin lokuð samfélög en eru nú á dögum talin markverðar viðskipta- og ferðamannamiðstöðvar. Sum Kínahverfi eru líka fjölmenningastaðir. Mörg Kínahverfi hinna ýmsu borga eru vinsælir ferðamannastaðir en önnur eru lifandi samfélög og sum eru blanda hvort tveggja. Sum hverfin eru þó fátækrahverfi eða endurþróuð svæði. Í sumum Kínahverfum eru aðeins töluð kínverska og oft býr þar fólk sem skilur ekki móðurmál viðkomandi lands. Götumerki eru ósjaldan á kínversku og þýdd á móðurmál viðkomandi staðar.
Appelsínugula byltingin
Söguágrip
Upptök appelsínugulu byltingarinnar voru í úkraínsku forsetakosningunum árið 2004. Frambjóðandi stjórnvalda í kosningunum var forsætisráðherrann Víktor Janúkovytsj, sem naut stuðnings fráfarandi forsetans Leoníds Kútsjma. Stjórn Kútsjma hafði viðhaldið nánu sambandi Úkraínu við Rússland eftir fall Sovétríkjanna en stjórnin hafði jafnframt sætt ásökunum um valdboðshyggju og spillingu. Frambjóðandi stjórnarandstöðunnar, fyrrum seðlabankastjórinn og forsætisráðherrann Víktor Júsjtsjenko, boðaði umbætur í úkraínskum efnahagi, stjórnsýslu og fjármálum til að leggja grunn að inngöngu þess í Evrópusambandið, auk þess sem Júsjtsjenko vildi leiða Úkraínu inn í Atlantshafsbandalagið. Boðskapur Júsjtsjenkos hlaut mestan hljómgrunn í vesturhluta Úkraínu, þar sem úkraínsk þjóðernishyggja var sterkari og stuðningur meiri við aðlögun Úkraínu að hinum vestræna heimi.
1232
thumb|right|Heilagur [[Antoníus frá Padúa. Málverk eftir Antonio de Pereda frá 17. öld.]] Árið 1232 (MCCXXXII í rómverskum tölum)
Erlendis
Fædd
Nautaat
Nautaat (spænska: corrida de toros) er athöfn sérræktaðra mannýgra nauta (bos taurus ibericus) og skrautklæddra nautabana (torero) í hringleikahúsi eða þar til gerðum leikvangi. Nautaat er þjóðaríþrótt Spánverja og hefur verið afar vinsælt á Spáni frá seinni hluta 17. aldar en á líklega uppruna sinn að rekja til Krítar. Nautaat er mest stundað á Spáni en líka í Mexíkó, Kólumbíu, Perú og Ekvador. Sömuleiðis í Suður-Frakklandi, en með dálítið öðrum hætti. Í Portúgal berst nautabaninn (rejoneador) við nautið á hestbaki, en þar er nautið aðeins skutlað með krókörvum en ekki drepið.