cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kristbjörg Kjeld
Starfsferill
Leikferill hennar spannar tæp 70 ár en fyrsta hlutverk hennar var þegar hún var 15 ára gömul og lék heimskonu í verkinu Aumingja Hanna sem sýnt var hjá áhugaleikfélagi í Hafnarfirði. Hún var fastráðinn leikkona í Þjóðleikhúsinu frá 1957-2005 en hefur einnig leikið í Borgarleikhúsinu, hjá Leikfélagi Akureyrar og Frú Emilíu. Hún var einn af stofnendum leikhópsins Grímu árið 1962 og leikstýrði með hópnum. Á árunum 1986-1998 var hún kennari við Leiklistarskóla Íslands.
Ingrida Šimonytė
Starfsferill
Árið 2002 var hún úntefnd skattstjóri Litáens og síðan aðstoðarframkvæmdastjóri fjármálaráðuneytisins árið 2004. Hún gegndi því embætti í fimm ár.
Ráðherra og þingmaður
Þann 7. júli 2009 var Ingrida Šimonytė útnefnd fjármálaráðherra í annarri ríkisstjórn Andriusar Kubilius. Hún tók við af Algirdas Šemeta, sem hafði verið útnefndur framkvæmdastjóri fjárlaga og fjárhagsáætlana í framkvæmdastjórn Evrópusambandsins einni viku fyrr. Šimonytė var fjármálaráðherra þar til Rimantas Šadžius tók við af henni þann 12. desember 2012.
Tvíburarnir (stjörnumerki)
Tvíburarnir (latína: Gemini) er eitt af stjörnumerkjum dýrahringsins. Tvíburarnir er stórt og áberandi stjörnumerki á milli Nautsins í vestri og Fiskanna í austri. Björtustu stjörnur merkisins eru Kastor og Pollúx. Um það bil 85 stjörnur sjást með berum augum í Tvíburamerkinu á dimmum næturhimni fjarri ljósmengun bæja og borga.
Goðsögur
Síðar deildu Kastor og Pollux við aðra tvíbura, Ídas og Lynkeif. Þeir voru trúlofaðir Föbe og Hilaríu sem báðar voru undurfríðar en Kastor og Pollux heilluðu þær upp úr skónum. Því kunnu Ídas og Lynkeifur illa og börðust við Kastor og Pollux um hylli þeirra. Lynkeifur rak sverð í gegnum Kastor en Pollux hefndi fyrir dauða bróður síns með því að drepa Lynkeif. Ídas réðst til atlögu gegn Polluxi en hafði ekki erindi sem erfiði því Seifur laust hann eldingu. Pollux harmaði bróður sinn og bað Seif um að þeir gætu deilt ódauðleikanum. Seifur kom þeim báðum fyrir á himninum sem stjörnumerkið Tvíburarnir þar sem þeir halda utan um hvor annan, að eilífu óaðskiljanlegir.
Byggðasaga
Héraðssaga er náskylt hugtak, en hefur víðari merkingu og fjallar almennt um sögu ákveðins svæðis. Saga Kaupfélags Skagfirðinga getur verið hluti af héraðssögu, en er tæplega byggðasaga. Oft geta skilin þarna á milli verið óljós og rit verið blönduð að efni, þar sem til dæmis er blandað saman byggðasögu og persónusögu.
Malí
Saga
Mandéfólk settist að á Sahelsvæðinu við jaðar Sahara á miðöldum og þar urðu til nokkur stórveldi, s.s. Ganaveldið, Malíveldið og Songhæveldið. Lykilþáttur í myndun þessara ríkja var Saharaverslunin með gull, salt og þræla og Timbúktú var lykiláfangastaður á verslunarleiðunum um Vestur-Sahara og miðstöð kóransfræða. Borginni hnignaði með hnignun verslunarinnar, einkum eftir innrás frá Marokkó árið 1591 og á eftir fylgdi röð konungsríkja sem ekkert varð þó jafnstórt og Songhæveldið hafði verið.
Engjafræhyrna
Engjafræhyrna (fræðiheiti: Cerastium semidecandrum ) er einær eða tvíær jurt af hjartagrasaætt. Hún er ættuð frá Evrópu og Vestur-Asíu
Bótólfur (biskup)
Bótólfur var biskup á Hólum frá 1238 til dauðadags, 1247.
Ekkert er vitað um ætt Bótólfs, föðurnafn hans, né hvenær hann var fæddur.
Mezzoforte
Einhverjar mannabreytingar hafa verið á þeim árum sem hljómsveitin hefur verið starfandi. Meðal annars var saxófónleikarinn Kristinn Svavarsson meðlimur sveitarinnar frá 1982 til 1985 en saxófónleikarinn Óskar Guðjónsson gekk í sveitina um miðjan 10. áratuginn.
Steinsstaðir
Steinsstaðir er bær í Tungusveit í Skagafirði, fornt höfuðból og landnámsjörð Kráku-Hreiðars. Búskapur lagðist niður á Steinsstöðum 1943 en jörðinni var þá skipt niður í nokkur nýbýli og nú hefur risið dálítið þéttbýli í landi Steinsstaða.
Peñarol
Peñarol (fullt nafn: Club Atlético Peñarol) er úrúgvæskt knattspyrnulið frá samnefndu úthverfi borgarinnar Montevídeó, og er eitt þekktasta og sigursælasta félagslið heims. Liðið var stofnað 28. september árið 1891. Félagið hefur fimm sinnum unnið ameríkubikarinn og þrívegis sigrað í keppni Suður-Ameríkumeistaranna og Evrópumeistaranna. Auk knattspyrnu keppir Peñarol í rúbbí og frjálsum íþróttum.
Meistarar Suður-Ameríku
Meistaratitillinn árið 1959 gaf Peñarol keppnisrétt í nýstofnaðri Suður-Ameríkukeppni, Copa de Campeones de América sem síðar varð betur þekkt undir heitinu Copa Libertadores. Fyrstu tvö skiptin sem keppnin var haldin, 1960 og 1961, fór Peñarol með sigur af hólmi. Fyrst eftir sigur á Olimpia frá Paragvæ og því næst Palmeiras frá Brasilíu. Seinna árið varð félagið heimsmeistari félagsliða eftir sigur á Benfica frá Portúgal. Peñarol varð úrúgvæskur meistari alls fimm ár í röð á árunum 1958-62, síðast undir stjórn hins kunna Béla Guttmann.
Kínalykill
Lýsing
Kínalykill er einn af stærstu lyklunum, með blómstöngla að 90 sm. Blöðin eru öfugegglaga til oddbaugótt, oft glansandi og hrukkótt, dökkgræn, blaðleggurinn styttri en blaðkan. Blómin eru í einum eða tvem sveipum með 20 eða fleiri drjúpandi blóm á 10 sm. löngum, grönnum blómleggjum. Bjöllulaga blómin eru brennisteinsgul, rjómagul eða sjaldan beinhvít með sætan ilm.
Geirmundur heljarskinn Hjörsson
Geirmundur var kvæntur Herríði Gautsdóttur Gautrekssonar. Dóttir þeirra Ýr var gift Katli gufu Örlygssyni. Lítt deildi Geirmundur við aðra menn hérlanda. Eitt sinn deildi hann þó við Kjallak á Kjallaksstöðum um eignarhald á landi við Fábeinsá sem báðir vildu.
Alþjóðlegur staðall
Alþjóðlegur staðall er staðall sem hefur verið samþykktur af alþjóðlegri staðlastofnun. Slíkir staðlar eru ætlaðir til notkunar um allan heim. Þekktasta stofnunin af þessu tagi er Alþjóðlega staðlastofnunin. Notkun alþjóðlegra staðla er ein leið til þess að minnka hindranir í alþjóðaviðskiptum og notkun nýrrar tækni.
Húskeppur
Lýsing
Fullorðin bjalla er matt svört með samvöxnum hlífðarvængjum og ófleyg. Hann nærist að nóttu á blaðjöðrum,, og verða hök í blaðjöðrum. Breiðblaða sígrænar plöntur eru sérstaklega hætt við skemmdum.
3. deild karla í körfuknattleik
3. deild karla er neðsta deild karla í körfuknattleik á Íslandi en Körfuknattleikssamband Íslands fer með málefni íþróttarinnar á Íslandi. Deildin var stofnuð árið 2015. Gnúpverjar urðu fyrstu meistarar deildarinnar er þeir lögðu Laugdæli í úrslitaleik um titilinn.
Barnafoss
Til eru heimildir fyrir því að fossinn hafi áður verið nefndur Bjarnafoss. Svæðið var friðlýst árið 1987.
Kenning og sáttmálar
Samkvæmt boðun Mormóna er Kenning og sáttmálar safn opinberana og innblásinna yfirlýsinga sem gefnar voru fyrir stofnun og stjórn Guðs ríkis á jörðu á síðustu dögum. Þó að flestum köflunum sé beint til meðlima Kirkju Jesú Krists hinna síðari daga heilögu, eru þeir einnig ætlaðir öllum utan kirkjunnar líka.
Verkið er eitt af helgiritum Mormóna ásamt Biblíunni, Mormónsbók og Hinni dýrmætu perlu. Kenning og sáttmálar hefur þó sérstöðu vegna þess að hún er ekki þýðing á fornum ritum heldur nýtt rit, sem Guð, samkvæmt trú Mormóna, gaf með útvöldum spámönnum sínum til endurreisnar heilögu verki sínu og til stofnunar Guðs ríkis á jörðu á þessum dögum.
Tilurð
Þessar opinberanir eiga að hafa fengist sem svar við bæn og snertu eigið líf þeirra sem í hlut áttu. Spámaðurinn og aðstoðarmenn hans leituðu guðlegrar handleiðslu og þessar opinberanir eiga að sýna að þeir fengu hana. Í opinberununum er sýnd endurreisn og afhjúpun fagnaðarerindis Jesú Krists og upphaf þessarar ráðstöfunar í fyllingu tímanna. Í þessum opinberunum er einnig lýst flutning kirkjunnar í vesturátt frá New York og Pennsylvaníu til Ohio, Missouri, Illinois og að lokum til hinna miklu dala Vestur-Ameríku og baráttu hinna heilögu við að byggja upp Síon á jörðu á þessum tímum.
Innsbruck
Vinabæir
Innsbruck viðheldur vinabæjartengslum við eftirfarandi borgir:
Rangláti dómarinn
Söguþráður
Lukku Láki tekur að sér að reka kúahjörð frá Ástarborg (e. Austin) í Texas til Silfurtúns (e. Silver city) í Nýju Mexíkó. Verkefnið er hættuspil þar sem siðmenningin hefur ekki hafið innreið sína vestan Pjakkár (e. Pecos river). Þegar Lukku Láki og félagar fara með hjörðina yfir ána og nálgast bæinn Langtré (e. Langtry) birtist dómari bæjarins, Hrói grænbaun, vopnaður riffli og handtekur Lukku Láka vegna gruns um nautaþjófnað. Eftir sérkennileg réttarhöld í krá dómarans er Lukku Láki fundinn sekur, hjörðin gerð upptæk og Láki dæmdur til að greiða 50 dollara sekt. Um sama leyti kemur til bæjarins lögfræðingurinn Snúður Snepill sem kemur á fót nýjum dómstól í samkeppni við Hróa grænbaun. Ófremdarástand skapast í bænum vegna réttaróvissu sem af þessu hlýst, en þegar Hrói grænbaun yfirgefur bæinn kemur í ljós að Snúður Snepill er síst skárri en gamli dómarinn og féflettir bæjarbúa í krafti embættisins og með aðstoð hins hengingarfúsa útfararstjóra Langtrés. Lukku Láki og Hrói grænbaun snúa þá bökum saman og bæjarbúar, sem halda að Snepill hafi myrt þá báða, taka Snepil og útfararstjórann höndum. Hrói grænbaun snýr aftur til Langtrés og dæmir Snepil og útfararstjórann í útlegð frá bænum. Lukku Láki kallar hins vegar riddaraliðið á vettvang til að velta Hróa dómara úr sessi og Hrói er tilneyddur til að dæma um eigin sök í furðulegustu réttarhöldum villta vestursins.
Jay Karnes
Jay Karnes (fæddur 27. júní 1963) er bandarískur leikari sem er þekktastur fyrir hlutverk sín í The Shield, Sons of Anarchy og Burn Notice.
Einkalíf
Karnes fæddist í Omaha, Nebraska og stundaði nám í leiklist, sögu og stjórnmálafræði við Háskólann í Kansas.
Frankar
Mervíkingar
Eftir að Klóvis lést árið 511 tóku fjórir synir hans við og stækkuðu ríkið enn frekar; þeir lögðu undir sig ríki Thurungía árið 531, ríki Búrgunda árið 534 og hertóku Provence árið 536. Klóthar 1. var sá sonur Klóvisar sem lifði lengst og því ríkti hann að lokum yfir öllu ríki Franka. Þegar Klóthar lést, árið 562, var ríkinu aftur skipt í fernt, á milli sona hans. Ríkið skiptist þá í raun í fjögur konungsríki sem voru að einhverju leyti sjlfstæð frá hverju öðru. Ríkin voru Austrasía, Neustría, Bourgogne og Aquitanía Fljótlega var Aquitaníu skipt á milli hinna ríkjanna og árið 593 rann Bourgogne saman við Austrasíu. Theodórik konungur Austrasíu lést árið 613 og var Klóthar 2. af Neustríu þá fenginn til þess að ríkja yfir öllu ríkinu og sameinaði þannig Frankaríki aftur undir einum konungi. Sonur Klóthars 2., Dagobert, var síðasti mervíski konungurinn sem var virkur stjórnandi yfir öllu Frankaríki því eftir hans dag skiptist ríkið enn og aftur, nú í Austrasíu og Neustríu, og átök um völdin brutust út. Völd konunganna tóku að minnka til muna og staða hallarbryta varð sífellt mikilvægari. Pepin frá Herstal varð Hallarbryti í Austrasíu og undir hans forystu var Neustría lögð að velli í bardaganum við Tertry, árið 687. Pepin gerði Theodórik 3. að konungi yfir öllu ríkinu en það var þó engu að síður Pepin sem stjórnaði, allt til dauðadags árið 714.
Heimildir
Tierney, Brian, Western Europe in the Middle Ages: 300 – 1475 (McGraw-Hill College, 1999).
Jórunn Viðar
Árin 1943-1946 dvöldu Jórunn og Lárus með syni sínum í New York, þar sem hann leitaði sér lækninga og rak fyrirtæki eftir það, en hún lagði stund á frekara nám í tónsmíðum hjá Vittorio Giannini við Juilliard-skólann þar í borg. Þegar þau fluttu heim eignuðust þau dætur sínar tvær og Jórunn stundaði tónsmíðar, auk þess að vera einleikari og undirleikari á píanó. Hún samdi tónlistina við kvikmyndina Síðasta bæinn í dalnum, og hefur samið fjölda annarra tónverka, oft við gamla eða nýja texta eftir ýmsa höfunda. Í tónsmíðum sínum hefur Jórunn sótt mikið í íslenskan tónlistararf, bæði sem innblástur og við útsetningar á íslenskum þjóðlögum. Hún var mjög lengi eina konan í Tónskáldafélagi Íslands.
Skinna-Björn Skeggjason
Skinna-Björn Skeggjason var íslenskur landnámsmaður sem nam Miðfjörð og Línakradal í Vestur-Húnavatnssýslu. Björn var kaupmaður í Noregi, verslaði með skinn og fór kaupferðir til Hólmgarðs (Novgorod). En þegar honum fór að leiðast kaupmennskan fór hann til Íslands og nam þar land, að því er segir í Landnámu.
Múslimahatur
Á Íslandi
Þá var talað um múslimahatur í fréttaflutningi af norska hryðjuverkamanninum Anders Behring Breivik árið 2011. Helsta tilefni hryðjuverkanna var „trú á samsæri múslima um að taka yfir Evrópu.“
Styrja (tegund)
Styrja (fræðiheiti: ) er fiskur af ættkvísl styrja.
Lýsing
Bakuggi er með 30-44 uggageislum, raufaruggi er með 23-31 geislum. Sporðuggi er með 26-35 geislum á bolliði og 80-125 geislum á stirtluliði. Það eru 36-45 uggageislar á eyrugga og 26-34 geislar á kviðugga.
Nytsemi
Styrjan var mest borðuð reykt; svo var gert kavíar úr hrognunum; til þess voru þau pressuð í gegnum sérstakar síur og losuð við æðar og himnur, og svo söltuð. Úr insta lagi sundmagans var verkað gelatín, sem var kallað í gamla daga "húsblas" (úr þýska orðinu Hausenblase, sem merkir sundmaga (Blase) úr styrjutegund, sem er á þýsku nefnd Hausen - Huso huso). Unnið var ódýrt lím úr roðinu og lýsi úr lifur.
Mannfákurinn
thumb|right|Stjörnukort sem sýnir Mannfákinn. Mannfákurinn (latína: Centaurus) er bjart stjörnumerki á suðurhimni og eitt af 48 stjörnumerkjum fornaldar sem Kládíus Ptólmæos lýsti. Mannfákurinn er sýndur sem kentár úr grískri goðafræði, hálfur maður og hálfur hestur. α Centauri er næsta stjörnukerfi við Sólina og β Centauri er ein af stærstu stjörnum sem uppgötvaðar hafa verið. Í stjörnumerkinu er líka kúluþyrpingin ω Centauri sem er hugsanlega leifar af dvergþoku.
Svalalilja
Lýsing
Plantan blómstrar í júní með stökum lútandi klukkulaga blómum. Blómstöngullinn er grannur og 0,5 til 5,5 cm langur og sveigður. Grunnlitur blómanna er lilla til fjólublár, sjaldan hvítleitur, þó er afbrigðið flavidum gult.
Philly cheesesteak
Ostapólitík
Í forsetakosningunum árið 2004 fór frambjóðandi demókrata, John Kerry á Pat's Steaks í suðurhluta Philadelphiu og gerðist sekur um að panta ostakjötloku með svissneskum osti. Að því er fram kom í Philadelphia Daily News, „flissuðu fréttamenn“ því „í Philadelphiu er það að panta svissneskan ost á ostakjötloku eins og að halda með Dallas á Eagles leik. Þetta er ekki bara pólitísk ranghugsun, heldur getur þetta einnig leitt til þess að maður fái á baukinn.“
Heinrekur Kársson
Biskup konungs
Eftir að Bótólfur biskup féll frá, var Heinrekur kjörinn Hólabiskup. Hann fylgdi fram málum Hákonar gamla Noregskonungs hér á Íslandi fastar en nokkur annar. Hefur konungur eflaust staðið á bak við kosningu hans. Hann var vígður 1247 af Vilhjálmi af Sabína kardínála, er þá var staddur í Noregi vegna krýningar Hákonar gamla. Segir sagan að Heinrekur hafi komið út með skriflega áskorun til Íslendinga frá Hákoni konungi um að játast undir ríki sitt, en hún var m.a. gerð í samráði við Vilhjálm kardínála.
Ísafold
Björn Jónsson stofnaði blaðið þegar hann sneri heim frá námi í Kaupmannahöfn í samstarfi við útgefanda Víkverja, Jón Guðmundsson landshöfðingjaritara. Víkverji var lagður niður um leið og Ísafold hóf göngu sína. Nafnabreytingin stafaði af því að Björn vildi gefa út blað fyrir allt landið, en Víkverji var bæjarblað í Reykjavík. Fyrstu árin var blaðið prentað í Landsprentsmiðjunni en árið 1877 setti Björn upp nýja prentsmiðju, Ísafoldarprentsmiðju, sem hann hafði keypt frá Danmörku til að prenta blaðið, meðal annars vegna óánægju með ritskoðun sem Landsprentsmiðjan stundaði.
Borgarljósin
Myndin var kostuð af Chaplin sjálfum (og framleidd af Chaplin – United Artists), hann leikstýrði myndinni einnig, samdi alla tónlistina (að undanskildu einu lagi), ritstýrði og lék aðalhlutverkið á móti Virginia Cherril (blinda stúlkan).
Aretha Franklin
Aretha Louise Franklin (25. mars 1942 - 16. ágúst 2018) var bandarísk söngkona sem einkum söng gospel-, sálar- og ryþmablústónlist. Hún hefur oft verið nefnd drottning sálartónlistarinnar. Hún er sú kona sem hefur fengið næstflest Grammyverðlaun, á eftir Alison Krauss. Franklin fæddist í Tennesseefylki í Bandaríkjunum en ólst upp í Detroit, Michigan. Pabbi hennar var prestur og sem barn söng hún ásamt systrum sínum í kirkjukórnum í kirkjunni hans. Þær sungu fyrst inn á upptöku fjórtán ára að aldri. Hún átti nokkur vinsæl lög í upphafi sjöunda áratugsins hjá Columbia útgáfufyrirtækinu, „Rock-a-bye Your Baby with a Dixie Melody“ þeirra frægast. Árið 1967 skipti hún yfir til Atlantic útgáfufyrirtækisins og þá komst hún fyrst almennilega á skrið. Meðal þekktustu laga sem Franklin hefur sungið eru „Respect“, „(You Make Me Feel Like) A Natural Woman“ og „I Say a Little Prayer“ (sem hafði þegar verið gefið út í flutningi Dionne Warwick).
Emiliano Zapata
Uppeldi
Foreldrar Emiliano Zapata voru þau Gabriela Zapata og Cleofas Salazar. Hann var afar fátækur frá barnæsku, þannig að hann hafði mikla innsýn í harðindin sem fylgdu sveitarlífinu á þessum tíma í Mexíkó. Hann fékk takmarkaða menntun frá kennara sínum, Emilio Vara. Emilio Zapata þurfti að sjá um fjölskyldu sína þegar faðir hans dó þegar Zapata var aðeins 23 ára.
Hljómborðshljóðfæri
Hljómborðshljóðfæri eru hljóðfæri sem hafa hljómborð. Hljómborð er yfirleitt með hvítum og svörtum lyklum. Helstu hljómborðshljóðfærin eru:
Prófastur
Prófastur er yfirprestur í prófastsdæmi, en orðið getur einnig átt við yfirmann stúdentagarða. Lundinn hefur einnig verið nefndur prófastur, vegna þess hvernig hann gengur, og einnig viss tegund af fatahengjum, þ.e.a.s. súla með uglum á.
Ólöf eskimói
Inga Dóra Björnsdóttur mannfræðingur skrifaði bókina Ólöf eskimói - ævisaga íslensks dvergs í Vesturheimi um rannsóknir sínar á lífi Ólafar.
1106
Árið 1106 (MCVI í rómverskum tölum)
Clement Attlee
Æviágrip
Eftir nauman ósigur sinn fyrir Churchill árið 1951 gerðist Attlee leiðtogi stjórnarandstöðunnar á ný. Hann hélt áfram sem formaður Verkamannaflokksins en var mun áhrifaminni. Hann sagði af sér eftir annan ósigur Verkamanna árið 1955 og gerðist þingmaður í Lárvarðadeild breska þingsins.
Helgisetur
Ýmsir íslenskir munkar dvöldu í Helgisetri um lengri eða skemmri tíma. Eystein Ásgrímsson, höfundur Lilju, var þar 1355-1357 og dó í klaustrinu 1361 eftir hrakninga á leið frá Íslandi. Ingimundur Skútuson var tekinn í klaustrið á Helgisetri eftir brunann á Möðruvöllum 1315 og var þar í nokkur ár. Bótólfur, sem varð Hólabiskup 1238, hafði áður verið kanúki á Helgisetri.
Cardiff
thumb|Cardiff. thumb|Cardiff-flói. Cardiff (velska: Caerdydd) er höfuðborg Wales á Bretlandi. Hún er stærsta borg í Wales og er í Glamorgansýslu. Cardiff var stofnuð árið 1905 og árið 1955 varð hún höfuðborg Wales. Árið 2011 bjuggu 346.090 manns í Cardiff.
Þvagsýrugigtarhnútur
thumb|Þvagsýrugigtarhnútur á olnboga manns með langvinna þvagsýrugigt Þvagsýrugigtarhnútur eru útfelling með uppsöfnuðum þvagsýrukristöllum sem eru einkennandi í langvinnri þvagsýrugigt. Hnútarnir myndast sem bólgusvar við MSÚ-kristöllum sem krefst aðkomu ónæmiskerfisins. Liðskemmdir í þvagsýrugigt verða þegar hnútarnir vaxa í bein og valda það beineyðingu. Hnútar á brjóskyfirborði liða geta valdið brjóskeyðingu. Í blóði sjúklinga með há gildi þvagsýru myndast litlir hringlaga UMA (urate microaggregates). Átfrumur ónæmiskerfisins hreinsa UMA úr blóðinu og færa til lifrar og milta. Ef ónæmiskerfið er ekki nógu virkt (þ.e. átfrumuvirknin er ekki sem skyldi) geta UMA myndað MSÚ-kristalla.
Þýringaland
Söguágrip
thumb|300px|Kastalavirkið Wartburg er á [[heimsminjaskrá UNESCO.]]
Króatía
Heiti
Uppruni heitis landsins er óviss en talið er að það sé komið úr norðvesturslavnesku sem heiti á slavneskum þjóðflokki. Heitið kemur fyrst fyrir í miðaldalatínu sem Croātia og í áletrun frá 9. öld þar sem Branímír af Króatíu er kallaður DUX CRUATORVM.
Pondcastið
„S01E04 - 13. apríl 2018 - Íþróttafréttamenn“
Gestir: Aðalsteinn Hannesson. Sérstakur gestur: Bjarni Benediktsson.
„S01E07 - 16. apríl 2018 - Back to the 80s“
Umsjónarmaður: Bjarni Benediktsson.
„S01E08 - 17. apríl 2018 - ...“
Umsjónarmaður: Bjarni Benediktsson.
„S01E09 - 18. apríl 2018 - Afbrýðissemi“
Umsjónarmaður: Jóhann Viðar Hjaltason.
„S01E13 - 22. apríl 2018 - Not Another Pondus Clip Show“
Lengd: 24:33
Saskatchewan
Hiti hefur mælst 45 gráður í fylkinu.
Aðþrengdar eiginkonur (5. þáttaröð)
Framleiðsla
Nicollette Sheridan hefur yfirgefið Aðþrengdar eiginkonur. Persónan hennar, Edie Britt, dó í slysi, þar sem bíllinn hennar klessti á rafmagnsstaur.
Lynette Scavo
Strákarnir hennar Lynette sem eru með ADHD eru orðnir unglingar og mikið af söguþræði Lynette snýst um þá; sérstaklega Porter. Porter átti í ástarsambandi við Anne Schilling, og kenndi eiginmaður hennar Porter um að það kviknaði í næturklúbbnum hans. Porter flúði til Stellu sem olli Lynette áhyggjum. Lynette þarf líka að kljást við Tom, sem er að ganga í gegnum tilvistarkreppu og vill fara aftur í háskóla, stofna rokkband (með Mike, Carlos, Orson og Dave), kaupir húsbíl og dettur í þunglyndi eftir að hann neyðist til þess að selja pizzastaðinn. Lynette endaði þáttaröðina á því að halda að hún hefði fengið krabbamein aftur en hún reynist vera ólétt, af tvíburum - aftur.
Lambda
Lambda (hástafur: Λ, lágstafur: λ) er ellefti bókstafurinn í gríska stafrófinu. Stafir sem hafa þróast frá stafnum eru hið L|rómverska L og kýrillíska El (Л, л). Í nýgrísku er nafn stafsins lambda (Λάμδα) borið fram „lamða“ en stafurinn sjálfur er borinn fram eins og hið rómverska L. Í gríska númerakerfinu hefur hann gildið 30.
Freyjulykill
Freyjulykill (fræðiheiti Primula sieboldii) er blóm af ættkvísl lykla.
Sundfélagið Ægir
Ægir er stærsta félagið í Reykjavík og átti fulltrúa á seinustu tveimur Ólympíuleikum, átt fjöldann allan af sundmönnum í landsliði SSÍ bæði í fullorðinsflokkum og unglingaflokkum.
Pýreneafjöll
thumb|Kort. thumb|right|Miðhluti Pýreneafjalla. thumb|Pedraforca. Pýreneafjöll eru fjallgarður í Suðvestur-Evrópu sem skilur Íberíuskagann frá meginlandinu og myndar náttúruleg landamæri milli Spánar og Frakklands en í austanverðum fjallgarðinum er örríkið Andorra sem liggur á landamærunum. Fjallgarðurinn er 430 km langur og nær frá Biskajaflóa í Atlantshafinu að Creus-höfða sem skagar í austur út í Miðjarðarhafið. Hæsti punkturinn, Aneto, er 3.404 metrar að hæð.
1795
Á Íslandi
Fædd
Dáin
Heyr heyr ehf
Bakgrunnur Heyr heyr
Heyr heyr var stofnað í júní 2008 af Andra Franklín Þórarinssyni viðskiptafræðinema, Agli Antonssyni tölvunarfræðinema, Jóni Gunnari Þórðarsyni leikstjóra og Sindra Þórarinssyni hljóðverkfræðingi.
Primula sinomollis
Primula sinomollis er blóm af ættkvísl lykla.
Jan Hus
Eftir að Hus var tekinn af lífi árið 1415 gerðu stuðningsmenn hans, Hússítar, uppreisn gegn kaþólskum valdsmönnum og tókst að sigra fimm innrásir páfans í röð frá 1420 til 1431 í Hússítastríðunum. Flestir íbúar Bæheims og Moravíu voru áfram Hússítar fram á þriðja áratug sautjándu aldar, en þá leiddi ósigur mótmælenda í bardaga við Hvítafjall í þrjátíu ára stríðinu til þess að Lönd bæheimsku krúnunnar lentu á ný undir yfirráðum Habsborgara, sem neyddu íbúana til þess að gangast undir kaþólska trú á ný.
Gamma
Gamma (hástafur: Γ, lágstafur: γ) er þriðji bókstafurinn í gríska stafrófinu. Stafir sem hafa þróast frá stafnum eru hin rómversku C og G, og kýrillíska Ge (Г, г) og Ghe (Ґ, ґ). Í gríska númerakerfinu hefur hann gildið 3.
Sigurboginn
thumb|280dp|right|Sigurboginn er eitt af táknum Parísarborgar
Aðgengi
Aðgengi fyrir fótgangandi er um undirgöng. Mjög mikil og hættuleg umferð er á hringtorginu sem tengir breiðgöturnar umhverfis bogann og ekki er mælt með því að hætta sér út í hana. Ein lyfta er í Sigurboganum og með henni er hægt að komast á næstu hæð undir útsýnishæðinni sem er að utanverðu efst á minnisvarðanum. Þeim sem heimsækja bogann gefst kostur á að klifra upp 284 þrep til að komast efst upp á Sigurbogann eða að taka lyftuna og ganga því næst upp 46 þrep. Að ofan um dásamlegt útsýni yfir París, yfir tólf aðal breiðgöturnar sem liggja að Place de l´Étoile eða Stjörnutorginu og hringiðunni á hringtorginu umhverfis Sigurbogann. Til að komast að Sigurboganum er hægt er að nota neðanjarðarlestarkerfið (RER eða Métro) að viðkomustaðnum Charles de Gaulle – Etoile.
Rass
Íslenskan á mörg orð yfir hið sama: afturhluti, ars, bakhluti, bossi, botn, daus, drundur, dyndill, döf, endi, gumpur, hlaun, hlöss, jasi, kríkastaður, lend, rumpur, seta, sitjandi, skutur, stélur, stirsla, torta, óæðri endinn og þjó(hnappar).
Gent
Orðsifjar
Heitið Gent er dregið af keltneska orðinu Gond, sem merkir rennandi vatn. Þegar germanir settust að á svæðinu tóku þeir nafnið hljóðfræðilega upp og kölluðu bæinn Ganda. Úr því varð svo Gent með tímanum. Borgin heitir enn Gand á frönsku, en Ghent á ensku. Gent er gjarnan kölluð Blómaborgin vegna þess að hún liggur á svæði þar sem mikil blómarækt er stunduð. Gælunafn borgarbúa er Stroppendragers (snöruberar) eftir að Karl V keisari braut á bak aftur uppreisn þeirra um miðja 16. öld og lét borgarbúa ganga um götur borgarinnar með snörur um hálsinn.
Xenofon
Æviágrip
Díogenes Laertíos segir að Xenofon hafi stundum verið þekktur sem „attíska músan“ vegna þess hve sætur stíll hans var.
Ritverk
Verk um Sókrates
Kurteisi
Orðsifjar
Riddarasögur bárust til Íslands um 13. öld og báru með sér ný orð eins og kurteisi sem kemur af fornfranska orðinu curteisie.
1798
Erlendis
Fædd
Dáin
Rocky Carroll
Verðlaun og tilnefningar
Image-verðlaunin
Bæjarstjórnarkosningar í Hafnarfirði
1910
Á fundi bæjarstjórnar í desember 1909 var varpað hlutkesti um það hverjir skyldu ganga úr bæjarstjórn samkvæmt lögum um Bæjarstjórn Hafnarfjarðar. Það kom í hlut þeirra Sigfúsar Bergmanns og Sigurgeirs Gíslasonar að víkja. 3. janúar 1910 var kosið um tvo nýja bæjarfulltrúa og féllu atkvæði þannig: Ógild atkvæði voru 23, greidd atkvæði voru 239.
1912
Í árslok 1911 var ákveðið að Sigurgeir Gíslason og Einar Þorgilsson skyldu ganga úr bæjarstjórninni. Við bæjarstjórnarkosningar 8. janúar 1912 voru 3 listar í framboði og féllu atkvæði þannig: Ógild atkvæði voru 28. Kosningu hlutu Þórður Edílonsson og Sigurgeir Gíslason
1950
Helgi Hannesson var endurkjörinn bæjarstjóri og Guðmundur Gissurarson varð forseti bæjarstjórnar.
1954
Emil Jónsson tók bæjarfulltrúasæti Stefáns Gunnlaugssonar 2. mars 1954. Stefáni fannst ekki fara vel á því að vera bæði bæjarfulltrúi og bæjarstjóri.
1962
Hafsteinn Baldvinsson var ráðinn bæjarstjóri og Stefán Jónsson var kosinn forseti bæjarstjórnar. Embætti varabæjarstjóra var lagt niður.
1974
Haukur Helgason sagði sig úr bæjarstjórninni 21. júní 1977 vegna flutnings úr bænum. Við sæti hans tók Guðríður Elíasdóttir.
1978
Samtals voru greidd 6107 atkvæði. Auðir seðlar og ógildir voru 136.
1986
Á fyrsta fundi nýkjörinnar bæjarstjórnar þann 16. júní var Guðmundur Árni Stefánsson ráðinn bæjarstjóri. Jóna Ósk Guðjónsdóttir var kosin forseti bæjarstjórnar og varð hún þar með fyrsta konan til að gegna því embætti.
1990
Greidd atkvæði voru 8530. Auðir og ógildir seðlar voru 107.
1998
Fjarðarlistinn var skipaður fólki úr Alþýðuflokknum, Alþýðubandalaginu, kvennalistanum og óflokksbundnum jafnaðar- og félagshyggjumönnum. Þetta voru síðustu bæjarstjórnarkosningar í Hafnarfirði þar sem Alþýðuflokkurinn bauð fram. Hafnarfjörður var jafnframt eina sveitarfélagið á landinu þar sem Alþýðuflokkurinn bauð fram sérstakan lista.
2010
Margrét Gauja Magnúsdóttir fór í fæðingarorlof frá ágúst 2010 til febrúar 2011 og tók Lúðvík Geirsson sæti hennar í bæjarstjórn á meðan.
2014
Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2014 voru haldnar 31. maí. Á kjörskrá voru 19.694.
Greidd atkvæði voru 11.926. Auðir 594 og ógildir seðlar voru 77.
2018
Árið 2021 hlaut Ágúst Bjarni Garðarson, oddviti Framsóknarflokksins kosningu á Alþingi fyrir framsóknarflokkinn og sinnti hann því samtímis störfum forseta bæjarstjórnar.
Oliver Kahn
thumb|Oliver Kahn á æfingu (2016)
Fáni Kosta Ríka
Núverandi fáni
Á skjaldarmerkinu sést landræman á milli Kyrrahafs og Karíbahafs og á henni standa þrjú eldfjöll. Stjörnurnar sjö á skjaldarmerkinu tákna sjö héruð Kosta Ríka. Á hvítum borða er nafn landsins, Republica de Costa Rica, skrifað á spænsku. Þar fyrir ofan standa orðin America Central skrifuð á bláum borða, sem er hluti af arfleifð gamla mið-ameríska sambandslýðveldisins.
Sasa subvillosa
Sasa subvillosa er lágvaxin bambustegund (1 til 2 m), ættuð frá austur Asíu. Hún var nefnd af Sadao Suzuki.
1730
Á Íslandi
Dáin
Cerastium argentinum
Cerastium argentinum er jurt af hjartagrasaætt. Hún er ættuð frá Suður-Ameríku.
Renín
Almennir eiginleikar
Renín er silfurhvítur málmur með mikinn gljáa og hefur eitt hæsta bræðslumark allra frumefna, á eftir volfram og kolefni. Það er einnig með mesta eðlismassann, á eftir platínu, iridíni og osmíni. Oxunarstig reníns má telja, -1, +1, +2, +3, +4, +5, +6 og +7. Oxunarstig +7, +6, +4, +2 og -1 eru þó algengust.
Fræ
thumb|230px|Hörfræ thumb|upright|Skýringarmynd af fræi tvíkímblöðungs: (a) frækápa, (b) [[fræhvíta, (c) kímblöð, (d) kímstöngull]] Fræ samanstendur af þremur hlutum: kími, fræhvítu og fræskurni. Kímið er eins konar fósturvísir plöntu, vísir að framtíðarplöntu sem verður til við spírun sem verður þannig hjá einkímblöðungum að eitt kímblað brýst gegnum skurnina en hjá tvíkímblöðungum koma tvö kímblöð. Fræhvítan inniheldur næringu sem fræið þarf við spírun.
Renín
Tilvist
Úti í náttúrunni finnst renín hvorki í frjálsu formi né sem efnasamband í aðgreindum steintegundum. Það er á víð og dreif í jarðskorpunni í hlutfallinu 0,001 miljónarhluta. Renín er unnið úr mólýbden reykrörsdufti úr koparsúlfíðgrýti. Sumt mólýbdengrýti hefur að geyma á milli 0,002% til 0,2% renín. Málmform reníns er framleitt með því að rýra ammoníumperrenat með vetni við hátt hitastig.
Samsætur
Náttúrulegt renín er blanda af einni stöðugri samsætu og einni geislavirkri samsætu með mjög langan helmingunartíma. Þekktar eru 26 aðrar óstöðugar samsætur.
Varúðarráðstafanir
Lítið er vitað um eituráhrif reníns og skyldi því meðhöndla það varlega.
Guðmundar- og Geirfinnsmálið
Rannsókn
Lögregla hafði nú náð að knýja fram fjölmargar játningar og taldi að hér væri um að ræða alvarlega klíku morðingja, með Sævar sem forsprakka gengisins.
Aðkoma þýska rannsóknarforingjans
Í janúar 1977 lauk svo rannsókn Karl Schütz eftir sviðsetningu atburða við Dráttarbrautina í Keflavík en þar töldu rannsóknarlögreglumenn að Geirfinni hefði verið ráðinn bani. Þrátt fyrir umfangsmikla leit fannst ekki lík Geirfinns.
Tryggvi Rúnar Leifsson (f. 1951, d. 2009)
Tryggva var haldið í gæsluvarðhaldi í 1.535 daga. Hann var dæmdur í 13 ára fangelsi.
Heiðlóa
thumb|Útbreiðsla. Rauður: Varplendi. Dökkblár: Árlegur dvalarstaður. Ljósblár: Vetrardvöl, ekki varplendi. Heiðlóa (fræðiheiti: pluvialis apricaria) einnig oft kölluð bara lóa er stór fugl af lóuætt. Hún er mófugl og farfugl á Íslandi. Kemur í lok mars eða byrjun apríl til Íslands en hefur vetursetu á Bretlandseyjum og suður þaðan með ströndum Vestur-Evrópu allt til Gíbraltar og Norður-Afríku. Heiðlóan er alfriðuð á Íslandi.
Pálmasvölungur
Pálmasvölungur (fræðiheiti: Cyspiurus parvus) er fugl sem tilheyrir ætt svölunga.
Kirkjuból (Steingrímsfirði)
Kirkjuból í Steingrímsfirði er jörð á Ströndum. Þar er nú rekin ferðaþjónusta. Fyrrum var kirkja á Kirkjubóli, en síðustu heimildir um hana eru frá 17. öld. Þar kvæntist Jón lærði Guðmundsson konu sinni árið 1600. Þarna var einnig þingstaður Kirkjubólshrepps fyrrum, en sá hreppur var árið 2002 sameinaður Hólmavíkurhrepp. Þekktur aftökustaður á Kirkjubóli er Lákaklettur.
Brest (Hvíta-Rússlandi)
thumb|Brest. Brest er borg í Hvíta-Rússlandi við landamærin Póllands með um 350.000 íbúa (2019). Hún er höfuðstaður samnefnds héraðs. Borgin var hluti af konungsdæmi Póllands frá 1020 til 1319, svo Stórfurstadæminu Litháen og varð hluti af Pólsk-litháíska samveldinu árið 1569. Undir stjórn Rússlands hét borgin Brest-Litovsk en það var frá lok 19. aldar fram á 20. öld.
Akstursíþróttir
Akstursíþróttir eru greinar íþrótta þar sem ökumenn keppa í akstri vélknúinna ökutækja oftast með því markmiði að fara sem hraðast og vera fyrstur í mark. Keppni í akstursíþróttum er háð leyfi lögreglu þar sem undanþágur eru veittar frá ákvæðum umferðarlaga, sérstaklega um hámarkshraða.
Sem dæmi um vinsæla keppni á alþjóðlegum vettvangi er Formúla 1.
Momoiro Clover Z
Smáskífur
* „Ikuze! Kaitō Shōjo ~Special Edition~ (行くぜっ！怪盗少女 ～Special Edition～) árið 2016
Mike Pence
Michael Richard „Mike“ Pence (fæddur 7. júní 1959 í Columbus, Indiana) er fyrrverandi varaforseti Bandaríkjanna og fyrrverandi ríkisstjóri Indiana. Hann var fulltrúadeildarþingmaður fyrir Indiana á Bandaríkjaþingi frá 2001 - 2013.
Fiat
Saga
Eftir stríð var Agnelli-fjölskyldan rekin úr stjórn fyrirtækisins vegna tengsla þeirra við fasistastjórnina. Árið 1963 varð Gianni Agnelli, barnabarn stofnandans, framkvæmdastjóri og stjórnarformaður árið eftir. Hann réðist í miklar breytingar á skipulagi fyrirtækisins, dreifði stjórn þess og hóf uppkaup annarra bílaframleiðanda eins og Autobianchi (1967) og Ferrari og Lancia (1969). Árið 1966 átti Fiat þátt í stofnun sovéska bílaframleiðandans AvtoVAZ sem hóf framleiðslu á eigin útgáfu af Fiat 124, Lada Riva.
Mercedes-Benz GLK
Framleiðsla á GLK-týpunni hófst í Bremen í Þýskalandi árið 2008 og er GLK fyrsti jeppinn frá Mercedes-Benz sem er framleiddur þar. Hönnunin byggir að verulegu leyti á GL-jeppanum. En GLK-jeppinn byggir einnig á grunni C-týpunnar (W204).
1553
Erlendis
thumb|right|[[María 1. Englandsdrottning.]]
Dáin
Yasunari Kawabata
Ævi og störf
Kawabata lést úr gaseitrun árið 1972 við dularfullar kringumstæður. Deilt er um hvort um slys hafi verið að ræða eða sjálfsmorð.
Bergrisi
Bergrisi, sem ber höfuð og herðar yfir tinda og brimtoppa. Einn fjögurra landvætta og verndara Íslands. Bergrisi er verndari suðurlands. Aðrir eru Griðungur (Vestfirðir), Gammur (Norðurland), og Dreki (Austfirðir). Landvættir þessir prýða skjaldarmerki Íslands.
Þættir Aðþrengdra eiginkvenna
Alls voru 180 þættir sýndir í átta þáttaröðum.
Skammstöfun
Skammstöfun er stytting á einu eða fleiri orðum, en styttingin samanstendur vanalega af stöfum úr upprunalegu orðunum. Þegar orð er ritað án skammstöfunar er sagt að það sé ritað fullum stöfum.
Jón Arason
Uppruni og frami
Árið 1507, þegar Jón var 23 ára gekk hann í þjónustu Gottskálks biskups Nikulássonar á Hólum. Sama ár var hann vígður til prests á Helgastöðum í Reykjadal og kynntist þar Helgu, sem varð fylgikona hans. Ári síðar fékk hann Hrafnagil, sem þótti eitt besta brauð í Eyjafirði. Innan tíðar var hann orðinn prófastur í Eyjafirði og um tíma var hann einnig sýslumaður þar. Árið 1514 varð hann Hólaráðsmaður. Hann var mjög handgenginn Gottskálk biskupi, var til dæmis svaramaður þegar Kristín dóttir hans giftist Jóni Einarssyni 1515, og fór tvisvar til útlanda í erindum biskups.
Skáld og prentfrömuður
thumb|right|Forn prentpressa. Jón Arason var gott skáld og hefur töluvert varðveist af kveðskap hans. Hann orti ýmis trúarljóð en er þó þekktastur fyrir veraldlegan kveðskap sinn, tækifærisvísur og danskvæði eða viðlög úr þeim og gerir þá oft gys að sjálfum sér eða andstæðingum sínum. Hann og þeir feðgar virðast hafa verið miklir gleðimenn, vinsælir og höfðingjar í lund. Ljóð Jóns komu út árið 2006 í bókinni Jón Arason biskup: Ljóðmæli.
Beauveria bassiana
Lífsferill
Þegar gró sveppsins koma í snertingu við líkama hýsilskordýrsins, spíra þau í gegn um skel dýranna og vaxa innan í dýrinu. Drepur það dýrið á fáum dögum. Síðar kemur fram hvít mygla á hræinu og myndar ný gró. Yfirleitt getur B. bassiana sýkt margar gerðir skordýra; mismunandi gerðir ("isolates") hafa mismunandi hýsla. Hvað veldur breytileikanum er ekki þekkt. Í ræktun er B. bassiana eins og hvít mygla. Á flestum ræktunarefnum myndar það þurra, duftkennda conidia í einkennandi gró kúlum.
Notkun sem lífræn vörn
Beauveria bassiana er notað sem lífrænt skordýraeitur til að halda niðri fjölda skordýra, svo sem termítum, hvítflugu og veggjalús. Verið er að rannsaka möguleikann á að halda niðri moskítóflugum sem smita af malaríu með henni. sem skordýraeitur er gróunum úðað á gróðurinn neð sérstökum bindiefnum eða sem dufti.
Leonardo da Vinci
Leonardo hefur verið nefndur sem helsti meistari listasögunnar og upphafsmaður háendurreisnarinnar á 16. öld. Þrátt fyrir að innan við 25 málverk séu þekkt eftir hann, þar á meðal mörg ókláruð og umdeild verk, er hann talinn áhrifamesti listamaðurinn í vestrænni myndlist. Þekktasta verk hans, Mona Lisa, er talið frægasta málverk heims og Síðasta kvöldmáltíðin er eitt þekktasta kristilega trúarmálverk allra tíma. Þekktasta skissan hans er teikningin Vitrúvíski maðurinn sem er mynd af mannslíkamanum og er algeng táknmynd í ýmsu samhengi. Málverkið Salvator Mundi seldist á uppboði árið 2017 fyrir 450,3 milljónir dala, sem var heimsmet í málverkasölu á opinberu uppboði.
Evo Morales
Æviágrip
Þann 10. nóvember 2019 sagði Morales af sér vegna þrýstings frá alþýðu og her Bólivíu. Eftir afsögnina hlaut Morales hæli í Mexíkó og síðan í Argentínu. Forsetakosningarnar voru endurteknar þann 19. október 2020 og í þeim vann frambjóðandi Sósíalistahreyfingarinnar, Luis Arce, fyrrum fjármálaráðherra í stjórn Morales, afgerandi sigur. Morales sneri aftur til Bólivíu þann 9. nóvember, daginn eftir að Arce var svarinn í embætti.
Listi yfir CSI: Crime Scene Investigation (12. þáttaröð)
Leikaraskipti
Laurence Fishburne endurnýjaði ekki samninginn sinn og var skiptur út fyrir Ted Danson sem leikur D.B. Russell, yfirmann næturvaktarinnar. Leikkonan Elisabeth Harnois bættist einnig við sem Morgan Brody, dóttir Conrad Ecklie. . Leikkonan Marg Helgenberger yfirgaf þáttinn 25. janúar 2012 en í stað hennar kom leikkonan Elisabeth Shue sem Julie Finlay.
Sérstök sameign
Eign getur verið í óskiptri eða sérstakri sameign fleiri aðila, sameigenda. Tveir eða fleiri aðilar geta þó átt saman verðmæti í sameign án þess að um sé að ræða sérstaka sameign. Í víðtækasta skilningi merkir lagalega hugtakið þá réttarstöðu þegar fleiri en einn eru rétthafar sams konar eignarréttinda að sömu verðmætum, hvort sem um er að ræða einstök verðmæti eða eignarheildir.
Jaroslav Seifert
Ævi og störf
Árið 1949 hætti Seifert alfarið blaðamennsku til að einbeita sér að ritstörfum. Afskiptum hans af stjórnmálum lauk þó ekki alveg og var hann til að mynda í hópi þeirra rithöfunda sem störfuðu innan Charta 77-hreyfingarinnar. Gagnrýni Seifert á stjórnvöld olli því meðal annars að ríkissjónvarpsstöð landsins sagði ekki frá því nema í framhjáhlaupi þegar honum voru veitt Nóbelsverðlaunin árið 1984. Þá var skáldið orðið aldurhnigið og gat ekki mætt til verðlaunaathafnarinnar í eigin persónu.
Hafnabolti
Hlutverk leikmanna:
kylfingur þ.e. sá sem slær fyrir liðið sér um að hitta boltann eins langt og hann getur og á þann máta að varnarleikmenn ná ekki að grípahann. þegar kylfingurinn hefur hitt boltann og boltinn komið út á völlinn þannig að hann sé "í leiknum" breytist kylfingurinn í hlaupara og hleypur í fyrstu höfn, eða ef hann getur áfram í 2. 3. eða heimahöfn.
Kennslufræði lista
Kennslufræði lista (Kunstpædagogik) er kennsla með það markmið að auka skilning á listum. Hugtakið er oft notað í tengslum við listmenntun og kennslu í fagurfræði. Getur einnig verið kennsla sem nýtir listir og myndir til að auka þekkingu og skilning safngesta. Samræða, sköpunargleði og túlkun þátttakenda eru áberandi þættir í námsferlinu.
Refsing Gula skuggans
Aðalpersónur
Bill Ballantine, Bob Moran, Tanja Orloff, Herra Ming/Guli skugginn, U Win, Thibaw, Dr. Partridge/Oh-Oh
Fritillaria atropurpurea
Fritillaria atropurpurea er jurt af liljuætt sem fyrst var lýst af Thomas Nuttall
Merlur
Tegundir
Um 510 tegundum merlna hefur verið lýst. Á Íslandi voru 36 tegundir merlna skráðar árið 2009 en líklega tilheyra margar þeirra ekki lengur ættkvísl merlna. Þær tegundir sem skráðar voru á Íslandi árið 2009 eru:
Fanganýlenda
thumb|right|Bresk fanganýlenda á Andamaneyjum um 1895. Fanganýlenda er byggð sem reist er fyrir fanga í útlegð til að einangra þá á afskekktum stað. Fanganýlendur eru oftast settar upp á eyjum eða í fjarlægum hjálendum. Orðið er oftast notað um samfélög fanga þar sem fangaverðir og alvaldir landstjórar fara með öll völd, en ekki um fangelsi, þótt það kunni að vera afskekkt.
Kársnesskóli
Skólinn er til húsa við Skólagerði (gamli Kársnesskóli) og við Kópavogsbraut (gamli Þinghólsskóli). Nemendur skólans eru um 500.
Íshokkí
Hociȝ
Oprah Winfrey
Einkahagir
Winfrey studdi Barack Obama í forvali Demókrataflokksins fyrir forsetakosningarnar 2008. Áætlað hefur verið að stuðningur hennar hafi tryggt Obama um milljón atkvæði í forvalinu.
851–860
851-860 var 6. áratugur 9. aldar.
Jón (efnafræði)
Saga
Michael Faraday setti fyrst fram kenningu um jónir í kringum 1830, til að lýsa hluta þeirra sameinda sem löðuðust annaðhvort að forskauti eða bakskauti. Á hinn bóginn var gangi þeirra ekki lýst fyrr en Svante August Arrhenius gerði það í doktorsritgerð við háskólann í Uppsölum árið 1884. Kenning hans var ekki viðtekin í fyrstu, en árið 1903 hlaut hann að lokum Nóbelsverðlaun í efnafræði fyrir hana.
Orðsifjar
Kvenkynsorðið jón er dregið af enska orðinu ion sem Faraday tók upp eftir gríska orðinu ἰόν, sem er lýsingarháttur nútíðar í hvorugkyni af sögninni ἰέναι sem þýðir „að fara“. Fareind er annað orð sem hefur verið notað yfir jónir og virðist gerð þess einnig tengjast gríska orðinu. Einnig er orðið raf notað um jón þó það eigi oftast við um steingerða trékvoðu.
Áhrifavaldur
Áhrifavaldur er persóna sem hefur öðlast eða þróað frægð sína og vinsældir í gegnum internetið. Uppgangur samfélagsmiðla hefur gert fólki kleift að auka útbreiðslu sína til alþjóðlegra áhorfenda. Í dag er vinsæla áhrifavalda að finna á samfélagsmiðlum eins og Instagram, Twitch, YouTube, Snapchat, Twitter, Facebook og TikTok. Vinsældir áhrifavalda eru að jafnaði metnar í fjölda fylgjenda, þ.e. einstaklinga sem fylgjast með eða horfa á efni frá viðkomandi áhrifavaldi.
Íslenskir áhrifavaldar
Meðal þekktra íslenskra áhrifavalda má nefna eftirfarandi:
Epsílon
Epsílon (hástafur: Ε, lágstafur: ε) er fimmti bókstafurinn í gríska stafrófinu. Stafir sem hafa þróast frá stafnum eru hið E|rómverska E og kýrillíska Je (Е, е). Í gríska númerakerfinu hefur hann gildið 5.
Sandvika
thumb|Sandvika. Sandvika er höfuðstaður sveitarfélagsins Bærum og er í fylkinu Viken. Sandvika er hluti af stórborgarsvæði Ósló. Um 130.000 búa í sveitarfélaginu.
Kraki
Kraki getur átt við:
1803
thumb|right|[[Aðalstræti 10, eitt af húsum Innréttinganna og elsta hús í miðbæ Reykjavíkur.]] thumb|right|Talið er að [[Danmörk|Danir hafi flutt yfir 100.000 manns frá Afríku til þrældóms í Vesturheimi, þar af um 80.000 í eigin nýlendur, Dönsku Vestur-Indíur.]] Árið 1803 (MDCCCIII í rómverskum tölum)
Á Íslandi
Fædd
Erlendis
Fædd
Líbería
Líbería er lítið ríki á vesturströnd Afríku með landamæri að Síerra Leóne, Gíneu og Fílabeinsströndinni. Íbúar eru um 4,7 milljónir (Desember 2017). Enska er opinbert tungumál en um þrjátíu frumbyggjamál eru líka töluð í landinu. Við ströndina eru fenjaskógar og skógar liggja innar í landinu, en innst er hálendi með þurri gresju. Hitabeltisloftslag er ríkjandi með regntímabil frá maí til október en annars þurra, vestlæga staðvinda (harmattan) á þurrkatímabilinu.
Ungbarnadauði er algengur í Líberíu og árið 2006 var hann hvergi í heiminum algengari en um 66 dauðsföll voru þá á hver þúsund börn. Komu Fílabeinsströndin og Síerra Leóne næst. Um 83% þjóðarinnar voru undir alþjóðlegum fátæktarmörkum árið 2015.
Sasa tatewakiana
Sasa tatewakiana er lágvaxin bambustegund (1,5 til 2 m), ættuð frá norðaustur Asíu. Hún var nefnd af Tomitaro Makino.
Afl (aðgreining)
Afl getur verið:
Pareto-hagkvæmni
Pareto-hagkvæmni eða Pareto-kjörstaða er hugtak úr hagfræði sem einnig má heimfæra á verkfræði. Hugtakið er nefnt eftir Vilfredo Pareto (1848 – 1923), en hann var ítalskur hagfræðingur sem notaði hugtakið í verkum sínum um hagfræðilega hagkvæmni (e. economic efficiency) og tekjudreifingu (e. income distribution). Samkvæmt efnahagslegri úthlutun Pareto-hagkvæmni getur enginn einn aðili hagnast án þess að nokkur annar einstaklingur tapi á móti. Pareto-framför (e. Pareto improvement) verður þegar breyting á upphaflegum úthlutunum nytja meðal nokkra einstaklinga verður til þess að enginn einstaklingur tapi þó svo að einhver annar hagnist. Úthlutun er skilgreind sem Pareto-hagkvæm þegar ekki er hægt að bæta hana frekar með Pareto-framförum.
Claude Simon
Ævi og störf
Claude Simon var margoft orðaður við Nóbelsverðlaunin í bókmenntum allt frá sjöunda áratugnum. Þau komu loks í hlut hans árið 1985.
Akademískt frelsi
Akademískt frelsi fræðimanna
Í Bandaríkjunum er litið svo á að prófessor sé frjálst að fjalla um sín fræði í kennslustofnunni en það þykir ekki sjálfsagt að prófessorinn reyni að sannfæra nemendur sína um sínar eigin skoðanir. Aftur á móti nýtur prófessorinn meira frelsis utan kennslustofunnar, einkum á opinberum vettvangi.
Í Frakklandi er mikil áhersla lögð á hlutleysi og óhlutdrægni, ekki síst þegar um stjórnmála- og trúarskoðanir er að ræða. Akademískt frelsi og málfrelsi kennara er þó tryggt með lögum. Ráðningarferli er byggt á jafningjamati.
Akademískt frelsi háskóla
Hugmyndin um akademískt frelsi háskólans sem stofnunar er einkum fólgin frelsi hennar til að ráða í stöður, bjóða nemendum skólavist og gera kröfur til bæði nemenda og kennara. Hugmyndinni er ef til vill betur lýst sem hugmynd um sjálfræði stofnunarinnar og sjálfstæði t.d. frá fjárveitingavaldinu (í tilfelli ríkisrekinna háskóla).
Markaðsvæðing
Frá sjónarhóli fyrirtækis og fyrirtækjamenningar er markaðsvæðing viðskiptafræðileg nálgun sem fyrirtæki nota til að skilgreina og uppfylla þarfir og væntingar viðskiptavina. Þessar þarfir og væntingar geta verið augljósar eða faldar. Í markaðsvæddu fyrirtæki taka allir starfsmenn þátt í því að bjóða viðskiptavinum ávallt það besta með einum eða öðrum hætti. Öll tækifæri eru nýtt til þess að finna leiðir til að betrumbæta vörur og þjónustu. Markaðsvæðing á sér stað þegar fyrirtæki skapar markaðsvitund í stefnumótun sinni sem er innleidd í öllum deildum fyrirtækisins. Allt starfsfólk vinnur að sameiginlegu markmiði og viðskiptavinir upplifa það í gegnum þjónustuna. Fylgismenn markaðsvæðingar segja fylgni á milli árangurs í markaðsvæðingu og fjárhagslegrar afkomu fyrirtækisins en andstæðingarnir gagnrýna markaðsvæðingu á hugmyndafræðilegum forsendum og er einkavæðing ríkisbanka þar nærtækt dæmi.
Sasa tenuifolia
Sasa tenuifolia er lágvaxin bambustegund (30 til 40 sm), ættuð frá austur Asíu. Hún var nefnd af Takenoshin Nakai.
Ruðningur
Ruðningur er stundaður af báðum kynjum og öllum aldurshópum í meira en 100 löndum í fimm heimsálfum. Rugby er 4-5 stærsta hópíþrótt í heiminum með yfir fjórar milljónir skráðra leikmanna. Aðildarsambönd með fulla aðild að Alþjóða-rugbysambandinu (IRB) eru 97 talsins. Í október 2009 samþykkti Alþjóðaólympíunefndin 7 manna ruðning sem keppnisgrein á Ólympíuleikunum 2016, sem haldnir verða í Rio de Janeiro í Brasilíu. Þar munu 12 kvennalið og 12 karlalið etja kappi.
Tenglar
الرغبي Регби Ragby
Hvaðan komum við? Hver erum við? Hvert förum við?
thumb|300px|Hvaðan komum við? Hver erum við? Hvert förum við? [[1897, olíumálverk á striga Boston Museum of Fine Arts]] '''Hvaðan komum við? Hver erum við? Hvert förum við?' (á frönsku D'où venons nous? Que sommes-nous? Où allons-nous?'') er titill málverks, sem Paul Gauguin málaði á Tahíti árið 1897. Verkið er málað með olíulitum á striga.
John Ross
Þessi leiðangur bætti litlu við þekkingu sem fyrir var á þessu svæði en opnaði siglingaleið fyrir hvalveiðiskip til norðurhluta Baffinsflóa.
Frumulíffræði
Frumulíffræði er undirgrein líffræðinnar sem fæst við rannsóknir á frumum. Þeir sem leggja stund á greinina kallast frumulíffræðingar.
Málsfiskur
Í ljóðinu Seltjarnarnesið er lítið og lágt segir frá því að sjómenn selja Duus kaupmanni málsfiskinn en fæða syni sína á verri kosti:
Mjólkuróþol
Einstaklingar með mjólkuróþol fá það frekar seinna á ævinni og oftast gerist það þannig að smátt og smátt fer framleiðsla laktasa minnkandi. Einnig er mjög misjafnt eftir kynþáttum hversu algengt mjólkuróþol er, sem eflaust er tengt erfðum. Í vestrænum löndum er tíðnin um 5-10%, en víða í Asíu, Afríku, Suður-Ameríku og meðal amerískra indjána getur tíðnin orðið hátt í 100% hjá fullorðnum einstaklingum.